Башҡорттар тураһында иң тәүге этнографик тасуирламаларҙы Бағдад хәлифе Әл Мөҡтәдирҙең иҙел болғарҙарына илсеһе Ибн Фаҙлан яҙған. Ул 922 йылда башҡорттар араһында булған һәм юл яҙмалары алып барған. Уның тасуирламаларына ҡарағанда, башҡорттар малсылыҡ менән шөғөлләнгән һуғышсан һәм ҡөҙрәтле халыҡ булған. Ир-егеттәр һаҡал-мыйығынҡырып йөрөгән. Башҡорттар ун ике хоҙайҙы: ҡыш, йәй, ямғыр, ел, ағастар, кешеләр, аттар, һыу, төн, көн, үлем, ер һәм күк хоҙайҙарын ололаған. Шулар араһында барыһын берләштереүсе, барыһы менән дә «тытыу йәшәгән һәм бер-береһен иптәштәрсә хуплап ҡына торор мөнәсәбәткә өлгәштереүсе» баш хоҙайxa0— Күк тәңреһе булған. Башҡорттарҙың ҡайһы береһе йыландарҙы, балыҡтарҙы һәм торналарҙы алла кеүек күргән. Ибн Фаҙлан тотемизм менән бер рәттән шаманизмды ла билдәләгән.