Mit Archaisme sin Wörter ussem Latiinische gmeint, wo in de andre romanische Sprooche nümm bruucht werde. Dezue ghört zum Byspil d Wörter baselgia Chilchurar bäte oder scheiver Fasnet[30], wo in keinere andre romanische Sprooch mee erhalte sin. Im Surselvische isch s latiinische Verb INCIPARE als entscheiver aafange erhalte, wo mer sunscht numme no im Rumänische începe findet. Di andre romanische Sprooche un au s Engadinisch hen e Verb, wo uff *CUMINITIARE zruggoot: Engadinisch cumanzar, ital. cominciare, frz. commencer. E wytres Byspil isch memia zviil vo latiinisch *NIMIA, wo sunscht numme ussem Altprovenzalische bekannt isch[31]. 