Әзербайжан опера сәнғәтенә композитор Үзәйер Ғаджибәков нигеҙ һала, ул 1907 йылда Фүзулиҙың «Ләйлә менән Мәжнүн» поэмаһы буйынса шул уҡ исемдә опера яҙа. Ул муғам-опера жанрына нигеҙ һала. Был жанр үҙендә нота менән яҙылған музыканы (хорҙар, бейеүҙәр) композитор биргән текст нигеҙендәге яңғыҙ йырлы импровизацияxa0— муғам менән ҡатнаштыра. Ғаджибәковтың «Аршин мал алан» опереттаһы Әзербайжан опера сәнғәтенең сираттағы ҙур ҡаҙанышы була. Р.xa0М.xa0Глиэр Әзербайжан театры өсөн «Шаһсенем» операһын (1927 й. пост.; 2-се ред. 1934 й. пост.) яҙа, был әҫәр әзербайжан музыкаһын ҡатмарлы профессиональ бурыстарҙы хәл итеүгә әҙерләй. Классик музыкаль-сәхнә формаларындағы тәүге әзербайжан операһы Нәргизде композитор М. Магомаев яҙа (1935), был әҫәр Әзербайжанда 1920-се йылдарҙа булған революцион ваҡиғаларҙы сағылдыра. Композитор Фикрәт Әмиров Джафар Джаббарлы драмаһы буйынса шул уҡ исемдәге «Севиль» операһын (1953) ижад итә, был әҫәр беренсе милли лирик-психологик опера була.