Мария ца соцура Елизаветина «маӀаш Ӏуьттуш», къайлаха кехаташ яздан йолаелира европера пачхьалкхашка, амма ингалсан паччахь-аьзнин дуьхьала гӀаттамехь дакъа ца лецира. ТӀаккха а Мария Стюартан, законехь йолу паччахьан Генрих VII Ингалсан кӀента кӀента йоьӀан цӀе, жигара лелайора бартхоша Елизаветан дуьхьала. 1572 шарахь гучубелира  Ридольфан къайлаха барт, уьш гӀиртира Елизавета дӀа а яьккхина, ингалсан Ӏарш тӀе Мария Стюарт хао. 1586 шарахь, тарло, декъахь воцуш ца хила Елизаветин министр Уолсингем Фрэнсис а, шен набахтхо Паулет Эмиас а, Мария Стюарт гучуелира кехат яздина католикийн ницкъийн агент волчу Бабингтон Энтонига, кехатехь цуо къобал дира Елизавета I-ра йиер. Амма къайлаха барт гучубелира, кехаташ ингалсан паччахь-аьзнин карадахара. Мария Стюартан йиеран кхел йира. 1587 шеран 8 февралехь Мария Стюартан корта баьккхира Фотерингей гӀалахь.