Ерҙе һөрөүҙә һәм урманды ҡырҡыуҙа сама белмәү Башҡортостандың тәбиғи йөҙөн бик ныҡ үҙгәрткән. Ошо күңелһеҙ ваҡиғаларҙың шаһиты Өфө землемеры Н.xa0В.xa0Ремезов үҙенең «Ҡырағай Башҡортостан тормошонан очерктар. Әкиәт илендә булған хәл» тигән китабында (1887 йыл) был күренешкә махсус бер бүлекте арнай һәм уны «Метаморфоза» тип исемләй. Унда Н.xa0В.xa0Ремезов, «Ағиҙел һәм Ҡариҙел йылғалары буйлап урмандарға 60-сы йылдар башына тиклем тейелмәгәйие әле Ә хәҙер был урындарға күҙ һалһаң танырлыҡ та түгел: кеше аяғы баү маған урмандар үҫкән ерҙә хәҙер ялан; һаҙлыҡ булған урында гу ғай; кеше йөрөмәгән төпкөлдә хәҙер биш саҡрым һайынxa0— ауыл, утар, пристань. Элек айыуҙар ҡурҡыныс һалған һәм уларҙың үкереүе шрә яҡты һәр ваҡыт тетрәндергән урын дарҙа әле ҡуянды ла осратмаҫһың Бер һүҙ менән әйткәндәxa0— донья тиҫкәреһе менән әйләнгән!» гнм яҙа