Hervez ur vojenn dastumet en inizi Bro-Skos [1][2][3] e oa deuet an delenn da Vro-Hebridez [4] [5] [6] dre ar mor. Ur paotr yaouank en defe kavet anezhi, ha debochet gant ar sonerezh kerdin fraoñv gant an avel, en defe klasket choari en aner. Ma nhe doa e vamm da werzhañ he eneñv, moarvat nen defe ket bet James ar chentañ telennour...kantvedoù bennak a-raok Ossian, barzh bras amzer kentañ kristeniezh. Ne lâr ket ar mojenn deus pelech e oa an delenn. Gouzout a reer bro-Skos ha bro Iwerzhon o doa ur sevenadur tost tre. Gwelout a reer an dra-se gant ar sonerezh, hag an delenn. Dre vras ar blanedenn a voe memes er div vro. E-barzh an dousenn delenn gozh miret er bed keltiek: Lamont Harp (XV vet kantved) ha Queen Mary Harp (XV/XVIvet kantved) zo skosad, diskouezet er Museum of Scotland (Edimbourg). An heñvelder eus an eil a ziskouez gant an delenn anvet Brian Boru, miret e Dulenn, zo ken fromus en em choulennont ispisialisourion ma no defe ket deuet an div delenn eus ar memes ti-labour. Ar choshoch benvioù eus bro-Skos a voe choariet e Lowlands hag e Highlands e lech mo doa noblañsoù telennerien ganto. E diskar, diouzh an eil lodenn XVIIIvet kantved a voe dilerch an diankedenn reizhad klanik, kildornad fortun hag ar saoznekadur ar renk aristokrat. An arzh Clarsach a zalchas e-pad an XIX vet kantved, hag a voe adinterested gant ur chonkour krouet e 1892 dre Archibald Campbell, duk Argyll. Unan eus gouniderezed a oa Emily MacDonald a gemennas he donedigezh da Vreizh e-pad an hañv 1898. Mankout a rae kenstriverien pa echuas ar chonkour e 1909, hag a adteuas e 1920. Ar pennvad eus ar chonkour-mañ a voe kaoz krouidigezh a gevredigezh Communn na Clàrsaich.