Ды й ці можа быць іначай? У другім выпадку гэта — вызваленчы рух, барацьба за нацыянальную, а часцяком і дзяржаўную самастойнасць, незалежнасць. Да гэтага звычайна ставяцца станоўча. Першы жа варыянт выклікае да сябе адназначна негатыўныя адносіны, таму што нацыяналізм у свабоднай, рэальна суверэннай дзяржаве заўсёды азначае ўціск элементарных правоў нацыянальных меншасцяў. А гэта — сурёзная пагроза, бо ў будучыні на глебе такога нацыяналізму могуць вырасці шавінізм і фашызм.