Тым часам у 1943-м на ўсходнiм фронце наступiў пералом. Нямеччына цярпела паразу за паразай, стала рэальным вяртанне ў Беларусь бальшавiкоў. У гэтай сiтуацыi беларускi нацыянальны актыў прыняў няпростае рашэнне.