Пхийн коьрта болх — бежний а, уьстагIий а, латта а лелор бу: кхиайо кенан культураш. Иштта пхийша говза кечбо тIаргIа: кIадеш дуцу, пазаташ юцу. Цул сов кхиина ю тегаран говзаллаш, дечиг агар, дешийн а, эчиган а пхьолаш. Суьрташ долчу 1913 шеран 18 августехь арадаьллачу «Искры» журнал тIехь:  Леш долу тайпа. Пхий, жима леш долу кавказан тайпа (6,5 эзар са), деха хала тIекхачалучу Арагва хин лакхенашкара атагIашкахь. Шеш кIезиг белахь а, уьш чолхе этнографин иэдалар ду, вовшешца тIемаш болуш, оцу меттигашкахь ловчкъа меттиг лохуш, тайп-тайпанчу къаьмнех бевддачарех схьабовлар тера ду. Меттаца пхий герга бу гуьржашна, хIетте а церан меттадакъанах Гуьржийчоьнан юккъехь бехарш ца кхета. Амалаш: хьаша тIеэцар, дукха лер, куралла, цхьаьнцце саца ца ло сихалла. Оцуо гуттаренна а цIий Iанадойту, иттаннаш бойуш, чевнашъеш. Иза бахьнехь пхий даиман а, аренан белхашкахь а герзах боьттина хуьлу. Дин агIора пхий — официалан керста бу — йисина дуккха а цIуй динан, бусалба динан, европахойн аматаш. Цара даздо бусалбачеран пIераска а, жугтийн шота а, керсталлин кIиран де а. Ламасташ кхочушдан церан дийнна цIуйн иерархи, сагIа доккху меттигаш, сагIан лело пхьегIаш, цIийн сагIанаш ду. Цхьаццама латта леладо, амма коьртаниг даьхнийлелор а, таллар а ду. Таллархой чIогIа дика бу. Иллюстрированный журнал «Искры» от 18 августа 1913 года № 32.