Иштта политикина реза ца хилира доккхаха долу шотландин элийн дакъа. Оцу хенахь протестантизм яржаро екънера шотландин йукъаралла. Хьал эрчаделира 1558 шо чекхдолуш Ингалсан Ӏарш тӀе паччахь-аьзни Елизавета I-рниг, иза гӀодан йолаелира шотландхойн протестанташна. Елизавета I-ра Руман Католикийн Килсан канонийн бакъонца къуотгӀалайина лорура, цундела Мария Стюартан, Ингалсан паччахьан Генрих VII Тюдоран кӀента кӀента йоӀ хиларна, бакъо яра ингалсан Ӏаршан. Амма, Марияс а, цуьнан хьехамчаша а хаьржира цхьа юккъера дерг: къона паччахь-аьзнис дуьхьало ца йола шен маьхчан Елизаветина къобалйина законехь паччахь-аьзни хилийта, амма шен бакъонах тажан йолу бакъо ца юьтура. Францискан а, Марийн а хӀост тӀехь ингалсан таж тӀекхийтира. Елизавета карзахъяккхархьама динчух тера долу оцу Марийн балхо хьал талхийра: Шотландин ницкъ бацара цуьнан ингалсан Ӏаршах йолу бакъо къовса, ткъа Ингалсаца йолу меттиг догдохийла а йоцуш телхира.