Складана паверыць, але Вілейскаму вадасховішчу ўсяго паўстагоддзя, і з’явілася яно стараннямі неўтаймоўнага Пятра Міронавіча Машэрава. Перакрыць Вілію і накіраваць частку яе водаў у Свіслач спатрэбілася, каб забяспечыць усё большую патрэбу сталіцы ў вадзе. Цяпер гэтыя тэхнічныя абставіны генезісу возера ў 23 кіламетры даўжынёй ужо няважныя: свет прыняў яго як роднае. Пясочак, светлыя сасновыя лясы на берагах, куча кемпінгаў — але варта памятаць і пра тое, што дзеля цуду і водазабеспячэння былі высечаныя 3300 га лесу, пераселеныя 9 вёсак і перанесеныя тысячы магіл.