Àr-lerch Michelet, Hugo, Stendhal, Flaubert hag en o raok a-wezhioù (ne oa bet embannet « Par les champs et par les grèves » nemet e 1887), e oa bet gwelet tresourion, engraverion ha livourion o tonet da Vreizh, dedennet ma oant get an dremmvroioù mor garv, ar savadurioù relijiel dibar, ar monumantoù « keltiek » kevrinus, ha dreist pep tra, get egzotegezh an dud a oa o chom er rannvro-se a gavent gouez ha skedus àr un dro.