Ҡарабахтағы ошо төбәктең боронғо өбөрөлө келәмдәрен  Сәләбитип атайҙар. Дөрөҫөндә,  һатып алыусылар һәм келәм менән сауҙа итеүселәр тарафынан боҙолоп, Европала Челабирт (Chelabirt) булараҡ билдәлелек алған. Был келәмдең тәүләп барлыҡҡа килгән урыны Бәрҙәнән  көнсығышҡа табан 10 км алыҫлыҡта урынлашҡан Сәләбиҙәр ауылы булған. Низами Гәнжәүиҙең (1141-1209)  «Шәрәф-намә» поэмаһында Искәндәр Зөлҡәрнәйҙең Бәрдәгә килеүен һүрәтләгәндә  «Сәләби» тигән келәм һуҡҡан ауыл кешеләре тураһында яҙа  . Сәләбиҙәр ауылындағы оҫталар  келәмдең структураһын, составын   камиллаштыра бара.  һуңғараҡ был келәмдәр Таулы Ҡарабахта, Аранда, бигерәк тә Ҡаҙаҡ ҡалаһында һәм XIX быуаттың келәм етештергән башҡа  урындарында таралып,  төрлө исем аҫтында популярлаша. Сәләби келәменең урта ерлеге композицияһы оло бер биҙәктән (гөлдән) йәки бер-бер артлы  теҙелгән бер нисә ҙур биҙәктән (гөлдән) тора. Улар, ғәҙәттә, 80-150 см дәүмәлле була. Сәскәләр, ғәҙәттә, 16 таж япраҡлы итеп эшләнгән, әммә һуңғараҡ технологик процесстар үҙгәреү сәбәпле, улар үҙенең тәүге ҡиәфәтен юғалта башлаған, урындағы стиль нигеҙендә уның тышҡы күренешендә үҙгәрештәр булған. Баҡыла Бибиһәйбәт мәсетендә  һаҡланған  XVIII быуат келәме өсөн дә шундай уҡ аңлатма һәм аналогия лә хас. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, урта өлөштә ҙур бер биҙәк ситтәрәк бер нисә ҙур биҙәк төшөрөлгәненән матурыраҡ  күренә. Бының шулай икәнен  Лондондағы Виктория һәм Альберт музейында һаҡланған XIX быуатҡа ҡараған келәм өлгөһөндә күрергә мөмкин