Arvarus eo studi istor Kartada. Abalamour ma oa distrujet he sevenadur hag he skridoù gant ar Romaned e fin an Trede brezel punek ne chom nemet nebeut a vammennoù kartadat war-eeun. Daoust maz eus un nebeud troididigezhioù kozh eus testennoù punek e gresianeg pe e latin, hag enskrivadurioù dizoloet war savadurioù pe monumantoù eus Norzh Afrika, ez eo istorourien chresian pe roman zo ar memmennoù pennañ, en o zouez Titus Livius, Polibios, Appianus, Cornelius Nepos, Silius Italicus, Ploutarchos, Dio Cassius, hag Herodotos. Ar skrivagnerien-se a oa eus pobloù a geveze, hag alies a vrezele, gant Kartada. Keveziñ a rae ar cheodedoù gresian ganti evit mestroni Sikilia, hag ar Romaned a stourmas e tri brezel a-enep Kartada. Neo ket souezhus e vefe leun o skridoù a enebiezh ouzh Kartadaiz. Un nebeud skrivagnerien chresian o deus bet ur sell a-du war Gartada met kollet eo bet o oberennoù.