1944 шеран 29 январехь ССРС-н чоьхьара гӀуллакхийн наркомас (халкъан комиссаро) Лаврентий Берияс чӀагӀдина «Нохчийн а, гӀалгӀайн а арабахаран къепен дилларан иструкци», ткъа 31 январехь Пачхьалкхан Дуьхьалон Комитетас бина сацам нохчий а, гӀалгӀай а Казахийн а, ГӀиргӀазойн а ССРшка бахийта аьлла. 20 февралехь И.xa0А.xa0Серов, Б.xa0З.xa0Кобулов а, С.xa0С.xa0Мамулов тӀехьахь болуш, Берия Соьлжа-ГӀала веара операцин ша куьйгалла дан волавелира, «лаьмнашкахь Ӏабор» баьхкина санна чу эскараш далийнера оцу юкъахь бара 100 эзар эскархо, 18 эзар офицераш юкъаш а болуш цул совнах 19 эзар НКВД, НКГБ а, «Смерш» а оперативни белхалой. 21 февралехь оцо приказ арадаьккхира НКВД-н гӀоьнца вайнах махкахбаха аьлла. ШолгӀачу дийнахь республикин куьйгалхошца а динан лидершца гулам бина цаьрга шаьш бина сацам дӀахаийтира а, цул совнах дехар дира бахархошна юкъахь кечам беш болх бар. Цунах лаьцна Берехь хаам бира Сталине