Әрмән теленең формалашыуы әрмән халҡының барлыҡҡа килеү процессы менән бәйләнгән. Фәнни даирәләрҙә таралған фараздар буйынса праәрмән телен йөрөтөүселәр, мушкалар, Урарту дәүләте барлыҡҡа килмәҫ элек б. э. т. XIII—IX быуаттарҙа Балҡандан Әрмән ҡалҡыулығына күсенгән һәм һуңғараҡ Мелитена атамаһы менән билдәле булған өлкәлә йәшәргә ҡалғандар. Аҙсылыҡ тәшкил иткән праәрмән халҡы Әрмән ҡалҡыулығында йәшәгән хурритар, урарттар, лувийҙар һәм семиттар менән ҡушылған, әммә, шулай булһа ла, үҙ теленең нигеҙен һаҡлап ҡалған һәм икенсе телдәрҙән үҙләштереүҙең эре пласын булдырған. Асылда протоәрмән теле һинд-европа телдәренең анатолий тармағына ла, һинд-иран, славян тармаҡтарына ла ҡарамаған. Уның һүҙлек фонды, шулай уҡ фонетик үҙгәрештәре был тармаҡтарҙан айырмалы һәм күпкә йыраҡ. Тикшеренеүҙәр әрмән теленең фонетикаһы ғәмәлдә, һинд-европа фонетик составын түгел, күпселеген урарт телен тергеҙгәнен күрһәтә. Урарту дәүләте төп халҡының теле ошолай алмашынған.