Тәбиғәт һәйкәлдәре, йәки был атаманы икенсе төрлө тәбиғәт ҡомартҡылары тиҙәр - ул илебеҙ биләмәһендәге тарихи һәм иҫтәлекле урындар. Бындайҙар иҫәбенә мәмерйәләр, файҙалы ҡаҙылмалар сығанағы, геологик асыҡ урындар, шарлауыҡтар, ҡаялар, оҙаҡ йәшәгән ағастар, һирәк осрай торған борондан һаҡланған ағаслыҡтар, урмандар, күлдәр, шишмәләр, йырындар һәм башҡалар инә. Улар һәр районда, һәр ауылда тиерлек бар. Тимәк, был тәбиғәттең изге урындарын Хоҙай биргән, уны бер кем дә үҙе соҡоп яһап, йә үҫтереп йөрөмәгән. Шуға ла улар һәйкәлдәр, йәки тәбиғәт ҡомартҡылары тип атала ла инде.