Lenis u fortis, ej amol aa lax u tense, woach u hoat oda (druk)schwoch u (druk)stoak, san i da Linguistik Artikulaziona vo Konsonantn mid an grejssan oda gringan Kraftafwond. Es Englischa hod Fortis-Konsonantt wej p i pat (Datschal), mid an entsprechatn Lenis-Lautt wej b i bat (Pflodamaus oda Prigl). Fortis- u Lenis-Konsonantn untascheidt ma duach d Spannung (tenseness) un ondana Karakteristika, doudrunta Stimmhaftekait, Aspirazion, Glottalisazion, Velarisazion, Leng un Aswirkunga af d Vokallenga. D Untascheidung vo Lenis- u Fortis-Lautt hod ma afbrocht zwengs en Sprochn, wo se a p un a b ned i da Stimmhaftekait untascheiḏn.