query: విరవాడ గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?

title: విరవాడ

text: విరవాడ, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, పిఠాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 533 450. విరవాడ పిఠాపురము ఊరికి సుమారుగా ఆరు కిలోమీటర్ల దూరములో ఉంటుంది. ఇది మండల కేంద్రమైన పిఠాపురం నుండి 5 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2041 ఇళ్లతో, 7170 జనాభాతో 669 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3641, ఆడవారి సంఖ్య 3529. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1141 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587468[2].పిన్ కోడ్: 533450.

title: చిలుకూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)

text: ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి డి.కవిత, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]1.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 996. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 513, స్త్రీల సంఖ్య 483, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 250 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 408 హెక్టారులు.

title: చెన్నారావుపాలెం(వీరులపాడు)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1355.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 650, స్త్రీల సంఖ్య 705, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 340 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1123 హెక్టారులు.

title: విరవాడ

text: వీరవాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: లంకపల్లి అగ్రహారం

text: 2013 జూలైలో లంకపల్లె గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కోండ్రు రత్నమాల, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 742. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 376, స్త్రీల సంఖ్య 366, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 199 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 216 హెక్టారులు.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: చంద్రాల(మైలవరం)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4085. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2078, స్త్రీల సంఖ్య 2007, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 935 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1151 హెక్టారులు.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: ఈదర

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9140.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 4656, స్త్రీల సంఖ్య 4484, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2347 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2917 హెక్టారులు.

title: అశ్వారావుపాలెం

text:
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కొండవీటి మస్తాన్ రావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2303. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1181, స్త్రీల సంఖ్య 1122, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 626 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 825 హెక్టారులు.

title: విరవాడ

text: వీరవాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

title: విరవాడ

text: వరి, చెరకు, కూరగాయలు

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: రాచవారిపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా = 2,882. గ్రామ జనాభా 2756. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,452, మహిళల సంఖ్య 1,430. గ్రామంలో నివాస గృహాలు 703 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 942 హెక్టారులు.గూగల్ ఈ గ్రామం: http://maps.google.com/?ie=UTF8&ll=15.638452,80.040679&spn=0.032524,0.054932&t=h&z=15 న ఉంది.

title: కలటూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1434.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 767, స్త్రీల సంఖ్య 667, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 355 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 567 హెక్టారులు.

title: సున్నీ ఇస్లాం

title: చిరివాడ

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2188.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1097, స్త్రీల సంఖ్య 1091,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 554 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 456 హెక్టారులు.

title: కుంటముక్కల

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3462.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1484, స్త్రీల సంఖ్య 1978, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 704 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1380 హెక్టారులు.

title: విరవాడ

text: వీరవాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

title: ఉప్పరపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4144. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2057, స్త్రీల సంఖ్య 2087,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1048 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1078 హెక్టారులు.

title: చినపులివర్రు

text: విస్తీర్ణం 494 హెక్టారులు ప్రాంతీయ భాష తెలుగు గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాలు - ఆంగ్ల వ్యాసం

title: కందులపాడు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1047.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 540, స్త్రీల సంఖ్య 507, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 281 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 205 హెక్టారులు.

title: గంగూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6643. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3692, స్త్రీల సంఖ్య 2951, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1463 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 532 హెక్టారులు.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: నూజెండ్లపల్లి

text: 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గొట్టిపాటి వెంకటరత్నకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,622. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 776, మహిళల సంఖ్య 846, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 421 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 662 హెక్టారులు.

title: కృష్ణసంతానం

title: విరవాడ

text: కాలువలు: 335 హెక్టార్లు బావులు/బోరు బావులు: 79 హెక్టార్లు


query: అక్కపల్లి గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?

title: అక్కపల్లి (యల్లారెడ్డి)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన ఎల్లారెడ్డిపేట్ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సిరిసిల్ల నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 448 ఇళ్లతో, 1709 జనాభాతో 1923 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 856, ఆడవారి సంఖ్య 853. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 406 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 350. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572400[1].పిన్ కోడ్: 505303.

title: ముఘలానీ కోట్

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: పఖర్ పురా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: కన్నెగంటివారి పాలెం

text:
"కన్నెగంటివారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., యస్.టి.డీ కోడ్= 08648.
ఈ గ్రామ పంచాయతీని ఆదర్శ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపిక చేయడానికి అధికారులు సిద్ధం చేసారు. [2]

title: పచ్చియా

title: మధ్

title: పద్దే

title: మల్లోవాల్

title: మచ్చి నంగల్

title: నంగల్ అంబ్

title: ఓథియన్

title: మల్లైన్

title: నంగల్ పన్నువాన్

title: ములాకోట్

title: నంగల్ సోహల్

title: నవన్ పిండ్

title: నాగ్

title: ఉచోకే కలన్

title: మజ్జుపురా

title: ముల్లా బెహ్రం

title: నసర్

title: వెంకటాపురం(అద్దంకి)

text:
"వెంకటాపురం(అద్దంకి) " ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి మండలానికి చెందినగ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 201., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08593.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పాకనాటి అనంతలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

title: పండోరి

title: నంగ్లీ

title: మాలిక్ నంగల్

title: పెయిరేవాల్

title: నథుపురా

title: అకునూరు

text: అకునూరు, కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ 521 245., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08676.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3243. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1637, స్త్రీల సంఖ్య 1606, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 826 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 363 హెక్టారులు.[3] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2014, మార్చి-15; 2వ పేజీ.

title: పదైనా

title: పంధేర్

title: ఓధర్


query: పెనుకొండ విజయనగర రాజుల ఎన్నో రాజధానిగా ఉంది?

title: పెనుగొండ కోట

text: పెనుకొండ విజయనగర రాజుల రెండవ రాజధానిగా వెలుగొందింది. పెనుకొండ శతృదుర్భేద్యమైన దుర్గం. ఈ దుర్గ ప్రశస్తి గురించిన రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ వ్రాసిన ఒక గేయం:

title: వడ్డీ రాజులు

text:
"ఒడ్డే రాజులు" లేదా "వడ్డి రాజులు" లేదా"ఒడ్డి రాజులు" లేదా"వడియ రాజులు" లేదా"వడ్డెర రాజులు" లేదా "ఓడ్ర రాజులు"లేదా"ఒడ్డె రాజులు".
ఒడ్డె లేదా ఒడ్డెర లేదా ఓడ్ర గజపతులు కళింగ ప్రాంతాన్ని ( ప్రస్తుతం ఒరిస్సా) రాజధానిగా చేసుకుని పాలన సాగించారు. వీరి రాజ్యం ఆంధ్రప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్లోని చాలా ప్రాంతాలు, మధ్య ప్రదేశ్, బీహార్లలోని కొన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. వీరి పాలన కాలం క్రీ.శ 1434 నుంచి 1541. గజపతి వంశ స్థాపకుడు కపిలేంద్ర దేవవర్మ, గజపతి.
రెడ్డి రాజులు ప్రధానంగా కొండవీడు,
రాజమంహేద్రవరం లను రాజధానులుగా చేసుకుని తీరాంధ్ర దేశాన్ని పరిపాలించారు.
మొదటి గజపతి రాజు
"ఒడ్డెర రాజు" అయిన "కపిలేంద్ర దేవ వర్మ" క్రీ.శ 1448లో ఆంధ్రప్రదేశంలోని రెడ్డి రాజ్యాన్ని జయించాడు.
కొండవీటిలో పెద కోమటి వేముని తరువాత రాచ వేముడు రాజయ్యాడు. అతని పాలన నిరంకుశంగా ఉండేది. గజపతులు దండెత్తి వచ్చినపుడు, అతనికి తన సామంతులు,అధికారుల నుండి మద్దతు లభించలేదు. కపిలేశ్వర గజపతి, రెడ్డి ప్రాబల్యాన్ని అణచివేసి, రాజమహేంద్ర రాజ్యాన్ని తన రాజ్యంలో కలిపేసుకున్నాడు.
దీనితో రెడ్డి రాజుల రాజ్యం అంతరించి, "వడ్డె రాజుల రాజ్య ము" ఆరంభం అయింది . దాంతో ఆంధ్రప్రదేశంలో ఒడ్డెర గజపతుల పాలన ప్రారంభమైంది. తర్వాత అతడు బహమనీ రాజ్యంపైకి దండెత్తి ఖమ్మం, వరంగల్,నల్గొండ, మహబూబ్ నగర్ ప్రాంతాలను కూడా జయించి రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. ఆ తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యం మీద దండెత్తి నెల్లూరు,చిత్తూరు ప్రాంతాలను కూడా జయించాడు. దాంతో ఆంధ్ర దేశంలో మూడు వంతుల భాగం గజపతుల పాలనలోకి వచ్చింది.
కపిలేంద్ర గజపతి 1464లో మరణించిన తర్వాత అతని కుమారుడు పురుషోత్తమ దేవ వర్మ పాలన సాగించాడు. క్రీ.శ 1500 ప్రాంతంలో ప్రతాప రుద్ర గజపతి ఆంధ్ర దేశాన్ని పాలించాడు. అతడు సమర్థుడైన పాలకుడే కాకుండా మంచి రచయిత కూడ. ప్రతాప రుద్ర గజపతి
'సరస్వతీ విలాసం' అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు. గజపతులు ఆంధ్ర దేశాన్ని 'దండ, పాడి' అనే భాగాలుగా విభజించారు. వారు ఆంధ్రదేశంలో
ఒరిస్సాకు చెందిన పరిపాలన పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టారు.
అతని తర్వాత ఆ వంశంలో చెప్పుకోదగిన పాలకులు పురుషోత్తమ
దేవవర్మ, ప్రతాపరుద్ర దేవవర్మ. ఆ వంశంలో చివరి పాలకుడై కాఖరువ దేవ గజపతి. ఇతడిని భోయి వంశస్థుడైన గోవింద విద్యాధరుడు సంహరించాడు. దాంతో కళింగరాజ్యంలో గజపతి
వంశపాలన ముగిసి, భోయి వంశపాలన మొదలైంది.
పూర్వం రాజులు పాలించేటప్పుడైతే రాజు ఏ భాషని అధికారభాషగా నిర్ధేశిస్తాడో, దాన్నే ప్రజలకి ఇష్టం ఉన్నా లేకున్నా మాట్లాడేవారు. నరసింహరాయల కాలంలో గజపతులు విద్యానగరంపై దండెత్తారు.విజయనగరం ఆక్రమణకి గురయ్యింది. గజపతుల భాష ఒడ్డె భాష (ప్రస్తుతం ఒరియా).యావత్తు రాజ్య
ప్రజలూ తప్పని సరిగా ఒడ్డె భాషని మాట్లాడి తీరాలని ప్రజల్ని నిర్భందించారు గజపతులు. అంతవరకూ తెలుగునే తమ వాడుక భాషగా పరిగణించే ప్రజలు వేరొక కొత్త భాష నేర్చుకోవాల్సొచ్చింది.
అన్నమయ్య కీర్తనలకి ఒక అందం వచ్చింది. అన్నమయ్యకి తెలుగు భాషపై వున్న మమకారమూ, పట్టూ అద్వితీయమైనవి. అది ఆయన కీర్తనల్లోనే పలుమార్లు చెప్పాడు. ఏ భాషయినా కాలాన్ని బట్టి రూపాంతరం చెందుతూనే ఉంటుంది. భాషనేది ప్రతీ ఏభై మైళ్ళకీ మారుతూ ఉంటుందని భాషా శాస్త్రవేత్తలు చెబుతారు. పూర్వం రాజులు పాలించేటప్పుడైతే రాజు ఏ భాషని అధికారభాషగా నిర్ధేశిస్తాడో, దాన్నే ప్రజలకిష్టమున్నా లేకున్నా మాట్లాడేవారు. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు పాలించేటప్పుడు అధికారభాష లేదా రాజ భాషగా కన్నడం ఉండేది.
తెలుగు నుడికారం మీద మక్కవతో రాయలు తెలుగుని కూడా ప్రజల భాషగా గౌరవించాడు. అది ఎంతవరకూ వెళ్ళిందంటే తెలుగు రాజ భాషగా మారే స్థితికి వచ్చింది. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు తరువాత విజయనగర ప్రాభవం తగ్గింది. ఆక్రమణలూ,చీలికలూ పెరిగాయి.యుద్ధాలు అనివార్యం అయ్యాయి. బహమనీ సుల్తానుల ఆక్రమణలతో ఉర్దూ భాష ఉత్తర హిందూస్థానం నుండి దక్షిణానికొచ్చింది.రాజులు మారి రాజ్యాలు కొల్లగొట్టినప్పుడల్లా భాషా మారుతూ వచ్చింది.అన్నమయ్య కాలంలో విజయనగరాన్ని నరసింహరాయలు పాలించేవాడు. నరసింహరాయల కాలంలో గజపతులు విద్యానగరంపై దండెత్తారు.విజయనగరం ఆక్రమణకి గురయ్యింది. గజపతుల భాష ఒడ్డె భాష (ప్రస్తుతం ఒరియా).యావత్తు రాజ్య ప్రజలూ తప్పని సరిగా ఒడ్డె భాషని మాట్లాడి తీరాలని ప్రజల్ని నిర్భందించారు జగపతులు. అంతవరకూ తెలుగునే తమ వాడుక భాషగా పరిగణించే ప్రజలు వేరొక కొత్త భాష నేర్చుకోవాల్సొచ్చింది. అన్నమయ్యకిది సబబుగా తోచలేదు. భాషని ప్రజలపై రుద్దడం ఇష్టంలేక తన మనోవ్యధని ఒక కీర్తన రూపంలో
చెప్పాడు.
పల్లవి: అన్నియు నా యందె కంటినన్నటి వాడా నేనే
మున్నె నా భావముతో ముడిజి వేసినది. వాడవాడలా నేనూ నా కీర్తనలూ ఉండేవన్న భావన ఇంతకు మునుపుండేది. ఇప్పుడది తప్పని నిరూపించబడిందని వాపోయాడు.
చెలగి సంసారమే జింతించి సంసారినైతి
మలిగి ముక్తి దలజి ముక్తుడనైతి
పలుమతాలు దలజి పౌషండబుద్ధినైతి
చెలగి శ్రీపతి దలజి వైష్ణవు

title: కురవంజి

text: రాజుల కాలాల్లో ఎన్నో కళలు అభివృద్ధి చెందాయి. అయితే నాటినుంచి నేటిదాకా ఏదో ఒక రూపంలో కురవంజి కళారూపం బ్రతికే వుండి. ముఖ్యంగా ఈనాడు తమిళనాడులో జీవించేవుంది. ఆ మాటకొస్తే ద్రావిడ సీమ లన్నిటిలోనూ ప్రాముఖంలోకి వచ్చింది. ఇక ఆంధ్ర దేశంలో సొదెమ్మో సోదె అంటూ వచ్చె ఎరుకల వారిలో కురవంజి జీవితరేఖలు కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. కురవంజి ఇల జానపద దృశ్యకావ్యం. కురవంజి అంటే, ఎరుకలసాని, పూర్వం ఈ ఎరుకలసాని సంఘంలో ఎక్కువ పలుకుబడి సంపాదించుకుంది. ఆనాడు విజయనగర రాజుల కాలంలోనూ ఎరుకలసాని ఎంతో ప్రాముఖ్యత వహించింది. ఈ ఎరుకలసాని వినోద కాలక్షేపానికీ యదాలాపంగా ఆటలు పాటలు జోడించి ప్రారంభించిన కళారూపం కురవంజి.

title: పెనుకొండ

text:
పెనుకొండ విజయనగర రాజుల రెండవ రాజధానిగా వెలుగొందింది.
పెనుకొండ శతృదుర్భేద్యమైన దుర్గం. ఈ దుర్గ ప్రశస్తి గురించిన ఒక గేయం:

title: అజితనాథ దిగంబర జైన దేవాలయం, పెనుకొండ

text: ఈ దేవాలయం పెనుకొండకు దక్షిణ ప్రాంతంలో నెలకొని ఉంది. ఈ దేవాలయం విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో 14వ శతాబ్దంలో నిర్మితమైనది. ఇది 19వ శతాబ్దంలో పునర్నిర్మించి ఆధునీకరించబడింది. ఈ దేవాలయం 12వ శతాబ్దంలో జైన మతం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఉనికిలో ఉన్నదనడానికి చారిత్రాత్మక సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.

title: చిత్తూరు జిల్లా చరిత్ర

text: విజయనగర సామ్రాజ్య పతనానంతరం శ్రీరంగరాయలు చంద్రగిరిని రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించాడు. ఇమ్మడి నరసింహుడు కట్టిన కోటను విజయనగర రాజుల కాలంలో బాగా కట్టుదిట్టం చేశారు. మూడవ రంగరాయలు పరిపాలిస్తున్న సమయంలో ఆయన దగ్గర దామెర్ల వెంకటాద్రి అనే సామంతుడు ఉండేవాడు. ఈయన ఆంగ్లేయులు తమ వస్త్ర కార్మాగారం కోసం అనువైన స్థలం వెతుకున్న సమయంలో చంద్రగిరి రాజ్యంలో ఉన్న మద్రాస పట్టణం వారికి అనువుగా ఉంటుందనీ వారిని ఆహ్వానించాడు. ఆ సమయంలో వెంకటాద్రి సోదరుడు అయ్యప్ప మద్రాసుకు పశ్చిమంగా ఉన్న పూనమలైలో నివసిస్తూ తీర ప్రాంతాన్ని సంరక్షిస్తూ ఉండేవాడు. ఈ ఇద్దరు సోదరులు శ్రీకాళహస్తిలోని వెలుగోటి వంశానికి చెందినవారు. ఈ ప్రాంతంలో వస్త్రాల ఉత్పత్తి అధికంగా ఉండటంతో ఆంగ్లేయులు పరిశ్రమ స్థాపిస్తే తమకు కూడా లాభదాయంగా ఉంటుందని వీరు భావించారు. 1639 వేసవి కాలంలో ఆంగ్లేయుడైన ఫ్రాన్సిన్ డే మద్రాసు మరియు దాని పరిసర ప్రాంతాల్ని సందర్శించి అక్కడ నాణ్యమైన వస్త్రాలు తక్కువ ధరకే దొరుకుతుండటం గమనించాడు. దామెర్ల సోదరులతో సంప్రదింపులు జరిపి 1639 జులై 2 వ తేదీన మద్రాసులో కోటను నిర్మించేందుకు చంద్రగిరి రాజు నుండి అనుమతి పొందారు. ఈ అనుమతి ప్రకారం ఆంగ్లేయులు స్వయంగా నాణేలు ముద్రించుకోవచ్చు. నౌకా కేంద్రంలో లభించే ఆదాయం లోనూ, పన్నుల ద్వారా లభించే ఆదాయంలోనూ సగభాగాన్ని ఆంగ్లేయులు పొందవచ్చు. అం తే కాకుండా నేతగాండ్రు తగినంత వస్త్రోత్పత్తి చూపించని ఎడల వారికి ముందస్తుగా ఇచ్చిన సొమ్మును వాపసు ఇస్తామని చంద్రగిరి రాజు హామీ ఇచ్చాడు.[4] తర్వాతి కాలంలో ఈ నిర్మాణమే దక్షిణ భారతదేశంలో ఆంగ్లేయుల పెత్తనానికి నాంది పలికింది.

title: పెనుగొండ కోట

text: ఈ కోటను మొదటగా హోయసలలు పాలించారు. వారు జైన మతస్తులు ఐనందున అక్కడ జైన మతము బాగా అభివృద్ధి చెందినది. ఆకాలంలో పెనుకొండ అనేక జైన దేవాలయాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఇప్పటికి ఈ ప్రాంతము జైన మతస్తులకు అత్యంత ప్రాదాన్యమైనది. ఆ తర్వాతి కాలంలో చాళుక్యులు , విజయనగర రాజులు, నవాబులు, టిప్పు సుల్తాన్ కూడా పరిపాలించాడు. చివరగా బ్రిటిష్ వారి వశమైనది. కృష్ణదేవరాయల కాలంలో పెనుగొండ వారి రాజ్యానికి రెండవ రాజధానిగా వర్థిల్లినది. అదేవిదంగా వారికి ఇది వేసవి విడిదిగా కూడా సేవ లందించింది. విజయనగర సామ్రాజ్యం కృష్ణదేవరాయల తర్వాత వేంకటపతి రాయలు ఈ కోటను తన ఆదీనములోనికి తెచ్చుకొన్నాడు. అతడు రాయ దళవాయి కోనేటి నాయుడుని ఈ ప్రాంతానికి పాలకునిగా నియమించాడు. వారి వంశస్తులైన కోనేటి నాయుడు పెనుకొండతోబాటు రాయదుర్గ, కుందుర్పి కోటలను కూడా సుమారు 17 సంవత్సరాల పాటు పరి పాలించాడు. అతని తరువాత వెంకటపతి నాయుడు, పెద తిమ్మప్ప నాయుడు, వెంకతపతి నాయుడు, కోనేతి నాయుడు, రాజగొపల నాయుడు మరియు తిమ్మప్ప నాయుడు మొదలగు వారు ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించారు.

title: విజయ నగర రాజుల కాలంనాటి ఆర్ధిక పరిస్థితులు

text: విజయనగర రాజుల ఆర్థిక పరిస్థితి పటిష్ఠముగా ఉండేది.

title: పెమ్మసాని నందస్వామిదురై కొండలరాయస్వామి నాయుడు

text: నాయుని పూర్వీకులు విజయనగర రాజ్యములో గండికోటను పాలించిన పెమ్మసాని నాయకులు. తళ్ళికోట యుద్ధము తరువాత పెమ్మసాని వారి ప్రాభవము తగ్గినది. అయిననూ రాజ్యావశేషములను కాపాడుతూ పెనుకొండ అరవీటి రాజులకు యుద్ధములలో తోడ్పడుతూ తెలుగు వారి మానాభిమానాలు కాపాడారు. వీరిలో పెద వీరప్ప నాయుడు మధురనేలుతున్న విశ్వనాథ నాయకుడు వద్ద చేరతాడు. విశ్వనాథుడు పెద వీరప్పను చాలా గౌరవముతో ఆదరించాడు. కురువి కులము జాగీరు వ్రాసి ఇచ్చాడు. అచట అప్పటికే పాతుకుపోయివున్న కురువి తలైవన్ అనునతడు పెదవీరప్పను దరికి రానీయలేదు. జరిగిన ఘర్షణలో తలైవన్ మరణిస్తాడు. విశ్వనాథుడు నెలకొల్పిన 72 మన్నారీయ పలయపట్టులలో కురువి కులము మొదటిది. రెండవది ఇలయరసనందాల్.

title: గండికోట

text: గండికోట భారత దీపకల్పములోని ఒక ప్రముఖమైన గిరిదుర్గము, దీని చరిత్ర 13వ శతాబ్దము యొక్క రెండవ అర్థభాగములో మొదలవుతుంది. గండికోట కైఫియత్ లో పశ్చిమ కళ్యాణీ చాళుక్య రాజైన ఆహవమల్ల సోమేశ్వర చే మలికినాడు సీమకు సంరక్షకునిగా నియమించబడిన కాకరాజు శా.1044 శుభకృతు నామ సంవత్సర మాఘ శుద్ధ దశమి (1123) జనవరి 9) నాడు ఈ కోటను కట్టించెను అని పేర్కొనబడింది.[3] ఐతే ఇదినిజమని నిర్ధారించడానికి మరే ఇతర చారిత్రక ఆధారాలూ లేవు. త్రిపురాంతకము వద్ద గల శా.1212 (1290) నాటి ఒక శాసనం ప్రకారం, అంబదేవ అనే ఒక కాయస్త నాయకుడు, తన రాజధానిని వల్లూరు నుంచి గండికోట కు మార్చాడని భావిస్తున్నారు. ఉప్పరపల్లె దగ్గర గల శా.1236కు చెందిన ఒక శాసనం ప్రకారం ప్రతాపరుద్రుని సామంతుడు ఒకరు ఈ కోటను జయించాడని, ప్రతాపరుద్రుడు జుట్టయలెంక గొంక రెడ్డిని గండికోటని పాలించడానికి నియమించాడని తెలుస్తోంది. గండికోట విజయనగర సామ్రాజ్య కాలములో ఉదయగిరి మండలము (ప్రాంతము)లోని ఒక సీమకు రాజధానిగా ఉండేది. 16వ శతాబ్దపు రెండవ అర్ధభాగములో గండికోటను పెమ్మసాని నాయకులు తిమ్మానాయుడు, రామలింగనాయుడు విజయనగర రాజుల సామంతులుగా పాలించారు.[4] విజయనగర సామ్రాజ్యము విచ్ఛిన్నమైనపుడు, పదిహేడవ శతాబ్దం మధ్య ప్రాంతంలో అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా సేనాని మీర్ జుమ్లా కుమార తిమ్మానాయునికి మంత్రి పొదిలి లింగన్న ద్వారా విష ప్రయోగము చేయించి ఈ కోటను స్వాధీన పరచుకొన్నాడు. వీరి పాలనలో గ్రామాలని మూడు విధాలుగా విభజించారు. బండారువాడ, అమర మరియు మాన్య విభాగాలుగా విభజించారు. ఇందులో బండారువాడ గ్రామాలు చక్రవర్తుల ఆధీనంలో ఉండేవి. మాన్య గ్రామాలు దేవాలయాల , బ్రాహ్మణుల ఆధీనంలో ఉండేవి. అమర గ్రామాలు అమరులైన కోట అధ్యక్షుల ఆధీనంలో ఉండేవి.అందమైన లోయలు, ఎటు చూసినా అబ్బురపరిచే కమనీయ దృశ్యాలే ఇక్కడ కన్పిస్తాయి. ఎంతో ఘన చరిత్ర ఈ కోట సొంతం. ఎందరో రాజులు, రాజవంశాల పరాక్రమానికి, నాటి రాజకీయ, సామాజిక పరిస్థితులకు ఇది నిలువుటద్దం. ఈ కోటను సందర్శిస్తే ఆనాటి రాజుల పౌరుషాలు, యుద్ధాలు, నాటి రాజుల పరిపాలన గుర్తుకు వస్తుంది. జమ్మలమడుగు నుంచి 14 కి.మీ. దూరంలో పెన్నా ఒడ్డున వెలసిన గండికోట ఉన్న ప్రాంతాన్ని గిరి దుర్గం అని పిలిచేవారు. క్రీ.శ. 1123లో ఈ కోటను మొదటి సోమేశ్వర మహారాజుకు సామంతరాజుగా ఉన్న కాకరాజు నిర్మించినట్టు ‘గండికోట కైఫియత్’ తెలుపుతోంది. దీని పరిసర ప్రాంతాల్లో 21 దేవాలయాలున్నాయి. పడమర, ఉత్తర దిక్కుల్లో పెన్నానది ప్రవహిస్తోంది. కోట నుంచి చూస్తే దాదాపు 300 అడుగుల లోతులో 250 అడుగుల వెడల్పుతో పెన్నానది కన్పిస్తుండడం విశేషం. ఇక్కడున్న జుమ్మామసీదు ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. మసీదు ప్రాకారం చుట్టూ లోపల 64 గదులు, బయట 32 గదులుండి ఎంతో ఆకర్షిస్తాయి.

title: సర్కారులు

text:
ఉత్తర సర్కారుల చరిత్ర చాలా పురాతనమైనదగుటచే అనేక మలుపులు తిరిగి విశేషములతో గూడిన పెద్ద చరిత్ర. ఆ కాలంనాటి అనేక జమీందారీ సంస్థలు, జమీందారీల వారసత్వంకోసం జరిగిన రాజకీయాలలోనూ, దేశీయ పరిపాలకుల రాజకీయకుట్రలతో విదేశీయ పరిపాలకులను ఆశ్రయించటంవలనే కాక, విదేశీయ సంస్థల ధన సంపాదన మరియూ పరిపాలనాధికార కాంక్షల వల్ల జరిగిన యుధ్దములు మొదలగు చరిత్రాంశములతోనిండిన ఈ ఉత్తర సర్కారుల చరిత్ర సుప్రసిధ్ధమైనది. ఉత్తరసర్కారుల చరిత్రలో ఆంగ్లేయులస్వాధీనమైనతరువాత వారి పరిపాలనా ఘట్టం (1823-1947) ప్రాముఖ్యత వహించింది. ఎందువలనంటే వారి పరిపాలనా కాలము దాదాపుగా శతాబ్దమున్నర పాటు నిరవధికముగా సాగినందుననూ, ఆ కాలపరిధిలో వారు ప్రవేశపెట్టిన అనేక సంస్కరణలు ముఖ్యముగా పోలీసు, న్యాయవ్యవస్థ, పరిపాలనా యంత్రాంగములోనూ, విద్యారంగములోనూ, స్వతంత్ర భారతదేశాభివృధ్ధికి తోడ్పడినవి. అందువలన ఈ ఉత్తర సర్కారుల చరిత్ర మొత్తం రెండు భాగములుగా చెప్పటమైనది.
ఆంగ్లేయులు భారతదేశమున పరిపాలన చేయటానికి చాలా ముందు, చరిత్రలో ఈ ఉత్తర సర్కారులనబడిన ప్రాంతములు క్రీ.శ. 13 శతాబ్దముకన్నా ముందు పరిపాలించిన కాకతీయ రాజుల వంశీయుడైన ఓరుగంటి ప్రతాపరుద్రుని సామ్రాజ్యము లోనివి. అతడి తదనంతరం రెడ్డి రాజులు కొంతకాలం పరిపాలించారు. తరువాత రాజమహేంద్రవరానికి ఉత్తర భాగంలో నున్న భూభాగం కళింగ నేలిన రాజులలో ఒకరైన గజపతివంశ రాజుల వశమైంది. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు కళింగరాజులను జయించి, కొంతభాగాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్యములో కలుపుకున్నారు. గుంటూరు, మచిలీపట్టణం సీమలు గూడా రాయలవారి పరిపాలనలో నుండెను. క్రీ.శ 1471 లో కళింగరాజు వారసులైన గజపతిరాజుల మధ్య కలిగిన వైషమ్యాలతో వారిలో ఒక గజపతి రాజు పర్షియా (ఇప్పటి ఇరాన్) బహమనీ సుల్తాన్‌ను (సుల్తాన్ మహమ్మద్ షా) ఆశ్రయించి అతనికి సామంతరాజుగా లొంగిపోయి అతనిని మన దేశముకు ఆహ్వానించి దండయాత్ర చేయించ బట్టి క్రీ.శ.1480 నుండి భారతదేశములోని ఈ ప్రాంతములు బహమనీ సుల్తానుల పరిపాలనలోకి వచ్చినవి. క్రీ.శ 1480 నాటికి బహమనీ సుల్తాన్ పరిపాలన క్రింద ఉన్న ప్రాంతములు: కొండపల్లి, ఏలూరు, రాజమహేంద్రవరం సీమలోదక్షిణ భాగం, గుంటూరు, మచిలీపట్టణం సీమలు.
క్రీ. శ 1512 నాటికి బహమనీ సుల్తాను మహమ్మద్ షా మరణానంతరం జరిగిన రాజ్యవిభజనలో భారతదేశములోని వారి సామ్రాజ్యం కుతుబ్ షాహీ వంశీయుడైన ఇబ్రహీం అనే నవాబు వాటాగా వచ్చింది. కుతుబ్ షాహీ ఇబ్రహీం పీఠభూమిలోని గోల్కొండను రాజధానిగా చేసుకుని ఉత్తర సర్కారులను పరిపాలించాడు. అదుకని ఆయన గోల్కొండ నవాబుగా ప్రసిధ్ధి. 1571 దాకా రాజమహేంద్రవరం, చికాకోలు పూర్తిగా ఆ నవాబుగారి వశం కాలేదు (అవి కళింగరాజు స్వాధీనములోనుండెడివి). 1471లో లాగనే కళింగరాజుల దగ్గిర నుండి పెద్దాపురానికి ఇజారా (శిస్తు వసూళ్ళ హక్కు)ను పొందిన వత్సవాయి వంశపు జమీందారుని తిరుగుబాటు కుట్రల వల్ల 1571 లో రాజమహేంద్రవరం, చికాకోలు పూర్తిగా గోల్కొండ నవాబు చేజిక్కాయి.
గోల్కొండ నవాబు పరిపాలన జరుగుతూ ఉండగా ఢిల్లీ లోని మొగలు చక్రవర్తి ఔరంగజేబు దక్షిణభారతదేశ దండయాత్రచేసి గోల్కండను చేజిక్కించుకున్నాడు. క్రీ.శ 1707 లో చక్రవర్తి మరణానంతరం ఆయన ప్రతినిధి నిజాం ఉల్ ముల్క్‌ను దక్షిణ దేశానికి మొగల్ సామ్రాజ్య సుబేదారుగా క్రీ.శ 1713 లో ప్రకటించారు. నిజాం తన రాజధానిని గోల్కొండ నుండి హైదరాబాదుకు మార్చాడు. అప్పటినుండి హైదరాబాదు నిజాంగా ప్రసిధ్థి గాంచాడు. తన దృష్టిని కళింగరాజ్య స్వాధీనంలోనున్న ఉత్తరసర్కారుల వైపు మళ్లించి కర్నాటక నవాబుగా ప్రసిధ్ధిచెందిన అన్వరుధ్ధీన్ ఖాన్‌ను చికాకోలు (శ్రీకాకుళం) సర్కారుకునూ, అతడి సహచరుడు రుస్తుంఖాన్‌ను రాజమహేంద్రవరం సర్కారుకూ పరిపాలకునిగా నియమించాడు. క్రూరకృత్యములకు ప్రసిధిచెందిన రుస్తుమ్‌ఖాన్ పన్నువసూళ్లుచేసే జమీందారులు (ఇజారాదారులు) పన్నువసూళ్ళలో అవకతకలేమైనా జరిగితే తలలు నరికించి రాజమహేంద్రవరలోనూ, మచిలీబందరులోనుా వ్రేళ్లాడగట్టిన సంఘటనలు చరిత్రలోకెక్కినవి. నిజాం ఉల్ ముల్కు1724 నుండి 1748 దాకా పరిపాలించాడు. అతని తరువాత నిజాం వారసత్వానికి అతని మనుమడు నాజిర్ జంగ్, కుమారుడు ముజఫర్ జంగ్ పోటీపడ్డారు. బ్రిటిష్ ఫ్రెంచి వారు చేరో పక్షంతో చేతులు కలిపారు. నాజిర్ జంగ్ రెండవ కర్నాటక యుధ్ధం (1748-1750) లో బ్రిటిష్ వారి మిత్రపక్షం. వారి సహాయంతోనే నిజాముగా సింహాసనం అధిష్ఠించి 1748 నుండి 1750 వరకూ నిజాముగా పరిపాలించాడు. అతని తరువాత 1750 లో ముజఫర్ జంగు ఫ్రెంచివారి సహకారంతో అధికారంలోకి వచ్చాడు. కానీ సంవత్సరంలోనే అతని సోదరుడు సలాబత్ జంగ్ కుట్రలతో పదభ్రష్టుడై హతమార్చబడ్డాడు. సలాబత్ జంగ్ 1751 నుండి 1762 దాకా పరిపాలించాడు. ముజఫర్ జంగు, సలాబత్ జంగ్ ఇద్దరూ కూడా ఫ్రెంచి గవర్నరు డూప్లేకి మిత్రపక్షము. సలాబత్ జంగ్ తరువాత, 1762 నుండి నిజాం అలీఖాన్ నిజాముగా చాలా కాలం 1803 దాకా బ్రిటిష్ వారి మిత్రపక్షముగా పరిపాలించాడు.

title: నూజివీడు

text: పూర్వం రాజుల పరిపాలనలో ఈ పట్టణం ఉండేది. నూజివీడు రాజుల కోట నుండి విజయనగర ఆస్థానం వరకు ఒక సొరంగం ఉండేది.అది ప్రస్తుతం కరెంటు ఆఫీసుగా ఉన్న రాజుల కోటకు ఆగ్నేయంగా ఉండేది.ఈ కోట కోడిగుడ్డు సొన మరియు మినుప పిండి సున్నం వేసి నిర్మించారు. తరువాత ఆ కోటలో ఆ.ప్ర సాంఘిక సంక్షేమ పాఠశాల బాయ్స్ ని గోవర్నమెంట్ ఉంచింది

title: ఆదోని

text: రాయచూరు అంతర్వేదికి సమీపములో ఉండటం వలన మధ్యయుగపు దక్కన్ చరిత్రలో ఆదోని కీలకపాత్ర పోషించింది. సాంప్రదాయం ప్రకారం ఆదోని క్రీ.పూ.1200లో బీదరు రాజు భీంసింగ్ పాలనలో చంద్ర సేనుడు స్థాపించాడని ప్రతీతి. ఆ తరువాత విజయనగర రాజుల పాలనలో ఉంది. 1564లో తళ్ళికోట యుద్ధానంతరం ఆదోని ఆదిల్ షాహీ వంశ పాలకుల చేతిలోకి వచ్చింది. ఆదిల్ షాహీలు వెలుపలి ప్రాకారాలు, దిగువ కోటను నిర్మించి కోటను పటిష్ఠం చేశారు. అప్పట్లో ఆదోని కోట కేంద్రముగా ఉన్న ఆదోని సీమ ఆదాయము 675,900 పగోడాలు. కోటలో 4వేల మంది ఆశ్వికదళము, 8 వేల సైనికుల పదాతిదళము ఉండేది. 1690లో ఔరంగజేబు యొక్క సేనానులు గట్టి పట్టుతో ఆదోనిపై దాడిచేసి దాన్ని వశపరచుకొని బీజాపూరు సుబాలో భాగంగా మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో కలిపారు. దక్షిణాదిపై ఢిల్లీ పట్టుసడలటంలో ఆదోని అసఫ్‌జాహీల రాజ్యంలో భాగమై ఈ కుటుంబము యొక్క చిన్న విభాగము యొక్క సామంతరాజ్యమైంది. ఈ విధంగా 1748లో ముజఫర్ జంగ్ చేతిలో ఉండి 1752లో ఆయన మరణము తర్వాత ఆయన కుమారునికి సంక్రమించింది. 1756లో హైదరాబాదు నిజాం తన సోదరుడైన బసాలత్ జంగ్కు ఆదోనిని జాగీరుగా ఇచ్చాడు. బసాలత్ జంగ్ ఆదోనిని రాజధానిగా చేసుకొని స్వతంత్రరాజ్యాన్ని స్థాపించే ప్రయత్నం చేశాడు. హైదర్ అలీ రెండుసార్లు ఆదోని కోటను ముట్టడించటానికి విఫలయత్నం చేశాడు. 1758లో ఈ కోట గోడల వద్దే హైదర్ అలీ మారాఠులను ఓడించాడు. ఆ మరు సంవత్సరం చుట్టుపక్కల ప్రాంతలనన్నింటినీ నేలమట్టంచేశాడు కానీ ఆదోని కోట వశం కాలేదు. 1782లో బసాలత్ జంగ్ మరణించాడు. ఆ వెనువెంటనే హైదర్ అలీ కూడా మరణించాడు. 1786లో టిప్పూ సుల్తాన్ నెలరోజులపాటు కోటపై ముట్టడి చేసి వశపరచుకొని కొల్లగొట్టాడు. సంధి జరిగిన తర్వాత ఆదోనిని నిజాంకు తిరిగి ఇచ్చేశాడు. 1799లో నిజాం ఆదోని కోటను ఆంగ్లేయులకు దత్తం చేశాడు.

title: పుదుక్కొట్టై

text: కర్నాటక నుండి దక్షిణ తమిళనాడులో ప్రవేశించిన హొయశలలు చోళులను పాండ్యులను అధిగమించి కావేరీ తీరం వరకు ఉన్న ప్రాతాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకువచ్చారు. హొయశలలు కన్ననూరు (ప్రస్తుత సమయపురం) ను రాజధానిగా చేసుకుని పాలనకొనసాగించారు. 13వ శతాబ్ధపు మద్యకాలానికి హొయశలలు ఈ ప్రాంతంలో రాజ్యస్థాపన చేసారు. 13వ శతాబ్ధపు చివరి వరకు పుదుకోట్టై హొయశలల పాలనలో ఉంది. హంపిని రాజధానిగా చేసుకున్న విజయనగర రాజులు కర్నాటకాతో చేర్చి మదుర సంస్థానాన్ని కూడా స్వాధీనపరచుకున్నారు. కర్నాటకా, ఆంధ్ర మరియు తమిళనాడు ప్రాంతం అంతా విజయనగర సామ్రాజ్యలో అంరభాగంగా మారింది.

title: శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా

text: 14వ శతాబ్ధానికి నెల్లూరు జిల్లాలోని అధికప్రాంతం విజయనగర సామ్రాజ్యపు సంగమరాజ్యంలో చేరింది. క్రీ.శ 1512లో మిగిలి ఉన్న ఉదయగిరిని విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు జయించి స్వాధీనపరచుకున్నాడు. విజయనగర రాజుల చేత నిర్మింపబడిన శిథిలమైన కోటభాగాలు ఇంకా ఉన్నాయి.

title: విజయనగరం (కర్ణాటక)

text: విజయనగరరాజులు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని తుంగభద్రానదికి ఉత్తరతీరంలో ఉన్న అనేగొంది అనే ప్రదేశాన్ని రాజధానిగా చేసుకొని పరిపాలించేవారు. తరువాతి కాలములో విద్యారణ్య స్వామి తుంగభద్ర నదికి దక్షిణతీరాన ఉన్న ఈ ప్రదేశాన్ని "విజయనగరం" అనే పేరుతో విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధానిగా చేశాడు. విజయ=జయాన్ని నగరం= ఇచ్చే నగరం అని అర్థం.

title: తిరునెల్వేలి

text:
మనకు తెలిసిన చరిత్ర ప్రకారం, తిరునేల్వేలో పాండ్య రాజుల క్రింద ఉన్నప్పుడు మంచి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉండేది. మధురై ప్రథమ రాజధానిగా ఉన్నప్పుడు, తిరునెల్వేలి ద్వితీయ రాజధానిగా ఉండేది.
చోళ రాజ్యం లోనూ (c.900–1200), విజయనగర సామ్రాజ్యం లోనూ ఇది ఒక ముఖ్య నగరముగా ఉండేది.
ఆర్కాట్ నవాబ్ లు, నాయక్ ల కాలములో ఈ నగరము ఒక ప్రధాన వాణిజ్య నగరముగా ఉండేది.
వీరు తమిళ్ నాడుని పరిపాలించిన వివిధ రాజవంశాలకి చెందినవారు.
వారు ఈ నగరాన్ని "నేల్లై చీమై" అని పిలిచేవారు. చీమై అంటే "ఒక అభివృద్ధి చెందిన విదేశీ నగరము" అని అర్ధం. 1781లో నాయక్ లు ఈ నగర ఆదాయం మరియు స్థానిక పరిపాలనని బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించారు.
1801లో ఈ నగరము బ్రిటిష్ వారు కైవసం చేసుకున్నారు. ఆ తరువాత 1947లో భారత దేశానికి స్వాతంత్రం వచ్చే వరకు వారే ఈ నగరాన్ని పరిపాలించారు.

title: పాలెగాళ్లు

text: విజయనగర రాజుల కాలంలోనే ( క్రీ.శ. 1336-1680) పాళెగాళ్ల వ్యవస్థ ఏర్పడింది. రాయలసీమలో పాళెగాళ్లు విజయనగర రాజులకు పన్నులు వసూలు చేయడంలోనూ, అంతర్గత రక్షణ కల్పించడంలోనూ, రాజులకు అవసరమైన సైన్యాన్ని సమీకరించడంలోనూ సహాయపడేవారు. క్రీ.శ.1565 లో జరిగిన తళ్లికోట యుద్ధం లో సుల్తానుల చేతులలో పరాజయం పొందిన విజయనగర రాజులు తమ రాజధానిని బళ్లారి జిల్లాలోని హంపీ నుంచి అనంతపురం జిల్లాలోని పెనుగొండకు మార్చారు. మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు సలహాతో బీజాపూర్, గోల్కొండ నవాబులు ఉమ్మడిగా 1650 లో పెనుగొండ మీద దాడి చేసి విజయనగర రాజ్యాన్ని ధ్వంసం చేశారు. ఈ యుద్ధాలన్నింటికీ యుద్ధ భూమి రాయలసీమే. క్రీ.శ.1572 లో పెనుగొండ రాజధానిగా విజయనగర సామ్రాజ్యం ఏర్పడినప్పటి నుంచి 1800 సంవత్సరంలో బ్రిటిష్ వారికి రాయలసీమ ప్రాంతం ధారాదత్తమయ్యే దాకా ఇక్కడ 30 యుద్ధాలు జరిగాయి. ఈ 230 ఏళ్లలో ముస్లిం సైన్యాల ఘోరకృత్యాల వల్ల సీమ ప్రజల ధన, మాన, ప్రాణ నష్టం జరిగి ఈ ప్రాంతం సర్వనాశనమైంది.

title: అనంతపురం జిల్లా పర్యాటకరంగం

title: పెనుగొండ కోట

text: పెనుకొండ కోట బుక్కరాయుడు కట్టించిన ఈ కోటలో ఎన్నో పురాతన శాసనాలు ఉన్నాయి. ఇందులోని కట్టడాలు శత్రుదుర్బేద్యంగా ఉంటాయి. యెర్రమంచి గేటులో 1575లో నిర్మించిన 11 అడుగుల ఆంజనేయుని విగ్రహం ఉంది. విజయనగరపు రాజులు యుధ్ధానికి వెళ్ళేముందు ఇక్కడే పూజలు జరిపేవారట. పెనుకొండలో 365 దేవాలయాలు ఉన్నాయి. వీటిని కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించాడు.

title: దక్షిణ భారతదేశము

text: కొత్తరాతియుగమునకు సంబంధించిన కొన్ని శిలలపై కార్బన్ డేటింగ్ ద్వారా దక్షిణ భారతదేశపు ఉనికిని క్రీస్తుపూర్వం 8000కి చెందినదిగా శాస్త్రవేత్తలు తేల్చారు. రాతి ఆయుధాలు, మరియు కొన్ని రాగి పాత్రలు ఈ ప్రాంతమునందు లభించాయి. క్రీస్తు పూర్వం 1000 నాటికి ఇనుప యుగం ఈ ప్రాంతంలో ప్రాబల్యం పొందినది. అయినా ఈ ఇనుప యుగానికి ముందు బాగా అభివృద్ధి చెందిన ఇత్తడి యుగం ప్రాచుర్యం పొందినట్లు ఆధారాలు లేవు . దక్షిణ భారతదేశం మధ్యధరా ప్రాంతాన్ని మరియు తూర్పు ప్రాంతాన్ని కలిపే కూడలి వంటిది. కార్వార్ నుంచి కొడంగళూర్ వరకు గల దక్షిణ తీర ప్రాంతం ప్రాంతీయులకు మరియు విదేశీ వ్యాపారస్థులకు ప్రధానమైన వాణిజ్య కూడలిగా ఉండేది. మలబార్ ప్రాంతం వారు మరియు సంగం ప్రాంతానికి చెందిన తమిళులు గ్రీకులు, రోమన్లు, అరబ్బులు, సిరియన్లు, చైనీయులు, యూదులు మొదలైన వారితో వ్యాపార సంబంధాలు కలిగి ఉండేవారు. వీరికి ఫోయనీషియన్లతో కూడా సంపర్కముండేది. దక్షిణ భారతదేశాన్ని పేరెన్నికగన్న అనేక మంది రాజులు మరియు వంశాలు పరిపాలించాయి. అమరావతిని రాజధానిగా పాలించిన శాతవాహనులు, బనవాసి కదంబులు, పశ్చిమ గంగ వంశము, బాదామి చాళుక్యులు, చేర వంశము, చోళులు, హోయసాలులు, కాకతీయ వంశపు రాజులు, పల్లవులు, పాండ్యులు, మణ్యకేతమునకు చెందిన రాష్ట్ర కూటులు మొదలైన చాలామంది రాజులు పరిపాలించారు. మధ్య యుగం నాటికి దక్షిణ భారతంలో మహమ్మదీయుల పెత్తనం పెరిగింది. 1323లో ఢిల్లీ సుల్తాన్ ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ సేనలు ఓరుగల్లును పరిపాలిస్తున్న కాకతీయులను ఓడించడంతో చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయం ఆరంభమైంది. గుల్బర్గాకు (తరువాతి కాలంలో బీదర్కు మార్పు) చెందిన బహమనీ సామ్రాజ్యం, మరియు విజయనగర సామ్రాజ్యానికి (ఇప్పటి హంపి) చెందిన రాజులకు జరిగిన ఆధిపత్య పోరాటాలు చరిత్రలో చెప్పుకోదగ్గవి. విజయనగర రాజుల పతనం మరియు బహమనీ సుల్తానుల చీలిక వల్ల హైదరాబాదు, గోల్కొండకు చెందిన కుతుబ్ షాహి వంశస్తులు ప్రధాన రాజులయ్యారు. ఔరంగజేబు నాయకత్వంలోని మొఘాలాయి సేనలు దక్షిణ ప్రాంతాన్ని ముట్టడించేవరకు (7వ శతాబ్దం మధ్యవరకూ) వీరి ఆధిపత్యం కొనసాగింది. అయితే ఔరంగజేబు మరణం తర్వాత మొఘలాయిల ఆధిపత్యం సన్నగిల్లింది. దక్షిణ భారతదేశపు రాజులు ఢీల్లీ నుంచి స్వయం ప్రతిపత్తిని సంపాదించుకున్నారు. మైసూరు సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఒడయార్లు, హైదరాబాదుకు చెందిన ఆసఫ్ జాహీలు, మరాఠీలు అధికారాన్ని పొందగలిగారు.

title: ఎఱ్ఱకోట

text: సంస్కృతి, సాంప్రదాయలకు పుట్టినిల్లు అయినా భారతదేశంలో ఎన్నో సంప్రదాయ, చారిత్రాత్మక అద్భుత కట్టడాలు భారత వంశీయ రాజుల చేత నిర్మించబడ్డాయి. వాటిలో ప్రపంచ వారసత్వ కట్టడంగా యూనెస్కో చేత గుర్తింపు పొందిన ఎర్రకోట ఒకటి. అద్భుత కళాఖండంగా కట్టబడిన ఈ మహాసౌధాన్ని లాల్ ఖిల్లా, ఖీల్లాయే మౌల్హా, ఖీలాయే ముబారఖ్‌గా కూడా పిలుస్తారు. దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో ఉన్న ఈ సుందరమైన కట్టడం మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహన్ నిర్మించారు. యమున నది తీరంలో సర్వాంగ సుందరంగా ఎర్రకోటను నిర్మాణం జరిగింది. పూర్తిగా ఎర్ర చలువరాతితో దీన్ని నిర్మించారు. అయితే, రెడ్‌ఫోర్ట్ నిర్మాణం వెనక 360 ఏళ్ల చరిత్ర దాగి ఉంది. 1638లో కోట నిర్మాణం ప్రారంభం కాగా, పూర్తికావడానికి సుమారు 15 ఏళ్లు పట్టాయి. కళలపట్ల అమితమైన ఆశక్తి కనబరిచే షాజహన్ పర్షియా దేశం నుంచి శిల్పాకళా నైపుణ్యం గల నిపుణులను తన అధికారుల చేత రప్పించి కోట నిర్మాణం చేయించారు. యమున నది ఒడ్డున దాదాపు 120 ఏకరాల విస్తీర్ణంలో దీన్ని అద్భుత కళాఖండంగా తీర్చిదిద్దారు. ఈ మహాసౌధానికి సంబంధించిన నమూనాను రూపొందించి, దగ్గరుండి కట్టించిన ఘనత షాజహన్‌కే దక్కుతుంది. కాగా, దీని శిల్పి మాత్రం హమీద్. 2.41కి.మీల విస్తీర్ణంలో రెండు ప్రధాన ద్వారాల(గేట్స్)తో నిర్మించారు. అవి, లాహోర్ గేట్, ఢిల్లీ గేట్. ఇక ఎర్రకోట ప్రహరీగోడ కూడా భారీగానే నిర్మితమైంది. 2కి.మీల పొడవు, 90 అడుగుల ఎత్తుతో దీన్ని నిర్మించడం జరిగింది. కోటలో ఎన్నో అద్భుత కట్టడాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ముంతాజ్ మహల్, రంగ్ మహల్, మోతీ మజీద్, దివానీ ఖాస్, దివాన్-ఇ-ఆమ్ ముఖ్యమైనవి. దివాన్-ఇ-ఆమ్‌లో రాజు ప్రజల వినతులు వినేవారట. ఇక్కడ పర్షియన్ నిపుణుల చేత వజ్రాలు, బంగారం పొదిగిన నెమలి సింహాసనంపై కూర్చుని రాజు ప్రజల సమస్యలు పరిష్కరించేవారు. దీని లోపలి గోడలపై బంగారం, వెండితో అద్భుతమైన పెయింటింగ్స్‌తో పాటు కొన్ని శ్లోకాలు రాశారు. వీటిలో ‘ఇళలో స్వర్గమంటూ ఉంటే అది ఇదే ఇదే’ అనే శ్లోకం కూడా ఉంది. ఇది పర్షియన్ కవి అమీర్ ఖుష్రో రచించిన పద్యంలోని ఒక లైన్. చక్రవర్తి షాజహన్ ఎర్రకోటను షాజనాబాద్‌కు కొత్త రాజధానిగా నిర్మించడం జరిగింది. ప్రస్తుతం భారత ప్రభుత్వం అధీనంలో ఉన్న ఎర్రకోటపై జాతీయ, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తున్నారు. స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా దేశంలో మొదట జాతీయ జెండాను ప్రధానమంత్రి ఇక్కడే ఆవిష్కరిస్తారు.

title: విజయనగర సామ్రాజ్యము

text: తళ్ళికోట ఓటమి తర్వాత రాజ్యభాగాలు తగ్గిపోనారంభించాయి. తిరుమలదేవరాయలు తన ముగ్గురు కుమారులను మూడు ప్రాంతాలకు ప్రతినిధులుగా పరిపాలింపజేశారు. పెద్దకుమారుడైన రామరాయలు కన్నడప్రాంతాలను శ్రీరంగపట్నం రాజధానిగా పరిపాలించారు. రెండో కుమారుడు శ్రీరంగ దేవరాయలు పెనుగొండను రాజధానిగా చేసుకుని తెలుగు ప్రాంతాలను పరిపాలించారు. మూడో కుమారుడు వేంకటపతి దేవరాయలు మొదట చంద్రగిరిని రాజధానిగా చేసుకుని తమిళ ప్రాంతాలు పాలించేవారు. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తిగా శ్రీరంగదేవరాయలు తెలుగు ప్రాంతాల విషయంలో చాలా ప్రయత్నాలు చేసి, వైభవాన్ని పునరుద్ధరించేందుకు విఫలయత్నాలు చేశారు. బీజాపూరు సుల్తానులతో కొన్ని యుద్ధాల్లో గెలిచి, కొన్ని ఓడిపోయారు. ఆయనకు పుత్రసంతానం లేకపోవడంతో చిన్నతమ్ముడు చంద్రగిరి పాలకుడు అయిన వేంకటపతి దేవరాయలకు రాజ్యాన్నిచ్చారు. ఆయన పాలనకాలంలోనే బ్రిటీషు వారికి మద్రాసు పట్టణం ఏర్పాటు చేయటానికి భూమి మంజూరు చేశారు. కొంతకాలం పాటు పెనుకొండను రాజధానిగా చేసుకుని అన్నగారు ఇచ్చిన సామ్రాజ్యాన్ని పాలించినా ఆపైన మాత్రం రాజధానిని తన పట్టణమైన చంద్రగిరికే మార్చుకున్నారు. ఆయన విజయనగర సామ్రాజ్యపు ఆఖరి గొప్ప చక్రవర్తిగా పేరొందారు. ఆయన కాలంలో శ్రీరంగపట్నాన్ని ఒడయారు రాజులు స్వతంత్రం ప్రకటించుకున్నారు. స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకోకపోయినా కొందరు రాజులు స్వతంత్రించే వ్యవహరించేవారు.[2]

title: చంద్రగిరి

text: చంద్రగిరిలో 1640లో కట్టబడిన కోట ఉంది. శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు ఆస్థానములో వుండిన మహామంత్రి తిమ్మరుసు జన్మస్థలం చంద్రగిరి. అర్ధ చంద్రాకారంగా ఉన్న కొండ పాదభాగంలో కోటను నిర్మించడం వలన దీనిని చంద్రగిరి దుర్గం అని పిలిచే వారు. ఇలా నిర్మించుట వలన కోట రక్షణ కొండ ప్రాంతమువైపుగా తగ్గగలదనీ కొండపైనుండి శత్రువుల కదలికలను దూరంనుండి గమనించుట సులభం కనుక కొండ ప్రక్కగా నిర్మించారనీ మ్యూజియంలో సమాచారముద్వారా తెలుస్తున్నది.కోట చుట్టూ దాదాపు కిలో మీటరు దృఢమైన గోడకలదు ఈ గోడ నిర్మించేందుకు వినియోగించిన రాళ్ళ పరిమాణం చాలా పెద్దది. దీనిని ఏనుగుల సహాయంతో నిర్మించారని తెలుస్తుంది.ఈ గోడ పొదల తుప్పల మధ్య ఇప్పటికీ చెక్కు చెదరక ఉంది. ఈ గోడననుసరిస్తూ బయటి వైపుగా పెద్ద కందకము ఉంది. ప్రస్తుతము పూడిపోయిననూ అప్పటి కాలమందు ఇందులో మొసళ్ళను పెంచే వారట. విజయనగర రాజుల చరిత్రలో చంద్రగిరి ఓ ప్రముఖ స్థానం వహించింది.కృష్ణదేవరాయలు తిరుమలను దర్శించినప్పుడు ఇక్కడే విడిదిచేసేవారు. అచ్యుతదేవరాయలను ఇక్కడే గృహనిర్బంధములో ఉంచారు. క్రీ.శ.1585లో విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనమై, విజయనగరాన్ని దక్కన్ ప్రాంత ముస్లింరాజుల సమాఖ్య పూర్తిగా నేలమట్టం చేసినాక విజయనగర సామ్రాట్టులు తమ రాజ్యాన్ని కొన్నేళ్ళ పాటు పెనుకొండకు మార్చారు. పెనుకొండ తర్వాత ఇంకొన్నేళ్ళకు చంద్రగిరికి మారిపోయింది.[3] చంద్రగిరి నుండి పాలించిన చిట్టచివరి విజయనగర రాజు పెద వేంకట రాయలు, తన సామంతుడు దామెర్ల చెన్నప్ప నాయకుడు 1639 ఆగస్టు 22లో బ్రిటీషు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి చందిన ఫ్రాన్సిస్ డేకి చెన్నపట్నంలో కోటను కట్టుకోవడానికి అనుమతిచ్చింది.ఈ కోట నుండే ఇప్పటికీ ఆనాటి దస్తావేజులను మ్యూజియంలో చూడవచ్చు. కొండ పై భాగమున ఒక సైనిక స్థావరము నిర్మించారు. వారి అవసరముల నిమిత్తము పై భాగమున రెండు చెరువులను నిర్మించి క్రింది నున్న పెద్ద చెరువు నుండి పైకి నీటిని పంపించేవారని కోటలో మ్యూజియంలోని సమాచారం ద్వారా తెలుస్తుంది.(ఇప్పటికీ కొండపైకి నీటిని పంపించుట అనేది పెద్ద మిస్టరీ).అప్పుడు పైకి పంపించేందుకు ఉపయోగించిన సాధనాలు పాడయిపోయాయి.అయితే పైన చెరువు, క్రింద చెరువు ఇప్పటికీ మంచి నీటితో కనిపిస్తాయి. రాణీ మహల్ రెండు అంతస్తులుగానూ, రాజ మహల్ మూడు అంతస్తులుగానూ ఉంది. రాణీ మహల్ చాలా వరకు పాడయిపోయింది. రాణీ మహల్ పేరుకే రాణీమహల్ అని ఇప్పుడు పిలుస్తున్నారు. కానీ దీని వాస్తునుబట్టి ఇది ఒక గుర్రపు శాల కావచ్చని అక్కడి బోర్డునందు వ్రాసి ఉంది. పురావస్తు శాఖ అధీనములోకొచ్చిన తరువాత కొంత వరకూ బాగు చేశారు. రాణీమహల్ వెనుక కొంచెం దూరంగా కోట నీటి అవసరాలకోసం ఒక దిగుడు బావి ఉంది. దీనినుండే అంతపుర అవసరాలకు నీటిని సరఫరా చేసే వారని తెలియ చేయబడింది. ఈ బావికి కొద్ది దూరములో మరణశిక్ష పడ్డ ఖైదీలను ఉరి తీసేందుకు ఆరు స్తంభాలు కలిగి ఉపరితలమునకు నాలుగు రింగులు ఉన్న చిన్న మండపము ఉంది. రాజమహలులో మొదటి అంతస్తును మ్యూజియంగా మార్చారు. ముస్లిం పాలకులు నాశనం చేయగా మిగిలిన శిల్పాలు, చంద్రగిరి వైభవాన్ని తెలిపే శాసనాలు లాంటివి ఇందులో ఉన్నాయి. రెండవ అంతస్తులో సింహాసనాలతో కూడిన అప్పటి దర్బారు లేదా సభా దృశ్యాన్ని చూడచ్చు. మూడవ అంతస్తులో అప్పటి కోట నమూనా, ప్రజలజీవన విధానం లాంటివి ప్రదర్శన కొరకు ఉంచారు. ఇదే అంతస్తులో రాజప్రముఖుల గదులు ఉన్నాయి. చాలా వరకూ పాడైన దేవాలయాలు వదిలేసి కొంత బాగున్న రాణీమహల్ మరియు రాజమహలు, వీటివెనుక ఉన్న చెరువు మొదలయినవాటిని బాగుచేసి కొంత వరకూ తోటను వేసి అన్ని చోట్లా మొక్కలు పెంచి సందర్శకులకు ఆహ్లాదంగా ఉండేలా మార్చారు. రాజమహలుకు వెనుక ఖాళీ ప్రదేశంలో పెద్ద ఓపెన్ దియేటర్ మాదిరిగా మార్చి, దృశ్య కాంతి శబ్ధ (సౌండ్,లైటింగ్ షో) ప్రదర్శనం చేస్తారు. ఈ ప్రదర్శనకు 45/- రూపాయలు సామాన్య రుసుము ఉంది. నారా చంద్రబాబు నాయుడు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నకాలంలో ఐదు కోట్ల రూపాయల మొత్తముతో ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ప్రదర్శన ద్వారా పెనుకొండ, చంద్రగిరి సంస్థానాలు ఎలా నాశనమయిపోయాయో కళ్ళకు కట్టినట్లుగా కాంతి, శబ్దాల ద్వారా వివరించబడుతుంది. ఈ ప్రదర్శన తెలుగు మరియు ఆంగ్ల భాషయందు ఉంది. ఆంగ్ల భాషలో వ్యాఖ్యానము అమితాబ్ బచ్చన్ స్వరంలో వినవచ్చు.

title: ఖిల్లా ఘన్‌పూర్

text: ఘనపురంలో రెండు పర్వతాలను కలుపుతు కట్టిన గిరిదుర్గం ఉంది.ఈ గిరిదుర్గాన్ని క్రీ.శ.13వ శతాబ్దంలో మల్యాల కమ్మ రాజులు కట్టించారు.బహమనీలు, విజయనగర సామ్రాజ్యపు రాజులు, బీజపూర్ రాజులు మరియు కుతుబ్ షాహీ రాజుల మధ్య ఎన్నో యుద్ధలకు సాక్షిభూతంగాగా నిలించింది ఈ ఘనపురం ఖిల్లా. ఆ కాలం నాటి ఫిరంగులు ఇప్పటికి ఈ గిరిదుర్గం పై దర్శనం ఇస్తాయి. ఈ కోట గోడ శిథిలాలు మరియు రాజమహల్ ఆనవాళ్ళూ శతాబ్దాలు గడిచినా ఆ కోటపై మిగిలిపోయాయి.

title: రాయచూరు

text:
జిల్లా చరిత్ర క్రీ.పూ 3 శతాబ్దం నుండి లభిస్తుంది. లింగసుగుర్ తాలూకాలోని మస్కి వద్ద అశోకుని ఒకటి మరియు కొప్పల్ సమీపంలో రెండు శిలాశాసనాలు లభిస్తున్నాయి. వీటి ఆధారంగా ఈ ప్రాంతం కొంతకాలం (273-236) మయూర చక్రవర్తి అశోకుని స్వాధీనంలో ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు. క్రిస్టియన్ శకం ఆరంభంలో ఈ ప్రాంతం శాతవాహనుల ఆధీనంలోకి మారింది. 3-4 శతాబ్ధాలలో ఈ ప్రాంతం ఒకతకాల ఆధీనంలోకి మారింది. తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని కదంబ పాలకులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని చాళుక్గ్యులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అయిహోల్ శలాశాసనాల ఆధారంగా రెండవ పులకేశి పల్లవులను ఓడించి ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారని భావిస్తున్నాడు. పులకేశి కుమారుడు ఈ ప్రాంతానికి పాలకుడయ్యాడు.8 శతాబ్దం తరువాత రాయచూర్ ప్రాంతం అంతా రాష్ట్రకూటులు స్వాధీనం చేసుకున్నారని శిలాశాసనాలు తెలియజేస్తున్నాయి. మంవి తాలూకాలో లభిస్తున్న శిలాశాసనాలు ఆధారంగా రాష్ట్రకూటుల సామంతరాజు రెండవ కృష్ణా రాజు ఈ ప్రాంతానికి పాలకుడయ్యాడు. రాష్ట్రకూట రాజు నృపతుంగ కన్నడ రచనలలో ఈ ప్రాంతంలోని కొప్పల్ భూభాగాన్ని గ్రేట్ కొప్పల్ అని వర్ణించాడు.
పశ్చిమ చాళుఖ్యులకు సంబంధించిన శిలాశాసనాలు జిల్లాలో పలు ప్రాంతాలలో లభిస్తున్నాయి. వీటి ఆధారంగా క్రీ.శ 10-12 వ శతాబ్దం వరకు ఈ ప్రాంతం చాళుఖ్యుల ఆధీనంలో ఉంది. లింగ్సుగుర్ తాలూకాలో లభించిన ఆధారలను అనుసరించి చాళుఖ్యుల పాలనాకాంలో రాయచూర్ ప్రాంతాన్ని ఐదవ విక్రమాదిత్యుని సోదరుడు మొదటి జగదేకమల్లుడు పాలించాడని భావిస్తున్నారు. మస్కి తాలూకాలో లభిస్తున్న ఆధారాలను అనుసరించి ఈ నగరం ఒకప్పుడు జయసింహునికి రాజధానిగా ఉందని భావిస్తున్నారు. రాయచూరు ప్రాంతంలో దక్షిణభారతీయ పాలకులైన చోళరాజులకు మరియు కల్యాణి సామ్రాజ్య పాలకులైన చాళుఖ్యులు (అక పశ్చిమ చాళుఖ్యులు) మద్య ఆధిక్యత కొరకు పలు యుద్ధాలు సంభవించాయి. ఈ ప్రాంతం కొంతకాలం చోళుల ఆధిక్యతలో ఉంది. జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలను హయహయులు మరియు సిందాలు పాలించారు. చాళుఖ్యల పతనం తరువాత రాయచూరు ప్రాంతం కలచూరి మరియు తరువాత సెవ్న యాదవ రాజుల పాలనలో ఉంది. తరువాత 13వ శతాబ్దంలో కాకతీయుల పాలనలోకి మారింది. రాయచూరు కోట గోడలమీద లభించిన శిలాశాసనాల ఆధారంగా క్రీ.శ 1294 రాణి రుద్రమదేవి సైనికాధికారి గోర్ గంగయ్యరెడ్డి రాయచూర్ కోటను నిర్మించాడని తెలుస్తుంది. . తరువాత క్రీ.శ 1312లో రాయచూర్ ప్రాంతాన్ని ఢిల్లీ సుల్తాన్ సైన్యాధ్యక్షుడు మాలిక్ కాఫిర్ స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
ఢిల్లి సుల్తానులు కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని ధ్వంసం చేసిన తరువాత రాయచూరు జిల్లా క్రీ.శ 1323లో విజయనగర సామ్రాజ్యం ఆధీనంలోకి మారింది. 1363లో రాయచూర్ ప్రాంతాన్ని బహమనీ సుల్తానులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. బీజపూర్ సుల్తానేట్ విచ్ఛిన్నం అయిన తరువాత 1489లో బీజపూర్ సుల్తానేట్‌కు చెందిన ఆదిల్‌షా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1520లో రాయచూర్ యుద్ధం తరువాత విజయనగర పాలకులు ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేదుకున్నారు. 1565లో దక్కన్ సుల్తానేట్ సాగించిన తాలికోట యుద్ధంలో విజయనగర రాజు ఓడిపోయిన తతువాత బీజపూర్ రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1853 - 1860 వరకు ఔరంగజేబు చక్రవర్తి ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించాడు. నిజాముల కాలంలో ఈ ప్రాంతం గుల్బర్గా డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది. పోలో ఆపరేషన్ తరువాత 1948 సెప్టెంబరు 17 న నిజాం రాజ్యం తప్పనిసరిగా ఇండియన్ యూనియన్‌లో విలీనం చేయబడింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉంది. భాధాప్రయుక్త రాష్ట్రాల విభజన తరువాత ఈ ప్రాంతం మైసూరు రాష్ట్రంలో (తరువాత ఇది కర్నాటక రాష్ట్రం)!భాగం అయింది.

title: విజయనగర సామ్రాజ్యము

text: విజయ నగర వంశస్తుల వంశ వృక్షములు విజయ నగర రాజుల కాలంనాటి పన్నులు విజయ నగర రాజుల కాలంనాటి ఆర్ధిక పరిస్తితులు విజయ నగర రాజుల కాలంనాటి సైనిక స్థితి విజయ నగర రాజులు పరిపాలనా కాలాన్ని అనుసరించి విజయనగర చరిత్ర (వికీ బుక్స్) లో

title: విజయనగరం (కర్ణాటక)

text: కమల భవనం పట్టపు రాణుల కొరకు నిర్మించబడి, నీటి గొట్టాల ద్వారా నీరు ప్రవహించే ఏర్పాటు ఉండేది. విజయనగర రాజుల కాలములోని ఈ నిర్మాణాలు ముస్లిముల కట్టడ శైలిని ప్రదర్శిస్తున్నవి. పెద్ద పెద్ద ప్రాకారపు గుమ్మాలు, శంఖు ఆకారంలో ఉన్న పైకప్పు విజయనగర రాజుల కట్టడాల శైలి నుండి విభేదించి ముస్లిముల కట్టడ శైలిని వ్యక్త పరుస్తున్నది. ఈ భవన నిర్మాణములో వేదికలు నిర్మించడానికి కొయ్య కూడా వినియోగించబడింది.

title: మదురై

text: సంగకలం తరువాత మదురై కళప్పిరర్ సామ్రాజ్యంలో ఒక భాగంగా కొంతకాలం ఉంది. తరువాత ఈ నగరం క్రీ.శ 550 పాండ్యరాజుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. 9వ శతాబ్ధపు ప్రారంభ దశలో తరువాత పాండ్యరాజుల క్షీణదశ ఆరంభం అయిన తరువాత ఈ నగరం చోళసామ్రాజ్యం ఆధీనంలోకి వచ్చింది. 13వ శతాబ్దం ఆరంభదశ వరకు ఈ నగరం చోళుల ఆధీనంలో ఉంది. తరువాత రెండవ పాండ్యన్ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి విస్తరించి తన సామ్రాజ్యానికి మదురై నగరాన్ని రాజధానిగా చేసి పాలించించాడు. చివరి పాండ్యరాజు అయిన కులశేఖర పాండ్యన్ మరణానంతరం మదురై నగరం ఢిల్లీ సుల్తానైన తుగ్లక్ సామ్రాజ్యంలో భాగం అయింది. 1378 లో విజయనగర రాజుల వశమైయ్యే వరకు మదురై సుల్తానేట్ తుగ్లక్ సుల్తానేట్ నుండి విడిపోయి స్వతంత్ర రాజ్యంగా పాలన సాగించింది. విజయనగసామ్రాజ్యం నుండి విడివడి 1559లో మదురైనగరం మదురై నాయకర్ పాలనలో కొనసాగింది. 1776 నాయకర్ సామ్రాజ్యం అంతం అయిన తరువాత మదురై నగరం చేతులు మారుతూ కర్ణాటక నవాబు, ఆర్కాట్ నవాబు, యూసఫ్ ఖాన్ మరియు చందా సాహెబ్</b>ల అధీనంలో ఉంటూ వచ్చింది. 18వ శతాబ్ధపు మధ్యకాలంలో మరుదనాయకం ఆధీనంలో ఉంది. 1801లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మదురై నగరాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్న తరువాత ఈ నగరం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఒక భాగం అయింది. పెరుగుతున్న జనాభా కారణంగా 1837 నుండి ఆలయ కోటలను పడగొట్టి నగరం ప్రజా నివాస ప్రాంతంగా చేయబడింది. ఇది అప్పటి కలెక్టర్ జాన్ బ్లాక్‌బర్న్ ఆదేశాలమేరకు జరిగింది. కందకమును ఎండబెట్టి శిథిలాలను కొత్త వీధుల నిర్మాణానికి ఉపయోగించారు. అవి ప్రస్తుతం వేలి, మారత్ మరియు పెరుమాళ్ మేస్త్రి వీధులుగా ఉన్నాయి. 1866లో ఈ నగరానికి పురపాలక అంతస్తు ఇవ్వబడింది.

title: కాంచి

text:
పుష్పేషు జాతి పురుషేషు విష్ణు, నారీషు రంభ నగరేషు కంచి
మధ్య యుగములలో ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం కాంచీపురం. అప్పటిచైనా రాయబారి హుయాన్ సాంగ్ తన భారతయాత్రలో ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించాడు. 4వ శతాబ్దం నుండి 9వ శతాబ్దం వరకు దక్షిణ భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన పల్లవులకు ఇది రాజధాని. పల్లవులు తమ పరిపాలన కాలంలో ఎన్నో దేవాలయాలు నిర్మించారు. పల్లవుల కాలంలో మహాబలిపురంలో ఉన్న ఓడ రేవు చాలా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్నది. కంచిని పాలించిన పల్లవ మహేంద్రవర్మ గొప్పవిద్వాంసుడు మరియు సాహితీవేత్త. ఈయన పరిపాలనా కాలంలో కంచిని సందర్శించిన హుయాన్ సాంగ్ నగర చుట్టుకొలత 6 మైళ్ళు ఉన్నదని, ప్రజలు ధైర్యవంతులు మరియు దయగలవారని వర్ణించాడు. బుద్ధుడు కూడా కంచిని సందర్శించాడు. అప్పటి కాలంలో కాంచీపురం విద్వాంసులను తయారు చేయడంలో, విద్యాబోధనలో కాశీ అంత ప్రాముఖ్యం పొందింది. క్రీ.పూ.రెండవ శతాబ్దంలో పతంజలి వ్రాసిన మహాభాష్యాలలో కూడా కంచి యొక్క ప్రస్తావన ఉంది. మణిమెక్కళ్ అనే తమిళ కవి, పెరుమపంత్రు అనే మరో తమిళ కవి తమ సాహిత్యంలో కంచిని వర్ణించారు. క్రీ.శ.మూడవ శతాబ్దం నుండి తొమ్మిదో శతాబ్దం వరకు పాలించిన పల్లవరాజులు తమ రాజ్యాన్ని విస్తరించి ఉత్తరాన కృష్ణా నది నుండి దక్షిణాన కావేరి వరకు పాలించారు. పల్లవుల తరువాత కంచిని చోళులు పదవ శతాబ్దం నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు పరిపాలించారు. ఆ తరువాత విజయ నగర రాజులు 14 నుండి 17 శతాబ్దం వరకు పరిపాలించారు. ఏకాంబరేశ్వర ఆలయంలోని 192 అడుగుల గాలి గోపురాన్ని, వెయ్యి స్తంభాల మండపాన్ని, వరదరాజ స్వామి దేవాలయంలోని శిల్పకళాచాతుర్యం విజయనగర రాజుల కాలంలో జరిగింది. విజయనగర రాజుల తరువాత కంచి ఆంగ్లేయుల హస్తగతం అయ్యింది. ఈస్టిండియా కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్ రాబర్ట్ క్లైవ్ వరదరాజ పెరుమాళ్ కు ఒక హారాన్ని బహుకరించాడని దానిని క్లైవ్ మకరకండి అని పిలుస్తారు. కంచి హిందువులకే కాక బౌద్ధులు, జైనులకు కూడా తీర్థ స్థలం.


query: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా ఎప్పుడు ఏర్పడింది?

title: భూపాలపల్లి (పట్టణం)

text: 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా వరంగల్ జిల్లాకు చెందిన 16 మండలాలు, కరీంనగర్ జిల్లాలకు చెందిన 5 మండలాలు కలిపి (1+20) ఇరవైఒక్క మండలాలతో జయశంకర్ (భూపాలపల్లి) నూతన జిల్లాగా ప్రకటించి, జిల్లా పరిపాలనా కేంద్రంగా భూపాలపల్లి ఉండేలాగున ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.[2].

title: జెల్ల (జి)

text: జెల్ల (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వెంకటాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాపురం నుండి 40 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 82 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3 ఇళ్లతో, 15 జనాభాతో 5 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 11, ఆడవారి సంఖ్య 4. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 15. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578761.పిన్ కోడ్: 507136.

title: పకిడె అరవింద్

text: తన పరిశోధనల నిమిత్తం తెలంగాణ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకు 573 ప్రదేశాల్లో అనేక పర్యాయాలు పర్యటించాడు అరవింద్. ముఖ్యంగా వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, వరంగల్ (పట్టణ) జిల్లా, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, జనగామ జిల్లా , మహబూబాబాదు జిల్లా, కరీంనగర్ జిల్లా , నల్లగొండ జిల్లా, యాదాద్రి జిల్లా , ఖమ్మం జిల్లా మొదలగు జిల్లాల్లో అతని పరిశోధనలు విరివిగా కొనసాగాయి. వరంగల్ ప్రాంత వాసి కావడం, ఎక్కువగా కాకతీయులకు సంబంధించిన చరిత్రను అధ్యయనం చేసిన వ్యక్తి కావడం మూలంగా ఎక్కువగా కాకతీయులు ఏలిన ప్రాంతాల్లో పర్యటించి కాకతీయుల కట్టడాలను, చారిత్రక విశేషాలను వెలుగులోకి తీసుకొచ్చాడు అరవింద్.

title: మన్నెం నాగేశ్వరరావు

text: నాగేశ్వరరావు తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని వరంగల్ జిల్లా (ఇప్పటి జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా) మండలం మంగపేట బోర్ నర్సాపూర్ (మంగపేట్) గ్రామం జన్మస్ధలం . అతను ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి కెమిస్ట్రీ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్, 1986 లో IPS లో చేరడానికి ముందు, మద్రాస్ IIT లో తన పరిశోధన చేశారు.

title: పెద్దగంగారం (జెడ్)

text: పెద్దగంగారం (జెడ్), పెద్దగంగారం (జెడ్) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా వాజేడు మండలంలోని గ్రామం..

title: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

text: భూపాలపల్లి. ఘన్‌పూర్ (ములుగు). రేగొండ. మొగుళ్లపల్లి. చిట్యాల్. టేకుమట్ల. మలహాల్రావు, కాటారం, మహాదేవ్‌పూర్, పలిమెల, మహాముత్తారం, ములుగు, వెంకటాపూర్, గోవిందరావుపేట్, తాడ్వాయి, ఏటూరు నాగారం, కన్నాయిగూడెం, మంగపేట, వెంకటాపురం, వాజేడు.

title: కాకతీయ థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం

text: కాకతీయ థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా లోని చెల్పూర్ లో నెలకొల్పబడిన విద్యుత్ కేంద్రం. తెలంగాణా పవర్ జనరేషన్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ వారి ఆధ్వర్యంలోని బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ ప్లాంట్లలో ఒకటైన ఈ విద్యుత్ కేంద్రం 2 యూనిట్లలో 1,100 మెగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.

title: బర్లగూడెం (జి)

text: బర్లగూడెం (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వెంకటాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాపురం నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 87 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 22 ఇళ్లతో, 90 జనాభాతో 189 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 43, ఆడవారి సంఖ్య 47. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 90. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578749.పిన్ కోడ్: 507136.

title: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

text: 2016 అక్టోబరు 11న కొత్తగా అవతరించిన ఈ జిల్లాలో 2 రెవెన్యూ డివిజన్లు (భూపాలపల్లి, ములుగు), 20 మండలాలు,574 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. భూపాలపల్లి ఈ జిల్లా పరిపాలన కేంద్రంగా ఉంటుంది.[2].[3].

title: బొగ్గులవాగు ప్రాజెక్టు

text: "బొగ్గులవాగు ప్రాజెక్టు" ను జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా మల్వర్‌రావు మండంలోని రుద్రారం గ్రామం వద్ద నిర్మించారు. దీన్ని 1976-77లో ప్రారంభించి 1987లో పూర్తిచేశారు. దీనిద్వారా 5150 ఎకరాలకు సాగునీరందుతుంది.

title: కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకం

text: కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టు ను జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా మహదేవ్‌పూర్ మండలంలోని కన్నేపల్లి గ్రామం వద్ద గోదావరి నదిపై నిర్మిస్తున్నారు. దీని ఆయకట్టు 45,000 ఎకరాలు. సుమారు 235 టీఎంసీల నీటిని ఎత్తిపోయడమే దీని లక్ష్యం. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత చేపట్టిన అతిపెద్ద ప్రాజెక్టు ఇది.

title: గుండ్లవాగు ప్రాజెక్టు

text: "గుండ్లవాగు ప్రాజెక్టు" జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా వాజేడు మండలంలోని ప్రగలపల్లి గ్రామం వద్ద 1976-77లో నిర్మించారు. దీనిద్వారా 2580 ఎకరాలకు సాగునీరందుతుంది.

title: భూపాలపల్లి (మండలం)

text:
భుాపాలపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని, జయశంకర్ (భూపాలపల్లి) జిల్లాకు చెందిన అదే పేరుతో ఉన్న మండల కేంద్రం..
జయశంకర్ (భూపాలపల్లి) జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణం, జయశంకర్ జిల్లా పరిపాలనా కేంద్రం,

title: పాలెం (జి)

text: పాలెం (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వెంకటాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాపురం నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 66 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 15 ఇళ్లతో, 52 జనాభాతో 7 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 25, ఆడవారి సంఖ్య 27. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 52. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578780.పిన్ కోడ్: 507136.

title: ములుగు శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: ములుగు శాసనసభ నియోజకవర్గం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా లోని 2 శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి.2009లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో ఈ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున పోదెం వీరయ్య, తెలుగుదేశం పార్టీ తరఫున అనసూయ, భారతీయ జనతా పార్టీ నుండి అజ్మీర కృష్ణవేణి, ప్రజారాజ్యం పార్టీ తరఫున జయరాం నాయక్ పోటీచేశారు>

title: ఖమ్మం జిల్లా

text: వరంగల్ జిల్లా పరిధిలో కొత్తగా ఏర్పడిన మహబూబాబాద్ జిల్లాలో [5] బయ్యారం,గార్ల మండలాలు, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలో [6] వెంకటాపురం, వాజేడు మండలాలు కలిశాయి.

title: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

text: వర్గం:తెలంగాణ జిల్లాలు వర్గం:జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

title: ఉప్పేడు (జెడ్)

text: ఉప్పేడు (జెడ్) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వెంకటాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాపురం నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 63 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 107 ఇళ్లతో, 417 జనాభాతో 238 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 217, ఆడవారి సంఖ్య 200. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 5 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578781.పిన్ కోడ్: 507136.

title: కాటారం

text:
కాటారం తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము..
ఇది సమీప పట్టణమైన రామగుండం నుండి 42 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది జిల్లాకు తూర్పు దిశగా నున్నది.ఇది జిల్లా సరిహద్దు ప్రాంతము.దీని చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాలకు ఇది ఒక జంక్షన్ లాంటిది. ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందిన అంశాలు చాలా ఉన్నాయి.

title: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

text: జయశంకర్ జిల్లా విస్తీర్ణం: 6,175 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా: 7,05,054, అక్షరాస్యత: 60 శాతంగా ఉన్నాయి.

title: నందిగామ (భూపాలపల్లి)

text: నందిగామ తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, భూపాలపల్లి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన భూపాలపల్లి నుండి 30 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 86 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 237 ఇళ్లతో, 953 జనాభాతో 1035 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 472, ఆడవారి సంఖ్య 481. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 197 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 317. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577836.పిన్ కోడ్: 506168.

title: ఘనపూర్ (ములుగు)

text:
ఘనపూర్ (ములుగు), తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా లోని ఒక గ్రామం మరియు ఘన్‌పూర్ (ములుగు) పేరుతోనున్న మండల కేంద్రం.
ఇది మండల కేంద్రమైన ఘన్పూర్ (ములుగు) నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 57 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
మండల జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 35,952 - పురుషులు 17,837 - స్త్రీలు 18,115.

title: భూపాలపల్లి (మండలం)

text: 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా జయశంకర్ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసి భూపాలపల్లి పట్టణం జిల్లా పరిపాలనా కేంద్రంగా, అదే పేరుతో మండల కేంద్రంగా (1+20) 21 గ్రామాలుతో ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.

title: టేకులగూడెం చల్క-2

text:
టేకులగూడెం చల్క- 2 తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా , వాజేడు మండలంలోని గ్రామం..
ఇది మండల కేంద్రమైన వాజేడు నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 151 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.

title: కంతానపల్లి సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టు

text: "కంతానపల్లి సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టు"ను జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా కంతానపల్లిలో గోదావరి నదిపై నిర్మిస్తున్నారు.

title: దొలి (జి)

text: దొలి (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వెంకటాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెంకటాపురం నుండి 50 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 80 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5 ఇళ్లతో, 23 జనాభాతో 62 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 12, ఆడవారి సంఖ్య 11. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 23. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578762.పిన్ కోడ్: 507136.

title: భూపాలపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: భూపాలపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా లోని 2 శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. 2009 ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున సి.జంగారెడ్డి పోటీ చేయగా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున జి.వి.రమణారెడ్డి, మహాకూటమి తరఫున పొత్తులో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీకి చెందిన మధుసూదనచారి, ప్రజారాజ్యం తరఫున విజయకుమార్, లోక్‌సత్తా పార్టీ నుండి ఎం.గట్టయ్య పోటీచేశారు.

title: కృష్ణాపురం (జి)

text: కృష్ణాపురం (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా , వాజేడు మండలంలోని గ్రామం..

title: అయ్యవారిపేట (జి)

text: అయ్యవారిపేట (జి) తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా జిల్లా, వాజేడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వాజేడు నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మణుగూరు నుండి 145 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578693.

title: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా

text: జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, తెలంగాణలోని 31 జిల్లాలలో ఒకటి.[1].


query: 2011 నాటికి ఇసుకపట్లపంగిడి గ్రామ జనాభా ఎంత?

title: ఇసుకపట్లపంగిడి

text: ఇసుకపట్లపంగిడి, భారత దేశము లోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కొవ్వూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] . వ్యవహారములో పంగిడి అను పేరుకు ప్రసిద్ధి ఉంది. ఇది మండల కేంద్రమైన కొవ్వూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1799 ఇళ్లతో, 6855 జనాభాతో 637 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3447, ఆడవారి సంఖ్య 3408. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1209 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 66. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588267[2].పిన్ కోడ్: 534342. గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఇసుకపట్లపంగిడిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

title: న్యాయం

text: 2002లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం దేశంలో 2007 నాటికి ప్రతి 10 లక్షల మందికి 50 మంది జడ్జీలు ఉండాలి.ఈ లెక్కన ఇప్పటి జనాభా ప్రకారం చూస్తే దేశవ్యాప్తంగా 50 వేల జడ్జీలు ఉండాలి. ఇప్పుడున్నది కేవలం 16వేల మంది మాత్రమే.2009లో గ్రామ న్యాయాలయాల బిల్లుకు ఆమోదం లభించింది.దేశవ్యాప్తంగా 6 వేల గ్రామీణ న్యాయాలయాలను ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంది. పేదలకు వారి ఇంటి గడపవద్దే న్యాయం అందించడమే ఈ చట్టం ప్రధాన లక్ష్యం. కొత్త కేసులతోపాటు కింది కోర్టుల నుంచి కూడా కొన్ని కేసులను గ్రామీణ న్యాయాలయాలకు తరలించాలన్న ప్రతిపాదన చట్టంలో ఉంది. వీటి పరిధిలోకి వచ్చే పాత కేసులన్నింటినీ బదిలీ చేస్తే కోర్టులపై భారం తగ్గుతుంది.గ్రామీణ న్యాయాలయాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ కలిసి ఏర్పాటు చేయాలి. మొదట మౌలిక సదుపాయాలు, ఏడాదిపాటు నిర్వహణకు కొంత మొత్తాన్ని కేంద్రం భరిస్తుంది. మొదట కాస్త పెద్ద పంచాయతీ, లేదంటే కొన్ని పంచాయతీలను కలిపిగానీ ఒక్కో గ్రామ న్యాయాలయం ఏర్పాటు చేయాలి. అక్కడి పరిస్థితులనుబట్టి అదనంగా మరొకటి ఏర్పాటు చేయాలనుకుంటే హైకోర్టును సంప్రదించి నోటిఫికేషన్ జారీ చేయవచ్చు. హైకోర్టును సంప్రదించి న్యాయాధికారిని గవర్నరు నియమిస్తారు. మేజిస్ట్రేట్ నియామకానికి గల అర్హతలే న్యాయాధికారిగా నియమితులయ్యే వ్యక్తికీ ఉండాలి. కేవలం చట్టాల పరిధిలోనే పనిచేయకుండా సహజ న్యాయసూత్రాలకు అనుగుణంగా పనిచేయాలన్న నిర్ణయం ఈ చట్టంలో కీలకాంశం. ఆస్తి కొనుగోలు, కాలువ నీరు వినియోగంలో వివాదాలు, కనీస వేతనాల చట్టం, వ్యవసాయ భూమి భాగస్వామ్య వివాదాలు తదితరాలు గ్రామ న్యాయాలయాల పరిధిలోకి వస్తాయి. సివిల్ కేసులను తొలుత రాజీ మార్గంలో పరిష్కరించేలా ఇవి చొరవ చూపాలి. గ్రామీణ న్యాయాలయాలు ఇచ్చే తీర్పులపై ఒకే అప్పీలు ఉంటుంది. క్రిమినల్ కేసులను తీర్పు వెలువడిన 30 రోజుల్లో అసిస్టెంట్ సెషన్స్ జడ్జి వద్ద అప్పీలు చేసుకోవాలి. వీరు ఇచ్చిన తీర్పులపై తదుపరి అప్పీళ్లు ఉండవు. దీనివల్ల పైకోర్టులపై మళ్లీ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉండదు.

title: కామారెడ్డి పురపాలక సంఘము

text:
కామారెడ్డి పురపాలక సంఘము నిజామాబాదు జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. ఇది 1987లో ఏర్పడింది. పురపాలక సంఘం పరిధిలో జనాభా 2001 నాటికి 64496 కాగా, 2011 నాటికి 80378కు పెరిగింది. ప్రస్తుతం దీని పరిధిలో 33 వార్డులున్నాయి.
=2016 లొ కొత్తజిల్లా. గా ఎర్పడుతుంది=2014 ఎన్నికలు==
2014 మార్చి 30న జరగనున్న పురపాలక సంఘం ఎన్నికలలో చైర్మెన్ పదవి జనరల్ (మహిళ) కు కేటాయించారు. 2000లో కూడా ఈ పదవి బీసి (మహిళ) కు కేటాయించారు. గతంలో చివరిసారి ఎన్నికలు 2005లో జరిగాయి. 2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారుల పాలన కొనసాగుతోంది.

title: రంగారెడ్డి జిల్లా

text: 1901లో కేవలం 3.39 లక్షలుగా ఉన్న జనాభా 1981 నాటికి 15.82 లక్షలకు చేరింది. ఆ తర్వాత అనూహ్యంగా పెరుగుతూ 1991 నాటికి 25.51 లక్షలు, 2001 నాటికి 35.75 లక్షలు, 2011 నాటికి 52.96 లక్షలకు చేరింది. మండలాల వారీగా చూస్తే సరూర్ నగర్,రాజేంద్రనగర్, కీసర,మండలాలో జనాభా చాలా అధికంగా ఉంది.

title: పురపాలక సంఘం, సాలూరు

text: సాలూరు పురపాలక సంఘము విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. ఈ పట్టణానికి తూర్పున వేగావతి నది ప్రవహిస్తుంది. 2001లో 43,435 జనాభా ఉండగా 2011 నాటికి 48,362కు పెరిగింది. తద్వారా దశాబ్ది జనాభా పెరుగుదల రేటు 10.18%గా నమోదుచేసుకొన్నది.

title: రొమేనియా

text: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రొమేనియా జనాభా 2,01,21,641.[152] ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర దేశాల మాదిరిగా దాని జనాభా భర్తీ శాతం మరియు ప్రతికూలంగా ఉంది. నికర వలస శాతం ఫలితంగా రాబోయే సంవత్సరాల్లో క్రమంగా జనసఖ్య తగ్గుతుంది. 2011 అక్టోబరులో రోమేనియన్లు 88.9% ఉన్నారు. జనాభాలో 6.1% మంది హంగరీలు, రోమా ప్రజలు 3.0%.[lower-alpha 4][153] హంగరీ, కావొస్సా కౌంటీలలో హంగేరియన్లు సంఖ్యాపరంగా ఆధిక్యత కలిగి ఉన్నారు. ఇతర మైనారిటీలలో ఉక్రైనియన్లు, జర్మన్ లు, టర్కులు, లిపోవన్లు, ఆరోమేనియన్లు, తతార్స్ మరియు సెర్బులు ఉన్నారు.[154] 1930 లో రోమానియాలో 7,45,421 జర్మన్లు ఉన్నారు.[155] కానీ ప్రస్తుతం 36,000 మంది మాత్రమే ఉంటారు.[154] 2009 నాటికి రోమానియాలో నివసిస్తున్న సుమారు 1,33,000 వలసదారులు ప్రధానంగా మోల్డోవా మరియు చైనా నుండి వచ్చారు.[121]

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: 1941 జనగణన ప్రకారం మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జనాభా 13.8 లక్షలు కాగా, 2011 జనగణన ప్రకారం 40,42,191. 1941 నుంచి 2001 వరకు ప్రతి 10 సంవత్సరాలకు సేకరించే జనాభా లెక్కల గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనాభా ప్రక్క గ్రాఫ్‌లో చూపెట్టబడింది. 2001 జనగణన ప్రకారం జిల్లా జనాభా 35,13,934 కాగా 2011 నాటికి పదేళ్ళలో 15% వృద్ధిచెంది 40,42,191కు చేరింది. 2011 జనాభా ప్రకారం ఈ జిల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 9వ స్థానంలో, దేశంలో 55వ స్థానంలో ఉంది. జనసాంద్రత 2001లో 191 ఉండగా, 2011 నాటికి 219కు పెరిగింది. జిల్లాలో అత్యధిక జనాభా ఉన్న పట్టణాలు మహబూబ్‌నగర్, గద్వాల, వనపర్తి, షాద్‌నగర్, జడ్చర్ల, నారాయణపేట, నాగర్‌కర్నూల్, కొల్లాపూర్.

title: ఫిరంగిపురం

text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
ఇండియా గ్రోయింగ్ ప్రకారం ఏప్రిల్ 2013 నాటికి ఫిరంగిపురం మండల జనాభా 60,869. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 30,855 మరియు స్త్రీల సంఖ్య 30,014.నివాస గృహాలు 15552 ఉన్నాయి.
ఫిరంగిపురం మండలంలో ఫిరంగిపురం,
తూర్పున మేడికొండూరు మండలం, పశ్చిమాన సత్తెనపల్లి మండలం, దక్షణాన ఎడ్లపాడు మండలం, దక్షణాన నాదెండ్ల మండలం.
శిరంగిపాలెం 4 కి.మీ, హౌసె గణేష్ 5 కి.మీ, కొండవీడు 5 కి.మీ, డోకిపర్రు 5 కి.మీ, కండ్రిక 6 కి.మీ.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పెరికల వసుంధరాదేవి, ఒక్క ఓటు మెజారిటీతో, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.[3]

title: పాలపర్రు

text:
2008 నాటికి ఈ గ్రామం జనాభా 3782.*
1.భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు
[1] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2013, జూలై-22; 8వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/ప్రత్తిపాడు; జనవరి-12,2014; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015, సెప్టెంబరు-23; 27వపేజీ.

title: ఇసుకపట్లపంగిడి

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 6,855 - పురుషుల సంఖ్య 3,447 - స్త్రీల సంఖ్య 3,408 - గృహాల సంఖ్య 1,799

title: సదాశివపేట పురపాలక సంఘము

text:
సదాశివపేట పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. 1954లో స్థాపితమైన ఈ పురపాలక సంఘము మూడవ శ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. హైదరాబాదుకు పశ్చిమాన 68 కిమీ దూరంలో జాతీయ రహదారిపై ఉన్న సదాశివపేట పట్టణం 77° 57’ తూర్పు రేఖాంశం, 17° 37’ ఉత్తర అక్షాంశంపై ఉపస్థితియై ఉంది. 2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 36,334 కాగా, 2011 నాటికి 42,809కు పెరిగింది. 2014 మార్చి నాటికి వార్డుల సంఖ్య 23, ఓటర్ల సంఖ్య 29255. పట్టణ విస్తీర్ణం 24.4 చకిమీ. 2010లో పారిశుద్ధ్యం విషయంలో ఈ పురపాలక సంఘం రాష్ట్ర స్థాయి ఉత్తమ అవార్డు పొందింది.
2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారి పాలనలో ఉన్న పురపాలక సంఘానికి 2014, మార్చి 30న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో 23 వార్డులున్నాయి.

title: అటావా

text: దాదాపు 65% మంది ఒట్టావా నివాసితులు తమను క్రిస్టియన్గా నమోదు చేసుకున్నారు. 2011 నాటికి కాథలిక్కుల జనాభా 38.5%, ప్రొటెస్టంట్ చర్చికి చెందిన ప్రజలు 25% మంది ఉన్నారు. ఒటావాలో క్రైస్తవేతర మతస్తులు కూడా ఉన్నారు. ఇస్లాం (6.7%), హిందూయిజం (1.4%), బౌద్ధమతం (1.3%), జుడాయిజం (1.2%). ఏ మతపరమైన అనుబంధం లేనివారు 22.8% మంది ఉన్నారు. [165]

title: ఇసుకపట్లపంగిడి

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6312.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3214, మహిళల సంఖ్య 3098, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1584 ఉన్నాయి.

title: హైదరాబాదు జిల్లా

text: 2011 లెక్కల ప్రకారం హైదరాబాదు జిల్లా జనాభా 40,10,238. 2001లో 38,29,753 ఉన్న జిల్లా జనాభా దశాబ్దం కాలంలో 4.71% వృద్ధి చెందింది. 1901లో కేవలం 4.99 లక్షలు ఉన్న జనాభా 1911 నాటికి 6.27 లక్షలకు పెరిగి 1921లో 5.56 లక్షలకు తగ్గింది.[3] ఆ తర్వాత క్రమక్రమంగా వృద్ధిచెందుతూ 2011 నాటికి 40.1 లక్షలకు చేరింది. గ్రేటర్ హైదరాబాదు మొత్తాన్ని పరిగనలోకి తీసుకుంటే జనాభా 2011 నాటికి 68.09 లక్షలకు చేరింది.

title: ఇసుకపట్లపంగిడి

text: [ఐ.పంగిడి గ్రామ దేవత వెలగలమ్మ తల్లి]., [దుర్గమ్మతల్లి దేవాలయము పంగిడి సెంటర్ సమీపంలో వున్నది].., [శివాలయం గాంధీ బొమ్మ సెంటర్ సమీపంలో వున్నది] పంగిడి గ్రామంలో 5 సంవత్కారాలకొకసారి జాతర మహోత్సవాలు వెలగలమ్మతల్లి పేరట జరుగుతాయి

title: మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము

text:
మహబూబ్‌నగర్ పట్టణ పాలక సంస్థ అయిన మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము జిల్లాలోని 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో పెద్దది. 1952లో మూడవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది. 1959లో రెండోగ్రేడుగా, 1983లో మొదటి గ్రేడుగా, 2004లో స్పెషల్ గ్రేడుగా అప్‌గ్రేడ్ చెందింది. 2012లో సమీపంలోని 10 పంచాయతీలు ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో చేర్చి సెలెక్షన్ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా మార్చారు. దీన్ని నగరపాలక సంస్థగా చేయాలనే ప్రతిపాదనను కూడా ప్రభుతానికి పంపిననూ వాస్తవరూపం దాల్చలేదు.
పురపాలక సంఘం పరిధిలో 2001 నాటికి జనాభా 130986 కాగాం 2011 నాటికి 157902కు పెరిగింది.
2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ సంఘం ఆదాయం 703.70 లక్షలు, వ్యయము 603.28 లక్షలు.
ఈ పురపాలక సంఘాణికి 1952లో తొలిసారిగా ఎన్నికలు జరుగగా కాంగ్రెస్ పార్టికి చెందిన శంకర్ రావు తొలి చైర్మెన్‌గా ఎన్నికయ్యారు. అప్పటినుంచి 10 సార్లు ఎన్నికలు జరిగాయి. 2014, మార్చి 30న మళ్ళీ ఎన్నికలు నిర్వహిస్తున్నారు.

title: సంగారెడ్డి పురపాలక సంఘము

text:
సంగారెడ్డి పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘాలలో ఒకటి. 1954లో ఏర్పడిన ఈ పురపాలక సంఘము ప్రస్తుతం మొదటిశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. 2011 గణన ప్రకారం పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా 71426 కాగా, 2014 మార్చి నాటికి 52556 ఓటర్లున్నారు. ప్రస్తుతం ఇందులో 31 వార్డులు ఉన్నాయి.
2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ పురపాలక సంఘం ఆదాయం రూ. 976.45 కోట్లు కాగా వ్యయము రూ. 806.14 కోట్లు.
1954 నుంచి 2005 వరకు జరిగిన 9 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ 5, భారతీయ జనతాపార్టి 3, తెరాస ఒక్కసారి చైర్మెన్ పదవులను పొందాయి. ఈ పురపాలక సంఘం చైర్మెన్‌గా పనిచేసిన లక్ష్మన్‌జీ తదుపరి కాలంలో ఆందోల్ శాసన సభ్యులు కూడా ఎన్నికయ్యారు.
2014 మార్చి 30న 10వ సారి ఎన్నికలు జరిగాయి.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: నారాయణపేట పురపాలక సంఘము

text: ఈ పురపాలక సంఘం పరిధి 11.87 చకిమీ. 2001 ప్రకారం జనాభా 37,563 ఉండగా, 2011 నాటికి 41,539కు పెరిగింది. 2010-11 నాటికి ఈ పురపాలక సంఘం ఆదాయం 19.5, వ్యయము 19.27 కోట్ల రూపాయలు.

title: విశాఖపట్నం

text: జనాభా 2001 నుంచి 2011 వరకు (గత పదేళ్ళలో) నాలుగు లక్షల వరకు పెరిగి ఉంటుందని జనాభా అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. 2011 ఫిబ్రవరి 9 నుంచి 2011 ఫిబ్రవరి 28 వరకు రెండో విడత జనాభా లెక్కల సేకరణ జరిగింది. 2001 లో నగర జనాభా 13.5 లక్షలు.ఇంతవరకూ, సేకరించిన జనాభా లెక్కల ఆధారంగా, 17.5 లక్షలవరకు నగర జనాభా పెరగవచ్చని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది ప్రాథమిక అంచనా. పూర్తిగా జనాభా లెక్కలు సేకరించిన తరువాత ఈ లెక్కలు మరింత పెరగ వచ్చును. గ్రామీణ ప్రాంతంలో పెరుగుదల 11 శాతం అంటే 2.5 లక్షల నుంచి 3 లక్షల వరకు ఉండ వచ్చును. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతంలో 24.50 లక్షల మంది ఉండగా, ఆ అంకె 27.50 లక్షలకు చేరవచ్చని అంచనా. విశాఖ నగరంతో కలిపి విశాఖపట్నం జిల్లా జనాభా 2001లో 38 లక్షలు. అదే 2011 నాటికి ఈ అంకెలు 45 లక్షలకు చేరవచ్ఛని అంచనా.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: కలవలపల్లె

text: 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కలవలపల్లి గ్రామంలో 5984 నివసిస్తున్నారు. మొత్తం కుటుంబాలు 1264. లింగ నిష్పత్తి 949:1000 గా ఉంది. 2964 మగ మరియు 3020ఆడ ఉన్నారు. ఈ గ్రామము.[1] మండలంలోనే అతి చిన్న గ్రామము. గ్రామ జనాభా 2011 నాటికి 10, 000 చేరుకుంటుందని అంచనా.

title: కందులాపురం

text:
 మొత్తం జనాభా 10766
మొత్తం గృహాల సంఖ్య 2445
స్త్రీ జనాభా% 52.4% (5640)
మొత్తం అక్షరాస్యత శాతం 73.2% (7876)
మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 34.9% (3758)
షెడ్యూల్డ్ తెగలు జనాభా 2.1% (228)
షెడ్యూల్డ్ కుల జనాభా 19.5% (2100)
వర్కింగ్ పాపులేషన్% 32.7%
చైల్డ్ (0 -6) జనాభా 2011 నాటికి 1119
గర్ల్ చైల్డ్ (0 -6) జనాభా శాతం 2011 నాటికి 47.9% (536)

title: అట్లాంటా

text: యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో వేగంగా పెరుగుతున్న మిలియనీర్ల (ధనవంతుల) జనాభా కూడా అట్లాంటాలో ఉంది. ప్రాథమిక వసతి మరియు వినియోగ వస్తువులు కాకుండా, ముడుపు చేయదగిన ఆస్తులలో $1 మిలియన్ లేదా అంతకన్నా ఎక్కువతో అట్లాంటాలో ఉన్న కుటుంబముల సంఖ్య, సుమారు 103,000 కుటుంబములకు, 2011 నాటికి 69% పెరుగుతుంది.

title: తాండూరు పురపాలక సంఘము

text: వికారాబాదు జిల్లా, తాండూరు పట్టణానికి చెందిన తాండూరు పురపాలక సంఘము 1953, నవంబర్ 23న మూడవ గ్రేడు పురపాలక సంఘముగా ప్రారంభించబడింది. 2010లో ఈ పురపాలక సంఘం గ్రేడును రెండవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. ప్రస్తుతం ఇందులో 31 వార్డులు ఉన్నాయి. పురపాలక సంఘ పరిధిలో 2001 ప్రకారం జనాభా 57941 కాగా, 2011 నాటికి 65115కు పెరిగింది.

title: ఇసుకపట్లపంగిడి

text: ఐ పంగిడి గ్రామ పంచాయితీ ప్రెసిడెంట్ గా 2013 లో పోట్రు సుజాత గారు బాధ్యతలు చేపట్టారు అదే విదంగా రోడ్లు వేయించారు సుజాత అని ఆమె పేరు మిధ సంతమార్కెట్ను ఏర్పాటు చేసారు. విద్యాలయాలకు ఆటలు ఆడటానికి స్టలాన్ని ఏర్పాటు చేసారు దేవాలయాలయాన్ని చక్కని రీతిలో అభివృద్ధి చేసారు శివాలయానికి ముందు ఉన్నటువంటి చెరువుకు చుట్టూ శుభ్రం చేయించి బాటలు వేయించారు వర్గం:కొవ్వూరు మండలంలోని గ్రామాలు

title: ఫ్లోరిడా

text: 1, 2011 జూలై నాటికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెన్సస్ బ్యూరో ఆఫ్ ఫ్లోరిడా జనాభా 19,057,542 ఉటుందని అంచనా వేశారు. 2010 నుండి పెరుగుదల శాతం 1.36% . లేక్ వేల్స్ లోని పోల్క్ కౌంటీలో ఫ్లోరిడా జనాభా అధిక సంఖ్యలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. 2009నాటికి ఫ్లోరిడా యొక్క జనాభా 18.537.969 గా అంచనా వేయబడింది. 2007 నుండి రాష్ట్ర జనాభా 128.814, లేదా 0.7% పెరిగింది. సమీపకాల జనాభా గణాంకాలు దేశంలో త్వరితగతిలో జనాభా పెరుగుదలలో ఫ్లోరిడా రాష్ట్రానిది పదమూడవ స్థానమని తెలియజేస్యున్నాయి. 2005 ఫ్లోరిడాలో 2.2% జసంఖ్య అభివృద్ధి శిఖరాగ్రాన్ని చేరుకుంది. రాష్ట్రజనాభాలో మూడింట రెండు వంతుల జనాభా ఇతరరాష్ట్రంలో జన్మించిన వారే. ఇదలా దేశంలో ఇతర రాష్ట్రప్రజలు అధికంగా నివసిస్థున్న రాష్ట్రాలలో ఫ్లోరిడా రెండవ స్థానంలో ఉంది. 2010 గణాంకాలను అనుసరించి చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్న విదేశీయుల సంఖ్య 5.7%గా నమోదైంది. ఇది దేశంలో ఆరవ స్థానమని భావిస్తున్నారు. 2010 గణాంకాలను అనుసరించి ఫ్లోరిడాలో 675,000 మంది విదేశీయులు చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్నారని భావిస్తున్నారు. 2008 గణాంకాలు 186,102 మంది సైనిక పదవీ విరమణాంతరం ఫ్లోరిడాలో నివసిస్తున్నారని భావిస్తున్నారు.

title: వనపర్తి పురపాలక సంఘము

text:
వనపర్తి పురపాలక సంఘము మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో ఒకటి. ఇది 1984 నుంచి పురపాలక సంఘంగా ఉన్నది. అంతకు క్రితం 1962 నుంచి 1966 వరకు కూడా పురపాలక సంఘంగా ఉండేది. ఆ కాలంలో బాలకృష్ణయ్య పురపాలక సంఘం చైర్మెన్‌గా పనిచేశారు. మేజర్ గ్రామపంచాయతీగా మార్పు చేసిన పిదప కూడా బాలకృష్ణయ్య సర్పంచిగా ఎన్నికయ్యారు. 1983లో ఈయన వనపర్తి నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. ప్రస్తుతం ఇది మూడవ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది.
2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 50262 కాగా, 2011 నాటికి 60949కు పెరిగింది.
2012-13 నాటికి పురపాలక సంఘం ఆదాయం 7.09 కోట్ల రూపాయలు, ఖర్చు 5.40 కోట్ల రూపాయలు.

title: సెర్బియా

text: 2011 నాటికి జనాభా గణన అనుసరించి సెర్బియా (కొసావో మినహాయించి) మొత్తం జనాభా 71,86,862 ఉంది. మొత్తం జన సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 92.8 నివాసితులు ఉన్నారు.[170] జనాభా లెక్కలు కొసావోలో నిర్వహించబడలేదు. కొసావో నిర్వహించిన జనాభా గణాంకాలలో వారి మొత్తం జనసంఖ్య 17,39,825.[171]గణామాకాలలో సెర్బులు అధికంగా నివసించే ఉత్తర కొసావో మినహాయించ బడ్డాయి. ఆ ప్రాంతాల నుండి సెర్బులు (దాదాపు 50,000 మంది) జనాభా లెక్కలను బహిష్కరించారు.

title: హంగేరి

text:
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హంగరీ జనాభా 99,37,628. జనసంఖ్యాపరంగా సెంట్రల్ మరియు తూర్పు యూరోపియన్ ప్రాంతంలో 5 వ స్థానంలో ఉంది. యూరోపియన్ యూనియన్లో మధ్య తరహా సభ్యదేశంగా ఉంది. జనాభా సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 107. ఇది ప్రపంచ సగటు కంటే రెండు రెట్లు అధికం. జనాభాలో ఒక వంతు బుడాపెస్ట్ మహానగర ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. నగరాల్లో మరియు పట్టణాలలో 69,03,858 మంది ప్రజలు (69.5%) ఉన్నారు.ఇతర ఐరోపా దేశాల మాదిరిగా హంగేరి ఉప-పునఃస్థాపన సంతానోత్పత్తిని అనుభవిస్తోంది. 2015 నాటికి 1.43 పిల్లల జననం / స్త్రీ అంచనా వేయబడిన రేటుతో 2.1% రేటు కంటే తక్కువగా ఉంది. ఇది క్రమంగా జనాభా క్షీణత మరియు వేగవంతమైన వృద్ధాప్యానికి దారితీస్తుంది. జననాల రేటు ఇటీవలి తగ్గుదల 1990 లలో సంభవించింది; 1990 లో 1.87 నుండి 1999 లో 1.28 కు పడిపోయింది. 2011 లో కన్జర్వేటివ్ ప్రభుత్వం 3 సంవత్సరాల ప్రసూతి సెలవును పునరుద్ధరించడం మరియు పార్ట్-టైమ్ ఉద్యోగాలు పెంచడం ద్వారా జాతి సంప్రదాయ మగ్యార్స్ మీద దృష్టి సారించడం జననాల రేటు పెంచడానికి ఒక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. జనన రేటు క్రమంగా 2011 లో జననాలు 1.27 అధికరించింది. 2016 నాటికి మొదటి 10 నెలల్లో సహజ క్షీణత 25,828 ఉంది. 2015 నాటికి ఇది 8,162 తక్కువగా ఉంది. 2015 లో 47.9% జననాలు పెళ్ళి కాని మహిళలకే సంభవించాయి. ఆయుఃప్రమాణం పురుషులు 71.96 సంవత్సరాలు మరియు 2015 లో మహిళలకు 79.62 సంవత్సరాలు. ఇది కమ్యూనిజం పతనం నుండి (1989)నిరంతరంగా పెరుగుతూ ఉంది.
హంగరీలో శతాబ్దాలుగా వారి పూర్వీకులు తమ ప్రాంతాలలో నివసించినందున ఇద్దరు పెద్ద సమూహాలను "జాతీయ మైనారిటీలు"గా సూచిస్తారు. మొత్తం దేశవ్యాప్తంగా జర్మనీ మైనారిటీ (దాదాపు 130,000 మంది) నివసిస్తున్నారు, దేశంలోని ఉత్తర భాగంలో ప్రధానంగా నివసించే రోమానీ మైనారిటీ (దాదాపు 300,000) ఉంది. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హంగరీలో 80,14,029 (80.7%) హంగేరియన్లు 6,08,957 (6.1%) రోమానీ, 1,31,951 (1.3%) జర్మన్లు, 29,647 (0.3%) స్లోవేకిక్స్, 26,345 (0.3%) రొమేనియన్లు మరియు 23,561 (0.2%) క్రోయాట్స్ ఉన్నారు. 14,55,883 మంది (మొత్తం జనాభాలో 14.7%) వారి జాతిని ప్రకటించలేదు. అందుచే హంగేరియన్ వారి జాతి ప్రకారము ప్రకటించిన 90% కన్నా అధికంగా ఉన్నారు. హంగరీలో ప్రజలు ఒక జాతి కంటే ఎక్కువ మందిని ప్రకటిస్తుంటారు కనుక జాతుల మొత్తం సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటుంది.

title: పంచ్‌కుల

text:
పంచకుల జిల్లా ( హిందీ : पंचकुला़ जिला ; పంజాబీ : ਪੰਚਕੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ) భారతదేశం లోని హర్యానా రాష్ట్ర 17 వ జిల్లాగా ఏర్పడింది . స్థాపించబ ఇది 1995 ఆగస్టు 15 నాడు స్థాపించ బడింది, ఇది రెండు ఉప డివిజన్లు కలిగి పంచకుల మరియు కాల్కా అనే రెండు తాలూకాలు వుంటాయి. ఇందులో వున్న 264 గ్రామాలలో 12 గ్రామాలు నిర్జన గ్రామాలు., 10 గ్రామాలు ప్రక్కనున్న పట్టణాలతో కలప బడినవి. ఆ పట్టణాలు బార్వ, కాల్కా, పంచకుల, పింజోరే మరియు రాయ్పూర్ రాణీ పేర్లతో జిల్లాలో ఐదు పట్టణాలు ఉన్నాయి 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా మొత్తం జనాభా ఇందులో 319.398. అందులో 173.557 మంది పురుషులు మరియు 145.841 మంది ఆడవారు ఉన్నారు. .
2011 నాటికి అది హర్యానా కనీసం జనాభా కలిగిన జిల్లా ( 21 నాటౌట్) ఉంది . [ 1 ] జిల్లా కేంద్రంగా పంచకుల పట్టణం ఉంది. పంచకుల పట్టణం సరిహద్దులో చండీమందిర్ కంటోన్మెంటు ఉంది.


query: 2011 జనగణన ప్రకారం మెరకముడిదాం మండలంలో పురుషుల సంఖ్య ఎంత?

title: మెరకముడిదాం

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 57,237 - పురుషులు 28,656 - స్త్రీలు 28,581

title: పెండల్‌ధారి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 51 ఇళ్లతో, 273 జనాభాతో 1196 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 140, ఆడవారి సంఖ్య 133. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 271. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570076.పిన్ కోడ్: 504110.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, పెండల్‌ధారి ఇదే మండలంలో ఆదిలాబాదు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.

title: ఇందన్‌పల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 724 ఇళ్లతో, 2730 జనాభాతో 2666 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1330, ఆడవారి సంఖ్య 1400. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 289 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 438. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570009.పిన్ కోడ్: 504205.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, ఇందన్‌పల్లి ఆదిలాబాదు జిల్లా, జన్నారం మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: కొండేపల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 128 ఇళ్లతో, 473 జనాభాతో 330 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 248, ఆడవారి సంఖ్య 225. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 243 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570603.పిన్ కోడ్: 504208.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కొండేపల్లి ఆదిలాబాదు జిల్లా, మంచిర్యాల మండలంలో భాగంగ ఉండేది.

title: చిన్నాయగూడెం

text:
చిన్నాయగూడెం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, దేవరపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము. చిన్నాయగూడెం దేవరపల్లి మండలంలో అతి ముఖ్యమైన గ్రామాలలో మొదటిది. ఈ గ్రామనికి సుమారు 100 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. ఎంతో మంది స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు ఈ గ్రామంలో జన్నించారు. ఇది మండల కేంద్రమైన దేవరపల్లి నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2237 ఇళ్లతో, 7709 జనాభాతో 1942 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3838, ఆడవారి సంఖ్య 3871. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3515 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 52. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588254.పిన్ కోడ్: 534316.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. చిన్నాయగూడెంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6932. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3510, మహిళల సంఖ్య 3422, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1718 ఉన్నాయి.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల కొయ్యలగూడెంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల దేవరపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల నల్లజర్లలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రాజమండ్రిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొయ్యలగూడెంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం దేవరపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లోనూ ఉన్నాయి.

title: నవీపేట్

text: 2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం నవీపేట్ మండల జనాభా 51578. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 25378, మహిళలు 26200. జనసాంద్రత 261 మరియు స్త్రీపురుష నిష్పత్తి 1027. ఎస్సీల సంఖ్య 10662 మరియు ఎస్టీల సంఖ్య 4614. మండలంలో 500లోపు జనాభా ఉన్న గ్రామాలు 3 ఉండగా, 500-1000 మధ్య జనాభా ఉన్న గ్రామాల సంఖ్య 8, 1000-5000 లోపు జనాభా ఉన్న గ్రామాలు 18 ఉన్నాయి. 5వేలకుపైగా జనాభా ఒక్క గ్రామంలో ఉంది.[3]

title: దస్తూరబాద్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1298 ఇళ్లతో, 4897 జనాభాతో 1191 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2411, ఆడవారి సంఖ్య 2486. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 960 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 345. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570053.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కడెం పెద్దూర్ మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: భుట్టాపూర్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 447 ఇళ్లతో, 1715 జనాభాతో 1038 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 848, ఆడవారి సంఖ్య 867. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1020 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 140. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570051.పిన్ కోడ్: 504204.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, భుట్టాపూర్, ఆదిలాబాదు జిల్లా, కడెం పెద్దూర్ మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: రెంజల్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2100 ఇళ్లతో, 8802 జనాభాతో 2555 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4360, ఆడవారి సంఖ్య 4442. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1421 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 303. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570690.పిన్ కోడ్: 503235.2011 జనగణన సమాచారం ప్రకారం 10 గ్రామాలున్న ఈ మండలంలోని 6 గ్రామాల్లో ఉన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి, మండలంలో కళాశాలలు లేవు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఒక్క గ్రామంలోనే ఉండగా, 7 గ్రామాల్లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉపకేంద్రాలు నెలకొన్నాయి. అన్ని గ్రామాలకు పంపులు, చేతిపంపుల ద్వారా తాగునీటి సౌకర్యం ఉంది. ఒక గ్రామంలో ప్రధాన పోష్టాఫీసు, 8 గ్రామాల్లో ఉప పోష్టాఫీసులు ఉన్నాయి. మండలం వ్యాప్తంగా ఫోన్, మొబైల్ కవరేజీ వంటి సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అన్ని గ్రామాలకు బస్సు, ఆటో సర్వీసులు, విద్యుత్ సౌకర్యం, పౌరసరఫరా కేంద్రాలు ఉన్నాయి. రెంజల్ మండల లింగ నిష్పత్తి సమతౌల్యంగా ఉంది, ఐతే స్త్రీల అక్షరాస్యత శాతం పురుషుల కన్నా 15 శాతం వరకూ వెనుకబడివుంది. మండలంలోని మొత్తం భూమిలో దాదాపు 40 శాతం భూమి సాగుకు ఉపకరించేది కాగా, దానిలో దాదాపు సగం భూమికి సాగునీరు లభిస్తూంది. మండలంలో సగానికి పైగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. మొత్తం పనిచేస్తున్నవారిలో ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయ కూలీలుగా జీవితం సాగుస్తూండగా, 19 శాతం వరకూ సాగుచేస్తున్న రైతులు, మరో 12 శాతం మంది కుటీర పరిశ్రమల్లో పనిచేస్తూ జీవిస్తున్నారు, 25 శాతం మంది ఇతర వృత్తులు చేసుకుంటున్నారు. 6 శాతం మందికి కనీసం ఆరు మాసాలైనా పనిచేసేందుకు పని దొరకడం లేదు.

title: సింగవరం (మెరకముడిదం)

text:
సింగవరం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మెరకముడిదాం నుండి 9 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 42 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 190 ఇళ్లతో, 845 జనాభాతో 261 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 417, ఆడవారి సంఖ్య 428. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 21 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582644.పిన్ కోడ్: 535102.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు గరివిడిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల చినబంటుపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల భైరిపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గరివిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గరివిడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మెరకముడిదాంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.

title: నాగపూరు (పెంబి)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 92 ఇళ్లతో, 384 జనాభాతో 2157 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 181, ఆడవారి సంఖ్య 203. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570444.పిన్ కోడ్: 504203.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, నాగపూరు, ఆదిలాబాదు జిల్లా, ఖానాపూర్ మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: వీరవల్లి (నల్లజర్ల)

text:
వీరవల్లి, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, నల్లజర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 19. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 8, మహిళల సంఖ్య 11, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 6 ఉన్నాయి.
వీరవల్లి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, నల్లజర్ల మండలంలో గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య , ఆడవారి సంఖ్య . షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య . గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588243.
 ఉన్నాయి.
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
వీరవల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వీరవల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
== సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
వీరవల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వీరవల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: మున్యాల్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 770 ఇళ్లతో, 3046 జనాభాతో 1374 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1501, ఆడవారి సంఖ్య 1545. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1047 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 783. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570070.పిన్ కోడ్: 504202.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, మున్యాల్, ఆదిలాబాదు జిల్లా, కడెం పెద్దూర్ మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: రావివలస (మెరకముడిదాం)

text: రావివలస ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మెరకముడిదాం నుండి 8 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణం బొబ్బిలి నుండి 42 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 246 ఇళ్లతో, 1017 జనాభాతో 599 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 489, ఆడవారి సంఖ్య 528. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 396 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582611.పిన్ కోడ్: 535102.

title: చిట్లపల్లి

text:
ఇది మండల కేంద్రమైన కొడంగల్ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాండూర్ నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 527 ఇళ్లతో, 2902 జనాభాతో 1458 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1468, ఆడవారి సంఖ్య 1434. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 421 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 592. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574902.పిన్ కోడ్: 509338.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2317. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1153, స్త్రీల సంఖ్య 1164.- గృహాల సంఖ్య 454 మండలంలో ఇది 6వ పెద్ద గ్రామము.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొడంగల్లో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కొడంగల్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తాండూర్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం కొడంగల్లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్ లోనూ ఉన్నాయి.

title: జాం (గ్రామం)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1284 ఇళ్లతో, 6426 జనాభాతో 2715 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2683, ఆడవారి సంఖ్య 3743. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1266 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1130. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570080.పిన్ కోడ్: 504110.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, జాం ఇదే మండలంలో ఆదిలాబాదు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.

title: ఇటిక్యాల్ (పెంబి)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 291 ఇళ్లతో, 1260 జనాభాతో 2287 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 649, ఆడవారి సంఖ్య 611. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 198 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 726. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570428.పిన్ కోడ్: 504203.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు ఇటిక్యాల్, ఆదిలాబాదు జిల్లా, ఖానాపూర్ మండలంలో ఉండేది.

title: కర్ణమామిడి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 700 ఇళ్లతో, 2312 జనాభాతో 607 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1171, ఆడవారి సంఖ్య 1141. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 343 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 18. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570602.పిన్ కోడ్: 504207.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కర్ణమామిడి, ఆదిలాబాదు జిల్లా, మంచిర్యాల మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: కర్విచెల్మ

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 915 ఇళ్లతో, 3294 జనాభాతో 923 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1665, ఆడవారి సంఖ్య 1629. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 456 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 153. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570479.పిన్ కోడ్: 504206.2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 3035 జనాభాతో ఈ గ్రామము మండలంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది.

title: బూదరాయవలస

text: బూదరాయవలస విజయనగరం జిల్లా, మెరకముడిదాం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మెరకముడిదాం నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 49 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 176 ఇళ్లతో, 727 జనాభాతో 275 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 373, ఆడవారి సంఖ్య 354. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 91 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 582621.పిన్ కోడ్: 535102.

title: జంకాపూర్ (కన్నేపల్లి)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 344 ఇళ్లతో, 1292 జనాభాతో 1191 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 634, ఆడవారి సంఖ్య 658. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 627 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 79. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569833.పిన్ కోడ్: 504271. మండలంలోని పెద్ద గ్రామాలలో ఇది ఒకటి. 2001 లెక్కల ప్రకారం 1408 జనాభాతో ఇది మండలంలో 6వ స్థానంలో ఉంది.

title: జెవ్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 328 ఇళ్లతో, 1432 జనాభాతో 1332 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 679, ఆడవారి సంఖ్య 753. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 172 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 257. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570083.పిన్ కోడ్: 504110.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, జెవ్లి ఇదే మండలంలో ఆదిలాబాదు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.

title: నేరెళ్ళపల్లి (బాలానగర్)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 719 ఇళ్లతో, 3103 జనాభాతో 1017 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1628, ఆడవారి సంఖ్య 1475. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 289 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2098. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575107.పిన్ కోడ్: 509202. ఇది మండలంలో 6వ పెద్ద గ్రామము.

title: కమాన్‌పల్లి (జన్నారం)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 459 ఇళ్లతో, 1865 జనాభాతో 390 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 921, ఆడవారి సంఖ్య 944. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 686 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 92. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570013.పిన్ కోడ్: 504215.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కమాన్‌పల్లి ఆదిలాబాదు జిల్లా, జన్నారం మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: ఉడిత్యాల్

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1215 ఇళ్లతో, 5443 జనాభాతో 2347 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2788, ఆడవారి సంఖ్య 2655. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 897 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1232. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575100.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5036. ఇది మండలంలో రెండవ పెద్ద గ్రామం

title: వెంకటాపూర్ (దండేపల్లి మండలం)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 786 ఇళ్లతో, 2830 జనాభాతో 602 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1390, ఆడవారి సంఖ్య 1440. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 640 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 257. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570477.పిన్ కోడ్: 504206.2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 2679 జనాభాతో ఇది మండలంలో 6వ స్థానంలో ఉంది.

title: కొత్తూరు (రంగారెడ్డి జిల్లా )

text:
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 65199. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 33957, స్త్రీల సంఖ్య 31242. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 36104.
మండలంలో 6 చిన్ననీటిపారుదల వనరుల ద్వారా 378 హెక్టార్ల ఆయకట్టు వ్యవసాయ భూములున్నాయి.

title: అక్కుపల్లి గోకవరం

text:
అక్కుపల్లి గోకవరం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఉంగుటూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉంగుటూరు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తాడేపల్లిగూడెం నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1351 ఇళ్లతో, 4673 జనాభాతో 966 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2345, ఆడవారి సంఖ్య 2328. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1181 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 32. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588338.పిన్ కోడ్: 534406. గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఎ.గోకవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
అక్కుపల్లి గోకవరం గ్రామం పశ్చిమగోదావరి జిల్లా ఉంగుటూరు మండలంలో ఉంది.ఈ గ్రామం ఉంగుటూరు మండలంలోని పెద్ద గ్రామాల్లో ఒకటి.ఎప్పుడూ పాడి పంటలతో సస్యశ్యామలంగా ఉండే ఈ గ్రామంలో ప్రజలకు వ్యవసాయం ప్రధాన జీవనాధారం.ఇక్కడ ప్రధానంగా వరితో పాటూ వాణిజ్య పంటలయిన చెఱుకు,మొక్కజొన్న,వేరుశెనగ మొదలయిన పంటలను పండిస్తారు.ఇంకా గొర్రెల పెంపకం కూడా ముఖ్య వ్యాపకం.ఈ గ్రామానికి వెళ్ళేదారిలో పురాతన సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం ఉంది.ఈ ఊరి గ్రామదేవత సోమాలమ్మ తల్లి.గోకవరం గ్రామంలో ముక్కోటి,దసరా,వినాయకచవితి,శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలను ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. గోకవరం గ్రామం విద్యా సంబంధిత విషయాలలో కూడా ఎంతో ముందంజలో ఉంది.ఇక్కడ రెండు ప్రాథమిక బడులు,ఒక ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల,ఒక కాన్వెంట్ ఉన్నాయి.ఇక్కడ చదువుకున్న వారు దేశ విదేశాలలో ఉన్నత స్థానాల్లో ఉన్నారు.
తూర్పున తిమ్మయ్యపాలెం,గోకరాజుపాడు,పడమరన సండ్రగుంట,ఉత్తరాన కంసాలిగుంట,దక్షిణాన కైకరం గ్రామాలు ఉన్నాయి.
వరి,చెఱుకు,మొక్కజొన్న
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4421. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2246, మహిళల సంఖ్య 2175, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1005 ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల కైకరంలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నారాయణపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తాడేపల్లిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్ తణుకులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తాడేపల్లిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చేబ్రోలులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంగుటూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.

title: లొడ్డిగూడ

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 333 ఇళ్లతో, 1628 జనాభాతో 490 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 809, ఆడవారి సంఖ్య 819. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 7 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1597. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569969.పిన్ కోడ్: 504294.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, లొడ్డిగూడ ఆదిలాబాదు జిల్లా, తిర్యాని మండలంలో భాగంగా ఉండేది.

title: నవాబ్ పేట

text:
నవాబ్ పేట, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 52070.ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 26378, స్త్రీల సంఖ్య 25692. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 24666.
మండలంలో 12 చిన్ననీటిపారుదల వనరుల ద్వారా 793 హెక్టార్ల ఆయకట్టు వ్యవసాయ భూములున్నాయి.
2007 నాటి పశుసంపద ప్రకారం మండలంలో 35వేల గొర్రెలు, 11వేల మేకలు, 67 గాడిదలు, 338 పందులు, 844 కుక్కలు, 9900 కోళ్ళు, 6వేల దున్నపోతులు ఉన్నాయి.
2013, జూలై 27న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా ఎన్.వీరప్ప ఎన్నికయ్యాడు.
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా సెప్టెంబరు 13, 2011 నుంచి అక్టోబరు 23, 2011 వరకు మండలంలోని ప్రభుతోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.

title: కల్మడగు

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 782 ఇళ్లతో, 2933 జనాభాతో 826 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1446, ఆడవారి సంఖ్య 1487. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 558 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 310. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570019.పిన్ కోడ్: 504205.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కలమడుగు ఆదిలాబాదు జిల్లా, జన్నారం మండలంలో భాగంగా ఉండేది.