Башҡортостанда 18 — 19 бб . И.а. ҡаршы тейешле көрәш саралары һәм квалификациялы медицина ярҙамы булмауы , халыҡтың йәшәү кимәле түбән булыуы арҡаһында был ауырыуҙар киң таралған була ; улар халыҡ , бигерәк тә балалар үлеменең төп сәбәпселәренең береһе булған ( ҡара : Халыҡ һаулығы ) .