Наҙанлыҡ мәсьәләһен хәл итеү өсөн халыҡтың грамоталылыҡ кимәлен үлсәү өсөн аныҡ ҡорал кәрәклеген белдереп, Н. Рубакин Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлегендә XIX быуат аҙағында билдәле булған грамоталылыҡ кимәлен баһалауҙың бөтә ысулдарын тәҡдим итә (был материал тулыһынса Демографик статистика мәҡәләһендә бирелә, «Грамоталылыҡ статистикаһын үҫтереү» бүлеге).