Emil Nobel a voe lazhet d'an 3 a viz Gwengolo 1864 gant ur pikol tarzhadenn pa oa oc'h arnodiñ nitroglikerin e labouradeg e dad e Heleneborg, Stockholm. Goude ar gwallzarvoud marvus e reas e vreur Alfred e seizh gwellañ evit stabilaat an dinamit gant kieselguhr. N'edo ket Alfred el labouradeg pa varvas e vreur Emil.