John Ayrton Paris (1785-1856) a oa ur mezeg saoz a zo bruzet evit bout ijinet an tomatrop, a implijas evit diskouez anadenn dreistpad al luchsae dirak mezeion ar Royal College of Physicians e London e 1824. Pa reas kement-se e oa o lakaat e pleustr ar pezh en devoa skrivet en e levr Philosophy in Sport made Science in Earnest : being an attempt to implant in the young mind the first principles of natural philosophy by the aid of the popular toys and sports of youth (Ar brederouriezh er choari troet da skiant sirius : ur striv da lakaat er spered yaouank pennaennoù kentañ ar brederouriezh naturel gant harp ar choarielloù  karet gant an dud ha choarioù ar yaouankizoù) : ar pal e oa ober gant ardivinkoù eeun evit lakaat anat pennaennoù skiantel.