На канец пару меркаваньняў пра выпадак Каталоніі: само пытаньне яе незалежнасьці, безумоўна, зьвязана з спадчынай гішпанскай грамадзянскай вайны і рэжыму Франка, калі нацыяналізм быў сховішчам ад усёпранікальнай цэнтральнай улады.