N'eo ket sur e vije bet eus ur    yezh keltiek boutin hag unvan da vat e pep lec'h, er mareoù koshañ zoken. Daoust da se e komzer koulskoude eus "ar c'heltieg", abalamour m'eo aezetoc'h.    Mont    a ra d'ober skourr kornôg ar rummad yezhoù a raer « indez-europek » dioute hag a gaver eus Bro-Iwerzhon ha Skandinavia betek Norzh Bro-Indez. Diwezhat a-walc'h e krogas ar c'heltiek da vezañ disheñvel e-touesk ar yezhoù indez-europek pa gollas ar /p/ e penn kentañ ar gerioù pe etre vogalennoù ha pa gemmas  anezhañ, evel dirak /t/. E Bro-Spagn e kaver yezhoù zo, hag int tost-tre ouzh ar c'heltieg, hag a vir roudoù eus ar /p/, porcom gant Luzitaniz tra m'eo orc e gouezeleg (keltieg Bro-Iwerzhon) pe, pelloc'h er c'hornôg, anv ar gêr a raer Ledesma anezhi bremañ, hag a oa Letaisama gwechall, "an hini a zo ledet-tre", derez uhelañ ur ger-gwrizienn, ur ger-radikal let- a adkaver er ger ledan. Merk an derez-uhelañ a weler c'hoazh e Uksisama, "an hini uhel-tre", anv Enez-Eusa en henamzer, a oa Ossam en henvrezhoneg, (H)eussaff e krennvrezhoneg hag  Eusa eta e brezhoneg a-vremañ. Met an anv Letaisama a gaver ivez gant ar stumm Bletisam, ar pezh a ziskouez e oa bet kollet diwezhat-tre al "lizherenn" /p/ e keltieg Bro-Spagn. E-barzh an anv "silva Herkunia", forêt Hercynienne, ez eus un /h/, anezhañ ur roud eus ar /p/ hag a yeas da vezañ /f/ e germaneg : goteg fairguni; krennalamaneg Virgunt. Evit treusfurmadur ar /p/ dirak /t/, ur  skwer a vo trawalc'h : keñveriomp al latin septem, ar gouezeleg secht, an henvrezhoneg seith.