Manusia mula phôn teuka u pulo Ruja bak 500 SM, ngon na meupadum boh keurajeuën jameun nyang meukeumang disinan. Sumatra jeuët keu bumoë teumpat hudép lam jumeulah le spesies teunimoh ngon meunatang, meunan pih bak wateè nyoe ka leubèh 50% uteuën ujeuën Sumatra ka gadoh bak 35 thôn nyoe. That le spesies aseuli Sumatra nyang ka rab punah meiseuëjih Rimuëng Sumatra, Gajah, Badeuëk ngon Mawah.