Ne cheller ket renkañ en deskadurezh vrezhonek ar chentelioù war ar  brezhoneg roet e skolioù-meur gall (Pariz, Roazhon ha Strasbourg) daoust meo bet a-bouez roll Skol-Veur Roazhon evit stummañ ar gelennerien hag ar skrivagnerien. E 1942 nimplijas Yann Kerlann nemet ar brezhoneg er skol savet gantañ e Plistin. Ne badas ket an deskaruezh-mañ goude an Dieubigezh, pa oa bet barnet Yann Kerlann ha skarzhet eus an deskadurezh publik ha berzet outañ chom e Breizh. Skol Blistin a zo bet an hini gentañholl a vije bet hollvrezhonek  E 1957 e voe savet ur skol brevez katolik hollvrezhonek gant Armañs ar Chalvez, ur beleg brogarour, e Ploueg-ar-Mor (Goueloù - Aodoù-an-Arvor). Skol Sant-Erwan a chomas hollvrezhonek dindan renerezh Armañ ar Chalvez harpet gant Ivona Galbrun betek 1963. Un nebeud skolidi tremenet dre skol Bloueg a vo pennadurezhioù en emsav brezhonek er mare a zeuio goude.