An Hortus deliciarum (Liorzh ar plijadurezhioù) zo ul levr hag un holloueziadur latin bet savet en abati Hohenburg, war an Odilienberg, en Elzas, en Impalaeriezh santel roman german, etre 1167 ha 1185, gant an abadez Herrad von Landsberg (1125/1130 – 1195), a zastumas ennañ anaoudegezhioù hech amzer. Ouzhpenn ar skrid latin e kaver ur mil ger alamanek er skrid.