N'eus gounid ebet avat evit ar gristeniezh rak donaat a ra an disrann etre Kristenien ar Reter ha re an iliz katolik abalamour d'an digomprenidigezh da gentañ ha da c'houde abalamour da gemereidigezh Kergustentin gant Kroazidi. Perak e c'halvas Urban II d'ar groaziadeg e 1095 ? Evit Jacques Le Goff, Urban II a oa ur c'hluniziad kozh a oa douget da brezegiñ treverzh Doue/ Marteze e felle dezhañ distreiñ feulster ar varc'heien a-enep ar Vusulmaned, ha respont d'an ezhomm penitioù ha d'ar gwalc'h eskatologek zo d'ar mare-se. Dont a ra ar groaziadeg ivez eus hêrez ar pirc'hirinaj. Hervez Jean Daniélou, ar groaziadeg zo un ensavadur dibar eus sevenadurezh ar c'hornôg. Krouet evit an Douar santel e kas da ijinadennoù nevez evel an urzhioù milourel.