З заняпадам Рымскай Імперыі прыйшлі пагрозлівыя, як выдавалася, для грэка-рымскай культуры часы. Для Каталіцкага Касцёла таксама настаў час выклікаў. Але ва ўсім гэтым адчувалася воля Госпада Бога. Большасць народаў Еўропы не толькі ўключыліся ў хрысціянства, але з цягам часу стварылі нешта новае і непаўторнае – вялікую хрысціянскую культуру.