Kinnig :    Même la Bretagne passe à gauchea skrive Dominique Dhombres war ar gazetenn Le Monde daou zevez goude votadeg an 28 a viz meurz. Evel pa vije bet eun dra ne hellje biken en em gaoud, dihortoz a-grenn. Evel ma ne hellje ket ar Vretoned voti evid an neb a garont : ha perag ta ne hellfent ket, ar muia anezo atao, voti ive evid an tu kleiz ?    Gwir eo he-deus Bro Breiz - pe he-devoa da nebeuta - ar vrud da veza, hag a bell zo, eur vro deuz an tu dehou. Deputeed a-du gand ar Roue eo a oa  bet anvet evid ar muia gand ar Vretoned e 1871, en amzer ma oa al lodenn vrasa deuz ar Frañsizien a-du dija gand ar Republik. Displega mad e-neus greet André Siegfried kerkent hag e 1913, en e leor Tableau politique de la France de louest ne vije morse bet deuz ar Republik moarvad ma vije bet red konta war ar Vretoned nemetken evid dibab. E 1882, ema an diou drederenn euz deputeed Vreiz a-eneb ar skol red hag a-eneb ar skol laïk. Hag e 1905, ema an tri hard anezo a-eneb an disparti etre ar Stad hag an  Ilizou.    E 1910 koulskoude eo bet anvet ar henta depute sosialist deuz a Vreiz e Brest, med ne oa neuze nemetañ. E 1936, da vare ar Front Populaire, eo bepred an tu dehou a zo gonid en Breiz. E 1958, en amzeriou kenta ar Vved Republik, ema an tri-hard euz ar Vretoned a-zehou, ha neus nemed eur hard a-gleiz. Red e vo gortoz 1981 evid ma vo treh an tu kleiz e Breiz evid ar wech kenta, med neo ket choaz da geñver ar votadeg evid Prezidant ar Republik, eun toullad sizunveziou diwezatoh nemetken  peo bet dibabet an deputeed. Er bloavez-ze, e Breiz ar pevar departamant, e oa bet anvet 15 depute a-gleiz, pa ne oa ken nemed 10 euz an tu dehou.    Breiz a-gleiz ha Breiz evid an oll    Abaoe meo bet savet ar rannvroiou hag abaoe ma vez anvet ar guzulierien-rannvro gand an oll, da lared eo abaoe 1986, eo gand an tu dehou eo bet renet Bro Vreiz. Zoken meo en em gavet an tu kleiz e penn departamant Aojou-an-Arvor e 1976, hag e penn hini Penn-ar-Bed e 1998, e-pad an 18 vloaz tremenet  eo bet renet Breiz gand an tu dehou eta. Neo ket heb rêzon eo bet stard an emgann, da geñver ar votadegou diweza etre listenn Josselin de Rohan, hag a felle dezi lakaad Breiz da hounid hag hini Jean Yves Le Drian, hag a stourme evid Breiz a-gleiz ha Breiz evid an oll.    58% euz ar Vretoned o-deus choazet, dan 28 a viz meurz, lalad Breiz ha kleiz da rima da vad : e penn ar rannvro ez eus eta, evid ar wech kenta, eun emgleo a sosialisted, komunisted, re hlaz, UDB (ar re-mañ evid ar wech  kenta) ha radikaled. Med neo ket toud : neus ken e Breiz nemed eun departamant, hini ar Morbihan, hag a zo chomet euz an tu dehou. A-gleiz ema an oll zepartamañchou all : skubet eo bet ive an tu dehou en Il-ha-Gwilen hag el Liger-Atlantel, hag eo ar wech kenta dezo den em gaoud gand eur Prezidant a-gleiz. Ar memestra zo choarvezet er rannvroiou e-kichen, er Pays de la Loire koulz hag en Normandi-Izel. Hag evid lavared mad, en oll rannvroiou ar Frañs, nemed en Alzas hag en enez-Korsika (med amañ eo  luziet an traou eun tamm mad muioh...).    Daoust hag-eñ no-defe greet ar Vretoned neuze nemed mond da heul red an amzer ?    Sur a-walh o-deus bet choant, evel an oll Frañsizien all, da rei da houzoud dar Henta Ministr ha da Brezidant ar Republik ne brizent ket, pe nemeur, ar bolitikerez a zo bet heuliet ganto abaoe daou vloaz. Neo ket re zouezuz kement-mañ en oll : abaoe eun tamm amzer, e kustum an elektourien voti e Breiz damdost evel a reont e leh all e Frañs. Mema al lañs, er Frañs  a-bez, gand an tu dehou, e voto ive al lodenn vrasa deuz ar Vretoned evid an tu dehou, ha mema gand an tu kleiz, evel meo bet ar wech-mañ, eo evid an tu kleiz e votint. Eun dra bennag a zo da lavared choaz koulskoude : eo ema Breiz, ingal, e-touez ar rannvroiou hag a ro an nebeuta a voueziou dar Front National.    Med penaoz kompren, pelloh, vot ar Vretoned ?    Neo ket diêz gweled nhe-deus bro-Vreiz seurt ebed da weled ken gand ar pez a oa 25 bloaz zo. Hirio, zo kement a  vicherourien dre ar vro ha ma oa a beizanted neuze. Kresket eo, a galz a-wechou, ar hêriou braz hag etre, ha bremañ ez eus kalz muioh a dud o labourad hag o veva er hêriou. War ar mêz zoken eo bet cheñchet buhez ha labour ar gouërien, ha neo ket heb rêzon ma z eo deuet departamañchou Breiz da veza ar re genta evid pez a zell al labour-douar aliez, ha ma z int ive ar re a zo enno ar muia a ziêzteriou. Med piou oar hag-eñ neus ket bet choaz traou all, evel levezon an Iliz o vond war wanaad, ha spered an dud a  Iliz o cheñch a-wechou ? Setu aze ar pez a skrive Brud Nevez dija e 1981, hag a zo gwir bepred, sur a-walh.    Ar pez a gont bremañ, eo gouzoud petra ray da vad an tu kleiz e penn ar rannvro. An ton, gand J.Y. an Drian, ne vo ket ar memez hini ha ma oa a-raog gand J. a Rohan. Embannet e-neus ar Prezidant nevez e vefe kreñvoh mouez Breiz da veza gwelloh klevet e Pariz, e Bruxelles hag e Genève. Prometet e-neus e vefe muioh a lusk gand ar rannvro. Prest eo da denna gounid euz an digreizenna evid  mhe-defe Breiz muioh a halloud war meur a dachenn. Evid ar wech kenta, e vo laket e plas eur wir bolitikerez evid ar yez.    Lavaret e-neus J.Y. an Drian, en eur ger, e ranker invañti eur Vreiz nevez en 21ved kantved. Chweh vloaz e-neus evid kas ar chañtier da benn. E 2010 eo an elektourien a lavaro dezañ ma vo bet deuet da bennvad.    Fañch Broudig    An Dosier : Beaji : en eur bed digor    Pennad-digori :    Daoust hag-eñ e hellim choaz mond da dremen an  hañv e Bro-Spagn ? Dar mare mema an oll pe dost o soñjal en o vakañsou o tostaad, sed ar goulenn a zo bet klevet war-lerh gwall-daoliou an 11 a viz meurz tremenet e Madrid. Ar memestra o-deus en em houlennet an dud, pa oa bet gwall-daoliou dija e Casablanca hag e Bali. Ha gwir eo, etretrant eo bet ehanet an douristed da vond da Vali kazimant, beteg nevezig zo. Kalz nebeutoh a dud a oa bet o veaji, hag o vond dar Stadou-Unanet dreist-oll, war-lerh darvoudou an 11 a viz gwengolo. Kompren a-walh a reer :  ne-neus den choant da veza gloazet pe lazet a-greiz-toud, pe-neus kemeret an treñ pe ar harr-nij.    Eur bed digor    Med ma neer ken da nebleh war zigarez e hell terroristed lakad bombezennou da darza forz peleh, eo leskel anezo da baka an tu gounid. En eur feson all, ne hellom ket chom tamolodet er gêr, bremañ pa z om deuet kustum da redeg, da fiñval, da vond deuz eun tu deun all, da veva en eur bed digor.    Kaer e-neus ar skrivagner Céline beza disklêriet eur wech ne  dalv ar beajou nemed dar henaoueien da vezevenni o fenn, e ra vad mond da weladenni broiou all, mond e darempred ha kaozeal gand tud all e leh all, ober anaoudegez gand o istor, o zevenadur hag o doare-beva, ha zoken gand ar hudennou o-devez. Kared a rafe pep hini ahanom, hirio muioh evid biskoaz moarvad, dond da veza mignon da dud euz kement bro a zo. Hag evurusoh an nen sañset, evel Ulisez, o tond en-dro dar gêr deuz beaji, forz pegen berr e vefe bet ar veaj.    Beaji a zo klask eun dra bennag  all. Muioh evid biskoaz, eo huñvre an oll. Dan neb a hell - hag allaz an oll ne hellont ket - eo eun eurvad. Beaji a heller ober hirio dre bevar horn ar bed. Neus diêzamant ebed ken da vond da dremen eizteiz pe eur miz en Izland, en Afrik ar hreisteiz, pe e-kreiz ar Chin. Beaji a heller da bell-vro, pe tost dar gêr. Bez e heller zoken mond da Londrez pe da Veniz da baseal ar week-end, tra-ken …    Meur a zoare a zo da veaji    Meur a zoare a zo da veaji. Anad e vo dal lenner, diwar  ar skridou on-eus dastumet ar miz-mañ war sujed ar beajou. Neo ket toutafed ar memestra en em gavoud e Budapest dar mare mema prest moger Berlin da veza diskaret, mond dan Thaïland dober jogging, pe dizoloi paourra bro an Afrik. Eun dra all a zo : ma prizom-ni mond da vroiou all, tud a leh all a vourr dond beteg on hini. Petra ta a deu ar Zaozon, lakom, da glask en Breiz-Izel, ha petra glaskent dija en 19ved kantved ?    Beaji ne reom ket kennebeud evel a veze greet kant vloaz zo, ha setu  perag on-eus soñjet advoulla eur pennad gand eur misioner dianavezet euz penn kenta an 20ved kantved, J.L. Skao. Ouspenn taolenni doareou ha giziou morianed ar Hongo, e ro deom da gompren pehini oa dan ampoent sell eur Breizad a-orin hag eur brezoneger war an dud ha war eur vro deuz kreiz an Afrik.    Brud Nevez 