Ragistor Breizh a zo bet anavezet e-pad pell abalamour dhe mein meur nemetken : taolioù-maen, alezioù-goloet, peulvanoù eus an Neolitek, nevezoadvezh ar maen (eus 5000 da 2000 kent Jezus-Krist).    Met poblet e oa an Arvorig adal ar Paleolitek (eus 700000 da 10000 kent Jezus-Krist). Evel-mañ, e Bro-Dreger, ez eus bet adkavet  daouduegoù  (binvioù eilaozet war an daou du) eus ar bloavezhioù 300000 kent Jezus-Krist (Paleolitek Kentañ eus 700000 da 250000 kent  Jezus-Krist), war an aodoù e Pleneg-Nantraezh dres. Kailhastr an arvor a veze implijet gant danvezioù all da lakaat en e lech : mein-menez-tan bro Pempoull (Bro-Oueloù) ha krag lufrus an Drede Amzer eus Koad ar Roch e Santez-Elen. Eus an hevelep koulz ez eus bet kavet roudoù Mabden e Plistin.    Evit ar pezh a sell ouzh ar Paleolitek Krenn (eus 250000 da 40000 kent Jezus-Krist) eo ret komz eus  Goareva  war Enez-Vriad (tro -70000). Al lech-mañ a vez bremañ goloet gant muioch evit 4 metrad dour  e-pad ar reverzhioù brasañ. Moarvat e oa ul loch bras kempennet e-barzh ur chev en tornaod. Dar choulz-se ech ae war wellaat an ostilhoù (raklerezed ha kraverezed). Gallet a zo bet niveriñ mamouted, frikorneged gloanek, kirvi-erch, leoned bras, arzhed, hag all…a-drugarez dar relegoù.  E-pad ar Paleolitek Diwezhañ (eus 40000 da 10000 kent Jezus-Krist), ur maread gwall-sklasus,e teuas an ostilhoù da vezañ lemmoch, da skouer laonennoù bihan ha laonennouigoù, kraverezed met ivez engraverioù dianav  diagent. E-touez al lechiennoù dizoloet nevez zo ez eus hini  Plasenn-al-Lomm  e hanternoz Enez-Vriad.  Goude ar Paleolitek yen-sklas e teuas ar Mezolitek (eus 10000 da 5000 kent Jezus-Krist) ma tommaas an hinad e pep lech, ha ma steuzias al loened gouez hag ar bronneged bras. Bez e voe neuze nevezadennoù e bed an ostilhoù, pezhioù munut a veze graet mikrolit anezhe : trichornioù, tristuriegoù, hag all…Alies e veze kavet seurt benerezh kailhastr a-us dan tornaodoù : e Poulmanach e 1966, da  skouer, e voe dizoloet mikrolitennoù a oa eno abaoe -8500.    Da vare an Neolitek (eus 5000 da 2000 kent Jezus-Krist), ur choulz a-bouez-tre evit Ragistor an Arvorig, e teuas war wel ganedigezh un tisaverezh meurdezhus, 2000 bloaz a-raok piramidennoù Bro-Ejipt. Evel-se, Karn Barnenez e Plouezoch (Treger-Vihan, Penn-ar-Bed), un daol-vaen gant un trepas, a oa bet savet tro 4600 kent J.K.. Ar savadur megalitek dispar-mañ a zo a-us da chenou rinier Montroulez, hag a zo 70 metrad hed ha 15 pe 20 metrad  a dreuzkiz. Darbet e oa da Garn Barnenez mont da get laeret ar vein gant un embreger hag en doa choant da sevel un hent touristel e 1955. Bremañ emañ e-kerz ar Stad hag eo deuet da vezañ unan eus ar monumantoù istorel prizietañ Europa.    E-pad an Neolitek Diwezhañ, adalek 3000 kent J.K., e voe savet monumantoù-kañv all : an alezioù-goloet, pe hent-kornandoned. Un trepas a oa enne, ledanoch hag uheloch evit an  taolioù-maen banellet . An trepas-mañ a roe digor dul logig kinklet he mogerioù  gant tresadennoù a bep seurt : an hini bouezusañ a ziskoueze an Doueez-Vamm gant div vronn pe beder. War ar chostez emañ an antre ha kavet e vez ur maen-hir er penn a-wechoù. Niverus e oa an alezioù-goloet e Breizh, ha muioch choazh e Bro-Dreger : Trebeurden, Tregastell, da skouer, met ivez Krech Kile e Sant-Ke-Perroz.    E-pad Oadvezh an Arem (eus 2000 da 800 kent J.K.) e tiwanas patromoù sevenadur nevez da heul dizoloadur an arem, ur chendeuzadur diazezet war ar staen. Dar choulz-se e  tegouezhas pobladoù nevez renkadet mat e Breizh, hag ar re-se a zouare o re varv, dreist-holl o fennoù bras, dindan krugelloù bras, ur chav-bez e-unan enne (bezioù a-stroll a oa diagent). Un daou-ugent bez pouezus bennak a zo anavezet a-hed da aodoù Breizh, adalek ul lech orin a challfe bezañ e hanternoz Bro-Dreger a-vremañ : monumantoù Planiel, Plouilio pe Trevereg. E Plouilio e voe kavet spilhennoù archant. War a seblant e teue an archant-se eus ledenez Iberi (Spagn).  En diwezh Oadvezh an Arem (tro  800, 700 kent J.K.) e oa bet fardet a-heuliadoù bouchalioù kleuz a-vil-vern, kalz a blom enne :  bouchalioù lagadek an Arvorigtanav a-walch ha re blomek da vezañ implijet evel bouchalioù-labour. Anv a oa eus danvezioù trok, moarvat, ur seurt danvez-moneiz, graet evit an eskemmoù. Dizoloet ez eus bet skouerennoù anezhe e Montroulez, Perroz-Gireg, Prad, Plouared e Bro-Dreger ; e Plouha ha Plian e Bro-Oueloù.    War-lerch Oadvezh an Arem e teuas Oadvezh an Houarn. E-pad ar prantad-mañ e  teuas war wel roudoù kentañ pobladoù keltiek en Arvorig (e-kerzh ar pevarvet kantved kent J.K.), pe dre un dilechiadeg vras spontus eus ar boblañs, pe gentoch dre levezonoù sevenadurel e-pad ur prantad hiroch, dre em veskañ gant ar pobladoù a oa en o raok. Dar choulz-se e veze devet pe douaret ar re varv. Er bezioù e veze kavet alies traoù talvoudus dan hini marv er  bed-all  (listri-kegin, armoù, boued). Ludu ar re varv a veze lakaet e-barzh listri-kañv. Renket a-stroll, e teuent da vezañ gwir   barkadoù jarloù kentpatrom hon beredoù. 