— Нацыянальная самасвядомасць беларусаў, якія на 85–90% з’яўляліся сялянамі, пачала фармавацца толькі ў 1870–1890-х гадах. Дагэтуль нацыянальнымі катэгорыямі разважалі вышэйшыя саслоўі: шляхта, інтэлігенцыя, духавенства. Нават Паўстанне 1863 года не было паўстаннем нацыянальным, дзе б нехта рашуча казаў пра Польшчу, а нехта — пра Беларусь. Нават у Польшчы сялянства не падтрымала масава паўстання, бо не атаясамлівала сябе з польскай нацыяй. Гэты працэс пайшоў ужо пазней.