Hervez parapsikologourien zo, evel an Ao. Gwenchlan Marzhin, e vefe ijiner ar yezh-se un adenkorfadur eus ur beleg bennak eus ar XVIIvet pe XVIIIvet kantved, marteze a-walch Louis Tanguy (Taole 1762-Sant Tegoneg 1847), savet gantañ levrioù kentelius evel Ar guir gristen cunduet hag enchet en holl circonstançou eus e vuezBuez hor Zalver Jezus-Christ gant explicationnou profitabl dan holl Tenzor ar gristenien pe leuvr necesser da bep gristen evit en em instrui eus ar religion.  Plijout a rae dezhañ ivez adaozañ skridoù ar re all, evel Preparacionou dar maro (Scrifet a  nevez emezañ en e Observacionou).  Azginivelezh oberenn Louis Tanguy a chellfe bezañ bet broudet dre guzh gant ur vaouez deuet eus ar bed-all, met er Wikipedia neus nemet kaoz war ar bed evel pemañ ha betek-hen neus ket bet korriganez ebet och ober war-dro ar brezhoneg. Setu perak e chom fantastik an hipotezenn ha ne chello ket bezañ degemeret gant an holl keit ma ne vo kavet al liamm treuzistorel. 