Ne voe ket kaset ar paotr yaouank dar skol en abeg de yeched gwan. Setu perak e voe roet e gentelioù kentañ dezhañ (1874-1876) gant an ao. Durant, ur beleg a voe diwezatoch person Tredraezh ha kenlabourer  Kroaz ar Vretoned . Goude se ez eas da Skol Sant-Charlez, da Sant-Brieg, hogen ne chellas ket studiañ a-zevri dre ma veze fallik atav e yeched. Mont a reas neuze da Roazhon, choant gantañ kaout, evelkent, ur skrid-testeni  bennak ret evit bezañ kelenner. Eno, diwezhat a-walch rak 24 bloaz e oa, e chounezas e vachelouriezh - gant ar meneg «Mat» koulskoude - hag, a-choudevezh, e aotreegezh war ar brederouriezh. E Skol-Veur Roazhon eo e kejas gant Jozeb Loth, ar yezhoniour gouiziek, a roe di kentelioù war ar yehoù keltiek.  Klasket am eus ivez heuliañ kentelioù keltiek Loth,  a skriv Vallée, nemet nebeut a chounid em eus tennet diouto, dre ma rae  dreist-holl soniadouriezh. Koulskoude, goude tremen war ar brederouriezh, em eus desket kembraeg a-walch gant an ao. Loth ha heuliet gantañ diskleriadur oberoù ur romantour brudet a Vro-Gembre. Evel-se em eus desket un dra bennak diwar-benn ar yezh plaen.[2]