El ríu Usumacinta quel so nome traducir como llugar de monitosye un ríu que se forma nes partes altes de la sierra de los Cuchumatanes, específicamente nel Valle de Écija, San Carlos Sija y el Departamentu de Totonicapan, en Guatemala, y desagua nel golfu de Méxicu. El so llargor ye de 1123 km y ye el ríu más caudalosu de Méxicu y Centroamérica, tamién yel ríu más llargu de Centroamérica, con una descarga daprosimao 5250 m³/s. 