Усе творы Якуба Коласа гэтага перыяду прасякнуты болем, трывогай за лёс Беларусі. Дзяцей асабаліва крануў такі факт з жыцця пісьменніка: у гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце загінуў яго сын Юрый. Жонка пісьменніка вельмі перажывала гібель сына, цяжка захварэла і памерла праз два тыдні пасля заканчэння вайны. У снежні 1944 года Якуб Колас вярнуўся ў Мінск.