Европахойн колонизаци йолийнера Испанис а, Португалис а, ткъа расизм а, европахойн билгало хӀукӀайн санна йолаелла кхин европин пачхьалкхаш колониалан арене евлча бен. «ХӀукӀайн расан» кхетам историца билгала критереш йолуш ца хилла. XVI бӀешарахь португалхоша «хӀукӀайчарна» юкъатухара Ӏаьрбой, хӀиндахой, ций, ткъа АЦШхь XIX бӀешарахь «хӀукӀайчарна» юкъара дӀабахора ирландхой а, италихой а. XX бӀешо долалуш «хӀукӀайн расин» юкъатуху европахой а, церан тӀаьхье а, жуьгтий боцурш, уьш «хӀукӀайн» лара болийра ШолгӀа дуьненан тӀом чекхбаьлчи.