u200bСяргей Навумчык: Хачу зрабіць адну рэмарку пра цынічнага камуніста. Я бы крыху зьмясьціў акцэнты. Я думаю, што ён быў шчырым камуністам. Магчыма, шчырым камуністам быць горш, чым цынічным. Але тут розьніца была ў чалавечым пляне. Ён сапраўды верыў, як мне падаецца, у гэтыя ідэалы, і не цынічна. Цынічнымі камуністамі былі тыя лідэры кампартый рэспублік Сярэдняй Азіі, у якіх знаходзілі дзясяткі мільёнаў рублёў у залатых зьлітках. Машэраў як раз такім ня быў. Безумоўна, мы ня можам здымаць зь яго палітычнай адказнасьці за русыфікацыю і за мэліярацыю, але калі быць абʼектыўна гістарычна дакладным, то не з Машэрава пачалася русыфікацыя. Яна пачалася пры Мазураве. І мэліярацыя пачалася не з Машэрава, яна пачалася з 1950-х гадоў. Калі мы гаворым пра горад, то і гэта можна паставіць Машэраву ў заслугу. Пры ім Беларусь аграрная стала Беларусьсю ўрбанізаванай. Тут таксама ня ўсё адназначна, але гэта быў выхад на прынцыпова іншы ўзровень.