5.У 1932 годзе ў Койданаўскім раёне праводзіцца эксперымент: на прыкладзе асобна ўзятага раёна тут будуецца мадэль будучай сацыялістычнай Польшчы. Ініцыятарамі эксперыменту выступілі польскія камуністы Ф. Кон і Ю.Мархлеўскі. 15 сакавіка 1932 года першапачаткова Койданаўскі, а затым Дзяржынскі раён быў абвешчаны нацыянальна-польскім. Для гэтага быў штучна завышаны працэнт польскага насельніцтва ў раёне. Усе жыхары Койданаўскага раёна каталіцкага веравызнання былі запісаны палякамі. У раёне былі ўтвораны нацыянальна-польскія сельскія саветы, польскія школы, польскі тэхнікум. У Дзяржынску нават працаваў польскі калгасна-саўгасны тэатр, выходзіла раённая газета на польскай мове.