Ret e vo bezañ bet gortozet daou gantved evit kompren da vat petra  dalvez er pleustr degemer evel keodedour kement estrañjour a zeu e Frañs  da servijañ an Dispach. Rak e-pad pell, ne voe ket lakaet da dalvezout  pennaennoù strishañ an Dispach. Chomet e oa ar gevredigezh evel ma oa  a-raok. War ar maez, da vihanañ, da lavarout eo evit ar pep brasañ eus  ar boblañs. Betek 1914 e vevas an dud evel dindan ar renad kozh :  dont a  rae ar vugale er bed e tiegezhioù henvoazel e-lech ne veze ket  nagennet, e doare ebet, aotrouniezh an tad ; an tiegezhioù a yae dober  parrezioù ha den ebet ne nache aotrouniezh ar person, hag all... Kristen  e oa ar gevredigezh, dre vras, ha ma kendalche ar gevredigezh-se da  vezañ ur gevredigezh ez eo peogwir e talche da vevañ diouzh an  talvoudoù kozh. Neo ket ar gealiadurezh republikan a lakae ar bern  traezh da badout. Estren da vuhez wirion an dud e oa  ar gealiadurezh  republikan. Hag ar ger Nasïonan dro-lavar Kumuniezh Vroadel o doa  gwisket ur ster henvoazeloch, karget gant an talvoudoù a yae da ober ar  gevredigezh e-giz medo, hini bro-Chall an amzer-se.  Neuze, pa vez lavaret dimp e ranker ebarzhiñ an enbroidi  arab-ha-muzulmat, pa weler merched eus ar broioù-se o vanifestiñ o  tiskouez o chartenn-keodedourion hag o kanañ ar Marseillaise, e veizer  e tistroer da wir ster ar ger « Nasïon » ha « Kumuniezh  Vroadel », ha  diaes-mat eo tremen lost al leue dre chenou an dud o lavarout neus ken  met un istor gouel pe tchador etre an enbroidi-se hag ar Republik. Kaer  zo lavarout, komz eus ur « gkumuniezh vroadel » a zo livañ gevier, rak  gwelout a reer mat neo ket gall an Islam, na brezhon e mod ebet ! An  aotrou ar Bras dirak e dele a wel mat nemañ ket eus ar Vroad-se a  ziskouezer dezhañ : merched masklet er straedoù, dirak ar skol, en  ospital, er supermarchad. Kaer en  deus ober, en em gavout a ra nechet.  Gant e zaoulagad e wel alouberezh sioul tiriad ar Republik hag ne bad  ket pelloch touellerezh kealiadurezh ar Republik gall. Derchel a reer  da gomz dezhañ eus ar gevatalded etre ar geodedourion, hogen soñjal a  ra, gant gwir abeg, neo ket se e wir vro.  Ha perak neo ket e wir vro ? Sklaer eo evel lagad an naer ! Dre ma toug  ar merched-se dilhad eus broioù ar Reter na glotont gant henvoaz ebet  dre amañ. Dre ma komz ar re o  doug yezhoù ha nint ket na brezhoneg na  galleg. Dre ma fell dezho kaout lechioù evit o relijion, gant minaredoù  da skouer, gant un tisavadurezh heñvel e pep lech, gwir greñvlechioù  echon-kenañ, na glotont ket gant hor sevenadur. Breizh ha Bro-Chall,  evel Europa, a zo kristen o neuz : pep kêriadenn he deus he iliz, pep  kêr he iliz-veur, pep kroaz-hent e groaz. Netra da welout ganto. Chom a  ra boud Republik ar Challaoued , hogen, netra nemet gant an  anvioù-lech  eo aes dan dud respont petra ez int, ha se kalz a-raok  savedigezh ar Republik. E Breizh, abaoe 1500 vloaz, ar Plou-ioù,  Trev-ioù ha Lann-ioù diniver... Ha nheller ket nach ez eur boaz dre amañ  da zebriñ pesked dar Gwener, e vez graet ur gouel bras da Bellgent  Nedeleg hag e vez sonet teir gwech an Anjelus. Nheller ket gouzañv  mouezh ar muezzin pemp gwech bemdez Doue, nann. Fedoù ez eo, hag ar  Republik nhell netra a-enep ar gwirvoud-se. 