Les práutiques mercantiles, desenvueltes dende la Baxa Edá Media (feries, banca, préstamo, lletra de cambéu), sofisticáronse inda más cola nacencia de les finances públiques (delda pública, como los juros españoles) acostumaron a xuristes y confesores a enfrentase colos conceutos teológicamente esmucidizos de preciu y beneficiu (acomuñaos nun principiu al arriquecimientu y al pecáu d'usura, garantíes ideolóxiques del predominiu social de los privilexaos que basen la so riqueza non nel trabayu sinón na renta, y pasu ente pasu aceptaos) y diseñaron el conceutu d'obligación contractual o responsabilidá llindada. Nun ye fácil dicir cuál ye la hermana mayor: la sociedá civil o la sociedá mercantil (otra homónima ye la Societas Iesus, la Compañía de Xesús).