Merindadoù a veze lavaret eus rannvroioù dindan lezenn ur merino, den karget eus merañ ur chornad-bro, hag ober war-dro an archant, an ekonomiezh, ar justis. Savet e voent e rouantelezh Nafarroa dre ma veze aloubet douaroù nevez (Durangaldea, Bizkaia, Álava ha Gipuzkoa) en 1200, evit aozañ doareoù den em zifenn.