P.31    Tristidigezh ar Chelt    Yaouank on. Nem eus ket choazh gwelet ugent hañv.    An heol tro-ha-tro din a skuilh e vannoù-tan    Ar bleuñv war an avel a zegas din o chwezh    Ha neoazh me zo leun a velkoni dalbezh    Perak ta ? Doue oar. Pa grouas ar Breton,    Eñ  lakaas an distrez da chom en e galon.    Degouezhet on en oad a vourrer o vevañ,    O redek ar parkoù, o choari, o kanañ,    en oad na soñj nag e bez na e maen,    Nag e ster ar vuhez ken fonnus o tremen...    E kreiz ma flijadur, neoazh, ankeniet on :    Doue lakaas an dristez e kalon ar Breton.        An dud tro-ha-tro din a choarzh dan nevez-hañv;    An eostig war ar barr a lar e son vravañ,    Razh  an evned a strew o fozioù gwiv en aer.    Met me pa gemeran ma zelennig dister.    Hirvoudiñ ra bepred, ne oaran met un ton :    Doue lakaas an distrez e kalon ar Breton.        Pep ra a rankehe gober din levenez :    Yaouankiz ha frankiz bleuñv er prad, heol en neñv,    Petra zo ret muioch vit em envel eürus ?    Ha neoazh, ar bed-mañ ne gavan ket bourrus,    Un dra bennak atav m eus diouer dezhañ :    Doue lakaas an dristez e kalon ar Breton.        O ma Doue, an dra-se a vank dam choantoù-den    Chwi eo ! Rak war an Douar ne reomp nemet tremen,    Rak neo ket evitañ mañ graet hor chalonoù...    Met pa welimp o tont karrig-gwen an Ankoù    Vit hon dougen du-hont, ganeoch, barzh an neñv don :    Neuze vo levenez e kalon ar Breton !    1904        Notenn : une seul grosse correction : Douar est  masculin en breton, or trois  lignes avant la fin il écrit eviti (influence du français Terre, féminin  sans doute). Jai accepté Tristez pour tristidigezh bien quil ne soit pas  dans DBFFB RH parce plus cest petit plus cest jolien plus cest  parfaitement compréhensible.        p.33        Pried ar Barzh        Euredet omp bet deiz ma badeziant :    kloch an iliz gozh en tour a sone,    Heol mat  gourhelen en oabl a splanne,    Ar bleuñv a vleuñve er geot war an hent,    Mesk ar gwinizh an evned a gane :    Euredet omp bet deiz ma badeziant.        Ken kozh vel an Douar e oa ma fried ;    Netra ne gleve, ne wele netra,    Dall e oa ha bouzar, kamm ha kammskoazhiet,    Biskoazh ur minchoarzh war e fas goeñvet :    Ken kozh vel an Douar e oa ma fried...    Met Doue a ra mat holl ar pezh a ra.        A pa oan bihan, gwiv vel ul labous,    Kousket em chavel e-tal he gwele,    Hi ma luskelle, hi ma luskelle    en ur ganañ din sonennoù ken dous    Ma teue daeroù din, ha me a ouele,    Me ouele didrouz o klevout ma Dous.        O Sonennoù brav he deus sonet din    Leizh a vleuñv huñvre hadet a vrechad,    Biskoazh nho klevan hep adhirvoudiñ,    Biskoazh nhellin, gwir, hoch  ankounachaat!    O sonennoù brav he deus sonet din    Chwi zo gwriziennoù ma chalon Breizhad.        Soñjal en traoù marv zo ma flijadur :    Nag a fulennoù dindan o ludu !    Pa sav dirazon ma buhez krouadur,    He choun ra em chreiz vel ul loskadur,    Rak ne ouelan ken, - chwervat plijadur !    Dalbezh e-talon, met ma fried du.        dister e oan choazh a gorv hag a oad,    Paz on bet  kaset un deiz dar chloerdi.    Perak am heuliech, o pried amoet ?...    Phe deus ma gwelet o vont dar studi,    - Dister e oan choazh a gorv hag a oad,-    Sed emañ hi ganin war dreuzoù an ti.        Ma maget he deus, hi deus ma gwisket,    bemdez ha bemnoz hi oa war ma zro ;    Ha koshaet am eus, ha me m eus kresket,    Ha ma fried du, gant nhe charen ket,    Un noz, pa oa hi o kousket dhe zro,    Evit he chuitaat, m eus kuitaet ma bro,        Met redet he deus a-herr war ma lerch    N ur bokat dhe dorn, vel ar vugale.    Gant he adgwelout m eus kollet ma nerzh,    Ha kousket hon eus er memes gwele ;    Ha Doue e reas deomp daou a vugale,    Doue a gasas deomp ur mab hag ur verch.        Ma mab a zo bet badezet Glachar,    Ha ma merch a reer ar Feiz anezhi...    Anzavet  am eus ma fried, mhe char.    Yaouank he chavan, ha koant, ha hep par,    Ha hi zo feleun atav vel ur chi ;    Anzavet em eus ma fried. Mhe char.        Bale a reomp bremañ dre an Douar,    Ma maouez ouzh ma brech, ma mab war ma skoazh,    Ha war ma chalon ma merch a bed Doue.    E meur a gornad ez omp bet hor pevar :    Eurioù kuñv hon eus, deizioù garv ivez...    Ha war ma chalon ma merch a bed  Doue.        O redek ar bed, o ! meur a gile    N deus stardet ma dorn du-se ha du-mañ ;    Siwazh ! Karantez mab-den, avel eo :    N ur welout ma maouez ha ma bugale    Aet int kuit an eil war-lerch egile.    Hag ez on chomet ma-unan bremañ.        Hag e vin vel-se bepred ma unan.    Fall-sellet dan dud ha hetet ganto.    Rak-se gant ma doue un dra houlennan :    Mont buan da  ziskouizh en e garantez.    ...............................................    Ya. Er bed e vin bepred ma-unan.    Rak ma fried paour zo ar BAOURENTEZ !    1912            Sonennoù brav (vrav a oa en destenn).    Dalbezh = dalbech e DBFFB. Dalchet Dalbezh a seblant reishoch.= toujours.    etalonn am eus treuzskrivet e-talon , daoust ma seblant din bezan dianav el  lennegezh.        p. 37    Judica me        O douster an oferennoù en ur chapel,    Ur chapelig didrouz e maezioù Breizh-Izel !...        Barnit-me, o ma Doue, ha ma dispartiit    A-vesk an dud disleal hag ar renavïed.        Rak, ô Doue, Chwi a zo ma chonfort ha ma nerzh.    Dilezet ganeoch-Chwi, en dristez me a gerzh.        Perak ma dilezel em zristez divalav    Pemañ an enebour war-dro din o klask daoñ  ?        Degasit di ho Kouloù hag ho kwirionez,    Ganto me a grapo, dilu, war Ho Menez ;        War ho Menez santel, betek Ho Ti leun a joa,    Ambrouget dHo kouloù me a grapo, ma Doue.        Hag e tostain daoter ar road, en iliz,    Daoter an Doue hag e ra joa ma yaouankiz.        War ma zelenn, ma Doue, Ho meuliñ a fell din :    Perak, ma ene, bout trist ha perak hirvoudiñ ?...        Fizi e Doue. Rak me Her meulo betek an diwezh,    Eñ a zo ma Salver ha Eñ a zo ma Doue.        O douster an oferennoù en ur chapel,    Ur chapelig didrous e maezioù Breizh-Izel !        Bout, dre ur galon chlan, ar choulaouenn dister    A luch bepred dirak an Osti, o douster !...        Bout ar beleg gredus war sav ouzh an aoter    O kinnig an aberzh, o douster !... O douster !...        Chwevrer 1910        Notennoù : Klask daù. Petra eo an daù-se. an droidigezh challek a lavar :  point vulnérable. lakaet am eus daoñ = damne, damnation. Met non ket  asur tamm ebet.        p. 39    Fiat        Peogwir hoch eus mennet daskor din ma frankiz    Pa choantaen bout heudet e-harz hoch aoterioù ;    Peogwir emañ marv huñvre ma yaouankiz    Hag Ho peus  ma luziet e roued ar gwalleurioù ;        Peogwir, er gochad, emañ ret din plegañ    Bemdez hag e pep lech dan trebiloù gwashañ ;    Pa goroll em fenn paour ma soñjoù kein-dre-gein ;    Pe ne oaran ket mui, hiziv, emen ez an ;        Peogwir Ho peus ma adsoublet em izelded,    Ha duet ma dremmwel, - ken splann pa nem ziskoueze    Peogwir Ho peus gronnet ma ene a deñvalded ;    Peogwir Ho peus taolet samm  Ho kroaz war ma skoaz;        Peogwir emañ aet kuit gant ar mor stur ma lestr ;    Peogwir o deus lakaet ma anv dindan an treid ;    Peogwir ez on brevet hag e ouelan... O Mestr,    Ra vezot benniget vit ar pezh Ho peus graet !        Ra vezot benniget ho pout ma dibabet,    Daoust din bout pechour, daoust din bout netra,    Evit stlejañ Ho kroaz war hentoù holl ar Bed :    Mont war Ho lerch, mont war Ho  lerch, na vad a ra !        O ! Ponner eo ar samm evit ma ganedigezh ;    Meur a wech dhel lemel ganin m eus Ho pedet,    Meur a wech e youchan, a sol ma zruegezh :    Pegoulz, o Tad, e tiwezho ma ferchirinded ?        Meur a wech e soñjan : Re galet eo velkent !    Hag e sav ma chalon, gwalchet dar chwervoni,    Hag e laran dar re a dremen war an hent :    Sellit ! Pe glachar zo hañval ouzh  ma hini ?        Meur a wech ez on skuizh bet er marv... Met, o Tad,    Pem gwelit va gannet war an dachenn, neuze    E donded ma chalon Ho mouezh a gomz goustad,    Hag e savan, kreñvaet, peogwir ez och aze !...        -*-        Mestr, lies e lennan hoch Aviel santel.    Pep komz ag ho kenou zo ur feunteun a nerzh    Pep unan ag Hoch oberoù zo ur gentel    Rak me oar ez och bet,  tregont vloaz, un Aberzh.        Me oar ez och ganet e paourentez ur chraou    Lech ne oa nemet daou loen war-dro deoch, da gentañ ;    Me oar Ho peus bevet er boan hag en daeroù,    Hag ho peus gouzañvet an drougoù kaletañ.        E liorzh n Olived, me oar, kleze an arvar    A dreuzas Ho kalon, ken Ho peus chwezhet gwad ;    Me oar ez och pignet ar chentañ dar Chalvar,    Ha da bet maen, en  hent, Ho peus kignet Ho troad.        Diouzh Ho klemmoù, me oar, an neñv a chomas bouzar ;    Me oar : nachet Och bet ha dilzet, tra garv !    Hag en deiz ma prenech salvedigezh en Douar,    Div pe deir maouezh hepken a ouele war Ho marv...        Ya. Gout a ran holl an traoù-se. Ha mar ouelan,    Evel ma tav ar chrouadur pa glev ur sonenn gaer, -    Hoch Aviel a sech ma daeroù, pHo kwelan    Ganet etre  daou loen ha marv etre daou laer !        Bremañ, ra vo warnon graet Ho youl a-bezh    Hed-ha-hed dam buhez ! Gant ur galon laouen,    Mont a rin dre ma noz en ur zougen ma bech    Peogwir Ho peus roet din, ma Mestr, ur choulaouenn.        O Feiz ma gourdadoù, goulaouenn venniget,    Sterenn hag am heulia ne vern emen ez an,    Peogwir ho peus, betek hiziv, ma ambrouget,    Lugernet war ma zal betek an  eur diwezhañ !        Pariz Miz kerzu 1912        er gohad : Kohad en bas vannetais : mal soudain, court. Je ne vois pas ce  mot dans DBFFB, équivalent à barrad semble-t-il. Doù ladoption de Kochad,  ar gochad.      . 