Ilkaan Arbaa barbaacha adamoon taasifamu sadarkaa addunyaatti guddina agarsiisuus Afrikaa keessatti garuu Arba ajjeesuun waggoota walitti aanan shaniif xiqqaachaa dhufu gabaasni agarsiise.
Suurri Arba ajjeefame dhiyeenya badhaasa suura bineensotaa waggaa kanaa argateera Ilkeen Arbaa toonii 40 ta'u qabamuu Konvenshiniin Daldala Idila-addunyaatti Sanyiiwwan badiif saaxilaman (Cites) ibseera. Waggoota kurnan darbe Arba Afrikaa 111,000 ajjeefamanis, bakka baay'eetti xiqqaataa jira. Xiqqaachuun isaa waan bareedaa ta'us kana caalaa bakka galma keenyaa hin geenye jedhan barreessaan olaanaa dhaabbatichaa Joon Iskaanlon. Gabaasichi akka jedhutti kana caalaa ummanni akka baru yoo taasifamee fi seerri akka kabajamu ta'e ajjeechaan Arbaa kana caalaa xiqqaatuu mala. Ilkaan Arbaa isa Eeshiyaatti ergamuun salphaatti qabamu caalaa meeshaawwan faayaa adda addaaf itti fayyadamuun Afrikaa keessatti guddachaa dhufuun isaa rakkisaa ta'eera. Ilkee Arbaa irraa faayawwan mormaa fi hambaarrii Afrikaa keessatti hojjetamu Kanaan dura Baha Afrikaatti Arbi baay'ee adamsamu ture fooyya'uu isaa obbo Iskaanlon himaniiru. ''A.L.A bara 2011 Arbi hedduu adamsame as sadarkaa adamoo Arbaa xiqqaataa jira. Erga A.L.A bara 2016 as immoo adamoon Arbaa walumaa gala isa A.L.A 2008 dura jiruutti qixxaachuu gabaasichi agarsiisa,'' jedhaniiru. Biyyoota kanneen akka Botiswaanaa, Afrikaa Kibbaa fi Naamibiyaa keessatti ilaalchi adamoo Arbaaf jiru gaarii ta'uus giddugaleessa Afrikaatti garuu waggoota kudhan darban ''Arbi hedduun adamsamuu '' isaatu gabaafame.