Але як ні дзіўна, менавіта ў такія часы ён пачынаў сьпяваць, сьмяяцца, гучна рагатаць. Сьпяваць, хаця ні голасу, ні слыху ня меў. Неверагодна, але гэта здаўна за ім ішло. Ці ён сам за гэтым ішоў. Калі рабілася да краю ўжо няўсьцерп, калі ён сутаргава шчыра і ахвярна перапальваў сваё жыцьцё на амбонах айчыны, вялікіх будоўлях будучага раю, бічуючы, – а гэта было самае сапраўднае бічаваньне, як ён пазьней зразумеў, – з канца ў канец бамжаватай краіны ад аднаго інтэрнату да другога, з намёту ў намёт, а то і проста начлежнічаньня на голай зямлі, калі ўжо і самаспаленьне ня грэла, ён заўсёды адбіваўся ад адчаю сьпевамі і сьмехам.