E 1698, ar fardour klavisim italian Bartolomeo Cristofori a soñjas krouiñ ur benveg nevez gant ur chlavier. E bal a oa fardiñ ur benveg a chelle produiñ sonioù nerzhek pe dous kement ha ma chell (nez eus ket tu da gemm kreñvder son ar chlavisim). E 1709 en doa echuet an ijinadenn. Anvet eo bet gant Cristofori gravicembalo col piano e forte – klavisim gant arlivioù dous ha kreñv. Treuzfurmet eo bet an anv-se e pianoforte ha berraet e piano dibaoe. Cristofori en deus bet kalz a gudennoù evit sevel ar benveg. Da skouer, penaos paraat doch ar vorzhollenn da adlammat goude bout bet skoet doch ar gordenn, ha lakaat anezhi da skeiñ ur wezh choazh ? Kavout a reas un diskoulm : ur wikefre a vez anvet hiriv an deiz an achap. E 1732, ar sonaozer Lodovico Giustini a embannas daouzek sonatenn evit ar piano, ar re gentañ skrivet evit ar benveg-mañ. Àr ar skrid en doa skrivet ar lodennoù da soniñ piano pe forte.