Ne vo ket hiniv e skrivin an Tamm Papir niverenn 13, nag ar frazennoù 100-120, nag ur pennad nevez evit an Dramsell, pas muioch ur pennad diàr-benn gwezenn pe kogusenn…ne meus ket bet amzer… ha monet a rin betak skriv : la fuite du temps existe, je lai rencontrée.  Ne skrivin ket buhez ar strollad death-metal Breizh strangulation, ne ouian ket trawalch a draoù a-ziàr o fenn ; ken en em choulennan hag eh eus anezhe e gwirionez, pe pas.  Skriv a rin diàr benn daou levr barzhoniezh,  unan get Rimbaud hag an all get Verlaine, dastumadeg « Grands écrivains » (ul levr da 15 lur), prenet un deiz bennak er supermarchad. Kontet o deus e mam buhezig, marse peogwir e oa al levrioù barzhoniezh nemete am eus lennet e ma amzer krennard (pe ma chrenn-amzer ?), en diavaez ag ar barzhonegoù er skol.  Ne rin ket ur pennad àr an daou zen-se dre vras, nag àr o oberoù dre vras. Ne rin ket sulemañ (èl ma lâr tud ar vro) ur pennad àr ar frazennoù a gavan brav a-barzh. Re a zo anezhe, bout ma ne gavan  ket tout an traoù fiskal. Komz a rin ken met ag ar frazennoù-se am eus dalchet soñj anezhe en ispisial, evit an abeg-mañ hag an abeg. Chwi a welo.    Verlaine da gentañ:    Au calme clair de lune triste et beau  Qui fait rêver les oiseaux dans les arbres  Et sangloter dextase les jets deau  Les grands jets deau sveltes parmi les marbres    Ar strofenn-mañ a zo tennet a varzhoneg ar bajenn gentañ, en deus ma lakaet da huñvreal hardizh, ken en em lakais da  lenn ar barzhonegoù arall.  …………………………………………..  Les belles, se pendant rêveuses à nos bras,  Dirent alors des mots si spécieux, tout bas,  Que notre âme, depuis ce temps, tremble et sétonne.    Kavout a ran ar frazenn-mañ dreist ar re arall, marse peogwir ne ouier ket tamm erbet petra eo ar gerioù-se, ha ne vo ket james gouiet ; pep unan en em choulenn, ha neo ket falloch.    Cest linstant, Messieurs, ou jamais  Dêtre audacieux, et je mets  Mes deux  mains partout désormais !    Nam boa ket remerket ar frazenn-mañ a gentañ, nemet e oa un tammig druz ; met deuet eo en-dro e ma fenn un deiz mam boa divizet en em lakaat dober un dra nam behe ket kredet gober e-raok ; soñjet am eus er frazenn-mañ neuze, èl en ur ger-stur, evit an amzer da zonet. Un nebeudig mizioù àrlerch : nem eus ket mui amzer dober netra !!    La lune blanche  Luit dans les bois;  De chaque branche  Part une voix  Sous la ramée…    O  bien aimée. (etc.)    Pet gwezh am eus me soñjet er varzhoneg-mañ da vitin, el lise, pa vezen é vale e-dan ar gwez hag al loar. Estroch evit ur wezh e veze peogwir e soñjen e daoulagad glas ur goantenn ag al lise (evit gouiet muioch diàr he fenn, nho po ken met lenn ma eñvorennoù e 2050, ma vezan choazh bev !). Kredit pe ne gredit ket, Verlaine a gomze aze ag ar memes loar fasipl a welen-me an deizioù-se !    Je me souviens, je me souviens  Des heures et des entretiens  Et cest le meilleur de mes biens.    Dansons la gigue !    Ur strofenn hag a seblant simpl a-walch, met hag a zo chomet plantet e ma fenn, un deiz bennak ma oan é soñjal ar memes tra a-ziàr nem eus ket soñj piv.    Hag evit achuiñ evit henoazh…met pas get Verlaine - ha ne gomzan ket a Rimbaud - un dra iskis, ma zud vat. Setu ar frazennoù a droe e ma fenn an deiz ma oan é tremen ma Mat-da-gas-karr evit ar pedervet gwezh. Mennet mat oan, me a lâr deoch !    Cest le  spectre, le spectre impérieux ! Sa main  Montre un but et son œil éclaire et son pied tonne,  Hélas ! et nul moyen de remettre à demain !    (tapet ar follenn roz an deiz-se, ma faot deoch gouiet). Drol eo ur seurt e chellit derchel soñj a draoùigoù seurt-se e seurt degouezhioù.    Dalchomp choazh get Verlaine…    Fuis du plus loin la Pointe assassine  LEsprit cruel et le rire impur  Qui font pleurer les yeux de lAzur  Et tout cet ail de basse  cuisine !    An traoù-se a za dam spered dre bep div wezh pa glaskan gober ur farsadenn bennak dre skrid. Met perak e cheller lenn genin traoù flemmus gwezh-a-vez ur seurt ? Peogwir e ta soñj din lies goude bout kliket àr Envoyer !! Un dra da remerkiñ, ha neo ket a-bouez tamm erbet : ne gavan netra spontusoch evit santout un tamm kignen bout flastret e-dan man dent pa ne vezan ket engortoz ! Gwazh-a-se evidin-me ma klaskan gober un tamm tro dre al Larzac da skouer !    Murs blancs,  toit rouge, cest lAuberge fraîche au bord  Du grand chemin poudreux où le pied brûle et saigne…    Ag ar frazenn-se e talchan-me soñj bep gwezh ma kerzhan àr un hent seurt-se. Kerzhit da ouiet perak. Marse peogwir am eus studiet ar barzhoneg-se evit ar bacho.    Avec les yeux dune tête de mort  Que la lune encore décharne  Tout mon passé, disons tout mon remords  Ricane à travers la lucarne.    Hama, neo ket fall ! Hag an traoù-se a chell servij bep  gwezh ma taoler ur sell chwerv àr e amzer dremenet. Da betra, lârit chwi ?  Met neo ket ag ar frazenn-se e talchan soñj ar muiañ, met kentoch a honnezh:    Avec la voix dun vieillard très cassé  Comme lon nen voit quau théâtre  Tout mon remords disons tout mon passé  Fredonne un tralala folâtre.    Du an traoù aze ! un tralala folâtre, ha marse un tralala léno evit lod achanomp !      Ha setu tout evit Verlaine ! Ne oa ket hir…met soñj meus  bremañ eh eus tammigoù traoù skrivet get Verlaine hag am eus soñj anezhe ivez, met ar re-se nint ket el levr-mañ, neuze…amañ e faote din komz a levezon daou levr bihan àrnin-me.      Tro Rimbaud bremañ...    Tranquille. Il a deux trous rouges au côté droit.    Ar frazenn diwezhañ-se am eus soñj dre bep div wezh, pa vez re sioul an traoù. Ha pa vez lâret a vouezh uhel e ra drol, e degouezhioù zo.    ….je contemplai les sujets très naïfs  De la tapisserie.-Et ce  fut adorable  Quand la fille aux tétons énormes, aux yeux vifs,    - Celle-là, ce nest pas un baiser qui lépeure ! -  Rieuse, mapporta des tartines de beurre.    Amañ, neo ket frazennoù am eus soñj anezhe dre-bep-diw-wezh. Kentoch emañ ag wezh kentañ mam boa o chlevet am eus soñj. Paour-kaezh kelennourez yaouank ! E oa ar baotred kreñv ag ar chlas é sellet unan dan all get mouschoarzhoù fin pa oa hi é lenn an traoù-se…Ha oa ret dezhi derchel da labourat ha dielfenniñ  an destenn geneomp…    A noir, E blanc, I rouge, U vert, O bleu : voyelles (etc…)    Evel Rimbaud em boa em spered bep a liv dar lizherennoù (A du, E glas, I du, U ruz hag O gwenn) ; lañsiñ a ran ur sontadeg ofisiel hiniv evit gouiet petra a welit chwi, ma welit un dra bennak.    Si je désire une eau dEurope, cest la flache  Noire et humide où vers le crépuscule embaumé  Un enfant accroupi plein de tristesse, lâche  Un bateau fragile comme un papillon de  mai.    Me eo ar chrouadur-se, èl rezon, pa lennan an dra-se, bout nam eus ket graet kalz a vagoù-paper, hani marse. Ha setu ur ger am eus desket e-mod-se : la flache, a vez lâret e reter ar Frañs evit « ar poullad-dour ». Ha dre bep div wezh e tegas ur poullad-dour bennak soñj din ag ar gerioù-se.  Ne ouian ket kalz a varzhonegoù dre vemoer, nemet ha sonennoù e vehent, met aze, ar barzhoneg hir-mañ am eus « peusdesket » ! Kerzhit da ouiet perak aze ivez, dam soñj e oa ur seurt koustele.    Au bois il y a un oiseau, son chant vous arrête et vous fait rougir  ………………………………………………….  Il y a une troupe de petits comédiens en costumes, aperçus sur la route à travers la lisière du bois.    Ar frazenn gentañ a zo ken just…    Ar frazenn arall he deus skoet ma spered, perak ?  Un dra a zo degouezhet din an nevez-amzer-mañ, am eus kavet iskis bras: ar frazenn a zo deuet da wir e Pleuwigner, pa oan é sellet an hent evit kempenn ur valeadenn. Arruet oan en ur  chroashent, ha gwelet meus roñsed é tremen, àrne bugale get gwiskamantoù a bep liv, èl un hune ! Kredet meus bout huneet betek ma o gwelis àr an hent-bras en-dro. Neuze on chomet àr-dreñv dezhe e-pad un herrad da sellet, ha souezhet oant un tammig.    Pourquoi une apparence de soupirail blêmirait-elle au coin de la voûte ?    Frazenn iskis a gaver e achumant ur barzhoneg. Soñj am eus anezhi lies, e degouezhioù liesseurt. Dreist-holl pa seblant du rach an traoù. Hag ivez pa vez just ar  chontrel, ha ne ouier ket ag e-menn e ta ar gouloù. Hag ivez pa ran un hune bennak.    La première entreprise fut, dans le sentier déjà empli de frais et blêmes éclats, une fleur qui me dit son nom.    Ar frazenn-mañ zo tennet ag ur barzhoneg a blij din ur bochad. Ennañ e kavan ar pezh a santen el lise pa yaen da vale el liorzh, e-dan ar gwez, e-raok ma vehe kroget ar skol, e ma unan èl rezon. Chwi a lâro ar pezh a faoto deoch, met a-drugarez dal lise am eus gellet gwelet  tarzh-an-deiz ker lies, get kement a blijadur (nag ar skolaj ? Beñ pas, ne oa ket tamm erbet ar memp traoù). Eno ivez e tizoloen gouennoù boketoù nanaven ket choazh. Bremañ e vehe ret din monet da vale liesoch da vitin, sur !    Setu evit an nebeudig gerioù diàr an daou levrig marchadmat-se. A-choude em eus lennet levrioù barzhoniezh arall (pas kement-se neoazh !). Soñj am eus da skouer a hennezh a oa bet profet din, unan skrivet get Armand Robin, traoù ken tost doch ar vuhez a-barzh. James a-choude  an amzer-se nem eus goarnet bommoù barzhoniezh em spered èl ma raen dar poent-se. Ur prantad arall a ma buhez ? Marse a-walch, marse on beuzet muioch er bed gwir a-choude ?  Nag e brezhoneg ? A ma fed-me, klask a ran ma vo ur yezh hag a gaso ar memes from àr he chein èl ma ra, din-me, ar galleg a anaven pa oan bihan (yezh-vamm mand eo, stag doch ma bouzelloù). Ma istor get an div yezh zo disheñvel, nem eus ket klevet brezhoneg a vihan (keneve en iliz), mes an hani am eus klevet pe lennet  a-choude a glaskan diazeziñ, lakaat da vout ennin ivez, da vout yezh-vamm din en ur mod arall. Ha teurel ar from en-dro evit an holl. Nepas kopiiñ stil Rimbaud na Verlaine, mes klask gober barzhoniezh get ma chig ivez, lakaat ar brezhoneg da dridal er feson-se.    Evit tapout an destenn e feson Word, amañ emañ:  Verlaine Rimbaud.doc