Disheñvel-tre istor ar pobloù dispartiet gant  echonderioù digenvez ha digenvez, ledennadoù traezh ha rochell divent enno. Dont a ra wae-wel pobloù Norzhafrika e mare ar Fenikianed kozh pa staljot trevadennoù, Karthada (Kart hadasht = Kêr nevez) an hini bennañ (war-dro - 814). Goude kresk ha digresk galloud Karthada e teuas amzer ar Romaned pa kemeras he bro Skipio an Afrikan (212 kt JK|- 212). Da diriad Karthada (hini Tunizia hiziv) e aloubas ar Romaned tiriadoù rouantelezh berber an Numided (darn Aljeria hiziv) e - 48. E Kornôg Norzhafrka e veze ur rouantezh berber all, anvet Mauretania gant ar Romaned. Pa oe aloubet ganto e -40 ez aio Mauretania dober daou broviñs, ar Mauretania tingitania (kêr-benn : Tandja) ha ar Mauretania kezarian (kêr-benn : Kezarea, Cherchell hiziv) ha goude e oe krouet ur Mauretania sitifian (kêr-benn : Setif. E Reter Norzhafrika ez eus Libia hag Egipt, met lodenn an dezerzh a ya betek aod ar Mor Kreizdouarel a zo ur gael diwelus all evit dispartiañ lodenn gornok Norzhafrika ha lodenn reter etre Tunizia ha Libia. Setu perak e vez implijet ar gerioù arabek evit Kornôg eus un tu (ar Maghreb) hag evit Reter eus un tu all (ar Machrek). Goude aloubadenn ar Vandaled (Vvet kantved) e kouezhas Norzhafrika dindan beli ar Vizantidi (VIvet kantved) hag hini an Arabed (VII-VIIIvet kantved).  Pa oa bet gounezet dar feiz kristen an ranngevandir war-dro an 3de kantved hag eo bet ganet e Thagast (Souk-Ahras) sant Aoustin (sanctus Augustinus), eskob Hippona ha doueoniour, e troas ar relijion da hini an Arabed, an Islam, hemañ chomet relijion an holl Norzhafrika hiziv.