Seguntes diz a leyenda, Andorra fue fundata por l'emperador Carlo Magno. Se diz que cinco mil andorrans, a las ordens de Marco Almugaver, aduyoron a os exercitos imperials, que se trobaban en o cuello de Pimorent y en Campcardós, a luitar contra os musulmans d'Al-Andalus. Carlos Magno, en reconoixencia a l'aduya que li heban feito os suyos habitants, atorgó a suya protección a Andorra, declarando-la pueblo sobirán l'anyo 805. En l'Archivo d'o Prencipato, se i conserva una carta d'a fundación d'Andorra, atorgata por Carlos Magno, encara que ixa carta no ye acceptata por totz os historiadors en haver estato redactata en una epoca muit posterior.