Недастатковаму валоданню другаснай моўнай сістэмай нярэдка спадарожнічае з’ява, якую ў амерыканскай лінгвістыцы называюць self-hatred, пагарда і нянавісць да роднай мовы; апошнюю пачынаюць лічыць асноўнай прычынай сваёй загнанасці і нягодаў. Пры гэтым можа адбывацца разбурэнне і першаснай моўнай сістэмы, у выніку чаго робіцца немагчымым ці вельмі ўскладненым і маўленне па-беларуску. Фактычна чалавек, незалежна ад свайго жадання, прадукуе толькі “трасянкавы тэкст”, як гэта добра паказаў у сваім эсэ гарадзенскі пісьменнік Алесь Чобат: “Сын Мані, загадчык раённага аддзела народнай адукацыі Іван Іванавіч Казяўка, жнівень ненавідзеў. Кожны год у канцы лета да яго цягаліся патрыёты і даставалі за беларускую школу. А следам, ужо ў верасні, урываліся маёршы і падпалкоўнічыхі і пагражалі, што напішуць Руцкому і Хасбулатаву, што ён нацыяналіст! А Казяўка быў проста ні рыба ні мяса, а чалавек — і хацеў жыць як усе.