1550 икенсе яртыһында йылда Нуғай Урҙаһында киҙеүҙән ҡырылыу менән үрелеп барған бөйөк аслыҡ башланған, ул халыҡтың Урҙанан күпләп ҡасыуына килтергән. эне, аша үтеп 1558 йылда Әстерхан аша үтеп киткән инглиз сәйәхәтсеһе Э. Джекинсон был ваҡиғаны шулай итеп тасуирлаған: «Был илдәрҙә бындай үләтте мор бер ҡасан да күрмәгән булғандар; нуғайҙарҙың ерҙәре көтөүлектәргә бай булған, хәҙер улар буш… уларҙың үле кәүҙәләре, йәнлектәрҙеке кеүек, күмелмәйенсә, бөтә утрау буйынса өйөлөп ята». Күмәк кешенең асығыуы сәбәп булып тәбиғи һынылыш торған. Юрматы башҡорт ҡәбиләләһе риүәйәтенә ярашлы: «Бик күп ҡар яуҙы, һәм өс йыл бер рәттән ҡаты ҡыш торҙо. Килеш һәм Һарыҡ һәм башҡа мал күпләп ҡырылды, иген дә үҫмәне». Үҙ-ара һуғыштар, аслыҡ һәм үләт менән Башҡортостан территорияһынан нуғайҙарҙың китеүенә булышлыҡ иткән. Ҡайһы бер башҡорт ҡәбиләләренең риүәйәттәрендә (мең, юрматы, үҫәргән, бөрйән, ҡыпсаҡ, тамъян) нуғайҙар һәм улар менән бергә башҡорттарҙың да китеүе тураһында мәғлүмәттәр һаҡланып ҡалған.