Fue fundau con l'obchectivo d'esfensar as tesis d'Arana en pro d'a raza basca, a recuperación d'os fueros y a esfensa d'a independencia d'a "confederación basca", encara que más tardi Ramón de la Sota lo dirichió más enta o conservadurismo rechionalista. Orichinariament o suyo radio d'acción yera amugau a Vizcaya, a o largo d'o sieglo XX s'estendilló por totz os territorios bascos (incluyindo Navarra y o País Basco d'o Norte). Paralelament, a mida que o sistema bipartidista espanyol lo permitiba, se fació un puesto en o mapa politico basco, dica convertir-se en a fuerza hechemonica, posición que mantiene en l'actualidat.