Nun ye hasta'l sieglu XVIII cuando resurde la idea de recuperar la Cruz de Pelayu como símbolu verdaderu ya históricu d'Asturies. La primer obra publicada que lo recueye ye'l llibru Asturias ilustrada, de Joseph Manuel Trelles Villademoros (Talarén, Navia 1685 - Madrid, 1765), nel so primer tomu publicáu nel añu 1736. L'autor dedica bonda  parte d'esta obra a tratar de la historia d'Asturies y del orixe de la nobleza asturiana. Non sólo se dedica a la xenealoxía sinón tamién a lo tocante a la historia d'Asturies. Ye un intentu de querer facer una primer historia científica asturiana pero reconoz qu'anque quixera nun pudo dexar de mentar a los falsos cronicones más llexendarios que reales sobre los oríxenes de los llinaxes pa nun defraudar l'honor de munches families, cronicones que yá nesa dómina entamaben a considerase científicamente  falsos. Con too, Trelles intenta facer una nueva historia d'Asturies más científica. Los trés tomos d'Asturias ilustrada tornaron reeditase nel añu 1760. Nel capítulu 36, parte primera, del so llibru Asturias Ilustrada, Trelles afirma que la ilesia y la ciudá d'Uviéu tienen por armes y divisa esta cruz fabricada polos ánxeles, poniéndose na figura que nella mesma se reconoz colos dos ánxeles a los llaos. Pero tol Principáu usa por divisa y armes suyes la cruz que llamen de les Victories que ye asemeyada de la de  carbayu qu'apurría por estandarte Don Pelayu nes batalles.