Күпселек ғалимдарҙың фекеренсә, б. э. XII—XIV быуаттарында сахалар бер нисә тулҡын булып Байкал күле өлкәһенән Лена, Алдан һәм Вилюй йылғалары бассейнына күсеп килә, унда улар өлөшләтә ассимиляцияға дусар була, элек бында йәшәгән бында йәшәгән эвенктар (тунгустар) һәм юкагирҙарҙы өлөшләтә ҡыҫырыҡлап сығара. Сахалар төньяҡ киңлектәрҙә ҡырҡа континенталь климат шарттарында эре мөгөҙлө малды үрсетеү буйынса уникаль тәжрибәгә эйә булып традицион малсылыҡ, йылҡысылыҡ, балыҡ тотоу менән шөғөлләнә, һунар итә, сауҙа, тимерсе һәм хәрби эштәрҙе үҫтерә.