A val ye poblata dend'a prehistoria, como totas as vals pirenencas. A val d'Aran estió adhibita a l'imperio román anque la calendata exacta d'a suya adquisición ye encara huei una incognita. Diz que quan César encetó a conquiesta d'as Galias, a val més alta d'a Garona yeba ya incorporada enta l'imperio. O proceso de romanización se fació alavez a traviés d'a via romana que en rancando de Tolosa marchaba ta o Pallars per alto d'a Bonaigua. A importancia d'a romanización se fa patent enna presencia de toponimos como mesmo Vielha (alavez Vetula), y de lapidas y estelas funerarias, y en cayer l'imperio, a val como totz es puestos d'a cuerda pirenenca, se dixoron perder enna suya suerte, sucedindo-se bells sieglos a on que no se'n sabe cosa d'a situación d'a tierra aranesa.