Marsel Gwilhou  Hir eo bet al labour war-dro an atersadenn-mañ. Neo ket disi.  Klasket zo bet chom an tostañ posupl eus ar pezh a lâre Marsel  Gwilhou er mikro.  Talvezout a ra ar boan selaou an enrolladenn e-ser lenn ar pennad-  mañ.      Marsel, penaos och deuet da vezañ kaner ? Soñj peus ?    Se oa roet din dija pa oan ganet,  marchad. Pa oan bihan e kanen traoù  bihan peogwir m eus klevet kanañ gant ma zud, gant ma zad, gant ma  breudeur, ma choarezed peogwir e oan-me an hini yaoankañ. Aze oa tud  yaouank dija ha me oa bihan choazh. Setu e plije din kanañ met war-  lerch se on bet deuet da ganañ kanaouennoù gallek peogwir e oa deuet  un tamm bihan da vout kollet ar chan-ha-diskan hag an traoù. Deuet zo  bet, e-pad ar brezel, m eus soñj veze graet aze, bar feurmioù ban  traoñ, aze,  baloù oa ket droed dober ba kêr hag a veze graet bar  champagn hag e veze kanet brezhoneg. Yaouank oan choazh met klevet  raen tammoù. War-lerch se zo bet un troch setu ne veze kanet ken  nemet barzh an euredoù. Setu se oa chomet un tu bennak war ma  chrochen, vel vez lâret... Met kanañ raen kanaouennoù gallek hag  em eus ankoueet nezho tout bremañ. Ur wech adkroget gant ar festoù-  noz ne ouien ket kalz a dra. Maleürusamant ma zad oa aet kuit benn  neuze  hag em bije gallet deskiñ kalz gantañ. Nen doa ket ur vouezh  kaer-kaer met gouzout a rae ur bern traoù. Bar ma familh m eus soñj  bezañ klevet ma moerebed o kanañ, e brezhoneg, sur-mat, peogwir ne  ouient ket kalz a challeg. Nem eus ket desket kazimant nemet gantañ.  Hag ur gontadenn bennak rak diouzh noz veze kontadennoù, pa vijemp  tro-dro dan tan. Aze tesken. Ma mije klevet nehi gantañ e vijen  gouest da gontañ nezhi an deiz war-lerch. Ha pa z eo kroget ar  festoù-noz e oant tout war ma lerch  krog da glask ha da zeskiñ. Ha  m eus desket kalz nezho gant ar re gozh. Oa ket mekanikoù ganin  vel zo ganeoch, hudu. Ne oa ket kanaouennoù skrivet ganto. Dre ar  penn e oan oblijet da zeskiñ, giz-se.      Pevare ho peus kanet ba ur fest-noz eus ar seurt a zo bremañ ?    Ba Laruen. Met kanet em boa a-raok ba ur pezh-choari, bar bloavezh  57, ur pezh-choari e oa sañset bezañ kanet ur dañs ba ennañ, un dañs  plinn. Setu me oa bet choazet, gant un all, da ganañ nezhi. Met ar  fest-noz kentañ e oa ba Laruen, bar bloavezh 58. Aze oa kroget an  traoù hag ar bloaz goude, soñj din, moa graet ba Tremargad, ba  Mael,... O, marteze pas dek fest-noz bar bloaz met tost. Hag an traoù  oa bet aet war greskiñ goude.      Petra zo cheñchet ba bed ar festoù-noz, en ur ober hanter-kant  vloaz ?    Kalz a draoù. Bout ra choazh festoù-noz bihan a zo hañval un  tamm  eus ar pezh veze graet dar choulz-se. Met ar festoù-noz bras  neuint ket kalz a dra da welet ken gant ar pezh a veze graet dar  choulz-se. Bar bloavezh 58, dija, ba  Laruen e-giz ba Poullaouen,  e-lech ma oan bet kaset gant Jorj Kadoudal hag Etienne Rivoalen, gant  un tamm otokarr, e veze graet ar memes tra. Graet veze div pe deir  dañs hag e veze kanet ur ganaouenn a-boz, vel vez lâret, ur melodie  pe div, hag adkroget an dañs, ha teir-peder dañs... Hag  ar fest-noz  vije graet giz-se.      Hag ar  vicher  kaner zo cheñchet ivez pe neo ket ?    Ben ya, vel lâren deoch. Me m eus desket tout dre benn. Padal,  bremañ pa teskan, peogwir e plij din deskiñ choazh, em eus anezho  enregistret... Bremañ, gant ar re yaouank, kalz ne ouzont ket  brezhoneg ha traoù a zo er chanaouennoù ha na gomprenont ket.. Desket  neuint brezhoneg, kalz nezho, war al levr. Met maez ul levr vez  lâret kalz a draoù. Se  zo kaoz vez ret or stajoù pe kentelioù. Neuze  tiskontjnt vel hin zo teskiñ dezho. Kistion gwechall pep hani  noa e vod ha pe glever ur chaner e oarer, apeupre, eus pelech tae.  Eus e gomzoù, penaos e tistage e gomzoù... Se zo kaoz, pe teskan  kanaouennoù debet kanet gant kanerien eus ar vro plinn, e lâran  de mar gallont or, lâr giz-se.      Peseurt ali a rofesch da dud yaouank o deus choant mont war ar  vicher ?    Dija, ar  brezhoneg. Ma oaront ar brezhoneg, zo dija hanter. Ma eo ret  dezkiñ ar brezhoneg ha deskiñ kanañ war un dro eo stert. Ne choulfen  ket bout ba o flas. Stert eo. Met bout zo hiniennoù a zo bet aze,  hañ, gwir eo, ha labour zo. Bez zo tud, hudu an deiz, hag a arri gant  kalz a boan. Merit neuint.      Cheñchet eo ar chanaouennoù. Berroch int ?    Bez zo kanaouennoù a-boz ha reoù all evit an dañs. A-wechoù int re  hir. An dud nint ket kad da zañsal fisel,  memes plinn, e-pad tout ar  ganaouenn, memestra.Met gwelet m eus bet ober un troch, ober ur pezh  eus ur ganaouenn war un ton kentañ, bal ba r chreiz, hag ober ar  fin eus ar ganaouenn war un ton all. Neo ket difennet or se, blam  da ganañ tout ar ganaouenn.      Nebeutoch a dud vez bremañ bar festoù-noz. Penaos e komprenit an  dra-se, chwi ?    Ur rezon zo dan dra-se. Neo ket re vrav da lâret met ne blija ket  din disput den ebet met,  ba ma soñj, zo deuet festoù-noz ha ne vez  ket goulet trawalch a ganerien, trawalch a sonerien a-goubladoù, ha  non ket a-enep deus strolladoù met, benn goulenn ur strollad, e  koust ker. Hag ar bourkoù bihan, hag ar salioù bihan, nint ket kap  dor ur fest-noz, vel vez graet, gant daou strollad, pe tri ba  darne... Nint ket kap dor. Peogwir neuint ur sal da serriñ daou  chant hanter a dud. Neus ket moaien da baeo ar strolladoù dor ur  fest-noz.      Peseurt mod e vo ar festoù-noz benn pemp bloaz pe benn dek vloaz ?    Nem eus ket choant da soñjal kar, ma vije bet goulet ganin, ugent  vloaz zo, peseurt mod e vefe aet an traoù bremañ, mijen bet en em  drompet.ha se zo kaoz nhoulan ket respont re bell. Me soñj, ma vije  bet gallet or, met neo ket me gomando se, zo ezhomm eus an daou.  Festoù-noz bras ba salioù bras, vel e Boulvriag zo moaien de or  festoù-noz gant strolladoù ha parrozioù bihan,  ma vije bet moaien  dor se, ma vije deuet an dud. Met ar re yaouank a blij de a gav  gwelloch mont dar festoù-noz e-lech zo strolladoù. Me gav din oa  ezhomm da zerchel ar festoù-noz ba parrezioù bihan ha ba salioù  bihan kar memes ar re a zo ba strolladoù faota dezho disoñjal int  deuet eus aze. Ma int ba strolladoù, hudu an deiz, ma reont muzik, ha  neo ket difennet or, eo peogwir zo bet eus ar chan-ha-diskan ha  deus ar sonerien en koubladoù. Deus aze  int deuet.      Peseurt kanerien a blij deoch ar muiañ tout, touez ar re a gan hiriv  an deiz ?    Ba bro plinn zo kanerien mat, ba  bro fisel zo ivez ha ba bro r  gavotenn. Kanerien mat zo un tamm partout ha se. An dud n eus  tendance da lâret  Ba bro-plinn zo sonerien tre met ba bro r  gavotenn vo lâret  Ar gavotenn eo mestr, kwa. Kanerien vat zo  partout ha memes e-touez an dud yaouank, hudu an deiz... Lâran ket  int tout, met  e-touez ar re gozh ne oant ket tout, ivez. A bep seurt e  oe. Met ba re yaouank zo kanerien vat... Plijadur mez kleet ne.    Pet fest-noz ar bloaz a gemerit perzh ba enno ?    A bep seurt zo. Nebeutoch zo bremañ met bez m eus bet graet kalz,  sur a-walch. Bez m eus graet, da lâret eo, a-wechoù oa ral ar sun  moa ket hini bet, met ba kalz ne vije div, ha ban hañv, ba   miz Est, a-wechoù vije teir. Ba bloavezh 76 m boa bet 6 diouzhtu-  kaer, ba  sun hanter-Eost.      Petra eo an eñvor gwellañ a zalchit eus tout ar festoù-noz-se ?    Ba festoù-noz m eus bet aneet tud, dober konesañs gante hag a zo  chomet mignoned din goude.      Peseurt kentel peus tennet eus hanter-kant vloaz kanañ ?    Da gentañ tout kanen vel challen. Peogwir moa ket bet re-holl  mizer kanañ plinn met pa oa kistion din, pa veze lâret  Ne chelli  ket kanañ plinn pad noz ? Ret eo or traoù all... Pa  oan aet da  ganañ fisel m eus bet mizer kanañ fisel. Pa gave din kanen mat e  kanen tonioù fisel, pe zoken kanaouennoù eus bro fisel, e kanen ne  stumm plinn. Setu eo bet ret din deskiñ petra oa ar stumm fisel. Ha  war-lerch eo bet ret din deskiñ petra oa ar stumm gavotenn, petra  oa an traoù. Ha bremañ, ba r bloavezh per ha per-ugent, aze oa  bet bet deuet kalz a draoù pa oa bet deuet Mitterrand, pa vije deuet  un all mije lâret mem mod. Aze eo bet graet  radio-où, oa bet roet  subventioù evit deskiñ tud da gano hag e oa bet graet stajoù ba Bro-  Dreger, ba Plistin, hag e oa bet goulet ganin ober ur staj gant Eric  Marchand. Setu oan nechet walch dor ur staj. Biskoazh moa  klevet komz eus vize graet stajoù ha deus vize desket dar re all. Pep  hani deske n om selaou. Hag aboa, sur mat, m eus graet kalz stajoù,  kalz a gentelioù, hag n um glevet ar re all  kano, n um gonto  gante, m eus disket kalz a draoù.  Neo ket choazh m eus desket  kanaouennoù met desket m eus ar stumm, ar cheñch stumm, hag a bep  sort tra kar, gant un den, goude a gavo deoch  O hesse ne gan ket  koulz vel hemañ  Met bez zeus un dra bennak ba e gan  cheller  mirout.Tout an dud neus un dra bennak vat ba pezh a ra. Ha, n ur  or un tamm eus unan hag un tamm eus un all, hag o soñjal ho-kun ha  pas diskiñ memes mod da dout an dud, marsen, kar tout an dud ne  zeskont ket ba r memes tra. Da  gomañs oan ket kap dor se met  kement a dud am eus selaouet ha klevet ha disket de zo daet din da  gompren eo ret kat ur stumm, pas vit pop den met ret eo cheñch stumm  gant serten re.      Setu en deus Marsel Guillou e stumm dezhañ e-unan ?    A gav din, ya. Met non ket ma-un ken. Deuet zo kalz dor nehañ,  apeupre, met lâret de  Noch ket oblijet da ganañ vel ran-me.  Wechoù faota ket or tre vel un all kar ma rit ba ho stumm ho-  kun matre eo gwelloch. Ret eo labourat ha selaou.      Pehani eo ar ganaouenn neus bet plijet deoch ar muiañ tout ?    Zhpenn un at. Met un gaen brav kano hag em eus kanet gant Yann-  Fañch a oa  Konskried Logivi met kalz re all ivez kar ar re na  blijent ket din m eus ket disket ne. Se... Ur ganaouenn hag a blij  din, se, ur wech kleet nei div pe deier gwech, oa trawalch. Pa oa  komañset ar festoù-noz, pa gleven ar re gozh kano, e lâren   Tiens,  choant m eus deskiñ se. Klask a raen gouzout pelech ez aent da  gano ar wech war-lerch, marsen benn ur miz pe marsen benn teir sun,  om gaen eno da adselaou. Ha, benn mije kleet teir gwech, benn  neuze mije disket. Met  re blijent ket din m eus ket desket ne  gwech ebet.      Neuze, pemaoch daou, e rankech bezañ plijet gant ar memes traoù ?    Ya. Yann-Fañch ha me, zo em anveet giz-se. Anveout raen nehañ.  Kleet  raen nehañ  kano. Hag e oa bet ur moment, an hani a gane  gantañ oa aet dan ospital ha peogwir, dar choulz-se, oa an traoù o  treiñ bras bar festoù-noz, moa kleet lâret Yann-Fañch oa libr.  Dar mare-se ne gane ket gant den ebet. Hag em eus klasket pellgomz  dezhañ. Hag eo bet erruet amañ. Setu, ablamour met mont gant n oto  deus amañ betak Duod ha nomp kanet bar fest-noz.      Ha bremañ, petra rit eus hoch amzer, estreget kanañ ?    Vel  festoù-deiz ha traoù e-giz-se, ya, ya... Neus ket pell zo oan  bet o kanañ gant Annie Ebrel, ba Boulvriag, ba ur pred. Tud hag o  doa graet ur pred familh hag o neuint choant vize bet kanet ha dañset  un tamm bennak ha mon bet.      Petra a rit eus hoch amzer pa ne ganit ket ?    Hend-all veen ba gêr, amañ, dor un dra bennak, memestra. Sikour a  ran peogwir, ma choar ne ra ket kalz a dra ken.... Ha graet e vez war-  dro al lapined, ar yer, tri  penn-deñved, div annoar, mont dar park,  lakaat un tamm boued deun tamm boued dal lapined. Hesse eo ma  labour deus beure.    Peseurt pladenn a yafe ganeoch war un enezenn didud ?    O... Ma yafe ur bladenn ganin em bije choant kas div, div pe deir...  Unan bennak gant Yann-Fañch, pe Yann-Fañch hag Erik, un dra bennak eus  kanerien an dro evel ar choarezed Goadeg, ar re m eus bet anveet,  ar vreudeur Morvan, tud e-giz-se, kwa. Memes ma m bije bet  anezhi m  bije kaset pladenn Manu Kerjean. Manu Kerjean n eus desket din kano  fisel.    Ha gant piv ho pije choant bezañ bachet en ur saverez e-pad un eur ?    Vit paotr m bije choant bez gant Daniel Fulup, ur chaner, a Sant-  Konan, gwechall.      Gant piv ho pije choant da eskemm ho puhez e-korf ur sizhunvezh ?    O, se oaran ket. Choant mije bez mont e ouzhpenn un kwa. Nann,  m eus ket un da choaz...      En ur  ribourzherez emaoch. Kinniget e vez deoch dibab ho kantved ha  ho lech bevañ. Petra a zibabit ?    Beta bremañ m eus ket bet met aon m eus ar pezh zo o tont. Me gav  din mije bet choant davañs o met pas kalz kar gwechall gozh oa  kalz a draoù vat met mizer oa war an douar ha m eus ket choant da  dremen pezh n eus graet ma zad. O, me gav din ma amzer-bremañ neo  ket bet gwall fall met ma vijen bet ganet dek pe ugent vloaz a-raok  oa mat, memestra.      Ba Krech Morvan atav ?    Ya, peogwir on ganet amañ met, sur a-walch, met ha kaset da vervel  lech all e varvin amañ. Ba me desir din em eus choant da vervel  amañ.      Piv eo an den en deus roet deoch ar chentelioù pouezusañ evit ren ho  puhez ?    Ma zud, ya. Hend-all neus ket bet kalz a dra da reiñ din peogwir pa  oan lakaet war an douar oan ket re eürus. Neus ket bet gallet ober  kalz a dra viton. Kazi  oblijet a-walch on bet den em zebrouillan  vel a challen gant ma zud.      Dont a ra ur voudig da ginnig deoch sevel un het. Pehani  choulennfech diganti ?    Vit an dud all mije bet choant ay an traoù pell walch. Neo ket  brav derchel ane war o giz, met un tamm. Bevañ vel ma vize graet  bremañ zo tregont vloaz zo. Harz an traoù dont re bell. Hudu an deiz  neo ket brav ret eo choaz petra da zebriñ. Gwechall oa boued diwar ar  maez, diwar  ar feurm ha oa ket kement a dud klañv vel zo bremañ.  Choant mije bet daretiñ ar progrès, dar bihanañ ha matreze, ma  vefe bet gallet, addegas serten traoù.      Petra eo bravañ ijinadenn mab-den ?    Bez zo kalz kar bez nomp mizer war gomañs, ma peus choant. Dam  soñj pezh zo bet graet eus gwechall eo an deskadurezh.Reiñ  deskadurezh dan dud, roiñ de da skrivañ ha da lenn.      Pehini eo ar gentel bouezusañ da reiñ dar vugale  yaouank, hiziv an  deiz ?    Dija ban oad-se int bar skol, arri da zeskiñ. Bout onest keñver ar  re all. Pas or droug. Esa gounit o buhez hep or droug dar re all  evit or vad deoch ho-un. Nonpas selaou ma welont re kaletoch  vite, o troiñ ne war an hent fall. Faot ket heuilh an dud-se.  Soñjal deskiñ ar vicher evit labourat hag heuilh nehi, vel lâre  re gozh,  An hani rae un hent eeun a gave nehañ eeun.      Peseurt micher ho pije  bet choant ober ha nho peus ket graet ?    Ma ket kalz da choaz peogwir moa ur gweled fall met, ba ma soñj,  ma mije ket graet ar vicher labourer-douar mije bet daou pe dri  choant, peogwir moa ur memor mat, vijen bet kontant, neo ket  blamour da se met blamour da deskiñ dar re all, vijen bet kontant  da vezañ skolaer, pe muzisian.      Peseurt donezon ho pije bet choant kaout ?    O, kalz, sur walch. Kalz vanka din met ret eo din  or gant ar pezh  m eus. M eus ket choant da gâd re all. Ober a ran gant ma re, kwa.      Petra a zo en ho kerzh, un dra didalvoud och tomm-tre outañ, ha na  rofech da zen, e mod ebet ?    M eus ket traoù da guho. Me m eus ket kuhet traoù eus an dud,  gwech ebet. Dija gant ar vicher a ran e lâran tout a pezh a oaran.      Choant ho pije kas ul lizher klemm dun den resis. Da biv e kasfech  anezhañ ha perak ta ?    Bremañ ? Ba  r mare-mañ... Bez zo tud all araokañ ha neuint ket  plijet tout din, eu. Me mije bet choant kas anezhañ da Sarkozy, n  ul lâret dehañ pas derchel kas tout an traoù eus Breizh kar neo n  ur or giz-se e teuzio ar chomaj.      Hag ul lizher gourchemennoù ?    Se oa moaien din da soñjal met tapout a rit anon berr.      Petra a zo, er bed tro-dro deoch, ha ne gomprenit ket hag ho pije  choant e vefe displeget deoch ?    Kalz a  draoù ne gomprenan ket met...bon.. Petra gavfen ?      Petra a blij deoch debriñ?    Bara mat. Ha debriñ traoù, muiañ ma challan, traoù deus ar gêr, ya.  Kig, patatez, tout al legumajoù daet eus ar gêr. Deus ar gêr, amañ, pe  deus kêr an dud all, tud ar vro. Debriñ traoù eus ar vro.    Mho pije da grogiñ en-dro gant ho puhez, petra pije choant da  cheñch ?    Oaran ket. M eus ket choant mont da vevo ba ur gêr vras peogwir,  pe ch  an..., benn m bez tremenet tri pe bear devezh  veen gant  ar soñj dont dar gêr. Met, vel lâran dach, ma mije bet pezh m  eus ket bet, matreze mije choazet dor un dra bennak all met oan  ket kad dor. Met m eus ket klasket soñjal pezh oan ket kad  dor.      Deus petra vo stag anv Marsel Gwilhous er bloavezhioù da zont ?    Pezh a ran ar muiañ bremañ eo esaeañ lakaat ar re all dor r  gwellañ ma challont. Se ran muioch-mui. Evit ar  momant m eus ket  preparet mann bet viton. Matrezen  tay. Ma tay ur soñj din.      Da beseurt goulenn ho pije choant da respont  Ya !  ?    Goulenn ganin ha kontant vefen bet yefen da welet achanoch, un  deiz bennaket, a lâran Ya!  . 