Ur pouez bras a ya dar varzhoniezh savet diwar an Awen pa vije-hi ur varregezh dibar dan drouizez gozh ha pa vez treuzkaset an anaoudegezhioù drezi er sevenadurioù anskrid, ha muioch choazh dar varzhed gozh. Ar varzhouriezh a zo kevatal dan drouizelezh e skridoù diazezerien Goursez Vreizh. Dibunañ barzhonegoù a vez gwelet gant an drouized a-vremañ a vez priziet pa kredont e vezont-int awenet gant un nerzh doueel. Sklaeroch eo e Bro-Gembre pa veze aozet kentstrivadegoù evit ar varzhed, ar ganerien hag ar sonerien abaoe ar Grennamzer. Pa veze dalchet ar festivalioù-se ur sizun-pad e voe anvet Eisteddfodau (eizhtez bodoù) hag voe gwelet e pep korn ar vro, a-raok ma veze dalchet an Eisteddfod vroadel. War-nes mont da get e oant pa voe adkmeret an aozadur e 1819 gant Gorsedd y Beirdd, ar vreuriezh savet diwar mennozhioù ha skridoù Iolo Morganwg. Ouzhpennet e voe dar chentrivadegoù lidadegoù bloaz Gorsedd y Beirdd gant lidoù drouizel ha degemerioù solenn dan izili nevez.