Першыя музейныя калекцыі ў Беларусі, як і ва ўсім свеце, збіраліся ў манастырах, храмах, ў рэзідэнцыях феадалаў. Найбольш вядомымі ўладальнікамі асабістых музейных калекцый на тэрыторыі Беларусі ў XVI–XVII ст. з'яўляліся Радзівілы и Сапегі. На рубяжы XVIII–XIX ст. з'яўляюццая першыя ўстановы музейнага тыпу. У гэты час музеі існавалі пераважна ў вышэйшых і сярэдніх навучальных установах Полацка, Гродна і іншых гарадоў.