Al lennegezh dre skrid vodern a cheller lakaat anezhi da gregiñ gant an XIXvet kantved. Barzhoniezh a zo bet dreist-holl e-pad pell, pa neo ket rimerezh hepken. Skridoù komz-plaen a zo bet, darn a rae berzh evel Emgann Kergidu skrivet gant Lan Inizan, pe skridoù diduiñ gant Ivon Krog pe Erwan ar Moal (Dir na Dor).  Goude ar Brezel bed kentañ e weler skridoù awenet-mat. An embannadenn lennegel gentañ a zo roet lañs dezhi gant Tangi Malmanche, a sav pezhioù-choari pe misterioù a live uhel. Siwazh, e-unan emañ dan ampoent-se.  Eus tu ar varzhoniezh e ranker menegiñ Ar en deulinun dastumadenn barzhonegoù gant Yann-Bêr Kalloch, bet embannet goude ar brezel. Goude ar brezel-se e teu ur bagad tud bodet en-dro da Gwalarn renet gant Roparz Hemon. Fellout a ra dezho ober ul lennegezh vodern digor war ar bed. Ur bern troidigezhioù a vo graet, hag oberoù a live uhel-mat. Menegomp skrivagnerien evel Jakez Riou, Youenn Drezen, Langleiz, Fañch Elies (Abeozen), Frañsez Kervella (Kenan Kongar), Fant Rozeg (Meavenn)...  Levezon Gwalarn a chom kreñv goude an Eil brezel bed. Re hir e vefe menegiñ holl skrivagnerien ar rummad-se a ro ul lennegezh puilh evit un niver a lennerien izel. Ret eo reiñ anvioù zo koulskoude : Ronan Huon, Jarl Priel, Per-Jakez Helias, Per Denez... hep disoñjal Anjela Duval, ur beizantez paour, bet savet ganti barzhonegoù hep o far.  Da heul ar rummad-se eo aet al lennegezh vrezhonek war liesaat, gant skrivagnerien niverus hag  awenet gant danvezioù a bep seurt ha nevez (evel ar moliach hag ar skiant-faltazi), daoust ma chom bras lod ar varzhoniezh hag an danevelloù berr.  Puilh eo an danvez kinniget gant tud evel Mikael Madeg pe Yann Gerven. Talvoudus e chomo moarvat dastumadegoù danevelloù Goulchan Kervella evel Lara hag oberenn Tudual Huon. 