A-raok donedigezh ar Spagnoliz edo an Dolteked, aet diwar-wel war-dro ar bloavezh 1200, o vevañ war dachenn Mechiko a-hiziv. Er XIVvet kantved e tiskennas ur miliad    Azteked, renet gant Tlacatecuhtli, eus an Norzh hag en em staljont e 1325 e Tenochtitlan, e-kreiz al lenn Texcoco, en un draonienn, en ul lech aes da zifenn, goude bezañ bet gwelet un erer war ur gaktuzenn en e skilfoù ur fiezenn Barbaria, hervez ar vojenn.xa0 E 150 bloaz e teuas ar bobl vrezelour-se da vezañ mestr war ar meuriadoù amezek, och implijout gouiziegezhioù an Dolteked a veze sellet oute evel o hendadoù gant an Azteked. Tenochtitlan a zeuas da vezañ kêr-benn un impalaeriezh a 10-15 milion a annezidi, renet gant an Tlaoni. Betek 300 000 annezad a oa o chom enni. Komz a raent nahuatl, skrivañ gant hieroglifoù hag studiañ an astronomiezh. Krediñ a raent e meur a zoue, da skouer: Tlaloc (doue ar glav), Quetzalcoatl (ar sarpant pluñvek) ha Huitzilopochtli (doue ar brezel). Hervezo e oa ret o magañ evit daleañ fin ar bed.