XVIII бӀешеран шолгӀачу декъехь шуьйра гӀаравелира бух бозбуунчаллица болу фон Кемпелен Вольфганган «Турко»xa0— хьовсархошна хууш дацара, оцу шахматийн автомат чохь дӀалачкъийна онда шахматист вуй. XIX бӀешераш чекхдовлуш гӀаравелира Гудини Гарри, дукхаха йолу бозбуунчаллин аппараташ яран ойла кхоллаеллаволу.