Яно пачалося ў сакавіку 1794 г. на тэрыторыі Польшчы. На чале выступлення стаў генерал Тадэвуш Касцюшка. Ён нарадзіўся на Берасцейшчыне, паходзіў з небагатай сям'і беларускага шляхціца. Вясной і на пачатку лета паўстанцы атрымалі ў барацьбе з рускімі войскамі шэраг выдатных перамог. У красавіку ўзнялося таксама насельніцтва зямлі Вялікага княства Літоўскага. Ноччу 23 красавіка мясцовыя вайскоўцы пад кіраўніцтвам палкоўніка інжынерыі Якуба Ясінскага напалі на расійскі гарнізон у Вільні. Да раніцы паўстанцы захапілі арсенал, узялі ў палон генерала Арсеньева, 70 афіцэраў і каля 1500 салдат. Заклікі да паўстання пайшлі ў іншыя гарады Літвы і Беларусі. Адгукнуліся Гародня, Бярэсце, Слонім, Ваўкавыск, Пінск, Наваградак, Кобрын, Ашмяны, Ліда, Браслаў і іншыя гарады і мястэчкі. Паў станне шырылася на Беларусі.