E 1985 eo avel a-benn, hag avel greñv, o doa kavet istorourien, sokiologourien ha kevredigezhioù 'zo, p'o doa bet c'hoant da ziskouez d'an dud amzer dremenet sklaveler Naoned. Met ur gwir youl bolitikel a laka un termen d'an arvoustr adalek 1989. E 1992-1994 e vez kinniget an diskouezadeg Ailhedenn ar memor e mirdi kastell duged Breizh. Disoc'h splannañ ar striv-se an hini eo moarvat.