Спадзяюся, наступным крокам стане ўвядзенне ў навуковы зварот і грамадскі ўжытак запісаў Соф’і Магід з Фанаграмархіва Пушкінскага дома, з вопісамі якіх я працавала. У вопісе валіка № 1803 пазначана “дудари”, на ім утрымліваецца 4 танцавальныя мелодыі. Гэты запіс зроблены ў калгасе “Дзям’ян Бедны” вёскі Машэцкая слабада (цяпер Слаўгарадскі раён Магілёўскай вобласці). Аднак саміх запісаў я не чула і сказаць напэўна, што там грае дуда, нельга, бо даследчыца з Расіі, пішучы “дудари”, магла мець на ўвазе і найгрышы на дудачках. Калі пазнака належыць складальніку каталога, то пытанняў яшчэ больш, бо ў апісанні валікаў Яўгена Гіпіуса фігуруе “волынка”. Атрымаць копію гэтых запісаў можна будзе, калі ўсталюецца супрацоўніцтва па такім пытанні паміж беларускай і расійскай акадэміямі навук. Урэшце, якія духавыя ні былі б запісаныя Соф’яй Магід, запіс усё роўна стане каштоўнай крыніцай для рэканструкцыі аўтэнтычнага строю беларускай дуды. Распавядаюць, што нават археалагічныя знаходкі свістулек даюць у гэтым плане карысную інфармацыю.