СадеӀар (латинан маттахь respiratio)xa0— дийнатийн а, ораматийн а, дукхачу микроорганизмийн а диссимиляцин коьрта кеп ю. СадеӀарxa0— чохь са долу организмийн метаболизм (хӀумаллийн а, энергин а хийцам) нийса дӀаэхар латтош йолу физиологин процесс ю. Иштта садеӀаро латтайо гомеостаз. СадоьӀучу хенахь организман хьоле химин энерги йолу хӀуманаш къен энерги йолу тӀаьххьарчу сурсатийн (кӀорненан (углеродан) диоксидан а, хина а) кепе телха.