Чоман а, хьожан а хьал бахьнехь цхьадолу кепара хохаш дукха хенахь дуьйна культуре дерзийна, амма дукха меттигашкахь бахархоша леладо акха кепаш а. Уьш ду: , , ,  кхин а. Амма башха шуьйра лелабо шуьйра гӀадерг  а, , дукха хьолахь цхьаьнатуху цхьана цӀарца «хьонка», ткъа иштта гергара культурерчарна , , . XX бӀешеран юккъехь Россехь шуьйра девзаш дара иштта дуу кепаш , , , . Байкалдехьехь Стеллеран хох а, Къанло хох а дӀа а буьллий буу аьрга болуш, туьха тесна, бакъийна. Йуккъера Азехь лелайбо кхин а хохан кортош а, Шуран бесара хохан, Вавиловн хохан гӀаш а. Ломан Туркменехь кхуьу Боккха хохан гӀашца витамин C эвсаре ду (5330 мг% кхаччалц). Тянь-Шань а, Памир-Алай а лаьмнийн альпийн байнаш тӀехь болу Федченкон хох; меттигерчу бахархоша лелабо аьрга бууш а, далнаш чубуллуш а. Баа мега хохан корта а, гӀаш а айсина хохан. Кавказехь буу  ТаьӀнашекъанбесара хох, Гоьрга хох, Гоьрга корта болу хох сортийн сийна хох.