Урэшце, новыя ўмовы закранаюць і само рэлігійнае жыццё. З аднаго боку, магчымасць больш крытычнага разважання ачышчае яго ад магічнага ўспрымання свету і захаваных дагэтуль забабонаў, а таксама патрабуе больш асабістай і актыўнай адданасці ў веры, дзякуючы чаму многія прыходзяць да больш жывога адчування Бога. З другога боку, усё большыя масы практычна адыходзяць ад рэлігіі. У адрозненне ад даўніх часоў, адмаўленне Бога або рэлігіі ці адыход ад іх больш не з’яўляецца чымсьці незвычайным ці выключным, бо сёння гэта нярэдка прадстаўляецца як патрабаванне прагрэсу ці нейкі новы гуманізм. Усё гэта ў многіх краінах выяўляецца не толькі ў поглядах філосафаў, але таксама вельмі шырока ахоплівае літаратуру, мастацтва, інтэрпрэтацыю гуманітарных навук і гісторыю, а таксама дзяржаўныя законы, так што многія гэтым заклапочаны.