Como elementos negativos, ye precisu alvertir que'l xuiciu históricu sobre Xaime I depende del reinu nel que se centra l'historiador. Pa los historiadores aragoneses les conclusiones suelen ser negatives, aduciendo'l calter patrimonial que dio a los sos reinos, ensin importa-y partir los sos dominios ente los sos fíos. Tamién ye criticada la fixación de la frontera catalano-aragonesa nel Cinca, lo que supunxo l'axudicación final de Lleida a los condaos catalanes y la separación definitiva d'Aragón y los condaos catalanes en dos entidaes con derechu y Cortes distintes, en llevando cien años xuníos. La espansión territorial tamién ye enxuiciada negativamente, cuidao que cola conquista y creación de los reinos de Mallorca y Valencia, la Corona convirtióse definitivamente nuna entidá de calter confederal, cola monarquía como única institución común y ensin nenguna aspiración común ente los diversos reinos.