З прадваенных і ваенных вандраваньняў амаль саракагадовы Колас вяртаецца не настаўнікам і не падпаручнікам, чын якога атрымаў у лютым 1917 году, а ўжо знакамітым літаратарам, паэтам. У “Сurriculum vitae” (“Кола жыцьця”, лац.), якую прадстаўляе ён у літаратурную прадметную камісію Белдзяржуніверсітэту, значацца дванаццаць кніг. У Вільні выйшла “Гісторыя беларускай літаратуры”, у якой М. Гарэцкі называе Я. Коласа класікам беларускай літаратуры. Наркамасьветы БССР прысьпешвае прыезд Коласа ў Менск, накіраваўшы Абаянскаму павятоваму аддзелу народнай асьветы ліст, у якім “Наркомпросбел обращает внимание на то, что Белорусская Республика вправе желать видеть лучших своих культурных деятелей у себя, работающими согласно их призванию, и что совершенно недопустимо при бедности Белоруссии такими выдающимися работниками задерживать их вне пределов Белоруссии”. Копія ліста накіроўваецца Курскаму губернскаму аддзелу народнай асьветы – і адначасова ляціць тэлеграма ў Маскву Наркаму асьветы А. Луначарскаму з просьбай “телеграфно предписать Обоянскому Курской губернии уотнаробразу немедленно откомандировать в распоряжение Наркомпроса Белоруссии школьного инструктора Константина Мицкевича, псевдоним Якуб Колас, одного из лучших белорусских писателей…”