En Europa, e 1848, e teuas war wel ar broadoù goude nevez-amzer ar pobloù ha diskar an impalaerezh aostrian-hungarat. Adalek ar mare-se e klaskas ar sonaozourien sonerezh klasel krouiñ doareoù broadel diazezet war demoù hengounel. Krouidigezh strollad ar pemp (Borodin, Mousorgskiy, Rimskiy-Korsakov, Balakirev, Cui) e Rusia eo ar skouer splannañ. Eeun e oa o mennozh : aozañ sonerezh levezonet gant Rusia. Sonaozourien all en Europa a grouas goude-se sonerezh diazezet war an hengoun pobl : Sibelius e Finland, Grieg e Norvejia, Dvorák ha Smetana e Bohemia pe Debussy e Bro-Chall. Tamm-ha-tamm en em zistagjont diouzh ar sonerezh romantel, dre ma ne glote ket mui gant o amzer dezho, a-benn krouiñ doareoù broadel. Ravel diouzh e du, a zegemeras levezon e vro chenidik (Euskadi) en ur heuliañ ar pezh a veze graet gant sonerien all ar Chwechkorn. Canteloube, hag eñ a orin eus bro Arvern, a implijas kalz hengoun ar chan okitan.