Ролю чыстца выконваюць эпізоды, звязаныя з эміграцыяй у Амерыку часоў Першай сусветнай вайны. А потым, зразумела, савецкі “рай”, а калі трохі канкрэтней, то запланаванае Сталіным масавае перасяленне габрэяў у Крым. Такая сабе габрэйская калектывізацыя. Вядома, што Таўбін не першы, хто карыстаўся такой аналогіяй. І Бальзак сваю “Чалавечую камедыю”, і Гогаль сваю паэму “Мёртвыя душы” планавалі як трохчасткавы адпаведнік Дантэ. Вядома таксама, што ўсім ім “пекла” ўдавалася лепш за “чысцец”, а паказ “раю” быў увогуле праблематычным. Не стаў выключэннем і Таўбін, чые “пекла” і “чысцец” нашмат больш пераканаўчыя з мастацкага гледзішча за “яўрэйскі калгасны рай” у Крыме. Таму пакінем яго ў спакоі і завершым нашу размову фрагментам з другой часткі паэмы, з вобразамі эміграцыйнага чыстцу. Каб скончыць тым, з чаго пачыналі, – радкамі пра смерць: