У старажытнасці эпідэміі лічыліся карай Божай, насланай на людзей за іх грахі. Каталізатарамі людскіх эпідэмій і эпізаотый (масавых захворванняў сярод жывёл) звычайна станавіліся прыродныя і сацыяльныя катаклізмы, войны, перасяленні народаў, нашэсці насякомых і грызуноў, неураджайныя гады, кліматычныя экстрэмумы, сонечная актыўнасць. У старажытных рускіх і беларускіх летапісах эпідэміі звычайна называліся морамі, пошасцямі і паветрыямі, таму што людзі здаўна заўважылі сувязь хвароб з кліматам. Яшчэ адна старажытная славянская назва чумы – чарэмная нежытавіца або чорнае нежыццё. Больш зразумелае нам найменне – гарачка, таму што хваробы звычайна суправаджаліся высокай тэмпературай. Былі і іншыя найменні – язва, зараза.