E deroù ar brezel-diabarzh en -49 e voe gouarnour Sikilia, ha rediet e voe da dechel achano gant harperien Caesar, renet gant Curion. Mont a reas a-du gant Pompeius, ha trechiñ a reas bagadoù  Caesar e Dyrrachium. Pa glevas anv eus faezhadenn emgann Farsala, ha drouklazh Pompeius prestik goude, e vodas pezh a vane eus an arme republikan hag ez eas ganti da Afrika, ma edo Quintus Metellus Scipio, e penn un toullad soudarded, o prientiñ enebiñ ouzh Caesar. Pa voe faezhet Metellus Scipio en emgann Thapsus dar 6 a viz Ebrel 46, ne fellas ket da Gato « dreistvevañ dar frankiz » : en em dennañ a reas en Utica hag en em doullgofañ gant e gleze. A-raok reiñ an taol kleze, a lavarer, e lennas hag e prederias war ar Phédon, un divi ma ra Plato un displeg diwar-benn divarvelezh an ene. Troet e oa Cato gant kelennadurezh ar stoikourien a glote gant garvder e demz-spered.