query: మహాత్మాగాంధీ ఉప్పు సత్యాగ్రహాన్ని ఎప్పుడు ప్రారంభించాడు?

title: ఉప్పు సత్యాగ్రహం

text: ఉప్పు సత్యాగ్రహం (ఆంగ్లం: The Salt Satyagraha) మహాత్మా గాంధీచే ప్రారంభించి సాగించిన అహింసాత్మక శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం, ఇది బ్రిటిష్ రాజ్కు వ్యతిరేకంగా జరిగింది. ఉప్పుపై పన్ను చెల్లించుటకు నిరాకరించి, మార్చి 12, 1930 న చేపట్టిన "దండి యాత్ర" నే ఉప్పు సత్యాగ్రహంటారు. సంపూర్ణ స్వరాజ్యం కొరకు బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన ఉద్యమాల సరమే ఈ ఉప్పు సత్యాగ్రహం. దీనిలో ప్రధానమైన గాంధీ యాత్ర సబర్మతీ ఆశ్రమం నుండి ప్రారంభమై దండి వరకూ సాగింది. ఈ యాత్రలో వేలకొద్దీ భారతీయులు పాల్గొన్నారు. గాంధీగారి అహింసాత్మక ప్రతిఘటన విజయాలలో ఇదొక పుష్పమాలిక. కోట్ల భారతీయులపై బ్రిటిష్ రాజ్ వేసే ఉప్పు-పన్నుకు వ్యతిరేకంగానే కాక దానిని ప్రతీకగా వినియోగించుకుని మొత్తం భారతీయులపై బ్రిటీషర్ల అన్యాయమైన పరిపాలనపై ఒక శాంతియుత పోరాటం.[1]

title: బొలీవియా

text:
2013 నాటి వరల్డ్ ఫాక్ట్ బుక్ అంచనాల ప్రకారం బొలీవియా ఆయుఃప్రమాణం 68.2 సంవత్సరాలు. బొలీవియా ఆయుఃప్రమాణం ప్రపంచదేశాలలో 161 వ స్థానంలో ఉంది. పురుషుల ఆయుఃపరిమితి 65.4 సంవత్సరాలు మరియు మహిళల ఆయుఃపరిమితి 71.1.సంవత్సరాలు.
బొలీవియా దేశానికి పరిపాలన రాజధాని నగరం. ఈ నగరం మొత్తం కొండలపైనే ఉంటుంది. ప్రపంచంలో అతి ఎత్తై రాజధాని నగరం లాపాజ్. ఇది భూమి నుండి దాదాపు 3650 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. అత్యంత ఎక్కువ జనాభా కలిగిన నగరం కూడా ఇదే. ఈ నగరం 15వ శతాబ్దం నుండి ఉనికిలో ఉంది. చుట్టూ ఆండీస్ పర్వత శ్రేణులు నగరాన్ని ఎంతో అందాన్ని ఇస్తుంటాయి. నగరంలో సగర్‌నాగ వీధి ఎప్పుడూ యాత్రీకులతో కిటకిటలాడుతూ ఉంటుంది. నగరంలో దయ్యాల మార్కెట్ కూడా ఉంది. ఈ మార్కెట్‌లో ఎండబెట్టిన కప్పలు, కొన్ని సముద్ర జంతువులను అమ్ముతారు. బ్లాక్ మార్కెట్ అని పిలుచుకునే మెర్కాడో నెగ్రో అనే ప్రాంతంలో ఎక్కువగా దుస్తులు, సంగీత పరికరాలు అమ్ముతారు. నగరంలో ఇంకా కల్లెజాన్, ప్లాజా మురిల్లో, వల్లెడిలా లూనా ప్రాంతాలతో బాటు సాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో మ్యూజియం, టివనాకు మ్యూజియం, కోకా మ్యూజియం, మ్యూజియం ఆఫ్ మెటల్స్ ప్రదేశాలు దర్శించతగినవి.
బొలీవియాలో వెండిగనులు పోటోసిలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ క్రీస్తుశకం 1545 నుండి కొండలను తవ్వి వెండిని తీస్తున్నారు. ఈ నగరాన్ని సెర్రోరికో అంటారు. ఒకప్పుడు ఈ నగరం మొత్తం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతమైన నగరంగా పేరుగాంచింది. ఈ గనులలోకి పర్యాటకులు వెళ్ళి అక్కడి గనుల తవ్వకాన్ని, ముడి ఖనిజాలను స్వయంగా చూడవచ్చు. ఈ గనులు భూమికి 240 మీటర్ల లోతులో ఉంటాయి. గనిలోపలి భాగాన్ని పైలావిరి అంటారు. ఇందులోకి పర్యాటకులు నేరుగా వెళ్ళే అవకాశం ఉంది. గని ముందుభాగంలో గనులరాజు బొమ్మ విచిత్రంగా కనబడుతుంది. ఇక్కడ వెండిని గత 455 సంవత్సరాలుగా నిరంతరం వెలికితీస్తూనే ఉన్నారు. ఈ గనులలో దాదాపు 10 వేలమంది కార్మికులు పనిచేస్తూ ఉంటారు.
[[దస్త్రం:Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|right|thumb|ఉయుని ఉప్పు మైదానం.]]
ఇది పోటోసి నగరానికి సమీపంలో ఉంది. దేశానికి దక్షిణ భాగంలో ఉంది. ఇది 11 వేల చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో విస్తరించి ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశాలమైన ఉప్పు మైదానంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీనిని ఉప్పు ఎడారిగా పిలవవచ్చు. ఈ ఉప్పు మైదానం సముద్రమట్టానికి 3600 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇంత ఎత్తులో ఇలా ఉప్పు ఎడారి ఎలా ఏర్పడిందో తెలుసుకుంటే ఎంతో ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతం ఒక సముద్ర ద్వీపం. దాదాపు 13వేల సంవత్సరాల క్రితం ఇందులోని నీరంతా ఆవిరైపోయి ఉప్పు మాత్రమే మిగిలింది. మధ్యభాగంలో ఉప్పు 10 మీటర్ల మందంలో ఉంటుంది. ఈ ఉప్పు ఎడారి మీద నిలబడితే మేఘాలు మనల్ని తగులుతూ కదులుతుంటాయి. పర్యాటకులకు ఇదో విచిత్రమైన అనుభవం. ఎప్పుడు తెల్లగా మెరుస్తూ ఉంటుంది. ఎడారిమీద గాలివీయడం వల్ల మైదానంలో పాలిహైడ్రల్ గుర్తులు ఏర్పడతాయి. వాటిని చూస్తుంటే ఎంతో ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. ఇక్కడ ఫ్లెమింగోలు, ఆండియన్‌జాతి నక్కలు అధికంగా అగుపిస్తాయి. రాజధాని లాపాజ్ నుండి దాదాపు 12 గంటల ప్రయాణం చేసి ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
ఇది ఒకప్పుడు అడవి. ఇక్కడికి క్రైస్తవ మిషనరీలు వచ్చి ఆటవికులనందరినీ క్రైస్తవులుగా మార్చారు. ఆ తర్వాత స్పెయిన్ దేశం బొలీవియాను తమ అధీనంలోకి తీసుకున్నాక ఈ ప్రాంతంలో చర్చిల నిర్మాణం జరిగింది. ఈ ప్రాంతాన్ని చికిటో అంటారు. ఈ ప్రాంతం 16వ శతాబ్దంలో కనుగొనబడి నేటికీ ఆనాటి వాతావరణంలోనే ఉండడం ఒక గొప్ప విశేషం. ఇక్కడి నిర్మాణాలు నేటికీ చెక్కు చెదరకుండా ఉన్నాయి. ఇది పర్యాటకులను విపరీతంగా ఆకర్షించే విషయం. చర్చిల లోపల ఎంతో అందమైన నిర్మాణశైలి కనబడుతుంది. బంగారంతో చేసిన అలంకరణలు నేటికీ అలాగే ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం సాంటాక్రజ్‌కు సమీపంలో ఉంది. మొదట జెసూట్‌లు ఇక్కడికి వచ్చి భూమి మీద దేవుడి నగరాన్ని నిర్మించాలని పూనుకున్నారు. ఆ ప్రాంతానికి ఇప్పుడు వెళితే 17వ శతాబ్దపు కాలంలోకి వెళ్లినట్లుగా అనుభూతి కలుగుతుంది. 1991లో ఈ మొత్తం ప్రాంతాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ఎంపిక చేసింది.

title: బాపట్ల

text: హోం రూలు ఉద్యమంపై బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ దమననీతిని నిరసిస్తూ 1916లో బాపట్లలో సభ జరిగింది. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో భాగంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ పాఠశాలలను, కళాశాలలను విద్యార్థులు బహిష్కరించారు. వీరికోసం బాపట్లలో 1921 ఫిబ్రవరిలో ఒక జాతీయ కళాశాల నెలకొల్పబడింది. పాటిబండ్ల కోటమ్మ, వాసిరెడ్డి రాజ్యలక్ష్మమ్మ, మంతెన అన్నపూర్ణమ్మ, తిలక్ స్వరాజ్యనిధికి తమ బంగారునగలు సమర్పించారు. 1921లో చీరాల-పేరాల ఉప్పుసత్యాగ్రహ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన ఆంధ్రరత్న దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య బాపట్ల బోర్డు ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థి. తాలూకా కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా పనిచేశారు. 1923 మే నెలలో బాపట్లకు చెందిన ప్రముఖ స్వాత్రంత్య సమరయోధుడు భట్టిప్రోలు సూర్యప్రకాశరావు నాగపూర్ వెళ్ళి నాగపూర్ జెండా సత్యగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. ఉప్పు సత్యాగ్రహం ఉద్యమంలో ఉప్పు తయారు చేయడానికి, నిల్వచేయడానికి బాపట్ల తాలూకాలోని గణపవరం ఒక కేంద్రంగా ఎంపిక చేయబడింది. విదేశీవస్త్ర బహిష్కరణ ఉద్యమం సందర్భంగా 1920 ఏప్రిల్ 12న మాధవపెద్ది కాళిదాసు అధ్యక్షతన సమావేశమైన బాపట్ల బార్ అసోసియేషన్ సభ్యులందరు కోర్టులకు హాజరయ్యేటప్పుడు ఖద్దరు దుస్తులను ధరించాలని ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. కనపర్తి వరలక్ష్మమ్మ బాపట్లలో మహిళలచేత రాట్నలక్ష్మీవ్రతం చేయించి ప్రతిరోజు నూలువడకాలని, ఖద్దరు దుస్తులనే ధరించాలని ప్రతిజ్ఞ చేయించారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సందర్భంగా బాపట్లలో నాళం రామచంద్రరావు, వేదాంతం వాసుదేవరావు, లక్కరాజ భార్గవి, మనోహరరావు, ఆచంట రంగనాయకులు నిర్బంధంలోకి తీసుకోబడ్డారు. వి.ఎల్.సుందరరావు, దేశిరాజు శర్మలు బాపట్ల తాలూకా ప్రాంతమంతా పర్యటించి ఈ ఉద్యమాన్ని నడిపారు. 1921 మార్చి 30న అఖిల భారత కాంగ్రెస్ మహాసభలో పాల్గొనడానికి విజయవాడ వచ్చిన మహాత్మాగాంధీ తన పర్యటనలో భాగంగా ఏప్రిల్ 6వ తేదీన ప్రప్రథమంగా బాపట్లను సందర్శించారు. మరలా 1936లో బాపట్ల తాలూకాలో సంభవించిన తుపాను బీభత్సాన్ని చూడడానికి వచ్చారు. 1934లో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు బాబురాజేంద్రప్రసాద్ బాపట్ల సందర్శించి టౌన్‌హాలులో జరిగిన సభలో ప్రసంగించారు. 1936వ సంవత్సరంలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ నాయకులు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ బాపట్లను సందర్శించి రైల్వేస్టేషన్ సమీపంలో జరిగిన సభలో ప్రసంగించారు.

title: బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్

text: డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ (1884 డిసెంబర్ 3 – 1963 ఫిబ్రవరి 28) భారతదేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్రపతి. అతడు 1950 నుండి 1962 వరకు రాష్ట్రపతి బాధ్యతలను నిర్వహించాడు.[1] ప్రజలు ఇతనిని ప్రేమగా, గౌరవంగా 'బాబూ' అని పిలిచేవారు. అతడు భారతీయ రాజకీయ నాయకునిగా భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లో భారత స్వాంతంత్ర్యోద్యమ కాలంలో చేరాడు. అతడు బీహార్ లో ప్రముఖ నాయకునిగా ఎదిగాడు. మహాత్మాగాంధీ మద్దతుదారునిగా అతడు 1931 లో జరిగిన ఉప్పు సత్యాగ్రహం, 1941లోజరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాలలో పాల్గొని జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. 1946 ఎన్నికల తరువాత అతడు ఆహారం, వ్యవసాయం శాఖకు భారత ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా వ్యవహరించాడు. అతడు భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణ శిల్పి. 1948 నుండి 1950 వరకు భారత రాజ్యాంగ ముసాయిదా తయారీ కోసం ఏర్పరచబడిన సంఘానికి అధ్యక్షత వహించాడు.[2] 1950లో భారతదేశం గణతంత్ర రాజ్యంగా అవతరించిన తరువాత అతడు రాగ్యాంగ పరిషత్తు ద్వారా మొదటి రాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. 1951 సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత అతడు మొదటి భారత పార్లమెంటు ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ద్వారా రాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. ఒక రాష్ట్రపతిగా అతడు పక్షపాత ధోరణి లేకుండా, ఉన్నత పదవులలో ఉన్నవారు స్వతంత్రంగా వ్యవహరించేందుకుగాను కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయాల నుండి వైదొలగి కొత్త సంప్రదాయాన్ని నెలకొల్పాడు. ఈ పదవి అలంకారప్రాయ మైనదైనప్పటికీ అతడు భారతదేశంలో విద్యాభివృద్ధిని ప్రోత్సహించేందుకు గాను అప్పటి ప్రధానమంత్రి జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ కు వివిధ సందర్భాలలో సలహాలనిచ్చేవాడు. 1957లో అతడు రెండవసారి రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికై, రెండు సార్లు భారత రాష్ట్రపతి పదవినలంకరించిన ఏకైక వ్యక్తిగా చరిత్రలో నిలిచాడు.

title: బటుకేశ్వర్ దత్

text: బటుకేశ్వర దత్ 1900 ల ప్రాంతంలో భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన భగత్ సింగ్ తో పాటు సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీలో ఏప్రిల్ 8,1929 న బాంబులు కురిపించిన వ్యక్తిగా సుపరిచితుడు. ఆ తర్వాత ఆయన అరెస్టు కాబడ్డాడు మరియు జీవిత ఖైదును అనుభవించాడు. ఆయన జైలులో రాజకీయ ఖైదీల సౌకర్యాలు, హక్కుల విషయంలో చారిత్రాత్మకమైన సత్యాగ్రహాన్ని నిర్వహించాడు.ఆయన హిందుస్థాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ కు సభ్యులుగా కూడా ఉన్నారు.

title: ప్రగడ కోటయ్య

text: చేనేత పారిశ్రామికులకు చాలినంత నూలు సరఫరా చేయాలని, నూలు ధరలు అదుపులో పెట్టాలని, నూలు ఎగుమతులు ఆపాలని నినదిస్తూ ఇతడు ఆందోళనలు చేపట్టాడు. 1950 వరకు పరిస్థితులలో మార్పు రాలేదు. దాంతో చేనేత కాంగ్రెస్ సమర శంఖం పూరించింది. అన్ని జిల్లాల్లో ఆకలియాత్రలు, సత్యాగ్రహాలు పెద్దఎత్తున చేపట్టాడు. అయినా ఫలితం రాలేదు. దాంతో మద్రాసు నగరంలో 1950 ఏప్రిల్ 16 నుంచి జూన్ 30 వరకు 75 రోజులపాటు కోటయ్య సత్యాగ్రహం నడిపాడు. దాదాపు పదివేల మంది చేనేత కార్మికులు ఈ సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నాడు. 75 రోజుల అనంతరం కేంద్ర పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి హరేకృష్ణ మెహతాబ్ మద్రాసు వచ్చి చేనేత కాంగ్రెస్ నాయకులతో చర్చలు జరిపాడు. ఇతడు మంత్రి ఇచ్చిన హమీలతో సత్యాగ్రహాన్ని విరమించాడు.

title: అప్పంపల్లి

text: భారతదేశానికి బ్రిటీష్ వారి నుండి స్వాతంత్ర్యం లభించిననూ తెలంగాణ ప్రజలు ఇంకనూ నిజాం నియంతృత్వ పాలనలో ఉన్నారు. 3 బాషా ప్రాంతాలుగా మొత్తం 16 జిల్లాలుగా ఉన్న నిజాం సంస్థానం భారత యూనియన్‌లో విలీనం కావడానికి జరిగిన పోరాటమే తెలంగాణ విమోచనోద్యమం. తెలంగాణ విమోచనోద్యమం కోసం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోనే అప్పంపల్లి సంఘటన అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఉద్యమ సమయంలో అప్పంపల్లి గ్రామంలో 1947, అక్టోబర్ 7న జరిగిన పరిణామాలే అప్పంపల్లి సంఘటన గా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది. ఆ రోజు ఆత్మకూరు, అమరచింత సంస్థాన పరిధిలోని అప్పంపల్లి గ్రామంలో తెలంగాణ భారతదేశంలో విలీనం చేయాలని బెల్లం నాగన్న నాయకత్వంలో నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం ప్రారంభించారు. అప్పంపల్లి పరిసర గ్రామాలైన నెల్లికొండ, వడ్డేమాన్, దాసరపల్లి, లంకాల, అమరచింత, నర్వ తదితర గ్రామాలకు చెందిన రెండువేల ఉద్యమకారులు తెలంగాణ విమోచన కొరకు సత్యాగ్రహం చేశారు. ఈ సత్యాగ్రహాన్ని అణచివేయడానికి నిజాం సైనికులకు చేతకాలేదు. మహబూబ్ నగర్ నుంచి రిజర్వ్‌డ్ దళాలను రప్పించి సైనిక చర్య జరిపారు. బెల్లంనాగన్నతో పాటు, బలరాం గౌడు, నాగిరెడ్డి, తెలుగు ఆశన్న, రామచంద్రారెడ్డి, బుచ్చారెడ్డి లను అరెస్టు చేయాలని నిజాం సైనికులు నిర్ణయించిననూ ప్రజలు ప్రతిఘటించడంతో తోకముడిచారు. ప్రజల్లో కటిక నాన్నమ్మ (నాగమ్మ) అనే మహిళ కారం పొడితో తిరుగబడింది. ఆ సాయంత్రం ఉద్యమకారులపై కాల్పులు జరిపడంతో 11 మంది ఉద్యమకారులు మరణించారు. వీరిలో మొదటి వీర మరణం చాకలి కుర్మన్నది. మరో 25 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. అదే సమయంలో నెల్లికొండికి చెందిన కుక్కుల కిష్టన్న తన ఇంటిపై జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేసి తన ఘనకార్యాన్ని చాటి చెప్పాడు. అప్పటి తాలుకా గిర్దావర్ మరియు పోలీస్ ఇన్స్‌పెక్టర్ ఇతన్ని అరెస్టు చేసి తీసుకువెళ్తుండగా ప్రజల ప్రతిఘటనకు భయపడి కిష్టన్నను వదిలి పారిపోయారు.

title: మహాత్మా గాంధీ

text: సత్యాగ్రహం యొక్క ముఖ్యఉద్దేశం సమాజంలోని వైరుధ్యాలు తొలగించటానికి వైరుధ్యం కలిగించేవారికి హాని చేయకుండా వారిలో మార్పు తేవటం ద్వారా వారి నైతికస్తాయిని పెంచడం. సత్యాగ్రహాన్ని మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ తన ప్రసిద్ధ ప్రసంగం"నాకు ఒక కలవుంది(ఆంగ్లం:I Have a Dream)"లో "ఆత్మ శక్తి"గా పేర్కొన్నారు. సామాన్యునికి సత్యాగ్రహం భుజబలం కన్నా గొప్ప నైతిక శక్తిని ఇస్తుంది. సత్యాగ్రహానికి "సార్వత్రిక శక్తి"గా కూడా వర్ణించవచ్చు. సత్యాగ్రహానికి అందరు సమానమే, బంధువులు మరియు అపరిచితులు, యువకులు మరియు వయసులో పెద్దవారు, స్త్రీ పురుషులు, స్నేహితులు మరియు శత్రువులు మధ్య అందరు సత్యాగ్హానికి సమానమే."[9]

title: భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ

text: 1929లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష స్థానానికి బార్డోలీ సత్యాగ్రహాన్ని విజయవంతం చేసి బార్డోలీ హీరోగా పేరొందిన వల్లభ్ భాయి పటేల్‌ను ఐదు స్థానిక కాంగ్రెస్ కమిటీలు ప్రతిపాదించాయి, జవాహర్‌ను మూడు కమిటీలే ప్రతిపాదించాయి. అయితే రానున్న శాసనోల్లంఘనకు పూర్ణ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరే, యువకుడిని అధ్యక్ష స్థానంలో ఉంచితేనే మంచిదని వృద్ధ నాయకత్వం భావించింది. ప్రత్యేకించి మహాత్మా గాంధీ అధ్యక్ష స్థానానికి జవాహర్‌లాల్ ఉండాలని పట్టుబట్టాడు. సుభాష్ చంద్ర బోస్, జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ వంటివారి వామపక్ష భావాలు, స్వతంత్ర్యం గురించి అభిప్రాయాలు తెలిసి ఉండడంతో జవాహర్ అధ్యక్షుడు అయితే సంస్థలో ఐకమత్యాన్ని సాధించడమే కాక అతనిని కూడా అదుపులో ఉంచవచ్చని గాంధీ భావించాడు. రాజాజీ గాంధీని అధ్యక్ష స్థానానికి ప్రతిపాదించాడు. అయితే ఆ పదవిలో జవాహర్ ఉంటే తాను ఉన్నట్టేనని కూడా ప్రకటించాడు. అయితే జవాహర్‌కు ఈ పదవిని స్వీకరించడం ఇష్టం లేదు. కుమారుడు అధ్యక్ష పదవి చేపట్టాలని లోపల ఎంతవున్నా, జవాహర్ విముఖత చూసి మోతీలాల్ గాంధీకి నచ్చజెప్పబోయాడు. అయితే చివరకి జవాహర్‌లాల్ తన పట్టు వదులుకుని అంగీకరించగా, 1929 సెప్టెంబరులో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ జవాహర్‌ను కాంగ్రెస్ అధ్యక్షునిగా సంశయిస్తూనే ఎన్నుకుంది.

title: సర్దార్ గౌతు లచ్చన్న

text: మెట్రిక్యులేషన్ చదువుతుండగానే 21వ ఏట గాంధీజీ పిలుపువిని విద్యకు స్వస్తి చెప్పి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో దూకాడు. 1930 లో మహాత్మాగాంధీ ఉప్పు సత్యాగ్రహానికి పిలుపినిచ్చాడు. దీనికి ప్రభావితుడైన లచ్చన్న బారువా సమీపంలో ఉన్న సముద్రపు నీరుతో ఉప్పు తయారుచేసి ఆ డబ్బుతో ఆ ఉద్యమాన్ని నడిపాడు[3]. విదేశీ వస్తు బహిష్కరణోద్యమంలో పాల్గొని అందరూ చూస్తుండగానే తన విలువైన దుస్తులను అగ్నికి అహుతి చేశాడు. ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొంటున్నప్పుడు లచ్చన్నను అరెస్టు చేసి టెక్కలి, నరసన్నపేట సబ్ జైళ్లల్లో నలభై రోజులు ఉంచారు. కోర్టు తీర్పు మేరకు మరో నెల రోజుల శిక్షను అతను బరంపురం జైల్లో అనుభవించవలసి వచ్చింది[4].

title: కె.కామరాజ్

text: 1930లో మహాత్మాగాంధీ చేపట్టిన ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. అనేక సందర్భాలలో దేశ స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో 8 సంవత్సరాల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. 1931లో తమిళనాడు కాంగ్రెస్ పార్టీ శాఖ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడయ్యాడు. 1937లో కాంగ్రెస్ అసెంబ్లీ నుండి పోటీ చేశాడు.చారిత్రక విరూద్‌నగర్, శివకాశి వంటి ప్రాముఖ్యం కలిగిన ప్టణాలు ఉన్న ఈ నియోజకవర్గంలో కల్లుగీత కులస్థులైన నాడార్లు ఎక్కువగా జస్టిస్ పార్టీలోనే ఉండేవారు. ఈ సందర్భంగా కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి కామరాజ్ ఏకగ్రీవంగా ఎన్నిక కావడం జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుల దృష్టికి వచ్చింది. దీనితో ఆయన ఇందిరాగాంధీకి దగ్గరయ్యాడు.

title: భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము

text: 1931 మార్చిలో గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం కుదిరింది, ప్రభుత్వం రాజకీయ ఖైదీలనందరినీ విడిచిపెట్టటానికి అంగీకరించింది అయితే కొందరు ముఖ్య తిరుగుబాటు దారులను విడిచిపెట్టకపోవటం, భగత్ సింగ్ మరియు అతని ఇరు సహచరులకు విధించిన మరణ శిక్షని వెనక్కి తీసుకోక పోవటంతో ఇంటా బైటా కాంగ్రెస్ మీద నిరసనలు ఏక్కువైనాయి. ప్రభుత్వ చర్యలకు బదులుగా సత్యాగ్రహాన్ని విరమించటానికి మరియు కాంగ్రెస్ ఏకైక ప్రతినిధిగా రెండవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో పాల్గొనటానికి గాంధీ అంగీకరించారు. అయితే డిసెంబరు 1931లో జరిగిన ఈ సమావేశం విఫలమవ్వటంతో గాంధీ భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి జనవరి 1932 లో సత్యాగ్రహాన్ని తిరిగి ప్రారంభించారు.

title: తెలంగాణ విమోచనోద్యమం

text: మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో నిజాంపై తిరగబడిన ప్రధాన సంఘటన అప్పంపల్లి సంఘటన. 1947 అక్టోబరు 7న ఆత్మకూరు, అమరచింత సంస్థాన పరిధిలోని అప్పంపల్లి గ్రామంలో తెలంగాణ భారతదేశంలో విలీనం చేయాలని బెల్లం నాగన్న నాయకత్వంలో నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం ప్రారంభించారు. అప్పంపల్లి పరిసర గ్రామాలైన నెల్లికొండ, వడ్డేమాన్, దాసరపల్లి, లంకాల, అమరచింత తదితర గ్రామాలకు చెందిన రెండువేల ఉద్యమకారులు తెలంగాణ విమోచన కొరకు సత్యాగ్రహం చేశారు. ఈ సత్యాగ్రహాన్ని అణచివేయడానికి నిజామ్ సైనికులకు చేతకాలేదు. మహబూబ్ నగర్ నుంచి రిజర్వ్‌డ్ దళాలను రప్పించి సైనిక చర్య జరిపారు. బెల్లం నాగన్నతో పాటు పలు ప్రముఖులను అరెస్టు చేయాలని నిజాం సైనికులు నిర్ణయించిననూ ప్రజలు ప్రతిఘటించడంతో తోకముడిచారు. ఆ సాయంత్రం ఉద్యమకారులపై కాల్పులు జరిపడంతో 11 మంది ఉద్యమకారులు మరణించగా, 25 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. అదే సమయంలో నెల్లికొండికి చెందిన కుక్కుల కిష్టన్న తన ఇంటిపై జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేసి తన ఘనకార్యాన్ని చాటి చెప్పాడు. అప్పటి తాలుకా గిర్దావర్ మరియు పోలీస్ ఇన్స్‌పెక్టర్ ఇతన్ని అరెస్టు చేసి తీసుకువెళ్తుండగా ప్రజల ప్రతిఘటనకు భయపడి కిష్టన్నను వదిలి పారిపోయారు. మహబూబ్ నగర్ పట్టణంలో నిరంకుశ నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా తూర్పుకమాన్‌పై జాతీయజెండాను ఎగురవేయాలని స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు సంకల్పించారు. నిజాంపోలీసుల కళ్ళుగప్పి ఉద్యమకారులు తూర్పుకమాన్‌పై జెండాను ఎగురవేసి తమపంతం నెగ్గించుకున్నారు. తూర్పుకమాన్ ఉద్యమకారులకు వేదికగా నిలిచింది. నారాయణపేట ఆర్యసమాజ్ నాయకులు, సీతారామాంజనేయ గ్రంథాలయోద్యమ నాయకులు, జడ్చర్లలో ఖండేరావు, కోడంగల్‌లో గుండుమల్ గోపాలరావు. కల్వకుర్తిలో లింగారెడ్డి, మహబూబ్ నగర్ పట్టణంలో పల్లర్ల హనుమంతరావు, అయిజలో దేశాయి నర్సింహారావు, గద్వాలలో పాగ పుల్లారెడ్డి, వనపర్తిలో శ్రీహరి తదితరులు నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు.

title: బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం

text: 1920వ సంవత్సరములో గాంధీజీ ఇచ్చిన పిలుపుతో సమృధ్దిగాసాగుతున్నవైద్యవృత్తితో ధనసంపాదన కన్నా ప్రాముఖ్యమైనది దేశ స్వతంత్రమన్న దీక్షతో కాంగ్రెస్సు ఉద్యమములో ప్రవేశించి గాందీజీ ప్రవేశ పెట్టిన స్వరాజ్యోద్యమములు, రాజకీయోద్యమములు అన్నింటిలోనూ (1919-20సంవత్సరములలో రౌలట్ సత్యాగ్రహము (Movement against Roulette Act), 1920-21లో సహాయనిరాకరణోద్యమము ( Non Cooperation movement, Civil Disobedience movement), విదేశవస్తు బహిష్కరణోద్యమము, ఖద్దరు ఉద్యమము, తదుపరి 1930-31లో ప్రారంభించనట్టి సైమన్ కమీషన్ బహిష్కరణోద్యమము, సంపూర్ణ స్వరాజ్యోద్యమము, మరియూ ఉప్పు సత్యాగ్రహము మొదలగు శక్తిదాయకమైన స్వరాజ్యాంధోళన ఉద్యమములు) అనుసరించి, అమలుచేసి ప్రజాప్రేరణముచేయగలిగియుండెను. స్వరాజ్యోద్యమములను అణచివేయవలయునన్న దృఢనిశ్చయముకలిగియుండిన నిరంకుశ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము దృష్టిలో వీరు చాల అత్యంంత ప్రముఖమైన స్వతంత్ర గాంధీవాది యనియూ గోదావరిజిల్లాలో స్వతంత్రోద్యమము విఝృంబించుటకు మూలకారణము డాక్టరు సుబ్రహ్మణ్యంగారేననియు గుర్తింపబడెను. నిరంతరము పోలీసు నిఘాకి గురికాబడి తరుచుగా నిర్భందింపబడి ఖారా గార శిక్షలు అనుభవించెను. స్వతంత్రపోరాటముతోపాటు వైద్యవృత్తికూడా సాగించుచూ విశ్రాంతిలేక ప్రజాసేవచేయుచుండెను. 1921 లో రాష్ట్రీయ కాంగ్రెస్సు కమిటీకి అధ్యక్షుడుగా చేసిన కాలములో 1 సంవత్సరము ఖారాగారశిక్ష అనుభవించారు. గాంధీగారి సత్యాగ్రహ సాధన అమలుచేయుటకు తెలుగుప్రాంతములో సత్యాగ్రహాశ్ర మమొకటియుండుట చాలముఖ్యమని గ్రహించి, అట్టి ఆశ్రమమును స్థాపించ సంకల్పించి 1924 సంవత్సరములో ప్రముఖ స్వాతంత్ర్యసమరయోదులైన మద్దూరి అన్నపూర్ణయ్య గారు, ధరణీప్రగడ శేషగిరి రావు గారు మొదలగు వార్లతో కలిసి డా సుబ్రహ్మణ్యం గారు రాజమండ్రీకి 20 కిలోమీటర్ల దూరములోనున్న సీతానగరంలో సత్యాగ్రహాశ్రమము (గౌతమి సత్యాగ్రహాశ్రమము అనే ఆశ్రమమును స్థాపించారు. తమ వైద్య వృత్తిని రాజమండ్రీనుంచి సీతానగరము ఆశ్రమానిక మార్చి ఆచ్చటనుండి ప్రజాసేవ చేసేవారు. ఆ ఆశ్రమం 14 యకరాల విశాలపరిధిలో, దాదాపు 25 కుటుంబాలకు చాలినన్ని వసతులు కలిగినదై యుండేది. మహాత్మాగాంధీ గారు ప్రతిఏటా ఆంధ్రదేశానికి వచ్చినప్పుడు ఆ ఆశ్రమం లోనే బస చేసి వారి వారంచివరి మౌనవ్రతం ఆ ఆశ్రమంలో చేసేవారని ప్రముఖ గాందీ వాది దుర్గాబాయి దేశముఖ్ గారు రేడియో ప్రసంగములో చెప్పారు.[2], [3] 1932 దాకా సత్యాగ్రహాశ్రమము అలా నడుస్తున్న రోజులలో స్వతంత్రోద్యమ పోరాటం వృదృతమైనది. 1930-1931 లో ఉప్పుసత్యాగ్రహోద్యమములో డాక్టరు సుబ్రహ్మణ్యం గారు, చండ్రుభట్ల హనుమంతరావు గారు మెదలగు వారలు కాకినాడలోని చొల్లంగి రేవు దగ్గర ఉప్పు తయారు చేసి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారి ఉప్పు చట్టమునుల్లంఘించి చట్టరీత్యా దోషిక్రింద పరిగణింపబడగా మళ్లీ జైలు శిక్ష విధించ బడింది. స్వతంత్ర పోరాటములో అంతకు పూర్వమనేక సార్లు డాక్టరు గారు ఖారాగార శిక్ష అనుభవించారు.

title: మీరాబెన్

text: మెడిలియన్ స్లేడ్ (మీరాబెన్) (1892 నవంబరు 22 – 1982 జూలై 20), బ్రిటన్ వనిత. బ్రిటీష్ సైన్యాధిపతి సర్. ఎడ్మిరల్ స్లేడ్ కుమార్తె. మహాత్మాగాంధీ సిద్ధాంతాలకి ఆకర్షితురాలై భారత స్వతంత్య్ర పోరాటంలో గాంధీతో కలిసి పనిచేయడానికి తన ఇంటిని వదిలి వచ్చిన మానవతా వాది. స్లేడ్ తన జీవితాన్ని మానవాభివృద్ధికి దోహదం చేసిన వనిత. గాంధీ సిద్ధాంతాలని ఆచరిస్తూ దేశస్వాతంత్య్రానికి ఉద్యమించిన ఈమెకు మహాత్మాగాంధీ శ్రీకృష్ణభక్తురాలైనా మీరా బాయ్ పేరుని పెట్టారు. అప్పటి నుండి స్లేడ్ మీరా బెహన్‌గా పిలవబడుతూ అందరికీ ఎంతో చేరువయ్యింది.

title: పుల్లరి

text: ఇదే పుల్లరి కారణంగా బ్రిటిషు వారి కాలంలో పలనాట ఒక సత్యాగ్రహోద్యమం జరిగింది. పుల్లరి కట్టేందుకు నిరాకరించి, పలనాటి ప్రజలు కన్నెగంటి హనుమంతు నాయకత్వాన బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించారు. అదే పుల్లరి సత్యాగ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రిటిషువారు రూదర్ ఫర్డు నాయకత్వంలో ఆ సత్యాగ్రహాన్ని క్రూరంగా అణచివేసారు. చివరికి కన్నెగంటి హనుమంతు మరణంతో ఆ సత్యాగ్రహం ముగిసింది.

title: రేవడిచెట్టు

text:
రేవడిచెట్టు దాదాపు 15 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది. దీని కొమ్మలను వంట చెరుకుగా ఉపయోగిస్తారు. ఎప్పుడు పచ్చగా ఉండే మధ్యరకపు చెట్టు. దీని ఆకులు పొడవుగా ఉండి దీని పైన ఉన్న గీతలు (నాళాలు) మడతలతో ఆకర్షణ కలిగి ఉంటాయి.
దీని శాస్త్రీయ నామం Dillenia indica. రేవడిచెట్టును ఉవ్వ, ఉప్పు పొన్న, కలింగ, చిన్నకలింగ, పెద్దకలింగ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇంగ్లీషులో Sand Paper Tree, Elephant apple అని అంటారు.

title: బార్డోలి సత్యాగ్రహం

text:
బార్డోలీ సత్యాగ్రహం ప్రస్తుత గుజరాత్ రాష్ట్రంలో 1928లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రధానమైన సహాయ నిరాకరణోద్యమ, సత్యాగ్రహ ఉద్యమ ఘటన. భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో ఇది ఒకనొక ప్రధాన ఘట్టంగా పేరొందింది. వల్లభ్ భాయి పటేల్ బార్డోలీ సత్యాగ్రహాన్ని ప్రారంభించి, నేతృత్వం వహించారు. ఈ ఉద్యమ విజయంతో వల్లభ్ భాయ్ పటేల్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ లోనూ, జాతీయోద్యమంలోనూ ప్రధాన నాయకుల్లో ఒకరిగా నిలిచారు.
బీహార్లోని చంపారన్, గుజరాత్లోని ఖేడా ప్రాంతాల్లో పేద భారతీయ రైతులపై బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం, వారికి సన్నిహితులైన భూస్వాముల(చంపారన్ లో యూరోపియన్లు) క్రూరత్వం, నిరంకుశత్వాలను నిరసిస్తూ మహాత్మా గాంధీ అక్కడి రైతులకు నాయకత్వం వహిస్తూ రెండు గొప్ప అహింసాయుతమైన తిరుగుబాట్లకు నేతృత్వం వహించారు. రెండు పోరాటాల్లోనూ విజయం సాధించడం వల్ల అక్కడి రైతులకు ఆర్థిక, పౌర హక్కుల విషయంలో మెరుగుదల కనిపించగా, భారతదేశ ప్రజలు ఉత్తేజితులయ్యారు.

title: కన్నెగంటి హనుమంతు

text: కన్నెగంటి హనుమంతు (1870 - ఫిబ్రవరి 22, 1920) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. అడవి పుల్లరి శాసనాన్ని దిక్కరించి అమరుడైన వీరుడు. ఈయన మరణ కాలం 1920. కన్నెగంటి హనుమంతు గుంటూరు జిల్లా పల్నాడు ప్రాంతములోని దుర్గి మండలము, మించాలపాడులో సామాన్య తెలగ కుటుంబములో వెంకటయ్య, అచ్చమ్మ దంపతులకు ద్వితీయ సంతానముగా జన్మించాడు.[1] పుల్లరి కట్టేందుకు నిరాకరించి, పలనాటి ప్రజలు కన్నెగంటి హనుమంతు నాయకత్వాన బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని ఎదిరించారు. అదే పుల్లరి సత్యాగ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రిటీషువారు అప్పటి గుంటూరు జిల్లా కలెక్టరు రూథర్‌ఫర్డు నాయకత్వంలో ఆ సత్యాగ్రహాన్ని క్రూరంగా అణచివేసారు. చివరికి కన్నెగంటి హనుమంతు వీరమరణంతో ఆ సత్యాగ్రహం ముగిసింది.2006లో కన్నెగంటి హనుమంతు జీవితం ఆధారంగా హనుమంతు అనే ఒక తెలుగు చిత్రము విడుదలైంది. ఇందులో హనుమంతును పాత్రను నటుడు శ్రీహరి పోషించాడు.[2][3]

title: తొడ్ల రాఘవయ్య

text: వైకోం ఆలయంలో అనాదిగా హరిజనులకు ప్రవేశం నిషిద్ధమైనది. 1920ల తొలినాళ్ళలో జాతీయవాద భారత జాతీయ కాంగ్రేసు, టి.కె.మాధవన్ నాయర్ వంటి నాయకుల కృషితో, ఆ పద్ధతిని రూపుమాపాలని నిశ్చయించుకున్నది. మాధవన్ 1924లో వైకోం ఆలయంలోనే కాక, రాజ్యమంతటా ఉన్న హిందూ ఆలయాల్లో హరిజనులు ప్రవేశించడానికి అనుమతించే విధంగా చట్టం చేయాలని రాఘవయ్యకు విజ్ఞాపన సమర్పించాడు. కానీ, సదాచార బ్రాహ్మణుడు, కఠోర సాంప్రదాయవాది అయిన రాఘవయ్య అందుకు నిరాకరించాడు. దీంతో విస్తృత ఆందోళన చెలరేగి, ప్రభుత్వం అత్యంత అప్రసిద్ధమైనది. హరిజనుల ప్రవేశాన్ని నిరాకరించడాన్ని, రాఘవయ్యతో పాటు, మహారాజు మూలం తిరునాళ్ కూడా సమర్ధించాడు. వీరిరువురూ సత్యాగ్రహాన్ని ఆపటానికి కృషిచేశారు. కానీ, 1924లో మూలం తిరునాళ్ మరణించడంతో పరిస్థితి చేయిదాటిపోయింది. చిత్తిరా తిరునాళ్ సంరక్షురాలిగా రాజమాత సేతులక్ష్మీబాయి పాలనను చేపట్టింది. ఆ తర్వాత కూడా కొంతకాలం రాఘవయ్య దీవానుగా కొనసాగాడు. వైకోం సత్యాగ్రహం తదనంతర పరిస్థితులు, రాఘవయ్య పరపతికి పెద్దగా భంగంకలిగించలేదు. సమర్ధ పరిపాలనధక్షుడిగా పేరుతెచ్చుకొన్న రాఘవయ్యను పుదుక్కొట్టై సంస్థానంలో రాజ సంరక్షుడిగా నియమించబడ్డాడు. మహారాణి సేతులక్ష్మీబాయి, రాఘవయ్యను చిత్తిరా తిరునాళ్‌కు శిక్షకుడిగా నియమించాలని అనుకున్నది కానీ, బ్రిటీషు ప్రభుత్వం అందుకు అంగీకరించలేదు. ఆ తర్వాత కాలంలో కూడా చిత్తిరా తిరునాళ్, రాఘవయ్య సలహాలను తీసుకొనేవాడు.

title: జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ

text: 1929లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష స్థానానికి బార్డోలీ సత్యాగ్రహాన్ని విజయవంతం చేసి బార్డోలీ హీరోగా పేరొందిన వల్లభ్ భాయి పటేల్‌ను ఐదు స్థానిక కాంగ్రెస్ కమిటీలు ప్రతిపాదించాయి, జవాహర్‌ను మూడు కమిటీలే ప్రతిపాదించాయి.[69] అయితే రానున్న శాసనోల్లంఘనకు పూర్ణ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరే, యువకుడిని అధ్యక్ష స్థానంలో ఉంచితేనే మంచిదని వృద్ధ నాయకత్వం భావించింది. ప్రత్యేకించి మహాత్మా గాంధీ అధ్యక్ష స్థానానికి జవాహర్‌లాల్ ఉండాలని పట్టుబట్టాడు.[70] సుభాష్ చంద్ర బోస్, జవాహర్‌లాల్ నెహ్రూ వంటివారి వామపక్ష భావాలు, స్వతంత్ర్యం గురించి అభిప్రాయాలు తెలిసి ఉండడంతో జవాహర్ అధ్యక్షుడు అయితే సంస్థలో ఐకమత్యాన్ని సాధించడమే కాక అతనిని కూడా అదుపులో ఉంచవచ్చని గాంధీ భావించాడు.[71] రాజాజీ గాంధీని అధ్యక్ష స్థానానికి ప్రతిపాదించాడు. అయితే ఆ పదవిలో జవాహర్ ఉంటే తాను ఉన్నట్టేనని కూడా ప్రకటించాడు. అయితే జవాహర్‌కు ఈ పదవిని స్వీకరించడం ఇష్టం లేదు. కుమారుడు అధ్యక్ష పదవి చేపట్టాలని లోపల ఎంతవున్నా, జవాహర్ విముఖత చూసి మోతీలాల్ గాంధీకి నచ్చజెప్పబోయాడు. అయితే చివరకి జవాహర్‌లాల్ తన పట్టు వదులుకుని అంగీకరించగా, 1929 సెప్టెంబరులో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ జవాహర్‌ను కాంగ్రెస్ అధ్యక్షునిగా సంశయిస్తూనే ఎన్నుకుంది.[70]

title: దిగవల్లి వేంకటశివరావు

text: గాంధీజీ దండి యాత్రకు బయలు దేరిన తేదీ12/03/1930. ఆదే రోజున బెజవాడ బార్ యసోసియేషన్ వారు గాంధీజీ నిరాకరణోద్యమము (Civil Disobedience movement) కు మద్ధతుగా ఒక సంకల్పమును (రిజొల్యూషన్) పాస్ చేశి మినిట్సు రికార్డు చేశారు. అరోజునాటి తమ వ్యక్తిగత మనోభావన శివరావుగారు తన డైరీలో ఇట్లా వ్రాశారు “I was in great excitement”. వారు ప్రత్యక్షంగా ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో ఉప్పు తయారుచేయక పోయినప్పటికీ వారు కాంగ్రెస్ కార్యకర్తగానూ, కృష్ణాజిల్లా కాంగ్రెస్ పబ్లిసిటీ అధినేతగనూ వారు చేసిన అనేక రచనలవలన ప్రజలను కాంగ్రెస్సు కార్యకర్తలను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంచేసే దుష్టపరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా ప్రోద్బలం చేస్తున్నందు వల్లనూ శివరావుగారిని ఏక్షణమునైనా పోలీసువారు నిర్బంధనలోకి తీసుకుంటారని అందరకూ అప్పట్లో విశదమైన విషయం. శివరావుగారు కూడాఎరిగన విషయమే. అందుకని వారి కుటుంబం పిల్లల క్షేమం చూసే దిక్కు తన తల్లిగారైన మాణిక్యాంబగారి పేరట 06/04/1930 తారీఖు న ఒక ట్రస్టుడీడ్ వ్రాసి తన పేరుమీదనున్న స్దిరాస్తిని అవసరమైనప్పుడు అమ్మకం చేసుకోవచ్చని చెప్పి జైలు కెళ్లటానికి సంసిధ్ధులుగా వున్నసమయానికే 23/06/1930 తేదీన పోలీసు వారు సర్కిల్ ఇనస్పెక్టరు ఎన్ యల్ యన్ ఆధ్వర్యంలో శివరావుగారి ఇల్లు సోదా చేసి వారు రచించిన పుస్తకములేవైతే ప్రభుత్వము నిషేధించారో వాటిని పట్టుకుని జప్తుచేశారు. ఆ పుస్తకాలతో పాటు బార్ యసోసియేషన్ వారి మినిట్సు పుస్తకం దేంట్లోనైతే బార్ యసోషియేషన్ వారి సంకల్పంచేసి న రిజొల్యూషన్ వున్నదో దాన్నికూడా జప్తు చేయటానికి ప్రయత్నించారు. పోలీసువారు శివరావుగారి మీద 25/08/1930 తారీఖున Sec108 CRPC సెక్షన్ 108 సి ఆర్ పి క్రింద కేసు MC 46/30 దాఖలు చేశారు మేజిస్ట్రేటు కోర్టుకు హాజరుకమ్మని సమన్ పంపిచారు. అప్పటి మేజిస్ట్రేటు హెజ్మడే అను ఐ సి యస్ అధికారి. శివరావు గారు జైలు కెళ్లటానికి సంసిధ్ధమౌతుండగా బెజవాడలో నున్న ప్లీడర్లు చాలమంది సిడాంబి రాజగోపాలచారి (పెద్ద ప్లీడరు) గారితో సహా కలసి వారింటికుచ్చి ఆకేసును కంటెస్టు చెయమని తను కనుక జైలు కెళ్లిపోతే మిగతా ప్లీడర్లమీద కూడా అలాంటి కెసులు వస్తాయని (బార్ యసోసియేషన్ వారు సత్యాగ్రహాన్ని సమర్ధిస్తూ రిజొల్యూషన్ చేసినందుకు) పట్టుబట్టగా శివరావుగారు కోర్టులో హాజరై తనమీద అట్లాంటి రాజద్రోహం కేసులో గవర్మరు ఇన్ కౌన్సిల్ వారి ఆమోదం కావలసియుండును. అటువంటి ఆమోదం లేకుండా ఈ కేసు దాఖలు చేయటం చట్ట విరుధ్ధ మని కంటెస్టు చేస్తూ పెటిషన్ పెట్టారు. ఆమరుసటి రోజునే ( 26-08-1930) తేదీన శివరావు గారి తృతీయ కుమార్తె జననం అవటం అందుకామెకు జయలక్ష్మి అని పేరు పెట్టంటం జరిగింది. పోలీసు వారు శివరావుగారి న్యాయవాది పట్టా రద్దు చేయటానికి హైకొర్టుకి వ్రాసినట్లుగా పోలీసు వారు మాజిస్ట్రేటుతో జిరిపిన ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు కోర్టులో దాఖలు చేసినదానిని బట్టి తెలిసింది. శివరావుగారి పెటిషన్ విచారణలో సర్కిల్ ఇన్ స్పెక్టరు కోర్టులో శివరావుగారి రచనలు ప్రభుత్వద్వేషముకలుగజేసి సహాయనిరకణ పెంపోందిచేలాంటివి అనిన్నూ, శివరావుగారు తన న్యాయసలహాలతో అప్పటిదాక అరెస్తు చేయబడ్డ చాలమంది స్వతంత్ర సమరయోధుల తరఫును అమికస్ క్యూరిగా కోర్టువారి అనుమతితోనే పనిచేస్తున్నారన్నీనూ పోలీసు వారు ఎప్పుడు కాంగ్రెస్సు కార్యాలయానికి వెళ్లునా శివరావు గారు అక్కడ పుండటం జరుగుతున్నదన్నీనూ సర్కిల్ ఇన్ స్పెక్టరు గారు కోర్టులో తన వాగ్మూలంలో పేర్కొన్నాడు. ఆకేసులో సాక్ష్యంకోసం వెల్లూరు జైలులో నున్న నల్లూరి పాపయ్యచౌదరీ, వేలూరి యజ్ఞన్నారాయణశాస్త్రి గార్లను వెల్లూరు సెంట్రల్ జైలునుండి పోలీసు యస్కార్టుతో బోళెడుడబ్బు ఖర్చుచేసి 16-10-1930 తారీఖు వాయిదాకు తీసుకుచ్చారు. ఆ కేసు విచారణలో సర్కిల్ ఇన్ స్పెక్టరు సమక్షంలో ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ముద్రణాలయానికి చెందిన కర్లపాలెం కోదండరామయ్య గారి వాగ్మూలం, మరి యు అనేక మంది స్వతంత్రసమరయోధలును సాక్షులుగా తీసుకువచ్చారు. వారిలో ఉప్పలూరి లక్ష్మీనరసిహారావు, సి వి కృష్ణయ్య నాయడు విజయరాఘవులు నాయడు భైరవ స్పెషల్ డ్యూటి సబ్ ఇన్ స్పెక్టరు సూర్యదేవర రామచంద్రరావు, మంచాల వెంకట సుబ్బారావు మొదలగు వార్లను సాక్షులుగా పేర్కొన్మారు ఆ వాయిదా తేదీ నాడు శివరావుగారి పెట్టిన పెటిన్ ను ఆమోదించతూ మేజిస్ట్రేటు హెజ్మాడె గారు పోలీసువారి కేసు కొట్టివేయటం (quashed) జరిగింది. పోలీసు వారికి పరాభవం ఉక్కురోషం కలిగి వెల్లూరు నుండి తీసుకుచ్చిన సాక్షులను మరల తిరుగు ప్రయాణంలో వెనక్కు తీసుకుని వెళ్లారు. పోలీసు వారు వెంటనే గవర్నరు ఇన్ కౌంసిల్ ఆమోదం కోసం సన్నాహాలు ప్రారంభించి రెండో సారి మళ్లీ ఇంకో కేసు దాఖలు చేశారు.

title: కానూ గాంధీ (శాస్త్రవేత్త)

text:
కానూ గాంధీ (c. 1929 - 7 నవంబరు 2016) భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయన నాసా లో శాస్త్రవేత్తగా పనిచేసాడు. ఆయన మహాత్మా గాంధీ మనుమడు. ఆయన మహాత్మా గాంధీ కుమారుడైన  రామదాస్ గాంధీ యొక్క కుమారుడు. ఆయన మహాత్మాగాంధీ అత్యంత సన్నిహితుల్లో ఒకడు. చిన్నప్పుడు గాంధీ వ్యక్తిగత అవసరాలను కూడా కానూయే చూసుకునేవారు.
ఆయన గాంధీజీ మూడో కుమారుడు రాందాస్ గాంధీ పుత్రుడు. భారత దేశానికి స్వతంత్రం వచ్చాక తదనంతర పరిణామాల్లో అప్పటి భారత్‌లో అమెరికా రాయబారి జాన్ కెన్నెత్ సాయంతో మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఉన్నతవిద్యనభ్యసించే అవకాశం వచ్చింది. ఆ తర్వాత నాసా, అమెరికా రక్షణ శాఖలో ఉద్యోగం చేశారు. ఆయన మెడికల్ రీసెర్చర్ అయిన శివలక్ష్మి ని వివాహం చేసుకున్నారు. ఉప్పు సత్యాగ్రహానికి ప్రత్యక్ష సాక్షిగా నిలిచిన ఆయనకు భార్య తప్ప నా అనే వారు ఎవరూ లేరు. 40 ఏళ్లపాటు అమెరికాలో ఉన్న కానూ దంపతులు 2014లో భారత్‌కు తిరిగి వచ్చారు. వీరికి సంతానం లేదు. ఉద్యోగం ద్వారా సంపాదించినది దానధర్మాలకు ఖర్చు చేయడంతో చేతిలో చిల్లిగవ్వలేని దీనస్థితికి చేరుకున్నారు. ఈక్రమంలో అనారోగ్యం పాలైన ఆయన ఆలయ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందారు. అక్టోబరు 22, 2016 న వచ్చిన గుండెపోటు కారణంగా కానూ పక్షవాతానికి గురయ్యారు. ఫలితంగా ఎడమవైపు శరీర భాగం చచ్చుబడిపోయింది. వెంటిలేటర్‌పై ఉన్న ఆయన పరిస్థితి మరింత విషమించడంతో కన్నుమూశారు.
1930 మార్చి-ఏప్రిల్ లో జరిగిన దండి సత్యాగ్రహ సమయంలో గుజరాత్ లోని దండి గ్రామంలో మహాత్మాగాంధీ తో కలసి చిన్నారి కనూ గాంధీ నడిచి వెళ్తున్న ఫోటో బాగా ప్రాచుర్యంలోనికి వచ్చింది.

title: బిరుదురాజు రామరాజు

text: బిరుదురాజు రామరాజు 1925 ఏప్రిల్ 16 వ తేదీ దేవనూరు గ్రామంలో లక్ష్మీదేవమ్మ, బిరుదురాజు నారాయణరాజు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం వరంగల్ జిల్లా మడికొండ లో నడిచింది. మూడవ తరగతి నుండి ఇంటర్మీడియెట్ వరకు ఉర్దూ మీడియంలో చదువుకున్నాడు. మెట్రిక్ చదివేటప్పుడు 11వ ఆంధ్రమహాసభల సందర్భంగా మహాత్మాగాంధీ వరంగల్ వచ్చినప్పుడు ఇతడు ఆ సభలలో వాలంటీర్‌గా పాల్గొన్నాడు. మహాత్మాగాంధీ తో కలిసి పాదయాత్ర చేశాడు. వరంగల్ లో చదువుకునే రోజుల్లో ఇతనిపై ఆర్యసమాజం ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండేది. ఆ తరువాత హైదరాబాదు లోని నిజాం కళాశాల లో బి.ఎ. చదువుకున్నాడు. ఆ సమయంలో దాశరథి కృష్ణమాచార్య తో పరిచయం కలిగింది. నిజాం వ్యతిరేక రాజకీయోద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.

title: బార్డోలి సత్యాగ్రహం

text: ఈ నేపథ్యంలో 1920లో శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో భాగంగా పన్నుల నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాలన్న నిర్ణయానికి గాంధీ వచ్చారు. ఐతే గతంలోలాగా ఆర్థికపరమైన కారణాలతోనూ, లక్ష్యాలతోనూ కాకుండా స్వరాజ్యం కోసం పన్నుల నిరాకరణ సత్యాగ్రహాన్ని చేయబూనారు. వల్లభ్ భాయ్ ను సంప్రదించి మహాత్మా గాంధీ ఈ ఉద్యమం బార్డోలీ తాలూకాలో కానీ, ఆనంద్ తాలూకాలో కానీ చేయవచ్చని ఆయన ప్రకటించారు. ఐతే ఇరు ప్రాంతాల నుంచి నాయకులు కోరుకున్నా, చివరకు అవకాశం బార్డోలీనే వరించింది. 1921లో వల్లభ్ భాయ్ ఈ ప్రాంతంలో నిర్మాణాత్మక కార్యక్రమాల ద్వారా, స్ఫూర్తి రగిలించడం ద్వారా సంసిద్ధపరచడం ప్రారంభించారు. ప్రధానంగా ఏమాత్రం హింసకు పాల్పడకుండా ప్రజలను ఆందోళన పథంలో నడపడంపై దృష్టి కేంద్రీకరించారు.

title: ఎర్రమల కొండప్ప

text:
ఎర్రమల కొండప్ప అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
ఇతడు మధ్య తరగతి రైతు కుటుంబానికి చెందినవాడు. రెండవ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు. ఇంటిలో తగాదాపడి బయటకు వచ్చి పోలీసు శాఖలో కానిస్టేబుల్‌గా చేరాడు. 1902లో లోకమాన్య తిలక్ బెంగళూరు నుండి బొంబాయికి రైలులో వెళ్తూ గుంతకల్లు స్టేషన్‌లో ప్రజలనుద్దేశించి చేసిన ఉపన్యాసం విని ఇతడు ప్రభావితుడై తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా ఇచ్చి తిలక్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1921లో మహాత్మాగాంధీ తాడిపత్రికి వచ్చినప్పుడు అతని వెన్నంటే ఉన్నాడు. ఆ సమయంలో జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. ఊరి బయట చేనులో గుడిసె వేసుకుని ప్రత్తి పండించి, నూలువడికి సరఫరాచేశాడు. గాంధీ హరిజన ఉద్యమం ప్రారంభించక ముందే ఇతడు తన తోట దగ్గర ఉన్న మిస్సమ్మ బంగ్లాలో ఉన్న హరిజన బాలికలకు నీటి వసతి కల్పించాడు. ఆసుపత్రిలో ఒక స్త్రీ కొడుకును కని మరణిస్తే ఆ బిడ్డను పెంచి పెద్దచేశాడు. 1932 ఉప్పు సత్యాగ్రహం సమయంలో అనంతపురం ఇంజనీరింగు కాలేజీ సమీపంలోని బంజరు భూమిలోని ఉప్పుమన్ను తెచ్చి తన తోటలో ఆ మట్టిని ఒడగట్టి తేటతెల్లని ఉప్పును తయారు చేసి బహిరంగంగా పొట్లాలు కట్టి ఆ ఉప్పును అందరికీ పంచాడు. ఆ విధంగా ఉప్పుసత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్న మొట్టమొదటి వ్యక్తి జిల్లాలో ఇతడే. 1934లో గాంధీ అనంతపురం జిల్లా పర్యటనకు వచ్చినప్పుడు తన రెండు ఎకరాల భూమిని హరిజనోద్ధరణ కోసం గాంధీగారికి దానం చేశాడు. కేశవ విద్యానికేతన్ పేరుతో హరిజన హాస్టల్‌ను నిర్మించాడు. తన 50 ఎకరాల ఆస్తిని అమ్మివేసి ఆ ధనం మొత్తాన్ని దానధర్మాలకు వినియోగించాడు. తన స్వంతమైన 40 జతల ఎద్దులను కూడా దానం చేశాడు. ఆమరణాంతం గాంధేయవాదిగా ఉన్న కొండప్ప 1971లో తన 104వ యేట మరణించాడు.

title: ఘంటసాల సీతారామ శర్మ

text: 1920 సెప్టెంబరు నేలలో కలకత్తాకాంగ్రెస్సు సభకు వెళుతూ మహాత్మాగాంధీ గారు బెజవాడలో దిగి మునిసిపల్ రహదారి బంగళాలో సభచేశారు. సి రాజగోపాలాచారిగారు కూడా నున్నారు. ఆసభతో ప్రభావితులైన ప్రముఖులు తమ తమ వృత్తులు విసర్జించి గాంధీగారి మార్గం చేపట్టారు అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావుగారు శాసనసభ అభ్యర్థిత్వాన్ని వదిలివేశారు, గులాం మొహిద్దీన్ గారు తము చేసే ఫస్టుక్లాసు మేజిస్ట్రేటు పదవికి రాజీ నామాచేశారు. శర్మగారు కూడా అప్పటినుచే స్వతంత్రోద్యమాలలో ప్రవేశించారు. 11/11/1924 తారీఖునాడు నోరీ వెంకటేశ్వర్లుగారు సంకలనం చేసిన కొరడా పత్రికను అప్పట్లో సింగరాజు సుబ్బారావుగారి బంగళాలో అద్దెకుంటున్న డా శర్మ గారింట్లో ఉద్ఘాటన జరిగింది. మార్చి 12 వతారీఖు 1930 లో ఆంధ్రప్రొవిన్సియల్ కాంగ్రెస్సు కమిటీ మీటింగు గుంటూరులో జరిగింది. డా శర్మ గారు వెళ్ళి హాజరైనారు. 11/04/1930 తారీఖునాడు ఉప్పుసత్యాగ్రాహికుల మొదటి విడతగా గంపలగూడెం కుమార రాజాగారి అధ్యక్షతన బెజవాడనుండి బందరు దగ్గరు చిన్నపురానికి బయలుదేరారు. వారితోపాటు డా ఘంటసాల సీతారామశర్మగారు కూడానున్నారు. 4/04/1930 తారీఖునాడు డా. వెలిదండ్ల హనుమంతరావుగారి అధ్యక్షతన రెండవవిడత బెజవాడనుండి పాదగమనంతో రైల్వేస్టేషన్ కు వెళ్ళి అక్కడనుండి రైలులో మచలీపట్ణానికి వెళ్లారు. అందులో కూడా డా శర్మగారున్నారు. ఆ రాత్రి బందరులో డా. పట్టాభిశీతారామయ్యగారింట బస చేసి మర్నాడు ప్రొద్దున్న ముగ్గురు డాక్టర్లూ ( హనుమంతరావుగారు, సీతారామయ్యగారు, శర్మగారు) కలసి 15-04-1930 తారీఖున బందరు దగ్గర చిన్నపురం చేరుకున్నారు. మొదటగా బయలుదేరిన కుమార రాజాగారు చిన్నపురంలో చేసి న ఉప్పు జమచేసుకుని బందరు పట్టుకుచ్చి బందరు బజారులలో అమ్మకం చేశారు. సత్యాగ్రహ సమర ఉగ్రతంగా జరిగే రోజల్లో శివరావు గారు వ్రాసిన అనేక కర పత్రములు పడమర కృష్ణాజిల్లా కాంగ్రెస్సుకమిటీ వారి ప్రచురణల క్రింద కాంగెస్సు కార్యకర్తలకు బోధనానుకూలముగా ముద్రించబడేవి. వారు వ్రాసిన “భారతీయుల దారిద్య్రము” అను వ్యాసము సహకారము అనే పత్రికలో ను, 10/03/1930 తారీఖున వారి పుస్తకము “సత్యాగ్రహ చరిత్ర” ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ప్రెస్ లో ముద్రించబడింది. ఈపుస్తక ఆవిష్కరణం పడమర కృష్ణాజిల్లా వారి రణభేరీతో “శుక్ల సంవత్సరము ఫాల్గుణ శు బుధవారము నాడు సత్యాగ్రహ సమర సుభముహూర్తమున దిగవల్లి వేంకట శివరావు రచించిన సత్యాగ్రహ చరిత్ర డా//ఘంటసాల సీతారామ శర్మ, చెరుకుపల్లి వెంకటప్పయ్య, మంచాల సుబ్బారావుగార్ల చే ప్రకటింపబడినది” అని ఉద్ఘోటించబడింది. మెదటి బ్యాచ్ లో ఉప్పుచేసిన వా రికి అప్పటికే జైలులో నిర్భందిచ బడిన వారైన కుమారాజా గారిని శర్మగారిని జైలునించి తీసుకుచ్చి కోర్టులో హాజరు పరచారు. సత్యాగ్రహం ఉద్యమంలో పోలీసు వారిచే అరెస్టు కాబడిన చాల మంది ప్రముఖ కాంగ్రెస్సు నాయకులను కోర్టులో హాజరు పరచిన ప్పుడు దిగవల్లి శివరావరు గారు కోర్టు వారి అనుమతితో అమికస్ క్యూరి [ అంటే ప్రత్యర్థి తరఫు వకీలు, defendant lawyer ]గా వుండేవారు ఆ విషయం 1930 సెప్టెంబరు 12 వ తారీఖునాడు శివరావుగారి మీద రాజద్రోహం కేసులో సర్కిల్ ఇన్ స్పెక్టరు స్వామి గారిచ్చివ వాగ్మూలాన్ని బట్టి తెలుస్తున్నది. డా ఘంటసాల సీతారామశర్మగారు 1930 మే మధ్యలో పలు గ్రామాలకు పర్యటనచేసి కాంగ్రెస్సు తరఫున సాంఘిక రాజకీయ ఆర్థిక దుస్థితికి దారితీస్తున్న బ్రిటిష పరిపాలను ఎత్తి చూపించుటకు శివరావుగారు చేసిన ప్రశ్నావళి పూర్తిచేయించి తీసుకుచ్చి యిచ్చారు. అంతలో ఉప్పు సత్యాగ్రహకార్యకలాపాలకి డా శర్మ గారికి కూడా 18 నెలల ఖటిన ఖారా గార శిక్ష విధించబడి వారును రాజమండ్రీ జైలులో నిర్భందిచ బడ్డారు. 15/06/1930 తారీఖునాడు డా శర్మ, వేలూరి యజ్ఞన్నారాయణ, డా వెలిదండ్ల హనుమంతరావు, బ్రహ్మాండం నరసిహాం, గోనుగుంట్ల సుబ్రహమణ్యగుప్త, నూకల వీర రాఘవయ్య, వీర మల్లయ్య మొదలగు వారలు మొత్తం 40 మందిని రాజమండ్రీ సెంట్రల్ జైలునుండి వెల్లూరు సెంట్రల్ జైలుకు తరలించు ముందు రోజు రాత్రి మర్నాడు పొద్దున్నే జైలు గేటు దగ్గర ఆ జైలుఅధికారైన బ్రిటిష పోలీసు సార్జంటు అకారణంగా దౌర్జన్యంగాలాఠీతో కొట్టాడు. కాలితో తన్నాడు. వారి మంచనీళ్ల లోటాలు, కళ్లజోడ్లనూ కారణం లేకుండా విరక్కొటి పారేశాడు, వారందరును (మొత్తం 40 మందిని) 16/06/1930 సి ఆర్ పికి అప్పచెప్పి పొద్దున్నే వారిని రాజమండ్రీ జైలునుండి పాసింజరు రైలులో ప్రయాణాంచేయించి వెల్లూరు జైలుకు తరలించారు. దారిలో బెజవాడ రైలు స్టేషన్ లో పౌరులూ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలతో పాటు దిగవల్లి శివరావుగారు కూడా రైలు స్టేషన్ కు వారలను చూడ్డానికి వెళ్లారు. పోలీసు వారి బందోబస్తీ నిఘాలో రైలు బండిలో ఖైదీలు గానున్న చాల మంది శివరావుగారితో పోలీసు వారు చూడకుండా చిన్న చిన్న సందేశాలిచ్చారు. అందులో డా శర్మగారు పెన్సిలోతో వ్రాసిన చిన్న లేఖలో శివరావుగారికి పోలీసువారు రాజమండ్రీ జైలు గేటుదగ్గర ఆ క్రితం రోజు రాత్రి ఎలా కొట్టిందీ వ్రాసి దానిని ప్రచురించవద్దని కోరారు. బాగా దెబ్బలు తిన్న వారిలో బ్రహ్మాండం నరసింహాం వెలిదండ్ల హనుమంతరావు గారు. ఆ జైలు సంఘటన కృష్ణా పత్రికలో డిసెంబరు 12 వ తారీఖ 1930 నాడు బొబ్బిలి పాట వరుసలో గురజాడ రాఘవ శర్మ రచించిన పాట ప్రచురించారు ( దాని ప్రతి చివరిలో జత పరిచాము) ఆ పాటలో కూడా బాగా దెబ్బతిన్నవారిలో ప్రముఖంగా వెలిదండ్ల హనుమంతరావు గారని చెప్పబడింది. గాంధీ ఇర్విన్ రాజీ వప్పందం ప్రకారం 12/03/1931 తారీఖున డా శర్మ, నల్లూరి పాపయ్య. చౌదరీ, వేలురి యజ్ఞన్నారాయణ మొదలగు వారిని వెల్లూరు జైలు నుండి విడుద లచేశారు. వారు దారిలో మద్రాసులో కొన్నిరోజులుండి వారు 4/03/1931 తారీఖున బెజవాడ చేరుకున్నప్పు డు శివరావు ప్రభృతులు రైలు స్టేషన్ కు వెళ్లి స్వాగతం చెప్పారు కృష్ణా పడమర జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ మీటింగు మార్చి1931న 10/03/1931న ముదునూరులో జరిగిన సత్యాగ్రహ సన్మాన సభకు డా శర్మ, మతం బాలసుబ్రమణ్యం వెళ్ళారు. 1936 లో డా శర్మ దిగవల్లి శివరావు వెంకటప్పయ్యా కలసి ఆచార్య రంగాగారి ఆహ్వానం మీద నిడుబ్రోలు వెళ్లారు. ఆరోజులలో రంగా అనబడే గోగినేని రంగనాయకులు గారు కాంగ్రెస్సు అగ్రనాయకులలో ఒకరు వీరు రైతాంగానికి మూల స్దంభం లాంటి వారు.

title: సర్దార్ దండు నారాయణ రాజు

text: దండు నారాయణరాజు గారు 1921లో న్యాయవాద వృత్తిని పరిత్యజించి మహాత్మాగాంధీ సహాయనిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరారు. శ్రీ అల్లూరి సీతారామరాజు విప్లవం సందర్భంలో ప్రభుత్వంవారు నారాయణరాజుని కాకినాడలో అరెస్టు చేసి 17 రోజులు జైలులో ఉంచి తుదకు నిర్దోషి అని తెలుసుకొని విడుదల చేశారు. 1927 లో మద్రాసు శాసన సభకు పోటీ చేసి గెలిచారు. 1930 లో మహాత్మాగాంధీగారి ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు నాయకుడై తన సహచరులతో ఏలూరు నుండి సముద్రతీరమున తూర్పుతాళ్ళు గ్రామం వరకూ నడచి ఉప్పుసత్యాగ్రహం చేశారు. అప్పుడే ఈయనకు సర్దార్ అను బిరుదు వచ్చింది. ఈ సందర్భంలో ప్రభుత్వం వీరిని ఒక సంవత్సరం పాటూ నిర్భందంలో ఉంచింది. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ఈయన ఖద్దరు వ్యాప్తికై విశేష ప్రచారం చేశారు. ఖద్దరు బోర్డుకు 1923 నుండి 1926 వరకూ అధ్యక్షులుగా వ్యవహరించారు. హరిజన, రైతు ఉద్యమాల్లో పాల్గొని వారి అభ్యుదయానికై పాటుపడ్డారు. సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్న వీరు తంజావూరు జైలులో సెప్టెంబర్ 10 1944 న స్వర్గస్తులైయ్యారు. ఈ విషయములు శ్రీ బుద్ధరాజు వరహాల రాజు గారి శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరములో ప్రచురితమైనవి.

title: యు.ఎన్.ధేబర్

text: 1936లో రాజ్‌కోట్ మిల్లు కామ్‌దార్ మండలం అనే కార్మిక సంఘానికి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1937-38లో కథియావర్ రాజకీయమండలికి కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు.1938-39లో రాజ్‌కోట్ ప్రజామండలికి అధ్యక్షుడిగా కూడా ఉన్నాడు.1941లో మహాత్మాగాంధీ విరమ్‌గామ్ వద్ద వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహాన్ని చేపట్టడానికి ధేబర్ ను ఎంపిక చేశాడు. దీనివళ్ళ ధేబర్ ఆరునెలలు జైలుశిక్ష అనుభవించాడు.

title: కొమ్మారెడ్డి సూర్యనారాయణ

text:
కొమ్మారెడ్డి సూర్యనారాయణ (జ: 8 మార్చి 1907 - మ: 6 మే 1995) భారత పార్లమెంటు లోని రాజ్యసభ మరియు లోక్‌సభ సభ్యులు, భారత స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు మరియు గాంధేయవాది.
ఆయన శ్రీ బ్రహ్మయ్య మరియు కనకమ్మలకు జన్మించాడు. ఆయన మార్చి 8 1907 న పశ్చిమగోదావరి జిల్లా లోని పోతునూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. స్వగ్రామంలో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. 1921 లో చదువులను విడిచిపెట్టి మహాత్మాగాంధీ పిలుపు మేరకు కాంగ్రెస్ లో స్వచ్చంద కార్యకర్తగా చేరాడు. ఆయన 1933 మరియు 1936 మధ్య పోతునూరు గ్రామ సర్పంచ్ గా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అనేకసార్లు జైలుశిక్ష అనుభవించారు. ఆయన కుటుంబంలో ఆయన తండ్రి బ్రహ్మయ్య మరియు కనకమ్మలతో పాటు 12 మంది స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో జైలుకు వెళ్లారు. ఆయన 1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహం ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1930 లో సహాయనిరాకరణోద్యమం, 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం లలో పాల్గొన్నాడు. ఆయన 1936–37 లో జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీకి జాయింట్ సెక్రటరీగానూ, 1947-48 లో పశ్చిమగోదావరి జిల్లా జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షునిగాను సేవలనందించాడు. ఆయన ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ సభ్యునిగా 25 సంవత్సరాల పాటు తన సేవలనందించాడు.

title: సత్యాగ్రహం

text: "సత్యాగ్రహం" అనే మాటలో "కోపం" అని అర్థం వచ్చే మాట వున్నా... నిజానికి ఇందులో ఎలాంటి కోప తాపాలకు, దౌర్జన్యాలకు తావులేదు. అత్యంత శాంతి యుతంగా సాగుతుంది ఈ నిరసన. తమ నిరసనను తెలియజెయడానికి, తమ కోర్కెలను నెరవేర్చు కోడానికి, తమ డిమాండ్లను సాధించుకోడానికి ఇలా ఎన్నో వాటికి ఈ సత్యాగ్రహాన్ని వాడు కుంటున్నారు. వ్వక్తులు, సంస్థలు, ప్రజలు, విద్యార్థులు, ఉపాద్యాయులు, ఉద్యోగస్తులు, కార్మికులు ... ఒకరని ఏమే లేదు. ప్రస్తుత కాలంలో ఇది సర్వ సాధారణ కార్యక్రమం అయి పోయింది. ఇందులో భాగమైన నిరాహార దీక్ష, ఆమరణ నిరాహార దీక్ష. సత్యాగ్రహం, నిరాహార దీక్ష అనగానే అందరికి గుర్తు వచ్చేది మన మహాత్మా గాంధీ. నిజానికి నిరాహార దీక్షను మొట్ట మొదట రాజకీయాస్త్రంగా ఉపయోగించింది మహాత్మా గాంధీనే. సత్యాగ్రహం అనే ఆయుధంతో ఆతి పెద్ద ఘన కార్యాలు సాధించిన వారు చాల మందే ఉన్నారు. ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసిన వారిలో ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గ వారు పొట్టి శ్రీరాములు గారు. ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కొరకు పొట్టి శ్రీ రాములు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేపట్టి సుమారు 50 రోజులుకు పైగా దీక్ష చేసి ఆ దీక్షలోనె అతను మరణించాడు. దాని ఫలితమే ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది. తమ నిరసనను తెలిపే అహింసా మార్గమే సత్యాగ్రహం. ఈ పద్ధతి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వాడుకలో ఉంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని గుర్తించిన ఐక్యరాజ్య సమితి... మహాత్మ గాంధి పుట్టిన రోజు అయిన అక్టోబర్ రెండును "సత్యాగ్రహ దినోత్సవంగా" ప్రకటించాలనుకుంటున్నది.


query: కిరణ్ మజుందార్-షా ఎక్కడ జన్మించింది?

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: ఆమె బెంగుళూరులో జన్మించారు, బిషప్ కాటన్ బాలికల పాఠశాల లో మరియు మౌంట్ కార్మెల్ కళాశాలలోవిద్యనభ్యసించారు. 1973 లో బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి జంతు విజ్ఞానంలో[[బ్యాచిలర్ పట్టా పొందిన తరువాత, ఈమె పానీయము(మధ్యం తయారీ) తయారుచేయు విద్యను అభ్యసించడానికి ఆస్ట్రేలియాలోని బల్లారత్ ఆధునిక విద్యాసంస్థకు వెళ్ళారు (ప్రస్తుతం బల్లారత్ విశ్వవిద్యాలయం|బ్యాచిలర్ పట్టా[[పొందిన తరువాత, ఈమె పానీయము(మధ్యం తయారీ) తయారుచేయు విద్యను అభ్యసించడానికి ఆస్ట్రేలియాలోని బల్లారత్ ఆధునిక విద్యాసంస్థకు వెళ్ళారు (ప్రస్తుతం బల్లారత్ విశ్వవిద్యాలయం]]]]) మరియు 1974 లో పానీయవేత్తగా (మధ్య తయారీ కర్త) అర్హత సంపాదించారు. కిరణ్ మజుందార్ షా 1974లో కార్ల్ టోన్&యునయిటేడ్ బెవరేజస్ లో పానీయం తయారీ ట్రైనీగా తన వృత్తిపరమైన జీవితాన్ని మొదలుపెట్టారు. 1978లో ఆమె ఐర్లాండ్ లోని బయోకాన్ బయోకెమికల్స్ లిమిటెడ్ లో ట్రైనీ మేనేజరుగా ప్రవేశించారు.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: వర్గం:1953 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:ఫార్మసూటికల్స్ పరిశ్రమలో వ్యాపారవేత్తలు వర్గం:భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు వర్గం:పద్మ భూషణ్ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:పద్మ శ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:వ్యాపార రంగంలో భారతీయ మహిళ వర్గం:బెంగుళూరు నుంచి వచ్చిన వ్యక్తులు

title: ఒక్కడున్నాడు

text: వెంకటేశ్వరా బ్యాంక్ పెట్టిన సుమన్ దాన్ని చాలా వృద్ధిలోకి తెస్తాడు. కానీ కొందరు బ్యాంక్ డైరెక్టర్ల మోసం వలన బ్యాంక్ దివాళా తీస్తుంది. ఇవేమీ తెలియని అతని కొడుకు కిరణ్ (గోపీచంద్) విదేశాల్లో హాయిగా జల్సా చేస్తుంటాడు. అతని క్రెడిట్ కార్డులన్నీ ఒక్కసారిగా పనిచేయడం మానేయడంతో తండ్రికి ఫోన్ చేస్తాడు. మాట్లాడుతున్న తండ్రి గొంతులో భయాన్నీ వణుకునీ గమనించి అనుమానంతో వెంటనే ఇండియాకు బయలుదేరుతాడు. ఇండియాలో అడుగుపెట్టిన కిరణ్ తండ్రిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి తీసుకెళ్ళడం జనం తండ్రిని తిట్టుకోవడం చూస్తాడు. తండ్రిని బెయిల్ మీద బయటకు తెచ్చి బ్యాంక్ ఖాతాదారులకు డబ్బు తిరిగిచ్చేయాలని తండ్రితో ఆలోచిస్తాడు. సెంట్రల్ మినిస్టర్ పి.ఏ. (తనికెళ్ళభరణి) ఒకతను బ్యాంకులనుండి 100 కోట్ల రుణం ఇప్పించగలడని తండ్రి చెప్పడంతో అతని వద్దకు వెళతారు తండ్రీ కొడుకులు. అతడు ఈ పని చేసేందుకు నాలుగు కోట్లు లంచం అడుగుతాడు. ఆ డబ్బు కావాలంటే బొంబాయిలోని తమ గెస్ట్ హౌస్ అమ్మేద్దామని అంటాడు కిరణ్. తను ఆపని ఎప్పుడో చేశానని ఆడబ్బు రావడానికి ఆర్నెల్లు సమయం పడుతుందనీ చెపుతాడు. డబ్బు తొందరగా వచ్చేందుకు ఆ డీల్ చేస్తున్న గౌతమి అనే అమ్మాయిని కలసి డబ్బు తొందరగా వచ్చే ఏర్పాటు చేయమంటాడు. కానీ ఆ అమ్మాయి ముందు కిరణ్ పెద్ద నసగాడనుకుంటుంది. అతని పరిస్థితి తెలుసుకొన్నాక అతనికి సహకరిస్తుంది. ఇదంతా సినిమా ద్వితీయార్థంలో కిరణ్ గౌతమికి చెపుతాడు. దీనికి సంభందం లేని ట్రాక్ ఒకదాంతో సినిమా మొదలవుతుంది. బోంబే బ్లడ్ అనే అరుదైన గ్రూప్ రక్తం ఒకతని తల్లికి కావలసి వస్తే తనదీ అదే గ్రూప్ కనుక తన రక్తం ఇస్తాడు కిరణ్. ఈ విషయం ముంబాయి డాన్ సోనాభాయ్ (మహేష్ ముంజ్రేకర్)కు తెలుస్తుంది. అతనికి గుండె సంబంధించిన ఒక సమస్య ఉంటుంది. పొట్టపై ఆక్సిజన్తో ఉన్న చిన్న బాక్స్ ద్వారా గుండెకు సరఫరా జరుగుతుంటుంది. అతనికీ అదే గ్రూప్ రక్తం కలిగిన మనిషి కావాలి గుండె మార్పిడి కోసం. సోనాబాయ్ కి కిరణ్ గుండె కావాలి. అయితే రక్తం కావాలనే నెపంతో కిరణ్ ని తీసుకొచ్చి మత్తుమందిస్తారు. మత్తులోకి జారేముందు కిరణ్కు 'పారిపో నిన్ను చంపేస్తారూ అని అరచేతిలో రాసి చూపిస్తాడు సోనాబాయ్ తమ్ముడి కొడుకు (రాహుల్ దేవ్). అప్పుడు సోనాబాయ్ కి బీపీ బాగా పెరగటంతో ఆపరేషన్ 24 గంటలు వాయిదా వేస్తారు. మత్తునుండి బయటకు వచ్చిన కిరణ్ అందరినీ చితకతన్ని అక్కడినుండి పారిపోతాడు. అప్పడినుండి అతని మనుషులు కిరణ్ కోసం వేటాడుతుంటారు. అయితే కనిపించిన ప్రతి సారి వాళ్లను తన్నుతూనే ఉంటాడు కిరణ్. కిరణ్ గురించి వాకబు చేసిన సోనాబాయ్ తనకు గుండెనిస్తే కిరణ్ కి కావలసినంత డబ్బిస్తానంటాడు. దానికి సరేనన్న కిరణ్ ఆపరేషన్ ముందే డబ్బు ముట్ట చెప్పాలని షరతు విధిస్తాడు. సరేనని చెప్పిన సోనాబాయ్ ఆఖరి నిముషంలో డబ్బు కోసం వచ్చిన కిరణ్ ని ప్లేట్ ఫిరాయించి బంధించాలని చూస్తారు. అక్కడ జరిగిన పోరాటంలో సోనాబాయ్ ని అడ్డు పెట్టుకొని డబ్బుతో తప్పించుకొన్న కిరణ్ ఆఖరి క్షణంలో సోనాబాయ్ గుండెకు ఆక్షిజన్ సరఫరా జరిగే ట్యూబు పీకేసి డబ్బుతో గౌతమిని తీసుకొని హైదరాబాద్ వెళ్ళిపోతాడు. ఆక్సిజన్ అందక కొంత సేపట్లో సోనాబాయ్ మరణిస్తాడు.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: నిక్కి ఆసియా ప్రైజెస్ -రీజనల్ గ్రోత్ బై నిక్కి ఇంక్ 2009) 2009 కిరణ్ మజుందార్ తో సంభాషణ ,సిరీస్ 3: న్యూఆసియా చానల్ ఇంటర్వ్యు

title: కిరణ్ బేడీ

text: కిరణ్ బేడీ (Kiran Bedi) భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఐ.పి.ఎస్.అధికారిణి. 1972 బ్యాచ్‌కు చెందిన కిరణ్ బేడీ పోలీసు శాఖలో అనేక పదవులు చేపట్టి, అనేక సంస్కరణలు చేపట్టి, మెగసెసె అవార్డుతో సహా పలు అవార్డులను పొందినది. బ్యూరో అఫ్ పోలీస్ రీసెర్చి అండ్ డెవెలప్‌మెంట్ డైరెక్టర్ జనరల్ గా పనిచేస్తూ డిసెంబర్ 2007లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ తీసుకొంది.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: ఆమెను ఇండియా బయోటెక్ క్వీన్' గా ది ఎకనామిస్ట్ అండ్ ఫార్చ్యూన్ మరియు ఇండియాస్ మదర్ ఆఫ్ ఇన్వెన్షన్' గా న్యూయార్క్ టైమ్స్ పేర్కొన్నాయి. ఆమె కు లభించిన కొన్ని ముఖ్యమైన అవార్డులు:-

title: కాదంబరి కిరణ్

text: కాదంబరి కిరణ్ ఒక తెలుగు నటుడు. ఎక్కువగా హాస్యప్రధానమైన, సహాయ పాత్రల్లో నటించాడు. 270 కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. టీవీ కార్యక్రమాల్లో కూడా నటిస్తున్నాడు. "మనం సైతం" అనే సంస్థ ఏర్పాటు చేసి దాని ద్వారా పలు సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాడు. మూవీ ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నాడు.

title: కిరణ్ దేశాయ్

text:
కిరణ్ దేశాయ్ (జననం: 3 సెప్టెంబరు 1971)
ఒక భారతదేశ రచయిత్రి. భారతదేశ పౌరురాలైన ఆమె అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకుంది. ఆమె నవల "ది ఇన్‌హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్" 2006 మ్యాన్ బుకర్ ప్రైజు మరియు
"నేషనల్ బుక్ క్రిటిక్స్ సర్కిల్" కాల్పనిక అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆమె ప్రముఖ రచయిత్రి అనితా దేశాయ్ కుమార్తె.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: ఎల్లియోట్, జాన్ ( నవంబరు 14,2005 "బయోటెక్ క్వీన్ ". ఫార్చ్యూన్, పే 79 -82

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: వార్టన్ ఇన్ఫోసిస్ బిజినెస్ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ అవార్డు (2006 ) పద్మ భూషణ్ (2005) మణిపాల్ అకాడమి హయర్ ఎడ్యుకేషన్(ఎంఎహెచ్ఈ) నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ (2005 ) ఇండియన్ చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ నుండి లైఫ్ టైం అచీవ్ మెంటు అవార్డు (2005 ) బల్లారత్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సైన్సు రంగంలో గౌరవ డాక్టరేట్ (2004 ) బిజినెస్ ఉమన్ ఆఫ్ ది ఇయర్: ది ఎకనమిక్ టైమ్స్ (2004 ) వైర్పూల్ జి ఆర్ 8 ఉమన్ ఫర్ సైన్సు అండ్ టెక్నాలజీ(2004) అస్ట్రేలియన్ అల్యూమిని అసోసియేషన్ నుండి అస్ట్రేలియన్ అల్యుమినీ హై అచీవర్ అవార్డు (2003) హెల్త్ కేర్ అండ్ లైఫ్ సైన్సు కేటగిరి నుండి ఏర్నేన్స్ట్ అండ్ యంగ్ ఎంత్రోప్రోనేర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డు (2002) చెన్నై ఇంటర్నేషనల్ ఉమన్ అసోసియేషన్ ఉమన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ (1998 -1999) పద్మ శ్రీ (1989) జైసీస్ నుండి అవుట్ స్టాండింగ్ యంగ్ పర్సన్ అవార్డు (1987 ) రోటరీ అవార్డు ఫర్ ది బెస్ట్ మోడల్ ఎంప్లాయర్(1993) అవుట్ స్టాండింగ్ కాంట్రిబ్యుషన్ అవార్డు(AWAKE) (1983) ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మార్కెటింగ్ మేనేజ్ మెంట్ నుండి గోల్డ్ ఫర్ బెస్ట్ ఉమన్ ఎంటర్ ప్రేన్యువర్ (1982)

title: కిరణ్ మార్టిన్

text: 2002లో, భారత ప్రభుత్వం కిరణ్ ను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది. మురికివాడల్లోని ప్రజల ఆర్థిక అభివృద్ధి, ఉన్నత విద్య కోసం ఆశా సంస్థ ద్వారా కిరణ్ చేస్తున్న కృషికి గానూ, అప్పటి హోం మంత్రి పి. చిదంబరం ఆమెను ప్రత్యేకంగా సత్కరించాడు. ఎన్నో సందర్భాల్లో ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం నుండి, మురికివాడల అభివృద్ధిలో కిరణ్ కు సహాయం లభించింది. ఎన్నో ఏళ్ళ నుంచి ప్రముఖ భాజపా నాయకుడు ఎల్.కె.అద్వానీ, ఆమె కృషికి మద్దతు ఇస్తున్నాడు. 1990లలో ఢిల్లీ ఆరోగ్య శాఖా మంత్రిగా పనిచేసిన డాక్టర్ హర్ష్ వర్ధన్, తన పదవీ కాలంలో ఆశా సంస్థ సహాయంతో ఎన్నో సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టాడు.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: 1978లో అదే ఐరిష్ వర్తకసంస్థతో కలిసి పనిచేస్తున్నప్పుడు భారత బయోకాన్ తో 10,000/- రూ మూలధనము ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. మొట్టమొదటి ప్రయోగము బొప్పాయి నుండి ఎంజైమును బయటకు తీయడం. తన యొక్క ఋణ సంబంధిత ప్రస్తావనలు అన్నీ బ్యాంకుల ద్వారా రెండు విధాలుగా నిరాకరించబడ్డాయి- బయో టెక్నాలజి అన్న పదం అప్పుడు క్రొత్త పదం మరియు కంపెనీకి ఆస్తులు లేవు. చాలా సంవత్సరాల తరువాత ఈ కంపెని తన కార్యనిర్వహణలో భాగంగా వృద్ధి చెందడమే కాకుండా ప్రస్తుతం భారతదేశం లోనే పెద్ద ఫార్మాసూటికల్స్ వ్యాపారసంస్థగా తయారయింది. 2004లో బయోకాన్ IPO కి వెళ్ళడం జరిగింది మరియు విషయం 30సార్లు సుముఖత సాధించలేదు. IPO పోస్టులో షా కంపెనీ యొక్క 40 శాతం సరుకుని పూర్తిచేయడం వలన సుమారు 2100 కోట్ల (యు ఎస్ $480 మిలియన్) అంచనాతో భారతదేశం లోనే గొప్ప ధనవంతురాలిగా పరిగణింపబడింది.

title: ఉదయకిరణ్ (నటుడు)

text: సినీ నటుడు ఉదయ్ కిరణ్ ఆత్మహత్యకు సంబంధించిన మిస్టరీ వీడింది. ఉదయ్ కిరణ్ ఆత్మహత్యకు సంబంధించిన ఫోరెన్సిక్ రిపోర్టు పోలీసులకు అందింది. ఆత్మహత్యకు ముందు ఉదయ్ కిరణ్ మద్యం సేవించారని ఫోరెన్సిక్ రిపోర్టులో వెల్లడైంది. మానసిక క్షోభకు గురైన ఉదయ్ కిరణ్ ఆత్మహత్యకు ముందు మద్యం సేవించారని నివేదికలో వెల్లడైంది. ఉదయ్ కిరణ్ ఆత్మహత్యను పోలీసులు అనుమానస్పద మృతిగా కేసు నమోదు చేశారు. ఉదయ్ కిరణ్ ఆత్మహత్యకు సంబంధించిన కేసులో ఫోరెన్సిక్ రిపోర్టు అందకపోవడంతో చార్జిషీట్ నమోదు చేయలేదని పోలీసులు తెలిపారు. ఫోరెన్సిక్ రిపోర్టు ఆధారంగా ఉదయ్ కిరణ్ ది ఆత్మహత్యే అని పోలీసులు నిర్ధారించారు. ఊపిరి ఆడకపోవడం వల్లే మరణించారని నివేదికలో వెల్లడైనట్టు పోలీసులు తెలిపారు.

title: కిరణ్ దేశాయ్

text: జనవరి, 2010లో కిరణ్ దేశాయ్‌తో తనకు సంబంధం ఉన్నట్లు నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఓరన్ పాముక్ వెల్లడించాడు.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: డా||కిరణ్ మజుందార్-షా (Kannada: ಕಿರಣ್ ಮಜುಮ್ದರ್ ಷ; జననం 1953 మార్చి 23) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త. ఈమె బయోకాన్ లిమిటెడ్ కు ఛైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టరు. ఆమె బయోకాన్లిమిటెడ్ కి ఛైర్మన్ & మేనేజింగ్ డైరెక్టర్.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: మిస్ షా పుట్టి పెరిగిన నగరమైన మరియు తనకు తెలిసి మారుతున్నపాత బెంగుళూరు సుందరత్వానికి గర్వకారణమైన రహస్యాన్ని 9 సెప్టెంబరు, 2003 ''డెక్కన్ హెరాల్డ్ ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు. ఆ ఇంటర్వ్యూలో మిస్ షా ఒకప్పుడు స్వర్గంలా ఉన్న నగరం, ప్రస్తుతం శిథిలమైపోతున్న సుందరత్వమును చూసి దుఃఖ పడుతున్నానని పేర్కొన్నారు. బెంగుళూరుకే సొంతమైన అపూర్వ సంస్కృతిని మరియు సాధనాలని నగర వృద్ధితో కోల్పోతుందని అభిప్రాయ పడ్డారు. బెంగుళూరు సంస్కృతి తన యొక్క సొంత నాటక రంగం, ఆహారం, సంగీతం, విద్యాసంస్థలు, వాస్తుశాస్త్రం లాంటి అంశాలతో సంఘటితమై ఉన్నదని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. భారతదేశంలో ఉన్నత శిఖరాలను అందుకున్న విద్యావేత్తలు మరియు శాస్త్రవేత్తలను అందించిన అతి కొద్ది నగరాలలో బెంగుళూరు ఒకటి అని ఆమె అన్నారు.

title: సాయి కిరణ్

text: సాయి కిరణ్ ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. సాయికిరణ్ ప్రముఖ తెలుగు నేపథ్య గాయకుడైన రామకృష్ణ కుమారుడు. నువ్వే కావాలి సినిమాతో తెలుగు సినీపరిశ్రమలో ప్రవేశించాడు. ఈటీవీలో ప్రసారమైన శివలీలలు ధారావాహికలో విష్ణువుగా నటించాడు. తరువాత మరికొన్ని ఆధ్యాత్మిక ధారావాహికల్లో కృష్ణుడిగా, వేంకటేశ్వరుడిగా కూడా కనిపించాడు.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: ఆమె బెంగుళూరు మునిసిపల్ పరిపాలనా విభాగానికి సంబంధించి పౌర కార్యనిర్వాహకురాలు. ఈమె ఒక చిత్ర కళా సంగ్రహకురాలు కూడా. ఆమె భారతదేశ గొప్ప చిత్రకారుల చిత్ర పటాల ఉదాహరణలతో బీరు పానీయము తయారుచేసే 'ఆలే మరియు ఆర్టి' అనే ఒక కాఫీ టేబుల్ బుక్ని రచించారు. ఈ పుస్తకం పేరొందిన పానీయ తయారీ కుటుంబాల మరియు బీరు వ్యాపార సంస్థల గురించి రాయబడింది. 1998లో స్కాట్లాండ్ మదుర కోట్స్ లోని ప్రవాస కార్యనిర్వహణ మరియు ఇండోఫిల్ అధికారి అయిన జాన్ షాని వివాహమాడారు. జాన్ షా అదే సంవత్సరం మదుర కోట్స్ మేనేజింగ్ డైరెక్టరు పదవికి రాజీనామా చేసి బయోకాన్ అంతర్జాతీయ వర్తకానికి డైరెక్టరుగా మరియు బోర్డు వైస్ చైర్మనుగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆమె ఔత్సాహిక ట్రెక్కర్ కూడా.

title: లక్ష్మీ కిరణ్

text: లక్ష్మీ కిరణ్ (ములుగు లక్ష్మీనర్సింహారావు) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రంగస్థల, టీవి, సినిమా నటుడు.

title: ప్రేమాయనమః

text: అమెరికాలో నివసించే స్వప్న సెలవుల్లో తన స్వగ్రామానికి వస్తుంది. అక్కడి గుడిలో పూజారి కొడుకు కిరణ్. కిరణ్ ఆమె గురించి వివరాలు తెలియకుండానే ఆమెతో ప్రేమలో పడతాడు. స్వప్న తిరిగి అమెరికా వెళ్ళిపోతుంది. అమెరికాలోని గుడిలో పౌరోహిత్యం పేరుతో కిరణ్ ఆమెను వెతుక్కుంటూ అమెరికా వెళతాడు. చివరికి కిరణ్ ఆమెను ఎలా కలుసుకుని ఇద్దరూ ఒక్కటయ్యారన్నది మిగతా కథ.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: మిస్ షా అత్యంత గౌరవమైన ఎంవి జ్ఞాపకర్ధపు పురస్కారాన్ని (ఎం.విశ్వేశ్వరయ్య ఒక గొప్ప కాల్పనిక ఆధునిక కర్ణాటక వాస్తుశిల్పి) అందుకున్నారు మిస్ షా సర్ ఎంవి గారు తన వ్యక్తిగత సుపరిచితులేకాక కుటుంబ సన్నిహితులని పేర్కొన్నారు. ఈ పురస్కారం తన చిన్ననాటి స్మృతులను గుర్తుచేసిందని మరియు పురస్కారాన్ని స్వీకరించడం గౌరవంగా భావిస్తున్నాని పేర్కొన్నారు.

title: కిరణ్ రావు

text: కిరణ్ రావు,  ప్రముఖ భారతీయ నిర్మాత, స్ర్కీన్ రచయిత, దర్శకురాలు. ఆమె ప్రముఖ నటుడు ఆమిర్ ఖాన్ భార్య. ఆమె వనపర్తి రాజకుటుంబానికి చెందినది.

title: మనసంతా నువ్వే

text: సినిమాలో కథానాయకుని పాత్రకు మహేష్ బాబు అయితే బావుంటాడని నిర్మాత ఎం.ఎస్.రాజు భావించారు. అప్పటికి మహేష్ హీరోగా రాజకుమారుడు, మురారి సినిమాలు విజయం సాధించగా, యువరాజు, వంశీ సినిమాలు కూడా చేసి ఉన్నారు. అయితే అప్పటికే పేరుతెచ్చుకున్న నటవారసుడు కాకుండా మరెవరైనా కొత్త హీరోతో చేస్తేనే కరెక్ట్ అని దర్శకుడు వి.ఎన్.ఆదిత్య నమ్మారు. దాంతో ఇప్పటికిప్పుడు కొత్త నటుడు ఎక్కడ దొరుకుతాడని ఎం.ఎస్.రాజు అభ్యంతరం వ్యక్తంచేయడంతో తన దృష్టిలో ఉన్న ఉదయ్‍కిరణ్ పేరును ఆదిత్య సూచించారు. ఆయన సూచన మేరకు ఉదయ్ కిరణ్ తొలి సినిమా అయిన చిత్రం సినిమా చూసిన ఎం.ఎస్.రాజు ఆయననే సినిమాలో హీరోగా అంగీకరించారు. సినిమాలో ప్రముఖ సినీగీత రచయిత సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి తన నిజజీవిత పాత్ర పోషించారు.

title: కిరణ్ రాథోడ్

text: కిరణ్ రాథోడ్ భారతీయ సినిమా నటి. తెలుగు, కన్నడ, హిందీ చిత్రాలలో నటించింది. 2001లో హిందీలో వచ్చిన యాదేయిన్ ఈవిడ మొదటి చిత్రం.

title: కిరణ్ రాథోడ్

text: కిరణ్ రాథోడ్ 1990 దశకం చివర్లో హిందీ పాప్ సాంగ్ ఆల్బమ్స్ లో నటించింది. అది చూసిన హిందీ చిత్రం నిర్మాతలు సినిమా అవకాశాలు ఇచ్చారు. మొదటిసారిగా యాదైన్ చిత్రంలో మొనిష్కా పాత్రను పోషించింది. ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమైంది.

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: ఎపిసోడ్ 1 (2008)

title: కిరణ్ మజుందార్-షా

text: బెంగుళూరు స్వరూపాన్ని, స్వభావాన్ని కాపాడడానికి బెంగుళూరు ఎజెండా టాస్క్ ఫోర్స్ (బిఎటిఫ్) లాంటి వివిధ నగరాభివృద్ధి యోజనాలలో భాగస్వాములయ్యారు. సహజసిద్ధంగా కళ మరియు కళాకృతుల ప్రియులు అవడం వలన తన కార్యాలయం యూసఫ్ అరక్కల్ వివిధ చిత్రకారుల కళాకృతులతో, ఆమె భావాలను ప్రతిబింబించే విధంగా అలంకరించబడి ఉంటుంది. అంతేకాక ఆమె కర్ణాటక చిత్ర కళ పరిషద్ కు ట్రస్టీగా కూడా ఉన్నారు.

title: ఆనందం

text: జై ఆకాశ్... కిరణ్[1] రేఖ వేదవ్యాస్... ఐశ్వర్య వెంకట్... వంశీ తనూరాయ్... దీపిక చంద్రమోహన్... ఐశ్వర్య తండ్రి తనికెళ్ల భరణి... కిరణ్ తండ్రి బ్రహ్మానందం... ఇంటి యజమాని ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం... కళాశాల ఆచార్యుడు చిత్రం శ్రీను శివారెడ్డి... పర్స్ ఢిల్లీ రాజేశ్వరి... కిరణ్ తల్లి ఎం. ఎస్. నారాయణ... ఇంటి యజమాని శ్వేతా మీనన్... మోనాలిసా పాట

title: నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి

text: తండ్రి అమరనాథరెడ్డి 1987లో మృతి చెందిన తరువాత, 1988లో వాయల్పాడు ఉప ఎన్నికల్లో తల్లి నల్లారి సరోజమ్మ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి టీడీపీ అభ్యర్థి చింతల రామచంద్రారెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయింది. 1989 సాధారణ ఎన్నికల్లో కిరణ్ పోటీ చేసి గెలిచాడు. 1994లో భారీ తేడాతో ఓటమి చవిచూచినా, 1999, 2004, 2009 ఎన్నికల్లో వరుసగా గెలిచి హ్యాట్రిక్ నమోదు చేశాడు. 2004లో ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్‌గా, 2009లో అసెంబ్లీ స్పీకర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు. 2004లో దివంగత ముఖ్యమంత్రి వైఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి రాష్ట్ర నాయకత్వ పగ్గాలు చేపట్టిన తర్వాతే రాష్ట్ర మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించారు. గత ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్‌గా ఎన్నికై.. వైఎస్ఆర్‌కు నోట్లో నాలుకలా మెలిగారు. ప్రధానంగా.. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి రోశయ్య కుడి భుజమైతే.. కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి ఎడంభుజంగా ఉన్నారు.

title: కిరణ్ మార్టిన్

text: కిరణ్ మార్టిన్, ప్రముఖ పిల్లల వ్యాధుల వైద్యురాలు, సామాజిక కార్యకర్త. ప్రభుత్వేతర లాభాపేక్ష రహిత సంస్థ ఆశా సొసైటీకి ఆమె వ్యవస్థాపకురాలు. కిరణ్ ఆరోగ్యం, సామాజిక అభివృద్ధి లక్ష్యాలుగా పనిచేస్తోంది. ఢిల్లీలోనూ, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలలో ఉన్న దాదాపు 50 మురికివాడల అభివృద్ధి కోసం ఆమె కృషి చేస్తోంది. దాదాపు 400,000 నుంచి 500,000 వరకూ మురికివాడల్లో ఉండే ప్రజలకు సౌకర్యాలు కలిగిస్తోంది కిరణ్. 2002లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ఇచ్చి గౌరవించింది. ఈ పురస్కారం భారతదేశ ప్రభుత్వం ఇచ్చే ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పురస్కారాలలో నాలుగవది.


query: కంటెపూడి గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?

title: కంటిపూడి

text: కంటెపూడి, గుంటూరు జిల్లా, సత్తెనపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన సత్తెనపల్లి నుండి 6 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 797 ఇళ్లతో, 2881 జనాభాతో 539 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1427, ఆడవారి సంఖ్య 1454. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1373 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 104. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590035[1].పిన్ కోడ్: 522403.

title: చిలుకూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)

text: ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి డి.కవిత, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]1.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 996. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 513, స్త్రీల సంఖ్య 483, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 250 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 408 హెక్టారులు.

title: చెన్నారావుపాలెం(వీరులపాడు)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1355.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 650, స్త్రీల సంఖ్య 705, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 340 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1123 హెక్టారులు.

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: లంకపల్లి అగ్రహారం

text: 2013 జూలైలో లంకపల్లె గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కోండ్రు రత్నమాల, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 742. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 376, స్త్రీల సంఖ్య 366, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 199 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 216 హెక్టారులు.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: చంద్రాల(మైలవరం)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4085. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2078, స్త్రీల సంఖ్య 2007, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 935 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1151 హెక్టారులు.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: ఈదర

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9140.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 4656, స్త్రీల సంఖ్య 4484, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2347 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2917 హెక్టారులు.

title: కనసనపల్లి

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2022.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1030, స్త్రీల సంఖ్య 992, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 511 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 407 హెక్టారులు.

title: అశ్వారావుపాలెం

text:
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కొండవీటి మస్తాన్ రావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2303. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1181, స్త్రీల సంఖ్య 1122, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 626 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 825 హెక్టారులు.

title: యర్రగుంట్లపాడు

text:
పశ్చిమాన ముప్పాళ్ళ మండలం, తూర్పున ఫిరంగిపురం మండలం, తూర్పున మేడికొండూరుమండలం, ఉత్తరాన పెదకూరపాడు మండలం.
కొమెరపూడి 4 కి.మీ, కంటెపూడి 6 కి.మీ, శిరంగిపాలెం 6 కి.మీ, పలుదేవర్లపాడు 6 కి.మీ, నార్నెపాడు 6 కి.మీ.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, దార్ల ఏమండి, 97 ఓట్ల మెజారిటీతో, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి ఫిరంగిపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల లక్కరాజు గార్లపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సత్తెనపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కంటెపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్ నల్లపాడులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కంటెపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల సత్తెనపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: రాచవారిపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా = 2,882. గ్రామ జనాభా 2756. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,452, మహిళల సంఖ్య 1,430. గ్రామంలో నివాస గృహాలు 703 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 942 హెక్టారులు.గూగల్ ఈ గ్రామం: http://maps.google.com/?ie=UTF8&ll=15.638452,80.040679&spn=0.032524,0.054932&t=h&z=15 న ఉంది.

title: కలటూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1434.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 767, స్త్రీల సంఖ్య 667, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 355 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 567 హెక్టారులు.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: చిరివాడ

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2188.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1097, స్త్రీల సంఖ్య 1091,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 554 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 456 హెక్టారులు.

title: కుంటముక్కల

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3462.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1484, స్త్రీల సంఖ్య 1978, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 704 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1380 హెక్టారులు.

title: ఉప్పరపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4144. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2057, స్త్రీల సంఖ్య 2087,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1048 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1078 హెక్టారులు.

title: చినపులివర్రు

text: విస్తీర్ణం 494 హెక్టారులు ప్రాంతీయ భాష తెలుగు గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాలు - ఆంగ్ల వ్యాసం

title: నాగెండ్లముడుపు

text: 2001.వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,528.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 763, మహిళల సంఖ్య 765, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 272 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,322 హెక్టారులు.

title: కందులపాడు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1047.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 540, స్త్రీల సంఖ్య 507, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 281 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 205 హెక్టారులు.

title: గంగూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6643. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3692, స్త్రీల సంఖ్య 2951, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1463 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 532 హెక్టారులు.

title: కవులూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7155.[3] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3702, స్త్రీల సంఖ్య 3453, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1738 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2093 హెక్టారులు.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: నూజెండ్లపల్లి

text: 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గొట్టిపాటి వెంకటరత్నకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,622. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 776, మహిళల సంఖ్య 846, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 421 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 662 హెక్టారులు.

title: కృష్ణసంతానం

title: చెక్కపల్లి

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5336.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2735, స్త్రీల సంఖ్య 2601, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1253 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 925 హెక్టారులు.

title: ఇడమకల్లు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2,928. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,452, మహిళల సంఖ్య 1,476, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 718 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,532 హెక్టారులు.


query: భారతదేశంలో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న తొలి వ్యక్తి ఎవరు?

title: నోబెల్ బహుమతి పొందిన భారతీయులు

text: 'జననములో, మృత్యువులో, ఈ లోకంలో, ఇతర లోకాలలో ఎక్కడెక్కడ నువ్వు నన్ను తిప్పినా.. నా అనంత పథచారివి నువ్వే నంటూ సున్నిత భావపరంపరతో ఆర్ద్రమైన, ప్రేమాస్పదమైన అజరామర భక్తిని చిలకరించినందుకు టాగోర్‌ను నోబెల్ పురస్కారం వరించింది. ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి భారతీయుడు ఆయనే.

title: నోబెల్ బహుమతి

text: అర్థశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్న వారిలో భారతదేశంలోనే కాదు, ఆసియా ఖండంలోనే ఏకైక వ్యక్తి ప్రొఫెసర్ అమర్త్యసేన్. మొత్తం ప్రపంచ దేశాలు, అర్థశాస్త్రం మీద నూతన దృష్టిసారించడానికి కారణం అయిన వ్యక్తి అమర్త్యసేన్. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని శాంతినికేతన్‌లో పుట్టిన అమర్త్యసేన్‌కు పేరు పెట్టింది రవీంద్రనాథ్ టాగూర్. అమర్త్యసేన్ ప్రపంచ ఆర్థికశాస్త్రంలో దారిద్య్రం, కరువులకు అన్వ యించేటట్లుగా నైతిక, తాత్త్విక అసమానతలు వివరించాడు. ఆయన బహుముఖ ప్రజ్ఞకు 1998లో ఆయనను ఆర్థిక శాస్త్రంలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధిగాంచిన నోబెల్ బహుమతి వరించింది. అదే సంవత్సరం భారతదేశపు అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక ‘భారతరత్న’ బిరుదు ఇవ్వబడింది. ఇప్పటివరకు అర్థశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఏకైక మేధావి.

title: తవాకెల్ కర్మన్

text: తవాకెల్ కర్మన్ దిద్దుబాటు (Arabic: توكل عبد السلام خالد كرمان తవాకెల్ ఉస్ - సలం కర్మన్ రోమన్‌లో " తవాకుల్ " [3] తవాకెల్ అని కూడా అంటారు.[4][5][6]) (1979 ఫిబ్రవరి 7న జన్మించింది.[6]) తవాకెల్ యేమన్ పత్రికావిలేఖరి, రాజకీయవాది మరియు " అల్- ఇస్లాహ్ (యేమన్)" అనే రాజకీయ పార్టీ మరియు యేమన్ మానవహక్కుల సభ్యురాలు. " వుమెన్ జర్నలిస్ట్ వితౌట్ చైంస్ " (2005లో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ స్థాపనసభ్యులలో ఆమె ఒకరు) కు ఆమె నాయకత్వం వహించింది. [3] అరబ్ విప్లవంలో భాగంగా మొదలైన యేమన్ విప్లవంలో ఆమె పాల్గొని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తించబడింది.[7][8] 2011 నోబెల్ బహుమతి శాంతి పురస్కారం అందుకున్నవారిలో ఆమె ఒకరుగా ఉంది.[9] ఈ బహుమతి అందుకుని ఆమె యేమని మొదటి నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న వ్యక్తిగా మరియు మొదటి అరబ్ స్త్రీగా [10] మరియు నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న రెండవ ముస్లిం స్త్రీ మరియు చిన్నవయసులో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న వారిలో ద్వీతీయస్థానం పొందిన వ్యక్తిగా గుర్తించబడింది.[11] 2005 నుండి కర్మన్ పత్రికావిలేఖరిగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.[3][12]

title: జానకీ శపథం

text: ఆదిభట్ల నారాయణదాసు హరికథా పితామహునిగా సుప్రసిద్ధి పొందిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఆయన సంగీత, సాహిత్య, నృత్య కళలను మేళవించి హరికథ అన్న కొత్త ప్రక్రియను తయారుచేసిన సృజనశీలి. హరికథా సంప్రదాయం అవిచ్ఛిన్నంగా సాగుతూండడం ఆయన గొప్పదనానికి నిదర్శనం. సంగీత విద్వాంసునిగా ఆయన విజయనగర సంస్థానాధీశుని అభిమానాన్ని చూరగొన్నారు. నడుముకు పైపంచ బిగించి, గంధం పెట్టుకుని, మెడలో మాలవేసి హరికథను ప్రారంభిస్తూ "శంభో" అని నినదిస్తే చుట్టుపక్కల గ్రామాలకు ఆయన కంఠం వినవచ్చేదంటారు. నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వంటి ప్రముఖులు ఆదిభట్ల వారి అనితర సాధ్యమైన విస్తృత ప్రతిభకు ఆశ్చర్యపోయారు. ఆయన రచించిన పరిమితమైన హరికథల్లో ఇది ఒకటి.

title: అడాయీ యోనత్

text:
"అడాయి యోనత్ " (, ) (జననం 1939 జూన్ 22)
ఇటాలియన్ క్రిస్టలోగ్రాఫర్ అయిన ఆమె రిబోసం నిర్మాణం గురించి చేసిన పరిశోధనలతో అంతర్జాతీయంగా గుర్తించబడుతుంది. ఆమె ప్రస్తుతం " హెలెన్ అండ్ మిల్టన్ ఏ కిమ్మెల్మాన్ బయోమాలిక్యులర్ స్ట్రక్చర్ మరియు అసెంబ్లీ ఆఫ్ ది వైజ్మెన్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైంస్ డైరెక్టర్‌గా బాధ్యత వహిస్తుంది. 2009 లో ఆమె రసాయనశాస్త్రంలో " నోబెల్ బహుమతి " అందుకున్నది. ఆమె ఈ బహుమతిని వెంకటరామన్ రామక్రిష్ణన్ మరియు థోమస్ ఏ స్టెయిజ్ లతో కలిసి అందుకున్నది. ఆమె 10 ఇజ్రాయిల్ నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలలో మొదటి మహిళా నోబెల్ పురస్కార గ్రహీతగా గుర్తించబడుతుంది.
అలాగే మిడిల్ ఈస్ట్‌లో సైంస్‌లో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న మొదటి మహిళగా కూడా గుర్తించబడుతుంది. 45 సంవత్సరాలలో రసాయశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న మొదటి మహిళగా కూడా గుర్తించబడుతుంది. అయినప్పటికీ ఆమె మహిళగా నోబెల్ బహుమతి అందుకోవడంలో ప్రత్యేకత ఏమీ లేదని అభిప్రాయపడింది.
యోనత్ (née Lifshitz)
జెరుసలేం లోని జ్యూలా క్వార్టర్స్‌లో జన్మించింది.
ఆమె తల్లితండ్రులు హిల్లెట్ మరియు లిఫ్‌షిత్జ్ జియోనిస్ట్ యూదులు. వారు పాలస్తీనా నుండి ఇజ్రాయిల్ రూపొందించక ముందు (1933) వలస వెళ్ళారు.
ఆమె తండ్రి రబ్బీ (మతసంబంధిత విషయాలను బోధించేవాడు). ఆయన రబ్బినికల్ కుటుంబం నుండి వచ్చాడు. వారు జెరుసలేంకు వచ్చిన తరువాత గ్రోసరీవ్యాపారం ఆరంభించారు. అయినప్పటికీ అది నిర్వహించడం కష్టమని గ్రహించారు. వారు ఇరుకైన క్వార్టర్లలో ఇతర కుటుంబాలతో కలిసి నివసించేవారు. ఆమె తన ఙాపకాలను వివరించే సమయంలో పుస్తకాలు చదవడం మాత్రమే ఆమెను చురుకుగా ఉంచేదని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చింది. ఒక వైపు పేదరికం బాధిస్తున్నప్పటికీ ఆమె తల్లితండ్రులు ఆమెను " బెయిట్ హకెరం (జరుసలేం) " కు పంపారు.
ఆమె తండ్రి తన 42వ సంవత్సరంలో మరణించిన తరువాత వారు తమ నివాసం టెల్ అవివ్‌కు మార్చుకున్నారు.
తరువాత యోనత్‌కు " టిచాన్ హదాష్ హై స్కూల్ " అంగీకారం లభించింది. ఆమె తల్లి ఆమె కొరకు ట్యూషన్ ఫీజు కట్టడానికి బదులుగా ఆమె విద్యార్ధులకు గణితపాఠాలు బోధించింది.
ఆమె హమాస్ ఖైదీల నిబంధనరహిత విడుదల కొరకు పిలుపు ఇచ్చింది.

title: గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్

text: గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ (Spanish:[ɡaˈβɾjela misˈt̪ɾal]) (7 ఏప్రిల్ 1885 - 10 జనవరి 1957) సుప్రసిద్ధ స్పానిష్ కవయిత్రి. ఆమె సాహిత్యానికి ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని పొందారు. లాటిన్ అమెరికాలో జన్మించిన తొలి నోబెల్ బహుమతి స్వీకర్తగా ఆమె చరిత్ర సృష్టించారు.[1] కష్టాలమయమైన జీవితాన్ని గడపవలసి వచ్చినా కవిత్వంతో సాంత్వన పొందారు.[2]

title: కైలాశ్ సత్యార్థి

text: hi==నోబెల్ శాంతి బహుమతి - 2014 == బాలల హక్కుల కార్యకర్త కైలాస్ సత్యార్థి 2014 నోబెల్ శాంతి బహుమతికి ఎంపికయ్యారు. కైలాస్ సత్యార్థి, పాకిస్తాన్ బాలిక మలాలా యూసుఫ్ జాయ్ కు నోబెల్ బహుమతి సంయుక్తంగా దక్కింది. నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న 7వ భారతీయుడు కైలాస్ సత్యార్థి. 1990 నుంచి కైలాస్ సత్యార్థి బాలల హక్కుల కోసం పాటుపడుతూ ఇంత వరకు 80వేలమంది చిన్నారులకు వెట్టి చాకిరి నుంచి విముక్తి కలిగించారు. బాల కార్మిక వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా కైలాస్ గ్లోబల్ మార్చి కూడా నిర్వహించారు. ఆయన రుగ్మక్ అనే సంస్థను స్థాపించి బాలల సంక్షేమానికి కృషి చేస్తున్నారు.మధ్యప్రదేశ్ లోని విదిశ ప్రాంతానికి చెందిన ఆయన బాలల హక్కుల కోసం అవిరాళ పోరాటం చేశారు. బాలకార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలన, మానవ హక్కులు, అనాథ చిన్నారుల సంక్షేమం కోసం కృషి చేస్తున్నారు. కైలాశ్ సత్యార్థి న్యూఢిల్లీలో నివసిస్తూ తన కార్యకలాపాలు కొనసాగిస్తున్నారు. ఆయనకు భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు. ఆయన పోరాటాలకు గుర్తింపుగా పలు అంతర్జాతీయ అవార్డులు దక్కాయి.[3][19][20]

title: కోల్‌కాతా

text: భారతదేశంలో 19-20 శతాబ్దాల మధ్యకాలంలో బెంగాల్ శిల్పశైలి మరియు మతవిశ్వాసం సంప్రదాయకంగా విభిన్నమైన సంస్కృతికి బెంగాల్ కేంద్రస్థానం అయింది. కోల్ కతలో ప్రాంతీయ సంప్రదాయరీతులను నాటకాలు, కళ, చలనచిత్రాలు మరియు సాహిత్యం రూపాలలో ప్రదర్శించే ఏర్పాట్లు జరగడం వలన అత్యధికమైన అభిమానులను సంపాదించుకుంది. భారతదేశంలో నోబుల్ బహుమతి అందుకున్న వారిలో పలువురు కొల్ కతలో జన్మించిన వారే. వీరు కళారంగంలోనూ, విజ్ఞానరంగంలోనూ మరియు ఇతర రంగాలలోనూ నోబుల్ బహుమతి అందుకున్నారు. కొల్ కత నగరంలో తయారు చేయబడుతున్న చలనచిత్రాలకు జాతీయస్థాయి గుర్తింపు ఉంది. జాతీయస్థాయిలో గుర్తింపు పొందిన అకాడమీ ఆప్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా, క్రికెట్ గ్రౌండ్స్ వంటివి కెల్ కతలో ఉన్నాయి. మిగిలిన భారతీయ నగరాలకంటే ప్రత్యేకంగా కెల్ కత ఫుట్ బాల్ సంబంధిత క్రీడలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

title: నోబెల్ బహుమతి పొందిన భారతీయులు

text: సంప్రదాయ అర్థశాస్త్రం తరతరాలుగా విస్మరిస్తూ వచ్చిన 'జన సంక్షేమం' పైకి అందరి దృష్టీ మళ్లేలా చెయ్యటం అమర్త్య సేన్ ఘనత. సామాజిక కార్యాచరణకు వ్యక్తి సంక్షేమమే మౌలికమన్న భావనను తోసిపుచ్చుతూ, సామాజిక సంక్షేమాన్ని బలంగా ప్రతిపాదించి, ఈ ఆధునిక కాలంలో 'అభివృద్ధి' దిశను మార్చటం ద్వారా అమర్త్యసేన్ ఐరాస కార్యాచరణను కూడా ప్రభావితం చెయ్యగలిగాడు. ఆర్థిక సంస్కరణలకు ముందు విద్య, వైద్యం, ఆహార లభ్యత వంటివి సంస్కరించినప్పుడే నిజమైన ఆర్థిక పురోభివృద్ధి సాధ్యమని ప్రభుత్వాలు గుర్తించేలా నొక్కి చెప్పటం సేన్ విశిష్ట కృషి.

title: నోబెల్ బహుమతి

text: 1968వ సంవత్సరపు శరీరధర్మ శాస్త్రం లేక వైద్య శాస్త్రానికి నోబెల్ బహుమతి గెలుచుకున్న ముగ్గురిలో హర్‌గోవింద్ ఖొరానా ఒకరు. మిగిలిన ఇద్దరు అమెరికాకు చెందిన కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయ ఆచార్యులు రాబర్ల్ డబ్ల్యు. హాలీ, రెండవ వాడు హర్‌గోవింద్ ఖురానా, మూడవ వ్యక్తి బెథెస్టాలోని నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్‌లో పనిచేస్తున్న పరిశోధకులు మార్షల్ డబ్ల్యు. నిరెన్‌బెర్గ్. అవిభక్త భారతదేశాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వారు పరిపాలిస్తున్న కాలంలో పశ్చిమ పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని రాయ్‌పూర్ గ్రామంలో హిందూ దంపతులకు జన్మించాడు. రాయ్‌పూర్ గ్రామం కేవలం వంద మంది జనాభా గల చిన్న గ్రామం. బాగా పేద కుటుంబం అయినా ఖురానా తండ్రి కొడుకును బాగా చదివించాడు. 1945లో అప్పటి ప్రభుత్వ సహకారంతో ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళి లివర్‌పూల్ విశ్వవిద్యాలయంలో పిహెచ్.డి చేసే అవకాశం లభించింది. విజ్ఞాన శాస్త్రంలో ‘మాలిక్యులర్ బయాలజీ’ అనే కొత్త శాఖకు పునాది వేసి ఇందులో విశేషమైన కృషి చేసారు. 1958 నుండి 1968 వరకు కేవలం 5 సార్లు మాత్రమే వైద్యశాస్త్రంలో అత్యుత్తమ కృషికి ఇవ్వబడిన నోబెల్ బహుమతి జన్యుశాస్త్రంలో జరిగిన పరిశోధనకు ఇవ్వటం మాలిక్యులర్ బయాలజీ యొక్క ప్రాముఖ్యాన్ని తెలుపుతుంది.

title: ఐర్లాండ్

text: 20 వ శతాబ్దంలో ఐర్లాండు సాహిత్యంలో నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న నాలుగు విజేతలు: జార్జి బెర్నార్డు షా, విలియం బట్లరు యేట్సు, శామ్యూలు బెకెటు, సీమాసు హేనీ. నోబెల్ బహుమతి విజేత కానప్పటికీ జేమ్సు జోయిసు 20 వ శతాబ్దానికి చెందిన అత్యంత ముఖ్యమైన రచయితలలో ఒకరిగా పరిగణించబడుతున్నాడు. జోయిసు 1922 నవల " ఉలిస్సేస్ " ఆధునిక సాహిత్యంలో అత్యంత ముఖ్యమైన రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. అతని జీవితం ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 16 న డబ్లిన్లో "బ్లూంసుడే" గా జరుపుకుంటారు. [155] ఐరిషు రచయిత మేరీన్ ఓ కాధైన్ నవల " క్రే నా కాయిల్ " ఆధునిక కళాఖండంగా గౌరవించబడుతుంది. ఇది పలు భాషల్లోకి అనువదించబడింది.

title: ఎన్ రికో ఫెర్మి

text:
కేంద్రక భౌతిక శాస్త్రం (నూక్లియర్ ఫిజిక్స్) కు పితృ తుల్యుడు ఎన్ రికో ఫెర్మి అని ఎంతో మంది చెబుతూ ఉంటారు. ఈ మాటలు అక్షర సత్యాలు. శృంఖల రసాయన చర్యల గురించి మొదటిసారిగా చెప్పినవాడు ఫెర్మియే అని అంగీకరింపక తప్పదు.
ఎన్ రికో ఫెర్మి (29 సెప్టెంబరు 1901 - 28 నవంబరు 1954) ఇటాలియన్ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు ప్రయోగాత్మక భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఈయన "చికాగో పైల్-1", "మొదటి నూక్లియర్ రియాక్టర్" వంటి వాటిని అభివృద్ధికి కృషిచేశారు. ఈయన తన సేవలను "క్వాంటం సిద్ధాంతం" మరియు "సాంఖ్యక గతిశాస్త్రం" లలో వినియోగించాడు. ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త రాబర్ట్ ఓప్పెంహైమర్తో కలిసి ఈయన "ఆటం బాంబు" పితామహుడుగా పిలువబడ్డాడు. అణుశక్తికి సంబంధించిన అనేక పేటెంట్లు పొందాడు. ఈయన 1938 లో ప్రేరిత రేడియోధార్మికత మరియు ట్రాన్సురేనిక్ మూలకాలు కనుగొన్నందుకు గాను భౌతిక శాస్త్రమందు నోబెల్ బహుమతి పొందాడు.
ఈ భౌతిక శాస్త్రవేత్త జన్మస్థలం రోమ్ మహా నగరం. విద్యార్థి దశ నుంచీ ఈయన చాలా చురుకైన వాడు. 21 యేండ్ల వయస్సులోనే పీసా యూనివర్శిటీ నుంచి ఎక్స్-కిరణాల విభాగం నుంచి ఈయన పి.హెచ్.డి పట్టా పొందడం ఎంతయినా ఆశ్చర్యకరం. 1927 లో రోమ్ విశ్వవిద్యాలయంలో భౌతికశాస్త్రంలో ఉపన్యాసకునిగా ఫెర్మి సరికొత్త జీవితం ప్రారంభమైనది. 1929 నాటికే ఆయన తెలివితేటల కారణంగా ఇటాలియన్ అకాడమీకి సభ్యుడు కాగలిగాడు. ఇది చాల అరుదైన గౌరవ ప్రథమైన విషయమని చెప్పాలి. 1934 లో దాదాపు పదేళ్ళ పరిశోధనల తరువాత - భౌతి శాస్త్రాన్ని మలుపు తిప్పే అంశాలను ఫెర్మి వెల్లడించాడు.
ఒక మూలకం నెమ్మదిగా ప్రయాణిస్తున్న న్యూట్రాన్ చేత తాడనం చెందినప్పుడు ఆ మూలకం రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో ఈ మూలకం మరో మూలకంగా కూడా పరివర్తన చెందుతుంది. ఈ ఆవిష్కరణ నూక్లియర్ ఫిజిక్స్ కు బీజాల వంటివని ఎవరైనా ఆమోదిస్తారు. అంతే కాదు, 1933 లో ఫెర్మి "న్యూట్రినో" అనే కీలక పరమాణు కణాన్ని కనుగొన్నాడు. న్యూట్రాన్ల చేత పరమాణువులను తాడనాలకు గురిచేసి ఈయన 80 దాకా కృత్రిమ పరమాణు కేంద్రకాలను ఉత్పత్తి చేయగలిగాడు.
ఆ కాలంనాటికి ఇటలీ బాగా సంక్షోభంలో ఉంది. ముస్సోలిని నియంతృత్వం విజృంభిస్తూ ఉండేది. ఈ కారణంగా ఫెర్మి అమెరికా వెళ్లిపోయాడు. 1938 లో ఈయనకు నోబెల్ బహుమతి లభ్యమైనది. కాగా 1939 లో కొలంబియా యూనివర్శిటీ ఫిజిక్స్ ప్రొఫెసర్ గా నియమించబడ్డాడు. 1944 లో అమెరికా పౌరునిగా నమోదయ్యాడు.
ఎన్ రికో ఫెర్మికి తన పరిశోధనలే లోకం. ఆయన ప్రయోగాలు చేసేటప్పుడు ఎంతగానో అంకితమైపోయేవాడు. ఒకసారి ప్రయోగం కోసం ఒక పరికరాన్ని ఫెర్మి తన గదిలోకి తీసుకుని వస్తున్నాడు. ఇంతలో ఎవరో కొత్త వ్యక్తి ఆయనకు ఎదురయ్యాడు. ప్రొఫెసర్ ఫెర్మిని కలుసుకోవటం కోసం వచ్చానని చెప్పాడు. "అలాగే! కాస్సేపు ఇక్కడే కూర్చోండి కొంచెం సేపట్లో ప్రొఫెసర్ ఫెర్మిని మీదగ్గరికి పంపుతాను" అని చెప్పి గదిలోకి వెళ్ళీపోయాడు ఫెర్మి. ప్రయోగం విజయవంతంగా పూర్తి చేశాక ఫెర్మి ఆ కొత్త వ్యక్తి దగ్గరికి వెళ్ళీ "నేనే ఫెర్మిని. మీకేం కావాలి?" అని అడిగాడు. పరిశోధనల పట్ల ఫెర్మికి ఉన్న ఆసక్తి, అంకిత మనస్తత్వం చూసి, ఆ కొత్త వ్యక్తి పులకరించిపోయి ఉంటాడు.

title: అబ్దుస్ సలం

text: మహమ్మద్ అబ్దుస్ సలం (పంజాబీ, ; ; 29 జనవరి 192621 నవంబర్ 1996), పాకిస్తానీ సిద్ధాంత భౌతికశాస్త్రవేత్త. 20వ శతాబ్ది సిద్ధాంత భౌతిక శాస్త్ర రంగంలో సుప్రసిద్ధ వ్యక్తి, 1979లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని ఎలక్ట్రోవీక్ యూనిఫికేషన్ సిద్ధాంతం విషయమై చేసిన కృషికి షెల్డన్ గ్లాషోవ్, స్టీవెన్ వీన్ బర్గ్ లతో కలిసి పంచుకున్నారు. అబ్దుస్ సలం నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న మొట్టమొదటి పాకిస్తానీయుడు, సైన్స్ విభాగంలో నోబెల్ బహుమతి పొందిన తొలి ముస్లిం, ఏ విభాగంలోనైనా ఇస్లామిక్ దేశం నుంచి నోబెల్ అందుకున్నవారిలో రెండవవారు (మొదటి వ్యక్తి ఈజిప్టు నుంచి అన్వర్ సాదత్).

title: మలేరియా

text: 1880లో ఫ్రెంచి సైన్యంలో వైద్యుడైన చార్లెస్ లూయీ ఆల్ఫోన్సె లావెరెన్ అల్జీరియాలో పనిచేస్తున్నప్పుడు ఎర్రరక్తకణాలలో ఈ పరాన్న జీవులను కనుగొన్నాడు. ఈ పరాన్న జీవులే మలేరియా కారకాలని మట్టమొదటిసారిగా ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాడు[3]. దీని వలన, తరువాత కనుక్కున్న ఇంకొన్ని విశేషాల వలన ఈతనికి 1907లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఆల్ఫోన్సె కనుక్కున్న ఈ పరాన్న జీవికి ప్లాస్మోడియం అనే పేరును ఎట్టోర్ మర్చియఫవా మరియు ఎంజెల్లో చెల్లి అనే ఇద్దరు ఇటలీ శాస్త్రవేత్తలు నిర్ణయించారు[4]. ఇది జరిగిన తరువాత సంవత్సరానికి, కార్లోస్ ఫిన్లే, అనే క్యూబా డాక్టరు ఈ పరాన్న జీవులు దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తాయని ప్రతిపాదించాడు. 1898లో సర్ రొనాల్డ్ రాస్ భారతదేశంలో పరిశోధన చేస్తున్నప్పుడు దానిని నిరూపించాడు. అందుకు గాను రొనాల్డ్ రాస్‌కు 1902లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది[5].

title: కోల్‌కాతా

text: రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ నోబెల్ బహుమతి పొందిన తొలి భారతీయుడు. అతుల్ చంద్రచటర్జీ లండన్ సివిల్ సర్వీస్ ఎంట్రన్స్ పరీక్షలో మొదటి స్థానాన్ని పొందిన భారతీయుడు. జగదీష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ ఖ్యాతినార్జించిన తొలి భారతీయ శాస్త్రజ్ఞుడు. రామకృష్ణ పరమహంస స్వామి వివేకానంద అంతర్జాతీయ స్థాయి హిందుప్రచార కర్త. మదర్ థెరిస్సా సుభాష్ చంద్ర బోస్ సత్యజిత్ రే

title: నోబెల్ బహుమతి

text: ఆధునిక కాలంలో భారతీయ కవిత్వానికి ఒక మైలురాయిగా నిలిచి దేశ విదేశాలలో భారతీయ కీర్తి పతాకను ఎగురవేసిన మహా కవులలో ఆధునికుడు రవీంద్రనాథ్ టాగూర్. ప్రపంచంలో ఒకే కవి వ్రాసిన రెండు గీతాలను రెండు దేశాలు తమ జాతీయ గీతాలుగా చేసుకున్న ఘనత గల ఒక మహాకవి రవీంద్రనాధ్ టాగూర్. భారత, బంగ్లాదేశ్ రెండింటికి ఆయన వ్రాసిన గీతాలే జాతీయ గీతాలు ఇంతేగాకుండా తన కవితా సంపుటం ‘గీతాంజలి’కి 1913వ సంవత్సరపు సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి పొంది భారత కీర్తి బావుటాను ఎగురవేసిన భారత ముద్దుబిడ్డ నోబెల్ బహుమతి పొందిన మొదట ఆసియావాసి. సంపూర్తిగా సలలితమైన కొత్తవైన, సొగసైన పద్యాలతో ఆయనలో నిబిడీకృతమై ఉన్న నైపుణ్యంతో, కవితా చాతుర్యాన్ని పాశ్చాత్య సాహిత్యంలో కొంత భాగమైన ఇంగ్లీషు భాషలో తన స్వంత పదాలతో వ్యక్తపరచినందులకు నోబెల్ బహుమతి ఆయనకు ఇవ్వబడింది. గాంధీ, నెహ్రుల తరువాత భారతదేశంలో ప్రసిద్ధులైన వ్యక్తులలో రవీంద్రనాధ్ టాగూర్ ఒకరు.

title: అమర్త్యా సేన్

text: అమర్త్య కుమార్ సేన్ (జ. నవంబరు 3 1933, శాంతినికేతన్, భారతదేశం) భారతీయ తత్త్వ శాస్త్రవేత్త, ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి స్వీకరించిన తొలి భారతదేశపు ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త. 1998లో కరువు, మానవ అభివృద్ధి సిద్ధాంతము, సంక్షేమ ఆర్థిక శాస్త్రము, పేదరికమునకు కారణములు మరియు political liberalism లలో చేసిన విశేష కృషికి నోబెల్ బహుమతి లభించింది. సంక్షేమ రంగంలో విశేష కృషి చేసినందులకు అతనికి 1998లో ఈ ఉన్నతమైన బహుమతి లభించింది.

title: పోర్చుగల్

text: సెరెబ్రల్ ఆంజియోగ్రఫీ మరియు లికోటమీని అభివృద్ధి చేసిన ఒక పోర్చుగీస్ వైద్యుడు అయిన ఎగాస్ మోనిజ్ - 1949 లో ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ లో నోబెల్ బహుమతి అందుకున్నాడు. అతను అందుకున్నాడు. పోర్చుగీస్‌లో నోబెల్ బహుమతి మొదటి అందుకున్న మొదటి పౌరుడుగా కూడా ఆయన ప్రత్యేకత సాధించాడు.

title: జార్జి బెర్నార్డ్ షా

text: జార్జి బెర్నార్డ్ షా (George Bernard Shaw) (జులై 26 1856 - నవంబర్ 2 1950) ఐర్లాండు కు చెందిన ఒక ప్రముఖ రచయిత. డబ్లిన్‌లో జన్మించి ఇరవై సంవత్సరాల వయసులో లండన్ కు వెళ్ళి తన జీవితమంతా అక్కడే గడిపాడు. అతని రచనా వ్యాసాంగములో 60కి పైగా నాటకాలు రాశాడు. ప్రపంచంలో నోబెల్ బహుమతి (1925) తో పాటు ఆస్కార్ బహుమతి (1938) కూడా పొందిన ఏకైక వ్యక్తి బెర్నార్డ్ షా. 94 సంవత్సరాల వయసులో కన్నుమూశాడు.

title: యుగోస్లేవియా

text: భారతదేశంలో కుష్టు వ్యాధిగ్రస్తులకు విశేష సేవలు చేసి నోబెల్ శాంతి బహుమతి పొందిన మదర్ థెరీసా యుగోస్లేవియా దేశానికి చెందినది.

title: శామ్యూల్ బెకెట్

text: బెకెట్ కి నోబెల్ బహుమతి వార్త వినగానే బెకెట్ భార్య 'ప్రళయం' అని, చాలా చెడ్డపని జరిగింది అని ఆప్తమిత్రుడు, పారిస్ లో ఆయన ఏజెంట్ అయిన ఒక వ్యక్తి గట్టిగా అరిచారట!

title: నోబెల్ బహుమతి పొందిన భారతీయులు

text: కీలమైన కాంతి ధర్మాన్ని ఒడిసిపట్టినందుకు చంద్రశేఖర వెంకట రామన్ (సి.వి.రామన్) నోబెల్ అందుకున్నాడు. కాంతి ప్రయాణంలో ఒక అణువు వద్ద ఫోటాన్లు ఎంతగా పరివ్యాప్తమవుతాయన్న దానిని బట్టి ఆయా పదార్ధాల ధర్మాలను గ్రహించవచ్చన్న రామన్ ప్రతిపాదన భౌతికశాస్త్రంలో కొత్తద్వారాలు తెరుస్తూ 'రామన్ ఎఫెక్ట్' పేరు మీద చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. ఆధునిక లేజర్ల నుంచి రేడియేషన్ వినియోగం వరకూ ఎన్నింటికో ఇదే భూమిక. శాస్త్ర (సైన్స్) రంగంలో నోబెల్ సాధించిన తొలి శ్వేతజాతీయేతరుడు మన రామనే!

title: గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్

text: ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్న తొలి చిలీ దేశస్థురాలిగా ఆమె ప్రసిద్ధి పొందారు. డిసెంబరు 10, 1945న నోబెల్ బహుమతి ఆమెకు పొందారు.[2] 2000 సంవత్సరం నుంచి మిస్ట్రాల్ పేరు మీదుగా పురస్కారాన్ని ఏర్పాటుచేసి కవులకు ప్రదానం చేస్తున్నారు.[2] ఆమె మరణించినప్పుడు చిలీ ప్రభుత్వం మూడు రోజుల పాటు జాతీయ సంతాప దినాలుగా ప్రకటించింది.[2]

title: నోబెల్ కవిత్వం (పుస్తకం)

text:
నోబెల్ కవిత్వం పుస్తకాన్ని కవి, అనువాదకుడు ముకుంద రామారావు రచించారు. ప్రతిష్ఠాత్మక నోబెల్ బహుమతిని పొందిన కవుల జీవితవిశేషాల్ని, కవిత్వశైలిని రాసి, వారి ముఖ్యమైన కవితలను అనువాదం చేసి ఈ సంకలనాన్ని రూపొందించారు.
ముకుంద రామారావు నోబెల్ కవుల గురించి వ్యాసాలు, కవిత్వానువాదాలు వ్యాసాలుగా ఫిబ్రవరి 2010 (తొలి సంచిక) నుంచి పాలపిట్ట మాసపత్రిక ధారావాహికగా ప్రచురించారు. ఆ వ్యాసాలను సంకలనంగా మార్చి 2013లో నిషిత పబ్లికేషన్స్ ద్వారా ప్రచురించారు. గ్రంథానికి గుడిపాటి గౌరవ సంపాదకునిగా వ్యవహరించగా, ఎ.కె.ప్రభాకర్, కె.పి.అశోక్ కుమార్ సంపాదకత్వ బాధ్యతలు వహించారు. ముఖపత్రం డిజైన్ రమణజీవి తయారుచేయగా, ప్రముఖ విమర్శకులు, అనువాదకుడు డా.వెల్చేరు నారాయణరావు ముందుమాట రాశారు. సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ లాంగ్వేజెస్, మానసగంగోత్రి, మైసూరు వారు పుస్తక ప్రచురణకు ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించారు.
1901 సంవత్సరం నుంచి కవిత్వరచన ద్వారా నోబెల్ బహుమతి పొందిన కవులందరి జీవిత విశేషాలు, కవిత్వ విశేషాలు దీనిలో పొందుపరిచారు. ముందుమాటలో వెల్చేరు నారాయణరావు ఈ పుస్తకంలోని విషయాల గురించి "1901 నుంచి 2011 వరకూ నోబెల్ బహుమానం అందుకున్న కవుల జీవితకథలు సంగ్రహంగా చెప్పి, వాళ్ళ కవిత్వంలో మచ్చుతునకలు కొన్ని అనువాదం చేసి బహుమానంగా ఇచ్చారు"
నోబెల్ కవిత్వంలో ప్రతి కవినీ పరిచయం చేయడంలో సమతుల్యత పాటించారు. "కవుల జీవిత వివరాలు సంగ్రహంగా చెప్పడంలో ముకుంద రామారావు గారు మంచి నేర్పు చూపించారు. అనవసరమైన విషయాలు చెప్పకుండా ఉండడంలోనూ, అవసరమైన సమాచారం తప్పకుండా ఇవ్వడంలోనూ జాగ్రత్త పడ్డారు. ఏ కవినీ ఆకాశానికెత్తేసే ప్రయత్నం చేయలేదు. ప్రతి కవి జీవితంలోనూ మంచీ చెడ్డా రెండూ చూపించి ఇంత గొప్ప కీర్తి పొందిన కవులు కూడా మనలాంటి మామూలు మనుషులే సుమా అనే జ్ఞాపకం మనకి కలిగేలా చేశారు. నోబెల్ బహుమానాలు ఇవ్వడంలో వున్న రాజకీయాలనీ, ఏమరుపాట్లనీ వదిలిపెట్టకుండా, సున్నితంగా చూపించారు." అంటారు వెల్చేరు నారాయణరావు.

title: మోదడుగు విజయ్ గుప్తా

text: ముందడుగు విజయ్‌గుప్తా, మత్స్య సాగుల పరిశోధకులు, జీవ శాస్త్రవేత్త. ఆయనకు 2005 లో "వరల్డ్ ఫుడ్ ప్రైజ్" లభించింది. ఆయన తక్కువ వ్యయంతో మంచినీటి చేపల వ్యవసాయం గూర్చి చేసిన అభివృద్ధికి గానూ ఈ బహుమతి ఆయనకు లభించింది. ఈయన ఈ అవార్డు అందుకున్న ఆరవ భారతీయుడు. ఈ అవార్డు పొందిన తొలి ఆంధ్రుడిగా చరిత్ర పుటలకెక్కారు.

title: డోరిస్ లెస్సింగ్

text: బ్రిటన్‌కు చెందిన ప్రముఖ రచయిత్రి నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి గ్రహీత డోరిస్ లెస్సింగ్ మరణించారు. ఆమెకు 2007లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. 88 ఏళ్ల వయస్సులో ఈ అవార్డును అందుకున్ని సాహిత్యంలో నోబెల్ అందుకున్న అదిపెద్ద వయస్కురాలిగా రికార్డు సృష్టించారు. దాదాపు 80 గ్రంథాలు రాసిన డోరిస్ సమకాలీన సాహిత్యంపై బ్రిటన్‌లో బలమైన ముద్రవేశారు. నటకాలు, కవిత్వం, చిన్న కథలు, నాన్ ఫిక్షన్, ఒపెరా ఇలా సాహిత్యం లోని అన్ని విభాగాల్లోనూ డోరిస్ రచనలు చేశారు.

title: యునివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, లాస్ ఏంజెల్స్

text: ప్రాంగణం‌లో అతి పొడవైన కట్టడం రాల్ఫ్ బంచ్ పేరు మీద ఉన్నది, అతను పాలెస్టైన్‌లో యూదులు మరియు అరబ్బుల మధ్య ఆర్మిస్టైస్ ఒప్పందం కుదిర్చినందుకు గాను 1950వ సంవత్సరపు నోబెల్ శాంతి బహుమతి అందుకున్న ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ పట్టభద్రుడు. బంచ్ హాల్ యొక్క ద్వారం మీద అతని విగ్రహం, ఫ్రాంక్లిన్ D. మర్ఫి స్కల్చర్ గార్డెన్‌ను చూస్తూ ఉంటుంది. అతను యూరోపియన్ నేపథ్యం లేని మొదటి వ్యక్తి ఇంకా నోబెల్ పురస్కారంతో సత్కరించబడిన మొదటి UCLA పట్టభద్రుడు.

title: నోబెల్ శాంతి బహుమతి

text: శాంతికి విఘాతం కలిగించే పేదరికాన్ని మరియు దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు ఆమె చేసిన కృషికి 1979 లో మదర్ థెరీసాకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి అందచేసారు.బహుమతి గ్రహీతలకు మర్యాద పూర్వకంగా ఇచ్చే సాంప్రదాయ విందును నిరాకరించి $192,000 నిధులను భారతదేశం లోని పేద ప్రజలకు ఇవ్వవలసినదిగా కోరుతూ, భౌతికపరమైన బహుమతులు ప్రపంచంలోని అవసరార్ధులకు ఉపయోగపడినపుడే వాటికి ప్రాముఖ్యత వుంటుంది అన్నారు.మదర్ థెరీసా ఈ బహుమతిని అందుకున్నపుడు ఆమెను "ప్రపంచశాంతిని పెంపొందించేందుకు మనము ఏమి చేయగలం?" అని అడిగారు."ఇంటికి వెళ్లి మీ కుటుంబాన్ని ప్రేమించండి" అని చెప్పారు.ఈ విషయం పై ఆమె తన నోబెల్ ఉపన్యాసంలో ఈ విధంగా అన్నారు:"పేద దేశాలలోనే కాక ప్రపంచం మొత్తంలో నేను పేదరికాన్ని చూసాను, కానీ పాశ్చాత్య దేశాలలోని పేదరికం తొలగించడం కష్టం.నేను వీధులలో ఆకలిగొన్న వానిని కలిసినపుడు అతనికి కొంత అన్నము, ఒక రొట్టెముక్క ఇచ్చి తృప్తిపడతాను. నేను అతని ఆకలిని తొలగించగలిగాను.కానీ ఒక వ్యక్తి గెంటివేయబడినపుడు, పనికిరాని వ్యక్తిగా భావించబడినపుడు, ప్రేమింపబడనపుడు, భీతిల్లినపుడు, సమాజంచే వెలివేయబడినపుడు-ఆ రకమైన పేదరికం చాల బాధాకరమైనది మరియు నా దృష్టిలో తొలగించుటకు కష్టమైనది." గర్భ స్రావాన్ని 'ప్రపంచ శాంతికి అతి పెద్ద విఘాతంగా' ఆమె పేర్కొన్నారు.

title: నోబెల్ బహుమతి పొందిన భారతీయులు

text: ఆంగ్ల రచయిత, సాహిత్యంలో 2001 నోబెల్ గ్రహీత వి.ఎస్ నైపాల్ ట్రినిడాడ్‌లో పుట్టి, బ్రిటన్‌లో పెరిగినా భారతీయ సంతతివాడే. పర్యావరణంపై ఐరాస అంతర్ ప్రభుత్వ ప్యానల్ సభ్యుడిగా మన దేశానికి చెందిన ఆర్.కె.పచౌరీ నోబెల్ శాంతి బహుమతిని అల్‌గోరెతో పంచుకున్నాడు. 1907లో సాహిత్యంలో నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న ప్రముఖ బ్రిటన్ రచయిత రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ 1865లో ముంబాయిలో జన్మించాడు. సికిందరాబాదు లో మలేరియాపై పరిశోధనలు సాగించిన రోనాల్డ్ రాస్ (బ్రిటన్ పౌరుడు).. ఉత్తరాఖండ్‌లో జన్మించాడు. 1902లో వైద్యంలో నోబెల్ అందుకున్నాడు.

title: కొంగర జగ్గయ్య

text: నోబెల్ పురస్కారము అందుకున్న రవీంద్రుని గీతాంజలిని "రవీంద్ర గీతా" అనే పేరుతో తెలుగులోకి అనువాదించారు. గీతాంజలికి ఇది తొలి తెలుగు అనువాదం. రవీంద్రనాథ ఠాగూరు రాసిన నాటకం సాక్రిఫైస్ (Sacrifice) ను తెలుగులోకి "బలిదానం" అనే పేరుతో అనువదించాడు.2004, మార్చి 5 న 76 సంవత్సరాల వయసులో చెన్నైలో గుండెపోటుతో జగ్గయ్య మరణించాడు..రెండవ సంపుటి