Met war un dachenn all 'noa labouret Celestin Menguy ivez : hini ar brezhoneg. Brezhoneger a-vihanik e oa, evel toud an dud bet ganet war ar maez d'ar mare-se. Pa oa soudard er brezel 'noa skrivet un toullad lizheroù e brezhoneg d'ar  gelaouenn Kroaz ar Vretoned, da gontañ e vuhez soudard. Ur wech deuet da Garaez da chom 'noa graet muioc'h a draoù c'hoazh evit ar brezhoneg. Mignon e oa da Taldir Jaffrennoù. Celestin Menguy zo bet 'ba' penn ar gelaouenn divyezhek An Oaled-Le Foyer Breton, gant Taldir ha reoù all. War e vicher medisin e yae e brezhoneg ingal gant ar re glañv ha remerket 'noa buan penaos ar brezhoneg 'oa krog da goll lañs da vat war ar maez, evit mad ar galleg, ar yezh nemeti a vize desket er skol. Neuze 'noa graet e soñj mont  'barzh ar strollad " ar brezhoneg er skol ", a stourme er bloavezhioù 1934-36 evit reiñ ur plas d'ar brezhoneg er skolioù. 'Ba bro Karaez 'noa lakaet 19 parrez da sevel a-du evit ma vefe desket ar brezhoneg er skol. Evit ar brezhoneg pe evit an ospital, Celestin Menguy 'noa labouret start ha mat a-hed e vuhez. Aet eo da Anaon e 1961, taget gant ur c'hleñved-kalon.