Шен урхаллин хьалхарчу дийнахь дуьйна Мария Стюарт шеконан политика лело йолаелира, католицизм тоян а ца гӀерташ, амма протестанталле дехьа а ца ялара. Коьрта ролаш паччахьан администрацехь йисира тӀаьхьа граф Морейн хилла волу Джеймс Стюартан, а Уильям Мейтландан а. Карзаха болу протестанташ гӀиртира къайлаха бартбан паччахь-аьзни лаца Ӏалашо йолуш, амма барт буьйхира. Арран дукха хан ялале хьера велира, ткъа Нокс Джонан радикализм шотландин олаллин шуьйрачу чкъоьраша кхетош яцара. Кхечу агӀора, консерваторин агӀо 1562 шарахь йисира корта боцуш: шена Морей графалла схьайоьхуш волу граф Хантлис Мария Стюартан дуьхьала гӀаьттира, амма лорд Джеймса иэшийра, дукха хан ялале велира. 1562—1563 шш. паччахь-аьзнис  официалан къобалдира протестантизм Шотландин пачхьалкхан дин хилар, килсан са динан а, пачхьалкхан а хьашташка екъаран низам чӀагӀдира. Мария Стюарт шотландин векалш ца бахийтира католикийн доктрина кечъяр чекхдаккхаран Тридентан гуламе. Цуьнца цхьаьна Румца дерг дӀа а ца хадийра, Папица кехаташца зӀе латтош яра иза, ткъа паччахьан цӀахь католикийн месса яра хуьлуш. Мария Стюартан урхаллин юьхьиган жамӀ – гӀеххьа политикин цхьаьнаэшаралла яра.