Kreñvoc'h c'hoazh e oa an elfennoù roman e Roazhon hag e Naoned. Adalek fin ar  e oant bet aloubet o-daou gant ar Franked a oa deuet da vestr Galia, asambles gant an tiriadoù er reter d'ar Gwilen ha Gwened (e-pad ur mare). Kreñv a-walc'h e oa ar sevenadur latin kostez Sant-Brieg ivez ha da c'houde e chome forzhig douaroù e daouarn pennoù bras frank. Liesseurt eo pobladur Arvorig e-pad kantvedoù kentañ ar Grennamzer neuze, gant ar Vrezhoned deuet eus Enez Vreizh mesket buan gant ar boblañs c'halianek, kêrioù ha lec'hioù resis latinaet hag uhelidi germanek er reter dreist-holl. Cheñch-dicheñch eo an harz etre ar bed breton hag ar bed frank, daoust ma vez tro-dro d'ar Gwilen, abalamour d'ar brezelioù kaset etre an div bobl etre ar  hag an . Brezhoneg a veze kaozeet gant un darn eus ar boblañs etre Pornizh ha Roz-an-Arvor a-raok an . Un darn all, etre al linenn-mañ hag ul linenn lec'hiet pelloc'h er c'hornôg, a gaozee romaneg. En tu all d'al linenn-mañ, er reter, edod e Marzhioù Breizh, lakaet e plas da gentañ gant Karl Veur (war tachenn Roazhon, Naoned ha Gwened) hag ur wezh all gant Karl Voal (war tachenn Avranches ha Coutances goude feur-emglev Compiègne e 867). A-du emañ ar brasañ eus an arbennigourien da lavaret ne'z eus hogozik anv-lec'h brezhonek ebet er reter d'ar stêr Couesnon.