Ur skiant all a zeuas da reiñ harp d’ar gartennourien, ar steredoniezh a bled gant muzulioù an egor, ken war zouar hag en neñv. Pa vez termenet e 1663 hedredenn Pariz kentañ, hemañ-eñ war-lec’h Arsellva Pariz, da vezañ savet ha pa zeuas ar raktres sevel kartenn Bro-C’hall diwar urzh Loeiz XIV, ar gartennourien a zlee jediñ tres resis darn an hedredenn bennañ, koulz e Norzh hag e Su Pariz. Kroget al labourioù tric’hornekañ e 1700, ne voe ket echu sevel tres an hedredenn a-raok 1718. Da c’houde e voe jedet tresoù seizh linenn a-zerc’h ha re an harzoù hag an aodoù. Jedet e voe 814 tric’horn evit goleiñ tiriad ar rouantelezh a-bezh ha lec’hiadurioù ar chêrioù hag ar chêriadennoù, koulz re an elfennoù douaroniel (dourredennoù, menezioù…). War an dachenn e voe dastumet ar muzulioù gant daou ijinour-douaroniour. E 1744 e voe kinniget ur gartenn a ziskoueze an tric’hornioù.