_Ar c'hoant deze da c'hoari a gevred c'hoazh en deus lakaet anezho den em bodan evit komz eus reolennoù boutin a vefe tu lakaat e pleustr setu penaos eo bet krouet ar "Football Association" e 1863 krouet eo bet ar gevredigezh se e Liverpool en ostaleri Freemason aze e oa tu d a oa bet er "public school" evel reoù (Cheltenham, Rugby, Eton, Harrow, ...). Daou doare pennan a oa enebet aman an doare c'hoari eus ar skol eus "Rugby" hag a c'hoarie gant na dorn hag hini ar skolioù all hag a c'hoarie gant an  dreid a benn ar fin en deus kuitaet ar bartizanet eus "Rugby" ar "football association" hag ez eus bet krouet daou sport dishenvel ar mell-droad hag ar rugby. Goude se ez eo bet graet ur c'hib bro Saoz e 1872 hag ur c'hampionnad e 1889 e lec'h ma kemere perzh ar c'hleubioù mell-droad ha oa bet savet diwar ar "public schools"; diorroet eo dreist holl ar sport se e rann ar gevredigezh uhelan da gentan met buhan tre ez eo deuet da vezan ur sport ha blije d'an holl diorroet eo ivez e bro Skoz ha dre se ez eo  bet ar c'hogad etrebroadel kentan etre bro Saoz ha bro Skoz gwisket e oant gant ur roched gwenn evit ar saozon hag unan ruz evit ar skoziz bez e oa ivez ur chenchamant gwiskamant etre ar bonned a oa gant pep skipailh ( ne oa ket bet sonjet e vefe bet tu skein ar vell gant ar penn d'ar mare se) met ar pezh a zo bet an dedennusan er c"hogad se a zo bet dreist holl an doare c'hoari dishenvel tre a oa etre an daou skipailh ar saozon ho deus kroget ar c'hogad gant nav argader hag ne raet pass ebet klask a raent  driblan dre ret, eus o du o deus graet ar skosiz passoù hag ez eo bet estonet meurbed ar saozon gant an doare se da c'hoari. Goude ar c'hogad se ez eo kemmet an doare c'hoari dre maz eo bet graet kalzh muioc'h a passoù etre ar c'hoarierienn penn kentan emdroadur ar mell-droad ez eo bet. Goude se ez eus bet un eil chenchamant bras er mell-droad hini ar renkadoù sokial pa e oa ar mell-droad a orin ur c'hoari evit ar renkadoù uhel eus ar "public school" ez eo deuet da vezan poblek hag ez eo bet gwelet se paz eo  aet kib bro Saoz gant ur skipailh labourerienn eus Bolton, hiriv an deiz e vez gwelet c'hoazh ar chanchamant se dre maz eus tu gwelet e "First league" skipailhoù evel: Manchester United, Liverpool, Everton, Arsenal) ha zo savet diwar lec'hioù poblek e bro C'hall ez eus tu kemer skouer "St Etienne".