E 361 eo bet diazezet ar chentañ manati a zo bet e Kornôg Europa gant Martinus (pe Sant Marzhin Teurgn) war un dachenn roet gant Hilarius, eskob Poitiers. En abati Ligugé (Vienne) ne oa nemet lochennoù graet gant brankoù evit reiñ goudor dar venech, met e choulenne sant Marzhin ma kemeront prantadoù evit al labour e-kreiz amzerioù evit ar bedenn.  Rak e deus kroget ar manachiezh gant ar vuhez-arvestal a-raok ma teuio an diforch etre an urzhioù leaned oberiant hag an urzhioù-arvestal.  Koulskoude, neo ket ket Egipt kavell nemetañ ar manachiezh peo bet ganet ar vanachiezh kristen e pep lech e derou ar relijion ofisiel nevez. E broioù ken pell hag Iwerzhon eo bet staliet manatioù e lechioù digenvez evel inizi Skellig e kreiz an donvor (a-raok ar  VIvet kantved). Kustumoù dibar a zo bet dar venech gelt evel un tres ispisial evit trochañ ar blev, dougen dilhad gwenn ha vouetañ un tantad diehan. Setu perak e komzer eus ar vanachiezh keltiek.