Etre 769 ha 1179 ez eus bet cheñchamantoù diwar an asant gant tud Roma hag ar gloerdi bihan. Freuzet e voe e sened Latran e 769 met adlakaet e voe evit pennoù-bras Roma e 862. Ret e oa dar pab lavarout ul le dan Impalaer ivez, a oa e garg difenn Roma. Divizet e voe gant Nikolaz II e vije nemet dar gardinaled da zilenn ar pab, gant gwirioù disheñvel evit votiñ hervez rank ar gardinaled (eskob, beleg pe diagon). Eil Sened-meur Latran e 1139 a freuzas ezhomm asant ar gloerdi bihan hag hini an dud laik, ha Trede Sened-meur Latran e 1179 a roas ar memes gwirioù da bep kardinal evit votiñ.