A Historia suya recula enta tiempos preistoricos, anteriors a la creyación d'os antigos reinos cheorchians de Colquida y Iberia d'o sieglo XIII aC., fendo d'os cheorchians un d'os pueblos actuals con més tradición historica. Es antigos griegos y romans conoixoron es cheorchians per os nombres de colquidos y ibers. Muitos historiadors, antropologos, arqueologos y lingüistas s'enciertan a dicir que es avampasatos d'os cheorchians actuals, as tribus protokartulianas, habitoron o sud d'o Caucas y o norte d'Asia Menor den d'o Neolitico.