Dav eo diverzhout ar wirionez istorel diouzh ar chelaouerezh. Da skouer, evit drouziwezh Attila, e 451, er Maezioù Katalonek, e chouzomp an darvoud, an deiziad, anv ar penngadour trechour, Aetius, e genemsavidi enep Attila. Met, evit an nemorant eus an degouezh, nhon eus nemet ar pezh en deus danevellet diouzh e chiz, ha neket diouzh hon hini, unan pe un all eus aozerion gall-ha-roman ar pempet kantved. Ha neoazh e vo lavaret gant gwir abeg ez eus tud ha fedoù istorel eus Attila, Aetius, emgann ar Maezioù Katalonek hag e zilerchioù : nheller ket bezañ en arvar a-fet o gwirionded.