Pastellioù-bro nevez a dap plas ar peier (pagi) karolingat a vez dilezet tamm-ha-tamm : tachenn ar c’hastell (districtus) eo a gont diwar neuze. Goude ne servij ket ken ar c’hastell moudennek da lec’h repu. Dont a ra da vezañ arouez ar galloud, hini diorren an ekonomiezh, hini ar broioù oc’h en em astenn. Muioc’h-muiañ a voneiz a vez implijet gant an dud evit an armerzh, peogwir e c’houl an Aotrou e vefe paeet e wirioù (sañs) ha neuze e vez gwerzhet o frodioù gant ar beizanted. Toullet e vez hentoù nevez, savet marc’hadoù, difraostet lanneier ha koadoù evit kaout tachennoù nevez da labourat. Liammet eo a-dost an diorren hollek-mañ ouzh ar moudennoù-kastell a warez mont-en-dro an ekonomiezh.