Некалькі дзён перад тым бацька нікуды не выходзіў з хаты, сядзеў пры акне зь нямецкім падручнікам, абнаўляў свае колішнія веды нямецкай мовы. А ў мястэчку рабілася немаведама што — спрадвечных яго насельнікаў выганялі з убогіх іх хатаў, зьбіралі да купы на кірмашовай плошчы, каб некуды весьці. Загадана было ўсё майно пакінуць на ўладу паліцыі, узяць з сабой толькі грошы і каштоўнасьці, цёплую апратку і харчу на трое сутак. Людзі нічога ня ведалі, але так меркавалі, што калі на трое сутак, дык павязуць надта далёка, можа на працу ў Нямеччыну. Але некаторыя ўжо прадчувалі, якая то будзе Нямеччына. Увечары з раёну прыяжджаў адзін стары знаёмец бацькі, які ціха распавёў, што там, за старымі могілкамі, капаюць вялікую шырокую яму — для каго б толькі? Але для каго, можна было здагадацца. Ды людзі не хацелі здагадвацца, бо і сапраўды цяжка было паверыць, каб тое было мажліва — безь віны і суду забіць столькі нявінных людзей. І зранку старыя і малыя, кабеты, хлопцы і маладзіцы з хатулямі за плячыма, плачам і роспаччу, гнаныя п’янымі паліцаямі, ішлі на кірмашовую плошчу, дзе і чакалі ў атачэньні нямецкіх жандараў. Там жа быў і ўжо вядомы местачкоўцам камэндант раёну па прозьвішчы Функ. На аб’явах, што панаклеілі на вуглах сінагогі, ён называўся таксама доктарам Функам, што ўчора выклікала добразычлівую ўвагу бацькі, які, пэўна ж, паважаў вучонасьць. Аб тым ён неяк мімаходзь заўважыў дачцэ, якая, занятая хатняй справай, яго не даслухала.