L'orixe de lo qu'anguaño se denomina esquierda abertzale naz de la combinación de la ideoloxía nacionalista vasca cola ideoloxía marxista a mediaos de los años 60 (años nos que naz Euskadi Ta Askatasuna), magar yá dende los años 30 venía esistiendo una ideoloxía que combinaba'l anticapitalismo y l'autodeterminación en figures comunistes del PCE-EPK como Jesús Larrañaga o'l partíu políticu Aición Nacionalista Vasca (EAE-ANV), primer partíu nacionalista vascu d'izquierdes.