Ҡырым ярымутрауында төрлө ваҡыттарҙа Бөйөк Әрмәнстандан, Кесе Азиянан һәм Болгариянан күсеп килгән әрмәндәр йәшәй. Унда алты быуат йәшәп, [[Екатерина II |Екатерина II]]-сенең 1778 йылдың 9 мартындағы указы буйынса, были добровольно переселены в земли хәҙерге Ростов өлкәһенең ерҙәренә үҙ ирке менән күсереп ултыртылғандар. Донда әрмәндәр колонияһы 1779 йылда барлыҡҡа килә. Ҡырымдың ҡала халҡы [[Нахичевань]] ҡалаһына күсеп ултыра, ә ауыл халҡы — [[Чалтырь]], Топти (Ҡырым), Мец Сала ([[Оло Салы]]), Султан Сала һәм Несвита (Несветай) ауылдарына күсә. Ҡырымда йәшәп, әрмәндәр әрмән теле диалектын, халыҡ йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, халыҡ көнкүреше элементтарын һаҡлағандар. Күсеп килеүселәргә дин тотоу иреклеге бирелә. Уларға сиркәүҙәр һәм сиркәү манаралары төҙөргә, сиркәү йолалары атҡарырға, бөтә әрмәндәрҙең юғары патриархына - эчмиадзин католикосына ғына буйһонорға ирек бирелә.