А навошта нам гістарызмы і архаізмы ў прынцыпе, і дзе іх можна сустрэць сёння? Вядома ж, у гістарычных даследаваннях, а таксама ў мастацкай літаратуры, прысвечанай апісанню падзеяў мінулых часоў. Дарэчы, хто з аўтараў увёў у беларускую літаратуру вялікую колькасць гістарызмаў? У першую чаргу, канечне, Уладзімір Караткевіч. Існуе папулярная думка пра тое, што персанажы гістарычных раманаў павінны гаварыць так, як патрабуе таго тая эпоха, у якую яны дзейнічаюць. Ці ж гэта магчыма? Мабыць, не, бо калі б персанажы падобных раманаў сапраўды ўжывалі лексіку выключна тых эпох, пасля першай жа старонкі сярэднестатыстычны чытач закінуў бы такую кніжку куды падалей. Не кожны ж гатовы чытаць забаўляльную літаратуру, узброіўшыся дзясяткамі тамоў слоўнікаў гісторыі мовы.