Abaoe ur chantved, tudoù ker Firenze o doa raktreset sevel ur chanol war-zu ar mor mor a-benn kreñvaat o renk war sav-poent an armerzh hag ar choñvers. Red ar ster oa re ziaes da vageal evit bigi a vent bras awalch. Evel-just, da Leonardo eo, eo bet goulennet labouraat war ar raktres. E-pad mizoù, Da Vinci a veajo war maezioù Firenze, en ur studial an douar, ar meinoù, ar plantoù, a-benn sevel planioù evit kavout al lech mat evit ar chanol. Adkavet e vez roudoù e labour war e zornskridoù ar prantad-mañ. Evit tremen ode ar Serravalled, Da Vinci a ginnig toullañ ur riboul e barzh ar menez. Dibabet en oa un dachenn, al lech resis e lech ma dremen un hent-tizh hiziv an deiz! Graet en oa an holl jedadennoù, eus muzulioù ar savidigezh betek goproù bemdeziek an implijidi. Morse ne voe lakaet ar raktres e pleustr. Met e 1503, e vignon Machiavelli a adkemeras ar menoz a-benn dibourvezañ ker Pisa eus he zour e-keit ma vo Firenze och ober ur seziz. Kinnig a reas dilerchiañ naoz an Arno a-benn ma ne vije ket tu da [[Pisa]|Bisa] bezañ liammet gant ar mor. Enouestlet eo bet Da Vinci evel ijinour ha kuzulier. Ret e vo Hervezañ sevel ur channol 12 km a hirder, 18 metrad ledander ha 6 metrad donder. Un oberenn ramzel a vo ret dezhañ dilezel abalamour ma veze taget alies kenañ an tachennoù labour gant soudarded Pisa.