'Ar an daoulin 'vit ma ene paour        Dans cette version on remarquera de nombreuses modifications où j'ai intégré  strictement les prescriptions de Roperzh Ar Mason, qu'on trouvera dans  wikipedia brezhoneg notamment au sujet de la poésie en breton de Vannes.    Je suis quand m^me interloqué sur certains passages et je demande à ceux qui  le peuvent de m'éclairer :    1. par deux fois je remarque qu'il ne mute pas après Kalon. Kalon glan me  semble être une erreur : on s'attend à kalon c'hlan    2. Tenvalded est feminin dans DBFFB de Roparz Hemon et Ronan Huon mais chez  Ernault il est masculin. Qui peut en dire plus sur ce point ??? Cela rejoint  un peu le pb de Douar qui semble etre feminin chez Kalloc'h alors que  Ernault le tient pour masculin en vannetais.    3. Sonennoù Vrav par deux  fois au lieu du Sonennoù brav attendu    4. Le sens de Daù chez Kalloc'h que je trouve nulle part ailleurs    p.23    Kentskrid  En anv an Tad, hag ar mab, hag ar Spered Santel,  Ra vo evel-se !    Pa zeraou an heol da sevel  - 'Ar an daoulin !  Brasat levenez 'n em deurel  'Ar an Daoulin !  Dirak ar gouloù deut en-dro  Nag ur blijadur dispar eo  Pediñ e douster ar beure  'Ar an Daoulin !    Kloc'h an Anjelus o  seniñ  'Ar an daoulin !  Ar beleg oc'h oferenniñ  'Ar an daoulin  Pep unan o vont d'e labour,  Gonideg, moraer, micherour,  Holl ar groueañs 'veul he C'hroueour  'Ar an Daoulin.    Ar barzh, e beure e vuhez  'Ar an Daoulin  En deus mennet stouiñ ivez  War an daoulin  O Jezuz selaouet outañ  Digorit frank dor Ho Kalon  Da bedenn baour ar barzh breton  'Ar an daoulin !    p. 25    Gwerzenn ar Marv        Ne ran 'met huanadiñ 'ar-lerc'h ar marv... ar marv !    Pa oan bihan, m'her spurmante 'vel un dra garv    Ne greden ket, nann, e c'helle den her gervel :    Ha bremañ c'hoant am eus, naon am eus da vervel !        Pegoulz e teuy en-dro ma c'hig da vout ludu ?    Pegoulz e tiskennin e donded ar bez du ?    Pegoulz, pegoulz e vin krignet gant ar preñved    En ur c'hozh toull, 'barzh ur vered dizanavet ?        O ! bout mac'het dindan c'hwec'h troatad douar ponner !    Breinañ didrouz en deñvalded, pell diouzh an aer,    Bout marv-mik !... Huñvre mat ha dous, huñvre karet.    Joa a lakez em c'halon baour hag em spered        Neuze e tiskuizho ma c'horf brevet a boan.    Mont a reer da repoz er gwele goude koan :    'ar-lerc'h koan ar vuhez, er bez e tiskuizhin,    Hag, 'vit lañjer, douar ha geot am bo 'ar ma c'hein.        E-pad ma vin 'vel-se kousket yen-skorn eno,    'Us d'am fenn marv ar c'hantvedoù a dremeno :    Rod an Amzer a droy atav en ur yudal...    Met me ne welin mui ar c'hoari: me 'vo dall.        Galvet e vin marse gwech a ve gant ma zud,    Met n'eilgeriin tra dezho, rak me vo mut ;    Gant trouz festoù ar Bed 'hello krenañ an Douar,    An trouzioù-se n'o selaouin mui : me vo bouar.        Me  vo dall, me vo mut, me vo bouar, me vo brein    A-hed-kaer en ma bez, un hun ponner a rin,    Hun hep huñvre, e sol un nozvezh hep trenoz    Ar peoc'h !... ar peoc'h !... ar peoc'h !... - Met perak ha penaos,        Penaos e kanan-me 'ar un ton ken beunek ?    Gerioù a zic'hoanag n'eo ket brezhoneg ?    Pe gwalleurioù enta am eus bet, ha pe droug ?    - Pe droug ? Siwazh, siwazh, ma c'halon en em ro(u)g !        Ganet on er glac'har, mab d'an C'hentañ Pec'hed :    Douget am eus va c'hroaz a-c'houde, hed-ha-hed,    Hed-ha-hed, heuliet ma hent rust hep 'n em glemm,    Hag ar glac'har atav am fike gant he flemm.        Ya, skoet en deus ar gwalleur dall 'ar ma c'halon,    Skoet a-dreuz hag a-hed, hep truez 'vel ul lon.    Dindan e daolioù puilh ma fenn am eus pleget,    Leun a zaroù, gant an anken hanter vouget.        Siwazh ! Dec'h e ouelen, hiziv e ouelan c'hoazh ;    Gouelañ a ran henozh, me ouelo-forzh 'arc'hoazh,    Noz ha deiz ne c'hellan ehanañ a oueliñ    Daroù a zo ma c'hoan, ha ma hun, ha ma lein.        Mallozh d'am deiz kentañ ! Mallozh 'ar e sklaerder !    O Breinadur ma mamm, o preñved ma breudeur,    Deuit, hiraezh am eus deoc'h, hastit ! En ul liñsel,    Gronnit-me holl ag ar c'hlopenn betek ar seul !        Petra a ran, truek, er bed-mañ a zaroù ?    'Vel Job an den santel, emaon 'ar deil ar c'hraoù,    N'am eus netra, ned on netra. - Mall eo d'am eur    Seniñ, mall eo d'an Ankoù kozh dont d'am c'hemer !        Ma divhar a horell 'vel re unan mezv,    Leun on a soñjoù sot... Liammoù, liammoù,    Ne vezot ket enta torret ?... O ma ene,    Sailh er-maez a ma c'hreiz, ha nij e sol an ne !        Rak n'eo ket  'ar ma c'horf hepken e hirvoudan.    'Vit kastizañ pec'hed ar c'hentañ tad Adam,    Glac'haret eo eneoù paour e vugale,    E pep lec'h ma kerzhont ar Boan 'zo 'tal dezhe.        Er-maez a zour ar mor n'hell ket bevañ ar pesk :    Mor ma c'harantezioù 'zo bet kaset da hesk ;    Aet int kuit, holl ar re a greden am c'harent,    Ma dilezet o deus ma unan er pear-hent.        Goulioù dianvez, goulioù diabarzh :    Penaos e talc'hehez d'ar vuhez, paour-kaezh barzh ?    Ar marv hepken a c'hell reiñ dit peoc'h ha repoz :    Penaos d'ar marv karet nompas kornal ur poz ?        En emgann pemdeziek den ne ro din an dorn :    A sizhun ma buhez pa vo deuet ar sadorn :    P'am galvo an Ankoù, flourikus 'vel ur c'hi,    E vougenn digiget a bokin gouez dezhi !        "Arsav, eme ar bed, gant tristez da gomzoù.    Da  bep poan, plijadur ha c'hoarzh a zo louzoù ;    Gwellaat a raint ivez da gleñved ma karez :    Ev ganeomp gwin ar joa er werenn karget-rez !"        - C'hoarzhiñ ! P'emañ ma skoazh flastret dindan ar bec'h,    Ha pa 'z on mac'hagnet korf ha spered, a-bezh ?    C'hoarzhiñ ! ..; 'vel-se e ra meur a unan, d'am oed.    Nemet me. Ha gellout a rahen ? - Bed amoet !        Kalon mab-den a zo ur varrik didalet :    Kaer he deus plijadur, ar blijadur donet,    Hag ar Bed he beuziñ en e joaioù follañ,    'Ar ar gaezh voull-fank-mañ, birviken ne vo leun !        Noeñv enta, Bed, e lec'hid lous ha plijadur ;    'vidon, glan e chomin diouzh he c'housiadur,    Ha ne glaskin konfort, em zrebiloù euzhus,    Nemet ouzh treid ma Doue, ma Doue madelezhus.        .... Met c'hoantaat a ran atav, hirvoudus, an Dilamm,    Maz ay ma  eskern paour, kammet da ugent lamm,    Da gousket er c'harnel, betek deiz ar Barnour,    - En deiz-se e savo ma c'horf leun a eno(u)r - ;        Ha ma c'hello ma ene, skañvoc'h 'vit an avel,    En tu all d'ar marv darnijal divarvel,    Da vout, kuitaet gantañ ar bed-mañ yen ha strizh,    Eürus da virviken... Doue, etre ho tivrec'h !    Kergonan, 1907.        P.31    Tristidigezh ar C'helt      Yaouank on. N'em eus ket c'hoazh gwelet ugent hañv.    An heol tro-ha-tro din a skuilh e vannoù-tan    Ar bleuñv 'ar an avel a zegas din o c'hwezh    Ha neoazh me zo leun a velkoni dalbezh    Perak 'ta ? Doue 'oar. Pa grouas ar Breton,    Eñ 'lakaas an dristrez da chom en e galon.        Degouezhet on en oad a vourrer o vevañ,    O redek ar parkoù, o c'hoari, o kanañ,    En oad na soñj nag e bez na e maen,    Nag e ster ar vuhez ken fonnus o tremen...    E kreiz ma flijadur, neoazh, ankeniet on :    Doue 'lakaas an dristez e kalon ar Breton.        An dud tro-ha-tro din a c'hoarzh d'an nevez-hañv;    An eostig 'ar ar barr a lar e son vravañ,    Razh an evned a strew o fozioù gwiv en aer.    Met me pa gemeran ma zelennig dister.    Hirvoudiñ 'ra bepred, ne oaran 'met un ton :    Doue 'lakaas an dristez e kalon ar  Breton.        Pep tra a rankehe gober din levenez :    Yaouankiz ha frankiz bleuñv er prad, heol en ne,    Petra 'zo ret muioc'h 'vit em envel eürus ?    Ha neoazh, ar bed-mañ ne gavan ket bourrus,    Un dra bennak atav 'm eus diouer dezhañ :    Doue 'lakaas an dristez e kalon ar Breton.        O ma Doue, an dra-se a vank d'am c'hoantoù-den    C'hwi eo ! Rak 'ar an Douar ne reomp nemet tremen,    Rak  n'eo ket evitañ 'mañ graet hor c'halonoù...    Met pa welimp o tont karrig-gwenn an Ankoù    'Vit hon dougen du-hont, ganeoc'h, 'barzh an ne don :    Neuze 'vo levenez e kalon ar Breton !    1904        p.33    Pried ar Barzh      Euredet omp bet deiz ma badiant :    Kloc'h an iliz gozh en tour a sone,    Heol mat gourhelen en oabl a splanne,    Ar bleuñv a vleuñve er geot 'ar an hent,    'Mesk ar gwinizh an evned a gane :    Euredet omp bet deiz ma badiant.        Ken kozh 'vel an Douar e oa ma fried ;    Netra ne gleve, ne wele netra,    Dall e oa ha bouar, kamm ha kammskoaziet,    Biskoazh ur minc'hoarzh 'ar e fas goeñvet :    Ken kozh 'vel an Douar e oa ma fried...    Met Doue a ra mat holl ar pezh a ra.        A pa oan bihan, gwiv 'vel ul labous,    Kousket em c'havell e-tal  he gwele,    Hi ma luskelle, hi ma luskelle    en ur ganañ din sonennoù ken dous    Ma teue daroù din, ha me a ouele,    Me ouele didrouz o klevout ma Dous.        O Sonennoù brav he deus sonet din    Leizh a vleuñv huñvre hadet a vrec'had,    Biskoazh n'ho klevan hep adhirvoudiñ,    Biskoazh n'hellin, gwir, hoc'h ankounac'haat!    O sonennoù brav he deus sonet din    C'hwi 'zo gwriziennoù ma  c'halon Breizhad.        Soñjal en traoù marv zo ma flijadur :    Nag a fulennoù dindan o ludu !    Pa sav dirazon ma buhez krouadur,    He c'houn 'ra em c'hreiz 'vel ul loskadur,    Rak ne ouelan ken, - c'hwervat plijadur !    Dalbezh e-talon, 'met ma fried du.        Dister e oan c'hoazh a gorv hag a oed,    Paz on bet kaset un deiz d'ar c'hloerdi.    Perak am heuliec'h, o pried amoet ?...    P'he deus ma gwelet o vont d'ar studi,    - Dister e oan c'hoazh a gorv hag a oed,-    Sed emañ hi ganin 'ar dreuzoù an ti.        Ma maget he deus, hi 'deus ma gwisket,    Bemdez ha bemnoz hi 'oa 'ar ma zro ;    Ha koshaet am eus, ha me 'm eus kresket,    Ha ma fried du, gant n'he c'haren ket,    Un noz, pa oa hi o kousket d'he zro,    Evit he c'huitaat, 'm eus kuitaet ma bro,        Met redet he  deus a-herr 'ar ma lerc'h    'N ur bokat d'he dorn, 'vel ar vugale.    Gant he adgwelout 'm eus kollet ma nerzh,    Ha kousket hon eus er memes gwele ;    Ha Doue e reas deomp daou a vugale,    Doue a gasas deomp ur mab hag ur verc'h.        Ma mab a zo bet badiet Glac'har,    Ha ma merc'h a reer ar Feiz anezhi...    Anzavet am eus ma fried, m'he c'har.    Yaouank he c'havan, ha koant, ha hep par,    Ha hi 'zo felan atav 'vel ur c'hi ;    Anzavet em eus ma fried. M'he c'har.        Bale a reomp bremañ dre an Douar,    Ma maouez ouzh ma brec'h, ma mab 'ar ma skoazh,    Hag 'ar ma c'halon ma merc'h a bed Doue.    E meur a gornad ez omp bet hon pe(v)ar :    Eurioù kuñv hon eus, deizioù garv ivez...    Hag 'ar ma c'halon ma merc'h a bed Doue.        O redek ar bed, o ! meur a gile    'N deus  stardet ma dorn du-se ha du-mañ ;    Siwazh ! Karantez mab-den, avel e(o) :    'N ur welout ma maouez ha ma bugale    Aet int kuit an eil 'ar-lerc'h egile.    Hag ez on chomet ma-unan bremañ.        Hag e vin 'vel-se bepred ma unan.    Fall-sellet d'an dud ha hetet gante.    Rak-se gant ma doue un dra 'houlennan :    Mont buan da ziskuizh en e garante(z).    ...............................................    Ya. Er bed e vin bepred ma-unan.    Rak ma fried paour 'zo ar BAOURENTEZ !    1912        p. 37    Judica me      O douster an oferennoù en ur chapel,    Ur chapelig didrouz e maezioù Breizh-Izel !...        Barnit-me, o ma Doue, ha ma dispartiit    A-vesk an dud disleal hag ar renavïed.        Rak, ô Doue, C'hwi a zo ma c'honfort ha ma nerzh.    Dilezet ganeoc'h-C'hwi,  en dristez me a gerzh.        Perak ma dilezel em zristez divalav    P'emañ an enebour 'ar-dro din o klask daoñ ?        Degasit di ho Kouloù hag ho kwirionez,    Ganto me a grapo, dilu, 'ar Ho Menez ;        'Ar ho Menez santel, betek Ho Ti leun a joa,    Ambrouget d'Ho kouloù me a grapo, ma Doue.        Hag e tostain d'aoter ar road, en iliz,    D'aoter an Doue hag a ra joa ma yaouankiz.        'Ar ma zelenn, ma Doue, Ho meuliñ a fell din :    Perak, ma ene, bout trist ha perak hirvoudiñ ?...        Fizi e Doue. Rak me Her meulo betek an diwezh,    Eñ a zo ma Salver ha Eñ a zo ma Doue.        O douster an oferennoù en ur chapel,    Ur chapelig didrouz e maezioù Breizh-Izel !        Bout, dre ur galon c'hlan, ar c'houlaouenn dister    A luc'h bepred dirak an Osti, o  douster !...        Bout ar beleg gredus 'ar sav ouzh an aoter    O kinnig an aberzh, o douster !... O douster !...        C'hwevrer 1910        Notennoù : Klask daù. Petra eo an "daù"-se. an droidigezh c'hallek a lavar :  "point vulnérable". lakaet am eus "daoñ" = damne, damnation. Met n'on ket  asur tamm ebet.        p. 39    Fiat      Peogwir hoc'h eus mennet daskor din ma frankiz    Pa c'hoantaen bout heudet e-harz hoc'h aoterioù ;    Peogwir emañ marv huñvre ma yaouankiz    Hag Ho peus ma luziet e roued ar gwalleurioù ;        Peogwir, er goc'had, emañ ret din plegañ    Bemdez hag e pep lec'h d'an trebiloù gwashañ ;    Pa goroll em fenn paour ma soñjoù kein-dre-gein ;    Pa ne oaran ket mui, hiziv, emen ez an ;        Peogwir Ho peus ma adsoublet em izelded,    Ha duet ma  dremmwel, - ken splann pa n'em ziskoueze    Peogwir Ho peus gronnet ma ene a deñvalded ;    Peogwir Ho peus taolet samm Ho kroaz 'ar ma skoe(z);        Peogwir emañ aet kuit gant ar mor stur ma lestr ;    Peogwir o deus lakaet ma anv dindan an treid ;    Peogwir ez on brevet hag e ouelan... O Mestr,    Ra vezot benniget 'vit ar pezh Ho peus graet !        Ra vezot benniget ho pout ma dibabet,    Daoust din bout  pec'hour, daoust din bout netra,    Evit stlejañ Ho kroaz 'ar hentoù holl ar Bed :    Mont 'ar Ho lerc'h, mont 'ar Ho lerc'h, na vad a ra !        O ! Ponner eo ar samm evit ma ganedigezh ;    Meur a wech d'hel lemel ganin 'm eus Ho pedet,    Meur a wech e youc'han, a sol ma zruegezh :    "Pegoulz, o Tad, e tiwezho ma ferc'hirinded ?"        Meur a wech e soñjan : "Re galet eo 'velkent !"    Hag e sav ma c'halon,  gwalc'het d'ar c'hwervoni,    Hag e laran d'ar re a dremen 'ar an hent :    "Sellit ! Pe glac'har 'zo hañval ouzh ma hini ?"        Meur a wech on skuizh betek ar marv... Met, o Tad,    P'em gwelit va gannet 'ar an dachenn, neuze    E donded ma c'halon Ho mouezh a gomz goustad,    Hag e savan, kreñvaet, peogwir ez oc'h aze !...        -*-        Mestr, lies e lennan hoc'h Aviel santel.    Pep komz ag ho kenou 'zo ur feunteun a nerzh    Pep unan ag Hoc'h oberoù zo ur gentel    Rak me 'oar ez oc'h bet, tregont vloaz, un Aberzh.        Me 'oar ez oc'h ganet e paourentez ur c'hraou    Lec'h ne oa nemet daou loen 'ar-dro deoc'h, da gentañ ;    Me 'oar Ho peus bevet er boan hag en daroù,    Hag ho peus gouzañvet an drougoù kaletañ.        E liorzh 'n Olived, me 'oar, kleze an arvar    A dreuzas Ho  kalon, ken Ho peus c'hwezhet gwad ;    Me 'oar ez oc'h pignet ar c'hentañ d'ar C'halvar,    Ha da bet maen, en hent, Ho peus kignet Ho troad.        Diouzh Ho klemmoù, me 'oar, an ne a chomas bouar ;    Me 'oar : nac'het Oc'h bet ha dilezet, tra garv !    Hag en deiz ma prenec'h salvedigezh en Douar,    Div pe deir maouez hepken a ouele 'ar Ho marv...        Ya. Gout a ran holl an traoù-se. Ha mar ouelan,    Evel ma tav ar c'hrouadur pa glev ur sonenn gaer, -    Hoc'h Aviel a sec'h ma daroù, p'Ho kwelan    Ganet etre daou loen ha marv etre daou laer !        Bremañ, ra vo 'arnon graet Ho youl a-bezh    Hed-ha-hed d'am buhez ! Gant ur galon laouen,    Mont a rin dre ma noz en ur zougen ma bec'h    Peogwir Ho peus roet din, ma Mestr, ur c'houlaouenn.        O Feiz ma gourdadoù, goulaouenn venniget,    Sterenn hag  am heulia ne vern emen ez an,    Peogwir ho peus, betek hiziv, ma ambrouget,    Lugernet 'ar ma zal betek an eur diwezhañ !        Pariz Miz kerzu 1912        er gohad : Kohad en bas vannetais : mal soudain, court. Je ne vois pas ce  mot dans DBFFB, équivalent à barrad semble-t-il. D'où l'adoption de Koc'had,  ar goc'had.        p.43    Miserere      Mezh ha glac'har ! Pec'het am eus...    A ma c'halon bountet am eus er-maez    An Doue a vadelezh a oa e-barzh.    Chouket 'n e lerc'h bremañ, an diaoul a c'hoarzh...        O braouac'husañ tra a c'hell degouezh edan an heol :    Bout dalc'h e krabanoù an diaoul !        *-*        Ho pezet truez ouzhin, o doue madelezhus,    Hervez renerded Ho kalon doueel,    Ha hervez meurniverioù Ho trugarezioù peurbadel    Golc'hit-me,  glanait-me a ma fec'hed euzhus.        Rak ma fec'hed a zebr ma spered hep arsav :    Diskennet on e sol ma zruegezh, ha m'he anav :    Enep Deoc'h-C'hwi pec'hed am eus dre fallente(z),    Ha mard on kastiet, mat e(o).    Plegañ a ran ma fenn...        Met ivez, o ma Doue, sellit ha selaouit :    Kreiz ar gousiadur ez on bet konsevet,    Pec'hed an Tad kentañ 'zo 'arnomp-holl 'vel ur groc'hen,    Hag eneñ den, en ur zont er bed, ne vez gwenn !        Nemet hini Ho Mamm benniget,    Ho Mamm Mari...        Ar wirionez a garit :    Strewit 'arnon neuze trezol Ho furnezh kuzhet,    Ha n'am bo mui aon rak fari.        Glebit-me en deur santel, ha glanaet e vin a-bezh,    Golc'hit-me, hag e teuin da vout gwenn 'vel an erc'h,    Gant Ho pardon roit din al levenez, ma Doue !        Ha ma eskern, krommet d'ar vezh, a seilho gant ar joa.        Distroit Ho Tremm ken glan a-ziouzh ma breinadur,    Holl teil ma fec'hedoù skarzhet-eñ 'ar-un-dro,    Krouit ennon ur galon c'hlan hag Ho karo,    Lakait em c'hreiz adnevezet ur spered eeun ha fur    Hag a viro ouzhin    Pec'hiñ.        N'am gwintit ket pell diouzh Ho splannder !    Ho kras santel, laoskit-hi gant ma faourentez,    Daskorit din peoc'h mut ar goustiañ dibreder    Em c'halon hadit nerzh, ma vedin largentez.        Hag an dud fall neuze, drailhet gant ar Pec'hed,    'Ar Hoc'h hentoù adarre m'o desko da gerzhet...        Ma Doue, diwallit me diouzh ar marv speredel,    Ha ma zead Ho meulo, Barnour dous ha karet ;    Digorit ma genou, o ma Doue, digoret,    Hag e kanin d'Hoc'h Anv meuladur peurbadel...        *-*        Douster kevrinus ar pardon,    Douster don    Peoc'h ar galon !    Peoc'h mut    An dud    Lammet o samm ag o diskoa(z)    Douster ar pok    Hon stok    Dinerzh, brevet d'ar joa    E divrec'h Doue...    Me ho laro d'ho tro, levenez ma ene !        1912        Pedenn en Teñvalded      --  Lec'hienn Emglev An Tiegezhioù : http://kannadig.chez-alice.fr/      .