Да ХIХ стагоддзя заставаліся неапублікаванымі працы францысканскіх гісторыкаў Тарыбіа дэ Бенавенте (Моталінія) і Бернардына дэ Саагуна, якія адлюстроўваюць індзейскі пункт гледжання на падзеі, якія адбыліся.