У гэты ж перыяд па ініцыятыве навуковай грамадскасці фармуюцца музейныя зборы на нацыянальных тэрыторыях Расійскай імперыі, у тым ліку ў Беларусі, Польшчы, Літве, Латвіі, Эстоніі, Украіне. Так, знаходзячыся ў роднасных сувязях з магнацкімі родамі былой Рэчы Паспалітай, Яўстах Тышкевіч ведаў пра два найбуйнейшыя прыватныя праекты, якія рэалізоўваліся ў першай палове ХIХ стагоддзя на этнічных польскіх землях. Гатычная галерэя Станіслава Патоцкага ў Вілянуве, а таксама Святыня Сівілы і Гатычны дом Ізабэлы Чартарыйскай у Пулавах адлюстроўвалі ідэі рамантызму, патрыятызму і ўвасаблялі культ герояў мінулага. Перапіска Тышкевіча з членамі Адэскага таварыства гісторыі і старажытнасцяў сведчыць, што вучоны ведаў пра музеі, што паўсталі ў той час на месцы правядзення раскопак у Паўночным Прычарнамор’і.