En a segunda metat d'o sieglo XI, dimpués que as hordas pazinacas hesen cruzato o Danubio, os cumans prenioron (1057) a tierra d'os pazinacos entre o Dniester y los Carpatos, on restos d'o pueblo pazinaco s'achuntoron con ellos. Dica facioron una incursión ta Transilvania en 1092. Manimenos o suyo centro de poder continó estando entre o Don y Dniéper ("Cumania Blanca") dica a batalla de Kalka (1223), quan os mongols los derrotoron y encomenzoron a migrar ta l'este. Entre 1239 y 1240 os cumans cruzoron o Dniéster en mayor numero plegando dica o Danubio, en ixos tiempos o conchunto formato por Moldavia y Vlaquia yera conoixito como "Cumania Negra". Os cumans encara yeran os sobirans d'a Cumania Negra en a segunda metat d'o sieglo XI. Dimpués d'a derrota debant d'os mongols bells cumans s'ixemenoron y infiltroron entre os vlacos, atros emigroron ta Hongría con o suyo cabo Kuten (Kuthen y Kotian), en o tiempo que atra parte cruzó o Danubio con Chonas. Ya en o sieglo XI heban tenito luitas contra os bizantins y os hongaros, conflictos que continoron sobretot con os bizantins en o sieglo vinient (os Carpatos feban de muga natural d'o Reino Hongaro y os reis d'Hongría teneban a muga defendita por os siculos). Tamién pa asegurar a muga carpatica contra os cumans, a meyatos d'o sieglo XII os reis d'Hongría dixoron establir-sen en a muga a los saxons transilvans y en 1211 dixoron que se i estabisen os Caballers Teutons. En tiempos d'a dinastía d'os Asans os cumans yeran aliatos d'os vlacos y os bulgaros en a luita contra os bizantins. En a "Cronica de Morea" parlan d'os comanos: