Соната формаһы ике теманың ҡаршылыҡлы үҫештә менән бирелүе менән характерлы. Уға ике тональлектең ҡапма-ҡаршылығы, сюжеттың, ҡағиҙә булараҡ, тиҙләтелгән темпта барыуы хас. Соната XVII быуатта уҡ барлыҡҡа килә. Бер цикл эсендә темп яғынан дүрт өлөш: тиҙле темпxa0— аҡрынxa0— тиҙлеxa0— аҡрын темп. Ләкин был форма аҡрынлап үҙгәрешкә дусар була. Соната үҙенең иң юғары дәрәжәһенә Гайдн, Моцарт, Бетховен ижадтарында ирешә. Бетховен сонаталары тирән эстәлеклелек, образдарның көслөлөгө, эске конфликтлылығы менән характерлана. Соната формаһы Ф. Шопен, P. Шуман, Ф. Лист, И. Брамс, Э. Григ һ. б. тарафыннан ҡулланыла һәм үҫтерелә. XX быуатда M. Равель, К. Дебюсси, A. Скрябин, C. Прокофьев, Д. Шостакович, П. Хиндемит, Б. Барток һ. б. композиторҙар соната жанры өҫтөндә актив эшләҙәр.