La Independencia del Altu Perú foi un procesu revolucionariu íntimamente amestáu al surdimientu del Estáu Arxentín y la posterior independencia dEspaña. Pa contener la meyora independentista promovíu poles Provincies Xuníes del Río de la Plata el virréi de Perú José Fernando de Abascal reincorporó provisionalmente a la so autoridá la Real Audiencia de Llamargues, como lo fuera hasta 1776, y esplegó sobre ella un poderosu exércitu. Esclariandol virréi nel decretu danexón que la faía: hasta que se restableza nel so lexítimu mandul Escelentísimu Señor Virey de Buenos-Aires, y demás autoridaes llegalmente constituyíes, pos solo lautoridá real podía desmembrar el territoriu definitivamente del virreinatu de Buenos Aires. Ente 1810 y 1826 lAltu Perú foi escenariu dinterminables combates y batalles ente los realistes peruanos y altoperuanos y los patriotes arxentinos y altoperuanos, a los que se sumaríen dempués de la independencia peruana los patriotes de Perú y la Gran Colombia quintentaríen estender la independencia nos territorios que permaneceríen baxu control realista hasta dempués de la batalla dAyacucho.