Дуьненан а, Россин а йоккхачу политикина юкъакхоьссинера нохчийн къам баккхийчу политикаша, цхьаболчу нохчашна шаьш политикаш ду а, шаьш нохчийн къоман кхолламан некъ къастош ду моттуьйтуш. Царах цхьаберш-м, шаьш стенах дохкаделла а, мел мехах шаьш къам а, мохк а боьхкина а хууш, шаьш олу х1ора а дош, шайн х1ора а къамел маца, стенна до а хууш, политикина юкъахь хиллера, дагабовлуш кхечу пачхьалкхашкара хьехамчаш а болуш. Цунах цхьадерг к1еззигчу адамашна (церан гонехь болчарна) девзаш хиллехь, Нохчийчу т1ом беъча, дуккха а дерг гучуделира нохчийн халкъана бина ницкъ, къизаллица х1аллакдар лан ца деллачара, цунах къахеттачара, бакъдерг а, нийсо а езачара. Царна юкъахь бара Россин политикаш а, шайн 1алашоне шаьш ца кхаьчча, дохкобевлла. Нохчий юха а политикина юкъакхуьссуш бара, кхечу политикина, нохчашна пайде хинйоцчу, амма шайна пайдечу. Нохч-Г1алг1айн Республикин Лакхарчу Советехь 1990-чу шеран ноябрь беттан 27-чу дийнахь т1еэцна «Декларация о государственном суверенитете Чечено-Ингушской Республики» нохчийн а, г1алг1айн а халкъашна яккхий бакъонаш луш яра. Ма-дарра аьлча, топ ца кхуссуш, дов а доцуш, пачхьалкх кхолла йиш йолу законан бух а бохийна, карчам а бина, 1едале баьхкинарш, хьалха санна, къобалбора «дохкобевллачу» политикаша, церан аг1о лаьцначу журналисташа а. Царна юха а шайн 1алашоне кхача лаьара кхечу некъашца, цхьана ханна. Декларацин 16-г1а статья: «Любые попытки неконституционным путем изменить государственный строй в Чечено-Ингушской Республике являются тягчайшим преступлением против ее народа» — талхийнарш, карчам а бина, ницкъашха 1едале баьхкинарш пачхьалкх йича а, ца йича а, шаьш бохург хилчхьана. Пачхьалкх ян бина бацара Нохч-Г1алг1айн Республикехь карчам, пачхьалкх я республика а ца яйта байтина карчам бара, Нохч-Г1алг1айн Республика кхолла Дуьненахь къобалдинчу законийн а, Конституцин а бух т1ехь Нохч-Г1алг1айн Республикин Лакхарчу Совето «Декларация о государственном суверенитете Чечено-Ингушской Республики» т1еэцча.