E 1521 eo bet laket gant Martin Luther an testamant nevez en alamaneg standard a oa war ar stern, hag e 1534 an testamant kozh. Na bezañ ne voe ket Luther an heni kentañ o sevel ar yezh standard-mañ etre an holl gornadoù-bro - war ar stern abaoe ar XIVvet kantved - e servijo an adkempenn-mañ da lakaat an alamaneg standard er melestradur hag ar skolioù, ha memes e norzh Alamagn eo bet kemeret.