Коллективизаци йаран коьрта жигара белхаш даьхкира 1930 шеран январан — мартан, 1930 шеран 5 январехь ВКП(б) ЦК «Коллективизацин белхех а, пачхьалкхо колхозаш йар тӀехь гӀодаран белхех а» цӀе йолу сацам арабелира. Сацамехь Ӏалашо хӀоттийра коьртаниг коллективизаци пхи шо (1932) дӀадаьлчи чекхйаккхар, цуьнца цхьаьна ишттачу ладамечу йалта лело кӀошташкахь, масала, Лахара а, Йуккъера а Ийдал, Къилбаседа Кавказ, — 1930 шеран гурахь йа 1931 шеран бӀаьста.