Вина 1644 шарахь. ГӀуллакхехь хилла паччахьан мушкетёрийн ротехь, капитан дарже кхаччалц. ТӀеман гӀуллакхехь дуьйна волавелира яздан, кхоьллира журнал Mercure historique et politique («Политикин а, историн а хаамаш»), ткъа эскарера дӀаваьллачул тӀаьхьа 1688 шарахь хилира говзанча публицист а, яздархо а. Де Куртилан романаш язйинера таллузан-хиламан жанрехь, ткъа иштта кхоьллина «мемуараш», эладитнех юьззина йолу, дешархошна чӀогӀа хазахеташ а яра, амма паччахь Людовик XIV-гӀа оьгӀаз вахийтира, цунна хийтира царна чохь паччахьан доьзал сийсазбар, тӀаккха де Куртиль масех шарна Бастилин чувоьллира, цигара цуьнан аьтту белира вада Нидерландашка. Нидерландашкахь де Куртила дӀадаьхьира литературин гӀуллакх, арахийцира «Эла д’Артаньянан мемуараш», цул тӀаьхьа 1702 шарахь лар а ца луш гӀоьртира даймохка цӀаверза, амма лаца а лаьцна, юха а Бастилин чувоьллира, цу чохь иза 9 шарахь ваьллира, аравелира вала дукха хан йоцуш. Чохь воллуш язйира «Бастилин истори», иза а шен заманахь иштта хаъал гӀараелира ешарца.