A principios del SIEGLU|XX|d|s|1}} un cónsul estauxunidense, Edward Herbert Thompson (1857-1935), enterar de lleendes nes que se describía'l sacrificiu de doncelles ricamente afatiaes nel cenote, asina que mercó la propiedá onde s'atopa, dragó'l cenote y estrayxo numberosos oxetos qu'unvió al so país vendiéndolos, principalmente al Museo Peabody de Massachusetts.