3000 йылдан алып б.э.т. Ур шумер цивилизацияһының иң ҙур үҙәктәренең береһе булған.xa0Урҙың сәскә атыу осоронда бик күркәм ғибәҙәтханалары, һарайҙары, майҙандары һәм йәмәғәт биналары,xa0күп һанлы халҡыxa0 була, ә уның кешеләре(ир-егеттәре лә, ҡатын-ҡыҙҙары ла биҙәнеү әйберҙәре ярата). Ғибәҙәтханалар,xa0xa0зиккурат,xa0 I династия ваҡытың некропле, шулар рәтендә 16 батша кәшәнәxa0 xa0— таштан дромослы кәшәнә; 74 кешегә тиклем ҡорбан килтереү,xa0 ике тәгәрмәсле арба, ҡорал, затлы йыһаз һәм башҡалар. Оборона диуарҙары, гавандәр, зиккурат, ғибәҙәтханалар, мавзолей, яҙыуҙар, шына яҙыулы архив, таш скульптура, цилиндр мөһөрө һ.б. — 3-сө династия осоро ҡомартҡылары. Б.э.т. 3000 —2000 йылдың торлаҡ кварталдары.