42. Часам заўважаецца фаталістычнае стаўленне да глабалізацыі, як бы актуальныя працэсы былі вынікам дзеяння ананімных безасабовых сілаў і незалежных ад чалавечай волі структур[102]. У сувязі з гэтым варта нагадаць, што глабалізацыю трэба разумець як грамадска-эканамічны працэс, але гэта не адзінае яе вымярэнне. У глыбіні ўсё больш выразна заўважальнага працэсу маем чалавечую рэчаіснасць, якая штораз больш яднаецца праз ўзаемадзеянне. Ствараюць яе асобы і народы, для якіх гэты працэс павінен быць карысным i весці да развіцця[103] дзякуючы адказнасці, прынятай кожнай асобай і асяродкамі. Пераходжанне межаў – гэта не толькі матэрыяльны факт, але таксама культурны паводле прычын і вынікаў. Калі разумеем глабалізацыю дэтэрмінавана, губляем крытэрыі яе ацэнкі i надання ёй кірунку. Гэта чалавечая рэчаіснасць, таму яна можа мець шмат розных культурных арыентацый, якія трэба распазнаваць. Праўда глабалізацыі як працэсу i яе фундаментальныя этычныя крытэрыі выводзяцца з еднасці чалавечай сям’і i яе развіцця ў сферы дабра. Таму трэба няспынна садзейнічаць таму, каб падтрымліваць персаналістычны i супольнасны культурны накірунак працэсу планетарнай інтэграцыі, адкрытага на трансцэндэнтнасць.