Энеолит дәүерендә (б.э.т. IV меңлек аҙағы— II меңлек) төбәк халҡы эре һәм ваҡ мал аҫрағандар. Ҡайһы бер ғалимдар фекере буйынса, Көньяҡ Уралда ат ҡулға эйәләштерелә йәғни йортлаштырыла, һәм шунлыҡтан был ерҙәр йылҡысылыҡтың барлыҡҡа килеү урыны тип иҫәпләнә. Был осорҙа Урал алдының үҙәк өлөшөндә — Ағиҙел буйы мәҙәниәте, Башҡортостандың төньяғында — Гарин мәҙәниәте, Көньяҡ Урал далаларындаxa0— Соҡор мәҙәниәте, Урал аръяғындаxa0— Суртанды мәҙәниәте формалаша.