Дэмакратызацыя грамадскага жыцця на Беларусі пачалася з узнікнення нефармальных абяднанняў і клубаў па інтарэсах. Было для іх характэрна імкненне да дэмакратычных пераменаў. Рух за дэмакратыю станавіўся сінонімам перабудовы. Актыўна заявілі аб сабе такія абяднанні і клубы, як ТалакаАльтэрнатыва Тутэйшыя Современник Світанак у Мінску, Паходня ў Гродне, Узгоре ў Віцебску, Талака ў Гомелі і Магілёве, Беларуская хатка ў Маладзечне, Край у Брэсце і г. д. Да 1988 г. ва ўсіх абласных цэнтрах было створана па 2-3 абяднанні. Ствараліся яны і ў раённых цэнтрах і нават вёсках, дзе былі буйныя сярэднія школы. Першынствавала мінская Талака. На аснове такіх груповак у другой палове 1980-х гг. на Беларусі ўнутры агульнага руху за дэмакратыю стала фарміравацца беларуская нацыянальна-дэмакратычная плынь. 