Nel sieglu VIII empezó la decadencia de Teotihuacan, que dexó'l so llugar a numberosos estaos contrarios ente sigo qu'apoderaron caúnu rexones clave pa la economía mesoamericana. Pol sieglu X d. C., estos estaos perdieren la so fuercia, coles mesmes en que llegaron del desiertu les primeres tribus chichimeques. Nel noroeste, los pueblos oasisamericanos estremáronse definitivamente del conxuntu de Aridoamérica, y crearon una civilización propia que los sos muertes más importantes en territoriu mexicanu alcontrar en Paquimé.