— І, напэўна ж, трапляньне ў час. Кніга ўвогуле, а сур’ёзная ці нават вялікая кніга — у прыватнасьці, моцна зьвязаныя з часам. Адлюстроўваюць яго ва ўсіх парамэтрах — палітычных, эканамічных, сацыяльных, маральных, псыхалягічных, культурніцкіх. Давайце зірнем на пікавыя кнігі ў розныя пэрыяды, так бы мовіць, новай беларускай гісторыі. Канец ХІХ — пачатак ХХ стагодзьдзя. Першыя яго два дзесяцігодзьдзі. Нашаніўскі час. Першая хваля Адраджэньня. Стварэньне БНР. Якія кнігі паўплывалі на гэтыя працэсы найболей? Якія з тых працэсаў паўсталі?