Оҙаҡ йылдар ғәйнә башҡорттары тарихын өйрәнгән тарих фәндәре докторы Нәзир Ҡолбахтин үҙгәртеп ҡороуҙар башланғас, уҙған быуаттың 90-сы йылдарында, Пермь крайына Башҡортостандан иң беренсе ҙур делегация барыуы, 1996 йылда үҙенең ошо ырыу башҡорттарына бағышланған монографияһын баҫтырыуы тураһында бәйән итте. Башҡорт ырыуҙары араһында ғәйнә башҡорттары социаль-иҡтисади йәһәттән иң алдынғы һәм үҫешкәне була. 18-се быуатта уҡ батша чиновниктары уларҙың тау эшмәкәрлеген билдәләй. Башҡорт ерҙәрен Строгановтар һәм башҡалар талай, батша власы ғәйнәләр ерҙәренә күпләп башҡа халыҡтарҙы күсереп ултырта башлағас, алдынғы ҡарашлы ғәйнәләр үҙ ерҙәрен һаҡлап ҡалыуға өлгәшә. Шул осорҙа империя сәнәғәтселәренең 95 процентын ғәйнә башҡорттары - Тасимовтар һәм башҡалар алып тора. Ҡуян ауылынан ғына 25 башҡорт тау сәнәғәте өлкәһендә эшләй. Ян-яҡтан ҡыҫырыҡлауҙар башланғас, ғәйнә сәнәғәтселәре батша власына тау эшселәре исеменән наказ яҙып ебәрә. Граф Чернышев менән башҡорт ерҙәренән мәғдән сығарып ситкә алып китеп һатҡан өсөн Тасимов уның менән 8 йыл дауамында судлаша һәм еңеүгә - 70 мең һум түләтеүгә өлгәшә. Туҡтамыш Ишбулатов - Пугачев полковнигы булараҡ билдәле, дөйөм алғанда 13 ғәйнә башҡорто Пугачев полковнигы дәрәжәһенә лайыҡ була, шуларҙың икеһе - старшина, икеһе - мулла, ҡалғандары ябай халыҡ араһынан.