Eus 1843 betek 1852 ez embannas an denoniour alaman Gustav Freidrich Klemm (1802–1867) dek levrenn e Allgemeine Kulturgeschichte der Menschheit, Istor hollek sevenadur mab-denma tiskouezas diorroadur pazennek mab-den dre studiañ an doareoù da labourat, ar binvioù, ar gwiskamantoù, ar relijionoù, gant skouerioù tennet eus pobladoù ar bed a-bezh. 