XV быуат дауамында Әрмәнстан территорияларының бер өлөшө ситтән килеүсе Ҡара Ҡуйлылар һәм Аҡ Ҡуйлылар күскенсе ҡәбиләләре төҙөгән дәүләттәр составына ингән. Әрмән халҡы әсирлеккә төшкән, шулай уҡ күпләп Грузияға, Ҡырымға, Украинаға ҡасып киткән һ.б.. XIII—XIV быуаттар дауамында Әрмәнстандың юғары ҡатламын аҡрынлап килмешәк хәрби-күскенсеxa0— монгол, төрөк һәм курдxa0— юғары ҡатламының ҡыҫырыҡлау процесы барған. И.xa0П.xa0Петрушевский билдәләгәнсә, «әрмән феодалдарының урынын үҙҙәренең башҡа типтағы тәртибен килтергән баҫҡынсыларxa0— монгол, төрөкмән һәм курд хәрби-күскенсе юғары ҡатламы биләгән.». Монгол илхандарының һәм бигерәк тә төрөкмән ҡара ҡуйлылар һәм аҡ ҡуйлылар баҫҡынсыларының хакимлығы Әрмәнстан өсөн сикһеҙ ауыр эҙемтәләргә эйә булған: етештереү көстәре бөлгөнлөккә төшкән, халыҡтың бер өлөшө таланған һәм ҡырылған, мәҙәниәт һәйкәлдәре ҡыйратылған.