Разам з тым паэт спрабуе звярнуцца да расійскай старажытнасці, азначыўшы планы паэм «Мсціслаў» і «Вадзім» (апошні задума прыняў і драматургічную форму), стварае сатырычную паэму «Гавриилиада» (1821), паэму «Браты разбойнікі» (1822; асобнае выданне ў 1827). З часам у Пушкіне саспела перакананне (спачатку бязвыйсцева трагічнае), што ў свеце дзейнічаюць аб'ектыўныя законы, пахіснуць якія чалавек не ў сілах, як бы ні былі адважныя і цудоўныя яго намеры. У такім ключы быў пачаты ў траўні 1823 года ў Кішынёве раман у вершах «Яўген Анегін»; фінал першага раздзела рамана меркаваў гісторыю падарожжа героя за межамі радзімы па ўзоры паэмы Байрана «Дон Жуан».