Цхьа дехачу рагIу кIелахь санна самукъане хуьлу Бернехь некъ беш. Кхечу гIаланашкара наха Бернерчу бахархошна, забарца Iуттуш, олуш ду: «Саготта боцу, партала бернхой» – олий, ткъа цара дерриг а хуьлуш олург ду «Коьртаниг – собар». Схьахетарехь, хIума ворхIазза дуста хаарна, цкьа а шайн гIала, цуьнан куц ца дохорна шайн хIума дуьстина дарца Берн ша 1191-чу шарахь ма-ярра Iалашъян а, ларъян а хиъна цуьнан «собаречу» бахархошна. Бераш кхиор чIогIа жоьпалле декхар хета Швейцарехь. Цуьнан чIагIо ю ала мегар ду Бернехь Корнхаусплац олучу майданахь 1516-чу шарахь йинчу хIолламе хьаьжча. Иза къола, зулам дина бераш дуу наьртхо ву. Сих-сиха цуьнга хьажа дуьгуш хилла бераш. Швейцарехь дихкина ду берана тIе куьг кховдор. «Хьехамца, хьекъалца кхио деза бер» – олу цара. Дукха туьканаш, музейш ю кхузахь.