Castle House e oa ar savadur kentañ bet war tachenn ar skol-veur. Savet eo bet diwar c’houlenn Sir Uvedale Price evit e wreg tro-dro 1795, gwerzhet meur a-wezh da c’houde hag astennet en un doujañ ouzh an doare orin betek ar bloavezhioù 1860. Abalamour da ziorren an treñ o tont a vMachynlleth e oa prest Aberystwyth da vezañ ur lec’h vakañsiñ. Prenet e oa bet Castle House evit dont da vezañ ul leti diouzh ar chiz, pompadus e 1864 gant an hini karget a ziorren an hent houarn. Siwazh dezhañ, goude bezañ dispignet 80 000 lur saoz e oa deuet da vezañ re vresk e gerzh. Ne oa skol-veur ebet e Kembre d’ar c’houlz-se. Hugh Owen a hente ar strivoù da sevel ur skol-veur e Kembre. Gant skoazell entanet ar chapelioù Protestant dizalc’h, e oa bet dastumet arc’hant diwar chakodoù tud maezioù Kembre, gant mengleuzierion hanternoz Kembre da gentañ. 5 000 lur saoz oa bet dastumet a-raok kreiz ar bloavezh 1865. Implijout a reas poellgor Hugh Owen an dro da brenañ savadur ar “Castle House” dre baeañ 10 000 lur saoz evitañ e miz Meurzh 1867. Goude bezañ dastumet muioc’h a arc’hant e teuas a-benn an emsavidi da zigeriñ “y Coleg Ger y Lli” (ar c’hampus dirak ar mor) e 1872. Istor ar c’hampus-se zo leun a draoùigoù laouen pe gris, evel an tan-gwall e 1885 a lazhas tud. Diorren a reas skol-veur kentañ Kembre e meur a gampus, hini Llanbadarn Fawr, hag hini Penglais e lec’h ma vez lod vrasañ ag ar c’hentelioù hag sez ar skol-veur ivez. Deuet eo “y Coleg Ger y Lli” ur lec’h goullo an darn vuiañ ag an amzer e lec’h ma vez roet dreist holl kentelioù nann-akademiek, evit an dud deuet, goude m’eo bet kuitaet ar lec’h gant an departamant kembraek e dibenn 2013.