E-keñver teknik, nheller ket lavaret e tegas Mikael Madeg traoù nevez el levr-mañ, pa ouezer eo bet skrivet evit an nevez-vrezhonegerien o deus desket ar yezh lech pe lech, pe vije e kentelioù noz, er skol, er skol-veur… Ar reolennoù a ginnig a gaver ar pep brasañ anezho en Hentenn Oulpan, asambles gant poelladennoù hag ur bladenn-archant da harpañ an displegadennoù da skouer. Hag ar chentelioù nemeto em eus  miret eus va amzer-skolveur-vrezhoneg eo kentelioù klok Lukian Kergoat war an distagadur, ar pouez-mouez ha kement zo, kinniget en un doare muioch sintetik, ha neuze talvoudusoch, a gav din, eget ar chomz-plaen a implij Mikael Madeg da zisplegañ dre ar munud pep reolenn… Emsav m eus kavet adlenn traoù zo moa peuzzisoñjet koulskoude, o vezañ ma ne gomzan brezhoneg nemet etre va chouk ha va roched abaoe bloavezhioù.  Pezh zo mat gant al levr-mañ eo e lak ar biz war ur gor… Lâret a ra a vouezh  uhel, hag e galleg, mar plij, ar pezh a soñj pep hini e kuzh. Hag ar gwir zo gantañ dre vras, brein eo distagadur ha taol-mouezh ar pep brasañ eus an nevez-vrezhonegerien.  Ar pep dedennusañ marteze, ar pezh zo da dabutal warnañ ivez, eo ar pezh a lavar Mikael Madeg, dreist-holl tro ar fin, diwar-benn an dud a gomz fall, a gelenn fall, o deus desket fall pe re nebeut… Ez-personel em eus kavet un tammig hegasus an doare men deus da zegas Diwan e-kreiz ar jeu atav daoust ma ouifen eo tennet eus e  skiant-prenet personel. Neus nemet ur wezh ma lavar emañ Diwan e penn an traoù evit kas ar gelennadurezh vrezhonek war-raok, ar pezh a chellfe displegañ perak eo ar skouer-mañ a servij atav. Er chontrol e kav din ez eus riskl bras e kompreno al lennerien nemaint ket barzh ar metoù-se eo ur reketañs a-enep Diwan… dipitus ! Ne lavaran ket eo gaou ar pezh a lavar, sur on memes eo gwir, daoust hag-eñ emañ pep gwirionez da vezañ skrivet atav ? …kit da chouzout…  Hegasus ivez an taolioù-morzhol skoet war penn  ar peurunvan. Ra savo an hini en deus ur reizhskrivadur peurreizh da ginnig, perak ne vez ket adskoulmet gant an emvodoù da unaniñ ha da reizhañ ar reizhskrivadurioù do lakaat da ostilhoù gwir e servij ar yezh ???  Traoù allzo. Lakaat a ra ar bech war an dud o deus desket fall, pe re verr amzer, pe re nebeut. Ma… pezh zo, pa ouezer ez eus eus ar reolennoù distagañ ha nint ket bet heuliet, daoust hag-eñ eo dre ziegi atav ? me non ket sur tamm ebet. Ma chell neus forzh peseurt penn-peul pakañ  tresoù bras ur yezh bennak dre soubidigezh, neo ket gouest ar chard eus an dud da zeskiñ an API, da skouer. Lod ar re intello eo se. Pa vez an teknik all, hini ar soubidigezh en ur rannyezh bennak,en ur vont da welet an dud kozh, miret dar baotred o-unan hep karg a familh, a labour nag a netra all ebet. Re bell eo ret mont evit kavout brezhoneg yach : lod ar re sod gant an etnografiezh eo se. Gourlakaat a ran ivez (evel ma ra Mikael Madeg) neus nemet nebeut a dud a vije lemm o skouarn da bakañ plegoù ar  yezh en un doare naturel. Petra zo etre an eil rummad arbennigourien hag egile ? Ar peurrest eus an dud, ar re no deus ket kalz a skouarn, pe o deus kroget re ziwezhat evit straniñ o seulioù en tiez-feurm, pe ar re nint ket gouest da vont pelloch eget ar pezh o deus graet, evit abeg pe abeg. Dre mo deus labouret war dremmoù all eus ar brezhoneg, a-wezhioù, hervez ma oant douget war an tu-mañ-tu… Un utopiezh eo krediñ e chello mont an dud war wellaat, war va meno.  Nemet war ur poent :  kelennadurezh an danvez-mistri ha kelennerien. Pa lavar Mikael Madeg e fin e levr e cheller klask gwellaat en ur reiñ nebeutoch a bouez dar geriaoueg er skolioù-mamm pe ez eus da stummañ gwelloch ar skolidi war an distagadur, e kav din ez a a-enep dar pezh a lavare en ur pennad-skrid eus Brud Nevez, nevez zo. Kontañ a rae pegen didalvoud e oa bet ar chentelioù distagañ er skol pe er skolaj evit e vugale… pezh neo ket diaes da grediñ. Re ziwezhat eo dija, pa ne vezer ket gronnet gant tud a gomz ur yezh yach.  Ha neo ket kentelioù war se a cheñcho un dra bennak. Neus nemet ar gelennerien a chell bezañ stummet, pe… dastumet ? en ur mod all, war ma meno. E gwirionez, gant ar vugale a bep oad, emañ ar pouez war an eskemm, pezh a glot gant o ezhommoù denel, ha gwell a se. Neus nemet en ur uhellaat live ar gelennerien e cheñcho hini ar skolidi. Met ret e vije adwelet penn-da-benn ar chursusoù, hiraat an traoù, postañ muioch a archant e-barzh an arbennikaat… ha ken nebeut a gelennerien zo da bourchas an ezhommoù,  meo ret ober gant ar pezh a gaver, evit poent. Neo ket ul levr arbennig ouzhpenn a droio ar grampouezhenn…  Dre vras en em ziskouez optimist Mikael Madeg, pa ne vije nemet dre e soñj da skrivañ al levr-mañ : spi en deus e chello cheñch un dra bennak. Evidon eo aet bihan va chalon en ur lenn se, ken bras e tiskouez bezañ an ezhommoù e-keñver ar pezh a cheller ober. Ha pa vije poan gollet ? Met da bep hini dober e soñj…