– Яны весела гергаталі на сваёй мове, нават дзяцей пачаставалі шакаладам, якога раней ніхто з вяскоўцаў і ў вочы не бачыў. Раптам адзін хлопчык з вёскі Бармуты стаў пальцам паказваць на салдацкія чаравікі, вельмі ж смешнымі здаліся яны: высокія, на тоўстай падэшве, скураныя, са шнуркамі. Немец падняў аўтамат і застрэліў хлапчука. Калона ж салдат пайшла далей, быццам нічога і не здарылася. Так упершыню сустрэліся мы са смерцю і зразумелі, што прынеслі нам чужынцы, – успамінала бабуля. – Вайна – гэта страх, жудасць, голад і смерць. Усяго давялося пабачыць за тыя цяжкія гады. Фашысты застаўлялі працаваць на Германію, лютавалі, расстрэльвалі за сувязь з партызанамі, вывозілі моладзь у Нямеччыну. Тата стараўся, каб наша вялікая сям’я (сем чалавек) не памерла з голаду. Працавіты быў чалавек, добры, вельмі любіў сваіх блізкіх. У вёсцы яго паважалі. Немцы прымушалі маладых мужчын ісці ў паліцыю, але бацька гаварыў, што здраднікам не стане. Ваяваць з ворагамі пайшоў у 1944-м, калі вызвалілі нашу мясцовасць. Чырвоная Армія пагнала гітлераўцаў на Захад дабіваць у іх жа кодле. Назад бацька не вярнуўся…