Jude sind im Middelalder z Dytschland vo d Städte ufs Land und an en Rand vo da Gsellschaft vertriebe wore. Si händ nacher oft bloos vroinzelt und sporadisch gsiedlet. E jidisches Gmoindelebe hods nit gebe. Erscht am End vom 16. Johrhundert find mer wieder Zoiche vo jidischr Reorganisation. Z Schwobe händ si si davo schneller erholt als andrswo. Früah händ Jude do widr Kultusgmoinde uf Ortsebene bildet und aagfanget Synagoge z baue.[2]