Estos rexistros entienden les Cronistes d'Indies cróniques de conquistadores y evanxelizadores, la investigación realizada por dellos clérigos con información de persones que vivieron na dómina precolombina, la obra d'autores indíxenes qu'aprendieron a escribir nel alfabetu llatín y los códices históricos qu'emplegaron delles comunidaes indíxenes pa reclamar la posesión lexítima de les sos tierres ante'l rei d'España.