Evitañ emañ bepred an dud o kemm derch, bremañ, archoas , ne baouezont ket den ober hag e teuont a benn da dizout ur varegezh en ur pleustriñ en o endro. A zrugarez do emdro e vez tu dar spesad gounid baregezhioù war tachennoù anavezet mat ganto rak int rediet de reizañ. An endro a ro ar perzh  nemetiñ da vezañ efedus war kement boud. Ar chenchamantoù degouezet war ur genad a zo displeget gantañ ervezh ur plastikellez eus ar fenotipenn. Lamarck a glasko displegañ an doare ma choarvezh kement degouez neve en ur spesad. Neuze evitañ emañ an holl boudoù o difretiñ en ho endro hag o tont da vezañ barekorch barekañ, en ur gouenañ e vo roet ar perzhioù mad dar remziad bugel hag evel se a setu tout. Ur seurt heuliadenn emañ an emdroadur a genad da chenad, em ledanaat a ra kement organ setu penaos e  espleg kement emdroadur: herelez ar perzhioù gounezet zo kaoz eus ur chenchamant merzhus war mareoù goude. Harped e po e deorien gant kement loen bev vel an amprevaned hag ivez gant ar fosiled hag a veze kavet en e jardin, mirdi an istor naturem. Ur skouer vat eus afrika a zeu gantañ da Ziskouel e venozh pennañ: ar jirafen. Ur gouzoug hir zo gantiñ da wellet ha da vezazañ gwellet a bell, met dreist holl da dapout an delioù mat evitiñ. Kavout a reont o pred er gwez uhellañ a zrugarez do gouzoug, hag displegañ ra  e hirder gant nerzh ar metoù, al lerch ma vez o bevañ(endro). Bevañ a rae war douaroù e metoù tomm hep un disterig geotenn. Setu eo bet rediet ar jirafen da dapout an delioù hag a oa uhellorch eget ar baourentez war al leur. En ur vezañ rediet da sevel e gouzoug, hag en ur astenn anezañ e vefe deuet ar jirafen barek war an doare se da lonkañ archlas. Goude en ur gouennañ e vefe bet roet kement madellez da zreist bevañ dar remziad goude hag e vefe choarvezet neuze er memes mod evitiñ, un hiraadenig eus  ar gouzoug en ur astenn e gouzoug muillorch choas eget e dad kozh. Un eil skouer eus e venoz a dreuzfurmidigez zo, an naer. Ar fed da vezañ moan hag hir zo an doare meo bet boazet da ruzañ war al leur ha den em guzat er geot hir. Evelse e tispleg Lamack e deorienn en ur lavar e choarvez kement emdroadur gant ur fonksion lineel, pep tra a zeu diwar redi an endro en un doare reoliek. (eus 1 e za da 2 hag eus 2 ez a da 3;4;5...). Lamarck o vezañ eur naturalour eus an XVIII vet kantved hag unan euz ar re  kentañ o vezañ klasket displegañ penaos e choarve an emdrein a zo kouezet barzh ur pech. Displegañ a rae ar chenchamantoù merzhus degouezet war ar spesad e kerz an amzer gant un nerzh graet warni: an endro o vezañ o kemer ar perzh se da rediañ ar spesad da chench evit kaout danvez ennañ dhe enebiñ. Faos emañ an doare mañ da zisplegañ e choarveze an emdroadur er spesadoù gant ar perzhioù roet gant ur genad dar remziad goude. Neo ket peogwir e vo trochet ur brech klei din ne chello ket ma vugale kaout  unan ivez. Gant lezennoù Mendel bet dizoloet en XIX vet kantved e cheller lavar eo dibosubl rak e ront an displegadenn eus an dore ma choarvez an herlez. Holl doarennoù ar gerent herezet ganeomp zo tremenet dre un pe veur a sekans TDN.