Сучасная гістарыяграфія характарызуецца як разнастайнасцю праблематыкі даследаванняў, так і ўзрастаючай цікавасцю гісторыкаў да пытанняў метадалогіі, да сучасных сацыялагічных і філасофскіх падыходаў. У гэтым кантэксце з відавочнасцю фіксуецца праблема прымянення абстрактных тэарэтычных ведаў да практыкі даследавання, паколькі агульнанавуковыя метадалагічныя прынцыпы і тэарэтычныя падыходы павінны прайсці своеасаблівую “пераплаўку”, каб карэляваць з прадметам даследавання. Таму неабходнымі становяцца пошук і фармуляванне тэарэтычных падыходаў, адпаведных задачам даследавання, канцэптуальнага апарата, найболей эфектыўных метадаў аналізу эмпірычных дадзеных, аптымальнага спосабу вывучэння.