Pevarzek vloaz e oan.    Bep daou vloaz ez aemp da Bariz e ti va zud-kozh a-berzh va mamm evit Gouel Nedeleg. Chom a raemp un nebeud devezhioù er Gêr-Gapital. Va mamm-gozh Marie-Antoinette Cottenet, Dufour eus e anv plac'h yaouank, a lakae ac'hanomp da weladenniñ kreiz-kêr Bariz. Evel-se em eus bet tro da anaout mat a-walc'h ar gêr vras-se, bras-tre evidomp-ni  Bretoned. Soñj am eus ne ehane ket va mamm-gozh d'ober meuleudi d'ar gêr-vras, kêr he c'havell, kêr he buhez. Diskouez a reas dimp mirdi al Louvre, a gavis torr-revr, resped deoc'h : ne oan nemet ur bugel. Diskouez a reas dimp an tour Eiffel. Me a rae goap ouzh ar berniad houarnaj merglet-se, ma oamp o chom tostik outañ. C'hoazh e tiskouezas dimp Palez "les Invalides" ha chapel Sant-Loeiz-ar-C'hallaoued a zo tre e-kichen.  An deiz maz ejomp d'an Invalides e tiskouezhas dimp hor mamm-gozh bez Napoleon Kozh, ur  bez bras, o sevel diouzh un toull bras, kelc'hiet gant ur savadur savet a ratozh : enlouc'het eo evel-se em memor a vugel. Dalc'het 'm eus soñj eus daou dra : an dra gentañ eo e pedjomp "evit Bro-C'hall" e harz bez Napoleon. An dra-se n'en doa ket plijet din, tamm ebet, n'eo ket a fed da bediñ, eus an dra-se e oan boas, met pediñ evit Bro-C'hall, ar wech kentañ e oa din ober, war c'houlenn ma mamm-gozh. Ne gav ket din e vefe bet devot-tre ar bedenn-se. Goude-se ez ejomp tre e chapel sant Loeiz. Ar bannieloù  eus an armeoù gall, leun a boultrenn, lous ha pilhaouek, a oa staget e lein ar chapel. Ar c'hristen bihan ma oan a gavas divalav e vefe bet aotreet bannieloù a vrezel e ti an Aotrou Doue.  Dont a ris da vezañ brouezet gant kement a valeadennoù diziwezh, enoeus ha skuizhus evidon moarvat, kement ha ken bihan ma kemeris abeg eus an emskiant bihan am boa eus va brezhonelezh, evit enebiñ ouzh ma mamm-gozh, Doue d'he fardono, hegaset ma oan ganti, dre ma seblante din azeuliñ Bro-C'hall betek re.  Un  nebeud bloavezhioù war-lerc'h, aet da Bariz adarre evit Gouel Nedeleg, e oa gwashoc'h-gwashañ ar brouez am boa evit "Bro-C'hall". Ar Vro-C'hall-se a oa dreist-holl ar pezh a veizen anezhi diwar va gweladennoù e ti va mamm-gozh e Pariz, ha ne blije ket din. Ideeleet am boa baradozig Keraskoed ha Breizh izel, am boa graet bro va c'halon anezho, ha me o chom e Breizh uhel koulskoude (Sant-Brieg).  Ha neuze e c'hoarvezas un darvoud a lakeas va galvadenn a stourmer brezhon da vezañ dizistro. E miz Kerzu 1975  e oa. Va mamm-gozh a c'houlennas diganin mont da brenañ bara er straed Suffren, tre e-kichen ar straed Charles Floquet e-lec'h m'edo o chom. Mont a ris laouen, hag e c'houlennis ouzh ar boulañjer "ur varaenn daou lur" evel e oan boas d'ober e Sant-Brieg. Sellout a reas ouzhin hag e c'houlennas ouzhin eus a belec'h e oan. "Eus Sant-Brieg", emezon. "Ur Breizhad, pe ur Gall ez out ?".  Un tammig skodeget e voen gant ar goulenn. Prim ha sirius e respontis dezhañ : "Breizhad on !", hag eñ da vousc'hoarzhin  ha me da zistreiñ d'ar straed Charles Floquet. War an hent e prederiis, oc'h en em c'houlenn perak 'ta en doa savet ar goulenn iskis-se, ha perak em boa respontet evel-se. Meizañ a raen e oa un dra bennak amjestr ennon en doa va lakaet da respont, lorc'h ennon, daeüs, ne oan ket eus o gouenn. Merkañ a ris ivez e ranken bezañ poellek, rak "ur gwir Brezhon a rank gouzout brezhoneg", emezon din-me va-unan o tigorntroiañ war ar straed Charles Floquet.  Ur wech distroet d'ar gêr e krogis en ul levr am boa  remerket e levraoueg hon ti : "Le breton par l'image" gant Visant Seite hag e ris va-unan an div gentel gentañ. Ne 'z is ket pelloc'h : n'am boa ket youl a-walc'h evit-se, pa ne oan nemet a-vec'h pevarzek vloaz... Met divizet e oa da vat : deskiñ brezhoneg a rafen.  D'ar mare-se e oa trouz er meziennoù gant gwalldaolioù an FLB hag an dud nevez-dibrizoniet e miz Kerzu da heul ur gwalldaol a-enep an Aotrou Fréville, maer Roazhon, n'eo ket sur e vefe bet sevenet gant emsaverien. Abalamour da se e gav din  edo ar boulañjer oc'h ober dave d'an darvoudoù-se, hep gouzout din. Bezet pe vezet, an arroud bihan-mañ, c'hoarvezet pell diouzh Breizh un tamm abalamour d'an FLB, a atizas ar gleizenn a oa em askre, ar santadenn "dour yen -- dour tomm" a ziwasken abaoe pell hep bezañ emouez outi, o vont, gwech da bPariz-ar-C'hallaoued, gwech all da Geraskoed-ar-Vrezhoned. Ret e oa din dibab, ha dibabet em boa en deiz-se. Eürus e oan, ar bed a c'hoarzhe ouzhin.  T. G.    http://kannadig.pagesperso-orange.fr/  .