E-touesk an nav eskopti breizhat ez eo Treger, hep mar, ar vro nemeti he deus maget kement a zastumerien, birvilh enne da virout ha da wareziñ o yezh. En o zouez e challer menegiñ un toullad rimadellerien ha konterien gozh evel Ian ar Gwenn (1774-1849) eus Priel, pe choazh Ian ar Minous (1827-1892) eus Pleuveur-Gaoter, evit ar re vrudetañ. Disoñjet un tamm, daoust de labour bras, e voe Guillaume Ricou (1778-1848) eus Tremael, ur chaner a-feson hag a droas fablennoù gresianek Aisopos ha re latin Phaedrus. E vab-bihan, Guillaume Le Coat (1845-1914) a droas kement-se ar Bibl en brezhoneg. Arabat eo ivez ankounachaat Fañch an Uhel (1821-1895) eus Plouared, ha Frañsez Vallée (1860-1949) eus Plounevez-Moedeg, daou zen desket-meurbet, bet gouestlet gante o buhez da sevenadur Breizh, en ur zifenn ha skediñ ar brezhoneg dre holl. Do heul ech arruas Jul Marcel ar Gros, ur paotr yaouank, hag a vevo kozh, dedennet-kaer gant ar yezhoù kement ha mennet-mat da studiañ ha da dreuzkas yezh e vro.