E-touez an traoù pouezusañ bet degaset gant ar prantad a reer an Azginivelezh anezhañ eo an adneveziñ eus an temoù hag eus an arz en Europa goude ar Grennamzer. Lechiañ al luskad arzel-mañ ent-resis en amzer a zo diaes dober. Degemeret e vez koulskoude e krogas en Italia er XVvet kantved, hag en em ledañ a reas war-lerch war ar peurrest eus ar chevandir, kreñv pe greñvoch e levezon hervez al  lechioù. Er XVIvet kantved e pad an Azginivelezh hag en he barr emañ e meur a vroioù neuze. A-drugarez dan araokadennoù teknikel, dar chenarroud politikel, sokial ha skiantel o cheñch e chell an arzourien mont davet hentoù nevez. Evit ar wech kentañ neo ket ken an arz tra ar galloud relijiel pe sekulier nemetken, met mont a ra e-barzh ti ar vourchizien ivez.