E Tunizia e vezo kavet merk Jules Ferry dreist-holl pa zeuas a-benn da lakaat ar vro-se dindan gwarezveliezh dan 12 a viz Mae 1881 da heul feur-emglev ar Bardo e Madagaskar. Diouzhtu goude e kasas an dizoloer-broioù Pierre Savorgnan de Brazza da aloubiñ Kongo. Se a reas drouk dezhañ pa oa prezidant ar Chuzul an eil gwech, a oa kroget dan . Miret en doa evitañ ministrerezh an Aferoù Diavaez. Adolphe Thiers hag ar virourien a zo a-enep dan trevadenniñ dre ma soñj dezho e lonkje se ur bern archant o dije gallet bezañ postet e lech all. Ar chontrol-mik eo an araokourien pemaint a-du gant an trevadenniñ dre ideologiezh. Republikaniz an tu-kleiz, renet gant Georges Clemenceau a zo a-enep krenn an trevadennerezh en abeg ma tizoont nerzhioù ar Republik kuit diwar ar broioù kollet evel Elzas ha Loren. En ur ober tri pe bevar remziad avat e kemmo savboentoù an holl.