O suyo nombre en francés Col des Moines u "puerto d'os Monches" se debe a o papel que chugó en a rota de pelegrinache a Santiago de Compostela. Os pelegrins que preneban o camín d'a val d'Osal s'aturaban en Gabas (aldeya d'a comuna de Laruntz) a on o vizconte Gastón IV de Biarn, heba creyau un hespital y una capiella en 1102 que yeran baixo a dependencia d'o Hespital de Santa Cristina de Somport, situau en Aragón chunto a l'atual estación de esquí de Candanchú. O camín yera luengo y dificil, mas que mas d'hibierno, asinas que os monches de Santa Cristina de Somport puyaban enta o paso ta trobar-se con os pelegrins y guidar-los enta o hespital.