Де Куртилан кхоллараллин тӀаьхьен юкъайогӀу дукха яздина кехаташ, безаман романаш («Французийн паччахьан кертара безаман ловзарш» , 1684), историн а, политикин а белхаш, биографеш а, тайп-тайпана гӀуллакххойн кхоьллина мемуараш, масала, маркиз де Монбрюнан (), граф де Рошфоран (), кхин дӀа а. Талламаш гойту, хьалхара юьхь цӀарах язйина «Мемуараш», Куртила хьостийн бух тӀаьхь язйина хилар, мемуарийн «авторш» беллачул тӀаьхьа карийна йолу. Де Куртилан романаш а, мемуараш а дуьйцу Ришельён а, Мазаринин а заманан социалан-политикин хьал, дуьйцу тайп-тайпана политикин а, шпионийн хӀилланаш, дукхах дерг синхаамца еш XVIII бӀешеран французийн хьарам романаш.