Lod a lavaro ez eus ur bern tud a orin estren, er-maez eus Europa,  arab-ha-muzulmat da skouer, hag a zo keodedourion chall. Gwir eo, met  kement-se neo nemet un tamm paper a netra. Ma lavaront deoch ez int  perzhiek  er gumuniezh arab-ha-muzulmat, neuze nint ket evit en em  deuziñ er blochad gall. Gouzout a reer ouzhpenn-se ez eo enket mat ar  mekanik da enteuziñ abaoe... daou-ugent vloaz, memestra ! Ur pennad brav a  amzer eo : poent eo digeriñ an daoulagad.  Tud zo a lavaro ivez ne reer amañ nemet kinnig ur seurt is-dezvad dan  dud a orin muzulmat, heñvel a-walch ouzh hini an Dhimmied. Un diforch  bras ez eus : ar gristenion er broioù muzulmat a oa en o bro paz eo en  em gavet  relijion ar « profed » Mahomet. Ouzhpenn-se, an dezvad a vefe  roet dur gumuniezh estren a vuzulmiz war ur riez europat a ranko  doujañ, eveljust, da Wirioù Mab-den, pezh na reer ket e hini ebet eus ar  broioù anavezet evel muzulmat.  Gouzout mat a ran neo ket doujus seurt prezegerezh ouzh pezh a anvet «  talvoudoù ar Republik ». Republik ar bern traezh neo ket ar gwirvoud.  An holl bobloù a glask mirout o hennadelezh : reizh eo. Evidomp-ni  Bretoned e vefe un dra vat ma  vefe anavezet ent-gwirion bezañs  kumuniezhioù dibar war diriad ar riez chall. Ret-mat e vo dar riez  chall adwelout he damkaniezh, deiz pe zeiz, anez kouezhañ en he foull  da heul un enkadenn neo ket da hetiñ.