ХӀучӀогӀаллин молекулийн баххаш девзуш дацара Менделан. ХӀинца хаьа, хӀора генаца йогӀу локус, лаьтта ДНК бӀенаш, эзарнаш нуклеотидийн ехачу тӀаьхьалонех. Молекулин биологин коьрта догмо боху, ДНК → РНК → белок, аьлчи а ДНК транскрибци хуьлу мРНК юкъахь, ткъа мРНК трансляции йо белок юкъа. Оцу процессехь тайп-тайпана аллелаш тарло транскрибци ян я ца ян, ткъа транскрибци хилахь, трансляци ян цхьаьна белокан тайп-тайпанчу кепашка — изокепаш. Дукха хьолахь белокаш клеткин чуьра химин реакцин катализ еш болхбо ферменташ санна, цара дуьххьал дӀа я хьакхалуш билгалайоккху фенотип. Муьлхха а диплоидан цхьаьна локусца йогӀу организман аллелаш, хуьлу цхьатерра (гомозиготан), я тайп-тайпана гетерозиготан). Нагахь ДНК тӀаьхьалонийн могӀанийн тӀегӀанехь аллелаш тайп-тайпана елахь а, амма белокаш тера хила тарло. Белокан сурсаташна юкъара башхаллаш ца хилар бахьнехь ала ца ло, муьлха аллель чӀогӀа ю (оцу меттигехь хуьлу кодоминировани). Нагахь белокан ши сурсат кӀеззиг къаьсташ бен яцахь а вовшех, цара, тарло, яла цхьатерра фенотип, ян тарло цхьатерра ферментативан реакци (нагахь уьш  ферменташ елахь). Оцу хьолехь ца алало, муьлха аллель чӀогӀа ю.