En hañvezh 1914 e tokas ar chloch ; engalvet e oa bet Jul, oadet a 24 bloaz, dan 3 a viz Eost, er 41vet rejimant en Roazhon ha kaset dan talbenn war-eeun, dan Ardennes (08). Perzh a gemeras en emgannoù Charleroi ha Neuville-Vitasse e-lech ma voe lazhadeget e rabastaolad : war 3400 den beure an argad, ne vane nemet 720 dioute diouzh an noz. Ha Jul en o zouez. Planedenn vat a oa bet gantañ, hervezañ, a-drugarez da sell gwarant Santez Anna-Wened, hag he devoa e heñchet, hep mar : «En em gavet e oamp», a skrive-eñ, «en kreizig-kreiz rannvro Arras, e-deroù miz Here 1914. Toullet hon devoa trañcheoù en derchent. Hag e oamp distroet a-drêk evit kousket er chraoù-foen. An deiz war-lerch e oamp prest da vont e-barzh hon trañcheoù. Reiñ a reas kement-se ar Choronal gourchemenn deomp : «Baïonnette au canon, en avant!». «Ha ni neuze da vont war-raok. Ar blaenenn an hini e oa, parkeier ken plaen hag an dorn. O kregiñ da glevet ar boledoù o chwibanaat em divskouarn e oan pa welis a-daol-trumm brageier ruz o fontañ er pradoù beterabez. Redek hon devoa graet evel-henn e-pad un degad a vunutennoù kent kavout goudor a-drêk ur chleuzig. Steudennet e voemp koulskoude gant an Alamaniz ha setu an obuzioù och arruout dre amañ. Klevout a ris unan dioute o lavarout : «Celui-là est pour moi, je vais mourir». Un aspedenn a ris neuze : «Santez Anna Wened, savetaet din ma buhez!». An amzer em boe bet da gas ma fal dun dorn degile pa flastras un obuz daou vetrad achane. Stekiñ a reas kement-mañ ma fal. Un frapadig amzer goude e saven hag e chalven ma chamaladed. Den na respontas din : a-gleiz kement hag a-zehoù, bez e oa pemp pe chwech den astennet, marv. An hini manet bev nemetañ e oan.»