Пётр Сяменьскі, адзін з піянераў “міцкевічазнаўства”, у 1886-м выдаў працу “Адам Міцкевіч. Біяграфічна-літарацкі нарыс”, дзе літаральна слова ў слова паўтарыў сказанае Каратынскім. Тодар Вярбоўскі, які пачаў збіраць інфармацыю для сваёй кнігі “З даследванняў пра Міцкевіча і ягоныя творы” (1916) яшчэ напрыканцы ХІХ стагоддзя, таксама не сумняваўся ў Пянкальскіх, як і адзін з найгрунтоўнейшых даследчыкаў міцкевічыяны, віленскі архівіст беларускага паходжання Яўзэбіюш Лапацінскі. Сваім шэрагам артыкулаў 1931 — 1932 гадоў ён не толькі распавёў вельмі цікавыя падрабязнасці аб продках паэта, але і ўпершыню аспрэчыў на падставе дакументаў наваградскіх судоў “агульнапрызнаную” (у пэўных колах) версію паходжання маці паэта ад “неафітаў”. Нягледзячы на новае слова ў “міцкевічазнаўстве”, здабыткі спадара Лапацінскага былі адразу і глыбока пахаваны антаганістамі. Калі не памыляюся, толькі ў 1994 годзе іх “уваскрасіў” польскі эсэіст Рымкевіч. Пералічаць іншых апалагетаў “4000 злотых” ХІХ—ХХІ стагоддзяў не мае сэнсу, бо гэта ўсе, хто пазней за Каратынскага стаў на шлях пазнання. Але я забег наперад. Слова сумневам! Слова сучаснікам!