Фабіяну сваё самапаглынаньне тэмай забытай, нецікавай сёньня навакольным тысячам, самапаўторы, неадольнае вяртаньне да яе тут менавіта, дзе калісьці адбылася гістарычная драма, марскі зыход у замежжа на каўчэжным флоце, нейкі самагіпноз пачынае нагадваць разьвярэджаньне раны жменяй буйной марской солі, хай раны фантомнай, націсканьне на балючае месца, трыманьне сэрца ў роспачным стане, вачэй — на мяжы сьлёз. Хаця, хаця косткі тых людзей даўно спарахнелі, падзеі перацёрлі жорны гісторыі, яго ўсё гэта ніяк рэальна не датычыла і ніколі не датычыла нават яго родных. Аднак жа чапляе сама тэма, яскрава драматычныя падзеі, сьцертыя з аблічча гэтай прыгожай краіны: ніякіх сьлядоў сёньня. Ты ведаеш, чаму так атрымліваецца? Сабіна ня ведае, але здагадваецца. Мабыць, краявід, які, калі не глядзець на банальную забудову, а зважаць пераважна на ландшафце, засяроджвацца на прыродзе, то яе вялікаснасьць, яе відавочную старажытнасьць, кідкую адметнасьць, нейкую архаічнасьць нават, калі параўноўваць з беларускімі мясьцінамі, усё гэта міжволі выклікае думкі пра мінуўшчыну, прымушае зазірнуць у старыя дзеі.