বহুমূত্র রোগ বা ডায়াবেটিস মেলাইটাস এহান হরমোনর নুুুয়ারা আহান। গারিগর অগ্ন্যাশয় যদি যথেষ্ট ইনসুলিন  হঙকরানি নুয়ারের বারো গারিগত হঙকরা ইনসুলিন ব্যবহার নার, অহানে যে নুয়ারা অর অহানই ইলতা ডায়াবেটিস বা বহুমূত্র রোগ। এহান ইলে রকতে চিনি বারো শকর্রার উপস্থিতিজনিত অসামঞ্জস্য দেখা দের। ইনসুলিন ওয়াতনা ইলতা এ নুয়ারার মূল বিষয়হান। অগ্ন্যাশয় অহানাত্ত নিঃসৃত হরমোন  ইনসুলিন, যেহানর ঠৌরাঙে গারিগর কোষঅতা রকত অহানাত্ত গ্লুকোজ নিয়া পারের বারো এহানরে শক্তির কাজে ব্যবহার করে পারের। ইনসুলিন হঙকরানি বা ইনসুলিনর কাম করানির ক্ষমতা-এহানর যেকোনো আহান বা দিয়নি যদি নার, অতাইলে রকতে বাড়তে থার গ্লুকোজ। আর এহান নিয়ন্ত্রণ করানি নুয়ারলে ঘটের নানান রকমর জটিলতা, গারিগর টিস্যু বারো যন্ত্র বিকল অনা অকরের।