E 1698, ar fardour klavisim italian Bartolomeo Cristofori a soñj da grouiñ ur benveg nevez get ur chlavier. E bal a oa fardiñ ur benveg a chelle produiñ sonioù nerzhek pe dous kement ha ma chell (nez eus ket tu kemm kreñvder son ar chlavisim). E 1709 en deus echuet an ijinadenn. Anvet eo bet get Cristofori gravicembalo col piano e forte - klavisim get arlivioù dous ha kreñv. Treuzfeurmet eo bet an anv-se e pianoforte ha berret e piano dibaoe. Cristofori en deus bet kalz a gudennoù evit sevel ar benveg. Da skouer, penaos paraat doch ar vorzholenn da adlammat goude bout bet skoet doch ar gordenn, ha lakaat anezhi da skeiñ ur wezh choazh ? Kavout a reas un diskoulm : ur gwikefre a vez anvet hiriv an deiz an achap. E 1732, ar sonaozer Lodovico Giustini a embannas daouzek sonatenn evit ar piano, ar re gentañ skrivet evit ar benveg-mañ. Àr ar skrid en doa skrivet ar lodennoù da soniñ piano pe forte. Pianoioù Cristofori o doa div gordenn evit pep notenn (a-benn lakaat da vont àr gresk ar soneiz). Ar cherdin a veze skoet get morzholennigoù stumm karrezek goloet get lêr. Gwan e oa soneiz ar benveg, ar pezh a laouene e gevezerion, fardourion klavisim.