Neo ket sur e vije bet eus ur    yezh keltiek boutin hag unvan da vat e pep lech, er mareoù koshañ zoken. Daoust da se e komzer koulskoude eus ar cheltiegabalamour meo aezetoch.    Mont    a ra dober skourr kornôg ar rummad yezhoù a raer « indez-europek » dioute hag a gaver eus Bro-Iwerzhon ha Skandinavia betek Norzh Bro-Indez. Diwezhat a-walch e krogas ar cheltiek da vezañ disheñvel e-touesk ar yezhoù indez-europek pa gollas ar /p/ e penn kentañ ar gerioù pe etre vogalennoù ha pa gemmas  anezhañ, evel dirak /t/. E Bro-Spagn e kaver yezhoù zo, hag int tost-tre ouzh ar cheltieg, hag a vir roudoù eus ar /p/, porcom gant Luzitaniz tra meo orc e gouezeleg (keltieg Bro-Iwerzhon) pe, pelloch er chornôg, anv ar gêr a raer Ledesma anezhi bremañ, hag a oa Letaisama gwechall, an hini a zo ledet-tre derez uhelañ ur ger-gwrizienn, ur ger-radikal let- a adkaver er ger ledan. Merk an derez-uhelañ a weler choazh e Uksisama, an hini uhel-tre anv Enez-Eusa en henamzer, a oa Ossam en henvrezhoneg, (H)eussaff e krennvrezhoneg hag  Eusa eta e brezhoneg a-vremañ. Met an anv Letaisama a gaver ivez gant ar stumm Bletisam, ar pezh a ziskouez e oa bet kollet diwezhat-tre al lizherenn /p/ e keltieg Bro-Spagn. E-barzh an anv silva Herkunia forêt Hercynienne, ez eus un /h/, anezhañ ur roud eus ar /p/ hag a yeas da vezañ /f/ e germaneg : goteg fairguni; krennalamaneg Virgunt. Evit treusfurmadur ar /p/ dirak /t/, ur  skwer a vo trawalch : keñveriomp al latin septem, ar gouezeleg secht, an henvrezhoneg seith. 