Bro-Leon eo va bro    Louis Elegoet : Da genta, atao m-eus bet eun tamm choant da anouad  istor va farrez, va rannvro, abaoe pell zo, Breiz, istor Breiz.  .... Ouspenn e vezem poultret mad dober an dra-ze rag gweled a reem e  oa dedennet ar skolidi gand istor tost diouto, da skwer pa gomzem deuz  Kêrilien e Gwineventer, eur gêr deuz mare ar  Romaned.    Abaoe pell zo ivez m-oa choant gouzoud ha moien evedo dober istor  eur famill deuz ar re zimpla... Setu goude beza greet eun tamm  jenealogiez m-eus sonjet studial nemetken lignez va mamm peogwir o-  doa bevet e-pad pell er memez parrez.    Kemeret m-eus pevar anezo, da genta unan a oa bet peizant ha  marhadour lin, da lavared eo eur << julod >> ha na ouie ket skriva, eun  all kant vloaz war-lerh, bet ar mêr ha barner a beoh e-pad an  Dispah  braz, eun digarez da weled e giz-se petra vedo bet an Dispah e parrez  Plouider, eur mare birvidig heman gand tud hag a oa dre vraz evid an  Dispah. (Nesen, skeudenn hengounel ag ur Vro-Leon roueour a zo faoz.  Broc)      Bro-Leon, hervezoh, a hell beza gwelet evel eur bersonelez orin touez  korniou all e Breiz.    Ya, kaoud a ra din. Paz on eet dar Skol-Veur e welen en-dro din, tud  a-oad ganin, lod o tont deuz a ziwar ar mêz, tud deuz kêr,  personeleziou tost pe dishenvel diouzin. Med e welen ivez reou all a  deue deuz Kerne, Bro-Vigoudenn, tro Kemper, Elliant, mignoned din ha  no-doa ket ar memez komportamant ha me, ha ne zonjent ket henvel.    Troet vedont den em ziskouez kalz muioh eged Leoniz. Unan bennag all  ivez, deuz kostez Treger, ha souezet e vezen memez o weled ar re-ze,  doa ket aon koll maread amzer. Bez e oa pemp pe chweh hag a  anavezen mad, m-oa darempredou mad ganto, hag int  a-wechou choarie  ping-foot eun devez a-bez. Me mije kavet diêz ober an dra-ze, se ne  ree ket parti deuz ma zevenadur.    Desket oa bet din : arabad koll amzer. An dra-ze a verke ahanon ha  traou all. Kelennet m-eus e Kastellin hag eno e oa dreist-oll  Kerneviz, ha Leoniz a oa ivez, hag e welen kemmou etrezo ha kemmou a-  bouez a wechou. An dra-ze a blije din, beza er-mêz deuz va horn-bro ha  gweled tud all.    Bet on bet ivez er Senegal evid ar hooperasion  evel ma veze lavaret,  hag eno vedo maread tud deuz kostez Toloza, Bourdel. Ar pez a welen ar  muia eo e oent tud a gemere plijadur, paz atao o labourad, tug hag a  ouie beva. Ni, Leoniz, ne ouezom ket ober an dra-ze, maleüruzamant.  Sonjal a ran an dra-ze abaoe pell zo. Aman, labourad, labourad,  arabad koll amzer, poania, kaoud poan war an douar. An dro-spered-se,  mod pe vod, a gendalh, gav din, da verka an dud.    Setu on deuet da zonjal : perag al Leoniz a zo e  mod-se... ? Evid klask  respont dar goulenn-se, dioustu goude ar Juloded, on kroget da zastum  danvez evid ober al leor-man, << Istor Bro-Leon >>. Aliez a-walh e  klevan tud hag a lavar : << An dra-ze zo amzer dremenet ; laoskom an  dra-ze a-gostez ! >>. An dra-ze a zinifi ne ehanont jamez da denna  gounid deuz an amzer dremenet evid ren o buhez ha no-deus ket choaz  en em rentet kont deuz an dra-ze. Aliez kenan e klevan se. Ouspenn ma  vije  ranket komz deuz an dazond, e chomjent boud buan. Red eo klask ar  pella ma vez gellet.    Pal al leor-man neuze a zo bet klask gweled ha kompren penaoz a-hed ar  hantvejou eo deuet war-wel personelez Bro-Leon ?    Klasket m-eus diskouez an dra-ze ar muia mam-eus gellet, en eur  ziskouez ivez ar hemmou entre ni aman, Leoniz ha Tregeriz, pe  Kerneviz. Neo ket êz, med kaoud a ra din beva kavet abegou dar  hemmou-ze kenetrezom ? Dre vraz e sonjan ez eo ar  relijion, ha pouez  ar relijion, eo deus greet al Leonad abaoe kantvejou ha kantvejou.    Med perag ar relijion deus kement-se a bouez e Bro-Leon ? Beleien a  oa ivez e Treger, ha tud ar rannvroiou-ze nint ket bet levezonet  kement.    Se eo ar gudenn vrasa. Perag ? Kaoud a ra din eo bet kristennaet muioh  Leoniz eged ar re all. Marteze, abalamour dar poent maz eo deut ar  Vretoned da jom aman en Arvorig e oa muioh a veneh pe a veleien ganto,  hag a re-ze  o-deus merket an dro-spered.    Ha niveruz e oa ar Vretoned euz an tu all o tond aman ?    Ya, diwar ar pez a heller gouzoud abalamour ez eus aman kalz muioh a  anoiou parreziou greet gand << Plou >> pe gand << Gwi >> eged nez eus el  lehiou all. An dra-ze zo frêz1 : 43 % deuz an anoiou a zo greet gand  << Plou >>. E Bro-Dreger neus ket 30%, e Kerne nebeutoh choaz. Kalz  muioh eged e leh all ez eus ivez deuz anoiou-lehiou ma vez greet  gand  << Lan >>, ha se a zegas da benitiou diazezet gand meneh etre ar Pempved  kantved hag an Eihved kantved, hag a zo niverusoh aman eged er  rannvroiou all. Leor Albert Deshayes n-eus servichet din evid se rag  ennañ e kaver an oll anoiou-lehiou-ze. Kalz muioh o groaziou-hent a zo  bet savet aman er Grenn-Amzer eged e departamant Penn-Ar-Bed.    En Aochou-an-Arvor nag er Morbihan neus ket greet eul labour  talvouduz evel hini Yves-Pascal Castel evid  renabli ar hroaziou,  siwaz. Med evid pez a zell departamant Penn-ar-Bed e heller lavared  80% deuz ar hroaziou savet er Grenn-Amzer a zo e Bro-Leon. Med ma oa  en em gavet muioh a Gelted deuz Breiz-Veur aman eo dre maz eo dabord  an tosta evito, hag aman o-doa kavet douar da lakaad da dalvezoud hag  en em gavent aman gand tud damhenvel2 outo.    Goude 1950 al lamm er vuhez vodern, daoust hag ez eo bet greet e Bro-  Leon gwelloh pe en eun doare orin e-keñver pez a zo  bet greet e lehiou  all e Breiz, er Frañs ?    Tuet on da zonjal eo bet krenvoh aman eged e leh all e Breiz, ha  choaz muioh eged e Bro-Hall. Perag ?    ...... Med pa wel penaoz e lakont al laboriou-douar da vond war-raog e  teu da zonjal, ez int prest atao da lammad war an teeknikou modernna.  Labourerien int, tud urziet mad int, siriuz gand o labour, med marteze  nint ket troet kement-se da brofita deuz ar vuhez.    Ha memez en deiz a hirio ?    Ya, kaoud ra din. Me a lavar an dra-ze diwar-benn Leoniz, med marteze  eo gwir evidon ivez. Me zo eul Leonad.    Tud zo choaz hag en em zant deuz Bro-Leon. Souezet on pa welan  pegement a gevredigeziou o-deus ar ger << Leon >> en o anoiou, da skwer  << Tro Bro-Leon >>, << Transléonarde >>, << Lycée du Léon >>, << Jardin du  Léon >>, ouspenn kant m-eus kontet.    Pegeid amzer dre vraz peus kemeret  evid ober al leor-man ?    Dre vraz, eur bloavez hanter. Danvez m-boa dastumet abaoe pell zo,  prederiet m-oa diwar Bro-Leon abaoe pell ivez. Ar pez zo bet an  diêsa din eo lavared ar muia ma heller a draou gand an nebeuta, ar  gwella a heriou. Ne hallen ket skriva kement hag am-ije bet choant,  benn ar fin non ket diskontant, med nehet on bet er penn kenta. Mez  pez a gont eo rei tro da bep hini gouzoud traou zo diwar-benn e  istor. An dra-ze a blij din.  .