A primera fortificación ye d'epoca musulmana anque se crei que talment i ha habiu d'anteriors. Anque bi ha un mito fundacional que gosa parlar d'a fundación de l'Aínsa dimpués d'a batalla de conquiesta de Garci Eiximéniz, no se conoix encara per seguro quan la fundoron, anque belas hipotesis la relacionan con qualques asentamientos romans que en os tiempos de Chulio César se fayoron per a redolada (posibilidat remota que la etimolochía d'o toponimo fuese latina, «illa insula»). A proximidat con a villa de Boltanya, que tamién heba teniu un castiello, y que se sabe que ya i yera en a epoca romana (Boletania) ha feito que muitos historiadors haigan quiesto meter en duda a importancia que en verdat teneba coma puesto fortificado.