Праз усю кнігу, разам з гутаркамі пра вёрстку ці карэктуру кнігі, фонам праходзіць палітычная барацьба, праца адноўленай Рады БНР, кагадзе створанай Беларускай службы Радыё Свабода, канфлікты з БЦР, канфлікты ў Інстытуце вывучэння СССР. Вакол купкі людзей стаіць неймаверны шум: ідуць дыскусіі па, фактычна, праве беларусаў на самавызначэнне перад усім светам. Відавочна, што беларуская дыяспара і пасля вайны адчувала сябе не вельмі моцна ў параўнанні з рускай, украінскай, якія даўно заявілі пра сябе. Літаральна некалькім людзям даводзілася ў наўпроставым сэнсе адбівацца ад прапаноў злучыцца ў саюз з рускімі антысаветчыкамі, стаць пад крыло ўкраінскай ідэнтычнасці, увайсці ў той ці іншы альянс, які пагражаў бы самастойнаму існаванню беларускіх арганізацый. Дзякуючы імпэту і бескампраміснай пазіцыі Міколы Абрамчыка і Станіслава Станкевіча высокіх урадоўцаў Амерыкі і Еўропы ўдалося пераканаць у праве на асобную беларускую “рацыю стану”, а часта нават і пазнаёміць увогуле з існаваннем беларускага народа, з яго гісторыяй. “Расейскія пызыцыі і так забясьпечаныя, а што-ж датычыцца, каб нешта можна было зрабіць “нацыяналам”, дык усё ўпіраецца ў аргумэнт “няма грошаў”. Тое, што мы… дабіліся выданьняў сваіх зборнікаў, дык гэта даслоўна было вырвана з зубоў іхных пры загрозе, што бразьнем дзьвярыма”, – абмалёўвае сітуацыю з беларускімі выданнямі Станкевіч.