query: చమోలీ జిల్లాకు ఆనుకొని ఎన్ని జిల్లాలు ఉన్నాయి?

title: చమోలి

text: ఘర్వాల్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం 1960లో వేరుచేసి చమోలీ జిల్లాగా రూపొందించారు. ఈ జిల్లా మద్యహిమాలయాలో ఉంది. అంతేకాక ప్రముఖ హిందూపుణ్యక్షేత్రమఒన కేదార్‌నాథ్ యాత్రామార్గంలో ఉంది. జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో ఉత్తరకాశి జిల్లా, నైరుతి సరిహద్దులో పితోరాఘర్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో అల్మోరా, ఈశాన్య సరిహద్దులో రుద్రప్రయాగ మరియు పడమర సరిహద్దులో తెహ్రి ఘర్వాల్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా వైశాల్యం 7,520 చదరపు కిలోమీటర్లు.

title: అజప్న్యాక్ జిల్లా

text: అజప్న్యాక్, ఆర్మేనియా దేశ రాజధానయిన యెరెవాన్ లో ఉన్నటువంటి 12 జిల్లాలలో ఒకటి. ఇది నగరానికి ఈశాన్యాన ఉంటుంది. అజప్న్యాక్ కు సరిహద్దులుగా తూర్పున అరబ్కిర్ జిల్లా, ఉత్తరాన దవ్తషెన్ జిల్లా, ఆగ్నేయంలో కెంట్రాన్ జిల్లా, దక్షిణాన మలాటియా-సెబష్టియా జిల్లాలు ఉన్నాయి. హ్రజ్డాన్ నది ఈ జిల్లాకు తూర్పు దిశలో ప్రవహిస్తుంది. అజప్న్యాక్ కు అర్మావిర్ మరియు అరగాట్సాన్ రాష్ట్రాలు పశ్చిమాన, కొటాయ్క్ రాష్టం ఉత్తరాన ఉన్నాయి.

title: పాకూర్

text: జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో పాకూర్ (హిందీ: पाकुड़ जिला) ఒకటి. జిల్లాకు పాకూర్ పట్టణం కేంద్రంగా ఉంది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 899,200, వైశాల్యం 686.21చ.కి.మీ. రాష్ట్రానికి ఈ జిల్లా ఈశాన్య భాగంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో షాహిబ్‌గంజ్, దక్షిణ సరిహద్దులో దుమ్కా, పశ్చిమ సరిహద్దులో గొడ్డా మరియు తూర్పు సరిహద్దులో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: పతనమ్ తిట్ట

text:
పతనమ్ తిట్ట యాత్రాకేంద్రంగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లాకు యాత్రీకులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తుంటారు. జిల్లాలో ప్రఖ్యాత శబరిమల క్షేత్రం ఉంది. జిల్లాలో మూడు నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
పులుల అభయారణ్యంతో కూడిన ఆటవీ భూభాగం ఉంది. జిల్లాకు అధికసంఖ్యలో ప్రకృతి ప్రేమికులను మరియు వన్యమృగ ఆరాధికులను తీసుకువస్తుంది. జిల్లా పర్యాటకం జిల్లాకు వచ్చే యాత్రీకుల సంఖ్య కారణంగా జిల్లాకు " దేవుని నివాసం " అనే పేరు వచ్చింది.
2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 1,231,577 పతనం తిట్ట కేరళ రాష్ట్రంలో జనసంఖ్యా పరంగా మూడవ స్థానంలో ఉంది. మొదటి రెండు స్థానాలలో పతనం తిట్ట మరియు ఇడుక్కి జిల్లాలు ఉన్నాయి. పతనంతిట్ట జిల్లా మొదటి పోలియో రహిత జిల్లాగా ప్రకటించబడింది.

title: చామరాజనగర్

text:
చామరాజనగర్ (కన్నడం:ಚಾಮರಾಜನಗರ) కర్నాటకా రాష్ట్రంలో దక్షిణభాగంలో ఉంది. కర్ణాటకారాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద జిల్లాగా ఉన్న మైసూరు జిల్లా నుండి కొంతభాగం వేరుచేసి 1998లో
చామరాజనగర్ జిల్లాగా ఏర్పాటుచేసారు. జిల్లాకు ప్రధాననగరంగా చామరాజనగర్ ఉంది. కర్నాటకారాష్ట్రంలోని 30 జిల్లాలలో చామరాజనగర్ జిల్లా జనసాంద్రతలో 3వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి రెండు స్థానాలలో కొడుగు మరియు బెంగుళూరు గ్రామీణ జిల్లా జిల్లాలు ఉన్నాయి. .

title: చామరాజనగర్

text: కర్నాటక రాష్ట్రం దక్షిణభాగంలో ఉన్న చామరాజనగర్ జిల్లా సరిహద్దులలో తమిళనాడు మరియు కేరళ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాకు వాయవ్యసరిహద్దులో మైసూరు జిల్లా, ఉత్తరసరిహద్దులో మండ్య, ఈశాన్యసరిహద్దులో బెంగుళూరు జిల్లాలు ఉన్నాయి. తూర్పుసరిహద్దులో తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని ధర్మపురి జిల్లా, సేలం జిల్లా మరియు ఈరోడ్ జిల్లా మరియు నీలిగిరి జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఆగ్నేయంలో వేల్యాండు జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: ఘర్వాల్

text:
పౌరీ ఘర్వాల్ భారతదేశంలోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా. ఈ జిల్లాకు పౌరీ కేంద్రంగా ఉంది. పౌరీ ఘర్వాల్ సమీపంలో హరిద్వార్, డెహ్రాడూన్, తెహ్రి ఘర్వాల్, రుద్రప్రయాగ్, చమోలి, అల్మోరా మరియు నైనీతాల్ ఉన్నాయి. పౌరీ ఘర్వాల్ దక్షిణ సరిహద్దులో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బిజ్నూర్ జిల్లా ఉది. ఈ జిల్లాలో కొంతభాగం గాంగామైదానంలో ఉంది. మిగులిన భాగం ఉత్తరంగా హిమాలయాలలో ఉంది.
పాల్ షాహి పాలించిన ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యంలో పౌరీ ఘర్వాల్ ఒకభాగం. ఈ సంరాజ్యానికి శ్రీనగర్ రాజధానిగా ఉంటూ వచ్చింది. 1803లో గొర్కాలు అసఫలమైన పలు దాడులు సాగించిన తరువాత చివరికి రాజా ప్రద్యుమ్న సైన్యాలతో భీకరంగా పోరుసలిపి అతడిని ఓడించి ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యాన్ని వశపరచుకున్నారు. 1806లో బ్రిటిష్ సైన్యం ఆంగ్లో నేపాలీ యుద్ధంల్.ఒ గొర్కాలను ఓడించిన తరువాత ఘర్వాల్ సామ్రాజ్యం తెహ్రీగా పునస్థాపితం చేయబడింది.
భారతదేశ ఉపఖండానికి సమకాలీనంగా పౌరీఘర్వాల్ ప్రాంతంలో కూడా మానవనివాసాలు ఆరంభమైయాయని భావించబడుతుంది. చారిత్రకంగా మొదటి సాంరాజ్యమైన కాట్యూరి సామ్రాజ్యంలో సమైక్య ఉత్తరాఖండ్ ప్రాంతం అంతర్భాగంగా ఉండేది. కాట్యూరీ సాంరాజ్యానికి చెందిన శిలాశాసనాలు మరియు ఆలయాల ఆధారంగా కొంత సమాచారం అందుబాటులో ఉంది. కాత్యూరీల పతనం తరువాత ఘర్వాల్ ప్రాంతం 64 కంటే అధికమైన భాగాలుగా విభజించబడి వాటికి సామంతులను పాలకుగా నియమించారు. రాజా కనకపాల్ వారసుడైన రాజా జగత్‌పాల్ (క్రీ.శ1455-క్రీ.శ1493) పాలనలో క్రీ.శ 15 వ శతాబ్ధపు మద్య కాలానికి చంద్పుర్‌ఘర్ సామంతరాజులలో శక్తివంతుడుగా గుర్తింపు పొందాడు. క్రీ.శ 15వ శతాబ్ధపు చివరినాటికి రాజా అజయ్‌పాల్ చంద్పుర్‌ఘర్‌ను ఓడించి ఈ ప్రాంతాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకువచ్చాడు. ఆయన పాలించిన ప్రాంతమే ఘర్వాల్. క్రీ.శ 1506కు ముందు ఆయన తన రాజధానిని చంద్పూరు నుండి దేవల్ఘర్‌కు మార్చాడు.
క్రీ.శ1506-1519 వరకు రాజధానిగా శ్రీనగర్ చేయబడింది.
రాజా అజయ్‌పాల్ మరియు ఆయన వారసులు దాదాపు 300 సంవత్సరాల కాలం ఘర్వాల్‌ను పాలించారు. ఈ పాలనా కాలంలో వారు కుమోన్, మొగల్స్, సిక్కులు మరియు రొహిల్లాల దాడులను ఎదుర్కొన్నారు. పౌరీ ఘర్వాల్ చరిత్రలో అతి ముఖ్యమైన సంఘటనలలో ఒకటి గోర్కాల దాడి అని భావించవచ్చు. ఈ దాడిలో హింస శిఖరాగ్రాలను చేరింది. గోర్కాలు కుమాన్ అరియు దోతి జయించిన తరువాత శక్తివంతమైన ప్రతిఘటనల మద్య ఘర్వాల్ మీద దాడి చేసారు. మద్యలో వారికి చైనీయుల దాడి సమాచారం అందింది. అందువలన గోర్కాలు దాడిని ఆపవలసి వచ్చింది.
అయినప్పటికీ 1803లో గోర్కాలు తిరిగి ఘర్వాల్ మీద దాడి చేసారు. కుమాన్‌ను స్వాధీనం చేదుకున్న తరువాత గోర్కాలు ఘర్వాల్ మీద 3 మార్లు దాడి చేసి చివరికి 1804లో గోర్కాలు ఘర్వాల్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని 12 సంవత్సరాల కాలం పాలించారు.
1815లో ఘర్వాల్ ప్రాంతం మీద బ్రిటిష్ సైన్యాలు దాడి చెయ్యడంతో గోర్కాల పాలన ముగింపుకు వచ్చింది. 1875 ఏప్రిల్ 21న బ్రిటిష్ సైన్యాలు గోర్కాలను జయించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం తూర్పు భూభాగం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించి అలకనందా మరియు మందాకినీ నదీ తీరాలలోని ఘర్వాల్ లోని కొంతభాగం స్వాధీనం చేసుకున్నది. మిగిలిన పడమటి ఘర్వాల్ ప్రాంతం రాజా సుదర్శన్ షాహ్ పాలనలో ఉండిపోయింది. తరువాత సుదర్శన్ షాహ్ తెహ్రీని తనరాజధానిగా చేసుకుని పాలన కొనసాగించాడు. మొదట నైనీతాల్ను ప్రధానకార్యాలయంగా చేసుకుని
కుమాన్ మరియు ఘర్వాల్ పాలనా బాధ్యతలను కమీషనర్ ఆఫ్ కుమాన్ అండ్ ఘర్వాలుకు అప్పగించారు. తరువాత 1840లో ఘర్వాల్ వేరుచేయబడి పౌరీ ప్రధాన కేంద్రంగా ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించబడింది. 1960లో ఘర్వాల్ జిల్లా నుండి చమోలి మరియు పౌరీ ఘర్వాల్ జిల్లాలు రూపుదిద్దుకొనబడ్డాయి. ప్రస్తుతం లామాఖెట్ (పితోరాఘర్) రాజా మహేంద్ర చంద్ రినాకు చెందిన రాణిగీతాను వివాహం చేసుకున్నాడు.
స్వాతంత్ర్యం తరువాత 1960లో గర్హ్వాల్ జిల్లా అదనంగా పౌరీ ఘర్వాల్ మరియు చమోలి జిల్లాలుగా విభజించబడ్డాయి. 1997లో కలుపుకుని తెహ్రీ ఘర్వాల్ మరియు చమోలీ జిల్లాల నుండి అదనపు భుభాగాలను పౌరీ ఘర్వాల్ సేకరించి రుద్రప్రయాగ జిల్లా రూపొందించబడింది. పౌరీలో ఉన్న రాణి గ్రౌండ్ ఆసియాలో ఎత్తైన గ్రౌండుగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. పౌరీ ఘర్వాల్ 29° 45’ to 30°15’ అక్షాంశ మరియు 78° 24’ నుండి 79° 23’ రేఖాంశాల మద్య ఉపస్థితమై ఉంది.

title: కోస్తా

text: బ్రిటీషు ప్రభుత్వము యొక్క పాలన కింద ఉన్న జిల్లాలు కనుక వీటిని సర్కారు జిల్లాలు అని, ఈ ప్రాంతాన్ని సర్కారు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఈ తొమ్మిది జిల్లాలూ 972 కి.మీ. నిడివిగల బంగాళాఖాత తీరాన్ని ఆనుకొని ఉన్నాయి. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని కోస్తా ప్రాంతం అంటారు. భారతదేశంలో గుజరాత్ తరువాత రెండవ పెద్ద తీర రేఖ ఉన్న రాష్ట్రం ఇది. గోదావరి, కృష్ణా, పెన్నానదుల సాగరసంగమ స్థానాల్లో ఉన్న ఈ ప్రాంతం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం అంతటిలోను మిక్కిలి సారవంతమైంది. వరి, చెరకు పంటలకు ప్రసిద్ధి గాంచింది.

title: హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్

text:
హెయిర్‌ట ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో రెండు ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఉన్నాయి. స్ట్రిప్ లేదా ఎఫ్‌యూఈ (ఫోలిక్యులర్ యూనిట్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్). సర్జరీ కోసం ఒకరోజంతా క్లినిక్‌లోనే ఉండాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని గంటల పాటు సర్జరీ జరుగుతుంది. ఈ సర్జరీకి లోకల్ అనస్థీషియా సరిపోతుంది. అంటే క్లయింట్ సర్జరీ జరుగుతున్నంత సేపు మెలకువగానే ఉంటాడు. ఎఫ్‌యూఈ పద్ధతిలో ఒక్కో వెంట్రుకను తీసుకుంటూ బట్టతల ప్రాంతంలో అతికించడం జరుగుతుంది. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తరువాత ఎర్రగా మారడం, వాపు ఉంటాయి. కొన్ని వారాల తరువాత ఇవి తగ్గిపోతాయి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన తరువాత శిరోజాలు రాలిపోతాయి. కానీ అక్కడి నుంచే కొత్త జుట్టు పెరగడం మొదలవుతుంది. ఏడాది తరువాత జుట్టు పూర్తిగా పెరిగిపోతుంది. శిరోజాలు తీసే స్థలంలో, అతికించే స్థలంలో అనస్థీషియా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల నొప్పి ఏ మాత్రం తెలియదు.
డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఇప్పటి వరకు ఎన్ని సర్జరీలు చేశారు? వారి ఫోటోలు చూపించగలరా? సర్జరీకి ముందు సర్జీరీ తరువాత వారి శిరోజాలు ఎలా ఉన్నాయి? తదితర అంశాలను ఫోటోలు చూసి తెలుసుకుంటే మంచిది. వీలుంటే సర్జరీ చేయించుకున్న క్లయింట్స్‌తో ఒకసారి మాట్లాడించమని అడగవచ్చు. సర్జరీ చేయించుకుంటే మీ హెయిర్ స్టయిల్ ఎలావస్తుందో స్కెచ్ గీసి చూపించమని కోరవచ్చు. ఎన్ని సెషన్లు రావాల్సి ఉంటుందో తెలుసుకోవడం మరవద్దు. మొత్తం సర్జరీకి ఎంత ఖర్చవుతుందో ముందుగా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఈ విషయాలు గుర్తుపెట్టుకుని సందేహాలు నివృత్తి చేసుకోవాలి.
పొగతాగడం, ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం, ఇతర మందులు వాడే అలవాటు ఉంటే సర్జరీకి కొన్ని వారాల ముందు నుంచి ఆపేయాలి. దీనివల్ల ఎటువంటి సైడ్ఎఫెక్ట్స్‌రాకుండా ఉంటాయి. అధికంగా మద్యం సేవించడం, ఇతర వ్యాధులకు వాడే మందుల వల్ల సర్జరీ సమయంలో లేదా తరువాత బ్లీడింగ్ కావడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే సర్జరీ చేయించుకోవాలని అనుకుంటున్న వారు తప్పనిసరిగా ఈ అలవాట్లను మానుకోవాలి.
ఒక్ సెషన్‌లో 1500 నుంచి 3 వేల వరకు శిరోజాలను తీసి అతికించవచ్చు. రోజంతా సర్జరీ చేసినపుడు ఇది సాధ్యమవుతుంది. చాలా వరకు రోగులు ఉదయం క్లినిక్‌కు వస్తే సాయంత్రంకల్లా ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు.
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోగానే నిండైన జుట్టుతో అందంగా కనిపించాలని కోరుకుంటారు. కానీ దానికి సమయం పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన శిరోజాలు నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి. సర్జరీ చేసిన కొన్ని వారాల తరువాత ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ హెయిర్స్ రాలిపోతాయి. ఆ తరువాత నెమ్మదిగా పెరగటం మొదలవుతుంది. మూడు నెలల్లో మెల్లగా శిరోజాలు పెరుగుతుండటం గమనించవచ్చు. ఆరు నుంచి ఏడాదిలోపల జుట్టు పూర్తిగా పెరుగుతుంది. సర్జరీకి ముందు, సర్జరీ తరువాత తేడాను స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. ఈ జుట్టు పూర్తిగా సాధారణ జుట్టు మాదిరిగానే ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మామూలుగా దువ్వుకోవడం చేయవచ్చు. ఈ జుట్టు ఊడిపోవడం మళ్లీ బట్టతల రావడం అంటూ జరగదు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన జుటు జీవితాంతం నిగనిగలాడుతూ ఉంటుంది. బట్టతల సమస్యకు హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సర్జరీ ఒక వరం. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌తో బట్టతలకు శాశ్వతంగా గుడ్‌బై చెప్పవచ్చు.

title: చమోలి

text: 1960లో చమోలీ జిల్లా పౌరీ ఘర్వాల్ లోని కొంత భూభాగం వేరుచేసి చమోలీ జిల్లాగా రూపొందించబడింది. చమోలీ ఘర్వాల్ జిల్లా ఈశాన్య సరిహద్దులో ఉంది. ఇది హిమాలయాల మద్యభాగంలో ఉంది. పురాణాలలో ఈ ప్రాంతాన్ని బహిర్గిరి అని ప్రస్తావించారు. ఇది హిమాలాల మూడు భాగాలలో ఒకటి.

title: గోరఖ్‌పూర్

text: జిల్లా ప్రాంతాన్ని అవధ్ నవాబు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియాకు 1600లో ఇచ్చాడు. ఇది 1801 వరకు వారి ఆధీనంలోనే ఉంది. బ్రిటిష్ దీనిని ఘోరక్‌పూర్ జిల్లాగా రూపొందించబడింది.మిస్టర్ రూట్లెడ్జ్ ఈ జిల్లాకు మొదటి కలెక్టర్‌గా నియమించబడ్డాడు. 1829లో ఘోరక్‌పూర్ డివిషన్‌కు ఘోరక్‌పూర్ కేంద్రంగా చేయబడింది. ఘోరక్‌పూర్ డివిషన్‌లో ఘోరక్‌పూర్ జిల్లా, ఘాజీపూర్ జిల్లా మరియు ఆజంగర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఘోరక్‌పూర్ డివిషన్‌కు మిస్టర్.ఆర్. ఎం బియాడ్ మొదటి కమీషనర్‌గా నియమించబడ్డాడు.

title: నల్గొండ జిల్లా

text: పూర్వం నల్గొండకు నీలగిరి అని పేరు ఉండేది.నల్గొండ జిల్లాకు ఉత్తరాన యాదాద్రి జిల్లా, ఈశాన్యాన సూర్యాపేట జిల్లా,దక్షిణాన గుంటూరు జిల్లా, తూర్పున కృష్ణా జిల్లాలు, పశ్చిమాన శంషాబాద్ మండలం, నైఋతిన నాగర్ కర్నూలు జిల్లాలు సరిహద్దులు. ఉద్యమాల పురిటిగడ్డగా పేర్కొనే నల్గొండ జిల్లాలో ఎందరో దేశభక్తులు, స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు, నిజాం నిరంకుశత్వాన్ని ఎదిరించిన పోరాటయోధులు జన్మించారు. రజాకార్లను ఎదిరించిన కోదాటి నారాయణరావు[2], ప్రముఖ గాంధేయవాది రావి నారాయణరెడ్డి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు పులిజాల రంగారావు, ఆర్యసమాజ ప్రముఖుడు నూతి విశ్వామిత్ర, కమ్యూనిస్టు యోధుడు బొమ్మగాని ధర్మభిక్షం, రజాకార్ల దురాగతాలను ఎదిరించిన మహిళ ఆరుట్ల కమలాదేవి, నిజాం వ్యతిరేక పోరాట యోధుడు కాసాని నారాయణలు ఈ జిల్లాకు చెందినవారే.[3]

title: హసన్ జిల్లా

text: హసన్ జిల్లాకు ఈశాన్యాన తుముకూరు జిల్లా, ఆగ్నేయం వైపు మాండ్య జిల్లా, దక్షిణం వైపు మైసూరు జిల్లా, నైఋతి వైపు కొడగుజిల్లా, పశ్చిమం వైపు దక్షిణ కన్నడ జిల్లా, వాయువ్యం వైపు చిగ్‌మగళూరు జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.హసన్ జిల్లా విస్తీర్ణం ೬೮೧೪ చ.కి.మి. ఈ జిల్లా జనాభా 2001 సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం ೧೭,೨೧,೩೧೯. ఇది 1991 జనాభా లెక్కల కంటే ೯.೬೬ శాతం హెచ్చు.

title: మల్టియా-సెబష్టియా జిల్లా

text: మల్టియా-సెబష్టియాకు సరిహద్దులుగా ఉత్తరాన అజప్న్యాక్, దక్షిణాన షెంగావిత్, తూర్పున కెంట్రాన్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాకు తూర్పున అర్మవీర్ మరియు అగ్నేయాన అరరట్ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.

title: భారతదేశ జిల్లాల జాబితా

text: ప్రతీ రాష్ట్రం లేదా కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాన్ని అధికార వికేంద్రీకరణకై జిల్లాలుగా విభజించడమైంది. ప్రతీ జిల్లాకు ప్రభుత్వం ఒక ఐ.ఏ.ఎస్. ఆఫీసరును కలక్టరుగా నియమిస్తుంది. ఈ అధికారి జిల్లాకు సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవహారాలను చూసుకుంటారు. కలెక్టరును జిల్లా మెజిస్ట్రేటు అని కూడా పిలుస్తారు, జిల్లాకు సంబంధించిన శాంతిభద్రతలను కూడా ఈ అధికారే పర్యవేక్షిస్తారు. పెద్ద పెద్ద రాష్ట్రాలలో కొన్ని జిల్లాలను కలిపి ఒక విభాగం సృష్టించి, దానికి ఒక కమీషరుని నియమిస్తారు. ముంబాయి లాంటి నగరాలు జిల్లాలు కాకపోయినా కూడా వాటికి ప్రత్యేకంగా కలెక్టరులను నియమిస్తారు.

title: పన్నా

text:
జిల్లాలో ఉన్న వజ్రాల గనులు జిల్లాకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకువస్తున్నాయి. వజ్రాల గనులు పన్నా నగరానికి 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో పన్నా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

title: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా

text: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భారత దేశము యొక్క ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని ఒక జిల్లా. ఈ జిల్లా రాజధాని ఏలూరు కృష్ణాజిల్లా రాజధాని విజయవాడకు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. జిల్లాకు తూర్పున గోదావరి నది ప్రవహిస్తూ తూర్పు గోదావరి జిల్లాను జిల్లా నుండి వేరు చేస్తున్నది. జిల్లాకు పశ్చిమాన కృష్ణా జిల్లా, దక్షిణాన కృష్ణా జిల్లా, బంగాళాఖాతం, ఉత్తరాన తెలంగాణా రాష్ట్రానికి చెందిన ఖమ్మం జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తాడేపల్లిగూడెం, జిల్లాలోని ఒక అభివృద్ధి చెందుతున్న పట్టణము. ఈ జిల్లాలో 52% అక్షరాస్యత ఉంది. తణుకు పారిశ్రామికంగా వృద్ధి పొందుతున్న గ్రామం. భీమవరం వ్యాపారాత్మకంగా వృద్ధిపొందుతున్న నగరం.

title: మంచిర్యాల జిల్లా

text: భౌగోళికంగా ఈ జిల్లా ఉత్తర తెలంగాణలో భాగంగా ఉంది. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దు గుండా గోదావరి నది ప్రవహిస్తుంది. జిల్లాకు తూర్పున మహారాష్ట్ర, ఉత్తరాన కొమరంభీం జిల్లా, దక్షిణాన పెద్దపల్లి జిల్లా, ఆగ్నేయన జయశంకర్ జిల్లా, పశ్చిమాన నిర్మల్ జిల్లా, నైరుతిన జగిత్యాల జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.

title: తూర్పు గోదావరి జిల్లా

text: తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు ఉత్తరాన విశాఖపట్నం జిల్లా, ఒడిషా రాష్ట్రము, తూర్పున, దక్షిణాన బంగాళా ఖాతము, పశ్చిమాన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, వాయవ్యాన ఖమ్మం జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా జిల్లాను మూడు ప్రాంతాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. అవి: డెల్టా, మెట్ట ప్రాంతం, కొండ ప్రాంతాలు. వివిధ ప్రాంతాల ఎత్తులు సముద్ర మట్టం నుండి 300 మీ.ల వరకు ఉన్నాయి.

title: దంతేవాడ

text: దంతేవాడ జిల్లా మొత్తం విస్తీర్ణం 3,410.50 చ.కి.మీ. జిల్లాకు ఉత్తరాన మరియు ఈశాన్యాన బస్తర్ జిల్లా, తూర్పున ఒడిశా రాష్ట్రానికి చెందిన మల్కనగిరి జిల్లా, దక్షిణా మరియు నైఋతిన ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ఖమ్మం జిల్లా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. పశ్చిమ సరిహద్దుగా ఇంద్రావతి నది ఉంది. ఇంద్రావతి నదికి అవతరి ఒడ్డున ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన కరీంనగర్ జిల్లా మరియు మహారాష్ట్రకు చెందిన గఢచిరోలి జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: నార్క్-మరాష్ జిల్లా

text: నార్క్-మరాష్, ఆర్మేనియా దేశ రాజధానయిన యెరవాన్లో ఉన్నటువంటి 12 జిల్లాలలో ఒకటి. ఇది నగర మధ్యభాగానికి తూర్పున ఉంది. ఈ జిల్లాకు సరిహద్దులుగా  పశ్చిమ మరియు ఉత్తరాన కెంట్రాన్, తూర్పున నార్ నార్క్ మరియు  దక్షిణాన ఎరెబుని జిల్లాలు ఉన్నాయి. నార్క్-మరాష్ అనే నామము యెరెవాన్ లోని నార్క్ నుండి, మార్ష్ అనే టర్కీ లోని నగరం నుండి వచ్చాయి. ఇది అనధికారికంగా చిన్న విభాగాలుగా విభజింపబడినది, అవి: నార్క్ మరియు నార్క్ మరాష్.

title: సిరోహి జిల్లా

text:
రాజస్థాన్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో సిరోహి జిల్లా ఒకటి. సిరోహి పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. సిరోహి జిల్లాలో మౌట్ అబూ పెద్ద నగరంగా మరియు పెద్ద వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంది.
2011 గణాంకాల ఆధారంగా సిరోహి జిల్లా రాష్ట్రంలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో మూడవదిగా గుర్తించబడుతుంది. మొదటి రెండు స్థానాలలో జైసల్మేర్ మరియు ప్రతాప్‌ఘర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: కోలారు జిల్లా

text: కోలారు జిల్లా : (Kolar district) (کولار ضلع ) ( ) : కర్నాటక రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా. ఇది కర్నాటక రాష్ట్రానికి ఆగ్నేయ దిశన ఉంది. ఈ జిల్లాకు సరిహద్దులు, పశ్చిమాన బెంగళూరు జిల్లా, ఉత్తరాన చిక్కబల్లాపూర్ జిల్లా, తూర్పున ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన చిత్తూరు జిల్లా మరియు దక్షిణాన తమిళనాడుకు చెందిన క్రిష్ణగిరి జిల్లా మరియు వేలూరు జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: తమాషా లెక్కలు

text:
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి ఒక్కొక్క పండు ఇస్తే ఒక పండు మిగులుతుంది.
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి రెండు పండ్లు ఇస్తే ఒక పిల్లవానికి పండ్లు తక్కువవుతాయి.
అయితే ఎంత మంది పిల్లలు ఉన్నారు? ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉన్నాయి?

title: న్యాయ మీమాంస

text: చట్టం అంటే ఏమిటి అనే ప్రశ్నతో పాటు న్యాయ తత్వము చట్టం యొక్క క్రమబద్ద మరియు మూల్యాంకన సిద్ధాంతాలతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. చట్టం యొక్క ఉద్దేశం మరియు లక్ష్యం ఏమిటి? ఏ నైతిక లేక రాజకీయ సిద్ధాంతాలు చట్టానికి ఆధారంగా ఉన్నాయి? చట్టం యొక్క అసలు కర్తవ్యం ఏమిటి? ఎటువంటి పనులకు శిక్షలు ఉండాలి మరియు ఎటువంటి శిక్షలు ఉండాలి? న్యాయమంటే ఏమిటి? మనకు ఏమి హక్కులు ఉన్నాయి? చట్టానికి లోబడి ఉండాల్సిన బాధ్యత ఉందా? ఎటువంటి విలువకు చట్ట నియమాలు ఉన్నాయి? వివిధరకాల ఆలోచనా విధానాలు మరియు ప్రముఖ మేధావులు ఇలా ఉన్నారు

title: ఆదిలాబాద్ జిల్లా

text: ఆదిలాబాద్ జిల్లాకు ఉత్తరంలో మహారాష్ట్రంలోని యవత్మాల్ జిల్లా, చంద్రాపూర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. తూర్పున చంద్రాపూర్ జిల్లా ఉంది, దక్షిణాన నిజామాబాద్ జిల్లా, పశ్చిమంలో నాందేడ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. నదులుపరంగా దక్షిణాన గోదావరి నది, తూర్పున ప్రాణహిత నది, ఉత్తరంలో వార్ధా నది, పెల్ గంగా ఉన్నాయి. జిల్లా వైశాల్యం 16203.8 చదరపు కిలోమీటర్లు. వైశాల్యం పరంగా రాష్ట్రంలో ఐదవ స్థానంలో ఉంది. జిల్లాలో 40 శాతం ఉండే అడవులు క్రమంగా క్షీణిస్తున్నాయి.జిల్లాలో 75% భూభాగం ఉష్ణమండల తేమతోకూడిన అడవులతో నిండి ఉంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అటవీప్రాంతం కలిగిన జిల్లాలలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. అదిలాబాదు జిల్లాలో కుంతల జలపాతాలు, సహ్యాద్రి కొండలు మరియూ సత్మాల కొండలు అనేక సుందరమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. 600 మిలియన్ టన్నుల మేలిరకం సున్నపురాయి నిల్వలు జిల్లాలో ఉన్నాయి. పింగాణి పాత్రలు, సానిటరీ పైపులు, ఇటుకలు, బెంగుళూరు పెంకుల తయారీకి పనికి వచ్చే బంకమన్ను విస్తారంగా లభిస్తుంది. ఈ జిల్లాలోని ప్రధాన నదులు ప్రాణహిత, పెన్‌గంగ మరియు వార్థా.

title: రంగారెడ్డి జిల్లా

text: రంగారెడ్డి జిల్లా 16°30' నుండి 18°20' ఉత్తర అక్షాంశం, 77°30' నుండి 79°30' తూర్పు రేఖాంశంల మధ్యన విస్తరించియుంది.[7] జిల్లాకు ఉత్తరాన మెదక్ జిల్లా, తూర్పున నల్గొండ జిల్లా, దక్షిణమున మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా, పశ్చిమాన కర్ణాటకకు చెందిన గుల్బర్గా, బీదర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా విస్తీర్ణం 7493 చ.కి.మీ. వైశాల్యం దృష్ట్యా రాష్ట్రంలో రెండవ జిల్లాగా ఉంది.ఈ జిల్లాలో మూసీ నది ప్రవహిస్తుంది

title: తెహ్రి ఘర్వాల్

text:
తెహరీ ఘర్వాల్ ఉత్తరాఖండ్ జిలాలలో అతిపెద్ద జిల్లా. ఈ జిల్లాకు " న్యూ తెహరీ " జిల్లా ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. 2001 జిల్లా జనసంఖ్య 604,747 (2001. ఈ దశాబ్ధంలో జిల్లా జనసంఖ్య
16.15% అధికమైంది. జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో రుద్రప్రయాగ్, పడమరన డెహ్రాడూన్, ఉత్తరదిశలో ఉత్తర‌కాశి మరియు దక్షిణదిశలో పౌరీ ఘర్వాల్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: సోనిత్‌పూర్

text: అస్సాం రాష్ట్రం లోని 27 జిల్లాలలో సోనిత్‌పూర్ (అస్సాం: শোণিতপুৰ) జిల్లా ఒకటి. తేజ్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి అస్సాం రాష్ట్రంలో సోనిత్‌పూర్ జిల్లా జనసాంధ్రతలో ఇది 3 వ స్థానంలో ఉంది. మొదటి 2 స్థానంలో నాగావ్ జిల్లా, ధుబ్రి జిల్లాలు ఉన్నాయి.

title: చమోలి

text: చమోలీ జిల్లాకు చెందిన విశ్వసించతగిన సాక్ష్యాధారాలు క్రీ.శ 6 శతాబ్దం నుండి లభిస్తునాయి. పాడుకేశ్వర్ లోని లలిత్‌శూర్‌లో గోపేశ్వరాలయంలో ఉన్న అతిపురాతన త్రిశూలం పురాతన ఉదాహరణలలో ఒకటి. సిరోలిలో ఉన్న నర్వమన్ శిలాక్షరాలు, రాజా కనకపాల్ వ్రాయించిన చంద్‌పూర్ గరి శిలాక్షరాలు పురాతన ఆధారాలలో ప్రధానమైనవి. ఈ ఆధారాలు ఘర్వాల్ చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక చరిత్రకు మూలాధారాలు.


query: చింతలపూడి త్రినాధరావు యొక్క జన్మస్థలం ఏది ?

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: త్రినాథరావు పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పాలకొల్లులో తాతారావు, సూరమ్మ దంపతులకు 1955లో చిన్నకుమారునిగా జన్మించారు. స్థానికంగా డిగ్రీని చేసారు. అనంతరం హైదరాబాదులో పి.జి.చేసారు.1978 లో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలో సాధారణ గుమస్థాగా ఉద్యోగ ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియాలో ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన త్రినాధ రావు బ్యాంకులో వివిధ హోదాలలో దేశమంతటా మరియు మారిషస్ లోను సేవలందించి ప్రస్తుతం అదే బ్యాంక్ లో అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్ గా ప్రజా సంబంధాల విభాగంలో హైదరాబాదులో పనిచేస్తున్నారు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుక్రుడు వ్యాసుడితో " మునీంద్రా ! పరమ బ్రహ్మపదము పొందుటకు అవసరమైనది యజ్ఞములా ? యోగమా ? సాంజ్ఞమా ? జ్ఞానమా ? వీటిలో ఏది ముఖ్యమో వివరించండి? " అని అడిగాడు. నీవు చెప్పినవి అన్నీ మంచివే. తపాస్సు, ఇంద్రియ నిగ్రహము, రాగద్వేషములు, లోభములను పక్కన పెట్టే నేర్పు, దృఢమైనవిద్య వీటి వలన కూడా పురుషుడు బ్రహ్మపదమును పొందవచ్చు. ప్రయత్నమీద ఇంద్రియములను నిగ్రహించ వచ్చు. మనస్సును నిగ్రహిస్తే ఇంద్రియము పని చేయడము మానివేస్తాయి. అప్పుడు బ్రహ్మప్రాప్తి పొందడము సులువు. బుద్ధి మనకు కనిపించదు, వినిపించదు కాని బుద్ధివలన మనము పరమాత్మను చూడగలము తెలుసుకోగలము. వినయము, విద్య కలిగిన బ్రాహ్మణుడియందు, ఆవులందు, ఏనుగులందు, వీధికుక్కలందు, కుక్కమాంసము తినువారియందు సమదర్శనము కలవారు బ్రహ్మపదవికి అర్హులు. చరాచరజగత్తులో అన్ని జీవరాశులందు భగవంతుడు ఆత్మస్వరూపుడై వెలుగుతూ ఉంటాడు. ఆ పరమాత్మయందు అన్ని జీవరాశులు సంచరిస్తున్నాయని తెలుసుకున్న వాడు పరబ్రహ్మపదమును పొందగలడు. ఆత్మ క్షరమైనది, జీవుడు అక్షరుడు. జీవిలో మృత్యువు పొంచి ఉంటుంది కనుక క్షరమైనది. అక్షరమనగా మరాణానంతరము పొందే స్వర్గప్రాప్తి అదియే అమృతము. పండితుడైన వాడు అన్నిటినీ సమానంగా చూస్తాడు. ఈ లోకాలను కాలము శాసిస్తుంది. కాలమును జయించిన వాడు పరబ్రహ్మ పదమును పొందగలడు. ఈ శరీరము తొమ్మిది ద్వారములు కలిగిన ఒక పురము. అందులో ఆత్మ వెలుగుతూ ఉంటుంది. యోగులు ఆ ఆత్మను అక్షరము, అమృతము అంటారు. ఆత్మతత్వమును సత్కర్మలు చేస్తూ వైరాగ్యముతో జీవించే యోగి మాత్రమే తెలుసుకోగలడు. అటువంటి యోగులకు కామము, క్రోధము, భయము, నిద్ర, లోభములు ఉండవు. యోగులు వాటిని వదిలి వేస్తారు. పండితుడు కామ సంబంధిత కోర్కెలను సంకల్పములను వదిలి కామమును జయిస్తాడు. సత్వగుణ సంపదతో నిద్రను, మోహమును జయిస్తాడు. గురువులను, పెద్దలను, పండితులను పూజించడము వలన లోభమును వదిలి వేస్తాడు. ఇంద్రియములను నిగ్రహించి కోపమును జయిస్తాడు. దృఢమైన మనసుతో భయాన్ని జయిస్తాడు. ఏ ఒక్క ఇంద్రియము అదుపు తప్పినా యోగి యొక్క ప్రజ్ఞ మొత్తము నాశనం ఔతుంది. కనుక ఇంద్రియములను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. మనసును అదుపులో ఉంచుకోవాలి. ద్వేషించినా సన్మానించినా ఒకటిలా స్వీకరించాలి. జనావాసాలలో ఉంటూ ఇది సాధించడము అసాధ్యము కనుక జనావాసమును వదిలి అరణ్యములకు పోయి కొండగుహలలో నివసిస్తూ సాధన చేయాలి. యోగి అయిన వాడు విలువైన బంగారమును, విలువ లేని మట్టిని సమానంగా చూడాలి. కర్మమార్గమును ప్రవృత్తిమార్గమని అంటారు. ప్రవృత్తిమార్గము ఇహలోక బంధములను కలిగిస్తుంది. నివృత్తిమార్గము ఆ బంధములను విడతీస్తుంది. కనుక జ్ఞానులు కర్మమార్గమును వదిలి జ్ఞానమార్గమును అనుసరిస్తారు. కొందరు కర్మమార్గము మేలని అనుకుంటారు. వారు జనన మరణములను తప్పించజాలరు. కర్మవలన చిత్తశుద్ధి కలుగుతుంది కాని అది అవిద్య, మాయకు లోబడి ఉంటుంది. కనుక కర్మలను త్యాగము చేయుట మోక్షమునకు మార్గము " అని చెప్పాడు వ్యాసుడు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: చింతలపూడి త్రినాధరావు సంగీతకారుడు మరియు సాహిత్యాభిమాని. ఆయన వృత్తి రీత్యా బ్యాంక్ ఆఫీసర్. ఆయన ప్రస్తుతం హైదరాబాదు‌లోని ఎస్‌బిహెచ్ ఏజిఎంగా పనిచేస్తూ కళాప్రియుడుగా, నటుడిగా, సుమధుర గాయకుడిగా సంగీతజగత్తులో విహరిస్తూ ఆస్వాధిస్తున్నారు.[1]

title: ఆది పర్వము అష్టమాశ్వాసము

text:
ద్రౌపదీ స్వయంవరం తరువాత దృపదుడు పాండవులకు ఆభరణాలను ఏనుగులను గుర్రాలను కానుకగా ఇచ్చాడు. ద్రౌపది కూడా పతివ్రతా ధర్మంతో ఐదుగురు భర్తలకు సేవచేస్తూ ఉంది. కుంతీ దేవి కూడా కోడలిని సకలైశ్వర్య వంతురాలిగా సంతాన వతిగా దీవించింది. ద్వారకా నగరంలో ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల వివాహ సమయంలో అనేక కానుకలు పంపాడు. ఆ విధంగా పాండవులు ఒక సంవత్సరకాలం రాజభోగం అనుభవించారు. దుర్యోధనుడు వేగుల వలన మత్స్యయంత్రాన్ని ఛేదించింది అర్జునుడని తెలుసుకుని పాండవులు లక్క ఇంట్లో మరణించ నందుకు చింతించాడు. విదురుడు ఈ విషయం తెలిసి సంతోషించాడు. దృతరాష్టృడు మాత్రం దృపదుని కుమార్తె ద్రౌపదిని చేసుకుని పాండవులు మిత్ర లాభం పొందారని అనుకున్నాడు. ఒకరోజు విదురుడు దృతరాష్ట్రుని వద్ద లేని సమయం చూసి దుర్యోధనుడు కర్ణునితో వచ్చి " తండ్రీ ! పాండవులు బ్రతికి ఉన్నారు. విదురుడు పాండవ పక్షపాతి అని తెలిసి కూడా నీవు అతనికి విలువ ఇవ్వడం దురదృష్టకరం " అన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుడు దుర్యోధనునితో " నాయనా ! నేను పైకి పాండవులంటే ఇష్టమున్నట్లు ఉంటాను కానీ అది నిజం కాదు. విదురునికి అది తెలియనీయను. మనం ఒక విషయం మరువ కూడదు. పాండవులకు దైవ బలం ఉంది. మనం వారిని ఏమీ చేయ లేము " అని చెప్పాడు.
దుర్యోధనుడు " తండ్రీ పాండవులు ఇప్పుడు దృపద రాజ పురంలో ఉన్నారు. వారికి పాంచాల రాజు అండగా ఉన్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు, వృష్టి, అంధక రాజులు తోడుగా వున్నారు. వారిని బలహీనులను చెయ్యాలంటే పాంచాలరాజు నుండి వేరు చెయ్యడం ఒక మార్గం. రెండవది కుంతీ పుత్రుల మధ్య మాద్రీ పుత్రుల మధ్య విభేధం సృష్టించడం. మూడవది అందగత్తె లైన స్త్రీలను ప్రయోగించి పాడవులు ద్రౌపది మధ్య విభేదం సృష్టించడం. నాల్గవది కుటిలో పాయంతో భీముని చంపి పాడవులను నిర్వీర్యులను చేయడం. వీటిలో ఏది మంచిదో మీరే నిర్ణయించండి " అన్నాడు. కర్ణుడు దుర్యోధనునితో " దుర్యోధనా ! సజ్జనులు సత్ప్రవర్తనులు అయిన పాండవులను దృపదుడు వదులుకోడు, ద్రౌపది కోరి పాండవులను వివాహ మాడింది కనుక విభేధం సృష్టించడం సాధ్యం కాదు. భీముని చంపడం సాధ్యమైన పని కాదు. ఇప్పటి వరకూ చేసిన అటువంటి ప్రయత్నాలు విఫలం అయ్యాయి. కనుక దృపదుని ఓడించి పాండవులను పట్టుకు వస్తాము " అన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుడు " పెద్దలతో ఆలోచించి రేపు నిర్ణయం తీసుకుంటాము" అని అన్నాడు.
మరునాడు ధృతరాష్ట్రుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు మొదలైన వారితో సమావేశమై విషయం వివరించాడు. భీష్ముడు దుర్యోధనునితో " సుయోధనా ! నాకు మీరు పాండు సుతులు సమానమే. పాండవులతో యుద్ధానికి నేను అంగీకరించను. పాండవులు కూడా ఈ రాజ్యానికి వారసులు కనుక వారికి అర్ధ రాజ్యం ఇచ్చి కీర్తిమంతుడివికా " అన్నాడు. ద్రోణుడు " సుయోధనా కర్ణుని మాట వినవద్దు. తాతగారి మాట పాలించు " అన్నాడు. ఈ మాటలు కర్ణునికి ఆగ్రహం కలిగించాయి " సుయోధనా ! వీరిమాటలు వినవద్దు వీరు నీ సంపదను అపహరించి నీకు తలపెడతారు " అన్నాడు. ద్రోణుడు " కర్ణా ! మేము కీడు తలపెట్టు వారమా ? నీవు మేలు తలపెట్టు వాడవా ? నీ వలననే ఈ కౌరవ కులానికి శాంతి లేకుండా పోయింది " కర్ణునితో అన్నాడు. విదురుడు కలుగ చేసుకుని వారిద్దరిని వారించి " పెద్దలైన భీష్మ ద్రోణుల మాటలను పాటించడం నీ ధర్మం. పాండవులు అజేయులు. ఇపుడు దృపద మహారాజు అండ ఉంది. శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు, సాత్యకి వంటి మిత్రుల బలం ఉన్నది. వారిని జయించడం అసాధ్యం. పురోచనునితో లక్క ఇంట్లో పెట్టి తగులబెట్టిన అపకీర్తి పోవాలంటే అర్ధ రాజ్యం ఇవ్వడం ఉచితం " అన్నాడు. గత్యంతరం లేక ధృతరాష్ట్రుడు పాండవులను తీసుకు రావడానికి విదురుని పంపాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! దైవబలము పురుషప్రయత్నము ఏది గొప్పది ? వివరించండి " అన్నాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇదే ప్రశ్నను పూర్వము వశిష్ఠుడు బ్రహ్మను అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విషయాన్ని నీకు చెప్తాను. క్షేత్రము, మానవప్రయత్నము, విత్తనము మూడు వేరు వేరు. మూడు కలిస్తే కాని విత్తనము మొలకెత్తదు. భూమిలో విత్తనము వేస్తే విత్తనములు మొలకెత్తుతాయి. విత్తనము భూమిలో వేయడానికి పురుషప్రయత్నము కావాలి. కేవలము భూమి విత్తనము ఉన్నంత మాత్రాన విత్తనము మొలకెత్తదు. కనుక పురుషప్రయత్నము కావాలి. అన్నీ దైవమే చూస్తాడు అనుకుంటే ఫలితము రాదు కనుక పురుషప్రయత్నము అవసరము. పురుషప్రయత్నము ఉంటేనే దైవబలము కూడా తోడౌతుంది. ఉదాహరణగా నిప్పురవ్వ చిన్నదే అయినా బాగా గాలి వీస్తేనే అది పెద్దమంట ఔతుంది. మనము చేసే పని చిన్నది అయినా దైవబలము తోడైతే అతి బలపడుతుంది. నేతితో దీపము పెట్టినప్పుడు నెయ్యి తగ్గిన తరువాత దీపము కొడిగట్టి పోతుంది. అలాగే మనము చేసే పనులకు దైవబలము లోపిస్తే ఆ పని విజయవంతము కాలేదు. పరశురాముడు, భృగువు, బలిచక్రవర్తి గొప్ప వాళ్ళే అయినా వారికి వారు చేసే పనిలో పవిత్రత లోపించింది కనుక దైవబలము లోపించింది కనుక వారు అపజయం పాలయ్యారు. కనుక ఏపనికైనా దైవానుకూలము ముఖ్యము. ఏ పనికైనా పురుష ప్రయత్నము దైబలము సమానంగా కావాలి కనుక రెండూ ముఖ్యమైనవే " అన్నాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుకుడు " ధర్మములన్నింటి కంటే పరమధర్మము ఏది ? " అని అడిగాడు. వ్యాసుడు " ఇంద్రియ నిగ్రహము, ఏకాగ్రత, అన్నింటి కంటే ఉత్తమధర్మము. మనసుతో ఇంద్రియములను నిగ్రహించి తరువాత బుద్ధిని దానికి అను సంధానము చేయాలి. అప్పుడు పరతత్వాన్ని దర్శించ వచ్చు. మొక్కలు తమకు పూచిన పూలకు వాసన చూడ లేవు. వృక్షములు తన ఫలములను తాను భుజించదు. అలాగే అంతరాత్మ తన నిజస్వరూపమును చూడ లేదు. ఇలా ఇంద్రియ నిగ్రహంతో మనస్సును బుద్ధితో అనుసంధానము చేసి పరతత్వమును దర్శించి శాంతిని పొందాలి. మనిషి పతనానికి మూలము లోభము. దాని పుట్టుక ఎవరికి తెలియదు. లోభము అనే మడుగుకు సంకల్పము అనేది గట్టు. క్రోధము దానిలోని బురద. కోరికలు ఆ మడుగులో సంచరించే పాములు. ఆ మడుగు మోహము అనే గడ్డి, మొక్కలు, నాచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. అజ్ఞానులు దానిని కనుగొనజాలరు. సత్యము అనే సాధనతో ఆ మడుగు నిజస్వరూపమును తెలుసుకొనగలడు. కనుక నీవు ఆ లోభముకు లోనుగాక ప్రసన్నాత్ముడవై కొండ మీద నుండి కింద ఉన్న వారిని చూసినట్లు ఈ లోకాన్ని దర్శించు. కనుక అన్ని ధర్మలలోకి ఇంద్రియ నిగ్రహము ఉత్తమధర్మము. కుమారా ! బ్రాహ్మణతత్వము వేదవేదాంగలు చదివినా, యజ్ఞయాగాదులు చేసినా లభించదు. కేవలం ప్రశంతతతోనే బ్రాహ్మణత్వము సిద్ధిస్తుంది. పరులకు భయపడక, పరులను భయపెట్టక సమదృష్టితో జీవించే వాడే బ్రాహ్మణుడు. బంధములలో పెద్దబంధము కామము. కామాన్ని వదిలిన మబ్బు వీడిన చంద్రుడి మాదిరి ఆత్మ ప్రకాశిస్తుంది. కామాన్ని జయించి పరతత్వోపాసనా తత్పరుడైన పురుషుడు సుఖము, సమృద్ధి పొదుతాడు. నాది అన్నభావము లేకనే ఏది మనకు ప్రియము కలిగిస్తుందో, దేనిని భుజించకున్నా మనసుకు తృప్తి కలుగుతుందో, ఏది పొందకున్నా బలము కలుగుతుందో అటువంటి పరతత్వాన్ని వేదముల సాయంతో దర్శించాలి. విషయవాంఛలు, కర్మ బంధాలు, త్రిగుణాలు వదిలిన బ్రాహ్మణుడికి ముసలితనము లేదు, మృత్యువు అతడి దరిచేరదు. ఈ దేహము వేరు, అందులోని దేహి వేరు. ఈ సత్యమును వేదాధ్యయనము చేసిన ప్రశాంతచిత్తులు మాత్రమే దర్శించగలరు. సూర్యుడు నీటిలో బింబరూపములో కనిపిస్తాడు. అలాగే ఆత్మ కూడా బుద్ధిలో ప్రతిబింబ రూపములో కనబడుతుంది. సత్వగుణ ప్రధానులకు ఇది గోచరమౌతుంది. రాత్రి పగలనక సూర్యుడు నిరంతరము ప్రకాశిస్తుంటాడు. అలాగే పరమయోగికి వివేకము అవివేకము ఉండదు. నిరంతరము జ్ఞానముతో ప్రకాశిస్తుంటాడు. అతడికి ఇంద్రియములు ఉన్నా లేనట్లే. అతడి ప్రపంచంలో తిరుగుతూనే సమాధిస్థితిలో ఉంటాడు. మోహము అనే బీజము నుండి కామము అనే చెట్టు మొలకెత్తుతుంది. దానికి ఏమరుపాటు అనే నీరు పోసి పెంచుతుంటారు. ఆ చెట్టుకు ఆకులు అసూయ, కాండము అభిమానము, శోకములు శాఖలు, అనేక విధములైన చింతలు ఉపశాఖలు. పూర్వ జన్మ కర్మల ఫలితంగా ఆ చెట్టు వృద్ధి చెందుతుంది. ఆ చెట్టుకు ఆశలు అనే తీగలు అల్లుకుని ఉంటాయి. ఆ చెట్టుకు కాసిన పండ్లకై దాని పైకి ఎక్కిన వాడు ఎవరైనా నశిస్తాడు. అలాకాక త్యాగము అనే కత్తితో ఆచెట్టును సమూలంగా నరికిన వాడు సకల విధ దుఃఖముల నుండి విముక్తుడు కాగలడు. కుమారా ! ఈ శరీరమే ఒక నగరము అయితే ఈ నగరానికి ప్రభువు బుద్ధి, మనసు మంత్రి, ఇంద్రియాలు పురజనులు, శబ్ధ, స్పర్శ, రూప, రుచి, గంధాదులు అక్కడి పురోహితులు. ఈ రాజ్యాన్ని త్రిగుణాలు అనే దొరలు పాలిస్తూ అనుభవిస్తుంటాయి. రాజైన బుద్ధి వివేకము లేక త్రిగుణాలకు బానిసైన నశిస్తుంది, జయించిన శాశ్వత సుఖమును పొందుతాడు " అని వ్యాసుడు శుకునికి చెప్పాడని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు సందేహం తీరని మనసుతో " పితామహా ! మీరు చెప్పినట్లు దమమము, సత్యము, క్షమ అంతటి ఉత్తమమైన గుణాలా ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీవు హంసగీత వింటే నీ సందేహములు తీరగలవు. ధర్మరాజా ! ఒక సారి బ్రహ్మదేవుడు హంసరూపంతో ఒక కొలనులో క్రీడించసాగాడు. అప్పుడు కొంత మంది సాధ్యులు ఆ హంసను చూసారు. " హంసరాజమా ! మేము సాధ్యులము అనే దేవతలము. నీకు అన్ని విద్యలు తెలుసు కనుక మా సందేహములు సమాధానం చెప్పండి. అన్నిటింటి కంటే ఉత్తమమైనది ఏది ? చిత్తము ఎప్పుడూ దేని అందు లీనమై ఉంటుంది. పురుషుడు ఈ కర్మ బంధము వలన ఎలా విముక్తుడు కాగలడు " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ ఉన్న బ్రహ్మ " క్షమ, సత్యము, ఇంద్రియ నిగ్రహము, సత్యము పలకడము, అత్యంత మహిమ కలిగినవి. సమస్త ధర్మములలో అవి కీర్తించ తగినవి. అవి నీతికరమైనవి, ఇతరులను బాధపెట్టేవి, నిష్ఠూరమైన మాటలు, ధర్మకార్యముకు పనికి రానివి సత్యములు కావు కనిక నిజమే అయినా సజ్జనుడు అలాంటి వాటిని పలకడు. సజ్జనుడు ఇతరుల నిందలకు, అవమానములకు చలించక శాంతం వహిస్తాడు. అతడి కీడుచేసిన వాడికి మేలుచేస్తాడు, కొట్టిన వాడిని కూడా క్షమిస్తాడు. వాదసారము సత్యము, సత్యసారము ఇంద్రియనిగ్రహము, ఇంద్రియనిగ్రసారము మోక్షము. కనుక సత్యవ్రతుడికి మోక్షము తధ్యము. పంచ జ్ఞానేంద్రియము, పంచ కర్మేంద్రియములను అదుపులో పెట్టుకున్న వాడు సర్వ ధర్మములను ఆచరించినట్లే . ఇంద్రియనిగ్రహంతో పాపం నశించి ఆత్మ నిర్మలమై మోక్షప్రాం ప్రాప్తిస్తుంది. మనసును అదుపులోఉంచిన వాడికి మోక్షము కరతలామలకం అని పెద్దలు చెప్తారు. పరులను నిందించినప్పుడు అతడి పాపములు తనకు అంటుకుంటాయి. కనుక ఇతరులను నిందించతగదు. కోపము అన్ని విధాలా అనర్ధం. కోపిష్టి చేసిన తపసు, జపము, దేవతార్చన, వ్రతములు, దానములు, యజ్ఞము, పితృకార్యములు మొదలైన పుణ్యకార్యములు నిష్ఫలములు. మౌనం కంటే మంచి పలుకు మేలు. ఈతరులకు ప్రీతి కలిగించే సత్యము పలికే వాడిని దేవతలు కూడా మెచ్చుకుంటాడు " అని హంస రూపములో ఉన్న బ్రహ్మ సాధ్యులకు చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! ఈ లోకము దేని వలన కప్పబడి ఉన్నది ? జీవుడు ఎందుకు ప్రాకాశ హీనుడౌతాడు ? మిత్రులు విడి పోవడానికి కారణం ఏమిటి ? మోక్షం లభించడానికి కారణం ఏమిటి ? అని అడిగారు. హంస రూపంలో ఉన్న బ్రహ్మ " సాధ్యులారా ! ఈ లోకమంతా అజ్ఞానము చేత కప్పబడి ఉంది. మాత్సర్యముకు లోనైన జీవుడు ప్రకాశించ లేడు. లోభి మిత్రులను కోల్పోతాడు. సదా విషయవాంఛలలో తేలే వాడికి మోక్షం లభించదు " అని హంసరూపంలోని బ్రహ్మ చెప్పాడు. సాధ్యులు " తమలోతాము లీనం అయ్యే వాడు ఎవరు ? అందరికీ ప్రీతి కలిగించే వాడు ఎవడు ? బలవంతుడు ఎవడు ? కలహ మార్గము నుండి తొలిగి పోగలిగిన వాడు ఎవడు ? " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " ప్రాజ్ఞుడు తనలో తానే లీనమై బలవంతుడై కలహస్వభావమును వదిలి వేస్తాడు " అని చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! విప్రుడు దైవత్వం ఎప్పుడు పొందగలడు ? ఎందు వలన సాధుత్వం పొందుతాడు ? ఎందు వలన దుర్జనుడౌతాడు ? ఎందు వలన మనిషిగా చరిస్తాడు ? వివరించ గలరా ! " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " విప్రుడు వేదాధ్యనంతో దైవసమానుడౌతాడు. పుణ్యకార్యాచరణతో సాధుత్వం లభిస్తుంది. దుర్మార్గము వలన దుర్మార్గుడు ఔతాడు. శుచిశుభ్రత విడిచి విషయవాంఛలలో మునిగి పోయిన వాడు మానవుడౌతాడు " అని చెప్పి బ్రహ్మ తన నిజరూపం ధరించి వారిని దీవించి బ్రహ్మలోకం వెళ్ళాడు " అని చెప్పిన భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ హంస గీత వలన నీ సందేహం తీరిందా ! " అని అడిగాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇక్ష్వాకు కులములో సౌదాసుడు అనేవాడు జన్మించాడు. ఆయన పురోహితుడు వసిష్ఠుడు. ఒక రోజు సౌదాసుడు వశిష్ఠుడిని చూసి " మహాత్మా ! ఈ లోకములో పవిత్రమైనది ఏది ? " ని అడిగాడు. వశిష్ఠుడు " సౌదాసా ! ఆవు పవిత్రమైనది. ఆవు హవిస్సుకు పుట్టినిల్లు. అన్ని జీవులకు గోవు ఆధారము. గోవులు ఉన్న చోట లక్ష్మి నివసిస్తుంది. గోవు ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి పనికి వచ్చే పడవ. స్వర్గలోకమును చేరడానికి నిచ్చెన వంటిది. మానవులు తమ కున్న గోసంపదలో పదింట ఒక దానిని దానంగా ఇవ్వాలి. గోవును ఉదయం స్మరించి నమస్కరించడం అధికమైన పుణ్యం ప్రసాదిస్తుంది. ఆవు పేడ, ఆవు పంచితము పవిత్రమైనవి. కాని ఆవు మాంసము తినడం మహా పాపము. మానవులకు పీడ కలల వలన వచ్చే ఫలితం గోవును స్మరించిన నివారించ బడుతుంది. ఆవు పేడతో ఇల్లు శుభ్రం చెయ్యడం, ఆవు పంచితం ఔషధంగా తీసుకోవడం మంచిది. బ్రాహ్మణులు గోసంపద కాపాడుకుంటూ ఉంటారు. గోదానము వలన అనంతమైన సుఖాలు కలుగుతాయి " అని వశిష్ఠుడు సౌదాసుడికి గోవుల విశిష్ఠత గురించి చెప్పాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఎన్నోతీర్ధాలు ఉన్నాయి కదా ! అందులో పరమ పవిత్రమైన తీర్ధము ఏది వివరించండి ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! తీర్ధములు అన్నీ మేలైనవే. అందులో పవిత్రము అపవిత్రము అంటూ ఏమి లేదు. అన్ని తీర్ధములలో మానసతీర్ధము పరమ పవిత్రమైనది. దాని పేరు సత్యము. దానికి స్థానము ధృతి అనే సరోవరము. ఎవరైతే రజస్సు, తమోగుణాలను పక్కననెట్టి సత్యాన్ని చేతధరించి ఆ సరోవరంలో స్నానము చేస్తాడో అతడు పరిశుద్ధుడౌతాడు. రాగద్వేషములను వదిలి ఇంద్రియనిగ్రహము పాటించు మహాత్ములందరూ పవిత్రతీర్ధముతో సమానులే. వారిని సేవించడం ద్వారా మానవుడికి పుణ్యతీర్ధసేవనఫలం దక్కుతుంది. తపస్సుచేయడం, ఇంద్రుయనిగ్రహము కలిగి ఉండడం, అహింసనుపాటించడం, మనస్సును నిగ్రహించడం, శుభ్రతకలిగి ఉండడం ఇవన్నీ పుణ్యతీర్ధనసేవతో సమానములే. పైగుణములు లేకుండా కేవలం నదీజలాలలో మునిగినంత మాత్రాన పుణ్యతీర్ధసేవన ఫలము దక్కదు. కేవలం శరీరము శుభ్రపడుతుంది కాని మనసు శుభ్రపడదు కదా ! దొరకని వాటి కొరకు ఆశపడకపోవడం, దొరికిన వాటితో తృప్తి చెందడం, ఎల్లప్పుడు తృప్తితో సంతృప్తితో ఉండడం, ఆశాపాశములు విడిచి పెట్టడం పాటించే నరులకు వేరు తీర్ధములు అవసరం లేదు " అని భీష్ముడు పలికాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము పంచమాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు " పితామహా ! మానవులు, దరిద్రము, వ్యాధులు, దుఃఖము వీటితో బాధపడుతూంటారు కదా ! ఆ సమయంలో వారికి శాంతిచేకూర్చే మార్గము ఏది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీవు చెప్పిన దుఃఖములతో బాధలుపడుతున్న వారు భక్తితో, శ్రద్ధతో, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను, వినాయకుడిని, కుమార స్వామిని, అగ్నిదేవుని, వాయుదేవుడిని, సూర్యచంద్రులను, దేవేంద్రులను, వరుణ భగవానుడిని, యమధర్మరాజును, కుబేరుడిని, కామధేనువును, సప్తసముద్రాలను, గంగయమున మొదలైన మహానదులను, మరుత్తులను, అశ్వినీదేవతలను, వసువులను, రుద్రులను, దేవతలను, పితృదేవతలను, వాలఖిల్యాది సిద్ధులను, వేదవ్యాస, వాల్మికీ, నారద, అగస్త్య, గౌతమ, కశ్యప, అత్రి, కణ్వ మొదలైన మహామునులను, రంభ ఊర్వశి మొదలైన అప్సరసలను, ధర్మము, తపస్సు, సత్యము, మొదలైన వాటిని రాత్రింపగళ్ళను, నక్షత్రములను, గ్రహములను, అశ్వినీ మొదలైన నక్షత్రాల సముదాయాలను, మాసములు, రుతువులు, సంవత్సరములు, వైనతేయులు, సర్పరాజములను, కాశీ, గయ మొదలైన పుణ్యక్షేత్రములను, నైమిశారణ్య, దండకారణ్యము మొదలైన అరణ్యములను, మేరుపర్వతము, హిమవత్పర్వతము, కైలాస పర్వతము మొదలైన పర్వతన్ములను, నాలుగు దిశల ఉన్న భూమిని, ఆకాశమును, రావి మొదలైన వృక్షరాజములను బ్రాహ్మణులను, చక్రవర్తులను, తనను పాలించేరాజును మనసారా ధ్యానించాలి. నమస్కరించాలి. మీరందరూ నన్ను రక్షించండి. నాకు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములను అభివృద్ధిని, పరమానందమును ప్రసాదించండి అని మనసారా కోరుకోవాలి. తరువాత నారాయణ మంత్రము శ్రద్ధగా పఠించాలి.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ, నమః పురుషోత్తమాయ, నమః సర్వలోక గురువే, నమః సర్వలోక పితామహాయ, నమః సర్వలోక ప్రధానాయ, నమః సర్వలోకేశ్వరాయ, నమః సర్వలోక విశిష్టాయ, నమః సర్వలోక సుఖప్రదాయ, నమః సర్వలోక భర్తాయ, నమః సర్వలోక కర్తాయ, నమః సర్వలోక హర్తే, నమః సర్వలోకనిధయే, నమః సర్వలోకనధనాయ, నమః సర్వలోకోద్భవకరాయ, నమః విష్ణవే, నమః ప్రభవిష్ణవే అని పఠించాలి. ఈ మంత్రం పథించిన వారికి సమస్త భయములు, కష్టాలు, పాపములు నశించి శుభములు కలుగుతాయి అని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు మహావిష్ణు మంత్రమును ఉపదేశించాడు " అని వైశంపాయనుడు చెప్పాడు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: త్రినాథ్, లక్ష్మి దంపతులకు సుప్రియ, దీప్తి, శ్రావణి ముగ్గురు కుమార్తెలు. సుప్రియ దంపతులు ఉద్యోగరిత్యా అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు. దీప్తి, శ్రీవాణిలు హైదరాబాదు‌లోనే సీఎ, సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్‌గా పనిచేస్తున్నారు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: విశిష్ట సేవాపురస్కారం-2009, సిరిమువ్వ సంస్థ (తాడేపల్లిగూడెం) కళారత్న విశిష్టరత్న, కళాపరిషత్ (వైజాగ్) సేవారత్న, మెగాసిటీ నవకళావేదిక (హైదరాబాదు) కళాజ్యోతి, ఆరంభం మ్యాగ్‌జైన్ (పాలకొల్లు) జీవితకాల పురస్కారం, అభ్యుదయ కళానికేతన్ (అలమలాపురం) గానకళాప్రపూర్ణ, ఆత్మీయ, మానసిక వికాస కేంద్రం (హైదరాబాదు) ఆంధ్రకళారత్న, మానవత స్వచ్ఛంద సేవాసమితి (అమలాపురం) గానభూషణ, కళానిలయం (హైదరాబాదు)

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: గౌతముడు " మహాత్మా ! మీరు సామాన్యులు కారు సాక్షాత్తు దేవేంద్రులు. లేని ఎడల సకల లోకముల గురించి తెలియడం ఎలా సాధ్యం. దేవేంద్రా ! నీవు అన్ని లోకములు తిరుగుతుంటావు కదా ! నీవు పోకూడని లోకము ఏది ? " అని అడిగాడు. ఆ మాటలకు దేవేంద్రుడు సంతోషించి " మహాత్మా నీకు ఏమి కావాలో కోరుకో " అని అడిగాడు. గౌతముడు " దేవేంద్రా ! నేను ఈ ఏనుగును బిడ్డలా పెంచుకున్నాను దీనిని నా వద్ద ఉండనివ్వు " అని వేడుకున్నాడు. ఇంద్రుడు " గౌతమా ! నాకు ఆ మాత్రము తెలియదా ! ఆ ఏనుగు చూడు ప్రేమతో నీ తల మీద తన తొండముతో తడుముతూ వాసన చూస్తుంది. నిన్ను నీ బిడ్డను ఎలా వేరు చెయ్యగలను. మారు వేషములో ఉన్న నన్ను దేవతలు సహితం గుర్తుపట్ట లేరు. నీవు నీ పుణ్యవశమున నన్ను గుర్తు పట్టగలిగావు. నీకు నీ ఏనుగుకూ స్వర్గలోకప్రాప్తి కలిగిస్తాను నీవు నీ ఏనుగుతూ స్వర్గలోకములో శాశ్వతంగా ఉండండి " అని స్వర్గలోకానికి ఆహ్వానించాడు. గౌతముడు ఆ ఆహ్వానాన్ని మన్నించి ఏనుగుతో స్వర్గలోకముకు వెళ్ళాడు " ఇదీ స్వర్గలోకము కథ అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:1955 జననాలు

title: శాంతి పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text:
వైశంపాయనుడు జనమేజయునకు మహాభారత కథను చెప్పసాగాడు. భీష్ముడు ధర్మరాజుతో నాకు తెలిసిన అన్ని విషయాలు చెప్పాను. నీకు ఇంకా ఏవైనా సందేహాలు ఉంటే అడుగు. నాకు తెలిసినంత వరకు నీకు అన్ని విషయాలు చెప్పాను.
ఐరావతం
ధర్మరాజు " పితామహా ! ఇప్పటి వరకు రాజోచితప్రవర్తన, ధర్మాలు తెలియ చెప్పారు. ఇక ప్రజల మంచిచెడులు వారి ధర్మాలు వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! లోకంలో ధర్మం పలువిధముల విస్తరించి ఉంది. అన్ని ధర్మములు అనుసరించ తగినవే అయినా తత్వం తెలిసినవారు మాత్రమే మోక్షమే ఉత్తమమార్గమని చెప్తారు. ఇష్టం, అయిష్టం మరచి ద్వందాతీతంగా సంపదను అనుసరించడమే మోక్షమార్గం. ఇందుకు ఉదాహరణగా నీకొక కథ చెప్తాను. పూర్వం సేనజిత్తుడు అనే మహారాజుకు పుత్ర వియోగం కలిగింది. అతడి వద్దకు ఒక ఆప్తుడైన బ్రాహ్మణుడు వచ్చి " మహారాజా ! చింతించడం ఎందుకు పుట్టిన వారికి మరణం తప్పదు. నీ కుమారుడికి మాత్రమే మరణం సంప్రాప్తించిందా ! మూర్ఖత్వంతో ఇలా ఎందుకు చింతిస్తున్నావు ? " అని పలికాడు. మహారాజు " మరి ఈ దుఃఖం పోవాలంటే ఏమి చేయాలి " అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు " మహారాజా ! నదీప్రవాహములో ఎన్నో దుంగలు కొట్టుకుని పోతున్నాయి. వాటిలో రెండు దగ్గరకు చేరుతాయి. కొంచెం దూరం పోగానే తిరిగి విడిపోతాయి. భార్యా, పుత్రులు, బంధువులు కూడా అంతే జీవితంలోకి వస్తుంటారు, పోతుంటారు. కనుక శాశ్వతంకాని ఈ శరీరాల కొరకు చింతించడం మూర్ఖత్వంకాదా ! నీ శరీరమే నీ స్వాధీనంలో ఉండదు. ఏది ఎప్పుడు రోగగ్రస్థమౌతుందో నీకు తెలియదు. ఎప్పుడు శాశ్వతంగా పోతుందో నీకు తెలియదు. ఇక భార్యా, పుత్రుల గురించి మోహం ఎందుకు ? మోహం లేనప్పుడు చింత లేదు. మానవునికి సుఖం, దుఃఖం ఒక దాని వెంట ఒకటి వస్తూపోతూ ఉంటాయి. సుఖమూ నిలువదు దుఃఖం నిలువదు. వివేకులు సుఖం వచ్చినప్పుడు పొంగి పోరు. దుఃఖం వచ్చినప్పుడు కుంగి పోరు. మనిషి నాది అనుకున్న వస్తువు దూరమైనప్పుడు దుఃఖిస్తాడు. నాది అన్న సంగం వదిలినప్పుడు దుఃఖం లేదు కదా ! పూర్వజన్మ సంస్కారం అనుసరించి సంయోగ వియోగములు సంభవిస్తాయి. పండితుడికి, పామరుడికి కర్మఫలములు ఒకటిగానే సంభవించినా పండితుడు వాటికి కలతచెందడు. పామరుడు దానిలో లీనమౌతాడు. కనుక ద్వందాతీతంగా ఇష్టం, అయిష్టం వదిలి సుఖదుఃఖాలకు చలించక ప్రవర్తించిన చింతలు ఉండవు. దీని గురించి పింగళ అనేవేశ్య ఇలా చెప్పింది. పింగళ ఒక సారి తన ప్రియుడి కొరకు ఎదురు చూస్తూ ఉంది ఎంతకీ అతడు రాకపోయేసరికి తనలో " నేను ప్రియుడి కొరకు ఎదురు చూస్తూ పిచ్చిదాన్ని అయ్యాను. కాని అతడు ఇలా పిచ్చి వాడు కాలేదుకదా ! అలాంటి వాడికొరకు నేను ఎందుకు బాధపడాలి. కనుక నేనిక కళ్ళుమూసుకుని నిద్రపోతాను. నా వద్దకు రాని వాడికొరకు బాధపడే కంటే వచ్చిన వాడే ప్రియుడను కోవడం మంచిది. రానివాడి మీద ఆశపెట్టుకుని కుంగిపోతూ పిచ్చిదానినై సర్వనాశనం అయ్యేదాని కంటే ఆశవదులుకుని ఉన్న దానితో తృప్తిపడుతుంటాను. కనుక మహారాజా ! లేని దాని కొరకు బాధపడక ఉన్న దానితో సుఖంగా జీవించు. ధర్మనందనా ! ఈ కథలోని అంతరార్ధం గ్రహించి ఉన్నదానితో తృప్తిపడడం నేర్చుకో తృప్తినిమించిన సుఖం, సంపద మరొకటి లేదు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహ ! సాధారణంగా మానవులు దానధర్మములు చేస్తుంటారు. ఇతరులతో ప్రియంగా మాట్లాడుతుంటారు రెండింటిలో ఏది గొప్పది ? తెలియ చెయ్యండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! రెండూ మంచివే. ఈ రెండూ ఎదుటి వాడి మనసును బట్టి చేయాలి. దానము గురించి చెప్పనసరం లేదు దానము సదా శ్లాఘనీయమే. ప్రీతికరంగా మాట్లాడడం గురించి నీకు ఒకకథ చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు పనిమీద నిర్మాన్యుష్యమైన అడవిలో వెళుతున్నాడు. అప్పుడు ఒక రాక్షసుడు అతడిని చంపి అతడి మాంసము తినవలెనన్న తలంపుతో ఆ బ్రాహ్మణుడిని పట్టుకున్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు భయము చెందక నిర్మలంగాను నిశ్చలంగాను ఉన్నాడు. అతడి ధైర్యానికి ఆశ్చర్యపోయిన రాక్షసుడు " బ్రాహ్మణోత్తమా ! నీవు నా ప్రశ్నలకు జవాబు చెపితే నిన్ను విడిచి పెడతాను. లేని ఎడల నిన్ను చంపితింటాను " అన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించాడు. రాక్షసుడు " నా శరీరము డస్సిపోయింది అలసి పోయింది అందుకు కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు " మహాత్మా ! నీవంటి మహాత్ముడు అడిగితే చెప్పక ఊరుకుంటానా ! నీవు చెడ్డవాడివి అని తెలిసి నీ బంధువులు అందరూ నిన్ను వదిలి వెళ్ళారు. అందుకు నీవు బాధ పడుతున్నావు. నీవు దరిద్రంతో బాధపడుతూ నీకు లభించని ధనము గురించి చింతిస్తున్నావు. మొహమాటానికి పోయి ఇతరుల చేతిలో ఓడిపోయిన అదిచూసి వారు అది తమ ప్రతాపమని పొంగిపోవడం చూసి ఓర్వలేకున్నావు. దుర్మార్గులు నీ చుట్టూచేరి పొగడుతుంటే పండితులు నిన్ను పొగడలేదని మనసులో బాధపడుతున్నావు. ఈ బాధలవలన నీవు మనసులో కృశించిపోతున్నావు. నీవు చెప్పిన మాటలను సభ ఆమోదించకపోవడం, నీవు చేసిన పాడు పనులకు నీ భార్య బాధపడుతుంటే ఆమెను నీవు అనునయించ లేని దుస్థితిలో ఉన్నావు. నీ సొమ్మును ఇతరులు ఎత్తుకు పోతున్నారని తెలిసి నీ సొమ్మును రక్షించు కోలేక బాధపడుతున్నావు. చాటు మాటుగా నిన్ను గురించి చెప్పే మాటలు నీ బంధువులు నిజమని నమ్మడం దాని వలన కలిగే దుఃఖాన్ని నీవు మనసులో దాచుకోలేక బయటకు చెప్ప లేక కుమిలి పోతున్నావు. ఇవి నీ క్షీణతకు కారణాలు. నీ భార్యా బిడ్డలు వారి దుష్ప్రవర్తనతో నిన్ను ఇబ్బంది పెట్టడం, నీ తల్లి తండ్రులు, సోదరులు రోగములతో బాధపడం నీ పూర్వ జన్మలో నీవు ఒక బ్రాహ్మణుడికి చెందిన ఆవును చంపడం, దుష్టబుద్ధితో బ్రాహ్మణుల సొమ్మును, దేవుడిసొమ్మును అపహరించడం, నీ ధనమును పోగొట్టుకుని పరితపించడం, నీ బంధువులు చనిపోవడం, దుర్మార్గుడైన నీ సేవకుని వలన కలిగిన నష్టానికి నీవు బాధ్యుడవు కావడం వీటి వలన కూడా ఒక మానవుడు కృంగి కృశించి పోతాడు " అని బ్రాహ్మణుడు రాక్షసుడికి చెప్పాడని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు భీష్ముడిని " పితామహా ! ధర్మము, అర్ధము, కామములలో ఏది ఉత్తమమైనది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో నీకు కండధారుని చరిత్ర చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞము చేయ తలపెట్టాడు. కాని అతడి వద్ద ధనము లేదు అందుకని అతడు ధనము కొరకు తపస్సు చేయసాగాడు. అప్పుడు కండధారుడు అతడి వద్దకు వచ్చి " విప్రుడా ! నీ కోరిక ఏమిటి అని అడిగాడు ? " ఆ విప్రుడు కండధారుడిని " దేవా ! నాకు ధనము కావాలి " అని అడిగాడు. కండధారుడు దేవతల అనుచరుడూ కుబేరుడి అనుచరుడైన మణిబద్రుడు అనే వాడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షం చేసుకుని " మణిభద్రా ! ఇతడికి కావలసిన ధనము ఇమ్ము " అన్నాడు. మణిభద్రుడు " అలాగే ఎంత ధనము కావాలన్నా ఇస్తాను " అన్నాడు. అప్పుడు కండధారుడికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది. ఎప్పుడో ఒక సారి చనిపోకతప్పదు. కనుక ఇతడికి ధనముతో పనిఏమిటి ? ఇతడి బుద్ధిని చక్కని మార్గమున పెట్టిన సంపదలు ఇతడి వద్దకు వచ్చిచేరుతాయి. అని అనుకుని ఆ విషయము మణిభద్రుడికి చెప్పాడు. ఆ ఆలోచనకు మణిభద్రుడు కూడా సంతోషించాడు. కండధారుడు ఆ విప్రుని ధర్మమార్గమున పెట్టమని దేవతలను ప్రార్థించాడు. అప్పుడు ఆ విప్రునికి తపమాచరించవలెనన్న సంకల్పము కలిగి కండధారుడితో " ఓ మహాత్మా ! నేను ఇప్పటి వరకు నిన్ను ధనము అడిగాను. కాని ఇప్పుడు నీ దయ వలన నా మనస్సు తపస్సు మీదకు మరలింది. కనుక నాకు ఇక ధనము అక్కర లేదు. నాకు తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇవ్వు " అని ప్రార్ధంచాడు. కండధారుడు ఆ బ్రాహ్మణుడికి తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇచ్చి వెళ్ళాడు. తరువాత ఘోరతపమాచరించిన బ్రాహ్మణుడు తన శరీరమును, మనస్సును, మానవత్వము వదిలి దివ్యత్వము పొంది దివ్య శక్తులను పొందాడు. అతడు మనసులో ఇప్పుడిక నేను కోరిన వారికి ధనము ఇవ్వగలను. అప్పుడు విప్రుడు కుండధారుడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షము చేసుకుని తపోమహిమతో గంధము, పూలు సృష్టించి కుండధారుడిని పూజించాడు. కుండధారుడు " విప్రోత్తమా ! నీవు నిరంతరము ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, యోగాభ్యాసము చేసి, ఆత్మను అను సంధానము చేసి తరించు " అని చెప్పి అక్కడి నుండి వెళ్ళి పోయాడు.
ధర్మనందనా ! బ్రాహ్మణుడి కథ విన్నావు కదా నీకిక అహింసావ్రతము గురించి చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు అడవిలో ఆశ్రమము నిర్మించుకుని భార్యతో జీవించ సాగాడు. అతడు పొలములో రాలినగింజలను ఏరుకుని జీవనము సాగిస్తున్నాడు. అతడు అహింసావ్రతము ఆచరిస్తూ యజ్ఞములో ఫలములను హవిస్సుగా సమర్పించ సాగాడు. అది వేదవిహిత మార్గము కాదని తెలిసి అతడి శాపానికి భయపడి భార్య ఎదురుచెప్పక ఊరకున్నది. ఇంద్రాది దేవతలు హవిస్సును స్వీకరించ లేదు. అక్కడకు ఒక జింక వచ్చి విషయము తెలిసి చెప్పలేదని మునిపత్నిని నిందించి తనను చంపి ఆ మాంసముతో దేవతలకు హవిస్సులు ఇవ్వమని కోరింది. అందుకు ఆ బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించ లేదు. ఆ జింక కొంత దూరము పోయి తిరిగి వచ్చి " ఓ విప్రోత్తమా ! నీకు నేను దివ్యదృష్టి ఇచ్చాను నీ కొరకు ఎవరు వచ్చారో చూడు " అన్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు దివ్య దృష్టితో చూసి అక్కడ ఉన్న అప్సరసలను, గంధర్వులను చూసి ఆ జింక చెప్పినట్లు దానిని హింసించడానికి పూనుకున్నాడు. అంతటితో అతడి తపస్సు భగ్నమైంది. ఆ జింక ఒక దేవతాస్వరూపము దాల్చి " విప్రోత్తమా ! నేను ధర్మదేవతను నిన్ను పరీక్షించడానికి ఇక్కడకు వచ్చాడు. నీకు ఒక ధర్మసూక్ష్మము చెప్తాను విను. అహింస మహాపాపము. కాని అవసరమైన చోట జీవహింస చేసినా అది ధర్మమే ఔతుంది. యజ్ఞము కొరకు కూడా అనవసర జీవహింస చేయకూడదు. నీవు జీవులను బలి ఇవ్వకుండానే నీ యజ్ఞము పూర్తి అయ్యేలా అనుగ్రహిస్తాను " అని చెప్పి వెళ్ళింది.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " మహాత్మా ! ధ్యానము, ఇంద్రియనిగ్రహము, గురువులను భక్తితో సేవించుట, అహింసను పాటించుట, నిత్యము దేవుడిని పూజించడం, తపస్సు వీటన్నింటిలో మిక్కిలి సేవించవలసినది ఏది ? వివరించండి " అని అడిగాడు. బృహస్పతి " ధర్మనందనా ! నీవు చెప్పిన ఆరుమార్గములు మంచివే. కాని వీటి అందు అహింస పరమధర్మము. అహింస సకలవ్రతములను ప్రకాశింపజేస్తుంది " అని చెప్పి బృహస్పతి స్వర్గలోకముకు వెళ్ళి పోయాడు. తరువాత ధర్మరాజు " పితామహా ! సర్వదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, మునులు అందరూ అన్ని ధర్మములలో అహింస పరమధర్మమని చెప్తారు కదా ! ఆ అహింస గురించి వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే అన్ని ధర్మాలు అహింస అనే ధర్మంలో ఇమిడి ఉన్నాయి. ఈ అహింస నాలుగుపాదములతో నడుస్తుంటుంది. ఆ పాదములలో ఏ ఒక్కటి కుంటుపడినా ధర్మము కుంటుపడుతుంది. మనసుచేత కాని, వాక్కుచేత కాని, శరీరముచేత కాని పరులను హింసించడం, మాంసముతినడం ఇవి హింసామార్గాలు. మాంసం తినడం హింసాత్మకమైనదే. కనుక ఈ నాలుగు మార్గాలలో హింసను వదలాలి. ఆంసం తినడం మీద మక్కువ వదలడమూ అహింసయే " అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: కాకినాడ మ్యూజికల్ గ్రూప్ వారిచే జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు గ్రహీత డాక్టర్ సి. నారాయణ రెడ్డి చేతుల మీదుగా 2012 ఆగస్టు 19 న "నట గాన కళా రత్న" బిరుదు ప్రదానం అత్యధిక సంగీత ప్రదర్శనలు ఇచ్చినందుకు గాను "ఇండియా బుక్ అఫ్ వండర్ రికార్డు హోల్డర్స్"లో స్థానం. భరతముని ఆర్ట్స్ అకాడెమీ, మదనపల్లె వారిచే "భరతముని కళారత్న" అవార్డు స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియాలో "ఉత్తమ అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్"గా వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు ఎంపిక. వెన్నెల కల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్, మచిలీపట్టణం వారిచే "గాయక రత్న" బిరుదు ప్రదానం సిరిమువ్వ కల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్, తాడేపల్లిగూడెం వారిచే 2009 సంవత్సరానికి "విశిష్ట సేవ పురస్కారం" ప్రదానం. విశాఖ రత్న కళా పరిషత్, విశాఖపట్నం వారిచే "కళారత్న" పురస్కారం. మెగా సిటీ నవ కళా వేదిక, హైదరాబాదు వారిచే "సేవ రత్న" పురస్కారం. ఆరంభం డైలీ న్యూస్ పేపర్, పాలకొల్లు వారిచే "కళాజ్యోతి" పురస్కారం. స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా వారి "2011 - ఉగాది పురస్కారం" అభ్యుదయ కళానికేతన్, అమలాపురం వారి "జీవిత సాఫల్య పురస్కారం" ఆత్మీయ కళా సంస్థ, హైదరాబాదు వారిచే "గాన కళా ప్రపూర్ణ" అవార్డు మానవతా స్వచ్ఛంద సేవా సమితి, అమలాపురం వారిచే "ఆంధ్ర కళా రత్న" పురస్కారం కళానిలయం, హైదరాబాదు వారిచే "గాన భూషణ" అవార్డు లలిత కల్చరల్ ఆర్గనైజేషన్ వారిచే "జెమ్ అఫ్ ది నేషన్" (జాతిరత్నం) అవార్డు సాకిన ఫౌండేషన్ వారిచే "నోబెల్ డీడ్స్" అవార్డు లలిత ఫైన్ ఆర్ట్స్ అసోసియేషన్ వారిచే "సంస్కృతిక సౌజన్య మూర్తి" బిరుదు ప్రదానం. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ వారిచే "ఉత్తమ సంగీత కళాకారుడు" అవార్డు లలిత కళా సుధ కల్చరల్ అసోసియేషన్ వారిచే "స్వర సుధ" అవార్డు. పబ్లిక్ రిలేషన్స్ సొసైటీ అఫ్ ఇండియా వారిచే "ఉత్తమ ప్రజా సంబంధాల అధికారి" అవార్డు లలిత కళా సమితి వారిచే డాక్టర్ సి. నారాయణ రెడ్డి చేతుల మీదుగా "కళా సేవారత్న" బిరుదు ప్రదానం కమలాకర సేవ ట్రస్ట్ వారిచే "సాంస్కృతిక సేవారత్న" బిరుదు ప్రదానం పంచాయతీరాజ్ మంత్రి వర్యులు శ్రీ కె. జానారెడ్డి గారిచే "రాజీవ్ రత్న" బిరుదు ప్రదానం దిలీప్ కల్చరల్ అకాడెమీ వారిచే హైకోర్ట్ న్యాయమూర్తి గౌరవనీయులు డాక్టర్ బి. చంద్ర కుమార్ గారి చేతుల మీదుగా "అన్నమయ్య" అవార్డు ప్రదానం లలితా కల్చరల్ సొసైటీ వారిచే "ఇందిరా ప్రయదర్శిని ప్రజ్ఞ" అవార్డు ప్రదానం "అభినందన - అప్నా ఘర్" సాంఘిక సంస్థ వారిచే మాజీ పార్లమెంట్ సభ్యులు శ్రీ పి. వి. రాజేశ్వర రావు, మరియు శ్రీ ఎల్లూరి శివా రెడ్డి గార్ల చేతులమీదుగా "సాంఘిక సేవ రత్న" బిరుదు ప్రదానం విశ్వ సాహితి సంస్థ వారిచే ఘంటసాల జయంతి సందర్భంగా శ్రీ పోతుకూచి సాంబశివరావు మరియు 'రసమయి' రాము గార్ల చేతులమీదుగా "ఘంటసాల సంగీతశాల" బిరుదు ప్రదానం. అన్నమయ్య కళాపీతం వారిచే "స్వరగానసుధ" బిరుదు ప్రదానం బెంగళూరు ఆంధ్ర మహా సభ వారిచే "ప్రవాస ఆంధ్ర థియేటర్ అకాడమీ (పాట)" అవార్డు మానవత స్వచ్ఛంద సేవా సమితి 39వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా జీవిత సాఫల్య పురస్కారం చైతన్య కళాభారతి వారిచే నర్తనశాల మరియు లవకుశ స్వర్ణోత్సవాల సందర్భంగా "మథుర గాన రత్న" బిరుదు ప్రదానం స్వామి వివేకానంద 150వ జయంతి సందర్భంగా యువకళావాహిని వారిచే "స్వామి వివేకానంద ఎక్సలెన్సీ" అవార్డు ప్రదానం గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా లలిత కల్చరల్ అసోసియేషన్ వారిచే ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ హాల్ లో శ్రీ ఎన్. తులసి రెడ్డి గారి చేతుల మీదుగా "సేవా భారతి" బిరుదు ప్రదానం. CITD Global Economic Development Award for outstanding performance of Vandemataram by Central Minister Sri Sarve Satyanarayana అంతర్జాతీయ మాతృ భాష దినోత్సవం సందర్భంగా సేవ్ ఉర్దూ సంస్థ వారిచే సాంఘిక సేవా పురస్కారం ప్రదానం లయన్స్ క్లబ్ హైదరాబాదు చాప్టర్ వారి "ఎక్సెలెన్సీ" అవార్డు వీరవాసరం కళాపరిషత్ వారిచే 5వ రాష్ట్ర స్థాయి నాటక పోటీల సందర్భంగా "గాయక మౌళి" బిరుదు ప్రదానం లలిత కళాపరిషత్ వారి 2014 ఉగాది పురస్కారాలలో భాగంగా "గాన గంధర్వ" బిరుదు ప్రదానం కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్ వారి అధ్వర్యంలో 12 గంటల నిర్విరామ సంగీత విభావరిలో స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సర్కిల్ చీఫ్ జనరల్ మేనేజర్ గారు మరియు సినీ, సంగీత ప్రముఖులచే "స్వర కిన్నెర" బిరుదు ప్రదానం

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: సంగీత మరియు నాటక విభాగాలలో దూరదర్శన్ మరియు ఆకాశవాణి కేంద్రాలలో ఆడిషన్ ఆర్టిస్ట్ గా కూడా పనిచేసిన త్రినాధ రావు ప్రఖ్యాత సాంస్కృతిక సంస్థలు నిర్వహించిన దాదాపు 500 కుపైగా సంగీత కార్యక్రమాలలో ముఖ్య అతిథిగా, అతిథి గాయకునిగా పాల్గొని, అనేక మధుర గీతాలను ఆలపించి ప్రముఖులనెందరినో మెప్పించారు, అనేక అవార్డులను సొంతం చేసుకున్నారు. అక్కినేని నాగేశ్వర రావు, డా. సి.నారాయణ రెడ్డి, జయసుధ, కోడి రామకృష్ణ వంటి ప్రముఖుల చేతులమీదుగా అనేక సన్మానాలను కూడా అందుకున్నారు. 'అంకుశం', 'హనుమంతు' అనే తెలుగు చలన చిత్రాలలో అతిథి పాత్రలలో నటించి, గాయకునిగానే కాకుండా నటునిగా కూడా తన ప్రతిభను నిరుపించుకున్నారు త్రినాధ రావు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: కళాకారుడు, గాయకుడిగా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో సహవాసం చేస్తున్నా ఏనాడూ వృత్తిని నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. నిబద్దతో పనిచేస్తూ సంగీతంతో సేదతీరుతుంటానని ఆయన చెబుతూవుంటారు. వృత్తిలోని ఆయన అంకితభావానికి మెచ్చి ఎస్‌బిహెచ్ యాజమాన్యం కూడా తమ సంస్థ తరపున ఉగాది పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఉద్యోగరీత్యా విజయవాడ, నర్సాపురం, కొణితివాడలతో పాటు మారిషస్‌లో పనిచేసినా అదే సంగీత ప్రభంజనం ఆయనను చుట్టుముడుతుంటాయి.

title: కర్ణ పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: అన్ని మాటలు మౌనంగా భరించిన అర్జునుడు అఖరున ధర్మరాజు " నీ గాండీవాన్ని కృష్ణుడికి ఇచ్చి నీవు రధాన్ని తోలు " అన్న మాటలు సహించ లేక పోయాడు. పక్కనే ఉన్న కత్తి తీసుకుని ధర్మరాజును నరకబోయాడు. కృష్ణుడు అర్జునుడి చాయి పట్టుకుని వారించి " అర్జునా ఇక్కడ కత్తితో పని ఏమి? ఇక్కడ మనకు శత్రువులు ఎవరూ లేరు కదా ? మనం ఇక్కడకు ధర్మజుడు క్షేమంగా ఉన్న్డా లేడా అని చూడ వచ్చాము. క్షేమంగా ఉన్నాడని తెలుసుకున్నాము. ఇది సంతోషించ వలసిన సమయం కాని కోపం తెచ్చుకొనవలసిన సమయం కాదు " అని అన్నాడు. అర్జునుడు " కృష్ణా ! నా గాండీవాన్ని ఎవరికైనా ఇమ్మని అన్న వారి తల నరుకుతానని నా ప్రతిజ్ఞ. ధర్మజుని మాటలు విన్నావు కదా ! అలాంటి మాటలు అన్న వాడిని నరకడం అతడు ధర్మమే కాని అధర్మమం కాదా ! కనుక నా ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చుకుని అసత్యదోషం నెరవేర్చుకుంటాను. పోనీ నీవు లోకజ్ఞానం కలవాడివి కదా నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు " అన్నాడు. కృష్ణుడు " అర్జునా ! చాలు వ్యర్ధప్రేలాపనలు ఆపు. ధర్మాధర్మ విచక్షణ తెలిసిన వారు నీ వలె పలుకరు. ఎవరైనా వింటే నీకు పెద్దల ఎడ గౌరవం లేదని అనుకోగలరు. ఏది ధర్మమో ఏది కాదో తెలుసుకుని మాట్లాడు " అన్నాడు. సత్యము అహింస పరమ ధర్మములు. ఆ సత్యమే అహింసాచరణకు తోడ్పడాలి కాని హింసను ప్రేరేపంచ కూడదు. మనం చేసే కర్మలలో ధర్మము సూక్ష్మాతి సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. కర్మను ఉచితానుచితాలు తెలుసుకుని చేయాలి. నీ అన్నయ్య, నీహితము కోరే వాడు, ధర్మము తెలిసిన వాడు, మనకు మహారాజు అతడిని చంపబూనడం ధర్మం అనిపించుకుంటుందా ! తెలిసీ తెలియని వయసులో చేసిన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్ఛకోడానికి ఈ వయసులో ధర్మాధర్మ విచక్షణ మరవడం మూర్ఖత్వం అనిపించుకుంటుంది. పెద్దలు ఇందుకు అంగీకరించరు. ధన, మాన, ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినపుడు అసత్యము పలుకుట దోషం కాదు ఇందుకు నీకు ఒక దృష్టాంతం చెప్తాను " అన్నాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ఆ మాటలకు సంతోషించిన ధర్మరాజు " తాతగారూ ! నేను అజ్ఞానంతో ఏమేమో అడుగుతున్నాను. అడిగినవే తిరిగి తిరిగి అడుగుతున్నానని కోపము వద్దు. ఉత్తమమైన ఆచారము గురించి వివరించండి అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మరాజా ! వేదములలో వివిధములైన ఆచారము గురించి వివరంగా చెప్పారు. వాటిని ఆచరించడమే మన ధర్మము. పెద్ద వాళ్ళు ఏది ఆచరిస్తే అదే ఉత్తమమైన ఆచారము. ఈ సందర్భంలో నీకు జాబాలికి, తులాధరుడు అనే వ్యాపారికి జరిగిన సంవాదం వినిపించెదను విను. పూర్వము జాబాలి అనే మహాముని తపస్సు చేసుకుంటున్నాడు. అతడి తల మీద ఒక పిచ్చుక గూడు కట్టింది. అక్కడ గుడ్లుపెట్టి పొదిగి వాటిని పిల్లలనుచేసింది. పెద్ద పిచ్చుక పిల్లతో కలిసి అక్కడ నివసించ సాగింది. ఆ విషయం తెలిసినా జాబాలి వాటిని తరిమి వేయకుండా భరిస్తూ " ఆహా ! నా వంటి ధర్మనిష్టాగరిష్ఠుడు ఎవరైనా ఉంటారా ! " అని తనను తాను మెచ్చుకోసాగాడు. అప్పుడు ఆకాశవాణి " మహాత్మా ! తనను తాను మెచ్చుకునే ధర్మనిష్ట ఎక్కడైనా ఉంటాదా. నీ కంటే ధర్మనిష్టా పరుడైన తులాధరుడు కూడా ఇలా ఎప్పుడూ మాట్లాడ లేదు ఇక నీ వెంత ? " అని ఎగతాళి చేసింది. ఆ మాటలకు ఆశ్చర్యపడిన జాబాలి " ఆ తులాధరుడు ఎక్కడ ఉంటాడు. నేను అతడిని కలవాలి " అని అడిగాడు. " అతడు వారణాశి పురంలో నివసిస్తున్నాడు " అని ఆకాశవాణి పలికింది. జాబాలి తులాధరుడి మీద కలుగిన మత్సరంతో వారణాశికి వెళ్ళాడు. అక్కడ వ్యాపారం చేస్తున్న తులాధరుడిని చూసాడు. జనులంతా అతడిని ధర్మాత్ముడని పొగుడు తున్నారు. జాబాలిని చూసి తులాధరుడు అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసి " మహానుభావా ! మీ తల మీద పిచ్చుకలు తిరుగుతున్నా చలించక హాయిగా తిరుగుతున్న మీరు జితేంద్రియులు. గౌరవించ తగిన వారు " అని అన్నాడు. అది విన్న జాబాలి " అది సరే నీవు చేసేది వ్యాపారం అందులో ధర్మము తప్పక చేయడం ఎలా సాధ్యము " అని అడిగాడు. తులాధరుడు " అయ్యా ! నేను వస్తువులు కొనడంలో

title: శాంతి పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! పాపమునకు మూలం ఏది ? పాపం ఎక్కడ పుడుతుంది ? పాపం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మరాజా ! అన్ని పాపములకు మూలము లోభము. లోభానికి మూలం కోరికలు, కామవాంఛలు, కోపం, అసూయ, ద్రోహ చింతన, ప్రస్త్రీ వ్యామోహం, అత్యాశ, సిగ్గు లేమి, ఓర్పు లేమి మొదలైనవి లోభానికి కారణం. కనుక పాపం రాకుండా ఉండాలంటే లోభానికి దూరంగా ఊండాలి " అన్నాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! అన్ని ఆపదలకు, దుర్గతులకు మూలమైన అజ్ఞానం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మజా ! లోభం వలన అజ్ఞానం పుడుతుంది. అజ్ఞానం అన్ని ఆపదలకు మూలం కనుక లోభం వదిలితే అజ్ఞానం దానంతట అదే పోతుంది " అని చెప్పాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! ధర్మనందనా ! ధర్మములన్నింటికీ మూలం ఇంద్రియ నిగ్రహం. ఇంద్రియ నిగ్రహానికి జ్ఞానం తోడైతే ఉత్తమ గతులు లభిస్తాయి. ఇంద్రియ నిగ్రహంతో కామ, క్రోధ, మద, మాత్సర్యాలను జయంచి బ్రహ్మపదం చేరుకుంటాడు. సర్వ ధర్మాలకు తపస్సు మూలం, ఆహారం, నియమ నిబద్ధతతో చేయబడే తపస్సు వలన పాపములు హరించి సత్యము, శుచిత్వం కలిగి సకల కార్యములు సిద్ధిస్తాయి " అని భీష్ముడు చెప్పాడు. పితామహా ! దేవగణములు, పితృగణములు, బ్రాహ్మణులు సత్యవ్రతమును ప్రశంసిస్తుంటారు కదా ! ఆ సత్యవ్రతమును గురించి చెప్పండి? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! అన్ని ప్రాణులయందు సమానత్వం కలిగి ఉండడం ఇంద్రియ నిగ్రహం, ఓర్పు, ధైర్యము, నిజాయితీ కలిగి ఉండడం, యజ్ఞ యాగములు దాన ధర్మములు చెయ్యడం, పరోపకారం చెయ్యడం, ఈర్ష్య, ద్వేషం లేకపోవడం, అహింస ఇవన్నీ సత్వగుణాలు సత్యరూపాలు సత్యవ్రతాచరణ వలన యోగము, మోక్షము లభిస్తాయి. సత్యవ్రతానికి వేయి అశ్వమేధయాగాలు సాటిరావు " అని చెప్పాడు భీష్ముడు.

title: చింతలపూడి త్రినాధరావు

text: నటుడిగా హరిగోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రచన ‘రుద్రవీణ’ నాటకంలోనూ, ఆదివిష్ణు రాసిన ‘పండగొచ్చింది’ నాటికలో నటుడు కోట శ్రీనివాసరావుతో పోటీపడి నటించారు. ఆయన లోని నటుడుని గమనించిన దర్శకులు కోడి రామకృష్ణ కోరగా "అంకుశం" సినిమాలో ఓ పాత్ర నటించి మెప్పించారు. అనంతరం శ్రీహరి నటించిన "హనుమంతు" చిత్రంలోనే త్రినాథ్ నటించారు. ఆకాశవాణి, దూర దర్శన్‌లలో జరిగే సంగీత కార్యక్రమాలలో న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరిస్తుంటారు.

title: కవి చౌడప్ప శతకము

text:
శా.ఒడ్డారంబు ఘటించె బ్రహ్మ వినరా ! ఓరోరి చన్ ముక్కులన్
బిడ్డం డంటిన పాలు కారు, అవియే ప్రేమన్ మగం డంటినన్
జిడ్డం చె మ్మగు కాళ్ళ సందిది మహాసాధ్యంబె అ బ్రహ్మకున్
దొడ్డా కుందవరంపురాయ సుకవీ ! ధూర్త ప్రకారాగ్రణీ !
ఏది చెప్పినా బలంగా సూటిగా గుండెకు తగిలేట్టు చెప్పగల చౌడప్ప ఉమ్మడి కుటుంబ సౌభాగ్య చిత్రం ఎంత అందంగా చిత్రిస్తాడో చూడండి;
కం. తన సతి ఇడగా మనుమలు - తనయులు తలిదండ్రు లన్న దమ్ములు బంధుల్
దిన దినమును భుజియించుట - ఘన విభవము కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కాకర కాయ కూరంటే కవి చౌడప్పకి ప్రాణం !
కం. వేయారు వగల కూరలు - కాయ లనేకములు ధాత్రి కల వందులలో
నాయకములు రా కాకర - కాయలు మరి కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పూర్వ కవులలో కవి చౌడప్పకు ఇష్టమైన కవులు -
కం. విను భారవి భట్టును నా - చన సోముని మాఘ కవిని చతురత శ్రీ నా
ధు నుతింతును కవితకు తి - క్కన తలతున్ కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పెద్దన పట్ల తన ప్రశంసను చాటే చౌడప్ప పద్యం సుప్రసిద్ధం -
కం. పెద్దన వలె క్రుతి చెప్పిన - పె ద్దనవలె, అల్ప కవిని పె ద్దనవలెనా ?
ఎ ద్దనవలె, మొ ద్దనవలె - గ్ర ద్దనవలె కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కందపద్యం నడపడంలో తిక్కన తరువాత తనంత మొనగాడు లే డని గర్వంగా చెప్పుకుంటాడు చౌడప్ప;
కం. ముందుగ చను దినములలో - కందమునకు సోమయాజి ఘను డందురు; నే
డందరు నను ఘనుడందురు - కందమునకు కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
చౌడప్ప 'పస' పద్యాల్ని చవి చూడకపోతే ఆయన చాటుకవితా సమీక్ష అసమగ్రమే అవుతుంది.
కం. పప్పే పస బాపలకును, - ఉప్పే పస రుచుల కెల్ల, ఉవిదల కెల్లన్
కొప్పే పస, దంతములకు - కప్పే పస కుందవరపు కవి చౌడప్పా !

title: అశ్వమేధ పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: అర్జునుడు " శ్రీకృష్ణా ! భార్యా భర్తలు అయిన ఆ బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణి అంత గొప్పవారా ! వారిని గురించి ఇంకా వినాలన్న కుతూహలం కలుగుతుంది. వివరించండి " అని అడిగాడు. అందుకు శ్రీకృష్ణుడు నవ్వి " అర్జునా ! నా మనసే బ్రాహ్మణుడు నా బుద్ధి బ్రాహ్మాణి. ఇంద్రియాతాతీతమైన ఆ పరమాత్మను నేనే " అని అర్జునుడితో చెప్పాడు. అది విన్న అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడితో " శ్రీకృష్ణా ! నీ బోధనల వలన నా మనసు సూక్ష్మగ్రాహి, వివేకవంతం అయినది. కనుక నాకు బ్రహ్మము గురించి తెలుసుకోవాలని ఉన్నది తెలియజేయవా " అని అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు " అర్జునా ! నీ ప్రశ్నకు బదులుగా గురుశిష్య సంవాదం చెప్తాను. నీవు అడిగినట్లే ఒక శిష్యుడు తన గురువును అడిగాడు. అప్పుడు ఆ గురువు బృహస్పతి, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, భార్గవుడు, కశ్యపుడు, వశిష్ఠుడు, అత్రి, విశ్వామిత్రుడు మొదలైన మహామునులను తోడు తీసుకుని బ్రహ్మదేవుడి వద్దకు వెళ్ళి నమస్కరించి " దేవ ! హితము అనగా ఏమి ? హితము పొందుటకు సులభమైన మార్గము ఏది ? " అని అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు " ఈ చరాచరజగత్తు సత్వగుణంలోనే జన్మిస్తాయి. కొంత కాలము ఆ సత్వగుణములో సంచరించిన తరువాత రజోగుణము తమోగుణము జీవుడిని ఆశ్రయిస్తాయి. ముందుగా సత్వగుణము గురించి వివరిస్తాను. సత్వగుణము మహిమాన్వితమైన గుణము కనుక యోగులందరూ సత్వగుణమును ఆశ్రయించి కామమును క్రోధమును పూర్తిగా వదిలివేస్తారు. ఆ సత్వగుణమును అనుసరించుటకు తగిన మార్గము చెప్తాను. ధర్మమునకు నాలుగు ఆశ్రయములు నాలుగు కాళ్ళ వంటివి. ఈ ధర్మము అన్ని వర్గముల చేత అనుష్టించచబడుతుంది. ఉత్తమ ధర్మమైనదానిని అనుసరించి జీవులు ముక్తిపొంద వచ్చు. పైన చెప్పిన నాలుగు ఆశ్రమాలలో ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందని వారు మోక్షమును పొందలేరు. అది అన్ని వర్గాల వారికి సమానము. మరుత్తులు, ఆదిత్యులు, దేవతలు ఎవరైనా మోక్షము పొందాలంటే ఆత్మదర్శనమే సులభమైన మార్గము. ఆధ్యాత్మదర్శనం అంటే 24 తత్వము గురించి తెలుసుకోవడమే. వాటిని గురించి వివరిస్తాను. భూమి మొదలైన పంచభూతములు అయిదు. వాటి తన్మాత్రలైన రూప, రస, గంధాదులు అయిదు. ఇంద్రియములు 10. మనసు బుద్ధి అహంకారం 3. ప్రకృతి 1. అన్నీ కలిపి 24 తత్వములు. జీవుడు అహంకారము వదిలి జననమరణ రహస్యం తెలుసుకుని 24 తత్వముల నిజరూపము తెలుసుకుని అజ్ఞానము వదిలి జ్ఞానము సముపార్జిస్తాడో అప్పుడు అతడు సంసార బంధముల నుండి విడివడి మోక్షమార్గము వైపు పయనిస్తాడు.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text: ఇంతలో విశ్వావసుడు అనే గంధర్వుడు ఒక రోజు నావద్దకు వచ్చాడు. నేను అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసిన తరువాత అతడు నన్ను " విశ్వము అనగా ఏమి ? అ విశ్వము అనగా ఏమి ? మిత్రావరుణులు ఎవరు ? జ్ఞానము జ్ఞేయము అనగాేమి ? తపస్సు అనగా ఏమి ? తపస్సు కానిది ఏమి ? సూర్యుడు అతి సూర్యుడు ఎవరు ? విద్య అనగా ఏమి ? అవిద్య అనగా ఏమి ? తెలుసుకో తగినది ఏది ? తెలుసుకో కూడనిది ఏమి ? కదిలేవి ఏవి ? కదలనివి ఏవి ? వేదములు ఆమోదించినవి ఏవి ? నాకు వివరించాండి " అని అడిగాడు. నేను " భూత వర్తమాన కూడిన అవ్యక్తమైన ప్రకృతియే విశ్వము అంటారు. గుణరహితుడైన పురుషుడు అవిశ్వము. మిత్రావరుణులే పురుషుడు, ప్రకృతి. జ్ఞానము, జ్ఞేయము, తపస్సు, తపస్సు కానిది, సూర్యుడు, అతి సూర్యుడు, ఇవన్ని ప్రకృతి పురుషులు. విద్య, అవిద్య, తెలుసుకో తగినది, తెలుసుకో లేనిది, కదిలేది, కదలనిది వరుసగా ప్రకృతి పుషులను తలపిస్తాయి. అజములు, అవ్రణములు, అక్షయములు, అతీద్రియములు ప్రకృతి పుషులు అంటారు. ఈ రెండు తత్వములు కలిసిన రోజు ప్రకృతి పురుషుని వలె గోచరిస్తుంది. వేదార్ధమును తెలుసుకో లేని వాడు వేదము చదివినా ప్రయోజనం లేదు కేవలం కంఠశోష మిగులుతుంది. వేదముల అర్ధము, సారము తెలుసుకున్న పండితుడు క్షరము అక్షరమైన పరతత్వము గురించి తెలుసుకోకలడు. అప్పుడు క్షరమును వదిలి పెట్టి అక్షరయోగము కొరకు ప్రయత్నిస్తాడు. 25వ తత్వమైన అక్షరతత్వము తెలుసుకున్నవాడు పరతత్వము గురించి తెలుసుకుంటాడు. ప్రకృతి పురుషులను వేరు వేరుగా చూడవచ్చు. 25వ తత్వము అయిన అక్షర తత్వము 26వ తత్వమైన పరతత్వము ఒకటే. 26వ తత్వమే పరమేశ్వరుడు అతడే పురుషోత్తముడు. అది నిరంజనుడు, నిత్యము, జ్ఞానము, ఆనంద స్వరూపము " అని యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికాడు.

title: ఆది పర్వము అష్టమాశ్వాసము

text:
ఒకరోజు అర్జునుడు శ్రీకృష్ణునితో " బావా ! ఇక్కడ ఎండలు అధికంగా ఉన్నాయి. మనం వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళి కొన్ని రోజులు గడిపి వద్దామా " అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు
అంగీకరించడంతో అందరూ వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళారు. వారిద్దరూ విహరిస్తున్న సమయంలో అగ్ని దేవుడు బ్రాహ్మణ వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు. కృష్ణార్జునులు అర్ఘ్యపాద్యాలు ఇచ్చి సత్కరించిన పిమ్మట అతడు " అయ్యా ! బాగా ఆకలి వేస్తుంది. తమరు భోజనం పెట్టగలరా ? " అడిగాడు. అందుకు వారు " విప్రోత్తమా !మీకు ఏది ఇష్టమో చెప్పండి పెడతాము " అన్నారు. అగ్ని దేవుడు నిజస్వరూపం చూపి " కృష్ణార్జునులారా ! నేను అగ్ని దేవుడిని. నేను ఖాండవ వనాన్ని దహించాలి. అందుకు ఇంద్రుడు అడ్డుపడుతున్నాడు. ఇంద్రుడు మిత్రుడు ఆ వనంలో ఉండటమే అందుకు కారణం. ఇంద్రుడు చేసే ఆటంకం తొలగిస్తే నేను ఖాండవ వనాన్ని నిరాటంకంగా భుజిస్తాను " అని అన్నాడు. అర్జునుడు అగ్ని దేవునితో " అయ్యా నీకు ఖాండవ వనాన్ని దహించాలన్న కోరిక ఎందుకు కలిగింది" అని అడిగాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఏది శ్రేష్టమైన ధర్మము ఏది ? ఉత్కృష్టమైన జ్ఞానము ఏది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ఒక రోజు కొంతమంది బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణుడు వింటుండగా మధ్రదేశీధీశుడితో శల్యమహారాజా ! యజ్ఞమూర్తి, యజ్ఞ కర్త మూర్తి, యజ్ఞ కలన మూర్తి అయిన విష్ణుమూర్తిని తెలుసుకోవడమే జ్ఞానముల కంటే ఉత్తమమైన జ్ఞానము. ఆ విష్ణుమూర్తియే శ్రీకృష్ణుడు. ఈ బాలుడు వసుదేవుడి కుమారుడు కంసుడి చెల్లెలు అయిన దేవకి సుతుడు. ఇతడిని యజ్ఞ పురుషుడు అనడానికి కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగారు. ఆ మాటలు విన్న కృష్ణుడు నన్ను చూసి ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకలిగిన వాడివి నువ్వే కనుక నువ్వే జవాబు చెప్పు అని నన్ను అన్నాడు. నేను కృష్ణుడికి నమస్కరించి " శ్రీకృష్ణుడే సర్వమయుడు, వేదమయుడు, వేదములకు అర్ధము, వేదములు ఎరిగిన వాడికి ఇష్టుడు, శ్రీకృష్ణుడే సాక్షాత్తు విష్ణువు అని తెలుసుకొనడమే ఉత్తమ బ్రాహ్మణత్వానికి ఫలము " అని చెప్పాను. నా మాటలు విన్న బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణత్త్వము చక్కగా తెలుసుకున్నారు. అని చెప్పిన తరువాత మద్రదేశాధీశుడి సందేహము తొలగి పోయినది. ధర్మనందనా ! నీకు కృష్ణ తత్వము తెలుసునని నాకు తెలుసు. అయినా నీ ప్రజ్ఞను ఒక్క సారి జ్ఞాపకము చెయ్యడానికిది చెప్పాను " అని చెప్పాడు.


query: ఆయిర్టన్ సెన్నా డ సిల్వా  ఏ సంవత్సరంలో జన్మించాడు ?

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: ఆయిర్టన్ సెన్నా డ సిల్వా, ([aˈiɾtõ ˈsenɐ da ˈsiɫvɐ](listen) వలె ఉచ్ఛరిస్తారు; Sãం Paulo, 1960 మార్చి 21, – బోలోగ్నా ఇటలీ 1994 మే 1) ఒక బ్రెజిల్ రేసింగ్ డ్రైవర్ మరియు మూడు సార్లు ఫార్ములా వన్ ప్రపంచ చాంపియన్. అతను 1994 శాన్ మారినో గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో ముందంజలో ఉన్నప్పుడు, ఒక ప్రమాదంలో మరణించాడు మరియు ఒక ఫార్ములా వన్ కారు ప్రమాదంలో మరణించిన ఇటీవల గ్రాండ్ ప్రిక్స్ డ్రైవర్‌గా మిగిలిపోయాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా యొక్క మొదటి కార్ట్ అతని చిన్న సోదరి వివియానే తిరస్కరించిన బహుమతి చిన్న 1HP గో-కార్ట్‌గా చెప్పవచ్చు. సెన్నా 13 సంవత్సరాల వయస్సులో కార్టింగ్ పోటీలోకి ప్రవేశించాడు.[7] 1977లో, అతను సౌత్ అమెరికన్ కార్ట్ చాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్నాడు. అతను 1978 నుండి 1982 వరకు ప్రతి సంవత్సరం కార్టింగ్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో పోటీ పడ్డాడు, 1979 మరియు 1980ల్లో రన్నర్-అప్ వలె నిలిచాడు.[8]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 1994 కోసం, సెన్నా చివరికి విలియమ్స్-రెనాల్ట్ జట్టుతో సంతకం చేశాడు. విలియమ్స్‌లో సెన్నాను చేర్చకూడదనే ప్రోస్ట్ యొక్క ఒప్పంద క్లాజ్ 1994కు వర్తించదు మరియు ప్రోస్ట్ తన ప్రధాన పోటీదారును ఒక బృంద సభ్యుని వలె ఊహించలేక, అతని ఒప్పందంలో ఒక సంవత్సరం మిగిలి ఉన్నప్పటికీ పదవీవిరమణ చేశాడు.[63]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: అతను ఆ సంవత్సరంలో మరో రెండు పోడియం ముగింపులను సాధించాడు - బ్రిటీష్ మరియు పోర్చుగీస్ గ్రాండ్స్ ప్రిక్స్‌ల్లో మూడవ స్థానం - మరియు మొత్తంగా 13 పాయింట్లతో డ్రైవర్స్ చాంపియన్‌షిప్‌లో 9వ స్థానంలో నిలిచాడు. అతను ముందుగా టోల్మాన్ జట్టుకు తెలియజేయకుండా 1985 కోసం లోటస్‌కు సంతకం చేసి, తన ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించినందుకు అతను టోల్మాన్‌చే తొలగించబడిన తర్వాత ఇటాలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో పాల్గొనలేదు.[19]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా లోటస్-రెనాల్ట్‌లో అతని మొదటి సంవత్సరంలో ఇటాలియన్ డ్రైవర్ ఎలియో డె యాంజెలిస్‌తో భాగస్వామ్యం ఏర్పర్చుకున్నాడు. సీజన్‌లోని రెండవ రౌండ్ పోర్చుగీస్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో, సెన్నా అతని ఫార్ములా 1 వృత్తిజీవితంలో మొట్టమొదటి పోల్ స్థానాన్ని సాధించాడు. అతను దానిని రేసులో తన మొట్టమొదటి విజయంగా మార్చుకున్నాడు, ఈ రేసు చాలా తేమ పరిస్థితుల్లో నిర్వహించబడింది, దీనిని మిచేలే అల్బోరెటో కంటే ఒక నిమిషం తేడాతో గెలుపొందాడు.[23] అతను ఆస్ట్రియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో రెండవ స్థానాన్ని సాధించే వరకు మళ్లీ పాయింట్లల్లో విజయం సాధించలేకపోయాడు, ఇవి కాకుండా అతను మధ్య కాలంలో మరో మూడుసార్లు పోల్ స్థానాలను సాధించాడు. (మోనాకో గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో పోల్ స్థానాన్ని సాధించాలనే అతని సంకల్పాన్ని ఆల్బోరెటో మరియు నికీలు ఉద్రిక్తపరిచారు; సెన్నా ప్రారంభంలో వేగంగా నడిపేవాడు మరియు అవసరమైనదాని కంటే మరిన్ని ల్యాప్‌లు డ్రైవ్ చేయడం ద్వారా ఇతర డ్రైవర్‌లకు అంతరాయం కలిగించేవాడని ఒక వాదనను అతను తిరస్కరించాడు.)[24] బెల్జియంలో సర్క్యూట్ డె స్పా-ఫ్రాంకోర్‌చాంప్స్‌లో మళ్లీ తేమ పరిస్థితుల్లో అతని రెండవ విజయాన్ని నమోదు చేయడానికి ముందు సెన్నా హోలాండ్ మరియు ఇటలీల్లో మరో రెండు పోడియంలను సాధించాడు.[25] లోటస్‌లో ఇద్దరు డ్రైవర్‌లు డిమాండ్ కలిగిన అగ్ర డ్రైవర్ స్థానాలను కలిగి ఉన్న కారణంగా సీజన్‌లో డె ఏంజిలిస్‌తో సెన్నా యొక్క సంబంధం సజావుగా కొనసాగలేదు మరియు జట్టుతో ఆరు సంవత్సరాలు గడిపిన తర్వాత, డె ఏంజెలిస్ సంవత్సరం ముగింపులో బార్బాహమ్‌కు వెళ్లిపోతూ, లోటస్ బ్రెజిలియన్‌పై దృష్టి సారించిందని పేర్కొన్నాడు.[26] సెన్నా మరియు డె ఏంజెలిస్‌లు డ్రైవర్ ర్యాంకింగ్‌ల్లో వరుసగా 4వ మరియు 5వ స్థానాలతో ముగించారు, ఐదు పాయింట్లు తేడాలో నిలిచారు. అయితే, క్వాలిఫైయింగ్ ప్రకారం, సెన్నా మైదానంలో అత్యంత వేగవంతమైన డ్రైవర్‌గా పేరు పొందడానికి ప్రయత్నాలను ప్రారంభించాడు: ఈ సీజన్‌లో అతని ఏడు పోల్ స్థానాలను ఇతర డ్రైవర్‌ల కంటే చాలా దూరంలో నమోదు చేశాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: మొదటి రెండు రేసులను పూర్తి చేయలేకపోవడం లేదా పాయింట్లను స్కోర్ చేయకపోవడం వలన దీనిని F1 సీజన్‌లో సెన్నా యొక్క అత్యంత పేలవమైన ప్రారంభంగా చెప్పవచ్చు, కాని రెండు సార్లు పోల్ స్థానాన్ని సంపాదించాడు. షూమేకర్ డ్రైవర్స్ ఛాంపియన్స్‌లో సెన్నా కంటే ఇరవై పాయింట్ల ఆధిక్యంతో ముందంజలో ఉన్నాడు.[64]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: అతను మరణించే సమయానికి, సెన్నా ఇప్పటి వరకు అతని కుటుంబంతో ఒక స్నేహపూర్వక సంబంధాన్ని కలిగి లేని బ్రెజిల్ మోడల్ ఆడ్రియానే గాలిస్టేయుతో సహజీవనంలో ఉన్నాడు. ఈ అంశం సెన్నా యొక్క అంతిమ సంస్కారంలో స్పష్టమైంది, గాలిస్టెయు దూరంగా ఉంది. కుటుంబం మరియు ప్రసార సాధనాలు "వితంతువు" అనే పట్టాన్ని అంతిమ సంస్కారానికి అతని సోదరి వివియానేతో హాజరైన బ్రిజెల్ మహిళ ఎక్సుక్సాకు అందించాయి. అతని మరణం తర్వాత, గిలిస్టెయు తన మరియు సెన్నా సంబంధం గురించి ఒక పుస్తకాన్ని రాసింది. సెన్నా యొక్క మరణంతో అడ్రియానే ఒక ప్రముఖ మహిళగా పేరు గాంచింది, పలువురు దీని వలనే చెబుతారు మరియు ఒక TV కార్యక్రమ అతిథేయగా పనిచేస్తూ ఇప్పటికీ ఆ స్థాయిను కొనసాగిస్తుంది.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: అతను జర్మన్ వార్తాపత్రిక Bild am Sonntag దాని జూలై 201లో ప్రచురించిన ప్రస్తుత డ్రైవర్‌ల ఒక పోల్‌లో సెన్నా సార్వకాలిక ఉత్తమ డ్రైవర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.[85]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: అతని వృత్తి జీవితంలో ముగింపునాటికి, సెన్నా ఎక్కువగా అతని వృత్తి జీవితంలోని ప్రమాదాలను ఎదుర్కొన్నాడు. మరణించిన రోజు ఉదయం, అతను అతని క్రీడలో భద్రతను మెరుగుపర్చడానికి కార్యాకలాపాల కోసం ఉద్దేశించబడిన GPDA భద్రతా సంస్థ పునఃస్థాపనను ప్రారంభించాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సీజన్‌లోని మొదటి రేసు బ్రెజిల్ జరిగింది, ఈ రేసులో సెన్నా పోల్‌ను సాధించాడు. రేసులో, ప్రారంభంలో సెన్నా ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ, బెనెటన్ యొక్క షూమేకర్ వేగం తగ్గలేదు. మలుపులో సెన్నా వెళ్లిన తర్వాత షూమేకర్ రేసులో ముందంజలోకి ప్రవేశించాడు. సెన్నా రెండవ స్థానంలో ఉండేందుకు ఇష్టపడలేదు. ఒక విజయం కోసం ప్రయత్నంలో, అతను కారును మరింత గట్టిగా నొక్కాడు దానితో కారు నిలిచిపోయింది మరియు రేసు నుండి విరమించుకున్నాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 1993లో సెన్నా యొక్క లక్ష్యాల గురించి ప్రశ్నలు అతను సంవత్సరం ముగింపులో ఏ ఒప్పందాన్ని చేసుకోకపోవడంతో 1992లో పలు వాదనలు వినిపించాయి. అతను మెక్‌లారెన్ కార్లు పోటీలో పాల్గొనడానికి గతంలో కంటే తక్కువ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయని భావించాడు (ప్రత్యేకంగా 1992 సీజన్ ముగింపులో ఫార్ములా 1లోని హోండ్ వైదొలిగిన తర్వాత). ప్రోస్ట్ విలియమ్స్‌లో చేరడంతో (1993లో జట్టు కోసం ఒకసారి డ్రైవ్ చేసిన వ్యక్తి) మరింత అసాధ్యంగా మారింది, ఎందుకంటే ప్రోస్ట్ అతని ఒప్పందంలో సెన్నా ఉచితంగా డ్రైవ్ చేస్తానని చెప్పిన సరే, అతన్ని ఒక బృంద సభ్యుడిగా చేయరాదని పేర్కొన్నాడు. ఆగ్రహించిన సెన్నా ఎస్ట్రోరిల్‌లోని ఒక పత్రికా సమావేశంలో ప్రోస్ట్‌ను పిరికివాడిగా పేర్కొన్నాడు.[46][47] డిసెంబరులో, సెన్నా అరిజోనా, ఫియోనిక్స్‌కు వెళ్లి, ఎమెర్సన్ ఫిట్టిపాల్డి యొక్క పెన్స్కీ ఇండేకారును పరీక్షించాడు.[48]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా బ్రెజిల్‌లో విస్తృతమైన దారిద్ర్యంపై పోరాడాలని పేర్కొన్నాడు మరియు అతను వ్యక్తిగత అదృష్టం వలన సంపాదించిన మిలియన్‌ల డబ్బును అసాధారణ స్థాయిలోని పిల్లలకు సహాయం చేశాడు.[76] అతను మరణించడానికి కొన్ని రోజులు ముందు, అతను బ్రెజిల్ పిల్లలకు అంకితం చేసిన ఒక సంస్థ యొక్క నమూనా రూపొందించాడు, తర్వాత అది ఇన్స్‌టిటుటో ఆయిర్టన్ సెన్నాగా వెలిసింది.[77]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 25 జూలై 2010న, ప్రముఖ BBC నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమం టాప్ గేర్</i>లో సెన్నా యొక్క యథార్థ MP4/4ను బ్రిటీష్ ఫార్ములా వన్ డ్రైవర్ లెవిస్ హామిల్టన్ డ్రైవ్ చేయగా, ఒక హృదయపూర్వక నివాళిని అర్పించారు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా కొంతకాలానికి మరియు ఫార్ములా వన్‌లో ఖ్యాతి గడించడానికి ముందు లిలియాన్ డె వాస్కోన్సెలోస్‌ను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. వాస్కోన్సెలోస్‌ను అతని వావాహం, సెన్నా సాయు పౌలో నుండి ఒక వ్యాపారవేత్త కుమార్తె అడ్రియానే యామిన్‌ని ప్రేమను ఆర్థించడంతో ముగిసింది. వారు 1985లో ఒక సంబంధాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు ఆమె 15 సంవత్సరాలు చిన్న అమ్మాయి మరియు సాధారణంగా సెన్నాతో సమావేశంలో ఆమె తల్లి సహాయక వక్తిగా వచ్చేది. వారి పూర్తిగా ప్రేమలో మునిగిపోయారు, కాని వారి సంబంధం 1988 చివరిలో ముగిసింది.[80]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా అతని మోటారుస్పోర్ట్ క్రీడాజీవితాన్ని కార్టింగ్‌లో ప్రారంభించాడు మరియు 1983లో బ్రిటీష్ ఫార్ములా 3 ఛాంపియన్‌షిప్ గెలవడానికి ర్యాంక్‌లను పెంచుకున్నాడు. 1984లో టోలెమాన్‌తో అతని ఫార్ములా వన్ క్రీడాజీవితాన్ని ప్రారంభించిన, అతను తర్వాత సంవత్సరంలో లోటస్-రెనాల్ట్‌కు మారాడు మరియు తదుపరి మూడు సీజన్‌ల్లో ఆరు గ్రాండ్స్ ప్రిక్స్‌ను గెలుచుకున్నాడు. 1988లో, అతను మెక్‌లారెన్-హోండాలో ఫ్రెంచ్‌మ్యాన్ అలైన్ ప్రోస్ట్‌తో జత కలిశాడు. సెన్నా మరియు ప్రోస్ట్‌లు ఆ సీజన్‌లో నిర్వహించబడిన పదహరు గ్రాండ్స్ ప్రిక్స్‌ల్లో పదిహేను గెలుచుకున్నారు, దీనితో సెన్నా అతని మొట్టమొదటి ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ టైటిల్‌ను సాధించాడు, ఈ టైటిల్‌ను ఇతను మళ్లీ 1990 మరియు 1991ల్లో కూడా సాధించాడు. 1992లో క్రీడలో విలియమ్స్-రెనాల్ట్ సమ్మేళనం అధికారం చెలాయించడంతో మెక్‌లారెన్ యొక్క ప్రదర్శనను క్షీణించింది, అయితే సెన్నా 1993లో రన్నర్-అప్ వలె నిలవడానికి ఐదు రేసులను గెలిచాడు. అతను 1994లో విలియమ్స్‌కు తరలిపోయాడు, కాని ఇటలీలో ఆటోడ్రోమో ఎంజో ఈ డినో ఫెరారీలో సీజన్‌లోని మూడవ రేసులో ఒక భారీ ప్రమాదంలో గాయపడ్డాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: ప్రోస్ట్ తర్వాత సెన్నా యొక్క చర్యలను "ఏవగింపు"గా పేర్కొన్నాడు మరియు ఆ సంఘటన తర్వాత అతను క్రీడ నుండి వైదొలగడానికి తీవ్రంగా ఆలోచించాడు.[33]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 1981లో, సెన్నా సింగిల్-సీటర్ రేసింగ్‌ను ప్రారంభించడానికి ఇంగ్లాండ్‌కు తరలిపోయాడు, ఆ సంవత్సరంలో వ్యాన్ డైమెన్ బృందంతో RAC మరియు టౌన్‌సెండ్-థోరెసన్ ఫార్ములా వన్ 1600 ఛాంపియన్‌షిప్‌లను గెలిచాడు. దీనిని మినహాయించి, సెన్నా ప్రారంభంలో అతను మోటారుస్పోర్ట్‌లో కొనసాగగలడని నమ్మలేకపోయాడు మరియు సీజన్ ముగింపులో, కుటుంబ వ్యాపారంలో పాల్గొనాలని అతని తల్లిదండ్రుల నుండి ఒత్తిడి కారణంగా, అతను బ్రెజిల్‌కు తిరిగి చేరుకున్నాడు.[9] ఇంగ్లండ్‌ను విడిచిపెట్టడానికి ముందు, సెన్నాకు ఒక ఫార్ములా ఫోర్డ్ 2000 జట్టుతో ఒక డ్రైవ్ కోసం £10,000 మొత్తాన్ని అందజేస్తామని సూచించారు. అతను ఈ అభ్యర్థనను అంగీకరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు మరియు ఇంగ్లండ్‌లో నివసించడానికి తిరిగి వచ్చాడు. సిల్వా అనేది సర్వ సాధారణ బ్రెజిల్ నివాసి పేరు కాబట్టి, అతను తన పేరును తన తల్లి మధ్య పేరు సెన్నా</i>గా మార్చుకున్నాడు.[10] సెన్నా ఈ పేరుతో 1982 బ్రిటీష్ మరియు యూరోప్ ఫార్ములా ఫోర్డ్ 2000 ఛాంపియన్‌షిప్‌లను గెలుచుకున్నాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: లోటస్ గత సంవత్సరంలో కన్సట్రక్టర్స్ చాంపియన్‌షిప్‌ను గెలవడానికి విలియమ్స్ ఉపయోగించిన అదే హోండా ఇంజిన్‌లను అమలు చేసే దానితో 1987లో ఒక నూతన ఇంజిన్ ఒప్పందాన్ని ఏర్పర్చుకుంది మరియు వారితో ఒక నూతన బృంద సభ్యుడు 34 సంవత్సరాల జపాన్ డ్రైవర్ సాటోరు నాకాజిమా ప్రవేశించాడు. సెన్నా మిశ్రమ అదృష్టాలతో సీజన్‌ను ప్రారంభించాడు: శాన్ మారినో గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో సాధించిన ఒక పోడియం స్థానం స్పా-ఫ్రాంకోర్‌చాంప్స్‌లోని తదుపరి రేసులో వివాదం కారణంగా మరుగున పడింది, ఆ రేసులో అతను మాన్సెల్‌తో సంఘర్షించాడు మరియు తర్వాత పిట్‌ల్లో ఆగ్రహించిన ఆంగ్ల వ్యక్తిచే ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నాడు.[29] తర్వాత సెన్నా వరుసగా రెండు రేసులను గెలిచాడు: రాబోయే మోనాకో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ (ప్రిన్సిపాలిటీలో అతని రికార్డ్ స్థాయి ఆరు విజయాల్లో మొట్టమొదటిది) మరియు డెట్రాయిట్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్, మిచిగాన్ రహదారి సర్క్యూట్‌లో రెండు సంవత్సరాల్లో అతని రెండవ విజయం ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ముందంజలో ఉండేందుకు దోహదపడింది. అయితే ఛాంపియన్‌షిప్ ప్రారంభమైన తర్వాత, మైదానంలో మిగిలిన కార్ల కంటే విలియమ్స్ కార్లు గెలిపొందే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయని నిర్ధారించబడింది, హోండా ఇంజిన్‌తో పాల్గొన్న బృందాల మధ్య ఖాళీ బ్రిటీష్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో మరింత స్పష్టమైంది, దీనిలో మాన్సెల్ మరియు పిక్యూట్‌లు లోటస్ సభ్యులు సెన్నా మరియు నాకాజిమాలను అధిగమించారు. సెన్నా లోటస్‌లో అతని అవకాశాలతో అసంతృప్తి వ్యక్తపరిచాడు మరియు మోంజాలో అతను 1988లో మెక్‌లారెన్‌లో చేరనున్నట్లు ప్రకటించబడింది.[30] సెన్నా జపాన్ మరియు ఆస్ట్రేలియాల్లో ఆఖరి రెండు రేసుల్లో రెండవ స్థానాన్ని సాధించడం ద్వారా ఆ సీజన్‌లో శక్తివంతంగా ముగించాడు, అయితే ఆఖరి రేసులో రేసు తర్వాత పరిశీలనలో అతని లోటస్ బ్రేక్ గొట్టాలు నియమాలచే అనుమతించబడిన దాని కంటే వెడల్పుగా ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది మరియు అతను అనర్హుడిగా నిర్ధారించబడ్డాడు, దీనిలో లోటస్‌తో అతని ఆఖరి మరియు విజయవంతమైన సీజన్ ఒక చేదు అనుభవంతో ముగిసింది.[31] సెన్నా 57 పాయింట్లు, ఒక పోల్ స్థానం మరియు ఆరు పోడియం ముగింపులతో ఆఖరి జాబితాలో మూడవ స్థానంలో నిలిచాడు. ఈ సీజన్ సెన్నా వృత్తిజీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపు వలె గుర్తించబడింది ఎందుకంటే అతను హోండాతో ఒక మంచి సంబంధాన్ని ఏర్పర్చుకున్నాడు, ఈ సంబంధం వలన భారీ లాభాలు చెల్లించబడ్డాయి ఎందుకంటే 1988కి మెక్‌లారెన్ విలియమ్స్ యొక్క హోండా V6 టర్బో ఇంజిన్‌ల సరఫరాను చేజిక్కించుకుంది.[32]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 2004లో, (అతని మరణించి పది సంవత్సరాలు అయినప్పుడు, బ్రెజిల్ ప్రసార సాధనాలు మళ్లీ సెన్నా జీవితంపై దృష్టి సారించాయి), "ఆయెర్టన్: ది హీరో రివీల్డ్" (యథార్థ శీర్షిక: "Ayrton: O Herói Revelado"[83]) అనే పుస్తకాన్ని బ్రెజిల్‌లో ప్రచురించారు. సెన్నా బ్రెజిల్ దేశ నాయకుడిగా మిగిలిపోయాడు మరియు జాన్ F కెన్నడీ, మారిలైన్ మోన్రే మరియు ఎల్విస్ ప్రెస్లే సమాధుల కంటే అతని సమాధిని ఎక్కువ సందర్శకులు వీక్షిస్తారు.[74]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 1992లో, సెన్నా యొక్క విజయ కాంక్షను విలియమ్స్ యొక్క అన్నింటిని సాధ్యం చేయగల FW14B కారును సవాలు చేయడానికి మెక్‌లారెన్ అసమర్థత దెబ్బతీసింది.[42] ఆ సీజన్‌లోని మెక్‌లారెన్ యొక్క నూతన కారులో పలు లోపాలు బయటపడ్డాయి. నూతన నమూనాను పొందడంలో ఆలస్యం జరిగింది (ఇది ఆ సీజన్‌లోని మూడవ రేసు బ్రెజిలియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్‌లో ప్రవేశపెట్టబడింది) మరియు ఇంకా ఇది సక్రియాత్మక వాక్షేపాన్ని కలిగి లేదు, నూతన కారు మన్నిక సమస్యలను ఎదుర్కొంది, వేగవంతమైన మలుపుల్లో దీని పనితనంపై నమ్మకం లేకుండా పోయింది, అలాగే దాని హోండా V12 ఇంజిన్ ఇక సర్క్యూట్‌లో పనికిరాదని తేలింది.[43] సెన్నా ఆ సంవత్సరంలో మోనాకో, హంగేరీ మరియు ఇటలీల్లో విజయాలను నమోదు చేశాడు. బెల్జియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ కోసం క్వాలిఫైయింగ్‌లో, ఫ్రెంచ్ డ్రైవర్ ఎరిక్ కోమాస్ భారీ ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నాడు మరియు ఆ ప్రదేశాన్ని ముందుగా సెన్నా చేరుకున్నాడు. అతను తన కారు నుండి క్రిందికి దిగి, ఫ్రెంచ్ డ్రైవర్‌కు సహాయం చేయడానికి ట్రాక్‌పై పరిగెట్టాడు, ఈ సందర్భంలో తన సహచర డ్రైవర్‌కు సహాయం చేసే ప్రయత్నంలో తన భద్రతను పట్టించుకోలేదు. తర్వాత అతను కోమాస్‌ను పరామర్శించడానికి ఆస్పత్రికి వెళ్లాడు. సెన్నా ఛాంపియన్‌షిప్‌లో విలియమ్స్ ద్వయం మాన్సెల్ మరియు పాట్రెస్ మరియు బెన్నెటన్ యొక్క మైకేల్ షూమేకర్ తర్వాత నాల్గవ స్థానంలో పూర్తి చేశాడు.[44][45]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా మరియు రాట్జెన్‌బెర్గెర్‌ల మరణం తర్వాత క్రీడలో పలు భద్రతా మెరుగుదలలు నిర్వహించబడ్డాయి. వీటిలో ఢీకొట్టే సమయంలో రక్షక కవచాలు, పునఃనిర్మించిన ట్రాక్‌లు మరియు టైర్ అడ్డంకులు, ఉన్నత ప్రమాద భద్రతా ప్రమాణాలు మరియు డ్రైవర్ కాక్‌పిట్‌లో అధిక పొరలను ఉంచడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: మోనాకోలోని తదుపరి రేసులో, సెన్నా మరియు రాట్జెన్బెర్గెర్ స్మారకార్థం మొదటి రెండు గ్రిడ్ స్థానాలను ఖాళీగా ఉంచి మరియు బ్రెజిల్ మరియు ఆస్ట్రియా పతకాల రంగులను పెయింట్ చేయాలని FIA నిర్ణయించుకుంది.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: ప్రోస్ట్ జపాన్‌లోని సుజుకా సర్క్యూట్‌లో సీజన్‌లోని ఆఖరి రెండవ రేసులో సెన్నాతో ఒక పోటీ తర్వాత 1989 ప్రపంచ టైటిల్‌ను సాధించాడు, ఇది టైటిల్ కోసం పోటీ పడటానికి సెన్నా గెలావల్సిన ఒకే ఒక్క రేసుగా చెప్పవచ్చు. సెన్నా మూలలో మలుపు తిరిగి, అతనిని తొలగించేందుకు ప్రోస్ట్‌పై లోపలి నుండి తరలి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు, ఈ ప్రయత్నంలో సుజుకా చికానే ఎస్కేప్ రహదారిపై ఇద్దరు మెక్‌లారెన్‌లు వారి చక్రాలు ఒకదానితోఒకటి ముడిపడటంతో నిలిచిపోయారు. మార్షల్స్ సెన్నా యొక్క పాడైన ముందుభాగాన్ని భర్తీ చేయడంతో అతను ఒక మంచి వేగంతో రేసులో మళ్లీ పాల్గొన్నాడు. అతను బెనెటాన్ యొక్క అలెసాండ్రో నానిని అధిగమించాడు మరియు మొదటి స్థానంలో రేసును పూర్తి చేశాడు, ఢీకొట్టిన తర్వాత వంచన చేసినందుకు మరియు పిట్ ప్రాంతంలోకి (ట్రాక్‌పై కాకుండా) ప్రవేశించినందుకు FIAచే వెంటనే అనర్హుడిగా నిర్ణయించబడ్డాడు.[37] 1989లోని శీతాకాలంలో ఒక భారీ నష్టపరిహారం విధించడమే కాకుండా అతని సూపర్ లైసెన్స్‌ను తాత్కాలికంగా రద్దు చేశారు మరియు సెన్నా FIA మరియు అప్పటి దాని అధ్యక్షుడు జీన్-మారియే బాలెస్ట్రేలతో ఒక మాటల యుద్ధాన్ని కొనసాగించాడు.[38] సెన్నా ఆరు విజయాలు మరియు ఒక రెండవ స్థానంతో ఆ సీజన్‌ను రెండవ స్థానంలో పూర్తి చేశాడు. తర్వాత సంవత్సరంలో ప్రోస్ట్ మెక్‌లారెన్‌ను విడిచిపెట్టి పోటీ సంస్థ ఫెరారీలో చేరాడు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: లుకా డి మోంటెజెమోలో ఐమోలా రేసుకు ముందు మంగళవారం తనను కలుసుకున్నట్లు మరియు F1లోని ఎలక్ట్రానిక్స్‌కు వ్యతిరేకంగా ఫెరారీని ప్రశంసించినట్లు పేర్కొన్నాడు. సెన్నా ఫెరారీతో తన వృత్తి జీవితాన్ని ముగించాలని భావిస్తున్నట్లు కూడా చెప్పినట్లు మోంటెజెమోలో పేర్కొన్నాడు.[65]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: తర్వాత సంవత్సరం, సెన్నా మరియు ప్రాస్ట్‌ల మధ్య పోటీ ట్రాక్‌పై యుద్ధాలు మరియు ఒక మానసిక యుద్ధం వలె తీవ్రంగా మారింది.[36] శాన్ మారినో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ పునఃప్రారంభంలో సెన్నా, ప్రోస్ట్‌ను అధిగమించినప్పుడు, ఇద్దరు డ్రైవర్‌ల మధ్య ఆందోళన మరియు అపనమ్మకాలు పెరిగాయి, సెన్నా యొక్క కదలిక ఒక పూర్వ-రేసు ఒప్పందం ప్రకారం ఉల్లంఘించినట్లు అయ్యిందని ప్రోస్ట్ పేర్కొన్నాడు. సెన్నా ప్రారంభంలో మొదటి నాలుగు రేసుల్లో మూడు విజయాలతో ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ముందంజలో కొనసాగాడు, కాని ఫియోనిక్స్, కెనడా, ఫ్రాన్స్, బ్రిటన్ మరియు ఇటలీల్లో అవిశ్వాసార్హత, బ్రెజిల్ మరియు పోర్చుగల్‌ల్లో పోటీలతో సహా పలు అంశాలు టైటిల్‌ను ప్రోస్ట్‌కు కైవసం చేశాయి.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 2009లో, 2010లో సెన్నా యొక్క మేనల్లుడు బ్రూనో అతని ఫార్ములా వన్ ప్రవేశిస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు.[84]

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 2002లో, సెన్నా సన్నిహిత స్నేహితుడు MV అగుస్టా యొక్క అధ్యక్షుడు క్లాయుడియో కాస్టిగ్లియోనీ సెన్నా సార్మకార్ధం MV అగుస్టా F4 750 సెన్నా మోటారుబైక్లను రూపొందించాడు. ఇది 300 బైక్లకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది మరియు విక్రయాల ద్వారా లభించిన మొత్తం లాభం Ayrton Senna Foundationకు దానం చేశారు. ఈ బైక్ యొక్క చట్రం మరియు ఇంజిన్‌లు F4 750 SPR ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి, ఇది F4లో ఎక్కువగా ఉపయోగించిన వెర్షన్‌గా చెప్పవచ్చు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: 1994లో అతని మరణించిన కొద్దికాలం తర్వాత, బ్రెజిల్ ఫుట్‌బాల్ ప్రపంచ కప్ విజేత జట్టు వారి విజయాన్ని ఫార్ములా 1లో సెన్నా యొక్క కృషికి నివాళుల ఆర్పిస్తూ ఒక మంచి రేసర్ వలె అంకితం చేశారు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: అతని మరణం తర్వాత, సెన్నా ఇటాలియన్ గాయకుడు-గేయరచయిత లుసియో డల్లా, జాజ్ పియాన్ వాద్యకారుడు కిమ్ పెన్సేల్, జపనీస్ జాజ్-ఫ్యూజన్ గిటారు వాద్యకారుడు మరియు టి-స్క్వేర్ బ్యాండ్ నాయకుడు మాసాహిరో అండోహ్ మరియు క్రిష్ రియాలకు ఒక పాట కోసం అంశంగా చేసుకున్నారు.

title: ఆయిర్టన్ సెన్నా

text: సెన్నా 1984లో రెండు ఉన్నత-స్థాయి ఫార్ములా వన్ కాని రేసుల్లో కూడా పాల్గొన్నాడు: ADAC 1000km Nürburgringలో అతను హెన్రీ పెస్కారోలో మరియు స్టెఫాన్ జాన్సన్‌లతో, ఒక జోయెస్ట్ రేసింగ్ పోర్స్కూ 956కు సహాయక డ్రైవర్ వలె వ్యవహరిస్తూ, 8వ స్థానంలో పూర్తి చేశాడు, అలాగే నూతన Nürburgring ప్రారంభాన్ని సూచిస్తూ నిర్వహించబడిన ఒక ఎగ్జిబిషన్ రేసులో పాల్గొన్నాడు, దీనిలో పలువురు ఫార్ములా 1 డ్రైవర్‌లు పాల్గొన్నారు, ప్రతి ఒక్కరూ ప్రత్యేకంగా మెర్సిడెజ్ 190E 2.3-16ను డ్రైవ్ చేశారు. సెన్నా నికీ లౌడా మరియు కార్లోస్ రూటెమాన్‌ల నుండి గెలిచాడు.[20][21] రేసు తర్వాత సెన్నా ఈ విధంగా పేర్కొన్నాడు, "ఇప్పుడు నేను సాధించగలనని తెలుసుకున్నాను."[22]