বাংলাদেশ খা এশিয়ার হুরুকাং রাষ্ট্র আহান। থাইনাকালেত্ত এপেইর লয়া কতহাত তেইপাং মানুর অস্তিত্বর প্রমাণ পেয়ার। থাইনাকার অইলেউ বাংলাদেশ লয়ার মানু অউতায় তঙাল সভ্যতা লিংখাত করে নারেসি। তবে স্বতন্ত্র ও বিশিষ্ট সংস্কৃতি আহানল টিকিয়া আসিলা যুগে যুগে। হুত্তুমে বাংলাদেশ প্রাচীন ইতিহাসর কোন থাকেউ স্বাধীন বারো  একতাবদ্ধ অয়া নিজর রাষ্ট্র আহান লিংখাত করানি সুযোগ নাপাসি, পেইলাতা  ১৯৭১ সালে। তবে বাংলাদেশর জনসমাজ কুম্পাগাউ কারতাউ অধীনতাও স্বীকার নাকরেসি। নানান লালফামর জরম অসে লয়া এহানাতঅনেক। দেশএহার তিনহান দিকেদে ভারত বেরিয়া থসে বারো দিক আহানদে আসেতা বঙ্গোপসাগর। প্রাগৈতিহাসিক কালেত্ত দেশ এহার দাঙর অংশ আহান বঙ্গোপসাগরর তলে বুরিয়া আসিল। বাংলাদেশর মূল অংশউহান সাগরর উরুহানাত্ত নুকুলেসেহান।