A situación central en o condau de Sobrarbe y la suya capitalidat, pareix que no gosó costar guaire tiempos que l'Aínsa l'aconseguise. Un periglo important que os sarracenos i enrestisen fayó que los habitants de lo lugar i hesen d'alzar murallas ta cubillar as casas y propiedaz en a villa d'alto -anteparte de lo castiello-, deseparando lo recinto amurallau d'o castiello, que i habría existiu muitos sieglos d'antes, d'a resta d'a villa que gosó tener una muralla propia que la guardase. Asinas, a función central de l'Aínsa en as grans rotas fluvials de Sobrarbe, con os anyos, pareix que tornoron a quiesta villa d'a Cinca en un puesto fortificau y bien defendiu, que en chunto con os bastións que en tiempos d'os primers reis d'Aragón s'heban iu fendo en a redolada (alfachas arquitectonicas de l'romanico, en l'atualidat, coma Troncedo u Abizanda) formoron lo que qualques autors gosan dicir a «Linia de Defensas de Sobrarbe», que se distribuyen per toda a metat meridional d'a comarca. Como sinyal de lo buen puesto que yera ta desfender, en 1610 o cartografo portugués Chuan Baptista Labanya, qui la vesitó, escribió de l'Aínsa: