A mediaos del sieglu X el noble alavés Herramel Álvarez, fíu d'Álvaro Herraméliz y de Sancha de Pamplona, que s'atopaba enfrentáu al so padrastru'l conde castellanu Fernán González, abelugar na corte lleonesa, onde'l rei Sancho I, el so primu, concedió-y una serie de tierres pa ser repoblaes. Nelles funda una villa a la que da'l so nome "Villa Herramel". (Anque nun hai una fecha cierta, por alcuerdu de los espertos, celebróse'l so milenariu los díes 24 y 25 de setiembre de 1955)