Чусыу йылғаһы ярындағы мәмерйә археологик ҡомартҡыларын өйрәнеүгә Ю.xa0Б.xa0Сериков етәкселегендәге Түбәнге Тагил дәүләт педагогия институты экспедициялары ҙур өлөш индерә. СССР Фәндәр академияһының һәм Урал юғары уҡыу йорттарының Чусыу буйындағы ауыл хаҡының көнкүрешен тасуирлаусы күп һанлы этнографик экспедициялары 1950—1960 йылдарға ҡарай.