Ur bihan-niver a skiantourien a gav gwelloch ganto lakaat skriadozadur diwezhañ an Torah er mare hellenistek (333–164 kt HM) pe choazh da vare an Hasmoeed (140–37 kt HM). Kaset e oa bet war-raok gant Russel Gmirkin ar soñj neus tamm meneg ebet eus an Torah, na eus an Ermaeziadeg, na eus darvoud biblek all e Papyrusoù Elephantine, ur seurt trevadenn yuzev en Ejipt eus ar .