Hiziv an deiz choazh e chom Charles Gordon un dudenn hag a zesach. Bet e oa bet e-kreiz ar jeu politikel evit gouzout piv a oa kiriek de varv a-benn ar fin. Da zigentañ e oa bet taolennet evel ur merzher kristen kaset da Afrika gant politikourien diot o devoa e laosket da vervel dre vezañ goubidi, ar bobl kar dan haroz a chomas stag gant ar skeudenn-se o tufañ war pennoù ar Gouarnamant hag ar British Army :« The reading public wanted heroes, it wanted to read about one lone Englishman sacrificing himself for glory, honour, God, and the Empire. »Ar re debunker, tud hag a glask ar gwirvoud a-dreñv ar mojennoù brudet, en XXvet kantved a lakaas war-wel e oa eñ e-unan hag a voe kablus de varv, ouzhpenn da-se e lakefont war-raok e oa ur mezvier anezhañ ha marteze heñvelreizh.