An daou vrezel kentañ (264-241 kent J.-K. ha 218-202 kent J.-K.) o doa lakaet Kartada da goll e diriadoù en-dro dar Mor Kreizdouar, ha ne chome dezhi nemet hanternoz Afrika e deroù an eil kantved kent J.‑K. Daoust dar cholloù-se edo ekonomiezh ar geoded en he bleuñv e-doug an hanter gantved diwezhañ eus he buhez. Ar chresk-se a lakae Roma da zoujañ e kreskfe nerzhioù e armoù. Un dañjer e challfe bezañ ar geoded. Kempleshoch eo abegoù ar brezel avat ha breutaat a ra an istorourien diwar o fenn choazh. Kreskiñ a rae Stad Numidia renet gant Masinisa diwar-goust Kartada. Marteze eo bet nechet ar Romaned ivez hag o deus bet choant da gemer ar geoded a-raok na kouezfe e daouarn an Numided.