Дэмакратызацыя грамадства, палітыка«Галоснасць» рэанімаваць, падавалася, даўно вырашана нацыянальнае пытанне. Ззаключэння сталі вяртацца лідэры нацыянальных рухаў, лічылі. што бягучы момант найбольшпадыходны для пачатку актыўнай барацьбы за самавызначэнне. Упершыню абіснаванне нацыянальнага пытання загаварылі пасля падзей у Алма-Аце (Казахстан) уснежні 1987 г., калі на вуліцы горада з масавымі акцыямі пратэсту выйшлаказахская моладзь. Яна пратэставала супраць прызначэньня расейца кіраўнікомрэспублікі. Выступленне было задушана сілай. У наступным годзе заявіла аб сабе яшчэадна нацыянальная праблема. 20 Люты абласны савет Нагорнага Карабаха (аўтаномнаявобласць у складзе Азербайджана, на 98% заселеная армянамі) звярнулася зпросьбай перадаць яе ў склад Арменіі. Гэта рашэнне было падтрымана масавымімітынгамі і забастоўкамі насельніцтва НКАО. У адказ азербайджанцы здзейснілі пагромыармянскага насельніцтва на тэрыторыі Азербайджана, цэнтрам пагромаў стаў горадСумгаіт. Па загадзе Гарбачова ў горад былі ўведзены войскі. Жыццё патрабаваланеадкладнага змены нацыянальнай палітыкі на агульнадзяржаўным узроўні, але цэнтр неспяшаўся рабіць гэтага.