Спрадвеку літоўцы і беларусы жылі ў непасрэдным суседстве, побач адны з другімі. Агульнапрызнана, што гэтае суседства вызначалася выключнай бесканфліктнасцю і талерантнасцю, таму з гістарычнага пункту гледжання з’яўляецца ўнікальным і своеасаблівым, у першую чаргу таму, што размова тут ідзе пра сужыццё не толькі ў этнічным ды культурным плане, але найперш на дзяржаўным узроўні. Вялікае Княства Літоўскае, як агульная шматвяковая дзяржава літоўцаў і беларусаў — гэта ўнікальны і выключны выпадак у сусветнай гісторыі. Да самага пачатку ХХ ст. літоўцы і беларусы дзялілі агульны лёс як у часы ўзаемнага росквіту, так і ў перыяд грамадска-палітычнага заняпаду, калі землі былога ВКЛ патрапілі пад уладу царскай Расіі. Аднак пасля Першай сусветнай вайны, пад уздзеяннем розных фактараў, развіццё абедзвюх частак некалі адзінага грамадскага арганізму пайшло па крыху адрозных шляхах. Літоўцы атрымалі магчымасць два дзесяцігоддзі жыць самастойным дзяржаўным жыццём. У сваю чаргу, беларусы як супольнасць былі вымушаныя падзяліцца; частка іх (як, дарэчы, і частка літоўцаў) апынулася пад чужой польскай уладай, а частка адразу была ўключана ў працэс фармавання савецкай цывілізацыі. У межах апошняй у выніку глабальных катаклізмаў сярэдзіны ХХ ст. апынуліся ўрэшце не толькі ўсе літоўцы і беларусы, але і палова Еўропы. З распадам вялікай савецкай дзяржавы напачатку 1990-х гг. літоўцы ізноў аднавілі і замацавалі самастойную дзяржаўнасць, а неўзабаве гэтым самым шляхам пайшлі і беларусы. У выніку ўпершыню ў гісторыі стварылася такая сітуацыя, калі па суседству жывуць не проста літоўцы і беларусы як этнічныя і культурныя катэгорыі, але побач суіснуюць сапраўды суверэнныя і незалежныя літоўская і беларуская дзяржавы.