Tremen a reas neuze e amzer vak o studiañ brezhoneg met, estreget labourioù ar Gonideg pe Troude hag evel-just ar Barzaz Breiz kavet gantañ o furchal en armel e eontr kozh, ne oa ket kalz levrioù er mare-se evit terriñ sec'hed-deskiñ ar paotr yaouank. Setu perak e'ch en em lakaas da fouetañ an hentoù, war droad pe gant kirri tro-war-dro Benac'h, met pelloc'h ivez a  drugarez d'ar marc'h-houarn a oa c'hoaz nebeut anavezet. Dastum a reas evel-se, gant ur sonskriverezh-dre-rolloù, tonioù kanaouennoù an Uhel a zo bet tennet diwarno ul levr pouezus gant Maurice Duhamel hag ivez un toullad gerioù dibaot, implijet gant ar bobl diwar ar maez, ha lakaet gantañ war fichennoù.