Змяніліся стагоддзі, і тое, што ўчора яшчэ здавалася часткай штодзённасці, сёння бачыцца інакш — без навязаных і дакучлівых інтэрпрэтацый, як чыстая гульня колеру і святла, як класічная мастацкая форма. Нягледзячы на звыклую ўжо ўстаноўку шукаць у савецкім мастацтве савецкае ці, дакладней, сацрэалістычнае, беглы погляд на выстаўленыя творы дазваляе нам пераканацца: не ідэалогія вызначала фармат і напрамак развіцця мастацтва (часткова толькі выбар некаторых тэм або сюжэтаў), а сама жывапісная стыхія, пластычная мова і воля мастака. І ў сувязі з гэтым міжволі даводзіцца канстатаваць, што не Максім Горкі быў натхняльнікам рускіх жывапісцаў мінулага стагоддзя, а французкія імпрэсіяністы другой паловы XIX стагоддзя і рускія імпрэсіяністы пачатку стагоддзя XX. Імпрэсіяністычнае разуменне формы, колеру, святла ляжыць у аснове рускага, так званага сацыялістычнага рэалізму. Гэтаксама як мова акадэмічнага мастацтва, што ідзе яшчэ ад класіцызму, ляжыць у аснове жывапісу перадзвіжнікаў, якія часта свядома ўхіляліся ад залішняй, як уяўлялася, жывапіснасці. Таму так арганічна на адной выставе глядзеліся і тыя мастакі, што заявілі пра сябе яшчэ на мяжы XIX-XX стагоддзяў — Ігар Грабар, Ілья Машкоў, Пётр Канчалоўскі, Ісаак Бродскі, так і тыя, што сталі вядучымі майстрамі ў першай палове ХХ стагоддзя — Аляксандр Герасімаў, Сяргей Герасімаў, Георгій Піменаў, Аляксей і Сяргей Ткачовы, Рыгор Ніскі, Аркадзь Пластаў. У іх работах, у першую чаргу, мы бачым суб’ектыўнае, унутранае. І ў меншай ступені — сацыяльнае. Быць можа, таму, што савецкая ўлада прыклала каласальныя намаганні, каб сцерці любыя сацыяльныя адрозненні.