– Мне здаецца, што ў практыцы посту магчымыя два падыходы, з якіх, адпаведна, вынікаюць дзве карысці: першая – гэта ўзмацненне духоўнага стану, другая – выпрацоўка здольнасці быць ахвярным. Першы падыход практыкуецца спосабам простым (не скажу “лёгкім”) –устрыманнем ад некаторых відаў ежы, напрыклад, мяса і інш., што значна прытупляе цялесныя жаданні, яны перастаюць хваляваць, “узвінчваць” нервы, цела пачынае прыслухоўвацца да душы, чалавек становіцца больш адкрыты на ма-літву. Інакш кажучы, ты не даеш волю прыродным інстынктам, а жывеш розумам і сумленнем, кантралюючы свае дзеянні. Асабіста я практыкую як раз гэты першы падыход, каб, адышоўшы ад стала цялеснага, з радасцю пакаштаваць сытай ежы духоўнай. Другі падыход да посту – як да ахвяры. Ён датычыцца абмежавання сябе не толькі і не столькі ў ядзе, але ва ўсім, што ў прынцыпе дазволена і што ў звычайны перыяд мне асабліва прыемна. Напрыклад, нехта кожны дзень глядзеў серыял па тэлебачанню, або ўжываў штосьці прыемнае, а пасля адмовіўся, паставіў для сябе строгую ўмову… “Я адмаўляюся…“. Сам факт ах вяры таксама мае духоўнае вымярэнне, спрыяе навяртанню, прычым адбываецца так, што першы дзень посту дае добры штуршок усяму перыяду. Такі сэнс строгасці Папяльцовай серады і Вя-лікай Пятніцы. Папелец, першы дзень посту, я ахвярую і пражыву яго на хлебе і вадзе, або зусім не еўшы, як робяць многія вернікі. Гэты дзень я пражыву незвычайна, можна сказаць, “стрэсава”, але я іду на гэта, бо ведаю, ён дасць мне такі штуршок для наступнага перыяду, такую перспектыву на будучыню, што мая ахвяра стане крыніцаю яшчэ большай духоўнасці для мяне самога. Магчыма, гэта толькі мая суб’ектыўная ацэнка, але такі падыход я вынес з 10-гадовага вопыту жыцця ў капуцынскіх кляштарах у Польшчы.