Kar an abati a weler c'hoazh hirio an deiz a zo bet savet e 1132 gant menec'h sistersian deuet deus abati Bear (Bégard). En ul lec'h gouez, er c'hoadoù e troad  Menez Are, oa bet savet an abati. Tamm-ha-tamm oa bet roet douaroù d'ar venec'h gant aotrouien ar vro, met douaroù da zifraostañ, lanneier er menezioù. A-benn sachañ tud d'ober al labour, ar venec'h 'noa kinniget ur c'hontrad EMSAV d'ar beizanted : ar c'hevaez (quévaise). Roet e vize d'ar peizant un tamm douar, an dalc'h (tenure), ennañ un devezh-arat douar-labour ha plas da sevel un ti hag ul liorzh.  E-kichen an dalc'h e oa un dachenn zigor (champ ouvert) da zifraostañ ha da c'hounit. An  EOSTAD 'vize ingalet etre ar peizant hag ar venec'h. Meur a beizant a c'helle labourat war ar memes tachenn zigor, gant pep hini e di-feurm. Setu ma teue war-wel KÊRIADENNOÙ bihan, evel hini ar Goenidoù 'ba parrez Berrien. Ar peizant na laboure ket an dachenn 'pad bloaz 'vize skarzhet kuit deus e di hag unan all vize lakaet en e blas. PENNHÊR an dalc'h ne oa ket ar mab henañ, e-giz kustum, met AR BIDOC'HIG. Peadra zo da soñjal e teu ar ger gallek « quévaise » deus ur ger brezhonek gant « maez » e-barzh.