Mootummaan Sudaan mormii biyyittii keessatti sababa hanqina daabboo fi boba'aatiin walqabatee ka'e tasgabbeeessuuf hojjettota mootummaaf miindaa dabaluuf murteesse.
Sudaan keessatti mormiin guyyoota shaniif itti fufeera Mormii hanqina daabboo fi boba'aa ka'een lubbuun namoota 19 darbeera. Ji'a Muddee darbe keessa mormiin biyyattiitti eegalame guutummaa biyyittiitti babal'achuun pirezidaanti Omar al-Bashir taayitaa irraa akka ka'uuf dhiibbaa gochaa turan. Pirezidaantichi ayyaana guyyaa bilisummaa Sudaan sababeeffachuun dubbii taasisaniin bulchiinsi isaanii hojiiwwan gurguddoo hedduu hojjetaa jira jedhaniiru. Akkasumas haala gabaa ture tasgabeessuuf miindaa hojjettota mootummaa dabaluuf akka murteessan dubbatan. Haa tahu malee, magaaloota Sudaan garaagaraatti ammas mormiin pirezidaanticha irratti jalqabe ittuma fufee jira. Al- Bashir ergaa Waldaa Tokkummaa Hojjettotaaf dabarsaniin rakkoon uumame kufaatii dinagdee sababa hanqina galii boba'aan biyya isaanii mudateen akka dhufe himaniiru. Erga Sudaan Kibbaa bara 2011 birmadummaa ishee argatteen as, Sudaan galii boba'aa irraa argataa turte irra caalaa isaa dhabdeetti. Sudaan Kibbaa qabeenya boba'aan badhaatuudha. Dinadgeen Sudaan madda galii gurgurtaa boba'aa irratti hundaa'e amma kufaatiin isa mudataa jira. Dabalataan ammoo qoqqobbiin dinagdee Ameerikaan Sudaan irra keessee hanga bara 2017'tti tures akkasuma sababa kufaatii dinagdee Sudaan tahuu pirezidaantichi himaniiru. Paartileen mormitootaa ammoo pirezidaanti Al Bashir waggoota 30 oliif biyyittii bulchan taayitaa gadhiisuu qabu jechuun mormaa jiru. Jimaata har'aattis mormii isaanii kana dhageessisuun akka pirezidaantichi taayitaa irraa bu'uuf dhiibaa gochuuf akka jedhan himamaa jira. Tasgabbiin fooyyee qabu gara Sudaan Kibbaatti yoo deebi'u jeequmsi biraan ammoo gara ollaa ishee Sudaanitti deebi'eera.