Канешне, пры вялікім жаданні можна нават сыходзіць з тэзіса, што гаварыць пра палітычную гісторыю Беларусі з 1569 па 1903 год праблематычна. Але ж і спробы звесці нацыянальную гісторыю да гісторыі сялянства ў акрэслены перыяд пацярпелі фіяска і выглядаюць не менш аляпавата. Таму зноў вярнуцца да ранейшых нацыянальна-ігнаравальных (пераважна прарасійскіх, класава-ўтапічных, сацыяльна-канфесіянальных і інш.) трактовак у гістарыяграфіі зараз наўрад ці атрымаецца.