Ni, izili an emsav-bed evit diorren an Esperanteg, yezh etrebroadel, a gomz, dre hanterouriezh an disklêriadur-mañ, ouzh an holl c'houarnamantoù, an holl aozadurioù etrebroadel hag an holl dud a youl vat, a zisklêr bezañ stag ouzh ar palioù termenet amañ dindan, hag a bed pep aozadur ha pep hinienn da zont da strivañ war an tu-se ganimp.   E 1887 e oa bet lakaet da raktres ober gant an Esperanteg evel  yezh skoazell evit ar c'hehenterezh etrebroadel. Deuet eo buan da vezañ ur yezh vev, stank hec'h arlivioù. Abaoe ouzhpenn ur c'hantved ez a an Esperanteg en-dro ha tostaat a ra an dud an eil ouzh egile dreist an harzoù sevenadur ha yezh. Palioù he c'homzerien, e keit-se, n'eo ket bet kollet o fouez gante, ha talvezout a reont atav kement evit an amzer a-vremañ. N'eo nag implijout un nebeud yezhoù bro evel yezhoù etrebroadel, nag an araokadennoù teknikel war ar c'hehenterezh, nag ijinañ doareoù nevez da  gelenn ar yezhoù hag a ray d'ar reolennoù amañ da heul bezañ sevenet, reolennoù diazez anezhe, en un urzh reizh hag efedus evit ar yezhoù. .