Як самастойная навукова-даследчая ўстанова ў структуры Акадэміі навук БССР Інстытут мовазнаўства быў адноўлены ў 1952 годзе ў адпаведнасці з рашэннем Дзяржаўнай штатнай камісіі пры Савеце Міністраў Саюза ССР ад 29 мая 1952 года. Загадам № 238 па АН БССР ад 14 чэрвеня 1952 г. быў зацверджаны штат Інстытута мовазнаўства ў колькасці 30 чалавек, а яго дырэктарам прызначаны народны пісьменнік Беларусі, акадэмік АН БССР К.К.Атраховіч (Кандрат Крапіва).