Kuzul-departamant Penn-ar-Bed, tomm-tre ouzh kement tra a cx92hall lakaat ar brezhoneg da badout, a skoazell an tremen anezhañ dx92ar re yaouank ha dx92an dud deuet, dre an deskadurezh hag ar stummerezh pad, ha dre dalvoudekaat ar yezh evel glad  sevenadurel. En tu all da 2 vilion a euroioù a oa bet postet e 2002 evit tizhout ar palioù bet lakaet, en ur genlabourat gant an ensavadurioù (Kevrat-steuñv Stad-Rannvro, Ensellerezh Akademiezh, kumunioù) hag en ur skoazellañ kevredigezhioù en departamant.    Broudañ a ra ar Cx92huzul-departamant kement tra a ya a-du gant ar brezhoneg, skoazellañ a ra ingal ar skolioù hag an obererezhioù a denn dx92an deskiñ, eus Diwan dx92an deskadurezh publik ha katolik. Bemdez e vez roet gantañ skoazell dx92ar skignañ  brezhoneg dre aesaat ar sevel abadennoù skingomz, an embann kelaouennoù, ar cx92hrouiñ pezhioù-cx92hoari hag ar sevel panelloù-hent divyezhek. Broudañ a ra ivez al labourioù dastum hag enklask a denn dx92ar yezh, hag int kaset da benn gant kelennerien skol-veur ha tud o labourat e kevredigezhioù, o vezañ ma nx92eur ket evit plediñ gant amzer vremañ ha da zont ur yezh hep percx92hennañ hecx92h istor da vat.    Gant ar sturlevr-mañ e kinniger deocx92h penaos e vez skoazellet ar brezhoneg gant an Departamant, gant ur  cx92harned chomlecx92hioù ha darempredoù talvoudus da heul. Savet eo bet ar sturlevr-mañ evit reiñ tro deocx92h da cx92houzout piv eo ar re zo o labourat da sevel un dazont dx92ar brezhoneg... en un departamant mx92emañ tost an hanter eus ar vrezhonegerien o vevañ.    Hag ar brezhoneg en deiz a hiziv ?    257 000 den a veze komzet brezhoneg ganto e 1999, hervez an EBSSA (Ensavadur Broadel ar Stadegoù hag ar Studioù Armerzhel), en o zouez 20 % eus poblañs Penn-ar-Bed (da  lavaret eo 146 000 den).  Al labourerien-douar (30 %) hag ar vicherourien (14 %) a ra muiocx92h gant ar brezhoneg eget ar sternerien hag ar re zo war ur vicher dizalcx92h (8 %). 15 % eus an oadourien bet ganet en unan eus tri departamant kornôg Breizh (Penn-ar-Bed, Aodoù-an-Arvor hag ar Mor-Bihan) a vez komzet ar yezh ganto.  O kilañ da vat emañ treuzkas ar brezhoneg. 60 % eus ar vugale a veze treuzkaset ar brezhoneg dezho gant o zud er bloavezhioù 20, 6 % anezho hepken er bloavezhioù 70.