ХӀокху заманан республикийн къасторан амат, шираллин республикашца дуьстича — церан конституцин акташ хилар ду, йукъараллин а, пачхьалкхан а уьйранна хӀоттийна билгала низам хилар. Цуьнца цхьаьна хӀинцалера республикаш — йерриш векалийн пачхьалкхаш. Йукъара ца йоккху ши швейцарин кантон (Ури, Гларус) а, йиъ ахкантон (шиъ Аппенцеллехь, шиъ Унтервальденехь), цигахь дерриг законашкхолларан белхашна сацам б охӀора шеран дерриг халкъан гуламашкахь, циггахь хоржу даржашка нах а. Референдуман институто гергара йо цхьаццанхьа кхин швейцарин кантонаш, ткъа кхин а ша Швейцарин барт республикийн йукъарло йоцу тайпанца. Лолла, массанхьа законашца дӀадаьккхина, йукъара даьккхина хӀинцалерачу республикашкахь а, монархешкахь а.