Массара а лелош долу Ӏилманаш алсама доллушехь: археологи, филологи, истори, медицина, теологи, университетехь кхуьура дуккха а Ӏаламийн Ӏилманашна юкъара керла Ӏилманийн некъаш. И дика, уггар хьалха, фон Гумбольдт Александрах, университет кхоьллинчун вешех делира. XIX бIешеран шолгӀачу декъехь кхолла болийра керла талламан а, дешаран а кхолламаш. Иштта гӀарабевлла болу химик фон Гофман Август Вильгельм, физик фон Гельмгольц Герман, математикаш Куммер Эрнст Эдуард, Кронекер Леопольд, Вейерштрасс Карл; лоьраш Мюллер Иоганн Петер, фон Грефе Альбрехт, Вирхов Рудольф, Кох Роберт университетан Ӏилманан сий айира Германин генна арахьа а.