“Русіфікатарскай дзейнасці ўдалося выйсці на новыя, больш высокія рубяжы пасля адміністратыўна-гвалтоўнага скасавання ў 1839 г. уніяцкай царквы і далучэння пераважнай большасці паствы апошняй да праваслаўнай рэлігіі з яе выключна рускімі ўстоямі. Уся ўласцівая ўніяцтву беларускасць пайшла пад нож. Пад праваслаўныя пераабсталёўвалі ўніяцкія храмы, у полымя шматлікіх вогнішчаў гарэлі іх рукапісныя і друкаваныя кнігі, у тым ліку беларускамоўныя, зачыняліся ўніяцкія (базыльянскія) школы. Паколькі навучальна-выхаваўчы працэс у іх будаваўся ў абсалютнай большасці выпадкаў на этнакультурных традыцыях карэннага насельніцтва” (4).