Вайна заўжды трагедыя, а калі баявыя дзеянні адбываюцца сярод жыхароў адной дзяржавы, яе маштабы вырастаюць ў шмат разоў. Гісторыя Беларусі, асабліва сярэдзіны XVII стагоддзя, у гэтым плане з’яўляецца найбольш яскравым і маляўнічым прыкладам.