Eur gudenn all eo : penaos e tleer eila toniou a vez implijet enno doareou-skeul gresian ? Nevez deut n'eo ket ar gudenn-mañ. Studiet ez eo bet pell 'zo evit eiladur klan-plaen Sant Gregor. Betek an eil darn eus an 19-vet kantved ha diwezatoc'h c'hoaz a-wechou, e veze an toniou-se eilet en hevelep doare ha toniou brasa pe vihana gant liessoniou kenson pe zison, gant treuzskeuliaduriou, gant implij an diezou hag ar be-blodou, gant holl zoareou ar c'hensonerez pe ar c'hendonerez. Toniou doare-skeul kenta ar c'han plae a veze eilet en hevelep doare ha toniou e re bihana, da lavarout eo, gant implij an do diez. An hevelep tra evit an doare-skeul isdoriek, a oa eilet evel skeul la bihana, h.a. E 1855 e voe embannet gant Niedermayer eul levr a bouez, "Traité théorique et Pratique d'accompagnent du plain chant" a roas reolenn-diazez eiladur ar c'han-plaen : arabat eo implij er c'hensonerez notenntou na vez ket kavet e doare-skeul an heson (pa vez eun doare-skeul gresian). Reolennou all a roe Niedermeyer : difenn a rae implij al liessoniou dison ; lakaat a rae eul liesson dindan pep notenn an heson, ar pez a rae eun eiladur re bounner. Bez' e c'heller bremañ implij,