Шумерская – ізаляваная мова. Была распаўсюджаная ў паўднёвай Месапатаміі. Выйшла з ужытку к пачатку ІІ тысячагоддзя да н. э. ў выніку асіміляцыі шумерамоўнага насельніцтва акадцамі; захавалася ў шматлікіх пісьмовых помніках. Пераважаюць сінтэтычныя сродкі перадачы граматычнага значэння, двухбакавая аглюцінацыя. Множны лік назоўнікаў утвараецца пры дапамозе рэдублікацыі: kur ‘краіна’, kurkur ‘краіны’. Вялікія адрозненьні між мужчынскім і жаночым варыянтамі мовы, пераважна на лексічным узроўні. Пісьмовасць мае пераважна лагаграфічны характар, клінапіс на гліняных таблічках. Мова добра дэшыфраваная.