Беренсеһе илдәге төрлө власть органдары араһында вәкәләттәрҙе бүлеүҙе һәм ошо органдарҙы формалаштырыу тәртибен көйләү, икенсеһе граждандарҙың милек мөнәсәбәттәрен көйләү. Асемоглу һәм Робинсон төшөнсәһе ике архетипты ҡапма-ҡаршы ҡуйырға тейеш: «экстрактив» («сығарыу», «ҡыҫыу») һәм «инклюзив» («үҙ эсенә алыу», «берләштереү») иҡтисади һәм сәйәси институттар, улар ике осраҡта ла бер-береһен нығыта. Инклюзив иҡтисади институттар йәмғиәттең киң ҡатламдарының милек хоҡуғын яҡлай (элита ғына түгел), улар милекте нигеҙһеҙ ситләтеүгә юл ҡуймай, табыш алыу маҡсатында бөтә граждандарға ла иҡтисади мөнәсәбәттәрҙә ҡатнашырға рөхсәт итә. Бындай учреждениелар шарттарында эшселәр хеҙмәт етештереүсәнлеген арттырыу менән ҡыҙыҡһына. Авторҙар фекеренсә, бындай иҡтисади институттарҙың оҙайлы йәшәүе йәмғиәттең киң ҡатламдарына ил менән идара итеүҙә ҡатнашырға һәм күпселек өсөн файҙалы ҡарарҙар ҡабул итергә мөмкинлек биргән инклюзив сәйәси институттарһыҙ мөмкин түгел. Экстрактив хужалыҡ учреждениелары халыҡтың киң ҡатламдарын үҙ эшмәкәрлегенән килгән килемде бүлеүҙән ситләштерә. Улар, киреһенсә, элитаға ҡарамағандарҙың мөлкәтен ситләштерергә рөхсәт ителгән элитанан башҡа, һәр кемгә иҡтисади мөнәсәбәттәрҙә ҡатнашыуҙан файҙа алырға ҡамасаулай. Бындай иҡтисади институттар халыҡтың киң ҡатламдарын ил хөкүмәтенән ситләштергән һәм бөтә сәйәси власты йәмғиәттең тар ҡатламы ҡулына туплаған экстрактив сәйәси институттар менән оҙатыла. Авторҙар фекеренсә, күп кенә үҫештәге илдәрҙә экстрактив институттар фәҡирлектең сәбәбе булып тора..