Evit klaskerien all, arkeologourien anezho da gentañ, ez eur krog da sevel moudennoù-kastell e degadoù diwezhañ an  pe degadoù kentañ an , sed aze ar pezh o deus embannet A. Debord ha Michel de Boüard, techet m’eo an istorourien hervez an eil, da goshaat orin ar moudennoù. Daoust da bep tra ez eo sklaer evel lagad an naer ez eus eus ar moudennoù-kastell e mont-en-dro Europa kristen ar C’hornôg tro ar bloaz Mil. Evit pezh eo eus ar mare ma ya ar moudennoù da get e soñjer eo etre penn diwezhañ-tout an  ha deroù an  eo, hervez bro pe vro.