O Chustizia Don Chuan de Lanuza ripresenta ta nusatros a luita por a remanenzia d'a nuestra independenzia pulitica; que se tresbatió definitibamén en 1707 con a imbasión castellano-borbonica y con l'abolizión d'o Raino d'Aragón, o primer Estau Aragonés, con más de 700 años d'historia. Dezaga d'a esferra de 1707, benié un rechimen d'ocupazión que en l'alazetal no ye rematau agún, pues o trato que reculle Aragón de o Zentro no ye atro que o d'un país ocupato u bella colonia: espollau de o suyo  idioma y a suya cultura y d'o conoximiento d'o propio, por efeuto d'un tarabidau funzionarial y d'amostranza zentralista; chusmeso a puliticas que serban refusatas por atros territorios, como infratarabidaus pro furos contra o meyo ambién, entibos y linias d'alta tensión, antimás d'a melitarizazión de parti d'o suyo territorio; con manca d'imbersión produtiba que ebite a emigrazión y gobernau por puliticos amuestraus a crusidar con os ditaus de Madrí, anque tot ixo senifique ir contra a boluntá de os aragoneses.