Pobol y Cwm a gont buhez pemdez annezidi ur barrouz faltaziet e Cwmderi, en ul lec'h bennak e mervent ar vro, e traoñienn Gwendraeth. N'eo ket pal an heulienn reiñ ur skeudenn hendraour deus an identelezh lec'hel 100 % rik e-giz ma oa, pe ma rankfe bezañ. N'eus nemet un nebeudig a c'hoarierien a gaoze gant pouez-mouez Sir Gaerfyrddin. Pa gave bod an istoriou kentañ en un ospital, kentoc'h, e c'hoarveze goude an darn vrasañ eus emdroadur an istor e tavarn bennañ ar barrouz, Y Deri. Ouzhpenn ez eus staliou tro-dro, ha tiegezhioù. A-wechoù evit degouezhioù 'zo, e c'hoarvez an traoù er skolaj, Ysgol y Mynach, hag en tiegezh lec'hel, Penrhewl. Div barrouz empennet a gaver nes da Cwmderi, anvet Llanarthur ha Cwrt Mynach.