Toos estos metales yá yeren conocíos pol home preneolítico, pero esti nun apoderaba les téuniques pa la so ellaboración y manipulación, téuniques que riquíen de temperatures bien altes. Los utensilio, armes y adornos de cobre o bronce yeren el material básico nel 3000 e.C. Darréu, nel Mediterraneu oriental, nel Oriente Próximu y en China enllantóse, de manera xeneralizada, lusu del fierro.