Эрк дика девза «Рубиконах валар» дешнаш алар бахьнехь, иза олу юха дерза йиш йоцу сацам хилча. Оцу аларан истори Гай Юлий Цезарь диктатор а, руман баьччех цхьаъ (проконсул), ткъа Рум республика хилале йолчу замане хьаладоьду. Законаца проконсулан бакъо ю эскаран коьрте хӀотта Италин арахьа. Цезарь, толам а баьккхина цӀавогӀуш, цуьнан сенатера агӀончаша хаийтинера цунна дуьхьала кечъеш йолчу кӀелонаш. Вайн эрал 49 шо хьалхара 10 январехь баьчча шен легионашца Рубиконна тӀекхечира. Юлий Цезарь кхетара, эскар ца хилахь ша Румехь вуьйр вуй, ткъа эскарца цуьнан йиш яцара чуваха. Эскар Рубиконах даларан сенато маххадор бара гӀаттаман санна. ХӀин волу диктатор шен эскаран ницкъах шеек вара, цхьаьна хеналлца ийзалора, нагахь иэшахь цуьнгара Ӏедал дӀадера дара, тӀаккха вуьйр вара. Амма Цезарь эскарца дехьавелира эркал, гражданийн тӀом чекхбаьча диктатор кхайкхийра. Оцу хенахь дуьйна «Рубиконах валар» аларан маьӀна ду «юха ца воьрзу меттигах дехьавалар», аьлча а, юхаверза йиш йоцуш, дина даьлла хӀума. Тера фразеологизм — «кхаж кхоьссина» () — Цезара аьлла дешнаш, дехьа вала сацам бинчул тӀаьхьа.