Met war un dachenn all noa labouret Celestin Menguy ivez : hini ar brezhoneg. Brezhoneger a-vihanik e oa, evel toud an dud bet ganet war ar maez dar mare-se. Pa oa soudard er brezel noa skrivet un toullad lizheroù e brezhoneg dar  gelaouenn Kroaz ar Vretoned, da gontañ e vuhez soudard. Ur wech deuet da Garaez da chom noa graet muioch a draoù choazh evit ar brezhoneg. Mignon e oa da Taldir Jaffrennoù. Celestin Menguy zo bet ba penn ar gelaouenn divyezhek An Oaled-Le Foyer Breton, gant Taldir ha reoù all. War e vicher medisin e yae e brezhoneg ingal gant ar re glañv ha remerket noa buan penaos ar brezhoneg oa krog da goll lañs da vat war ar maez, evit mad ar galleg, ar yezh nemeti a vize desket er skol. Neuze noa graet e soñj mont  barzh ar strollad  ar brezhoneg er skola stourme er bloavezhioù 1934-36 evit reiñ ur plas dar brezhoneg er skolioù. Ba bro Karaez noa lakaet 19 parrez da sevel a-du evit ma vefe desket ar brezhoneg er skol. Evit ar brezhoneg pe evit an ospital, Celestin Menguy noa labouret start ha mat a-hed e vuhez. Aet eo da Anaon e 1961, taget gant ur chleñved-kalon. 