query: నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఎప్పుడు జన్మించాడు?

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: నారా చంద్రబాబు నాయుడు (జ. 1950, ఏప్రిల్ 20) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి 13వ ముఖ్యమంత్రి. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం విడిపోయిన తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ (నవ్యాంధ్ర) రాష్ట్రానికి 1వ ముఖ్యమంత్రి. విభజనకు ముందు 1994 నుండి 2004 వరకు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసాడు. 2004 నుండి 2014 వరకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకునిగా ఉన్నారు. అతను ప్రస్తుతం తెలుగుదేశం పార్టీకి జాతీయ అధ్యక్షునిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు.[1][2][3][4] అతను ఇండియా టుడే నుండి "ఐ.టి ఇండియన్ ఆఫ్ ద మిలీనియం", ద ఎకనమిక్ టైమ్స్ నుండి "బిజినెస్ పర్సన్ ఆఫ్ ద యియర్", టైమ్స్ ఆసియా నుండి "సౌత్ అసియన్ ఆఫ్ ద యియర్", ప్రపంచ ఎకనమిక్స్ ఫోరం డ్రీమ్ క్యాబినెట్ లో సభ్యుడు వంటి పురస్కారాలతో పాటు అనేక పురస్కారాలు పొందాడు. [5][6][7][8] అతను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజకీయాలలోనే కాకుండా భారతదేశ రాజకీయాలలో ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తున్నాడు.

title: సఖినేటిపల్లి

text: 2004 సాధారణ ఎన్నికల సమయంలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు కూడా ఇక్కడ వంతెన నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు. అంతకుముందు పూర్వ ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు కూడా ఇక్కడ వంతెన నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు.

title: వెమలి

text: వేమలి అనేది ఒక మారుమూల గ్రామం. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, గజపతినగరం మండలంలో ఉంది. ఈ గ్రామం కోడ్ 31. ఈ గ్రామంలో మాజీ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు మహిళా జన్మభూమి కార్యక్రమాన్ని అప్పటి గ్రామ సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు (2001-2006) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించడం జరిగింది. ముఖ్యమంత్రి ఈ గ్రామాన్ని సందర్శించడానికి గల కారణం అప్పట్లో రాష్ట్రంలోని అందరు సర్పంచ్ లు పనికి ఆహార పథకంలో 2-5కేజీల బియ్యం కూలీలకు ఇచ్చేవారు. కానీీ వేమలి గ్రామ సర్పంచ్ మాత్రం 10-15 కేజీల బియ్యం కూలీలకు ఇచ్చేవారు. ఈ గొప్పతనాన్ని మెచ్చుకొని నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు ముఖ్యంత్రి హోదాలో వేమలి గ్రామంలో మహిళా జన్మభూమి కార్యక్రమాన్ని అప్పటి గ్రామ సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు (2001-2006) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించడం జరిగింది.ఈ కార్యక్రమంలో సర్పంచ్ ను ముఖ్యమంత్రి ప్రశంశిస్తూ ఈ గ్రామంలో ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలను (1-5తరగతులు) ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల (1-7రతరగతులు) గా తీర్చిదిద్దారు. గ్రామానికి 100పక్కాగ్రుహాలను మంజూరు చేశారు.ఈ గ్రామానికి తారు రోడ్డును కూడా మంజూరు చేశారు.ఆ సంవత్సరంలో 10వ తరగతిలోమండలంలో మొదటి 10 ర్యాంకులు సాధించిన వారిలో ఒకడైన సుంకరి యశోద కృష్ణకు సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు 500/-రూ.లు నగదును సభా వేదికపైన బహూకరించడం జరిగింది.

title: పొట్లూరి హరికృష్ణ

text:
పొట్లూరి హరికృష్ణ.. కవులు - కళాకారులతో కలసి ఒక ఉద్యమస్ఫూర్తితో (ఎవరూ రానపుడు - చేయనపుడు) తెలుగు భాషకు సేవ చేస్తున్నారు..
ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబు నాయుడు (29/08/2015)

title: కుప్పం శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: కుప్పం జియోజకవర్గం 1955లో ఏర్పడింది. ఆ ఎన్నికలలో డి.రామబ్రహ్మం విజయం సాధించాడు. ఆ తరువాత 1962లో సి.పి.ఐకు చెందిన వజ్రవేలు శెట్టి గెలుపొందగా, 1967, 1972లలో వరసగా రెండు సార్లు ఇండిపెండెంట్ అభ్యర్థి డి.వెంకటేశం గెలిచాడు. 1978లో మళ్ళీ కాంగ్రెస్ గెలుపొందింది. తెలుగుదేశం ఆవిర్బావం అనంతరం ఆ పార్టీయే విజయం సాధిస్తోంది. 1983, 85లలో రంగస్వామి నాయుడు గెలువగా, 1989 నుండి నారా చంద్రబాబు నాయుడు విజం సాధిస్తున్నాడు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 1989 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో చంద్రబాబు కుప్పం శాసన సభ నియోజకవర్గంలో పోటీచేసి 50,098 ఓట్లు సాధించి శాసన సభ్యునిగా ఎన్నికైనాడు.[19] కానీ ఆ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి రావడంతో ప్రతిపక్షంలో ఉన్నాడు. [20] 1989వ సంవత్సరంలో జరిగిన ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం ఓడిపోవడంతో నందమూరి తారక రామారావు, ముఖ్యమంత్రిగా తప్ప ప్రతిపక్ష నాయకునిగా శాసనసభలో అడుగు పెట్టనని ' ప్రతిజ్ఞ ' చేయడంతో చంద్రబాబు నాయుడు శాసనసభలో తెలుగుదేశం తరుపున ప్రతిపక్షనాయకునిగా వ్యవరించాడు. ఆ అవకాశం పార్టీపై పట్టు పెంచుకోవడానికి చంద్రబాబు నాయుడికి చాలా బాగా ఉపయోగపడింది. 1994వ సంవత్సరంలో తెలుగుదేశం భారీ విజయం సాధించి అధికారాన్ని సొంతం చేసుకుంది.[19]

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు (2014-2019)

text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర పరిపాలనకి ములస్తంభం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర కాబినెట్.
జూన్ 8, 2014 న సంయుక్త రాష్ట్రల గవర్నర్ ఈ.ఎస్.ఎల్.నరసింహన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర కాబినెట్ చేత ప్రమాణ స్వీకారం చేయించారు. ముఖ్యమంత్రితో కలిపి మొత్తం 20 మంది మంత్రులు ప్రమాణం చేసారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి 23వ ముఖ్యమంత్రిగా శ్రీ నారా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రమాణం చేసారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట కాబినెట్ మంత్రులని క్రింద పట్టికలో చూపబడింది.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: నందమూరి తారక రామారావు తెలుగుదేశం పార్టీని 1982, మార్చి 29న ప్రారంభించాడు.[16] అప్పటివరకు రాష్ట్రాన్ని ఏకపక్షముగా పాలిస్తున్న కాంగ్రేసు పార్టీకి ప్రత్యమ్నాయముగా ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ ఉండాలనే ఆశయముతో స్థాపించాడు. ఎన్.టి.ఆర్ రాజకీయ పార్టీ తెలుగుదేశం పార్టీ స్థాపించినప్పటికీ చంద్రబాబు నాయుడు అందులో చేరలేదు. పార్టీ అదేశిస్తే మామపై పోటీకి సిద్దం అంటూ ప్రకటించి, అందరినీ ఆశ్చర్యపరచాడు.

title: నంది నాటక పరిషత్తు

text: ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం జరుగుతున్న కారణంగా 2013 నంది నాటక పరిషత్తును నిర్వహించడంలో ఆలస్యం జరిగింది. దాంతో 2013, 2014 సంవత్సరాల నంది నాటకోత్సవాలను ఒకేసారి నిర్వహించారు. 2015 మే 16 నుండి 30 వరకి, రాజమండ్రి లోని ఆనం కళాకేంద్రంలో నంది నాటక పరిషత్తు - 2013 జరిగింది. 15 రోజుల పాటు జరిగిన నాటకోత్సవంలో ఒకరోజు 2013 నాటక ప్రదర్శనలు, మరోరోజు 2014 నాటక ప్రదర్శనలు జరిగాయి. విజేతలకు జూన్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ మఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారి చేతుల మీదుగా బహుమతుల ప్రదానం జరిగింది.

title: నారా రోహిత్

text: నారా రోహిత్ భారతీయ సినీ నటుడు, నిర్మాత. అతను తెలుగు సినిమా రంగానికి చెందిన వాడు. నారా రోహిత్ "ఆరన్ మీడియా వర్క్స్" సంస్థ అధినేత. రోహిత్ న్యూయార్క్ ఫిలిం అకాడెమీ పూర్వవిద్యార్థి. బాణం, సోలో, ప్రతినిధి, రౌడీ ఫెల్లో, అసుర, జ్యో అచ్యుతానంద మొ|| నటనకు గుర్తింపు పొందాడు. ఇతని తండ్రి నారా రామ్మూర్తి నాయుడు చంద్రగిరి నియోజక వర్గం మాజీ శాసన సభ్యుడు. నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఇతని పెదనాన్న.

title: నంది నాటక పరిషత్తు

text: 2016 జనవరి 18 నుండి 27 వరకి, తిరుపతి లోని మహతి ఆడిటోరియంలో నంది నాటక పరిషత్తు - 2015 జరిగింది. 15 రోజుల పాటు జరిగిన నాటకోత్సవంలో నాటక ప్రదర్శనలు జరిగాయి. విజేతలకు జనవరి 27న ఆంధ్రప్రదేశ్ మఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారి చేతుల మీదుగా బహుమతుల ప్రదానం జరిగింది.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 1984లో ఎన్టీఆర్ గుండె చికిత్స కోసం అమెరికాకు వెళ్లినప్పుడు నాదెండ్ల భాస్కరరావు కాంగ్రెస్‌తో చేతులు కలిపి కొంత మంది శాసనసభ్యులను తనవైపు తిప్పుకొని అడ్డదారిలో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకొన్నారు. ఈ ఉపద్రవాన్ని తిప్పికొట్టడానికి చంద్రబాబు రంగప్రవేశం చేశాడు. 1984 ఆగస్టు 16న నాదెండ్ల భాస్కరరావు, తన మద్దతుదారులతో పాటు అప్పటి రాష్ట్ర గవర్నరైన రాంలాల్ని కలిసి పార్టీలో రామారావు మద్దతు కోల్పోయాడని, పార్టీ మద్దతు తనకే ఉన్నదని ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీలోపాయికారీ సహకారంతో ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. గవర్నర్ అతనికి అసెంబ్లీలో మద్దతు నిరూపించుకోవడానికి నెల రోజులు గడువిచ్చాడు. ఆ సందర్భంలో చంద్రబాబునాయుడు తెలుగు దేశంపార్టీ శాసన సభ్యులతో భారత రాష్ట్రపతి ఎదుట పెరేడ్ నిర్వహించి రాజకీయ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించాడు. భాస్కరరావు శాసనసభలో మద్దతు కూడగట్టుకోలేకపోయాడు. ఫలితంగా సెప్టెంబరు 16న భాస్కరరావు ముఖ్యమంత్రిగా వైదొలిగాడు. 31 రోజుల అనంతరం రామారావు తిరిగి ముఖ్యమంత్రి పదవిని అధిష్టించాడు. తన అల్లుడు చేసిన యుక్తికి ఆకర్షితుడైన రామారావు, చంద్రబాబునాయుడుని తెలుగుదేశం పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి పదవిని ఇచ్చాడు. భాస్కరరావు తిరుగుబాటు యత్నం తరువాత చంద్రబాబు తెలుగు దేశం పార్టీలో ముఖ్యమైన పాత్రను పోషించాడు. అప్పుడు ఎన్.టి.రామారావు ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు. అప్పుడు జరిగిన ఎన్నికలలో కుప్పం నుండి ఎన్నికై ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక, రెవెన్యూ శాఖల మంత్రిగా చంద్రబాబు నాయుడు పనిచేసాడు. 1989 ఎన్నికలలో పార్టీకి ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేయడానికి తగినంత మెజారిటీ లేక పోవడంతో, ప్రతిపక్ష హోదాతో శాసన సభలో అడుగుపెట్టనని ఎన్టీఆర్ ప్రకటించడంతో, నాయుడు శాసనసభలో తెలుగుదేశం తరుపున ప్రతిపక్షనాయకునిగా వ్యవరించాడు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 1994 ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ మళ్ళీ విజయం సాధించి ఎన్టీరామారావు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. తెలుగుదేశం పార్టీలో ఎన్.టి.ఆర్ భార్య లక్ష్మీ పార్వతి జోక్యం పెరగడంతో పార్టీ వ్యవస్థాపకుడైన మామపై తిరుగుబాటు చేసాడు. తెలుగు దేశం శాసన సభ్యుల మద్దతును కూడగట్టుకొని ఎన్టీఆర్ ను అధికారం నుంచి దించి అతను 1995 సెప్టెంబరు 1న ముఖ్యమంత్రి పీఠం ఎక్కాడు. 160 మంది ఎమ్మెల్యేలు ఎన్టీఆర్‌పై అవిశ్వాసం ప్రకటించడంతో ఆయన స్థానంలో చంద్రబాబు నాయుడు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అతని రాజకీయ చాతుర్యం దేశ రాజకీయాలలోనే సంచలనం కలిగించింది. [18]

title: తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం

text:
తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం భారత దేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్, విశాఖపట్నంలో ఉంది. దినినే ప్రపంచ తెలుగు మ్యూజియం అని కుడా అంటారు.
దీనిని 2015 సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు స్థాపించారు.

title: నంది నాటక పరిషత్తు - 2013

title: శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం

text: శతాబ్ది ఉత్సవాలు 2002 సెప్టెంబర్ 16వ తేదీన భాషా నిలయం ప్రాంగణంలో అత్యంత వైభవంగా జరిగాయి. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు ఈ ఉత్సవాలను ప్రారంభించారు.

title: చిత్తూరు జిల్లా

text: మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగారు (1891-1978) స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, పార్లమెంట్ సభ్యుడు, లోక్ సభ స్పీకర్. జిడ్డు క్రిష్ణమూర్తి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత తత్వవేత్త. (1895 - 1986) ముంతాజ్ అలి తత్వవేత్త. నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయవేత్త. ఆచార్య జి.ఎన్.రెడ్డి (1928-1989) భాషాశాస్త్రవేత్త, ప్రముఖ విద్యావేత్త, నిఘంటు నిర్మాత. నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి రాజకీయ వేత్త.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014

text: 4 సెప్టెంబరు, 2014 న ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు శాసనసభలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానిగా గుంటూరు-విజయవాడ మధ్య ప్రాంతాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటున్నట్టు ప్రకటించారు. అలాగే, జపాన్ ప్రతినిధులు రాజధాని నిర్మాణంలో చేయందించడానికి సిద్ధమని "ఎక్స్ప్లొరేటరీ మీటింగ్"లో తెలిపారు

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఇటీవలి చరిత్ర

text: 1994 ఎన్నికలలో చరిత్ర పునరావృతమై, తెలుగుదేశం, మిత్రపక్షాలు కలిసి 253 స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి. కాంగ్రెసు కేవలం 26 స్థానాలు గెలిచింది. రామారావు ముఖ్యమంత్రిగా 1994 డిసెంబర్ 12 న ప్రమాణస్వీకారం చేసాడు. కానీ పార్టీలోని అంతర్గత అధికార పోరాటాల కారణంగా 1995 సెప్టెంబర్ 1 న రామారావు అల్లుడు, మంత్రీ అయిన నారా చంద్రబాబు నాయుడు అత్యధిక శాసనసభ్యుల మద్దతుతో రామారావును తొలగించి, ముఖ్యమంత్రి పదవిని అధిష్టించాడు. దాదాపు పదిసంవత్సరాలు, హైదరాబాదును దేశంలో ప్రధానమైన పట్టణాన్ని తీర్చిదిద్దాడు. అయితే గ్రామీణ రైతుల అవసరాలపై దృష్టిపెట్టలేదన్న అపవాదంతో 2004ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం ఓడిపోయింది.

title: నంది నాటక పరిషత్తు - 2015

text: 2016 జనవరి 18 నుండి 27 వరకి, తిరుపతి లోని మహతి ఆడిలోరియంలో నంది నాటక పరిషత్తు - 2015 జరిగింది. 10 రోజుల పాటు జరిగిన నాటకోత్సవంలో నాటక ప్రదర్శనలు జరిగాయి. విజేతలకు జనవరి 27న ఆంధ్రప్రదేశ్ మఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారి చేతుల మీదుగా బహుమతుల ప్రదానం జరిగింది.

title: నంది నాటక పరిషత్తు

text: ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం జరుగుతున్న కారణంగా 2014 నంది నాటక పరిషత్తును నిర్వహించడంలో ఆలస్యం జరిగింది. దాంతో 2013, 2014 సంవత్సరాల నంది నాటకోత్సవాలను ఒకేసారి నిర్వహించారు. 2015 మే 16 నుండి 30 వరకి, రాజమండ్రి లోని ఆనం కళాకేంద్రంలో నంది నాటక పరిషత్తు - 2014 జరిగింది. 15 రోజుల పాటు జరిగిన నాటకోత్సవంలో ఒకరోజు 2013 నాటక ప్రదర్శనలు, మరోరోజు 2014 నాటక ప్రదర్శనలు జరిగాయి. విజేతలకు జూన్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ మఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారి చేతుల మీదుగా బహుమతుల ప్రదానం జరిగింది.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని తెలుగు దేశం పార్టీ రెండు సార్లు వరుసగా ప్రభుత్వాలు ఏర్పడిన తరువాత 2004లో జరిగిన మధ్యంతర ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ పరాజయం పాలైంది. రాష్ట్ర శాసన సభలో 294 స్థానాలకు గాను 47 సీట్లను మాత్రమే పొందింది. 42 లోక్‌సభ స్థానాలకు 5 స్థానాలలో మాత్రమే గెలుచుకుంది. అనేక మంది మంత్రులు ఓడిపోయారు. కానీ చంద్రబాబు నాయుడు కుప్పం శాసన సభ నియోజకవర్గం నుండి శాసన సభ్యునిగా ఎన్నికైనాడు.[36] కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో ప్రతిపక్షనాయకునిగా తన సేవలనందించాడు.

title: ఎన్టీఆర్ ట్రస్టు

text: ఎన్టీఆర్ ట్రస్టు 1997 సంవత్సరంలో స్థాపించబడినది. దీనికి అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలోని నారా చంద్రబాబు నాయుడు సంస్థ కోసం స్థలాన్ని కేటాయించడం ప్రధానమైనది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: తెలుగు రాష్ట్రాలు అనే పేరు ఈ మధ్యన అటు పత్రికలలోను, ఇటు దృశ్యమాధ్యమంలోను బాగా వినిపిస్తూ ఉంది. ఈ తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు వాటి అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకోవాలి? మొదటిగా నేడు ఆంధప్రదేశ్ అని పిలుచుకుంటున్న ఈ రాష్ట్రం కొత్తగా ఏర్పడిన పార్లమెంటు చట్టం ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన అప్పాయింటెడ్ డేట్ ప్రకారం జూన్ రెండున ఏర్పడింది. కాని దీనికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్ 8న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరున్న రాష్ట్రం నవంబరు 1న ఏర్పడింది. కాబట్టి జూన్ 2, జూన్ 8, నవంబరు 1 ఇందులో ఏ తేదీన ఇప్పుడున్న 13 జిల్లాల ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలనే సమస్య ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న 13 తెలుగు జిల్లాలు, పోయిన బళ్ళారి, గంజాం జిల్లాలు రెండు కలిగి 15 జిల్లాలు విడిపోయి తెలుగు రాష్ట్రంగా ఏర్పడాలి అనే కోరికతో ఉద్యమం సాగింది. ఉద్యమంలో తారస్థాయిగా పొట్టి శ్రీరాములు 1952 అక్టోబర్ 29న ఆమరణ నిరాహారదీక్షకు కూర్చొన్నారు. డిసెంబరు 19న అంటే పొట్టి శ్రీరాములు అమరుడైన నాలుగో రోజున పార్లమెంటులో నాటి ప్రధాని తెలుగు వారికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. చివరికి 13 జిల్లాల తెలుగు రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. అది ‘ఆంధ్రరాష్ట్రం’ అని అధికారికంగా పిలవబడింది. చాలా తర్జభర్జనల తర్వాత కర్నూలు పట్టణాన్ని దీనికి రాజధానిని చేశారు. అప్పటికే అటు హైదరాబాదు సంస్థానం నిజాం కబంధ హస్తాల నుంచి విముక్తమై 1948 సెప్టెంబరు 17 నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. 1952లో సార్వత్రక ఎన్నికల అనంతరం బూర్గుల రామకృష్ణరావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదులో ప్రప్రథమంగా ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అంటే మనకు 1953 నుంచి 1956 వరకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. అదే స్థితి నేడు అంటే 2014లో తిరిగి వచ్చి చరిత్ర పునరావృతమయింది.

title: కుప్పం శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: 1999 శాసనసభ ఎన్నికలలో ఈ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసిన తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు వరుసగా మూడవ సారి ఘనవిజయం సాధించాడు. సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి అయిన ఎం.సుబ్రమణ్యం రెడ్డిపై 65,687 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందినాడు. చంద్రబాబు నాయుడుకు 93,288 ఓట్లు రాగా, సుబ్రమణ్యం రెడ్డికి 27,601 ఓట్లు లభించాయి. పోటీలో ఉన్న మూడవ అభ్యర్థి అన్నా తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి అయిన మాజీ శాసనసభ్యుడు బి.ఆర్.దొరస్వామి నాయుడు కేవలం 4,468ోట్లు మాత్రమే సాధించి డిపాజిట్ కోల్పోయాడు.

title: నంది నాటక పరిషత్తు - 2014

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం ఎన్నికలలో చంద్రబాబు నాయుడు ప్రతిభ రాజకీయ వ్యుహచతురత బయటపడింది. తరువాత శాసనమండలి ఎన్నికలలో పట్టభద్రుల నియోజకవర్గానికి పోటీచేయాలని ఆసక్తి చూపి నామినేషన్ వేసిననూ స్థానిక నేతల కారణంగా విరమించుకోవలసి వచ్చింది.

title: పొట్లూరి హరికృష్ణ

text: పొట్లూరి హరికృష్ణ తెలుగు భాషోద్యమంలో విశేషమైన కృషికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం.. తెలుగు భాషా పురస్కారంతో గౌరవించింది.. 2015 ఆగస్టు 29న ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబు నాయుడు పురస్కారంతో పాటు రూ. 25 వేలు నగదు, మెమోంటో ఇచ్చి శాలువతో సత్కరిస్తారు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: నారా చంద్రబాబు నాయుడు చిత్తూరు జిల్లాలో నారావారిపల్లె అనే చిన్న గ్రామంలో 1950, ఏప్రిల్ 20 వ తేదీన ఒక సామాన్య మధ్యతరగతి రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. [9][10] అతని తండ్రి ఎన్.ఖర్జూరనాయుడు వ్యవసాయదారుడు, తల్లి గృహిణి.[11] తన స్వంత గ్రామంలో పాఠశాల లేనందున ప్రాథమిక విద్యాభ్యాస సమయంలో రోజూ పొరుగు గ్రామమైన శేషాపురంకు నడుచుకుంటూ వెళ్ళేవాడు. ప్రాథమిక విద్య అనంతరం చంద్రగిరి లోని జిల్లాపరిషత్తు పాఠశాలలో చేరి 9వ తరగతిని పూర్తిచేశాడు.[12] ఉన్నత చదువుల నిమిత్తం తిరుపతికి వెళ్ళి అచట 10వ తరగతి పూర్తిచేసి, శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థిక శాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేశాడు. అతను 1972లో బి.ఎ. చేసాడు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వం లోని తెలుగుదేశంపార్టీ, ఇతర పార్టీలైన భారతీయ జనతా పార్టీ, జనసేన పార్టీ లతో కలసి కూటమిగా ఏర్పడి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలకు పోటీ చేసింది. ఈ ఎన్నికలలో 175 స్థానాలకు 102 స్థానాలను కైవసం చేసుకుంది.[37] ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంకు తొమ్మిదేళ్ళపాటు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన చంద్రబాబు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభాజనాంతరం జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికలలో విజయం సాధించి 13 జిల్లాల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ (నవ్యాంధ్ర) కు మొట్టమొదటి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రస్తుతం బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు. 2014 జూన్ 8న గుంటూరు సమీపంలోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం మైదానంలో ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసాడు.[38]


query: 2011 నాటికి రంపుడువలస గ్రామ జనాభా ఎంత?

title: రంపుడువలస

text: రంపుడువలస, విశాఖపట్నం జిల్లా, అరకులోయ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన అరకులోయ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విశాఖపట్నం నుండి 115 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 36 ఇళ్లతో, 168 జనాభాతో 81 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 90, ఆడవారి సంఖ్య 78. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 168. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 584083[2].పిన్ కోడ్: 531149.

title: న్యాయం

text: 2002లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం దేశంలో 2007 నాటికి ప్రతి 10 లక్షల మందికి 50 మంది జడ్జీలు ఉండాలి.ఈ లెక్కన ఇప్పటి జనాభా ప్రకారం చూస్తే దేశవ్యాప్తంగా 50 వేల జడ్జీలు ఉండాలి. ఇప్పుడున్నది కేవలం 16వేల మంది మాత్రమే.2009లో గ్రామ న్యాయాలయాల బిల్లుకు ఆమోదం లభించింది.దేశవ్యాప్తంగా 6 వేల గ్రామీణ న్యాయాలయాలను ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంది. పేదలకు వారి ఇంటి గడపవద్దే న్యాయం అందించడమే ఈ చట్టం ప్రధాన లక్ష్యం. కొత్త కేసులతోపాటు కింది కోర్టుల నుంచి కూడా కొన్ని కేసులను గ్రామీణ న్యాయాలయాలకు తరలించాలన్న ప్రతిపాదన చట్టంలో ఉంది. వీటి పరిధిలోకి వచ్చే పాత కేసులన్నింటినీ బదిలీ చేస్తే కోర్టులపై భారం తగ్గుతుంది.గ్రామీణ న్యాయాలయాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ కలిసి ఏర్పాటు చేయాలి. మొదట మౌలిక సదుపాయాలు, ఏడాదిపాటు నిర్వహణకు కొంత మొత్తాన్ని కేంద్రం భరిస్తుంది. మొదట కాస్త పెద్ద పంచాయతీ, లేదంటే కొన్ని పంచాయతీలను కలిపిగానీ ఒక్కో గ్రామ న్యాయాలయం ఏర్పాటు చేయాలి. అక్కడి పరిస్థితులనుబట్టి అదనంగా మరొకటి ఏర్పాటు చేయాలనుకుంటే హైకోర్టును సంప్రదించి నోటిఫికేషన్ జారీ చేయవచ్చు. హైకోర్టును సంప్రదించి న్యాయాధికారిని గవర్నరు నియమిస్తారు. మేజిస్ట్రేట్ నియామకానికి గల అర్హతలే న్యాయాధికారిగా నియమితులయ్యే వ్యక్తికీ ఉండాలి. కేవలం చట్టాల పరిధిలోనే పనిచేయకుండా సహజ న్యాయసూత్రాలకు అనుగుణంగా పనిచేయాలన్న నిర్ణయం ఈ చట్టంలో కీలకాంశం. ఆస్తి కొనుగోలు, కాలువ నీరు వినియోగంలో వివాదాలు, కనీస వేతనాల చట్టం, వ్యవసాయ భూమి భాగస్వామ్య వివాదాలు తదితరాలు గ్రామ న్యాయాలయాల పరిధిలోకి వస్తాయి. సివిల్ కేసులను తొలుత రాజీ మార్గంలో పరిష్కరించేలా ఇవి చొరవ చూపాలి. గ్రామీణ న్యాయాలయాలు ఇచ్చే తీర్పులపై ఒకే అప్పీలు ఉంటుంది. క్రిమినల్ కేసులను తీర్పు వెలువడిన 30 రోజుల్లో అసిస్టెంట్ సెషన్స్ జడ్జి వద్ద అప్పీలు చేసుకోవాలి. వీరు ఇచ్చిన తీర్పులపై తదుపరి అప్పీళ్లు ఉండవు. దీనివల్ల పైకోర్టులపై మళ్లీ ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉండదు.

title: కామారెడ్డి పురపాలక సంఘము

text:
కామారెడ్డి పురపాలక సంఘము నిజామాబాదు జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. ఇది 1987లో ఏర్పడింది. పురపాలక సంఘం పరిధిలో జనాభా 2001 నాటికి 64496 కాగా, 2011 నాటికి 80378కు పెరిగింది. ప్రస్తుతం దీని పరిధిలో 33 వార్డులున్నాయి.
=2016 లొ కొత్తజిల్లా. గా ఎర్పడుతుంది=2014 ఎన్నికలు==
2014 మార్చి 30న జరగనున్న పురపాలక సంఘం ఎన్నికలలో చైర్మెన్ పదవి జనరల్ (మహిళ) కు కేటాయించారు. 2000లో కూడా ఈ పదవి బీసి (మహిళ) కు కేటాయించారు. గతంలో చివరిసారి ఎన్నికలు 2005లో జరిగాయి. 2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారుల పాలన కొనసాగుతోంది.

title: రంగారెడ్డి జిల్లా

text: 1901లో కేవలం 3.39 లక్షలుగా ఉన్న జనాభా 1981 నాటికి 15.82 లక్షలకు చేరింది. ఆ తర్వాత అనూహ్యంగా పెరుగుతూ 1991 నాటికి 25.51 లక్షలు, 2001 నాటికి 35.75 లక్షలు, 2011 నాటికి 52.96 లక్షలకు చేరింది. మండలాల వారీగా చూస్తే సరూర్ నగర్,రాజేంద్రనగర్, కీసర,మండలాలో జనాభా చాలా అధికంగా ఉంది.

title: పురపాలక సంఘం, సాలూరు

text: సాలూరు పురపాలక సంఘము విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. ఈ పట్టణానికి తూర్పున వేగావతి నది ప్రవహిస్తుంది. 2001లో 43,435 జనాభా ఉండగా 2011 నాటికి 48,362కు పెరిగింది. తద్వారా దశాబ్ది జనాభా పెరుగుదల రేటు 10.18%గా నమోదుచేసుకొన్నది.

title: రొమేనియా

text: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రొమేనియా జనాభా 2,01,21,641.[152] ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర దేశాల మాదిరిగా దాని జనాభా భర్తీ శాతం మరియు ప్రతికూలంగా ఉంది. నికర వలస శాతం ఫలితంగా రాబోయే సంవత్సరాల్లో క్రమంగా జనసఖ్య తగ్గుతుంది. 2011 అక్టోబరులో రోమేనియన్లు 88.9% ఉన్నారు. జనాభాలో 6.1% మంది హంగరీలు, రోమా ప్రజలు 3.0%.[lower-alpha 4][153] హంగరీ, కావొస్సా కౌంటీలలో హంగేరియన్లు సంఖ్యాపరంగా ఆధిక్యత కలిగి ఉన్నారు. ఇతర మైనారిటీలలో ఉక్రైనియన్లు, జర్మన్ లు, టర్కులు, లిపోవన్లు, ఆరోమేనియన్లు, తతార్స్ మరియు సెర్బులు ఉన్నారు.[154] 1930 లో రోమానియాలో 7,45,421 జర్మన్లు ఉన్నారు.[155] కానీ ప్రస్తుతం 36,000 మంది మాత్రమే ఉంటారు.[154] 2009 నాటికి రోమానియాలో నివసిస్తున్న సుమారు 1,33,000 వలసదారులు ప్రధానంగా మోల్డోవా మరియు చైనా నుండి వచ్చారు.[121]

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: 1941 జనగణన ప్రకారం మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జనాభా 13.8 లక్షలు కాగా, 2011 జనగణన ప్రకారం 40,42,191. 1941 నుంచి 2001 వరకు ప్రతి 10 సంవత్సరాలకు సేకరించే జనాభా లెక్కల గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనాభా ప్రక్క గ్రాఫ్‌లో చూపెట్టబడింది. 2001 జనగణన ప్రకారం జిల్లా జనాభా 35,13,934 కాగా 2011 నాటికి పదేళ్ళలో 15% వృద్ధిచెంది 40,42,191కు చేరింది. 2011 జనాభా ప్రకారం ఈ జిల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 9వ స్థానంలో, దేశంలో 55వ స్థానంలో ఉంది. జనసాంద్రత 2001లో 191 ఉండగా, 2011 నాటికి 219కు పెరిగింది. జిల్లాలో అత్యధిక జనాభా ఉన్న పట్టణాలు మహబూబ్‌నగర్, గద్వాల, వనపర్తి, షాద్‌నగర్, జడ్చర్ల, నారాయణపేట, నాగర్‌కర్నూల్, కొల్లాపూర్.

title: ఫిరంగిపురం

text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.
ఇండియా గ్రోయింగ్ ప్రకారం ఏప్రిల్ 2013 నాటికి ఫిరంగిపురం మండల జనాభా 60,869. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 30,855 మరియు స్త్రీల సంఖ్య 30,014.నివాస గృహాలు 15552 ఉన్నాయి.
ఫిరంగిపురం మండలంలో ఫిరంగిపురం,
తూర్పున మేడికొండూరు మండలం, పశ్చిమాన సత్తెనపల్లి మండలం, దక్షణాన ఎడ్లపాడు మండలం, దక్షణాన నాదెండ్ల మండలం.
శిరంగిపాలెం 4 కి.మీ, హౌసె గణేష్ 5 కి.మీ, కొండవీడు 5 కి.మీ, డోకిపర్రు 5 కి.మీ, కండ్రిక 6 కి.మీ.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పెరికల వసుంధరాదేవి, ఒక్క ఓటు మెజారిటీతో, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.[3]

title: పాలపర్రు

text:
2008 నాటికి ఈ గ్రామం జనాభా 3782.*
1.భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు
[1] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2013, జూలై-22; 8వపేజీ.
[2] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ/ప్రత్తిపాడు; జనవరి-12,2014; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు గుంటూరు సిటీ; 2015, సెప్టెంబరు-23; 27వపేజీ.

title: సదాశివపేట పురపాలక సంఘము

text:
సదాశివపేట పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. 1954లో స్థాపితమైన ఈ పురపాలక సంఘము మూడవ శ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. హైదరాబాదుకు పశ్చిమాన 68 కిమీ దూరంలో జాతీయ రహదారిపై ఉన్న సదాశివపేట పట్టణం 77° 57’ తూర్పు రేఖాంశం, 17° 37’ ఉత్తర అక్షాంశంపై ఉపస్థితియై ఉంది. 2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 36,334 కాగా, 2011 నాటికి 42,809కు పెరిగింది. 2014 మార్చి నాటికి వార్డుల సంఖ్య 23, ఓటర్ల సంఖ్య 29255. పట్టణ విస్తీర్ణం 24.4 చకిమీ. 2010లో పారిశుద్ధ్యం విషయంలో ఈ పురపాలక సంఘం రాష్ట్ర స్థాయి ఉత్తమ అవార్డు పొందింది.
2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారి పాలనలో ఉన్న పురపాలక సంఘానికి 2014, మార్చి 30న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో 23 వార్డులున్నాయి.

title: అటావా

text: దాదాపు 65% మంది ఒట్టావా నివాసితులు తమను క్రిస్టియన్గా నమోదు చేసుకున్నారు. 2011 నాటికి కాథలిక్కుల జనాభా 38.5%, ప్రొటెస్టంట్ చర్చికి చెందిన ప్రజలు 25% మంది ఉన్నారు. ఒటావాలో క్రైస్తవేతర మతస్తులు కూడా ఉన్నారు. ఇస్లాం (6.7%), హిందూయిజం (1.4%), బౌద్ధమతం (1.3%), జుడాయిజం (1.2%). ఏ మతపరమైన అనుబంధం లేనివారు 22.8% మంది ఉన్నారు. [165]

title: నల్గొండ పురపాలక సంఘము

text:
నల్గొండ పట్టణానికి చెందిన పాలక సంస్థ అయిన నల్గొండ పురపాలక సంఘము 1941లో మూడవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా అవతరించి ప్రస్తుతం మొదటి శ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. 2001నాటికి పురపాలక సంఘ పరిధిలోని జనాభా 111745 కాగా, 2011 నాటికి 144718 కు పెరిగింది. 2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రకారం ఈ సంఘం ఆదాయం రూ.39.78 కోట్లు, వ్యయము రూ.39.69 కోట్లు.
2005 సెప్టెంబరులో జరిగిన పురపాలక సంఘం ఎన్నికలలో పి.వెంకట నారాయణగౌడ్చైర్మెన్‌గా ఎన్నికయ్యారు. 2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారి పాలనలో ఉండగా 2013, మార్చి 30న మళ్ళీ ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి.

title: హైదరాబాదు జిల్లా

text: 2011 లెక్కల ప్రకారం హైదరాబాదు జిల్లా జనాభా 40,10,238. 2001లో 38,29,753 ఉన్న జిల్లా జనాభా దశాబ్దం కాలంలో 4.71% వృద్ధి చెందింది. 1901లో కేవలం 4.99 లక్షలు ఉన్న జనాభా 1911 నాటికి 6.27 లక్షలకు పెరిగి 1921లో 5.56 లక్షలకు తగ్గింది.[3] ఆ తర్వాత క్రమక్రమంగా వృద్ధిచెందుతూ 2011 నాటికి 40.1 లక్షలకు చేరింది. గ్రేటర్ హైదరాబాదు మొత్తాన్ని పరిగనలోకి తీసుకుంటే జనాభా 2011 నాటికి 68.09 లక్షలకు చేరింది.

title: మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము

text:
మహబూబ్‌నగర్ పట్టణ పాలక సంస్థ అయిన మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము జిల్లాలోని 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో పెద్దది. 1952లో మూడవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది. 1959లో రెండోగ్రేడుగా, 1983లో మొదటి గ్రేడుగా, 2004లో స్పెషల్ గ్రేడుగా అప్‌గ్రేడ్ చెందింది. 2012లో సమీపంలోని 10 పంచాయతీలు ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో చేర్చి సెలెక్షన్ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా మార్చారు. దీన్ని నగరపాలక సంస్థగా చేయాలనే ప్రతిపాదనను కూడా ప్రభుతానికి పంపిననూ వాస్తవరూపం దాల్చలేదు.
పురపాలక సంఘం పరిధిలో 2001 నాటికి జనాభా 130986 కాగాం 2011 నాటికి 157902కు పెరిగింది.
2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ సంఘం ఆదాయం 703.70 లక్షలు, వ్యయము 603.28 లక్షలు.
ఈ పురపాలక సంఘాణికి 1952లో తొలిసారిగా ఎన్నికలు జరుగగా కాంగ్రెస్ పార్టికి చెందిన శంకర్ రావు తొలి చైర్మెన్‌గా ఎన్నికయ్యారు. అప్పటినుంచి 10 సార్లు ఎన్నికలు జరిగాయి. 2014, మార్చి 30న మళ్ళీ ఎన్నికలు నిర్వహిస్తున్నారు.

title: సంగారెడ్డి పురపాలక సంఘము

text:
సంగారెడ్డి పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘాలలో ఒకటి. 1954లో ఏర్పడిన ఈ పురపాలక సంఘము ప్రస్తుతం మొదటిశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. 2011 గణన ప్రకారం పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా 71426 కాగా, 2014 మార్చి నాటికి 52556 ఓటర్లున్నారు. ప్రస్తుతం ఇందులో 31 వార్డులు ఉన్నాయి.
2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ పురపాలక సంఘం ఆదాయం రూ. 976.45 కోట్లు కాగా వ్యయము రూ. 806.14 కోట్లు.
1954 నుంచి 2005 వరకు జరిగిన 9 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ 5, భారతీయ జనతాపార్టి 3, తెరాస ఒక్కసారి చైర్మెన్ పదవులను పొందాయి. ఈ పురపాలక సంఘం చైర్మెన్‌గా పనిచేసిన లక్ష్మన్‌జీ తదుపరి కాలంలో ఆందోల్ శాసన సభ్యులు కూడా ఎన్నికయ్యారు.
2014 మార్చి 30న 10వ సారి ఎన్నికలు జరిగాయి.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: రంపుడువలస

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 168 - పురుషుల సంఖ్య 90 - స్త్రీల సంఖ్య 78 - గృహాల సంఖ్య 36

title: నారాయణపేట పురపాలక సంఘము

text: ఈ పురపాలక సంఘం పరిధి 11.87 చకిమీ. 2001 ప్రకారం జనాభా 37,563 ఉండగా, 2011 నాటికి 41,539కు పెరిగింది. 2010-11 నాటికి ఈ పురపాలక సంఘం ఆదాయం 19.5, వ్యయము 19.27 కోట్ల రూపాయలు.

title: విశాఖపట్నం

text: జనాభా 2001 నుంచి 2011 వరకు (గత పదేళ్ళలో) నాలుగు లక్షల వరకు పెరిగి ఉంటుందని జనాభా అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. 2011 ఫిబ్రవరి 9 నుంచి 2011 ఫిబ్రవరి 28 వరకు రెండో విడత జనాభా లెక్కల సేకరణ జరిగింది. 2001 లో నగర జనాభా 13.5 లక్షలు.ఇంతవరకూ, సేకరించిన జనాభా లెక్కల ఆధారంగా, 17.5 లక్షలవరకు నగర జనాభా పెరగవచ్చని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది ప్రాథమిక అంచనా. పూర్తిగా జనాభా లెక్కలు సేకరించిన తరువాత ఈ లెక్కలు మరింత పెరగ వచ్చును. గ్రామీణ ప్రాంతంలో పెరుగుదల 11 శాతం అంటే 2.5 లక్షల నుంచి 3 లక్షల వరకు ఉండ వచ్చును. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతంలో 24.50 లక్షల మంది ఉండగా, ఆ అంకె 27.50 లక్షలకు చేరవచ్చని అంచనా. విశాఖ నగరంతో కలిపి విశాఖపట్నం జిల్లా జనాభా 2001లో 38 లక్షలు. అదే 2011 నాటికి ఈ అంకెలు 45 లక్షలకు చేరవచ్ఛని అంచనా.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: కలవలపల్లె

text: 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కలవలపల్లి గ్రామంలో 5984 నివసిస్తున్నారు. మొత్తం కుటుంబాలు 1264. లింగ నిష్పత్తి 949:1000 గా ఉంది. 2964 మగ మరియు 3020ఆడ ఉన్నారు. ఈ గ్రామము.[1] మండలంలోనే అతి చిన్న గ్రామము. గ్రామ జనాభా 2011 నాటికి 10, 000 చేరుకుంటుందని అంచనా.

title: కందులాపురం

text:
 మొత్తం జనాభా 10766
మొత్తం గృహాల సంఖ్య 2445
స్త్రీ జనాభా% 52.4% (5640)
మొత్తం అక్షరాస్యత శాతం 73.2% (7876)
మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 34.9% (3758)
షెడ్యూల్డ్ తెగలు జనాభా 2.1% (228)
షెడ్యూల్డ్ కుల జనాభా 19.5% (2100)
వర్కింగ్ పాపులేషన్% 32.7%
చైల్డ్ (0 -6) జనాభా 2011 నాటికి 1119
గర్ల్ చైల్డ్ (0 -6) జనాభా శాతం 2011 నాటికి 47.9% (536)

title: అట్లాంటా

text: యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో వేగంగా పెరుగుతున్న మిలియనీర్ల (ధనవంతుల) జనాభా కూడా అట్లాంటాలో ఉంది. ప్రాథమిక వసతి మరియు వినియోగ వస్తువులు కాకుండా, ముడుపు చేయదగిన ఆస్తులలో $1 మిలియన్ లేదా అంతకన్నా ఎక్కువతో అట్లాంటాలో ఉన్న కుటుంబముల సంఖ్య, సుమారు 103,000 కుటుంబములకు, 2011 నాటికి 69% పెరుగుతుంది.

title: తాండూరు పురపాలక సంఘము

text: వికారాబాదు జిల్లా, తాండూరు పట్టణానికి చెందిన తాండూరు పురపాలక సంఘము 1953, నవంబర్ 23న మూడవ గ్రేడు పురపాలక సంఘముగా ప్రారంభించబడింది. 2010లో ఈ పురపాలక సంఘం గ్రేడును రెండవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. ప్రస్తుతం ఇందులో 31 వార్డులు ఉన్నాయి. పురపాలక సంఘ పరిధిలో 2001 ప్రకారం జనాభా 57941 కాగా, 2011 నాటికి 65115కు పెరిగింది.

title: ఫ్లోరిడా

text: 1, 2011 జూలై నాటికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెన్సస్ బ్యూరో ఆఫ్ ఫ్లోరిడా జనాభా 19,057,542 ఉటుందని అంచనా వేశారు. 2010 నుండి పెరుగుదల శాతం 1.36% . లేక్ వేల్స్ లోని పోల్క్ కౌంటీలో ఫ్లోరిడా జనాభా అధిక సంఖ్యలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. 2009నాటికి ఫ్లోరిడా యొక్క జనాభా 18.537.969 గా అంచనా వేయబడింది. 2007 నుండి రాష్ట్ర జనాభా 128.814, లేదా 0.7% పెరిగింది. సమీపకాల జనాభా గణాంకాలు దేశంలో త్వరితగతిలో జనాభా పెరుగుదలలో ఫ్లోరిడా రాష్ట్రానిది పదమూడవ స్థానమని తెలియజేస్యున్నాయి. 2005 ఫ్లోరిడాలో 2.2% జసంఖ్య అభివృద్ధి శిఖరాగ్రాన్ని చేరుకుంది. రాష్ట్రజనాభాలో మూడింట రెండు వంతుల జనాభా ఇతరరాష్ట్రంలో జన్మించిన వారే. ఇదలా దేశంలో ఇతర రాష్ట్రప్రజలు అధికంగా నివసిస్థున్న రాష్ట్రాలలో ఫ్లోరిడా రెండవ స్థానంలో ఉంది. 2010 గణాంకాలను అనుసరించి చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్న విదేశీయుల సంఖ్య 5.7%గా నమోదైంది. ఇది దేశంలో ఆరవ స్థానమని భావిస్తున్నారు. 2010 గణాంకాలను అనుసరించి ఫ్లోరిడాలో 675,000 మంది విదేశీయులు చట్టవిరుద్ధంగా నివసిస్తున్నారని భావిస్తున్నారు. 2008 గణాంకాలు 186,102 మంది సైనిక పదవీ విరమణాంతరం ఫ్లోరిడాలో నివసిస్తున్నారని భావిస్తున్నారు.

title: పొలమూరు (పెనుమంట్ర)

text:
పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పొలమూరు గ్రామంలో 1913 సంవత్సరంలో కొత్తపల్లి నరసింహం శ్రీ సరస్వతీ నిలయ గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించారు. గ్రంథాలయం మొదట స్థాపించినప్పుడు 150 గ్రంథాలతో ప్రారంభమైంది. అనంతరం దినదినాభివృద్ధి చెందింది. ఆకాలంలో ఆ చుట్టుప్రక్కల పెద్ద గ్రంథాలయంగా పేరు పొందినది. అయితే క్రమంగా సభ్యులు సభ్యత్వ రుసుములు కట్టకపోవడం, గ్రామస్థులు నిరుత్సాహం చూపుతూండడం కారణంగా 1928 నాటికి గ్రంథాలయం మూతపడే స్థితికి చేరుకుంది. ఈ స్థితిలో కొత్తగా స్థాపించిన గ్రామ పంచాయితీకి కొత్తపల్లి నరసింహం మొట్టమొదటి అధ్యక్షునిగా ఎన్నికవడంతో గ్రంథాలయంపైన అభిమానం ఉన్నవాడు అవడం వలన ప్రభుత్వానికి లేఖ రాయదం ద్వారా గ్రంథాలయ శాఖను ప్రారంభింపజేసారు, దానిలో సరస్వతీ నిలయ గ్రంథాలయాన్ని కలిపేసారు. ప్రభుత్వ యాజమాన్యం క్రిందికి దాన్ని తీసుకువచ్చారు.
1928 నుంచి తిరిగి వైభవం సంతరించుకుంది. తరువాత గ్రామ పంచాయితీ ప్రక్కగా నూతన భవనానికి పాత గ్రంథాలయాన్ని మార్చారు.
కొయ్యేటిపాడు
పెనుమంట్ర
వీరవాసరం, పెనుమంట్ర, భీమవరం కొరకు బస్సులు ఆటోలు ఉంటాయి.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6234. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3138, మహిళల సంఖ్య 3096, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1486 ఉన్నాయి.
పొలమూరు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెనుమంట్ర మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెనుమంట్ర నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1735 ఇళ్లతో, 6170 జనాభాతో 787 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3118, ఆడవారి సంఖ్య 3052. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1045 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 43. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588643.పిన్ కోడ్: 534238.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెనుమంట్ర లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్టేరు లోనూ ఉన్నాయి. పాలీటెక్నిక్ తణుకు లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల భీమవరం లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పెనుమంట్రలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
పొలమూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరుఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
పొలమూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
పొలమూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
పొలమూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
పొలమూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వరి, కొబ్బరి

title: వనపర్తి పురపాలక సంఘము

text:
వనపర్తి పురపాలక సంఘము మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో ఒకటి. ఇది 1984 నుంచి పురపాలక సంఘంగా ఉన్నది. అంతకు క్రితం 1962 నుంచి 1966 వరకు కూడా పురపాలక సంఘంగా ఉండేది. ఆ కాలంలో బాలకృష్ణయ్య పురపాలక సంఘం చైర్మెన్‌గా పనిచేశారు. మేజర్ గ్రామపంచాయతీగా మార్పు చేసిన పిదప కూడా బాలకృష్ణయ్య సర్పంచిగా ఎన్నికయ్యారు. 1983లో ఈయన వనపర్తి నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. ప్రస్తుతం ఇది మూడవ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది.
2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 50262 కాగా, 2011 నాటికి 60949కు పెరిగింది.
2012-13 నాటికి పురపాలక సంఘం ఆదాయం 7.09 కోట్ల రూపాయలు, ఖర్చు 5.40 కోట్ల రూపాయలు.

title: సెర్బియా

text: 2011 నాటికి జనాభా గణన అనుసరించి సెర్బియా (కొసావో మినహాయించి) మొత్తం జనాభా 71,86,862 ఉంది. మొత్తం జన సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 92.8 నివాసితులు ఉన్నారు.[170] జనాభా లెక్కలు కొసావోలో నిర్వహించబడలేదు. కొసావో నిర్వహించిన జనాభా గణాంకాలలో వారి మొత్తం జనసంఖ్య 17,39,825.[171]గణామాకాలలో సెర్బులు అధికంగా నివసించే ఉత్తర కొసావో మినహాయించ బడ్డాయి. ఆ ప్రాంతాల నుండి సెర్బులు (దాదాపు 50,000 మంది) జనాభా లెక్కలను బహిష్కరించారు.

title: హంగేరి

text:
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హంగరీ జనాభా 99,37,628. జనసంఖ్యాపరంగా సెంట్రల్ మరియు తూర్పు యూరోపియన్ ప్రాంతంలో 5 వ స్థానంలో ఉంది. యూరోపియన్ యూనియన్లో మధ్య తరహా సభ్యదేశంగా ఉంది. జనాభా సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 107. ఇది ప్రపంచ సగటు కంటే రెండు రెట్లు అధికం. జనాభాలో ఒక వంతు బుడాపెస్ట్ మహానగర ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. నగరాల్లో మరియు పట్టణాలలో 69,03,858 మంది ప్రజలు (69.5%) ఉన్నారు.ఇతర ఐరోపా దేశాల మాదిరిగా హంగేరి ఉప-పునఃస్థాపన సంతానోత్పత్తిని అనుభవిస్తోంది. 2015 నాటికి 1.43 పిల్లల జననం / స్త్రీ అంచనా వేయబడిన రేటుతో 2.1% రేటు కంటే తక్కువగా ఉంది. ఇది క్రమంగా జనాభా క్షీణత మరియు వేగవంతమైన వృద్ధాప్యానికి దారితీస్తుంది. జననాల రేటు ఇటీవలి తగ్గుదల 1990 లలో సంభవించింది; 1990 లో 1.87 నుండి 1999 లో 1.28 కు పడిపోయింది. 2011 లో కన్జర్వేటివ్ ప్రభుత్వం 3 సంవత్సరాల ప్రసూతి సెలవును పునరుద్ధరించడం మరియు పార్ట్-టైమ్ ఉద్యోగాలు పెంచడం ద్వారా జాతి సంప్రదాయ మగ్యార్స్ మీద దృష్టి సారించడం జననాల రేటు పెంచడానికి ఒక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. జనన రేటు క్రమంగా 2011 లో జననాలు 1.27 అధికరించింది. 2016 నాటికి మొదటి 10 నెలల్లో సహజ క్షీణత 25,828 ఉంది. 2015 నాటికి ఇది 8,162 తక్కువగా ఉంది. 2015 లో 47.9% జననాలు పెళ్ళి కాని మహిళలకే సంభవించాయి. ఆయుఃప్రమాణం పురుషులు 71.96 సంవత్సరాలు మరియు 2015 లో మహిళలకు 79.62 సంవత్సరాలు. ఇది కమ్యూనిజం పతనం నుండి (1989)నిరంతరంగా పెరుగుతూ ఉంది.
హంగరీలో శతాబ్దాలుగా వారి పూర్వీకులు తమ ప్రాంతాలలో నివసించినందున ఇద్దరు పెద్ద సమూహాలను "జాతీయ మైనారిటీలు"గా సూచిస్తారు. మొత్తం దేశవ్యాప్తంగా జర్మనీ మైనారిటీ (దాదాపు 130,000 మంది) నివసిస్తున్నారు, దేశంలోని ఉత్తర భాగంలో ప్రధానంగా నివసించే రోమానీ మైనారిటీ (దాదాపు 300,000) ఉంది. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హంగరీలో 80,14,029 (80.7%) హంగేరియన్లు 6,08,957 (6.1%) రోమానీ, 1,31,951 (1.3%) జర్మన్లు, 29,647 (0.3%) స్లోవేకిక్స్, 26,345 (0.3%) రొమేనియన్లు మరియు 23,561 (0.2%) క్రోయాట్స్ ఉన్నారు. 14,55,883 మంది (మొత్తం జనాభాలో 14.7%) వారి జాతిని ప్రకటించలేదు. అందుచే హంగేరియన్ వారి జాతి ప్రకారము ప్రకటించిన 90% కన్నా అధికంగా ఉన్నారు. హంగరీలో ప్రజలు ఒక జాతి కంటే ఎక్కువ మందిని ప్రకటిస్తుంటారు కనుక జాతుల మొత్తం సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటుంది.

title: పంచ్‌కుల

text:
పంచకుల జిల్లా ( హిందీ : पंचकुला़ जिला ; పంజాబీ : ਪੰਚਕੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ) భారతదేశం లోని హర్యానా రాష్ట్ర 17 వ జిల్లాగా ఏర్పడింది . స్థాపించబ ఇది 1995 ఆగస్టు 15 నాడు స్థాపించ బడింది, ఇది రెండు ఉప డివిజన్లు కలిగి పంచకుల మరియు కాల్కా అనే రెండు తాలూకాలు వుంటాయి. ఇందులో వున్న 264 గ్రామాలలో 12 గ్రామాలు నిర్జన గ్రామాలు., 10 గ్రామాలు ప్రక్కనున్న పట్టణాలతో కలప బడినవి. ఆ పట్టణాలు బార్వ, కాల్కా, పంచకుల, పింజోరే మరియు రాయ్పూర్ రాణీ పేర్లతో జిల్లాలో ఐదు పట్టణాలు ఉన్నాయి 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా మొత్తం జనాభా ఇందులో 319.398. అందులో 173.557 మంది పురుషులు మరియు 145.841 మంది ఆడవారు ఉన్నారు. .
2011 నాటికి అది హర్యానా కనీసం జనాభా కలిగిన జిల్లా ( 21 నాటౌట్) ఉంది . [ 1 ] జిల్లా కేంద్రంగా పంచకుల పట్టణం ఉంది. పంచకుల పట్టణం సరిహద్దులో చండీమందిర్ కంటోన్మెంటు ఉంది.


query: 2011 జనగణన ప్రకారం కొంగటం గ్రామములో ఎన్ని ఇళ్లులు ఉన్నాయి?

title: కొంగటం

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 2,976 - పురుషుల 1,496 - స్త్రీల 1,480 - గృహాల సంఖ్య 638 జనాభా (2001) - మొత్తం 2,516 - పురుషుల 1,267 - స్త్రీల 1,249 - గృహాల సంఖ్య 479

title: కొండేపల్లె

text:
ఈ గ్రామములో ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.
కొండేపల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన గంగాధర నెల్లూరు మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 339 ఇళ్లతో మొత్తం 1363 జనాభాతో 414 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన చిత్తూరుకు 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 696, ఆడవారి సంఖ్య 667గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 490 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596660[1].
ఈ గ్రామములో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి వింజం లో, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల నెల్లిపల్లెలో, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల కె.మిట్టలో ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి.సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం గంగాధరనెల్లూరులో, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప వైద్య కళాశాల దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లో, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు చిత్తూరులో, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం), అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం), ఇతర (పోషకాహార కేంద్రం), వార్తాపత్రిక సరఫరా, అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.సమీప ఆశా కార్యకర్త (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త), ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి.సమీప ఆటల మైదానం, సమీప సినిమా / వీడియో హాల్, సమీప గ్రంథాలయం, సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.

title: కొంగటం

text: గ్రామములో రక్షిత మంచి నీరు ఉంది. గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందు తుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి నీటిపారుదల వసతి ఉంది. చెరువు నీటి సౌకర్యం ఉంది.

title: నందిమంగళం

text:
నందిమంగళం, చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
నందిమంగళం (గ్రా) చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పుత్తూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 49 ఇళ్లతో, 167 జనాభాతో 804 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 83, ఆడవారి సంఖ్య 84. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596409.పిన్ కోడ్: 517583.
ఈ గ్రామములో వరి, వేరుశనగ చెరకు మామిడి, కూరగాయలు మొదలగునవి ప్రధాన పంటలు.
నందిమంగళం (గ్రా) చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పుత్తూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 49 ఇళ్లతో, 167 జనాభాతో 804 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 83, ఆడవారి సంఖ్య 84. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596409.పిన్ కోడ్: 517583.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పుత్తూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఎగువకనకంపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మేనేజిమెంటు కళాశాల పరమేశ్వర మంగళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, పాలీటెక్నిక్, నగరిలోను, ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల పుత్తూరులో ఉన్నాయి.

title: ఎద్దులవారిపల్లె

text:
ఎద్దులవారిపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, తంబళ్లపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. . పిన్ కోడ్: 517418. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి.ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 422 ఇళ్లతో మొత్తం 1621 జనాభాతో 830 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కి 35 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 823, ఆడవారి సంఖ్య 798గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 111 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595624[1].https://github.com/IndiaWikiFiles/Andhra_Pradesh/blob/master/Chittur-Villages-Telugu/Eddulavaripalle_595624_te.wikiకన్నెమడుగులో), సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో వున్నవి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అంగళ్లులో), సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో), సమీప పాలీటెక్నిక్ (మదనపల్లెలో), సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి

title: హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్

text:
హెయిర్‌ట ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో రెండు ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఉన్నాయి. స్ట్రిప్ లేదా ఎఫ్‌యూఈ (ఫోలిక్యులర్ యూనిట్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్). సర్జరీ కోసం ఒకరోజంతా క్లినిక్‌లోనే ఉండాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని గంటల పాటు సర్జరీ జరుగుతుంది. ఈ సర్జరీకి లోకల్ అనస్థీషియా సరిపోతుంది. అంటే క్లయింట్ సర్జరీ జరుగుతున్నంత సేపు మెలకువగానే ఉంటాడు. ఎఫ్‌యూఈ పద్ధతిలో ఒక్కో వెంట్రుకను తీసుకుంటూ బట్టతల ప్రాంతంలో అతికించడం జరుగుతుంది. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తరువాత ఎర్రగా మారడం, వాపు ఉంటాయి. కొన్ని వారాల తరువాత ఇవి తగ్గిపోతాయి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన తరువాత శిరోజాలు రాలిపోతాయి. కానీ అక్కడి నుంచే కొత్త జుట్టు పెరగడం మొదలవుతుంది. ఏడాది తరువాత జుట్టు పూర్తిగా పెరిగిపోతుంది. శిరోజాలు తీసే స్థలంలో, అతికించే స్థలంలో అనస్థీషియా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల నొప్పి ఏ మాత్రం తెలియదు.
డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఇప్పటి వరకు ఎన్ని సర్జరీలు చేశారు? వారి ఫోటోలు చూపించగలరా? సర్జరీకి ముందు సర్జీరీ తరువాత వారి శిరోజాలు ఎలా ఉన్నాయి? తదితర అంశాలను ఫోటోలు చూసి తెలుసుకుంటే మంచిది. వీలుంటే సర్జరీ చేయించుకున్న క్లయింట్స్‌తో ఒకసారి మాట్లాడించమని అడగవచ్చు. సర్జరీ చేయించుకుంటే మీ హెయిర్ స్టయిల్ ఎలావస్తుందో స్కెచ్ గీసి చూపించమని కోరవచ్చు. ఎన్ని సెషన్లు రావాల్సి ఉంటుందో తెలుసుకోవడం మరవద్దు. మొత్తం సర్జరీకి ఎంత ఖర్చవుతుందో ముందుగా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఈ విషయాలు గుర్తుపెట్టుకుని సందేహాలు నివృత్తి చేసుకోవాలి.
పొగతాగడం, ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం, ఇతర మందులు వాడే అలవాటు ఉంటే సర్జరీకి కొన్ని వారాల ముందు నుంచి ఆపేయాలి. దీనివల్ల ఎటువంటి సైడ్ఎఫెక్ట్స్‌రాకుండా ఉంటాయి. అధికంగా మద్యం సేవించడం, ఇతర వ్యాధులకు వాడే మందుల వల్ల సర్జరీ సమయంలో లేదా తరువాత బ్లీడింగ్ కావడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే సర్జరీ చేయించుకోవాలని అనుకుంటున్న వారు తప్పనిసరిగా ఈ అలవాట్లను మానుకోవాలి.
ఒక్ సెషన్‌లో 1500 నుంచి 3 వేల వరకు శిరోజాలను తీసి అతికించవచ్చు. రోజంతా సర్జరీ చేసినపుడు ఇది సాధ్యమవుతుంది. చాలా వరకు రోగులు ఉదయం క్లినిక్‌కు వస్తే సాయంత్రంకల్లా ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు.
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోగానే నిండైన జుట్టుతో అందంగా కనిపించాలని కోరుకుంటారు. కానీ దానికి సమయం పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన శిరోజాలు నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి. సర్జరీ చేసిన కొన్ని వారాల తరువాత ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ హెయిర్స్ రాలిపోతాయి. ఆ తరువాత నెమ్మదిగా పెరగటం మొదలవుతుంది. మూడు నెలల్లో మెల్లగా శిరోజాలు పెరుగుతుండటం గమనించవచ్చు. ఆరు నుంచి ఏడాదిలోపల జుట్టు పూర్తిగా పెరుగుతుంది. సర్జరీకి ముందు, సర్జరీ తరువాత తేడాను స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. ఈ జుట్టు పూర్తిగా సాధారణ జుట్టు మాదిరిగానే ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మామూలుగా దువ్వుకోవడం చేయవచ్చు. ఈ జుట్టు ఊడిపోవడం మళ్లీ బట్టతల రావడం అంటూ జరగదు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన జుటు జీవితాంతం నిగనిగలాడుతూ ఉంటుంది. బట్టతల సమస్యకు హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సర్జరీ ఒక వరం. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌తో బట్టతలకు శాశ్వతంగా గుడ్‌బై చెప్పవచ్చు.

title: దేవమ్మచెరువు

text: దేవమ్మచేరువు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, సీతారామపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన సీతారామపురం నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కావలి నుండి 103 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 118 ఇళ్లతో, 462 జనాభాతో 384 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 237, ఆడవారి సంఖ్య 225. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 10 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 112. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591621[1].పిన్ కోడ్: 524310. ఈ గ్రామములో ఘటిక సిద్ధేశ్వర క్షేత్రం ఉన్నది. [1]

title: ఘట్టు (బీ.కొత్తకోట)

text:
ఘట్టు, చిత్తూరు జిల్లా, బీ.కొత్తకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా వివరాలు:ఘట్టు అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన బీ.కొత్తకోట మండలం తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 2004 ఇళ్లతో మొత్తం 8237 జనాభాతో 7606 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 23 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4158, ఆడవారి సంఖ్య 4079గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1098 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 233. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596126[1].ఈ గ్రామములో ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, మరియు ఒక మండలపరిషత్ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల వున్నవి. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో విద్యుత్ సరఫరా విద్యుత్తు ఉంది.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, ట్రాక్టరు ఉన్నాయి.సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, సమీప ఆటో సౌకర్యం, ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి.సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం, సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప టాక్సీ సౌకర్యం, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప రైల్వే స్టేషన్, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉంది..సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.. గ్రామంరాష్ట్ర రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

title: చిన్న కొంగటం

text:
ఈ గ్రామములో విద్యుత్తు ఉంది.
గ్రామంలో వ్యవసాయానికి నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో) :
బావులు/గొట్టపు బావులు: 34
ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో) :
వేరుశనగ, మామిడి, చెరకు
వర్గం:చిత్తూరు వర్గం:వెంకటగిరి కోట మండలం గ్రామాలు) వర్గం:జిల్లా గ్రామాలు)

title: కందుకూరు (పెద్దతిప్ప సముద్రం)

text:
కందుకూరు, పెద్దతిప్ప సముద్రం, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దతిప్ప సముద్రం మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామములో 6 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల ఉన్నాయి. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1029 ఇళ్లతో మొత్తం 4414 జనాభాతో 3022 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 65 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2277, ఆడవారి సంఖ్య 2137గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 647 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 88. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596104[1].
ఈ గ్రామములో 6 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి (ములకలచెరువు లొ), సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (పెద్దతిప్ప సముద్రంలో), సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (మదనపల్లెలో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అంగళ్లులో), సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (తంబళ్లపల్లెలో), ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.

title: చిన్న కొంగటం

text:
చిన్న కొంగటం, చిత్తూరు జిల్లా, వెంకటగిరి కోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
చిన్న కొంగటం అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన వెంకటగిరి కోట మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 2 ఇళ్లతో మొత్తం 11 జనాభాతో 55 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన చిత్తూరుకు 29 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6, ఆడవారి సంఖ్య 5గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596794[1].
మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 7 (63.64%)
ఈ గ్రామంలో ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి ( వెంకటగిరి కోటలో, సమీప ప్రాథమిక పాఠశాల, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల , సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (కొంగటంలో, గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపున ఉన్నాయి. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (వెంకటగిరి కోటలో), గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప వైద్య కళాశాల , సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (కుప్పంలో, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల , సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (పలమనేరు లో), సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (చిత్తూరులో) గ్రామానికి 10 కి.మీ. మించి దూరంలో ఉన్నాయి.

title: కాశంకుప్పం

text:
కాశంకుప్పం, చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామములో వరి, వేరుశనగ చెరకు మామిడి, కూరగాయలు మొదలగునవి ప్రధాన పంటలు.
వ్యవసాయము వ్యవసాయాధారిత పనులు ఇక్కడి ప్రధాన వృత్తులు.
కాశంకుప్పం అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పుత్తూరు మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 579 ఇళ్లతో మొత్తం 2218 జనాభాతో 455 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పుత్తూరుకు 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1134, ఆడవారి సంఖ్య 1084గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 580 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 591. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596403[1].
ఈ గ్రామములో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల, 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నది.బాలబడి, సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, మేనేజ్మెంట్ సంస్త, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల , అనియత విద్యా కేంద్రం , దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాలఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్నవి. పుత్తూరులో, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు చెర్లపల్లెలో, వైద్య కళాశాల తిరుపతిలో, పాలీటెక్నిక్ (నగరిలో), ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.

title: తమాషా లెక్కలు

text:
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి ఒక్కొక్క పండు ఇస్తే ఒక పండు మిగులుతుంది.
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి రెండు పండ్లు ఇస్తే ఒక పిల్లవానికి పండ్లు తక్కువవుతాయి.
అయితే ఎంత మంది పిల్లలు ఉన్నారు? ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉన్నాయి?

title: కీలపట్ల

text:
ఈ గ్రామములో ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.
మడిగపల్లె, జర్రావారిపల్లె, యానాది కాలని.
కీలపట్ల అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన గంగవరం (చిత్తూరు) మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 843 ఇళ్లతో మొత్తం 3804 జనాభాతో 1442 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పలమనేరు కు 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1888, ఆడవారి సంఖ్య 1916గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 863 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 183. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596594[1].
ఈ గ్రామములో 5 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.
బాలబడి , సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల , పాలీటెక్నిక్, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల (పలమనేరులో), అనియత విద్యా కేంద్రం (గంగవరం లో, ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నాయి.వైద్య కళాశాల తిరుపతి లో, మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (మేల్మాయి లో, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు చిత్తూరు లో, చిత్తూరు లో ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి

title: బయప్పగారి పల్లె

text:
బయప్పగారి పల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, పలమనేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామములో వరి, చెరకు, మామిడి, వేరుశనగ, కూరగాయలు మొదలగునవి ప్రధాన పంటలు.
ఈ గ్రామములో వ్యవసాయము, మరియు వ్వవసాయాధారిత పనులు ప్రధాన వృత్తి.
బయప్పగారి పల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పలమనేరు మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1110 ఇళ్లతో మొత్తం 4468 జనాభాతో 939 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పలమనేరు కు 14 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2251, ఆడవారి సంఖ్య 2217గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1285 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 413. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596741[1].

title: పామర్రు (తూ.గో జిల్లా)

text:
పామర్రు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన రామచంద్రపురం నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1135 ఇళ్లతో, 3690 జనాభాతో 380 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1825, ఆడవారి సంఖ్య 1865. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 722 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 35. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587705.పిన్ కోడ్: 533305.
ప్రస్తుతం మండల కార్యాలయం గంగవరం గ్రామములో వున్నప్పటికీ పామఱ్ఱు మండలము గానే పిలవబడుచున్నది. పామఱ్ఱు గ్రామము రెండు పంట కాలువల మధ్య వ్యాపించి ఉంది. దాని ఆకారము పాము మెడ (అఱ్ఱు) వలె నుండుటచేత పామఱ్ఱుకు ఆ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.
పల్లె వాతావరణం అంతా పామఱ్ఱు గ్రామములో కనిపిస్తుంది. పచ్చని పంట పొలాలు, పంట కాలువలు, నీటితో నిండిన చెరువులు, చెరకు తోటలు, అరటి తోటలు, ప్రొద్దుతిరుగుడు పూల తోటలు, మొదలగువన్నీ పల్లె వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

title: గుడుపల్లె

text:
గుడుపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, ములకలచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల వున్నవి. ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం వున్నవి.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 596 ఇళ్లతో మొత్తం 2163 జనాభాతో 1444 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 52 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1074, ఆడవారి సంఖ్య 1089గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 215 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 70. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595602[1].

title: కల్లుపల్లె

text:
ఈ గ్రామములో ఒక జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఉంది.
కల్లుపల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన గంగవరం (చిత్తూరు) మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 730 ఇళ్లతో మొత్తం 2995 జనాభాతో 638 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పలమనేరు కు 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1483, ఆడవారి సంఖ్య 1512గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 636 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596590[1].
ఈ గ్రామములో 5 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ మేల్మాయి లో, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి., సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (గంగవరంలో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల చిత్తూరులో, సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో, సమీప పాలీటెక్నిక్ , సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (పలమనేరులోఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.

title: కలగటూరు

text:
ఈ గ్రామములో ఒక జిల్లా పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.
Kalagatoor అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన Gangavaram తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 554 ఇళ్లతో మొత్తం 2223 జనాభాతో 819 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Palamaner 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1116, ఆడవారి సంఖ్య 1107గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 890 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596589[1].
ఈ గ్రామములో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.
సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (మేల్మాయిలో), ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్నది.సమీప బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం గంగవరంలో, సమీప పాలీటెక్నిక్ , సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (పలమనేరులో, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (చిత్తూరులో, సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.

title: కొంగటం

text: కొంగటం అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన వెంకటగిరి కోట మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 638 ఇళ్లతో మొత్తం 2976 జనాభాతో 644 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన చిత్తూరుకు 32 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1496, ఆడవారి సంఖ్య 1480గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 349 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596791[1].

title: చిన్న కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి, ఉన్నాయి. సమీప టెలిఫోన్ (లాండ్ లైన్) సౌకర్యం, సమీప పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు సౌకర్యం, సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, సమీప ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు, సమీప టాక్సీ సౌకర్యం, సమీప ఆటో సౌకర్యం, గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాల సౌకర్యం, సమీప ప్రైవేటు కొరియర్ సౌకర్యం, సమీప ట్రాక్టరు, గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఉన్నాయి. సమీప రైల్వే స్టేషన్, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్లకు మించి దూరంలో ఉన్నాయి..సమీప జాతీయ రహదారి గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప రాష్ట్ర రహదారి గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. . గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. సమీప పక్కా రోడ్ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. సమీప కంకర రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.

title: కట్నగళ్ళు

text:
కట్నగళ్ళు, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దతిప్ప సముద్రం మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామములో 6 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నవి.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 536 ఇళ్లతో మొత్తం 2209 జనాభాతో 1639 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 70 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1065, ఆడవారి సంఖ్య 1144గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 425 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596105[1].
ఈ గ్రామములో 6 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నవి.మాధ్యమిక పాఠశాల (కందుకూరు లో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్నది.బాలబడి (మొలకలచెరువు లో), సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం లో), (పెద్దతిప్ప సముద్రం లో, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అంగళ్లు)లో, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ ,సమీప పాలీటెక్నిక్ , దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (మదనపల్లె లో), వైద్య కళాశాల (తిరుపతి లో), వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (తంబళ్లపల్లె లో), ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.

title: కలిచెర్ల

text: కలిచెర్ల, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దమండ్యం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] కలిచెర్ల అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పెద్దమండ్యం మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 2251 ఇళ్లతో మొత్తం 8999 జనాభాతో 4884 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 50 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4592, ఆడవారి సంఖ్య 4407గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 409 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 988. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595638[1]. ఈ గ్రామములో 1 ప్రైవేటు బాలబడి, 15 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 4 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు , 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల ఉన్నాయి. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో 5 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల వెంకటగిరి కోటలో, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ కుప్పంలో, సమీప పాలీటెక్నిక్ లో, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పలమనేరు సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల చిత్తూరులో ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.[2]

title: కలవపల్లె

text:
కలవపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, ములకలచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 559 ఇళ్లతో మొత్తం 2124 జనాభాతో 2031 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 57 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1080, ఆడవారి సంఖ్య 1044గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 124 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 28. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595600[1].
ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం ఉన్నాయి.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో 2 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలు, ఉంది.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప అలోపతీ ఆసుపత్రి, సమీప ఆసుపత్రి, సమీప పశు వైద్యశాల, సమీప సంచార వైద్య శాల, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, సమీప మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సమీప టి.బి వైద్యశాల, సమీప కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం, సమీప ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.

title: కన్నెమడుగు

text:
కన్నెమడుగు, చిత్తూరు జిల్లా, తంబళ్లపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. . పిన్ కోడ్: 517418. ఈ గ్రామములో 3 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నవి.ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం ఉన్నది.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 430 ఇళ్లతో మొత్తం 1574 జనాభాతో 677 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు29 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 789, ఆడవారి సంఖ్య 785గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 147 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 21. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595629[1]. ఈ గ్రామములో 3 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నది.
ఈ గ్రామములో 3 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నది.బాలబడి , మాధ్యమిక పాఠశాల, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం , అనియత విద్యా కేంద్రం (తంబళ్లపల్లె లో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్నవి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (అంగళ్లు లో), వైద్య కళాశాల (తిరుపతి లో), పాలీటెక్నిక్ (మదనపల్లె లో), దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (మదనపల్లె లో) ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.

title: కొంగటం

text: ఈ గ్రామములో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, ఉన్నాయి.సమీప ఏటియం, సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, సమీప సహకార బ్యాంకు, సమీప వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, సమీప వారం వారీ సంత, సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.


query: జగిత్యాల కోటను ఏ రాజు నిర్మించాడు?

title: జగిత్యాల

text: జగిత్యాలకు ఈ పేరు రావడానికి పలు రకాల కథనాలు వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. క్రీ.శ. 1110 నుండి 1116 వరకు పొలాస రాజధానిగా పరిపాలించిన జగ్గదేవుడు, తన పరిపాలనా కాలంలో 21 యుద్ధాలు చేసి పరిసర ప్రాంతాల్లో పలు నూతన గ్రామాల్ని స్థాపించాడు. పొలాసకు దక్షిణాన 6 కి.మీ. దూరంలో జగ్గదేవుడు అతని పేరిట జగ్గదేవాలయం నిర్మించి ఉంటాడని, అదే జగిత్యాలగా స్థిరపడిందని చరిత్రకారులు కథనం. మరో కథనం ప్రకారం...ఎల్గందుల కోటకు అధిపతిగా ఉండిన మబారిజుల్ ముల్క్ జఫరుద్ధౌల మీర్జా ఇబ్రహీం ఖాన్ ధంసా క్రీ.శ.1747లో జగిత్యాలలో నక్షత్రాకారంలో ఒక సువిశాలమైన, పటిష్ఠమైన కోటను ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్లయి జాక్ సాంకేతిక సహకారంతో నిర్మించాడు. ఆ ఇద్దరి ఇంజనీర్ల పేరు మీదే ‘జాక్ పిలవబడి క్రమంగా జగ్త్యాల్, జగిత్యాలగా మారిందనీ చెబుతారు.

title: ఆశ్రమవాస పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text:
ధృతరాష్ట్రుడి వానప్రస్థముకు తగిన ఏర్పాటులు జరుగుతున్నాయి. మరునాడు ధర్మరాజును ధృతరాష్ట్రుడు ఏకాంతమందిరము లోనికి తీసుకుని వెళ్ళి " ధర్మనందనా ! ఈ రాజ్యము ఏడు అంగములతో కూడి ఉంది. రాజ్యపాలన ధర్మబద్ధంగా చెయ్యాలి. అది చాలా కష్టము. నాకు తెలిసినంత వరకు రాజనీతి గురించి నీకు చెప్తాను. ధర్మనందనా ! నీవు ఎప్పుడూ విద్యావంతులను, వృద్ధులను సేవిస్తూ వారికి తగిన ధనసహాయము చేసి వారి ప్రీతికి పాత్రుడవున కమ్ము. పెద్దలు చెప్పిన నీతులను విని ఆ విధముగా ఆచరించు. రాజ్యము ఎంత జాగ్రత్తగా చూస్తావో ఇంద్రియములను కూడా అలాగే అదుపులో ఉంచుకో. నీ ఇంద్రియములను అదుపులో ఉంచుకుంటే అవి నిన్ను కాపాడతాయి. ఇక మంత్రులను నియమించే సమయంలో వారి పూర్వచరిత్రలను, నిజాయితీని పరిగణకు తీసుకోవాలి. ఇంద్రియ నిగ్రహము కలవారినే మంత్రులుగా నియమించాలి. ఇక రాజ్యపాలనలో ఎంతో మంది శత్రువులు ఉంటారు. వారి యొక్క కదలికలు, నడవడికలు, వారి యొక్క ఆప్తులు, బంధుమిత్రులు వారి కదలికలను అనుక్షణము జాగ్రత్తగా తెలుసుకుంటూ ఉండాలి. ధర్మనందనా ! ఇక పుర రక్షణావ్యవస్థను, శాంతి భద్రలతను పటిష్ఠము చేయాలి. నీకు నమ్మకమైన వారిని నీకు భోజనసమయంలో నీకు సహాయకులుగా నియమించాలి. ఆడవాళ్ళ రక్షణ చాలా ముఖ్యమైనది కనుక వారి రక్షణకు తగిన ఏర్పాట్లు చేయాలి. ధర్మనందనా ! నీవు ఏమి చేయాలన్నా మంత్రులందరిని ఆలోచించి నిర్ణయము తీసుకోవాలి. నీవు నీ మంత్రులతో కలసి రహస్యముగా తీసుకున్న నిర్ణయాలను రహస్యముగా ఉంచాలి. ధర్మనందనా ! రాజు తీసుకునే నిర్ణయాలు బయటకు తెలిస్తే జరిగే నష్టాన్ని నివారించడము కష్టము కనుక మంత్రివర్గ నిర్ణయాలు గోప్యముగా ఉంచాలని మంత్రులకు నొక్కి చెప్పాలి. ఇక న్యాయ నిర్ణేతలుగా బాగా చదువుకున్న వారిని నియమించాలి. అపరాధులను శిక్షించే సమయంలో వారు చేసిన అపరాధము ఏ పరిస్థితిలో చేసాడో, ఆ నేరము ఎంత తీవ్రతరమైనదో గుర్తించి దానికి తగినంత శిక్షను విధించాలి. రాజు ఉదయాన లేచి దేవతార్చన చేసి తరువాత క్రిందటి రోజు ఆదాయవ్యయాలు చూడాలి. తరువాత భోజనము చెయ్యాలి. సాయంత్రము వేళలో ప్రజలకు దర్శనము ఇవ్వాలి. వారి బాధలు వినాలి. రాత్రి వేళలో గూఢాచారులను దూతలను కలసి మంతనాలు సాగించాలి. ఏదైనా కొత్త సంగతి, అత్యవసరమైన పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు ఆలస్యము చేయక బద్ధకించక దానిని వెంటనే పరిస్కరించాలి. ఆలస్యము చేయడము తగదు. ధర్మనందనా ! ఈ విధముగా పరిపాలన సాగిస్తూ రాజ్యపాలనకు కావలసిన ధనమును నీవు ధర్మబద్ధంగానే సంపాదించాలి. ప్రజలకు ప్రభుత్వానికి విఘాతము చేసే వాడిని కనిపెట్టి వారిని కఠినముగా శిక్షించి వారి ప్రయత్నమును వమ్ము చేయాలి. ధర్మనందనా ! ప్రభుత్వ కార్యాలయములో నేర్పు చూపే వారిని గుర్తించి వారిని ఆదరించాలి. వారికి ఏ లోటు లేకుండా చూసుకుంటూ వారి జీవనోపాధి సక్రమముగా జరిగేలా ఏర్పాటు చేయాలి. వారు చేసిన మంచి పనులకు ప్రోత్సాహక బహుమతులను ఇచ్చి వారిని పదిమందిలో గౌరవించాలి. నీ మీద ప్రేమ, భక్తి, స్నేహము, శౌర్యము కలవారిని సేనాధిపతిగా నియమించాలి. ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా ధైర్యముగా నిలిచే వారినే సేనాధిపతులను చెయ్యాలి. ప్రతి వారిలో తప్పులు ఉంటాయి. నీ తప్పును నీ కింద వారికి తెలియనివ్వక నీ కింద వారి తప్పులను గమనించి సరిదిద్దాలి.
ధర్మనందనా ! నీ శత్రువు వద్ద బుద్ధిమంతుడు, నిజాయితీ పరుడు, పరాక్రమవంతుడు, శ్రమకోర్చి పనిచేసేవాడు ఉన్నట్లైతే వారిని నానా రకములైన బహుమతులు ఇచ్చి నీకు అనుకూలంగా పనిచేసేట్టు చేసుకో. సాధారణంగా పొరుగురాజులతో వైరము కలుగుతుంది. అటువంటి వారి పట్ల చాలా జాగ్రత్తగా ఉండు. నీవు ఏమరుపాటుగా ఉన్నప్పుడు నీ మీద దాడి చేసే అవకాశము ఉంటుంది. నీతో సమానమైన నీ కంటే బలమైన శత్రువుతో సంధి చేసుకుని మిత్రులను చేసుకో. నీ కంటే బలహీనుడైన శత్రువును యుద్ధము చేసి ఓడించు. నీ కంటే బలహీనుడైన రాజు మిత్రుడైతే అతడిని సామంతుడిని చేసుకుని ఆదరించు. యుద్ధము రెండు రకాలు. ఒకటి కోటను ముట్టడించి శత్రుకు బయటి నుండి సహాయము అందకుండా చేసి బలహీనుడిని చేసి ఓడించడము. దీనిలో ప్రాణనష్టము తక్కువ. రెండవది నేరుకు నేరుగా నిలబడి యుద్ధముచేయడము. దీనిలో సైన్య నష్టము ఎక్కువే. ఈ రెండింటిలో దేనిని అనుసరించాలో నీవే సమయానుకూలముగా నిర్ణయించాలి. ఈ రెండింటికి సైన్యము పటిష్ఠముగా ఉండడము ముఖ్యము. నీ శత్రురాజ్యంలో మంత్రులు రాజుకు ఎదురు తిరిగినట్లు సమాచారము అందినప్పుడు నీవూ దానిని అదనుగా తీసుకుని వారిలో వీభేదాలు కల్పించి శత్రువు మీద దాడి చేసి సులభంగా జయించాలి. ఎంత ప్రయత్నించినా నీ రాజ్యము లోని రహస్యాలు, నీ స్వంత రహస్యాలు బయటకు పొక్కనీయకుండా జాగ్రత్త వహించు. పొరుగురాజులతో యుద్ధము చేసేకంటే సంధి ఉత్తమము. శత్రువును జయించడానికి అనువైన సమయము చూసి దాడిచేసి లోబరుచుకోవాలి. శత్రువును స్వేచ్ఛగా ఉండనిచ్చి అతడు ఆదమరచి ఉన్నప్పుడు దాడిచేసి ఓడించాలి. పొరుగురాజు మీద దండెత్తే ముందు అతడి బలము, సైన్యబలము, అతడి శక్తియుక్తులు, అతడి శత్రువులు, అతడి మిత్రులు, అతడి విశ్వాసపాత్రులు ఇవన్నీ తెలుసుకున్న తరువాత అతడి మీద దాడి చేసి జయించడానికి వ్యూహము పన్ని జయించాలి. రాజులకు రెండు విధములైన బలాలు ఉంటాయి. ఒకటి తన స్వంత బలము. అంటే స్వంత సైన్యము. రెండవది మిత్ర బలము. అంటే అతడికి కష్టసుఖాలలో అతడి వెంట ఉండి సహాయసహకారాలు అందించే మిత్రసైన్యాల బలము. కనుక నీవు నీ మిత్రులెవరో గ్రహించి వారికి ప్రాముఖ్యత ఇచ్చి వారిని అన్ని విధముల సంతోషపెట్టాలి. నీవు శత్రురాజ్యమును జయించినప్పుడు ఆ ప్రజలకు నీ మీద అభిమానము కలిగేలా ప్రవర్తించాలి. వారిని అన్ని విధాల ఆదుకున్నప్పుడు శత్రురాజ్యములో కూడా నీ కీర్తి పెరిగుతుంది. అంటే నీ రాజ్యములోని ప్రజలను శత్రురాజ్యంలోని ప్రజలను అందరినీ రాజు దయతో చూడాలి.
ధర్మనందనా ! రాజైన వాడు వివిధశాస్త్రములను అభ్యసించి అందులో పారంగతుడు కావాలి. ప్రజలను వారి ఆస్తులను జాగ్రత్తగా కాపాడాలి. అందరి ఎడలా దయతో ప్రవర్తిస్తూ, ప్రజలకు ఇబ్బంది కలగని విధముగా పన్నులు విధించాలి. అలా పాలించినప్పుడు రాజుకు ఆ రాజ్యము కామధేనువే ఔతుంది. ధర్మబద్ధంగా రాజ్యపాలన చేసే రాజు ఇహలోకసుఖాలతో పాటు పరలోకసుఖమూ ప్రాప్తిస్తుంది. ప్రజలను దయతో, ప్రేమతో, పక్షపాతము లేకుండా కన్నబిడ్డల వలె కాపాడే రాజుకు అశ్వమేధయాగము చేసిన ఫలితము కంటే అధిక ఫలితము లభిస్తుంది. నాయనా ధర్మనందనా ! ఇదివరకే నీకు నీ తాత భీష్ముడు, వ్యాసుడు, కృపాచార్యుడు ఎన్నో నీతివాక్యాలు చెప్పారు. నీవూ వాటిని శ్రద్ధగా విని పాటిస్తున్నావు. అయినా నీ మీద నాకున్న మమకారము వలన నేనునీకు నాకు తెలిసిన రాజనీతిని బోధించాను. అయినా నీకు తెలియని రాజనీతి ఏముంది. నిరంతరము పెద్దలను సేవిస్తూ ఉండు నీకు సకలశుభములు కలుగుతాయి "
అని ధృతరాష్ట్రుడు ధర్మరాజుకు రాజనీతి బోధించాడు. ధర్మరాజు " పెదనాన గారూ తాత భీష్ముడు ఇప్పుడు లేరు. శ్రీకృష్ణుడు ద్వారకలో ఉన్నాడు. ప్రస్తుతము మీరు తప్ప నాకు పెద్ద దిక్కు లేరు. తమరు ఉపదేశించిన రాజనీతి సూత్రాలను నేను అక్షరాల పాటిస్తాను " అన్నాడు. " ధర్మనందనా ! ఇక నీవు విశ్రాంతి తీసుకో అని చెప్పి ధృతరాష్ట్రుడు అంతఃపురానికి వెళ్ళాడు.

title: కోయిలకొండ

text: కోయిలకొండ కోటను వడ్డె రాజులు నిర్మించారు. వారు చేసిన నిర్మాణం ప్రశంసనీయం. కాగా కాల క్రమంలో కోట వెలమరాజుల (పద్మనాయక రాజుల) వశమైంది. ఈ కోటను పరిపాలించిన చివరి వెలమ రాజు సవాయిబసవరాజు. అతడు గోల్కొండ కుత్‌బ్‌షాహి వంశ మూల పురుషుడు మహ్మద్ కులీకుత్‌బ్‌షాకు సమకాలికుడు. కోయిలకొండ కోట రాజు సవాయి బసవరాజు కాగా, సేనాధిపతి యాదవరావు, కోశాధికిరగా పురుషోత్తంరావు పనిచేశారు. కోయిలకొండ రాజ్యం చాలా విస్తీర్ణం కలిగి చించోళి వరకు వ్యాపించి ఉండేది. యాదవరావు తన గుర్తుగా కోట కింద ప్రాంతం గల గ్రామాన్ని పేట అని పిలిపిచే వారు. ఈ పేటలోని ప్రజలకు తాగునీటి కోసమై చేదబావిని త్రవ్వించాడు. గంభీరరావు తన జ్ఞాపకార్ధకంగా గంభీరోని చెరువు తవ్వించాడు. గోల్కొండ నవాబు కోయిలకొండను ఆక్రమించాలని కోయిలకొండ రాజుపై దండెత్తారు. కోట పేటలో భీకరమైన యుద్ధం జరిగి వేలాది మంది మృత్యువు పాలయ్యారు. అనంతరం హిందూ, ముస్లింల పెద్దలు అందరు ఐక్యతతో ఉండాలని కోటపై భాగంలో ఒక శిలా శాసనాన్ని రాయించారు.

title: శ్రీ పెద్దింట్లమ్మ దేవాలయం, కొల్లేటికోట

text:
స్థానికుల కథనాల ప్రకరం ఒరిస్సా రాజులు కొల్లేటికోట ప్రాంతాన్ని పరిపాలించారు.పూర్వం కొల్లేటికోటలో లంగుల్య గజపతి రాజు కోట ఉండేది. అయితే ఈ కోటను వశం చేసుకోవడానికి మహ్మదీయుడు కొల్లేరు సరస్సు సమీపంలోని చిగురుకోట వద్ద డేరా వేసి ఒక కాలువను తవ్వి (నేటి ఉప్పటేరు) సరస్సును సముద్రంలోకి ఇంకించి గజపతి కోటను ఆక్రమించాలని చూస్తాడు. అప్పుడు గజపతి రాజు యొక్క ఒకానోక సైన్యాధ్యక్షుడు యుద్ధం సఫలం కావాలని తన సోంత కూతురైన పేరంటాలమ్మను బలి ఇవ్వబోతుంటే ఆవిడ ఒక శక్తి స్వరూపముగా మారి మహిషాసురమర్దినిగా శత్రువులను సంహరించింది. ఈ సంఘటన జరిగిన కాలువను పేరంటాల కనుమగా నేటికి పిలుస్తారు.తరువాత లంగుల్య గజపతి రాజు సైన్యాదిపతి పేరంటాలమ్మను పూర్వమే ఉన్న ఆలయంలో విగ్రహరూపంలో శక్తి స్వరూపినిగా సూమారు (క్రీ.శ 1237-82) మధ్య కాలంలో ప్రతిష్ఠించాడు.అందుకే ఆవిడి నేటికి కన్యగానే ఉండి ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుతుంది. పేఱంటాల కనుమ నేటి పెద్దింట్లమ్మ దేవాలయం ప్రక్క ఉన్న కాలువగా అర్దం అవుతుంది.అయితే ఒరిస్సా లోని పూరి జగన్నాద ఆలయంలో లంగుల్య గజపతి రాజు ముని ముత్తాత తాము సూర్యవంశస్థులు అని మరియు గంగేయ వారసులు అని మాడల పంజి శిలాశాసనంలో వ్రాయించాడు. కాగా నేడు కొల్లేటి సరస్సు పరీవాహక ప్రాంతాలలో నివసించే వడ్డీలు కథనాల మరియు అనేక పత్రికా కథనాల ప్రకారం వీరంతా సూర్యవంశానికి చెందిన వారని మరియు లంగుల్య గజపతి రాజు పరిపాలనలో ఇక్కడికి ఒరిస్సా నుండి వలస వచ్చారని అర్దమవుతుంది. పూర్వం వీరిని ఒరిస్సా నుండి వచ్చిన క్షత్రియులు కావడంతో ఒడియారాజులుగా (వడియరాజుల) పిలువబడేవారు ప్రస్తుతం వడ్డీలుగా పిలవబడుతున్నారు. వీరి కుల దైవం పేరంటాలమ్మ నేడు పెద్దింట్లమ్మగా పిలువబడుతుంది.
సమీపాన కల ఆకివీడు నుండి లాంచీ ల ద్వారా, లేదా ఆలపాడు నుండి చిన్న రవాణా సాధనాలతో కర్రల వంతెన ద్వారా, ఏలూరు నుండి కైకలూరు మీదుగా బస్సు ద్వారా ఇక్కడికి చేరవచ్చు.
=మూలాలు=

title: బింద్

text: 16వ శతాబ్దంలో జాట్ రాజు మాతా సింగ్ గొహద్ కోటను నిర్మించాడు. ప్రస్తుతం ఇక్కడ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి..

title: మహారాజు

text: రాజ్యాన్ని పరిపాలించే వ్యక్తిని రాజు లేదా మహారాజు (King) అంటారు. రాజ్యాన్ని , రాజ్యానికి సంబందించిన కోటను మరియు రాజ్యపు ప్రజల్ని రక్షించే బాధ్యత మహారాజు మరియు ఇతర రాజోద్యోగులపై ఉంటుంది.

title: ఉత్తర సర్కారుల్లో ఐరోపా వారి యుద్ధాలు

text: ఈ సంగతులు తెలుసుకున్న ఆండ్రూస్, ఖర్చుల కోసం ఫోర్డుకు 2,000 పౌండ్ల సొమ్ము ఇచ్చాడు. తరువాత అతడు ఆనందరాజు విడిది చేసిన ప్రదేశానికి వెళ్ళి అతడితో చర్చలు జరిపాడు. ఇది 1759 జనవరి 15 న జరిగింది. అనేక చర్చల తరువాత వారిద్దరూ మరో ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు. దాని ప్రకారం ఆనందరాజు బ్రిటిషు వారికి ఇవ్వాల్సిన మొత్తాన్ని అప్పు కింద మారుస్తారు. గోదావరి నదికి నైఋతి దిక్కున ఆక్రమించుకునే భూభాగం నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని రాజు, కంపెనీ చెరిసగం పంచుకోవాలి. ఈ ఒప్పందం ఖరారు కాగానే, బ్రిటిషు వారు రాజమండ్రి కోటను రాజుకు అధీనం చేసారు, రాజు తన సైన్యాన్ని ఫోర్డ్ శిబిరంతో కలిపాడు. కొంత సొమ్ము కూడా కంపెనీకి జమ చేసాడు.

title: వత్సవాయి (ఇంటిపేరు)

text:
వత్సవాయి తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
కాకతి గణపతిదేవ చక్రవర్తి కాలంలో సామంతునిగా ఉండి మహాదాతగా సుప్రఖ్యాతి పొందిన సాగి పోతరాజుకు మాచరాజు అనే సోదరుడు ఉండేవాడు. మాచరాజు కుమారుడు ఎరపోతరాజు ప్రతాపరుద్ర చక్రవర్తి సేనానుల్లో ఒకనిగా ఉండి మహమ్మదీయులతో జరిగిన యుద్ధాల్లో మరణించారు. అతని కుమారుల్లో తెలుగు రాజు రేకపల్లి దుర్గాన్ని, రామరాజు వత్సవాయి దుర్గాన్ని మహమ్మదీయ పాలనకు లోబడి కొంతకాలం రేచర్ల సింగమనాయుడు వంటి తిరుగుబాటు దారులతో పోరాడుతూండేవారు. వీరిలో సాగి రామరాజు వత్సవాయి కోటను పరిపాలించడంతో వారి తదనంతరకాలంలో వాళ్ళ ఇంటిపేరు సాగి నుంచి వత్సవాయిగా మారింది. ఈ వివరాలన్నీ రామరాజుకు అంకితంగా వ్రాసిన రామవిలాసంలో ఉన్నాయి.

title: బీచుపల్లి

text:
ఆంజనేయస్వామి ఆలయ సమీపాన ఒక పుట్టపై కలిమిచెట్టు ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు ఒక మహర్షి జీవించాడని, ఇక్కడే సమాధి అయ్యాడని ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం. ఈ ప్రాంతం చుట్టూ ఇప్పడు ఒక వేదికను నిర్మించారు. క్షేత్రమహ్మాత్యానికీ వేదిక కీలక స్థానమని భావిస్తారు. ఇక్కడ ఉన్న కలిమి చెట్టుకు ఏ కాలంలో నైనా, ఏ ఋతువులోనైనా ఒక పువ్వో, కాయో, పండో కనిపించడం జరుగుతుందట. స్వామి వారి ఉత్సవాల సందర్భంగా రథోత్సవం రోజు రథం గుడి దగ్గర నుండి ఈ కడీమి చెట్టు వేదిక దాకా రావడం ఒక ఆనవాయితీగా జరుగుతుంది.
బీచుపల్లి క్షేత్రం దగ్గర కృష్ణా నదిలో ఒక ద్వీపపు కొండ ఉంది. ఈ కొండపై ఒక బలిష్టమైన దుర్గాన్ని 18 వ శతాబ్దిలో నిర్మించారు. దీనిని నిజాం కొండ అని అంటారు. ఈ కోటను సుమారు 35 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో నిర్మించారు. ఈ కోటలోపల ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, మజీదు, బావిని ఏర్పాటుచేశారు. నిజాం నవాబులు తమ సైనిక అవసరాల నిమిత్తం ఈ కోటను నిర్మించారని అంటారు. ఈ కోటను గద్వాల సంస్థానాధీశులు నిర్మించారన్న మరో వాదన కూడా ఉంది.
కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో మెగాస్టార్ చిరంజీవి కథానాయకుడుగా వచ్చిన కొండవీటి రాజా సినిమా చిత్రీకరణ ఇక్కడ జరిగింది. ఈ సినిమాకు ఈ ప్రాంతానికి చెందిన బుర్రి వెంకట్రామిరెడ్డి నిర్మాత కావడం విశేషం. సినిమా ప్రారంభమే ఇక్కడ మొదలవుతుంది. బీచుపల్లి వారథి, బీచుపల్లి ఆలయం, పరిసరాలు, నిజాం కొండపై చిత్రీకరణ జరిగింది.
2013, జూలై 23న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా మరియమ్మ ఎన్నికయింది.

title: రాయచూరి యుద్ధము

text: కాకతీయ రాజు రుద్రుడు 1284లో రాయచూరు కోటను కట్టించెను. కాకతీయుల పతనము తరువాత రాయచూరు విజయనగర రాజుల ఆధీనములోనికి వచ్చింది. 1323లో కోటను బహమనీలు ఆక్రమించారు. అటు పిమ్మట రెండు శతాబ్దములు ఈ కోట కొరకు పెక్కుయుద్ధములు జరిగాయి. సాళువ నరసింహరాయలు మరణించునపుడు రాయచూరు కోటను తిరిగి సాధించవలెనను కోరిక వెలిబుచ్చెను. 1509లో శ్రీ కృష్ణదేవరాయలవారు సింహాసమెక్కినప్పటినుండి ఈకోరిక వారి మనస్సులో బలపడసాగినది.

title: రాజా భర్మల్

text: బహదూర్ షా విస్తరణ విధానాన్ని అనుసరించాడు. ఆయన టాటర్ ఖాన్ లోడికి సహాయం చేసి బేనా కోటను ఆక్రమించుకోవడానికి పంపాడు. ఆయన బాబర్ కాలం నుండి మొఘలు ఆక్రమణలో ఉన్న బయానా కోటను ఆక్రమించుకున్నాడు. హుమాయున్ అతని సోదరులు అస్కారి మిర్జా, హిందాలు మీర్జాను ఈ కోటను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు పంపించాడు. 1534 లో అంబరు రాజు పురాణ్ మల్ మొఘలులకు అనుకూలంగా " మందరైల్ యుద్ధం " లో పాల్గొన్నాడు.

title: చిత్తూరు జిల్లా చరిత్ర

text: విజయనగర సామ్రాజ్య పతనానంతరం శ్రీరంగరాయలు చంద్రగిరిని రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించాడు. ఇమ్మడి నరసింహుడు కట్టిన కోటను విజయనగర రాజుల కాలంలో బాగా కట్టుదిట్టం చేశారు. మూడవ రంగరాయలు పరిపాలిస్తున్న సమయంలో ఆయన దగ్గర దామెర్ల వెంకటాద్రి అనే సామంతుడు ఉండేవాడు. ఈయన ఆంగ్లేయులు తమ వస్త్ర కార్మాగారం కోసం అనువైన స్థలం వెతుకున్న సమయంలో చంద్రగిరి రాజ్యంలో ఉన్న మద్రాస పట్టణం వారికి అనువుగా ఉంటుందనీ వారిని ఆహ్వానించాడు. ఆ సమయంలో వెంకటాద్రి సోదరుడు అయ్యప్ప మద్రాసుకు పశ్చిమంగా ఉన్న పూనమలైలో నివసిస్తూ తీర ప్రాంతాన్ని సంరక్షిస్తూ ఉండేవాడు. ఈ ఇద్దరు సోదరులు శ్రీకాళహస్తిలోని వెలుగోటి వంశానికి చెందినవారు. ఈ ప్రాంతంలో వస్త్రాల ఉత్పత్తి అధికంగా ఉండటంతో ఆంగ్లేయులు పరిశ్రమ స్థాపిస్తే తమకు కూడా లాభదాయంగా ఉంటుందని వీరు భావించారు. 1639 వేసవి కాలంలో ఆంగ్లేయుడైన ఫ్రాన్సిన్ డే మద్రాసు మరియు దాని పరిసర ప్రాంతాల్ని సందర్శించి అక్కడ నాణ్యమైన వస్త్రాలు తక్కువ ధరకే దొరుకుతుండటం గమనించాడు. దామెర్ల సోదరులతో సంప్రదింపులు జరిపి 1639 జులై 2 వ తేదీన మద్రాసులో కోటను నిర్మించేందుకు చంద్రగిరి రాజు నుండి అనుమతి పొందారు. ఈ అనుమతి ప్రకారం ఆంగ్లేయులు స్వయంగా నాణేలు ముద్రించుకోవచ్చు. నౌకా కేంద్రంలో లభించే ఆదాయం లోనూ, పన్నుల ద్వారా లభించే ఆదాయంలోనూ సగభాగాన్ని ఆంగ్లేయులు పొందవచ్చు. అం తే కాకుండా నేతగాండ్రు తగినంత వస్త్రోత్పత్తి చూపించని ఎడల వారికి ముందస్తుగా ఇచ్చిన సొమ్మును వాపసు ఇస్తామని చంద్రగిరి రాజు హామీ ఇచ్చాడు.[4] తర్వాతి కాలంలో ఈ నిర్మాణమే దక్షిణ భారతదేశంలో ఆంగ్లేయుల పెత్తనానికి నాంది పలికింది.

title: లండన్ టవర్

text: హెన్రీ III తరచుగా లండన్ టవర్‌లో సమావేశమయ్యేవాడు మరియు సైనికబృందాలు అపాయాన్ని కలుగచేసేంత క్రూరంగా అవుతున్నారని అతను భావించినప్పుడు కనీసం రెండు సందర్భాలలో (1236 మరియు 1261) ప్రజాప్రతినిధి సభను నిర్వహించాడు. 1258లో, సైమన్ డె మోంట్ఫోర్ట్ నాయకత్వంలో అసంతృప్తితో ఉన్న సైనికబృందాలు, క్రమవారీగా ప్రజాప్రతినిధి సభలను నిర్వహించటంతో పాటు ఇతర సంస్కరణలను రాజు ఒప్పుకునేటట్టు బలవంతపెట్టాయి. ఈ నిబంధనలలో లండన్ టవర్‌ను విడిచి పెట్టటం కూడా ఉంది. హెన్రీ III కోల్పోతున్న అధికారాన్ని అవమానంగా తలచాడు మరియు అతని వాగ్దానాన్ని అతిక్రమించటానికి పోప్ అనుమతిని కోరాడు. ధనాపేక్ష కొరకు సైనికులుగా ఉన్నవారి సహకారంతో, హెన్రీ తనని తాను టవర్‌లో 1261లో సౌకర్యవంతంగా స్థిరపరుచుకున్నాడు. సైనికబృందాలతో లావాదేవీలు కొనసాగుతుండగా, రాజు కోటలో తనని తాను స్థాపితం చేసుకున్నాడు, అయినప్పటికీ ఏ సైన్యం దానిని తీసుకోవటానికి ముందుకు రాలేదు. టవర్ యొక్క నియంత్రణను తిరిగి అందివ్వాలనే నిబంధనతో ఒక సంధి ఒప్పుకొనబడింది. హెన్రీ 1265లో జరిగిన ఇవెషమ్ యుద్ధంలో గణనీయమైన గెలుపును సాధించాడు, అది అతనిని తిరిగి దేశం మరియు లండన్ టవర్ మీద నియంత్రణను తిరిగి పొందటానికి అనుమతించింది. కార్డినల్ ఒట్టోబౌన్ ఇంకను తిరుగుబాటుదారులుగా ఉన్నవారిని బహిష్కరించటానికి వచ్చారు; ఈ చర్యను ప్రజలు వ్యతిరేకించారు మరియు కార్డినల్ కు టవర్ యొక్క రక్షణను మంజూరు చేసినప్పుడు ఈ పరిస్థితి మరింత ఉద్రేకింపచేసింది. గిల్బర్ట్ డె క్లేర్, 6వ ఎర్ల్ ఆఫ్ హెర్ట్‌ఫోర్డ్ ఏప్రిల్ 1267న నిరసన ప్రకటించారు మరియు కోటను ముట్టడి చేశారు, టవర్ యొక్క భద్రత అనేది "క్రైస్తవ గురువు కన్నా తక్కువ స్థానంలో ఉన్న ఒక విదేశీ చేతుల్లో పెట్టే హోదా కాదని" ప్రకటించారు. భారీ సైనికదళం మరియు ముట్టడి ఇంజన్లు ఉన్నప్పటికీ, గిల్బర్ట్ డె క్లేర్ కోటను కబ్జా చేయలేకపోయాడు. ఎర్ల్‌ను రహస్య స్థలంలో ఉంచటం ద్వారా, రాజు రాజధాని మీద నియంత్రణను పొందగలిగాడు మరియు హెన్రీ యొక్క మిగిలిన పాలనా సమయంలో టవర్ శాంతిని కలిగి ఉంది.

title: ధూలే జిల్లా

text:
1370లో ఫిరోజ్ తఘ్లక్ థాల్నర్ మరియు కరవంద జిల్లాలను ఫరూకీ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు మాలిక్ రాజా ఫరూకీకు స్వాధీనం చేసాడు. రాజా ఫరూకకి థాల్నర్ సామ్రాజ్య స్థాపన చేసాడు. గుజరాత్ గవర్నర్ మాలిక్ రాజాను " సిపాహ్సలర్ ఆఫ్ ఖండేష్ " అనే బిరుదుతో సత్కరించాడు. లిటిల్ ఖాన్ పాలన తరువాత ఈ ప్రాంతం ఖండేష్ (ఖాన్ దేశం) అని పిలువబడింది.
అసిర్ గడ్‌కు చెందిన అహిర్ ఆశా కాలంలో పలు దుకాణాలలో మొక్కజొన్న విక్రయించబడింది. బధిత కుటుంబాలకు ఉపాధి కల్పించడానికి ఆశా మాసోనీ వద్ద ఉన్న పాత గోడను పడగొట్టి సరికొత్తగా కోటను నిర్మించాడు. ఆశా శరీరశ్రమ చేయలేని ముసలి వారికి మరియు బలహీనులకు ఆహారం సరఫరాచేసాడు.అపారమైన సంపద మరియు బలమైన కోట ఉన్నప్పటికీ అహిర్ రాజు
మాలిక్ రాజా సార్వభౌమత్వాన్నికి తలవంచి యుద్ధం ద్వారా కలిగే రక్తపాతాన్ని తప్పించాడు.

title: మరాఠా సామ్రాజ్యం

text: మరాఠాలు దీర్ఘకాలం పాటు దక్కను పీఠభూమికి పశ్చిమ భాగంలోని పూణే చుట్టూ ఉన్న దేశ్ ప్రాంతంలో నివసించారు, ఈ ప్రాంతంలోని దక్కను పీఠభూమి పశ్చిమ కనుమల యొక్క తూర్పు వాలును తాకుతూ ఉంటుంది. ఉత్తర భారతదేశంలో ఉండే మొఘల్ పాలకులు తమ ప్రాంతంపై జరిపిన దండయాత్రలను మరాఠాలు సమర్థంగా నిరోధించారు. శివాజీ మహరాజ్ నాయకత్వంలో ఏకమైన మరాఠాలు ఆగ్నేయ ప్రాంతంలో బీజాపూర్ ముస్లిం సుల్తాన్ల నుంచి తమను తాము స్వతంత్రులుగా ప్రకటించుకున్నారు, శివాజీ మహరాజ్ నాయకత్వం కారణంగానే వారు ఈ విషయంలో సాహసించగలిగారు, దీంతోపాటు మరింత శక్తివంతంగా మారిన వారు తరచుగా మొఘల్ భూభాగంపై దాడి చేయడమే కాకుండా, సూరత్‌లోని మొఘల్ కోటను 1664లోను మరియు 1670లోనూ దోచుకున్నారు. 1674లో తనను తాను రాజుగా ప్రకటించుకున్న శివాజీ, సొంతంగా బిరుదు(ఛత్రపతి)ను కూడా తీసుకున్నారు. 1680లో శివాజీ మహారాజా మృతి చెందేనాటికి మరాఠాలు తమ సామ్రాజ్యాన్ని మధ్య భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల వరకు సైతం విస్తరించారు. అయితే అటు తర్వాత వారు ఈ భూభాగాన్ని మొఘలులు మరియు బ్రిటిష్ వారికి కోల్పోయారు. భారతీయ చరిత్రకారుడు త్రయంబక్ శంకర్ షీజ్‌వాకర్ ప్రకారం, దక్షిణ భారతదేశంలో ముస్లిం దండయాత్రలను సమర్థంగా ఎదుర్కొన్న విజయనగర సామ్రాజ్యంను శివాజీ స్ఫూర్తిగా తీసుకున్నారు. ఒకప్పటి మైసూర్ రాజు కంఠీరవ నరసరాజ వడయార్ బీజాపూర్ సుల్తాన్‌కు వ్యతిరేకంగా సాధించిన విజయం సైతం శివాజీ విషయంలో స్ఫూర్తిని నింపింది.[2]. చారిత్రక గాథల ప్రకారం, దేవ్ (దైవం), దేశ్ (దేశం) మరియు ధర్మ (మతం) అనే దార్శనికత కలిగిన భారతదేశ మొట్టమొదటి రాజు శివాజీ మాత్రమే.

title: ఆదోని

text: రాయచూరు అంతర్వేదికి సమీపములో ఉండటం వలన మధ్యయుగపు దక్కన్ చరిత్రలో ఆదోని కీలకపాత్ర పోషించింది. సాంప్రదాయం ప్రకారం ఆదోని క్రీ.పూ.1200లో బీదరు రాజు భీంసింగ్ పాలనలో చంద్ర సేనుడు స్థాపించాడని ప్రతీతి. ఆ తరువాత విజయనగర రాజుల పాలనలో ఉంది. 1564లో తళ్ళికోట యుద్ధానంతరం ఆదోని ఆదిల్ షాహీ వంశ పాలకుల చేతిలోకి వచ్చింది. ఆదిల్ షాహీలు వెలుపలి ప్రాకారాలు, దిగువ కోటను నిర్మించి కోటను పటిష్ఠం చేశారు. అప్పట్లో ఆదోని కోట కేంద్రముగా ఉన్న ఆదోని సీమ ఆదాయము 675,900 పగోడాలు. కోటలో 4వేల మంది ఆశ్వికదళము, 8 వేల సైనికుల పదాతిదళము ఉండేది. 1690లో ఔరంగజేబు యొక్క సేనానులు గట్టి పట్టుతో ఆదోనిపై దాడిచేసి దాన్ని వశపరచుకొని బీజాపూరు సుబాలో భాగంగా మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో కలిపారు. దక్షిణాదిపై ఢిల్లీ పట్టుసడలటంలో ఆదోని అసఫ్‌జాహీల రాజ్యంలో భాగమై ఈ కుటుంబము యొక్క చిన్న విభాగము యొక్క సామంతరాజ్యమైంది. ఈ విధంగా 1748లో ముజఫర్ జంగ్ చేతిలో ఉండి 1752లో ఆయన మరణము తర్వాత ఆయన కుమారునికి సంక్రమించింది. 1756లో హైదరాబాదు నిజాం తన సోదరుడైన బసాలత్ జంగ్కు ఆదోనిని జాగీరుగా ఇచ్చాడు. బసాలత్ జంగ్ ఆదోనిని రాజధానిగా చేసుకొని స్వతంత్రరాజ్యాన్ని స్థాపించే ప్రయత్నం చేశాడు. హైదర్ అలీ రెండుసార్లు ఆదోని కోటను ముట్టడించటానికి విఫలయత్నం చేశాడు. 1758లో ఈ కోట గోడల వద్దే హైదర్ అలీ మారాఠులను ఓడించాడు. ఆ మరు సంవత్సరం చుట్టుపక్కల ప్రాంతలనన్నింటినీ నేలమట్టంచేశాడు కానీ ఆదోని కోట వశం కాలేదు. 1782లో బసాలత్ జంగ్ మరణించాడు. ఆ వెనువెంటనే హైదర్ అలీ కూడా మరణించాడు. 1786లో టిప్పూ సుల్తాన్ నెలరోజులపాటు కోటపై ముట్టడి చేసి వశపరచుకొని కొల్లగొట్టాడు. సంధి జరిగిన తర్వాత ఆదోనిని నిజాంకు తిరిగి ఇచ్చేశాడు. 1799లో నిజాం ఆదోని కోటను ఆంగ్లేయులకు దత్తం చేశాడు.

title: వెల్లెస్లీ

text: వెల్లెస్లీ కాలంలో బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు మహారాష్ట్రరాజ్యములలో మూడేండ్ల పాటు (1802-1805) చేసిన అనేక యుద్ధములు కలిపి రెండవ మహారాష్ట్ర యుద్దముగా ప్రసిద్ధిచెందినవి. ఆ రెండవ మహారాష్ట్రయుద్దమునకు సైనికాధిపతిపత్యము వహించినది సర్వసైన్యాధిపతిగా జనరల్ జెరార్డు లేకు (Gen.Gerard Lake) మరియూ వెల్లెస్లీ సోదరుడైన మేజర్ జనరల్ ఆర్దర్ వెల్లెస్లి ( Gen. Arthur Wellesley). వారు అవలంబించిన సైనిక వ్వూహము మహారాష్ట్ర నాయకులు కూటమీగా ఏదుర్కొను అవకాశము లేకుండా ముగ్గురినీ వేరు వేరుగా ఒకేమారుగా అనేకచోట్ల యుద్దములలో నిమగ్నము చేశారు. పదభ్రష్టుడై పారారైన పీష్వా బాజీరావు గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ ప్రతిపాదించిన అనుభంద సమాశ్రయ సంధి (Subsidiary alliance) ను వప్పుకునటకు వ్యతిరేకించి విరోధించిన సింధియా భోన్స్లే లను జనరల్ జెరార్డు లేకు లాస్వారి, ఢిల్లీలలోనూ తరువాత ఆస్సే అర్గాన్ యుద్దములలో ఓడించి వారిని అదుపులోనుంచాడు. పదవీ బ్రష్టుడైన బాజీరావుత కలసి హోల్కరుల వశములోనున్న పూనాపై రెండువైపులనుంచి ముట్టడించారు. 1803 మే నెలలో ఆర్ధరు వెల్లెస్లీ పూనాను తిరిగి అక్రమించాడు. తరువాత అహమద్ నగర్ కోటను 1803 ఆగస్టు 7 తేదీన ముట్టడించి ఆక్రమించాడు. ఆ తరువాత అచ్చటికి దగ్గిరలోనున్న ఇప్పటి జాల్నా జిల్లా లోనున్న అస్సె (Assaey) అను చోట సిందియా- భోన్ స్లె కూటమిలోని కర్నల్ పోల్ మన్ అను మాజీ బ్రిటిష్ సైనికుడు (Anthony Pohlmann ) ఆధ్వర్యములోనున్న అశ్వదళముతో సెప్టెంబరు 23 తేదీన అస్సీ యుద్దము ( Battle of Assaey) జనరల్ వెల్లెస్లీ సైన్యము చాల నష్టములుకలిగినా చివరకు విజయము వారిదైనది. ఇంకొక ప్రక్కన సింధియా రాజు రాజ్యములోని ఫ్రెంచి సైన్యాధికారి పెర్రాన్ (Pierre Perron ) కాపాడుచుండియున్న ఆలిఘర్ కోటను 1803 సెప్టెంబరు లోముట్టడించి 4 తేదీన జనరల్ జెరార్డు లేకు ఆక్రమించాడు. అటు తరువాత బురహాన్ పూర్, అసీర్ ఘడ్, గౌలీఘర్ లనుసెప్టంబరు 14 తేదీన ఆక్రమించారు. 1803 నవంబరు 1 తేదీన ఆల్వార్ (Alwar) దగ్గర లాస్వారి (Laswari) లో జరిగిన యుద్దము జనరల్ జెరార్డు లేకు (Gen.Gerard Lake) కునూ రాఘోజీ భోన్స్లే మద్ద్య జరిగింది. ఆ యుద్దములో భోనస్లే ఓడిపోయి చేసుకున్న దియోగాం (ఒరిస్సాలోని దియోగాం) సంది ఫలితమునే బ్రిటిష్ వారికి ఒరిస్సాలోని కటక్ పరగణాలు, బల్సార్ ప్రాంతములు జాగీరులుగా ఇవ్వబడినవి. బ్రిటిష్ సైనికదళము ఢిల్లీకి వెళ్లి ఢిల్లీ పరిసరప్రాంతములు సింధియా సైనికులబారినుండి తప్పించి చక్రవర్తిని తమ నిర్బంధరక్షణలో (protective custody) అను నెపముతో నుంచుకున్నారు. Aargaon ఆర్గాన్ ఇప్పటి రత్నగిరి జిల్లా జరిగిన అర్గాన్ యుద్దము 1803 నవంబరు 19 తేదీన జరిగినది ఆర్ధర్ వెల్లెస్లికి సింధియా భోనస్లే కూటమైన సైన్యమునకు జరిగిన యుద్దములో కూడా బ్రిటిష్ వారిదే విజయమైనది. ఇంకా ఆ యుద్దము నాలుగువైపులా ప్రబలి గుజరాత్ లోని బరోడా, బరోచ్ మొదలగు ప్రాంతములను, ఒరిస్సాలో కటక్, జగన్నాధ్ ప్రాంతములు కూడా అక్రమించారు ఈ అన్ని యుద్దములలోనూ, సింధియా-భోన్సలే సైన్యమును ఓడించి చివరకు వారిద్దరుచేత వేరు వేరుగా సంధిపత్రములు వ్రాయించి పుచ్చుకున్నారు. 1803 డిసెంబరు 17 తేదీన భోన్సలే తోనూ వప్పుదలలతో వ్రాయించి పుచ్చుకున్నారు. ఆ సంధి ప్రకారము భోస్సలే తన రాజ్యములోని బీరార్ నుండి వార్దా దాకాదక్కన్ పీఠభూమి (Deccan Plateau) లోని భూభాగములు హైదరాబాదు నిజాము నకు స్వాదీనముచేశాడు. 1803 డిసెంబరు 30 తేదీన సిందియాతో చేయించిన సంధి పత్రములో దోవబ్, బుందెల్ ఖండ్, బరూచ్, ఇంకా గుజరాత్ లోని కొన్ని ప్రాంతములు, అహమద్ నగర్ కోటనూ, అజంతా పరగణాలు గోదావరి నదితాకచున్నట్టి ప్రాంతములు, అంతేకాక సింధియా రాజు చేసిన సంధి వప్పందములలో తను ఢిల్లీ చక్రవర్తి, హైదరాబాదు నిజాము, బరోడా రాజు గైక్వాడ్ ఏ విధమైన అధికారము చెలాయించకూడదనీను వారివి స్వంత రాజ్యములుగా పరిగణించవలెననీ కూడా సంధి పత్రములో వప్పుదల చేయించుకున్నారు. ఆనేక యుద్దములలో కలిగిన ఆయా విజయములతో 1804 సంవత్సరం మొదటికల్లా మహారాష్ట్ర పీష్వా, హైదరాబాదు నిజాము, హోల్కరు తప్ప మిగతా స్వతంత్ర మహారాష్ట్ర రాజులైన గైక్వాడు, సిందియా, భోన్సలే, బ్రిటిష్ కంపెనీ వారి చేతిక్రింద తాబేదారులైనారు. స్వతంత్ర రాజ్యములుగానుండిన బెంగాలు, బీహారు, ఒరిస్సా, కర్నాటక, పూర్తిగా బ్రిటిష్ వారి కైవశమైయుండినవి. దాంతో బ్రిటిష ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ రాజ్యాదికారములు కలిగి భారతదేశములో ఎదురులేని సామర్ధ్యములుకలిగిన సర్వాదికార శక్తి అయినది. ఏడు సంవత్సరముల పరిపాలనలో (1798-1805) గవర్నర్ జనరల్ గా వచ్చిన వెల్లెస్లీ 19వ శతాబ్దారంభములోనే భారతదేశములోనున్న బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును సామ్రాజ్యముగా చేశాడని చెప్పవచ్చును.

title: ప్రోలయ వేమారెడ్డి

text: రెడ్డి రాజవంశం యొక్క మొదటి రాజు ప్రోలయ వేమారెడ్డి. వేమారెడ్డి 1325-1353 మధ్యకాలంలో రాజ్య పాలన చేశాడు. వీరి రాజధాని మొదట అద్దంకి. తరువాత కొండవీడు. కాకతీయ సామ్రాజ్యం 1323లో పతనమయ్యింది. అప్పుడు, అనగా 1324-25 కాలంలో, కాకతీయ సేనానులలో ఒకడైన ప్రోలయవేమారెడ్డి స్వతంత్రంగా కందుకూరు మొదలు గోదావరీ తీరంవరకు తన రాజ్యాన్ని అద్దంకి రాజధానిగా స్థాపించాడు. కొండపల్లి కోటను కొండవీటి రెడ్డి రాజ్య స్థాపకుడైన ప్రోలయ వేమారెడ్డి 14 వ శతాబ్దంలో నిర్మించినట్లు భావిస్తున్నారు. దీనిలో మూడంతస్తుల రాతి బురుజు ఉంది. తీరాంధ్రప్రజలను తురుష్కదండయాత్రల నుండి కాపాడిన వారిలో వేమారెడ్డి, అతని సోదరుడు మల్లారెడ్డి ముఖ్యులు.

title: రాజాపేట కోట

text: రాజాపేట కోట తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, రాజాపేట గ్రామంలో ఉన్న కోట. 1775లో ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన రాజరాయన్న రాజు ఈ కోటను నిర్మించడమేకాకుండా రాజాపేట గ్రామాన్ని కూడా ఏర్పాటుచేశాడు.

title: జగిత్యాల కోట

text: జగ్గదేవుడి పేరిట ఏర్పాటైన జగిత్యాల గ్రామం వందల ఏళ్లనుంచీ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది. ఎలగందల్ కోట పాలకులైన ముబారి జుల్‌ముల్క్ జాఫరుద్దౌలా, మీర్జా ఇబ్రహీంఖాన్ లు ఈ జగిత్యాల కోటను నిర్మించారు. నక్షత్రాకారంలో కట్టబడిన కోటకు అన్నివైపులా పెద్ద అఘాతాలను ఏర్పాటుచేసి, శత్రువులు కోటపై దాడి చేస్తే అడ్డుకునేందుకు దాదాపు 90ఫిరంగులను అమర్చారు. శత్రువులు రాకుండా నిర్మించిన ఈ కోటలో లోతైన అఘాతాలు, సైనికులకోసం ప్రత్యేక గదులు, ఫిరంగులు, ఆయుధాల నిల్వకు చీకటి గది, తాగునీటి కోసం నిర్మించిన బావి మరియు సొరంగం ఉన్నాయి. కోట చుట్టూ ఉన్న అఘాతాల్లో మరియు కోటలోని కోనేరులో ఎప్పటికి నీరు ఉంటుంది.

title: భువనగిరి

text: బోనగిరి ఖిలాః  జానపదుల పేరుమీద ఒక దుర్గం, ఒక నగరం ఏర్పడ్డది చరిత్రలో ఎక్కడైనా వుందో లేదో కాని బోనగిరిఖిలా ఉంది. అనగనగా ఒక రాజు. ఆ రాజు ఇప్పటి రాయగిరి రైల్వేస్టేషన్ (ఒకప్పటి తిరుమలగిరి తండా)   దగ్గరి మల్లన్నగుట్ట మీద కోటను చూసి బోనయ్యనే గొల్లాయన ‘ఈడ కోటేం కడ్తరుగని మీకు మంచి జాగ జూపిస్త రమ్మ’ని తీసుకపోయి బోనగిరిగుట్టను చూపెట్టిండంట. దాని మీది కప్పివున్న తీగెలపొద మొదలు హనుమపురం దాకుండెనట. దాన్ని నరికి రాజుకు గుట్ట చూపెడితే రాజు రాయిగిరిలో కోటకట్టుడాపి బోనగిరిగుట్ట మీద ఖిల్లా కట్టిండట. రాజు ఇనామిస్తనంటే బోనయ్య తనపేరు, తనభార్యపేరు గిరమ్మ కలిసొచ్చేటట్ల ఊరు కట్టియ్యమన్నడంట. రాజు తథాస్తన్నడు. బోనయ్య, గిరమ్మల పేరుమీద ‘బోనగిరి’ని కట్టించిండు రాజు. ఆ బోనగిరే సంస్కృతీకరించబడి ఇపుడు భువనగిరిగా పిలువబడుతున్నది. ఇది జానపదుల కథే. దీనికి చారిత్రకసాక్ష్యం లేదు. కాని, భువనగిరికోటే చరిత్రకు సాక్ష్యం. నల్గొండ జిల్లా కేంద్రానికి 71 కి. మీ. దూరంలో, హైద్రాబాద్ కు 47 కి. మీ. ల దూరంలో భౌగోళికంగా 17. 0523 డిగ్రీల ఉత్తరఅక్షాంశం,79.2671డిగ్రీల తూర్పురేఖాంశంపై వుంది భువనగిరిపట్టణం.  భువనగిరికొండ ఎత్తు 610 మీటర్లు. అండాకారపు ఏకశిలాపర్వతం ఈ కొండ. దీన్ని దక్షిణం నుండి చూస్తే తాబేలులాగా, పడమటి నుండి చూస్తే పడుకున్న ఏనుగులాగా అగుపిస్తుంది. ఈ కొండ బాలాఘాట్ పర్వతపంక్తులలోని అనంతగిరి వరుసల లోనిది. ఈ కొండమీదనే భువనగిరిదుర్గమున్నది. ఇది తెలంగాణాలోని ఉండ్రుకొండ, ఉర్లుకొండ, అనంతగిరుల కంటే ఎత్తైనది. ఈ కోటకు నైరుతి, ఆగ్నేయ దిశల నుండి పైకి వెళ్ళే మార్గాలున్నాయి. ప్రస్తుతమార్గం నైరుతి నుండే ప్రారంభమవుతుంది.

title: ఎలగందల్

text: ఎలగందల్లో ఓ పురాతనమైన కోట (ఖిల్లా) ఉంది. ఈ మధ్యనే తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ వారు దీనిని పర్యాటక స్థలంగా గుర్తించారు. ఎత్తైన కోట గోడలు, అగడ్తలు, బలమైన చెక్క తలుపులు, వంకర టింకర దారులు, రాజ దర్బారు కలిగిన మసీదులతో ఈ ఖిల్లా అలరారుతోంది. టర్కీ మరియు ఫ్రెంచి ఇంజనీర్ల ప్రభావం వల్ల ఈ కోట అనేక విషయాల్లో మధ్యయుగపు ఐరోపా ఖండపు కోటలతో పోలి ఉంది. ఈ గిరిదుర్గాన్ని తొలుత కాకతీయులు కట్టించారు. 1195లో ప్రసిద్ధ యాదవవంశపు రాజు జైతుగి ఎలగందుల కోటను వశపరచుకున్నాడు. 1345 నుండి 1439 వరకు బహమనీ సుల్తానుల పాలనలో ఉంది. మొఘలులు ప్రత్యక్షంగా 39 సంవత్సరాల పాటు పాలించారు. కరీంనగర్ గ్రామాన్ని స్థాపించిన సయ్యద్ కరీముద్దీన్ ఎలగందల్ కోటకు ఖిలాదారుగా పనిచేశాడు. 1905 వరకు జిల్లా యొక్క పాలనా యంత్రాంగమంతా ఎలగందల్ కోట నందే కేంద్రీకృతమై ఉండేది.

title: నామక్కల్

text: కనీసం 7వ శతాబ్దం నుండి నేపథ్యం కలిగిన నమక్కల్ ఒక చారిత్రక నగరం. నమక్కల్ అనే పేరు నామగిరి నుండి వచ్చింది, ఇది పట్టణం మధ్యలో ఉన్న ఏకశిలాకృతి.నమక్కల్‌లోని రెండు గుహాలయాలు అదియెంద్ర విస్నుగ్రుహ (రంగనాథ స్వామి దేవాలయం) మరియు అడియనవాయ విస్నుగ్రుహ (నరసింహ స్వామి దేవాలయం) గా పిలువబడతాయి.ఈ రాతి దేవాలయాలు అధియమన్ వంశానికి చెందిన గుణశీల రాజుచే నిర్మించబడ్డాయి.పల్లవులతో ఆయన వివాహ సంబంధాల కారణంగా ఈ దేవాలయాలు పల్లవ నిర్మాణ శైలిలో 7వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడ్డాయి. సాధారణంగా, నమక్కల్ ఒక వైష్ణవ క్షేత్రంగా పరిగణించబడుతుంది, కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం వరకు పట్టణంలో ఒక్క శివాలయం కూడా ఉండేదికాదు. మిక్కిలి పెద్దదైన ఈ రాయి-65 మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఒక కిలోమీటర్ కంటే ఎక్కువ చుట్టుకొలతను కలిగిఉంది. ఈ బ్రహ్మాండమైన రాతి మీద ఒక కోట ఉంది. ఈ కోట 16వ శతాబ్దంలో నమక్కల్‌ను పాలించిన రామచంద్ర నాయకర్ అనే చిన్న రాజు నిర్మించాడు. బ్రిటిష్ వారి నుండి తప్పించుకోవడానికి టిప్పు సుల్తాన్ కొంతకాలం ఈ కోటలో దాక్కున్నాడని నమ్ముతారు. ఈ కోటను టిప్పు సుల్తాన్ నిర్మించలేదు కానీ కొంతకాలం పాటు ఆక్రమించాడు.తరువాత బ్రిటిష్ వారు ఈ కోటను వశపరచుకున్నారు. ఈ రాతి యొక్క ముందరి భాగాన్ని తిరు. వి. క. పారై అని పిలుస్తారు మరియు టాక్సీలు నిలుపు స్థలంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.నమకల్ రాతి వాలుపైన 1933లో గాంధీజీ బహిరంగసభను నిర్వహించారు. తమిళ నాడులో, కరువు మరియు యుద్ధం వలన ప్రభావితంకాని అతి తక్కువ ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి.

title: యెరెవాన్

text: యెరెవాన్ క్రీ.పూ. 8వ శతాబ్దానికి చెందిన నగరం. క్రీ.పూ. 782లో అర్గిష్టి-1 రాజు అరారట్ మైదానపు పడమటి కొసన ఎరెబునీ కోటను నిర్మించడంతో యెరెవాన్‌కు పునాదిరాయి పడింది. ఎరెబునీని ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక, పరిపాలనా కేంద్రంగా, రాచరికాన్ని ప్రతిబింబించే రాజధానిగా రూపొందించారు. ప్రాచీన ఆర్మేనియన్ రాజ్యపు అంతానికి కొత్త రాజధానీ నగరాలు ఉద్భవించి, యెరెవాన్ ప్రాముఖ్యత తగ్గింది. 1736 - 1828 మధ్యకాలంలో ఇరానియన్, రష్యన్ పరిపాలనలో ఎరివాన్ ఖానేట్‌కు, 1850 - 1917 మధ్య ఎరివాన్ గవర్నరేట్‌కూ ఇది రాజధానిగా విరాజిల్లింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో జరిగిన ఆర్మేనియన్ మారణహోమం కారణంగా వలస వచ్చిన వారితో ఫస్ట్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా ఏర్పాటవగా దానికి యెరెవాన్ రాజధాని అయ్యింది. 20 వ శతాబ్దం నాటికి సోవియట్ యూనియన్ లో భాగమై, నగరం వేగంగా విస్తరించింది. నగరంలోని తిత్సర్నాబర్ద్ ను ఎంతో మంది ప్రముఖుల్లు సందర్శించారు.

title: రాజాపేట కోట

text: యాదగిరిగుట్టకు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతానికి 250 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. తెలంగాణలో అత్యధిక ఆదాయము వచ్చే ఈ సంస్థానాల్లో ఒకటిగా పేరు పొందిన ఈ కోటను 1775లో రాజరాయన్న అనే రాజు నిర్మించాడు. ఆ కాలంలో ఇక్కడ నుండి సుమారు 50వేల నుండి ఒక లక్ష రూపాయల వరకు ఆదాయం వచ్చేది.

title: పెద్దాపుర సంస్థాన చరిత్రము (పుస్తకము)

text:
పెద్దాపుర సంస్థాన చరిత్రము : చతుర్బుజ తిమ్మరాయ జగపతి బహద్దరు గారు
తిమ్మరాజు గారి కాలం పదునాల్గవ శతాబ్దం ఉత్తరార్ధం (1555-1607)
శ్రీ రాజా వత్సవాయి చతుర్బుజ తిమ్మరాయ జగపతి బహద్దరు గారు సంస్థాన సంపాదకులు. ఆయన పరిసర ప్రాంతాలలో ఉన్న పాలకులు అందరినీ ఓడించి రాజ్యమును విస్తరింప చేసి పెద్దాపురంలో ఒక కోటను నిర్మించారంట. తిమ్మరాజు గారి తండ్రి శ్రీ వత్సవాయి పేర రాజు గారు, తల్లి గొట్టుముక్కల వారి ఆడపడుచు నారమాంబ గారు.

title: లూసియానా

text: 1682లో ఫ్రాన్స్ అన్వేషకుడు రాబర్ట్ కావెలియర్ డా లా సాల్ ఈ ప్రాంతానికి ఫ్రాన్స్ రాజు లూయిస్ XIV గౌరవార్థం లూసియానా అనే పేరు పెట్టాడు. మొట్టమొదటి శాశ్వత స్థిరనివాసం మౌరెపాస్ (ఇప్పుడు ఇది బిలోక్సీ సమీపంలో ఓషన్ స్ప్రింగ్స్, మిస్సిసిపీ వద్ద ఉంది) వద్ద 1699లో ఒక ఫ్రెంచ్ సైనిక అధికారి పియర్ లి మోయ్నే డి ఐబెర్‌విల్లే స్థాపించాడు. ఆ తరువాత ఫ్రాన్స్ మిస్సిసిపీ నది ప్రవేశద్వారం వద్ద ఒక చిన్న కోటను నిర్మించింది, దీనికి వారు లా బేలీస్ (లేదా బా బైలీజ్) అనే పేరు పెట్టారు, ఫ్రెంచ్‌లో ఈ పేరుకు "సాగరగుర్తు" అనే అర్థం వస్తుంది. 1721నాటికి వారు ఇక్కడ నదిపై నౌకలకు మార్గనిర్దేశం చేసేందుకు ఒక చెక్క దీపస్తంభం (లైట్‌హౌస్)-మాదిరి నిర్మాణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.

title: రాజస్థాన్

text: అచల్గర్ కోట: మౌంట్ అబూకి 11 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ కోటను పరమార వంశస్థులు కట్టారు. తరువాత 1452లో ఈ కోటకు రాణా కుంభ అనే రాజు అచల్గర్ అని పేరు పెట్టాడు. ఈ కొటలో 1513 లో కట్టబడిన జైన్ దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.

title: కోయిలకొండ

text: సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.ఆంధ్రరాష్ట్రంలోని ప్రసిద్ధి చెందిన 7 గిరిదుర్గాలలో ఇది ఒకటి. కొండపై వెలిసిన దుర్గం కాబట్టి కోవెలకొండ అని పేరు. కోవెల అనగా దేవాలయం. కోవెలకొండ నామమే మార్పు చెంది ప్రస్తుతం కోయిలకొండగా మారింది.కోయిలకొండ గ్రామానికి దక్షిణ దిశలో ఎత్తయిన గుట్టపై కోటను నిర్మించారు. చరిత్ర ప్రకారం 14 వ శతాబ్దంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అల్లుడైన అళియరామరాయలు కాలంలో వడ్డెరాజులు ఈ కోటను నిర్మించారు. తర్వాత ఈ కోట వెలమ రాజుల హస్తగతమైంది. ఈ కోటను ప్రస్తుతం కీలగుట్టగా పిలుస్తారు. కొందరు దురభిమానులు కోటలోని విగ్రహాలను ధ్వంసం చేశారు. కోట చుట్టూ శ్రీరామకొండ, వీరభద్రస్వామి, వడెన్న దర్గాలు ఉన్నాయి.ఒకనాడు తాలుకా కేంద్రంగా విరజిల్లిన ఈ కోట నేడు మండల కేంద్రంగా తన ఉనికిని చాటుకుంటుంది. కోయిలకొండ గ్రామానికి దక్షిణాన ఎత్తైన గుట్టపై నిర్మాణం జరిగింది. కోట సప్తప్రాకారాలతో, నాలుగు ద్వారాలతో లెక్కకు మించిన బురుజులతో శత్రు ప్రవేశం జరగని విధంగా నిర్మించారు. పెద్ద పెద్ద రాళ్ళను ఒక దానిపై మరొక దాన్ని పేర్చి గోడల నిర్మాణం చేశారు. గచ్చు గానీ, మట్టి గానీ వాడకుండానే గోడల నిర్మాణం చేయడం మహా అద్భుతం. కోటపైకి ఎక్కడానికి విశాలమైన మెట్లను నిర్మించారు. కోటలో రెండంతస్తుల దివ్యమైన రాణి మహేల్ ఉండేవి. అది నేటికి మనకంటికి అక్కడ కనిపిస్తుంది. కోటపై భాగంలో సంవత్సరం పొడవునా తాగునీటి ఎద్దడి లేకుండా విశాలమైన సరోవరములను నిర్మించారు. ఆ నాటి రాజులు తమ సౌకర్యార్ధం అశ్వశాలలు, గజశాలలు, ధాన్యాగారాలు, నివాస గృహాలు కోటపై భాగముననే నిర్మించారు. రాజు వినియోగానికి నీటి గది ఒకటి రమణీయంగా నిర్మించుకోవడం జరిగింది. ఆ గదిలోనికి వీరు మాత్రం ఎక్కడి నుండి వచ్చునో, ఎక్కడికి వెళ్ళిపోతాయో ఎవరికి తెలియదు. నీళ్ళు మాత్రం సూచికగా కనబడతాయి. కోటపై భగంలో ఆంజనేయస్వామి,దేవాలయాలతో పాటు అడుగడుగున అనేక దేవాలయాలు తారసపడతాయి.

title: జగిత్యాల

text: ఏడవ నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ 1937లో తన పరిపాలనా రజతోత్సవాలను రాజ్యమంతటా జరిపించాడు. ఆ సందర్భంగా ధర్మజలపతి రావు జగిత్యాల నడిబొడ్డున ఎత్తయిన క్లాక్ టవర్‌ను నిర్మించాడు. అది చూసి మెచ్చుకొని, నిజాం రాజు ఆ క్లాక్ టవర్ వెండి నమూనాను చేయించి జ్ఞాపికగా ధర్మజలపతి రావుకు బహుకరించాడు. ఈ గడీని అమ్మివేయడంతో అది ప్రస్తుతం ప్రైవేట్ వ్యక్తుల ఆధీనంలో ఉంది.