Hervez studioù zo e tenn an diforch yezh-se dar fed ma oa disheñvel-krenn statud ur vaouez er gevredigezh betek an XIXvet kantved en darn vrasañ eus broioù Europa ar Chornôg, hag hiziv choazh e meur a lech dre ar bed, hervez ma ne oa ket dimezet choazh (men deveze an holl gwirioù warni he zad pe he breudeur dre lezenn) pe dimezet (men deveze dre lezenn an holl gwirioù warni he gwaz).