Асабліва востра пытанне аб уніі паўстала ў 60-я гады ХVІ ст., калі ў ВКЛ абвастрыўся ўнутрыпалітычны крызіс, а няўдачы ў Лівонскай вайне (1558-1582) і, у прыватнасці, страта Полацка ў 1563 г. паставілі яго на грань палітычнай і ваеннай катастрофы. Гэта вайна, як адзначалі пазней польскія палітыкі, прыгнала ВКЛ да ўніі з Каронай, зрабіла беларуска-літоўскую шляхту больш падатлівай у пытанні аб новым дзяржаўным саюзе.