Itoophiyaan niwukileera irraa aannisaa maddisiisuuf walgahii Veenaatti gaggeeffame irratti waliigaltee haaraa mallatteessite.
Dr Geetahun Makuriyaa yeroo waliigaltee haaraa niwukilera Itiyoophiyaan akka fayyadamtuuf mallatteesan. Oostiriyaa Veenaatti walgahii Ejensii Aannisaa Atoomawaa Idila Adunyaa 63ffaa gaggeeffamaa ture irratti Itoophiyaan hirmaachaa turteetti. Walgahii kana irrattis Itoophiyaan karaa nagaa taheen aannisaa elektirikaa maddisiisuuf teeknoloojii niwukileraa fayyadamuufi karaa ifa taheenis hawwaasa adunyaaf beeksisuuf kan ishee dandeessisu waliigaltee ykn pirootokoolii haaraa mallatteessite. Karaa nagaa taheen dhimmoota kaaniifis fayyadamuu akka danda'an ibsameera. Waliigalticha mallatteessunis Itiyoophiyaan biyya 135ffaa taateetti. Waliigalteen kun Kanaan dura ejensicha waliin waliigalteewwan Itiyoophiyaan mallatteessite cimsuuf dirqamoota jiran ibseera. Ministirri Teeknolijii fi Inoveeshinii Dr Geetahun Makuriyaa eeggataa Daariktera ol-aanaa kan tahan Feruutaa Koornel waliin waliigalticha mallatteessan. Ministirichi teeknoloojii niwukileeraa tajaajila fayyaaf, qonnaaf, indaastirii fi aannisaa elektirikaa maddisiisuuf waliigaltee dandeesisudha ejensicha waliin kan mallatteessan. Mootummaan Itoophiyaas fedha akka qabu ibsaniiru. Ministirichi biyyi isaanii Itoophiyaan biyyoota Afrikaa guddina dinagdee saffisaa galmeessisaa jiran keessaa tokko tahuu ibsuun bara 2025tti biyyoota galiigidduugaleessaa qaban keessaa tokko tahuuf cimsitee hojjechaa akka jirtu himaniiru. Haaromsa siyaasaa biyyoota gaanfa Afrikaa gidduutti bulchinsa Abiy jalatti dhufeefi yeroo kamiyyuu caalaa wal amantaan akka uumamuuf hojii hojjetamaa jirus ibsaniiru. Karaa kamiyyuu adunyaa kana soda balaa niwukileeraa irraa ittisuuf biiyyi isaanii Itiyoophiyaan cimsitee akka hojjettu himaniiru. Dr Makuriyaan du'a Daariktera Ol-aanaa ejensichaa duraanii Yuukiyaa Amaanoof ergaa gaddaa MM Abiy Ahimedis walgahicha irratti ibsaniiru.