Коллективизаци йора дукхах дерг нуьцкъалчу-административан кепара. ТӀех сов центран урхалла а, цуьнца цхьаьна меттигера урхалчин  лахара говзаллин тӀегӀа а, таро ерг а, йоцург а цхьаьнабеттар , «план совъяккхарна» тӀехьаидаро гӀочу агӀора аткъам бира колхозан системан. 1930 шеран ялта тӀехдика доллушехь, цхьа могӀа колхозаш шолгӀачу шеран бӀаьста ден хӀу а доцуш йисира, оццу хенахь гурахь ялтийн цхьа дакъа чу а ца дерзийнера. Колхозан сурсатийн фермашкахь (КСФ) долу лахара белхан алапо, даккхий сурсатийн даьхнийлело колхозаш кийча ца хиларо (фермашна оьшу гӀишлош ца хилар, дӀайиллина йол ца хилар, урхаллийн кехаташ а, говза белхалой а (ветеринараш, даьхнийлелорхой, кхин а) ца хиларо) массашкахь даьхний далийтира.