E dibenn ar  hag e deroù an  e voe kroget da gorvoiñ danvezioù-kailh Brazil ha kavet eno mein prizius. Evel-se e teuas lez João V da vezañ unan eus ar re binvidikañ en Europa. Talvezout a rae ar pinvidigezhioù–se, alies, da baeañ ar varc’hadourezh prenet e broioù all, e Bro-Saoz dreist-holl. Diorren a reas ar c’henwerzh, gant an ezporzhiañ gwin. Meur a savadur a bouez a voe savet, evel levraoueg skol-veur Coimbra, ar Biblioteca Joanina pe Palez Queluz. Dindan ren ar roue José I e voe modernaet kalz ar vro, gant strivoù markiz Pombal, Sebastião José de Carvalho e Melo, a voe ministr etre 1750 ha 1777. D’ar mare-se ivez e c’hoarvezas ur grenadenn-douar a reas kalz a zistruj e Lisbon hag en Algarve, d’ar 1añ a viz Du 1755.