Ur gwall daol a voe evit ar gouezeleg. Niver ar ouezelegourion a yeas war ziskar e-pad an XIXvet kantved. War-gil ech eas tachenn ar yezh war-zu ar chornôg a-feur ma tileze ar chumuniezhoù  gouezelek o yezh vamm, da gentañ e Uheldirioù ar reter, da heul e kreiz an Uheldirioù. Evel e Iwerzhon e tiouvered an avaloù-douar e-kreiz an XIXvet kantved hag ar cholera a gouezhas war kalz annezidi an Uheldirioù, ar pezh a wanaas choazh o foblañs. Harlu an dud a zisochas war an naonegezh, ar marv hag un eil prantad divroañ pa yae kuit ar familhoù unan hag unan. Kalz bugale ha tud kozh a varvas.