Праз руплівы сінтэтычны аналіз звестак археалагічных крыніц, летапісаў, юрыдычных дакументаў, інвентароў, каліўцаў інфармацыі з жывой моўнай тканіны, геаграфічных даных Артурас Дубоніс нанова стварае свет лейцяў, які растаў у грамадскіх працэсах XVI ст., калі некаторыя з лейцяў далучыліся да кансалідаванага саслоўя баяр-шляхты, а іншыя мусілі зліцца з сялянствам. У сваёй кнізе аўтар будуе гэты свет вельмі асцярожна, пазбягаючы занадта рашучых высноў. У многіх выпадках ён дае магчымасць лейцям Вялікага Княства праз дакументы і вусную памяць самім выказацца пра свае дзеі, свой стан, поспехі і паражэнні. Такі падыход дазваляе аўтару захаваць тую блізкую і асабовую перспектыву ў адносінах да лейцяў і Вялікага Княства Літоўскага ўвогуле. Ён няўлоўна нагадвае звычаі ранейшых часоў, калі самі лейці маглі апеляваць наўпрост да гаспадара і цэлымі сем’ямі сведчыць на судзе ў абарону сваёй годнасці і свабоды. Памятаючы пра гэта, рэдактар гэтай кнігі таксама абраў асцярожны падыход да рэдагавання, мэтай якога было хутчэй гранічна дакладнае данясенне да беларускага чытача аўтарскай рэканструкцыі гісторыі лейцяў, чым палеміка. Належныя назіранні і высновы ласкавы чытач, пасля бліжняга позірку ў свет лейцяў, зробіць сам.