An istor-ze eo am-eus studiet dre ar munut en eul leor a 180 pajennad a zo o paouez beza embannet gand Coop Breizh : Linterdiction du breton en 1902. La IIIe République contre les langues régionales : rag en galleg eo ema skrivet al lodenn vrasa deuz an diellou a zo bet miret war an afer-ze.  Al leor-ze a ranker da lenn eta, evid gouzoud petra oa da vad implij ar brezoneg e penn kenta ar hantved e-touez an dud vraz koulz hag e-touez ar vugale, pehini oa santimant gwirion ar veleien hag an eskibien e-keñver yez, petra zoñje ar skolaerien hag ar Brefeded.