Les cases ya instituciones relixoses y datención a los pelegrinos xacobeos topar nel pueblu de Roncesvalles, asitiáu xunto a Ibañeta, onde arrinca la famosa llanada na que los cantar de xesta alluguen la batalla contra los carolinxos. Roncesvalles, al cabu del tiempu, sigue siendo enclave fundamental pa los pelegrinos del Camín de Santiago. Por Ibañeta y Roncesvalles entral llamáu Camín Francés, el mesmu que percorrió Aymeric Picaud nel siegluxa0XII, que fúndese na villa dObanos, mui cerca de Puente la Reina, col otru que procede del Somport dHuesca, tamién nos Pirineos, conocíu por Camín Aragonés.