Філасофскія і навуковыя тэорыі розуму спрабуюць зразумець прыроду гэтай псіхічнай (ці ментальнай) дзейнасці, яе характарыстыкі, а таксама прыроду «Я» або суб'екта, які валодае свядомасцю і ажыццяўляе гэтую дзейнасць.