Цяжкія выпрабаванні выпалі на долю Віцебскай зямлі ў гады Лівонскай вайны (1558–1583). Войскі расійскага цара Івана IV тройчы безвынікова асаджалі Віцебск у 1562, 1563, 1568 гг. Некалькі разоў іх нападам падвяргаўся таксама Сураж. Віцябляне ў сваю чаргу рабілі спусташальныя набегі на памежныя раёны Расійскай дзяржавы. У выніку пастаянных баявых дзеянняў уся паўночная частка Віцебскага ваяводства практычна абязлюдзела. Ацалелыя жыхары вёсак, размешчаных на поўнач ад Дзвіны, былі вымушаны ўцякаць пад ахову ўмацаванняў Віцебска і Суража. Доўгачаканы спакой прыйшоў на Віцебшчыну толькі пасля пераможных паходаў войск Рэчы Паспалітай пад кіраўніцтвам Стэфана Баторыя на Полацк (1579 г.) і Вялікія Лукі (1580 г.).