Dr Vatikaan isch scho früe über d Juudeverfolgig informiert gsi. In dr Wienechtsaasprooch im Joor 1942 het dr Pius drüber greedet ass er sich wurd Sorge mache, wil Hundertduusigi ooni äignigs Verschulde, mänggisch nume wäge iirer Nazionalidäät oder Rasse umbrocht wurde. Ass er nid dütliger gsi isch und d Juude as Opfer und d Nazi as Dääter gnennt het, isch em vilmol zum Vorwurf gmacht worde. 1943 het dr Pius e Nunzius zum Hitler gschickt, zum mit em über s Schicksaal vo de Juude reede. Dä het aber nit welle loose, und so isch nüt us dere Demarsche cho. Wo im Oktober 1943 d Deportazioon vo de Juude vo Rom aagfange het, het dr Pius e baar nid seer effektivi Versüech gmacht, si ufzhalte. D Razzia isch zwaar am 17. Oktober iigstellt worde, aber d Juude, wo scho verhafdet worde si, si uf Auschwitz gschickt und dört fast alli ermordet worde. E baar Dääg noch de Verhafdige het dr Pius persöönlig befoole, alle Juude in ganz Italie Chircheasül aazbiete. In Rom sälber het d Chille bis zur Befreijig am 4. Juni 1944 öbbe 4500 Juude in mee as 150 Iirichdige versteckt. Er het au in vile Fäll bi dr SS interveniert und Juude, wo festgnoo worde si, si wider freigloo worde.