L'actual seu de Santa María tien o suyo orichen en l'antiga ilesia de Santa María de Medievilla de Teruel, una ilesia en estilo aragonés que prencipió as suyas obras en 1171 con a conquiesta d'a ciudat de Teruel por o rei Alifonso II d'Aragón, quan a ciudat yera nomás un chicot lugar que depeneba d'a ciudat de Daroca. As obras d'iste primer edificio rematoron en 1257 con a suya torre en estilo mudéchar aragonés (l'actual torre de Sant Pero). Sindembargo, en a segunda mitad d'o sieglo XIII s'esvielló l'antiga ilesia, lebantando-se tres naus en mampostería y ladriello, treballos que fació l'alarife morisco Juzaff, millorando y enamplando asinas l'antiga ilesia romanica seguntes corresponeba a una ciudat como yera Teruel en ixas envueltas, independizata ya de Daroca.