- A bouez-bras eo kompren mat kement-mañ hag hel lakaat da soñj stur : Studial un oberenn a-bezh neo ket he studial pizh ha dre ar munud ! (Etudier une oeuvre intégrale nest pas faire létude intégrale dune oeuvresetu aze sav-boent stur ar gelennerion galleg).  - Lenn un oberenn a-bezh (romant, kontadenn pe danevell hir get meur a bajennad) neo ket lenn un destenn verr (ur bajennad pe nebeutoch). Pa cheller bout engortoz ag ul lenn pizh (+ ur studi pizh, betek linenn ha linenn...) evit un destenn verr - ha tu a zo ober ar seurt poelladenn en ur gemer testennoù resis (pajennadoù, hanter pajennadoù...) en oberenn studiet evit gwelet un  dra resis-tre (poltred, liammoù etre an darvoudoù, un darvoud taolennet...; amzerioù ar verb implijet, ar gerioù amzeriiñ...) - ne vo ket goulennet kement-se evit al levr a-bezh.  - Ret eo neoazh ma vo bet lennet an oberenn a-bezh get ar skolidi (mod arall ne vo ket tu komz a oberenn lennet !). Kement-se a chell bout goulennet er-maez ag ar gentel (er gêr, e-pad ar vakañsoù...) hag a rank bout harpet (fichenn get ar gerioù diaes displeget, un nebeut traoù - elfennoù resis - da zastum a-hed al  lenn) ha gwiriekaet er gentel (QCM, kinnigoù gwir ha faos àr ar paper pe àr un treuzwelus, goulenn get unan bennak kontiñ an istor... da welet mard eo bet lennet get pep unan; al labour-se a zo da vout notennet). E gwirionez, tout ar pezh a servij da lakaat ar vugale da lenn er gêr, en diavaez ag ar chlas, a zo mat; ha digor-bras eo an dibab a boelladennoù.  - Tu a zo lenn a vouezh uhel er chlas evit pennadoù zo (diviz etre an tudennoù, da skouer). Al lenn a vouezh uhel a zo ur varregezh ispisial;  lod zo nint ket gouest da lenn brav a vouezh uhel met neo ket evit kement-se ne gomprenont ket ar pezh a lennont evite o-unan; hag an eskemm a zo ken gwir. Ar chelennour a zo ar référent er seurt poelladenn-se ma neus enrolladenn arall ebet : dezhañ eo da lenn da gentañ ma vez lennet a vouezh uhel !... Lezel bugale da lenn a vouezh uhel un destenn nanavezont ket a zo arvarus : a-boan ma vo tu komz a... lenn pa vo klevet lod anezhe é monet get an destenn ! Trawalch a zo aze evit dichoustiñ an  dud ha tizhout enta ar pal kontrel tout dan hini klasket : reiñ plijadur.  - Ma vez savet un doare fichenn lenn (fiche de lecture) e rank-hi bout un harp evit ar bugel ha pas ur... skoilh da vonet àr-raok !... Ar palioù e-keñver oberiantiz a zo sklaer : a) deskiñ lenn en e-unan; b) deskiñ penaos en em denn pa ne gomprener ket pep tra, pep ger (ha ken gwir eo e galleg zoken mand eo bihanoch an diaezamant eget e brezhoneg); c) diàr un dra lennet eh eus tu da gomz ha da skriv (= da lâret e soñj,  da ijiniñ darvoudoù arall,...) dar re arall. Ar palioù-se a vo lakaet dalchmat da ziazez ar sevel ur fichenn lenn : ar poelladennoù kinniget a ranko servij da dizhout ar varregezhioù-se.  - Lâret un dra bennak diàr an oberenn lennet. Neo ket un dra ret, met peched e vehe pas tenniñ gounid ag an degouezh-se evit goulenn get ar vugale reiñ o soñj (ha deskiñ dezhe hen harpiñ !), skriv un astenn, kinnig un dibenn dishañval, sevel un diviz etre an tudennoù... Dalchomp soñj neoazh a gement-mañ :  evit lâret e soñj e ranker kaout unan bennak del lâret dezhañ ! Ne vehe ket fall en em glevet etre meur a glasad evit studial an hevelep oberenn - ha choazh neo ket ret - evit kaout selaouerion pe lennerion evit ar pezh a saver (Klub lenn, eskemmoù dre lizher paper hag elektronek...).  - Lenn un oberenn ha pinvidikaat e yezh. Ne vezer ket aze get ar pal lakaat ar vugale da zeskiñ rolladoù gerioù nevez a bep seurt kuntuilhet en oberenn; bout e cheller neoazh kemer an oberenn da ziazez evit  ur gentel bennak àr ar gerioù (tem ha tachenn dibabet). Memes tra evit an ereadur hag ar yezhadur : ma cheller kavout danvez dober ur gentel bennak, da zegas ur binvidigezh bennak dar vugale e vo tennet gounid a gement-se, met neo ket pal pennañ ar studiadenn. Hen ober re a vehe trochiñ lañs al labour lenn ha kompren ar pezh a lak an oberenn da vonet en-dro (liamm an darvoudoù, an tudennoù,...); ha kement-se eo a zo ar pal.  - Labouret e vo dreist-pep-tra get ur spered dielfenniñ, get  taolennoù da glokaat (darvoudoù, ar pezh a laka an istor da vonet àr-raok, al liammoù etre an tudennoù, temz-spered pep tudenn,...). Kement-se a servijo da welet gwelloch penaos e ya an istor en-dro, da lakaat splann eh eus ur framm enni, da dañvaat labour an hini en deus-hi savet... Tu a zo ivez da implij tresadennoù, skeudennoù...  - Diwall a pas skuizhiñ ar vugale ! Evit kement-se e ranker monet buan a-walch get ar studi er chlas (pas chom da dereniñ); gwell eo pas labourat àr an danvez-se e-pad  an teir eurvezh a vez pep sizhun. Reiñ harp dar vugale pa vez goulennet gete lenn en o-unan (er gêr) pe klask traoù resis en un destenn : roll ar gerioù diaes dre bajennad, kaout geriadurioù er chlas...        5. Oberennoù studiet pe a vehe tu studial er skolaj. 