En XIX-vet kantved, e welomp un toullad a yezhourien hag a skrivagnerien vrudet: ar Gonideg, lesañvet « Reizher ar brezhoneg », Kervarker, oberour « Barzhaz-Breizh », levr dispar, ret da bep Breizhad e lenn, levr hag a lakae George Sand ken souezhet ma skrive : « Ur rannvro hepken e Bro-Chall, a zo, en he barzhoniezh, da vezañ keñveriet gant ar pezh o deus krouet spered-dreist ar vrasañ barzhed hag ar broadoù barzhoniusañ; kredin a ran lavarout zoken eo trech dezho. Eus Breizh e fell deomp komz. Nep en deus lennet Barzhaz-Breizh Kervarker, a rank krediñ start pezh a skrivan hag e sankañ e don-donañ e spered. »