E-pad ar marevezh arkaek ez eo Sparta ar c'hentañ keoded c'hresian da ziwan. E deroù ar  kantved kent J.-K. e teu da vezañ kampionez Bro-C'hres dirak ar Bersed e-pad ar Brezelioù medek. Dont a ra tamm-ha-tamm da vezañ kevezerez Aten hag e stourm pell outi e-kerzh Brezel ar Peloponnesos (-431--404). He zrec'h, e -404, a ro dezhi an hegemoniezh e Bro-C'hres. « Peoc'h ar Roue » e -387 a reas eus Sparta tredeog ar bed gresian. E -376 avat e kasas Aten he morlu d'ar strad hag a lakas un termen evel se d'he hegemoniezh war vor. E -371, Ateniz ha Lakedemoniz a anavezas o c'hengevredadoù kenetrezo, hag a savas a-gevred a-enep ar c'hengevredad beotian. Spartaiz, sur da vezañ didrec'hus, a zisklerias ar brezel da Dhebai. Met trec'het e oa arme Sparta en emgann Leuktres, e -371, e lec'h ma kollas 400 eus he 2000 homoioi. Biskoazh ne gavas Sparta he nerzh diagent penn-da-benn goude ar c'holl-se.