Афғанстан күсмә ҡәбиләләрҙең иң күп һанлылары — дуррани һәм гильзай. Әле XVIII—XIX  быуаттарҙа  сәйәхәтселәр гильзайҙар йәшәгән территорияларға, бигерәк тә Кабул һәм Калат араһындағы райондарға йыш ҡына ҡурҡа-ҡурҡа ғына килә.  «Фарсы һәм Һинд сиктәрендә халыҡ һуғышсан, татарҙар һымаҡ тирмәләрҙә күсенеп йәшәй, яу эштәрендә һәр ваҡыт маһирҙар, аслыҡҡа, сарсауға һәм эҫелеккә түҙемдәр...бөтә ғүмере тиерлек туҡтауһыҙ барымтала үткәрә һәм ғөмүмән  бөйөк ҡәтғилеккә эйә», — тип улар тураһында 1790 йылда Рәсәйҙә баҫылып сыҡҡан  «Донъялағы иң бай Һинд батшалығын ҡаҡшатҡан һәм бөтә Көнсығыштың ҡотон алған Фарсы Александры йәки ҡот осҡос Нәҙир» трактатында  хәбәр  ителә. Был ҡәбиләнең һуғышсан характерына тулыһынса төрөк лексемаһының  halaç һөжүмдә ҡатнашыусы (синонимдары: sürücü, akıncı, yağmakâr) семантикаһы тап килә. Чагатай телендә  halaç термины менән Иранда, Раз һәм Тус ҡалаларында. шулай уҡ Афғанстан территорияһында  йәшәүсе күп һанлы халыҡты атайҙар.