Порто-франко статусы арҡаһында Батуми ҡалаһы ҙурая барған, заманса европа ҡалаһы күренешен алған. Шул осорҙа Батумиҙа халыҡтың ижтимағи хәле насарайған, контрабанда барлыҡҡа килгән. 1883 йылда Кавказ аръяғы тимер юлы Батумиҙы нефть-газға бай Баҡы ҡалаһы менән бәйләгәнлектән, ҡала мөһим портҡа әйләнгән. «Батум нефть сәнәғәте һәм сауҙа йәмғиәте» (БНИТО), һәм 1886 йылда уның нигеҙендә «Каспий-Ҡара диңгеҙ нефть сәнәғәте һәм сауҙа йәмғиәте» ойошторолған. Нефть продукттары Баҡынан Бөйөк Британияға, Австрияға, Бельгияға, Һинд-Ҡытайға, Төркиәгә, Японияға, Грецияға, Ҡытайға, Германияға, Голландияға, Францияға, Мальтаға, Португалияға, Алжирға, Филиппин утрауҙарына, Дунай буйы кенәзлектәренә оҙатылған. Батум аша Баҡынан 27xa0млн. 600 мең бот кәрәсин сығарылған. 1896xa0й. Батуми-Хашури участкаһында 835xa0км оҙонлоғондағы Баҡыxa0— Батуми кәрәсин үткәргесен төҙөү башлана, 1906xa0й. тамамлана.