1940 й . М.ҡ. респ . 12,7 мең кешеһе ( 3110 ғаилә ) йәшәй , Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында М.ҡ. Ҡырымдан депортацияланған халыҡтар ( 5,7 меңгә яҡын кеше ; болгарҙар , гректар , ҡараимдар , ҡырым татарҙары , сиғандар , әрмәндәр ) , шулай уҡ хәрби әсирҙәр , поляктар , Волга буйы немецтары һ.б. ебәрелә . 1949 й . БАССР ‑ ҙа 18,3 мең махсус күскенсе иҫәпләнә .