Lahérion théod ar Vretoned pe Mevélion Bélzebuth.        Paris, an 21 ar mis Genvair 2011.  Ar Scrivagnier : Houcine al-Najaar.    Demad deoh, chui an oll , a oar mad tré er peseurt stad drouc fall eo  théod ar vretoned ac ma ne vije graet netra ne yello cet gwelaat he  dazont.    Gwelloh eo lara neus den ebed hirio an deis a goms brezonec , ouspen  se, evidoun me theod ar Vretoned a so maru ac abaoé pell. Dam sonj ar  Vretoned o doa comzet eur brezonec gwir beteg ar pemp pe chewch  cantvet , da lavared eo e oa echu ganto o brezonec azalec  digouesaduraden ar Saxoned, an Angled a me oar me. Ar gwir vretoned o  doa lamet o bro  Breiz- Uhel goudé e oa aloubet gand an Saxoned ac  an Angleed. Erruet e oant e Breiz-Izel er chwech ved cantved a  digemeret e oant gand ar Roue Gralloun. Aman pep gouen he deus dibabet  eun douar e lech o doa bevet beteg brezeliou enep an Normanted, ar  Gallaoued...    A hèd holl an amzair se ne oa cet mad an traou evid theod ar  vretoned , da genta o yès a oa mescet pe pinvidicaet gand calz gairiou  latinec a goudé ar gallec a so deuet thoed al labour, ar bevans , a  ben ar fin théod ar sevenadur.    Breman , siwas, tud a boèlll dezo scriva e brezonec pe centelia e  brezonec , a se neo cet gwir tamm ebed. An tud se a laha o zeod.  Diboèll emaint.    No deus cet poelled evid tenna beo eun théod e ralfe cemair doujans  eviti da genta a raoc pep tra. Int , siwas, ne oa cet descet dezo da  gemair doujans evid an théodau. Sonj a reont an théodau a so eun  denves evid eur vro hepcen ac an théodau nint cet tud .    Ar bzh da genta en deus lahet evid mad théod ar vretoned ouspen se  cals tud no deus cet poéllated ar brezonec eun  théod eo a neo cet an  dra a héllont gounid gload diganta. Siwas cals cevrediges a so crouet  war dro ar brezonec evid caout bara d o izili. Sell a reont ar  brezonec evel eun danves a hèll ro dezo o bara pemdeziec evito evel o  bugale, no deus netra da obair gand ar brezonec evel eur pès  sevenadur eur boblad memes ma héllont laha ar vrezonegaiir diweza a  héllo.    Ar gwir vretoned ac a oa tost deus o theod, pleged o deus dirac ar  bleizi man. Gwelled ar  zarfouderion man o deus lahet pe divroed gwir  vrezonegerion (da scouair lahadec an autrou Perrot ). Evel just se ne  oa cet madus evito med ijinet o doa pep abegou evid diboélla pennou ar  vrezonegerion ac ar re iaouanc deus outo diogel. Evel se o doa savet o  ractres anavezet indan ano  BZH  ac se so gwir ano  Belzebuth e  unan me a lar deoh. Belzebuth ac a oa er pen an diaoulled an doa  lacat reuz a strafuil etre ar vretoned.    Piou a gar sell e théod cammed a  discammet ? Setu penaos an droug  spered en deus garet goap enep ar Vretoned dre en deus laret dezo gand  ma ano ar BZH chwui a zeuio evel bro Frans gand eun théod , eun  douar ac eun boblans. Setu taped mad ar vretoned a deus daou villion a  gomzerion brezonec e 1910 int a so dindan 20,000 hirio, peurliesa deus  outo a so cuzet aoun o deus ma vije dizoloed gand eur bleiz bennac  deus ar Vzhirion ac a zeuio gand é garr evid obair an intersaden  ganto .    Setu  breman ne chom cet cals brezonegerion ar re diweza a so lacet  war well ganto evel ar vreudeur Morvan.    Hirio ne chom cet nemed tud oh obair an doaré folclorel evel Nolwen  Le Roy pe tud a sonj ganto ar brezonec a so nemed evid cana canticou.    Pa sellaou unan a gomz gand e zeod douar eus bro Laon, Wened pe Zreger  pegen eo caer !  Pa sellaouan unan a gomz dre ar  Bzh pegen eo drouc fall evid ma  diouscouarn. Siwas pep wech a wellan unan en deus descet ar  brezonec  dre ar bzh a wellan unan ne oar cet distaga ar gériou ac a lar ,  peurliesan an amzair  p e; pe; pe.....    Eur gwir goulen am eux evid al laherion theod man. Chwui pa scrivit ar  gériou sen gand ar  zh deus piou oh oberit goap ??? Chwui a poèll  tud deus bro Wened a so graet deusouto  anezen a ne hèllont cet  poèllad al lavariou ma vije scrivet hep al lizair  h ??? Cemair a  rin eun nebeut scoueriou deus o saotradur:    Int a scriv ar  gériou a zeu evel se :     Pezh Diwezhan ,  Breizh ,  dezho  Cuzhat   Montforzh  Roazhon  Diouzh ,  Dengarouriezh ,   brizhdispach  enbroerezh ,  a-gozh  yezh ,  armerzh  a-  bezh  broadelezh  ouzhimp  Cealiadurezh  chwegonteizhat  diabarzh  brezhonec...    Setu penaos dindan levezon Belzebuth e oant staget da laca e ano pe é  liezriou e ano e pap gair ma héllont , evel se eur gair galnn evel   Montfors  a so deuet dre o spered drouc  Montforzh  Roazhon...    Red eo beza an théodau glann ac uhel. Ma vije scrivet an théodau an  doaré uhel a glann e vije aesoh evid an empen da boélla anezo pa vije  lacet enno poeson ar yezo a zeu an deunes da laha ar pennou dre laca  anezo da eva gwin ardant hep éhan peogwir sellaoui ano belzebuth pe   BZH evel ma eo anavezet e breiz a laca an dud da eva muioh a muioh.    Evidoun me ac ethnoulougair ampart descet am eus eul lod  mad deus  credeno, relijiono , mojeno an den. Deus ar mojeno coz beteg mojeno  breman. Gwellet am eus penaos an Diaoul pe Belzebuth en deus gwarizi  ous Doue pe itron Varia ac int ( an Diaoull ac é niès belzebuth)  choant dezo da veza pedet o ano dre ar bed.    Ne wellan cet tamm ebed perac an dud daoned se ne héllont cet caout  doujans evid théod ar vretoned en ur scriva eur brezonec yah ? Ne veze  cet gwelloh ma vije scrivet evel se :    Divro : eur pès  choari pollitically reis      Plougerne -- (( Pès diweza Ar Vro Vagan,  Divroa , a gont  divroadegou ar Vretoned etrezec mengleziou Trelaze e-cichen Angers,  Bro Arhantina, Canada, Creisteis Bro Hall, a Paris. No deus cet  cavet ....    Pep yes neo cet graet nemet evid an dud descet, martese ar wirin a  poèll an théodou a so crouet pe ijinet gand tud Roazon Diou ac  celenerion ar bzh e Roazon Diou a so Doueouigou bihan ac a zleom  heullia o urzou.  Gévier an traou se.    Ouspen se an den a sell ar zhou se er gériou e vez collet muioh a  muioh pa ne wellan cet lizeriou Belzebuth er gériou all e lèch ma vije  cavet nemet eul lizer deus ano Belzebuth ac an den se a sonjo eur  pehed eo da scriva ar geriou a heuill evel se :     etrezec ,  mengleuziou ,  Trelaze  Creisteiz  Pariz   Brezeliou  a zistro  da zont  ez eus ,  e-giz  nevez  diavez  Bro-Hellaz  lezen  divro   zo  er-maez  e  vez  discouezet  levezon  vuhez illiz  feiz  meziennou  braz ,  enteuzadur  franciziou   vuzulmis  dazont  vez  cleizelour..    Setu geriou no deus cet al lizer h  me a goms evel un theogair ,  sciantour an théod. Me a gemair eun den a len ar pès man , hennes neo  cet stummet en urziou ar Vzhirion ac en deus poélled nemed evid ar  Wenediz e vije mad da lacat al lizer h er gériou  gand al lizer   z , setu perac hon lenner lambda e vije souezet pa ne wellan cet e  ciichen pep z eul lizer  h , evel se a ya an empen nint cet oll  lenerion a intent sciant cuz ar Velzebuderion.    Coulscopude noun cet a du gand ar Falhuned ivé rac me sonj ar  falhuned eo eun doaré mad a walah da scriva theod ar vretoned  coulcoudé me a so evid mirout ar gériou evel emaint comzet gand an  dud, ne blij cet din da sell al lizer  z e diben ar gériou e lèch al  lizair  s . Pa vije distaget eur gair gand al lizer  s red eo  scriva  s a neo cet evel ma vije graet gand an dud diboèll  z .  Da scouair red eo scriva  Matès  gand an  s a neo cet gand al  lizair  z evel a ra tud  Emgleo Breiz . Eur fazi vraz eo da scriva   Celenerès gand al lizer  z aesoh centelia brezonec ma vije  scrivet gand an urziou reiz . Evel se al lenerion a héllo obair an  diforh etre ar geriou a deus eul lizer z en o diben ac ar re o  deus  al lizair  s en o diben.    Red eo ivé da gaoud eun discoulm evid ar lizer z mut e diben ar  gériou meur a wech a glevan tud a zistaga mad al lizair  z er gériou  evel  Amzair nevez evid  amzair nevé.    Spi am eus chwui oh eus poèlated mad neo cet mad da obair fentaziou  war dro ar iesou. Pep yez he deus he urziou ma vije graet cemmadur ne  wellan cet perac ne vije cet graet dre abeg bennac, unan en deus  scrivet bars e leor ma vije diaes da  sternia an ano scirvit anezan  gand é lizair orin ac e hemmadur ! Spontus eo da well an dra se. an  dud se a sonj theod ar Vretoned dre théodou estren nint cet gouest  sonj ar brezonec evel eur yez celtiec coz nen deus cet netra da well  gand ar yezhou latinec pe me oar me.    Ne wellit cet pegen millionou euro a so roet evid mirout an traou coz  pa emaint dizoloet? Da scouair toullou rehier Lascau a so roet dezo  millionou evid mirout anezo evel ma e oa tregont  mill bloa so ?  Perac ?? Peogwir memouar an dud a so staget gand an traou man pa vije  lezet ar Vzhirion da obair evel ma lar o pennou e vo echu gand an  den.  Evidoun me pep den a zesc ar brezonec dre schooliou Diwan pe leoriou  ar Vzhirion a so tud collet ne hortozont netra deus ar bed se a netra  deus ar bed all . Sonjit mad petra a so choarvezet dar crouair en doa  laret pélèh e oa cuzet marcis Pont Callac? Ar crouer pa e oa tostaet  deus dragonet roue bro Hall  evid lar dezo pelèh eo ar Marci en deus  cortozet eur prof bennac a setu ar zragonet da lar deza mad eo nen  deus cet collet e vuhé. Ar Vzhirion a hortoso deus Belzebuth eur prof  bennac evid ar reuz o deus graet e Breiz ac e vint paet mad gand o  Velzevuth er fin ar bed dre ma e vint casset en ifern evid tomma o  iscirn.      Houcine .  . 