Gant an douaroniour gall Élisée Reclus, en eil rann an  XIXvet kantved, e oa bet roet lañs dar mennozh-se. Met er broioù alamaneger (Alamagn, Aostria, Suis) eo e reas berzh dreist-holl, hag ivez e Skandinavia hag en Izelvroioù...  Hiziv an deiz eo aotreet mont en noazh war holl aodoù Danmark.  Daoust dar pezh a cheller krediñ, neo ket un doare bevañ a ya kalz war-raok bremañ, daoust maz a alies a-unan gant prederiadennoù berzh ganto evel an ekologiezh. Gant pouez brasoch-brasañ sevenadur ar Stadoù-Unanet (spered al look hag ar chorfoù adchraet, liammañ noazhded ouzh sekselezh ha spered dibrenn…) hag ar relijionoù strizh, eo diaesoch-diaesañ lakaat ar mennozh da vont war-raok, ha meur a draezhenn a zo bet berzet dan noazhegerien er bloavezhioù diwezhañ-mañ.