Ta par d'alavez a Enquesición fació gritar a la choven labortana Maria Ximildegi, a enchaquia: ser relacionata con a cazata de bruixas recientment ocurrita en a localidat costera de Ziburu (Labort), a l'atro canto d'a muga, y haber fuyito enta Hegoalde. Mariak Ximildegi confesó haber celebrado a-saber-los akelarres en as espelungas de Zugarramurdi chunto con quantas mullers d'o lugar, entre istas mullers bi yeran as siguients: Maria Txipia, Estebania Telletxea, Maria Zozaia y Graziana Barrenetxea. Seguntes os diferents invertigadors, o mosen d'o lugar las ordenó por a suya herechía pedir o perdon debant de totz os habitadors de Zugarramurdi. Manimenos, a purna finitiva que enchegó tot iste suceso estió a denuncia que presentó o flaire d'o monesterio d'Urdazubi, Fray Leon Aranibar, debant de l'Audiencia de Logronyo (aquella Audiencia teneba aintro d'o suyo radio d'actuacion os territorios de Navarra, Vizcaya, Alava, Gipuzcua y A Riocha).