Пасля ўцёкаў караля Генрыха Валуа ў 1574г. у Рэчы Паспалітай наступіў перыяд бескаралеўя.Баторый пры падтрымцы магнатаў Збароўскіх і іншых выставіў сваю кандыдатуру на польскі трон. Татарскі набег у 1575г. на ўсходнія землі Рэчы Паспалітай штурхнуў сярэднепамесную шляхту да кандыдатуры Баторыя, з умовай, што ён ажэніцца з Ганнай Ягелонкай. У 1576г. члены элекцыйнага сойма ВКЛ абвясцілі трансільванскага князя і караля Польшчы Стэфана Баторыя вялікім князем літоўскім. Ён правёў шэраг паспяховых аперацый, у выніку якіх вярнуў ВКЛ Полацк і Вялікія Лукі.