Немец фәйләсуфы Лейбниц Готфрид Вильгельм (1646-1716) төрлө яҡлы ғалим булған, әммә уның фәлсәфә буйынса хеҙмәттәре иң ҙур әһәмиәткә эйә. Ул, донъя ваҡ-төйәк элементтарҙан — монадаларҙан, эске этәргес көскә эйә рухи һәм матди башланғыстарҙан тора, тип иҫәпләгән. Бында ул боронғо фәйләсуф Аристотелгә яҡын тора. Спинозаның фәлсәфәһенән ул пантеистик Алланы «алған», уны бар тереклектең ысын ижадсыһы, йәшәйештең «ғәйепләнеүсеһе лә, әфәндеһе лә» тип һанаған. Монадаларҙың берҙәмлеге Аллаһы тәғәлә «алдан ҡорған гармония» һөҙөмтәһе .