Был осорҙа Ван күленән аҡҡан һыуҙың ағып сыҡҡан урынын һәм уның Тигр һәм Евфрат йылғалары бассейндары менән бәйләнешен эҙләү төп географик проблемаларҙың береһе була. Төбәк ҡалҡыулыҡтары картаһы һәм ул осорҙа был ике йылға бассейндары Ван күле ярҙамында тоташҡан булыуы тураһында курдтар араһында йөрөгән имеш-мимештәр нигеҙендә ошондай бәйлелектең булыуы фаразлана. Шул уҡ дәүерҙәге ҡайһы бер белешмә баҫмалары, шул иҫәптән 1875—1889 йылдарҙағы Британия энциклопедияһының туғыҙынсы баҫмаһы ошо мәғлүмәт нигеҙендә: «аборигендар күл һыуы ер аҫты каналдары аша Тигр йылғаһы шишмәләре менән тоташыуы тураһында һөйләй» һәм «ҡалҡыуыраҡ ерҙә урынлашҡан Назик күле Ван күленә лә һәм Евфрат йылғаһына ла үҙ һыуҙарын ебәрә», тип яҙған. Тикшеренеүселәрҙең береһе абруйлы география журналы биттәрендә, Немрут янартауындағы ярыҡтар аша Евфрат менән Ван күле ер аҫтында тоташҡан, тип фаразлай. Британия энциклопедияһының 1910—1911 йылдарҙа баҫылып сыҡҡан тулыландырылған артабанғы баҫмаһы бындай фараздарға сик ҡуя. Артабан шул осорҙа Ван күленең барлыҡҡа килеүе Немрут янартауының уяныуы менән бәйле булыуы раҫлана.