Orin an eil impalaeriezh a zo bet an diarkiezh (ren doubl) a stalias an impalaer Diokletian e 285 evit ma vefe difennet harzoù ar Reter ouzh ar Varbared. Betek dismantr Impalaeriezh roman ar Chornôg e chomas unanet a-walch e-keñver ar Gwir an div lodenn, met rannet e voe an Impalaeriezh roman e 395 etre daou vab Teodosius Iañ, Arkadius ha Honorius. Diforchioù bras a-walch a oa e-keñver ar sevenadur pa oa al latin yezh ofisiel ar Chornôg hag ar gregaj yezh ofisiel ar Reter. Un Imperator a rene al lodenn gentañ hag ur Basileos an eil lodennn.  E 476 e voe dismantret Impalaeriezh ar Chornôg gant ar Vandaled pa chomas bev hini Kergustentin ur milved-pad. E 410, pa oa Arkadius o ren e Kergustentin hag Honorius e Ravenna, e voe aloubet Roma gant ar Wizigoted, Alarik er penn anezho. Dindan Deodosius II, mab Arkadius, e voe aloubet tiriadoù an Norzh gant an Huned hag ech asantas ar Basileos kinnig un truaj do roue, Attila. Etre 435 ha 438 e voe embannet Kod Teodozios, dastumad al lezennoù abaoe 312. Dindan an impalaerien Pulkeria (choar Teodosius II) ha Markianos e oa trubuilhet ar vuhez politikel gant an tabutoù relijiel pa dage disivouder pe disivouder an Iliz soutenet gant ar galloud. Er  VIvet kantved en em ledas impalaeriezh ar Reter hag e talchas Justinianus Iañ (527-565) adgounit ar Chornôg. Hemañ a zastumas al lezennoù e Kod Justinianus ivez.