E-touez an traoù embannet gant e di-moullañ e ranker menegiñ Y Traethodydd, kelaouenn gembraek an Iliz Presbiterian a zeue er-maez peder gwech ar bloaz, Y Gwyddoniadur Cymreig (Encyclopaedia Cambrensis) ha geriadur saozneg-kembraeg Daniel Silvan Evans (1868), met e labour pennañ a-fet embann kembraeg e voe ar gelaouenn Baner Cymru (Banniel Kembre), savet e 1857 hag unvanet gant Yr Amserau (An Amzerioù) daou vloaz war-lerc’h, da ober Baner ac Amserau Cymru.