E 1519 e oa erruet Hernán Cortés war Enez Cozumel hag adalek eno e krogas gant e ergerzhadeg en dachennad a zo Mechiko bremañ. Echuiñ a reas an ergerzhadeg-se gant drouziwezh an impalaeriezh Aztek a voe roet dezhañ ha de gevredidi e 1521. Eneberezh taer a voe a-berzh an Azteked avat, hag e-pad daou vloavezh o doa stourmet a-raok o drouklamm. Moctezuma II, Cuitláhuac ha Cuauhtémoc e voe an impalaerien aztek diwezhañ. Da neuze e voe diazezet un drevadenn vras eus an impalaeriezh spagnol a oa bet lakaet da Spagn-Nevez a-raok bezañ astennet gant ergerzhadegoù hag aloubadegoù Hernán Cortés hag ergerzherien spagnol all, betek goleiñ un darn vras eus lodenn su tachennad bremañ ar Stadoù-Unanet.