Нематикан тӀеда кристаллаш я нематикаш («нема» — грек. тай) — леларехь паргӀата а, генара ориентацин низам а долу оптикан цхьаьнасеман тӀеда кристаллаш ду. Амалехь ду тайнийн кепара микроструктура хилар, юьхьигаш я паргӀата ю, я Ӏамошйолу хӀума чохь йолу чухоаман пенашца йихкина ю. Оцу кристаллийн молекулийн семийн ориентаци параллелаца лаьтта, амма цара кхин гӀатлеш ца кхуллу. Молекулийн еха семанаш лаьтта билгалчу агӀонна параллелаца долчу сизнийн дохалла, ткъа церан яккъаш лаьтта биен йоцуш. Нематикан тӀеда кристаллех кхин а олу нематикаш.