Нохчийчохь 1едал мухха схьалаьцнехь а, карчам бинарш зуламхой белахь а, цара мел динарг Конституцина дуьхьал делахь а, Россин куьйгалхой резабара НР-Ичкери къобалъян. Оцу муьрехь Кремлехь а, дийнна Россихь а хьалхарчу рог1ехь листа дезаш а, д1анисдан дезаш а дуккха а 1отбаккхаме г1уллакхаш дара, цундела Нохчийчоьнца доьзнарг политически т1ег1анехь, барт а бина, сихха д1адерзо лаам бара. Иштта иза д1адерза цалуучара новкъарлонаш йора. Цхьаболчеран 1алашонаш кхочуш ца хуьлуш юьсура, нохчашна пайде барт иза белахь а. Оцу хьелашкахь массо а (политикаш, дарж дезарш!) резаволуш барт хуьлийла а дацара. Бакъду, эзарнаш адамаш а, Нохчийчоь а дийна йисна-м хир яра, и барт бинехь. И барт бан лууш парламентан цхьаболу депутаташ бара, шайн коьртехь парламентан председатель Ахмадов Хьусайн а волуш. Москвара йог1у делегаци т1ехь йолу кема Соьлжа-г1аларчу аэропортехь охьа ца доссийтира, т1улг охьабоьхкина, КамАЗ-аш д1ах1иттийна. Кема, Нохчийчоьнна т1ехула а хьаьвзина, Г1алг1айчохь я Х1ирийчохь охьадоьссира, ткъа Барт ца бира. «Россехь 16 автономни республика яра, царех цхьаерш вайн республикал яккхий а йолуш. Ялхитта сов долчу къаьмнех цхьа а Россих д1акъаста ца г1оьртира, цхьа нохчийн къам доцург. Нохчаша 1991-чу шеран гурахь, Россех д1а а кхъаьстина, шайн йозуш йоцу пачхьалкх кхайкхира. Россех д1акъаста, шайн йозуш йоцу пачхьалкх кхолла массо а аг1ор уггар а аьтто берш г1езалой бара. Социально-экономически хьелашца а, 1илманца а, культурица а, массо а аг1ор кхиъна къам ду иза. Барамехь дукха а бу уьш – ворх1 миллион. Царна т1е цхьа бохам беъча, мелла а церан г1о лаца цаьрца цхьа мотт, цхьа дин, цхьа культура а йолуш б1е миллион гергга къаьмнаш дара СССР-на чохь а, дозанал арахьа а дехаш: башкираш – 1 млн. 500 эзар, казахаш – 3 млн. 136 эзар, киргизаш – 2 млн. 600 эзар, узбекаш – 17 млн., туркменаш – 3 млн., азербайджанаш – 6 млн. 800 эзар, каракалпанаш – 424 эзар, уйгураш – 263 эзар, г1умкий – 282 эзар, кхарачой, балкхараш, ног1ий, кхиберш а.