украінскі культура другой паловы XIX стагоддзя, нягледзячы на ўсе перашкоды, працягвала паспяхова развівацца. Гэтаму спрыялі: па-першае, рэформы 1860-1870-х гадоў (адмена прыгоннага права, судовая, земская, гарадская, адукацыйная рэформы), па-другое, бурнае развіццё капіталістычных адносін.