Ва ўмовах лібералізацыі ў Украіне ўзнікаюць групы «зялёных», палітычныя клубы, асветніцкія украиноведческие арганізацыі («Грамадства Льва» 1987 г., клуб «Спадчына» 1988 г. і студэнцкае абяднанне «Грамада») . Іх дзейнасць адразу выходзіць па-за рамкі асветніцкай і набывае палітызаванага характару. Восенню 1987 г. у Кіеве паўстаў Украінскі культуралагічны клуб (УКК). За спробу правесці ў 1988 г. дэманстрацыю да другой гадавіны аварыі на Чарнобыльскай станцыі некалькіх лідэраў УКК былі арыштаваныя. У канцы 1987 г. выходзяць з-за кратаў і вяртаюцца ў Украіну вядомыя праваабаронцы, у прыватнасьці В. Чарнавіл і М. Гарынь, у студзені 1989 г. - Л. Лукяненка. У 1988 г. афіцыйны святкаванне 1000-годдзя ўвядзення хрысціянства на Русі было выкарыстана дысідэнтамі ў Украіну для прыцягнення ўвагі да лёсу УАПЦ і УКЦ