Российн социал-демократин белхалойн парти (РСДБП) кхоьллинера Россехь XIX бӀешо чекхдолуш социал-демократин масех тобанийн а, гуонийн базин тӀехь («Белхалойн класс мукъаяккхаран къовсаман барт», «Киевн Белхалойн газетан» тоба, «Бунд», кхин а). РСДБП кхолларан гуламехь вара 9 векал тайп-тайпана Российн марксистийн кхолламашкара, дӀаяьхьира Минскехь 1898 шеран 13 — 15 мартехь (дерриг терхьаш керлачу хатӀца ду). Гуламо кхайкхийра РСДБП кхоллар, тӀеийцира «Российн социал-демократин белхалойн партин манифест», амма фактехь парти централизаци йина политикин кхоллам санна кхоьллина яцара (хӀунда аьлча, гулам чекхболушехь керла хаьржина ЦК декъахой лийцира, ткъа РСДБП дукхаха йолу меттигера кхолламаш хӀаллакбинера).