Chomet e oa ar mererezh gall e-pad an dalchidigezh japanat, evel ur mererezh a vargodennoù hag e miz Meurzh 1945 e tivizas ar Challaoued en Hanoi kas soudarded da ziskar kreizennoù GIAP. Hogen ar bagadoù soudarded-se a voe harzet gant Japaniz a saveteas ar Viet-ninh evel-se, hep fellout dezho. En amzer-se îvez e voe darempredoù etre ar Viet-Minh hag an Amerikaned dre ma oa Japaniz an enebour boutin. E 1945 ez embannas ar Viet-minh ur steuñv politikel didaer meurbet, o choulenn dilennadegoù evit ur parlamant indez-sinat, un doare emrenerezh dindan ar gouarnour gall ha prientidigezh ar frankiz klok dre bazennoù gorrek. Kaset e voe ar steuñv-se da Baris da chouarnamant De Gaulle, ennañ komunourion. Digalonekaus e voe respont Paris evit ar vroadelourlon vietnamiat. Kinnig a rae ar Challaoued ur chevread eus pemp stad indez-sinat : Kambodja, Laos, ha teir lodenn eus ar Viêt-nam, Tonkin, Annam ha Cochin-sina. No doa ket disoñjet lavar-stur kozh ar Romaned i Rarinan evit rena soñjas meur a hini. Ne asantas ket Vietnamiz dar raktres-se hag e miz Eost 1945 e krouas ar Viet minh ur poellgor-dieubiñ a chalvas ar boblañs den em sevel a-enep dar Challaoued goude faezhidigezh Japaniz. Dan 2 a viz Gwengolo 1945 e voe embannet Republik Demokratel Viêt Nam. Dalchidi ar Viet-minh a aozas displegadegoù bras e Hanoi, a droas da ensavadegoù a-enep dar Challaoued o chom e kêr. E Hue, Bao Dai, an impalaer mignon dar Challaoued a roas e zilez. Er su, e Saigon, e voe kemeret ar galloud gant Tran Van Giau. Anavezet eo an darvoudoù a zo ohoarvezet abaoe evel dispach miz Eost. Ret eo lavarout evelato ne gemeras ket perzh er birvilh-se ar pep brasañ eus Viet-namiz. Ur skrivagner viet-namat a skrive dar mare-se e veze sellet ouzh HO gant ar vroadelouricn evel ouzh ur choronal sinaat. HO avat a zeuas tre e kêr Hanoi e dibenn miz Eost ha dan eil a viz Gwengolo e tisklerias frankiz ar Viêt-nam. E brezegenn a grogas gant ur frazenn eus Diskleriadur Frankiz Amerika en 18vet kantved : An holl dud a zo ganet gant gwirioù ingal... E gwirionez e oa ar Viêt-nam pell diouzh bezañ dieub. Bez e oa soudarded sinaat en hanternoz, soudarded saoz e Saigon, hag ul lu gall renet gant ar jeneral Leclerc o tont eus Bro-Chall. E-touez ar vroadelouricn e oa darn a-du gant ar frankiz klok diouzhtu ha re all a felle dezho skoulmañ un emglev gant ar vroadelourion sinaat. Forzh penaos e oa ret en em glevout gant ar Challaoued. Diaes kenañ e oa, dre ma oa o channad e Hanoï, Jean Sainteny, a-du evit en em glevout gant ar Viet-Minh met o chomiser-meur e Saîgon a-enep groñs dre ma kave dezhañ e oa tu da adsevel ar galloud trevadennel en Indez-Sina. 