Er chêrioù bras e oa eus ar goulenn evit kelenn ar brezhoneg ur chraf politikeloch eget war ar maez. Naoned, Sant-Nazer ha Roazhon, kêrioù enno kalz a vrezhonegerien a chomas hep votiñ. Maered Roazhon dar mare-se, Jean Lemaistre ha François Château a oa ezel eus ar Strollad radikal. E Sant-Nazer e oa François Blancho, bet maer etre 1925 ha 1941, a oa ivez kuzulier-departamant evit an SFIO a oa e penn. Evit ar pezh a sell ouzh Naoned e oa Léopold Cassegrain hag Auguste Pageot a oa e penn, eus ar strolladoù Radikal hag eus an SFIO ivez. Herverk eo ivez, evel-just ne voe ket votet ar mennad gant maered Brest (Victor Le Gorgeu bet maer etre 1929 ha 1941) hag an Oriant (Jules Legrand (radikal) hag Emmanuel Svob (SFIO)). Ma ne voe ket votet gant kêr Vrest, kumunioù Sant-Mark ha Kerbêr-Kilbignon, bev-mat ar brezhoneg enno dar mare-hont choazh, en reas. Lambezelleg avat a reas evel Brest hag a chomas hep votiñ. Gwened, en he fenn Maurice Marchais, a reas evel ar chêrioù bras all hag a chomas hep votiñ. Da notiñ emañ ivez degouezh dibar Sant-Brieg renet gant an SFIO ivez hag en he fenn Élie-Octave Brilleaud. Sant-Brieg ne votas ket. Koulskoude e oa uhel an dregantad a vrezhonegerien e kêr hag oberiant mat an emsav brezhoneg peogwir e oa ur gêr ma oa staliet enni Frañsez Vallée. Sant-Brieg, kêr chenidik Emil Ernod, a oa bet ar gêr gentañ o reiñ digor dar brezhoneg er skolioù prevez kerkent ha dibenn an 19vet kantved e lise Sant-Charlez. Serr e chomas dorioù ar skolioù publik enni ouzh ar brezhoneg avat.