Теүәлерәк әйткәндә, диалектиканың йөкмәткеһе фән үҫеше менән бергә үҙгәрә бара, сөнки, ниндәйҙер мәғәнәлә, был йөкмәтке үҙе лә — абстракция принциптарына нигеҙләнгән фән. Мәҫәлән, ҡасандыр (1878) тәүге тапҡыр Энгельс тарафынан аныҡ итеп әйтеп бирелгән диалектик принциптарҙы Ж.xa0М.xa0Бром түбәндәгесә билдәләй: (Принципы диалектики, 2003): 1. Хәрәкәт һәм үҙгәреш. 2. Үҙ-ара йоғонто яһау (йәки үҙ-ара бәйлелек). 3. Ҡаршылыҡ — ижад итеү көсө. 4. Һандан сифатҡа күсеү (сылбыр һәм өҙөлөү). 5. Инҡар итеүҙе инҡар итеү: тезис, антитезис һәм синтез (спираль буйынса үҫеү принцибы).