Ye una historia incompleta de seis libros escrita dimpués de l'anyo 787 u, como muito en l'anyo 796, talment en Montecassino. Abraca a historia d'os longobardos dende l'anyo 586 dica a muerte d'o rei Liutprando en 743, y ofreixe muitas informacions sobre lL'Imperio Bizantín, os Francos y atros pueblos. A historia ye contata dende o punto de vista d'un Longobardo con argüelloso d'o suyo pueblo, y ye especialment valiosa pa conoixer as relacions entre francos y longobardos. Pavlo Diacono fació servir como fuents l' Origo gentis Langobardorum, o Liber pontificalis, a historia perdita de Secundus de Trento, y os anals perditos de Benavent; Interpretó librement elementos d'as obras de Beda, Gregorio de Tours y Isidoro de Seville.