Феномен Вялікага княства Літоўскага, якое існавала болей чым 500 гадоў, да гэтага часу да канца не разгаданы. Гэта была дзяржава, дзе мірна суіснавалі многа народаў – літоўцы, палякі, беларусы, украінцы, рускія, яўрэі, татары, немцы і нават шатландцы. У адрозненне ад тагачаснай Заходняй Еўропы тут не было праследаванняў па нацыянальнай ці моўнай прыкмеце. Акрамя гэтай унікальнай талерантнасці і мастацтва сужыцця, развівалася таксама грамадская супольнасць са сваімі свабодамі і дэмакратычнымі традыцыямі, якая не мае аналагаў. Блізка 10 працэнтаў грамадства гатовыя былі бясплатна змагацца за Айчыну, мелі права выбіраць і быць абранымі ў Сойм, альбо – прэтэндаваць на трон. У якой яшчэ еўрапейскай краіне была такая даволі вялікая група грамадзян, якая мела права голасу і вельмі актыўна ўдзельнічала ў палітычным жыцці?