юкъа шайн маьхьарий а эдеш, Ша мохь ч1ог1а ца хьаькхча, уллерчо шена моттохарна а кхоьруш. Адам кхерийна, 1адийна, шаьш-шайх дог а диллина, шайн синошкахьа даьлла зама хилла иза. Советийн заманахь йозадешар 1амо аьтто хилларш а, и зама т1еяле 1аьрбийн йоза-дешар 1амийнарш а х1аллакбарца д1айолийра ХХ-чу б1ешарахь нохчийн а, кхидолу а къаьмнаш х1аллакдаран юьхь. 1едалан къизаллина а, харцонна а, г1елонна а дуьхьалбевлира цхьаберш. Халкъалахь обаргаш аьлла ц1е яьржира церан, ткъа 1едало а, 1едалан векалша а «антисоветские элементы», «бандиты», — олура царах. Обаргаш тайп-тайпана хилла: 1едалан харцо лан а ца елла, цабевллачу денна арабевлларш, курхалчаш, обарг бовларан бахьанаш 1едална бен цахуурш а. Мухха делахь а, доккха бахьана а дина,«обаргех» доккха бахьана а дина, дийнна халкъах «мостаг1» а дина, махкахдаьккхина нохчийн халкъ, воккха а, жима а, зуда а, бер а ца къестош. Цхьана юьртара кхечу юьрта хьошалг1а ваха а хала долчу заманахь хадийна къоман орам, «цкъа а шайн Даймахка юхадог1ур дац шу!», — бохург кхетаме дуьллуш. Февраль беттан шийлачу 23-чу дийнахь, новкъана бина кечам а боцуш, арадаьккхинчу халкъо бехачу некъан хало лайна, стенга, х1унда дуьгу ца хуучу хаттаро са а дууш. Эхьбехкан гурашкахь къийлабелла, харцо, Даймахках къастор лан а ца делла, бехачу новкъахь беллачийн хьесап тахана а ца дина, Л.Берияс ша вагонаш чу боьттинарш мел бара аьлла, И.Сталине еллачу телеграммехь билгалдаккхар бен. Бакъду, нохчийн халкъ махкахдаккхаран