Hervez parapsikologourien 'zo, evel an Ao. Gwenc'hlan Marzhin, e vefe ijiner ar yezh-se un adenkorfadur eus ur beleg bennak eus ar XVIIvet pe XVIIIvet kantved, marteze a-walc'h Louis Tanguy (Taole 1762-Sant Tegoneg 1847), savet gantañ levrioù kentelius evel "Ar guir gristen cunduet hag enchet en holl circonstançou eus e vuez", "Buez hor Zalver Jezus-Christ gant explicationnou profitabl d'an holl", "Tenzor ar gristenien pe leuvr necesser da bep gristen evit en em instrui eus ar religion".  Plijout a rae dezhañ ivez adaozañ skridoù ar re all, evel "Preparacionou d'ar maro" ("Scrifet a  nevez" emezañ en e "Observacionou").  Azginivelezh oberenn Louis Tanguy a c'hellfe bezañ bet broudet dre guzh gant ur vaouez deuet eus ar bed-all, met er Wikipedia n'eus nemet kaoz war ar bed evel p'emañ ha betek-hen n'eus ket bet korriganez ebet oc'h ober war-dro ar brezhoneg. Setu perak e chom fantastik an hipotezenn ha ne c'hello ket bezañ degemeret gant an holl keit ma ne vo kavet al liamm treuzistorel.