1894—1896 шерашкахь оцу хенахь арахоьцуш хиллачу газеташкахь дуьйцура Уралехь техникин лдм кхолларх. Махкара гӀуллакххоша, Уралан Ӏаламдезархойн юкъараллаша жигара дуьйцура и гӀуллакх, лакхара ишколан тайпанах а, программех а, иза кхолларан меттигах, финансийн хьостех. Урхаллин меженашка, цуьнан хьокъехь хьажийра, масех дехар. Д. И. Менделеев шуьйрачу программица гӀиртира Уралехь промышленностан говзанчаш кечбаран система кхолла. Амма и проекташ кхочуш ца йира, хӀунда аьлча Уралан маьӀданан заводхоша оцу Ӏалашонна ахча ца лора. Уралехь лакхара техникин ишкол йилларан белхана Ӏаткъам бира гӀийлачу экономико. Уралан дечиган кӀоран тӀехь йолу металлургин лахара техникин тӀегӀа, лелош яра кегийра заводийн масштабехь, тиша техника хиларо сецайора интеллигенци кхиар.