Дапытлівы позірк краязнаўцы не абмінае ўвагай прыродныя з’явы, помнікі археалогіі, архітэктуры, асобныя персаналіі, што пэўным чынам праславілі Наднёманскі край. Вядома, напрыклад, што дзед Янкі Купалы — Ануфры Дамінікавіч Луцэвіч — нарадзіўся ў вёсцы Забалацце на Уздзеншчыне, а бацька Дамінік Ануфрыевіч — у засценку Пяскі (паміж Замосцем і Запруддзем). Такім чынам, па сваіх радаводах Я. Купала і Я. Колас — блізкія землякі: ад згаданых месцаў да Акінчыц (радзімы Коласа) кіламетраў 15—20, не больш. Наднёманскія мясціны сталі калыскай і натхнілі на творчую працу многіх іншых беларускіх пісьменнікаў і паэтаў. Да названых у гэтых нататках слынных асоб можна дадаць імёны Алеся Якімовіча, Пятра Глебкі, Кандрата Крапівы, Лідзіі Арабей, Ільі Гурскага, Алеся Махнача. І пералік гэты далёка не поўны…