Nel sieglu XIX, el Putumayo/Içá foi saleáu pol esplorador francés Jules Crevaux (1847-82). Remontar nun barcu de vapor de 6 pies (1,8 m) de caláu, saleando día y nueche. Llegó a Cuembí, a unos 1.300 km de la so boca ensin atopar un solu rápidu. Cuembí ta a namái 320 km del océanu Pacíficu en llinia recta, pasando pela ciudá de Campera nel sur de Colombia. Creveaux afayó que los sedimentos del ríu taben llibres de roques hasta la base de los Andes y que les sos riberes yeren de tierra magriza y la parte inferior de finos sables.