Китаптың төп геройы Григорий Мелеховxa0— дон казағы, ябай һуғышсынан үҫеп сыҡҡан офицер. Дон казактары тормошон ҡырҡа үҙгәрткән тарихи һынылыш ваҡыты Григорийҙың шәхси фажиғәле һынылышы осорона тап килә. Григорий үҙенең кем менән : ҡыҙылдар йәки аҡтар яғындаxa0— ҡалырын аңлай алмай. Мелехов тәбиғәттән килгән һәләтлектәре арҡаһында ябай казактан офицер дәрәжәһенә тиклем үҫә, ә аҙаҡтан хатта Граждандар һуғышында Баш күтәреүсе казак армияһының генералы кимәленә тиклем күтәрелә, тик хәрби карьераһы уңышһыҙ килеп сыға. Шулай уҡ шәхси тормошонда ул ике ҡатын: башта үҙе һөймәгән, бары тик ике балалары Полюшка менән Мишатка тыуғас ҡына ярата башлаған Наталья һәм үҙенең йәштән һөйгән беренсе һәм иң көслө мөхәббәте Астахова Аксиньяxa0— араһында өҙгөләнә. Ул ике яратҡан ҡатынын да һаҡлап алып ҡала алмай.