Чытаючы апавяданне “Мурашкі”, недастаткова з прыкмет беларушчыны ў ім заўважыць толькі вонкавыя пазначэнні, накшталт гомельшчыны з Прыпяццю і наступстваў Чарнобыльскай катастрофы. Трэба абавязкова падумаць пра агульнанацыянальную ідэю, якая заўсёды прысутнічае ў прозе В.Быкава. Гэта думка пра трагедыю нацыі, чый “пасад між народамі” (Я.Купала) пастаянна руйнуецца, а беларус, ахвяраваны бясконцым войнам, мусіць марыць пра мір як пра манну нябесную ды, як завострана-балюча пісаў К.Чорны, марыць пад час вайны, палону, зняволення “пра тую часіну, калі ён зноў возьмецца націраць спакойна мазалі на руках і нагах і ціха сабе ліць сёмы пот на зямлі”. Таму Пан Бог у “Мурашках” зусім не без падстаў думае: а можа, гэтым аддаць зямлю? Можа, якраз гэтыя здатныя ствараць, а не бясконца ваяваць нават з-за манеры хрысціцца двума ці трыма пальцамі або з-за першынства мужчын ці жанчын у каханні… У гэты роздумны момант В.Быкаў рэзка абрывае сваё апавяданне: ён не выпісвае простага рэцэпту, як стварыць грамадскую ідылію. Беларуская нацыя не можа складацца з адных У.Караткевічаў, але нацыя У.Караткевіча – беларусы.