Баскетболехь «буьрка схьаэцар» — ловзаран ладаме дакъолг ду, цу тӀе ловзархочо буьрка схьаоьцу аьттонза шина- я кхаа очкон кхосса гӀоьртича я гӀуданан кхоссар дича. ГӀараяьккхина йоцу бакъо ю, схьаэцарехь тоьлуш йолчу командо дукха хьолехь матч а схьайоккху. Схьаэцарехь коьрта говзанчаш бу хьалхара асанера ловзархой — центровойш а, беза форвардаш а, кхечу позицернаш а хуьлу, позицин а, хенан а дика синхаам белахь, уьш сих-сиха уггаре дикачех а хуьлу оцу гайтамца. ХӀинца йолу форматехь NCAA дивизионашка йекъайалар тӀе ца эцна 1973 шеран августехь бен, 1906 – 1955 шерашкахь NCAA чохь яцара цхьан а классификацеш, яцара цул хьалхарчун а — АЦШ Университеташна юкъара спортан ассоциацийн а (IAAUS), ткъа 1955 – 1973 шерашкахь студентийн ассоциации йийкъира шина бухара категорешка: «яккхийра колледжаш» а, «кегийра колледжаш а». Официалан схьаэцарехь NCAA уггаре диканиг, КъБАхь санна, харжа буьйлабелира 1950/1951 шарахь. ТӀаьхьуо къасто буьйлабелира схьаэцарш тӀелатарехь а, дуьхьалонехь а, амма нагахь КъБАхь церан статистика  шарахь лело йолийнехь, ткъа NCAA из алело йолийра 2009/2010 шарахь дуьйна.