Калі па Еўропе ў ХVI стагоддзі прайшлася Рэфармацыя, сярод заможных шляхецкіх сем’яў нават пайшла мода на кальвінізм або лютаранства. Так, напрыклад, шмат сем’яў з роду Радзівілаў сталі кальвіністамі. Руцкія, таксама як і іхнія далёкія сваякі, прынялі кальвінізм. Іван (Ян) — такое было хроснае імя будучага мітрапаліта Язэпа — згодна з воляй сваіх бацькоў Фелікса (Шчаснага) і Багумілы з роду Корсакаў выхоўваўся як кальвініст. Першапачатковую асьвету ён атрымаў у кальвінскіх школах у Нясьвіжы і Вільні. У 1590 годзе, пасьля сьмерці бацькі, паехаў вучыцца ў Прагу, у Карлавы ўніверсітэт, дзе блізка пазнаёміўся з айцамі-езуітамі, якія там выкладалі. Пад іх уплывам малады юнак Ян Руцкі зрокся кальвінізму і прыняў каталіцкую веру.