Familhoù yuzev a-orin eus Spagn ha Portugal a voulchas en em staliañ adalek ar , ha dreist-holl goude ar  ur wezh embannet an ordrenañs diwezhañ evit skarzhañ ar yuzevien eus Frañs. Ne oant ket gwall niverus avat : 11 en Il-ha-Gwilun a-bezh e penn-kentañ an . Kumuniezh Naoned a voe buan a-walch an hini stankañ hag eno e voe savet ar sinagogenn gentañ e 1834. Lakaet e voe Breizh dindan sklêrijenn e dibenn an XIXvet kantved pa voe dilechiet eil-prosez an Afer Dreyfus da Roazhon e 1898 e-kreiz ur wagenn enepyuzev.