Хәҙерге ғалимдар Босх ижадына күпкә тәрәнерәк мәғәнә һалыныуы хаҡындағы һығымтаға килә һәм ул мәғәнәләрҙе асырға, тамырҙарын, сығанаҡтарын табырға, аңлатма бирергә тырыша. Берәүҙәр Босхты төпкө аңдан бығаса күрелмәгән образдарҙы һөйрәп сығарған XV быуат сюрреалисы тип атай, уның менән бергә мотлаҡ Сальвадор Далиҙы иҫкә төшөрә. Икенселәр фекеренсә, Босхтың сәнғәтендә урта быуаттарҙағы «эзотерик дисциплиналар»xa0— алхимия, астрология, ҡара сихыр сағыла. Өсөнсөләр рәссамды ул заманда йыш осраған  менән бәйләй. Френгер фекеренсә, Босх Изге Рух Туғанлығының ағзаһы булған, улар шулай уҡ әҙәмселәр тип тә аталған; был мөртәтсел  XIII быуатта барлыҡҡа килһә лә, Европала бер нисә быуаттан һуң ғына ныҡлы таралып китә. Ләкин Босх осоронда Нидерландта бындай мәҙһәптең булыуы тураһында бер ниндәй мәғлүмәт табылмағанлыҡтан, был фараз ғалимдарҙың күбеһе тарафынан кире ҡағыла.