- 13 - Kannadig Montroulez - Miz Ebrel 2007  Evit digeriñ ar rummad pennadoù-skrid  nevez-mañ diwar-benn Montrouleziz vrudet e komzor ar miz-mañ eus Emil Souvestr.  Da geñver 200ved bloavezh e chinidigezh ez eus bet dalchet, e 2006, ur chollok, un espozisïon, e muze ar Jakobined, ha publïet meur a skrid.  E 1806 e voe ganet Emil Souvestr. E yaouankiz a dremenas, en e bart e-unan, etre Montroulez hag ar maez tro-war-dro. Taolet e voe er-maez eus skolaj Pont-Ivi evit bezañ graet e benn fall. Mont a eure diwezhatoch da Roazhon evit studïañ ar gwir hag eno e hentas barzhed yaouank.  Pen devoa lakaet en e spered dont da vezañ ur skrivagner brudet ez eas da Bariz e lech ma stagas da skrivañ pezhioù-choari. O vezañ maz oa ginidig a Vreizh e voe resevet mat e-mesk rummajoù zo. Distreiñ a rankas da Vontroulez avat rak maz oa prin an archant gantañ ha men devoa paket ivez kleñved ar gêr. Achano ez eas dan Naoned evit digeriñ ur stal-levrioù. Tost ez oa e soñjoù da re ar republikaned hag ar sant-simonïaned hag ivez da re ar gristenien brogresisted, setu ma tigoras ur skol verched  ha ma teuas da vezañ intereset gant an diskiñ lenn ha skrivañ dar vicherourien. Mont a eure war ar vicher gazetenner o skrivañ e meur a gazetenn. Dont a reas en-dro goude se da Vontroulez e lech ma labouras evel alvokad e-pad ur frapad rak ezhomm en devoa da vezañ en e vro chinidig. Eno e veze alïes e stal levrioù Ledan a yoa pinvidig-meur e levrioù. Enni e tizoloas ar skrivagner kontadennoù, kredennoù ha gizioù Breizh. Kuitaat Montroulez a rankas ur wech choazh ouzhpenn avat e 1838 gant ar cholera a  yoa och ober e reuz dre ar vro. Nedo ket ar voul gantañ: e romant kentañ e lech ma tifenn e tal ar merched kement hag ar baotred a zeuas e gouloù e 1835. Er bloavezh-se eo e voe publïet ivez Les Derniers des Bretons, anezhañ ur rummad studïadennoù diwar-benn Breizh, hag a reas berzh. Kalz a skrijoù a savas Souvestr a zeuas da vezañ brudetoch brudetañ diwar neuze. Digemeret a reas Victor Hugo, Alexandre Dumas ha Jules Michelet en e saloñs. Prederet ez oa gant ar chistïonoù sosïal, setu ma publïas meur a skrid militant kentelius ha klouarik un tamm. Pen devoa lakaet en e benn ez oa karget da gelenn ar bobl e paouezas da vont e-touez pennoù bras ha speredet kaer e amzer evit komeret perzh e kentelioù publik dirak ar vicherourien. Abalamour de soñjoù a republikan e soutenas republik yaouank-flamm 1848 hag ez eas war ar renk da vezañ kannad eus Penn ar Bed. Chom a reas er-maez avat. Ur gador e Skol an Administrasïon a road dezañ neuze. Meurbet e voe dipitet pa gomeras Louis-Napoleon Bonaparte ar galloud ha ma komeras an Eil Impalaerded plas ar Republik. E 1853 ez eas kuit dar Suis evit ober ur rummad kaozeadennoù a reas ur berzh bras. Soñjal a reas mont di en-dro ar bloaz war-lerch, nemet e tremenas dar 5 a viz Gouhere 1854 en e di war ar maez. Kalz skrijoù a beb seurt en devoa savet hag hiziw an deiz en em renter kont pegen talvoudus ez int.