1800—1850 — металлан месан йазолган патент яьккхира 1803 шарахь, амма патент коммерцин Ӏалашонна ца лелийра. Болатан месаш юкъаралло лело йолийра 1830-гӀа шерашкахь. XIX бӀешарахь металлан йазолгаш аратеттина юкъара яха йолийра гӀезан месан йазолгаш. 1850-гӀа шерашкахь гӀезан месаш лелор хаъал лагӀделира, болатан йазолгаш тойича, месаш ян йолийра дезачу лаламашца тӀе иридий, родий, осмий тухуш.