Географин аса (фи́зикан-географин аса, Ӏаламан аса) — шораллин агӀора дуьненан аса тесна географин чкъоьран уггаре доккха зонийн дакъа. Географин аса шаялар хуьлу коьртаниг мелхан радиаци тӀеяр гергара хилар бахьнехь. ХӀора географин асанан ю, луларчух къаьсташ йолу, билгалаяьлла радиацин (йовхонан) баланс; дукха хьолахь атмосферан циркуляцин юкъара аматаш, масала барамера шораллашкахь — хӀаваийн массийн малхбузар дӀаяхьар; хӀуманаш а, энерги а Ӏаламехь хьийзаран сихалла, ораматийн вегетацин муьран ритмика, рельефкхолларан а, биохимин процессийн а сихалла а, тайпанаш а, лаьттан а, дийнатийн а коьрта аматаш. ХӀора географин асан бу шораллийн а, йохаллийн а (иногда резко различных по увлажнению), локхаллийн а Ӏаламийн (ландшафтийн) зонийн башха гулам а, аматаш а. Дуьненан океан чохь — цхьаьна тайпана лела хиш, хин температура екъар, планктонан коьрта амал а, цуьнан дебар а. Океанийн лела хиш я яккхий рельефан кепаш бахьнехь асанан шоралла цхьатерра яц дуьненан гуонаха. Дуьне декъало лахарчу географин асанашна