Ret eo gortoz dibenn an XIXvet kantved evit gwelet an traoù o cheñch. Gant ar ganol Naoned-Brest nevez-digoret e voe roet lusk da ekonomiezh ar vro a-bezh. Temzioù a veze degaset eus an aod dre ar ganol hag evel-se e oa bet diorroet al labour-douar a-nevez. Tu a oa bet ivez da dud Kreiz Breizh gwerzhañ o marchadourezh en ur mod all gant ar ganol. E dibenn an XIXvet kantved eo gant  un doare karbedoù all e oa bet roet lusk da Garaez adarre : gant an tren. Kêr-benn ar Pochêr a oa neuze e-kreiz ur rouedad hentoù metrek a oa stank e kornôg Breizh. Tu a oa evel-se da gas beajourien pe marchadourezhioù. Ur charter nevez a voet savet tro-dro dan ti-gar evit degemer ar cheminoded hag o familhoù.