Bevañ a reas ar c’houblad e Vienna hag e Praha, a-raok ma voe anvet Tomáš Garrigue Masaryk da gelenner, e 1882, e Skol-veur Vienna a oa nevez-rannet etre div lodenn, an eil e veze graet skol en alamaneg hag en eben e veze graet e tchekeg. E 1879 en doa tremenet un dezenn diwar-benn an emlazh. En dezenn-se (Der Selbstmord als sociale Massenerscheinung der modernen Civilisation) e tisplege Masaryk e oa liammet an emlazh ouzh diskar ar feiz er gevredigezh.