Як мы ўзгадвалі вьшэй, некаторыя аўтары даводзяць, што ліквідацыя уніі была гвалтам над беларускім народам. Вядома, што ўніяты складалі самую вялікую канфесійную групу на тэрыторыі Беларусі. Чаму не было масавага ўзброенага выступлення 1,6 млн уніятаў супраць узяднання з Праваслаўем ні адразу пасля Полацкага сабора, ні пасля, напрыклад, падчас паўстання 1863 года, калі адміністрацыйны і ваенны кантроль імперыі знаходзіўся ў хісткім становішчы? Бо тады, напэўна б урад пайшоў на саступкі дзеля захавання сваёй улады? Ці назіраліся масавыя выпадкі адыходу ад Праваслаўя ўз’яднаных і добраахвотнага вяртання ў унію?