query: మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితిని ఎప్పుడు స్థాపించాడు?

title: మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి

text: మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో దళితుల హక్కుల మరియు సాధికారిత కోసము ఏర్పడిన సంఘము. ఎస్సీ రిజర్వేషన్లను కూడా బీసీ రిజర్వేషన్ల తరహాలో ఎ,బి,సి,డిలుగా వర్గీకరించి సామాజిక, ఆర్థిక స్థితిగతులను అనుసరించి ఉన్న రిజర్వేషన్లను వాటికి పంచి కేటాయింపులు చేయాలన్నది ఎస్సీ రిజర్వేషన్ వర్గీకరణ డిమాండ్. ఈ డిమాండ్ మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి ప్రధానాశయం. ఈ సంఘాన్ని మంద కృష్ణ మాదిగ 1994, జూలై 1న గుంటూరు జిల్లా ఈదుముడి గ్రామంలో స్థాపించారు.

title: వికలాంగుల హక్కుల పొరాట సమితి

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో వికలాంగుల హక్కుల పోరాట సమితి (వి.హెచ్. పి. ఎస్ ) 28.08.2007 నాడు బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్ లో ఆవిర్భవించింది. ఇది ఒక గొప్ప చారిత్రాత్మక రోజుగా చెప్పవచ్చు ఎందుకుంటే తరతరాలుగా అనేక అణచివేతలను, సామాజిక వివక్షతలను ఎదుర్కొంటూ జీవితాలను కొనసాగిస్తున్న వారికి రాష్ట ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలలో సరైన ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వడం లేదని, అంతేకాక ఆవర్గాలకు రావల్సినంతగా సంక్షేమ వాటా కేటాయించకుండా మరుగున పెట్టించే ప్రయత్నం గత ప్రభుత్వాలు చెయ్యడం జరిగింది. అలాంటి సమస్యలు అదిగమించేందుకు వికలాంగులకు ప్రజాస్వామికమైన పద్ధతిలో ఒక సంఘం అవసరం అని భావించిన సామజిక ఉద్యమ నేత మంద కృష్ణ మాదిగ నిర్ణయం ప్రకారం వికలాంగుల హక్కుల పోరాట సమితి (వి. హెచ్. పి. ఎస్) బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్ లో ఆవిర్భవించడం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో ప్రదానంగా రాష్ట్రంలో వివిధ రూపాలలో ఉన్న వికలాంగుల సంఘాల నాయకులు పాల్గొని వాళ్ళ సంక్షేమానికి సంబంధించి తీర్మానాలు మరియు డిమాండ్స్ ప్రవేశపెట్టారు అంతేకాక ఉద్యమ నిర్మాణం పై ఏవిదమైన ఉద్యమం నిర్మించాలి ఎవరి సహాయం తీసుకోవాలి అనేదానిపై చర్చ, అందులో అప్పటికే మాదిగ దండోరా ప్రతి గ్రామం నుండి మొదలుకొని రాష్ట్ర మొత్తం వ్యాపించి ఉండటం వాళ్ళ మాదిగ దండోరా మరియు దండోరా కార్యకర్తలే ఉద్యమానికి పూర్తి సైనికులుగా పనిలో ముందుంటారని తీర్మానం చెయ్యటం జరిగింది. దానితో పలు వికలంగులలో ఉన్న వివిధ విభాగాల నుండి కూడా కమిటీ లలో ప్రాతినిధ్యం తీసుకొని ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు. ఇందులో చాలా మంది వికలాంగులు హైదరాబాద్ లోనే హాస్టల్ విద్యార్థులుగా ఉండే వాళ్ళు ప్రధాన నాయకత్వంలో ముందు వరుసలో ఉన్నారు. అంతే కాక ఇందులో మహిళా వికలాంగుల విభాగం ఏర్పాటు చెయ్యడం జరిగింది.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: 'మాదిగ దండోర' మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి (యం.ఆర్.పి.ఎస్) మాదిగ మరియు మాదిగ అనుబంధ కులాలు తేది 1994 జూలై 7 రోజున (ఇదుముడి గ్రామం, ప్రకాశం జిల్లా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో 20 మంది యువకులతో ఏర్పడిన) ఎస్సి రిజర్వేషన్స్ ఎస్సి కులాల జనాభా నిస్పతి ప్రకారం విభజించి, దళితుల్లో అత్యదికంగా వెనుకబడిన కులాలకు న్యాయం చెయ్యాలనే డిమాండ్ తో దండోరా ఉద్యమం, ( మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి-యం, అర్, పి, ఎస్) మంద కృష్ణ మాదిగ నాయకత్వంలో ముందుకు వచ్చింది. అణగారిన కులాల ఆత్మగౌరవం, సమన్యాయం పంపిణి విలువల కేంద్రంగా బయలుదేరిన దండోరా ఉద్యమం అనతికాలం లోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో బలమైన ఉద్యమం సంస్థగా ఎదిగి, అణగారిన కులాల గొంతుకగా నిలిచింది. ఒక ప్రవాహంగా ప్రజాక్షేత్రంలో దండోరా ఉద్యమం తెచ్చిన కొత్త చైతన్యం అనేక ప్రజా ఉద్యమాలకు ఆదర్శంగా నిల్చింది. ఉదాహరణకు రాష్ట్రంలో వచ్చిన దోలుదెబ్బ, నంగరబెరి, చాకిరేవు దెబ్బ, తుడుందెబ్బ మొదలైన దళిత బహుజన కులాల ఆత్మ గౌరవం, హక్కుల పోరాటాలు దండోరా స్ఫూర్తితో వచ్చాయి. దండోరా ఉద్యమం తెచ్చిన కొత్త ప్రశ్నలు, పోరాట రూపాలు, విలువలు అప్పటికే నిర్మాణమైన దళిత ఉద్యమ అవగాహనా పరిదిని తాత్వికంగా విస్తృత పరిచింది. ప్రభుత్వాలను సైతం దిగివచ్చేవిదంగా నిర్మాణమైన దండోరా ఉద్యమం ఇతర రాష్ట్రాలలో వచ్చిన మాంగ్ (మహారాష్ట్ర), అరుందతియ (తమిళనాడు) మాదిగల (కర్ణాటక) ఎస్సి వర్గీకరణ ఉద్యమానికి చైతన్యాన్ని అందించింది. మొత్తం పైన దేశంలో సరికొత్త చర్చను పెట్టి కులనిర్ములన, ఫులే-అంబేద్కర్ ఉద్యమాలు నేడు దళితుల్లో అత్యదికంగా వెనుకబడిన ఎస్సి కులాల అనుభవం, హక్కులు, వాటాల పునాదిగా నిర్మాణం కావాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కిచేప్పింది.

title: ఎస్సీ వర్గీకరణ

text: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొత్తం షెడ్యూల్డ్ కులాలకున్న 15 శాతం రిజర్వేషన్ ను వర్గీకరించి అప్పటి 59 కులాలకు దామాషా ప్రకారం పంచిపెట్టాలన్నది ఎస్సీ వర్గీకరణ డిమాండ్. దీన్ని 1972 నుంచి మాదిగ కులస్తులు ఏదోక రూపంలో చేస్తూవచ్చారు. పలువురు మాదిగ కులస్తులైన ప్రజాప్రతినిధులు అప్పటి ముఖ్యమంత్రులకు విజ్ఞప్తులు, వినతులు అందించారు. 1994లో ఎస్సీ వర్గీకరణ లక్ష్యంగా మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి (ఎం.ఆర్.పి.ఎస్.) ఏర్పడింది. రాడికల్ గా పూర్వజీవితం గడిపిన మంద కృష్ణ మాదిగ దీని వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు, వామపక్ష ఉద్యమాలతో సంబంధం ఉన్న కృపాకర్ కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు. 1990 దశకంలో ఉద్యమం ప్రాచుర్యాన్ని సాధించుకుంది. లక్ష్యం తేలికగా వివరించేదిగా ఉండడం, రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల్లో ఆయా కులస్తులు నివసిస్తూండడం, సంవత్సరాలుగా డిమాండ్ ఉన్నా ఒకేసారి ఉద్యమరూపం దాల్చడం వంటివి దీనికి అనుకూలతలయ్యాయని మానవహక్కుల ఉద్యమకారుడు కె.బాలగోపాల్ పేర్కొన్నారు. ఐతే సరళంగా వివరించగల ఉద్యమ లక్ష్యాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడంలో సంక్లిష్టమైన పద్ధతులు పాటించడం కొంత ఇబ్బందికరమైందని ఆయన భావించారు.

title: ప్రపంచంలోని కొత్త ఏడు అద్భుతాలు

text: న్యూస్ వీక్/వార్తల వారంలో ఒక వ్యాసము ప్రకారం 10 మిలియన్ల బ్రేజిలియన్లు జూలై వరకు పోరాట వ్యాజ్యములో వోటు వేసినారు. ఈ సంఖ్య ఉహించునది న్యూ సెవెన్ వండర్స్ సంస్థ ఎప్పుడు ప్రచారము గురించి అటువంటు వివరాలను ప్రకటించలేదు.

title: వికలాంగుల హక్కుల పొరాట సమితి

text: రాష్ట్రంలో ఉన్న అన్ని 23 జిల్లాలలో వికలాంగుల హక్కుల పోరాట సమితి కమిటీలు వేసి దానితో పాటు రా ష్ట్రం లో ఏర్పాటు చేసిన భారీ బహిరంగ సభను నిర్వహించుటకు గాను అన్నిగ్రామాల నుండి మొదలుకొని రాష్ట్రంలో బలమైన ఉద్యమ నాయకత్వం నిర్మించడంలో మాదిగ దండోరా పాత్ర చాల గొప్పది. నిజాం కాలేజీలో నిర్వహించిన సభ చాలా ఉన్నతమైనది. ఈ సభను అడ్డుకోవటానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అనేక అడ్డంకులను సృష్టించి ఇబ్బందులకు గురిచేసే ఆలోచనలో ఉంటే మంద కృష్ణ మాదిగ దృఢసంకల్పంతో కుట్రల్ని భగ్నం చేసి, ప్రపంచానికి ఆదర్శ ఉద్యమంగా నిలబెట్టారు.

title: మారొజు వీరన్న

text: భౌగోళిక తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బహుజన రాజ్యం ఏర్పడాలనే లక్ష్యం, నినాదంతో మారోజు వీరన్న తెలంగాణ మహాసభను స్థాపించారు. 1997 ఆగస్టు 11న సూర్యాపేట పట్టణంలో వేలాది మందితో తెలంగాణ రాష్ట్ర సదస్సు నిర్వహించి, తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన మలి దశ ఉద్యమానికి ఆ రోజు మారోజు ఊపిరులూదారు. అణగారరిన కులాలు, జాతులు, తెగలను ఐక్యం చెయ్యడానికి దళిత బహుజన మహాసభ స్థాపించారు. ఐక్య రాజకీయ ఉద్యమాల నిర్వహణ కోసం మహాజన ఫ్రంట్‌ను రూపొందించారు. విద్యార్థులను బహుజన రాజ్య నిర్మాణానికి కార్యోన్ముఖులను గావించడానికి 1998 ఆగస్టు 18న బహుజన ప్రజాతంత్ర విద్యార్థి సమాఖ్య (బీడీఎ్‌సఎఫ్) స్థాపించారు. చారిత్రక అస్తిత్వ ఉద్యమమైన మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి (మాదిగ హక్కు దండోరా) ఉద్యమ ప్రభావం వీరన్నపై ప్రగాఢంగా ఉంది. దీంతో అనేక ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ కమ్యూనిటీలను విడి విడిగా సంఘటితం చేయడానికి మారోజు వీరన్న అనేక అణగారిన కులాలకు సంఘాలను వ్యవస్థాపించారు.

title: దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

text: వేంకటేశ్వరరావు తొలిరచనను స్ఫష్టంగా గుర్తించవలసి ఉంది. అయితే ఆయన రచనలను బట్టి ఎనిమిదో తరగతిలోనే ఆయన రాసిన హాస్య సంభాషణలు, ఉత్తరాలు వివిధ పత్రికల్లో ప్రచురితమైయ్యేవని ఆధారాలున్నాయి. కవిత్వ రచన మాత్రం కళాశాల మ్యాగజైన్ లో ప్రచురితమైన ‘జీవితనావ’ (1992) గానే తెలుస్తోంది. కళాశాల మ్యాగజైన్ లోనే తన మిత్రుల పేర్లతో కథలు, కవితలు రాసినట్లు తన ఆత్మకథ మొదటి భాగం‘దార్ల ఆత్మకథ నెమలికన్నులు’లో రాసుకున్నారు. ఇది త్వరలోనే విడుదల అవుతుంది. మానవీయ సంబంధాల విచ్చిన్నతను సృజనీకరిస్తూ ఈయన రాసిన మొదటి కథ ‘‘డాబామామ్మగారు’’ (1996) ఆంధ్రజ్యోతిలో ప్రచురితమైంది. తర్వాత సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో చేరిన తర్వాత అక్కడ జరిగిన సంఘటన నేపథ్యంతో ‘‘రాఖీ’’ అనే కథను రాశారు. అలా కొన్ని కథల్ని రాసినా, తర్వాతి కాలంలో తన రచనా వ్యాసంగాన్ని కవిత్వం పైనే మరలించారు. తన జీవితంలో ఎదురైన అనుభవాల నేపథ్యంతో రాసిన వచన కవితలను ‘‘దళిత తాత్త్వికుడు’’(2004) పేరుతో ప్రచురించారు. మరికొన్ని కవితలను కలిపి 2016లో ‘‘నెమలికన్నులు’’ కవిత్వాన్ని ప్రచురించారు.*అంతర్జాతీయ అంతర్జాల పత్రిక ‘ది క్రైటీరియన్’లో అనువాదమైన దార్ల వెంకటేశ్వరరావు కవిత పరిశోధన, బోధనారంగంలో స్థిరపడిన తర్వాత పరిశోధకుడు, విమర్శకుడిగా తన సాహితీప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. గ్రంథరూపంలో వచ్చిన రచనల వివరాలు:విశ్వవిద్యాలయంలో చేరిన తర్వాత డా.బి.ఆర్ . అంబేద్కర్ రచనలు, ప్రసంగాల ప్రభావం వల్ల తన ఆలోచన మరింత పదునుదేరిందని పేర్కొన్నారు. అంతకు ముందు తమ స్వగ్రామంలో అంబేద్కర్ జయంతి, వర్థంతులు జరిపినప్పటికీ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో చేరిన తర్వాతనే దళితవాదం పట్ల నిజమైన అవగాహన ఏర్పడిందని చెప్పుకున్నారు. అయితే, సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో కూడా దళిత సంఘాల్లో మాదిగ విద్యార్థులను దూరం పెట్టడాన్ని గమనించడంతో విద్యార్థులు ‘దళిత విద్యార్థి సంఘం’ (డి.ఎస్.యు) ఏర్పరిచారు. దీన్ని ‘దండోరా విద్యార్థి సంఘం’ అని పరోక్షంగా పిలిచేవారు. డి.ఎస్.యుతో పాటుగానే ‘మాదిగ సాహిత్యవేదిక’ను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ సంఘం, సాహిత్యవేదిక వ్యవస్థాపకుల్లో వేంకటేశ్వరరావు కూడా భాగస్వామిగా ఉన్నారు. మాదిగ సాహిత్యవేదిక ఆధ్వర్యంలో వెలువడిన‘‘మాదిగచైతన్యం’’ కవితాసంకలనంతో తెలుగుసాహిత్య చరిత్రలో ‘మాదిగసాహిత్యం’ అనే ధోరణి ఒకటి ప్రారంభమైంది. దీనికి ప్రధాన సంపాదకుడు నాగప్పగారి సుందర్రాజు. సంపాదకుడుగా దార్ల వేంకటేశ్వరరావు ఉన్నారు. ఈయనతో పాటు మరికొంతమంది సంపాదకవర్గ సభ్యులుగా ఉన్నప్పటికీ ఆ కవితాసంకలనం సంపాదక బాధ్యతలన్నీ వేంకటేశ్వరరావు నిర్వహించారు. ఈ పుస్తకాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించిన సమీక్షకుడికి సంపాదకుడుగా తన వాదాన్ని వినిపిస్తూ వేంకటేశ్వరరావు ఒక ప్రతివిమర్శ వ్యాసాన్ని రాశారు. ఆ తర్వాత దళిత సాహిత్యం రాస్తున్నప్పటికీ, తెలుగులో మాదిగ సాహిత్య దృక్పథంపైనే తన దృష్టిని కేంద్రీకరిస్తున్నారు. ఈయన రచనల్లో మార్క్సిజం పట్ల సానుభూతి కనిపిస్తున్నా దేశీయ అవసరాలు, భావజాలవ్యాప్తిలో భాగంగా దళిత, బహుజన సాహిత్యాన్నే విస్తృతంగా రాస్తున్నారు. అస్ఫృశ్యతను ప్రధాన కారణంగా చూసినప్పుడు, అది పాకీవాళ్ళు, మాదిగల పట్లనే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. జస్టీస్ రామచంద్రరాజు కమిషన్ నివేదిక ప్రకారం పాకీవాళ్ళు (రెల్లి) కూడా మాదిగ ఉపకుల జాబితాకే చెందుతారు. అందువల్ల దళితులంటేనే మాదిగలుగా గుర్తించాలనేది దార్ల వెంకటేశ్వరరావు వాదన. దళితుల గురించి దళితులైనా, దళితేతరులైనా ఎవరు రాసినా దళితుల్లోని ‘అస్ఫృశ్యత’నే ప్రధాన కేంద్రంగా చేసుకున్నారు. కనుక, మాదిగ సాహిత్యమే దళిత సాహిత్యానికి మూలమని, మాదిగ సాహిత్యం దళితసాహిత్యం నుండి ఆవిర్భవించినట్లు చెప్పకూడదనీ, దళితసాహిత్యమే మాదిగ సాహిత్యం నుండి పుట్టుకొచ్చిందనీ దార్ల వెంకటేశ్వరరావు ప్రతిపాదిస్తారు.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: భారతదేశం అనేక సామాజిక ఉద్యమాలకు నిలయం ఉన్నది దానితో పాటు ఇక్కడ కులం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది ఈలాంటి సమయంలో కులం, మతం పరమైన అంశాలను పక్కన పెట్టి మానవత దృక్పదంతో అలోచించి ఫులే, అంబేద్కర్ స్ఫూర్తితో ముందుకు నడుస్తూ వివద రకాలైన ఉద్యమ నాయకులు ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. దండోరా ఉద్యమం మాదిగ కులాల కేంద్రంగా ప్రరంబమైనప్పటికి విశాల సర్వజనిన సమస్యలపైన మానవీయ కోణం లో, కుల మతాలకు అతీతంగా సమాజంలో సామాజికంగా, ఆర్థికంగా, అసమానతలకు, నిరాదరణకు గురైన 1. వికలాంగులు 2. వృద్దులు 3. వితంతువుల 4. చిన్న పిల్లల గుండె ఆపరేషన్ ఉద్యమాలకు మాతృకగా నిలిచి అస్తిత్వా లేదా గుర్తింపు రాజకీయాల పరిదిని దాటి పోరాటాలను నిర్మించడం ద్వారా ఒక కొత్త ఒరవడిని ఆదర్శాలను ప్రజా ఉద్యమాలకు అందించింది.అంతేకాకుండా ఈ బాదితసమూహాలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వివిధ సంక్షేమ పథకాలు ప్రవేశపెట్టడానికి కారణమైంది. ఐతే ఈ మానవీయ ఉద్యమాల నేపథ్యంలో వస్తున్నా అనేక చర్చనీయ అంశాలను, ప్రభుత్వ పాలసీ విధానాలను, సవాళ్ళను సంక్లిష్టతలను విస్తృతంగా చర్చించాల్సిన అవసరం కొత్తగా ఏర్పడిన తెలంగాణ మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో ఎంతైనా ఉంది.కానీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మంద కృష్ణ మాదిగ గారు తనదైన పద్ధతిలో అనేక ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ రాష్ట్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వాలు సమాజంలో వివిధ రకాలైన వివక్షతలను ఎదురుకుంటున్న వర్గాలకు నేను మీకు అండగా ఉంది మీ సంక్షేమానికి తోడ్పడుతానని ముందుకు వచ్చి నిలబడుతూ కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆ వర్గాల సంక్షేమానికి తోడ్పాటు ఇచ్చే విధంగా చెయ్యటం జరిగింది అందులో ప్రధాన ఉద్యమాలు.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: వై ఎస్ రాజశేకర్ రెడ్డి ప్రభుత్వంలో (2005) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో గుండె జబ్బుల చిన్నారులకు ఉచిత వైద్యం చెయ్యాలనే దృక్పదంతో మంద కృష్ణ మాదిగ గారు దండోరా అద్వర్యంలో ఉద్యమానికి స్వీకారం చుట్టారు.

title: మాదిగ

text: మాదిగ కులం చారిత్ర పరంగా అట్టడుగుస్థాయిలోనికి అణచివేయబడినది. ప్రస్తుతం వారి సాంఘిక-ఆర్థిక స్థితి షెడ్యూల్డ్ కులంగా వర్గీకరణ ప్రభావంవల్ల మెరుగుపడింది. దళిత ఉద్యమకారుడు లెల్లే సురేశ్ ఈ కులం గురించి 2004లో తీసిన డాక్యుమెంటరీ చిత్రం మహాదిగ విమర్శనాత్మకంగా ప్రశంసలు పొందింది.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: న్యాయాన్యాయాలతో ప్రమేయం లేకుండా అంతా మాకే దక్కాలనుకోలేను.మాదిగలు సంఘటితమై గొంతు విప్పిన తరువాతే కదా సమస్య చర్చకొచ్చింది. మరి ఆ ఉపతెగల వాళ్లు గొంతు విప్పే స్థితికి ఎప్పుడు రావాలి? దానికి ఎన్ని దశాబ్దాలు పడుతుంది? అప్పటిదాకా వారికి రావలసిన వాటా ఏదీ అందకుండానే పోవాలా?రిజర్వేషన్ అంటే ఏమిటో, మానవ హక్కులు అంటే ఏమిటో తెలియని స్థితిలో వాళ్లింకా ఉన్నారు. వాళ్లకు చెందవలసిన అవకాశాల్ని వారికి ఇవ్వకపోతే మన బ్రతుక్కి అర్థం లేదు.స్వార్థం అనేది మనిషిని ఎదుటి వారికి జరిగే అన్యాయాన్ని చూడనివ్వదు. మనము, మన కుటుంబం, మన వర్గం తప్ప మరి దేన్నీ పట్టించుకోనివ్వదు.అన్యాయం జరిగిన వర్గం వైపు ఉండాలనే నిజాయితీ ఉంటే, ఎదుటి వారికి జరిగిన అన్యాయం కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.అదే మనిషికి స్థిరమైన నడక నేర్పుతుంది. (ఆంధ్రజ్యోతి 9.8.2013) ఎంఆర్‌పిఎస్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడైన కృష్ణ మాదిగ వికలాంగుల పక్షాన, హృద్రోగుల పక్షాన, వృద్ధులు, వితంతువుల పక్షాన కూడా పోరాటాలు చేశారు.

title: భారతీయ రైలు రవాణా వ్యవస్థ

text:
ఆ తరువాతి సంలో విద్యుత్ లోకోమోటివ్ దేశంలో మొదటిసారిగా ప్రవేశపెట్టబడింది. కానీ ఇంతలో మొదలైన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారతీయ రైల్వేలు బ్రిటిష్ వారి యుద్ధ అవసరాలకు దేశం వెలుపల కూడా ఉపయోగించడ్డబడ్డాయి. దీంతో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే సరికి రైల్వేలు భారీగా నష్టపోయి ఆర్థికంగా చతికిల పడ్డాయి. ఆ తరువాత 1920 సంలో ప్రభుత్వం రైల్వే సంస్థల నిర్వహణను హస్తగతం చేసుకొని ఇతర ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవహారాల పరిధి నుండి రైల్వే ఆర్థిక వ్యవహారాలను తప్పిస్తూ నిర్ణయం తీసుకొంది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అన్ని రైళ్ళను మధ్య-ఆసియాకు తరలించి మరియు రైల్వే కర్మాగారాలను ఆయుధ కర్మాగారాలగా ఉపయోగించడంతో రైల్వే రంగం దారుణంగా చచ్చుబడి పోయింది. స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో (1947)రైల్వేలోని పెద్ద భాగం అప్పట్లో కొత్తగా నిర్మించబడిన పాకిస్తాన్ దేశంలోకి వెళ్ళిపోయింది. నలభై రెండు వేర్వేరు రైల్వే సంస్థలు, అందులోని ముప్పై రెండు శాఖలు అప్పటిలోని భారత రాజరిక రాష్ట్రముల యొక్క సొత్తు, అన్నీ ఒకే సముదాయంలో కలిసి ఏకైక సంస్థగా రూపొందుకొంది. ఆ సంస్థకు "భారతీయ రైల్వే సంస్థ"గా నామకరణ చేసారు.
సం 1952 లో అప్పటి వరకు వివిధ సంస్థల ఆధీనంలో వున్న రైల్వే మార్గాలను ప్రాంతాల వారీగా విభజిస్తూ మొత్తం ఆరు ప్రాంతీయ విభాగలను ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది. భారత దేశపు ఆర్థిక పరిస్థితి నెమ్మదిగా చక్కపడటంతో అన్ని రైల్వే ఉత్పత్తులూ దేశీయంగానే తయారు చేయటం మొదలయ్యింది.
1985 సం నాటికి బొగ్గుతో నడిచే ఆవిరి యంత్రాలను తొలగించి డీజిల్ మరియు విద్యుత్ ఇంజిన్లను వాడటం మొదలయ్యింది. 1995 సం నాటికి రైల్వే రిజర్వేషన్ సదుపాయాన్ని కంప్యుటరైజ్ చేసారు.

title: భారతదేశంలో రిజర్వేషన్

text: ప్రస్తుతం, రోజువారీ ఆచరణలో, రిజర్వేషన్‌లు 69% కంటే తక్కువ స్థాయిలోనే అమలు చేయబడుతున్నాయి, అయితే వీటి అమలు రిజర్వేషన్ యేతర విభాగ విద్యార్థులు ఎంత మంది చేరారనే సంఖ్యా బలం ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది. కులాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోకుండా (రిజర్వేషన్ లేదా రిజర్వేషన్ యేతర) మొత్తం 100 సీట్లు అందుబాటులో ఉన్నట్లయితే, మొదటి, రెండో యోగ్యతా స్థాయి జాబితాలను తయారు చేసి మొదటిదానిలో 31 మరియు రెండోదానిలో 50 సీట్లు ఉండేలా, 69% మరియు 50% రిజర్వేషన్‌లను అమలు చేస్తారు. రిజర్వేషన్ యేతర విభాగానికి చెందిన విద్యార్థులు 31 సీట్ల జాబితాలో కాకుండా 50 సీట్ల జాబితాలో స్థానాలు పొందినట్లయితే వారిని సూపర్-న్యూమరరీ కోటాలో చేర్చుకుంటారు (అంటే) ఈ విద్యార్థులకు సీట్లను 100కు చేరుస్తారు. 31 సీట్ల జాబితాను రిజర్వేషన్ యేతర బహిరంగ ప్రవేశ జాబితాగా మరియు 69 సీట్లను 69% రిజర్వేషన్ సూత్రం (30 సీట్లు ఓబీసీలకు, 20 సీట్లు ఎంబీసీలకు, 18 సీట్లును ఎస్సీలకు మరియు 1 సీటు ఎస్టీలకు కేటాయిస్తారు) ప్రకారం భర్తీ చేస్తారు. సమర్థవంతమైన రిజర్వేషన్ శాతం 31 మంది జాబితాలో కాకుండా, 50 మంది జాబితాలో ఎంత మంది రిజర్వేషన్ యేతర విభాగ విద్యార్థుల ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడివుంటుంది. ఒక గరిష్ఠ సందర్భంలో, మొత్తం 19 (31 నుంచి తీసుకున్న సీట్లను తీసుకొని 50 జాబితా చేసినప్పుడు) రిజర్వేషన్-యేతర విభాగ విద్యార్థులు కావొచ్చు, ఇటువంటి సందర్భంలో మొత్తం రిజర్వేషన్లు 58% (69/119) మాత్రమే అమలు చేయబడతాయి; అయితే దీనిని 19% సీట్లను రిజర్వేషన్ యేతర విభాగపు విద్యార్థులకు కల్పించిన రిజర్వేషన్‌గా, అప్పుడు 69+19) /119 లేదా 74% రిజర్వేషన్‌లు అమలు చేయబడినట్లు భావించవచ్చు! మరో గరిష్ఠ సందర్భంలో 31 జాబితాకు చేర్చిన 19 సీట్లను రిజర్వేషన్ యేతర విభాగం నుంచి తీసుకున్నట్లయితే, ఇటువంటి పరిస్థితిలో ఎటువంటి సూపర్-న్యూమరరీ సీట్లు సృష్టించబడవు, రాష్ట్ర చట్టం ప్రకారం 69% రిజర్వేషన్‌లు అమలు చేయబడతాయి.

title: మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి

text: హిందూ పత్రికలోని వార్త ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ పత్రికలోని వార్త

title: మాదిగ

text: మాదిగ (మదిగ, మాదర, ఆది జంబవ, మాతంగి, మక్కాలు, మాదిగ, మాదిగారు గా కూడా పిలువబడుతుంది) దళితులకు చెందిన సమూహం. వారు దక్షిణ భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్నాటక, తమిళనాడు మరియు ఉత్తర భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలలో షెడ్యూల్డ్ కులం గా వర్గీకరింపబడినవారు. షెడ్యూల్డ్ కులాల జాబితాలో 32వకులం మాదిగ . ఈ కులస్తులు పూర్వం చచ్చిన పశువుల తోలుతీసి చెప్పులు కుట్టడం, చావులకు పెళ్ళిల్లకు డప్పుకొట్టడం చేసే వారు. రాష్ట్ర షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభాలో 16% మాదిగలున్నారు. విద్యా ఉద్యోగరంగాలలో తమ వాటా కోసం మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి (ఎం.ఆర్.పి.ఎస్) ని మంద కృష్ణ మాదిగ స్థాపించారు.

title: జముకుల కథలు

text: ఓరుగల్లులో ఆనాడు ఓరుగంటి ఎల్లమ్మ అనే ప్రసిద్ధ దేవత వుండేది. ఈ ఎల్లమ్మనే రేణుక అని కూడా పిలిచేవారు. కాకతీయుల కాలంలో బవనీలు అంటే మాదిగ స్త్రీలు ఎల్లమ్మ కథను వీరావేశంతో చుపుతూ వుండేవారనీ, వారుపయోగించే జవనిక... జుకజుం, జుకజుం జుమ్మంటూ వీనుల విందుగా నాదం సాగేదనీ, క్రీడాభిరామంలో ఈ విధంగా ఉదహరింప బడి ఉంది.రేణుకా దేవి జమదగ్ని మహ్యాముని భార్య, పరశురాముని తల్లి, తండ్రి ఆజ్ఞను అనుసరించి పరశురాముడు తన తల్లి తలను ఖండించగా తలకాయ మాదిగ వాడలో పడిందట. శిరస్సు లేకుండా వున్న విగ్రహం ముందు నగ్న నృత్యంతో పూజిస్తూ వుండేవారట. నగ్నంగా వున్న ఈ విగ్రహాల ముందు స్త్రీలు కూడా నగ్నంగా పూజిస్తూ నాట్యం చేస్తూ వుండేవారట. ఈ నృత్యాలలో జవనికల వాయిద్యం వుత్తేజాన్ని కలిగించేదట.

title: సర్పంచి

text: రిజర్వేషన్ కేటాయించిన స్థానాలలో, రిజర్వేషన్ ఉన్నవారు ఎవరు లేనట్లయితే, లేక రిజర్వేషన్ ఉన్నా వారు సర్పంచి పదవికి పోటీ చేయనట్లయితే ఉప సర్పంచిగా ఎన్నుకోబడిన వ్యక్తే సర్పంచిగా (ఇన్‌ఛార్జి సర్పంచిగా) బాధ్యతలు స్వీకరిస్తాడు.

title: వేముల ఎల్లయ్య

text:
వేముల ఎల్లయ్య, వరంగల్ జిల్లాలోని జనగామ తాలూకా, 1973 జూలై 06 లో జన్మించాడు.. కానీ ప్రస్తుతం నల్గొండ జిల్లాలో ఉంటున్నారు. అతి సాదారణమైన నిరక్ష్యరస్యత కుటుంబంలో జన్మించిన ఎల్లయ్య అత్యంత ప్రామాణికమైన ఉస్మానియా యునివర్సిటీలో పరిశోధన చేస్తున్నారు. ఎల్లయ్య తన మాదిగ జాతికి సమాజంలో జరుగుతున్నటువంటి అన్యాయాలు అవమానాలు, హినత్వంతో అమానుషంగా బడపతున్న స్థితిని, మాదిగ సంస్కృతి, ఆచార వ్యవహరాలను తన కక్క నవలలో అతిసులభమైన తెలంగాణ మాండలికంలో సాదారణ ప్రజలకు అర్థం అయ్యేవిధంగా వివరించాడు. ఎల్లయ్య దండోరా ఉద్యమంలో కీలకంగా పనిచేస్తూ మరొకవైపు తనదైన శైలిలో విమర్శనాత్మనత్మకమైన నవల, కవిత్వం, కవితలు, సాహిత్యం, కథలు వ్రాస్తు తెలుగు సాహిత్యం, దళిత సాహిత్యం లలో చర్చ పెడుతూ దళితుల సాహిత్యం, మాదిగల సాహిత్యంలో తమదైన శైలిలో వ్రాయాలని చాల మందికి స్ఫూర్తినిస్తూ తెలుగు సాహిత్య రంగంలో ముందుంటున్నారు. అంతేకాక ఇతను తిరుగుబాటు సాహిత్యాన్ని కూడా బయటకు తిసుకరావడంలోను కీలక పాత్ర పోషించారు. దానితో పాటు మాదిగ జీవితాన్ని అవపొసనా పట్టిన ఎల్లయ్య మాదిగ జాతి యొక్క భాష, సంస్కృతి, చరిత్ర లపై కూడా నితంతరం కృషి చేస్తున్నారు. సాహిత్య సభలు, సాహిత్య సమీక్షలు, సాహిత్య పత్రికలతో మాదిగ సమాజాన్ని తనదైన శైలిలో చైతన్య పరుస్తున్నాడు.
ఈ రోజు కక్క నవల ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధి గాంచిన యునివర్సిటీలో పరిశోధన పత్రంగా గుర్తించబడింది. మాదిగ జాతి యొక్క ఔన్యత్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాడు. చెప్పులు కుట్టిన చేతులే చరిత్రను తిరగరాయ బడతాయనడానికి వేముల ఎల్లయ్య నిదర్శనం.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: 14 మంది యువకులతో ప్రారంభమైన దండోరా.. ఒక చిన్న గ్రామం ఇదుముడి, ప్రకాశం జిల్లా నుండి మొదలై రాష్ట్రంలో ఉన్న ప్రతి మాదిగ గూడెంలో దండోరా జెండా ఎగిరే విధంగా మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి (యం.అర్.పి.ఎస్) కృషి చేసింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో ఎస్సి రిజర్వేషన్స్ అన్ని కూడా పెద్ద మొత్తంలో ఒక సామాజిక వర్గం అనుభావిస్తుందని మిగతా సామాజిక వర్గాలైన మాదిగ మాదిగ ఉప కులాలు విద్య, ఉద్యోగ, రాజకీయ, ఆర్థిక సామజిక అంశాలలో స్వాతంత్ర్యం వచ్చి దాదాపు 50 ఏండ్ల అన్ని రంగాలలో వెనుకబడి ఉన్న కులం మాదిగ కులం చెప్తూ మాకు కూడా అన్ని రంగాలలో సమానమైన అవకాశాలు కావాలంటూ నినదిస్తూ ముందుకు రావడం జరిగింది.

title: నాగప్పగారి సుందర్రాజు

text:
గోవధ నిషేధించాలని హిందూత్వ శక్తులు ఎప్పట్నుంచో చేస్తున్న ఉద్యమం దళితహక్కులకు భంగమని గుర్తించి నిర్మొహమాటంగా దాన్ని ఖండిస్తూ రాశాడు. మనుషుల్ని అంటరానివాళ్ళుగా చేసి ఆవుల్ని దేవతలుగా పూజించే హిందూ సంస్కృతిని తాత్త్వికంగా ఎండగట్టాడు. మాదిగ సంస్కృతినీ హక్కుల్నీ కాపాడుకోవటమంటే ఏంటో రాసి చూపించాడు. అనంతపురం జిల్లా మాదిగవాడల్లో కాగిన మాదిగ జీవితాలను రంగరించి తన సొంత మాదిగ బతుకుతో జోడించి ‘మాదిగోడు’ కతల్ని 1998లో తీసుకొచ్చాడు. ఈ పుస్తకం తెలుగు మాదిగ మాదిగేతర సాహిత్యలోకంలో పెను సంచలనం తెచ్చింది.
ఆయన 2000 జూలై 17 న మరణించాడు. అది కారంచేడులో దళితులపై హత్యాచారం జరిగిన రోజు కావడం యాదృచ్చికం. నాగప్పగారి సుందర్ రాజు చనిపోయిన తర్వాత ఆయన గురించి సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ దార్ల వెంకటేశ్వరరావు ‘ఒక మాదిగ స్మృతి’ నాగప్పగారి సుందర్రాజు పరిచయం పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.దళితులు, మాదిగల జీవితాల్ని సాహిత్యీకరించాలనుకున్న సుందర్రాజు జీవితాన్ని తెలుసుకోవడానికి మాత్రం ఆ పుస్తకమే ఏకైక ఆధారం కావడం విచిత్రం.

title: వి. ప్రకాశ్

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిని స్థాపించినవారిలో వి. ప్రకాశ్ ఒకరు. 2008లో తెరాస పార్టీ నుండి వెళ్లిపోయారు. 2009, జూన్ లో ఎమ్మెల్సీ దిలీప్ కుమార్తో కలిసి తెలంగాణ విమోచన సమితిని స్థాపించారు. తెలంగాణ శక్తివంతమైన నెట్వర్క్ తెలంగాణ దోస్తీకి సలహాదారుగా ఉన్నారు.

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: మంద కృష్ణ మాదిగ మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి సంఘ స్థాపకుడు.వరంగల్ జిల్లా హంటర్‌రోడ్డు శాయంపేటలో జన్మించారు.

title: ఇందిరా గాంధీ

text: స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలోనాయకులకు బ్రిటిష్ ఆరు ఏ క్షణాన అరెస్టు చేస్తారో తెలిసేది కాదు. కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల మీద ఎప్పుడు దాడి చేస్తారో కూడా తెలిసేది కాదు. ఒకరి నుండి ఒకరికి వార్తలు చేరటం కష్టంగా ఉండేది. అటువంటి సామయంలో ఇందిర తన స్నేహితులతో కలసి "వానర సేన" ను ఏర్పాటు చేసింది.

title: ఎస్సీ వర్గీకరణ

text:
షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను కులాల వారీగా వర్గీకరించడాన్ని ఎస్సీ వర్గీకరణగా పేర్కొంటారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం (ప్రస్తుతం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఉంది)లో ఎస్సీ వర్గీకరణ అంశం సంవత్సరాలుగా నలిగింది. రాష్ట్రం విడిపోయాకా సమస్య రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ తెరపైకి వస్తూనేవుంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాలో ఉద్యోగాలు, అవకాశాలు మాల కులస్తులకే ఎక్కువగా లభిస్తున్నాయని, సమన్యాయం కోసం షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను దామాషా ప్రకారం వర్గీకరించాలని మాదిగ కులస్తులు డిమాండ్ చేశారు. ఎస్సీ వర్గీకరణ అంశం సామాజికంగానే కాక న్యాయపరంగానూ, రాజకీయంగానూ కూడా నలిగిన అంశం.
"ప్రధాన వ్యాసం:షెడ్యూల్డ్ కులాలు"
భారత రాజ్యాంగం దళితులను, ఆదివాసీలను షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలుగా గుర్తించి సమాన అవకాశాలు అందించే లక్ష్యంతో రిజర్వేషన్లను ఏర్పరిచింది. మాల,మాదిగ సహా దాదాపుగా 61 మంది కులాలు, ఉపకులాలను ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో షెడ్యూల్డ్ కులాలుగా గుర్తించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లో (అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్) షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో సంఖ్యాపరంగా మాల కులస్తులు, మాదిగ కులస్తులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. 2001 భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన జనగణన ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని షెడ్యూల్డ్ కులస్తుల్లో 49.2 శాతం మంది మాదిగ కులస్తులు, 41.6 శాతం మాల కులస్తులు ఉన్నారు. ప్రధానమైన పై రెండు సామాజిక వర్గాలూ సామాజికంగా తీవ్రమైన అణచివేతను అనుభవించాయి. భారత రాజ్యాంగంలో సామాజికమైన గౌరవాన్ని కల్పించడానికి, విద్య, ఉద్యోగం, అధికారం అవసరమని భావించిన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఆ అవకాశం కల్పించేందుకు రిజర్వేషన్లను ఏర్పరిచారు. షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో మాల కులస్తులకే ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉద్యోగాలు, అవకాశాలు లభిస్తున్నాయని ఇతర షెడ్యూల్డ్ కులాల వారు, ప్రధానంగా మాదిగ కులస్తులు ఆరోపించారు. అందరికీ సమానంగా అవకాశాలు లభించాలంటే షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను కులాల వారిగా వర్గీకరించి ఎవరి కోటాను వారికే కేటాయించాలని ఆందోళన ప్రారంభించారు.

title: తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం

text: దొడ్డి కొమురయ్య వీర మరణంతో సాయుధ పోరాటం మరింత పోరాట రూపం దాల్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో చదువుతున్న పానుగంటి సీతారామారావు, అనిరెడ్డి రామిరెడ్డి, చలసాని శ్రీనివాసరావు, గాది మధన్‌రనెడ్డి, గంగసాని చేరి తిరుమలరెడ్డి సాయుధ పోరాటం చేసి ఆయుధాలు ధరించారు. వందలాదిమంది విద్యార్థులు పోరాటంలో చేరి ఆయుధాలు ధరిచారు. వందలాది మంది విద్యార్థులు ప్రజా ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ తెలంగాణ ప్రజానికానికి అండై నిలిచారు. శత్రుదాడులను ఎదుర్కునేందుకు ప్రజలు ఎప్పుడు తమ చేతుల్లో కారంపొడి రోకలిబండలు, కర్రలు పట్టుకుని సిద్దంగా ఉండేవారు. దొడ్డి కొమరయ్య నాయకత్వం వహిస్తే దొడ్డి కొమురయ్య స్ఫూర్తితో వేలాది మంది తమ ప్రాణాలను తృణ ప్రాయంగా వదిలారు. నాలుగువేల ఐదొందలమంది నేలరాలారు.

title: సంఖ్య

text: భిన్నాలు ఎవరు ఎప్పుడు కనుక్కున్నారో తెలియదు. కాని `భిన్నం` అనే భావం మానవుడి పుర్రెలో పుట్టినదే. క్రీస్తు పూర్వం 1650 ప్రాంతాలదైన `రిండ్ పపైరస్’ (Rhind papyrus) లో 1/2, 1/3, 1/4, 1/5 వంటి ఏకలవ భిన్నాలకి (అంటే లవంలో 1 ఉన్న భిన్నాలు), 2/3 కి ప్రత్యేకమైన మాటలు కనిపిస్తాయి. హిందీలో అరకి 'ఆదా' అనీ, ఒకటిన్నరకి 'అఢాయీ' అనీ, రెండున్నరకి 'డేడ్' అనీ ప్రత్యేకమైన మాటలు ఉన్నాయి. తెలుగులో 1/2 ని అర అనీ, 1/4 ని పావు అనీ అంటాం. మూడు పావులు అని చెప్పాలంటే సంధి చేసి ముప్పావు అంటాం. తెలుగులో 2/3 కి గానీ, తదితర భిన్నాలకి గాని ప్రత్యేకమైన పేర్లు ఉన్నట్లు లేదు. ముప్పేట అంటే 3/4 అనే అర్థం వస్తుంది, కాని ఈ మాట కొబ్బరి కాయ ఎంత ముదిరిందో చెప్పడానికే వాడటం కనబడుతుంది. అకరణీయ సంఖ్యల సమితిని Q {\displaystyle \mathbb {Q} } తో సూచిస్తాం. అకరణీయ (నిష్ప) సంఖ్యల సమితిలో పూర్ణాంకాల సమితి ఒక శుద్ధ ఉపసమితి. అంటే Z ⊂ Q {\displaystyle \mathbb {Z} \subset \mathbb {Q} } . దశాంశ బిందువు తరువాత వచ్చే అంకెలన్నియు అంతం లేకుండా ఆవర్తనం అవుతూంటే అటువంటి దశాంశాన్ని "శుద్ద ఆవర్తన దశాంశం"అంటారు. ఉదా: 10/11=0.909090..... ఆవర్తనమయ్యె అంకె లేదా అంకె సముదాయం దశాంశ బిందువు తరువాత వచ్చే కొన్ని అంకెలు ఆవర్తనం కావు. అటువంటి దశాంశాన్ని "మిశ్రమ ఆవర్తన దశాంశం" అంటారు. ఉదా: 52/15= 3.4666........

title: హెచ్‌టిఎమ్ఎల్(HTML)

text: సంస్కరణ 4.0 ద్వారా, HTML ఉన్నదున్నట్లుగా కాకుండా సాధారణ మార్కప్ వలె వ్రాయగల స్వతంత్ర అక్షరాలను అనుమతించే 252 అక్షర ఎంటిటీ సూచనల సమితిని మరియు 1,114,050 సంఖ్యా అక్షర సూచనల సమితిని రెండింటినీ పేర్కొంది. ఉన్నదున్నట్లు అక్షరం మరియు దాని మార్కప్ విభాగాలు సమానంగా భావించి, ఒకే విధంగా వాడతారు.

title: భాగ్యరెడ్డివర్మ

text: హైదరాబాదు సంస్థానంలో దళితోద్యమానికి పునాదులు వేసిన భాగ్యరెడ్డి వర్మ, అరిగే రామస్వామి మరియు బి.ఎస్.వెంకట్రావులను ముగ్గురినీ దళితత్రయంగా పరిగణిస్తారు. అయితే వీరిలో భాగ్యరెడ్డి వర్మకు అగ్రస్థానం ఉండేది. మాల మాదిగ సమాన గౌరవం మరియు సమాన భాగం చెందాలని ఆశించిన అరిగే రామస్వామి వంటి మాల నాయకులు మరియు ఇతర నాయకులు భాగ్యరెడ్డి వర్మను మాల పక్షపాతిగా గర్హించి, 1931లో మాదిగ సంక్షేమం కొరకు అరిగే రామస్వామి అరుంధతియార్ మహాసభ అనే కొత్త సంస్థను ఏర్పాటుచేశారు.[7] భాగ్యరెడ్డి వర్మ, అరిగే రామస్వామి ఇద్దరూ మాల కులస్థులే అయినా, అరిగే రామస్వామి మాల-మాదిగ కులాంతర వివాహాలను ప్రొత్సహించాడు, కానీ భాగ్యరెడ్డి వర్మ అందుకు సమ్మతించలేదు. ఇరువురూ 1920వ దశకం తొలినాళ్ల నుండి అనేక విషయాలపై విభేదించారు. వీరి ఘర్షణకు సైద్ధాంతిక విభేదాలకంటే, వ్యక్తిగత కారణాలే ప్రధానమైనవని, హైదరాబాదు సంస్థానంలో దళితోద్యమాన్ని గ్రంథస్థం చేసిన పి.ఆర్.వెంకటస్వామి అభిప్రాయపడ్డాడు.[8]

title: మంద కృష్ణ మాదిగ

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ దళితులలో జనాభా పరంగా 70 శాతం ఉన్న మాదిగ మరియు మాదిగ ఉపకులలకు 10 శాతం రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు అందితే, 30 శాతం ఉన్న మాల లకు మిగతా 90 శాతం అందుతున్నాయి.దళితుల్లోనే ఒక వర్గం మరో వర్గ ప్రయోజనాల్ని సొంతం చేసుకుంటోంది. ఈ సమస్యను పరిష్కరించాలి అన్యాయం పాలైన వర్గానికి న్యాయం జరగాలి.బిసిలో ఎబిసిడి వర్గీకరణ వల్లే ఎవరి వాటా వారు అనుభవించగలుగుతున్నారు. వర్గీకరణతో బిసిల్లో చీలిక రానప్పుడు, ఎస్‌సిల్లో వర్గీకరణ జరిగితే చీలిపోతారని ఎలా అంటున్నారు? షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో మాదిగల కంటే వెనుకబడిన వారు కూడా ఉన్నారు. రెల్లి, పైడి, పాకితో పాటు చాలా ఉపకులాలు ఈ 50 ఏళ్ల కాలంలో రిజర్వేషన్ ఫలాలు ఏ మాత్రం పొంద లేదు. వాళ్లను ఏం చేయాలి? రిజర్వేషన్ల పంపిణీలో మొదటి ముద్ద వాళ్లకు పెట్టండి.


query: అరకు లోయ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

title: అరకులోయ

text: అరకులోయ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. ఇది విశాఖపట్ణణానికి 114 కిలొమీటర్ల దూరంలో ఉంది.[1] అరకు లోయ అందమైన అడవులతో కూడిన కొండల ప్రాంతం. సముద్ర మట్టము నుండి 900 మీటర్ల ఎత్తున ఉండి అణువణువున ప్రకృతి రమణీయతతో విలసిల్లుతున్న అద్భుత పర్వతపంక్తి.[2] అనేక కొండజాతులు ఈ ప్రాంతముపై ఆధారపడి జీవనము సాగిస్తున్నారు. విశాఖనుంచి రైలులో అరకు చుట్టివెళ్ళే ప్రయాణం ఒక అందమైన అనుభూతినిస్తుంది. ఈ ప్రాంతము ప్రతి సినిమాలలో ఏదో ఒక భాగములో కనిపిస్తుంది. నిత్యము సినిమా షూటింగులతో బిజీగా ఉండే ఈ ప్రాంతము చూడదగ్గ పర్యాటక ప్రదేశం.దీనికి దగ్గర్లొ గిరిజన జలపాతాలు,మ్యూజియం ఉన్నాయి

title: గణనయంత్రం

text: కంప్యూటర్ సమాచారాన్ని బక్షించి, మర్దనా చేసి, రంగరించి, జీర్ణించికుని, కొత్త సమాచారాన్ని మనకి ఇస్తుందని చెప్పుకున్నాం. మచ్చుకి ఈ ప్రశ్నలు చూడండి: బయట ఎన్ని డిగ్రీలు వేడిగా ఉంది? కారు ఎంత జోరుగా పరిగెడుతోంది? ఫలానా వాడి వయస్సు ఎంత? సాధారణంగా ఈ రకం ప్రశ్నలకి నిర్దిష్టంగా సమాదానాలు చెప్పడం కుదరదు. వయస్సు ఎంత అంటే ఏ 26 అనో 33 అనో చెబుతాం. చిన్న పిల్లలని అడిగితే మూడున్నర ఏళ్లు అని చెప్పినా ఆశ్చర్యపోము. కాని నిజానికి మన వయస్సు క్షణక్షణానికీ పెరుగుతూ ఉంటుంది. కాని మనం సాధారణంగా “నా వయస్సు 33 ఏళ్ల, ఆరు నెలల, మూడు రోజుల, ఎనిమిది గంటల, మూడు నిమిషాల,…. అంటూ చెప్పం. ఇలా సమాచారాన్ని కత్తిరించి కుదిమట్టంగా గుళికలలా చెయ్యడాన్ని “గుళికరించడం” (quantization) అందాం. ఇటుపైన ఉష్ణోగ్రత, వయస్సు, వేళ, మొదలైనవి కంప్యూటర్‌లోకి ఎక్కించవలసి వచ్చినప్పుడు వాటిని కత్తిరించి, గుళికరించి వాడదాం. గుళికరించగా వచ్చిన సంఖ్యలని అదే పళంగా కంప్యూటర్ వాడుకోలేదు. ఉదాహరణకి 33.14 అనే సంఖ్యనే తీసుకుందాం. దీన్ని గుళికరించి 33 చేసి ఆ పళంగా కంప్యూటరుకి ఇస్తే దానికి అర్థం కాదు. అందుకని ఆ 33 ని 100001 అని ఒకట్లు, సున్నలు ఉన్న పద్ధతిలో రాసి కంప్యూటర్‌కి ఇవ్వాలి.

title: హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్

text:
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ బట్టతల బాధితులకు తిరిగి జుట్టు మొలిపించుటకు చేసే చికిత్సా ప్రక్రియ.
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. చాలా జాగ్రత్తగా, ఓపికతో చేయాల్సిన సర్జరీ ఇది. ఈ రోజుల్లో హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్స్‌లో చాలా పద్ధతులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోరకమైన హెయిర్ స్టయిల్ ఉంటుంది. దానికనుగుణంగా డాక్టర్లు కొత్త పద్ధతులు అభివృద్ధి పరుస్తున్నారు. అయితే హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోవాలనుకుంటున్న వ్యక్తి ముందుగా మంచి పేరున్న నిపుణులైన డాక్టర్‌ను, క్లినిక్‌ను కలవాలి. డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు హెయిర్‌లాస్ ఏ మేరకు ఉంది? శిరోజాలు రాలకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి? హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ ఎంత భాగం చేయాలి? తదితర అంశాలను పరిశీలించి సూచనలు చేస్తారు. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేయించుకోవాలనుకుంటున్న వ్యక్తి తలలో నుంచే శిరోజాలను తీసుకోవడం జరుగుతుంది. అందుకే పూర్తి సహజసిద్ధంగా, ఎవరూ గుర్తుపట్టలేనంతగా ఉంటుంది.

title: జోగ్నాఖేరా

text: జోగ్నాఖేరా అన్నది సింధు లోయ నాగరికతలోని హరప్పా దశకు చెందిన ప్రదేశం. జోగన్ ఖేరా ప్రస్తుతం భారత దేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలో ఉన్న కురుక్షేత్రం జిల్లాలో నెలకొంది.

title: అరకులోయ

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తూర్పు కనుమలలో ఉన్న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని పాములేరు లోయలో బ్రిటిష్ వారు 1898 లో మొట్టమొదటి సారి కాఫీ పంటను పరిచయం చేసారు. తరువాత అది 19వ శతాబ్ద ప్రారంభం నాటికి అరకు లోయ వరకు వ్యాపించింది. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ శాఖ ఈ ప్రాంతంలో కాఫీ తోటలను అభివృద్ధి చేసింది. 1956లో కాఫీ బోర్డు ఈ ప్రాంతంలో కాఫీ పంటను అభివృద్ధి చేయడానికి "ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన కో ఆపరేటివ్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్" (GCC) ను నియమించింది. స్థానిక రైతుల సహకారంలో జి.సి.సి కాఫీ పంటను ప్రోత్సాహించింది. 1985లో ఈ తోటలు ఎ.పి.ఫారెస్టు డెవలప్‌మెంటు కార్పొరేషన్ మరియు జి.సి.సి ప్రోత్సాహిత గిరిజన కార్పొరేషన్ కు అప్పగించారు. ఈ సంస్థలు ప్రతీ గిరిజన రైతు కుటుంబానికి 2 ఎకరాల చొప్పున కాఫీ తోటలను కేటాయించాయి. [7]

title: జగదల్‌పుర్

text: జగదల్‌పుర్ నుంచి రాయగడ, విజయనగరంల మీదుగా భుబనేశ్వర్ వెళ్ళే హిరాఖండ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ మరియు అరకు లోయ మీదుగా వెళ్ళే కిరండూల్-విశాఖపట్నం పాసింజర్ బండ్లు ఉన్నాయి.

title: తాడిమడ జలపాతం

text:
తాడిమడ జలపాతం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం జిల్లా, అనంతగిరి వద్ద నున్న ఒక అద్భుతమైన జలపాతము మరియు పర్యాటక ప్రదేశము.
ఈ జలపాతాన్ని అనంతగిరి జలపాతం అని కూదా పిలుస్తారు. దాదాపు 100 అడుగుల ఎత్తు నుండి దుమికే జలపాతం సందర్శకులకు కనువిందు చేస్తుంది. ఈ జలపాతాన్ని సందర్శించుటకు అనువైన సమయం వర్షాకాలము. అనంతగిరి నుండి ఈ జలపాతం వరకు నడుచుకుంటూ కానీ లేదా పర్వతారోహణ చేసి కానీ చేరుకోవచ్చు. ఈ జలపాతం అనంతగిరి మరియు అరకు లోయ ప్రధాన రహదారి నుండి దాదాపు 1 - 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అనంతగిరి నుండి 1.5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ప్రధాన రహదారి నుండి జలపాతాన్ని కలిపే రహదారి చాలా చిన్నగానూ మరియు గతుకులమయముగా ఉంది. సాధారణ వాహనాలు ఈ మార్గములో ప్రయాణించవలెనంటే కొద్దిగా ప్రయాసతో కూడుకున్న పని. అదే విలాస వాహనాలలో అయితే ప్రయాణం సుఖవంతముగా కొనసాగుతుంది. కావున ఈ జలపాతమును నడక ద్వారా చేరుకొనుట ఉత్తమమైన పని. 20 నిమిషాల నడకతో అనంతగిరి నుండి ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చును. ఈ మార్గము ఎత్తుపల్లములో కాకుండా నేరుగా ఉండుటవలన ఎవరైనా ఈ మార్గములో సులభముగా నడయాడవచ్చును.http://www.trawell.in/andhra/araku-valley/tadimada-waterfalls-anantagiri-waterfalls

title: దీబాంగ్ లోయ

text: అరుణాచల ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని 17 జిల్లాలలో దిబాంగ్ లోయ జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లాలో డిబాంగ్ నది ప్రవహిస్తున్న కారణంగ దీనికీ పేరు వచ్చింది. మిష్మి ప్రజలు దీనిని టాలన్ అంటారు. 9,128 చ.కి.మీ వైశాల్యం ఉన్న దిబాంగ్ లోయ జిల్లా రాష్ట్రంలో వైశాల్యపరంగా ప్రథమ స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ భారతదేశంలో అత్యల్ప జనసాంధ్రత ఉన్న జిల్లాలలో ఇది ప్రథమ స్థానంలో ఉంది.

title: వలిసె పంట

text: ఒకప్పుడు విస్తారం గా  ఉండి  పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకునే ఈ పంట కనుమరుగయ్యే పరిస్త్ఘితి నెలకోంటోంది. దశాబ్ద కాలం పాటు  అరకు లోయ ప్రాంతం లో ఈ వలిసెల సాగు విస్తారంగా సాగింది.వేలాది ఎకరాల్లో సాగైన ఈ వలిసెలు ప్రస్తుతం మన్యం లో అంతరిస్తున్న పంట గా మారింది.సాగు విస్తీర్ణం గణనీయం గా తగ్గిపోయింది.నాణ్యమైన విత్తనాలు లభ్యం కాని పరిస్తితి. దిగుబడి తగ్గడం. భూసారం లేకపోవడం వల్ల మొక్కల ఎగుమతులలో లోపం ధర తొ పాటు వలిసె నునె వినియోగం తగ్గడం తో ఈ వలిసెల నూలె వినియోగానికి దూరమవుతున్నారు. గత కొన్నేళ్ళుగా గిరిజనుల సమ్ప్రదాయ పంటలపై ఐటిడిఏ తోడ్పాటు కూడా కరువయ్యింది. ప్రత్యామ్నాయ పంటలతో పాటు అనేక రకాల వంట నూనెలు  మార్కెట్ లోకి అందుబాటు లొకి రావడం తో వలిసెల సాగు పై గిరిజనులకు ఆశక్తి తగ్గింది. శ్రమ ఎక్కువగా ఉండడం తో పాటు రైతులకు గిట్టుబాటు ధర లభించక పొవడం

title: ఆదిమ వాసుల గిరిజన కళా రూపాలు

text: అరకు లోయ రమణీయ మైన ప్రకృతికి నిలయం. విశాఖపట్నం జిల్లాలో సముద్ర మట్టానికి నాలుగు వేల అడుగుల ఎత్తున వున్న ప్రాంత మిది. సంవత్సర కాలంలో ఎక్కువ కాల వాతా వరణం ఆహ్లాద కరంగా చల్లగా వుంటుంది. అనుకూల వాతావరణం వల్ల కాఫీ తోడలు, నారింజ తోటలు ఏపుగా పెరుగుతాయి. రకరాకల కూరగాయలు పండిస్తారు. అనేక గిరిజన జాతులు అరకు లోయ అంతటా కనిపిస్తారు. వీరందరూ ఆంధ్రదేసంలో వున్న ఎక్కువ మంది ఒరియా భాషను మాట్లాడుతారు. అయితే వీరు మాట్లాడే భాష స్వచ్ఛమైన ఒరియా భాష కాదు. వీరిలో వాల్మీకి బగట, బోండ్, కోటియా ప్రధానమైన గిరిజన జాతులు.

title: విశాఖపట్నం

text: సింహాచలం - శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయం. డాల్ఫిన్స్ నోస్ (డాల్ఫిన్ చేప ముక్కులాగ వుంటుందని, ఈ కొండకు, ఆ పేరు పెట్టారు). 174 మీటర్ల ఎత్తులో, సముద్ర మట్టానికి 358 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఈ కొండమీద ఉన్న లైట్ హౌస్, సముద్రంలో ప్రయాణిస్తున్న నావికులకు, దారి చూపుతుంది. యాత్రికులు ఈ లైట్ హౌస్‌ను చూడవచ్ఛు. ఈ కొండ మీద నౌకాదళ సిబ్బందికి బహుళ అంతస్తుల భవనాలు నిర్మించారు. ఈ కొండ దిగితే, యారాడ అనే గ్రామం కనిపిస్తుంది. అరటి, కొబ్బరి పంట పొలాలతో పచ్ఛని పొలాలతో ఈ పల్లె కనిపిస్తుంది. కనకాంబరాలు కూడా ఇక్కడ పండిస్తారు. రామకృష్ణ బీచ్ - విశాఖ వాసులకు ఇది మొదటి బీచ్. చాలా సుందరమైనది. సముద్రపు కోత వలన, బీచ్ విస్తీర్ణం తగ్గింది. ఈ ప్రాంతంలో, దేశ నాయకుల విగ్రహాలు, ప్రాంతీయ నాయకుల విగ్రహాలు నెలకొల్పారు. ఈ తీరానికి దగ్గరలోనే కాళికాలయం, రామకృష్ణా మిషన్, హవా మహల్, జలాంతర్గామి (కాల్వరి) మ్యూజియం ఉన్నాయి. భారత దేశంలో ఇటువంటి మ్యూజియం మరెక్కడా లేదు కాళికా దేవి ఆలయం ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం (ఆంధ్ర విద్యా కళా పరిషత్) కైలాసగిరి - శంఖం, ఛక్రం, నామాలు రాతిపూట కైలాసగిరి కొండ మీదనుంచి రాత్రివేళ మెరుస్తూ కనిపిస్తాయి. శివ పార్వతుల విగ్రహాలు కనువిందు చేస్తాయి కొండమీద. వైజాగ్ స్టీలు ప్లాంటు రిషికొండ బీచ్ - నగరానికి 8కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ పర్యాటక శాఖ, పున్నమి రిసార్టులను వర్యాటకులకు అద్దెకు ఇస్తుంది. ఇక్కడి సముద్ర తీరం స్నానాలు చేయటానికి సురక్షితమైన చోటు. జగదాంబా సెంటరు - జగదాంబ సినీమా హాలు కట్టక ముందు, ఈ ప్రాంతాన్ని, ఎల్లమ్మ తోట</i>గా పిలిచే వారు. నాగుల చవితి నాడు, ఇక్కడి చుట్టుపక్కల వున్న ప్రజలు పుట్టలో పాలు పోసేవారు. అన్ని పాము పుట్టలు వుండేవి. చిన్న అడవి లాగా వుండేది. ఇప్పటికీ, ఇక్కడ ఎల్లమ్మ గుడి ఉంది. ఇక్కడి భూములన్నీ 'దసపల్లా' రాజులకు చెందినవి. అందుకు గుర్తుగా ఇక్కడ కట్టిన సినిమా హాలు పేరు 'దసపల్లా ఛిత్రాలయ'. హోటల్ వేరు 'దసపల్లా హోటల్'. జగదాంబ 70 ఎమ్. ఎమ్. థియేటర్ కట్టిన తరువాత, ఈ ప్రాంతం అంతా వ్యాపార పరంగా అభివృద్ధి చెంది, విశాఖపట్నం అంటే, జగదాంబ సెంటరు ఆందరికీ గుర్తు వస్తుంది. అర్.టి.సి. కాంప్లెక్స్ కట్టేవరకు, విశాఖపట్నం జగదాంబ సెంటర్ వరకే వుండేది. విశాఖపట్నం జిల్లా కలెక్టరు కార్యాలయం ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల విశాఖ నౌకాశ్రయము విశాఖపట్నం చేపలరేవు ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాల అరకు: వేసవి విడిది. ఇక్కడికి 112 కి.మీ దూరం. అరకు లోయ 3100 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. విశాఖ నుంచి అరకు లోయకు రైలు ప్రయాణం ఒక మధురానుభూతి. పచ్ఛని లోయలు, హోటళ్ళు, విశ్రాంతి మందిరాలు వునాయి. పద్మాపురం గార్డెన్స్, బొర్రా గుహలు కూడా చూడదగినవి. బొర్రా గుహలు (90 కి.మీ దూరం) 10లక్షల సంవత్స్రరాల క్రితం ఏర్పడినవి. పర్యాటక శాఖ ఈ గుహలను విద్యుత్ దీపాలతో అలంకరించింది. జంగిల్ బెల్స్, తైద: విశాఖకి 75 కి.మీ దూరంలో వున్న తైద ఒక గిరిజన గ్రామం ముడసర్లోవ భీమిలి బీచ్ ఆంధ్రా తాజ్ మహల్ (కురుపాం రాజులది) ఇసుక కొండ మీద వెలిసిన సత్యనారాయణ స్వామి. నీలమ్మ వేపచెట్టు. కరక చెట్టు పోలమాంబ. శ్రీ కనక మహాలక్ష్మి అమ్మ వారి దేవస్థానం పోర్టు వెంకటేశ్వర స్వామి. ఇక్కడ మూడు కొండలు ఉన్నాయి.ఒక కొండపై వెంకటేశ్వర స్వామి, ఒక కొండపై ముస్లిములకు పవిత్రమైన దర్గా, మరొక కొండపై (రాస్ కొండ) క్రైస్తవులకు పవిత్రమైన ఛర్చి ఉన్నాయి. విశాఖపట్నంలోని ఈమూడు మతాల పవిత్ర ప్రదేశాలు చూడటం ఒక మధురానుభూతి. కణితి బేలన్సింగ్ రిజర్వాయరు (స్టీల్ సిటీలో ఉన్నది). అయ్యప్ప గుడి (షీలా నగర్ దగ్గర). వైశాఖి జల ఉద్యానవనం ఎర్రమట్టి దిబ్బలు వుడా పార్క్ బావనా ఋషి కోవెల (బురుజు పేట దగ్గర వున్న కనక మహాలక్ష్మి గుడికి దగ్గర) ఇస్కాన్ టెంపుల్ శారదా పీఠం. (చిన ముషిడివాడ దగ్గర) కాళికాలయం. మూడు కాళికాలయాలు ఉన్నాయి. ఒకటి రామకృష్ణ బీచ్ దగ్గర, రెండవది ఉక్కు నగరంలో, మూడవది రైల్వే స్టేషను దగ్గర. సాగర దుర్గాదేవి (డాల్ఫిన్స్ నోస్ కొండ క్రింద - కోరమాండల్ బీచ్ ) కటికి జలపాతం

title: సూక్ష్మ అర్థ శాస్త్రము

text: సూక్ష్మ అర్ధశాస్త్రాన్ని సామాన్యంగా ధరల సిద్ధాంతము (Price Theory) అని కూడా అంటుంటారు. ఒక వినియోగదారుడు తన సంతృప్తిని ఏ విధంగా గరిష్ఠం (వీలయినంత ఎక్కువ) చేసుకొంటాడో, ఒక సంస్థే విధంగా గరిష్ఠలాభాలను పొందుతుందో నిర్ణయించే సూత్రాలు ఈ విభాగం పరిధిలోనికి వస్తాయి. - ఏ వస్తువులు ఉత్పాదన చేయాలి? ఎంత పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయాలి? సాధనాల కొరత ఎలా ఉంది? సాధనాల కేటాయింపు ఎలా జరగాలి - వంటి విషయాలకు ఈ విభాగంలో ప్రాముఖ్యత లభిస్తుంది.

title: మంచి మరియు చెడు

text: వాటిని కలిగి ఉండే విలువలు మరియు ప్రజలు పర్యావరణ విధానానికి అణుకువగా ఉంటాయి. ఒకవేళ ఇది జరిగితే, పర్యావరణానికి మొత్తంగా "మంచి" అనే పదం సాధికారంగా ఏ రకమైన వ్యక్తి అవలంబిస్తాడు? పర్యావరణ విధానం మంచిదా లేదా చెడ్డదా అనే విశ్లేషణ మరియు లెక్కింపు చేయటానికి ఎవరికి అధికారం ఉంది? ఏ ప్రాధాన్యతా లక్షణాలను ఉపయోగించాలి? మరియు ఏ ప్రాధాన్యతా లక్షణాలను ఉపయోగించి పర్యావరణ విధానాన్ని మార్చాలి, ముఖ్యంగా అతిపెద్దవైన వాతావరణం (శీతోష్ణస్థితిలో మార్పు) లేదా సముద్రాలు (నిర్మూలనం) లేదా అడవులు (కొట్టివేత) ?

title: బొర్రా గుహలు

text:
ఈ గుహలకు గోస్తాని నది తొలిచిన నాలుగు ద్వారాలు ఉన్నాయి. బొర్రా-1 అని వ్యవరించబడే ద్వారమే ప్రస్తుతం ఉపయోగంలో ఉంది. ఇక్కడి నుంచి లోపలికి ఒక కిలోమీటరు వరకూ వెళ్లి గోస్తాని నదిని చేరవచ్చు. అయితే ప్రస్తుతం గోస్తాని నది వరకు వెళ్లడాన్ని అనుమతించటం లేదు.
1990 దశకంలో రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ ఈ బొర్రా గుహలను స్వాధీనం చేసుకుని గుహల వెలుపల ఉద్యాన పెంపకం, మొక్కలు నాటటం వంటి వాటిని చేపట్టటంతో బొర్రాగుహల పరిసరాలు చాలా అందంగా మారాయి. గుహల్లోపల ఆధునిక దీపాలంకరణ చేయటం, గుహల్లోపలి వింత వింత ఆకారాలపై, రాళ్ళపై రకరకాల రంగులు, నీడలు పడేవిధంగా ఆధునిక దీపాలంకరణ అమర్చటం జరిగింది. ఇంతకుముందు కాగాడాలతో గైడుల సహాయంతో గుహలను చూపించేవారు. ప్రతీ సంవత్సరం సుమారు 3 లక్షల మంది పర్యాటకులు ఈ గుహలను సందర్శిస్తారని ఒక అంచనా. అరకు లోయ అందించిన ప్రకృతి అద్భుతమైన బొర్రాగుహల ఒక వరం.

title: కడుపునొప్పి

text:
నొప్పి ఏ భాగంలో ఉంది? : అపెండిసైటిస్ కారణంగా కలిగే కడుపు నొప్పి ఉదరకోశంలో కుడి కింది భాగంలో, అపెండిక్స్ ఉన్న ప్రాంతంలో ఏర్పడుతుంది.
సాధారణంగా అపెండిసైటిస్ నొప్పి బొడ్డు ప్రాంతంలో ఆరంభమై నెమ్మదిగా అపెండిక్స్ ఉన్న ఉరదకోశంలోని కుడివైపు కింది భాగానికి చేరుతుంది.

title: లాహౌల్

text: హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రముఖ భౌద్ధ కృంద్రాలలో స్పితి ఒకటి. ఇది ప్రముఖంగా " లామాల భూమిగా " వర్ణించబడుతుంది. ఈ లోయ అనేక బౌద్ధ స్తూపాలు మరియు గోంపాలకు నిలయమై లామాలకు అభిమాన ప్రదేశంగా ఉంది. ప్రపంచ పసిద్ధి చెందిన స్పితి దలైలామాకు అభిమాన ప్రదేశంగా ఉంది.

title: పుష్కరము

text: నదీ బాగోగులు, అనగా నదీ పర్యావరణము, పరిశుభ్రతను తెలుసుకొనేందుకే పుష్కరాలు ఆచరించడమనే సంప్రదాయం పుట్టిందని పలువురి అభిప్రాయం. నదీ తీరంలో ఎక్కడ మెరక, పల్లం ఉంది? ఎక్కడెక్కడ కోతకు గురవుతున్నది? ఎక్కడ చెట్లు నరికివేశారు? ఏ ప్రాంతంలో కలుషితమౌతోంది? అనే విషయాలు అధ్యయనం చేసి, దాని బాగోగులు చూడటానికే 12 సంవత్సరాలకి ఒకసారి నిర్వహించే ప్రక్షాళన కార్యక్రమమే పుష్కరాలు అని, అంతే గాని కేవలం పూజలు నిర్వహించి స్నానాలు చేయడానికి కాదని సుప్రసిద్ధ మహాసహస్రావధాని గరికపాటి నరసింహారావు అభిప్రాయపడ్డారు . హృదయంలో పశ్చాత్తాపం మార్పు వస్తే తప్ప నదిలో కేవలం స్నానం చేయడం వలన చేసిన పాపాలు పోవని, పుణ్యం రాదని, వాస్తవానికి ఆధ్యాత్మికత జోడించంవలనే ప్రజలకు నదీ ప్రాముఖ్యత తెలుస్తున్నదని పలువురి అభిప్రాయం.

title: లైఫ్ అఫ్ పై

text: ఈసారి కథలో బోట్లో తనతో పాటూ తన అమ్మ, షిప్ లోని వంటవాడు, ఒక నావికుడు ఉన్నారు. నావికుడికి షిప్ లోంచి బయటపడి బోట్లోకి వచ్చే సమయంలో కాలు విరిగి నడవలేకుండా ఉన్నాడు. వంటవాడు తను సర్వైవ్ అవ్వడానికి దేనికైనా తెగించగలిగే క్రూరుడు. తనని రక్షించుకునే ప్రయత్నంలో ఎలాగో చివరకు వంటవాడిని చంపి పై ఒక్కడే బోట్లో మిగులుతాడు. ఇదుగో కొన్నాళ్ళ తర్వాత ఇప్పుడు ఇక్కడ ఇలా తేలాను, ఈ కథ ఎలా ఉంది? పోనీ ఇదైనా నమ్ముతారా లేక ఇంకేమన్నా మార్చాలా చెప్పండి అని అడిగాడు. వచ్చిన వాళ్ళిద్దరూ మొహాలు చూసుకుని, “అలా కాదులే షిప్ ప్రమాదం గురించి ఏమైనా చెప్పగలిగితే చెప్పు చాలు. నీకు రావాల్సిన నష్టపరిహారం జపాన్ షిప్పింగ్ కంపెనీ తొందర్లోనే అందే ఏర్పాట్లు చేస్తుంది” అన్నారు. వాళ్ళు వెళ్ళిపోబోతుండగా పై ఆపి, మీరు నేను చెప్పిన రెండిటిలో ఏ వర్షన్ నమ్ముతారు అని అడిగాడు. వాళ్ళు తాము పులి ఉన్న కథే బావుంది అని చెప్తే, పై నవ్వి “so it goes with god” అంటాడు.

title: అరకు

text: విశాఖపట్నం నుండి రోడ్డు, రైలు మార్గాలు రెండూ ఉన్నాయి. ఈశాన్య రైల్వే (ఈస్ట్ కోస్టు రైల్వే) లైను కొత్తవలస-కిరండల్ లో అరకు, అరకు లోయ రెండు స్టేషన్లు వస్తాయి. అన్ని ప్రకృతి అందాలు చూడాలంటే వెళ్లేటప్పుడు రైలు వచ్చేటప్పుడు బస్ ప్రయాణం మంచిది. రైలు వైజాగ్ లో ఉదయం కిరండొల్ వెళ్లే పాసింజర్ ఎక్కాలి (ఉదయం సుమారు 6:50AM ) . అది అలా కొండలు, లోయలు, గుహలు దాటుకుంటూ సాగిపోతుంది. ప్రయాణం సుమారు 5 గంటలు వుంటుంది. ఆ అనుభూతి అనుభవించాలే గాని చెప్పలేము. ప్రయాణంలో "సిమిలిగుడ" అనే స్టేషను వస్తుంది. అది భారతదేశంలో అతి ఎత్తులో వున్న బ్రాడ్గేజ్ స్టేషను అంటారు. ఇక వెళ్లే దారిలో బొర్రా గుహలు వస్తాయి. అక్కడ దిగి బొర్రా గుహలు చూసుకొని అరుకు వెళ్ళవచ్చు. లేదంటే తిరుగు ప్రయాణంలో చూడవచ్చు. అరుకులో వుండటానికి అన్ని తరగతుల వారికి సరిపడ లాడ్జీలు, గెస్ట్ హౌసులు, కాటేజీలు వుంటాయి .

title: కాఫీ

text: 1820లో వాణిజ్య పరంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వపాలనా కాలంలో ప్రారంభించారు. 19వ శతాబ్దం చివరికంతా పడమటి కనుమల్లో కాఫీ తోటలు విస్తరించాయి. ప్రస్తుత కాలంలోనూ ఇవి భారత కాఫీ పరిశ్రమలో ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నాయి. సంప్రదాయ రీతుల్లో పండించే తమిళనాడు, కేరళ మరియు కర్నాటక రాష్ట్రాలు దేశంలో కాఫీ పంటలో 98% పంటను అందిస్తాయి. దేశీయ కాఫీ ఉత్పత్తులలో 68% కర్నాటక రాష్ట్రంలో పండిస్తారు. ఇటీవలి కాలంలో ఆంధ్రా, ఒరిస్సాకు చెందిన గిరిజనులు తూర్పు కనుమల్లో కాఫీ తోటల పెంపకం ప్రారంభించారు. కొన్ని ఈశాన్య రాష్ట్రాలు నూతనంగా కాఫీతోటల పెంపకం ప్రారంభించారు. ఇవి వ్యాపార సంస్థలు పెద్ద మొత్తంలోనూ మరికొన్ని చిన్నచిన్న తోటల్లోనూ కాఫీ గింజలు పండిస్తున్నారు. అమెరికాలో 1720లో కాఫీ తోటల పెంపకం ఆరంభించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెప్తున్నాయి. ప్రపంచంలో అత్యధికంగా కాఫీ ఉత్పత్తి బ్రెజిల్ దేశంలో జరుగుతుంది. ప్రస్తుతం కాఫీ పంటను 60 దేశాలు పండిస్తున్నాయి. వీటిలో అధికం వర్ధమాన దేశాలే కావడం విశేషం. ప్రపంచంలో కాఫీ వినియోగంలో అమెరికా ప్రథమ స్థానంలో ఉండగా తరువాతి స్థానాలలో జపాన్, యురేపియన్ దేశాలున్నాయి. తూర్పు కనుమల్లో అరకు కాఫీ

title: సింధు లోయ నాగరికత

text: ప్రాచీన సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన పెద్దనగరాల్లో ఒకటైన మొహంజోదారోలో పర్యాటక, సాంస్కృతి రంగాన్ని ప్రొత్సహించ డానికి పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం పది కోట్ల రూపాయలను మంజూరు చేసింది. క్రీస్తు పూర్వం 2600 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ఈ నగరం పాకిస్థాన్ లోని సింధ్ రాష్ట్రంలో ఉంది. సింధు నాగరికత ఈ ప్రాంతంలో సుమారు 1260000 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉంది. 1922 వ సంవత్సరంలో జరిపిన త్రవ్వకాల్లో మొహంజోదారో బయట పడింది. 1980 లో దీన్ని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రాంతంగా యునెస్కో ప్రకటించింది.

title: అరకులోయ

text: ఇది తూర్పు కనుమల లో ఉంది.[3] ఇది విశాఖపట్నం నుండి 114 కి.మీ దూరంలో ఒడిషా రాష్ట్ర సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉంది. అనంతగిరి మరియు సుంకరిమెట్ట రిజర్వు అడవి ఈ అరకులోయలో ఒక భాగము. ఇచట బాక్సైట్ నిక్షేపాలున్నాయి. [4] ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఎత్తైన శిఖరం అయిన గాలికొండ ఇచట ఉంది. దీని ఎత్తు 5000 అడుగులు (1500 మీటర్లు). ఇచట జూన్-అక్టోబరు నెలల మధ్య సరాసరి వర్షపాతం 1,700 మి.మీ (67 అంగుళాలు). [5] ఈ ప్రాంతం సముద్రమట్టానికి 1300 ఎత్తున ఉన్నది. ఈ లోయ 36 కి.మీ విస్తరించి ఉంది. [6]

title: విశాఖపట్నం

text: విశాఖపట్నం (విశాఖ , విశాఖపట్టణం , వైజాగ్) భారత దేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ప్రముఖ నగరం.[1] విశాఖపట్నం (పట్టణ), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో గ్రేటర్ సిటి హోదా పొందిన తొలి నగరం (హైదరాబాదు కంటే ముందే). బ్రిటిషు పాలనలో వాల్తేరుగా కూడా పిలువబడింది ఈ నగరం. బంగాళా ఖాతం ఒడ్డున గల ఈ నగరంలో భారత దేశపు నాలుగో పెద్ద ఓడరేవు, దేశంలోనే అతి పురాతన నౌకా నిర్మాణ కేంద్రం ఉన్నాయి. స్వతంత్ర భారత దేశపు మొట్ట మొదటి ఓడ అయిన "జల ఉష" ఇక్కడే తయారయి, అప్పటి ప్రధాన మంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ చేతుల మీదుగా జలప్రవేశం చేసింది. సుందరమైన సముద్ర తీరం, అహ్లాదకరమైన కొండలతో అలరారే విశాఖపట్నం నగరానికి చుట్టుపక్కల ఎన్నో ప్రసిద్ధ యాత్రా స్థలాలు ఉన్నాయి. అద్భుతమైన అరకు లోయ సౌందర్యం, మన్యం అడవుల సౌందర్యం, లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడిన బొర్రా గుహలు, 11 వ శతాబ్ది నాటి దేవాలయం, ప్రాచీన బౌద్ధ స్థలాలు మొదలైన ఎన్నో యాత్రా స్థలాలు విశాఖ చుట్టుపట్ల చూడవచ్చు. విశాఖపట్నం రేవుకు ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఇది సహజ సిద్ధమైన నౌకాశ్రయం. సముద్రంలోకి చొచ్చుకొని ఉన్న కొండ కారణంగా నౌకాశ్రయానికి అలల ఉధృతి తక్కువగా ఉంటుంది. "డాల్ఫిన్స్ నోస్" అనే ఈ కొండ సహజ సిద్ధమైన బ్రేక్‌వాటర్స్‌గా పనిచేస్తుంది.

title: గోదావరి నది పుష్కరము

text: నదీ బాగోగులు, అనగా నదీ పర్యావరణము, పరిశుభ్రతను తెలుసుకొనేందుకే పుష్కరాలు ఆచరించడమనే సంప్రదాయం పుట్టిందని పలువురి అభిప్రాయం. నదీ తీరంలో ఎక్కడ మెరక, పల్లం ఉంది? ఎక్కడెక్కడ కోతకు గురవుతున్నది? ఎక్కడ చెట్లు నరికివేశారు? ఏ ప్రాంతంలో కలుషితమౌతోంది? అనే విషయాలు అధ్యయనం చేసి, దాని బాగోగులు చూడటానికే 12 సంవత్సరాలకి ఒకసారి నిర్వహించే అభివృద్ధి కార్యక్రమమే పుష్కరాలు అని, అంతే గాని కేవలం పూజలు నిర్వహించి స్నానాలు చేయడానికి కాదని సుప్రసిద్ధ మహాసహస్రావధాని గరికపాటి నరసింహారావు అభిప్రాయపడ్డారు [1]. హృదయంలో పశ్చాత్తాపం మార్పు వస్తే తప్ప నదిలో కేవలం స్నానం చేయడం వలన చేసిన పాపాలు పోవని, పుణ్యం రాదని, వాస్తవానికి ఆధ్యాత్మికత జోడించంవలనే ప్రజలకు నదీ ప్రాముఖ్యత తెలుస్తున్నదని పలువురి అభిప్రాయం....................,..............

title: కటికి జలపాతం

text: రోడ్డు మార్గం ద్వారా అయితే విశాఖపట్నం ఐదో నంబరు జాతీయ రహదారిలో NAD జంక్షను వద్ద కుడివైపుకు తిరిగితే బొర్రా గుహలు జంక్షను రోడ్డు సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంటుంది. జంక్షను రోడ్డు దగ్గర అరకు లోయ వైపుకు తిరిగితే బొర్రా గుహలు సుమారు 10 కిలోమీటర్ల దూరం. గుహలకు సుమారు ఒక కిలోమీటరుకు ముందే గేట్ వల్సా దగ్గర ఎడమవైపుకు తిరిగితే కటికి జలపాతం కనిపిస్తుంది.

title: బుక్సా రోడ్ రైల్వే స్టేషను

text: బుక్సా రోడ్ అలీపూర్‌ద్వార్ జిల్లా, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో భారతీ రైల్వేలు పరిధిలోని ఈశాన్య సరిహద్దు రైల్వే జోన్ కింద రైల్వే స్టేషను ఉంది. ఇది వెస్ట్ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో రెండవ అతిపెద్ద టైగర్ రిజర్వ్ అయిన బుక్సా టైగర్ రిజర్వ్, సమీపంలోని డూయర్స్లు లోయ యొక్క తూర్పు చివర ఉన్నది.

title: మృత్యులోయ

text: మృత్యు లోయ లేదా డెత్ వ్యాలీ అనేది యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒక లోయ. ఈ లోయ ఉత్తర అమెరికాలో అత్యుష్ణమైనది, అత్యంత పొడి వాతావరణాన్ని కలిగినది, మరియు అత్యల్ప స్థానంలో ఉంది. ఇది సియెర్రా నెవాడా పర్వత శ్రేణి యొక్క ఒక ఆగ్నేయ ఎడారి. డెత్ వ్యాలీ అనేది మోజావే ఎడారి యొక్క ఒక భాగం. ఇది డెత్ వ్యాలీ నేషనల్ పార్క్ యొక్క అతి ముఖ్యమైన భాగం. ఇది ఒక ఉపరితల భాష్పీభవన బేసిన్, అంటే దీనర్థం ఇందులోని నదులు సముద్రంలోకి ప్రవహించలేవు.

title: అరకు

text: అరకు లోయ [3] సముద్రమట్టానికి సుమారు 600 మీటర్ల నుండి 900 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. విశాఖపట్నానికి 115 కి.మీ.ల దూరంలో ఉన్న అరకు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణములతో, కొండలతో లోయలతో ప్రజలను ఆకర్షిస్తోంది. సహజ సాందర్యము కలిగిన అరకు సంపన్న భౌగోళిక స్వరూపము కలిగి సజీవముగా నిలుస్తుంది.

text:
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం యొక్క గొప్ప చారిత్రక మరియు సహజ నేపథ్యాన్ని సూచించే వారసత్వ, ప్రకృతిక, సాహస, ఆరోగ్య మరియు గ్రామీణ పర్యటన ప్యాకేజీలను అందిస్తుంది.. ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క 8 కేంద్రాలను పర్యటించేవి.తిరుపతి, హార్స్లీ హిల్స్, అరకు , విశాఖపట్నం మరియు శ్రీశైలం వంటి ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రదేశాలలో రిపోర్ట్ నిర్వహిస్తుంది. 63 హైటెక్ కోచ్లు, 29 వోల్వో కోచ్లు, 8 ఎయిర్ కండిషన్డ్ హైటెక్ కోచ్లు, 4 సెమీ స్లీపర్స్, 11 మినీ వాహనాలు, 1 వింటేజ్ కోచ్ మరియు 10 క్వాలిస్ వంటి పలు వాహనాలను వాడుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ది సంస్థ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విశ్రాంతి పర్యటనను కూడా ప్రోత్సహిస్తుంది.ఇది అనేక పర్యాటక పరిణామాలను గుర్తించింది. 2006 లో, ఇది తమిళనాడు విఫణిలో పనిచేయటానికి ఒక కార్యాలయాన్ని ప్రారంభించింది.

title: ఖమ్మం జిల్లా

text: కోయలు సంప్రదాయ గిరిజనులు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రత్యేకంగా గోదావరి లోయ పరిమిత ప్రాంతాలలో అధికంగా ఉన్నారు. అలాగే ఒడిషా రాష్ట్రం జిల్లా మాల్కంగిరి మరియు చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో ఈ తెగ వారు ఉన్నారు. వారు ఎక్కువగా ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఖమ్మం జిల్లా భద్రాచలం విభాగం (డివిజన్)లో గుర్తించవచ్చు. వారు మాట్లాడే భాషా యాస ఒక ప్రధాన ద్రావిడ గిరిజన సమూహం గోండ్ భాషలో ఒక మాండలికం గుర్తించారు. ఇది ఇంచుమించు ఆంధ్రుల అధికార భాష అయిన తెలుగు భాషను పోలి ఉంటుంది.


query: 2011 నాటికి జడ్చర్ల పట్టణ జనాభా ఎంత?

title: జడ్చర్ల

text: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం 1,02,766 - పురుషులు 51,240 - స్త్రీలు 51,526.అక్షరాస్యుల సంఖ్య 61056.[2] అందులో జడ్చర్ల పట్టణ జనాభా 50366 కాగా, గ్రామీణ జనాభా 52191.

title: గ్రీస్

text:
గ్రీకు సమాజం గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా వేగంగా క్షీణించింది. క్షీణిస్తున్న సంతానోత్పత్తి, వేగవంతమైన వృద్ధాప్యం వంటి సమస్యలతో విస్తృతంగా ఐరోపా ధోరణితో సమానంగా ఉంది. 1.41 సంతానోత్పత్తి రేటు దిగువ స్థాయికి చేరి ప్రపంచంలో అతి తక్కువగా స్థాయికి చేరింది. ఫలితంగా సంతానోత్పత్తి వయసు 44.2 ఏళ్లకు పెరిగింది. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యధిక స్థాయిలో 7వ స్థానంలో ఉంది. 2001 లో జనాభాలో 16.71% 65 ఏళ్లు, అంతకు పైబడినవారు ఉన్నారు. 68.12% 14 ఏళ్ళ వయస్సు కలిగిన వారు, 15.18% అంతకంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.
2016 నాటికి 65 వయసు ప్రజలు 20.68% ఉన్నారు. 14 కంటే తక్కువ వయసున్న వారు 14% చేరుకున్నారు.
2002 నుండి 1981 వరకు 1,000 మంది నివాసితులలో 71 నుండి వివాహ రేట్లు తగ్గుముఖం పట్టాయి. 2003 లో కొద్దిగా తగ్గి 61 కు చేరుకుని 2004 లో తిరిగి 51 కు తగ్గింది. అంతేకాకుండా విడాకుల శాతం 1991 లో 1,000 వివాహాలకు 191.2 కి పెరిగింది 2004 లో 1,000 వివాహాలకు 239.5 కు పెరిగింది. ఈ పోకడలు ఫలితంగా సగటు గ్రీకు గృహం మునుపటి తరాల్లో కంటే చిన్నదిగా మారింది.
పట్టణ ప్రాంతాలలో దాదాపుగా మూడింట రెండొంతులు మంది గ్రీకులు నివసిస్తున్నారు. గ్రీసు అతిపెద్ద, అత్యంత ప్రభావవంతమైన మెట్రోపాలిటన్ కేంద్రాలను ఏథెన్స్, థెస్సలో కలిగి ఉంది. వీటిని సాధారణంగా గ్రీకులో "సహ-రాజధాని" ) గా సూచిస్తారు. సుమారుగా 4 మిలియన్లు - 1 మిలియన్ నివాసులు ఉన్నారు. 1,00,000 మెట్రోపాలిటన్ పట్టణ జనాభా కలిగిన ఇతర ప్రముఖ నగరాలలో పట్రాస్, హేరాక్లియన్, లారిసా, వోలోస్, రోడ్స్, ఇయోనినా, అగ్రినోయో, చనియా, చల్కిస్ ఉన్నాయి.
ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన పట్టిక గ్రీస్లోని అతిపెద్ద నగరాల్లో జాబితా చేయబడుతుంది. వాటిలో పక్కపక్కనే నిర్మించబడిన పట్టణ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఇవి అనేక మునిసిపాలిటీలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి ఏథెన్స్, థెస్సలోనీకీలలో ఉన్నాయి. లేదా పెద్ద పెద్ద మున్సిపాలిటీలిగా ఉన్నాయి. దేశంలోని చిన్న నగరాలు చాలా స్పష్టంగా తెలుస్తున్నాయి. ఫలితాలు 2011 మేలో గ్రీసు జనాభా లెక్కల ప్రాథమిక గణాంకాల నుండి వచ్చాయి.

title: గోల్డ్ కోస్ట్, క్వీన్స్‌ల్యాండ్

text: 1925లో, జిమ్ కావిల్ సర్ఫర్స్ ప్యారడైజ్ హోటల్ ను స్థాపించటంతో ఈ ప్రాంతం త్వరితంగా వృద్ధి చెందింది, తరువాత ఇది హార్డ్‌రాక్ కేఫ్ మరియు అపార్టుమెంటు భవన సముదాయమైన ప్యారడైజ్ టవర్‌గా మార్పు చెందబడ్డాయి. పర్యాటక పరిశ్రమకు సహకరిస్తూ జనాభా స్థిరంగా పెరిగింది మరియు 1940ల నాటికి రియల్ ఎస్టేట్ భవిష్యత్తును తెలిపేవారు మరియు విలేఖరులు ఈ ప్రాంతాన్ని "గోల్డ్ కోస్ట్"గా సూచించారు. ఈ పేరు యొక్క వాస్తవ మూలం ఇంకా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతానికి ఈ పేరు అధికారికంగా 1958లో అవలంబించబడింది, సౌత్‌పోర్ట్ మరియు కూలన్‌గటా అంతటా ఉన్న స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రాంతాన్ని "గోల్డ్ కోస్ట్"గా పేరుమార్చి పెట్టారు, అయినను పట్టణ ప్రాంతం మరియు స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రాంతం ఎన్నడు ఒకే సరిహద్దులను కలిగిలేవు.

title: విజయవాడ

text: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం విజయవాడ పట్టణ జనాభా వివరాలు:

title: జహీరాబాదు పురపాలక సంఘము

text:
జహీరాబాదు పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘాలలో ఒకటి. 1953లో స్థాపించబడిన ఈ పురపాలక సంఘం ప్రస్తుతం మూడవగ్రేడు పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతున్నది. 24 వార్డులతో ఉన్న ఈ పురపాలక సంఘంలో మార్చి 2014 నాటికి 35738 ఓటర్లు ఉండగా, 2011 నాటి ప్రకారం జనాభా 52193. పట్టణ విస్తీర్ణం 21.74 చకిమీ. 2011-12 ప్రకారం పురపాలక సంఘం ఆదాయం సుమారు రూ.5 కోట్లు.
ఈ పురపాలక సంఘానికి ప్రధాన ఆదాయవనరు ఆస్తిపన్ను. దీని ద్వారా ఏటా సుమారు రూ.50 లక్షలకు పైగా ఆదాయం సమకూరగా, నీటిపన్నుల ద్వారా రూ. 26 లక్షలు ఆదాయం వస్తుంది. ఇవి కాకుండా అనుమతి పనులు, లైసెన్స్ ఫీజులు, ప్రకటనల పన్నులు తదితరాల ఆదాయం కూడా సమకూరుతుంది. ప్రభుత్వం నుంచి వచ్చే గ్రాంటుల ద్వారా అభివృద్ధి పనులు చేపడతారు.
2014 మార్చి 30న ఈ పురపాలక సంఘానికి ఎన్నికలు నిర్వహిస్తున్నారు. 24 వార్డుల నుంచి ఒక్కో కౌన్సిలర్ ఎన్నికై పరోక్ష పద్ధతిలో చైర్మెన్‌ను ఎన్నుకుంటారు.

title: అట్లాంటా

text: మధ్యప్రాశ్చ్య యునైటెడ్ స్టేట్స్కు వ్యాపార మార్గాన్ని అందించటానికి వెస్ట్రన్ అండ్ అట్లాంటిక్ రైల్ రోడ్ నిర్మాణం కొరకు, 1836 డిసెంబరు 21 న, the జార్జియా జనరల్ అసెంబ్లీ సమ్మతించింది. 1838 మరియు 1839 మధ్యలో చెరోకీ నేషన్ యొక్క నిర్బంధ తొలగింపు తరువాత కొత్తగా నిర్మానుష్యమైన ఆ ప్రాంతం ఒక రైలుమార్గ నిర్మాణము కొరకు తెరవబడింది. ఆ మార్గమునకు తూర్పు టెర్మినస్ (దిగే స్థలము) చుట్టుపక్కల ప్రాంతం మొదట అభివృద్ధి చెందటం ప్రారంభమైంది, కావున 1837 లో ఆ స్థావరానికి "టెర్మినస్" అని పేరు పెట్టారు. జాన్ త్రాషర్ ఇక్కడ ఇళ్లను మరియు జనరల్ స్టోర్‌ను నిర్మించడంతో అతడి పేరు మీద ఈ ప్రాంతానికి త్రాషర్‌విల్లే అని మారుపేరు వచ్చింది. 1842 నాటికి, ఆ స్థావరములో ఆరు భవనములు ఉండేవి మరియు 30 మంది అక్కడ నివసిస్తూ ఉండేవారు మరియు ఆ పట్టణం పేరు "మార్తాస్విల్లె"గా మార్చబడింది. జార్జియా రైల్ రోడ్ యొక్క చీఫ్ ఇంజనీర్, J. ఎడ్గార్ థామ్సన్, వెస్ట్రన్ అండ్ అట్లాంటిక్ రైల్ రోడ్ పేరు మీద ఆ ప్రాంతం పేరును "అట్లాంటికా-పసిఫికా"గా మార్చాలని సూచించాడు, ఆ పేరు వెంటనే "అట్లాంటా"గా సంక్షిప్తం చేయబడింది. నివాసులు అనుమతించారు, మరియు డిసెంబర్ 29, 1847 న ఆ పట్టణం అట్లాంటాగా ఏర్పడింది. 1854 నాటికి ఇంకొక రైలుమార్గం అట్లాంటాను లాగ్రాన్జ్తో అనుసంధానించింది, మరియు 1860 నాటికి ఆ పట్టణ జనాభా 9,554 కు పెరిగింది.

title: జమ్మికుంట

text: జమ్మికుంట పట్టణ ప్రజల కోసం యాభై సంవత్సరాల క్రితం మండలంలోని విలాసాగర్ వాగు నుంచి పైపులైన్ వేసి మానేరు నుంచి నీరందిస్తున్నారు. నాటి జనాభాకు అనుగుణంగా 450 నల్లా కనెక్షన్ల కోసం పైపులైన్ వేశారు. జమ్మికుంట వ్యాపార కేంద్రంగా మారడం, పట్టణ జనాభా పెరగడం వల్ల తాగునీటి సమస్య తీవ్రరూపం దాల్చింది. 2014 నాటికి పట్టణంలో 5,400 నల్లా కనెక్షన్లు ఉండగా,జనాభా 30 వేలు దాటింది. దీంతో 20 వార్డుల్లో నాలుగురోజులుకోసారి నీరందిస్తున్నారు. వేసవిలో నీటికి కటకట తప్పడం లేదు. ప్రజలు వ్యవసాయబావులు, మినరల్‌వాటర్ ప్లాంట్లను ఆశ్రయిస్తున్నారు.పిట్టలవాడ, కేశవాపురం, మోత్కులగూడెం, దుర్గాకాలనీ, ఆబాది జమ్మికుంట ప్రాంతాల్లో సరైన పైపులైన్ల నిర్మించకపోవడం వల్ల నీటి కటకటాలు తప్పడం లేదు.[2]

title: పారిశ్రామిక విప్లవం

text: 18వ శతాబ్ద చివరి భాగం నుండి ఆధునిక పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, మొదట ఐరోపాలోను ఆ తరువాత ఇతర ప్రాంతాలలో అసాధారణ పట్టణీకరణకు మరియు నూతన గొప్ప నగరాల ఏర్పాటుకు దారితీసింది, నూతన అవకాశాలు పొందడానికి గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి పట్టణ ప్రాంతాలకు ప్రజలు వలస రావడం దీనికి కారణం. 1800లో ప్రపంచ జనాభాలో కేవలం 3% మాత్రమే పట్టణాలలో నివసించేవారు, 21వ శతాబ్ద ప్రారంభం నాటికి ఈ సంఖ్య సుమారు 50%నికి చేరింది. 1717లో మాంచెస్టర్ కేవలం 10,000 జనాభా కలిగి ఉన్న ఒక మార్కెట్ పట్టణం, అయితే 1911 నాటికి దాని జనాభా 2.3 మిలియన్లు.

title: సదాశివపేట పురపాలక సంఘము

text:
సదాశివపేట పురపాలక సంఘము మెదక్ జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘము. 1954లో స్థాపితమైన ఈ పురపాలక సంఘము మూడవ శ్రేణి పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది. హైదరాబాదుకు పశ్చిమాన 68 కిమీ దూరంలో జాతీయ రహదారిపై ఉన్న సదాశివపేట పట్టణం 77° 57’ తూర్పు రేఖాంశం, 17° 37’ ఉత్తర అక్షాంశంపై ఉపస్థితియై ఉంది. 2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 36,334 కాగా, 2011 నాటికి 42,809కు పెరిగింది. 2014 మార్చి నాటికి వార్డుల సంఖ్య 23, ఓటర్ల సంఖ్య 29255. పట్టణ విస్తీర్ణం 24.4 చకిమీ. 2010లో పారిశుద్ధ్యం విషయంలో ఈ పురపాలక సంఘం రాష్ట్ర స్థాయి ఉత్తమ అవార్డు పొందింది.
2010 సెప్టెంబరు నుంచి ప్రత్యేక అధికారి పాలనలో ఉన్న పురపాలక సంఘానికి 2014, మార్చి 30న ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో 23 వార్డులున్నాయి.

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో 11 మున్సీపాలిటీలతో పాటు (నగరపంచాయతీలతో కలిపి) అనేక పట్టణ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. అందులో ముఖ్యమైనవి: మహబూబ్ నగర్ (స్పెషల్ గ్రేడ్ మున్సీపాలిటీ), గద్వాల (థర్డ్ గ్రేడ్ మున్సీపాలిటీ), వనపర్తి (థర్డ్ గ్రేడ్ మున్సీపాలిటీ), నారాయణపేట (థర్డ్ గ్రేడ్ మున్సీపాలిటీ), షాద్‌నగర్ (థర్డ్ గ్రేడ్ మున్సీపాలటీ), కల్వకుర్తి (నగర పంచాయతి), కొల్లాపూర్ (నగర పంచాయతి), నాగర్ కర్నూల్ (నగర పంచాయతి), అయిజ (నగర పంచాయతి), జడ్చర్ల (నగరపంచాయతి), అచ్చంపేట్ (నగర పంచాయతి), ఆత్మకూర్ (మేజర్ గ్రామ పంచాయతి), 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లాలో లక్ష జనాభా పైబడి ఉన్న ఏకైక పట్టణం మహబూబ్‌నగర్. జాతీయ రహదారిపై మరియు రాష్ట్ర రాజధానికి సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతాల్లో పట్టణప్రాంత జనాభా అధికంగా ఉంది. రెవెన్యూ డివిజన్ల ప్రకారం చూస్తే పట్టణ జనాభా మహబూబ్‌నగర్ డివిజన్‌లో అత్యధికంగానూ, నారాయణపేట డివిజన్‌లో అత్యల్పంగానూ ఉంది.

title: జిబౌటి

text: జిబౌటిలో 9,42,333 మంది ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.[58] ఇది బహుళజాతి ప్రజలు నివసిస్తున్న దేశం. 20 వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో స్థానిక జనాభా వేగంగా వృద్ధి చెందింది. 1960 నాటికి జనసంఖ్య 83,000 ఉండగా 2016 నాటికి 8,46,000 కి అధికరించింది. ప్రజలలో సోమాలి (60%), అఫార్ (35%) రెండూ అతిపెద్ద జాతి సమూహాలుగా ఉన్నాయి. సోమాలి వంశానికి చెందిన ప్రజలు ప్రధానంగా ఇస్సాప్రజలు ఉన్నారు. మిగిలిన 5% జిబౌటీ జనాభా ప్రధానంగా యెమెన్ అరబ్లు, ఇథియోపియన్లు, యూరోపియన్లు (ఫ్రెంచి,ఇటాలియన్లు) ఉంటారు. ప్రజలలో దాదాపు 76% పట్టణ ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. మిగిలినవారు మతసంబంధిత ప్రజలు.[3] జిబౌటిలో పొరుగు దేశాలకు చెందిన అనేక మంది వలస ప్రకలు, శరణార్ధులు నివసిస్తున్నారు. కాస్మోపాలిటన్ పట్టణవాదం కారణంగా జిబౌటీ నగరాన్ని "ఎర్ర సముద్రంలో ఫ్రెంచ్ హాంగ్ కాంగ్" అని పిలుస్తారు.[59]

title: పెరూ

text:
దక్షిణ అమెరికాలో పెరూ అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన దేశాలలో పెరూ 5 వ స్థానంలో ఉంది.
1950 మరియు 2000 మధ్య జనాభా వృద్ధి రేటు 2.6% నుండి 1.6%కి తగ్గింది. 2050 నాటికి జనసంఖ్య సుమారు 42 మిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. , 2007 నాటికి పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న ప్రజలు 75.9% మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న ప్రజలు 24.1% ఉన్నారు. అతిపెద్ద నగరాల్లో లిమా మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం (9.8 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు) అరెక్విపా, ట్రుజిల్లో, చిక్లేయో, పియురా, ఇక్విటోస్, కుస్కో, చిమ్బోట్, మరియు హున్కాయోయో ప్రధానమైనవి. 2007 గణాంకాల ఆధారంగా ఈ నగరాలలో జనసంఖ్య 2,50,000 మందికంటే అధికం ఉంది. పెరూలో 15 అన్యదేశపు అమెరిన్డియన్ తెగలకు చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు.

title: మనేసర్

text:
భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలో ఉన్న గుర్‌గావ్ జిల్లాకు చెందిన మనేసర్ వేగవంతంగా పెరుగుతున్న పారిశ్రామిక పట్టణం, మరియు ఇది ఢిల్లీ నేషనల్ కాపిటల్ రీజన్ (NCR) యెుక్క భాగంగా ఉంది. ఇది భారతదేశంలో ఉన్న ఒక నిద్రావస్థ గ్రామం నుండి వేగవంతంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పట్టణ సముదాయంగా మార్పు చెందింది. ఇది పురోభివృద్ధి చెందుతున్న NCR ప్రాంతం. కొంతమంది అభివృధ్ధి కారకులు మనేసర్ ను `నూతన గుర్‌గావ్'గా పిలుస్తూ కొత్త పేరును జతచేశారు. రాజకీయ ముఖ్య కేంద్రం అయిన- ఢిల్లీకి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ప్రభుత్వం జాతీయ ప్రాముఖ్యం ఉన్న కొన్ని పరిశ్రమల యెుక్క ప్రధాన కార్యాలయాల స్థాపనకు దారితీసింది, ఇందులో నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్స్ (మరియు దాని శిక్షణా కేంద్రం), నేషనల్ బాంబ్ డేటా సెంటర్ మరియు నేషనల్ బ్రెయిన్ రీసెర్చ్ సెంటర్ ఉన్నాయి.
చుట్టుప్రక్కల ఉన్న ప్రాంతాలలోని 100,000 కన్నా ఎక్కువ మంది ప్రజలు మనేసర్‌లో పని కొరకు వెళతారు. గుర్‌గావ్-మనేసర్ మాస్టర్ ప్లాన్ 2021 నాటికి 37,00,000ల జనాభా ఉంటుందని తెలుపుతోంది. ఇక్కడ అనేక కర్మాగారాలు, కార్యాలయాలు, హోటళ్ళు మరియు విద్యా సంస్థలు ఉన్నాయి. దీని చుట్టుప్రక్కల అనేక సందర్శనీయ స్థలాలు ఉన్నాయి, అందులో కొన్ని గుర్‌గావ్‌తో కలసి ఉన్నాయి.

title: నీస్

text:
"కౌర్ సలేయా" మరియు "ప్లేస్ మస్సేనా" ల మధ్య ఇది హాఫ్‌వే కలిగి ఉంది.
INSEE అంచనాల ప్రకారం, 2005 జనవరి 1 నాటికి నీస్‌లో నివసిస్తున్న జనాభా మొత్తం347,900. జనాభాపరంగా నీస్ అనేది ఫ్రాన్స్‌లోని ప్యారీస్, మార్‌సెయిల్స్, లయన్ మరియు టులూస్‌ల తర్వాత ఐదో అతిపెద్ద నగరంగా ఉంటోంది. INSEE వివరాల ప్రాకారం, నీస్ మహానగరమనేది 888,784 నివాసులను (ఫ్రాన్స్ ఐదవ అత్యంత ఆదరణ కలిగిన నగరం) కలిగి ఉండడంతో పాటు దాని పట్టణ ప్రాంతంలో 933,080 నివాసులను కలిగి ఉంది, తద్వారా ఇది ఫ్రాన్స్‌లో ఆరవ అతిపెద్ద నగరంగా నిలుస్తోంది.

title: జడ్చర్ల మండలం

text:
జడ్చర్ల, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన మండలం.
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 1,02,766 - పురుషులు 51,240 - స్త్రీలు 51,526.అక్షరాస్యుల సంఖ్య 61056

title: రొమేనియా

text: 2011 లో పట్టణ ప్రాంతాల్లో 54.0% మంది జనాభా నివసిస్తున్నప్పటికీ,[152] ఈ శాతం 1996 నుండి తగ్గుతూనే ఉంది.[172] పట్టణ జనాభా ఉన్న కౌంటీలు హిందెడోరా, బ్రోసోవ్, కాన్‌స్టాన్టా ఉన్నాయి. అయితే మూడింట ఒక వంతు మంది డబ్బోవిటి (30.06%) మరియు గియుర్జియు మరియు టెలిమోర్న్ ప్రాంతాలలో ఉన్నారు.[152] బుకారెస్ట్ రాజధాని రొమేనియాలో అతిపెద్ద నగరంగా ఉంది. ఇందులో 2011 లో 1.8 మిలియన్ల జనాభా ఉంది. దీని పెద్ద పట్టణ ప్రాంతాలలో దాదాపు 2.2 మిలియన్ల జనాభా కలిగి ఉంది.[173] ఇవి మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో చేర్చాలని 20 సార్లు ప్రణాళిక వేయబడింది. [174][175][176] మరో 19 నగరాల్లో 1,00,000 కన్నా ఎక్కువ మంది జనాభా ఉన్నారు. క్లూజ్-నపోకా మరియు టిమిషోరాలలో 3,00,000 మంది నివాసితులు ఇసాసి, కాన్‌స్టాంటా, క్రైయోవా, బ్రస్సోవ్లతో 2,50,000 మంది పౌరులు ఉన్నారు. గాలటి, ప్లోయిటిటితో 2,00,000 మంది పౌరులు నివసిస్తున్నారు.[177] ఈ నగరాల్లో చాలా వరకు మహానగర ప్రాంతాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.

title: మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము

text:
మహబూబ్‌నగర్ పట్టణ పాలక సంస్థ అయిన మహబూబ్‌నగర్ పురపాలక సంఘము జిల్లాలోని 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో పెద్దది. 1952లో మూడవశ్రేణి పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది. 1959లో రెండోగ్రేడుగా, 1983లో మొదటి గ్రేడుగా, 2004లో స్పెషల్ గ్రేడుగా అప్‌గ్రేడ్ చెందింది. 2012లో సమీపంలోని 10 పంచాయతీలు ఈ పురపాలక సంఘం పరిధిలో చేర్చి సెలెక్షన్ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా మార్చారు. దీన్ని నగరపాలక సంస్థగా చేయాలనే ప్రతిపాదనను కూడా ప్రభుతానికి పంపిననూ వాస్తవరూపం దాల్చలేదు.
పురపాలక సంఘం పరిధిలో 2001 నాటికి జనాభా 130986 కాగాం 2011 నాటికి 157902కు పెరిగింది.
2010-11 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ సంఘం ఆదాయం 703.70 లక్షలు, వ్యయము 603.28 లక్షలు.
ఈ పురపాలక సంఘాణికి 1952లో తొలిసారిగా ఎన్నికలు జరుగగా కాంగ్రెస్ పార్టికి చెందిన శంకర్ రావు తొలి చైర్మెన్‌గా ఎన్నికయ్యారు. అప్పటినుంచి 10 సార్లు ఎన్నికలు జరిగాయి. 2014, మార్చి 30న మళ్ళీ ఎన్నికలు నిర్వహిస్తున్నారు.

title: హైదరాబాదు జిల్లా

text: 2011 లెక్కల ప్రకారం హైదరాబాదు జిల్లా జనాభా 40,10,238. 2001లో 38,29,753 ఉన్న జిల్లా జనాభా దశాబ్దం కాలంలో 4.71% వృద్ధి చెందింది. 1901లో కేవలం 4.99 లక్షలు ఉన్న జనాభా 1911 నాటికి 6.27 లక్షలకు పెరిగి 1921లో 5.56 లక్షలకు తగ్గింది.[3] ఆ తర్వాత క్రమక్రమంగా వృద్ధిచెందుతూ 2011 నాటికి 40.1 లక్షలకు చేరింది. గ్రేటర్ హైదరాబాదు మొత్తాన్ని పరిగనలోకి తీసుకుంటే జనాభా 2011 నాటికి 68.09 లక్షలకు చేరింది.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: సిడ్నీ

text: పట్టణ ప్రాంతంలో 70 నౌకాశ్రయాలు మరియు సముద్ర తీరాలు ఉన్నాయి, ఇందులో ప్రముఖమైన బోండి తీరం కూడా ఉంది. 2001 నాటికి సిడ్నీ పట్టణప్రాంతాలు ఉన్నాయి. జనాభా గణన సమాచారం కొరకు అనధికార మహానగర ప్రాంతం మరియు ప్రాంతాలను సిడ్నీ గణాంక విభాగం ఉపయోగించింది. ఈ ప్రాంతంలో సెంట్రల్ కోస్ట్ (మధ్య తీరం), బ్లూ మౌంటైన్స్ మరియు జాతీయ ఉద్యానవనాలు మరియు ఇతర పట్టణీకరణంకాని భూములు ఉన్నాయి.

title: ఫీనిక్స్ నగరం

text: 1881 నాటికి ఫీనిక్స్ పట్టణ స్థాయి పాలనా వ్యవస్థ రూపొందేటంతగా ఎదిగింది.11 టెర్రిటోరియల్ లెజిస్లేచర్ ఫీనిక్స్‌క్ నగరానికి నగరపాలనా వ్యవస్థకు ఆమోదం తెలుపుతూ "ది ఫీనిక్స్ చార్టర్ బిల్లును "జారీ చేయడంతో నగరం మేయర్-కౌన్‌సిల్ ప్రభుత్వం పాలనలోకి చేరింది.గవర్నర్ "జాన్ సి ఫ్రిమోంట్"చే 1881 ఫిబ్రవరి 25 న బిల్లు జారీ చేయబడింది.అప్పటి నగర జనాభా సుమారుగా 2,500.1881 మే 21 న ఫీనిక్స్ మొదటి మేయర్ ఎన్నికలు నిర్వహించింది.107 స్థానాలు గెలిచిన "డి.మోనిహన్ "ను 127 స్థానాలు సాధించిన న్యాయాధిపతి "టి.అల్సాప్ "ఓడించి నగరానికి మొదటి మేయర్ అనే గౌరవాన్ని పొందాడు.1888 ఆరంభ కాలంలో ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు వాషింగ్‌టన్ మరియు సెంట్రల్ ప్రాంతానికి తరలి వెళ్ళాయి.ఆతరువాత బస్ టెర్మినల్ ఉన్న ప్రదేశానికి మార్చబడి అక్కడ 1990లో సెంట్రల్ స్టేషను నిర్మాణం ప్రారంభం అయేవరకు ఉన్నాయి.1889లో ఆకార్యాలయాలు ఫీనిక్స్ నగరానికి మారచబడ్డాయి.1880 రైల్ రోడ్స్ రాకతో ఫీనిక్స్ ఆర్థిక రంగంలో వ్ప్లవాత్మకమైన మార్పులు వచ్చాయి.వాణిజ్యం రైల్ మార్గంలో వ్యాగన్ల రూపంలో నగరానికి ప్రవాహంలా వచ్చి చేరింది.తూర్పు పడమటి ప్రాంతాలకు ఉత్పత్తులు పోయి చేరడంతో ఫీనిక్స్ ప్రధాన వ్యాపార కూడలి అయింది.ఫలితంగా ఫీనిక్స్ నగర "చాంబరాఫ్ కామర్స్" 1888 నవంబరు 4 న రూపుదిద్దుకుంది.1891లో నిర్మించిబడిన ఆరంభకాల స్టేగ్ కోచ్ లైన్ ఆధారంగా "ఎలెక్‌ట్రిక్ స్ట్రీట్ కార్ సిస్టమ్" ప్రారంభించబడింది.

title: పెనాంగ్

text: పెనాంగ్ మలేషియాలోనే అత్యంత ఎక్కువ జనాభా సాంద్రత కలిగిన రాష్ట్రము. పెనాంగ్ రాష్ట్రము మొత్తము చదరపు కిలో మీటరుకి 1,695 మంది జన సాంద్రతను కలిగి ఉంది మరియు రాష్ట్ర మొత్తము జనాభా 1,773,442 .2010 లో జాతులు ఇలా ఉన్నాయి:మలేషియాలో పెనాంగ్ రాష్ట్రములో మాత్రమే చైనీయులు బహుళముగా విస్తరించారు కానీ ఈ మధ్య కాలములోని లెక్కలు, మలయ్ వర్గము జనాభా సంఖ్య విషయములో చైనీయులను మించిపోయినట్లు సూచిస్తున్నాయి. 2010 చివరి నాటికి జనాభాలో చైనీయుల జనాభా 40 .9 %కి పడిపోతుందనీ మరియు మలయ్ ల జనాభా 43 % నికి పెరుగుతుందని అంచనా. అయినప్పటికీ చైనీయులు ఎక్కువగా పట్టణ ప్రాంతములో నివసించుట వలన వారు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటారు.

title: రష్యా

text:
రష్యా జనాభా చాలా పెద్దది అయినప్పటికీ దేశం అపారమైన పరిమాణం కారణంగా దాని సాంద్రత తక్కువగా ఉంటుంది. ఐరోపా రష్యాలో ఉరల్ పర్వతాల సమీపంలో, నైరుతి సైబీరియాలో జనాభా సాంద్రత ఎక్కువగా ఉంది. 73% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 27% మంది నివసిస్తున్నారు. 2010 జనాభా లెక్కల ఫలితాలు మొత్తం జనాభా 14,28,56,536 ఉన్నాయి.
సోవియట్ యూనియన్ రద్దుకు ముందు రష్యా జనాభా 1991 లో 14,86,89,000 ఉంది. ఇది 1990 ల మధ్యలో వేగవంతమైన జనాభా క్షీణతను అనుభవించడం ప్రారంభమైంది. తగ్గిన మరణాల శాతం జననాల శాతం, పెరిగిన ఇమ్మిగ్రేషన్ కారణంగా ఈ క్షీణత ఇటీవల సంవత్సరాల్లో మందగించింది.
2009 లో పదిహేను సంవత్సరాలలో మొదటిసారిగా రష్యా వార్షిక జనాభా వృద్ధిని నమోదు చేసింది. మొత్తం పెరుగుదల 10,500 ఉంది.
2010 జనాభా లెక్కలు 81% జనాభా సంప్రదాయ రష్యన్లు, 19% ఇతర జాతులకు చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. 3.7% తటార్స్, 1.4% ఉక్రైనియన్లు, 1.1% బాష్కిర్లు, 1% చువాషేలు, 11.8% ఇతరుల జాతి పేర్కొనబడలేదు. గణాంకాల ప్రకారం రష్యన్ జనాభాలో 84.93% మంది యూరోపియన్ జాతి సమూహాలకు చెందినవారు (స్లావిక్, జర్మానిక్, ఫినిక్ అగ్రిక్, గ్రీకు మరియు ఇతరములు) ఉన్నారు. జనాభాలో 86%కు చేరిన తరువాత ఇది 2002 నుండి తగ్గిపోయింది.
యూరోపియన్ యూనియన్ సగటు 1000 మందికి 10.1 శాతంతో పోల్చి చూస్తే పోలిస్తే యూరోపియన్ దేశాల కంటే రష్యాలో జననాలి ( 1000 మందికి 13.3 జననాలు) అధికంగా ఉన్నాయి. రష్యా జననాల శాతం ఎక్కువగా ఉంది. అయితే దాని మరణ రేటు గణనీయంగా అధికంగా ఉంది. (2014 లో రష్యా 1000 మందికి 13.1 మంది మరణించారు యురేపియన్ యూనియన్ సగటు కంటే (1000 మందికి 9.7 గా ఉంది).
compared to the EU average of 9.7 per 1000).ఆరోగ్యం మరియు సాంఘిక వ్యవహారాల మంత్రిత్వశాఖ అంచనా ప్రకారం 2011 నాటికి సంతానోత్పత్తి పెరుగుదల అలాగే మరణాల క్షీణత కారణంగా మరణ శాతం జనన శాతంతో సమానం అని అంచనా వేసింది. జనన రేటు పెంచడానికి అలాగే మరింత మంది వలసదారులను ఆకర్షించేందుకు ప్రభుత్వం అనేక కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. మంత్లీ ప్రభుత్వ చైల్డ్-సహాయం చెల్లింపులు యు.ఎస్. డాలర్లకు 55 కు రెట్టింపయ్యాయి. 2007 నుండి రెండో చైల్డ్ ఉన్న మహిళలకు ఒక సమయ చెల్లింపుగా యు.ఎస్. డాలర్లు 9,200 చెల్లించబడింది.
2006 లో దేశం జనాభా క్షీణతకు పరిహారం చెల్లించటానికి రష్యా ప్రభుత్వం ఇమ్మిగ్రేషన్ చట్టాలను సరళీకృతం చేయడం ప్రారంభించింది అలాగే "మాజీ సోవియట్ రిపబ్లిక్ల నుండి జాతి రష్యన్లను స్వచ్ఛందంగా ఇమ్మిగ్రేషన్కు సహాయం అందించడానికి" ఒక ప్రభుత్వ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. 2009 లో సోవియట్ యూనియన్ రద్దు తరువాత రష్యా అత్యధిక జనన రేటును చవిచూసింది. 2012 లో జననాల రేటు మళ్లీ పెరిగింది. 1990 తరువాత 2012 లో అత్యధిక సంఖ్య రష్యాలో 18,96,263 జననాలు జరిగాయి. 1967-1969 మధ్యకాలంలో వార్షిక జననాలు సరాసర 1.7 ఉన్నాయి. 1991 తరువాత ఇది అత్యధం. (ఆధారము: దిగువన ఉన్న ముఖ్యమైన గణాంకాలు పట్టిక.

title: ఉక్రెయిన్

text:
14 వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో మావోవియాలోని బొలెస్లా రెండవ జార్జి మరణంతో, పోలండ్ రాజు మూడవ కాసిమిర్ గలీసియా-వోల్నియాను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి పోరాటం ప్రారంభించాడు (1340-1366). ఇదే సమయంలో ఇర్పెన్ నదిపై యుద్ధం తర్వాత కీవ్ తో సహా, రస్ హృదయ భూభాగం లిటెన్నియా గ్రాండ్ డచీ భూభాగం అయింది దీనిని గెడిమినాస్ మరియు అతని వారసులు పాలించారు. పోర్చుగల్, మరియు లిథువేనియా మధ్య వంశీయుల యూనియన్ 1386 యూనియన్ యూనియన్ తరువాత, చాలా యుక్రెయిన్ అయింది ఎక్కువగా లిథువేనియా గ్రాండ్ డచీలో భాగమైన స్లేవిక్సిస్డ్ స్థానిక లిథువేనియన్ ప్రముఖులచే పాలించబడింది. 1392 నాటికి గలిసియా-వోల్నియాయా యుద్ధాలు అని పిలవబడిన యుద్ధాలు ముగింపుకు వచ్చాయి. ఉత్తర మరియు మధ్య ఉక్రెయిన్ లోని లోతులేని భూభాగాల పోలిష్ వలసదారులు అనేక పట్టణాలను స్థాపించారు లేదా తిరిగి స్థాపించారు. 1430 లో పోడోలియా వాయోడ్షిప్షిప్గా పోలాండ్ రాజ్యం క్రౌన్ కింద విలీనం చేయబడింది. 1441 లో దక్షిణ యుక్రెయిన్‌లో ప్రత్యేకించి క్రిమియా మరియు పరిసర స్టెప్పీలు గెన్నిసిడ్ ప్రిన్స్ హసి ఐ గిర్రే క్రియాల్ ఖానేట్ను స్థాపించారు.
1569 లో లిబ్లిన్ యూనియన్ పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్‌ను స్థాపించింది. చాలా ఉక్రేనియన్ భూభాగం లిథువేనియా నుండి పోలాండ్ రాజ్యం కిరీటానికి బదిలీ చేయబడి పోలిష్ భూభాగంగా మారింది. 14 వ శతాబ్దం చివరలో ప్రారంభమైన పోలీకొనైజేషన్ జనాభా సాంస్కృతిక మరియు రాజకీయ ఒత్తిడిలో అనేకమంది పోలిష్ రూథెనియా (రస్ యొక్క భూమికి మరొక పేరు) గౌరవప్రదమైన హోదా కొరకు కాథలిక్కులుగా మారారు.పోలిష్ ఉన్నతవర్గాల నుండి వేరుచేయలేనిదిగా మారింది. రస్ స్థానిక ప్రముఖులలో రక్షకులను కోల్పోయింది. 17 వ శతాబ్దం నాటికి విశ్వాసంగల ఆర్థోడాక్స్ అయిన ఉద్భవిస్తున్న సాపోర్జియాన్ కోసాక్స్‌కు సామాన్య ప్రజలు (రైతులు మరియు పట్టణ ప్రజలు) రక్షణ కోసం తిరగడం మొదలైంది. కోసాక్కులు వారిని శత్రువులుగా గ్రహించిన వారి వ్యతిరేకంగా ఆయుధాలను ఎక్కుపెట్టడానికి పోలండ్ రాజ్యం మరియు దాని స్థానిక ప్రతినిధులు సహా సిగ్గుపడలేదు.

title: గద్వాల

text: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 114748. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 57853, స్త్రీల సంఖ్య 56895. పట్టణ జనాభా 63489.[1]

title: తాండూరు

text: 1991 లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 83358 కాగా 2001 నాటికి జనాభా 103278 అయింది.[1] జనసాంద్రత ప్రతి చదరపు కిలోమీటరుకు 383. స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి 981. పెరుగుదల రేటు 23.9%. మండలంలో పట్టణ జనాభా 57941 కాగా, గ్రామీణ జనాభా 45337.

title: వరంగల్ పట్టణ జిల్లా

text:
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల పునర్య్వస్థీకరణలో లోగడ ఉన్న వరంగల్ జిల్లాను వరంగల్ పట్టణ జిల్లాగా, వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లాగా విభజించారు.ఇది రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదునకు ఉత్తర దిశలో 157 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారతీయ జనాభా గణాంకాలను అనుసరించి వరంగల్ జిల్లా జనాభా 759,594. వీరిలో పురుషుల శాతం 51%. స్త్రీల శాతం 49%.

title: పిట్స్‌బర్గ్

text: సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఉన్న పిట్స్‍బర్గ్ పెన్సిల్వేనియా రాష్ట్రంలోనే రెండవ పెద్ద నగరం మరియు "అల్లెఘేనీ జిల్లా" యొక్క ప్రధాన కేంధ్రం 2000 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం నగరం యొక్క జనాభా 334,563; 2009 నాటికి ఆ సంఖ్య 311,647 కి చేరుతుంది అని అంచనా వెయ్యబడింది.[7] 2009లో ఏడవ-జిల్లా మహానగర ప్రాంతం యొక్క జనాభా 2,354,957 గా ఉంది.[8] దిగువ పిట్స్‍బర్గ్ మరియు పట్టణ కేంద్రాలలో ఉద్యోగాల విషయంలో 25 వ స్థానంలో నిలవటం ద్వారా అప్పటికే ఉన్న ఆర్ధిక ప్రభావాన్ని నిలబెట్టుకుంది (మరియు ఉద్యోగాల సాంద్రతలో 6వ స్థానంలో ఉంది).[9] పిట్స్‍బర్గ్ అప్పలాచియాలో ఉన్న అతిపెద్ద నగరం.[10]

title: వనపర్తి పురపాలక సంఘము

text:
వనపర్తి పురపాలక సంఘము మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన 11 పురపాలక/నగర పంచాయతీలలో ఒకటి. ఇది 1984 నుంచి పురపాలక సంఘంగా ఉన్నది. అంతకు క్రితం 1962 నుంచి 1966 వరకు కూడా పురపాలక సంఘంగా ఉండేది. ఆ కాలంలో బాలకృష్ణయ్య పురపాలక సంఘం చైర్మెన్‌గా పనిచేశారు. మేజర్ గ్రామపంచాయతీగా మార్పు చేసిన పిదప కూడా బాలకృష్ణయ్య సర్పంచిగా ఎన్నికయ్యారు. 1983లో ఈయన వనపర్తి నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. ప్రస్తుతం ఇది మూడవ గ్రేడు పురపాలక సంఘంగా కొనసాగుతోంది.
2001 నాటికి పట్టణ జనాభా 50262 కాగా, 2011 నాటికి 60949కు పెరిగింది.
2012-13 నాటికి పురపాలక సంఘం ఆదాయం 7.09 కోట్ల రూపాయలు, ఖర్చు 5.40 కోట్ల రూపాయలు.

title: బెలారస్

text:
నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ కమిటీ ప్రకారం 2016 జనవరి నాటికి జనసంఖ్య 9.49 మిలియన్లు ఉంది. బెలారుస్ మొత్తం జనాభాలో 83.7% మంది సంప్రదాయ బెలారుషియన్లు ఉన్నారు. తరువాతి అతిపెద్ద జాతి సమూహాలు: రష్యన్లు (8.3%), పోల్స్ (3.1%), ఉక్రైనియన్లు (1.7%) ఉన్నారు.బెలారస్ చదరపు కిలోమీటరుకు సుమారు 50 మంది జనాభా (చదరపు మైలుకు 127) జనాభా సాంద్రత కలిగి ఉంది; మొత్తం జనాభాలో 70% పట్టణ ప్రాంతాలలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. దేశం రాజధాని మరియు అతిపెద్ద నగరం మిన్స్క్ ప్రాంతం 2015 లో 19,37,900 నివాసితులకు నివాసంగా ఉంది. గోమేల్ జనాభా 4,81,000 రెండవ అతిపెద్ద నగరం మరియు హోమియల్ వొబ్లాస్ట్ రాజధానిగా పనిచేస్తుంది. ఇతర పెద్ద నగరాలుగా మోగిలేవ్ (3,65,100), విట్బ్స్క్ (3,42,400), హ్రోడ్నా (3,14,800), బ్రెస్ట్ (2,98,300) ఉన్నాయి.
అనేక ఇతర తూర్పు యూరోపియన్ దేశాల వలె బెలారస్ జనాభా పెరుగుదల క్షీణిదశ మొదలైంది.2007 లో బెలారస్ జనాభా 0.41% క్షీణించింది, దాని ఫలదీకరణ రేటు 1.22, బాగా భర్తీ రేటు కంటే తక్కువగా ఉంది. దాని నికర వలస రేటు 1,000 కు +0.38 ఉంది. బెలారస్ వలసల కంటే కొంచం ఎక్కువ ఇమ్మిగ్రేషన్ అనుభవిస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది. 2015 నాటికి బెలారస్ జనాభాలో 69.9% 14 నుండి 64 సంవత్సరాల వయస్సు కలిగిన వారు ఉన్నారు. 15.5% 14 కంటే తక్కువ వయసు కలిగిన వారు ఉన్నారు. 14.6% 65 కంటే ఎక్కువ వయస్సు కలిగిన వారు ఉన్నారు.
30-34 యొక్క మధ్యస్థ వయస్సు 2050 నాటికి 60 నుండి 64 వరకు పెరుగుతుందని అంచనా వేయబడింది.2050 నాటికి సంతానోత్పత్తి వయసు 30-40 నుండి 60-64 చేరవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.
బెలారస్లో ఒక మహిళకు 0.87 మంది పురుషుల నిష్పత్తిలో ఉన్నారు. సగటు ఆయుర్ధాయం 72.15 సంవత్సరాలు. (పురుషులకు 66.53 సంవత్సరాలు మరియు మహిళలకు 78.1 సంవత్సరాలు). 15 మరియు అంత కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న బెలారుషియన్లలో 99% మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారు.
బెలారస్ రెండు అధికారిక భాషలు రష్యన్ మరియు బెలారసియన్;
రష్యన్ భాష విస్తృతంగా ఉపయోగించినప్పటికీ బెలారసియన్ జనాభాకు 53.2% మాతృభాషగా ఉంది. రష్యన్ మాత్రం 41.5% మాత్రమే మాతృ భాషగా ఉంది.