Лексічны ўзус – гэта мясцовыя нелітаратурныя і чужыя элементы, якія дапускаюцца ў гутарковай мове, але ў яе пісьмовай форме выклікаюць шмат пытанняў. У перыяд даграматычны (да напісання граматык) носьбіт мовы кіраваўся ўнутраным пачуццём якаснага і няякаснага моўнага матэрыялу. Перыяд граматычны, з аднаго боку, спрашчае дыферэнцыяцыю граматычна прыдатнай і непрыдатнай сыравіны, – таму што граматыка замацоўвае правілы ўжывання кожнага разрада слоў. Сістэматызацыя моўных узроўняў прыводзіць да схематызацыі і падзяляе ўвесь лексічны запас на нарматыўны (літаратурны альбо стандартны) і ненарматыўны (нелітаратурны ці субстандартны).