En 1944 e voe aotreet da vont e-maez he bro nevez da glask dieubiñ he mab, met mont a reas enep an divizoù ha beajiñ a reas da Vechiko ma klaskas sikour he mab da dechel eus ar vach. A-benn ar fin ne reas skoazell Caridad Mercader nemet gwashaat buhez Ramon en toull, ma ehanas ar renerien sovietek gant o arnod. Caridad neuze ach eas da chom da Bariz, gant ul leve sovietek. A vareadoù ez ae dan URSS da welout he mibien Luis ha Ramon, pa voe divachet en Mechiko. Mervel a eure Caridad Mercader e Pariz en 1975.