Һуғышҡа тиклемге йылдарҙа П.xa0А.xa0Черенков яҡтылыҡтың фаза тиҙлегенән юғарыраҡ тиҙлек менән хәрәкәт иткәндә уның нурланыш эффектын асҡан, И.xa0Е.xa0Тамм һәм И.xa0М.xa0Франк теоретик яҡтан аңлата (Вавилов- Черенков эффекты). 1950-се йылдарҙа Н.xa0Г.xa0Басов һәм С.xa0С.xa0Прохоров бер нисә лазер төрөн булдыра. Һанап үтелгән асыштар Нобель премиялары менән билдәләнә. 1957 йылда С.xa0П.xa0Королёв етәкселегендәге ғилми коллективтар тәүге Ерҙең яһалма юлдашын осора һәм Ю.xa0А.xa0Гагариндың йыһанға осоу мөмкинлеге барлыҡҡа килә (1961 йыл). Ихтималлыҡ теорияһының һәм функциональ анализдың бер төркөм математик проблемалары академик А.xa0Н.xa0Колмогоровтың хеҙмәттәрендә хәл ителә. Иҡтисад буйынса эштәре өсөн математик Л.xa0В.xa0Канторович Нобель премияһына лайыҡ була. 1950—1970 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы биологтары полиомиелитҡа ҡаршы вакцина эшләй, һуңынан Ер шары халҡын сәсәккә ҡаршы иммунлаштырыуҙа ҡатнаша. Гуманитар фәндәрҙә лә уңыштар һиҙелерлек булдыxa0— мәҫәлән, Рәсәй һәм донъя халыҡтары телдәрен өйрәнеү буйынса ҙур эште академик-филологтар В.xa0В.xa0Виноградов һәм Л.xa0В.xa0Щерба башҡарҙы.