Башҡортостан архитектураһы тарихы таш быуатта ябай ҡыуыштарҙың һәм торлаҡтарҙың барлыҡҡа килеүе менән башлана. Тәүтормош кешеһе тәбиғи ышыҡ урын һәм ғибәҙәтхана сифатында Башҡортостан биләмәләрендәге карст мәмерйәләрен ҡулланған (Ямаҙы-Таш мәмерйәһе, Шүлгәнташ мәмерйәһе). Беренсе торлаҡтар ҡая тарлауыҡтарында (Урта-Түбә) йәки ҡаяларҙы бер аҙ уйып ҡырҡып, бүрәнәләр менән ҡаплап ҡорғандар (Суртанды торалары).