Як гаспадар маёнтку, арганізатар вясковай працы, шляхціц павінен быць назіральным, цікаўным і шмат вучыцца. Веды, якiя здабывалiся ім, носяць практычны характар і часцяком зліваюцца з комплексам "народных ведаў" – народнай метэаралогіяй, аграноміяй, лекаваннем: "Каб гаспадарыць у маёнтку – мала старання, трэба быць чалавекам дасведчаным, добра ведаць якасць зямлі, дзе што пасеяць; ведаць час, калі сеяць гарох, пшаніцу, ячмень ці авёс, а што найцяжэй – прадбачыць перамену надвор'я, калі прыйдзе час сенакосу" [7, с. 142]. Задача шляхціца – разумная арганізацыя працы, якая давала б не толькі прыбытак самаму пану, але і забяспечвала б дабрабыт селяніна. У галодныя гады добры пан пазычае селяніну збожжа.