An diouer a frankiz a lakaas muioch-mui a dud da dechout kuit evit mont war-du ar Chornôg. E 1953 ez eas kuit 330 000 den, en o zouez kalz tud yaouank ha desket, ar pezh a lakaas armerzh DDR da vezañ gwanaet. Kement a dud a felle dezho mont kuit ken e voe toullet fozoù ha staliet orjal dreinek etre div lodenn Berlin e-pad nozvezh an 13 a viz Eost 1961. Kement-se a voe graet gant asant broioù Feur-Emglev Varsovia. Tri devezh war-lerch e krogas labourioù sevel ar Voger. Manifestadegoù bras a voe aozet e Berlin ar Chornôg, met re ziwezhat e oa. Stegnoch e voe an traoù choazh dar 25 a viz Here 1961, pa nachas re ar Reter leuskel ofiserien amerikan da dremen : tankoù amerikan ha rusian en em gavas neuze tal ouzh tal e Checkpoint Charlie. Da choude e klaskas kalz tud techout kuit eus DDR, kement-se a challer gwelout er mirdi bet savet e Checkpoint Charlie (Haus am Checkpoint Charlie). Etre 1961 ha diskar ar Voger dan 9 a viz Du 1989 e varvas 200 den en ur glask tremen anezhi. E 1963 e teuas ar prezidant amerikan John F. Kennedy da vBerlin, hag e tistagas e frazenn hollvrudet : « Ich bin ein Berliner » (Ur berlinad a zo achanon).