Пачатак 90-х гадоў супаў з рэзкай актывізацыяй праціўнікаў дзяржаўнасці беларускай мовы ў краіне. Як ні дзіўна, галоўнымі актывістамі ў Віцебску, якія выступалі супраць Закона аб мовах 1990г і Закона аб адукацыі 1991г, былі выкладчыкі кафедры філасофіі ўніверсітэта імя Машэрава, будучыя члены Славянскага сабора Белая Русь Уткевіч, Голубеў, супрацоўнік тагачаснага дома палітасветы Глушонак і інш. З другога боку, калі ў пачатку 90-х гадоў старшыня гарвыканкама М.Федарчук абяцаў стварыць пры гарвыканкаме пасаду для чалавека, які павінен сачыць за выкананнем Закона аб мовах, дык яго пераемнік В.Невушаў ужо быў супраць таго, каб беларуская мова была адзінай дзяржаўнай. На абласным радыё і тэлебачанні сябры ТБМ А.Папковіч, А.Канапелька, Ф.Сіўко, В.Арлоў і іншыя дзясяткі разоў выступалі з гутаркамі па пытаннях мовы, гісторыі, архітэктуры, зберажэнні нацыянальных каштоўнасцей. Гарадская арганізацыя разам з абласной (створана ў 1997г.) ладзілі сустрэчы з беларускімі пісьменнікамі Барадуліным, Бураўкіным, Гілевічам, Іпатавай, Алексіевіч і інш. Гарадское ТБМ арганізоўвала сустрэчы з вайскоўцамі ў Віцебску, Баравусе пад Полацкам, некаторы час існавала супрацоўніцтва паміж гарадской радай ТБМ і рэдакцыяй вайсковай газеты “Гвардзеец”, дзе друкаваліся нататкі аб мове і гісторыі Беларусі.