Ribong sa heograpikal na distribusyon nin mga hayop asin fossil na saiyang nakolekta sa biyahe, si Darwin nagpuon nin mas detalyadong imbestigasyon, sagkod kaidtong 1838 pigheras an saiyang teorya nin natural na seleksyon. Maski ngani, nasambit na niya an saiyang mga ideya sa nagkapirang mga naturalista, kaipohan niya giraray nin hararom na pag-adal asin an saiyang heolohikal na kagibuhan an prayoridad. Pigsusurat niya an teorya kaidtong 1858 kansuarin si Alfred Russel Wallace pigpadarahan siya nin sarong sanaysay na nagtao nin parehas na deskripsyon sa ideya, dagos naman tulos an pagsarong publikasyon kan saindang mga teorya An kagibuhan ni Darwin iyo nagmokna sa ebolusyonaryong pagmana kaiba an modipikasyon bilang dominanteng siyentipikong eksplanasyon nin dibersipikasyon sa kapalibotan. Kaidtong 1871 pig-eksaminar niya an ebolusyon nin katawohan asin sekswal na seleksyon sa  The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex, na pigsundan nin The Expression of the Emotions in Man and Animals (1872). An saiyang pag-adal sa mga tinanom iyo napublikar sa sarong serye nin mga libro, asin sa saiyang huring libro, The Formation of Vegetable Mould, through the Actions of Worms (1881), kun sain saiyang pig-eksaminar an mga ulod asin an saindang epekto sa daga.