Рэферэндум у Каталоніі вынікнуў не з палітычнай праблемы (якой па сутнасці няма) і нават не з эканамічнай (“мы самыя багатыя, а Мадрыд нас абірае”). Асноўны, стрыжневы складнік рэферэндуму — нацыянальны. “Мы не гішпанцы! — вось што заявілі каталонцы на рэферэндуме. — У нас свая (каталанская) мова, культура, гісторыя. І мы не хочам, каб яны зніклі. А захаваць іх мы зможам толькі ў тым выпадку, калі захаваемся як каталонцы”.