Kalz a savadurioù hag a vonumantoù a voe savet e Brusel gant ar roue saver-tiez war-bouez an archant tennet eus pinvidegezhioù naturel Kongo. Goude ur vrudadeg etrevroadel kaset gant Breizhveuriz, Edmund Dene Morel en o fenn, a ziskulie an torfedoù heugus a veze graet er vro gant an drevadennerien, goude danevellskrid Casement, e voe ret dar roue cheñch penn dar vazh. Reiñ a reas e Gongo dar vroad velgiat, hag ar gouarnamant belgiat dhech envel neuze Kongo belgiat.