У XI-XIII стст. Еўропа перажывала гаспадарчае ўздым. У выніку ўнутранай каланізацыі актыўна асвойваліся новыя плошчы для земляробства. З "Еўропы лясоў", яна ператварылася ў "Еўропу палёў". Расла колькасць насельніцтва. Некалькі адступіла пастаянны прывід голаду.