Памежны эфект у прыродзе – гэта тэндэнцыя да павелічэння разнастайнасці, альбо колькасці відаў на межах экасістэм. Так розныя асяроддзі ў працэссе сутыкнення ўзбагачаюць адно адное і ствараюць адметную, надзвычай урадлівую прастору. Гэты эфект – заканамернасць, актуальная таксама для людскога існавання і свядомасці. Мяжа тут – не заўсёды абмежаванне, але магчымасць убачыць іншы свет, іншую плоскасць і, сутыкаючыся з ёй, ствараць новыя грані. Межы азёраў і лясоў даюць прастору для жыцця пэўных відаў раслін і жывёл, межы дзяржаў таксама ствараюць своеасаблівую біяразнастайнасць,узбагачаючы тэрыторыі памежнікамі, мытнікамі і кантрабандыстамі.