Йоматау ауыл Советы (Өфө районы) үҙәге, тимер юл станцияһы. Район үҙәгенән көньяҡк-көнбайышҡа табан 38 саҡрым алыҫлыҡта Дим йылғаһы буйында урынлашҡан. Ауылға XVIII быуат башында Өфө өйәҙендә поручик, тыуған яҡты өйрәнеүсе-тарихсы, этнограф, йәмәғәт эшмәкәре Василий Степанович Юматовтың алпауыт крәҫтиәндәре нигеҙ һала. Ауылға уның фамилияһы бирелгән, шулай уҡ Лагерь, Алағар исемдәре менән билдәле булған. Хәҙерге ауыл урынында алпауыт усадьбаһы һәм 10 ихатаның торағы урынлашҡан. Йоматау ауылының тәүге кешеләреxa0— Емельянов, Васильев, Варламов, Корнилов Михаил, Корнилов Дмитрий, Кудряшов Иван, Корнилов Иван. Һуңынан Ларин үҙ крәҫтиәндәренә ер һатып алған, һөҙөмтәлә ун ике крәҫтиән ихатаһынан урам барлыҡҡа килгән. 1865 йылда 14 йортта 80 кеше йәшәгән. Игенселек менән шөғөлләнгәндәр. 1906 йылда бакалея кибете теркәлгән. Ваҡыт уҙыу менән ауыл үҫешә. Тимер юл быға ҙур этәргес була, шул уҡ исемдәге станция төҙөлә. 1934 йылдан ауылдан 1 саҡрым алыҫлыҡта «Йоматау» шифаханаһы асыла. «Йоматау» шифахана хеҙмәткәрҙәре һәм хеҙмәтләндереүсе персонал иҫәбенә халыҡ һаны арта. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ауылға илдең көнбайыш райондарынан ҡасаҡтар күсеп килә, уларҙың күбеһе бында даими йәшәргә ҡала. Ауылда яңы йорттар төҙөлә. 1977 йылда Йоматау ауыл советы барлыҡҡа килә. Уға биш тораҡ пункт инә: Йоматау ауылы, «Йоматау» шифаханаһы, Йоматау ауыл хужалығы техникумы, Йоматау станцияһы, Опто ауылы. Әлеге ваҡытта ауылда 3785 кеше йәшәй. Ауыл эргәһендә Йоматау тәжрибә урман культуралары массивы урынлашҡан, ул тәбиғәт ҡомартҡыһы булып тора. Халҡы: 1906 йылдаxa0— 181 кеше; 1920 йылдаxa0— 199 кеше; 1939 йылдаxa0— 229 кеше; 1959 йылдаxa0— 329 кеше; 1989 йылда —876 кеше; 2002 йылда —1246 кеше; 2010 йылдаxa0— 1598 кеше. Урыҫтар, башҡорттар, татарҙар йәшәй (2002). Халҡы «Йоматау» шифаханаһында эшләй. Урта мәктәп, амбулатория, наркология диспансерының №xa01 реабилитация үҙәге бар.