وفاة نجيب محفوظ كانت خساره كبيره لمصر و الادب لكن وفاته ماكانتش نهاية المطاف بالنسبه للغوغائيه الدينيه الظلاميه اللى بتعادى الفن و الادب و الفكر الحر المستنير و اللى ازدهرت فى مصر مع بدايات القرن واحد و عشرين و بقت بتهدد مستقبلها و ثقافتها و كيانها. بعد وفاة نجيب محفوظ استمرت الحمله الغوغائيه ضده زى ما استمرت ضد طه حسين و سلامه موسى و غيرهم من مفكرين مصر و كتابها اللى اتطلعوا فى النص الاولانى من القرن العشرين ان مصر تتمدن و تتنور و تطور عشان تلحق الركب الحضارى.