«Европа» оьздангаллин сфера санна дуьххьара лелайо КаролинггӀеран некъийн заманахь, Католикин килс йаржорхьама. «Европин пачхьалкхийн» Йуккъерачу бӀешерийн а, Керлачу заманан а муьрера тӀеман берташ хьажийна бара ислам даржарна дуьхьала. Иштта, 1453 шарахь Константинополь туркошна йоьжначул тӀаьхьа, Подебрадера Йиржис, Богемин ГуситгӀеран паччахьо, 1464 шарахь туркошна дуьхьала Европин керстачу къаьмнийн барт кховдийра.