Dastumet e voe ar ganaouenn gant ar Chuban Laureano Fuentes Matons, en e levr «Las artes en Santiago de Cuba», embannet en 1893. Hervezañ eo ar chentañ kanaouenn savet en istor Kuba. Ma vefe gwir ne vefe nemet ar chentañ kanaouenn spagnolek, rak an indianed Taino a save kanaouennoù a-raok donedigezh ar Spagnoled hag o sklaved du.