ШолгӀа Дуьненан тӀом- 1939-1945-чу шерашкахь литтина глобалан тӀом бу. Ерриг яккхий мехкаш а чулоцуш, тӀамехь дакъалоцуш яра дукхаха йолу дуьненан пачхьалкхаш а, цара ши дуьхьаллаьтташ йолу тӀеман Берташ кхоьллира. Цхьана агӀор- Гитлеран дуьхьал йолу коалици яра, вукха агӀор- «семанан» пачхьалкхаш а яра. Ткъе итт сов пачхьалкхера бӀе миллион сов стаг юкъавогӀуш а, массо а декъахь волу тӀеман хьолехь, коьртачу декъашхоша адамийн а, тӀеман а гӀирсийн юкъахь башхалла ца йеш, xa0шайн экономикин а, индустрийн а, Ӏилманан нуьцкъалла девнан гӀуллакхе тӀеберзийра.