Дуьненахь массо а меттехь къелла, харцо ю, ткъа СССР-хь нийсо, токхо ю бохуш, д1ахьош идеологически болх бара. Иза леррина беш идеологически болх буй оцу хенахь суна а, со санначарна а, ца хаара. Дуьйцург шадерриге а бакъ ду моьттура. Дика ду-кх, иза бакъ ду моьттуш хилла, иза харц дуй оцу хенахь хиънехь, цхьаболчийн дегнаш лилхина хир дара. И дерриге а бакъ ду моьттинчарех со а, сан нийсархой а бу. Советан 1едалан хенахь ваьхначарех ву со. Сийлахь Йоккхачу Октябрьски социалистически революци хилла 40 кхочуш, 1957 шарахь, Казахстанехь вина со. Пионерийн а, комсомольцийн а организацийн декъашхо хилла. Октябренок хилла, «Дедушка Ленин» бохуш, ас а, кхечара а мероприятешкахь стихаш йоьшуш. Т1аьхьо, школехь доьшуш волуш, тидам бан вуьйлира со тхайн дас-нанас дечу къамелийн: «Вай Сибрехахь долуш… Казахстанехь долуш…». Боккхачу безамца ц1ераш йохура дас-нанас шайн лула-кулахь баьхначу нехан. Цара къаьмнийн ц1ераш а йохуш, хьахабора шайн хилла лулахой: немцой, балкхарой, кхарачой, оьрсий, г1езалой, казахаш, грекаш…