Араука́на ()xa0— испандарҙың хәҙерге Чили территорияһында йәшәгән араукандарҙың ерҙәрен баҫып алыуы тураһында хикәйәт. Алонсо де Эрсилья-и-Суньига (; 1533—1594, баск сығышлы испан шағиры) тарафынан араукан һуғышы () барған саҡта яҙылған. Поэма XVI быуат аҙағында авторҙың үҙенең дә, ярһыу патриот һәм йәне-тәне менән бирелгән католик булараҡ, ул ваҡиғаларҙа ҡатнашыуы һәм барыһын да үҙ күҙҙәре менән күреүе сәбәпле айырыуса популярлыҡ яулай. Арауканианың тәбиғәте, ландшафтары, ғөрөф-ғәҙәттәре һәм мәҙәниәтенең һүрәтләнеше ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.