query: భారతదేశ మొదటి ప్రధానమంత్రి ఎవరి?

title: భారతదేశం - మొట్టమొదటి వ్యక్తులు

text: భారత దేశపు మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి--జవహార్ లాల్ నెహ్రూ భారత దేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి--ఇందిరా గాంధీ భారత దేశపు మొట్టమొదటి ఉప ప్రధానమంత్రి--సర్దార్ పటేల్ భారతదేశపు మొట్టమొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి--మురార్జీ దేశాయ్ రాజ్యసభ సభ్యత్వం ద్వారా ప్రధానమంత్రి అయిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి--ఇందిరా గాంధీ లోక్‌సభ విశ్వాసాన్ని కోల్పోయి రాజీనామా చేసిన మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి--వి.పి.సింగ్ పదవికి రాజీనామా చేసిన మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి--మురార్జీ దేశాయ్ పార్లమెంటు సభ్యత్వం లేకుండా ప్రధానమంత్రి అయిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి--పి.వి. నరసింహారావు పార్లమెంటులో బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టిన మొట్టమొదటి ప్రధానమంత్రి--జవహార్ లాల్ నెహ్రూ భారత దేశపు మొట్టమొదటి దక్షిణాది ప్రధానమంత్రి--పి.వి. నరసింహారావు

title: భారతీయ జనతా పార్టీ

text: ఓటమి అనివార్యం అని తెలిసిన పిదప, భాజపా కు చెందిన సుష్మా స్వరాజ్ మరియు ఎల్.కె. అద్వానీ వంటి పలువురు నాయకులు జన్మతః భారతీయురాలు కాని మరియు ఇతరత్రా కారణాలైనటువంటి భారతీయ భాషలలో ప్రావీణ్యం లేకపోవటం, "ఇందిరా గాంధీ కోడలు అయిన నాడే తాను హృదయంలో భారతీయురాలైనానని" చెబుతూ రాజీవ్ గాంధీ ని పెళ్ళాడిన తరువాత భారతదేశంలో 15సంవత్సరాలు(దరిదాపు) వుండి కూడా భారతదేశ పౌరసత్వం తీసుకోకపోవడం వంటి ఇతరత్రా కారణాల దృష్ట్యా సోనియా గాంధి ప్రధానమంత్రి కాకూడదని పలు ఆందోళనలు జరిపారు.

title: లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి

text: లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి ( వినండి) (1904 అక్టోబర్ 2, - 1966 జనవరి 11, ) భారత దేశ రెండవ ప్రధానమంత్రి , భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమం లో ప్రముఖ పాత్రధారి, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలో సీనియర్ నాయకుడు. అతను 1920లలో భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో తన స్నేహితుడు నితిన్ ఎస్లావత్ తో కలసి చేరాడు. మహాత్మా గాంధీ ప్రభావంతో అతను మొదట మహాత్మా గాంధీకి, తరువాత జవహర్లాల్ నెహ్రూ కు నమ్మకస్తుడైన అనుచరుడయ్యాడు. 1947 లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత అతను భారతదేశ ప్రభుత్వంలోచేరి జవహర్లాల్ నెహ్రూ ప్రభుత్వంలో మొదట రైల్వే మంత్రిగా (1951–56), తరువాత హోంమంత్రిగానే కాక ఇతర భాద్యతలను కూడా చేపట్టాడు. శాస్త్రి నెహ్రూకి విధేయుడు. అలాగే నెహ్రూ, శాస్త్రికి ఎంతో ఇష్టమైనవాడు అయినప్పటికీ పార్టీలో గట్టి ప్రతిపక్షాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. కానీ నెహ్రూతో సాన్నిహిత్యం కారణంగా అతను తరువాత కాలంలో ప్రధానమంత్రి కాగలిగాడు. అతను 1965 ఇండో-పాకిస్థాన్ యుద్ధం కాలంలో దేశాన్ని నడిపించాడు. అతని నినాదం "జై జవాన్ జై కిసాన్" యుద్ధ సమయంలో బాగా ప్రాచుర్యంలోనికి వచ్చి ప్రస్తుత కాలం వరకు ప్రజల హృదయాల్లో గుర్తుండిపోయింది. ఈ యుద్ధం 1966 జనవరి 10న తాష్కెంట్ ఒప్పందం ద్వారా యుద్ధం పూర్తి అయినది. ఒప్పందం జరిగిన తరువాత దినం తాష్కెంట్లో అతను గుండెపోటుతో మరణించినట్లు చెప్పబడింది. కానీ ఈ మరణానికి అనేక కారణాలు చెప్పబడినప్పటికీ అది సి.ఐ.ఎ ద్వారా జరిగిన ప్రణాళికాబద్ధమైన హత్యగా చెప్పబడింది.

title: నరేంద్ర మోదీ

text: 1950, సెప్టెంబర్ 17న గుజరాత్‌లోని మెహ్సానా జిల్లాలోని వాద్‌నగర్‌లో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించిన నరేంద్ర మోదీ పాఠశాల విద్య స్థానికంగానే పూర్తి చేశారు. గుజరాత్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి రాజనీతి శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పట్టా పొందినారు. విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడే అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్తు నాయకుడిగా పనిచేశారు. 1970లలో విశ్వ హిందూ పరిషత్తులో చేరారు. గుజరాత్‌లోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో చాయ్ అమ్మడం ద్వారా మొదలు పెట్టిన జీవితం అనేక మలుపులు తిరిగింది[3]. శాసనమండలి సభ్యుడిగా, గుజరాత్ రాష్ట్ర మంత్రిగా, గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా పదవులు పొంది భారతదేశ ప్రధానమంత్రి పదవి అధిష్టించారు.

title: అశోక్ గెహ్లాట్

text: అశోక్ గెహ్లాట్ మాజీ భారత ప్రధానమంత్రులు ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ, పివి నరసింహారావు మంత్రివర్గాల్లో కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన మూడుసార్లు కేంద్ర మంత్రిగా వ్యవహరించారు. ఇందిరా గాంధీ భారతదేశ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో సెప్టెంబరు 2, 1982 నుంచి ఫిబ్రవరి 7, 1984 వరకు ఆయన పర్యాటక మరియు పౌర విమానయాన శాఖ ఉపమంత్రిగా ఉన్నారు. ఆ తరువాత ఆయన క్రీడా శాఖ ఉపమంత్రిగా నియమితులయ్యారు. గెహ్లాట్ క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖలో ఫిబ్రవరి 7, 1984 నుంచి అక్టోబరు 31, 1984 వరకు మరియు తిరిగి నవంబరు 12, 1984 నుంచి డిసెంబరు 31, 1984 వరకు సేవలు అందించారు. ఇక్కడి నుంచి ఆయన సహాయమంత్రిగా మారారు. గెహ్లాట్ డిసెంబరు 31, 1984 నుంచి సెప్టెంబరు 26, 1985 వరకు పర్యాటక మరియు పౌర విమానయాన శాఖ సహాయమంత్రిగా పనిచేశారు. తరువాత, ఆయన ప్రధానమంత్రి నియంత్రణలోని టెక్స్‌టైల్స్ శాఖకు స్వతంత్ర హోదాలో సహాయమంత్రిగా పనిచేశారు. జూన్ 21, 1991 నుంచి జనవరి 18, 1993 వరకు గెహ్లాట్ ఈ పదవిలో కొనసాగారు.

title: ఆర్.కె.లక్ష్మణ్

text: భారతదేశ కార్టూన్ రంగ చరిత్రలో అనేకమయిన పాత్రలు సృష్టించబడినాయి. కాని, లక్ష్మణ్ సృష్టించిన సామాన్య మానవుడు (Common Man) అనితర సాధ్యమైన ప్రాచుర్యం పొందినది. లక్ష్మణ్ వేసిన దాదాపు అన్ని రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రాలలోను ఈ సామాన్య మానవుడు దర్శనమిస్తాడు. బట్టతల, కళ్ళజోడు, గళ్ళకోటుతో ఈ వ్యక్తి ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం నుండి, తాలూకా కార్యాలయం వరకూ అన్ని చోట్ల దర్శనమిస్తూ, అక్కడ జరుగుతున్న విచిత్ర విషయాలకు సాక్షిగా నిలుస్తూ, చక్కటి హావ భావ ప్రకటన మాత్రమే చేస్తూ, ఎన్నడూ ఒక్క మాటకూడ మాట్లాడడు. ఈ సామాన్య వ్యక్తి కార్టూన్ పాత్ర ఎంత ప్రసిద్ధి చెందిందంటే, ముంబాయిలో వర్లీ సముద్ర తీరంలో, సామాన్య వ్యక్తికి ఒక లోహ విగ్రహం ప్రతిష్ఠించారు. భారతదేశంలో ఒక కార్టూన్ పాత్రకు ఒక విగ్రహం ఉండటం ఇదొక్కచోటే!

title: పశ్చిమ చంపారణ్

text: 1959 లో ప్రధానమంత్రి పండిత్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ బెటియాను సందర్శించాడు. ఆసమయంలో ఈ నగరం భారతదేశ 5వ మహానగరంగా ఉండేది. బెటియా రాజ్‌లో ఉన్న 1800 చక్కెర మిల్లులు ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకతను సంతరించాయి. మిల్లులకు అద్దెగా దాదాపు 2 మిలియన్ల రూపాయలు లభ్యమౌతుంది.(బీహార్‌లో ఇది రెండవ స్థానంలో ఉంది). ఇండియాలో జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దైన తరువాత ఇది నిషేధానికి గురైంది.

title: ప్రణబ్ ముఖర్జీ

text: పి.వి.నరసింహారావు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో ముఖర్జీ మరలా ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలను చేపట్టాడు. అతడు ప్లానింగ్ కమిషనుకు డిప్యూటీ చైర్మన్ గా నియమింపబడ్డాడు. భారతదేశ ప్రధానమంత్రి భారత ప్రణాళికా సంఘానికి ఎక్స్-అఫీషియో చైర్ పర్సన్ గా ఉంటాడు కాబట్టి, డిప్యూటీ చైర్ పర్సన్ స్థానం గొప్ప ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటుంది. 1991-96 మధ్య అతని పదవీ కాలంలో ఆర్థిక మంత్రిగా డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ అనేక ఆర్థిక సంస్కరణలను లైసెన్సు రాజ్ వ్యవస్థ ముగిసే వరకు చేసాడు. ఇది భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను బహిరంగపరచడానికి దోహదపడింది.[29] 2009లో ముఖర్జీ మరలా ఆర్థిక మంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. అతను 2009. 2010,2011 ల వార్షిక బడ్జెట్ లను ప్రవేశపెట్టాడు. 2008-09లో 6.5% నుండి 2010–11 బడ్జెట్లో GDP అనుపాతంగా ప్రజా రుణాన్ని తగ్గించటానికి దేశ మొట్టమొదటి స్పష్టమైన లక్ష్యాన్ని చేర్చాడు. 2012-13 ఆర్థిక సంవత్సరంలో జిడిపిలో బడ్జెట్ లోటు 4.1 శాతానికి తగ్గించాలని ముఖర్జీ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు.[30]

title: భారతదేశ సైనిక చరిత్ర

text: శివాజీ యొక్క సంతతి, పరిపాలించినప్పటికీ, మరాఠా సామ్రాజ్యానికి సంబంధించిన రాజకీయాలు, ప్రధానమంత్రి లేదా పేష్వాల చుట్టూ తిరిగాయి. మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని వాస్తవంగా పాలించినది, పీష్వాలే. పీష్వాల కాలంలో మరాఠా సామ్రాజ్యం యొక్క విస్తరణ, క్రీ.శ 1761లో అఫ్ఘన్ సైన్యం మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఓడించేంతవరకు, అవిచ్ఛిన్నంగా సాగింది. క్రీ.శ 1772లో మరాఠాలు మళ్ళీ తమ అధికారాన్ని పొందారు. చివరి పీష్వా బాజీరావ్-2, మూడవ ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధంలో ఓడిపోయేంతవరకు, వీరి పాలన సాగింది. మరాఠాల ఓటమి అనంతరం, స్థానిక పాలకులలో ఎవరూ బ్రిటీషువారికి బెడద కాలేదు. చివరి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం, భారతదేశంలో బ్రిటీషు ఆధిపత్య శకానికి నాంది అయింది.

title: జాతీయ చేనేత దినోత్సవం

text: 2015, ఆగస్టు 7న చెన్నైలో జరిగిన కార్యక్రమంలో భారతదేశ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ జాతీయ చేనేత దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించి, భారత చేనేత లోగోను ఆవిష్కరించడంతోపాటూ ఆగస్టు 7వ తేదీని జాతీయ చేనేత దినోత్సవంగా పరిగణిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఈ సందర్భంగా 2012-14 సంవత్సరాల్లో చేనేత రంగంలో ప్రతిభ కనబరిచిన 72 మందికి అవార్డులు (వీరిలో 16 మందికి సంత్ కబీర్ పురస్కారాలు) ప్రదానం జరిగింది.

title: ఆలప్పుళా

text:
ఇక్కడి చర్చీలలో సంవత్సర ఉత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తింటారు. ఆర్థంకల్ చర్చిలో " ఆర్థంకల్ పెరున్నల్ ఫీస్ట్ " జరుగుతుంది. ఇక్కడ నిర్వహించబడే పలు ఉత్సవాలలో ప్రఖ్యాత రెగట్టా
భాగమై ఉంటుంది. ప్రఖ్యాత వల్లంకాలి (నెహ్రూ ట్రోఫీ బోట్ రేస్) సెప్టెంబరు మాసంలో ఓణం పండుగ సందర్భంలో కేరళా బ్యాక్‌వాటర్ కాలువలలో నిర్వహిస్తుంటారు. చుండన్ వల్లం (స్నేక్ బోట్ రేస్) ప్రైమినిస్టర్ ట్రోఫీ కొరకు అనేక మంది పాల్గొంటారు. ఈ ట్రూఫీని భారతదేశ మొదటి ప్రధానమంత్రి జవహరలాల్ నెహ్రూ పేరుతో బహూకరించబడుతుంది. అలంపుళాలో నిర్వహించబడే మరొక ఉత్సవం " బీచ్ ఫెస్టివల్ " డిసెంబరు 30 నుండి జనవరి 2 వరకు నిర్వహించబడుతుంది. చంపకుళంలో నిర్వహించే " విజయవ్పళ్ళి " ఉత్సవం అలంపుళా జిల్లాలోని బ్రహ్మాండమైన ఉత్సవాలలో ఒకటిగా భావించవచ్చు.

title: బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యము భారతదేశమునుండి నిష్క్రమించేనాటి స్వదేశ సంస్థానాధీశుల నిర్ణయములు

text: జమ్ము కాశ్మీరు సంస్థానము భారత డొమినియన్లో విలీనమగటకంగీకారము 1947 అక్టోబరు నెలాఖరు దాకా తెలుపలేదు. స్వదేశ సంస్థానములు తమ అంగీకారములను ఆగస్టు 14వ తేదీలోగా తెలుపవలెనను లక్ష్యమును వైస్రాయి మౌంటు బాటను నిర్ణియించియుండెను. అందుచేత కాంగ్రెస్సు అధనేతలు నెహ్రూ- పటేలు ప్రభృతుల కోరికపై మహాత్మా గాంధీ ఆగస్టు1 తేదీ కాశ్మీరు వెళ్ళి చర్చలు జరిపి అంగీకారము తెలుపమని నచ్చచెప్పి, అచ్చటి రాజకీయ విపక్షనేత షైక్ అబ్దుల్లాను నిర్భందమునుండి విడుదలచేయమని సలహానిచ్చిన తరువాత మహారాజ హరి సింగు అప్పటిదాకా ప్రధానమంత్రిగానుండి భారతదేశ జాతీయనాకులతో విభేదములుగల రామచంద్ర కక్ ను ఆగస్టు 10 వ తారీకున తొలగించి మేజర్ జనరల్ జనక్ సింగును నియమించెను. ఇతను తంతి ద్వారా ఇండియా పాకిస్థాన్ డొమీనియన్లకు stand still agreement చేయమని కోరియుండెను. అందుకు ఇండియా డొమినియన్ తిరస్కరించుట గొప్ప సదవకాశముగా తలచిన మహ్మాదలి జిన్నాహ జమ్మూ కాశ్మీరు రాజ్యము కనుక పాకిస్తాన్ డొమినియనులో విలీనమైనచో stand still agreement ఇచ్చుట కంగీకరించి యుండెను. అయినప్పటికినీ జమ్మూ-కాశ్మీరు మహారాజు హరి సింగు ముందుకు రానందున జిన్నాహకు రెండే మార్గములు తోచినవి. మహారాజుని వప్పించటము లేదా ఆ రాష్ట్రమందున్నముస్లిం కాన్ఫరెన్సు పార్టీ మరియూ వారితో పొత్తుగలిగి యున్న అజాద్ ఫౌజులన్న మాజీసైనికులు సభ్యులుగానున్న పార్టిని పురికొలిపి మహారాజు పై తిరుగబాటు సృష్టించుట. అందు మొదటి లక్ష్యముకాజాలని దగుటవలన రెండవ లక్ష్యసాధనకు బాధ్యత తన ప్రధానమంత్రి  లియాఖ్వత అలి ఖాం (Liaquat Ali Khan) కి వప్పచెప్పియుండెను.

title: ప్రణబ్ ముఖర్జీ

text: ముఖర్జీ 2004లో లోక్‌సభ నాయకునిగా ఉన్నాడు. [9] అతను పశ్చిమ బెంగాల్ లోని జంగిపూర్ పార్లెమెంటు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా గెలిచి 2009 వరకు పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఉన్నాడు. 2004 లో సోనియా గాంధీ అనూహ్యంగా ప్రధానమంత్రి స్థాయిని తిరస్కరించిన తర్వాత ముఖర్జీని భారతదేశ ప్రధానమంత్రిగా చేస్తారని ఊహాగానాలు జరిగాయి.[19] అయితే, సోనియా గాంధీ చివరికి మన్మోహన్ సింగ్ను ప్రధానమంత్రిగా నియమించింది.[17]

title: భారత పాక్ యుద్ధం 1971

text: 1971 మార్చి 27న అప్పటి భారతదేశ ప్రధానమంత్రి అయిన ఇందిరా గాంధీ బంగ్లాదేశ్ స్వాతంత్ర్యపోరాటానికి పూర్తి మద్దతు తెలిపి బంగ్లా శరణార్థులకోసం భారత సరిహద్దులను తెరిపించారు. దాదాపు కోటిమంది శరణార్థులు పలురాష్ట్రాల్లోని శిబిరాల్లో తలదాచుకొన్నారు. అంతమంది శరణార్థులకు అవసరమయిన సౌకర్యాలు కలిపించడానికి వేలకోట్ల రూపాయలు ఖర్చు పెట్టసాగింది భారత ప్రభుత్వం.

title: పాములపర్తి వెంకట నరసింహారావు

text: పాములపర్తి వేంకట నరసింహారావు (జూన్ 28, 1921 - డిసెంబర్ 23, 2004) భారతదేశ ప్రధానమంత్రి పదవిని అధిష్టించిన మొదటి దాక్షిణాత్యుడు, ఒకేఒక్క తెలుగువాడు. పీవీ గా ప్రసిద్ధుడైన ఆయన బహుభాషావేత్త, రచయిత. భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థలో విప్లవాత్మకమైన సంస్కరణలకు బీజంవేసి, కుంటుతున్న వ్యవస్థను తిరిగి పట్టాలెక్కించిన ఘనత సొంతం చేసుకున్న వ్యక్తి. 1957లో శాసనసభ్యుడిగా రాజకీయజీవితం ఆరంభించిన పివి రాష్ట్రమంత్రిగా, ముఖ్యమంత్రిగానే కాకుండా కేంద్ర రాజకీయాలలో కూడా ప్రవేశించి ప్రధానమంత్రి పదవిని చేపట్టాడు. కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలో తగిన సంఖ్యాబలం లేని మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని పూర్తికాలం పాటు నడిపించడం అతని ఘనకార్యం.

title: కె.ఎన్.గోవిందాచార్య

text:
కె.ఎన్.గోవిందాచార్య 1988 లో భారతీయ జనతా పార్టీ సభ్యునిగా చేరాడు. 2000 వరకు తన జనరల్ సెక్రటరీగా పనిచేశారు. ప్రధానమంత్రి వాజ్‌పేయి పట్టుబట్టడంపై బిజెపిను విడిచిపెట్టాడు. ప్రధానమంత్రి కేవలం ముసుగు కాగా అద్వానీ వివిధ కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారని ఆయన అన్నందువల్ల బి.జె.పి ను విడిచి పెట్టవలసివచ్చింది. ఈ ప్రకటన ఆయనపై తప్పుగా ఆరోపించబడింది అని చెప్పారు కానీ వాజ్‌పేయిని ఆయన ప్రకటనతో సమర్థించుకోలేకపోయాడు. ఆ వ్యాఖ్య ప్రామాణికమైనదో లేదో తెలియదు కానీ పార్టీ గౌరవానికి నష్టం జరిగింది,
భారతదేశ రాజకీయ మరియు కార్పొరేట్ రంగాలలో అవినీతి పెరుగుతున్న సంఘటనలు, 2011 జూన్ 5 న రామ్‌దేవ్ అనుచరులపై పోలీసుల అణిచివేత వల్ల పూర్వపు జర్నలిస్టులు, విద్యార్థి ఉద్యమకారులు, బాలల హక్కుల ఉద్యమకారులు మరియు సామాజిక ఉద్యమకారులు ఆయనను దేశంలో గల 50 చిన్న మరియు పెద్ద రాజకీయ సంస్థలతో కలిపి ఒక కూటమిని ప్రారంభించవలసినదిగా జూన్ 25న ప్రోత్సహించాయి. ఆ రోజు పూర్వం అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించిన దినాన్ని గుర్తు చేసింది. అతడు కొత్త కూటమి అయిన సేవ్ డెమోక్రసీ ఫ్రంట్ కు చైర్మన్ గా ఎన్నికయ్యాడు.

title: మణిశంకర్

text: "నాక్ అవుట్" సంజయ్ దత్, ఇర్ఫాన్ ఖాన్ మరియు కంగన రనౌత్ తారాగణంగా నిర్మితమైన చిత్రం. మణిశంకర్ భారతదేశంలో హాలోగ్రాం లను పరిచయం చేసిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. అతడు మొదటి హాలోగ్రాఫిక్ ప్రచారాన్ని మొట్టమొదట ప్రారంభించాడు. భారతదేశ ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ గతంలో 2012 గుజరాత్ రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో ప్రచారంలో పాల్గొన్నప్పుడు ఈ హాలోగ్రాఫిక్ ప్రచారం చేసాడు. అతడు 2014 తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికల లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వంటి వివిధ పార్టీలకు ఎన్నికల ప్రచారాలను విజయవంతంగా నిర్వహిస్తూ ఉన్నాడు. అదే విధంగా 2014లో జరిగిన మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున ప్రచారం చేసాడు కానీ పార్టీ మరియు దాని మిత్రపక్షాలపై పనిచేసే ప్రబలమైన వ్యతిరేక-అవినీతికి ఆరోపణలున్నందున పార్టీ పరాజయానికి కారణమైంది.

title: లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి

text: తాష్కెంట్ ఒప్పందం పై సంతకం చేసిన రోజున 02:00 గంటలకు అతను తాష్కెంట్ లో గుండెపోటుతో మరణించినట్లు ప్రకటించబడినది. కానీ ప్రజలు మరణం వెనుక కుట్ర ఆరోపించారు.[22] అతను విదేశంలో చనిపోయే భారతదేశ మొదటి ప్రధాన మంత్రి. అతనిని జాతీయ నాయకునిగా శ్లాఘిస్తూ అతని జ్ఞాపకార్థం విజయఘాట్ లో స్మారకం ఏర్పాటు చేసారు. అతను మరణించిన తరువాత భారత కాంగ్రెస్ పార్టీ నూతన ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థిగా ఇందిరా గాంధీని ఎన్నుకొనే వరకు గుల్జారీ లాల్ నందా ఆపద్ధర్మ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నాడు. [23]

title: కె.ఆర్. నారాయణన్

text: 1992 ఆగస్టు 21 న నారాయణన్ భారత ఉపరాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. అప్పటి రాష్ట్రపతి శంకర్ దయాళ్ శర్మ. ఉపరాష్ట్రపతి అభ్యర్థిగా నారాయణన్ పేరును మొదటి సారిగా జనతాదళ్ పార్లమెంటరీ పార్టీ నాయకుడు, పూర్వపు భారతదేశ ప్రధానమంత్రి వి.పి.సింగ్ ప్రతిపాదించాడు. జనతాదళ్ , పార్లమెంటులోని వామపక్ష పార్టీలు ఉమ్మడిగా అతనిని అభ్యర్థిగా ప్రకటించాయి. ఇది తరువాత పి.వి. నరసింహారావు ఆధ్వర్యంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి మద్దతు పొందింది. ఇది అతని ఏకగ్రీవ ఎన్నికకు మార్గం సుగమమైంది. వామపక్షంతో తనకు గల సంబంధంపై నారాయణన్ తరువాత వివరించాడు[8]. అతనికి కమ్యూనిజం పై భక్తి గానీ విరోధం గానీ లేదని ప్రకటించాడు. వారు తన సైద్ధాంతిక వైవిధ్యాల గురించి తెలుసుకున్నారు కానీ తనకు ఉప రాష్ట్రపతిగా మద్దతునిచ్చారని, దేశంలో ఉన్న ప్రత్యేక రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా ఇలా జరిగిందని తెలియజేసాడు. అతను వారి మద్దతు నుండి ప్రయోజనం పొందాడు. క్రమంగా వారి రాజకీయ స్థానాలు ఆమోదయోగ్యతను పొందాయి. 1992 డిసెంబరు 6 న బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత సమయంలో "ఇది మహాత్మా గాంధీ హత్య తరువాత భారత్ ఎదుర్కొన్న గొప్ప దుర్ఘటన " అని ఆయన వివరించాడు.[2]

title: లార్డ్ కర్జన్

text:
లార్డు కర్జన్ తన 40 వ ఏటనే (1898 వసంవత్సరమున) భారతదేశానికి వైస్రాయిగా వచ్చాడు . ఐదు సంవత్సరములు మొదటి విడతగా కార్యకాలమునందు అహంభావుడైననూ మంచి ఉత్సాహవంతుడుగను పరిపాలనా దక్షుడుగను నుండి కొన్ని అభివృధ్ది కార్యక్రమములు చేపట్టి సఫలుడని పించుకున్నాడు. 1905లో కార్యకాలము పూర్తికాగనే ఐదుసంవత్సరములలో చేసిన సఫలతను గుర్తించి ఇంగ్లండ్ ప్రభువులు అతని కార్యకాలము పొడిగించిరి. 1905 నుండి రెండవ విడత కార్యాకాలంలో తన సైనికాధిపతి లార్డ్ కిచ్నర్ (Lord Kitchener of Khartoum) తోటి విభేదములు కలిగినమీదట ఇంగ్లండు ప్రభువులు తనవైపు మగ్గు చూపకపోవుటవల్ల పదవికి రాజీనామాచేసి 1905 ఇంగ్లండ్ కు తిరిగి వెడలి పోయాడు. 1904 లో వివాహంచేసుకున్న సతీమణి మేరీ లైటర్ ముగ్గురు కుమార్తెలను కలిగిన తరువాత 1906 లో మరణించినది . రెండవసారి వివాహము 1917 లో ఆల్ఫ్రెడొ దుగ్గన్ (గ్రేస్) వల్ల సంతానము కలుగలేదు. భారతదేశ వైస్రాయిగా 1905 లో పదవీవిరమణానంతరం 1907 లో ఆక్సఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయమునకు ఛాన్సలరయ్యను. 1908లో ఐర్లాడు శాసనసభ్యడై నాడు. 1915 లో మొదటి ప్రపంచ యుధ్దము సమయములో వార్ కాబినెట్ సభ్యుడుగానుండెను. 1919-24మద్య బ్రిటన్ విదేశాంగ మంత్రిగనుండెను. 1917 లో ఇండియా వ్యవహారాల మంత్రి గానున్న ఎడ్విన్ మాంటెగు బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో భారతదేశానికి చేయవలసిన రాజ్యాంగ సంస్కరణల ప్రకటనకు చిత్తును సవరించి అంగీకరించినది అప్పటి వార్ కాబినట్ మెంబరుగా నున్న లార్డు కర్జన్ కు అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రి లాయిడ జార్జి వప్పగించెను. ఆ చిత్తు ప్రకటనలోనున్న మాట స్వపరిపాలనని బాధ్యతాయు తస్వపరిపాలనగా మార్చినది లార్డు కర్జన్ (చూడు మాంటేగు-షెమ్సఫర్డు రాజ్యాంగ సంస్కరణ చట్టము ). స్వభావిక అహంభావమే కర్జన్ దొరకు 1905లో భారతదేశ వైస్రాయిగా రాజీనామచేయుటకు కారణమైనదని చెప్పవచ్చును. అంతేకాక 1923 లో బ్రిటన్ ప్రదానమంత్రిస్థానము కలుగనీయక జీవితములో తీరని నిరాశ కలిగించింది. బాల్డ్విన్ ప్రదానమంత్రిత్వముక్రింది మంత్రిమండలి విఘటమైయ్యే దాక విదేశాంగమంత్రిగనే వుండి 1924 లో విరమణచేసిన కొలది రోజులకో 1925 మార్చి 20వతేది మరణించాడు.
లార్డు కర్జన్ తన 40 వ సంవత్సరములోనే భారతదేశానికి వైస్రాయిగా వచ్చెను. 1899 నుండి ఐదు సంవత్సరములు మొదటి విడతగా కార్యకాలమునందు అహంభావుడైననూ మంచి ఉత్సాహవంతుడుగను పరిపాలనా దక్షుడుగనూ, నిష్పక్షపాతిగనే యుండుననియూ ( అరాజకముగా ప్రవర్తించిన ఆంగ్లసైనికులను దండించుటలో వెనుకంజవేయనందున) ప్రజాభిప్రాయముగైకొని కొన్ని అభివృధ్ది కార్యక్రమములు చేపట్టి సఫలుడని పించుకున్నాడు. అతని కార్యకాలంలో 1899 నుండి బెంగాల్ విభజనచేయకముందు అతని కార్యాచరణ కీర్తిదాయకముగనేయుండెను.వివిధ ప్రభుత్వశాఖలలో కొన్ని సంస్కరణలు చేసెను. ముఖ్యముగా పెద్ద రైలు, రోడ్డుమార్గములు వేయించుట, అమూల్యమైన పురాతనవస్తుపరిరక్షణకు తీసుకున్న చర్యలు, కలకత్తా మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ నెలకొల్పుట మొదలగు చర్యలు. కానీ 1899, 1900 సంవత్సరములలో తీవ్రమైన కఱవుతో ప్రజలు భాదలుపడి కోలుకుంటున్న సమయమందు 1903 సంవత్సరములో ఢిల్లీలో పెద్ద దర్బారు నిర్వహించి కర్జన్ దొర తనస్వాతిశయంచాటుకునటకు దేశీయ రాజులు చేమ్రొక్కించుకునుట తదపరి 1905 సంవత్సరములో నిరంకుశముగా నిర్ణయముతీసుకుని ప్రజలకు కష్టములు కలిగించు విధముగా విశాల వంగరాష్ట్రము ను (బెంగాల్) విభజించటముతో కర్జన్ దొరకు తీరని అపకీర్తికి కలిగి ప్రజల ఆగ్రహపాత్రుడైనాడు. ఆ బెంగాల్ విభజన వల్లనే అసంఖ్యాక జనం అప్పటివరకూ కాంగ్రెస్సు వారి స్వరాజ్యోద్యమములు ఆంటే అవగాహనంలేకయుండిన వారు కూడా స్వరాజ్యఉద్యమములలో కార్యకర్తలుగా చేరి దేశమునలుమూలలా ఉద్యమమును వుధృతస్థాయికి తీసువెళ్లిరి. అప్పటినించే వందేమాతరం అను గీతము జాతీయగీతమంత ఉన్నత స్థాయి ప్రాముఖ్యతతో యావద్భారతదేశానికి పట్టుబడి సాధారణప్ర జానీకానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారు సహించలేనంత స్వరాజ్య నినాదమగుట, స్వరాజ్యభావన 1906 కాంగ్రెస్స మహాసభకు అధ్యక్షత వహించిన దాదాభాయి నౌరోజీ ఉద్ఘోషించగా అప్పటినుంచీ గొప్ప మంత్రమై వీధివీదుల వెల్లివిరిసింది. "స్వరాజ్యము నా జన్మ హక్కు" అనిన బాలగంగాధర తిలక్ ఉద్ఘోషణ స్వరాజ్యాందోళనకు గొప్ప శక్తిదాయకమైన ఉద్యమమై స్వరాజ్యము ప్రతిభారతపౌరునికి జన్మహక్కు అని అవగాహనము కలిగినది. అంతేకాక కర్జన్ నిరంకుశ బెంగాల్ విభజనము తోనే పాశ్చాత్య వస్తువులు ఏవైతే బ్రిటిన్ దేశమునుండి మిగతా ఐరోపా దేశములనుండి తయారీయై వచ్చినవో అవియన్నియూ బహిష్కరించి (బహిష్కారోద్యముములు మొదలైయ్యను) భారతదేశమునందు అనేక నిత్యావసర వస్తువలను స్వశక్తిపై ఉత్పాదన చేయబడసాగెను ముఖ్యముగా అగ్గిపుల్లలు దగ్గరనుండి అనేక వస్తువులు వస్త్రములసహితము, ఇనుము, గ్లాస్,తో చేయబడిన అనేక వస్తువుల ఉత్పాదన ప్రారంభమై దేశీయ పారిశ్రామిక యుగము మొదలైనదని చెప్పవచ్చును. బాలగంగాధర తిలకు స్వయముగా ఉూరూరా పర్యటనచేసి బహిష్కారోద్యమమును అవగతపరుచుచూ బహుకొద్ది చందాలతో అనేక వేల రూపాయలు పొందుపరచి తెలిగాను అను గ్రామమందు గాజుఫ్యాక్టరి నెలకోల్పి స్వదేశపారిశ్రమ అంకురార్పణ చేసెను. . కర్జన్ చేసిన బెంగాల్ విభజనను రద్దుపరచి పూర్వస్థితిలో నుంచమని 1910-1916 భారతదేశమును మద్య పరిపాలించిన వైస్రాయి లార్డు హార్డింజి చేసిన సిఫారసు ప్రకారం 1911 సంవత్సరములో డిసెంబరు 12 తేదీన బ్రిటిన్ దేశపు రాజు ఐదవ జార్జి ఢీల్లీలోజరిగిన పట్టాభిషేకమహోత్సవములో అంగీకార ప్రకటనచేసియుండెను. కర్జన్ 1904 లో సైనిక చర్యచేబట్టి టిబెట్టు, చుంబా లోయలు గ్యాంసే (Gyantse) హిమాలయ పర్వత కనుమలు కూడా ఆక్రమించి బ్రిటిష్ వారి నియంత్రణలోకి తీసుకువచ్చుట అతిశయోక్తమైన బ్రిటిష్ జాతీయ సార్వభౌమత్వమును చాటుచున్నది. కొన్నిముఖ్యమైన కర్జన్ తీసుకున్న నిర్ణయములు, కార్యచరణలు కర్జన్ తదనంతరం రద్దుపరచబడుట, ఉపసంహరింపబడుట గమనార్ధం. ఉదాహరణకు 1905 బెంగాల్ విభజన 1911లో రద్దుపరచబడింది. 1904చేసిన టిబెట్టు ఆక్రమణ, లాహసా సంధి 1907లో ఉపసంహరింపబడింది. అదే కాలములో పెర్షయన్ గల్ఫ్ 1899లో కర్జన్ ప్రేరేపణపై బ్రిటిష్ వారి అధికారములోనకు తెచ్చిన కార్యచరణ 1903 లో రద్దుపరచబడింది. యుద్ద అనుభవములేకనే దేశీయ రాజులకు గౌరవ సైనికహోదాలిచ్చు ప్రత్యేక సామ్రాజ్యసైనిక అధికారుల వ్యవస్థను (Imperial Cadet Corpse) ఏదైతే 1901లో కర్జన్ స్థాపించాడో అది 1914 లో రద్దుకావించబడింది.

title: చేతన్ భగత్

text: ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, హిందుస్థాన్ టైమ్స్ పత్రికల్లో వ్యాసాలు రాస్తుంటారు భగత్. స్టార్ యాంకర్ హంట్ వాయిస్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్ కు న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఎబిపి న్యూస్ ఛానల్ లో 11 జనవరి 2014న  మొదలైన 7 ఆర్.సి.ఆర్ కార్యక్రమానికి ఆయన వ్యాఖ్యతగా కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు. భారతదేశ ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థుల జీవిత విశేషాల గురించి వివరిస్తుంది ఈ కార్యక్రమం.

title: విక్రం సారాభాయ్

text: 1957లో రష్యా మొట్టమొదటి శాటిలైట్ అయిన స్పుత్నిక్‌ను ప్రయోగించినపుడు... భారత భవిష్యత్ అవసరాలకు శాటిలైట్ల అవసరం గురించి ఎంతో విషయ సేకరణ చేయటమేగాకుండా, ఆ శాటిలైట్ యొక్క ఆవశ్యకతను అప్పటి ప్రధానమంత్రి అయిన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకు వివరించి, ఆయనను ఒప్పించారు సారాభాయ్. ఆ తరువాత 1962లో భారత అణుశక్తి వ్యవస్థ పితామహుడయిన హోమీ బాబా పర్యవేక్షణలో ఇండియన్ నేషనల్ కమిటీ ఫర్ స్పేస్ రీసెర్చ్ (ఐఎన్‌సీఓఎస్‌పీఏఆర్) సెంటర్‌ను ఆయన ఏర్పాటు చేశారు. తదనంతరం ఆయన ఆదర్శాలకు అనుగుణంగా ఇస్రో ఎన్నో విజయాలను సాధించి భారతదేశ ఖ్యాతిని ఇనుమడింపచేసింది.

title: భారత నావికా దళం

text:
5,000 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి ఉన్న భారతదేశంలో కీస్తు పూర్వం, 2300లో ప్రస్తుత గుజరాత్‌లోని మంగ్రోల్ దగ్గర మొట్టమొదటి నౌకాతీరం నిర్మించబడింది. క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దంలో మౌర్య సామ్రాజ్యంలో మొదటిసారి నౌకా విభాగాన్ని ఏర్పరిచారు. చంద్రగుప్త మౌర్యుడి ప్రధానమంత్రి అయిన చాణక్యుడు తాను రచించిన అర్థశాస్త్రంలో 'నవాధ్యక్ష' (నౌకల నిర్వాహకుడు) పేరుతో నదీజలాల వినియోగం గురించి నిర్దేశించాడు.
చుట్టూ ఉన్న దేశాలతో రాకపోకలకు, పలు రకార సంస్కృతులకు ఈ జలదారులు ప్రధాన కారణం. భారతదేశ చరిత్రలో మౌర్య, శాతవాహన, చోళ, విజయనగర, కళింగ, మరాఠా మరియు మొఘల్ సామ్రాజ్యాల నౌకా వ్యవస్థలు పేరెన్నికగన్నవి.

title: పాలనా తత్త్వశాస్త్రం

text:
పాలనా తత్త్వశాస్త్రమనేది తత్త్వశాస్త్రంలోని ఒక శాఖ. కొందరి ప్రకారం పాలనా తత్త్వశాస్త్రమనేది రాజకీయ వ్యవస్థ అధ్యయనం లో ఒక భాగం. ఐతే, అలాంటి సందర్భాలలో పాలనా తత్త్వశాస్త్రం అనే పదం బదులు పాలనా సిద్ధాంతం అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అలాంటి సందర్భాలలో ఈ శాస్త్రం కేవలం సైద్ధాంతిక శాస్త్రంగా మిగిలిపోతుంది. అలాంటి సందర్భంలో ఈ శాస్త్రం తన తాత్త్విక గుణాన్ని కోల్పోతుంది.
పాలనాతత్త్వశాస్త్ర చరిత్ర రాజనీతి, రాజతంత్రం, రాచరికపు ఆలోచనలతో ముడిపడిన అంశం కాబట్టి మానవజాతి మొదటి నాళ్ళ నుండే ఇది అస్తిత్వంలో ఉండి తీరాలి. రాజనీతి చరిత్ర మన ప్రాచీన భారతదేశ గ్రంథాలలో ఉన్నప్పటికీ, పాశ్చాత్యుల ప్రకారం ఇది ముఖ్యంగా అంధకార యుగం నుండి పునరుజ్జీవం చెందిన కాలంలో బాగా అభివృద్ధి చెందిందని నమ్ముతారు. రాచరికం నుండి ప్రజాపరిపాలన, కమ్యూనిస్ట్ భావజాలాలకు పునాది పడింది ఆ కాలంలోనే గనుక అలా నమ్ముతారు. అలానే రాజకీయ వ్యవస్థలు కూడా సరిగా గీసుకోని సరిహద్దుల నుండి నేటి అడుగు భూమి కోసం దేశాల మధ్య యుద్ధాలు జరిగే పరిస్థితికి చేరుకుంది. తరచూ పాలనా తత్వశాస్త్ర చరిత్ర, తాత్త్విక చరిత్రతో పెనవేసుకుంది.
భారత పాలనా తాత్త్వికత ప్రాచీన కాలం నుండే వృద్ధిచెందుతూ వస్తోంది. దేశానికి-రాష్ట్రానికి, రాష్ట్రానికి-మతానికి నిర్దిష్టమైన భేదాన్ని పురాతన కాలం నుండే భారతీయులు నమ్ముతూ వచ్చారు. హిందూ రాజ్యాల స్థాపన, వాటి పనితీరు, ఆయా కాలాలలో నిర్ణయించుకున్న ధర్మశాస్త్రాలు, నీతిశాస్త్రాల ప్రకారం నడిచాయి. ప్రభుత్వ పాలన స్పష్టంగా పాలనారంగం, ప్రభుత్వపాలన, సైన్యం, చట్టం మరియు సామాజిక వ్యవస్థ మొ|| విభాగాలుగా పనిచేసేది. ఈ పనులను చక్కబెట్టేందుకు రాజుకొక మంత్రాంగం ఉండేది. ఇందులో భాగంగా రాజు, ప్రధానమంత్రి, సైన్యాధిపతి, రాజుకు అనంగు పూజారి (ధార్మిక/రాజగురువు) ఉండేవారు. ప్రధానమంత్రి అమాత్యుల కొలువుకు ముఖ్యుడుగా ఉంటూ మహా అమాత్యుడనే పదవిని నెరవేర్చేవాడు.

title: రామ్‌నాథ్ కోవింద్

text: కోవింద్ కాన్పూర్ లోని డి.ఎ.వి కళాశాల నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన తరువాత సివిల్ సర్వీసు పరీక్షలకు సన్నద్ధం కావడాని ఢిల్లీ వెళ్ళాడు. అతను ఈ పరీక్షను మూడవ ప్రయత్నంలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. కానీ ఐ.ఎ.ఎస్ కు బదులుగా అనుబంధ సేవా కార్యక్రమాలలో తగినంత పని ఉన్నందున అందులో జాయిన్ కాలేదు. తరువాత న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్ మొదలు పెట్టాడు. కోవింద్ 1971లో ఢిల్లీ బార్ కౌన్సిల్ లో న్యాయవాదిగా నేరాడు. అతను 1977 నుండి 1979 వరకు ఢిల్లీ హైకోర్టులో కేంద్రప్రభుత్వ న్యాయవాదిగా కొనసాగాడు. 1977 & 1978 మధ్య భారతదేశ ప్రధానమంత్రి మొరార్జీ దేశాయికి వ్యక్తిగత సహాయకునిగా ఉన్నాడు. 1978లో భారత సుప్రీం కోర్టు లో అడ్వొకేట్-ఆన్-రికార్డుగా ఉన్నాడు. 1980 నుండి 1993 వరకు కేంద్రప్రభుత్వ స్టాండింగ్ కమిటీకి తన సేవలనందించాడు. అతను ఢిల్లీ హైకోర్టు, సుప్రీం కోర్టులలో న్యాయవాదిగా 1993 వరకు కొనసాగాడు. ఒక న్యాయవాదిగా అతను సమాజంలో బలహీన వర్గాలకు, న్యూఢిల్లీ ఉచిత న్యాయ సేవా సమితి అధ్వర్యంలో పేదలు, మహిలళలకు "ప్రొ-బొనొ" సహాయాన్ని అందించాడు.

title: భారత అత్యవసర స్థితి

text: అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ఏకపక్షంగా అత్యవసర స్థితిని విధించిన 1975-77 మధ్యకాలంలోని 21-నెలల కాలాన్ని భారత అత్యవసర స్థితి లేదా ఎమర్జెన్సీగా వ్యవహరిస్తారు. భారత రాజ్యాంగంలోని 352 (1) అధికరణంలో అంతర్గత కల్లోల స్థితిని ఉద్దేశించి ఏర్పరిచిన అంతర్గత అత్యవసర స్థితిని వినియోగించుకుని అప్పటి ప్రెసిడెంట్ ఫక్రుద్దీన్ ఆలీ అహ్మద్ ద్వారా 1975 జూన్ 25 అర్థరాత్రి 11.45 నిమిషాలకు అధికారికంగా విధింపజేశారు. 1977 మార్చి 21లో ఉపసంహరించే వరకూ కొనసాగింది. ఆదేశాల ద్వారా పరిపాలిస్తూ ఎన్నికలను నిలిపివేసి, పౌరహక్కులు అడ్డుకునే అధికారాన్ని ప్రధాన మంత్రికి ఈ ఆర్డర్ అందించింది. ఎమర్జెన్సీలో ప్రధానంగా ఇందిరా గాంధీ రాజకీయ ప్రత్యర్థులను జైలుపాలు చేసి, పత్రికలను సెన్సార్ చేశారు. ప్రధానమంత్రి కుమారుడు సంజయ్ గాంధీ ముందుండి నడిపిన మాస్-స్టెరిలైజేషన్ (సామూహిక గర్భనివారణ కార్యక్రమం) వంటి ఇతర దురాగతాలు కూడా నివేదితం అయ్యాయి. స్వతంత్ర భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత వివాదాస్పదమైన కాలాల్లో ఎమర్జెన్సీ ఒకటి.

title: లోపలి మనిషి (పుస్తకం)

text: లోపలి మనిషి పుస్తకం భారతదేశ మాజీ ప్రధానమంత్రి పి.వి. నరసింహారావు ఆత్మకథ. నరసింహరావు ఆంగ్లంలో రచించిన ‘ది ఇన్‌సైడర్’ ను కల్లూరి భాస్కరం తెలుగులోకి అనువదించాడు.

title: చరణ్ సింగ్

text: 1979 జూలై 28 నుండి 1980 జనవరి 14 వరకు చరణ్ సింగ్ భారతదేశ 5వ ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశాడు. ప్రధానమంత్రి కంటే ముందు ఈయన ఉప ప్రధానమంత్రిగా కూడా పనిచేశాడు. చరణ్ సింగ్ ప్రధానిగా ఉన్న కాలములో లోక్‌సభ ఎన్నడూ సమావేశం కాలేదు. లోక్ సభ సమావేశం ప్రారంభమవుతుందనగా, ముందురోజు ఈయన ప్రభుత్వానికి మద్దతునిచ్చిన కాంగ్రెసు పార్టీ మద్దతు ఉపసంహరించుకోవడంతో భారతీయ లోక్‌దళ్ ప్రభుత్వం కూలిపోయింది. చరణ్ సింగ్ పదవికి రాజీనామా చేశాడు. 6 నెలల అనంతరం లోక్‌సభకు మళ్ళీ ఎన్నికలు జరిగాయి. చరణ్ సింగ్ 1987 లో తన మరణం వరకు లోక్‌దళ్ పార్టీకి నాయకత్వం వహిస్తూ ప్రతిపక్షంలో ఉన్నాడు.

title: రాజీవ్ గాంధీ

text: రాజీవ్ గాంధీ (హిందీ राजीव गान्धी), (ఆగష్టు 20, 1944 – మే 21, 1991), ఇందిరా మరియు ఫిరోజ్ గాంధీ ల పెద్ద కుమారుడు, భారతదేశ 6వ ప్రధానమంత్రి (గాంధీ - నెహ్రూ కుటుంబము నుండి మూడవ వాడు). 1984, అక్టోబరు 31 న తల్లి మరణముతో ప్రధానమంత్రి అయిన రాజీవ్ 1989, డిసెంబరు 2 న సాధారణ ఎన్నికలలో పరాజయము పొంది, రాజీనామా చేసే వరకు ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశాడు. 40 సంవత్సరాల వయసులో ప్రధానమంత్రి అయిన రాజీవ్ గాంధీ భారత ప్రధానమంత్రి అయిన అతి పిన్న వయస్కుడు. శ్రీలంక దేశానికి చెందిన తమిళ తీవ్రవాదులు (ఎల్.టి.టి.ఈ) చేసిన మానవ బాంబు దాడిలో మరణించాడు.

title: భారతదేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థ

text: బదులుగా ప్రధానమంత్రి అయిన నరసింహరావు ఆర్ధిక మంత్రి అయిన మన్మోహన్ సింగ్తో కలసి 1991 ఆర్ధిక సరళీకరణకు నాంది పలికారు. ఆ సంస్కరణలు ఉత్తర్వుల రాజు (పెట్టుబడి, పారిశ్రామిక మరియు దిగుబడుల ఉత్తర్వులు) కొనసాగింపు మరియు ప్రభుత్వ విక్రయాధికారాలకు స్వస్తి పలకటం, వివిధ రంగాలలో సూటిగా వస్తున్న విదేశీ పెట్టుబడుల ఆమోదం వంటి మార్పులు తెచ్చాయి.[39] అప్పటి నుండి అధికార పార్టీతో సంబంధం లేకుండా ఏ ఇతర పార్టీ కూడా శక్తివంతమైన అంశాలైన వాణిజ్య సముదాయాలు మరియు రైతులు లేదా తృప్తికరమైన అంశాలైన శ్రామిక చట్టాల పునరుద్దరణ మరియు వ్యవసాయ రిబేటుల తగ్గింపు వంటి అంశాల గురించి పట్టించుకోక పోవటం వలన మొత్తం సరళీకరణ దిశ ఎక్కడిది అక్కడే ఉండిపోయింది.[40] 1990 నుండి భారతదేశం అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రపంచంలో అతివేగంతో ఎదుగుతున్న ఆర్ధిక వ్యవస్థలలో ఒకటిగా అవతరించింది; ఈ కాలంలో, కొన్ని ముఖ్య అవాంతరాలతో కూడిన స్థిరమైన ఆర్ధిక పెరుగుదల కనిపించింది.

title: ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం

text: జస్టిస్ ముష్తాక్ అలీ కాజి - న్యాయమూర్తి, సింద్ & బలోచిస్తాన్ ఉన్నత న్యాయస్థానం, పాకిస్తాన్.' B. R. అంబేద్కర్ - ఆధునిక భారతదేశ నిర్మాత & భారత సంవిధాన రచయిత, సంఘ సంస్కర్త మరియు ఆలోచనావేత్త.' లోకమాన్య తిలక్ - ఆధునిక భారతదేశ నిర్మాత, భారత జాతీయ నేత, సావంత్, తత్త్వవేత్త, గణితవేత్త. మహాత్మా గాంధీ - జాతిపిత. లాల్ కృష్ణ అద్వాని - మాజీ భారత ఉప ప్రధాని అహ్మద్ హుస్సేన్ A కాజి - పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ సెక్రటరీ మరియు పాకిస్తాన్ పరిశ్రమ అభివృద్ధి సంస్థ అధ్యక్షుడు 1974-78 మహదేవ్ గోవింద్ రనడే - భారతీయ న్యాయవాది, సంస్కర్త మరియు రచయిత, మొదటి విడత పట్టభద్రుడు ఇస్కాందర్ మిర్జా, డొమినియన్ అఫ్ పాకిస్తాన్ చివరి గవర్నర్-జనరల్ మరియు మొట్టమొదటి పాకిస్తాన్ రాష్ట్రపతి కోన ప్రభాకర రావు - మహారాష్ట్ర గవర్నర్, పాండిచ్చేరి యొక్క లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్, సిక్కిం గవర్నర్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆర్థిక మంత్రి, AP రాష్ట్ర విధానసభ స్పీకర్ అబ్దుర్ రహీం ఉకైలి - అతడి కాలంలో తట్టా, పాకిస్తాన్ లో అతిపెద్ద భూస్వామి, ఇనాయత్ ఉల్లా ఉకైలి కుమారుడు మరియు అల్లామా మఖ్దూం ముహమ్మద్ హషీం తట్ట్వి అల్లుడు, ప్రసిద్ధ సెయింట్స్ మరియు లోకోపకారి. మన్ మోహన్ శర్మ - ఫెల్లో రాయల్ సొసైటీ, పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్, మాజీ MUICT (మునుపటి UDCT) సంచాలకుడు జగదీష్ భగవతి - కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థికశాస్త్రంలో విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్ నిస్సిం ఎజెకీల్ - ప్రసిద్ధ భారతీయ కవి (ఆంగ్ల భాష) అనిల్ కకోడ్కర్ - BARC సంచాలకుడు మరియు అటామిక్ ఎనర్జీ కమిషన్ అధ్యక్షుడు మరియు భారత ప్రభుత్వం, అటామిక్ ఎనర్జీ విభాగానికి సెక్రటరీ. బరిందర్ సింగ్ గిల్ - మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, న్యూ పటియాలా ట్రాన్స్పోర్ట్ కో. క్లోస్ క్లోస్టర్మయేర్, F.R.S.C., మానిటోబా విశ్వవిద్యాలయంలో గౌరవ ప్రొఫెసర్, భారతీయ పరిశోధనల పండితుడు ఐశ్వర్య రాయ్ - 1994లో మిస్ వరల్డ్ మరియు ప్రసిద్ధ భారతీయ నటి P. V. నరసింహ రావు - మాజీ భారతీయ ప్రధాన మంత్రి అమ్రిత్ నాగ్పాల్, వ్యాపారవేత్త (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) R.A. మషేల్కర్ - ఫెల్లో రాయల్ సొసైటీ, జనరల్, కౌన్సిల్ అఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రిసెర్చ్, ఇండియా (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) ముకేష్ అంబానీ - మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) అంజి రెడ్డి, స్థాపకుడు, డా. రెడ్డిస్ లాబొరేటరీస్, పద్మశ్రీ (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) కేకి హోర్ముస్జి ఘర్డ, స్థాపకుడు, ఘర్డ కెమికల్స్ (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) B.D.తిలక్, నేషనల్ కెమికల్ లాబొరేటరీ (NCL) మాజీ సంచాలకుడు, పద్మ భూషణ్, శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) V.B.సామంత్, ప్రెసిడెంట్ మరియు CEO, వికాల్, మాజీ COO మెర్క్ వాక్సిన్ డివిజన్ (అతడు MUICT విద్యార్థి (మునుపటి UDCT)) అనంత్ పాయ్ - భారతీయ పుస్తకాల, పిల్లల కొరకు ముఖ్యంగా అమర్ చిత్ర కథ శ్రేణి, ప్రధాన ప్రచురణకర్త ద్వారకానాథ్ కోట్నిస్ - ప్రపంచ యుద్ధం II సమయంలో చైనీస్ కమ్యూనిస్ట్ సైన్యానికి సాయం చేసిన చైనాలోని ప్రసిద్ధ వైద్యుడు. లారా దత్తా - మిస్ యూనివర్స్ 2000 ఆనంద్ పట్వర్ధన్ - భారతీయ లఘుచిత్ర నిర్మాత సునీల్ గవాస్కర్ - ప్రసిద్ధ భారతీయ క్రికెటర్ (సెం. జేవియర్స్ కళాశాలలో చదివాడు) స్మితా పాటిల్ - ప్రసిద్ధ భారతీయ నటి (సెం. జేవియర్స్ కళాశాలలో చదువుకున్నది) షబానా ఆజ్మి - పేరొందిన భారతీయ నటి (సెం. జేవియర్స్ కళాశాలలో చదువుకున్నది) ఎడ్వర్డ్ హమిల్టన్ ఐత్కేన్ - హాస్యవేత్త, సహజవేత్త రామకృష్ణ గోపాల్ భండార్కర్ - ప్రాచ్య పండితుడు మరియు సంఘ సంస్కర్త, మొదటి విడత పట్టభద్రుడు, తరువాత ఉప-కులపతి ఆకసియో గాబ్రియేల్ వీగాస్ - 1896లో, ముంబయిలో బ్యుబోనిక్ ప్లేగు వ్యాధి వ్యాప్తిని కనుగొనిన ఖ్యాతి పొందిన వైద్యుడు. జార్జ్ బూహ్లార్ - ప్రాచీన భారతీయ భాషా పండితుడు మరియు న్యాయశాస్త్ర పండితుడు - ముంబయి విశ్వవిద్యాలయం సభ్యుడు. జాన్ శామ్యూల్ మలేసేలా - 1990 –1994 వరకూ టాంజానియా ప్రధానమంత్రి ఇందిరా విశ్వనాథన్ పీటర్సన్ - ఆసియన్ పరిశోధనల ప్రొఫెసర్ మరియు the నార్టన్ ఆన్తాలజీ అఫ్ వరల్డ్ మాస్టర్ పీసెస్ సంపాదకురాలు. G.S. మద్దల - అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త మరియు గణితవేత్త హరీష్ కపాడియా - ప్రసిద్ధ హిమాలయ పర్వతారోహకుడు మరియు రాయల్ జాగ్రఫిక్ సొసైటీ యొక్క పాట్రన్స్ మెడల్ గ్రహీత మేహ్లి మెహతా - యూరోపియన్ శాస్త్రీయ సంగీతపు భారతీయ నిర్వాహకుడు మరియు ప్రసిద్ధ సంగీత నిర్వాహకుడు జుబిన్ మెహతా తండ్రి. మనిల్ సూరి - భారతీయ గణితవేత్త మరియు రచయిత. కాశీనాథ్ త్రింబక్ తెలంగ్ - భారతీయ న్యాయమూర్తి మరియు ప్రాచ్య పండితుడు. B.N. శ్రీకృష్ణ భారతీయ న్యాయసభ్యుడు మరియు భారతీయ అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో న్యాయమూర్తి. సర్ ఫెరోజ్ షా మెహతా - భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు మరియు సమాజ సేవకుడు. మాధవ్ దాస్ నలపాట్ - UNESCO పీస్ చైర్ గ్రహీత. భూలాభాయ్ దేశాయ్ - భారతీయ స్వతంత్ర యోధుడు మరియు ప్రసిద్ధ న్యాయవాది. వసుంధర రాజే - భారతదేశంలోని రాజస్తాన్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి. రంజన్ ఘోష్ - భారతీయ చిత్రానువాదకుడు, ప్రముఖంగా ప్రసిద్ధ దర్శకురాలు అపర్ణ సేన్ యొక్క మొదటి సహ-రచయిత. విద్యా బాలన్ - భారతదేశంలోని ముంబయిలో నివసిస్తున్న భారతీయ నటి. గంగాధర్ గాడ్గిల్ - మరాఠీ కల్పనా రచయిత. రఫిక్ జాకరియా - దివంగత భారతీయ రాజకీయవేత్త మరియు ఇస్లామిక్ పండితుడు. పాండురంగ్ వమన్ కానే - ప్రసిద్ధ ఇండాలజిస్ట్ మరియు సంస్కృత పండితుడు మరియు ముంబయి విశ్వవిద్యాలయంయొక్క మాజీ ఉపకులపతి. మంచేర్జీ భౌనగ్రీ - ఇండియన్ పార్సీ వారసత్వం కలిగిన బ్రిటిష్ రాజకీయవేత్త. నానభోయ్ పాల్ఖివాలా - ప్రసిద్ధ భారతీయ న్యాయవేత్త మరియు ఆర్థికవేత్త. సుచేతా దలాల్ - భారతదేశంలో ముంబయినుండి పేరొందిన వ్యాపార విలేఖరి. త్రిటీ ఉమ్రీగర్ - భారతదేశంలోని ముంబయినుండి ప్రసిద్ధ విలేఖరి మరియు రచయిత. అదితి గోవిత్రికర్- మిసెస్ వరల్డ్ 2000 దీనానాధ్ రేగే - ప్రసిద్ధ ఆహార శాస్త్రజ్ఞుడు, సాంకేతికవేత్త మరియు MUICT మాజీ సంచాలకుడు (మునుపటి UDCT) జాకీర్ నాయక్ - తారతమ్య మతంపై ప్రసిద్ధ ముస్లిం పండితుడు కెప్టెన్. సమర్థ్ సింగ్ - వ్యాపారవేత్త మరియు ప్రసిద్ధ సాంకేతిక విలేఖరి, రెస్యూమ్ ఆన్లైన్ ఇంక్. యొక్క CBO, TMUS పై పరిశోధనకు జాతీయస్థాయి ప్రసిద్ధి పొందాడు


query: మన తెలంగాణ దినపత్రిక ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

title: మన తెలంగాణ

text: 2014లో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడ్డ తరువాత దాని ప్రభావం అన్ని రంగాలవలె పత్రికారంగం పైన కూడా పడింది. అంతకు ముందు రాష్ట్ర దినపత్రికలుగా ఉన్న ఈనాడు, సాక్షి, ఆంధ్రజ్యోతి, ప్రజాశక్తి, విశాలాంధ్ర వంటి పత్రికలు తెలంగాణా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు విడివిడి ఎడిషన్లను ప్రారంభించక తప్పలేదు. హైదరాబాదు ఉమ్మడి రాజధానిగా 10 సంవత్సరాలు ఉంటుంది కనుక ప్రత్యేకంగా హైదరాబాదు ఎడిషన్‌ను కూడా ఈ దినపత్రికలు ప్రారంభించాయి. ఈ క్రమంలో భాగంగా విశాలాంధ్ర దినపత్రిక తన తెలంగాణా ఎడిషన్‌ను మన తెలంగాణ పేరుతో కొత్తరూపును సంతరించుకుంది. ఈ పత్రికను 2015, జనవరి 25న తెలంగాణా ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు ప్రారంభించాడు[1]. హైదరాబాద్, వరంగల్, కరీంనగర్, నల్గొండ, నిజామాబాద్, ఖమ్మం, మహబూబ్ నగర్ల నుండి ఏకకాలంలో వెలువడే ఈ దినపత్రికకు కె.శ్రీనివాస్‌రెడ్డి సంపాదకుడు. మూవ్ ఆన్ మీడియా ఈ పత్రికను నడుపుతోంది.[2][3]

title: వేపూరు హనుమద్దాసు

text: ఆసఫ్‌జాహీల కాలంలో (1724-1948) మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు, రాకమచర్ల వేంకటదాసు, వేపూరు హనుమద్దాసు ఈ కాలంలోని సంకీర్తన త్రిమూర్తులుగా పరిగణించబడతారు. ఇతడికి పరాంకుశుడు అనే పేరు కలదు. హనుమద్దాసు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జిల్లా - కల్వకుర్తి తాలూకా వేపూరు గ్రామనివాసి. ‘ముతరాసి’ కులం, తల్లిదండ్రులు బారమ్మ - అచ్చయ్య... సంజన్న...వెంకట నారాయణలు అన్నతమ్ములు. వీరుగాక ముగ్గురు అప్పజెళ్ళెల్లు. హనుమద్దాసు తాత తిప్పరామన్నకి సంగీతంలో మంచి పరిజ్ఞానం ఉండేది! అదే మన వాడికి అబ్బింది! ఎప్పుడు జూసినా రామనామ గానమే! ‘హనుమద్దాసు’ రచనలూ, ఆయన గానం ఎంత ప్రసిద్ధాలై పోయాయంటే.. ఆయన 35 ఏటే...ఊళ్లలో చాలామంది హనుమద్దాసు వేషం వేసి...కీర్తనలు అవీ పాడేస్తూ తామే నిజమైన హనుమద్దాసులం అని చెప్పుకునేవారట. (అంటే డూప్లికేటు హనుమద్దాసులు బైలుదేరారు) అంత ప్రాచుర్యం పొందాడాయన.పాలమూరు జిల్లాలో రాకమచర్ల వేంకటదాసుగారి తర్వాత చెప్పుకోదగిన కీర్తనకారుడు ‘వేపూరు హనుమద్దాసు’.

title: అల్లం నారాయణ

text: అల్లం నారాయణ సీనియర్ జర్నలిస్ట్, నమస్తే తెలంగాణ దినపత్రిక మాజీ ఎడిటర్, తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ తొలి చైర్మన్.

title: విశాలాంధ్ర దినపత్రిక

text: విశాలాంధ్ర సహకారం రంగంలో నిర్వహించబడుతున్న తెలుగు దినపత్రిక.[1] ఇది జూన్ 22 తేదీన, 1952 సంవత్సరం విజయవాడలో ప్రారంభమైనది. విశాలాంధ్రలో ప్రజారాజ్యం అనే నినాదం వ్యాప్తి చేయటానికి ప్రజాశక్తి దినపత్రికను విశాలాంధ్రగా మార్చాలని 1952 లో రాష్ట్ర కమ్యూనిష్టు పార్టీ తీర్మానం చేసింది. తొలి సంపాదకుడు మద్దుకూరి చంద్రశేఖరరావు. తెలుగు ప్రజలందరు ఏకమై ఏర్పడే రాష్ట్రానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ పేరు సూచించిది ఈ పత్రికే. 1969లో ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం, 1972లో జై ఆంధ్ర ఉద్యమాలకు వ్యతిరేకంగా కీలకపాత్ర పోషించింది.[2]. 2014లో ఏడు కేంద్రాలనుండి ప్రచురించబడుతున్నది. 2012 సంవత్సరంలో వజ్రోత్సవాలు జరిగాయి.

title: మిథ్యాకలనం

text: ఈ రకం అవసరం ఎప్పుడు వస్తుందో చెబుతాను. మన దగ్గర గత 5 ఏళ్లబట్టీ ఒక PC, దాని మీద మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీవారి విండోస్ నిరవాకి ఉండేవని అనుకుందాం. ఆ 5 ఏళ్లల్లో మనం ఏవేవో కథలు, కాకరకాయలు తెలుగు లిపిలో రాసుకుని దాచుకున్నాం. మిత్రుల ప్రోద్బలం వల్ల ఈసారి మేకింతాష్ కంప్యూటరు కొన్నాం. పూర్వం PC మీద పనిచేసిన అనువర్తనాలు ఈ కొత్త మేకింతాష్ మీద పని చెయ్యడం లేదు. ఏమి చెయ్యడం? ఒక పరిష్కార మార్గం ఏమిటంటే మన కొత్త మేకింతాష్ కంప్యూటరు స్థూలకాయం మీద మేకింతాష్ కంపెనీవారు తయారు చేసిన నిరవాకి ఒకటి (OS X అనుకొండి) ఉంటుంది కదా. ఈ నిరవాకి మీద "అతిథి మిథ్యాకరణ సూక్ష్మకాయం" (Client Installed Virtualization Software) అనే క్రమణికని ఎక్కించి, ప్రతిష్ఠాపన చెయ్యాలి. ఉదాహరణకి VMWare కంపెనీ వారి VMWare Fusion ఈ రకం పనిచేసిపెడుతుంది. ఇప్పుడు ఈ "అతిథి మిథ్యాకరణ సూక్ష్మకాయం" మీద (అనగా, ఇక్కడ VMWare Fusion మీద) మన పాత PC ని నడిపిన విండోస్ (Windows) నిరవాకిని స్థాపిస్తాం. ఇప్పుడు VMWare Fusion అర్చ (icon) తెర మీద కనబడుతుంది. ఈ అర్చ మీద రెండు సార్లు వత్తితే (click చేస్తే) మనకి పూర్వం పరిచయణ్ ఉన్న విండోస్ కిటికీ లాంటిది ఒకటి తెరుచుకుంటుంది. అది చూడడానికి మన పాత PC మీద కనిపించే కిటికీ లాగే ఉంటుంది: Start Menu వగైరా హంగులతో!.

title: ప్రశ్నార్థక పదాలు

text:
ఒక విషయాన్ని గురించి పూర్తి సమాచారాన్ని అధ్యయనం చేసేందుకు కనీసంగా నాలుగు ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందవలసి ఉంటుంది. అవి ఎప్పుడు?, ఎక్కడ?, ఏమిటి?, ఎలా?. ఈ నాలుగు ప్రశ్నలకు సమాధానం వస్తే విషయం క్లుప్తంగా అర్ధం అవుతుంది. ఉదాహరణకు చెప్పుకోవాలంటే - ఒక లారీ యాక్సిడెంటు జరిగిందని అనుకోండి... __ఆ ప్రమాదం ఎప్పుడు జరిగింది? జ: ఫలానా సమయంలో...! __ఆ ప్రమాదం ఎక్కడ జరిగింది? జ: ఫలానా చోట...! __అసలు ఆ ప్రమాదం ఏమిటి ? జ: ఒక లారీ, ఆటోను డీ కొంది...! __అసలు ఆ ప్రమాదం ఎలా జరిగింది? జ: ఒక లారీ ఎదురుగా వస్తున్న ఆటోను ఓవర్ టేక్ చేస్తూండగా డీ కొంది...! ---అంటే యాక్సిడెంటు గురించి కొంత మేరకు క్లుప్తంగా సమాచారం లభిస్తుంది. ఇంకా అదనపు సమాచారం కావాలంటే 'ఆ ప్రమాదం ఫలితం ఏమిటని ప్రశ్నిస్తే ' మృతిచెందిన ...లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య తెలుస్తుంది. వారివివరాల కోసం __ఆ ప్రమాద బాధితులు ఎవరు ? అని ప్రశ్నిస్తే బాధితుల వివరాలు లభిస్తాయి.
ఇదే ప్రశ్నలు-సమాధానాలు మన బయోడేటాల లోనూ లభిస్తాయి. ఒక అభ్యర్థి ఉద్యోగం కోసం పంపే దరఖాస్తు ___ ఆ అభ్యర్థి ఎవరు?, ఏమి చదువుకున్నాడు? ఎక్కడ చదువుకున్నాడు? ఎప్పుడు చదువుకున్నాడు? వంటి వివరాలు తెలియజేస్తుంది. అందుకే వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణులు ప్రశ్నించడం నేర్చుకోండి... ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందడం ద్వారా ఆ సమాచారాన్ని ఆకళింపు చేసుకుంటూ మరింత అదనపు సమాచారం కోసం మరిన్ని సందేహాలు మీలో ప్రశ్నల రూపంలో మొదలవుతాయి. ఆయా ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకొనే కొద్దీ అవే మిమ్మల్ని విజ్ఞానం వైపు నడిపిస్తాయంటూ సలహా ఇస్తుంటారు.
పత్రికా విలేకరులు ఇలాటి ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందడం ద్వారా విషయ సేకరణ చేస్తుంటారు.

title: కడుపునొప్పి

text:
రోగిని ప్రశ్నించడం, భౌతికంగా పరీక్షించడం ద్వారా కడుపు నొప్పికి కారణాలేమిటో తెలుసు కుని వ్యాధిని నిర్ధారించడానికి అవకాశం ఉంటుంది. దీనికి ఈ కింది అంశాలు దోహద పడతాయి.
నొప్పి ఎలా ప్రారంభమైంది? : నొప్పి ఎలా ప్రారంభమైందనే అంశం అతి ముఖ్యమైనది. ఉదాహరణకు కడుపు నొప్పి హఠాత్తుగా ప్రారం భమైతే పెద్ద పేగుకు రక్త సరఫరాకు అంత రాయం కలిగినట్లు కాని, పిత్తనాళంలో రాళ్ల వల్ల అడ్డంకి ఏర్పడటం కాని కారణమై ఉండవచ్చు నని ఊహించవచ్చు.

title: ఉప్పెన

text: పర్వ దినాలలో సముద్ర స్నానానికి వెళ్లినప్పుడు “సముద్రం పొంగుతోంది” అనే పదబంధం వినబడేది.. అంటే సముద్రపు నీటి మట్టం పైకి లేస్తోంది అని అర్థం. పొంగు అంటే జోరుగా కాకుండా నెమ్మదిగా సముద్రమట్టం లేవడం; రోజుకి రెండు సార్లు లేస్తుంది మన సముద్రం. లేచిన మట్టం మళ్లా తరుగుతుంది. ఈ ఆటుపోట్లు ఏ వేళప్పుడు వస్తాయో లెక్క కట్టి చెప్పవచ్చు. ఈ సమాచారాన్ని వాడుకుని రేవులోకి పడవలు ఎప్పుడు వస్తే సదుపాయంగా ఉంటుందో నావికులు నిర్ణయిస్తారు. కనుక సముద్రంలో వచ్చే ఆటుపోట్లు ప్రమాదం కాదు, మనకి ఎంతో ఉపయోగం.

title: ఇంద్రియజ్ఞాన తత్వ శాస్త్రం

text:
యథార్థవాదులకు మరియు యథార్థ వ్యతిరేక వాదులకు ఉమ్మడిగా వర్తించే ఇంద్రియజ్ఞానపు మరో అంశమేదంటే మానసికపరమైన లేదా ఇంద్రియజ్ఞానపరమైన ఆవరణ. డేవిడ్ హ్యూమ్ దీన్ని కొంతవరకు పరిశీలించి వస్తువులకు రంగు, ఘనత్వపు లక్షణాలు ఉన్నాయి గనుక అవి విస్తరించబడినట్లు కనిపిస్తాయని అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రాచుర్యం పొందిన ఆధునిక తాత్విక దృక్పధం ప్రకారం, మెదడు చిత్రాలను కలిగి ఉండదు కాబట్టి ఆవరణ గురించిన మన బుద్ధి భౌతిక వస్తువులు ఆక్రమించిన వాస్తవ ఆవరణం కారణంగానే ఉండాలి. ఏదేమైనా, రెనె డెస్కార్టెస్ గుర్తించినట్లుగా, ఇంద్రియజ్ఞానానికి చెందిన ఆవరణ ప్రణాళికాగత జ్యామితిని కలిగి ఉంటుంది, దీనిలోపలి వస్తువులు అవి ఒక కోణం నుంచి వీక్షించబడినట్లు ఉంటాయి తప్ప 3Dలో అమర్చిన సాధారణ వస్తువులుగా ఉండవు. ఇంద్రియజ్ఞానం నిర్మాణంలోని ఆవరణ గాఢత యొక్క సచిత్ర ప్రాతినిధ్యంతో ప్రయోగించబడుతున్న సందర్భంలో ఈ ధ్రువణ దృగంశాన్ని పునరుజ్జీవన కాలంలోని కళాకారులు, వాస్తుశిల్పులు సన్నిహితంగా అధ్యయన చేశారు. వీరు దీనికోసం దృశాశాస్త్రంలోని ప్రామాణిక సంప్రదాయాలపై ప్రధానంగా 11వ శతాబ్ది బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అల్హాజెన్ (Ibn అల్-హేథమ్) వారసత్వంపై ఆధారపడ్డారు, ఇతడు జ్యామితి నిర్మాణ ప్రక్షేపాలలోని ఇంద్రియజ్ఞాన ఆవరణ యొక్క దృశ్యనీయతను నిర్ధారించాడు.
గణితశాస్త్రజ్ఞులకు ఇప్పుడు పలు సంక్లిష్ట మిన్కోవిస్కీ స్పేస్ వంటి ప్రక్షేప జ్యామితి రకాల గురించి తెలుసు, ఇది ఇంద్రియజ్ఞానంలోని వస్తువుల కూర్పు గురించి వర్ణిస్తుంది (చూడండి పీటర్స్ (2000) ). మెదడు లోని అనేక భాగాలు విద్యుత్ చర్యకు సంబంధించిన రీతులను కలిగి ఉంటాయని తెలుస్తోంది ఇది కంటి చిత్రం యొక్క కూర్పుతో సన్నిహితంగా వ్యవహరిస్తుంది (దీన్ని రెటినోటోపీ అని కూడా అంటారు). మెదడులో నిజంగానే చిత్రాలు ఉన్నాయి కాని ఇవి ఎప్పుడు లేదా ఎలా స్పృహ అనుభవంగా మారతాయనేది నిగూఢంగానే ఉంటోంది (చూడండి మెక్‌గిన్ (1995) ).

title: లలితకళాక్షేత్రం తంజావూరు

text: మన భాగవతాల్లోని మాధవి, సైరింద్రి, ధర్మి, విధూషకుడు, అల్లాటప్పా, కేతిగాడు, సుంకర కొండడు, బంగారక్క, రత్నాల పోలిగాడు, మాదిరే ఈ కొంటె కోణంగి పాత్ర ధారి కూడ. కోణంగి పాత్రధారి ప్రవేశానికి ఒక హద్దూపద్దూ ఏమి లేదు. ప్రదర్శనంలో సమయాను కూలంగా ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు ప్రత్యక్షమై ప్రేక్షకుల్ని ఆనంద పరుస్తాడు. పాత్రల మధ్య కలహాలు పెంచుతాడు. వాటిని చమత్కారంగా పరిష్కారిస్తాడు. ఒకేసారి ప్రేక్షకులలో ప్రేక్షకుడై నటిస్తాడు.

title: యవ్వనం

text:
యవ్వనం అనగా కౌమారదశ. యవ్వనంను ఇంగ్లీషులో Adolescence అంటారు.
Adolescence లాటిన్ పదం. లాటిన్ భాషలో Adolescence అనగా పెరుగుట.
ఈ యవ్వన దశలో మానవుడు శారీరకంగా మానసికంగా మార్పు చెందుతాడు. యవ్వన మార్పులు అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ. దీనంతటికీ శరీరంలో హార్మోన్లు అత్యంత కీలకం. మన మెదడులో ఉండే 'హైపోథాలమస్' 'పిట్యూటరీ గ్రంథి'ని నియంత్రిస్తుంటుంది. ఈ పిట్యూటరీ గ్రంథి శరీరంలోని ఇతర గ్రంథులన్నింటినీ నియంత్రిస్తుంటుంది. యవ్వన మార్పులకు మూలమైన సెక్స్ హార్మోన్లను స్రవించేవి మగపిల్లల్లో వృషణాలు, ఆడపిల్లల్లో అండాశయాలు. వీటిని కూడా పిట్యూటరీ గ్రంథే పర్యవేక్షిస్తుంటుంది. ఇవన్నీ సమన్వయంతో పని చేస్తుంటేనే ఎదుగుదల అంతా సజావుగా సాగుతుంది. ఈ సమన్వయాన్నే 'హైపోథాలమో-పిట్యూటరీ-గొనాడల్ యాక్సిస్' అంటారు. యవ్వన మార్పులు మొదలవ్వటానికి ముందు వరకూ కూడా ఈ ప్రేరణ ప్రక్రియ.. నిద్రాణంగా ఉండిపోతుంది. 'హైపోథాలమస్' మన ఎముకల వయసును ఆధారంగా చేసుకుని.. పాప/బాబు ఒక వయసుకు రాగానే పిట్యూటరీ గ్రంథిని ప్రేరేపించే కార్యక్రమం ఆరంభిస్తుంది. అది ఆడపిల్లల్లో అండాశయాలను, మగపిల్లల్లో వృషణాలను ప్రేరేపించి.. యవ్వన మార్పులకు శ్రీకారం చుడుతుంది. ఇక మార్పుల పరంపర ఆరంభమవుతుంది. కాబట్టి ఈ పరంపరకు ఎముక వయసు ముఖ్యమని గుర్తించాలి. సాధారణంగా మన వయసు, ఎముక వయసు.. ఒకే తీరుగా ఉంటాయి. కానీ ఏదైనా కారణాన- ఒక పిల్లవాడికి సాధారణ వయసు 10 ఏళ్లు ఉండి, ఎముకలను బట్టి ఎక్స్‌రేల్లో మాత్రం 8 ఏళ్లే ఉందనుకుందాం.. అప్పుడు హైపోథాలమస్ ఎముక వయసునే గుర్తిస్తుంది. దాని ఆధారంగానే యవ్వన మార్పులు మొదలవుతాయి. ఎముక వయసు ఎప్పుడు అదనుకు వస్తే అప్పుడే యవ్వన మార్పులు మొదలవుతాయి.

title: వేమూరి రాధాకృష్ణ

text: తన వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠకు భంగం కలిగేలా ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో వార్త ప్రచురితమైందంటూ ఖమ్మం రూరల్ మండలం సత్యనారాయణపురం గ్రామానికి చెందిన పూసా నరేందర్ 2010 సంవత్సరంలో కోర్టులో కేసు దాఖలు చేశాడు. దీంతో, వేమూరి రాధాకృష్ణపై నాన్‌బెయిలబుల్ అరెస్ట్ వారెంట్ జారీ అయింది[3].ఈ కేసులో ఖమ్మం కోర్టులో హాజరైన ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక మేనేజింగ్ డెరైక్టర్ (ఎండీ) వేమూరి రాధాకృష్ణను అడ్డుకునేందుకు తెలంగాణ న్యాయవాదులు ప్రయత్నించారు. ఈ సందర్భంగా ఆంధ్రజ్యోతి సిబ్బంది, న్యాయవాదుల మధ్య వాగ్వాదం చోటుచేసుకుంది. పోలీసులు జోక్యం చేసుకుని పరిస్థితిని అదుపుచేశారు.

title: సృజనాత్మక కవులు - పగటి కలలు

text:
మన వంటి సమాన్యులకు ఎప్పుడు ఒక విషయం తెలుసుకొవడానికి ఎంతో ఆతృత ఉంతుంది. ఒక మతాధిపతి ఆరిఒస్టొ వంటి శృజనాత్మక కవిని (భావకవి) ఇలాంటి ప్రశ్నే ఆడిగాడు - ఏక్కడ నుంచి ఇంత విచిత్రమైన, శృజనాత్మకమైన కథను - అదీ ఎలాంటిది ఎంటే, మనిషి ఊహల్ని ఏ స్థాయికి తీసుకువెళ్తుంది అంటె, మన నిజ జీవితంలో ఆసంభవమయినది కూడా సంభవం అవుతుంది, మనకు తెలియని ఊహాతీతమయిన భావాలని మన హృదయంలో ముద్రిస్తుంది రాయగలుగుతున్నారు. భహుశ దీనికు అతని దగ్గర కూడా సరియైన సమధానము లెదనుకుంతాను. ఒక వెళ ఉన్నా, అది మన తెలివికి ఆ కథను అంత ఊహాత్మకంగా చిత్రీకరించగలమా అని సమాధాన పర్చలేదు.
భహుశ మనం లెదా మనలాంటి వాళ్ళకోసం ఒక అభ్యాసం, ఈ భావకవుల ఊహలకి ఎలా కథరూపం ఇస్తారో తెలిసేలా ఉంటే బాగుంటుంది. కనీసం అప్పుడైన మనం వీళ్ళ రచనలను అర్థం చేసుకుంటామనుకుంటాను. వళ్ళుకూడా వళ్ళకి, సామన్య మానవులకి మధ్యగల దూరాన్ని తగ్గించాలని ప్రయత్నిస్తూ వాళ్ళు చెప్పెది కూడా - ప్రతి మనిషి హృదయంలో ఒక కవి ఉన్నాడు, మనిషి బ్రతికి ఉన్నంత కాలం ఆ కవి అనె వాడు చనిపోడు.
మొదట ఈ భావుకత అనేది మన బాల్యంలోనే కనిపిస్తుంది. ఫ్రతి పిల్లవాడి అతిప్రియమైన వ్యాపకం అతని ఆటలు. ప్రతి పిల్లవాడు తన ఆటల్లో మనకి ఒక భావకవిలా కనిపిస్తాడు. తను ఆడే ఆటల్లో తనదైన ఒక ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తాడు. తనకి నచ్చిన విధంగా దానిలో పాత్రలను కొత్త తరహాలో సృష్టిస్తాడు. మనం దాని తెలికగా తీసిపారెస్తాము. కని దీనికి విరుధంగా అతడు తన ఆటని ఎంతో ఏకగ్రతతొ హృదయపూర్వకంగ అతని లోని గొప్ప ఊహలని అందులో చూపిస్తాడు. తన ఆటలో ప్రతి వస్తువుని నిజ జీవితంలో ఉన్న వస్తువులకు ముడిపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఫిల్లవాడి ఆటకి నిజ జీవితానికి ఇదె తెడ. ఒక భావకవికూడా పిల్లవాడి ఆటలగే తనది అయిన ఊహాజనిత ప్రపంచాన్ని స్రుష్టిస్తరు.
భావకవి కూడా తన శృజనాత్మక కథను ఎంతో ప్రధాన్యత ఇస్తాడు. దానిలో ఏన్నో భావాలను నింపుతూ వాస్తవానికి ఊహకి తేడాను చూపిస్తాడు. తన భాష ద్వారా పిల్లల ఆటకి ఒక భావ కవిత్వానికి సంబంథం సృష్టిస్తడు. కవి రాసిన హాస్యరచనలుగాని విషాద రచనలు గాని చదువుతున్నప్పుడు కలిగే భావనలు నిజ జీవితంలో అటువంతి భావాలు రేకెత్తించకిపోవచ్చు కాని అదే పిల్లవడికి ఎంతో సంతొషాన్ని ఉత్సాహాన్ని ఇస్తయి.
నిజానికి ఆటకి మధ్య వ్యత్యాసాన్ని తెలుసుకోవటానికి ఇంకొక కారణం కూడా ఉంది . పిల్లవాడు పెద్దవాడై ఆటలు ఆడటం మానేసి బ్రతుకు తెరువు కోసం ఏళ్ళ తరబడి కష్టపడతున్నప్పుడు తన ఆటలకి నిజ జీవితానికి గల వ్యత్యాసాన్ని తెలుసుకొంటాడు . పెద్దవాడైన తరువాత తన చిన్న నాటి ఆటలను ఎంత ఏకాగ్రతతో ఆదేవాడో గుర్తు తెచుకుని నేటి తన క్లిష్టమైన పరిస్థితులను హృదయ భారాన్ని ఆ ప్రియమైన జ్ఞాపకాలతో మరచిపోగలడు.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: న్యాయాన్యాయాలతో ప్రమేయం లేకుండా అంతా మాకే దక్కాలనుకోలేను.మాదిగలు సంఘటితమై గొంతు విప్పిన తరువాతే కదా సమస్య చర్చకొచ్చింది. మరి ఆ ఉపతెగల వాళ్లు గొంతు విప్పే స్థితికి ఎప్పుడు రావాలి? దానికి ఎన్ని దశాబ్దాలు పడుతుంది? అప్పటిదాకా వారికి రావలసిన వాటా ఏదీ అందకుండానే పోవాలా?రిజర్వేషన్ అంటే ఏమిటో, మానవ హక్కులు అంటే ఏమిటో తెలియని స్థితిలో వాళ్లింకా ఉన్నారు. వాళ్లకు చెందవలసిన అవకాశాల్ని వారికి ఇవ్వకపోతే మన బ్రతుక్కి అర్థం లేదు.స్వార్థం అనేది మనిషిని ఎదుటి వారికి జరిగే అన్యాయాన్ని చూడనివ్వదు. మనము, మన కుటుంబం, మన వర్గం తప్ప మరి దేన్నీ పట్టించుకోనివ్వదు.అన్యాయం జరిగిన వర్గం వైపు ఉండాలనే నిజాయితీ ఉంటే, ఎదుటి వారికి జరిగిన అన్యాయం కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.అదే మనిషికి స్థిరమైన నడక నేర్పుతుంది. (ఆంధ్రజ్యోతి 9.8.2013) ఎంఆర్‌పిఎస్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడైన కృష్ణ మాదిగ వికలాంగుల పక్షాన, హృద్రోగుల పక్షాన, వృద్ధులు, వితంతువుల పక్షాన కూడా పోరాటాలు చేశారు.

title: తెలంగాణ అధికారిక చిహ్నం

text: సాక్షి దినపత్రిక - 30-5-2014

title: బండి రవీందర్

text:
బండి రవీందర్ వరంగల్‌జిల్లాకు చెందిన సీనియర్ జర్నలిస్టు, హెచ్‌ఎంటివి రీజినల్ కోఆర్డినేటర్. తెలంగాణ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నరు.
రవీందర్ వరంగల్ జిల్లా చిట్యాల మండలం బావుసింగ్ పల్లిలో ఆగస్టు 3 1976 న జన్మించారు. ఆయన విశాలాంద్ర దినపత్రికలో తన జర్నలిస్టు కెరీర్ 1996 ను ప్రారంభించారు.తరువాత ఆయన అంచెలంచెలుగా ఎదిగి హన్మకొండలో స్టాఫ్ రిపోర్టరుగా పనిచేసారు. ఆయన ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక మరియు న్యూస్ ఛానెల్(టి.వి.9) లో కూడా పనిచేసి హెచ్.ఎం.టి.వి రీజనల్ కోఆర్డినేటరుగా కూడా పనిచేసారు. హన్స్ ఇండియా పత్రికకు శాఖ్యా మేనేజరుగా కూడా పనిచేసారు. ఆయన వ్యక్తిత్యం ఈ తరం జర్నలిస్టుకకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.ఈయన నిబద్ధత గల పాత్రికేయుడు. ఆయన తెలంగాణా ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఆయన తెలంగాణ జర్నలిస్టుల ఫోరం కు సభ్యునిగా కూడా ఉన్నారు. డిసెబరు 2013 న "కాకతీయ వంశ రహస్యం" అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.
ఆయనకు బ్రెయిన్ ట్యూమర్ వ్యాధి ఉందని తేలడంతో హైదరాబాద్‌లోని కిమ్స్ ఆస్పత్రిలో శస్త్రచికిత్స నిర్వహించుకుని హన్మకొండ బాలసముద్రంలోని తన ఇంటి వద్దే గత 10రోజులుగా ఉంటున్న బండి రవీందర్‌కు మే 1 2014 గురువారం ఉదయం అకస్మాత్తు గా పల్స్ పడిపోయి శ్వాస ఆగిపోవడంతో హుటాహుటిన సమీపం లోని లైఫ్‌లైన్ ఆస్పత్రికి తరలించారు. ఆస్పత్రిలో డాక్టర్లు చికిత్స నిర్వహించినా ఫలితం లేకపోవడంతో మృతిచెందారు. బండి రవీందర్‌కు భార్య(చంద్రకళ), ఇద్దరు కుమారులు(అఖిల్ మరియు నిఖిల్) ఉన్నారు.

title: ఏది చరిత్ర? (పుస్తకం)

text: ఎం.వి.ఆర్.శాస్త్రి ప్రముఖ సంపాదకుడు, చరిత్ర రచయిత, కాలమిస్టు. ఈయన 1952 ఏప్రిల్ 22న కృష్ణాజిల్లా జగ్గయ్యపేటలో జన్మించాడు. 1975లో ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో విలేకరిగా, 1978 నుంచి 1990 వరకూ ఈనాడు దినపత్రికలో వివిధ హోదాల్లో అసిస్టెంట్ ఎడిటర్ స్థాయి వరకూ పనిచేశాడు. 1990 నుంచి 1994 వరకూ ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. 1994 నుండి ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక సంపాదకుడిగా పనిచేస్తున్నాడు. 18 సంవత్సరాలుగా ఉన్నమాట, 14 సంవత్సరాలుగా వీక్ పాయింట్ శీర్షికలను నిర్వహిస్తున్నాడు. రచయితగా ఈయన మన చదువులు, ఉన్నమాట, వీక్ పాయింట్, ఏది చరిత్ర? ఇదీ చరిత్ర, 1857, మన మహాత్ముడు, కాశ్మీర్ కథ, కాశ్మీర్ వ్యథ, ఆంధ్రుల కథ తదితర గ్రంథాలు రచించాడు.

title: ప్రజాశక్తి

text: తొలిదశలో మద్దుకూరి చంద్రశేఖరరావు, కంభంపాటి సత్యనారాయణ (సీనియర్) తుమ్మల వెంకటరామయ్య, పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య,చలసాని ప్రసాదరావులు సంపాదకవర్గ సభ్యులుగా పనిచేశారు.ఆ తరువాత వి.ఆర్.బొమ్మారెడ్డి సంపాదకత్వం వహించారు. ఆ తరువాత మోటూరు హనుమంతరావు గారు ఎడిటర్ గా పనిచేసారు.ఆయన ప్రజాశక్తి దినపత్రిక ఎడిటర్ గా 15 ఎళ్ళుగా పనిచేసారు. ఆయన ఎంపీ, శాసన సభ్యులు గానూ పనిచేసారు. ఆ తరువాత వీ.శ్రీనివాసరావు, ఆ తరువాత ఎస్. వినయకుమర్ ఎడిటర్ గా ఉన్నారు. కొంతకాలం తెలకపల్లి రవి సంపాదకుడుగా ఉన్నారు. 2014 జూన్ లో ఆంధ్రప్రధెశ్ రాష్ట్ర విభజన తర్వత 'రెందు రష్ట్రాలకు గాను రెండు వెర్వెరు ఏదిషన్లను నిర్వహించటంతో ఆంధ్రప్రధెశ్ రాష్ట్ర ఎడిటర్ గా ప్రస్తుతం ప్రజాశక్తి ఎడిటర్ గా పాటూరు రామయ్య గారు ఉన్నారు, తెలంగాణ ఎడిటర్ గా సుంకరి వీరయ్య సంపదకులుగా ఉన్నారు.

title: శాంతి పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ధనతృష్ణతో కొట్టుకులాడే జీవి ఎప్పుడు సుఖాన్ని పొందగలడు. భీష్ముడు " ధర్మజా ! ధనము సంపాదించిసంపాదించి విసుగుపుట్టి ధనంసంపాదించడం మానుకున్నప్పుడే మానవుడికి సుఖం కలుగుతుంది. ఈ సందర్భంలో నీకు ఒకకథ చెప్తాను. ఒక ఊరిలో మంకి అనే బ్రాహ్మణుడు ఉండే వాడు. అతడికి ధాపేక్ష అధికం. అందు వలన అతడు రెండు కోడెదూడలను కొని వాటిని తాళ్ళతోబంధించాడు. ఒక రోజు అవి తాళ్ళతో కలిసి పారిపోయాయి. అవి పడుకుని ఉన్న ఒంటెను దాటబోయే సమయానికి అది పైకిలేచి నిలబడిన కారణంగా కోడెదూడలు వాటిమెడకు కట్టిన తాళ్ళకారణంగా దూడలు చనిపోయి ఒంటె మెడకు రెండు వైపులా వేలాడసాగాయి. అది చూసిన బ్రాహ్మణుడు హడలిపోయి తాను ప్రేమగా పెంచుకున్న దూడలు చనిపోవడం చూసి అక్కడ చేరిన జనులతో " అయ్యలారా ! నేను నా ప్రతిభతో ధనం సంప్రదించాలి అనుకున్నాను అది సాధ్యంకానిది అని తేలి పోయింది. మానవుని ఉన్నతికి దైవానుగ్రహం ఉండాలికాని మానవ ప్రయత్నాలు ఎన్ని చేసినా అవివ్యర్ధమేకదా ! కనుక దైవం మీద భారంవేసి మన ప్రయత్నాలు చేయాలి. కోరికవదలక ఉన్న సుఖం ఉండదు. కోరికలకు మూలం మనస్సంకల్పం. మనస్సులో సంకల్పం లేకుండా ఉండాలంటే ఇంద్రియ నిగ్రహం కావాలి. కోరికలు లేకున్న ధనంతో పని లేదు. కనుక ధనాపేక్ష లేని వాడు ప్రశాంత మనస్కుడై ఉంటాడు. ధనం సంపాదించే కొలదీ తృష్ణ పెరుగుతుంది, దానిని దాచాలన్న తాపత్రయం కలుగుతుంది. కనుక అంతు లేని కోరికలను వదిలిన శాశ్వత ప్రశాంతత పొందగలడు. నేను ధన సంపాదనాపేక్షతో తెచ్చిన దూడలు చనిపోగానే నా లోని ధనాపేక్ష తగ్గింది. నాలో ధనతృష్ణ తగ్గింది, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగింది, నాలో సహనం కలిగింది, ఇక నాకు లోభం అంటదని సమాధానపడి శేషజీవితం ప్రశాంతంగా గడిపాడు.

title: మాయ

text:
మాయ లో పడటమే ఈ జీవితంలో అన్నిటికన్నా ఆశ్చర్యం. ఈ జీవితమనే అడవిలో మన మనసు తికమక పడుతుంది పెడుతుంది. మన ఇహలోకజీవితం శాశ్వతం సంపూర్ణం ఎన్నటికి మారనిది సుఖమైనది అంటుంది. కానీ మన మనసు అంటుకు పోయిన ఈ లోకం ఈ లోకంలోని మన జీవితం తాత్కాలికం అసంపూర్ణం ఎప్పుడూ మారేది కొరతలతోకూడినది విచారకరమైనది. గత జన్మల కర్మలను స్వభావాలను బట్టి మనం ఇహలోక ఆశలు పెంచుకుంటాము. మన రాగ ద్వేషాలను బట్టి ఆశలు కోర్కెలు ఎన్నోమనలో కలుగుతాయి. మనసు పుట్టించే ఇహలోకాశలతో మనం మోసపోతాము. నాది నేను అనే మాయలో పడి మంచి వస్తువులుకోరతాము రోగం మరణం వద్దంటాము. మహావిద్యావంతులు కూడా కోర్కెలు ఉండాలి కోర్కెలు లేనివాడు చచ్చినట్లే లెక్క అంటారు. తల్లిదండ్రుల్నిజన్మను బంధువుల్ని కులాన్ని రంగును మరణాన్ని అన్నిటినీ మనమే ఏదేది ఎప్పుడు జరగాలో ఎలా జరగాలో కోరుకున్నట్లు అలాగే జరుగుతున్నట్లూ భ్రమిస్తున్నాము. అన్నిటికంటే ఆశ్యర్యం కలిగించే మన ఈమూర్ఖత్వం అజ్ఞానమే మహా మాయ.
మాయేశ్వరీ మాత.దేవీ భాగవతం ఆరో స్కంధంలో సకల జగత్తుకు మూలాధారమైన శక్తే ఈ మాయేశ్వరీ మాత. హరిహరబ్రహ్మ రుద్రాదులను సయితం ఈమె సృష్టించి వారి చేత ఏయే పనులు చేయించాలో వాటిని చేయిస్తుంటుంది. ఆదిపరాశక్తి అని, సచ్చిదానంద స్వరూపిణి అని, భగవతి, మాయేశ్వరి అని కూడా ఆ మాతనంటుంటారు. చరాచర జగత్తునంతటినీ ఆడించే మాయాశక్తి ఆమె. సత్వ, రజో, తమో అనే మూడు గుణాలతో ఆవరించి ఉండే మాయ ఆ తల్లి చేతిలోని ఓ సూత్రం. ఆ సూత్రంతోనే సకల సృష్టిని బొమ్మను చేసి ఆడించినట్టు ఆడిస్తూ ఉంటుంది ఆమె. బ్రహ్మ, విష్ణు మహేశ్వరులు కూడా త్రిగుణాత్మకమైన మాయను పొంది ఉంటారు. ఆ మాయాశక్తి వల్లే అంతటి పెద్ద పెద్ద దేవుళ్ళు కూడా ఒకసారి కోపంగా, మరోసారి దుఃఖపడుతూ కనిపిస్తుంటారు. మూడు గుణాలలో మొదటిదైన సత్వగుణం ఆవరించి ఉన్నప్పుడు త్రిమూర్తులు శాంతులై తపస్సు చేసుకుంటూ ఉంటారు. అదే రజోగుణం ఉన్నప్పుడు ఘోరంగా ప్రవర్తిస్తుంటారు. తమోగుణం ఆవరించి ఉన్నప్పుడు మూఢంగా ప్రవర్తించి విషాదాన్ని అనుభవిస్తూ కనిపిస్తారు.ఈ జగత్తంతా మాయ ఆధీనంలో ఉంటుంది . ఈ మాయాశక్తిని ప్రేరేపించే జగదాంబికను పరతత్వం అని, పరమేశ్వరి అని కూడా అంటారు.మాయాశక్తికి లోనుకాకుండా మోక్షపథం వైపు పయనించాలంటే తనలోని మాయను తొలగించమని వేడుకోవాలి. అప్పుడు మనస్సు నిర్మలంగా ప్రకాశిస్తుంది. ఇంద్రియాలకు నిగ్రహశక్తి లభించినప్పుడు మనిషి చూపు తాత్కాలిక సుఖాల మీద ఉండదు. నిత్యము, నిశ్చలము అయిన మోక్షపథం వైపు ఆ చూపు ప్రసరిస్తుంది.

title: అల్లం రాజయ్య

text: అల్లం రాజయ్య అల్లం నర్సయ్య బుచ్చమ్మ దంపతులకు కరీంనగర్ జిల్లా మంథని తాలుకా గాజులపల్లె గ్రామంలో జన్మించారు. ఇతనికి ఇద్దరు తమ్ముల్లు అల్లం వీరయ్య (టీచర్, పాటల రచయిత), అల్లం నారాయణ (సీనియర్ జర్నలిస్ట్, నమస్తే తెలంగాణ దినపత్రిక మాజీ ఎడిటర్, తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ తొలి చైర్మన్). ఈయన రైతు కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఆకాలంలో ధనిక, పేద వివక్ష ఉండేది. ఈయన తండ్రి ఊరిలో పెద్దమనుష్యులలో ఒకరైనందున గ్రామంలోని అనేక తగవులు పరిష్కారానికి ఈయన యింటికి ప్రజలు వచ్చేవారు. అక్కడ జరిగే పంచాయితీల సారాంశమంతా పేదప్రజల్ని ఎలా అణిచిపెట్టాలన్నదే. ఇవన్నీ చూసిన ఆయనకు తమతో పాటు పొలాలలో పనిచేసే మనుషులపట్ల వివక్ష అంతా అన్యాయమైందనే భావన కలిగేది.

title: ధర్మానంద సరస్వతి స్వామి

text: సన్యసించక ముందు జీవితము గురించి వారి పుట్టుపూర్వోత్తరాలగురించి గానీ స్వాముల వారి జీవితకాలం గానీ దివల్లి వేంకట శివరావుగారి రచనలో ఉల్లేఖించలేదు. వారి పేరు ధర్మానంద సరస్వతి అనీను, సరస్వతీ బాయమ్మగారు వారి కుమార్తె అనియూ, వారు వి.వి.గిరి మామగారని రూఢిగా వ్రాసియున్నారు. ఈ నాటి ఇంటరనెట్ జీనీ డాట్కామ్ (Geni.com) లో సరస్వతీబాయి గిరి గారి జీనియాలజీ (maintained by "BALA") లో ఆమెగారికి 1917 లో వి వి గిరి గారితో వివాహం అయినట్లుగానున్నది. కానీ వారి తండ్రిగారి పేరు లక్ష్మణరావు అప్పాజీ అని యున్నది. లక్ష్మణరావు అప్పాజీగారి వృత్తాంతమేమి కనబడుట లేదు. ఈ అప్పాజీగారే మన దర్మానందసరస్వతీ స్వామిగారైతే వీరి జీవితకాలం ఎస్టిమేట్ చేసి Geni.com లో వేసినది 1839-1899 సరిగాదనట్లు తోచుచున్నది. ఎందుచేతనంటే దర్మానంద సరస్వతీ స్వామి వారు జనేవరి 11, 1936 తేదీన దిగవల్లి వేంకట శివరావుగారింటిలో అతిథిగా నుండి భోజనం చేసినసంగతి వారి వ్యక్తిగత జీవితం లో ఈ క్రింద చెప్పబడింది. 1930 దశాబ్దములనాటి సంగతులు వ్రాసిన శివరావు గారి రచనలో అప్పటికి స్వాముల వారికి 70 సంవత్సరములు అని యున్నది. దానిని బట్టి వారి జన్మించినది బహశా 1860 ప్రాంతములలో అయిండాలి. అంతేకాక జీనిడాట్ కామ్ ప్రకారమే తీసుకున్నా 1917 లో వారి కుమార్తెకు వి వి గిరి గారితో వివాహం అయిందని చెప్పబడియన్నది దానిని బట్టికూడా స్వాముల వారు జన్మించినది 1839 కాదని తేలుతున్నది. స్వాముల వారు ఎప్పుడు అస్తమించినదీ శివరావుగారి రచనలో లేదు.

title: పట్రాయని సంగీతరావు

text:
తండ్రి సీతారామశాస్త్రి పనిచేసిన కాలేజీ, విజయనగరం మహారాజా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల. విద్యల నగరం విజయనగరంలో సంగీతం నేర్చుకొని తమలోని కళను సానపెట్టుకోవడానికి వచ్చే విద్యార్థులెందరో ఉండేవారు. అలా వచ్చిన వారిలో గురువుగారికి ఆనాడు అత్యంత ప్రీతి పాత్రుడు, నేటి మన గాన గంధర్వ ఘంటసాల వేంకటేశ్వరరావు. సంగీతం నేర్చుకోవడానికి వచ్చిన వారికి సింహాచలం దేవస్థానం వారి సత్రంలో భోజన సదుపాయాలు కల్పించబడేవి.
చలనచిత్ర సంగీతకారుడిగా తన విజయంలో గురువు సీతారామశాస్త్రివద్ద చేసిన శిష్యరికం పాత్రని ఘంటసాల తన జీవితంలో ఎప్పుడు మరిచిపోలేదు. ఎన్నో ఘట్టాలలో గురువుని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో తలుచుకున్నాడు. తాను చిత్రపరిశ్రమలో నిలదొక్కుకొని ఇల్లు కట్టుకొని 1950లో గృహప్రవేశం చేసిన సందర్భంగా గురువుని మద్రాసుకు పిలిచి ఎంతో ఆత్మీయంగా ఘనంగా సత్కరించాడు.

title: స్మార్ట్ సిటీ

text: రెండవ ఉదాహరణ. ఒక బంగీని ఒక ఊరు నుండి మరొక ఊరికి పంపినప్పుడు ఆ బంగీ ఎప్పుడు, ఎక్కడ ఉందో, అది ఎప్పుడు మన ఇంటి గుమ్మం ముందు వాలుతుందో చెప్పగలిగే స్తోమత కూడా ఇప్పుడు భారతదేశంలో ఉంది. అందరికీ అందుబాటులో లేకపోవచ్చు కాని, ఉండడం ఉంది.

title: మంత్రం

text: కలుపు మొక్కలపైన పదే పదే నడిస్తే అవి అణిగినట్లు, మంత్రాల నిరంతర ఆచరణ మన స్మృతిని మనస్సుని పవిత్రం చేసి కర్మలను దూరం చేస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక మంత్రంలో ఎప్పుడూ ఓం అనే పదం మరియు దివ్య అవతార నామం ఉంటుంది. ప్రాచీన గురు-శిష్యుల సంప్రదాయం ప్రకారం కేవలం గురువే ఎప్పుడు గురు మంత్రాన్ని (సిద్ధ మంత్రం) ఉపదేశించి మరొకరికి అందేటట్లు చేస్తాడు. పదాల స్పందనలో ఉన్న ఆధ్యాత్మిక శక్తి మనలోనే సమాహితమయ్యేట్లుగా సిద్ధ మంత్రం పనిచేస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక మంత్రాలు సాధారణంగా సంస్కృతంలో రాసి ఉంటాయి, ఇవి చక్రాలను మేలుకొల్పేందుకు ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి. శివ భగవానుడు సంస్కృత భాషను మానవులకు ప్రసరింపజేశాడు, వాటి ధ్వనులను దేవ ధ్వనులు అంటారు. “దేవ” అను పదానికి మూడు అర్థాలు ఉన్నాయి: భగవంతుడు, రక్షకుడు (దేవ రక్షకుడు) మరియు విశ్వ స్పందన. శివ భగవానుడు వర్ణాల రూపంలో దేవతలను భూమిపైకి తీసుకొచ్చాడు, అందుకే సంస్కృత వర్ణలను దేవనాగరి (దేవుడి నాగరికులు) అని అంటారు. స్పందనలు వినిపించవచ్చు వినిపించకపోవచ్చు. ఆలోచనలను, భావనలను ధ్వని రహిత స్పందనలుగా గణిస్తారు. వీటి ప్రభావం కూడా మాటలతో సమానమే.

title: నవతెలంగాణ

text:
నవతెలంగాణ ఇది తెలుగు దినపత్రిక. తెలంగాణ ఆవిర్భవించిన తరువాత తెలుగు దినపత్రిక అయినా ప్రజాశక్తి నుంచి నవతెలంగాణగా పేరు మార్చబడినది. తెలంగాణలోని 6 జిల్లాలో ఈ పత్రిక ప్రచురణలు పంపిణి చేస్తుంది. ఈ పత్రిక హైదరాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా తన సేవలను కొనసాగిస్తుంది. ఈ పత్రిక ప్రముఖకి జర్నలిస్టు వీరయ్య సంపాదకీయులు.
ఈ పత్రిక మార్చి 21, 2015 న నవ తెలంగాణగా ఆవిర్భవించింది. ఇది ప్రజల విరాళాలతో నడుస్తుంది. ఈ పత్రిక తెలంగాణ అవిభాజ్య జిల్లాలైన కరీంనగర్ , ఖమ్మం, హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, వరంగల్ మరియు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో ప్రచురితమవుతాయి.

title: ఉద్యోగ పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text:
కృష్ణుని మాట శిరసా వహించిన ధర్మరాజు మరునాడు సభలో యుద్ధ ప్రకటన చేసాడు. ముందుగా అనుకున్నట్లు సైన్యాధ్యక్షులను నియమించి యుద్ధ భేరీలను మ్రోగించమని ఆజ్ఞాపించాడు. ముందుగా పాండవులు ద్రౌపది దగ్గరకు వెళ్ళి ఆమె వద్ద వీడ్కోలు తీసుకున్నారు. బ్రాహ్మణులను అర్చించి వారి దీవెనలను తీసుకున్నారు. కృష్ణుడు రథం ఎక్కి సారధి స్థానంలో కూర్చున్నాడు. గాండీవం, అక్షయ తుణీరాలతో అర్జునుడు రథం అధిరోహించాడు. అర్జునుడు పాంచజన్యము శ్రీకృష్ణుడు దేవదత్తం అనే శంఖాలను పూరించారు. కురుక్షేత్రానికి అంతా పెళ్ళికి వెళుతున్నట్లు బయలు దేరారు. దృష్టధ్యుమ్నుడు ధర్మరాజుకు నమస్కరించి సైన్యాధ్యక్షుడుగా ముందుకు నడిచాడు. అతని వెంట ధర్మరాజు తమ్ములతో, యుద్ధమునకు వచ్చిన రాజులతో బయలు దేరాడు. వారి వెంట సమస్త సైన్యం , భటులు, పరిచారకులు నడిచారు. వారంతా కురుక్షేత్రానికి చేరి హిరణ్వతీ నదీ తీరాన ఒక చదునైన ప్రదేశంలో విడిది చేసారు.
వేగుల వారి వలన పాండవ సైన్యాల రాకను గురించి తెలుసుకున్న దుర్యోధనుడు ఏమీ తెలియని వాడి వలె ప్రవర్తిస్తూ కురుసభలో " కృష్ణుడు తనకు అనుకూలంగా ప్రవర్తించ లేదని మన మీద కోపంతో పాండవులను రెచ్చగొట్టి యుద్ధానికి సన్నద్ధం చేసి దండయాత్రకు తీసుకు వస్తాడు. కనుక మనం కూడా యుద్ధం ప్రకటిస్తాము. అన్నాడు. మన సైన్యాలతో కురుక్షేత్రంలో విడిది చేద్దాం" అన్నాడు. ఆ పై దుశ్శాసనుడిని చూసి " నీవు, కర్ణుడు, శకుని యుద్ధానికి తగిన ఏర్పాట్లు చేయండి అని అజ్ఞాపించాడు. సుయోధనుని అజ్ఞాను సారం యుద్ధం ప్రకటించ బడింది. మరునాడు సుయోధనుడు సభలో భీష్ముని, కర్ణుని, అశ్వథామను, బాహ్లికుని, శల్యుని, కృపాచార్యుని, భూరి శ్రవుని, శకునిని, కృతవర్మను, కాంభోజి రాజును, సైంధవుని తన పదకొండు అక్షౌహినులకు నాయకులుగా అభిషేకించి వారితో భీష్ముని వద్దకు వెళ్ళాడు. భీష్మునితో " పితామహా ! వీరంతా మన పదకొండు అక్షౌహినిల అధ్యక్షులు వివిధ దేశములకు చెందిన వీరిని ఒక తాటి మీద నడిపించ వలసిన బాధత మీ మీద ఉన్నది కనుక మీరు మా సర్వ సైన్యాలకు అధ్యక్షత వహించండి " అని ప్రార్థించాడు. భీష్ముడు " సుయోధనా ! నాకు మీరు పాడవులు సమానమే నేను మీ వద్ద ఉన్నాను కనుక మీ తరఫున యుద్ధం చేస్తాను. నేను నీవు కోరినట్లు సర్వసైన్యాధ్యక్ష పదవి వహిస్తాను . నన్ను ఎదిరించగల వీరుడు అర్జునుడు మాత్రమే. నేను శత్రువులను అందరినీ సంహరిస్తాను కాని పాండు కుమారులను ఏమీ చేయను. వారు కూడా నన్నేమి చేయరు. కాని విధి నిర్ణయం ఎలా ఉంటే అదే జరుగుతుంది. కాని ముందు నేను యుద్ధం చేయాలా కర్ణుడు యుద్ధం చేయాలో నిర్ణయించు. అది తేలితేనే నేను సకల సైన్యాధిపత్యం వహిస్తాను " అన్నాడు. కర్ణుడు " ఈ ప్రస్థావన మళ్ళీ ఎందుకు. భీష్ముడు ఎప్పుడు పడి పోతాడో అప్పుడు నేను యుద్ధానికి వస్తాను అని ముందే చెప్పాను కదా " అన్నాడు. భీష్ముడు " సుయోధనా! అలాగే జరుగుతుంది లే " అన్నాడు. ద్రోణ, కృపాచార్య తదితరుల వద్ద అనుమతి తీసుకుని భీష్ముని సర్వసైన్యాధ్యక్షుని చేసాడు. తల్లి తండ్రుల వద్ద అనుమతి తీసుకుని సుయోధనుడు యుద్ధానికి బయలుదేరి కురుక్షేత్రానికి చేరి రమణీయమైన ప్రదేశంలో విడిది చేసాడు.

title: ఓ చిగురాకులలో చిలకమ్మా (సినిమా పాట)

text: కొన్ని పాటలు కొంతకాలమే బ్రతుకుతాయి. మరికొన్ని పాటలు ఏదోలా బ్రతికేస్తుంటాయి. కొద్దిపాటలు మాత్రం కలకాలం గుర్తుంటాయి. అలా గుర్తున్న పాటల్లోనూ సాహిత్యపరంగా, సంగీతపరంగా వీనులవిందుగా మనస్సులలో జీవిస్తూ నిలిచేవి అజరమమైనవి కొన్నే మరి. చిగురాకులలో చిలకమ్మా ... అంటూ సాగిపోయే తెలుగు పాట [చలన చిత్రం : దొంగ రాముడు - 1955] అటువంటి కలకాలం గుర్తుండే సజీవమైన కమ్మని పాట అని చెప్పవచ్చు. ఎప్పుడు విన్నా ఎక్కడ విన్నా ఎన్నిసార్లు విన్నా మల్ల్లీ మళ్ళీ వినాలనిపించే తీయతీయని తేనెల మాటల తెలుగు పాట ఇది. సంగీతం, సాహిత్యం జానపదంతో చమక్కులు మెరిపిస్తూ మల్లెలు పూయిస్తూ తెలుగు మాధుర్యం తొణికిసలాడిస్తూ గలగలా సాగిపోయే అపురూపమైన మరపురాని తెలుగుపాట ఇది. చిగురాకులలో చిలకమ్మ(మహానటి సావిత్రి) అలవోలకగా పదాలను పూరిస్తుంటే ఆ పల్లె పడుచు గడుసుధనపు మనసు మనకు అవగతమవుతుంటే ఆ పద లాలిత్యం మనసున గిలికింతలు పెడుతుంటే ఆ పాట రివ్వున సాగిపోతుంటే మనసు మల్లెలు పూయదా మరి. ఆ గడుసరి నెలకాడు (మహానటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు) గలగలమాటలతో తన నెచ్చలి మనసున సిగ్గులు పూయిస్తుంటే, ఆ తలపుల వలపుల మాటలతో తన మనసున పూచిన ముసిముసి నవ్వులతో చల్లని చిరునవ్వులదొంతరలతో మాటల జల్లులు కురిపిస్తూ మైమరపిస్తూ మన మనసులలో మరుమల్లెలు పూయించే పెదవులపై చిరునగవులు విరియించే చిగురాకుల చిలకమ్మ పాడే మధురమైన కమ్మని పాట ఇది మన తెలుగు పాట.

title: తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం

text: దొడ్డి కొమురయ్య వీర మరణంతో సాయుధ పోరాటం మరింత పోరాట రూపం దాల్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో చదువుతున్న పానుగంటి సీతారామారావు, అనిరెడ్డి రామిరెడ్డి, చలసాని శ్రీనివాసరావు, గాది మధన్‌రనెడ్డి, గంగసాని చేరి తిరుమలరెడ్డి సాయుధ పోరాటం చేసి ఆయుధాలు ధరించారు. వందలాదిమంది విద్యార్థులు పోరాటంలో చేరి ఆయుధాలు ధరిచారు. వందలాది మంది విద్యార్థులు ప్రజా ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ తెలంగాణ ప్రజానికానికి అండై నిలిచారు. శత్రుదాడులను ఎదుర్కునేందుకు ప్రజలు ఎప్పుడు తమ చేతుల్లో కారంపొడి రోకలిబండలు, కర్రలు పట్టుకుని సిద్దంగా ఉండేవారు. దొడ్డి కొమరయ్య నాయకత్వం వహిస్తే దొడ్డి కొమురయ్య స్ఫూర్తితో వేలాది మంది తమ ప్రాణాలను తృణ ప్రాయంగా వదిలారు. నాలుగువేల ఐదొందలమంది నేలరాలారు.

title: వైరాగ్యం

text:
వైరాగ్యం అంటే విరక్తి, అయిష్టత, నిరాసక్త త, విముఖత అనే వివిధ పదాలే వైరాగ్యం యొక్క అర్ధంగా భావించవచ్చు. వైరాగ్యం అనేది ఎలాంటి విషయాల్లో ఎప్పుడు ఏర్పడుతుందీ అంటే వివిధ సందర్భాల్లో నిరాశ కలిగినపుడు ఆయా విషయాలపట్ల నిరాసక్తత కలుగుతుం ది. ఉదాహరణకు ఎవరైనా దగ్గరి బంధువులు మరణించినప్పుడు వారి అంత్యక్రియల కోసం శ్మశానానికి తీసుకువెళ్ళిన క్రమంలో మనిషి జీవితం ఇంతేనా అనే వైరాగ్యం కలుగుతుంది.
ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే మన నిత్య జీవితంలో మనకు కలిగే వైరాగ్యాలు అనేకం. ఆశ్చర్య కరమైన విషయం ఏమిటంటే వైరాగ్యాలను అ న్నింటిని రూపుమాపే శక్తి కాలానికే ఉంది. అదే ఎప్పటికప్పుడు మనలోని వైరాగ్యాన్ని పార ద్రోలుతుంది, భవిష్యత్తు పట్ల మనలో ఎన్నో ఆశలు రేకెత్తిస్తుంది. ఫలితం... శ్మశానానికి వెళ్ళి వచ్చిన తరువాత అప్పటి వరకు ఇదేనా మనిషి జీవితం అంటూ వైరాగ్యం చెందిన వ్యక్తి తన స్వకుటుంబీకులను చూడగానే అతనిలో చోటు చేసుకున్న వైరా గ్యం కాస్తా మటుమాయం అవుతుంది.


query: అమృత్ సర్ జిల్లా ఏ రాష్ట్రములో ఉంది ?

title: అమృత్‌సర్

text: అమృత్‌సర్ (ఆంగ్లం: అమృత్‌సర్) (పంజాబీ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ), పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని ఒక ప్రముఖ పట్టణం. అమృత్‌సర్ అనగా అమృత-సరస్సు. 2001 గణాంకాల ప్రకారం దీని జనాభా 15 లక్షలు, మరియు అమృత్‌సర్ జిల్లా మొత్తం జనాభా 36.90 లక్షలు.

title: ముఘలానీ కోట్

text:
ముఘలానీ కోట్ (Mughlani Kot) (301) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నల తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 69 ఇళ్లతో మొత్తం 355 జనాభాతో 104 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రాజా సన్సీ అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 182, ఆడవారి సంఖ్య 173గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 80 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37395.గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (జగ్ దేవ్ కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (జగ్ దేవ్ కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (జగ్ దేవ్ కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: ముకుంద్ పురా

text:
ముకుంద్ పురా (Mukandpura) (178) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 30 ఇళ్లతో మొత్తం 188 జనాభాతో 110 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 18 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 102, ఆడవారి సంఖ్య 86గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37510.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది
సమీపప్రాథమిక పాఠశాల (కథు నంగల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (చోగవాన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (చోగవాన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (మిరన్ చక్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మహవా

text: మహావా (419) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 542 ఇళ్లతో మొత్తం 3333 జనాభాతో 1123 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 23 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1785, ఆడవారి సంఖ్య 1548గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 952 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37660[1].

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: 1747లో కొత్త మొఘల్ సైన్యాధ్యక్షుడు సలాబత్ ఖాన్ అమృత్ సర్ చుట్టూ అంగరక్షకుల్ని నిలిపి, అమృత్ సరోవర్ కు పవిత్ర స్నానాలకు వచ్చే సిక్ఖులను వెతికి పట్టుకుని చంపేందుకు అబ్జర్వేషన్ పోస్ట్ లు ఏర్పాటుచేశారు.[86] జస్సా సింగ్ అహ్లూవాలియా, నవాబ్ కపూర్ సింగ్ సిక్ఖులను అమృత్ సర్ నగరం వైపు నడిపించారు. అహ్లూవాలియా సలాబత్ ఖాన్ ను చంపేశారు, కపూర్ సింగ్ సలాబత్ ఖాన్ మేనల్లుణ్ణి బాణ ప్రయోగంతో చంపారు.[118][119] సిక్ఖులు హర్మందిర్ సాహిబ్ పునరుద్ధరించుకుని, దీపావళి వేడుక జరుపుకోవడానికి సమావేశమయ్యారు.

title: మగో సోయె

text:
మగో సోయె (218) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 154 ఇళ్లతో మొత్తం 836 జనాభాతో 91 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మజిథా అన్నది 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 439, ఆడవారి సంఖ్య 397గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 410 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37463.సమీపబాలబడులు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (కథు నంగల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (కథు నంగల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (కథు నంగల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మదు ఛంగా

text:
మదు ఛంగా (268) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 268 ఇళ్లతో మొత్తం 1406 జనాభాతో 211 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నలా అన్నది 11 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 716, ఆడవారి సంఖ్య 690గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 620 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37342.సమీపబాలబడులు (చమ్యారీ)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (చమ్యారీ)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (వఛోవా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (చమ్యారీ)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మల్లైన్

text:
మల్లైన్ (130) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 763 ఇళ్లతో మొత్తం 4118 జనాభాతో 594 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన జండైలా అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2188, ఆడవారి సంఖ్య 1930గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1727 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37534.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మకోవల్

text:
మకోవల్ (266) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 276 ఇళ్లతో మొత్తం 1466 జనాభాతో 570 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నలా అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 766, ఆడవారి సంఖ్య 700గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 162 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37340.గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (సుధర్) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (వచ్చోవా) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (వచ్చోవా) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మలక్ పూర్(అజ్నలా తాలూకా)

text:
మలక్ పూర్ (62) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 232 ఇళ్లతో మొత్తం 1228 జనాభాతో 384 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రామ్ దాస్ అన్నది 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 644, ఆడవారి సంఖ్య 584గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 525 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37114.సమీపబాలబడులు (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మలక్ పూర్

text: మలక్ పూర్ (152) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 235 ఇళ్లతో మొత్తం 1247 జనాభాతో 152 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 6 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 655, ఆడవారి సంఖ్య 592గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 528 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37554[1].

title: మహనియన్ కోహరన్

text:
మహానియన్ కోహరన్ (249) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 332 ఇళ్లతో మొత్తం 1826 జనాభాతో 278 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 17 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 982, ఆడవారి సంఖ్య 844గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 879 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37608.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (ఫతేగర్ షకర్చక్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్ i) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్ i) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్ i) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్ ii) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్ ii) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్ ii) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్ ii) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మధ్

text:
మధ్ (25) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 236 ఇళ్లతో మొత్తం 1162 జనాభాతో 117 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రయ్యా అన్నది 3 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 619, ఆడవారి సంఖ్య 543గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 751 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37717.సమీపబాలబడులు (బాబా బకలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (పద్దే)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (రయ్యా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (రయ్యా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (మనతలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (మనతలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాబా బకలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (జలంధర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మలోవల్

text:
మలోవల్ (121) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 334 ఇళ్లతో మొత్తం 1771 జనాభాతో 569 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన జండైలా అన్నది 9 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 953, ఆడవారి సంఖ్య 818గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 903 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37736.సమీపబాలబడులు (మన్ వాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Jabbowal)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (మన్ వాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (మన్ వాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (మన్ వాలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (జలంధర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: ఆపరేషన్ అశ్వమేధ్

text:
ఆపరేషన్ అశ్వమేధ్ అనునది ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానాన్ని ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదులు హైజాక్ చేసినప్పుడు రేస్క్యూ ఆపరేషన్. ఏప్రిల్ 24 మరియు 1993 ఏప్రిల్ 25 న ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానం ఐ.సి.427 విమానాన్ని భారతదేశంలో హైజాక్ చేసారు. ఈ హైజాకింగ్ జరిగినపుడు జరిగిన రెస్క్యూ ఆపరేషన్ లో నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డులకు చెందిన కమాండోలు అందులో గల 141 మంది బందీలను అమృత్ సర్ విమానాశ్రయంలో రక్షించారు. ఈ హైజాక్ కు కారణమైన మొహమ్మద్ యూసుఫ్ షా అనే హైజాకర్ కమాండోలు విమానంలోకి ప్రవేశించి బందీలకు ఏ హాని చేయకముందే ఐదు నిమిషాల లోపునే చంపబడ్డాడు. ఈ రెస్క్యూ ఆపరేషన్ ను "ఆపరేషన్ అశ్వమేథ్" గా నామకరణం చేసారు.
ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానం ఐ.సి 427 ఢిల్లీ నుండి 13:57 గంటలకు శ్రీనగర్ వెళ్ళుటకు బయలుదేరినది. విమానంలో 141 మంది ప్రయాణీకులు ప్రయాణిస్తున్నారు. వారిలో 126 మంది పెద్దలు, 9 మంది పిల్లలు మరియు ఆరుగురు సిబ్బంది ఉన్నారు. విమానం గగన తలంలోనికి ప్రవేశించిన తరువాత ఒక ప్రయాణీకుడు తన పేరును సయ్యద్ సలాలుద్దీన్ గా చెప్పుకొని తన వద్ద పిస్టల్స్ మరియు హాండ్ గ్రానైడ్స్ ఉన్నవనీ, విమానాన్ని కాబూల్ వైపుకు దారిమళ్ళించాలనీ చెప్పాడు. 14:43 గంటలకు ఢిల్లీ ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ కు విమానం హైజాక్ చేయబడి ఆఫ్ఘనిస్థాన్ లోని కాబూల్ కు దారి మళ్ళిస్తున్నట్లు సమాచారం అందినది.

title: మఝ్విండ్

text:
మఝ్విండ్ (244) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 120 ఇళ్లతో మొత్తం 639 జనాభాతో 163 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మజిథా అన్నది 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 336, ఆడవారి సంఖ్య 303గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 69 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37489.సమీపబాలబడులు (గోపాల్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపప్రాథమిక పాఠశాల (గోపాల్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (గోపాల్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (గోపాల్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (జెథువల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మచ్చి నంగల్

text:
మచ్చి నంగల్ (280) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నల తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 172 ఇళ్లతో మొత్తం 1025 జనాభాతో 221 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నల అన్నది 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 524, ఆడవారి సంఖ్య 501గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 54 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37410.సమీపబాలబడులు (చేతన్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (చేతన్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (సంగత్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (సంగత్ పురా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: ఛత్తీస్‌గఢ్ ఎక్స్‌ప్రెస్

text: ఛత్తీస్ గఢ్ ఎక్స్ ప్రెస్ అనేది ప్రధానంగా రోజువారిగా నడిచే ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు. బిలాస్ పూర్ జంక్షన్ నుంచి బయలుదేరే రైలు 18237 నెంబరుతో నడుస్తుంది. అదేవిధంగా తిరుగు ప్రయాణంలో అమృత్ సర్ నుంచి రైలు 18238 నెంబరుతో నడుస్తుంటుంది. దీనిలో 24 బోగీలుంటాయి. విభాగాల వారిగా చూస్తే వరుసగా ఎల్.ఎల్.ఆర్, జీ 1, జీ 2, హెచ్.ఎ 1, ఏ 1, బీ 1, బీ 2, బీ 3, ఎస్ 12, ఎస్ 11, పీసీ, ఎస్ 10, ఎస్ 9, ఎస్ 8, ఎస్ 7, ఎస్ 6, ఎస్ 5, ఎస్ 5, ఎస్ 3, ఎస్ 2, ఎస్ 1, జీ 3, జీ 4; ఎస్.ఎల్.ఆర్, ఎస్పీలుగా విభజించారు.

title: మచ్చివాలా

text:
మచ్చివాలా (80) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నల తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 220 ఇళ్లతో మొత్తం 1186 జనాభాతో 269 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రామ్ దాస్ అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 627, ఆడవారి సంఖ్య 559గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 174 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37089.గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అజ్నల) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మహమ్మద్ ముంద్రన్ వాల్

text:
మహమ్మద్ ముంద్రన్ వాల్ (87) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 283 ఇళ్లతో మొత్తం 1396 జనాభాతో 433 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రామ్ దాస్ అన్నది 4 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 728, ఆడవారి సంఖ్య 668గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 348 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37107.సమీపబాలబడులు (పచ్నియా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (అవన్ దగ్గర్ రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (అవన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (రామ్ దాస్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అజ్నలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మఖన్ విండీ

text:
మఖన్ విండీ (251) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 797 ఇళ్లతో మొత్తం 4190 జనాభాతో 750 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2194, ఆడవారి సంఖ్య 1996గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2042 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37559.సమీపబాలబడులు (జండైలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (జండైలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (జండైలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మఖన్ పురా

text:
మఖన్ పురా (177) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 14 ఇళ్లతో మొత్తం 80 జనాభాతో 35 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రాజా సన్సీ అన్నది 28 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 40, ఆడవారి సంఖ్య 40గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37200.సమీపబాలబడులు (గగర్ మల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపప్రాథమిక పాఠశాల (గగర్ మల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (సరంగ్రా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (సరంగ్రా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (సరంగ్రా)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మాధేపూర్

text:
మాధేపూర్ (89) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 139 ఇళ్లతో మొత్తం 677 జనాభాతో 85 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రయ్యా అన్నది 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 365, ఆడవారి సంఖ్య 312గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 435 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37726.సమీపబాలబడులు (బాబా బకలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (లోహ్ గఢ్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (ముచ్ హల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (ఛజ్జల్ వాడీ)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాబా బకలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (జలంధర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మహర్

text:
మహార్ (206) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 257 ఇళ్లతో మొత్తం 1370 జనాభాతో 324 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నలా అన్నది 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 735, ఆడవారి సంఖ్య 635గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 498 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37320.సమీప నర్సరీ పాఠశాలలు (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అజ్నలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: ముజఫ్ఫర్ పురా

text:
ముజఫ్ఫర్ పురా (Mujaffarpura) (157) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 50 ఇళ్లతో మొత్తం 312 జనాభాతో 73 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రాజా సన్సీ అన్నది 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 162, ఆడవారి సంఖ్య 150గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 307 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37218.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (ముధ్ భిల్లోవల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (లోపొకె)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (లోపొకె)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (లోపొకె)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (మొహ్లెకే)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మాన్

text:
మాన్ (240) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్ -I తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 247 ఇళ్లతో మొత్తం 1248 జనాభాతో 525 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మజిథా అన్నది 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 651, ఆడవారి సంఖ్య 597గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 499 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37495.సమీప నర్సరీ పాఠశాలలు (కతు నంగల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (కతు నంగల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (కతు నంగల్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (జెథువల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (జెథువల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపవైద్య కళాశాలలు (జెథువల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (జెథువల్)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: ముల్లా బెహ్రం

text:
ముల్లా బెహ్రం (Mulla Behram) (361) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 165 ఇళ్లతో మొత్తం 962 జనాభాతో 247 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 507, ఆడవారి సంఖ్య 455గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 545 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37597.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (మన వాలా)గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (అమృత్ సర్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్-ii)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మాలిక్ నంగల్

text:
మాలిక్ నంగల్ (106) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబా బకలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 222 ఇళ్లతో మొత్తం 1101 జనాభాతో 218 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన బతలా అన్నది 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 580, ఆడవారి సంఖ్య 521గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 483 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37791.సమీపబాలబడులు (బాబా బకలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (ఉస్మాన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (ఉస్మాన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (ఉస్మాన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (బాబా బకలా) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మల్లోవాల్

text:
మల్లోవాల్ (412) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 201 ఇళ్లతో మొత్తం 1116 జనాభాతో 225 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 17 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 595, ఆడవారి సంఖ్య 521గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 508 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37636.గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ బాలబడి ఉందిగ్రామంలో 1 ప్రైవేటు బాలబడులుఉంది
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలఉంది
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాలలు (భక్నా కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపమాధ్యమిక పాఠశాల (భక్నా కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీపసీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (భక్నా కలన్)గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
సమీప"ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాలలు" (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవైద్య కళాశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపమేనేజ్మెంట్ సంస్థలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపపాలీటెక్నిక్ లు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపవృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఅనియత విద్యా కేంద్రాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపదివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది
సమీపఇతర విద్యా సౌకర్యాలు (అమృత్ సర్) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది

title: మల్లోవల్

text: మల్లోవల్ (247) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్- II తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 206 ఇళ్లతో మొత్తం 1029 జనాభాతో 122 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 533, ఆడవారి సంఖ్య 496గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 791 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37610[1].

title: ఝీతా ఖుర్ద్

text: ఝీతా ఖుర్ద్ (261) అన్నది అమృత్ సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్ సర్-2 తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 90 ఇళ్లతో మొత్తం 506 జనాభాతో 107 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్ సర్ అన్నది 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 279, ఆడవారి సంఖ్య 227గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 179 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37571[1].