Канстатацыя ролі Вільні ў гісторыі Беларусі стала агульным месцам беларускай гістарыяграфіі, літаратуры і публіцыстыкі. Даволі часта гучыць матыў “страчанай сталіцы”, “гістарычнай несправядлівасці”. Вільня ўспрымаецца як сімвал колішняга “залатога века”, знак трагічнага разрыва ў беларускай гісторыі…