Һамар башҡорттары ырғыҙ башҡорттары булараҡ та билдәле, сөнки уларҙың күпселек ауылдары Ырғыҙ йылғаһы буйында урынлашҡан; кәмәлек башҡорттары (Кәмәлек йылғаһының атамаһынан) тип тә йөрөтөлгән Һарытау башҡорттары XVIII быуат башынан билдәле. Һамар һәм Һарытау башҡорттарының ата-бабалары Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышынан сыҡҡан. Уларҙың тоҡомдары әле лә башҡорт теленең көньяҡ диалектында һөйләшә.