E miz Gwengolo 1920 ech euredas Marie Basile, merch e skoaler eus Lokmikael-an-Traezh : ar plachig a veze o choari gantañ pa oa hemañ en e vragoù bihan choazh a zeuas da vezañ e zousig betek fin e vuhez. Anatol ar Braz a voe e dest ha Francis Gourvil e gasour. Bez e reas Anatol ur brezegenn eus ar re vravañ da veuliñ barregezhioù e skoliad kozh o kas da benn meuleudigezh ar brezhoneg hag ar mennozhioù breton. Reiñ a reas daoust da se da gompren e oa ret diwall diouzh ar Vretoned hag a vefe techet da vont war-zu an dizalchiezh ha den em zistagañ diouzh ar galleg.