1912 шарахь, кеман 100 метр сов деха луӀ даьлла лорура. 1996 ш. рогӀера чубиссира «Наутилус» цӀе йолчу батискаф тӀехь доьхначу кеман тӀе. Батискаф тӀехь ультраозан акустикан зонд дара. Сацкъарал баханчу «Титаникан» меран декъан эхографин тест йира. ЖамӀо цецбехира: аьтту агӀора цхьан а луӀ дац. Амма ду ялх чӀогӀа нийса, доца (1,2 - 13,7 м), дуткъа (шоралла 10 см кӀезиг) хадораш, уьш нисса гуонаха лаьцна экъанаш хӀоттийначохь ду. Цул тӀаьхьа кхийтира, айсберго хадийна ца хилар кеман болатан гуо, ткъа ша-ломан Ӏаткъамца кӀуж-хьостамий схьа а девлла, экъанаш чутаьӀира, океанан хин некъ беллабелира кеман ватерасанал лахахула корпусан чудаха.