Krouet o deus ar Vrezhoned o tont eus Preden, adalek ar Vvet kantved, lies stad  en Arvorika, disrannet da gentañ (Domnonea,  Kernev, Bro-Ereg), unvanet goude, ne oant netra ouzhpenn lodennoù kreisteizelañ ar bed predenek, a n em lede eus Gwened betek ar Reged hag ar Stratklud. Er rouantelezhioù brezhon o deus savet e oa ar brezhoneg yezh an uhelidi ha yezh uhelañ ar sevenadur. E Reter ar vro, staget ouzh Breizh gant Erispoe ha goude Salaun (IXvet kantved), e oa an uhelidi brezhonegerien, tra ma chome gallegerien an dud izel ha dizesk.    Skarzhet eo bet ar Stad vrezhon en Xvet kantved gant an Normaned. Ur Stad  vreizhat zo bet adsavet gant Alan Varvek en 936/939, ne oa ket ur Stad vrezhon ken avat: deuet e oa an uhelidi, evel ar Stad, da vezañ gallegerien hiviziken. Alan Fergan (1084-1112) a vefe bet an dug brezhoneger diwezhañ. Deuet eo ar brezhoneg da vezañ yezh an dud dizesk, e Kornog ar vro hepken ouzhpenn-se. Ur vrizhlennegezh hag ur brizhsevenadur hepken a oa krouet hiviziken gantañ.    Goude meo bet renet Breizh dindan un Tiad kapetat etre 1202 ha 1341, o deus klasket ar Voñforzhed etre 1341 ha 1488  kadarnaat riegezh vBreizh dirak Bro-Chall. Netra o deus graet evit ar brezhoneg avat. Mantrus eo bet hep mar darvoudoù evel emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488),ha goude an stagidigezh ouzh Bro-Chall (1532). Ar Stad vreizhat he defe gellet, marteze, gant an amzer, bezañ ur benveg evit adreiñ dar brezhoneg e renk reizh. Tra ma z eus buhez ez eus spi...Er pleustr, netra he deus graet evitañ betek-hen avat.