Bep daou vloaz e vez degemeret er porzh meur a gant bag eus mare ar bigi e koad. Ha war o bourzh, o skipailhoù, tost 1000 « bleiz-mor » touet, kozh ha yaouank. Derchent ar gouel e kemeront perzh e « pred ar skipailhoù », ur pred brudet ha buhezek anezhañ, ha bep beure e kemeront perzh  er gornadeg a gemenn digoradur ar gouel.    Ar bigi eus Breizh : bigi kozh eus Pempoull hag eus Aodoù-an-Arvor, biskinennoù eus Kankaven ha Granville, old gaffers ha bok-kourser eus Sant-Maloù, flambart eus Lokemo, bagig eus Daoued… Gouelierioù ar Morlu, bigi-kregina Morlenn Brest…    Bigi eus aodoù Frañs : eus Dukark dar Rochell.    Ar bigi dre lien ha roeñvoù : an holl re na challont dont nemet dre an hent war adkirri. Lakaat a raint buhez el lenn-borzh gant o embregadennoù hag o baleadennoù.    Bigi an inizi Angl-ha-norman : amezeien dost a blij ar gouelioù dezho.    Bigi aod su Bro-Saoz : hon amezeien en tu all da vor Breizh.    Ar bigi eus ar broioù all, a zeuio darn anezho dober un ehan e-doug o merdeadenn (Hollandiz, Alamaned, Iwerzhoniz…)    E-mesk an 300 bag bennak, setu un dibab bihan a listri kozh. Da  dizoloiñ adal an 11 a viz eost hag e-pad tout ar Gouel