12. Kevrinou, burzudou hag eur stourmaj all      Dar mem abardei e arruem dirag ar lenn sakret Teri Nour, eiz kilometr  ledan, gand e zour fanguz ha melen, gand e riblenn izel ha divalao, ha  leun a doullou.    E kreiz ar lenn e oa pez a chome deuz eun enezenn hag a izele  goustadig en dour. Lod a we ha tier rivinet e oa àrnehi. On ambrouger  a zisplegas dem ne oa ked aman ar lenn daou gantved e-rog, hag e oa  eur hreñvleh sinad àr ar gompezenn.    Eur chef sinad hag a rene àr ar hreñvleh a reas droug deur lama koz  hag a viligas ar leh, hag a ziouganas e vefe distrujet. An eil dei  dija, an dour a deraouas da strinka dioh an dachenn, a zistrujas ar  hreñvleh hag a lonkas an oll zoudarded. Hiriw an dei choah, pa za eur  barr-avel  o troï àr ar lenn, an douriou a laka àr ar riblenn eskern an  dud hag ar roñsed hag a varùas ennoñ.    Ar lenn Teri Nour a vrasa eun tammig peb ble, hag en em dosta meur ha  meur dar maneiou. A-hed ar riblenn a reter, e teraoujom da bigna eur  chadenn gand erh àrnehi. Êz e oa an hent dan deraou, med an ambrouger  a lavaras dim penoz e vefe diêsoh pelloh. Arruet om dal leh a lavare  daou zei da houde, hag on-eus kavet eun dinaou tenn, gand koajou teo,  dindan an  erh. Pelloh e oa ar maneiou uhella deuz an Tannu Ola, hag a  zo ive meur er reter evid rest ar chadenn maneiou.    Kousket on-eus en noz dindan ar hoad hag on-eus komanset da dremén an  eil deiz er beure. Da greisteiz, e tremenem en eul leh gand hentchou  kromm hag izlonkou don, gwe kouehet àr an hent, ha rehier gwech-a-ve  pa gouehent doh dinaou ar mane. E-pad euriadou e pignem dinaouou, o  skuiza or roñsed, ha deun taol en em gavjom en eul leh e-menn on-oa  dihanet.  Sigur e oa neuze e-doa ar Soyot kollet an hent, hag e  seblante boud aonet.    Diaouled ar hoad miliget ne vennont ked e tremenfem, eme ean dousig, o  hrenna gand e ziweuz. Eun arouez fall eo. Red eo dond en-dro dar  charga ha gweled an Noyon.    Gourdrouzet m-eus anehañ hag eñ a zo deuet en-dro e penn ar bagad, med  heb ispoèr hag heb en em striva eid kavoud an hent. Dre chañs, unan  etrezom, eur jiboesour ag an Urianhai, a sellas ar merchou greet àr ar  gwe hag a lâre e-menn e oa ar wenojenn e-noa kollet on ambrouger. Gand  ar merchou on-eus tremenet eur hoad gwe koèd-kroéz leusket, ha da heul  e yem e-barz eur hoad bihan e-kichenn an erh peurbadel. Dond a ree an  noz hag e arsavjom evid kousked. An avel yenn a saùas eun erh hag a  cherras dim ar gwel da beb tu hag a holoas or hamp. Or roñsed a chome  àr on dran, evel spurmantou wenn. Ne vennent ked dèbri na moned pell  doh an tan. An avel a fiche ou bleo hag ou lostou. Huchal  a ree hag a  chwerze e toullou ar mane. Pelloh awalh, e klevjom bleidi o huchal  añsambl, gand a-wechou eun huchal unan, gand an avel douget.    Pa zihanem, ar Soyot a zas devadon hag a lavaras din :  Noyon, deuz ganin dan obò. Me faot din diskoa eun dra dit.    Heuliet m-eus anehañ hag on-eus pignet àr ar mane. Dindan eun dinaou  tenn e oa bernou billou ha rehier, hag a ree eur pikern tost da dri  metr uhel. An obo-iou-ze a zo an arouezou sakr a laka ar lamaed  dal  lehiou danjeruz, aoteriou a reont evid an diaouled fall, mistri al  lehiou. An dud a dremén, Soyoted pe Vongoled « chalcha », a bê ou  zaosou dar speredou fall o lakaad e brank an obo hatykou, se zo  tammou hir a seienn hlaz, tammou doh o mantellou pe dan nebeuta bleo  trohet àr o fennou pe àr o roñsed. Lakaad a reont ive àr ar vein  tammou kig, tasennou té pe halén.    Sellet, eme ar Soyot. Lammet eo bet an hatykou. Kounnaret eo an  diaouled, ne  vennont ked e tremenfem, Noyon…    Eñ a dapas ma dourn hag a bedas :  Dam en-dro, Noyon, dam en-dro ! Ne blij ked dan diaouled e tremenfem  ar mane. Adaleg ugent vle den erbéd en-eus treménet hag an oll dud  direzon o-deus klasket er hober a zo maro aman. An diaouled o-deus ou  lahet en avel erh. Sell ! Dija e sav an avel. Dam en-dro, Noyon, hag e  hortim an deiou tommoh.    Ne gleùis ked mui. Eet oun dan tan en-dro a welen nebeud en erh a ma  zalle. El ma m-oa  aon e tehfe on ambrouger, am-eus lakeet unan deuz or  wazed e ged eid en eweza. Deveatoh en noz, ar gedour a ma zihunas hag  a lâras din :  - Marse e farian, med e kredan m-eus kleùet eun tih fuzuill.    Petra krèdi ? Marteze tud kollet eveldom a lâre e giz-ze do hansorted  e-peleh e oant. Marteze e-noa krèdet ar gedour e oa eun tih pa oa  nemed trouz eur roh o koueha, pe eun tamm skorn. Kousket am-eus en-dro  hag am-eus huñvreet sklêr. Ar ar gompezenn leun erh teo,  eur bagad  marhegour a yee e-rog. Or roñsed samm e oa, or Halmouk hag or jao rouz  gand e vuzell roman fentuz. Gwelet am-eus ahanom o tiskenn deuz ar  gompezenn erhet betag eur pleg mane gand gwe koèd-kroéz, ked pell doh  eur goah. Da heul e weljis eun tan etre ar gwe hag a zihunis.    Deuet e oa an deiz. Hejet am-eus ar re all hag am-eus goulennet dohte  en em aozfent buan. An avel erh a chwerze foll hag a lame an hent. Ar  yenijenn a oa diez da badoud.    **  notenn :    Ar Vongoled-ze sod, ma rahent èl an Arverniz ha tud ar Vosjou hag a  lakaa bihier uhel a-hed an hentou, nen em gollahent ked en amzer erh.  B.    **    Erfin, om bet àr on dibrou. Ar Soyot a gerhe dirag, a glaske kavoud an  hent en-dro. Pa gave anehi a he holle dioustu da heul. Koueha rem e  toullou don goloet gand erh, e risklem partoud. Erfin ar Soyot a droas  e jao hag a zaas devaton eid lâred din gand bouez kreñv :    Ne vennan ked merùel genoh. Ne yein ket pelloh.    Soñjet am-eus da genta tapoud ma skourj. Ken tost e oan doh an douar  prometeit, ar Vongoli « chalcha », ma zeblante din ar Soyot-man boud  ma goasa enebour. Med am-eus izeleit an dourn. Eur soñj all disperet a  oa deuet din.    Chilaou, ma droez da jao, e kemeri eun tih àr da gein hag e varùi, ked  àr-lein ar mane med didanañ. Ha breman e lârin dit pez a choarvezo,  pa vim arruet dar rehier du-hont, e vo  achuet an avel hag an erh. An  heol a lugerno pa dreuzim an uhelgompezenn, ha da heul e tiskennim dre  eun draoñienn gand gwe koèd-kroéz hag eur gwah. Ober a rim on tanou  hag e chomim du-ze e-pad an noz.    Ar Soyot a grenne deuz aon.  Noyon e-neus tremenet endeo ar maneiou-ze Darchat Ola ? e houlennas  sabatuet.  Gwech erbéd, med e-pad an noz am-eus bet eur gwel, hag e ouezan e  tremenim ar mane-mañ.  Hoh ambroug a rin, eme ar Soyot, hag e skourjas e jao  eid en em lakad  e penn ar goloenn àr an dinaou tenn hag a oa hent ar leinou gand erh  peurbadel.    O tremén a-hed ribl striz eun izlonk, ar Soyot a arsavas hag a sellas  ar wenojenn.  - Hiriw eo treménet eur bochad roñsed houarnet dre-mañ, eme ean e  kreiz trouz an arnañv. Stlejet ou-deus eur skourj àr an erhn ha ne  oant ked Soyoted.    Buan-tre e ouijom perag. Eun tih salvennou a darhas. Eur hansort a  huchal o lakaad e zourn àr e skoe dehou ; eur  jao a samm a gouehas  maro, eun tih e-noa ean stoet a-dreñv e skouarn.    Diskennet on-eus buan doh or roñsed, hag on-eus en em oarantet a-dreñv  ar rehier, hag on-eus selled ma ar stad. Eur flagenn hir seiz kant  metr a oa dirazom ha da heul eur uhelgostezenn roh. Gwelet on-eus  tregont marhegour bennag hag a dihe àrnehom. Gwech erbéd am-oa aotreet  emganna heb ma vefem argadet. On eneberion a argade, gourhemennet m-  eus e respontfem.  - Tihet ar roñsed,  e-lavaras ar horonal Ostrovsky.    Da houde, eñ a hourhemennas dan Tatar ha dan Soyot astenna or loned  àr an dachenn. Lahet on-eus chweh doh o roñsed hag on-eus gwall-aozet  digur lod a roñsed all, zokén pa nom bet ked sigur. Or fuzuillou a  dihe ar zoudarded hag en em fie seùel ou fennou a-uz dar rehier.  Kleùet on-eus huchou kounnar ha miligou ar zoudarded ru, hag a dihe  kreñvoh.    Deun taol e weljis or Soyot a saùe tri deuz or roñsed gand taoliou  troad, hag a lamme àr an dibr o derhel an daou jao all gand ar brid. A  dreñv dehoñ e redas buan an Tatar hag ar Halmouk. Troï a ren endeo ma  fuzuill devad ar Soyot, med pa m-eus gwellet an Tatar hag ar Halmouk  àr ou roñsed vurzuduz, oun bet dizaonet.    Ar re ru a dihas eun tan salvenn eneb dan tri den, hag a dehas neoah  a-dreñv rehier hag a yas da goll. Ar fuzuilladenn a zalhe, tewoh  choah, hag nend ouien ked pez a oa da hober. Deun tu, e tihem nebeud  eid derhel  on tennou, hag e vizem mad e-rog tihoud.    Gwelet m-eus daou boent du àr an erh, a-dreist ar re ru. Ar poentchou  en em dostaas goustadig don eneberion hag en em gollas a-dreñv  torgennou. Pa m-eus ou gwelled en-dro, ind a oa dres da vord ar roh  tenn e oa ar re ru dindanañ. Neuze oun bet sigur e oa or pôtred. Deun  taol ind a saùas hag am-eus gwelet e taolent eun dra en traoñienn.  Daou darh bouzard, eun trede tarh, kriou kounnaret ha tennou dizurzet  gand ar re  ru. Meur a roñsed a ziskennas an tinaou goloet erh hag ar  zoudarded, lakeet er-mêz gand on tihou, a dehas buannoh buanna er  flagenn a-beban e teuent.    Deveatoh e tisplegas din an Tatar penoz ar Soyot e-noa kinniget dehañ  hen ambrouga betag eul leh a-dreñv ar re ru evid argada anehe en ou  hein gand granadou.    Liennet m-eus skoaz an ofiser, on-eus taped samm ar jao lahet, hag on-  eus dalhet gand on hent. Eun tammig diêz e oa ar stad. Bagad ar re ru  a  zeue sklêr doh ar Vongoli chalcha. Daoust e oa kalz a strolladou  ru e kreiz ar Vongoli ? Pegement ? E peleh e risklen ou havoud ? Ar  Vongoli ne oa neusen ked an douar prometeet ? Soñjou trist a dapas or  halonou.              .