query: వైఎస్ఆర్ జిల్లా నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రి అయిన మొదటి వ్యక్తి ఎవరు?

title: వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డి

text: కళాశాల దశ నుంచే రాజకీయాలపై ఆసక్తి చూపిన రాజశేఖరరెడ్డి 1980-83 కాలంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రిపదవిని నిర్వహించాడు. కడప లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి 4 సార్లు ఎన్నికయ్యాడు. పులివెందుల అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి 6 సార్లు విజయం సాధించాడు. రాష్ట్ర శాసనసభ ప్రతిపక్షనేతగానూ, రెండు సార్లు రాష్ట్ర ప్రదేశ్ కాంగ్రేస్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగానూ పనిచేశాడు. 1980 నుంచి 1983 దాకా గ్రామీణాభివృద్ధి, వైద్యశాఖ, విద్యాశాఖ మొదలైన కీలకమైన మంత్రి పదవులను నిర్వహించాడు. తెలుగు దేశం నేత నారా చంద్రబాబు నాయుడు మొదటగా కాంగ్రెస్ లో ఉన్నపుడు ఇరువురూ మంచి మిత్రులు. 1985 నుంచి 1998 వరకు పార్టీలో వై.ఎస్. నిత్య అసమ్మతివాదిగా పేరుపడ్డారు. కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రులందరితో ఆయన పోరాటం చేయాల్సి వచ్చింది. 1989-94 మధ్య కాలంలో ముఖ్యమంత్రి కావాలని ప్రయత్నించినా సాధ్యపడలేదు. మర్రి చెన్నారెడ్డి, నేదురుమల్లి జనార్ధన్ రెడ్డి, కోట్ల విజయ భాస్కర్ రెడ్డి వంటి నేతలతో ఆయన రాజకీయ యుద్ధమే చేశారు. వారికి వ్యతిరేకంగా క్యాంపులు నడిపాడు. మర్రి చెన్నారెడ్డిని, నేదురుమిల్లి జనార్ధన్‌రెడ్డిని పదవినుండి తొలగించడానికి ప్రధాన కారణమైన హైదరాబాదు నగరంలో జరిగిన అల్లర్లలో రాజశేఖర్ రెడ్డి వర్గపు పాత్ర ఉందన్న ఆరోపణలు వచ్చాయి. అదే తాను ముఖ్యమంత్రి అయ్యేనాటికి అలాంటి శిబిరాలు లేని పరిస్థితిని సృష్టించుకోగలిగాడు. రాజకీయాల్లో ముక్కుసూటితనానికి, నిర్మొహమాట ధోరణికి రాజశేఖరరెడ్డి ప్రసిద్ధుడు.[4]

title: ఘజియాబాద్

text:
1976 నవంబరు 14న మీరుట్ జిల్లాలో ఒక తాలూకాగా ఉన్న ఘజియాబాద్‌ను జిల్లాగా మార్చారు. జవహర్ నెహ్రూ పుట్టిన రోజున అప్పటి ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్.డి తివారి ఘజియాబాద్‌ను జిల్లాగా ప్రకటించాడు. అప్పటి నుండి ఘజియాబాద్ సాంఘికంగా, ఆర్థికంగా మరియు ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చెందింది.
జిల్లా కేంద్రం ఘజియాబాద్ పేరును జిల్లాకు నిర్ణయించబడింది. ఇది గ్రాండు ట్రంక్ రోడ్డు పక్కన హిండన్ నదీతీరంలో ఉంది.
తూర్పు సరిహద్దులో ఢిల్లీ, వాయవ్య సరిహద్దులో మీరుట్ జిల్లా,
జిల్లా నుండి ఢిల్లీ, మీరుట్, అలిగర్, బులంద్‌షహర్, మొరాదాబాద్, లక్నోనగరాలకు మరియు ఇతర జిల్లాలకు దినసరి బసులు లభిస్తుంటాయి.
జిల్లాలో నార్తెన్ రైల్వేకు చెందిన రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి.ఢిల్లీ, కొలకత్తా, మొరదాబాద్ మరియు షహరాపూర్‌లకు మరియు దేశంలోని ఇతరనగరాలకు రైలు సౌకర్యం లభిస్తుంది.
జిల్లాకు పక్కన ఢిల్లీ ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ద్వారంగా ఉంది. ఘజియాబాద్ జిల్లా ఉత్తరప్రదేశ ద్వారంగా ఉంది.

title: ఎం.కరుణానిధి

text: తమిళ సాహిత్యంలో కరుణానిథి తనదైన ముద్రను వేసుకున్నాడు. పద్యాలు, నాటికలు, లేఖలు, నవలలు, జీవిత చరిత్రలు, సినిమాలు, సంభాషణలు, పాటలు మొదలైన అన్ని రంగాల్లో ఆయనకు ప్రవేశం ఉంది. ధక్షిణ భారత చలన చిత్ర సీమ నుండి ముఖ్యమంత్రి అయిన మొదటి వ్యక్తి కరుణానిధి గారు. 1942లో మురసోలి అనే పత్రికను కూడా ప్రారంభించాడు.

title: నిమ్మకాయల చినరాజప్ప

text:
నిమ్మకాయల చినరాజప్ప భారత దేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకులు. ఈయన ప్రస్తుతం నారా చంద్రబాబునాయుడు ప్రభుత్వంలో ఉప ముఖ్యమంత్రిగానూ మరియు హోం మంత్రిగాను యున్నారు.
నిమ్మకాయల చినరాజప్ప 1953, అక్టోబరు 1వ తేదీన కీ.శే. వెంకట రంగయ్య, కొండమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. రాజప్ప జన్మస్థలం పెదగాడవల్లి, ఉప్పలగుప్తం మండలం, తూర్పుగోదావరి జిల్లా. రాజప్పకు భార్య, ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. సాధారణ రైతు కుటుంబంలో పుట్టిన రాజప్ప తన తండ్రి నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన వ్యవసాయాన్ని కొనసాగిస్తూ... ఎం.ఏ వరకూ చదివివారు. తరువాత 1983లో స్వర్గీయ నందమూరి తారక రామారావు స్థాపించిన తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి క్రియాశీలక సభ్యునిగా కొనసాగారు. 1986 లో తూర్పుగోదావరి జిల్లా పార్టీ ఉపాధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యారు. 1987 లో ఉప్పలగుప్తం మండలం ఎమ్.పి.పి.గా ఎన్నికై మండలాన్ని జిల్లాలోనే ఉత్తమ మండలంగా తీర్చి దిద్దిన ఘనత వహించారు. 1992లో తూర్పుగోదావరి జిల్లా తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షునిగా ఎన్నికై 2014 వరకూ సుదీర్ఘ కాలం ఆ పదవిలో కొనసాగి తన సమర్థతను నిరూపించుకున్నారు. 1995లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మెడికల్ అండ్ హెల్త్ ఛైర్మన్ గా, 1998 లో సివిల్ సప్లైస్ ఛైర్మన్ గా, 2001లో కెనరా బ్యాంక్ డైరెక్టర్ గా వివిధ పదవులను అధిరోహించి ఆయా సంస్థలను సమర్థవంతంగా పాలించారు. 2007 నుండి 2013 వరకూ ఎమ్మెల్సీగా కూడా పనిచేశారు. 2014 సాధారణ ఎన్నికలలో పార్టీ అధ్యక్షుడు చంద్రబాబు అదేశానుసారం మెట్ట ప్రాంతమైన పెద్దాపురం నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి భారీ ఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. విశ్వసనీయతకు మారుపేరుగా సాధారణ కార్యకర్త స్థాయి నుండి అనేక పదవులు చేపట్టి పార్టీ జయాపజయాలలో కీలక పాత్ర పోషించిన రాజప్ప మొదటి నుండి పార్టీ సిద్దాంతాలకు కట్టుబడి పనిచేసారు. రాజప్ప విశ్వనీయత, సమర్ధతే ఆయనకు మొదటిసారి ప్రత్యక్ష ఎన్నికలలో భారీ విజయాన్ని అదించడంతో పాటు అదినేత నుండి ప్రశంసలనూ కురిపించింది.

title: వెమలి

text: వేమలి అనేది ఒక మారుమూల గ్రామం. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, గజపతినగరం మండలంలో ఉంది. ఈ గ్రామం కోడ్ 31. ఈ గ్రామంలో మాజీ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు మహిళా జన్మభూమి కార్యక్రమాన్ని అప్పటి గ్రామ సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు (2001-2006) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించడం జరిగింది. ముఖ్యమంత్రి ఈ గ్రామాన్ని సందర్శించడానికి గల కారణం అప్పట్లో రాష్ట్రంలోని అందరు సర్పంచ్ లు పనికి ఆహార పథకంలో 2-5కేజీల బియ్యం కూలీలకు ఇచ్చేవారు. కానీీ వేమలి గ్రామ సర్పంచ్ మాత్రం 10-15 కేజీల బియ్యం కూలీలకు ఇచ్చేవారు. ఈ గొప్పతనాన్ని మెచ్చుకొని నారా చంద్రబాబు నాయుడు గారు ముఖ్యంత్రి హోదాలో వేమలి గ్రామంలో మహిళా జన్మభూమి కార్యక్రమాన్ని అప్పటి గ్రామ సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు (2001-2006) ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించడం జరిగింది.ఈ కార్యక్రమంలో సర్పంచ్ ను ముఖ్యమంత్రి ప్రశంశిస్తూ ఈ గ్రామంలో ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలను (1-5తరగతులు) ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల (1-7రతరగతులు) గా తీర్చిదిద్దారు. గ్రామానికి 100పక్కాగ్రుహాలను మంజూరు చేశారు.ఈ గ్రామానికి తారు రోడ్డును కూడా మంజూరు చేశారు.ఆ సంవత్సరంలో 10వ తరగతిలోమండలంలో మొదటి 10 ర్యాంకులు సాధించిన వారిలో ఒకడైన సుంకరి యశోద కృష్ణకు సర్పంచ్ అయిన బైరెడ్డి అప్పలనాయుడు 500/-రూ.లు నగదును సభా వేదికపైన బహూకరించడం జరిగింది.

title: స్వాతంత్రోద్యమంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముస్లిములు

text: ఈ సందర్భంగా అనంతపురం జిల్లా రాయదుర్గం చెందిన స్వర్ణకారుడు గుంతకల్ బాబా సాహెబ్ నెల్లూరు, అలీపూర్ జైలులో ఏడు మాసాల శిక్షను అనుభవించారు. గుంతకల్ బాబా సాహెబ్‌గా ఖ్యాతి గాంచిన బాబా సాహెబ్ అనంతపురం జిల్లా కణేకల్లు నివాసి. ఆయన ఆనాటి ప్రముఖ నాయకులతో కలసి వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. హిందూపూర్ నివాసి, టైలర్ పీర్ సాహెబ్, డిఫెన్స్ ఆఫ్ ఇండియా రూల్స్ క్రింద మూడు మాసాలు, ప్రకాశం జిల్లా అమ్మనబ్రోలుకు చెందిన టాంగా డ్రెవర్ షేక్ చెంగీ షా మూడు మాసాల కఠిన జైలుశిక్ష అనుభవించారు. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భీమవరం వ్యాపారి షేక్ అలీ సాహెబ్ తీవ్రమైన లాఠీచార్జీకి గురి కావడమే కాకుండా నాలుగు మాసాల జైలు శిక్షకు గురయ్యారు. తణుకు తాలూకాకు చెందిన మహమ్మద్ హుస్సేన్ వ్యక్తి సత్యాగ్రహం కార్యక్రమాలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. ఆకివీడు పరిసర గ్రామాలకు చెందిన ఉద్యమకారులు మహమ్మద్ గౌస్, మహమ్మద్ హుస్సేన్ తదితరులు ఆకివీడులో నివాసముంటున్న స్ధానిక ప్రభుత్వ ప్రతినిధులైన కరణం, మునసబుల గృహాలకు వెళ్లి ప్రభుత్వ రికార్డులను బయటకు తెచ్చి కుప్పగా పోసి తగులబెట్టారు. ఈ సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని అబ్దుల్ మజీద్ ఖాన్ తదితరులను అరెస్టులు చేసి స్పృహ కోల్పోయేంత వరకు పోలీసులు క్రూరంగా చితకబాదారు. ఆ తరువాత వీరందరికి రెండు సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష, రెండు వందల రూపాయల జరిమానా విధించటం జరిగింది. నరసాపురం నాయకులు షేక్ మీరా టెలిఫోన్ తీగలను తెంపి, రిజిష్ట్రారు ఆఫీసు వద్ద ప్రభుత్వ రికార్డులు దగ్ధం చేసిన సందర్భంగా లాఠీచార్జీకి గురయ్యారు. తాడేపల్లి గూడెంకు చెందిన షేక్ పెద మస్తాన్ రెండు సంవత్సరాలు జైలుశిక్షకు గురయ్యారు. షేక్ రహీం ఖాన్‌కు ఒక మాసం జైలు, 12 లాఠీ దెబ్బల శిక్ష విధించారు. కృష్ణాజిల్లా నూజివీడుకు చెందిన కొత్వాల్ అబ్బాస్ అలీ కుమారుడు మహమ్మద్ హుస్సేన్ లాఠీఛార్జీలో తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. కొనకంచి నివాసి షేక్ సర్దార్ సాహెబ్‌కు కోర్టు ముగిసేవరకు శిక్ష పడింది. అయినా ఆయన మళ్ళీ సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. ఈ విధంగా అనేక సంఘటనల్లో పలువురికి కఠినశిక్షలు పడ్డాయి. కర్నూలు జిల్లా పాణ్యానికి చెందిన షంషేర్ బేగ్‌కు ఆరు మాసాల జైలు, 500 జరిమానా లేక మూడు మాసాల జైలు శిక్ష విధించారు. జరిమానా కట్టడానికి ఆయన నిరాకరించారు. జరిమానా కడితే తాను చేసిన పనిని నేరంగా అంగీకరించటమేనని భావించిన ఆయన జరిమానా కట్టకుండా అదనంగా మూడు మాసాల జైలు జీవితం గడిపారు. నంద్యాల -పాణ్యం మధ్యన రైల్వేలైనుకు ఫిష్ ప్లేట్లు తొలగించినందుకు గాను షంషేర్ బేగ్, ముల్లా, మహబూబ్ సాహెబ్‌లు ఏడాది జైలు శిక్షను అనుభవించారు. షంషేర్ బేగ్ ఆ తరువాత కూడా ఉద్యమంలో నిర్విఘ్నంగా పాల్గొన్నారు. స్వతంత్ర భారతంలో రెండు సార్లు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యులుగా ఎంపికయ్యారు. కడపజిల్లా పులివెందుల తాలూకా పైడిపాలెం గ్రామానికి చెందిన సామాన్య రైతు దూదేకుల హుస్సేన్ సాహేబ్ రెండు మాసాలు దారుణమైన జైలు జీవితాన్ని రుచి చూశారు. కదిరికి చెందిన యస్. ఖాజా మొహిద్దీన్ సాహెబ్ పలు ప్రదర్శనలు నిర్వహించి, ఆ ప్రదర్శనలలో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ దుర్మార్గాలను బహిరంగ పర్చుతూప్రజలను ఉద్యమ బాటన నడవాల్సిందిగా ప్రోత్సహిస్తూ ముందుకుసాగి శిక్షలను అనుభవించారు. వైఎస్ఆర్ జిల్లా కొండాపసూర్ గ్రామస్థులు షేక్ నబీ రసూల్ గాంధీజీ ఉపన్యాసాలతో ప్రభావితమై, వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. ఆయన మూడు మాసాల జైలు శిక్షను రుచిచూడాల్సి వచ్చింది. వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొనడాన్ని స్వగ్రామం వద్దంటున్నా ఆయన ధైర్యంగా ముందుకు సాగారు. ఈ సందర్భంగా కడప కోటిరెడ్డి సహచరుడు డి. హుస్సేన్ సాహెబ్ రెండు మాసాల శిక్షకు గురి కాగా, షేక్ మహమ్మద్ సాహెబ్ అఖిల భారత ముస్లిం లీగ్ రాజకీయాలతో ప్రభావితులైన ముస్లింలను కాదంటూ జాతీయోద్యమ పోరాట కార్యక్రమాలలో పాల్గొని ప్రముఖ పాత్రను నిర్వహించారు. జాతీయోద్యమంలో భాగంగా యుద్ధ వ్యతిరేక ప్రచారంలో పాల్గొంటున్న కొండా అప్పాపురం నివాసి టైలర్ షేక్ నబీ రసూల్ సాహెబ్ మూడు మాసాలు, గుంటూరుకు చెందిన సయ్యద్ జానీ సాహెబ్ నరసరావుపేట జైలులో నెల రోజులపాటు శిక్షను అనుభవించారు. షేక్ గాలిబ్ సాహెబ్, షేక్ అలీలు అరెస్టయ్యారు. యుద్ధ వ్యతిరేక నినాదాలు చేసినందుకు వెంకటగిరి నివాసి షేక్ చబీ సాహెబ్‌కు కోర్టు ముగిసేవరకు నిలబడాల్సిందిగా న్యాయస్థానం శిక్ష విధించింది. అనంతపురం జిల్లా చియ్యడు గ్రామానికి చెందిన రబియాబి భర్త మొహిద్దీన్ సాహెబ్‌తో కలిసి వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని చరిత్ర సృష్టించారు.ఆంధ్రావనిలో ఒక ముస్లిం మహిళ వ్యక్తి సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో బహిరంగంగా ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనడం ఇదే ప్రథమమని పలువురు శ్లాఘించారు.

title: గజపతి జిల్లా

text: గజపతి (ఆంగ్లం: Gajapati) ఒడిషా రాష్ట్రంలోని జిల్లా. ఇది గంజాం జిల్లా నుండి అక్టోబరు, 1992 లో ఏర్పడింది. ఈ జిల్లా పేరు పర్లాకిమిడి మహారాజా మరియు ఒడిషా మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయిన శ్రీ కృష్ణచంద్ర గజపతి నారాయణ దేవ్ పేరున ఇవ్వబడింది. ఈ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం పర్లాకిమిడి (Paralakhemundi). ఇది ప్రస్తుతం రెడ్ కారిడార్ (లో భాగంగా ఉంది.

title: బలపనూరు (సింహాద్రిపురం)

text:
బలపనూరు, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, సింహాద్రిపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామం ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి స్వర్గీయ వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి స్వగ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన సింహాద్రిపురం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పులివెందుల నుండి 14 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1359 ఇళ్లతో, 5119 జనాభాతో 3709 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2546, ఆడవారి సంఖ్య 2573. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 828 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593200.పిన్ కోడ్: 516464.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఇటీవలి చరిత్ర

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రిగా నీలం సంజీవరెడ్డి ప్రమాణ స్వీకారం చేసాడు. కానీ ఆయన అఖిల భారత కాంగ్రెసు కమిటీకి అధ్యక్షుడవడంతో 1960 జూన్ 10న ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసాడు. తరువాత రాయలసీమకు చెందిన నేత దామోదరం సంజీవయ్య ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. 1962 సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత సంజీవరెడ్డి మళ్ళీ 1962 మార్చి 12న ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. కర్నూలు రవాణా వ్యవస్థ జాతీయీకరణ వివాదంలో సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వ్యతిరేకంగా రావడంతో, నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ 1964లో ఆయన రాజీనామా చేసాడు.

title: కేశూభాయి పటేల్

text: 1930 జూలై 24 న జన్మించిన కేశూభాయి పటేల్ (Keshubhai Patel) గుజరాత్ రాష్ట్రానికి రెండు సార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన సీనియర్ భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు. మొదటి పర్యాయం 1995 మార్చి నుంచి 1995 అక్టోబరు వరకు, మళ్ళీ రెండో పర్యాయం 1998 మార్చి నుంచి 2001 అక్టోబరు వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిని నిర్వహించాడు. ఇతడు రైతు కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తి.

title: టంగుటూరి ప్రకాశం

text: 1955లో మధ్యంతర ఎన్నికలు నిర్వహించే సమయానికి ప్రకాశం క్రియాశీల రాజకీయాలనుండి విరమించుకున్నాడు. 1956, నవంబర్ 1న అప్పటి హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని తెలంగాణా ప్రాంతం, ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో కలిసిపోయి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరించింది. ప్రకాశం అనుయాయి అయిన నీలం సంజీవరెడ్డి సమైక్య రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రి అయినాడు. రాజకీయాలనుండి వైదొలిగినా, ప్రకాశం చురుకుగా రాష్ట్రమంతటా పర్యటించాడు. అలాంటి ఒక ఒంగోలు పర్యటనలో వడదెబ్బకు గురై, నీరసించి హైదరాబాదులో ఆసుపత్రిలో చేర్పించబడ్డాడు. అక్కడే ప్రకాశం 1957, మే 20న పరమపదించాడు.

title: ప్రణబ్ ముఖర్జీ

text: ముఖర్జీ 2012 జూలై 25న అప్పటి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిచే భారత 13వ రాష్ట్రపతిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసాడు.[38] అతను ఈ పదవి నిర్వహించిన వారిలో బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన మొదటి వ్యక్తి. [18] కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ, అప్పటి ప్రధాన మంత్రి మన్ మోహన్ సింగ్లు అతనికి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.[39] పూర్వపు కమ్యూనిస్టు నాయకుడు సోమనాథ్ ఛటర్జీ ముఖర్జీని "భారతదేశ ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్, రాజనీతిజ్ఞుడు"గా కొనియాడి "ఉన్నత పదవిలో అత్యంత సామర్థ్యం ఉన్న వ్యక్తి వచ్చాడు" అని తెలిపాడు. [40] ప్రతిపక్ష నేత శరద్ యాదవ్ "దేశానికి ప్రణబ్ ముఖర్జీ లాంటి అధ్యక్షుడు అవసరం." అని వ్యాఖ్యానించాడు. [41] ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి షీలా దీక్షిత్ ముఖర్జీ "తెలివైన అధ్యక్షుల్లో ఒకరు" అని వ్యాఖ్యానించింది. ప్రతిపక్ష శ్రేణులలోని పార్టీలు ముఖర్జీకి మద్దతు ఇచ్చాయని ఆమె మరింత ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేశారు. ఈ సందర్భంలో "ప్రణబ్ ముఖర్జీ అధ్యక్షుడిగా ఓటు వేయాలని కోరుకున్నందుకు ఎన్.డి.ఎ విడిపోయింది" [42]. భారతీయ జనతా పార్టీ తమ లెజిస్లేటివ్ సభ్యులు క్రాస్ ఓటింగ్ చేయడాన్ని చూసి షాక్ కు గురైంది[43]. అయినప్పటికీ బి.జె.పి అధ్యక్షుడు నితిన్ గడ్కరి ముఖర్జీకి శుభాకాంక్షలు తెలిపాడు. నితిన్ "భారతదేశపు కొత్త రాష్ట్రపతిగా ప్రణబ్ ముఖర్జీకి నేను నా హృదయపూర్వక అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను" అని ప్రకటించాడు. గట్కారీ "ఈ దేశం మరింత అభివృద్ధి, పురోగతి చెందుతుందని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. నేను అతనికి విజయం, ఒక ప్రకాశవంతమైన భవిష్యత్తు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను" అని వ్యాఖ్యానించాడు. [44]

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: బూర్గుల రామకృష్ణా రావు హైదరాబాదు రాష్ట్ర చివరి ముఖ్యమంత్రి అయిన బూర్గుల రామకృష్ణారావు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ పోరాటయోధులలో ముఖ్యుడు. 1915 నుంచే ఈయన పోరాటం ప్రారంభమైంది.పలుమార్లు జైలుకు వెళ్ళినాడు. బ్రిటీష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గేయాలు, రచనలు చేసి ప్రజలలో ఉత్తేజం కలిగించాడు. ఈయన స్వస్థలం షాద్‌నగర్ మండంలోని బూర్గుల గ్రామం. ఇంటిపేరు పుల్లంరాజు అయిననూ ఊరిపేరే ఇంటిపేరుగా మారిపోయింది. 1952లో షాద్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుంచి గెలుపొంది ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ అవరతణకు వీలుగా ఆంధ్రరాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి పదవిని త్యాగం చేసిన మహనీయుడు. ఆ తర్వాత కేరళ, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు గవర్నర్గా పనిచేశాడు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి: ప్రముఖ న్యాయవాది, పత్రికా సంపాదకుడు, గ్రంథాలయోద్యమనేత, రాజకీయ నాయకుడు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి పాలమూరు జిల్లా మనోపాడ్ మండలంలోని ఇటిక్యాలపాడు గ్రామంలో 1896, మే 28న జన్మించాడు. 1926లో గోల్కొండ పత్రికను స్థాపించి నిజాం ప్రభుత్వపు లోపాలను ఎండగట్టాడు. మెదక్ జిల్లా లోని జొగిపేటలో జరిగిన నిజామ్ ఆంధ్ర మహాసబ ప్రథమ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహిన్చారు1944లో జరిగిన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుకు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. 1952లో జరిగిన తొలి ఆంధ్రరాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో వనపర్తి నుంచి ఎన్నికయ్యాడు. 1953 ఆగష్టు 25న ఆయన మరణించాడు. రాజా బహదూర్ వెంకట్రాం రెడ్డి: ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడైన రాజా బహదూర్ వెంకట్రాం రెడ్డి మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందినవాడు. నిజాంకు కొత్వాల్‌గా పనిచేసిన అనుభవం ఉంది. తరువాత గోల్కొండ పత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. హైదరాబాదు . ప్రజాచైతన్యం కల్గించడానికి అనేక విద్యాసంస్థలను స్థాపించాడు. వందేమాతరం రామచంద్రారావు: పాలమూరు జిల్లానుంచి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న ప్రముఖ నేతలలో వందేమాతరం రామచంద్రారావు ఒకడు. ఇతని అసలు పేరు రామచంద్రయ్య. తొలుత గద్వాల సంస్థానంలో సబ్‌ఇన్స్‌పెక్టర్ ఉద్యోగంలో చేరి, ఆ తర్వాత ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి హిందూమహాసభలో చేరినాడు. పలుసార్లు జైలుశిక్ష అనిభవించాడు. విచారణ సమయంలో ఊరు, తండ్రిపేరు అడగగా అన్నింటికీ వందేమాతరం అనే సమాధానం ఇచ్చాడు. అందుచే జైలునుంచి విడుదల అనంతరం అందరూ వందేమాతరం రామచంద్రారావు అని పిల్వడం ప్రారంభించారు. బి.సత్యనారాయణరెడ్డి: 1927లో మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా అన్నారంలో జన్మించాడు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో మరియు నిరంకుశ నిజాం వ్యతిరేకోద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. 1990లో ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నరుగా, ఆ తర్వాత ఒడిషా గవర్నరుగా పనిచేశాడు. ఇదే కాలంలో బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ ఇంచార్జి గవర్నరుగా కూడా విధులు చేపట్టాడు. 2012 అక్టోబరు 6న మరణించాడు హాస్టల్ రామారావు: స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొని ప్రముఖ పాత్ర వహించిన పాలమూరు వ్యక్తి హాస్టల్ రామారావు అసలు పేరు సంతపూర్ రామారావు. కొల్లాపూర్ మండలం అతని స్వస్థలం. స్వతంత్ర భారతదేశంలో కలిసేందుకు హైదరాబాదు సంస్థానం నిరాకరించడంతో నిజాం ప్రభుత్వంపై తిరుగుబాటు చేసి1947లో అరెస్టు వారెంట్‌కు గురై రెండేళ్ళు అజ్ఞాతంలోకి వెళ్ళినాడు. స్వాతంత్ర్యం తరువాత నాగర్ కర్నూల్లో హరిజనుల కోసం హాస్టల్ ప్రారంభించి హరిజనోద్ధరణకు పాటుపడినందులకు అతని పేరు హాస్టల్ రామారావుగా స్థిరపడింది. గడియారం రామకృష్ణ శర్మ: పాలమూరు జిల్లాకు చెందిన రచయితలలో గడియారం రామకృష్ణ శర్మ ప్రముఖుడు. ఆయన రచించిన శతపత్రం పుస్తక రచనకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది [10]. ఇతడు 1919లో అనంతపురం జిల్లాలో జన్మించి పాలమూరు జిల్లాలోని ఆలంపూర్లో స్థిరపడ్డాడు. 2006 జూలైలో మరణించాడు. అతడు రచించిన పుస్తకాలలో మాధవిద్యారణ్య చరిత్ర ప్రముఖమైనది. రాజగిరి పరశురాములు: ఇతను ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త. సర్వోదయం ఉద్యమంలో జాతీయ స్థాయిలో పనిచేసారు. అమ్రాబాద్ మండలం వంకేశ్వరంలో 1929లో జన్మించిన పరశురాములు భూదానోద్యమ రూపశిల్పి అయిన వినోభాబావే ప్రియశిష్యుడిగా చాలాకాలం పనిచేసారు. రాజా రామేశ్వర్ రావు 1: సంస్థానాధీశుడు, పరిపాలనదక్షుడు, సంస్కర్త. 19వ శతాబ్ది తొలిసంవత్సరాలలో వనపర్తి సంస్థానాధీశునిగా పరిపాలన ప్రారంభించిన రామేశ్వర్ రావు మరణించేంతవరకూ దాదాపుగా 43 సంవత్సరాల పాటు పరిపాలించారు. చుట్టుపక్కల బ్రిటీష్ ఇండియాలో జరుగుతున్న మార్పులను అనుసరించి వనపర్తి సంస్థానంలో వివిధ సంస్కరణలు, నూతన రాజ్యపాలన విధానాలు చేపట్టారు. సైన్యబలం వల్ల ఆయన సంస్థానంలో స్వతంత్రమైన పాలన చేపట్టేవారు.[11]. హైదరాబాదీ బెటాలియన్ 1853 నవంబర్ 5 న సృష్టించారు. 1866లో ఆయన మరణము తర్వాత, ఈ బెటాలియన్ నిజాం సైన్యములో కలపబడి ఆ సైన్యానికి కేంద్రబిందువు అయ్యింది[12].

title: శారద ముఖర్జీ

text:
శారదా ముఖర్జీ 1977 మే 5 నుండి 1978 ఆగష్టు 14 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నరుగా ఉంది. 1978 ఆగష్టు 14 నుండి 1983, ఆగష్టు 5 వరకు గుజరాత్ రాష్ట్రానికి గవర్నరుగా ఉంది.
శారదా ముఖర్జీ, 1977లో దివిసీమను అతలాకుతలం చేసిన భీకరమైన తుఫాను నేపథ్యంలో, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు దీటుగా పనిచేసే చేతన సంస్థను స్థాపించి, సహాయ పునరావాస కార్యక్షికమాలను చేపట్టి, రాష్ట్రప్రజల అభినందనలు అందుకున్నది. చేతన సంస్థకు గవర్నర్ అధ్యక్షులుగా, ముఖ్యమంత్రి ఉపాధ్యక్షులుగా వ్యవహరించే పద్ధతిలో సంస్థ నియమనిబంధనలను అప్పటి గవర్నర్ కార్యదర్శి మోహన్ కందా తోడ్పాటుతో రూపొందించారామె. తుఫాను బాధితులకు ప్రభుత్వం నిర్మించిన నిర్వాసితుల కాలనీకి ఈవిడ పేరుమీదుగా శారదానగర్ అని పేరుపెట్టారు.

title: కడప కోటిరెడ్డి

text: కోటిరెడ్డి, చిత్తూరు జిల్లా, మదనపల్లె తాలూకాలోని నారాయణ చెరువు (కోటిరెడ్డిగారి పల్లె) లో 1886లో జన్మించాడు. 1911లో ఇంగ్లాండులోని మిడిల్ టెంపుల్ నుండి బారిష్టర్ ఎట్ లా పట్టా పుచ్చుకున్న కోటిరెడ్డి న్యాయవాదిగా, రైతుగా కడపలో స్థిరపడ్డాడు. ఈయన గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావుతో కలిసి రాయలసీమలో హోమ్ రూల్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఈయన కల్లూరు సుబ్బారావు, పప్పూరు రామాచార్యులతో సన్నిహితంగా పనిచేసేవాడు. వీరిద్దరూ, ఆ తర్వాత రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రి అయిన నీలం సంజీవరెడ్డికి రాజకీయ గురువులు.

title: అన్నా చాందీ

text:
జస్టిస్ అన్నా చాందీ భారత దేశంలో మొదటి మహిళా న్యాయమూర్తి. ఆమె భారతదేశంలోని జిల్లాకోర్టులో 1937లో మొదటి మహిళా న్యాయమూర్తిగా పనిచేసారు. ఆమె భారతదేశంలోని మొదటి, ప్రపంచంలో బహుశా రెండవ హైకోర్టు న్యాయవాదిగా( 1959) పనిచేసిన మొదటి మహిళ. She died on 20 July 1996.
ఆమె మే 4 1905 న భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రానికి చెంఇద్న ట్రావన్స్‌కోర్ లో మలయాళీ, సిరియన్ క్రిస్టియన్ దల్లిదండ్రులకు జన్మించారు. ఆమె న్యాయవాదిగా 1928లో చేరి ట్రావెన్స్‌కోర్ నందలి జిల్లా న్యాయమూర్తిగా ట్రావెన్స్‌కోర్ దివాను అయిన సి.పి.రామస్వామి అయ్యర్ చే నియమింపబడెను.

title: పాలిచెర్ల రవి కిరణ్‌కుమార్ రెడ్డి

text:
పాలిచెర్ల రవి కిరణ్‌కుమార్ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ దివంగత ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి వ్యక్తిగత కార్యదర్శి, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ కోశాధికారి. అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి ఆరోగ్యశ్రీ పథకానికి అతను ఇంచార్జీగా వ్యవహరించాడు. ప్రభుత్వ సహాయం కావాల్సిన నిరుపేదలందరికీ సహాయం చేసేందుకు అతను ముందుండేవాడు.
నెల్లూరు జిల్లా దామరమడుగు గ్రామానికి చెందిన కిరణ్ సీఏ అభ్యసించి తొలుత బ్యాంకులో ఉద్యోగం చేశారు. ఆ తరువాత బ్యూరో ఆఫ్ ఎకనమిక్స్ అండ్ స్టాటిస్టిక్స్‌లో ఏడిగా పనిచేశారు. సెర్ప్‌లో ఫైనాన్స్ మేనేజర్‌గా కూడా పనిచేవారు. 2004లో వై.ఎస్ ముఖ్యమంత్రి అయిన తరువాత ఆయన వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా నియమితులయ్యారు. వై.ఎస్ మరణం తరువాత కొంత కాలం విజయమ్మకు వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. స్వచ్ఛంద పదవీవిరమణ తీసుకుని పార్టీ స్థాపించినపుడు అందులో తొలి కోశాధికారిగా నియుక్తులయ్యారు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 28వ యేట రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో అందరికన్నా చిన్నవయసు గల సభ్యుడు, మంత్రి [47] తెలంగాణ రాష్ట్రం విభజన జరగక పూర్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించినఘనత. రాష్ట్ర విభజన తరువాత కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ కు తొలిముఖ్యమంత్రిగా 2014 జూన్ 8 నుండి సేవలు. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో అత్యధిక కాలం పరిపక్షనాయకునిగా సేవలు.[48] ఇండియా టుడే ద్వారానిర్వహించిన ఓటుంగులో ఐ.టి. ఇండియన్ ఆఫ్ దమిలీనియంగా ఎంపిక.[49] టైం మ్యాగజైన్ ద్వారా "సౌత్ ఆసియన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. [50] ఎకనమిక్స్ టైమ్స్ నుండి "బిజినెస్ పర్సన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. "సి.ఇ.ఒ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్"గా ఆయనను పిలుస్తారు. 2016 జనవరి 30 న పూణే ఆధారిత సంస్థ భారతీయ ఛాత్ర సంసద్, ఎం.ఐ.టి స్కూల్ అపహ్ గవర్నెన్స్ తో కలసి "ఆదర్శ్ ముఖ్యమంత్రి పురస్కారం".[51] మే 2017లో "ట్రాన్స్‌ఫార్మాటివ్ ఛీఫ్ మినిస్టర్ అవార్డు".

title: రొక్కం లక్ష్మీనరసింహ దొర

text: 1952 లో ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా మద్రాసు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. ఆకాలంలో కుప్పుస్వామి ప్రాథమిక విద్యావిచారణ సంఘంలో, దేవాదాయ ధర్మాదాయ కమిటీలో మరియు భూసంస్కరణల కమిటీలో సభ్యుడిగా తన సేవలను అందించాడు. 1955 నుండి 1956లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడే వరకు ఆంధ్ర రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకరుగా పనిచేశాడు. ఈయన ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి మొట్టమొదటి స్పీకరు ఆగష్టు 15 1950 న శ్రీకాకుళం జిల్లా పాలకొండ, టెక్కలి, శ్రీకాకుళం మరియు పార్వతీపురం రెవెన్యూ డివిజన్లతో ఏర్పడినది. జనవరి 3 1951 న శ్రీకాకుళం జిల్లా బోర్డు యేర్పడినది. దీనికి మొదటి అధ్యక్షునిగా రొక్కం లక్ష్మీనరసింహదొర ఎన్నికయ్యారు.

title: బద్వేలు

text:
బద్వేలు, కడప జిల్లాలోని ఒక ముఖ్య పట్టణము.
పిన్ కోడ్ నం. 516 227.
మాట్ల కుమార అనంత కాలములో ఆముదాలయేరు, తిక్కలేరు, గుండ్లవాగు అను మూడు వాగుల సంగమములో భద్రపల్లె అనే గ్రామము ఉంది. ఇక్కడ ఒక పెద్ద చెరువు కూడా నిర్మించబడింది. భద్రపల్లె కాలక్రమములో బద్దవోలు, బద్దెవోలు అయినది. ఇదియే నేటి బద్వేలు పట్టణము.
మరొక కథనము ప్రకారము 'సుమతి' శతక కారుడైన "బద్దెన" పేరు మీదుగా మొదట 'బద్దెనవోలు' అనియు, పిమ్మట అదియే 'బద్దెవోలు' గను, కాలక్రమమున నేటి 'బద్వేలు' గను రూపాంతరము చెందడమయినది. నేడు బద్వేలు వైఎస్ఆర్ జిల్లాలో ఒక ముఖ్యమయిన నియోజకవర్గముగా విరాజిల్లుచున్నది.
స్థాపక గురువులు :
పట్టణంలో రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ వారి వాహనాగారము ఉంది. ఇక్కడి నుండి రాష్ట్రంలోని దాదాపు అన్ని ప్రదేశాలకు రోడ్డు రవాణా సౌకర్యము గలదు.
బి.వి.ఆర్. వ్యవసాయ బి.ఎస్.సి.కళాశాల:- ఈ కళాశాలను 2016,నవంబరు-26న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబునాయుడుగారు ప్రారంభించినారు. కడప జిల్లాలో ఇది తొలి వ్యవసాయ బి.ఎస్.సి.కళాశాల. [2]

title: టంగుటూరి ప్రకాశం

text: టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు (ఆగష్టు 23, 1872 – మే 20, 1957) సుప్రసిద్ధ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు మరియు ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి. నిరుపేద కుటుంబంలో పుట్టి, వారాలు చేసుకుంటూ చదువుకుని, ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయిన ధీరోదాత్తుడు, టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు. 1940, 50లలోని ఆంధ్ర రాజకీయాల్లో ప్రముఖంగా వెలుగొందిన వ్యక్తుల్లో ప్రకాశం ఒకడు. ప్రత్యేకాంధ్ర రాష్ట్ర సాధనలో నిర్ణాయక పాత్ర పోషించాడు. మద్రాసులో సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక ప్రదర్శనలో తుపాకి కెదురుగా గుండెనుంచి ఆంధ్రకేసరి అని పేరు పొందినవాడు.

title: బూర్గుల రామకృష్ణారావు

text: 1952లో మొదటిసారి హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి ఎన్నికలు జరిగిపుడు, మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలోని షాద్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుంచి హైదరాబాద్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. ఆ ఏర్పడిన ప్రజాప్రభుత్వంలో ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.[3] పూర్తి మెజారిటీ లేకున్ననూ, మంత్రివర్గంలో సంపూర్ణ సహకారం లేకున్ననూ, పరిపాలన దక్షుడైన ముఖ్యమంత్రిగా పేరుగాంచాడు.[4] 1956లో హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలను విడదీసి, కోస్తా, రాయలసీమ లతో కలిపి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పాటు అయినపుడు, కొత్త రాష్ట్రానికి నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. బూర్గుల, కేరళ రాష్ట్రానికి గవర్నరుగా వెళ్ళాడు. 1960 వరకు కేరళ గవర్నరుగా పనిచేసి, తరువాత 1962 వరకు ఉత్తర ప్రదేశ్ గవర్నరుగా పనిచేసాడు. 1948 జనవరిలో ప్రభుత్వ ఏజెంట్ జనరల్‌గా హైదరాబాద్ వచ్చిన కె.యం. మున్షీని నిజాం ఆజ్ఞలకు విరుద్ధంగా అందరికన్నా ముందే సందర్శించి పాలకుల ఆగ్రహానికి గురయ్యారు. ఆ సంవత్సరంలోనే హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ నాయకుడై ప్రజా ఉద్యమానికి సారథ్యం వహించాడు. హైదరాబాద్ సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనం కావడానికి కృషి సల్పిన తీరు విశేషమైనది. రాజకీయ రంగంలోనే కాకుండా సాంఘిక సాంస్కృతిక రంగాల్లో వీరు చేపట్టిన సేవ ప్రత్యేకమైనది. ఖాదీ బోర్డు విచారణ సంఘం, మధ్యప్రదేశ్ విషయ పరిశీలన సంఘం, ఆంధ్రప్రదేశ్ భారత్ సేవక సమాజం అధ్యక్షులుగా ఉన్నాడు. చరిత్ర, శాస్త్ర విజ్ఞానాల తెలుగు ఉర్దూ అకాడమీ, భారతీయ విద్యాభవన్, ప్రశాంతి విద్వత్ పరిషత్ అధ్యక్షులుగా గొప్ప సాంస్కృతిక సేవలందించాడు. క్లాసికల్ లాంగ్వేజి కమిషన్ సభ్యులుగా, దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ, సంస్కృత పరిషత్‌ల ఉపాధ్యక్షులుగా భాషా సేవలు అందించాడు.

title: సుంకర బాలపరమేశ్వరరావు

text:
సుంకర బాలపరమేశ్వరరావు (జననం 12 ఫిబ్రవరి 1928) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ న్యూరోసర్జన్ నిమ్స్ తొలి డైరెక్టర్‌గా, ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌గా అనేక బాధ్యతలు నిర్వహించిన బాలపరమేశ్వరరావు 1983లో పదవీ విరమణ చేశారు. దాదాపు 15 వేలదాకా సర్జరీలు చేసారు. ఆయనకు డా.బి.సి.రాయ్ అవార్డు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో న్యూరో జర్జరీ అభివృద్ధి చేసినందుకు గాను వచ్చింది.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని భీమవరంలో శ్రీమతి సుంకర సీతమ్మ మరియు సుంకర కనకం లకు ఫిబ్రవరి 12 1928 న జన్మించారు.ఆయన ప్రారంభ విద్యను మద్రాసులోని మైలాపూర్ లోని సెయింట్ థామస్ కాన్వెంట్ లోనూ, తదుపరి మచిలీపట్నంలోని భీమవరం లోనూ పూర్తి చేసారు. ఆయన 1945 నుండి 1950 వరకు ఆంధ్రా మెడికల్ కళాశాలలో ఎం.బి.బి.ఎస్ ను చేసారు. ఆయన 1950 లో అసాధారణ ప్రతిభకు గానూ సిల్వర్ జూబ్లీ అవార్డును కైవసం చేసుకున్నారు. ఆయన ఎం.ఎస్. జనరల్ సర్జరీని 1954 కీ ఆంధ్రా మెడికల్ కళాశాల, విశాఖపట్నంలో చేసారు. ఆయన మంచి క్రీడాకారుడు మరియు టెన్నిస్ ఛాంపియన్.
ఆయన ఆరు సంవత్సరాలు ఆంధ్రా మెడికల్ కాలేజీలో చేసిన తరువాత డెప్యుటేషను పై మద్రాసులో న్యూరోసర్జర్ శిక్షణ కొరకు వెళ్లారు. అచట ప్రముఖ న్యూరోసర్జన్ అయిన బి.రామమూర్తి అనే ప్రొఫెసర్ వద్ద శిక్షణ పొందారు. ఆ తరువాత యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ వెళ్ళారు. చివరికి ఆంధ్రా మెడికల్ కాలేజి, విశాఖపట్నంలో స్థిరపడ్డారు. 1956 లో ఆయన ఆంధ్రా మెడికల్ కళాశాల మరియు కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రి, విశాఖపట్నం లలో న్యూరోజర్జన్ విభాగాన్ని ప్రారంభించారు. ఆ విభాగాలు 2006 న గోల్డెన్ జూబ్లీ ఉత్సవాలు జరుపుకున్నాయి. ఆయన ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పటల్ లో 1974-76 మధ్య పనిచేసారు. సూపరిండెంటెంట్ న్యూరో సర్జన్ గా నిజాం ఆర్థోపెడిక్ హాస్పటల్ అండ్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడిసినల్ స్పెషలిటీస్, హైదరాబాదు (1976-80) లో పనిచేస్తూ పరిశోధనలు చేసారు. ఉస్మానియా యూనివర్శిటీలో న్యూరో సర్జన్ ప్రొఫెసర్ గా, ప్రిన్సిపాల్ గా (1980), ఫాకల్టీ ఆఫ్ మెడిసిన్ లో డీన్ గా (1982-83) పనిచేసారు. మానసిక వైద్య చికిత్సలో నూతన ప్రక్రియలను ఆవిష్కరించారు. ఎలక్ట్రిక్ ట్రీట్ మెంటును పూర్తిగా విమర్శించారు. ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫెలోషిప్ అందుకున్నారు. న్యూరాలజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియాకు అధ్యక్షులుగా (1974) రాణించారు. వివిధ వైద్య సంబంధిత అసోసియేషన్లలో ఉన్నత పదవులు పొందారు.ఆయన 1983 లో ఉస్మానియా మెడికల్ కళాశాలలో పదవీవిరమణ చేశారు.

title: పరిటాల రవి

text:
సరెండర్ అయిన మరుసటి దినం నుంచే పరిటాల రవి క్రియాశీల రాజకేయల్లోకి ప్రవశిస్తున్నట్లు ప్రచారం ప్రారంభమయింది. ధర్మవరంలో ఓబులరెడ్డి అరాచకాలను బహిరంగంగా ఎదురించిన మొదటి వ్యక్తి షాక్ ముష్కిన్ మాజీ తీవ్రవాది అయిన ముష్కిన్ పరిటాల రవికి సన్నిహితుడు. 1993 సెప్టెంబరు 23న ఎస్వీ సోదరులు, సూరి సోదరులు ముష్కిన్ ని దారుణంగా చంపారు. 1993 జూన్ 7న రవి తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు. ఒక్క అనంతపురం జిల్లా మాత్రమేగాక రాయలసీమకు చెందినా టి డి పి కార్యకర్తలు, సానుభూతిపరులు పరిటాల రవీంద్రకు బ్రహ్మరధం పట్టారు. 1993 అక్టోబరు 24న మద్దలచెరువు గ్రామంలో టివీ బాంబు సంఘటన జరిగింది. ఈ సంఘటనతో సూరి దమ్ముడు రఘునాధరెడ్డితో సహా ఆరుగురు చనిపోయారు. ఈ సంఘటనకు ప్రధాన కారకుడు పరిటాల రవేనని కొంగ్రాస్ నాయకులూ విమర్శల వర్షం కురిపించారు. 1994 జూన్ 17న వై. యస్. రాజారెడ్డి వెంకటాపురం వెళ్ళి పరిటాల రవిని కలిశాడు. రాజారెడ్డి - రవీంద్రల కలయిక కొంగ్రెస్ వర్గాల్లో కలవరం సృష్టించింది. ఆగష్టు 7న హైదరాబాద్ సమీపంలోని షాద్నగర్ లో జంట హత్యలు జరిగాయి. హతులిద్దరూ పెనుగొండ శాశానసభ్యుడు ఎస్. వి. రమణారెడ్డి అనుచరులు.
ఈ కేసులో ప్రధాన ముద్దాయి పరిటాల రవి. వేరే కేసులో పెండింగ్ లో వున్నా వారంట్ కింద రవి కోర్ట్ అనుమతితో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరాడు. పరిటాల రవి అనుచరులకీ ఎస్వి సోదరులుకీ మధ్య ప్రత్యక్ష పోరాటం ప్రారంభమైంది. జైలునించే పరిటాల రవి నామినేషాన్ దాఖలు చశారు. అన్ని అవాంతరాలను అధిగమించి అత్యధిక మజోరిటితో విజయం సాధించాడు. ఎన్టీఆర్ మంత్రి వర్గంలో కార్మికశాఖ మంత్రి అయ్యాడు. ఆ తర్వాత కాలంలో అనంతపురం జిల్లా చరిత్ర పరిటాల రవీంద్ర అడుగు జాడల్ని అనుసరించింది అంటే అతిశయోక్తి కాదు. అధికార బలంతో శత్రుసంహారం సాగిస్తాడని వేసుకున్న ప్రత్యర్థుల అంచనాలను పరిటాల రవీంద్ర చిత్తూ చేశాడు. వివిధ గ్రామాల్లో ఫ్యాక్షన్ గ్రూపుల మద్య రాజి కుదిర్చాడు.ఫ్యాక్షన్ బాదిత కుటుంబాలకు పునరావాసం కల్పించాడు. మొత్తంగా జిల్లా అభివృద్ధి మీద దృష్టిని కేంద్రీకరించాడు కేంద్రీకరించాడు. ఎన్టీఆర్ ప్రభుత్వం సంక్షోబంలో పడింది. ఎన్టీఆర్ ను దించి నారాచంద్రబాబు నాయుడు ముక్ష్యమంత్రి పదివిని చపట్టారు ఎనిమిది మాసాలపాటు కాబినెట్ మంత్రిన పనిచేసిన పరిటాల ఎన్టీఆర్ మరణాంతరం ఎమ్మే ల్య పదవికి రాజీనామా చేశాడు. ఉప ఎన్నికలులో గెలిచి చంద్రబాబు నాయకత్వంలోని అధికార తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు.
1996 లో ఓబుల్ రెడ్డి హత్య జరిగింది. 1997 లో తన తండ్రి జీవితకథ ఆధారంగా స్నేహలత పిక్చర్స్ పతాకం కింద "శ్రీరాములయ్య" చలనచిత్ర నిర్మాణం చేపట్టాడు. నవంబరు 19న సినిమా ముహూర్తం సందర్భంగా జరిగిన కారుబాంబు పలుడుతో తీవ్రంగా గాయపడిన పరిటాల రవి ప్రాణాలతో వైతపడ్డాడు. ఈ ద్రుఘటనలో 26 మంది అమాయకులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. పరిటాల రవిని హతమార్చేందుకు మద్దలచేరవు సూరి అతని అనుచరులు ఈ ఘాతుకానికి పాల్పడినట్టు విచారణలో వెల్లడయింది. సూరితో సహా కారుబాంబు నిన్దితుందరినీ పోలీసులు గావించి పట్టుకున్నాడు. న్యాస్థానం దాదాపుగా అందరికీ యావజ్జీవ శిక్ష విధించింది. 2001లో రవి తీవ్ర అస్వస్థకి గురియ్యడు 2003లో నసనకోట వద్ద శిథిలావస్థాలోవున్న రాయల కాలంనాటి దేవాలయాన్ని ఎంతో శ్రమకోర్చి పునరుద్ధరించాడు. దేవాలయ ప్రాగణంలో దాదాపు రెండున్నర లక్షలమంది జనం సమక్షంలో 550 జంటలకు సమూహిక వివాహాలు జరిపించాడు. 2004 ఫెబ్రవరిలో 1116 జంటలకు పెళ్ళిళ్ళు చేశాడు.
2004 అసెంబ్లీ ఎన్నికలో కారుబాంబు నిందితుడు సూరి భార్య కొంగ్రెస్ పార్టీ పరిటాల రవి మీద పోటికి నిలబెట్టేంది. తెలుగుదేశం పార్టీ ఘోరపరాజయం పాలై అధికారం కోల్పోయింది. కొంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చింది. అనంతపురం జిల్లాలో పరిటాల రవి అనుచరులు ఏరివేత మొదలయింది. రవికి కుడి భుజంగ వున్నా చమన్ అజ్ఞాతంలోకి వెళ్ళిపోయాడు. పరిటాల రవి మీద పాతకేసులను తిరగదోడటం ప్రారంభమయింది. తన ప్రాణానికి ముప్పు ఏర్పడిందినీ, సరైన రక్షణ కల్పించమని పదే పదే ప్రభుత్వాన్ని అభ్యర్థించాడు ఫలితం రవికి రక్షణగా వుండే గన్ మెన్ ల సంఖ్యని రెండుకి తగ్గిచారు. తనను చంపేందుకు జరుగుతున్నా కుట్రలను గురించిన వివరాలను ఎప్పటికప్పుడు బహిర్గతం చేస్తూ వచ్చాడు. చెర్లపల్లి జైల్లో అనుభవిస్తున్న కారుబాంబు నిందితుడు మద్దల చేరవు సూరికి ముఖ్యమంత్రి కుమారడు వై ఎస్. జగన మోహన్ రెడ్డికి మధ్య తనను హత్య చేసేందుకు సేలఫోన్ లో సంభాషణలు కొనసాగుతున్నట్టు రవి ఆరోపించాడు. జగన్ మొహం రెడ్డి పరిటాల రేవింద్ర మీద పరువు నష్టం దావా వేశాడు. 2004 డిసెంబరు 23న పరిటాల రవి పులివెందుల కోర్టుముందు హాజరయ్యడు. ఆరోపణలను రుజువుపరిచే సాక్ష్యదారాలు దన వుద్దవున్నాయని విలేఖరుల సమవశంలో వెల్లడించాడు.
రవి యిళ్ళలో సోదాలు మొదలయ్యాయి. అనంతపురంలోని ఇంట్లో వెంకతపురంలోని ఇంట్లో పోలీసులు అణువుణవు గాలించారు. తెలుగుదేశం అనుచరులు, మద్దతుదారులు మీద దాడులు, హత్యల పరంపర కొనసాగుతూనే ఉంది. 2004 సెప్టెంబరు 7న రవి అనుచరుడు తగరకుంట ప్రభాకర్ హత్య జరిగింది. అక్టోబరు 9న బళ్లారిలో వుంటున్న రవి బంధువు రాకియ గురువు అయిన అర్. కే. అలియాస్ (మలపాటి వెంకటేశ్వరరావు హత్య జరిగింది. పరిటాల రవి ప్రాణాలకు ఏ క్షణంలోనయిన ముప్పువాటిల్లే పరిష్తితి దాపురించింది. మానసికంగా అన్నింటికీ సంసిద్ధం అయ్యాడు. ఎవరెన్ని విధాలుగా చెప్పిన తనను నమ్ముకునివున్న ప్రజలను ఎటువంటి పరిస్థితుల్లోను తన ఒక్కడి ప్రాణాలు కాపాడుకోవటంకోసం వదిలిపెట్టి వెళ్ళే ప్రసక్తే లేదని చెప్పాడు.

title: వెలుగొండ

text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని నల్లమల అడవులలో ఉన్న కొండల వరుసను వెలుగొండలు అంటారు. ఈ కొండలు వైఎస్ఆర్ జిల్లా, నెల్లూరు జిల్లా, చిత్తూరు జిల్లా, ప్రకాశం జిల్లా, కర్నూలు జిల్లాలలో వ్యాపించి ఉన్నాయి.
ఈ కొండలను ఆధారంగా చేసుకొని నిర్మిస్తున్న ప్రాజెక్ట్ ను వెలుగొండ ప్రాజెక్ట్ అంటారు. ప్రకాశం జిల్లాలో పాటు మరికొన్ని జిల్లా ప్రాంతాలకు సాగునీరు, త్రాగునీరు అందించడానికి వెలుగొండ ప్రాజెక్ట్ నిర్మించాలని పోరాడిన పూల సుబ్బయ్య పేరును ఈ ప్రాజెక్ట్ కు పెట్టారు. ప్రకాశం జిల్లా వాసులకు తాగునీరు మరియు సాగు నీరు అందించేందుకు గాను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన వెలుగొండ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ పనులకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు 16 ఆగస్టు 2004 న ప్రకాశం జిల్లా డోర్నాల్ మండలంలోని కొత్తూరు గ్రామ సమీపంలో సొరంగ నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు. సొరంగనిర్మాణానికై అమెరికా నుంచి దీనిని దిగుమతి చేసుకున్న అత్యాధునిక యంత్రం ఈ వెలుగొండ ప్రాజెక్ట్ పనులకు ఉపయోగించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్ణాణం వల్ల వెలుగొండ ప్రాంత వాసులందరికి చాలా ప్రయోజనం ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మించడం వలన ప్రకాశం, నెల్లూరు, కడప జిల్లాలోని సుమారు 4.38 లక్షల ఎకరాలకు సాగు నీరు అందుతుంది, అంతేకాక 15 లక్షలమందికి తాగునీరు కూడా అందుతుంది . ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు శ్రీశైలం డ్యాం నుంచి నీరును అందిస్తారు.]

title: పమ్మిన రమాదేవి

text:
ఆమె పనిచేసే పాఠశాలలో విద్యార్థులకు ప్రభుత్వం సూచించిన పద్ధతుల్లోనే విద్యాబోధన చేయటమే కాక కృత్యాధారణ పద్ధతుల్లో, సరళమైన విధానాల్లో పాఠాలు చెప్పడం ఆమెకు అలవాటు. ఒకటో తరగతి విద్యార్థులకు చక్కటి పునాది అవసరమని, అటువంటి గట్టి పునాదులు వేయకపోతే భవిష్యత్తులో నష్టపోతారని రేడియో, టీవీలలో వచ్చే విద్యాబోధన కార్యక్రమాలను పిల్లలకు చూపి విద్యాబోధన చేసేది. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన సి.సి.ఇ విధానంలో విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశాలపై మంచి అవగాహన కలిగిస్తున్నది. ఆమె విద్యార్థులకు పుస్తకపరిజ్ఞానమే కాకుండా.. క్షేత్రపర్యటనల ద్వారా, కృత్యాల ద్వారా విషయాన్ని ఆకలింపు చేసుకునే విధానాన్ని అందించి విద్యార్థులకు అవగాహన శక్తిని పెంపొందించే విద్యాబోధన చేస్తున్నారు.
ఆమెకు 2014 లో శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం లభించింది. 2015 సంవత్సరం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉత్తమ ఉపాధ్యాయినిగా సెప్టెంబరు 5 2015 న ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంలో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు చేతులమీదుగా సన్మానింవబడినది. ఆమె జాతీయ ఉపాధ్యాయ పురస్కార గ్రహీత అయిన యెచ్చినగోపాలరావు సతీమణి. ఈ గ్రామానికి చెందిన జాతీయ ఉపాధ్యాయ పురస్కార గ్రహీత అయిన పి.కూర్మారావు యొక్క కుమార్తె. ఆమె పొందూరు మండలంలోని తండ్యాం ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయినిగా పనిచేస్తూ విశేషమైన సేవలందించారు. ఈమె జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ బహుమతి 2015 ను ఢిల్లీలో భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ నుండి సెప్టెంబరు 5, 2016 న అందుకున్నారు.

title: భూమా శోభా నాగిరెడ్డి

text: శోభా నాగిరెడ్డి (నవంబరు 16 1968 – ఏప్రిల్ 24 2014) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె ఆళ్ళగడ్డ శాసనసభ నియోజకవర్గంలో 2012లో ఆమె రాజీనామా చేసిన వరకు నాలుగు సార్లు శాసన సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్దు రవాణా సంస్థలో చైర్ పర్సన్ గా కూడా పనిచేశారు. ప్రజారాజ్యం పార్టీ అధికార ప్రతినిధిగా కూడా పనిచేశారు. ఆమె అంతకు పూర్వం తెలుగు దేశంపార్టీలో రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యురాలుగా కూడా పనిచేశారు. 2012 లో ఆమె ప్రజారాజ్యం పార్టీని వీడి యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు. ఆమె భర్త భూమా నాగిరెడ్డి కూడా ప్రముఖ రాజకీయనాయకులు. ఆయన రెండుసార్లు శాసనసభ్యునిగానూ, మూడుసార్లు పార్లమెంట్ సభ్యునిగానూ పనిచేశారు. ఆమె కర్నూలు జిల్లా ఆళ్లగడ్డ శాసన సభ్యులు, అసెంబ్లీలో పార్టీ డిప్యూటీ ఫ్లోర్ లీడర్, పార్టీ రాజకీయ వ్యవహారాల కమిటీ సభ్యురాలు అయిన శోభా నాగిరెడ్డి చురుకైన నేత.

title: తెన్నేటి విద్వాన్

text:
తెన్నేటి విధ్వాన్ అని పిలువబడే ప్రముఖ రచయిత, సామాజిక ఉద్యమకారుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు మరియు ఉపాధ్యాయుడైన అయిన ప్రముఖ వ్యక్తి అసలు పేరు "తెన్నేటి వెంకట సుబ్బారావు". ఈయన అనేక రచనలు చేసారు. ఆయన రచయితగా సుమారు 30 పుస్తకాలను వివిధ భాషలలో రచించారు. ఆయన తెలుగు, ఆంగ్లము, హిందీ, ఉర్దూ, సంస్కృతం మరియు కన్నడ భాషలను అనర్గళంగా మాట్లాడగలడు.
సుబ్బారావుగా పేరొందిన ఆయన 1924 నవంబరు11న కృష్ణా జిల్లాలో జన్మించారు. తర్వాత వరంగల్‌కు వలస వచ్చారు.
ఆయన 40 సంవత్సరముల పాటు విద్యారంగానికి ఎనలేని సేవచేసారు. ఆయన వరంగల్ లోని ప్రభుత్వ మహిళా కళాశాలలో అధ్యాపకునిగా పనిచేసారు. ఆయన ప్రవృత్తి పరంగా రచయిత మరియు విద్యావేత్త.
ఆయన 1942 లో బి.ఎ చదువున్నప్పుడు ఆ విద్యను మధ్యలో వదలి "క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం" లో పాల్గొన్నారు. తరువాత స్వయం అధ్యయనం చేసి 1954 లో బి.ఎ డిగ్రీని, 1964 లో ఎం.ఎ ని, 1967 లో బి.యి.డి చేసారు. ఆ తరువాత సంస్కృత కోవిద మరియు డిప్లొమా ఇన్ ఎడ్యుకేషనల్ ఒకేషనల్ గైడెన్స్ కోర్సులను కూడా పూర్తిచేసారు.
ఆఅయన తన ప్రస్థానాన్ని ఉపాధ్యాయునిగా "మల్టీ పర్పస్ హై స్కూల్" లో ప్రారంభించారు. ఈ పాఠశాల ఆ కాలంలో తెలంగాణ ప్రాంతంలో అతి పెద్ద పాఠశాల. ఉపాద్యాయునిగా పనిచేసిన కాలంలో ఆయన ఉపాధ్యాయుల ఉద్యమంలో 1959 నుండి క్రియాశీలకంగా పాల్గొనేవారు. ఆయన స్టేట్ టీచర్స్ యూనియన్ కు సెక్రటరీ పనిచేసారు. ఆయన 1961లో వరంగల్ లోని ఎంప్లాయిస్ కన్సూమర్ కో ఆపరెటివ్ సొసైటీని స్థాపించారు.బహు భాషా నిపుణునిగా ఆయన 1961 లో తెలంగాణ ప్రాంతంలో జనాభా గణన చేయుటకు ఈ ప్రాంతంలో గల భాషల గూర్చి భారత ప్రభుత్వం ఈయనను సంప్రదించింది. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే గౌరవ సాహిత్య సంపాదకునిగా నియమింపబడ్డారు. ఆయన ఆల్ ఇండియా ఎడ్యుకేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ కు సెక్రటరీగానూ, వరంగల్ జిల్లా ఆంధ్రప్రదేస్ టీచర్స్ కాన్ఫరెన్స్ రిసెప్షన్ కమిటీకి అధ్యక్షునిగా కూడా ఉన్నారు. ఆయన హనుమకొండలోని చైతన్య డిగ్రీ కళాశాలకు మొదటి ప్రధానాచార్యునిగా పనిచేసారు. హైదరాబాదులోని ఆంధ్రమహిళా సభ "వయోజనవిద్య-సాహిత్యం మరియు బోధనాబ్యసన సామాగ్రి" అంశం పై నిర్వహిస్తున్న వర్క్ షాప్ నకు రీసోర్స్ పర్సన్ గా కూడా పనిచేసారు. వరంగల్ అడల్ట్ ఎడ్యుకేషన్ అసోసియేషన్ కు వ్యవస్థాపక అద్యక్షునిగా పనిచేసారు. ఈ అసోసియేషన్లో నాలుగు కేంద్రాలలో 200 మంది నిరక్షరాస్యులు అక్షరాస్యులుగా మారారు.ఆయన రచనల్లో స్వర్ణ శకటం, ది లిటిల్ క్లే కార్ట్, మాయా చదరాలు, దగాకోరు శాస్ర్తాలు-మూఢ నమ్మకాలు, పావులూరి మల్ల గణితశాస్త్రం, లీలావతి గణితం-వ్యాఖ్యాన సహితం వంటి ఎన్నో గ్రంథాలు ఉన్నాయి. అముద్రిత గ్రంథాలు సైతం అనేకం ఉన్నాయి. "ద లిటిల్ క్లే కార్ట్" - 2006 లో సంస్కృత నాటకాన్ని అనువాదం చేసారు. "మాథ్ వితవుట్ మాథమెటిక్స్" - నీల్ కమల్ పబ్లిషర్స్ ప్రచురించారు. "ఫాసినాటింగ్ స్క్వేవ్ నంబర్స్" - 2009 లో నీల్ కమల్ పబ్లిషర్స్ ప్రచురించారు.

title: టి. హరీశ్ రావు

text: హరీశ్ రావు మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేటలో సత్యన్నారాయణ మరియు లక్ష్మీబాయి దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వ్యవస్థాపకులు మరియు తెలంగాణ రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయిన కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు గారి మేనల్లుడు. ఆయన సిద్దిపేటలో పట్టభద్రుడైనాడు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: కాగా ఇక్కడ ఒక చారిత్రక విషయాన్ని గమనించాలి. 1956 దాకా రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి. అప్పటిదాకా 13 జిల్లాల ఆంధ్రరాష్ట్రం పనిచేసింది. అదే రాష్ట్రం 1956లో తెలంగాణతో కలిసింది. తాత్కాలికంగా ఉనికిని కోల్పోయి తిరిగి 2014 లో విడిపోయింది. కాబట్టి ఇది ఒక కొత్త రాష్ట్రం కాదు. కాగా అక్టోబరు 1నే ఆంధ్ర రాష్ట్రం అనేది కొత్తగా మద్రాసు నుంచి విడిపోయి అధికారికంగా ముఖ్యమంత్రి ప్రమాణస్వీకారంతో ఏర్పడింది. వేరే చోట కలిసి, విడిపోయిందికాగా తిరగి విడిగా నిలబడింది. ఇలా చరిత్ర పునరావృతం అయింది. కాబట్టి ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి అవతరణ అనేది అక్టోబరు 1నే జరిగింది కాబట్టి ఇప్పుడు కూడా ఆంద్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా తిరిగి ఏర్పడిన ఈ 13 జిల్లాల రాష్ట్రం తిరిగి అక్టోబరు 1నాడే అధికారికంగా అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవల్సివుంటుంది. జూన్ రెండును, జూన్ 8ని అలాగే నెహ్రూగారు రాషా్ట్రన్ని ప్రకటించిన డిసెంబరు 19ని ముఖ్యమైన చారిత్రక దినాలుగా ఆంధ్రప్రదేశ్ గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు. కాని అసలు ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడింది అక్టోబరు 1నే కాబట్టి అదే రాష్ట్రం ఈ రోజున ఇక పైన అలా ఉంటుంది కాబట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని అక్టోబరు 1న చేసుకోవాలి. చారిత్రకంగా తర్క సహితంగా కూడా ఆదే సరైనది అవుతుంది.

title: దామోదరం సంజీవయ్య

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సంజీవరెడ్డి తన ప్రత్యర్థి అయిన పిడతల రంగారెడ్డిని దెబ్బకొట్టాలని కర్నూలు జిల్లాలోని బస్సురూట్లను జాతీయీకరణ చేశారు. అప్పుడు సుప్రీంకోర్టు వ్యతిరేక వ్యాఖ్యలు చేసినందువల్ల సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది. ఆ స్థానంలో తాత్కాలికంగా కేంద్ర మధ్యవర్తిగా దామోదరం సంజీవయ్యను 1960 జనవరిలో రాష్ట్రానికి తీసుకువచ్చారు. కనుక సంజీవయ్య శాసన సభలో అధిక సంఖ్యాకుల బలంతో వచ్చిన వ్యక్తి కాదు. సహజంగా కుల, ముఠా రాజకీయాల మధ్య సతమతమయ్యారు. బలీయమైన రెడ్డి వర్గం ఎ.సి.సుబ్బారెడ్డి నాయకత్వాన ఎదురు తిరిగి సొంత పక్షం పెట్టుకున్నారు. 1962లో ఎన్నికలు జరిగి తిరిగి కాంగ్రెసు పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చినపుడు సంజీవయ్య పోటీ చేద్దామనుకున్నారు కానీ ఢిల్లీ నాయకత్వం అందుకు అంగీకరించలేదు. ఎ.సి. సుబ్బారెడ్డి మరీ తలబిరుసుతనంతో కులం పేరు ఎత్తి సంజీవయ్యను ఎద్దేవ చేసాడు.1962లో ముఖ్యమంత్రిగా దిగిపోయిన సంజీవయ్య, గవర్నరుకు రాజీనామా సమర్పించిన మర్నాడే సికిందరాబాదులో తన భార్యను వెంటబెట్టుకుని అజంతా టాకీసులో సినిమాకని నడచి వెళ్ళారు. త్రోవలో ఎస్.వి.పంతులు కనిపిస్తే రా పంతులూ సినిమాకి పోదాం అని ఆయనను కూడా వెంటబెట్టుకు వెళ్ళారు. సంజీవయ్య వ్రాసిన లేబర్ ప్రాబ్లమ్స్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ పుస్తకాన్ని ఆక్స్ ఫర్డ్ వారు ప్రచురించారు.


query: జింకు పరమాణు సంఖ్య ఎంత?

title: తుత్తునాగము

text: తుత్తునాగం లేక జింకు (zinc) అనునది ఒక రసాయనిక మూలకం. ఇది ఒక లోహంకుడా. మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో 12 వ సముహమునకు చెందిన మొదటి మూలకం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 30. మూలకంయొక్క సంకేత అక్షరము Zn[1]. జింకును ఇంకను యశదము, తుత్తునాగము అనియు పిలిచెదరు.

title: గరిమ సంఖ్య

text: ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (గరిమ సంఖ్య) ను పరమాణు ద్రవ్యరాశి సంఖ్య అనికూడా అంటారు. దీనిని (A) తో సూచిస్తారు. ఇది పరమాణు కేంద్రకంలో గల ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లు మొత్తం సంఖ్యను తెలియజేస్తుంది.

title: మూలకము

text: ఇప్పటివరకు తెలిసిన 120 మూలకాలలో, 90 మూలకాలు ప్రకృతిలో లభించేవి, మిగిలినవి కృత్రిమంగా తయారుచేసినవి. మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాల ఆధారంగా నీల్స్ బోర్ విస్తృత ఆవర్తన పట్టికను నిర్మించాడు. పట్టికలోని నిలువు వరుసలను 'గ్రూపు'లనీ, అడ్డు శ్రేణులను 'పీరియడ్'లనీ అంటారు. ఆవర్తన పట్టికలో 18 గ్రూపులు, 7 పీరియడ్ లు ఉన్నాయి. అన్ని మూలకాలను వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చడం జరిగింది. ఆవర్తన పట్టికలో ఎడమ నుంచి కుడికి పోయిన కొద్దీ ఒక మూలకం పరమాణు సంఖ్య కంటే దాని తరువాత మూలకం పరమాణు సంఖ్య ఒక యూనిట్ పెరుగుతుంది. ఒక మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసానికి దాని ముందు మూలకం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం కంటే ఒక ఎలక్ట్రాన్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇలా ఆ పరమాణువులో చివరగా చేరే ఎలక్ట్రాన్ ను 'భేదపరచే ఎలక్ట్రాన్' అంటాం.

title: ఇండియం

text: ఈ మూలకాన్ని మొదటిగా 1863లో జర్మనీలోని ఫ్రీబెర్గ్ స్కూలుఆఫ్ మైన్స్ లో ఫెరిడ్నాండ్ రాయిక్ (Ferdinand Reich) అనునతడు కనుగొన్నాడు. జింకు బ్లెండును (ప్రస్తుతం స్పాలరేట్: ZnS)ను, కొత్తగా కనుగొన్న థాలియం మూలకంకై పరిశోధన చేస్తూండగా పసుపురంగు పదార్థం ఉత్పత్తి అయింది. దాన్ని థాలియం సల్ఫైడ్‌గా భావించాడు. ఆయన దీనిని పరమాణు విచ్ఛిన్న కిరణ దర్శకములో పరిశీలించినప్పుడు, ఆవర్ణపటం థాలియం మూలకానిది కాదు. ఫెరిడ్నాండ్ రాయిక్‌కు వర్ణ అంధత్వం ఉండటం వలన, దీనిని పరిశీలించమని హైరోనమస్ రిక్టరు (Hieronymous Richter)ను అభ్యర్థించగా అయన వర్ణ పటలంలో ప్రకాశవంతమైన ఉదారంగు వరుసను గుర్తించాడు[7]. రైయుక్ మరియు రిక్టరు ఇద్దరు కలిసి పనిచేసి, ఈ మూలకాన్ని వేరుచేసి, కొత్తమూలకాన్ని కనుగొన్న విధాన్ని ప్రపంచానికి వెల్లడించారు. ఆ తరువాత రిక్టరు ఒంటరిగా పారిస్ వెళ్ళినప్పుడు ఆమూలకాన్ని తానే కనుగొన్నట్లు చెప్పడంతో ఇద్దరు విడిపోయారు.

title: టెలూరియం

text: టెలూరియం అనే ఒక రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం టిఇ (Te) మరియు పరమాణు సంఖ్య 52. టెలూరియం మూలకం రసాయనికంగా సెలీనియం మరియు సల్ఫర్ లతో సంబంధితంగా ఉంటుంది. ఇది అప్పుడప్పుడు స్వాభావిక (స్థానిక) రూపంలో మౌలిక స్పటికాలు వంటివిగా కనబడుతుంది. టెలూరియం భూమి మీద మొత్తం కంటే విశ్వంలో చాలా సాధారణంగా ఉంటుంది. భూమి యొక్క క్రస్ట్ లో అరుదుగా లభిస్తుంది. దీనిని ప్లాటినంతో సరిపోలుస్తారు, కొంతవరకు దాని అధిక పరమాణు సంఖ్య కారణంగా ఉంది.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: రసాయన శాస్త్రము

text: ఒకే ఒక 'జాతి' అణువులతో ఉన్న పదార్థాన్ని మూలకం (element) అంటారు. ఇదే విషయాన్ని మరొక విధంగా కూడా చెప్పొచ్చు. ఒక మూలకంలో ఉన్న అణువులన్నిటిలోనూ ప్రోటానుల జనాభా ఒక్కటే. ఈ ప్రోటానుల జనాభానే ఆ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య (atomic number) అంటారు. ఉదాహరణకి, ఆరే ఆరు ప్రోటానులు కణికలో ఉన్న అణువులన్నీ కూడా కర్బనం అణువులే! కనుక కర్బనం (carbon) అనే రసాయనిక మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 6. ఇదే విధంగా 92 ప్రోటానులు కణికలో ఉన్న అణువులన్నీ కూడా యురేనియం (uranium) అణువులు. కనుక యురేనియం యొక్క అణు సంఖ్య 92.

title: పరమాణు సంఖ్య

text: నవీన ఆవర్తన పట్టికలో మూలకాలు క్రమం పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా అమరి ఉన్నాయి. అనగా పరమాణు సంఖ్య ఆవర్తన పట్టికకు ఒక క్రమాన్ని నిర్దేశించింది.అవర్తన పట్టికలో మూలకాల పరమాణు సంఖ్యల ఆధారంగా ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసంలో వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం అనుసరించి గ్రూపులు అమరి ఉంటాయి.మెండలీఫ్ ఆవర్తన నియమం ప్రకారం మూలకాల ధర్మాలు పరమాణు భారాల ఆవర్తన ప్రమేయాలు. దీని ప్రకారం ఆవర్తన పట్టికలో అయొడిన్ మూలకం (పరమాణు భారం127.6) తర్వాత టెల్లూరియం (పరమాణు భారం 127.6) ఉండాలి. కాని ధర్మాల ఆధారంగా ఈ నియమాన్ని అతిక్రమించి అయొడిన్ మూలకం ముందు టెల్లూరియం మూలకాన్ని అమర్చాడు.ఈ అమరిక పరమాణు సంఖ్య ఆధారంగా ఉన్నది అని తెలియుచున్నది.ఆవర్తన పట్టికలో మూలకాల భారాల ఆధారంగా అమరిక సంతృప్తి కరంగా లేదని గమనించారు. అదే విధంగా టెల్లూరియం తర్వాత మూలకాలైన ఆర్గాన్ మరియు పొటాషియం, కోబాల్ట్ మరియు నికెల్ జంటలు కూడా పరమాణు భారాల ఆధారంగా అమర్చినపుడు వాటి లక్షణాలలో లోపం కనిపించింది. వాటి రసాయన లక్షణాల ఆధారంగా అమరిస్తే పరమాణు భారాలు ఒకెలా ఉన్నాయి లేదా తారుమారు అయినాయి. అదే విధంగా ఆవర్తన పట్టికలో దిగువన గల లాంధనైడ్లలో కూడా లుటేషియం నుండి అన్ని మూలకాలు పరమాణు భార క్రమంలో అమరిస్తే అనేక అసంగతాలకు దారి తీస్తున్నాయి. అందువల్ల మూలకాల ధర్మాలకు ఆవర్తన ప్రమేయాలుగా ఒక నిర్ధిష్ట సంఖ్య అవసరమై యున్నది. ఆ సంఖ్యయే పరమాణు సంఖ్య.

title: అమెరీషియం

text: అమెరీషియం రేడియో ధార్మికత కలిగిన, ట్రాన్స్‌యురానిక్ (transuranic:యురేనియం కన్న ఎక్కువ పరమాణు సంఖ్య కలిగిన) రసాయనిక మూలకం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 95. ఈ మూలకం యొక్క సంకేత అక్షర Am .

title: ఇర్బియం

text: ఇర్బియం సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వెండి లా తెల్లగా ఘనస్థితిలో ఉండు మూలకం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 68.న్యూట్రానులసంఖ్య 99[3]. పరమాణు భారము 167.257 మోల్/గ్రామ్. తటస్థ పరమాణు ఎలక్ట్రాను విన్యాసం [Xe] 4f12 6s2[1].ఇర్బియం యొక్క సంకేత అక్షరము Er.ఇర్బియం అరుదైనమృత్తిక లోహం.ఇర్బియం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 1529°C. మరియు భాష్ఫిభవన స్ధానం 2868°C.గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇర్బియం యొక్క సాంద్రత 19.90 గ్రాములు/సెం.మీ3[1]. మూలకం ద్రవస్థితిలో ఉన్నప్పుడు సాంద్రత 18.8 గ్రాములు/సెం.మీ 3. అణువు స్పటిక నిర్మాణం అరుభుజాల సౌష్టవం కలిగియుండును. ఇర్బియం లోహం యొక్క ఉష్ణ వాహక తత్త్వం 14.5W /m −1.k −1.ఇర్బియం యొక్క పింకు రంగు Er3+ అయానులకున్న ఆప్టికల్ ఫ్లోరోసెంట్ లక్షణాలవలన దీనిని కొన్నిరకాల లేసరు అప్లికేసనులలో ఉపయోగిస్తారు.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: బీటా కణం

text:
బీటాకణాలు భార కేంద్రకముల నుండి వెలువడే ఋణావేశ కణాలు. ఇవి అత్యధిక వేగం, శక్తి కలిగిన ఎలక్ట్రాన్లుగా భావించవచ్చు. లేక పొటాషియం-40 వంటి మూలకాల కేంద్రకాల నుండి వెలువడు పాజిట్రాన్ లు.ఇవి రేడియోథార్మిక కణాలు.ఇవి రేడియోధార్మిక మూలకాల కేంద్రకం యొక్క అస్థిరత్వం వల్ల వెలువడతాయి. వీటిని βతో సూచిస్తారు.
రేడియో ధార్మిక మూలకం నుండి బీటా కణం వెలువడునపుడు పరమాణు సంఖ్య ఒక యూనిట్ పెరుగును. ద్రవ్యరాశి సంఖ్య మారదు.
ఇవి సాధారణంగా పరమాణు సంఖ్య 83 తర్వాత గల మూలకాలలో కేంద్రకం అస్థిరత్వం వల్ల వెలువడతాయి. ఇవి రేడియో ధార్మికత ప్రదర్శిస్తాయి. వీటిని మొదట హెన్రీ బెక్వరల్ అనే శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఆయన చేస్తున్న ప్రయోగంలో యురేనియం ఖనిజమైన పిచ్ బ్లెండ్ ను టేబుల్ సొరుగులో ఉంచి కొన్నిరోజుల తర్వాత చూసినపుడు అదే సొరుగులో గల చాలా జాగ్రత్తగా భద్రపరచబడ్డ పోటోగ్రాఫిక్ ప్లేట్లును కొన్ని కిరణాలు ప్రభావితం చెసినట్లు కనుగొన్నాడు. ఆ కిరణాలు పిచ్ బ్లెండ్ ఖనిజం నుండి వచ్చినట్లు గమనించాడు. అదే విధంగా వివిధ మూలకాలతో ప్రయోగం చేసిన తదుపరి 83 పరమాణు సంఖ్య తర్వాత గల మూలకాలలో కొన్ని కిరణాలు వెలువడుతున్నట్లు గుర్తించాడు. వీటికి బెక్వరల్ కిరణాలు అని నామకరణం చేసాడు. పరమాణు కేంద్రకం నుండి అస్థిరత్వం వల్ల కిరణాలు వెలువడటాన్ని సహజ రేడియో థార్మికత అంటారు.
 ఒక సీసం దిమ్మకు రంధ్రం చేసి అందులో ఏదైనా రేడియో ధార్మిక మూలకం తీసుకోవావి.ఎందువలనంటే సీసం రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శించదు. రేడియో ధార్మిక మూలకం నుండి వెలువడుతున్న కిరణాలను శోషించుకుంటుంది. కాని కిరణాలు ఒకవైపు వస్తాయి. ఈ కిరణ పుంజంలో ఎన్ని రకాల వికిరణాలు ఉన్నాయో తెలుసుకొనుటకు కిరణ పుంజమునకు ఎరువైపుల అయస్కాంత క్షేత్రం ఉంచినపుదు అవి మూడు రకాలుగా ఉన్నాయని తెలిసింది. ఇపుడు అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని తొలగించి విద్యుత్ క్షేత్రమును ఉంచినపుడు కొన్ని కణాలు ఋణావేశ పలకవైపు వంగినవి. కొన్ని ధనావెశ్ పలక వైపు వంగినవి. కొన్ని అపవర్తనం చెందకుండా పైకి పోయినవి.
 పై ప్రయోగంలో ఋణా వేశ పలక వైపు ఆకర్షించినవి ఆల్ఫా కణాలు. ధనావేశ పలక వైపు వంగినవి బీటా కణాలు మరియు అపవర్తనం చెందనివి గామా కిరణాలు

title: కాలిఫోర్నియం

text:
భూమిలో అత్యంత స్వల్ప ప్రమాణంలో, యురేనియం నిల్వలున్న ప్రదేశాలలో న్యుట్రానుల బంధన చర్యవలనను, మరియు మూలకాల బీటా క్షయికరణ వలన ఏర్పడి ఉండటం వలన లభిస్తుంది. కాలిఫోర్నియం నీటిలో కరుగదు. కాని మట్టిని అంటి పెట్టుకుని ఉంటుంది. పరమాణు పరీక్షలు జరిపిన పరసర ప్రాంతాల వాతావరణంలో కాలిఫోర్నియం యొక్క ఆనవాళ్ళు కనిపిస్తాయి. పరమాణు భార సంఖ్య 249, 252, 253, మరియు 254 కలిగిన కాలిఫోర్నియం ఐసోటోపులను పరమాణు పరీక్ష నిర్వహించిన ప్రాంతపు గాలిలో గుర్తించారు.
కాలిఫోర్నియం న్యూక్లియరు రియాక్టరులలో, పార్టికిల్ ఆక్సేలేటరులు/కణ వేగవర్ధక పరికరం (particle accelerators) లలో ఉత్పత్తి అవుతుంది. బెర్కిలియం -249 (Bk) ను బలంగా న్యుట్రానులతో తాటించడం వలన, న్యూట్రాను శోషణం వలన బెర్కిలియం -250 ( Bk) ఏర్పడి, వెంటనే బీటా కణక్షీణత వలన కాలిఫోర్నియం-250 ఏర్పడును.

title: మోస్లే నియమం

text:
ఒక ఉదజని అణువు Rydberg ఫార్ములా బోర్ వ్యుత్పత్తి లో విడుదల చేస్తాయి చేసే ఫోటాన్ శక్తి, ఏ రెండు హైడ్రోజన్ శక్తి స్థాయిలు తేడా ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.
మరింత కోసం హెన్రీ Moseley న జీవిత వ్యాసం చూడండి. బోర్ యొక్క తరువాత ఖాతా ద్వారా Moseley యొక్క సూత్రం, మాత్రమే కొలమాన ప్రయోగాత్మక పరిమాణం వంటి పరమాణు సంఖ్య ఏర్పాటు, కానీ అణు న్యూక్లియస్ (ప్రోటాన్స్ యొక్క నంబర్) ధనాత్మక చార్జ్ గా భౌతిక అర్ధాన్ని ఇచ్చాడు. ఎందుకంటే Moseley యొక్క x-ray పని, అంశాలు పరమాణు సంఖ్య కాకుండా అణు బరువు క్రమంలో ఆవర్తన వ్యవస్థ లో ఆర్డర్ కాలేదు. ఈ నికెల్ రుసుం (Z = 28, 58.7 u) మరియు కోబాల్ట్ (Z = 27, 58.9 u) తోసిపుచ్చింది.
ఈ లో టర్న్ అన్ని ధనాత్మక చార్జ్ అణువు యొక్క సెంటర్ వద్ద కేంద్రీకృతమై భావించి ఇది అణువు యొక్క బోర్ / రుతేర్ఫోర్డ్ సెమీ క్వాంటం మోడల్, ఉంచుకుని వర్ణపట రేఖల కోసం పరిమాణాత్మక అంచనాలు ఉత్పత్తి చేయగలిగింది, మరియు అన్ని వర్ణపట రేఖల మార్పులు ఫలితమైన వారు మరొక కోణీయ వేగం శక్తి యొక్క ఒక అనుమతి స్థాయి నుండి తరలి ఎలక్ట్రాన్లు మొత్తం శక్తి లో ప్రదక్షిణ. అణువు లో శక్తుల బోర్ నమూనా ఆవర్తన పట్టిక లో బంగారం X-ray అల్యూమినియం నుండి వర్ణపట రేఖల లెక్కించేందుకు చేసిన అని, మరియు ఈ విశ్వసనీయంగా మరియు పరిమాణాత్మకంగా పరమాణు సంఖ్య ఆధారపడివుంది వాస్తవం స్వీకరించాలని ఒక గొప్ప ఒప్పందానికి అణువు యొక్క నిర్మాణం రుతేర్ఫోర్డ్ / వాన్ డెన్ Broek / బోర్ వీక్షణ. తరువాత క్వాంటం సిద్ధాంతం తప్పనిసరిగా కూడా వర్ణపట రేఖల శక్తి కోసం బోర్ యొక్క సూత్రం కోలుకొని చేసినప్పుడు, మోసేలే యొక్క చట్టం మరొక K ఎలక్ట్రాన్ అన్ని తర్వాత అణువుల K షెల్ ఉంది, ఇది ఒకే 1s ఎలక్ట్రాన్ యొక్క పాత్ర సహా, అణువు యొక్క పూర్తి పరిమాణ యాంత్రిక వీక్షణ కలిసిపోయాయి మారింది Schroedinger సమీకరణం జోస్యం ప్రకారం, బయటకు ఉంది.

title: ఆవర్తన పట్టిక

text: పరమణు సంఖ్య 1 (హైడ్రోజన్ నుండి 118 (అననోక్టియం) వరకు గల అన్ని మూలకాలలో కొన్ని కనుగొనబడినవి మరికొన్ని కృత్రిమంగా తయారుచేయబడినవి. పరమాణు సంఖ్యలు 113,115,117 మరియు 118 గా గల మూలకాలు యిప్పటికీ నిర్ధారింపబడలేదు. ఆవర్తన పట్టికలో మొదటి 98 మూలకాలు ప్రకృతిలో సహజంగా గలవి. మరికొన్ని మూలకాలు [n 1] వాటిలో కొన్ని మూలకాలు ప్రయోగశాలలో కృత్రిమంగా కనుగొనబడినవి. పరమాణు సంఖ్యలు 99 నుండి 118 వరకు గల మూలకాలను కృత్రిమంగా సృష్టించారు.అధిక పరమాణు సంఖ్యలు కలిగిన మూలకాలు ఉత్పత్తి ఆవర్తన పట్టికలో కొనసాగుతున్న చర్చనీయాంశంగానే ఉండటం అటువంటి చేర్పులు స్థానం కల్పించే మార్పు అవసరం అనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. అనేక కృత్రిమ రేడియోన్యూక్లైడ్ సహజంగా మూలకాలులు కూడా ప్రయోగశాలల్లో ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: కాలిఫోర్నియం

text: కాలిఫోర్నియం రేడియో ధార్మికత ఉన్న ఒక మూలకం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 98. ఈ మూలకం యొక్క రసాయన సంకేత ఆక్షరము Cf. పరమాణు భారం 271. మూలకాలలో వర్గీకరణలో ఆక్టినాయిడ్ (actinide) సముదాయానికి చెందిన లోహం.పరమాణు ఎలక్ట్రానుల విన్యాసం [Rn] 5f7s. ఇది ఒక ట్రాన్స్‌యురేనియం మూలకం, అనగా యురేనియం కన్న ఎక్కువ పరమాణు సంఖ్య కలిగిన మూలకం. . కాలిఫోర్నియం మానవునిచే ఉత్పత్తి చెయ్యబడిన 6 వ ట్రాన్సుయురేనియం మూలకం.

title: ఆస్మియం

text:
సాధారణ గదిఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనరూపంలో ఉండు, నీలి చాయ కలిగిన తెల్లనిలోహం. ఈ మూలకం గట్టిగా, దృఢంగా, మరియు పెళుసుగా ఉండు, ప్లాటినం సమూహానికి చెందిన లోహం. ఈ మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 76. పరమాణు భారం 190.23.పరమాణు యొక్క ఎలక్ట్రానుల విన్యాసం [Xe] 4f 5d 6s.
మూలకం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 3033 °C. ఆస్మియం బాష్పిభవన స్థానం 5012 °C, గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద మూలకం యొక్క సాంద్రత 22.59 గ్రాములు/cm. ఆస్మియం యొక్క సంకేత అక్షరము Os.ఆస్మియం చాలా మిశ్రమ ధాతువులలో ఆనవాలు మూలకం (trace element).

title: లారెన్షియం

text: లారెన్షియం ఒక సింథటిక్ రసాయన మూలకం ఉంది. దీని రసాయన సంకేతం Lr (గతంలో Lw ) మరియు పరమాణు సంఖ్య 103. ఇది, సైక్లోట్రాన్ అనే కృత్రిమ రేడియోధార్మిక మూలకాలు కనుగొనడం ఉపయోగించే ఒక పరికరాన్ని పునర్ సృష్టికర్త, ఎర్నెస్ట్ లారెన్స్ గౌరవార్ధం దీనికి ఈ పేరు పెట్టారు. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక (మెటల్) లోహం, లారెన్షియం పదకొండవ ట్రాంస్ యురానిక్ మూలకం మరియు ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో ఆఖరి మూలకం. పరమాణు సంఖ్య 100 పైగా ఉన్న అన్ని మూలకాలను వంటి, వాటిలో లారెన్షియం మాత్రమే కణ యాక్సిలరేటర్ లో తేలికపాటి మూలకాలను బాంబు ద్వారా చార్జ్ కలిగిన అణువులుతో ఢీకొట్టించి ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. లారెన్షియం పన్నెండు ఐసోటోపులు ప్రస్తుతం పిలుస్తారు; అది ఒక పెద్ద స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. ఎందుకంటే చాలా స్థిరంగా సాధారణంగా రసాయనశాస్త్రంలో ఉపయోగిస్తారు. కానీ చిన్నకాలిక 260-Lr సగం జీవితం 2.7 నిమిషాలు.

title: తుత్తునాగము

text: మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో సమూహం 12, పిరియడ్4, బ్లాకు D కిచెందిన మూలధాతువు.జింకు యొక్క పరమాణు సంఖ్య:30. మూలకం యొక్క పరమాణు భారం:65.38.దీని యొక్క ఎలక్ట్రాను విన్యాసం:[Ar] 3d10 4s2;2, 8, 18, 2. భూమి మీద పుష్కలంగా లభించే మూలకాలలో జింకు 24వది. జింకు 5 స్థిరమైన ఐసోటోపులను కలిగిఉన్నది.జింకు ప్రకాశవంతంగా మెరిసే, నీలిఛాయకలిగిన తెల్లటి లోహం.సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద పెలుసుగావున్న స్పటికలోహం ఇది. జింకును 110-150°C ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడిచేసినప్పుడు తాంతవ/సాగేగుణం పొందుతుంది. సాధారణంగా జింకు ముడిఖనిజం స్ఫాలేరిట్ (sphalerite ) మరియు జింకు సల్పైడ్ ఖనిజాలుగా లభిస్తున్నది. కొన్నిరసాయనిక గుణాలలో ఇది మెగ్నీషియం మూలకంతో పోలికకు కలిగి ఉంది. జింకు అయాను పరిమాణం, మరియు అక్సిజరణ స్థితి +2 మెగ్నీషియంను పోలిఉన్నది. జింకు ఒక పరివర్తక లోహం. జింకు ఆక్సుజను మరియు ఇతర అలోహలతో చర్య జరుపుతుంది.సజల ఆమ్లాలతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్వాయువును విడుదల చేయును[4]

title: సెలీనియం

text: సెలీనియం ("Selenium") ఒక రసాయన మూలకము. దీని పరమాణు సంఖ్య 34, రసాయన సంకేతము Se, పరమాణు భారము 78.96. ఇది ఒక nonmetal. దీని రసాయన గుణాలు సల్ఫర్ మరియు టెల్లూరియంలకు దగ్గరగా ఉంటాయి. ఇది ప్రకృతిలో మూలకం రూపంలో ఉండడం చాలా అరుదు.

title: ఒగానెస్సాన్

text: ఉనున్‌ఆక్టియం పరమాణు సంఖ్య 118 మరియు ట్రాన్స్ ఆక్టినైడ్ మూలకం కోసం తాత్కాలిక IUPAC పేరు ఇది. తాత్కాలిక మూలకం చిహ్నం Uuo. దీనిని ఎకా-రాడాన్ లేదా మూలకం 118 అని కూడా పిలుస్తారు మరియు అంశాలను యొక్క ఆవర్తన పట్టికలో ఇది ఒక p-బ్లాక్ మూలకం మరియు 7 కాలం చివరిది. ఉనున్‌ఆక్టియం ప్రస్తుతం గ్రూపు 18. ఇంతవరకు కనుగొనబడిన అన్ని అంశాలు అత్యధిక పరమాణు సంఖ్య మరియు అత్యధిక అణు ద్రవ్యరాశిని కలిగినప్పటికీ ఇది మాత్రమే కృత్రిమ మూలకం మాత్రమే.

title: బిస్మత్

text: బిస్మత్ పెలుసైన లోహం. రంగు వెండిలా తెల్లగా ఉండును. ఉత్పత్తి అయిన వెంటనే వెండిలా తెల్లని రంగు కలిగి ఉన్నప్పటికీ, లోహం ఉపరితలం ఆక్సిజన్ తో ఆక్సీకరణ ఫలితంగా కొద్దిగా పింకు రంగుగా కనిపించును. బిస్మత్ ఒక డైయమగ్నేటిక్ మూలకం.అనగా దీనిపై ప్రయోగించిన అయస్కాంత క్షేత్రానికి 180° కోణంలో అయస్కాంత గుణము ప్రదర్శించును. ఇది పాదరసం మినహాయించి మిగతా అన్ని లోహాలకన్న తక్కువ ఉష్ణవాహక విలువ కలిగిన లోహం.మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 83. పరమాణు భారం :208.98040.

title: సోడియం

text: సోడియమ్ (ఆంగ్లం: Sodium) ఒక క్షార లోహము. దీన్ని 'Na' (లేటిన్ - నేట్రియమ్) అనే సంకేతముతో సూచిస్తారు. సోడియమ్ పరమాణు సంఖ్య -11, పరమాణు భారము - 22.9898 గ్రా/మోల్, ఆక్సీకరణ సంఖ్య +1. దీని ఒకే ఒక ఐసోటోపు - 23Na. కరిగించిన సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ గుండా విద్యుత్ ప్రసరింపజేయడం ద్వారా సర్ హంఫ్రీ డేవీ 1807లో మొదటిసారిగా ఈ మూలకాన్ని స్వచ్ఛమైన రూపంలో విడదీయగలిగాడు. సోడియం చాలా త్వరగా వాతావరణంలో ఆక్సీకరణం చెందుతుంది మరియు నీటితో ఉధృతంగా చర్య జరుపుతుంది కావున దీనిని కిరోసిన్ వంటి ద్రావణంలో సాధారణంగా భద్రపరుస్తారు. ఇది ప్రకృతిలో సమ్మేళనాలుగా చాలా విస్తారంగా ఉంటుంది. సముద్రజలంలో 2.0 నుంచి 2.9 సోడియం క్లోరైడ్ (సాధారణ ఉప్పు) శాతం ఉంటుంది. జీవులన్నింటికి సోడియం ఒక కీలకమైన మూలకం.

title: జింకు ఆక్సైడ్

text: Zn-O మధ్య ధ్రువ బంధాల కారణంగా జింకు మరియు ఆక్సిజన్ తలాలు విద్యుత్ పరంగా ఆవేశపూరితమైనవి. విద్యుత్ స్థిరత్వం నెకకొల్పడానికి ఈ తలాలు పరమాణు స్థాయిలలో పునర్మితమవుతాయి. కానీ ZnO – దాని తతాలు స్వయంచాలకంగా సమతలంగా ఉన్నందువల్ల, స్థిరంగా ఉన్నందువల్ల పునర్మితం కావు. ZnO యొక్క ఈ అసాధారణత పూర్తిగా వివరించబడలేదు.

title: నీల్స్ బోర్

text: మాక్స్ ప్లాంక్ క్వాంటం సిద్ధాంతం ఆధారంగా పరమాణు నమూనాను ప్రవేశ పెట్టాడు. బయటి కక్ష్యలలో ఉండే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ఆ మూలకపు రసాయన ధర్మాలను నిర్ణయిస్తుందని చెబుతూ ఆయన ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతం ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. అణు, పరమాణు నిర్మాణాలను వివరించడానికి తొలిసారిగా సంప్రదాయ యాంత్రిక శాస్త్రాన్నీ (classical mechanics), క్వాంటమ్ సిద్ధాంతాన్ని అనుసంధానించిన రూపశిల్పి ఆయన. ఈయన కుమారుడు కూడా నోబెల్‌ను పొందడం విశేషం.1962 నవంబర్ 18న కోపెన్‌హాగన్‌లో నీల్స్ బోర్ మరణించాడు.

title: ఆల్ఫా కణం

text:
ఆల్ఫా కణం (α-కణం) అనునది హీలియం పరమాణు కేంద్రకం. దీనిని He లేదా He లేదా Heగా సూచిస్తారు.యివి ధనావేశం గల కణాలు.
సాధారణంగా హీలియం పరమాణువులో రెండు ప్రోటాన్లు, రెండు న్యూట్రాన్లు మరియు రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఉండును. ఇలా ఉంటే అది హీలియం తటస్థ పరమాణువు అవుతుంది. హీలియం కేంద్రకంలో రెండు ప్రోటాన్లు, రెండు న్యూట్రాన్లు ఉంది కేంద్రకం చుట్టూ రెండు ఎలక్ట్రాన్లు పరిభ్రమిస్తూ ఉంటాయి. బాహ్య కక్ష్యలోని రెండు ఎలక్ట్రాన్ లు తొలగించినపుడు అది హీలియం అయాన్ గా మారుతుంది. మిగిలిన కేంద్రకాన్ని ఆల్ఫా కణం అంటారు.
పరమాణు కేంద్రకం కనుగొనే ప్రయోగంలో బంగారు రేకులోనికి ఆల్ఫా కణాలను రూథర్ ఫర్డు అనే శాస్త్రవేత్త పంపించాడు. పలుచని బంగారు రేకు గుండా వెళ్ళినపుడు 20000 కణాలలో ఒక కణం వెనుకకు వచ్చినట్లు గమనించాడు. దీనిని బట్టి పరమాణువులో ఎక్కువ భాగం ఖాళీగా ఉన్నట్లు గుర్తించాడు. మధ్యలో కొంచెం ప్రదేశంలో కేంద్రకం ఉన్నట్లు గుర్తించాడు.
ఇవి సాధారణంగా పరమాణు సంఖ్య 83 తర్వాత గల మూలకాలలో కేంద్రకం అస్థిరత్వం వల్ల వెలువడతాయి. ఇవి రేడియో ధార్మికత ప్రదర్శిస్తాయి. వీటిని మొదట హెన్రీ బెక్వరల్ అనే శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఆయన చేస్తున్న ప్రయోగంలో యురేనియం ఖనిజమైన పిచ్ బ్లెండ్ ను టేబుల్ సొరుగులో ఉంచి కొన్నిరోజుల తర్వాత చూసినపుడు అదే సొరుగులో గల చాలా జాగ్రత్తగా భద్రపరచబడ్డ పోటోగ్రాఫిక్ ప్లేట్లును కొన్ని కిరణాలు ప్రభావితం చెసినట్లు కనుగొన్నాడు. ఆ కిరణాలు పిచ్ బ్లెండ్ ఖనిజం నుండి వచ్చినట్లు గమనించాడు. అదే విధంగా వివిధ మూలకాలతో ప్రయోగం చేసిన తదుపరి 83 పరమాణు సంఖ్య తర్వాత గల మూలకాలలో కొన్ని కిరణాలు వెలువడుతున్నట్లు గుర్తించాడు. వీటికి బెక్వరల్ కిరణాలు అని నామకరణం చేసాడు. పరమాణు కేంద్రకం నుండి అస్థిరత్వం వల్ల కిరణాలు వెలువడటాన్ని సహజ రేడియో థార్మికత అంటారు.
 ఒక సీసం దిమ్మకు రంధ్రం చేసి అందులో ఏదైనా రేడియో ధార్మిక మూలకం తీసుకోవావి.ఎందువలనంటే సీసం రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శించదు. రేడియో ధార్మిక మూలకం నుండి వెలువడుతున్న కిరణాలను శోషించుకుంటుంది. కాని కిరణాలు ఒకవైపు వస్తాయి. ఈ కిరణ పుంజంలో ఎన్ని రకాల వికిరణాలు ఉన్నాయో తెలుసుకొనుటకు కిరణ పుంజమునకు ఇరువైపుల అయస్కాంత క్షేత్రం ఉంచినపుదు అవి మూడు రకాలుగా ఉన్నాయని తెలిసింది. ఇపుడు అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని తొలగించి విద్యుత్ క్షేత్రమును ఉంచినపుడు కొన్ని కణాలు ఋణావేశ పలకవైపు వంగినవి. కొన్ని ధనావెశ్ పలక వైపు వంగినవి. కొన్ని అపవర్తనం చెందకుండా పైకి పోయినవి.
 పై ప్రయోగంలో ఋణావేశ పలక వైపు ఆకర్షించినవి ఆల్ఫా కణాలు. ధనావేశ పలక వైపు వంగినవి బీటా కణాలు మరియు అపవర్తనం చెందనివి గామా కిరణాలు

title: నోబెలీమియం

text: నోబెలీమియం ఒక సింథటిక్ రసాయన మూలకం ఉంది. దీని చిహ్నం No మరియు పరమాణు సంఖ్య 102. దీనికి డైనమైట్ యొక్క ఆవిష్కర్త మరియు సైన్స్ శ్రేయోభిలాషి ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ గౌరవార్ధం పెట్టారు. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక (మెటల్) లోహం. ఇది పదవ ట్రాంస్యురానిక్ మూలకం మరియు ఆక్టినైడ్ సిరీస్ లో రెండవ చివర మూలకం. పరమాణు సంఖ్య 100 పైగా ఉన్న అన్ని మూలకాలను వంటి, వాటిలో నోబెలీమియం మాత్రమే కణ యాక్సిలరేటర్ లో తేలికపాటి మూలకాలను బాంబు ద్వారా చార్జ్ కలిగిన అణువులుతో ఢీకొట్టించి ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. మొత్తం పన్నెండు నోబెలీమియం ఐసోటోపులు తెలిసినవి ఉన్నాయి ; No ఒక సగం జీవితం 58 నిమిషాలుతో చాలా స్థిరంగా ఉంటుంది. కానీ అతి తక్కువ సగం జీవిత కాలం 3.1 నిమిషాలు ఉన్న నోబెలీమియం ఐసోటోపు అయిన No సాధారణంగా రసాయన శాస్త్రములో ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు. దానికి కారణం దానిని ఎక్కువ మెత్తములలో ఉత్త్పత్తి చేయవచ్చును.

title: కాడ్మియం

text:
కాడ్మియం ఒక లోహము. దీని రసాయన సంకేతం Cd మరియు దీని పరమాణు సంఖ్య 48. ఇది లేత నీలం రంగులో ఉండే మెత్తటి లోహము. ఇది రసాయనికంగా 12 గుంపులోని జింకు మరియు పాదరసాన్ని పోలి ఉంటుంది.
కాడ్మియం ఒక రసాయన అంశం. దీని చిహ్నం Cd మరియు పరమాణు సంఖ్య 48 . ఈ సాఫ్ట్, పసుపుపచ్చ తెలుపు మెటల్ సమూహం గ్రూప్12 లో రెండు ఇతర స్థిరంగా లోహాలు (జింక్ మరియు పాదరసం) రసాయనికంగా పోలి ఉంటుంది.
జింక్ వలె, ఇది దాని కాంపౌండ్స్ అత్యంతలో ఆక్సీకరణ స్టేట్ +2 ఇష్టపడతాడు మరియు పాదరసం వంటి అది మార్పు లోహాలు పోలిస్తే తక్కువ ద్రవీభవన చూపిస్తుంది. కాడ్మియం మరియు దాని కొంజీనిర్స్ ఎప్పుడూ వారు పాక్షికంగా మౌలిక లేదా సాధారణ ఆక్సీకరణ స్టేట్ ల్లో d లేదా f ఎలక్ట్రాన్ పెంకులు నిండి లేదు, మార్పు లోహాలు పరిగణించరు. భూపటలంపై కాడ్మియం యొక్క సగటు ఏకాగ్రత మిలియన్ (ppm) 0.1 మరియు 0.5 భాగాల మధ్య ఉంది. ఇది జింక్ కార్బోనేట్ లో స్వచ్ఛరహితమైన దాన్ని వంటిది, జర్మనీలో ఇద్దరు, స్తోమెయర్ మరియు హెర్మన్ వెంటవెంటనే 1817 లో కనుగొన్నారు.
కాడ్మియం అత్యంత జింక్ ఒర్స్ లో ఒక చిన్న భాగం వలె ఏర్పడుతుంది మరియు అందువలన జింక్ ఉత్పత్తి యొక్క ఉప లోహము. కాడ్మియం కాంపౌండ్స్ ప్లాస్టిక్ స్థిరీకరించేందుకు ఉపయోగించారు అయితే ఇది ఒక వర్ణద్రవ్యం మరియు స్టీల్ పై తుప్పు నిరోధకత లేపనం కోసం ఉపయోగించారు. కాడ్మియం ఉపయోగం సాధారణంగా దాని దుష్ప్రభావం కారణంగా తగ్గుతోంది (ఇది ప్రత్యేకంగా ప్రమాదకర పదార్థాలు యూరోపియన్ పరిమితిలో జాబితాలో ఉంది ) మరియు నికెల్ మెటల్ హైడ్రైడ్ మరియు లిథియం అయాన్ బ్యాటరీలతో నికెల్-కాడ్మియం బ్యాటరీలు భర్తీ. దాని కొన్ని కొత్త ప్రయోజనాల్లో ఒకటిగా కాడ్మియం టెల్యూరైడ్ సౌర ఫలకాలనులో ఉంది. కాడ్మియం అధిక జీవుల్లో తెలిసిన జీవ ఫంక్షన్ ఉంది, ఒక కాడ్మియం ఆధారపడి ఫేనకద్రవ్యము సముద్ర డయాటమ్స్ లో కనుగొనబడింది.

title: క్యూరియం

text: క్యూరియం ఆక్టినాయిడు శ్రేణికి చెందిన ఒక ట్రాన్సు యురేనియం (యురేనియం కన్నా ఎక్కువ పరమాణు సంఖ్య కలిగిన) మూలకం. క్యూరియం మిక్కుటమైన రేడియో ధార్మికత కలిగిన రసాయన మూలకం[1].ఆవర్తన పట్టికలో f-బ్లాకు, 7 వ పిరియాడుకు చెందిన మూలకం.మూలకంయోక్క పరమాణు సంఖ్య 96.క్యూరియం యొక్క రసాయనిక సంకేత అక్షరం Cm.మూలకాల అణుధార్మికత పై విశేష పరిశోధనలు చేసిన మ్యారీ, మరియు ఆమె భర్త పియరీక్యురీ జ్ఞాపకార్థం ఈ మూలకానికి క్యూరియం అని నామకరణం చేసారు[2].మిగతా ఆక్టినాయిడుల వలె ఎక్కువ ద్రవీభవన, మరియు మరుగు స్థానాలు కలిగి యున్నది. సాధారణ పరిసర వాతావరణపరిస్థితిలో అయంస్కాంత గుణాలనుకలిగి యుండి, చల్లార్చినపుడు అనయస్కాంత ధర్మాన్ని ప్రదర్శించును .


query: 2011 గణాంకాల ప్రకారం తోలుకోడు గ్రామంలో ఎంతమంది స్త్రీలు ఉన్నారు?

title: తోలుకోడు

text: తోలుకోడు కృష్ణా జిల్లా, మైలవరం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 615 ఇళ్లతో, 2390 జనాభాతో 996 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1239, ఆడవారి సంఖ్య 1151. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 954 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588925[1].పిన్ కోడ్: 521230.

title: తిప్పర్తి మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 47,788 - పురుషులు 24,123 - స్త్రీలు 23,665,అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 54.84% - పురుషులు 67.44% - స్త్రీలు 42.02%

title: బొమ్మలరామారం మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 37,248 - పురుషులు - స్త్రీలు 18,471, అక్షరాస్యత - మొత్తం 50.15% - పురుషులు 62.29% - స్త్రీలు 37.58%

title: వెల్దండ

text:
మండల జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 46,006 - పురుషులు 23,276 - స్త్రీలు 22,730
గ్రామ జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం 1380 ఇళ్లతో, 5697 జనాభాతో 3087 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2804, ఆడవారి సంఖ్య 2893. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1413 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 174. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575321.

title: దేవరకద్ర

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 58,385 - పురుషులు 29,490 - స్త్రీలు 28,895.
గ్రామం జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1651 ఇళ్లతో, 8047 జనాభాతో 983 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4092, ఆడవారి సంఖ్య 3955. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1258 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 110. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575523.పిన్ కోడ్: 509204.

title: మంథని మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 54,669 - పురుషులు 27,141 - స్త్రీలు 27,528. అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.91% - పురుషులు 64.14% - స్త్రీలు 45.46%.

title: మోర్తాడ్

text: మండల కేంద్రము:మోర్తాడ్;రెవెన్యూ గ్రామాలు: 09;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు; 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం-మొత్తం 56,153 - పురుషులు 27,185 - స్త్రీలు 28,968;అక్షరాస్యత - మొత్తం 49.73% - పురుషులు 64.62% - స్త్రీలు 35.83%

title: పటాన్‌చెరు

text:
పటాన్ చెరువు, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని సంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
మండల జనాభా: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 1,59,191 - పురుషులు 81,734 - స్త్రీలు 77,457,అక్షరాస్యత - మొత్తం 64.64% - పురుషులు 74.26% - స్త్రీలు 54.15%
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా 2011 సెప్టెంబరు 13 నుంచి 2011 అక్టోబరు 23 వరకు మండలంలోని ప్రభుత్వోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.

title: భీమ్‌గల్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 62,666 - పురుషులు 30,493 - స్త్రీలు 32,173 అక్షరాస్యత - మొత్తం 51.22% - పురుషులు 66.26% - స్త్రీలు 37.12%

title: మాక్లూర్

text:
మండల కేంద్రము:మాక్లూర్;గ్రామాలు:22;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు;
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 58,588 - పురుషులు 28,060 - స్త్రీలు 30,528;అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 48.03% - పురుషులు 62.04% - స్త్రీలు 35.17%

title: జక్రాన్‌పల్లి

text:
మండల కేంద్రము:జక్రాన్‌పల్లి;రెవన్యూ గ్రామాలు:16;ప్రభుత్వము: మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 45,505 - పురుషులు 22,034 - స్త్రీలు 23,471;అక్షరాస్యత - మొత్తం 47.31% - పురుషులు 62.81% - స్త్రీలు 33.55%

title: తిరుమలగిరి మండలం (సూర్యాపేట జిల్లా)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా- మొత్తం 47,657 - పురుషులు 24,106 - స్త్రీలు 23,551 అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 50.80% - పురుషులు 63.41% - స్త్రీలు 37.69%

title: వేల్పూరు

text:
మండల కేంద్రము వేల్పూరు;రెవెన్యూ గ్రామాలు 17;ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 42,486 - పురుషులు 20,610 - స్త్రీలు 21,876;అక్షరాస్యత మొత్తం 50.35% - పురుషులు 65.36% - స్త్రీలు 36.42%

title: మహానంది మండలం

text: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 38,487 - పురుషులు 19,431 - స్త్రీలు 19,056.అక్షరాస్యత శాతం - మొత్తం 49.64% - పురుషులు 63.57% - స్త్రీలు 34.94%

title: నందిపేట్

text:
మండల కేంద్రము:నందిపేట్ గ్రామాలు 30;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 70,598 - పురుషులు 33,754 - స్త్రీలు 36,844;అక్షరాస్యత - మొత్తం 48.03% - పురుషులు 62.76% - స్త్రీలు 34.29%

title: వికారాబాద్ మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 85,410 - పురుషులు 42,769 - స్త్రీలు 42,641 అక్షరాస్యత - మొత్తం 63.60% - పురుషులు 74.59% - స్త్రీలు 52.47%

title: త్రిపురారం మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 46,627 - పురుషులు 23,385 - స్త్రీలు 23,242, - మొత్తం 53.05% - పురుషులు 66.22% - స్త్రీలు 39.55%

title: ధర్‌పల్లి

text: మండల కేంద్రము ధర్‌పల్లి,గ్రామాలు 12,ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు,జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 47,954 - పురుషులు 22,936- స్త్రీలు 25,018, అక్షరాస్యత - మొత్తం44.91% - పురుషులు 59.75%- స్త్రీలు 31.19%

title: గండీడ్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 70,387 - పురుషులు 35,062 - స్త్రీలు 35,325,అక్షరాస్యత మొత్తం 43.31% - పురుషులు 56.50% - స్త్రీలు 30.34%

title: తాడ్వాయి (కామారెడ్డి జిల్లా)

text:
మండల కేంద్రము:తాడ్వాయి;రెవెన్యూ గ్రామాలు:20;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం - 48,585 - పురుషులు 23,395 - స్త్రీలు 25,190 అక్షరాస్యత- మొత్తం-43.07% - పురుషులు 58.24% - స్త్రీలు 28.32%
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1207 ఇళ్లతో, 5306 జనాభాతో 1004 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2278, ఆడవారి సంఖ్య 3028. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1309 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 125. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571527.పిన్ కోడ్: 503123.

title: కౌతల

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 50,938 - పురుషులు 25,638 - స్త్రీలు 25,300
గ్రామ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1042 ఇళ్లతో, 4313 జనాభాతో 1299 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2177, ఆడవారి సంఖ్య 2136. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1401 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 621. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569380.పిన్ కోడ్: 504299. కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కౌతల తెలంగాణ రాష్ట్రములోని ఆదిలాబాదు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మంచిర్యాలలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాగజ్‌నగర్‌లో ఉన్నాయి.

title: చిన్న కోడూరు (సిద్దిపేట)

text:
చిన్న కోడూరు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం కేంద్రం.
ఇది సమీప పట్టణమైన సిద్ధిపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
మండల జనాభా: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 58,271 - పురుషులు 28,974 - స్త్రీలు 29,297
గ్రామ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1464 ఇళ్లతో, 6143 జనాభాతో 2201 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3050, ఆడవారి సంఖ్య 3093. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1178 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 41. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573010.పిన్ కోడ్: 502267.

title: బాలకొండ

text:
మండల కేంద్రము:బాలకొండ;రెవెన్యూ గ్రామాలు11;ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు
2011 బారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 81,003 - పురుషులు 38,801; స్త్రీలు 42,202;అక్షరాస్యత - మొత్తం 53.58% - పురుషులు 68.31% - స్త్రీలు 39.79%

title: పిట్లం

text:
మండల కేంద్రము:పిట్లం;రెవెన్యూ గ్రామాలు:27;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు.
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 47,581 - పురుషులు 23,443 - స్త్రీలు 14,636;అక్షరాస్యత - మొత్తం 40.75% - పురుషులు 53.80% - స్త్రీలు 27.65%

title: సుల్తానాబాద్ మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 63,454 - పురుషులు 31,465 - స్త్రీలు 31,489, అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.65% - పురుషులు 66.52% - స్త్రీలు 42.69%

title: వర్ని

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 72,230 - పురుషులు 35,311 - స్త్రీలు 36,919; అక్షరాస్యత - మొత్తం 47.19% - పురుషులు 58.51%- స్త్రీలు 36.10%

title: మంగపేట

text: మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 48,420 - పురుషులు24,301 - స్త్రీలు 24,119, అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 57.75% - పురుషులు 68.21% - స్త్రీలు 46.96%

title: కర్వెల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 224 ఇళ్లతో, 966 జనాభాతో 516 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 487, ఆడవారి సంఖ్య 479. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 140 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574684[1].పిన్ కోడ్: 501501. 2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా-మొత్తం 982 -పురుషులు 480 స్త్రీలు 502 -గృహాలు 193 -హెక్టార్లు 516

title: మొయినాబాద్ మండలం

text: 2011 బారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా- మొత్తం 56,205 - పురుషులు 29,032 - స్త్రీలు 27,173 అక్షరాస్యత - మొత్తం55.50%- పురుషులు 66.86% - స్త్రీలు 43.49%

title: ఆత్మకూరు (మహబూబ్ నగర్ జిల్లా)

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 61,505 - పురుషులు 30,859 - స్త్రీలు 30,646, అక్షరాస్యుల సంఖ్య 27940.
పట్టణ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం 11367 ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా సెప్టెంబరు 13, 2011 నుంచి అక్టోబరు 23, 2011 వరకు మండలంలోని ప్రభుతోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.