Evit kompren mat petra a dalv ar fonologiezh eo mat he chenveriañ gant ar fonetik : plediñ a ra ar fonetik gant studi ar sonioù a cheller kavout er yezhoù (fonennoù), ar fonologiezh, avat, a denn dar perzh a choari ar sonioù en ur yezh resis (d.l.e. ar fonemoù). Da skouer eo fonologel an diforch e brezhoneg etre ar vogalennoù hir hag ar vogalennoù berr, rak daou cher disheñvel eo kannañ ha kanañ pa neus kenetreze nemet an diforch fonetikel-se keit ha ma cheller ober an hevelep sonioù berr hag hir e galleg hep cheñch ster dar gerioù dre-se : neo ket fonologel an diforch fonetikel-se e galleg, neuze.