A-raok mare 1900, e oa bet aet tud eus Breizh da Vro-Gembre, gant ar pal, adkavout o gwrizioù : da skouer, Taldir, Barzh Meur Gorsedd Breizh, pe Vallée hag en doa skrivet ul levr diwar-benn « ar Gelted Kozh ». Dizoloet o doa dan hevelep koulz tresadennoù levr Kells, arz ar broioù keltiek tramor. Evel-just ez eo bet levezonet lod eus an arzourien e Breizh gant an tresadennoù-se.