Палітыка рэформ праводзілася царызмам адначасова з палітыкай рэпрэсій супраць украінскай культуры. Пра гэта сведчыў і вядомы валуеўскага цыркуляр 1863 г., які затармазіў развіццё ўкраінскай культуры. Толькі з пачатку 1870-х гадоў ва Ўкраіне ажыўляецца культурна-адукацыйная дзейнасць. У цяперашні час значную падтрымку школьнай адукацыі сталі аказваць земства. Яны павялічваюць асігнаванні на ўтрыманне і будаўніцтва школ. З 1871-га па 1895 асігнаванні растуць у 6 разоў. Новы ўдар па развіцці ўкраінскай культуры нанёс Эмский ўказ Аляксандра II ў 1876 г. Але і пасля гэтага не знікаюць прагрэсіўныя тэндэнцыі ў культуры. У 1865 г. па ініцыятыве Н. Пірагова ў Адэсе заснаваны Наварасійскі універсітэт. Такім чынам на ўкраінскіх землях дзейнічала ужо пяць універсітэтаў. Былі адкрыты таксама Нежынскі гісторыка-філалагічны інстытут, Харкаўскі тэхналагічны, Кіеўскі політэхнічны, Екацерынаслаўскай горны інстытуты.