En octubre de 1131, mientres setiaba la ciudat vascona de Bayona, fayó lo problematico testamento que habría de separar os reinos d'Aragón y Navarra dempués d'a suya muerte. O testamento deixaba os suyos reinos a os Caballers d'a Orden d'o Temple, os Caballers d'o Hespital de Cherusalem y la ilesia d'o Santo Sepulcre de Cherusalem, tres institucions relichioso-melitars cruzatas que teneban una gran independencia respective d'a Ilesia Catolica de Roma: