Seizh pe eizh vloaz e oan.    Da Geraskoed-Pluguen e talchemp da vont, daoust pegen pell e oa diouzh Brest. Eno e kejemp gant hor chendirvi a Bloveilh, seizh bugel va eontr Anton, ha re Zouarnenez ha Karanteg. Soñj mat am eus eus an Oferenn-Bred e iliz Pluguen, a oa neuze o tegemer tammig-ha-tammig an doare nevez, hini Vatikan II. Soñj mat am eus da skouer  eus ar beleg troet ouzh an Aoter e traoñ ar chantele. Hag eus ar merched, niverus ar choefoù en o zouez, ar re yaouankañ, digoef, gant o bugale. En tu kleiz e oant en iliz, hag en-dro dar chantele, hag a-dreñv ar wazed ivez, a oa en tu dehou eus an nev.  Va zad-kozh a oa un Aotrou e parrez Pluguen. Perchenn maner Keraskoed. E blas en devoa en iliz er renkoù kentañ a-zehou, kostez ar wazed, ha va zad a yae gantañ en e gichen. Ur wech e choarvezas un darvoud a netra, hag a voe a-bouez bras  evidon-me. Re a cholori a raen e-kichen va mamm (pevar bugel e oamp, hag un oferenn a zo hir-mat evit ur bugel...). Setu neuze va zad kozh o vont en alez-vras, o kregiñ ennon hag o lakaat achanon en e gichen e tu ar wazed. Hopala ! Tomm e oa bet din, rak aon am boa un tamm ouzh va zad-kozh, a seblante din bezañ un den kozh-tre, lunedoù ront evel gwechall, ur gravatenn voan, mourroù vel Hitler - hogen louet evelato ! -, hag e di, ar maner, a oa ur savadur bras eston evidon, yen ha teñval, gant kalz a draoù  difennet ouzhimp... Hag ouzh taol, grik ebet, gant ar vezh ! Hag atav ar memestra da zebriñ : vioù poazh-kalet ha kig-yar en un toaz treuzwelus heugus damm-galet, ha kaotigell kistin-Bourdel da echuiñ : earch !...  Tomm e oa bet din hogen neuze e oa cheñchet an abadenn : ur bromosïon vras e oa bezañ lakaet e tu a wazed ! Lorch a oa ennon, ken e oa, a chellit krediñ. Hogen neuze en em lakaas an iliziad da ganañ ur chantik bennak e brezhoneg. Ne oa ket mouezhioù skiltr ar merched ken eo a gleven, hogen  mouezhioù izel ha kreñv ar wazed an hini e oa ! Dar mare-se e oa leun an iliz e Pluguen evit an Oferenn-bred. Seblantout a reas din-me, paotr bihan seizh pe eizh vloaz ma oan, edo gwerinier an iliz o krenañ. Marteze e raent, pa soñjer. Neo ket se eo a fell din lavarout. En em gavet e oan, a greiz-holl, eus ar bobl-se, a-unan gant ar boblad-se a dud, o kanañ meuleudi da Zoue, laouen, va ene o tridal ennon, en ur yezh a blije din kenañ daoust ma nhe chomprenen ket. Nhe chomprenen ket, hogen daoust hag eñ  ez eus un dra bennak da gompren pa vezer och arvestiñ ouzh e Zoue ? Gant ar boblad-tud-se na oan ket perzhiek ennañ, tamm ebet, na dre ar yezh, na dre ar metou, e kanis gwellañ ma chellen kantikoù da Zoue. Soñj am eus pegen aketus e klasken lenn ar chantikoù brezhonek e oad o kanañ.  Diaes eo din displegañ petra a choarvezas en deiz-se. Geneliezh va istor ez eo an darvoudig-se. Alies e teu din skeudenn an oferenn-se gant ar gwerinier o krenañ diwar mouezh kreñv ar wazed. Moarvat, gant an amzer (an  dra a zo choarvezet ouzhpenn 40 vloaz zo) ez eo bet kaeraet an eñvoradenn ganin. Ne ra forzh. Pouezusoch eo pezh am eus buhezet eget ar pezh a zo choarvezet. Marteze a-walch neo ket choarvezet tamm ebet evel-se. Marteze ez eo bet graet ar film-se en va fenn bloavezhioù war-lerch, diwar dastum flashoù eus an amzer gaer-se eus va yaouankiz, kaeraet, dreist-kaeraet, a dra sur. Ne ra forzh, a lavaran deoch. Graet eo ar film. Brav eo. Kaer. Va istor eo. Va istor o kregiñ. Seizh pe eizh vloaz e oan.  T.G.    http://kannadig.pagesperso-orange.fr/  .