Kement-mañ a zo ur benveg nevez, pe gentoch stumm kentañ ur benveg da vout amprouvet geneomp, kelennerion istor-geografiezh e brezhoneg ha kelennerion brezhoneg en hentenn divyezhek. Savet eo bet diàr patrom ar pezh a zo bet graet nevez zo get hor  cheneiled alzasian evit respont da ezhomm o hentennoù divyezhek galleg-alamaneg. Un taol esae, un taol arnod eo evite àr un hent nevez hag a rankomp digor, ni ivez : hini ar chenlabour etre kelennour yezh ha kelennour un danvez arall degaset dre ar yezh. Ha kement-mañ get ar soñj reiñ an tu dar skoliad da chounit barregezh er yezh en tu arall dar pezh a roer dezhañ er gentel... yezh ; hep disoñjal an choant sikour getañ muzuliiñ e-unan kresk e ampartiz.  Ur roll rekizoù eo a ginniger amañ ;  rekizoù evit en em denn mat a-hed ar chentelioù istor ha douaroniezh koulz hag e amprouenn ar Breved. Diwallomp mat neoazh ! Nint ket rekizoù a-fet an istor-douaroniezh (geriaoueg ispisialiset, hag all) ; rekizoù a-fet yezh ne lâran ket, avat ! Met rekizoù yezh a ranker mestroniiñ mat (o chompren dre gomz ha dre skrid, ober gete e koulz hag e doare) evit ober e hent er chentelioù istor ha douaroniezh. Er chentelioù-se e vezont implijet hag adimplijet ; kement, ha zoken muioch memp evit lod anezhe, eget er  chentelioù brezhoneg : lâret e soñj, arguzenniñ, abegiñ, martezeadenniñ, lechiiñ en amzer hag en endro... Sur ne gavoch ket gwellañ tachenn, er skol, evit degas ar barregezhioù-se ha pleustriñ àrnezhe.  Daou dra a vo ret mar venner gwelet al labour-mañ é tougen frouezh :  a) Ma vo emglev ha kenlabour - a-dost - etre an daou gelennour ; rak ne vo ket tu tremen hep dibab àr betra e vo lakaet ar pouez, pegoulz ha penaos e vo degaset ar varregezh-mañ-barregezh, pegoulz ha penaos (ha  get pehini ag an daou gelennour) e vo barnet an ampartiz...  b) Ma ouio ar skolidi e-men en em gavont, ar pezh a vestroniont hag ar pezh a chom choazh dezhe da dapout ; an daolenn-mañ a sikouro get pep unan anezhe en em lechiiñ e-keñver ar rekizoù diskouezet.    Alioù e-keñver implij an daolenn  - Ret e vo reiñ unan da bep skoliad - adalek an 6vet klas da nebeutañ - dezhañ dhe derchel a vlez da vlez. Tu a zo ivez dar gelennerion implij ur gael dre glasad.  - Ar  gwellañ tra a vehe ober un doare bilañs e penn kentañ an 6vet klas : gwelet ar pezh a zo mestroniet, ha betek e-men emañ mestroniet ; traoù èl lennskrivañ klask... Piv a faot dezhañ...? a zo tapet dija diboa pell zo moarvat. Trawalch e vo enta dougen ur groaz er vann gentañ (plijet e vo ar vugale é welet e ouiont dija kement a draoù !).  - Evit barregezhioù zo (Petra zo penn-kaoz da... ? / O vezañ ma... / Gant ma...) e vo ret mat dan daou gelennour en em glevet ha gwelet pegoulz (e pe  blezad, e pe trimiziad...) e vo lakaet ar pouez àr gement-se. Ret e vo ivez en em soñjal àr ar poelladennoù a vo savet (kemer ar gaoz, dielfenniñ ur pennad dirak ar chlasad, kompren ur film ha komz diàr e benn...), ar pezh a vo graet er gentel brezhoneg hag ar pezh a vo graet en istor-douaroniezh... Amzer hag efedusted a vo gounidet.  - Neo ket ret reiñ ar gael dres èl mand eo kinniget geneomp amañ : bout e cheller hech adframmiñ (dre vlezad, lakaomp : roll ar pezh a zo da vout mestroniet e dibenn  an 6vet a vo roet dar skolidi é tonet en 6vet ; memes tra goude evit ar 5vet, hag all). Netra ne vir kennebeut a skarzhiñ rekisoù anezhi ; nag a lakaat re arall naket !... Ur benveg eo, ha netra ken.    Da gloziñ e vennan trugarekaat amañ ar re o deus poaniet a-benn sevel kement-mañ : hor cheneiled a Vro-Elzas o deus asantet reiñ stumm an daolenn deomp, ar gelennerion istor-douaroniezh o deus kemeret perzh e staj Kemper e miz Du 2002, ha dreist-pep-tra Per Salaun en deus klokaet ha frammet o  labour. 