query: నంబూరి హనుమంతరావు ఎక్కడ జన్మించాడు?

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: ఆయన కృష్ణా జిల్లా, విజయవాడలో 1919లో జన్మించారు. మద్రాసులోని కీల్ఫాక్ మెడికల్ కాలేజీలో ఎల్.ఐ.ఎం (ఆయుర్వేదిక్ అయిదేళ్ల డిప్లొమా కోర్సు) ను 1945లో చదివారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలతో నిమిత్తం లేకుండా వైద్యవృత్తిని ప్రైవేటుగా చేపట్టారు. స్వతంత్రం గా పరిశోధనలు జరిపారు. ఔషథాలలో మిశ్రమం చేసే రసాయనాలు వాస్తవికంగా తగు పాళ్లలో ఉన్నాయో, లేదా ఆవిష్కరించారు.[2] ఆయుర్వేద స్థాయీకరణ (ప్రామాణికత) కు ఈయన కనుగొన్న ప్రక్రియలు ఏశవ్యాప్తంగా ఆయుర్వేద కళాశాలల్లో ఔషథ నిర్మాణ రంగాలలో అనుసరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వాలు కూడా అనుసరిస్తున్నాయి. ఆయన 1987లో హెర్బల్ ఫార్మా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ను స్థాపించారు.[3]

title: నంబూరు

text:
గ్రామం గురించి ఎన్నో కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. పురావస్తు శాఖ వారు నంబూరు గ్రామంలో రాతియుగం యొక్క అవశేషాలు కనుగొన్నారు. రెండవ శతాబ్దం AD నుండి నంబూరుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో దాని స్వంత హోదా ఉంది. నంబూరు శాతవాహనులు (రాజవంశం ) యొక్క పాలనలో రెండవ శతాబ్దంలో బౌద్ధ విహారంగా మారింది. తరువాత కొన్ని కారణాల వలన గ్రామం నాశనం జరిగిన అనంతరం ఈ గ్రామాన్ని మళ్ళీ నిర్మించారు. 13 వ శతాబ్దం తరువాత రెడ్డి రాజవంశం రాజులు చేత 200 సంవత్సరాలు నంబూరు పాలించబడుతుంది. తరువాత నంబూరు విజయనగర రాజవంశం యొక్క భాగంగా మారింది. తరువాత బ్రిటిష్ పాలన సమయంలో రాజా వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు (అచంపేట్ యొక్క జమిందర్) పాలించారు.
కాలానుగుణంగా నంబూరి లేదా నంబూరుగా పేరు సంతరించుకుంది.
మహా స్థూపం మరియు అనేక బౌద్ధ విగ్రహాలను బౌద్ధ విహారం అవశేషాలు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు శాఖకు దొరకలేదు మరియు ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం మ్యూజియంలో ఉంచిన. నంబూరు గ్రామం గురించి కొంత సమాచారం శ్రీ పానకల లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం, మంగళగిరికి చెందిన శాసనాలలో ఉంది.
గ్రామ పంచాయితీ వ్యవస్థ,గ్రామ అభివృద్ధి పనులు అన్నీ నిబంధనలకు అనుగుణంగా పాటించబడతాయి.ఇక్కడ వరి,మొక్కజొన్న,మొదలయిన పంటలు పండిస్తారు.
ఈ గ్రామంలో లైబ్రరీ వసతి కూడా ఉంది.అంతేకాకుండా పోస్ట్ ఆఫీసు,SBI బ్యాంకు కూడా ఉన్నాయి.నీటి వసతులు కూడా సక్రమంగా ఉన్నాయి.

title: ప్రగతి

text: పెద్దిభొట్ల సుబ్బరామయ్య, ముద్దంశెట్టి హనుమంతరావు, సింగరాజు లింగమూర్తి, బి.పి.కరుణాకర్, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, ముద్దుకృష్ణ, యం.కె.సుగమ్‌బాబు, కె.వి.రమణారెడ్డి, మానేపల్లి సత్యనారాయణ, చందు సుబ్బారావు, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, సెట్టి ఈశ్వరరావు, సుధామ, వేగుంట మోహనప్రసాద్, ఆరుద్ర, దూపాటి సంపత్కుమారాచార్య, ఆవంత్స సోమసుందర్, పవని నిర్మల ప్రభావతి, కొనకళ్ళ వెంకటరత్నం, నిఖిలేశ్వర్, శ్రీశ్రీ, గజ్జెల మల్లారెడ్డి, నందం రామారావు, నంబూరి పరిపూర్ణ, కాటూరి రవీంద్ర త్రివిక్రమ్, మిరియాల రామకృష్ణ, మంజుశ్రీ, కె.శివారెడ్డి, ఉన్నవ విజయలక్ష్మి, ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం, వరవరరావు, గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ మొదలైన వారు ఈ పత్రికకు రచనలు చేశారు.

title: సాలూరు హనుమంతరావు

text: హనుమంతరావు స్వరపరిచిన పాటల్లో ఎన్నో ప్రాచుర్యం పొందాయి. వాటిలో ఒకటి - బాంధవ్యాలు (1968) చిత్రంలో ‘మంచితనానికి ఫలితం వంచన, మనిషికి మిగిలేదేమిటి వేదన...ఆరని, తీరని వేదన ఆవేదన’. డాక్టర్ సి. నారాయణరెడ్డి రాసిన ఈ పాటను ఘంటసాల ఆలపించారు. అలాగే ఉషాపరిణయం (1961) లో ‘మన ప్రేమకథా అమర కథ’ అనే పాటను సదాశివబ్రహ్మం రాయగా, హనుమంతరావు స్వరపరచగా ఘంటసాల,పి లీల పాడారు. సాలూరు హనుమంతరావు 30 దశాబ్దాలకు పైగా సినిమా సంగీత దర్శకుడిగా కొనసాగినా చాలా తక్కువ సినిమాలు చేశారు. 1947తో ప్రారంభించి 1976 వరకూ సంగీత దర్శకుడిగా కొనసాగిన సాలూరు హనుమంతరావు 1980లో మరణించారు.

title: గృహనామ సీసమాలిక

text:
సీ|| శ్రీవయోధర సరసీజమిళద్భృంగ కరసంగతరథాంగ ఖగతురంగ
రమణీయమౌ త్రిలింగమహీతలములోని క్షత్రియగోత్రముల్ సవరి వారి
గృహనామములను సాంగీకారభంగిగా సీసమాలిక జేత్తు చిత్తగింపు
మందు వశిష్ట కశ్యప ధనంజయ భరద్వాజ కౌండిన్య గోత్రంబులైదు
ప్రవిమలకీర్తి సాంధ్రము పూసపాటి సంజ్ఞము వత్సవాయ కాకర్లపూడి
సాగి మంతెన గురిజాల నడిమిపల్లి గణపతిరాజును గాదిరాజు
సాగిరాజు+అడ్డూరి వేగేశనయు రుద్రగాజు చోడ్రాజు బుద్ధ్రాజు చెఱకు
వాడ పిన్నమరాజు వాడపల్లియు చిరువూరి బైఱ్రాజు+ఇందుకూరి యిసుక
పల్లి ధేనువకొండ బాలరాజు+అల్లూరి పొత్తూరి సామంతపూడి పేరి
చర్ల కొలుకులూరి చేకూరి బెజవాడ సఖినేటి కోసూరి చల్లగండ్ల
వలివర్తి యను గొడవర్తి యిమ్మనరాజు రావిపాటి కునాధరాజు వేటు
కూరి ములగపాటి కుచ్చర్లపాటియు వేజర్ల సయ్యపరాజు దెందు
కూరి+అంగరాజును కొమరొప్పుచుండును ధారిత్రిపై వాసిష్టగోత్రమునకు
నలువదియారు సంతతులు; కౌండిన్య గోత్రమ్మున సంతతుల్ తొమ్మిది కలి
దిండి చిట్రాజు ్ +అద్దేపల్లి ముదునూరి సరిపల్లి వర్నాటజంపనయును
వేములమందయు చేమర్తి యయినమపూడి నా విశృతముబులు ధరిత్రి;
ధనంజయాఖ్య సంతతి కోటజంపన దాట్ల నల్లపరాజు దంతులూరి
పాకలపాటి భూపతిరాజు చింతలపాటియు కొక్కెర్లపాటి కంకి
పాటియు పెన్మెత్స తోటకూరియు రుద్రరాజు కమ్మెల సాగిరాజు గాది
రాజును తిరుమలరాజును చెరుకూరి పచ్చమట్లయును చంపాటి దండు
కొండూరి కొవ్వూరి గొట్టెముక్కలయును వీపూరి కొప్పెర్ల వేగిరాజు
గుంటూరి మద్దాల కొత్తపల్లియును చేకూరి కళ్ళేపల్లి కొలనువాడ
కూసవపూడియు దోసపాటియు వేటుకూరి జుజ్జూరియు గోకరాజున్
ఉద్దరాజు+అడ్డాలయును ముదుండియు వానపాల భైఱ్రాజు భేతాళ నున్న
వడ్లమూర్గూడూరు వరుసతో కంతేటివారను పేళ్ళచే వసుధనొప్పు
నెన్నగా నలువదియేడు; కాశ్యపగోత్ర భవములు పదిరెండు పరగు మంద
పాటి గోరింట యుప్పలపాటి సయ్యపరాజు నంబూరి గండ్రాజు పాత
పాటియు నీదరపల్లి కఠారి బెల్లముకొండ కనుమూరి లకమరాజు
నన నొప్పుచుండును; నజ్ఞాతగోత్రోద్భవంబులు పదియైదు వసుధలోన
వీననరాజును దైవనాలయు వోరుగంటియు నుయ్యూరి గరికపాటి
పెమ్మరాజులునియు మమ్మనరాజును పోచిరాజును వడ్లమూడి బొమ్మి
డాల్+అబ్బిరాజు వెలగలేటి దుర్గరా జమలరాజను వేళ్ళ నమరుచుండు;

title: గుండు హనుమంతరావు

text: అహనా పెళ్లంట సినిమాలో గుండు హనుమంతరావు చేసింది చిన్నపాత్రే కానీ గుర్తింపు ఉన్న పాత్ర. బ్రహ్మానందంతోనూ, రాజేంద్రప్రసాద్‌తోనూ, అలీతోనూ కలిసి పలు చిత్రాల్లో నవ్వించారు గుండు. అమాయకత్వంతో వ్యవహరిస్తూ సాగే అసిస్టెంట్ పాత్రల్లో తన మార్క్ నటనని ప్రదర్శించారు. బుల్లితెరపై అమృతం ధారావాహికలో అంజిగా గుండు హనుమంతరావు సిట్యువేషనల్ హాస్యం పండించాడు. వేదికలపై పంచ్‌లు, మాటల విరుపులతో అలరించడం ఆయనకు అలవాటు.

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: ఆయుర్వేదంలో దశాబ్దాల తరబడి నిరంతర పరిశోధనలు నిర్వహించారు. విజయవాడ శివారు ప్రాంతంలో "డాక్టర్ రావూస్ హెర్బల్ ఫార్మా" ను నెలకొల్పి అతి ప్రామాణికమైన మందులను ఉత్పత్తి చేసారు. తమ 86 వ యేట కూదా ఆయుర్వేదంలొ శాస్త్రీయ పరిశోధనలు చెసి అద్భుతాలు సృష్టించారు. తమ సంస్థలు నాలుగు విభాగాలుగా రూపొందించి వివిధ వ్యాధులకు ఉత్తమ స్థాయి ఔషథాలను అందించారు. శరీరంలొ రోగ నిరోధక శక్తి పెంపొందించడానికి అన్ని వయసుల వారికి మందులను ఉత్పత్తి చేసారు. ఈ కారణంతో నమ్మకమైన ధాతువులతో చికిత్స సత్వర ఫలితాలనిచ్చె మందులను అతి విశ్వసనీయతతో తయారుచేయడానికి అవకాశం ఉంది. ఈ సంస్థ నుంచి దదాపు 25 రకాల మందులను తయారుచేస్తున్నారు.[2]

title: తాడేపల్లిగూడెం శాసనసభ నియోజకవర్గం

text:
1955లో నిర్వహించిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి నంబూరి శ్రీనివాసరావు తన సమీప అభ్యర్థి శ్రీమత్ కిళాంబి వెంకట కృష్ణావతారంపై 2745 ఓట్ల మెజారిటీతో విజయం సాధించారు. నంబూరి శ్రీనివాసరావు 43157 ఓట్లు సాధించగా వెంకటకృష్ణావతారం 40412 ఓట్లు పొందారు.
1962 ఎన్నికల్లో తాడేపల్లిగూడెం నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అల్లూరి కృష్ణారావు తన సమీప ప్రత్యర్థి స్వతంత్ర అభ్యర్థి గాదె రఘునాయకులుపై 2135 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందారు. ఈ ఎన్నికల్లో అల్లూరి కృష్ణారావు 16,847 ఓట్లు, గాదె రఘునాయకులు 14712 ఓట్లు పొందారు.
1967లో నిర్వహించిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అల్లూరి కృష్ణారావు తన సమీప ప్రత్యర్థి స్వతంత్ర అభ్యర్థి ఈలి ఆంజనేయులుపై 3600 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందారు. ఈ ఎన్నికల్లో కృష్ణారావుకు 24129 ఓట్లు, ఈలి ఆంజనేయులుకు 20529 ఓట్లు నమోదయ్యాయి.
1972లో నిర్వహించిన ఎన్నికల్లో స్వతంత్ర అభ్యర్థి ఈలి ఆంజనేయులు తన సమీప ప్రత్యర్థి అభ్యర్థిని కోసూరి కనకలక్ష్మిపై 4200 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొంది శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు. ఎన్నికలో ఈలి ఆంజనేయులు 36604 ఓట్లు, కోసూరి కనకలక్ష్మి 32404 ఓట్లు సాధించారు.
1978 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ (ఐ) అభ్యర్థిగా పోటీచేసిన చింతలపాటి సీతా రామచంద్ర వరప్రసాద మూర్తిరాజు తన సమీప ప్రత్యర్థియైన కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ఈలి ఆంజనేయులు 7673 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందారు. ఈ ఎన్నికల్లో చింతలపాటి వరప్రసాదమూర్తిరాజు (కాంగ్రెస్ (ఐ) కు 39,128 ఓట్లు, ఈలి ఆంజనేయులు (కాంగ్రెస్) కు 31455 ఓట్లు నమోదయ్యాయి.

title: మాడపాటి హనుమంతరావు

text:
వీరు 1885 జనవరి 22 (తారణ సంవత్సర మాఖ శుద్ధ షష్ఠి) న కృష్ణా జిల్లా, నందిగామ తాలూకా పొక్కునూరులో వెంకటప్పయ్య, వెంకట సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరు ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణులు. ఆయన తండ్రి గ్రామాధికారిగా పనిచేసేవాడు. 1904 లో మాడపాటి వారికి తమ చిన మేనమామ గారి కుమార్తె అన్నపూర్ణమ్మతో వివాహమైంది. వీరిరువురికి లక్ష్మీబాయి అనే కుమార్తె జన్మించింది. దురదృష్ట వశాత్తూ అన్నపూర్ణమ్మ అకాలమరణం చెందారు. తదనంతరం, 1918 లో గొల్లమూడి హనుమంతరావు కుమార్తె మాణిక్యమ్మను వివాహమాడారు. మాడపాటివారికి, మాణిక్యమ్మకు సుకుమార్ జన్మించాడు. 1964 లో సుకుమార్ కు సుచేతతో వివాహమైంది. సుచేత, వరంగల్ వాస్తవ్యులు ఎర్ర జగన్మోహన్ రావు, పద్మావతిల పెద్ద కుమార్తె. దురదృష్టవశాత్తూ సుకుమార్ అకాలమరణం చెందారు. శ్రీమతి సుచేత మాత్రం మాడపాటి హనుమంతరావు బాలికోన్నత పాఠశాలకు తమ సేవలను అర్పితం చేసారు. 1951లో ఆయన హైదరాబాద్ నగర మేయర్‌గా ఎన్నికయ్యారు. 1958లో శాసనమండలి తొలి అధ్యక్షునిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
మాడపాటివారు మంచి కవి, రచయిత. మాడపాటి మొత్తం పదమూడు కథలు రాశారు. వీటిలో హృదయశల్యం, రాణీసారందా, ముసలిదాని ఉసురు, నేనే, అగ్ని గుండం, నాడు నీ పంతం, నేడు నా పంతం, ఆత్మార్పణం, తప్పు, ఎవరికి, విధి ప్రేరణం అనే కథలు 'మల్లికాగుచ్చం' పేరుతో 1911 లో పుస్తక రూపం దాల్చాయి. మాడపాటికి రచయితగా శాశ్వత కీర్తిని అందించిన గ్రంథం 'తెలంగాణా ఆంధ్రోద్యమం'. మాడపాటి హనుమంతరావు గారు బహుభాషావేత్త. రైతాంగ జీవితంపై 1912లో తొలి కథానిక ‘ఎవరికి?’ రచించిన మాడపాటి హనుమంతరావు జీవితం కేవలం సాహిత్యరంగానికే పరిమితం కాలేదు. తెలుగువారి సాంస్కృతిక, సాంఘిక, రాజకీయ జీవనాన్ని ఆయన తన ఆచరణతో గాఢంగా ప్రభావితం చేశారు. పాత్రికేయునిగా కూడా ఆయన తనదైన ముద్ర వేశారు.

title: గృహనామ సీసమాలిక

text:
సీ|| శ్రీక్షత్రియాహ్వయ క్షీరార్ణవంబునం దాదిత్యవంశోద్భవంబులైన
స్థిర వసిష్టసగోత్ర వరధనంజయ కాశ్యపసగోత్ర కౌండిన్యయు సుభరద్వ
జసగోత్ర పంచకం బసమానమగు నందు రసవంతమై పూర్వరచితమైన
వరపూసపాటి సద్వత్సవాయ్ కల్దిండి కాకర్లపూడియు కంకిపాటి
కంతేటి గొడవర్తి కనుమూరి కోసూరి పొత్తూరి మంతెన పోచిరాజు
అల్లూరి జంపెన అడ్డూరి నంద్యాల గుంటూరి గురజాల కొలనువాడ
అడ్డాడిసుకపల్లి యబ్బిరాట్చిట్రాజు చెంపాటి చెరుకూరి చెరుకువాడ
కమ్మిల గూడూరి బొమ్మిడా లంగర దండు నందెలపల్లి దంతులూరి
కుచ్చర్లపాటి పెన్మెత్స కళ్ళేపల్లి ఈదరపల్లి కునాధరాజు
కొండూరి చిలుకూరి కొప్పెర్ల చేకూరి పంతపాటి కఠారి పట్సమట్ల
ధేనువకొండ ఈవనరాజు వలివర్తి కుచ్చర్లకోట కొక్కెర్లపాటి
రావిపాట్నల్లపరాజు నారదపల్లి దెందుకూ రుయ్యూరి మందపాటి
బుద్ధరా జంగరాజద్దెపల్చింతలపాటి సయ్యపరాజు పాతపాటి
లఘుమరాజున్ దుర్గరాజు రుద్రరాజు వేజళ్ళపాకపాడ్వేముపాటి
భూపతిరాజు నంబూరి వేములమంద ఈడుమూడిందుకూర్బోదరాజు
గణపతిరాజు మమ్మనరాజు భైర్రాజు వేగేశినోర్గంటి వేగిరాజు
తిరుమలరాట్తోటకూరి కూచంపూడి పిన్నమరాజును పేరిచర్ల
మద్దాల ముదునూరి మల్లపరాజును యులిసి గోరింటయు ములగపాటి
ఉప్పలపాటి కూనపరాజు ముద్దుండి కొవ్వూరి దోసపాట్కొత్తపల్లి
నడిమిపల్గాదిరాట్వాడపల్లుద్దరాట్చేమర్తి జంపన చెల్లగళ్ళ
గొట్టెముక్కల సాగి గోకరాద్బెజవాడ సామంతపూడియు సాగిరాజు
దాట్ల బెల్లంకొండ దైనాల ము రాజు కొల్నాటి వెలగలే ట్కొలుకులూరి
సఖినేటి బాల్రాజు సరిపల్లి వేట్కూరి యంకిపా ట్శిరువూరి ఈమలరాజు
బ్రహ్మరాజు యవన భేతాళ జుజ్జూరి గండ్రాజు చోడ్రాజు గరికపాటి
ఈటికూ ర్పాకలపాటి యైనంపూడి వానపా ల్వీపూరి వడ్లమూడి
యన నూటముప్పదియాఱు పేర్లను గ్రామపౌరషంబులు ముఖ్యపురుషములన
త్రివిధంబులగువాని వివరించి శ్రీ పోలవర దివ్య పొత్తూరి వంశ జనితు

title: పల్లెర్ల హనుమంతరావు

text:
పల్లెర్ల హనుమంతరావు ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, నిరంకుశ నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు. ఇతను 1909 మార్చిలో మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో జన్మించాడు. న్యాయవిద్యను అభ్యసించి మహబూబ్ నగర్‌లో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టాడు. ఆ తర్వాత బూర్గుల రామకృష్ణారావు, మాడపాటి హనుమంతరావు తదితర ప్రముఖులతో కలిసి ఉద్యమాలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు. మహబూబ్ నగర్‌లో జరిగే అన్ని ఉద్యమాలకు ఇతను నాయకత్వం వహించాడు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో ఆంధ్రమహాసభను పటిష్ఠం చేయడమే కాకుండా గ్రామగ్రామాన గ్రంథాలయాలు స్థాపించడానికి కృషిచేశాడు. 1947-48లో నిరంకుశ నిజామ్ పాలనకు మరియు దాష్టీక రజాకార్ల ఆగడాలకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం చేసి జైలుకు వెళ్ళాడు. హైదరాబాదు సంస్థానం భారత యూనియన్‌లో కలిసిన పిమ్మట 1948, సెప్టెంబరు 19న ఇతను జైలు నుంచి విడుదలైనాడు. 1952లో జరిగిన తొలి శాసనసభ ఎన్నికలలో మహబూబ్‌నగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికైనాడు. అప్పుడే బూర్గుల రామకృష్ణారావు మంత్రివర్గంలో స్థానం కూడా పొందినాడు. ఇతన్ని మహబూబ్ నగర్ గాంధీ అని పట్టణ ప్రజలు అప్యాయంగా పిలిచేవారు. 1957 మరియు 1962లలో లోకసభకు ఎన్నికయ్యాడు.
2009 మార్చిలో పల్లెర్ల హనుమంతరావు శతజయంతి సందర్భంగా మహబూబ్‌నగర్ పట్టణంలో ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల కూడలిలో ఆయన విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించబడింది.

title: వెలిదండ్ల హనుమంతరావు

text: ఆయన ప్రభుత్వోద్యోగము నపేక్షించక బెజవాడలో స్వతంత్రజీవనం చేయదలచి 1922 సంవత్సరంలో ప్రాక్టీసు ప్రారంభించారు. త్వరలోనే గొప్ప వైద్యుడని నీతి పరుడని పేరు పొందినారు. సాధారణంగా ఒక డాక్టరు ఇంకకొకరిని ప్రోత్సహించరు. హనుమంతరావుగారిది విశాల హృదయం. మా మిత్రుడు డాక్టరు చాగంటి సూర్యనారాయణ మూర్తిగారు 1924 సంవత్సరంలో ఎంబి బియస్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణులై ఎక్కడ ప్రాక్టీసు పెడదామా అని ఆలోచిస్తూ వుంటే హనుమంతరావుగారాయనకు బెజవాడలో ప్రాక్టీసు పెట్టమని ప్రోత్సహించారు. నేను 1922 సంవత్సరంనుండీ బెజవాడలో న్యాయవాదిగా నున్నాను మేము చాల స్నేహంగా నుండేవారము. 1930 సంవత్సరం వరకూ హనుమంతరావుగారికి రాజకీయాలతో సంబంధంలేదు. గాంధీమహాత్ముడు ఉప్పుసత్యాగ్రహ ఉద్యమంప్రారంభించగనే ఒకరోజు సాయింత్రం నాథగ్గరకు వచ్చి తాము సత్యాగ్రహ ప్రమాణపత్రిక పైన సంతకం చేశానని చెప్పి రాజకీయ చరిత్ర గ్రంథాలను తీసుకుని వెళ్ళారు. ఆయన తన వైద్య వృత్తిని విసర్జించి సత్యాగ్రహదళమునకు నాయకత్వం వహించి 18 నెలలు కఠిన శిక్ష పొందారు. ఆయనకు శక్షవిధించిన సబు కలెక్టరు హెజమాడీగారికే ఆయన డాక్టరుగానుండిరి. హనుమంతరావుగారికి బి క్లాసు ఖైదీనిచ్చినా ఆయన సి క్లాసు ఖైదీగానే కఠిన నియమాలు పాటించి జైలులోని అక్రమాలు ప్రతిఘటించి లాఠీ దెబ్బలకు గురియైనారు. ఆ దెబ్బల ఫలితంగా ఆరోగ్యం పాడైనది. ఆయనకు జ్వరం వస్తూ వుండేది అయినా లెక్క చేయక జైలులోని కఠిన నియమాలను తు ఛ తప్పక పాటించేవారు. గాంధీ ఇర్విన్ రాజీలో 1931 మార్చిలో విడుదలైవచ్చిన తరువాత ఎండలో విదేశ వస్తు దుకాణాల వద్ద పికెటింగ్ చేశేవారు. ఆయన ఆరోగ్యం చెడి క్షయవ్యాధికి గురియై 1931 అక్టోబరు 20 తేదీ అకాల మరణం పొంది యశః కాయులైనారు.

title: యలమంచిలి హనుమంతరావు

text:
యలమంచిలి హనుమంతరావు రేడియో హనుమంతరావుగా తెలుగు రాష్ర్టాల రైతులకు సుపరిచితుడైన వ్యక్తి.
ఆయన కృష్ణా జిల్లా గన్నవరం తాలూకా మేడూరులో 1938 మార్చి 1 న సాంబశివరావు, వరలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించారు. 3వ తరగతి వరకు మేడూరులో చదివి, ఇంటర్మిడియట్ వరకు విజయవాడలో సి.వి.ఆర్.జి.ఎం. హైస్కూలులో, ఎస్.ఎస్.ఆర్ & సి.వి.ఆర్ కళాశాలలో 1956 నుండి 1959 వరకు బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాలలో అగ్రికల్చర్ బి.యస్సీ చదివారు. 12 ఏళ్లు వ్యవసాయ శాఖలో పనిచేసిన హనుమంతరావు 1971లో ఆల్‌ఇండియా రేడియోలో చేరారు.
రైతుల కార్యక్రమాలను రేడియోలో వినసొంపుగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత ఆయనది. అన్నదాతగా, ఆత్మబంధువుగా, రేడియోరావుగా హనుమంతరావు గుర్తింపు పొందారు.
ఎల్లారెడ్డిగూడలోని స్వగృహంలో జనవరి 19 2016 ఉదయం 10.30 గంటల సమయంలో గుండెపోటుతో మృతి చెందారు.

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: ఇండియన్ మెడికల్ ప్రాక్టీషనర్స్ కో. ఆపరేటివ్, ఫార్మసీ స్టోర్స్ లిమిటెడ్ (మద్రాసు) కు వ్యవస్థాపక డైరక్టరుగా ( 1944-94) పనిచేసారు. సెంట్రల్ కౌన్సిల్ రీసెర్చ్ ఆయుర్వేద సంస్థ గవర్నింగ్ బాడీ సభ్యులుగా ( 1989-94) ఉన్నారు. గుజరాత్ ఆయుర్వేద విశ్వవిద్యాలయం వారి సైమ సైంటిఫిక్ అడ్వయిజరీ కమిటీ సభ్యులుగా, పి.హెచ్.డి విద్యార్థులకు ఛీఫ్ ఎగ్జామినర్ గా (1991) వ్యవహరించారు.[2]

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ ఆయుర్వేదిక్ విశ్వవిద్యాలలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెససర్ గా పని చేసాడు. అమెరికాలోని మహర్షి వేదిక్ విశ్వవిద్యాలయంలో, ఫిలిప్పిన్స్ లోని యూనివర్శిటీలో గెస్టు లెక్చర్లు అందించారు[5]. ఈయన తమ పరిశోధనా ఫలితాలను గ్రంథరూపంలో వెలువరించారు. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ ఆయుర్వేద, సిద్ధ మెడిసిన్ వారు ఈయన రాసిన రెండు పరిశోధక గ్రంథాలను పి.జి. కోర్సుకలో రిఫరెన్సు పుస్తకాలలాగ ఉపయోగించాలని ఆదేశించింది. ఆయుర్వెద వైద్య రంగంలో ప్రతిభ కనబరచిన ఇద్దరు యువ పరిశోధకులకు ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి గోల్డ్ మెడల్స్, నలుగురు విద్యార్థులకు సిల్వర్ మెడల్స్ అందించే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసారు. 2005 నాటి వరకు 22 మంది పరిశోధకులకు పతకాలు బహూకరించారు. ఫార్మసీ సంస్థలు అసలు సిసలైన ధాతువుల్ని ఉపయోగించి, ఔషథాల తయారీకి మార్గదర్శకత్వం వహించారు.[2]

title: తెలుగునాట ఇంటిపేర్ల జాబితా

text:
నడిగోటి --
నద్దునూరి --
నండూరి --
నంది --
నందికొల్ల --
నంబూరి --
నరసింహదేవర --
నల్లాన్ చక్రవర్తుల --
నాగపూడి --
నాగవోలు --
నాగులపాటి --
నాదెళ్ళ --
నాళం --
నిడుమోలు --
నిభానుపూడి --
నిమ్మగడ్డ --
నిమ్మలపూడి --
నిష్టల --
నీలరాజు --
నోరి --
నలిశెట్టి --
నంగిరెడ్డి --
నంద్యాలం --
నందం --
నందమూరి --
నందమూరి --
నందవరు --
నంది --
నందుర్క --
నందిగామ --
నందిపాటి --
నందిమండలం --
నందుల --
నందె(దే)ల --
నంద్యాల --
నంబూరి(రు) --
నంబూరి --
నక్క --
నక్కలపల్లి --
నక్కా --
నక్కిన --
నడకుదుటి --
నడింప(పి)ల్లి --
నడింపల్లి --
నడికొప్పు --
నడిపల్లి --
నన్నపనేని --
నన్నెపాగ --
నమ్మి --
నరవ --
నరసింహదేవర --
నరహరశెట్టి --
నరిశెట్టి --
నరెడ్ల --
నర్రా --
నలమాని --
నల్ల --
నల్లి --
నల్లపాటి--
నల్లపరాజు --
నల్లబోతుల --
నల్లమల --
నల్లమళ్ళ --
నల్లమోతు --
నల్లపనేని --
నాగపూడి --
నాగతోట --
నాగలూటి --
నాగళ్ళ --
నాగవరపు --
నాగసూరు --
నాగినేని --
నాగిశెట్టి --
నాగుబంటి --
నాగుమహంతి --
నాగులకొండ --
నాగులపల్లి --
నాగులపాటి --
నాగండ్ల --
నాగంపల్లి --
నాగులవరం --
నాగిరెడ్డి --
నాగిళ్ళ --
నాగేళ్ళ --
నాగోతి --
నాచు --
నాట్ర --
నాతను --
నాతాని --
నాదన(ను) --
నాదెండ్ల --
నాదెళ్ళ --
నాదెళ్ళ --
నాదెళ్ళ --
నానిశెట్టి --
నాభి --
నామన --
నామవరపు --
నామాల --
నామాల --నామేపల్లి--
నాయని --
నాయుడు --
నార --
నారగం --
నారన --
నారపురెడ్డి --
నారా --
నారాయణం --
నారాయణమహంతి --
నారుమంచి--
నార్ని --
నార్నె --
నార్ల --
నాళం --
ని(మి)ముషకవి --
నింట --
నిట్టల --
నిట్టూరు --
నిడగంటి --
నిడమర్తి --
నిడసనమెట్ల --
నిడిగుండి --
నిడుదవోలు --
నిడుముక్కల --
నిమ్మకాయల --
నిమ్మకూరి --
నిమ్మగడ్డ --
నిమ్మన --
నిమ్మల --
నిమ్మలపూడి --
నిరోగి --
నివృత్తి --
నిస్సంగి --
నిశ్శంక --
నిశ్శంకరరావు --
నిష్టల --
నిష్టల --
నీతిపూడి --
నీరుకొండ --
నీలగిరి --
నీలం --
నీలంరాజు --
నీలంశెట్టి --
నీలపు --
నీలాపు --
నుదురుపాటి --
నుదురుపాటి --
నున్నా --
నున్నగాపు --
నువ్వుల --
నూక --
నూకల --
నూకల --
నూగూరు --
నూజిళ్ళ --
నూతక్కి --
నూతక్కి --
నూతలపాటి --
నూతి --
నూనెల --
నూలి --
నూలు --
నెక్కలపాడు --
నెక్కింటి --
నెమలి --
నెమలికంటి --
నెమ్మలూరి --
నెమ్మావి --
నెరదాక --
నెల్లుట్ల --
నెల్లూరి --
నెల్లూరు --
నెల్లిపూడి --
నేతగని --
నేతి --
నేతి --
నేదునూరి --
నేదురుమల్లి --
నేమాని (న) --
నేమాని --
నేమాల --
నేరేడుమల్లి --
నేరెళ్ళ --
నేలకుడితి --
నేలటూరి --
నైషదము --
నోకిరెడ్డి --
నోగోతు --
నోముల --
నోరి --
నోళ్ళ --
నౌపడా --
నారాయణభట్ల--
న్యాయపతి—నాగాబత్తుల

title: సాలూరు హనుమంతరావు

text: సాలూరు హనుమంతరావు సంగీత కుటుంబం నుంచి వచ్చారు. తొలితరం తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుల్లో హనుమంతరావు ఒకరు. ఈయన తెలుగు సిని మాలే కాక, కన్నడ సినిమాలకు కూడా సంగీతాన్ని అందించారు. హనుమంతరావు తమ్ముడు సాలూరు రాజేశ్వర రావు ప్రసిద్ధ సంగీత దర్శకుడు. సాలూరు రాజేశ్వరరావు కంటే హనుమంతరావు నాలుగేళ్లు పెద్ద. అన్నదమ్ము లిద్దరూ సినిమా సంగీత దర్శకులు కావడం విశేషం. సరిగమల ప్రపం చంలో అన్నదమ్ములు సంగీత దర్శకులు కావడం అరుదు. సంగీత సామ్రాజ్యంలో కొంతమంది జంట సంగీత దర్శకులున్నారు. శంకర్ - జైకిషన్, కళ్యాణ్‌జీ - ఆనంద్ జీ, విశ్వనాథన్ - రామమూర్తి, రాజన్ - నాగేంద్ర, రాజ్- కోటి (ఒకప్పుడు) మొదలైనవారున్నారు. కానీ హనుమంత రావు, రాజేశ్వరరావు అన్నదమ్ములైనప్పటికీ జంటగా ఏ చిత్రానికీ సంగీతాన్ని అందించిన దాఖలా లేదు. అయితే, అనుకోని పరిస్థితిలో తమ్ముడు రాజేశ్వరరావు సంగీత దర్శకత్వం వహిస్తున్న చిత్రాన్ని హనుమంతరావు పూర్తి చేశారు.

title: కొలకలూరు

text: కొలకలూరు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని బాపయ్యపేటలో ఒకటిన్నర కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో ఈ ఆలయాన్ని నూతనంగా నిర్మించారు. ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి స్థలాన్ని, శ్రీ నాగం నాగేంద్రరావు, సావిత్రి దంపతులు అందజేయగా, తెనాలి వైకుంఠపురం దేవాలయ మాజీ ఛైర్మన్ శ్రీ నంబూరి ఆధ్వర్యంలో నిర్మాణం జరిగింది. కొన్ని రోజుల దక్షిణభారతదేశంలో ఎక్కడా ఇలాంటి ఆలయం లేకపోవడంతో, గ్రామస్థుల కోరికతో, ఈ ఆలయాన్ని ప్రతిష్ఠాత్మకంగా రూపుదిద్దినారు. చెన్నైకి చెందిన ఆలయాల శిల్పి శ్రీ సుందరరాజన్ అయ్యంగార్, సూరిబాబుల ఆలోచనలతో దేవతామూర్తులు, నగిషీలతో ఆలయాన్ని తీర్చిదిద్దినారు.

title: దాసరి అమరేంద్ర

text: దాసరి అమరేంద్ర 1953, మార్చి 14 న జన్మించాడు. ఇతడి తల్లి నంబూరి పరిపూర్ణ కూడా మంచి రచయిత్రి. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, లింగపాలెం మండలానికి చెందిన ధర్మాజీగూడెంలో జన్మించాడు. ఇతడి బాల్యం విద్యాభ్యాసం బంటుమిల్లి, విజయవాడ, కాకినాడలో గడచింది. ఉద్యోగరీత్యా ఘజియాబాద్, బెంగుళూరు, పూణేలలో నివసించాడు.

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: విజయవాడ లో ప్రతి నెలా మొదటి ఆదివారం వైద్యులతొ సెమినార్ కార్యక్రమాన్ని క్రమం తప్పక నిర్వహించేవారు. దాదాపు 50 సెమినార్లు నిర్వహించారు. ఈయన రాసిన గ్రంథ రచనలలో ప్రముఖమైనవి.

title: వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి

text:
ఒకనాడు ఏలూరులో ఈ శతకము లోని పద్యాల నాచేతిలోని పుస్తకము లాగి చదివిన వారి మిత్రులు, స్వాతంత్య్ర సమరవీరుడు, కవి శ్రీ నంబూరి దూర్వాస మహర్షి నన్ను తీసుకునిపోయి జిల్లాపరిషత్ అధ్యక్షులు, పండితాభిమాని అయిన శ్రీ అల్లూరి బాపినీడు గారి వద్ద అయ్యా శ్రీ పోతనామాత్యుని పద్యములను జ్ఞప్తికి తెచ్చు పద్యములు ఈ నామిత్రుడు అచ్యుతరామ కవి వ్రాసినారు అని కొన్ని పద్యములు చదువనారంభించగా చదువుతున్న నంబూరి వారిని ఆగమని పరిషత్ కార్యాలయములోని మిగతా సిబ్బందిని కూడా పిలిచి వారందరి ఎదుట అచ్యుతరామ కవి గారిని చదవమనిరి. ఆనాటి ఆ సన్నివేశము ఎంతో ఆనదకరమై చదవగా ఈపద్యాలు నాథగ్గర చదవడం కాదు నేను తిరుమలలో శ్రీ స్వామివారి సన్నిధిలో చదివించి వినాలని కోరికగా ఉంది 10 రోజులలో శ్రీ నీలం సంజీవరెడ్డి గారు తిరుపతిలో శ్రీ వెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీ ప్రారంభోత్సవానికి వస్తున్నారు మేమందరమక్కడికి పొడలచితిమి మిమ్ములను తీసుకువెళ్ళి ఆచటివారు, మేము స్వామి సన్నిధిలో ఉండగా మీరూ చదవాలి అని చెప్పి ఈయనను కూడా తిరుమల తీసుకుని వెళ్ళి శ్రీ స్వామివారి సన్నిధిలో చదివే భాగ్యం కలిగించారు శ్రీ సంజీవరెడ్డి గారు అఖిల భారత కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులు ఆనాటి శుభోదయ సమయమున ప్రభాత సేవ వేళకు వారితో స్వామివారి సన్నిధిలో ఉండడం, మరునాడు శ్రీ స్వామివారి సుప్రభాత సేవకి వెళ్లి సంస్కృతంలో ఉన్న సుప్రభాతం విని ఆదేవనగర లిపిలో ఉన్న సుప్రభాతం తెలుగు ప్రజలదరికి అర్ధం అయ్యేలా ఆ సుప్రభాతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాలని కోరిక కలిగి శ్రీ స్వామి వారి అనుగ్రహంతో తెలుగులోకి అనువదించారు. అదివిన్న తిరుమల కార్యనిర్వహణాధికారి ఈయనకు ఈయనచే రచించబడిన శ్రీనివాసకథా సుధాలహరి అను శ్రీనివాస కల్యాణము ప్రవచనం ఇవ్వడానికి అవకాశం ఇచ్చారు ఇలా 10 రోజులు కార్యక్రమాలలో నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన భక్తులు విని ఈయనను ఇందూపూరు, బుచ్చిరెడ్డిపాలెం లో మరియు జొన్నవాడ లో గల శ్రీ కామాక్షితాయి ఆలయంలో దేవిభాగవతం పురాణ ప్రవచనం చెప్పవలసిందిగా కోరగా అంగీకరించి సుమారు ఒక నెల రోజులు దేవిభాగవతం చెప్పారు అక్కడి అమ్మవారు శ్రీ కామాక్షితాయి ఆలయ స్థలపురాణం ఆధారంగా శ్రీ శివకామేశ్వరి కళ్యాణం అనే గ్రంథం రచించారు . ఇది ఈయన మాధవ సేవ ==శారదా విద్వన్మంజరి కార్యదర్శిగా==
కాకినాడ జగన్నాధపురం శారదా విద్వన్మంజరి పేరుతో గల ఒక ఉత్తమ సాహిత్య సంస్థకు ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉండి మహామహోపాద్యాయ కవి సార్వభౌమ శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి గారికి 75 వ జన్మ దినోత్సవం ఘనంగా జరిపించారు.వారికి విగ్రహ నిర్మాణానికి ఏర్పడిన సంస్థకు కూడా వీరే ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉండి ఆంధ్ర రాష్ట్రం నలుమూలలా సభలు జరిపించారు .కాకినాడ న్యాయవాది వీరి మిత్రులు P.V.M.భీమశంకరం B A B L ఇరువురు కలిసి ఈ ఉద్యమాలు నడిపించి మహాకవులు శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వర కవులు,శ్రీ చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహ కవి,బుద్దా శేషగిరిరావు గార్ల వంటి పండితోత్తములకు,కవివరేణ్యులకు శారదా విద్వన్మంజరి ఆద్వర్యమున సన్మానములు జరిపించారు.గాంధీగారి పిలుపుపై 1937 లోనే ఇంగ్లీషు విద్యకు స్వస్తి చెప్పి ఒక వంక రాజకీయాలు ఒకవంక సారస్వత సేవ చేయుచు 1940 1942 ఉద్యమం లో పనిచేసి "స్వరాజ్యసాధనం "అనే పద్యకావ్యాన్ని వ్రాసి అనాటి మహోద్యమం లో ప్రచారం చేసినారు.(ఆరాజకీయాలు ఇక్కడ అప్రస్తుతం ) మాతృసేవా ఫలితము,కవిపండితుల సేవా,అమ్మ ఆశీర్వాదము కారణంగా కవి కంఠీరవ కాకరపర్తి కృష్ణశాస్త్రి గారు,శ్రీ P.V.M.భీమశంకరం గారి ఆద్వర్య్యమున జరుపబడిన సభలో "సహజ కవితా విశారద" అనె బిరుదు ప్రసాదించి సన్మానము చేసారు.

title: గృహనామ సీసమాలిక

text:
సీ|| శ్రీమన్మహాపరిచ్చేదక వర్ణాట కోట కాకతివంశపాటవముల
వాసిష్ట, కౌండిన్య, వర ధనంజయ కాశ్యపాఖ్య గోత్రంబుల నతిశయిల్లు
మహనీయ చారిత్రమహిమవిక్రము లైన వరపూసపాటి సత్+వత్సవాయి
కలిదిండి దాట్ల కాకర్లపూడి పులిశి పెనుమెత్స వేజళ్ళ పేరిచర్ల
పాకలపాటి భూపతిరాజు వలివర్తి మంతెన అల్లూరి మందపాటి
గొట్టెముక్కల సాగి గోరింట కొప్పెర్ల చింతలపాటియు దంతులూరి
సాగిరాజుద్వయ జంపన జంపెన ముదునూరియు మృదుండి ములగపాటి
అడ్డాల పొత్తూరి అడ్డూరి చేకూరి శేకూరి చెరుకూరి చెరుకువాడ
చోడ్రాజు గండ్రాజు జుజ్జూరి చిట్రాజు కొండూరి కంతేటి కొత్తపల్లి
నల్లపరాజు కూనపరాజు ఉప్పలపాటి బెల్లముకొండ పత్సమట్ల
గూడూరి నంబూరి గుంటూరి సరిపెల్ల కొవ్వూరి చిరువూరి కొలుకులూరి
పెమ్మరాజు కఠారి బెజవాడ బాల్రాజు భైఱ్రాజు భేతాళ పాతపాటి
గొడవర్తి అబ్బరాజ్ గురజాల కమ్మెల సకినేటి చంపాటి లకమరాజు
ఇందుకూర్ ఈమని దెందుకూర్ మద్దాల వేములవాడయు వేగిరాజు
ఏటికూర్ నందేల ఈదరపల్లియు కోసూరి కనుమూరి కొలనువాడ
రావిపాడ్ గణపతిరాజు అయినముపూడి ఉయ్యూరి వీపూరి ఓరుగంటి
సామంతపూడి కూసుమపూడియును ధేనువకొండ ముమ్మపరాజు గోకరాజు
గరికపాటియు చల్లగళ్ళ వేగీశన వాడపల్లియు నున్న వడ్లమూడి
కొక్కెర్లపాటియు కుచ్చర్లపాటియు వేటికూరియు మరి తోటకూరు
తిరుమలరాజున్+ అద్దేపల్లియు కునంతరాజును మరియు గాదిరాజుయుగము
రుద్రరాజుద్వయారూఢి పిన్నమరాజ్ బుద్ధరాజ్+ఉద్దరాజ్ బొమ్మడా
చామర్తి దైవనాల్ సంయపరాజును అంగరాజ్ కంకిపాడు+అమలరాజు
వానపాల ఇసుకపల్లి ఇమ్మలరాజు దోసపాటి దండు దుర్గరాజు
కళ్ళెపల్లియు నడింపల్లి వెలగలేటి పోచిరాజు+అనగను బొల్పుమీఱు

title: గృహనామ సీసమాలిక

text:
సీ|| శ్రీ విష్ణు నిలయ మౌ శ్రీ విల్లిపుత్తూరు క్షేత్రంబునకు పశ్చిమోత్తరమున
రవ్యతరంబైన రాజపాళయములో కాపురంబున్న శ్రీకరులు క్షత్రి
యులు వసిష్టసగోత్రజులును సత్కౌండిన్యగోత్ర ధనంజయగోత్ర కాశ్య
పసగోత్రజులు గాగ బరగి రవ్వారిలో వర పూసపాటి చేకూరి సాగి
గొట్టుముక్కల యెఱ్రగుంటలన్ (యోర్గంటి) మంతెన బెజవాడ మందపాటి
వత్సవాయ్ చోడ్రాజు వలివర్తి పెన్మెత్స వేగేశిన ముదుండి వెలగలేటి
చింతలపాటి పేర్చెర్ల పాకలపాటి దంతులూర్ జుజ్జూరి దాట్ల యిందు
కూరి నంబూరి కోసూరియు ముదునూరి నంద్యాల కొండూరి నాగ సప్త
వింశతి గృహనామ వివరంబులవనిపై నాంధ్రదేశనివాసు లభినుతించc

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: నంబూరి ఫేజ్డ్ స్టాట్ టెస్ట్[1][6] పంచభూత థియరీ [7] నవ్య వైశేషిక థియరీ

title: వి.హనుమంతరావు

text:
వి. హనుమంతరావు లేదా ఉత్పల హనుమంతరావు కాంగ్రెస్ తరపున ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి భారత రాజ్యసభ కు ప్రాతినిథ్యము వహిస్తున్నాడు. ఇతను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మరియు జాతీయ రాజకీయాలలో దాదాపు 50 సంవత్సరముల నుండి కొనసాగుతున్నాడు. వరుసగా మూడుసార్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభకి ఎన్నికై ఈఘనత సాధించిన ఐదవ ఆంధ్రుడిగా నిలిచాడు.ఏవిషయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున నాలుగు సార్లు రాజ్యసభకి ఎన్నికకాబడిన ప్రకాశం జిల్లా కి చెందిన వి.సి.కేశవరావు అందరికన్నా ముందున్నారు.
హనుమంతరావు హైదరాబాదు లోని అంబర్ పేట్ లో 1948, జూన్ 16 న లక్ష్మయ్య, రంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.

title: సాలూరు హనుమంతరావు

text: అయితే ఇక్కడ ఓ విషయం చెప్పుకోవాలి. పైన తెలిపిన జంట సంగీత దర్శకులు అన్నదమ్ములు కారు.1917లో విజయనగరం జిల్లా శివరాంపురంలో పుట్టిన సాలూరు హనుమంతరావుకు చిన్నప్పుడే సంగీతం వంట పట్టింది. తండ్రి సన్యాసిరాజు. సంగీతానికి పట్టం కట్టిన జిల్లాలో పుట్టినందువల్లేమో హనుమంతరావు పన్నెండేళ్ల వయసులో తమ్మునితో కలిసి ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు దగ్గర సంగీతం పాఠాలు నేర్చుకున్నారు. గాలిపెంచల నరసింహారావు ఆర్కెస్ట్రాలో చేరారు. ఆయన వద్ద వీణ, సితార, దిల్, సారంగి, హార్మోనియమ్, వయొలిన్, క్లారినేట్, ఫ్లూట్, వాద్యాలు నేర్చుకున్నారు. కొన్నాళ్లకు అన్నదమ్ములిద్దరూ రాజేశ్వరరావు అండ్ పార్టీ పేరుతో ఆర్కెస్ట్రాను తయారు చేసుకొని, సంగీత కార్యక్రమాలు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు. 1947లో ‘రాధిక’ అనే సినిమాతో సాలూరు హనుమంతరావు స్వతంత్ర సంగీత దర్శకు డయ్యారు. సోదరుడు రాజేశ్వరరావు ‘చరణదాసి’ సినిమా చేస్తున్నప్పుడు అనారోగ్యానికి గురి కావడంతో ఆయన ఒప్పుకున్న సినిమాను హనుమంతరావు పూర్తి చేసారు.

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: భారతీయ సంంప్రదాయ ఔషథాల రూపకల్పన మీద పరిశోధనలు ముమ్మరం చేయాలనే ఆకాంక్షతో 1961 లో "అకాడమీ ఆఫ్ ఆయుర్వేద" సంస్థను నెలకొల్పారు. 1972లో ప్రభుత్వం తలపెట్టిన "డ్రగ్ స్టాండర్‌డైజేషన్ రీసెర్చ్ ఎంక్వయిరీ" ప్రాజెక్టుకు రూపకల్పన చేసారు. వివిధ మందుల్లో కలుపుతున్నట్లు చెబుతున్న ధాతువులు అసలున్నాయా? ఉంటే ఏ స్థాయిలో ఉన్నదో తేల్చి చెప్పే వినూత్న ప్రక్రియను రూపొందించారు. నకిలీ ఔషథాలతో మోసపోకుండా అప్రమత్తం చేయడానికి ఈయన పెట్టిన విధానం ప్రయోజనకరం కాగలిగింది. ఆయుర్వేద వైద్య మందులలో భస్మాల కోసం వాడే లోహాల్లో సహజత్వాన్ని కనుగొనే పరిశోధనలు చేసారు. ఈయన నూతనంగా ఆవిష్కరించిన నైపుణ్యానికి "నంబూరి ఫేజ్డ్ స్టాల్ టెస్టు" అని ప్రసిద్ధమైంది. ఇది 1980లో ఆవిష్కారమైనది. [4]

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: వర్గం:1919 జననాలు వర్గం:2006 మరణాలు వర్గం:ఆయుర్వేద వైద్యులు వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు వర్గం:వైద్యశాస్త్ర రచయితలు వర్గం:ఆవిష్కర్తలు

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: ఈ రెండు పుస్తకాలు పి.జి. విద్యార్థుల రిఫరెన్సు గ్రంథాలు[1]. మహర్షి మహేష్ యోగి అమెరికా, ఫిలిప్పిన్స్ దేశాలలొ ఈయన చేతుల మిదుగా 24 వైద్య అధ్యాపక కేంద్రాలను స్థాపించచేసి, ఉపన్యాసాలను అందింపజేసారు. ఆర్య వైద్యాన్ రాం వారియర్ మెమోరియల్ సంస్థ (కోయంబత్తుర్ ) వారు బృహత్రయీరత్న అవార్డును 1994 లో అందించింది. 1990 లో ఇందియన్ మెడిసిన్ నేషనల్ అకాడమీ, 1995 లో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆయుర్వేద సంస్థలలో ఫెలోషిప్ లను పొందారు. జీవిత ప్ర పర్యంతం ప్రచీయన్ భారతీయ వైద్య చికిత్సారంగం పురరుజ్జీవనానికి అఖండ కృషి చెసిన డా. హనూమ్ంతరావు తన 87వ యేట 2006 సెప్టెంబరు 1 న విజయవాడలో మంరణించారు.[2]

title: నంబూరి హనుమంతరావు

text: నంబూరి హనుమంతరావు ప్రాచీన భారతీయ వైద్య పరిశోధకులు.[1]


query: తెలంగాణ ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎప్పుడు విడిపోయింది?

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయి ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది - అక్టోబరు 1, 1953 ఆంధ్రరాష్ట్రం తెలంగాణాతో కలిసి ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గా అవతరించింది - నవంబరు 1, 1956 జూన్ 2 2014 న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన నవ్యాంధ్ర , తెలంగాణ రాష్ట్రాలు ఏర్పాటు

title: నలమడ ఉత్తమకుమార్ రెడ్డి

text: ఉత్తం కుమార్ రెడ్డి మూడు సార్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికైనాడు. అతను 2009 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు హుజూర్ నగర్ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యాడు. అతను 2004 శాసనసభ ఎన్నికలలో కోదాడ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యాడు. 1999 లో భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కోదాడ అసెంబ్లీనియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందాడు. అతను శ్రీకృష్ణ కమిటీ పై అప్పటి కేంద్రమంత్రి చిదంబరం అధ్యక్షతలోజరిగిన చర్చా కార్యక్రమంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున పాల్గొన్నాడు. అతను తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రదేశ్ కమిటీ అధ్యక్షునిగా 2015 నుండి పనిచేస్తున్నాడు.

title: జమ్మిచెట్టు (పత్రిక)

text:
2015 ఉగాది నుండి ఈ మాస పత్రిక వెలువడనున్నది. [యాకూబ్(కవి)యాకూబ్] ఈ పత్రికకు సంపాదకుడు.తెలంగాణ సంస్కృతి, సాహిత్యాలను ఈ పత్రిక ప్రతిబింబింప చేస్తుంది.
రాష్ట్ర విభజన జరిగిన నేపథ్యంలో సాహితీ స్రవంతి సంస్థ తెలంగాణా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు విడివిడిగా రెండు సంస్థలుగా విడిపోయింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభాగానికి "సాహితీ స్రవంతి" పేరు కొనసాగగా తెలంగాణ రాష్ట్ర విభాగం "తెలంగాణ కవిత" పేరుతో ప్రారంభమైంది. అదేవిధంగా ఈ సంస్థ తరఫున వెలువడే సాహిత్య మాసపత్రిక [సాహిత్య ప్రస్థానం] ఇకపై ఆంధ్రప్రదేశ్ విభాగం నుండి వెలువడుతుంది."తెలంగాణ కవిత" పక్షాన"జమ్మిచెట్టు" సాహిత్య మాసపత్రిక 2015 ఉగాది నుండి ప్రారంభం కానున్నది. మార్క్సిజం పరిధిని దాటి మరింత విస్తృతంగా విస్తరించి అన్ని వర్గాలవారిని కలుపుకొనే దిశలో ఈ పత్రిక ముందడుగు వేయనున్నది.

title: తెలంగాణ అటవీశాఖ

text: తెలంగాణ అటవీశాఖ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని అడవులను అభివృద్ధి చేయడంకోసం తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఏర్పాటు చేయబడిన శాఖ. ఈ శాఖ 2014, జూన్ 2 న ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీశాఖ నుండి విడిపోయింది. దీనికి అటవీ ప్రిన్సిపల్ చీఫ్ కన్జర్వేటర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్న అడవుల రక్షణ మరియు నిర్వహణే ఈ శాఖ యొక్క ప్రాథమిక విధి.

title: ఆలె నరేంద్ర

text: రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ క్రియాశీలక కార్యకర్తగా రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన నరేంద్ర, అనుచరవర్గములో టైగర్‌గా ప్రసిద్ధులు. 2003 వరకు భారతీయ జనతా పార్టీ ఆంధ్రప్రదేశ్ విభాగములో చెప్పుకోదగిన పాత్ర పోషించిన నరేంద్ర 2004 సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందు బీజేపీ నుండి బయటికి వచ్చి ప్రత్యేక తెలంగాణా రాష్ట్ర సాధనకై ఒక రాజకీయ వేదికను ప్రారంభించారు. ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం పతాకస్థాయిలో ఉన్న దశలో తను స్థాపించన వేదికను కె.చంద్రశేఖరరావు ప్రారంభించిన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిలో విలీనం చేశారు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ తోలు బొమ్మలాట

text:
కేతిగాడి పాత్ర అతి విచిత్రమైంది. అన్నీ బొమ్మలకన్నా కేతిగాడి బొమ్మ చిన్నది. ఎక్కడ బడితే అక్కడ, ఎప్పుడు బడితే అప్పుడు పానకంలో పుల్లలాగ ఒక అడుగు చోటు తెరమీద వుంటే చాలు హఠాత్తుగా ప్రవేశిస్తాడు. శృంగార ఘట్టంలో వున్న అల్లాటప్పగాణ్ణి టకీమని ఒక్క దెబ్బ కొడతాడు కేతిగాడు. వెంటనే అంతర్ధానమౌతాడు అల్లాటప్పా. ఇంకేముంది కేతిగాడు బంగారక్కను ఏడిపిస్తాడు. ఇలాంటి ఘట్టాలు ప్రదర్శనంలో వచ్చే వ్వవధిని కమ్మివేస్తూ వుంటాయి. చాలమంది ప్రేక్షకులు కథకంటే హాస్య పాత్రల ప్రవేశం కొరకే ఎదురు చూస్తూ వుంటారు. అందువల్లనే ప్రదర్శనం తెల్లావార్లూ ప్రదర్శించినా విసుగుజెందరు.
గ్రామాల్లో ముఖ్యంగా వ్యవసాయ తరుణం అయి పోయిన తరువాత ఈ బొమ్మలాటల ప్రదర్శనాలు జరుగుతూ వుంటాయి. బొమ్మలాటల్ని ప్రదర్శించడంలో జానపదులకు కొన్ని నమ్మకాలు కూడా ఉన్నాయి. వర్షాలు కురవక పోతే భారతంలోని విరాటపర్వం ఘట్టాన్ని హరికథగా గానీ, లేదా శ్రవణం ద్వారా గాని చేస్తే వర్షాలుపడతాయని పల్లె ప్రజల నమ్మకంఇ. ఉత్తర గోగ్రహణం కథ ఆడిస్తే వర్షాలు కురుస్తాయని, వర్షాలు లేని ప్రాంతంలో ఆ ఆటలను ఆడిస్తూ వుంటారు. ఆవిధంగానే పై కథలను తోలుబొమ్మలాట రూపంలో ప్రదర్శిస్తే వర్షాలు కురుస్తాయని పల్లె ప్రజల నమ్మికి.

title: బద్రీ విశాల్ పిత్తి

text: బద్రీ విశాల్ 1967లో సంయుక్త సోషలిష్టు పార్టీ అభ్యర్థిగా, కొత్తగా ఏర్పడిన మహారాజ్‌గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. ఈయన 1972లో సంపూర్ణ తెలంగాణ ప్రజాసమితి అభ్యర్థిగా, 1978లో జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా ఇదే నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. బద్రీ విశాల్ 1969లో ప్రారంభమైన తెలంగాణ ఉద్యమంలో ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రానికి గట్టి మద్దతునిచ్చాడు.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (TSRTC) అనేది భారతదేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన స్వంత రోడ్డు రవాణా సంస్థ. ఇది 2015 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డు రవాణా సంస్థ నుండి వేరుపడి యేర్పడింది. తమిళనాడు, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, గోవా, ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌ఘడ్ వంటి రాష్ట్రాలలోని మెట్రో నగరాలకు ఈ సంస్థతో సంబంధాలున్నాయి. ఈ సంస్థ ద్వారా రోజుకు సుమారు 9.2 మిలియన్ల ప్రజలకు సౌకర్యం కలుగుతుంది. ఈ సంస్థలో మూడు జోన్లు మరియు వాటిలో 94 డిపోలు ఉన్నాయి.

title: ఆచార్య ఎన్.జీ.రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయము

text:
ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా లామ్ ప్రాంతం కేంద్రంగా ఉన్న ప్రభుత్వ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం.
విశ్వవిద్యాలయ జాలస్థలంలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా విశ్వవిద్యాలయం (ANGRAU) ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంగా జూన్ 12, 1964లో ఆంప్రవ్యవి చట్టం 1963 ద్వారా స్థాపించబడింది. నవంబరు 7, 1996న విశ్వవిద్యాలయం పేరును ప్రఖ్యాత వ్యవసాయవేత్త, నాయకుడు ఆచార్య ఎన్. జి.రంగా పేరుతో ఆచార్య ఎన్.జీ. రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంగా మార్చబడింది.
అర్ధశతాబ్ది పూర్తి చేసుకోబోతూండగా రాష్ట్ర విభజన కారణంగా ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంగా పేరు మార్పు చెంది, రాష్ట్ర విభజన చట్టం 2014 ప్రకారం గుంటూరుకు విశ్వవిద్యాలయ కేంద్రం మార్చబడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని 13 జిల్లాలకు నవ్యాంధ్ర రాజధానికి చేరువలో ఉన్న లాం నుండి సేవలను అందిస్తోంది.

title: నర్సంపేట

text: ఓరుగల్లు గ్రామీణ జిల్లాలో నర్సంపేట్ డివిజన్ లోనే పర్యాటకం ప్రధానంగా ఉంది. నర్సంపేట్ టౌన్ నుండి 9 కిలోమీటర్ల దూరంలో పాఖాల సరస్సు, అభయారణ్యం కలదు. పాకాల అందచందాలు చూసేందుకు రెండు కన్నులు చాలవు. ప్రపంచంలోనే 8వ, భారతదేశంలో 2వ కాలుష్య రహిత సరస్సు పాఖాల. తెలంగాణ రాష్త్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల బోటింగ్ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. పాకాల సరస్సు కారణంగా నర్సంపేట్ ప్రాంతాన్ని ధాణ్యాగారంగా పిలుస్తారు. పాఖాల సరస్సు ఆయకట్టు సూమారు 30వేలు ఎకరాలు. నిత్యం వందలాది మంది పర్యాటకులతో పాఖాల ఎప్పుడు కిక్కిరిసిపోతుంది. పాఖాల అభయారణ్యం విస్తీర్ణం సుమారు 830చ.కి.మీ. ఉంది. అంటే ఇటు నర్సంపేట్ (వరంగల్ రూరల్) జిల్లాతో పాటు మహబూబబాద్,భద్రాద్రికొత్తగూడ జిల్లాల్లో కూడ ఉంది. అదే విదంగా మాధన్నపేట చెరువు కూడ ఈ ప్రాంతానికి ఆదరువే. ఈ చెరువు కింద 10వేల ఎకరాల ఆయకట్టు ఉంది. మాధన్నపేట చెరువును తెలంగాణ సర్కారు మిని ట్యాంక్ బండ్ గా గుర్తించింది. ఇప్పటికే పనులను కూడ ప్రారంభించారు. నర్సంపేట్-వరంగల్ రహదారి పై కొమ్మాల దేవస్థానం ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి కొలువుదీరారు. ఈ ఆలయం గీసుకొండ మండల పరిధిలోకి వెళ్ళినప్పటికిని నర్సంపేట్ డివిజన్ కు చెందిన భక్తులకి రెండవ పెద్ద దేవాలయంగా ఉంటుంది.

title: సత్యవతి రాథోడ్

text: సత్యవతి రాథోడ్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున డోర్నకల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 2009లో ప్రాతినిథ్యం వహించింది. 2014, మార్చి 2న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి లో చేరింది.

title: తెలంగాణ ఉద్యమం

text: తెలంగాణ ఉద్యమం భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ప్రకారం ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి నిజాం పాలించిన కొన్ని జిల్లాలను వేరుచేస్తూ ప్రత్యేక రాష్టంగా ఏర్పరచాలని మొదలైన ఉద్యమం. ఇది దాదాపు 50 సంవత్సరాల నుండి కొనసాగుతున్నది.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఏర్పాటు చేయబడిన సంస్థ. తెలంగాణ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ 2014, జూన్ 2 న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ నుండి విడిపోయింది.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 28వ యేట రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో అందరికన్నా చిన్నవయసు గల సభ్యుడు, మంత్రి [47] తెలంగాణ రాష్ట్రం విభజన జరగక పూర్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించినఘనత. రాష్ట్ర విభజన తరువాత కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ కు తొలిముఖ్యమంత్రిగా 2014 జూన్ 8 నుండి సేవలు. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో అత్యధిక కాలం పరిపక్షనాయకునిగా సేవలు.[48] ఇండియా టుడే ద్వారానిర్వహించిన ఓటుంగులో ఐ.టి. ఇండియన్ ఆఫ్ దమిలీనియంగా ఎంపిక.[49] టైం మ్యాగజైన్ ద్వారా "సౌత్ ఆసియన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. [50] ఎకనమిక్స్ టైమ్స్ నుండి "బిజినెస్ పర్సన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. "సి.ఇ.ఒ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్"గా ఆయనను పిలుస్తారు. 2016 జనవరి 30 న పూణే ఆధారిత సంస్థ భారతీయ ఛాత్ర సంసద్, ఎం.ఐ.టి స్కూల్ అపహ్ గవర్నెన్స్ తో కలసి "ఆదర్శ్ ముఖ్యమంత్రి పురస్కారం".[51] మే 2017లో "ట్రాన్స్‌ఫార్మాటివ్ ఛీఫ్ మినిస్టర్ అవార్డు".

title: కాసాని నారాయణ

text: కాసాని నారాయణ (నవంబరు 1, 1928 – ఫిబ్రవరి 8, 2005) భారత స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు. అతను 1972 శాసనసభ ఎన్నికలలో జనగాం శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున పోటీచేసి శాసనసభ్యునిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. అతను తెలంగాణ లో సామాజిక న్యాయం కోసం నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. పధ్నాలుగేళ్లకే సాయుధ పోరాటంలో పాల్గొన్న వీరుడు. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మరియు మావోయిస్టు పార్టీ కి మధ్య శాంతి చర్చలలో పాల్గొన్నాడు.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని భాషా మరియు సంస్కృతిని ప్రోత్సహించేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఏర్పాటు చేయబడిన శాఖ. రవీంద్రభారతిలోని కళాభవన్ లో ఈ శాఖ కార్యాలయం ఉంది. ఈ శాఖ 2014, జూన్ 2 న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నుండి విడిపోయింది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: తెలుగు రాష్ట్రాలు అనే పేరు ఈ మధ్యన అటు పత్రికలలోను, ఇటు దృశ్యమాధ్యమంలోను బాగా వినిపిస్తూ ఉంది. ఈ తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు వాటి అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకోవాలి? మొదటిగా నేడు ఆంధప్రదేశ్ అని పిలుచుకుంటున్న ఈ రాష్ట్రం కొత్తగా ఏర్పడిన పార్లమెంటు చట్టం ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన అప్పాయింటెడ్ డేట్ ప్రకారం జూన్ రెండున ఏర్పడింది. కాని దీనికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్ 8న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరున్న రాష్ట్రం నవంబరు 1న ఏర్పడింది. కాబట్టి జూన్ 2, జూన్ 8, నవంబరు 1 ఇందులో ఏ తేదీన ఇప్పుడున్న 13 జిల్లాల ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలనే సమస్య ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న 13 తెలుగు జిల్లాలు, పోయిన బళ్ళారి, గంజాం జిల్లాలు రెండు కలిగి 15 జిల్లాలు విడిపోయి తెలుగు రాష్ట్రంగా ఏర్పడాలి అనే కోరికతో ఉద్యమం సాగింది. ఉద్యమంలో తారస్థాయిగా పొట్టి శ్రీరాములు 1952 అక్టోబర్ 29న ఆమరణ నిరాహారదీక్షకు కూర్చొన్నారు. డిసెంబరు 19న అంటే పొట్టి శ్రీరాములు అమరుడైన నాలుగో రోజున పార్లమెంటులో నాటి ప్రధాని తెలుగు వారికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. చివరికి 13 జిల్లాల తెలుగు రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. అది ‘ఆంధ్రరాష్ట్రం’ అని అధికారికంగా పిలవబడింది. చాలా తర్జభర్జనల తర్వాత కర్నూలు పట్టణాన్ని దీనికి రాజధానిని చేశారు. అప్పటికే అటు హైదరాబాదు సంస్థానం నిజాం కబంధ హస్తాల నుంచి విముక్తమై 1948 సెప్టెంబరు 17 నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. 1952లో సార్వత్రక ఎన్నికల అనంతరం బూర్గుల రామకృష్ణరావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదులో ప్రప్రథమంగా ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అంటే మనకు 1953 నుంచి 1956 వరకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. అదే స్థితి నేడు అంటే 2014లో తిరిగి వచ్చి చరిత్ర పునరావృతమయింది.

title: కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు

text: కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు (జ.1954 ఫిబ్రవరి 17) తెలంగాణకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమ నేత, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.[1] కెసిఆర్ అన్న పొడి అక్షరాలతో సుప్రసిద్ధుడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాడ్డాక రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యాడు.[2][3][4] తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అధ్యక్షుడైన చంద్రశేఖరరావు 14వ లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గంకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2004 నుండి 2006 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. 15వ లోక్‌సభలో మహబూబ్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుండి విజయం సాధించాడు.[5]

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలుగు భాషా దినోత్సవము

text: వ్యావహారిక భాషోద్యమ నాయకుడు గిడుగు రామ్మూర్తి జయంతిని తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకోవడం పరిపాటి. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణా వేరుపడిన తరువాత తెలంగాణా వారు కాళోజీ జన్మదినోత్సవాన్ని తెలంగాణ భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నారు. ఈ రోజు సభలు జరిపి, పదోతరగతి, ఇంటర్ వార్షిక పరీక్షల్లో తెలుగులో ప్రతిభ చూపుతున్న విద్యార్థులకు ప్రోత్సాహకాలని, తెలుగు భాషా చైతన్య సమితి లాంటి స్వచ్ఛంద సంస్థలు అందచేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలలో తెలుగు వినియోగం పెంచడానికి కృషి చేస్తున్నారు.

title: కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి

text:
కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి గణితావధాని. కాగితం, కలం, కాలిక్యులేటర్, కంప్యూటర్‌లు లేకుండానే గణితం- ఖగోళం- కంప్యూ టర్ గణితానికి చెందిన క్లిష్టాతిక్లిష్టమైన సమస్యలకు క్షణాల్లో సమాధానమివ్వడంలో శ్రీహర్ష దిట్ట. ప్రపంచ ప్రప్రథమ మహాగణిత శతావధానిగా పేరుగడించాడు.
పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసులోనే శ్రీహర్ష అభినవ ఆర్యభట్ట, సరస్వతీ పుత్ర, ఉద్దండ బాలభాస్కర వంటి 26 బిరుదాంకితాలను కైవసం చేసుకున్నాడు. ఇప్పటికి 95 గణిత అవధానాలు, 2 మహా గణిత శతావధానాలు చేసి 155 సన్మానాలు పొందాడు. లేత వయసు నుంచే గణితంలో విశేష ప్రతిభాపాటవాలను ప్రదర్శిస్తూ వండర్ చైల్డ్‌గా కితాబుపొందాడు. తెలుగుజాతి గర్వించదగిన గణిత మేధావి శ్రీహర్ష.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లాలోని తిరుపతిలో కానాల నలచక్రవర్తి, లక్ష్మీ దంపతులకు జన్మిచాడు. ఆయన తండ్రి రాష్ట్రీయ సంస్కృత విద్యా పీఠంలో రీడర్ గా పనిచేసేవాడు. శ్రీహర్ష బాల్యం నుంచి గణిత అవధానములు చేయడంలో దిట్ట. ఖగోళ శాస్త్రాన్ని ఆపోశన పట్టాడు. ఇంగ్లీషు కాలెండరు ప్రకారం భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలలో సూర్యుడు ఎప్పుడు ఏ రాశిలోప్రవేశిస్తాడో సశాస్త్రీయంగా చెప్పగలిగాడు. సాయన విధానంలో చంద్రుని కొమ్ము ఏరోజున ఏ దిశలో పైకి ఉంటుందో, ఏ రోజున సమానంగా ఉంటుందో కూడా వివరిస్తాడు. సూర్య, చంద్రుల గమన వేగాన్ని అనుసరించి అన్ని కాలాల్లోనూ తిథుల్ని లెక్కించగలడు. సృష్టి ప్రారంభ కాలం నుండి ఈ నాటి వరకు రోజులు, పక్షాలు, నెలలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు, మన్వంతరాలు, కల్పాలు, బ్రహ్మాకాలం అన్ని లెక్కలూ నిమిష కాలంలో చెప్పగలడు. ఖగోళ శాస్త్రంలోని లోతైన అంశాలలో శతావధానం చేసాడు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ తాత్కాలిక సచివాలయము

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాలుగా విభజించబడింది. ఇంతలో, ఇది అప్పటి సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ నందు లేనిది, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో పూర్తిస్థాయి రాజధాని నగరం మరియు అధికారిక యంత్రాంగం కోసం అన్ని దిశల నుండి ఒత్తిడి పెరిగింది. అనేక అధికారులు పొరుగు రాష్ట్రంలో ఇరుక్కుపోయినందున అడ్మినిస్ట్రేషన్, కొన్ని విభాగాలలో వాస్తవికంగా ఒక నిలకడకు వచ్చింది. వరుస చర్చలు మరియు కాజోలింగ్ తరువాత, ప్రభుత్వ సిబ్బంది రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి విజయవాడ నగరానికి మార్చడానికి ప్రభుత్వం అంగీకరించింది, ఇది ఇప్పటికీ రెక్కలుగల రాజధాని యొక్క మూలధనంగా మారింది. ముందుగా, 5,000 మందికి పైగా ఉద్యోగులు కొత్త రాజధానిని మార్చాలని భావించారు.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర చేనేత సహకార సంఘం

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర చేనేత సహకార సంఘం (టెస్కో) తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని చేనేతరంగ అభివృద్ధికోసం ఏర్పాటుచేయబడిన సంస్థ. ఇది 2016లో సంవత్సరం 2016 వెంటనే ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చేనేత సహకార సంఘం (ఆప్కో) నుండి విడిపోయింది.

title: పాపి కొండలు

text: పాపికొండలు, తూర్పు కనుమలలోని దట్టమైన అడవులతో కూడిన ఒక పర్వత శ్రేణి. ఇవి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి జిల్లాల నడుమ ఉన్నాయి. (తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడకముందు పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి మరియు ఖమ్మం జిల్లాల నడుమ ఉండేవి). ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రాజమహేంద్రవరం నగరానికి సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, తెలంగాణ లోని భద్రాచలం పట్టణం నుండి సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాదు నగరానికి సుమారు 410 కిలోమీటర్ల దూరంలోను ఉన్న పాపికొండల ప్రాంతం జాతీయ పార్కుగా గుర్తించబడింది.

title: జె.వి.నరసింగరావు

text: జె.వి.నరసింగరావు భారత జాతీయ కాంగ్రేసుకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఈయన ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క 1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో తెలంగాణ తరపు నుంచి సంతకం చేసిన వారిలో ఒకరు. ఇతను 1972లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. ఇతను 1967 మరియు 1972లలో జరిగిన రెండు వరుస ఎన్నికల్లో లక్సిట్టిపేట్ నుండి ఎంఎల్ఎగా గెలిచారు మరియు తను రెండవసారి గెలిచినప్పుడు ఉప ముఖ్యమంత్రిగా కూడా పనిచేశారు.

title: వి. ప్రకాశ్

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిని స్థాపించినవారిలో వి. ప్రకాశ్ ఒకరు. 2008లో తెరాస పార్టీ నుండి వెళ్లిపోయారు. 2009, జూన్ లో ఎమ్మెల్సీ దిలీప్ కుమార్తో కలిసి తెలంగాణ విమోచన సమితిని స్థాపించారు. తెలంగాణ శక్తివంతమైన నెట్వర్క్ తెలంగాణ దోస్తీకి సలహాదారుగా ఉన్నారు.

title: పుణ్యగిరి

text: పుణ్యగిరి క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గల విజయనగరం జిల్లాలో ఉన్న శృంగవరపుకోటకు పశ్చిమ దిశను ఎత్తయిన కొండలలో (తూర్పు కనుమలు) ఉంది. ఈ గ్రామం విజయనగరానికి 35 కి.మి దూరంలో, శృంగవరపుకోటకు 4 కి.మి దూరంలో ఉంది. ఇది ప్రసిద్దమైన శైవక్షేత్రం. ఇక్కడ గర్భగుడిలో నీరు భూగర్భంనుండి శివలింగం మీదకి ఎప్పుడు వస్తూ ఉంటుంది. ఇక్కడకు దగ్గరలో త్రిమూర్తి గుహలో మూడు లింగాలు ప్రతిష్ఠ్హైంచబడి నీటి బిందువులు ఎప్పుడు పడుతూ ఉంటాయి. ఇక్కడ మహాశివరాత్రికి వేలసంఖ్యలో భక్తులు వస్తారు. అక్కడికి దగ్గరలో ఉన్న జలపాతంలో స్నానం చేసిశివదర్శనం చేస్తే లభించి మౌక్షాన్ని పొందుతాడని భక్తుల నమ్మకం.

title: అనిత ఓ అనిత

text:
అనిత ఓ అనిత అనే పాట ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రముఖంగా వినిపిస్తోంది. ఇది ఒక ప్రైవేట్ పాట. కాని సినిమా పాట అంత విజయవంతం అయింది. ఈ పాట ఎవరు ఎప్పుడు వ్రాశారో తెలియదు. కాకపోతే నాగరాజు అనే వ్యక్తి రచించి, పాడారని అనేక ఛానల్లలో కార్యక్రమాల ప్రసారం జరిగింది. ఓ భగ్న ప్రేమికుడు తన ప్రియురాలిని ఊహించుకుని రాసిన పాటగా విశేష ప్రాచుర్యం పొందినది. యువత ఈ పాటను తమ మొబైల్ ఫోన్లలో డౌన్ లోడ్ చేసుకొనుటకు ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు.
అనేక చిత్రాలలో విలన్ మరియు ముఖ్య పాత్రలు చేసిన చరణ్ రాజ్ పాటను, రాసిన నేపథ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని అనితా ఓ అనితా యదార్థ ప్రేమ కథ అనే సినిమాను నిర్మించి, దర్శకత్వం కూడా వహించారు.
 అనిత ఓ వనిత నా అందమైన అనిత దయలేదా కాస్తైనా నా పేదప్రేమ పైనా

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: ఇక తెలంగాణ విషయానికొస్తే సెప్టెంబర్ 17న అది స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందినా దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు జనరల్ జయంతినాథ్ చౌదరి అధిపతిగా సైనిక పాలనలో ఉండింది. అప్పటి తెలంగాణలో తెలుగు జిల్లాలే కాక కర్ణాటకలోని కొన్ని జిల్లాలు మహారాష్ట్రలోని కొన్ని జిల్లాలు ఖమ్మంతో కలిపి 16 జిల్లాలుండేవి. అప్పటికి ఖమ్మం జిల్లా వరంగల్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. అలా అప్పటి తెలంగాణలో 15 జిల్లాలుండేవి. కాగా తెలంగాణ, ఆంధ్రరాష్ట్రంతో కలిసినప్పుడు తొమ్మిది జిల్లాలతోనే కలిసింది. కారణం 1956 నాటికి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాలు ఏర్పడిన కారణంగా తెలంగాణలోని కన్నడ భాషా జిల్లాలు అటు కర్ణాటకలో కలిసాయి. అందుకు వీటిని తొమ్మిది జిల్లాలతోనే (అప్పటికి రంగారెడ్డి జిల్లాలేదు. అది హైదరాబాద్ జిల్లాలోనే భాగం) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కలిసింది. అందుకే 1956 నవంబర్ 1 నాటికి ఉన్న తెలంగాణ కావాలని తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఉన్న టిఆర్‌ఎస్ కోరింది. కాగా ఇప్పుడు తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకోవాలి అని అంటే రెండు మూడు ఆలోచనలు మనస్సులో మెదులుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని విడదీస్తూ పార్లమెంటు చట్టం చేసిన రోజు లేదా ఆ చట్టాన్ని అమలు చేసిన అప్పాయింట్‌డ్ డే జూన్ 2న అనేది ఒక తర్కం . ఇక్కడ విషయం స్పష్టం. రాష్ట్రపతి ఆమోదించిన చట్టం చేసినది ఏవరే రోజు అయినా దాన్ని అమలు చేసిన జూన్ 2నే అవతరణ జరిగినట్లు లెక్క. దీని ప్రకారం తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది జూన్ 2నే. కాగా అసలు తెలంగాణ విడిపోయి విమోచనం చెందిన రోజు సెప్టెంబర్ 17. సెస్టెంబర్ 17న విమోచనం జరిగింది హైదరాబాదు సంస్థానానికి, తెలంగాణకు కాదు. తెలంగాణ తిరిగి ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది జూన్ 2నే. అప్పటిదాకా పది జిల్లాల తెలంగాణ అనేది ఉనికిలో లేదు కాబట్టి తెలంగాణకు అవతరణదినోత్సవం జూన్ 2నే జరపడం తర్క సహం సరైనది. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనేది 1953 అక్టోబర్ 1నే తొలిసారి ఉనికిలోనికి వచ్చింది. అదే 13 జిల్లాల్లో అదే విధంగా తిరిగి బయటకు వచ్చిందికాబట్టి అక్టోబర్ 1నే నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం జరుపుకోవడం సరైనది అవుతుంది. చరిత్ర తెలిసిన పెద్దల అభిప్రాయం కూడా ఇదే కనిపిస్తూ ఉంది.

title: కుంజా సత్యవతి

text: కుంజా సత్యవతి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున భద్రాచలం శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 2009లో ప్రాతినిథ్యం వహించింది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభా నియోజకవర్గాలు

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభా నియోజకవర్గాలు:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విభజన జరగక ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో 294 నియోజకవర్గాలున్నాయి. శాసనసభలో మొత్తం 295 మంది శాసనసభ్యులు (ఎమ్.ఎల్.ఎ. లు) ఉండేవారు. అందులో ఒక సీటుకు ఒక ఆంగ్లో-ఇండీయన్ ని నామినేట్ చేస్తారు. ప్రతి నియోజక వర్గంనుండి ఓ ప్రతినిధి వుంటాడు. ఈ ప్రతినిధి నియోజక వర్గంలో గల ఓటర్లచే ఎన్నుకోబడుతాడు. 2014 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విభజన జరిగిన తర్వాత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు 175 స్థానాలు వచ్చినవి.

title: ఎలిమినేటి ఉమామాధవరెడ్డి

text: ఎలిమినేటి ఉమామాధవరెడ్డి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. తెలంగాణ తెలుగుదేశం పార్టీ పొల్యూట్ బ్యూరో సభ్యురాలు మాజీ మంత్రి. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ శాసనసభ్యడు ఎలిమినేటి మాధవ రెడ్డి భార్యైన ఈవిడ తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున భువనగిరి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి 2004, 2009లో ప్రాతినిథ్యం వహించింది.


query: పొట్నూరు గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?

title: పొట్నూరు

text: పొట్నూరు, విశాఖపట్నం జిల్లా, పద్మనాభం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. ఈ గ్రామమున శ్రీకృష్ణదేవరాయల విజయాలకు గుర్తుగా కృష్ణదేవరాయలచే నిర్మించబడిన విజయస్థూపం గలదు. ఇది మండల కేంద్రమైన పద్మనాభం నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 14 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 921 ఇళ్లతో, 3578 జనాభాతో 1202 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1714, ఆడవారి సంఖ్య 1864. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 645 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586118[2].పిన్ కోడ్: 531219.

title: ముఘలానీ కోట్

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: పఖర్ పురా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: కన్నెగంటివారి పాలెం

text:
"కన్నెగంటివారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., యస్.టి.డీ కోడ్= 08648.
ఈ గ్రామ పంచాయతీని ఆదర్శ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపిక చేయడానికి అధికారులు సిద్ధం చేసారు. [2]

title: పచ్చియా

title: మధ్

title: పద్దే

title: మల్లోవాల్

title: మచ్చి నంగల్

title: నంగల్ అంబ్

title: ఓథియన్

title: మల్లైన్

title: నంగల్ పన్నువాన్

title: ములాకోట్

title: నంగల్ సోహల్

title: నాగ్

title: ఉచోకే కలన్

title: మజ్జుపురా

title: ముల్లా బెహ్రం

title: నసర్

title: వెంకటాపురం(అద్దంకి)

text:
"వెంకటాపురం(అద్దంకి) " ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి మండలానికి చెందినగ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 201., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08593.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పాకనాటి అనంతలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

title: పండోరి

title: నంగ్లీ

title: మాలిక్ నంగల్

title: పెయిరేవాల్

title: నథుపురా

title: అకునూరు

text: అకునూరు, కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ 521 245., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08676.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3243. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1637, స్త్రీల సంఖ్య 1606, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 826 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 363 హెక్టారులు.[3] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2014, మార్చి-15; 2వ పేజీ.

title: పదైనా

title: పంధేర్

title: ఓధర్


query: సావిత్రిబాయి ఫూలే ఏ రాష్ట్రంలో జన్మించింది?

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: ఆమె మహారాష్ట్ర సతారా జిల్లాలో నయాగావ్ అనే గ్రామంలో 1831 జనవరి 3 న జన్మించింది. ఆమెది రైతుకుటుంబం. సావిత్రి బాయి కుటుంబానికి తెలంగాణ ప్రాంతంతో బంధుత్వం ఉంది. వీరి బంధువులు నిజామాబాద్ జిల్లా లో బోధన్ నాందేడ్ కొండల్ వాడి ప్రాంతంలో , అదిలాబాద్ చుట్టుపక్కల ఉన్నారు. బోధన్ ప్రాంతపు మున్నూరుకాపులు వీరికి చుట్టాలు.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: అతి తక్కువ కాలం పాఠశాలకు వెళ్ళినప్పటికీ ఫూలేకి పుస్తక పఠనం పట్ల ఆసక్తి ఎక్కువ. ప్రతిరోజూ నిద్రకుపక్రమించే ముందు లాంతరు వెలుతురులో చదువుకునే వాడు. జోతిరావ్‌కు చదువుపట్ల ఆసక్తిని గమనించిన ఒక ముస్లిం టీచర్, ఇంటి ప్రక్కనేఉండే ఒక క్రైస్తవ పెద్దమనిషి జోతిరావ్ తండ్రిని ఒప్పించి ఆయన విద్యాభ్యాసం కొనసాగేలా చేశారు. ఆయన1841లో స్కాటిష్ మిషన్ పూణేలో నడుపుతున్న పాఠశాలలో చేర్పించాడు. సదాశివ భిల్లాల్ గోవింద్ అనే బ్రాహ్మణునితో ఫూలే పరిచయం జీవితకాల స్నేహంగా మారింది. చిన్నప్పుడే మానవ హక్కుల ప్రాథమిక సూత్రాలపెై జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు ఫూలే .జోతిరావ్‌కు చిన్నప్పటి నుంచే శివాజీ అంటే అభిమానం ఎక్కువ. శివాజి, జార్జ్ వాషింగ్టన్‌ల జీవితచరిత్రలు ప్రభావితం చేయడంవల్ల దేశభక్తి, నాయకత్వ గుణాలు అలవాటయ్యాయి. థామస్ రచించిన ‘మానవ హక్కులు’ పుస్తకం అతని ఆలోచనలను ప్రభావితం చేసింది.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: ప్లేగు వ్యాధి సోకిన మాంగ్ లాంటి దళిత కులాలకి చెందిన దళిత చిన్నపిల్లలని తన చంకన వేసుకొని చికిత్స చేసి కాపాడింది. చివరికి ఆ ప్లేగు వ్యాధే ఆమెకి సోకి మార్చి 10, 1897 లో కబళించింది. ఆమె దత్తపుత్రుడు యశ్వంత్ అంత్యక్రియలు జరిపించిండు. సావిత్రి బాయి జయంతిని భారతదేశ మహిళా ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాము.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: దేశమనే దేహానికి శూద్రులు ప్రాణం, రక్తనాళాలలాంటి వాళ్ళు అని చెప్పాడు. మహాత్మాఫూలే ఆధునిక భారతదేశ సమాజంలో అందరికంటే గొప్ప శూద్రుడు. హిందూ సమాజంలో అగ్రకులాలవారి బానిసలుగా బతుకుతున్న కిందికులాల వారిలో తమ బానిసత్వంపట్ల ఆయన చెైతన్యం రగిలించారు. సామాజిక ప్రజాస్వామ్యం సాధించటం భారత దేశానికి ముఖ్యమనే మహత్తర సందేశాన్ని అందించిన మహాత్మ ఫూలే తన గురువు అని డా బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ ప్రకటించారు. దక్షిణాఫ్రికా జాతీయోద్యమ నాయకుడు నెల్సన్ మండేలా భారతదేశ పర్యటనకు వస్తున్న సందర్భంలో ఆ మహనీయునికి సమర్పించాలని నిర్ణయించు కొన్న గౌరవ కానుక మహాత్మ ఫూలే రచించిన మహత్తర గ్రంథం ‘గులాంగిరి’. సమాజంలో వెనుకబడినవర్గాల ప్రజలు, మహిళల అభ్యున్నతికోసం చేసినకృషికి ఆయనకు ‘మహాత్మ’ బిరుదు ఇచ్చారు. దీర్ఘకాల జబ్బుతో బాధపడుతూ నిరంతరం సమసమాజ స్థాపన కోసం పరితపించిన మహాత్మ ఫూలే 1890 నవంబరు 28న కన్నుమూశాడు. (సూర్యలో 28-11-12)

title: నేటి నిజం

text: హైదరాబాదు, నిజామాబాదుల నుండి వెలువడుతున్న దినపత్రిక. ప్రతి గురువారం సాహితీకెరటాలు పేరుతో రెండుపేజీల సాహిత్య అనుబంధం వెలువడుతోంది. బైసా దేవదాసు ఈ పత్రిక సంపాదకుడు. వీణాదాస్ ముద్రాపకురాలు, ప్రచురణకర్త. ఈ పత్రిక సంక్రాంతి, ఉగాది, స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం మొదలైన సందర్భాలలో ప్రత్యేకసంచికలను విడుదల చేస్తుంది. రాష్ట్రంలో జరిగే ఏ సాహిత్యకార్యక్రమానికైనా ఈ పత్రిక తగిన ప్రచారం కల్పిస్తుంది.

title: న్యూ మెక్సికో

text: న్యూ మెక్సికో యొక్క ఆర్థికవ్యవస్థకు సమాఖ్య ప్రభుత్వ వ్యయం ప్రధాన చోదకశక్తిగా ఉంది. 2005లో న్యూ మెక్సికో నుండి సేకరించబడిన ప్రతి డాలర్ పన్ను ఆదాయానికి సమాఖ్య ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలో $2.03 ఖర్చుచేసింది. ఇది సమాఖ్యలో ఏ ఇతర రాష్ట్రానికి చెల్లించిన దానికంటే అధికం.[50]

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: A Forgotten Liberator – The Life And Struggle of Savitribai Phule, Mountain Peak Publishers, New Delhi ISBN 978-81-906277-0-2

title: కె.బాలగోపాల్

text: ఎన్‌కౌంటర్లలో పాల్గొన్న పోలీసులపైన హత్యానేరం నమోదు చేయాలని ఆయన గట్టిగా వాదించి విజయం సాధించారు. ఈ రాష్ట్రంలో ఆయన అడుగుపెట్టని పల్లె లేదు, పట్టణం లేదు. అరణ్యాల నుంచి జనారణ్యాల వరకూ ఎక్కడ ఏ సమస్య తలెత్తినా ఆయనతప్పనిసరిగా ఆ ప్రాంతానికి వెళ్లి అధ్యయనం చేసేవారు. అందుకే మన భౌగోళిక, నైసర్గిక స్థితిగతులపై ఆయనకున్న జ్ఞానం అపారం. కాలుష్యం, విద్యా వ్యాపారం, సెజ్‌లు, నిర్వాసితులు, మురికివాడలు, కాశ్మీర్ సంక్షోభం, మైనారిటీ హక్కులు, మహిళా హక్కులు, విద్యార్థి హక్కులు, సంప్రదాయ వృత్తులు, అణుపరిజ్ఞానం, గిరిజనుల ఆనారోగ్యం.. ఇలా మన రాష్ట్రం, దేశం ఎదర్కొంటున్న ఏ సమస్యపైన అయినా ఆయన లోతైన అవగాహన కనబరుస్తూ మాట్లాడేవారు.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: వర్గం:భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు వర్గం:1931 జననాలు వర్గం:1897 మరణాలు వర్గం:మహారాష్ట్ర ప్రముఖులు వర్గం:ఆదర్శ ఉపాధ్యాయులు వర్గం:ఆదర్శ వనితలు

title: శాసన మండలి

text: శాసనమండలి సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత పౌరుడై ఉండాలి. కనీసం 30 ఏళ్ళ వయసు ఉండాలి. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతుడై ఉండాలి. దివాళా తీసి ఉండరాదు. అతడు ఏ రాష్ట్రంలో పోటీ చేస్తే ఆ రాష్ట్రంలో ఓటు హక్కు కలిగి ఉండాలి. అతడు/ఆమె అదే కాలంలో పార్లమెంటు సభ్యునిగా ఉండరాదు.

title: భారతదేశంలోని ఉన్నత న్యాయస్థానాల జాబితా

text: మొత్తం భారతదేశంలో 21 హైకోర్టు‌లు ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క హైకోర్టు‌లో ఒక్కొక ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఉంటాడు. సుప్రీం కోర్ట్ ప్రధాన న్యాయమూర్తి, రాష్ట్ర గవర్నర్‌ను సంప్రదించి. రాష్ట్రంలో ఏ ఇతర కోర్టులలో జరిగిన కేసుల పై న్యాయ విచారణ కోసం హైకోర్ట్‌ను సంప్రదించవచ్చు.

title: పెరుగు శివారెడ్డి

text: రాష్ట్రంలో అనేక గ్రామాలలో కాటరాక్ట్ సమస్యలతో బాధపడేవారున్నారని గ్రహించారు. ఈ రోజున ఉన్న విధంగా అన్ని ఊళ్లలో కంటి వైద్యులు అందుబాటులో లేరు. కంటివైద్యం చాలా సమస్యాత్మకంగా ఉండేది. ఏ మాత్రం నిర్లక్ష్యం వహించినా కంటి చూపే పోతుందని సమస్యలను అవగాహన చేసుకొని ఊరూరా క్యాంపులు నిర్వహించి ప్రజలను ఎడ్యుకేట్ చేశారు. ఆపరేషన్లు నిర్వహించారు. మన దేశంలో ఈ తరహాగా ఐ క్యాంఫులు, నిర్వహించడం తొలిసారి. దాదాపు 500 క్యాంపులు, మూడు లక్షల కాటరేక్ట్ ఆపరేషన్లు చేశారు. సొంత డబ్బు చాలా ఖర్చు చేశారు. మొబైల్ సర్వీస్ కూడా ఆర్గనైజ్ చేశారు. గవర్నమెంట్ సర్వీసు నుంచి రిటైర్ అయిన తర్వాత కూడా రెండు శతాబ్దాల పాటు క్యాంఫులు నిర్వహించారు. రాష్ట్రంలో అన్ని ప్రాంతాలలోకూడా క్యాంపులు పెట్టారు.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text:
జ్యోతీరావ్ ఫులే లేదా జ్యోతీబా గోవిందరావ్ ఫులే (ఆంగ్లం : . . (జననం ఏప్రిల్ 11, 1827 - మరణం నవంబరు 28, 1890), మహారాష్ర్టకు చెందిన సంఘ సంస్కర్త. థామస్ పెయిన్ రాసిన 'రైట్స్ ఆఫ్ మాన్' ఆయన్ని చాలా ప్రభావితం చేసింది. ఇతడు స్త్రీలకు విద్య నిషేధమని ప్రవచించిన మనుస్మృతిని తిరస్కరించాడు. మానసిక బానిసత్వం నుండి శూద్రులను కాపాడాలని త్రితీయ రత్న అనే నాటకాన్ని రచించాడు. 'ప్రీస్ట్ క్రాఫ్ట్ ఎక్స్పోస్జ్' అనే గ్రంథాన్ని సమాజంలో పాతుకుపోయిన ఆచారాలను, మూఢ నమ్మకాలను ఖండించాడు. 1872లో గులాంగిరి అనే గ్రంథాన్ని ప్రచురించాడు. ఈయన స్థాపించిన సంస్థ - సత్య శోధక్ సమాజ్
జ్యోతీరావ్ గోవిందరావ్ ఫులే మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లాలోని వ్యవసాయ తోట మాలి కులానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి గోవిందరావు ఒక కూరగాయల వ్యాపారి. తల్లి ఇతనికి 9 నెలల పసిప్రాయంలోనే చనిపోయింది. ప్రాథమిక విద్య పూర్తి చేసుకున్న వెంటనే ఫులే చదువు మానేసి తన తండ్రికి వ్యవసాయ పనుల్లో సహాయపడాల్సి వచ్చింది. 12 సంవత్సరాల వయసులోనే వివాహం చేశారు. ఇతని భార్య సావిత్రి ఫులే.
గాంధీజీ కంటే ముందే మహాత్మునిగా జన నీరాజనాలందుకున్న జోతీరావు ఫూలే దంపతులు నివసించిన భవనం నేటికీ పుణేలో నిలిచి ఉంది. ఆ భవనంలోని హాలులో ఫూలే, సావిత్రిబాయి ఫూలే, సాహు మహరాజ్‌ల సరసన మరో నిలువెత్తు చిత్రపటం కనబడుతుంది. ఆయన ఫూలే సామాజిక సంస్కరణోద్యమానికి తుదిశ్వాస వరకు చేదోడువాదోడై నిలిచిన జాయా కారాడీ లింగు తెలంగాణం కన్న తెలుగుబిడ్డ. నైజాం సంస్థానంలో న్యాయమూర్తి పదవిని కాదనుకొని తండ్రిలా భవన నిర్మాణవృత్తిని చేపట్టారు. పుణే, ముంబైలలో సామాజిక ఉద్యమకారునిగా సుప్రసిద్ధులైన ఆయన పుణే మునిసిపాలిటీకి ఎన్నికై, 12 ఏళ్ల ప్రజాప్రతినిధిగా పనిచేశారు. కారాడీ లింగువంటి సహచరుడు దొరకడం ఫూలే అదృష్టమని చరిత్రకారులు అంటారు. కారాడి లింగు తండ్రి జాయా ఎల్లప్పలింగు ముంబైలో భవన నిర్మాణ కాంట్రాక్టరు.ఫూలే కొంతకాలం భవన నిర్మాణ కాంట్రాక్టరుగా పనిచేశారు. అప్పుడే ఆయనకు ముంబై తెలుగు ప్రజల పితామహునిగా ప్రసిద్ధులైన కాంట్రాక్టరు రామయ్య వెంకయ్య అయ్యవారితో పరిచయమైంది. వెంకయ్య ఫూలేను ముంబైకి ఆహ్వానించి, తోటి కాంట్రాక్టర్లతో కలిసి సత్యశోధక సమాజాన్ని విస్తరింపజేయడానికి, పాఠశాలలను ఏర్పాటుచేసి నడపడానికి ఆర్థిక, హార్దిక సహాయాలను అందించారు. సత్యశోధక సమాజానికి తెలుగువారి విరాళాలే ప్రధాన ఆర్థిక వనరుగా ఉండేవి. వెంకయ్య ఇల్లే అనాథ బాలల ఆశ్రమంగా ఉండేది. వారిని గొప్పవిద్యావంతులుగా, సత్యశోధకులుగా చేసిన ఘనత వెంకయ్యదే. ఆయన రచిం చిన ‘ఈశ్వరునికి ప్రార్థన’ను మరాఠీలోని తొలి వ్యంగ్యరచన గా గుర్తించాలని సాహిత్య చరిత్రకారులు కోరుతున్నారు. ఫూలే ప్రసిద్ధ గ్రంథం ‘గులాంగిరి’ని ఆయనే ప్రచురించారు.

title: రాగతి పండరి

text: 2015 ఫిబ్రవరి 19 న విశాఖపట్టణంలో ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించిన వ్యాధితో కన్నుమూశారు. ఆమె కోరిక ప్రకారం కుటుంబసభ్యులు ఆమె అవయవాలను సావిత్రిబాయి పూలే మెమోరియల్ ట్రస్ట్ ద్వారా దానం చేశారు.[4]

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: కులం పేరుతో తరతరాలుగా, అన్నిరకాలుగా అణచివేతకుగురెైన బడుగు, బలహీనవర్గాల ప్రజలకు ఆత్మస్థైర్యం కల్పించి, వారి హక్కుల కోసం పోరాడి, సాధికారత కల్పనకు కృషి చేసినమహనీయుడు మహాత్మ జోతిరావ్ గోవిందరావు ఫూలే. సామాజిక తత్వవేత్త, ఉద్యమకారుడు, సంఘసేవకుడెైన ఫూలే మహారాష్టక్రు చెందినవా డు. ఆయన భారతదేశంలో కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కోట్లాది ప్రజానీకం కోసం, పేద, అణగారిన, అంటరాని ప్రజల హక్కుల కోసంపోరాడా డు. మహారాష్టల్రోని పూణే జిల్లాలో ఖానవలి ప్రాంతంలో 1827 ఏప్రిల్ 11న జోతిరావ్ ఫూలే జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి గోవిందరావు మొదట్లో కూరగాయలు అమ్మేవాడు. కాలక్రమేణా పీష్వా పరిపాలనాకాలంలో పూల వ్యాపారం చేయడంవల్ల వారి ఇంటి పేరు ఫూలే గా మార్పు చెందింది. జోతిరావ్‌కి సంవత్సరం వయస్సు రాకుండానే తల్లి తనువు చాలించింది.7 సంవత్సరాల వయస్సులో ఫూలే ఒక మరాఠీ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. తరువాత చదువు మానివేసి వ్యవసాయంలో తండ్రికి సాయంగా ఉండేవాడు.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: బడుగులు బానిసలుగా ఉండడానికి బ్రాహ్మణీయ దోపిడీ, అణచివేత, వివక్షలను అర్థం చేసుకోకపోవడం, అందుకు చదువు లేకపోవడమే మూలమని ఫూలే గ్రహించాడు. 1834-38 కాలంలో ఫూలే మరాఠీ పాఠశాలలో చేరి విద్యాభ్యాసం ప్రారంభించారు. శూద్రులు, అగ్రవర్ణాలకు సేవలు చేయాలేగానీ విద్య నేర్చుకోకూడదని బ్రాహ్మణులు ఆయన తండ్రి గోవిందరావును బెదిరించి ఫూలే చదువు (బడి) మాన్పిస్తారు. బ్రాహ్మణుల కుటిలోపాయాల్ని గ్రహించిన ఫూలే తన తండ్రి స్నేహితులైన ముస్లిం, క్రిస్టియన్ మతస్థులైన వారి ద్వారా లహుజీబువామాంగ్ వద్ద క్రిస్టియన్ మిషనరీ (ఇంగ్లీష్) పాఠశాలలో మళ్లీ విద్యాభ్యాసం ప్రారంభిస్తారు. బ్రాహ్మణ విద్యార్థుల కన్నా ప్రతిభావంతుడవుతాడు.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: అట్టడుగు వర్గాలు, మహిళలకు చదువు సంపద వంటి సమస్త హక్కులు నిరాకరింపబడిన దేశంలో ఆనాటి సమాజపు కట్టుబాట్లను, బ్రాహ్మణవాద సంప్రదాయాలను, ఆధిపత్యవర్గాలను ధిక్కరించి భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఉపాధ్యాయురాలుగా పాఠశాలలు ప్రారంభించి,12 మే 1848న దేశంలో బహుజనులకు మెుట్టమెుదటి పాఠశాల ప్రారంభించారు. సమాజంలో ఎన్ని అవమానాలు ఎదురైనా మడమ తిప్పని ధీశాలి ఆమె. కేవలం 4 సంవత్సరాలలోనే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 20 పాఠశాలలను ప్రారంభించి ఉచిత విద్యనందించారు. 1848 లోనే దేశంలొ విద్యా ఉద్యమం ప్రారంభించిన మెుదటి మహిళ ఉపాద్యాయురాలు , దళితుల, స్త్రీల విద్యా ్యా వ్యాప్తికి కృషి ప్రారంభించే నాటికి ఆమె వయస్సు 18 ఏళ్ళు మాత్రమే. వారి జీవితకాలంలో మొత్తం 52 పాఠశాలలు ప్రారంభించారు. అయితే ఈ క్రమంలో ఆమె ఆధిపత్య కులాల వారి నుంచి అనేక దాడులను, అవమానాలను ఎదుర్కొంది.ఈ నేపథ్యంలోనే 1849లో పూలే, సావిత్రీబాయి దంపతు గృహ బహిష్కారానికి గురిశాేr.రు

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: ఆనాడు సమాజంలో బాల్య వివాహాలు సర్వసాధారణంగా జరిగేవి. ముసలివారికిచ్చి పెళ్ళి చేయడంవల్ల చిన్నతనంలోనే మహిళలు వితంతువులయ్యేవారు. వీరు మళ్ళీ వివాహం చేసుకోవడానికి సమాజం అంగీకరించేదికాదు. అందువల్ల వితంతు పునర్వివాహాల గురించి ఫూలే ప్రజల్లో చెైతన్యం తీసుకువచ్చాడు. స్వయంగా వితంతువులకు వివాహాలు జరిపించాడు. 1864లో "బాలహత్య ప్రధిబంధక్ గృహ" స్థాపించి, వితంతువులెైన గర్భిణీ స్ర్తీలకు అండగా నిలిచాడు. దేశంలోనే ఇటువంటి కేంద్రం స్థాపించడం ఇదే మొదటిసారి. 1872లో ఈ కేంద్రంలో జన్మించిన ఒక బ్రాహ్మణ వితంతువు కుమారుణ్ణి ఫూలే దత్తత తీసుకున్నాడు.1873 సెప్టెంబరు 24న సత్య శోధక సమాజాన్ని ఫూలే స్థాపించాడు. దేశంలోనే ఇది మొట్టమొదటిసంస్కరణోద్యమం. శూద్రులను బ్రాహ్మణ చెర నుండి కాపాడటమే ఈ ఉద్యమ ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ సంస్థ సభ్యులు పురోహితుల అవసరం లేకుండానే దేవుణ్ణి పూజించేవారు.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: దీనిలో బ్రాహ్మణీయ అమానుష సూత్రాలను, శూద్రులు- అతి శూద్రులపెై బ్రాహ్మణీయుల క్రూర వెైఖరిని ఫూలే తులనాత్మకంగా పరిశీలించాడు. సహపంక్తి భోజనానికి సంసిద్ధత ప్రకటించాడు. 1883 కల్టివేటర్స్ విప్‌కార్డ్ (సేద్యగాడిపెై చెర్నకోల) పుస్తక రచన పూర్తిచేశాడు. ఏప్రిల్‌లో బొంబాయిలో జరిగిన ఒక సమావేశంలో పుస్తకాన్ని వినిపించాడు. 1885లో సత్యసారాంశం ప్రచురించాడు. ఇదే సయంలో ప్రచురితమైన తన హెచ్చరిక (వార్నింగ్) బుక్‌లెట్‌లో ప్రార్థనా సమాజం, బ్రహ్మసమాజం తదితర బ్రాహ్మణీయ సంస్థలమీద తీవ్ర విమర్శలు చేశాడు.1891లో ఫూలే రచించిన ‘సార్వజనిక్ సత్యధర్మ పుస్తకం’ ఆయన మరణాంతరం ప్రచురితమైంది. ఇందులో చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థను దుయ్యబట్టాడు.మద్యపానాన్ని వ్యతిరేకించి,1888లో మున్సిపాలిటీ అధ్యక్షునికి మద్యం షాపులను మూసి వేయవలసిందిగా ఉత్తరం వ్రాశాడు. ఆయన వ్రాసిన 33 ఆర్టికల్స్ గల సార్వజనిక్ సత్యధర్మ పుస్తకంలో కుటుంబ సృష్టి నియమాల గురించి వివరిస్తూ ప్రపంచం మొత్తాన్ని ఒక కుటుంబంగా వ్యక్తీకరించాడు.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: జ్యోతీరావుపూలే. 1890 నవంబరు 28న మరణించడంతో సావిత్రీబాయి అంతులేని దుఃఖ సాగరంలో మునిగిపోయారు. ఈ దుఃఖంలోనుంచే మరో ఆదర్శానికి శ్రీకారం చుట్టారు. తన భర్త పూలే చితికి తానే స్వయంగా నిప్పుపెట్టి కొత్త సంప్రదాయానికి తెరలేపారు. భారతదేశ చరిత్రలో భర్త చితికి భార్య నిప్పు పెట్టిన తొలి సంఘటన ఇది. ఫూలే మరణాంతరం సత్యసోధాక్ సమాజ్ భాద్యతనీ స్వీకరించి నడిపించింది. 1897 లో ప్లేగు వ్యాధి, పూణే నగరాన్ని వణికించింది. నగరమంతా ఎడారిగా మారింది. జనమంతా దగ్గర్లోని అడవుల్లోకి పారిపోయారు. అయినా సావిత్రీబాయి పూలే కొడుకు యశ్వంత్ తోకల్సి వ్యాధిగ్రస్తులకు సేవ చేసారు.

title: విశాఖపట్నం

text: విశాఖపట్నంలో లైన్స్ క్లబ్ (లయన్స్ క్లబ్), రోటరీ క్లబ్, ఇన్నర్ వీల్ క్లబ్. సావిత్రిబాయి ఫూలే ట్రస్టు, గోపాల పట్నం. ప్రతిజ్ఞ ఛారిటబుల్ ట్రస్టు, ఆర్.పి.పేట, మర్రిపాలెం, ప్రేమ సమాజం వంటి అనేక స్వచ్ఛంద సంస్థలున్నాయి

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: ఆమె మానవ హక్కుల గురించి ఇతర సామాజిక సమస్యల గురించి స్ర్తీలను చైతన్యపరచడానికి 1852లో మహిళా సేవామండల్ అనే మహిళా సంఘన్ని కూడా స్థాపించింది. జెండర్ సమస్యలకు తోడుగా, కుల పితృస్వామ్య వ్యవస్థల అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా స్త్రీల సాధికారిత కోసం ఈ సంస్థ కృషిచేసింది. మహిళా హక్కులే మానవ హక్కులని తొలిసారిగా నినదించినది సావిత్రిబాయి xఫూలే. అసత్యాలతో, అగ్రవర్ణ దురహంకారపు నిచ్చెనమెట్ల కులవ్యవస్థగా నిర్మాణమైన సమాజంలో "సత్యాన్ని" శోధించడానికి 1873 లో తన భర్త మహత్మా పూలేతో కలసి "సత్యశోధక్ సమాజ్ "ను ప్రారంభించి బాల్యవివాహలకు, మూడనమ్మకాలకు, సతీసహగమనానికి వ్యతిరేఖంగా మరియు వితంతువు పునఃర్వివాహల కొరకు అసమాన బ్రాహ్మనిజ వ్యవస్థకు వ్యతిరేఖంగా బలమైన ఉధ్యమం నడిపారు. బాల్యంలోనే వైధవ్యాన్ని అనుభవించే ఎంతో మంది ఆడపిల్లలకు అన్నం పెట్టి ఆశ్రయం కల్పించారు. గర్భవతులైన వారికి పురుళ్లు పోసి వారి కళ్లల్లో వెలుగు చూసారు. అలా పురుడు పోసుకుని తన వద్దేవదిలేసి పోయిన ఓ బిడ్డను అక్కున చేర్చుకున్నారు.యశ్వంత్ గా నామకరణం చేసి తమ ఆశయాలకు, ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా పెంచి పెద్ద చేసారు. వితంతువులకు శిరోముండనం చేయడాన్ని తీవ్రంగా ఖండించి, క్షురకులను చైతన్యపర్చి, వితంతువులకు శిరోముండనం చేయబోమంటూ క్షురకుల చేత 1860లో సమ్మె చేయించారు సావిత్రీబాయి. తరువాత 1873 సెప్టెంబరు 24న ‘‘సత్యసోధక్ సమాజ్’’ అనే సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక సంస్థను ప్రారంభించి, సత్యసోధన కోసం ఉద్యమాన్ని నడిపారు పూలే. ఈ సత్యసోధక్ సమాజ్ మహిళా విభాగం సావిత్రీబాయి నేతృత్వంలో నడిచేది. వివాహాలు వంటి శుభ కార్యాలను పురోహితులు లేకుండా నిర్వహించే విధానాన్ని ఈ సంస్థ ప్రారంభించింది. 1873 డిసెంబరు 25న భార్యను కోల్పోయిన ఒక యువకునికి తన స్నేహితురాలి కుమార్తెతో సత్యసోధక్ సమాజ్ ఆధ్వర్యన సావిత్రీబాయి వివాహం జరిపించారు.1868 నుంచి సావిత్రీబాయి అంటరానితనానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. 1870లో ఒకసారి 1896లో మరోసారి దేశంలో తీవ్ర దుర్భిక్షం ఏర్పడినప్పుడు ఫూలే దంపతులు చేసిన కృషి అనన్య సామాన్యం. కరువు వాతపడిన కుటుంబాలలోని అనాధ బాలలను దాదాపు 2,000 మందిని అక్కున చేర్చుకున్నారు. తమ పాటశాలల్లో విద్యార్థులకు మధ్యాహ్న భోజనం ప్రారంభించినారు. సావిత్రిబాయి సంఘ సంస్కర్తగానే గాదు, రచయిత్రిగా కూడా వేగుచుక్కగా నిలిచారు. 1854లోనే ఆమె తన కవితా ంసపుటి ‘కావ్యఫూలే’ను ప్రచురించింది. మరో కవితా సంపుటి ‘పావన కాశీ సుభోధ్ రత్నాకర్’ను 1891లో ప్రచురించింది. ఆమె ఉపన్యాసాల్లో కొన్ని 1892లో పుస్తకరూపంలో వచ్చాయి.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: సావిత్రి బాయి తన 9వ యేట 12 యేండ్ల జ్యోతిరావు ఫూలెను 1840లో వివాహమాడారు. ఆ దంపతులకు స్వంత పిల్లలు లేరు. కానీ ఆ జంట యశ్వంతరావు (బ్రాహ్మణ వితంతువు కుమారుడు) ను దత్తత తీసుకున్నా.రు

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: "జ్యోతీరావు ఫూలె" ప్రోత్సాహంతోనే ఇంట్లోనే అక్షరాభ్యాసం చేసి విద్యావంతురాలైంది. అహ్మద్ నగర్ లో ఉపాధ్యాయునిగా శిక్షణ పొంది 1848 లో భర్త జ్యోతిరావుతో కలిసి క్రింది కులాల బాలికల కోసం పూణేలో మొదటి పాఠశాలను ప్రారంభించారు.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారాలు-2018

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు అందజేసే పురస్కారం. గౌరమ్మను గంగలో పూజించే బతుకమ్మ సాక్షిగా.. దుర్గమ్మను నైవేద్యంతో పూజించే బోనం సాక్షిగా.. స్త్రీలను గౌరవించుకోవడం, సత్కరించుకోవడం తెలంగాణ రాష్ట్ర సంప్రాదాయం. 70 ఏండ్ల స్వతంత్ర భారతంలో ఏ రాష్ట్రంలో లేని విధంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం, తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు ప్రత్యేక పురస్కారాలు అందజేస్తుంది.

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: బ్రాహ్మణాధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకించవలసినదిగా సామాన్యుల్ని ప్రోత్సహించాడు.సమాజంలో సగభాగంగా ఉన్న స్ర్తీలు అభివృద్ధి చెందకపోతే సమాజం అభివృద్ధి చెందదని ఫూలే భావించాడు. అందువల్ల స్ర్తీలు విద్యావంతులు కావాలని నమ్మాడు. ఇతరులకు ఆదర్శంగా ఉండాలని ముందుగా తన భార్య సావిత్రిని పాఠశాలకు పంపాడు. 1948 ఆగస్టులో బాలికలకు పాఠశాల స్థాపించాడు. ఈ పాఠశాలలో అన్ని కులాలకు ప్రవేశం కల్పించడం, అస్పృస్యులకు కూడా బోధించవలసిరావడంతోఉపాధ్యాయులె వరూ ముందుకు రాలేదు. చివరకు జోతిరావ్‌ఫూలే తనభార్య సావిత్రి సహాయంతో పిల్లలకు పాఠాలు బోధించేలా చేశాడు. పాఠశాల నిర్వహణలో అనేక ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నాడు. కొంతకాలం పాఠశాలను నిర్వహించలేక మూసివేశాడు. అయినా పట్టు వదలక తన మిత్రులెైన గోవింద్, వల్వేకర్‌ల సహాయంతో పాఠశాలను పునఃప్రారంభించాడు.క్రమంగా ఆదరణ పెరగడంతో 1851-52లో మరో రెండు పాఠశాలలు స్థాపించాడు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ప్రాథమిక విద్యను నిర్లక్ష్యం చేయడాన్ని ఫూలే విమర్శించేవాడు.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: సావిత్రిబాయి ఫూలే (3 జనవరి 1831– 10 మార్చి 1897) భారతీయ సంఘ సంస్కర్త, ఉపాధ్యాయిని మరియు రచయిత్రి. ఆమె నిమ్న వర్గాల అభ్యున్నతికి కృషి చేసిన జ్యోతీరావ్ ఫులే భార్య. కులమత భేదాలకు అతీతంగా సమాజాన్ని ప్రేమించిన ప్రేమస్వరూపిణి. ఆమె ఆధునిక విద్య ద్వారానే స్ర్తీ విముక్తి సాధ్యపడుతుందని నమ్మిన సావిత్రిబాయి భర్తతో 1848 జనవరి 1న పూణేలో మొట్టమొదటగా బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించింది.[1] కుల వ్యవస్థకు, పితృస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా, శూద్రుల, అస్పృశ్యుల, మహిళల సకల హక్కుల కోసం పోరాటం చేయటం తమ సామాజిక బాధ్యతగా ఆ దంపతులు విశ్వసించారు. నూతన వ్యవస్థ కోసం, ప్రాణాల్ని సైతం ఫణంగా పెట్టి సమష్టిగా పోరాటం చేసారు.[2]25 6 2001

title: రైతుల కష్టాలు

text: సంక్షోభంలో కూరుకు పోతున్న వ్యవసాయ రంగాన్ని ఆదుకుని, దేశాన్ని స్వయంపోషకంగా నిలబెట్టాలన్న ఆలోచన, అందుకు తగ్గ వ్యూహం కేంద్ర, రాష్ట్ర పాలకులకు లేదు. విత్తనాల సేకరణనుంచి, పంటలను మార్కెట్ చేసే వరకూ రైతులకు రక్షణ కల్పించవలసిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై ఉన్నది. కానీ ఈ బాధ్యతను కేంద్ర ప్రభుత్వంపై నెట్టింది. ఏడాదికి లక్ష 13 వేల కోట్ల రూపాయల బడ్డెట్ రూపొందించుకున్న, ధాన్యాగారంగా పేరు పొందిన ఈ ఆంధ్రప్రదేశ్లో దేశంలో ఏ రాష్ట్రంలో జరగనన్ని రైతుల ఆత్మహత్యలు ఎందుకు జరుగుతున్నాయి? మన రాష్ట్రంలో సగటున రోజుకు 30 మందికి పైగా రైతులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుతున్నారు. ఈ పరిస్థితిలో, రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి రైతుల ఆత్మహత్యలకు వేరే కారణాలు ఉన్నాయంటూ వక్రభాష్యం చెబుతున్నారు.

title: మెక్సికో

text: మెక్సికోలోని ఏ రాష్ట్రం లోనూ శ్వేతజాతీయుల సంఖ్య అధికంగా లేదు. ఉత్తర భూభాగంలో ఉన్న రాష్ట్రాలలో మెస్టిజోలు అధికంగా ఉన్నారు.[170] సొనోరా రాష్ట్రంలో మాత్రం మెస్టిజోలకంటే శ్వేతజాతీయులు అధికంగా ఉన్నారు.ఇక్కడ శ్వేతజాతీయులు 41.85% మరియు మెస్టిజోలు 40.38% ఉన్నారు.[170]2015 గణాంకాల ఆధారంగా స్థానికుల మొత్తం సంఖ్య 2,66,94,928. [151] ఇది మిగిలిన ప్రజలకంటే నిదానంగా అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. [171]

title: జ్యోతీరావ్ ఫులే

text: కుల, మత వివక్ష లేకుండా ప్రతి ఒక్కరికి సభ్యత్వం కల్పించేవారు. వేదాలను పవిత్రంగా భావించడాన్ని ఫూలే వ్యతిరేకించాడు. విగ్రహారాధనను ఖండించాడు.1891లో ప్రచురించిన సార్వజనిక్ ధర్మపుస్తక్ మత, సాంఘిక విషాయలపెై ఫూలే అభిప్రాయాలను తెలియచేస్తుంది. స్ర్తీ, పురుషుల మధ్య లింగవివక్షను ఫూలే విమర్శించాడు. సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, ఐకమత్యంతో కూడిన సమసమాజాన్ని కాంక్షించాడు. 1853లో వితంతు మహిళల అనాథ శిశువుల కోసం సేవాసదనం ప్రారంభించాడు. ఈతరహలో ఒక భారతీయ హిందువు ఒకసంస్థను ప్రారంభిం చడం అదే మొదటిసారి. 1968లో తన ఇంటి దగ్గరున్న స్నానాల తొట్టి వద్ద స్నానం చేసేందుకు అంటరాని వారికి కూడా అనుమతి ఇచ్చాడు. 1869లో ‘పౌరోహిత్యం యొక్క బండారం’ పుస్తక రచన చేశాడు. 1871 సత్యశోధక సమాజం తరపున ‘దీనబంధు’ వార పత్రిక ప్రారంభించాడు. 1880లో భారత ట్రేడ్ యూనియన్ ఉద్యమ పితామహుడు లోఖాండేతో కలసి రెైతులను, కార్మికులను సంఘటితం చేసేందుకు ప్రయత్నించాడు. 1873లో ‘గులాంగిరి’ (బానిసత్వం) పుస్తకం ప్రచురించాడు.