Есемдәрҙең үҙенсәлектәренә (мәҫәлән, металдарҙың ирөү, ҡойоу, металл ялтырауығы кеүек үҙенсәлектәре) аңлатма биреү өсөн Аристотель уйлап тапҡан 4 элемент-сифат ҡына етмәй башлай, шуға күрә Жәбир ибн Хәйән металдар килеп сығышының теорияһын тәҡдим итә:уныңса, металдар ике өлөштән — металлылыҡ башланғысынан (фәлсәфәүи терегөмөш) һәм яныусанлыҡ башланғысынан (фәлсәфәүи көкөрт) ҡушыла.