К. В. Бутцер теорияһы. 1958-59 йылдарҙа К. В. Бутцер Нил буйында тәбиғәт-климат шарттарының үҙгәреп торғанлығын фаразлай. Ул төбәктә бөтә экосистемаға һәм халыҡтың йәшәү рәүешенә ҙур йоғонто яһаған ҡоролоҡтоң өс тапҡыр булғанын белдерә (1995 йылда дүртенсеһен өҫтәй): 1) б. э. т. 3600 йыл тирәһе (Накад I дәүеренең ахыры) — Төньяҡ-Көнсығыш Африкала яуын-төшөмдөң ҡырҡа кәмеүе (йылына 50 миллиметрға тиклем), 2) б. э. т. 2850—2600 йылдар, 3) б. э. т. 2480/2400-2000 йылдар, 4) б. э. т. 1300 йыл тирәһе.[22].