A existencia d'una actividat artesanal y mercantil y de puertos fació d'Italia una d'as zonas más prosperas d'Europa. Dende o sieglo XI amaneixioron "republicas maritimas" con nuclio en as ciudatz de Chenova y Venecia, que constituiban talasocracias. A Republica de Chenova competiba en a Mar Mediterrania con a Republica de Venecia, rematando por esdevenir més poderoda a segunda. En ciudatz como Siena, Florenza y Milán prosperaba a banca y l'artesanía. A prosperidat d'as ciudatz d'o norte creyó un deseyo d'emancipación que en tiempos d'os Hohenstaufen coincidió con a baralla entre os emperadors d'o Sacro Imperio Román-Chermanico y o papau: chibelins (a favor de l'emperador) contra guelfos (a favor d'o Papa). Os emperadors perdioron, pero esta luita dimpués continó entre os franceses d'a Casa Capeta d'Anchú con refirme papal y a Corona d'Aragón por o control d'o sud d'Italia (Reino de Secilia, que quedaría dividiu en o Reino de Nápols en a peninsula y o Reino de Secilia en a isla).