O latín clasico teneba 5 vocals /a, e, i, o, u/ con diferencias de cantidat vocalica que yera una caracteristica distinguidora en bells casos. Dimpués, por a era tardana, ista distinción de cantidat desapareixió a favor d'a calidat vocalica. Seguntes as estatisticas, tamién en a epoca clasica, a valura distinctiva d'a cantidat vocalica amaneixeba poquismas vegatas, y a mayoría d'as vocals atonas yeran por un regular breus; y as tonicas, largas. Isto fació que dimpués que as vocals largas no apareixesen que en silabas accentuatas (como ye en l'italián actual u en diferents dialectos d'o castellán). Se suposa que as vocals breus yeran antimás més ubiertas que as suyas correspondients largas (por ixo, en a epoca tardana, as vocals I y U breus esdevinioron en E y O en a fabla popular en muitas rechions, como ye actualment en a mayoría d'as luengas romances, fueras d'o sardo, que por ixo dicen que ye a luenga romance més conservativa). O latín teneba antimás dos semivocals: /j/ y /w/ que bells autors consideran nomás como alofonos de I y U.