Дуьненайукъара йукъаметтигийн тео́риxa0— дисциплина, шен гуранчохь дуьненайукъара юкъаметтигашка теоретикийн хьажарца гуш йолу. И дисциплино лар а хьо, анализ а йо дуьненайукъара юкъаметтигийн юкъара законийн концепцийн кепара. Оле Холстис яздо дуьненайукъара юкъаметтигийн теорино болх барах иштта, бес-бесара бӀаьргаш долчу куьзганчохь санна дуьненан хазалла бес-бесара го, амма мадарра ца го. Масала, реалисто дуьненайукъара юкъаметтигашкара билгал белхаш тергал ца бо, ткъа конструктивисто иза чӀогӀа ладаме болх лору. Дуьненайукъара юкъаметтигийн уггар гӀараяьлла кхо теориxa0— реализм, либерализм, марксизм.