Ur bugel speredek ha prim-kenañ oa Michael. Desavet eo bet e-kreiz ar mennozhioù broadelour: gant e dad ha gant e vestr-skol, Denis Lyons, ezel eus an Irish Republican Brotherhood. Mont a rae ivez da welet ur gov eus ar vro, James Santry, hag a gonte dezhañ istorioù ha mojennoù kozh Bro-Iwerzhon a lezas ur roud don en e spered, gouez dezhañ e-unan. An endro-se a laoskas e spered ar paotr roudoù diziverkus. Goude marv e dad pa oa en e vloaz e lakaas e vamm e anv e kentelioù evit prientiñ arnodennoù da vezañ degemeret e servijoù ar post saoz. Dont a reas a-benn da dapout an arnodenn-se ha, evel kalz tud eus tolead Clonakilty, e yeas da vevañ da Londrez gant e choar. Ne oa nemet pemzek vloaz dar choulz-se. Tremen a reas dek vloaz e kêr-benn an impalaeriezh saoz. Labourat a reas da gentañ e servijoù archanterezh ar Post, met cheñch patrom a reas meur a wezh da choude. Pa oa implijet e Post Londrez e teskas kalz a draoù hag ar skiant-prenet-se a servijas dezhañ diwezhatoch pa voe e karg eus an archantañ e gouarnamant Iwerzhon. Buan-kenañ ez eas e darempred gant kevredigezhioù Iwerzhoniz, evel ar Gaelic Athletic Association e lech ma teuas da vezañ un atlet hag ur gourenour eus ar chentañ, ma neo ket ar gwellañ hini eus ar chelchiad. Bep noz ez ae dar Gaelic League, e-lech ma teske iwerzhoneg, ma kemere kentelioù diwar-benn lennegezh hag istor e vro. E 1909, paeronet gant Sam Maguire, ur republikan protestant eus Dunmanway, e teuas da vezañ ezel eus an I.R.B. Touiñ a reas stourm a-enep gwask ar Saozon en Iwerzhon (diwezhatoch e voe unan eus e izili pouezusañ). Met e 1914 e tarzhas ar chentañ brezel bed. Divizout a reas an I.R.B. ober e vad eus diaezamantoù Bro-Saoz evit dieubiñ Iwerzhon diouzh ar Saozon. Michael Collins, a oa o labourat evit un embregerezh amerikan, a roas e zilez e 1916 pa glevas e veze prientet taolioù en Iwerzhon hag e Bro-Saoz.