Лёс Якуба Коласа ў гады Вялікай Айчыннай вайны стаў сапраўдным адлюстраваннем лёса ўсяго беларускага народа: смутак развітання з радзімай, трагедыя страты блізкіх людзей і, нарэшце, радасць вызвалення.