– Яшчэ ў 1990-я гады пад час стварэння Гісторыка-археалагічнага музея ў старажытным Мсціславе мне пашчасціла азнаёміцца з будынкамі колішніх навакольных манастыроў. Пры гэтым заўсёды адчувалася нейкая недаказанасць, бо тагачасныя энцыклапедыі падавалі шмат недакладнасцей пра гэтыя старадаўнія цэнтры духоўнасці і асветы. Толькі шляхам супастаўлення інфармацыі з розных крыніц стала зразумела, што ў свой час насельнікамі гэтых манастыроў былі базыльяне. Далейшыя пошукі фактаў пра дзейнасць гэтага, для многіх таямнічага, рэлігійнага ордэна прывялі ў архівы Літвы, Польшчы і Расіі, дзе захоўваецца вялікая частка дакументаў па дадзенай тэматыцы. Калі ж казаць пра след базыльянаў у айчыннай гісторыі і культуры, то варта хаця б прыгадаць найбольш знакавыя помнікі беларускай архітэктуры. Далёка не ўсе і сёння ведаюць, што ў справе стварэння многіх велічных храмаў у стылі так званага віленскага барока вялікая заслуга належыць менавіта прадстаўнікам гэтага рэлігійнага ордэна.