Seizh pe eizh vloaz e oan.    Da Geraskoed-Pluguen e talc'hemp da vont, daoust pegen pell e oa diouzh Brest. Eno e kejemp gant hor c'hendirvi a Bloveilh, seizh bugel va eontr Anton, ha re Zouarnenez ha Karanteg. Soñj mat am eus eus an Oferenn-Bred e iliz Pluguen, a oa neuze o tegemer tammig-ha-tammig an doare nevez, hini Vatikan II. Soñj mat am eus da skouer  eus ar beleg troet ouzh an Aoter e traoñ ar chantele. Hag eus ar merc'hed, niverus ar c'hoefoù en o zouez, ar re yaouankañ, digoef, gant o bugale. En tu kleiz e oant en iliz, hag en-dro d'ar chantele, hag a-dreñv ar wazed ivez, a oa en tu dehou eus an nev.  Va zad-kozh a oa un "Aotrou" e parrez Pluguen. Perc'henn maner Keraskoed. E blas en devoa en iliz er renkoù kentañ a-zehou, kostez ar wazed, ha va zad a yae gantañ en e gichen. Ur wech e c'hoarvezas un darvoud a netra, hag a voe a-bouez bras  evidon-me. Re a cholori a raen e-kichen va mamm (pevar bugel e oamp, hag un oferenn a zo hir-mat evit ur bugel...). Setu neuze va zad kozh o vont en alez-vras, o kregiñ ennon hag o lakaat ac'hanon en e gichen e tu ar wazed. Hopala ! Tomm e oa bet din, rak aon am boa un tamm ouzh va zad-kozh, a seblante din bezañ un den kozh-tre, lunedoù ront evel gwechall, ur gravatenn voan, mourroù 'vel Hitler - hogen louet evelato ! -, hag e di, ar maner, a oa ur savadur bras eston evidon, yen ha teñval, gant kalz a draoù  difennet ouzhimp... Hag ouzh taol, grik ebet, gant ar vezh ! Hag atav ar memestra da zebriñ : vioù poazh-kalet ha kig-yar en un toaz treuzwelus heugus damm-galet, ha kaotigell kistin-Bourdel da echuiñ : earc'h !...  Tomm e oa bet din hogen neuze e oa cheñchet an abadenn : ur bromosïon vras e oa bezañ lakaet e tu a wazed ! Lorc'h a oa ennon, ken e oa, a c'hellit krediñ. Hogen neuze en em lakaas an iliziad da ganañ ur c'hantik bennak e brezhoneg. Ne oa ket mouezhioù skiltr ar merc'hed ken eo a gleven, hogen  mouezhioù izel ha kreñv ar wazed an hini e oa ! D'ar mare-se e oa leun an iliz e Pluguen evit an Oferenn-bred. Seblantout a reas din-me, paotr bihan seizh pe eizh vloaz ma oan, edo gwerinier an iliz o krenañ. Marteze e raent, pa soñjer. N'eo ket se eo a fell din lavarout. En em gavet e oan, a greiz-holl, eus ar bobl-se, a-unan gant ar boblad-se a dud, o kanañ meuleudi da Zoue, laouen, va ene o tridal ennon, en ur yezh a blije din kenañ daoust ma n'he c'homprenen ket. N'he c'homprenen ket, hogen daoust hag eñ  ez eus un dra bennak da gompren pa vezer oc'h arvestiñ ouzh e Zoue ? Gant ar boblad-tud-se na oan ket perzhiek ennañ, tamm ebet, na dre ar yezh, na dre ar metou, e kanis gwellañ ma c'hellen kantikoù da Zoue. Soñj am eus pegen aketus e klasken lenn ar c'hantikoù brezhonek e oad o kanañ.  Diaes eo din displegañ petra a c'hoarvezas en deiz-se. Geneliezh va istor ez eo an darvoudig-se. Alies e teu din skeudenn an oferenn-se gant ar gwerinier o krenañ diwar mouezh kreñv ar wazed. Moarvat, gant an amzer (an  dra a zo c'hoarvezet ouzhpenn 40 vloaz 'zo) ez eo bet kaeraet an eñvoradenn ganin. Ne ra forzh. Pouezusoc'h eo pezh am eus buhezet eget ar pezh a zo c'hoarvezet. Marteze a-walc'h n'eo ket c'hoarvezet tamm ebet evel-se. Marteze ez eo bet graet ar film-se en va fenn bloavezhioù war-lerc'h, diwar dastum "flashoù" eus an amzer gaer-se eus va yaouankiz, kaeraet, dreist-kaeraet, a dra sur. Ne ra forzh, a lavaran deoc'h. Graet eo ar film. Brav eo. Kaer. Va istor eo. Va istor o kregiñ. Seizh pe eizh vloaz e oan.  T.G.    http://kannadig.pagesperso-orange.fr/  .