Jilli aanga'oota olaanoo mootummaa Eertiraa buufata Xayyaaraa Booleetti Ministira Muummee Itoophiyaan simatame masaraa biyyaalessaa afeerraan irbaataa taasifameef.
Jilli Eertiraa wayita buufata xiyyaaraa Idiladdunyaa Boolee ga'an Dr Abiyyiin simataman Ministirri Muummee Dr. Abiy Ahimad, haasawaa affeerraa kanarratti taasisaniin Daandiin Xiyyaaraa Itoophiyaa kallattiin gara Asmaraatti balali'uu ni eegala jedhan. "Namoonnii qarqara galaanaa Matsawwaa deemtanii bashannanuu feetan qophaa'aa," jedhan. Itti dabaluunis fiilmii afaan Amaaraan hojjetame mata-dureen isaa 'Soost Maa'izan' kan jaalalli lammileen Itoophiyaa Eertiraaf qaban irratti mul'atu barreessuu isaaniis dubbataniiru. Simannaa Jilli Eertiraa kun kaleessa wayita Boolee gahu Abbootii Gadaa, Aartiistota, Atileetotaafi aanga'oota mootummaa olaanoon simatame. ''Simannaan baay'ee namatti tola nama gammachiisa, gama isportiin homaa rakkina hin qabnu atleetota, leenjistootaa fi qondaaltota isaanii wajjin hin taphanna, waliin nyaanna," jedha simannaarra kan ture Atleet Silashii Sihiin. Akka biyyaatiitti rakkoon jiru akka furamus hinuma kadhanna hawwiis qabna turre jedha. Marii araaraaf jilli mootummaa Eertira gara Itoophiyaa dhufuun waan guddaadha kan jedhu Atleet Silashiin, waan darberraa baratanii hariiroo isaanii naga qabeessa gochuuf waliigalu abdii jedhu akka qabus dubbateera. Waltajichi seena qabeessadha kan jette ammoo Artiist Tsadaniyaa Gabramaarqoosii. ''Guyyaa har'aa booda maaltu akka ta'u hin beeknu, wanti gaariin ni uumama jennee yaadana, hariiroo naga-qabeessi biyyoota lamaan gidduutti ni uumama jennee abdanna,'' jetti. Simannichi akka kana hawwataa ta'a jedhee hin yaadne qaama simannaa nagaa biyyoota lameenii buusu kanaa ta'uun seenaa kana qooddachuun baay'ee namatti tolas jetti. Faayidaan waliigaltee kanaa Mootummaan Itoophiyaa eelaa badii uumamee turee dagachuun nageenyaaf karaa saaquunsaa waan abdii namatti horuudha jedhu Yuunivarsitii Kiil kan magaalaa Landanitti argamutti barsiisaan Seeraa Dr. Awwal Aloo. "Simannaan jila Eertiraaf Finfinneetti taasifame, fedhii nageenyaaf Itoophiyaan qabdu mul'iseera'' jedhu. "Mootummaan Itoophiyaas gara Eertiraatti yoo imale bu'aan biyyoonni lameen akkasumas biyyoonni naannawa sanaa argatanii daranuu mirkanaa'a," jedhu Dr. Awwal. Rakkoo naannoo Baha Afriikaa hiikuuf, rakkoon biyyoonni Eertiraa waliin qaban hiikamuu akka qabu namni sammuu nagaan yaadu kamuu ni amana jedhu. ''Kanaaf kan Dr. Abiy akka muudameen mootummaa Eertiraatiif waamicha dhiyeessee san booda yeroo gabaabduu keessatti tarkaanfiin qabatamaan fudhatamee waan har'a irra geenyerra ga'uun danda'ameef'' jedhan. Naannoo sanarratti ummanni bilisaan gamaa gamana akka wal keessa deemu walii galuu danda'u, fedhii ummataatiin, karaa diinagdeetiinis sodaa fi dhiphuu ture balleessuurratti walii gallaan fayyadaan argamu guddaa ta'uu dubbatu. Mootummaan Itoophiyaa Asabitti, Matsawwaatti fayyadamuuf karaa argata, kanarraammoo biyyoota lamaan qofa osoo hin taane naannawa sanaafillee bu'aa guddaa qaba'' jedhan.