ШолгӀа дуьненан тӀом болуш нацистийн Германин махкахь а, цуьнан бартхойн мехкашкахь а, цара дӀалецна мехкашкахь а яра (набахташ йоцуш, геттош) 14xa0000 концентрацин лагер. Тутмакхаш нацисташа багабора крематорийн пешаш чохь (цкъацца дийна болушехь), садукъдора газан камеракахь, ницкъ бора, нуьцкъаш лелабора, мацалла болуьйтура, цунна тӀе гӀор дӀадаллалц болх бойтура; тутмакхашкара цӀий оьцура вермахтан салташна, царна тӀаьхь ирча медицинан зиераш дора, адамашна тӀаьхь керла препараташ зиера.