Палітычныя тэндэнцыі ў розных краінах Еўропы на працягу апошніх 15 гадоў дэманструюць нам, што ідэалагічны хаўрус паміж нацыяналізмам і ліберальнай дэмакратыяй ва Ўсходняй і Цэнтральнай Еўропе быў часовым і няўстойлівым. Выяўляецца відавочная трансфармацыя статусу нацыяналізму: з прызнанага саюзніка дэмакратызацыі ён часцяком ператвараецца ў яе адкрытага ворага. (Нацыяналістычная партыя была галоўным апанентам ліберальных дэмакратычных сілаў падчас апошніх парламенцкіх выбараў у Сербіі, таксама як і палітычная пазіцыя нацыяналістычных сілаў у Польшчы супрацьстаўляе сябе ліберальнай дэмакратычнай ідэалогіі, і г.д.). У пэўным сэнсе нацыяналістычныя дыскурсы ў еўрапейскіх краінах вяртаюцца да ідэалагічных вытокаў нацыяналізму з перавагай каштоўнасцяў калектыўнага адзінства над каштоўнасцямі адзінкі, якія з’яўляюцца тыповымі для ліберальнай ідэалогіі.