- 12 - Kannadig Montroulez - Miz Meurzh 2007  Deomp pellochik bremañ, war-zu Ti an Douristed a yoa gar an treñ bihan kentoch. E 1910 e stagad gant al labourioù evit sevel  al linennoù hent-houarn. E 1912 e voe digoret ar re-mañ hag e 1934 e voent serret. Diw linenn a yoa neuze: an eil, e kostez Leon, a dremene dre Gae Leon dirak ar Manu hag ar porzh, dre Borzh an Traezh goude, hag achano betek gar Sant Martin; eben, e kostez Treger, a hede Rivier Vontroulez, a dreuze ar pont nevez e Treizh an Dour Du(v) da vonet betek Plouezoch. Eno ez oa ur forch hag achano ez ae an treñ bihan betek Primel ha, diwar ar bloaz 1914, betek Plistin  E-kichen gar an treñ bihan emañ ar  Pont Bras. E 1859 e choulennas an impalaer Napoleon an IIIe en ano ma vije savet ul linenn hent-houarn a yaje eus Pariz betek Brest en ur dremen dre Vontroulez. Daoust da enebïezh an Ti-Kêr o devoa choant da lakaat ar gar er Marchallach, e voe boulchet, dan 20 a viz Gouere 1861, al labourioù sevel ar Pont Bras a voe desinet ar plañ anezhañ gant an ijinierien Fenoux ha Planchat. Dan 22 a viz Du 1863 ez oa echu Pont Bras e bevarzek gwareg ha dar 25 a viz Ebrel 1865 e voe digoret al linenn hent-houarn  gant an Ao. Béhic, Ministr al Labourioù Publik. Lakaet eo bet abaoe war roll Monumanchoù an Istor.  Dan 29 a viz Genver 1943 e voe bombardet ar Pont Bras gant ar Royal Air Force. Distruj e-leizh a eure ar vombardamant rak seizh den ha tri-ugent a voe lazhet, en o zouez kalz a vugale eus skol Itron Varïa Lourd, seizh den na voent ket kavet ha pevar ha tregont a voe gwall chloazet. Kant hanter-kant batis a voe touchet en o zouez ugent a voe distrujet da vat.  E 1902 e reas an Ao. Cloarec, kannad  Montroulez, ur gompagnunezh evit studïañ penaos kas ar veajourien gant un treñ-dre-fun, ar funikulaer, eus ar Pave Nevez betek gar Sant Martin. Ar gar a vije e plas Ti ar Pabe-harz ar Pont Bras, e-kostez Leon. Dan 10 a viz Mae 1905 e stagad da doullañ an tunel. Ne voe ket kaset al labourioù da benn biskoazh avat ha dilezet e voe ar projet dre vank a archant  Setu echu ganeomp hon tamm tro. Kalz a draoù all a vez choazh da gontañ diwar-benn al lechioù istor ken niverus en hor parrez. Evidomp-ni  avat, ez eo erru poent deomp klozañ ar rummad pennadoù skrid-mañ. Nhon eus bet ken choant, drezo, nemet da reiñ dal lennerien un tañva eus pinvidigezh o farrez hag o broudañ dhech anavout gwelloch. Ar miz a zeu e tigorimp ur rummad nevez gouestlet an dro-mañ da Vontrouleziz vrudet. 