Ur bistolenn a bevar chanol a oa savet e Venezia e 1548 dan nebeutañ. E Sina e diwezh ar , Zhao Shi-zhen a ijinas ar Xun Lei Chong, ur goaf a bemp kanol. War-dro ar memes mare e voe savet skouerennoù kentañ eus ar pezh a anver ur revolver hiziv, en Alamagn. Ur ganol hepken o doa gant ur granenn hag a droe, enni ar poultr hag ar bolodoù. Fardet e voe armoù a seurt-se en Europa, dezhe meur a batrom. Koulskoude e oant diaes da implijout ha ker-kenañ hag abalamour da se ne oant ket niverus.