Паводле выступоўцы, у ХІХ стагоддзі, калі Рэч Паспалітая была падзелена, беларуская нацыя развіваецца па інэрцыі. На месцы сучаснай Беларусі з’яўляецца велізарны памежны пас ад Польшчы і Расіі. На гэтай тэрыторыі Расія будуе апорныя крэпасці з кругавой абаронай, каб кантраляваць гэтае велізарнае памежжа. У калектыўнай свядомасці папулярызуецца ідэя вызвалення народаў. З’яўляецца новы герой, які змагаецца за свабоду. Чарада паўстанняў у XVIII-XIX стагоддзях можа разглядаццца як праява імкнення вярнуць страчаную мяжу і краіну.