—У некаторых выпадках пытанне паўстае рубам: або інклюзія, або адукацыя? Дзіця можа добрую адукацыю атрымаць і ў спецшколе. І не факт, што калі яно будзе вучыцца побач з домам са звычайнымі равеснікамі, то атрымае веды належнага ўзроўню, дастойны камфорт і ўвагу. У гэтым выпадку кажу толькі аб адукацыйным кампаненце інклюзіі — сукупнасці вучэбных навыкаў, уменняў і ведаў. Другі кампанент — сацыяльна-камунікатыўны. Дзіця ў працэсе навучання кантактуе з іншымі вучнямі. І яго поспехі ў вучобе могуць не супадаць з паспяховасцю зносін з равеснікамі. Сапраўдная або рэальная інклюзія — гэта калі два кампаненты — адукацыйны і сацыяльна-камунікатыўны — знаходзяцца на высокім узроўні: дзіця і веды добрыя атрымлівае, і адчувае камфорт ад узаемаадносін у калектыве. Калі адзін кампанент “кульгае”, гэта, на мой погляд, нельга назваць інклюзіяй. Ёсць нават такое паняцце “сацыяльная прыдатнасць да інклюзіўнай адукацыі”.