A-benn ar fin e vo ret gortoz dibenn an  XIXvet kantved ha labourioù ar Gall Léon Douay a oa marchadour kinkina e Silvia e-tro 1860, ouzhpenn 40 vloaz goude embannidigezh an dizalchiezh, evit lenn ar rolloù gerioù gwambiaek kentañ. Harpet e voe Léon Douay en e enklaskoù gant ar Cholombian Pedro Carvajal. Merket eo deroù an  XXvet kantved gant ganedigezh skol an Amerikanourien he deus lakaet da bal dezhi hech-unan studi ar yezhoù amerindian. En hanterenn gentañ an XXvet kantved e cheller notenniñ un nebeud labourioù, digant Europiz ha yezhoniourien eus ar Stadoù-Unanet dreist-holl, evel ar Challaoued Paul Rivet hag Henri Beuchat (e 1910, 1912, 1938, 1946) pe ar Cholombian Sergio Elias Ortiz (e 1938-1939). Ar studiadennoù-se a zo anezho dreist-holl rolloù-gerioù berr ha sech, da bal dezho talvezout da rolloù diazez evit keñveriañ, a-benn o strollañ dre familhoù, ar yezhoù indian an eil gant eben. Un testeni splann eus tro spered ar prantad-se eo labourioù ar Cholombian L.V. Ghisletti, da skouer. En e levr Los Mwiskas e chall an den lenn rolladoù ha rolladoù gerioù tennet eus degadoù a yezhoù disheñvel ha lakaet keñver-ha-keñver gant ar pal anataat kerentiadoù etre ar yezhoù a-benn sevel gwezenn-familh holl yezhoù Amerika. Etre ar bloavezhioù 30 hag ar bloavezhioù 50 emañ mare ar studiadennoù yezhadurel kentañ (fonologel hag ereadurel). Enno e vo kavet un deskrivadur berr-ha-berr, ha dre vras, eus mont en-dro ar yezh. Menegomp labourioù Alberto Eraso Guerrero (1944), Henri Lehmann (1946), Luis Ussa Vargas (1946), ar Gall Jean Caudmont (1954) pe choazh Silvia Jesús Maria Otero (e 1939, 1952). Niver ar seurt studiadennoù ne raio nemet mont war-gresk goude-se.