O termin luenga d'oïl designa globalment a branca d'a luengas galo-romances que se desembolicoron en a parti norte d'a Galia, ye decir a parti norte de l'actual Francia, o sud de Belchica y en as islas Anglonormandas. Ista branca galo-romanica d'o norte ha conservato un substrato celtico mas important y ha tenito una influencia mas gran d'as luengas chermanicas que a luenga galo-romanica d'o sud, a luenga d'oc, que ye fruito d'una romanización mas intensa d'o espacio mediterranio debito a razons ligatas a os intercambios comercials, a instalación de colonias romanas en o sud-este y a la mayor proximidat cheografica a la fuent orichinal d'o latín, mientres que ha recibito muitas menos colonizacions chermanicas.