Prezegenn war ar Maen-Log e C'hoursez Digor      Gorsedd de Bretagne  Ludovic Louboutin  Embanet ar 17/07/09    Hebarc'h dileuridi a Gembre, a Gerne Veur, Breudeur ha c'hoarezed,  mignoned,  Dek vloavezh ha kant a zo aet hebiv deomp abaoe m'eo bet degemeret ar  Vretoned e Kerdiz gant Hwfa Mon,  arc'hdrouiz Goursez Kembre. Pa laran  degemeret ez eo eveljust degemeret evel Breudeur evel izili eus ar  C'hoursez, hini Gembre d'ar mare se araok dezho dont da vezañ izili  eus Goursez Breizh pa zivizas ar Vretoned sevel ur C'hoursez en tu mañ  da Vor Breizh war patron hini Gembre.  War roudoù Kervarker bet en Abergafenny e 1838, e kerzhe ar re se,  savet c'hoant dezho da lakaat ar Vretoned d'en em gaout asamblez a bep  tu d'ar mor, da unaniñ tammoù ar c'hleze torret gant  gwallzarvoudoù an  Istor.  Pebezh pennad mat a hent a zo bet graet abaoe gant hor goursezou !  Lidet e oa bet bloaz paseet pevar ugentved bloavezh ha Goursez Kerne  Veur. Lid arouezius « Priedelezh ar C'hleze » a vo azalek bremañ ul  lid kreiz en diabarzh hor goursezoù pa vo graet evit ar wech kentañ e  Kerne Veur ivez e miz Gwengolo a zeu.  Trugarez a laromp da Gembreiz ha da Hwfa Mon, « Priñs Arc'hdrouized an  amzer dremenet, an amzer a vremañ hag an amzer da zont »  evel ma oa  bet graet anezhañ gant Charlez ar Gofig gwech all. Trugarez evit an  anaoudegezh « Diolch i chi, Brodyr o Gymru, am eich nawddogaeth » "Mur  ras dheugh-why, Breder Kernow, rak agas fydhians"  Er bloaz-mañ e lidomp ivez daou c'hantved bloavezh marv Thomas Paine,  mignon Iolo Morgannwg, dihuner, krouer dispar ar C'hoursez. Thomas  Paine a oa bet ganet e Thetford e Bro Saoz e 1737. Mont a reas da  Amerika elec'h ma savas a du gant emrenerezh ha librentez ar vro a  anvas eñ evit ar wech kentañ « the United States of America » Stadou  unanet Amerika. E skrid "Common sense" embannet un nebeut miziou araok  diskleriadur an emrenerezh e 1776 a reas berzh spontus hag a levezonas  George Washington ha John Adams.  Deuet endro e Bro Saoz e saludas Thomas Paine an dispac'h e Bro-  C'hall. Skrivañ a reas "The Rights of Man" Gwirioù Mabden e 1792.  Kaout a rae dezhañ e talveze ar gwiriou se evit ar maouezed ivez.  Degemeret e voe evel  sitoian gall, dilennet evel kannad met nac'hañ a  reas votiñ ar marv evit ar Roue. Neuze e voe lakaet en toull gant ar  Spontourien dre ma oa ouzhpenn ginidig a Vro Saoz ha mignoned d'ar  Jirondined.  En e levr "The Age of Reason" Oadvezh ar Gwir e savas a enep emzalc'h  ar relijion kristen hag an istoriou spontus kontet e barzh ar Bibl a  yae d'ber ur skouer dic'houest da lakaat ar garantez da renañ etre an  dud. Doujañ a rae koulskoude da gredennoù an dud. Goulenn a rae  ivez  digant ar broioù digreskiñ o armeou eus dek dre gant ha pevar ugent  evit ma c'hellfe ar bed bevañ e peoc'h. Tagañ reas ar sklavelezh ivez  ha kement se ne voe ket prizet gant ar berc'henned vras, c'hellit  krediñ ! Rak se e voe laosket a gostez gant Mirourien ar Stadou Unanet  o doa aon rak e vennozioù. Kazi disonjet gant an holl e teuas da  vezañ. Gant ar skiantour meur Thomas Edison e voe digaset endro da  sonj an dud. Da gentañ peogwir e oa Paine un ijinour a  faeson hag en  doa ijinet ar c'houlaouenn o teviñ hep moged hag ar pont orjal.  Thomas Edison a anzavas ivez e oa Paine « prederour politikel brasañ"  ar Stadoù Unanet. Barack Obama en deus meneget Thomas Paine en e  brezegenn gentañ a Brezidant. Emichañs e teuio an den mat se da vezañ  brudet a nevez, neuze !  En ul levr bihan embannet tri bloaz goude e varv en deus pledet Thomas  Paine gant orin ar frañmasonnerezh hag a oa evitañ an Drouiziezh,  relijion an heol hag an  amzer diharzh. Bez e c'helle eveljust Thomas  Paine komz diwar benn an Drouiziezh, mignon ma oa da Iolo Morgannwg  diazezour ar Goursezoù.  Kontañ a ra alies ar C'hallaoued o deus krouet pep tra araok pobloù  all ar bed. Abaoe o Dispac'h, hag a c'hoarvezas trizek vloaz warlerc'h  hini ar Stadoù Unanet, e faot dezho kenteliañ ar bed a bezh e keñver  Gwiriou Mabden.  O c'hredennoù republican a vefe hollvedel evel o yezh sañset ! Farsus  eta p'o deus lakaet mistri vras  ar Republik tud evel Paine en  toullbac'h ! P'o deus argaset ar Jirondined hag a salude an Dispac'h e  Breizh kurunennou deliou derv ganto war o fenn da zerc'hel sonj eus an  Drouized kozh, moarvat !  Iolo Morgannwg a save ivez a du gant ar mennoziou dispac'hel. Kredin a  rae dezhañ e oant mennoziou gouest da gas planedenn Mabden waraok.  Morse er penn kentañ tout n'eo bet ar mennoziou republican gall  hollvedel. N'eo ket bet nullet ar sklavelezh gant ar Republik araok  1848 ! N'eo ket bet roet ar gwir da votiñ d'ar maouezed araok ar  bloavezh 1944 !  Ha kenderc'hel a ra bagadoù beleien republikan'zo da avieliñ o spered  hollvedel d'ar poblou bihan er C'hwec'hkogn en ur leuskel ar maouezed  da chom e porched o iliz benniget.  Breudeur ha c'hoarezed n'hon eus kentel ebet da gaout digant an dud  se ! N'omp ket da vezañ kenteliet gant ar re n'o deus gouezet nemet  sankañ tud du war gador ur sekretour stad disterig evel un digarez da  reiñ deomp da grediñ e vefent digor o spered Un aluzenn ha tra ken !  Restachoù rukunus ar c'holonialism dismegañsus ! Evel er Stadoù Unanet  er bloaz-mañ hon eus ni e Breizh dilennet bloavezhiou'zo dija un den  du evel maer. Ha paz dre ma oa du just awalc'h met dre ma oa gouest !  Dalc'homp d'an hent mat, an hini a gas ac'hanomp d'en em gaouet gant  holl poblou ar bed, bras pe vihan ! N'eo ket achu an Dispac'h tamm  ebet keit ma c'hello unan bennak lavaret eo euc'h d'e nesañ  abalamour  d'e liv pe d'e yezh.    ■  .