O río principal d'a val, a Garona, trescruza la val d'alto d'o plan de Beret dic'a suya boca a l'Atlantico (á par de Bordeus). Ixa orientación cheografica, per a suya embocadura natural ent'as tierras d'Occitania, que ligatas con a manca de buenas comunicacions con es territorios peninsulars de Catalunya y Aragón, en han fetas manifiestas diferencias con a resta d'as comarcas catalanas, tanto fisica como culturalment. A diferencia mes esclatera se fa manifiesta en que la val tienga como a propia una luenga diferent d'a resta d'es territorios, l'occitán, que diz que n'han dito siempre aranés en a val. A población recensada ye de  habitants, y la suya economía yera plenament alazetada en o sector d'es servicios.