Diouzh ar chiz e voe ar glaz en Europa hag en Amerika a-choude embannadur Die Leiden des jungen Werthers (Poanioù Werther yaouank) Goethe e 1774, ar pezh a badas betek deroù ar chantved war-lerch. Met distro e voe al liv du adalek 1764 pa voe embannet ar romant The Castle of Otranto, a Gothic Story gant ar Saoz Horace Walpole (1717–1797) ma kemmeskas lechioù teñval kañvaouus, poanioù kriz ha darvoudoù dreistordinal ; de heul e voe oberennoù arall betek dibenn an , gant Edgar Allan Poe, Ann Radcliffe, Mary Shelley, Robert Louis Stevenson, Bram Stoker hag all. Goethe e-unan a reas berz bras gant e bezh-choari gotek Faust – Eine Tragödie (1808), ma weler an diaoul ha lidoù pagan hen evel Nozvezh Walpurgis o tistreiñ.