Әлеге ваҡытта Себер ауыдарында, шул иҫәптән татар ауылдарында, ике өлөштө берләштергән ҙур себер «чалдон йорто» традицион һанала, ул «гармунды» хәтерләтә, ингән ерҙән уң яҡҡаxa0— ҡатын-ҡыҙҙарҙың аш-һыу әҙерләү урыны һәм һул яҡта, төптә, өйҙөң иң күркәм «ҡыҙыл мөйөшөндә»xa0— божница урын ала. Чалдондарҙың бындай ағас йорт ҡоролошо Себергә Ермактың һәм яңы урыҫ күскенселәре килеүе менән бәйле. Себергә «самоходтарҙың» килгәненә тиклем чалдондар ер (баҙ) өйҙәр һәм блиндажға оҡшаған өйҙәр ҡуйған, улар ергә һеңешеп ултырған һәм кәрәк саҡта икенсе ерҙә лә бындай «өйҙәрҙе» еңел генә төҙөп булған, бигерәк тә һунар итеү йәки балыҡ тотоу урындарында. Әлеге ваҡытта ошондай «һунар өйҙәрен» төҙөү ғәҙәтен бөтә һунарсылар һәм балыҡсылар, шул иҫәптән себер татарҙары, үҙләштергән. Бындай өйҙәрҙә (заимкаларҙа) шырпы, аҙыҡ-түлек, кейем, һауыт-һаба ҡалдырыла. Өйҙөң исеме лә тәбиғәткә ҡарата ерле халыҡтың тәрән ихтирамын кәүҙәләндерә, кеше тәбиғәттән «үтескә» алғанды изгелек эшләү аша кире ҡайтара