1773 йылдың 14 октябрендә Йылайыр ҡәлғәһенән 27 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан Преображенск заводына Пугачёв ғәскәре полковнигы Т. А. Соколов-Хлопуша килә. Поручик Е. Д. Долгоносов командалағындағы ҡәлғә гарнизоны (уның составында 70-кә тиклем һалдат һәм 6 пушка булған) ҡаршылыҡ күрһәтә алмаған. 1773 йылдың октябрь аҙағынан ҡәлғәғә бер нисә тапҡыр ихтилалсылар һөжүм иткән һәм ул өлөшләтә емерелгән. 1773 йылдың 4 ноябрендә Е. Д. Долгоносов хәбәр итеүенсә, башҡорт һәм завод крәҫтиәндәре отрядтары ҡәлғәне күп тапҡыр алырға маташҡан. 9 ноябрҙәге генерал-поручик И. А. Деколонг рапорты буйынса, Пугачёв ғәскәре Йылайыр ҡәлғәһенән 60 хәрбиҙәрҙе, шулай уҡ аҡса алған. 1773 йылдың 12-13 ноябрендә Гагарин етәкселегендәге хөкүмәт командаһы Йылайыр ҡәлғәһенән 3 пушка һәм 25 һалдат алып Преображенск заводынан ихтилалсыларҙы ҡыҫырыҡларға ниәтләгән, алыш барышында завод эшселәренә ярҙамға 400 башҡорт килгән, һөҙөмтәлә карателдәр тар-мар ителгән: һалдаттарҙың күбеһе юҡ ителгән һәм әсиргә алынған, Гагарин Йылайыр ҡәлғәһенә ҡасып өлгөргән. Башҡорттар Йылайыр трактында барлыҡ почта станцияларын яҡҡандар.