query: విశాఖపట్టణం జిల్లా మొట్టమొదటగా ఎప్పుడు ఏర్పడింది?

title: విశాఖపట్నం జిల్లా

text: 260 బి.సి- అశోక చక్రవర్తి కళింగ యుద్ధంలో కళింగ దేశాన్ని జయించాడు. విశాఖపట్టణం అప్పుడు, కళింగ దేశంలో ఒక భాగంగా ఉండేది. 13 ఎ.డి – సింహాచలం దేవస్థానం నిర్మాణం జరిగింది. 208 ఎ.డి – చంద్ర శ్రీ శాతకర్ణి విశాఖప్రాంతాన్ని పాలింఛిన రాజు. 1515 ఎ.డి – ఆంధ్రభోజుడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు విశాల సామ్రాజ్యంలో, విశాఖప్రాంతం ఒక భాగం. అతని పాలనా కాలంలో, సింహాచలాన్ని పలు మార్లు దర్శించి, పచ్చల పతకాన్ని, మరికొన్ని నగలను బహూకరించినట్లు శాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ పచ్చల పతకాన్ని గజ్జెల ప్రసాద్ అనే స్టూవర్టుపురం గజదొంగ, దొంగతనం చేసాడు. దొంగ దొరికాడు. కానీ, పచ్చల పతకంలోని పచ్చలు కొంచెం విరిగాయి. 1515లో రాయలు, కొండవీడును ముట్టడించాడు. కొండవీడు 1454 నుండి గజపతుల ఆధీనంలో ఉంది. ఇదే సమయంలో ప్రతాపరుద్ర గజపతి, కృష్ణానది ఉత్తర భాగమున పెద్ద సైన్యంతో విడిదిచేశాడు. ఈ యుద్ధమున రాయలు విజయం సాధించాడు. తరువాత రాయలు కొండవీడును అరవై రోజులు పోరాడి 1515 జూన్ 6 న స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తరువాత, రాయలు, మాడుగుల, వడ్డాది, సింహాచలము లను స్వాధీనం చేసుకొని సింహాచలం నరసింహ స్వామిని పూజించి అనేక దాన ధర్మాలు చేసాడు. 1757: బొబ్బిలి యుద్ధం 1757 జనవరి 23 న ఫ్రెంచి జనరల్ బుస్సీ నాయకత్వంలో జరిగింది. విజయనగరం రాజు గెలవటం వలన, బొబ్బిలి సంస్థానం విజయనగరం సంస్థానంలో కలిసింది. 1794: పద్మనాభయుద్ధం 1794 జూలై 10 నాడు విజయనగరం రాజు (చిన విజయ రామరాజు) కి, కల్నల్ పెండర్గస్ట్ (మద్రాసులోని బ్రిటిష్ గవర్నర్ జాన్ ఆండ్రూస్ తరపున) కి మధ్య జరిగింది. ఆంగ్లేయులు గెలిచిన కారణంగా, మొత్తం విజయనగరం సంస్థానం (బొబ్బిలి సంస్థానంతో కలిపి), ఆంగ్లేయుల పాలన లోకి వచ్చింది.. కానీ, ఈ సంస్థానం అంతా, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ పాలనలోనికి వచ్చింది అనుకోవాలి. 18 వ శతాబ్దంలో విశాఖపట్నం ఉత్తర సర్కారులలో భాగంగా ఉండేది. కోస్తా ఆంధ్ర లోని ప్రాంతమైన ఉత్తర సర్కారులు మొదట ఫ్రెంచి వారి ఆధిపత్యంలో ఉండి, తరువాత బ్రిటిషు వారి అధీనంలోకి వెళ్ళాయి. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో విశాఖపట్నం ఒక జిల్లాగా ఉండేది. 1804: 1804 సెప్టెంబర్ – విశాఖపట్టణం జిల్లా మొట్టమొదటగా ఏర్పడింది. (1803 అని కూడా అంటారు). 1804 నుంచి 1920 వరకు జిల్లా పరిపాలన విధానం గురించి స్పష్టంగా తెలియదు. 1857: ప్రథమ స్వాతంత్ర్య యుద్ధం జరిగినది ఈస్ట్ ఇండియా కంపెని మూటా ముల్లె సర్దుకుని, భారతా దేశాన్ని, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి అప్ప చెప్పి వెళ్ళిపోయింది. భారత దెశ పాలనా బాధ్యతా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మీద పడింది. 1858: యునైటెడ్ కింగ్ డం పార్లమెంటు, (బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ ), గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టము 1858 చేసింది. భారత దేశ పాలనా బాధ్యతను, బ్రిటిష్ సివిల్ సర్వీసుకి చెందిన అధికార్లు, తీసుకున్నారు. 1860: ఇప్పటి మెసర్స్ ఎ.వి.ఎన్. కళాశాల, ఒక చిన్న పాఠశాలగా మొదలైంది. 1866 లేదా 1876: ఈ చిన్న పాఠశాల, ఉన్నత పాఠశాల ( ఈ నాటి మెసర్స్ ఎ.వి.ఎన్. కళాశాల) గా ఎదిగింది. ఇ. వింక్లర్ అనే యూరోపియన్ ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడుగా ఉన్నాడు. 1878: ఈ ఉన్నత పాఠశాల (నేటి మెసర్స్ ఎ.వి.ఎన్. కళాశాల), కళాశాల స్థాయికి ఎదిగింది. ఇ.వింక్లర్, ప్రధాన ఉపాద్యాయుడే, ఈ కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్. ఈ కళాశాల పేరు “హిందూ కళాశాల” 1882: మద్రాస్ ఫారెస్ట్ చట్టము1882లో చేసారు. దీనివలన అడవులలో పోడు పద్ధతిన వ్యవసాయము చేసే గిరిజనులకు ఇబ్బందులు కలిగాయి. ఈ ఇబ్బందులే, రంప పితూరీ (1922-1924) కి కారణమయ్యాయి. 1886: 1858 నుంచి భారత దేశపాలనా బాధ్యతను తీసుకున్న బ్రిటిష్ సివిల్ సర్వీసు వారి స్థానంలో, ఇంపీరియల్ సివిల్ సర్వీసుకి చెందిన అధికార్లు వచ్చారు. [[బ్రిటిష్ ఇండియా సివిల్ సర్వీస్ ) గా కూడా వీరిని పిలిచే వారు. ఈ అధికార్లను, గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టము 1858 లోని సెక్షన్ 32 ప్రకారం నియమించేవారు. తరువాతి కాలంలో వీరినే ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ ఐ.సి.ఎస్గా పిలిచేవారు 1892: “హిందూ’’ కళాశాల పేరును మెసర్స్ ఎ.వి.ఎన్. కళాశాలగా మార్చారు. ఆనాటి జమీందారు ఇచ్చిన 11 ఎకరాల భూమి, లక్షరూపాయల విరాళం, కళాశాల కోసం ఒక పెద్ద భవనం, మరొక 15000 రూపాయలు అతని భార్య గుర్తుగా, అంకితం వెంకట నరసింగరావు. విరాళం ఇచ్చాడు అందుకని అతని భార్య పేరు పెట్టారు.. 1902 - ఆంధ్ర వైద్య కళాశాలను స్థాపించారు. ఈ వైద్య విద్యార్థులకు కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రిలో శిక్షణ ఇస్తారు. 1904 - మద్రాసు నుంచి కలకత్తా వరకు విశాఖపట్టణము (నాడు వైజాగ్ పటేంగా ఇంగ్లీషు వాడు పలికే వాడు) మీదుగా రైలు దారిని (రైల్వే) ప్రారంభించారు. 1907 - బ్రిటిష్ పురాతత్వశాస్త్రవేత్త, అలెగ్జాండర్ రీ, 2000 సంవత్సరాల నాటి బౌద్ధుల కాలంనాటి శిథిలాలను, విశాఖపట్టణానికి 40 కి.మీ దూరంలో ఉన్న శంకరం గురించి వెల్లడించాడు. అక్కడి ప్రజలు, ఆ ప్రాంతాన్ని బొజ్జన్నకొండ అంటారు. 1920: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆంధ్ర ఏరియా డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్స్ చట్టము, 1920, 1920: 1920 నుంచి 31 అక్టోబర్ 1959 వరకూ విశాఖపట్టణం జిల్లా పరిపాలన డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్ (జిల్లా బోర్డ్) ద్వారా జరిగింది. 1922: అల్లూరి సీతారామరాజు జరిపిన రంప పితూరీ, 1922 నుంచి 1924 వరకు రెండు సంవత్సరాలు జరిగింది. ఆ సమయంలో, విశాఖపట్నం జిల్లా కలెక్టర్ గా రూదర్ ఫొర్డ్ ఉన్నాడు. 1933 - 1933 అక్టోబరు 7 - విశాఖపట్టణం (వైజాగ్ పటేం పోర్టు) పోర్టును స్థాపించారు. 1941 - 1941 ఏప్రిల్ 6 - జపాన్ వారి యుద్ధ విమానాలు విశాఖపట్టణం మీద బాంబులు వేసాయి. ఎవరూ మరణించ లేదు. ఆ భయంతో, విశాఖ వాసులు కొందరు ఇళ్ళు తక్కువ ధరకు అమ్ముకుని విశాఖ వదిలి పోయారు. భయంలేని వారు, ఆ ఇళ్ళను తక్కువ ధరకు కొనుక్కున్న సంగతి, ఆ నాటి తరంవారు కథలుగా చెప్పుతారు. 1947: 1947లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చేనాటికి, భారతదేశంలో ఉన్న ఒకే ఒక్క పెద్ద జిల్లా విశాఖపట్టణం జిల్లా. స్వాతంత్ర్యం వచ్చే నాటికి విశాఖపట్నమే దేశంలోకెల్లా అతి పెద్ద జిల్లా. తరువాత దానిని శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలుగా విడగొట్టారు. 1947 - నేటి తూర్పు నౌకాదళానికి పునాదిగా, 1947లో ఇంగ్లీషు వారు (రాయల్ నేవీ), ఆ నాడు బర్మాలో జరుగుతున్న యుద్ధానికి (రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం) సహాయంగా, సరుకులు ఆయుధాలు, రవాణా చేయటానికి ఇక్కడ ఒక 'బేస్' ని స్థాపించారు. దాని పేరే హెచ్.ఎమ్.ఐ.ఎస్. సర్కార్స్ (హెర్ మెజెస్టీ ఇండియన్ షిప్ సర్కార్స్). నేడది ఐ.ఎన్.ఎస్. సర్కార్స్ (ఇండియన్ నేవల్ షిప్)గా పేరు మార్చుకుంది. ఆ నాడు ఇంగ్లీషు వారు వేసిన విత్తనం, నేడు తూర్పు తీరాన్ని అంతా రక్షించే 'తూర్పు నౌకా దళం' అనే వట వృక్షంగా ఎదిగింది. 1950: విశాఖపట్టణం జిల్లా నుంచి 1950 ఆగస్టు 15 న శ్రీకాకుళం జిల్లా ఏర్పడింది. 1955: ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ ఏరియా డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్స్ చట్టము, 1955 1959: విశాఖపట్టణం జిల్లాలో డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్స్ (జిల్లా బోర్డు) పాలన 31 అక్టోబర్ 1959 అంతమైంది. 1959: విశాఖపట్టణం జిల్లా ప్రజా పరిషత్ 01.11.1959 న ఏర్పడింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినము. 1957: బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (జనవరి 1957 లో కేంద్ర ప్రభుత్వము నియమించింది. 1957 నవంబరులో ఈ కమిటీ తన సిఫార్సులను కేంద్రప్రభుత్వానికి అందజేసింది 1964:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రామ పంచాయతి చట్టము 1964 1968: ఆంధ్రప్రదేశ్ మండల ప్రజా పరిషధ్స్, జిల్లా ప్రజా పరిషద్, జిల్లా అభివృద్ద్ఝి సమీక్ష మండలం స్ చట్టము, 1968. 1979: విశాఖపట్నం జిల్లా లోని కొంత భాగం, శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి మరి కొంతభాగం కలిపి 1 జూన్ 1979 న విజయనగరం జిల్లా ఏర్పడింది. దీనితో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మొత్తం జిల్లాల సంఖ్య 23 కు చేరింది. 1994: ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయితీ రాజ్ చట్టము 1994. 30.5.1994 తేది నుంచి, అమలు లోనికి వచ్చింది.

title: వేపూరు హనుమద్దాసు

text: ఆసఫ్‌జాహీల కాలంలో (1724-1948) మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు, రాకమచర్ల వేంకటదాసు, వేపూరు హనుమద్దాసు ఈ కాలంలోని సంకీర్తన త్రిమూర్తులుగా పరిగణించబడతారు. ఇతడికి పరాంకుశుడు అనే పేరు కలదు. హనుమద్దాసు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జిల్లా - కల్వకుర్తి తాలూకా వేపూరు గ్రామనివాసి. ‘ముతరాసి’ కులం, తల్లిదండ్రులు బారమ్మ - అచ్చయ్య... సంజన్న...వెంకట నారాయణలు అన్నతమ్ములు. వీరుగాక ముగ్గురు అప్పజెళ్ళెల్లు. హనుమద్దాసు తాత తిప్పరామన్నకి సంగీతంలో మంచి పరిజ్ఞానం ఉండేది! అదే మన వాడికి అబ్బింది! ఎప్పుడు జూసినా రామనామ గానమే! ‘హనుమద్దాసు’ రచనలూ, ఆయన గానం ఎంత ప్రసిద్ధాలై పోయాయంటే.. ఆయన 35 ఏటే...ఊళ్లలో చాలామంది హనుమద్దాసు వేషం వేసి...కీర్తనలు అవీ పాడేస్తూ తామే నిజమైన హనుమద్దాసులం అని చెప్పుకునేవారట. (అంటే డూప్లికేటు హనుమద్దాసులు బైలుదేరారు) అంత ప్రాచుర్యం పొందాడాయన.పాలమూరు జిల్లాలో రాకమచర్ల వేంకటదాసుగారి తర్వాత చెప్పుకోదగిన కీర్తనకారుడు ‘వేపూరు హనుమద్దాసు’.

title: దండా వెంకట సుబ్బారెడ్డి

text:
జాతీయ, అంతర్జాతీయ వైద్య సదస్సులు అనేకాలోనూ పాల్గొని పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించారు. పలు గ్రంథాలను రచించారు. "ఆరోగ్య వ్యాసమంజరి" ప్రసిద్ధమైనది. తెలుగు భాషా సమితికి దశాబ్దకాలం పాటు కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. "bullitin of the indian inistitute of history of medicine" మాసపత్రికను కొంతకాలం నిర్వహించారు. స్వకులాభిమానంతోనూ కొన్ని మంచి పనులు చేసారు. హైదరాబాదు 1987 ఫిబ్రవరి 2 తవ తేదీన మరణించారు.
1925 లో ఆయన ఎం.బి.బి.ఎస్ డిగ్రీ పొంది వైద్య వృత్తిలొ ప్రవేశించిన కొద్ది కాలములో జిల్లా ఆరోగ్యాధికారి ఆయనను ఆరోగ్యవార మహోత్సవ సంస్థకు కార్యదర్శిగా చేసిరి. జిల్లా బోర్డువారు ఆరోగ్య ప్రచారముకై ఒక వార పత్రికలో కొన్ని పుటకు ప్రత్యేకించి ఆరోగ్య ప్రచారమునకై ఒక కమిటీని ఏర్పరచి దానికి ఆయనను కార్యదర్శిగా చేసిరి. దీనికొరకు ఆయన భాషరానివారికి, ఆంధ్రేతరులకు తెలుగులో ఆరోగ్య విషయములు తెలుపుట అవసరమైనది. ప్రతి వారము తెలుగు పత్రికలో ఆరోగ్య ప్రచారము జరుగవలసి యుండెను. తెలుగు వ్రాయనేర్చినవారికి ఆరోగ్య విజ్ఞానము లేకుండెను. ఆరోగ్య శాస్త్రములో పరిచయముండినవారు తెలుగులొ వ్రాయలేకుండిరి. కనుక ఆయన సాహిత్యాభిమాని కనుక విజ్ఞాశాస్త్ర వ్యాసములు వ్రాయవలసి యుండెడిది. ఆయన "సింహపురి", "దేశబంధు" మొదలగు పత్రికలలో వ్యాసములనేకం వ్రాసిరి. వాని ప్రతిలు 1927 నవంబరులో నెల్లురులో సంభవించిన తుఫాను దెబ్బకు చెల్లాచెదరైపోయినవి. వాటిలో దక్కినవి రెండు వ్యాసములు మాత్రమే. ఆ తరువాత ఆయన 1928 లో ఇంగ్లాండు ప్రయాణం, 1929 లో పునరాగమనము, 1930 లో ఆంధ్రా మెడికల్ కాలెజీలో ఉద్యోగం ప్రాప్తించినందున విశాఖపట్టణం చేరుట తటస్థించినది. తదనంతరము అచ్చట "రెడ్డి పత్రిక" యొక్కయు, "విశాఖ పత్రిక" యొక్కయు సంపాదక వ్యాసములకై ప్రాథేయపడుచుండిరి. ఇంతేకాక విశాఖపట్టనం నకు ఆరోగ్య వారోత్సవ సందర్భంగా తెలుగు మాట్లాడు వైద్య ప్రముఖులెవ్వరూ లేకుండిరి. కాబట్టి ప్రతి సంవత్సరము ఆ జిల్లాలో వివిధ కేంద్రములలో, ఆరోగ్య సందర్భోపన్యాసములలో పాల్గొనుట ఆయన విధి అయ్యెను. ఈ విధముగా ఆయన ఉపన్యాసములు, 1942 లో విశాఖపట్టణమున, జపాను విమానములు బాంబులు విసరినపుడు పోగా మిగిలినవాతిని స్వీకరించి ఆయన "ఆరోగ్యవ్యాసమంజరి" అనే పుస్తకమున ప్రచురించిరి. 1940 మొదలు 1945 వరకు విశాఖపట్నం మండల రెడ్ క్రాస్ సంఘ కార్యదర్శిగా నుండినందున వివిధ పాఠశాలలలో, వివిధ ప్రదేశములలో నొసగబడిన ఉపన్యాసములు కూడా ఈ గ్రంథములో చేర్చబడినవి. ఆయన 1951 లో గుంటూరు మెడికల్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా ఉన్న సమయంలో ఈ గ్రంథాన్ని అందించిరి.

title: మామిడి తాండ్ర

text: మామిడి తాండ్ర కేవలం ఎవరికి వారుగానే తయారు చేయం కాక కుటీర పరిశ్రమగా విస్తరించినది. మామిడి ఉత్పతి అధికంగా జరిగే తూర్పు గోదావరి జిల్లా, విశాఖపట్టణం జిల్లా, విజయనగరం జిల్లా లలో దీనిని భారీ ఎత్తున పెద్ద కళ్ళాలు(సిమెంటు చేయబడిన కాళీ స్థలం) లో తయారు చేస్తారు. ఈ విదంగా తయారు చేసి ఎగుమతి చేస్తుంటారు. దీనిని ఉత్తర భారతదేశంలో కూడా తయారుచేస్తారు.

title: బరన్ జిల్లా

text:
14-15వ శతాబ్దంలో బరన్ నగరం సోలంకి రాజపుత్రుల ఆధీనంలో ఉంది. సోలంకి ఆధీనంలో ఉన్న 12 గ్రామాలున్న ఈ భూభాగానికి బరన్ అని పేరు ఎప్పుడు వచ్చిందో కచ్చితంగా తెలియదు.
ఈ విషయంలో పలు కథనాలు ఉన్నాయి. కొంతమంది ఇందులో 12 గ్రామాలున్నాయి కనుక ఇది బరన్ అయిందని కొందరు భావిస్తున్నారు. మరికొందరు ఈ నగరం సమీపగ్రామాలలోని 12 మంది గ్రామస్థులచేత స్థాపించబడింది కనుక ఇది బరన్ అయిందని భావిస్తున్నారు. ఉర్ధూలో బరన్ అంటే వర్షం. రాష్ట్రంలో అత్యధిక వర్షపాతం ఉన్న జిల్లాలలో బరన్ రెండవ స్థానంలో ఉంది కనుక దీనికి బరన్ పేరు వచ్చిందని కొందరు భావిస్తున్నారు. మొదటి స్థానంలో బన్‌స్వారా జిల్లా ఉంది.

title: భాట్టం శ్రీరామమూర్తి

text: ఇతడు విశాఖపట్టణం జిల్లా ధర్మవరం గ్రామంలో 1926, మే 12న జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి పేరు సన్నయ్య. బి.ఎ., ఎల్.ఎల్.బి వరకు చదువుకొన్నాడు. ఇతడి వివాహం సత్యవతితో జరిగింది. ఇతనికి ఒక కుమారుడు ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

title: హుద్‌హుద్ తుఫాను

text: కళింగపట్నం, భీమునిపట్నం, విశాఖపట్టణం, మచిలీపట్టణం, కాకినాడ, గంగవరం (3వ నెంబర్ హెచ్చరిక) కృష్ణపట్నం, నిజాంపట్టణం (2వ నెంబర్ హెచ్చరిక). రాజకీయంగా తూర్పుగోదావరి (మంత్రి చినరాజప్ప), విశాఖపట్టణం (మంత్రి ఘంటా శ్రీనివాసరావు), శ్రీకాకుళం (మంత్రి అచ్చెన్ననాయుడు) జిల్లా కలెక్టర్లతో సమావేశం జరిపి ఆదేశాలను జారీచేయడం. జాతీయ విపత్తుల స్పందనల డిఐ.జి గులేరియా మరియు కలెక్టర్ అరవింద్ కుమార్ సమీక్ష. పైకప్పులు ఎగిరిపోవడం, కరెంటుస్తంభాలు విరిగిపడం, రైలు, రహదారి మార్గాలు కొట్టుకు పోవడం. అలలతాకిడి: తూర్పు గోదావరి, విశాఖ తీరంలో అలలు 2 మీటర్ల ఎత్తుకు ఎగసి పడడం. లోతట్టు ప్రాంత ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు చేర్చడం, సముద్రంలో చేపల వేట నిషేధం. సహాయక చర్యలు: 60 మంది గజయీతగాళ్ళతో కూడిన 15 బృందాలు, 5 హెలికాఫ్టర్లు, 2 విమానాలు, 225 మంది జవాన్లు. నౌకాదళం: 4 నౌకలు, రబ్బర్ బోట్లు, 30 మంది గజయీతగాళ్ళతో కూడిన బృందాలు, ఐ.ఎన్.ఎన్ డేగాలో 4 ప్లాటూన్ల నావికాదళం సమాయత్తం. వైద్యరక్షణ: మండలానికి 2 అంబులెంసులు సంసిద్ధత, వైద్యబృందాల సంసిద్ధత, రక్తపోటు, రక్తహీనత, మధుమేహం వంటి సమస్యలు ఉన్న గర్భవతులను ముందుగానే సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించమని హెచ్చరించడం.[7]

title: తూర్పునావికాదళం

text: విశాఖపట్టణం ప్రధానస్థావరం రెండు అణుజలాంతర్గాములకు వ్యూహాత్మక ముఖ్యస్థానంగా ఉంది. అధికమైన నౌకల రద్ది మరియు స్థలాభావం చేత విశాఖపట్టణం ప్రధానస్థావరానికి అనుబంధంగా 20 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో విశాఖపట్టణానికి దక్షిణాన 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఐ ఎన్ ఎస్ వర్ష అనే మరో స్థావరాన్ని అభివృద్ధి చేయడమైనది.

title: ఎం. హరికిషన్

text:
కర్నూలు జిల్లాలో వున్న కథకులను, వారి కథలను సాహితీ లోకానికి పరిచయం చేసిన బృహత్ సంకలనం "కర్నూలు కథ" వీరి సంపాదకత్వంలోనే వెలువడింది. వీరు బాలసాహిత్యాన్నే గాక సామాజిక స్పృహ గలిగిన ఇతర రచనలు గూడా అనేకం చేశారు. "మాయమ్మ రాచ్చసి. నయాఫత్వా, నేనూ మాయమ్మ, 3 అబద్ధాలు" వీరి సామాజిక నిబద్ధతను తెలియజేసే ఇతర కథా సంపుటాలు.
హరికిషన్ తరతరాలనుంచి ఒకరినుంచి మరొకరికి మౌఖికంగా సంక్రమిస్తున్న జానపద బాలసాహిత్యం అంతరించి పోగూడదని అనేక పల్లెటూళ్ళు తిరుగుతూ అమ్మమ్మల్ని, తాతయ్యల్ని పలకరిస్తూ వారినుంచి కథల్ని సేకరించాడు. అతను పిల్లలు మాట్లాడుకొనే భాషలో అత్యంత సరళంగా, పిల్లలు తమంతట తాము చదువుకునేలా రాయడంలో సిద్ధహస్తుడు. సరళ కర్నూలు మాండలికంలో వీరి జానపద కథలు కొనసాగుతూ పిల్లల్ని సమ్మోహితుల్ని చేస్తున్నాయి. ఠింగురుబిళ్ళ, కిర్రుకిర్రులొడ్డప్పా, ఒకటి తిందునా రెండు తిందునా, నక్కబావ - పిల్లిబావ, కుందేలు దెబ్బ, నల్లకుక్క, నలుగురు మూర్ఖులు, నాకుమూడు నీకురెండు ఇలా అనేక సంపుటాలు ప్రచురించాడు. విశాఖపట్టణం జిల్లా పాడేరు ప్రాంతంలోని ఆదివాసీ భాష "కొండ" కు లిపిలేదు. ఆ భాషలోని జానపద కథలు కొన్ని సేకరించి "బంగారు చేప - గంధర్వకన్య" పేరుతో మన తెలుగువారికి అందించాడు. ఇటీవలే 2017 లో 121 జానపద కథలతో "కర్నూలు జిల్లా జానపద కథలు" అనే పెద్ద సంపుాన్ని ప్రచురించాడు.
తెలుగు భాషలో అప్పుడప్పుడే అక్షరాలు దిద్దుతూ, చదవడం నేర్చుకుంటున్న చిన్నారులు గూడా పుస్తకాలు చదవాలనే తపనతో హరికిషన్ ఒత్తులులేని గేయాలు, సంయుక్త అక్షరాలు లేని కథలు, బొమ్మలతో సామెతలు, జానపద గేయాలు అత్యంత సరళమైన భాషలో సృష్టించి ఒక కొత్త ఒరవడికి బాటలు వేశాడు. రేపటి వెలుగులు, మెరుపుల వాన తెలుగుభాషలో వచ్చిన మొట్టమొదటి ఒత్తులులేని గేయాల పుస్తకాలు. తిక్క కుదిరిన నక్క, మూతిపగిలిన పిల్లి, పిండిబొమ్మ వీరుడు, కందిరీగ తేనెటీగ సంయుక్త అక్షరాలే లేకుండా రంగురంగుల బొమ్మలతో ఆకర్షణీయంగా ప్రచురించాడు. సంయుక్త అక్షరాలు లేకుండా తెలుగులో మొట్టమొదటిసారిగా "మిన్ను" అనే బాలల నవల రచించాడు. సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ సర్వశిక్షా అభియాన్ బాలసాహిత్య రాష్ట్ర బృందంలో సభ్యునిగా పనిచేసిన అతను కర్నూలు జిల్లాలో బాలసాహిత్య రూపకల్పనకు మార్గదర్శకులుగా వుండి అనేక పుస్తకాలు రూపొందించాడు.  కర్నూలు జిల్లాలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలన్నింలోనూ వీరు రచించిన పుస్తకాలు కనబడతాయి.
కర్నూలు జిల్లా చరిత్రను ఆదిమానవులు ఈ జిల్లాలో అడుగు పెట్టినప్పటినుంచి  1956 లో ఆంధ్ర రాజధాని కర్నూలు నుండి హైదరాబాదుకు తరలిపోయేదాకా జరిగిన విషయాలన్నీ ... పిల్లల నుంచీ పెద్దలవరకు అందరికీ అర్థమయ్యే రీతిలో , అరుదైన 250 ఫోటోల సహాయంతో వివరించాడు. అలాగే ఇంతవరకు వెలుగు చూడని కొండారెడ్డి బురుజు పాత ఫోటోలను సేకరిస్తూ కొండారెడ్డి బురుజు చరిత్ర వెలువరించాడు. కర్నూలు జిల్లా మహనీయులు అనే పేరుతో 20 మంది మొదటి తరానికి చెందిన గొప్పవారి ఫొలను చిత్రకారులతో వేయించి వారిని గురించి వివరిస్తూ పుస్తకాన్ని రూపొందించాడు.

title: విశాఖపట్నం

text: జిల్లాలో పర్యాటక రంగం అభివృద్ధి చెందింది, పలు పర్యాటక స్థలాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. జిల్లాలోని పర్యాటక ప్రదేశాలన్నీ కలిపి 2017లో కోటి 78 లక్షల మంది పైచిలుకు, 2016లో రెండుకోట్ల 6 లక్షల పైచిలుకు పర్యాటకులు సందర్శించారని ప్రభుత్వ అంచనా.[6] 2016, 2017 సంవత్సరాల్లో అత్యధిక పర్యాటకులు సందర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల్లో విశాఖపట్టణం జిల్లా మూడవ స్థానంలో కొనసాగుతోంది. విదేశీ పర్యాటకులు అత్యధికులు సందర్శించిన జిల్లాల్లో 2016, 2017ల్లో రెండో స్థానం నిలబెట్టుకుంది.

title: పూడిపెద్ది కాశీవిశ్వనాథ శాస్త్రి

text: ఈయన విశాఖపట్టణం జిల్లా చోడవరంలో వారి మాతామహులు రాంభట్ల జగన్నాథ శాస్త్రి ఇంట్లో 1900, ఆగష్టు 1 న జన్మించాడు. ఈయన తల్లిదండ్రులు వేంకట రత్నము, అన్నప్ప పంతులు. పెదమామ గారగు కొత్తూరు అప్పల నరసయ్య పంతులు ( పార్వతీపురములో ప్రముఖ న్యాయవాది ) ఆదర్శ పాలన వీరినెంతో ప్రభావితులను చేసింది. వీరి స్వస్థలము ఒడిషా లోని బరంపురం ( గంజాము జిల్లా ).

title: ఇంద్రకంటి ఇందిరాబాల

text: ఇందిరాబాల 1946, మార్చి 3న ఇంద్రకంటి సత్యనారాయణ, శకుంతలమ్మ దంపతులకు చోడవరం లో జన్మించింది. స్వగ్రామైన విశాఖపట్టణం జిల్లా మాడుగుల లో ఎనిమిదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నారు.

title: గంజాం

text: 1950కి ముందు అవిభాజిత చారిత్రక గంజం జిల్లాలో ప్రస్తుత గజపతి జిల్లా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన శ్రీకాకుళం జిల్లాలో కొంతభాగం ఉండేది. 1950లో గంజం జిల్లా నుండి శ్రీకాకుళం మరియు టెక్కలి ప్రాంతాలు మరుయు విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని పాలకొండ ప్రాంతాలను కలిపి శ్రీకాకుళం జిల్లా రూపొందించబడింది. 1992లో పరలకేముండి, కాశీనగర్ మరియు రాంగిరి ఉదయగిరి ప్రాంతాలు గంజాం నుండి వేరుచేసి గజపతి జిల్లా రూపొందించబడింది. ఆరంభంలో గంజం పట్టణం జిల్లా కేంద్రగా ఉండేది. తరువాత జిల్లా కేంద్రం చత్రపూర్‌కు మార్చబడింది. ఈ జిల్లా " రెడ్‌కార్పెట్ "లో భాగంగా ఉంది.

title: పి.వి.రమణయ్య రాజా

text:
పి.వి.రమణయ్య రాజా అనేకమంది కవులకూ, కళాకారులకూ సహాయాన్నందిస్తున్న శ్రీ రాజా లక్ష్మీ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుడు.
ఆయన విశాఖపట్టణం జిల్లా లోని భీమిలి సమీపంలోని పాండ్రంగి గ్రామంలో 1927లో జన్మించాడు. ఆయన విజయనగరంలో చదువుకున్నాడు. ఆ రోజుల్లో ఆదిభట్ల, ద్వారం, దాలిపర్తి, చొప్పల్లి వంటి కళాకారుల ప్రభావంతో కళాభిమానం పెంచుకున్నాడు. వ్యాపారం నిమిత్తం 1968లో మద్రాసుకు మకాం మార్చాడు.ఆయనకు వ్యాపారాభివృద్ధితో పాటు కళా, సాహిత్య రంగాలపై మమకారం కూడా పెరిగింది. ఆనాటి నుండి సాహిత్య సాంస్కృతిక రంగాల చరిత్రలో ఆయన పేరు పెనవేసుకుపోయింది. కవులకీ, కళాకారులకీ ముఖ్యంగా సాహితీవేత్తలకీ రాజా చేసిన సత్కారాలు, వారి పై చూపిన ఆదరణ చూస్తే ప్రాచీనకాలం నాటి కవుల వైభవాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఆయన పుట్టారనిపిస్తుంది. శ్రీనాధుని కావ్యాలు అంకితం పుచ్చుకున్న ఆవచి తిప్పయ్య వంటివారు గుర్తుకు వస్తారు. 1979లో శ్రీ రాజా-లక్ష్మీ అవార్డు ప్రారంభించడానికి ముందే చెన్నైలో సాహిత్యోత్సవాలూ, పుస్తకాల అంకితోత్సవాలూ కవి పండితుల షష్టి పూర్తి ఉత్సవాలు జరిపిస్తూ ఆధునికయుగంలో కూడా సాహిత్య కళారంగాలకు పూర్వ వైభవం కల్పించిన సంస్కృతీ ప్రియుడాయన.

title: గుమ్మా శంకరరావు

text:
గుమ్మా శంకరరావు ప్రసిద్ధుడైన అవధాని, కవి. ఇతడు అంకగణితం, పంచాంగ గణనం, ఆయుర్వేదం, హోమియోపతి వైద్యరంగాలలో కూడా పేరు పొందాడు.
ఇతడు 1933, ఫిబ్రవరి 10వ తేదీన విశాఖపట్టణం జిల్లా (ప్రస్తుతపు విజయనగరం జిల్లా) శృంగవరపుకోట మండలం చామలాపల్లి అగ్రహారంలో జన్మించాడు. ఈయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1972లో తెలుగు భాషాసాహిత్యాలలో ఎం.ఎ. పట్టా స్వీకరించాడు. తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి "మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి కథలు" అనే అంశంపై సి.నారాయణరెడ్డి పర్యవేక్షణలో పరిశోధించి సిద్ధాంతగ్రంథాన్ని సమర్పించి పి.హెచ్.డి పట్టా పొందాడు. హైదరాబాదులోని తెలుగు అకాడమీలో చాలాకాలం భాషానిపుణుడిగా పనిచేశాడు.
ఇతడు చేసిన అష్టావధానాలలో సమస్య, దత్తపది, వర్ణన, నిషిద్దాక్షరి, గణితము, ఆశువు, అప్రస్తుత ప్రసంగము, చిత్రాక్షరి అనే అంశాలు ఉన్నాయి. ఇతడు పార్వతీపురం, చీపురుపల్లి, గరివిడి, తాటిపర్తి, కొత్తపల్లి, విజయనగరం, టాటానగర్, చక్రధర్‌పూర్ మొదలైన చోట్ల అవధానాలు నిర్వహించాడు.

title: ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం

text:
ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం ప్రముఖ కథారచయిత. బాలసాహిత్యరచయిత. ఆయన సావిత్రి బాయిపూలే ట్రస్ట్ సలహాదారు, ఆంధ్రప్రదేశ్ అవయవ దాతల సంఘం ముఖ్య కార్యకర్త.
ఈయన విశాఖపట్టణం జిల్లా నర్సీపట్నంలో సత్యవతి, వైద్యనాథం దంపతులకు 1940, జూన్ 16న జన్మించాడు. బి.ఎ. (ఎకనామిక్స్) చదివాడు. వృత్తిరీత్యా 1968 నుండి జీవితభీమా సంస్థలో పనిచేసి 2000 సంవత్సరంలో అనకాపల్లి బ్రాంచి ఆఫీసులో పదవీవిరమణ చేశాడు. తరువాత విశాఖపట్నంలో స్థిరపడ్డాడు. ఈయనకు ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

title: యేటి కొప్పాక

text:
విశాఖపట్టణం నుండి 70 కిలోమీటర్ల దూరం. విశాఖపట్టణం నుండి కాకినాడ / రాజమండ్రి మార్గం లో "అడ్డరోడ్డు" (ఎలమంచిలి తర్వాత) అను ఊళ్ళో దిగి అక్కడి నుండి బస్సు గాని ఆటో ద్వారా గాని ఈ గ్రామం చేరుకోవచ్చు.
విశాఖపట్టణం నుండి రాజమండ్రి మార్గంలో "నర్సీపట్నంరోడ్డు" రైల్వే స్టేషను లో దిగి అక్కడి నుండి బస్సు గాని ఆటో ద్వారా గాని ఈ గ్రామం చేరుకోవచ్చు.

title: కె. తులసీరావు

text:
రాష్ట్రంలో వన్యప్రాణులను కాపాడటంతోపాటు పర్యావరణ పరిరక్షణే పరమావధిగా మూడున్నర దశాబ్దాల పాటు అటవీశాఖాధికారిగా కె. తులసీరావు విశిష్ట సేవలందించారు. శ్రీశైలం టైగర్ ప్రాజెక్టులో గిరిజనులతో మమేకమై పనిచేసిన ఈయన పులులను పరిరక్షించి, వాటి సంఖ్యను పెంచటంలో సఫలీకృతులయ్యారు. వన్యప్రాణులు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఆయన చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఈయనకు ఏడు జాతీయ అవార్డులు లభించాయి.
విశాఖపట్టణం జిల్లా అనకాపల్లి పట్టణానికి చెందిన కె.తులసీరావు పూర్తయ్యాక అటవీశాఖలో ఉద్యోగంలో చేరాను. విశాఖపట్టణం, చింతపల్లి అటవీ ప్రాంతాల్లో పనిచేసాఅరి. అనంతరం వన్యప్రాణులంటే తనకున్న ఆసక్తితో 1979లో వన్యప్రాణి ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాలో శిక్షణ తీసుకున్నారు. అక్కడ దేశంలోని అన్ని అటవీ ప్రాంతాల్లో ఉన్న వన్యప్రాణులపై అధ్యయనం చేసే అవకాశం దక్కింది. ఎకోడెవలప్‌మెంట్‌పై సూపర్ స్పెషలైజేషన్ చేశారు. శిక్షణ అనంతరం విశాఖపట్టణంలోని ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాలలో అసిస్టెంట్ క్యూరేటర్‌గా చేరారు. అక్కడ నుంచి హైదరాబాదు‌లోని నెహ్రూ జులాజికల్ పార్కు క్యూరేటర్‌గా పనిచేశారు. ఆత్మకూరు, అచ్చంపేట, నాగార్జునసాగర్ అటవీ డివిజన్‌లలో డిఎఫ్ఓగా పనిచేశారు. వేటగాళ్ల ప్రభావంతో పాటు స్థానిక గిరిజనుల సహాయ నిరాకరణ వల్ల నాగార్జున సాగర్ శ్రీశైలం పులుల అభయారణ్యం|శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వు ఫారెస్ట్]]లో పులులను పరిరక్షించి, వాటిని అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశాల మేరకు శ్రీశైలం ఎకోడెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్టు ఆఫీసరుగా పనిచేశారు.

title: కాకర్ల సుబ్బారావు

text: కృష్ణా జిల్లా పెదముత్తేవి గ్రామంలో కాకర్ల సుబ్బారావు వ్యవసాయ కుటుంబంలో జనవరి 25 1925 సంవత్సరంలో జన్మించాడు. పాఠశాల విద్యాభ్యాసం చల్లపల్లిలో కళాశాల విద్యాభ్యాసం బందరు లోని హిందు కళాశాలలో 1937-1944 సంవత్సరాల మధ్య జరిపాడు. విశాఖపట్టణం ఆంధ్ర వైద్య కళాశాలలో చేరి వైద్య పట్టాని 1950 సంవత్సరంలో సంపాదించాడు. 1951 సంవత్సరంలో హౌస్ సర్జన్సీ చేసిన తరువాత వైద్యంలో ఉన్నత విద్య కోసం ప్రత్యేక పారితోషికంతో అమెరికా వెళ్ళాడు.

title: దండు విశ్వేశ్వరరాజు

text:
దండు విశ్వేశ్వరరాజు అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త.ఉపగ్రహ పరిశోధకుడు.
దండు విశ్వేశ్వరరాజు విశాఖపట్టణం జిల్లా ఎస్.రాయవరం తాలూకా లింగరాజు పాలెంలో నవంబరు 22 1943 న జగ్గరాజు, సత్యవతిదేవి దంపతులకు రెందవ సంతానంగా, మొదటి పుత్రునిగా జన్మించారు. వారి పూర్వీకులు తూర్పుగోదావరి జిల్లా మల్లెపూడి గ్రామానికి చెందినవారు. 1940లో వాళ్ళ కుటుంబం పిల్లలకు మంచి విద్యనందుంచుటకు విశాఖపట్టణం వచ్చారు. ఆయన ప్రారంభ విధయను కాథలిక్ మిషనరీ పాఠశాల, విశాఖపట్టణంలో పూర్తిచేసారు. తరువాత విశ్వేశ్వరరాజు కుటుంబం మరల వారి స్వగ్రామానికి వెళ్ళింది. ఆయన భీమవరంలోని డబ్ల్యూ.జి.బి (ప్రస్తుతం డి.ఎన్.ఆర్) కళాశాలలో పి.యు.సి చదివారు. 1961 లో పి.యు.సి పూర్తిచేసిన తదుపరి తన 17వ యేట సీతాదేవిని వివాహం చేసుకున్నారు. 1966లో ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, కాకినాడలో బి.ఇ చేసారు. 1966 లో వరంగల్ లోని ఎం.టెక్ పూర్తిచేసారు.

title: రేవులగడ్డ సోమేశ్వరరావు

text: ప్రొఫెసర్ రేవులగడ్డ సోమేశ్వరరావు అలియాస్ ఆర్.ఎస్. రావు (74) స్వస్థలం విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని చోడవరం గ్రామం. సామాజికం గా అణగారిన వర్గాల అభివృద్ధే లక్ష్యంగా జరిగిన అనేక ఉద్యమాలనేత. ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుంచి మ్యాథ్స్‌లో ఆయన పీజీ చేశారు. ఒడిశాలోని సంభల్‌పూర్ యూనివర్సిటీలో ఎకనామిక్స్ విభాగం ప్రొఫెసర్‌గా రిటైరయ్యారు. ఒడిశాలో మావోయిస్టులు కిడ్నాప్ చేసిన మల్కన్‌గిరి జిల్లా కలెక్టర్ వినీల్ కృష్ణ విడుదల్లో మావోయిస్టులతో చర్చలకు ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించిన మధ్యవర్తుల్లో ఒకరిగా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. తెలుగుదేశం హయాంలో, ఆ తరువాత వైఎస్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మావోయిస్టులతో ప్రభుత్వం జరిపిన చర్చల సమయంలోనూ ఆర్.ఎస్,రావు తన వంతు పాత్రను నిర్వహించారు. 17.6.2011 న ఢిల్లీలో కన్నుమూశారు.

title: రాజమండ్రి

text: విశాఖపట్టణం జిల్లా జామి ప్రదేశములో కరువు కాటకాలు రావడంతో అక్కడ నివసించే చేనేత వృత్తిగా కలవారు ఈ ప్రదేశానికి వలస వచ్చారు. రాజమండ్రి పురపాలక సంఘం గౌవ గార్డెన్స్ అనే ప్రదేశాన్ని కొనుగోలు చేసి ఇళ్ళ స్థలాలుగా విభజించి వీరికి అమ్మింది. అందువలన ఈ ప్రదేశాన్ని జాంపేట అని పిలిచేవారు. ఇప్పటికీ వారి వారసులే ఎక్కువగా నివాసం వుంటున్నారు. కాని ఇప్పుడు ఈపేటలో ఒక్క మగ్గం కూడా లేదు. వీరంతా ఎక్కువగా వస్త్రవ్యాపారంలో స్దిరపడ్డారు. జాంపేట కూడలిలో ఉన్న మహాత్మా గాంధీ విగ్రహాన్ని, ఆంధ్ర కేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు గారి చేత ఆవిష్కరింబడింది.

title: ములుగు పాపయారాధ్యులు

text:
ములుగు పాపయారాధ్యులు (1770-1850) ప్రముఖ ప్రాచీనాంధ్ర కవి. వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు ఆస్థానంలో కవిగా ఉన్నాడు. దేవీభాగవతాన్ని మొట్టమొదటగా తెలుగులోకి అనువాదం చేశాడు.
ఆయన కౌండిన్యస గోత్రుడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు భ్రమరాంబ, వీరేశ్వరుడు. ఆయన భార్య పేరు లింగాంబ. లక్ష్మీపురం (ప్రస్తుతం గుంటూరు జిల్లా చింతపల్లి) అనే ఊర్లో ఆయన నివాసం.

title: బొజ్జన్నకొండ

text:
విశాఖపట్టణం జిల్లా శంకరం గ్రామం దగ్గర గల కొండలపై గల బౌద్ధ స్థలాలు బొజ్జన్నకొండ మరియు లింగాలకొండ. ఇవి విశాఖపట్నం నుండి 45 కి.మీ మరియు అనకాపల్లి నుండి కొద్ది దూరంలో గలవు. ఈ స్థలాలు క్రీ.శ 4 నుండి 9 శతాబ్ది మధ్యవిగా నమ్ముతారు. ఒకనాడు సంఘారము (సంఘారామము) అని పిలవబడేది. మూడు రకాల బౌద్ధ మత వర్గాలు హీనయాన, మహాయాన, వజ్రయాన బాగా వృద్ధిలో వుండేవి.
ఏకశిలా స్తూపాలు, కొండలో తొలచబడిన గుహలు ఇచటి ప్రత్యేకతలు. నాలుగు గుహలు ఆశ్రయ స్థలాలు. మూడింటిలో ధ్యాన బుద్ధ విగ్రహాలున్నాయి. ప్రతి గుహ ద్వారము రెండుప్రక్కల పెద్ద ద్వారపాలకుల విగ్రహాలున్నాయి. గుహ అంతర్భాగము చతుర్భుజాకారములో ఉండి పదహారు స్థంబాలతో, ఇరువది గదులతో తొలచబడింది. గుహ మధ్యలో చతురస్రాకారపు తిన్నెపై రాతిలో తొలచబడిన ఘన స్తూపము గలదు. ధ్యాన ముద్రలో గల భూమిస్పర్శ బుద్ధుని విగ్రహము బహు ఉన్నతముగా ఉంటుంది.

title: మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి

text: 1914 నుండి 1933 వరకు దేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో శాస్త్రి గారు పలురకాలుగా సేవలందించారు. 1916 లో కాకినాడ లో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభలో పాల్గొన్నారు. 1918 లో విశాఖపట్టణం జిల్లా ప్రజా సంఘాన్ని స్థాపించారు. వసంతరావు బుచ్చి సుందరవారు గారు వీరికి చేదోడు వాదోడుగా నిలిచారు. 1920 లో కవిగారు, బుచ్చి సుందరవారు పంతులు గారు కలసి నాగపూర్ లో జరిగిన జాతీయ కాంగ్రెస్ సభకు ప్రతినిధులుగా వెళ్ళారు. వీరిలో మల్లిమడుగుల బంగారయ్య గారు వెళ్ళారు.

title: గంగిరెద్దులాటలు

text: శ్రీకాకుళం జిల్లా మందస మండలం సారంగపురం లోను, జాడుపూడి, మెళియాపుట్టి, ఆముదాలవలస దరి చింతాడ మొదలగు ప్రాంతాలలో ఉన్నారు. విజయనగరం జిల్లా బాడంగి మండలం పిన్నవలస, గంట్యాడ, డెంకాడ, శృంగవరపుకోట మొదలగు ప్రాంతాలలోనూ, విశాఖపట్టణం జిల్లా సబ్బవరం (గంగిరెడ్ల కాలనీ), చోడవరం/ద్వారకానగర్, వేపగుంట, బొడ్డుపల్లి, అంకలపాలెం, ముల్లునాయుడుపాలెం మొదలగు ప్రాంతాలలో ఉంటున్నారు. వీటిలో ఒక్క సబ్బవరం లోనే ప్రభుత్వం యిచ్చిన కాలనీ యిండ్లలో గత 30 సంవత్సరాల నుండి నివాసముంటున్నారు. మిగతా ఏ ప్రాంతంలోనూ వీరికి ప్రభుత్వం పక్కా యిల్లు యివ్వలేదు. సంక్రాంతి రోజులలో తప్పించి మిగతా రోజులలో పూట గడవటం కష్టంగా ఉంటుంది. కులవృత్తినే నమ్ముకుని ఇంక ఏ విధమైన పనులకు వెళ్లరు.

title: విశాఖపట్నం జిల్లా

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆంధ్ర ఏరియా డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్స్ చట్టము, 1920, ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ ఏరియా డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్స్ చట్టము, 1955 ఆధారంగా ఏర్పడిన డిస్ట్రిక్ట్ బోర్డ్ (జిల్లా బోర్డ్ ) ఆనాడు జిల్లా పరిపాలన సాగించేవి. 1804 సెప్టెంబర్: విశాఖపట్టణం జిల్లా మొట్టమొదటగా ఏర్పడింది. (1803) అని కూడా అంటారు. విశాఖపట్టణం జిల్లా, 1804 నాడు ఏర్పడినది. 1804 నుంచి 1920 వరకు పరిపాలన గురించి స్పష్టంగా తెలియదు. విశాఖపట్టణం జిల్లా నుంచి 1950 ఆగస్టు 15 న శ్రీకాకుళం జిల్లా ఏర్పడింది. ఆ తరువాత విశాఖపట్టణం జిల్లా ప్రజా పరిషత్ 01.11.1959 న ఏర్పడింది. బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (జనవరి 1957లో కేంద్ర ప్రభుత్వము నియమించింది. 1957 నవంబరులో ఈ కమిటీ తన సిఫార్సులను కేంద్రప్రభుత్వానికి అందజేసింది) వివిధ స్థాయిలలో అంటే, గ్రామం, మండలం, (లేదా బ్లాక్) మరియు జిల్లా స్థాయిలో అధికార వికేంద్రీకరణకు సాధనంగా మూడు అంచెల ( టైర్) పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని సిఫార్సు చేసింది. ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టం కంటే ముందు, జిల్లా ప్రజా పరిషత్తులు, మండల ప్రజా పరిషత్తులు ఆంధ్రప్రదేశ్ మండల ప్రజా పరిషద్స్ అండ్ జిల్లా ప్రజా పరిషద్స్ అండ్ జిల్లా అభివృద్ధి సమీక్ష మండలం స్ చట్టము 1968( లేదా) 1986 కింద ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ప్రస్తుత చట్టం, అంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయితీ రాజ్ చట్టము 1994, ఏక్ట్ నెంబరు 13 ఆఫ్ 1994 (1994 సంవత్సరములో చేసిన 13వ చట్టము), 30.5.1994 తేది నుంచి, అమలు లోనికి వచ్చింది. ఈ కొత్త చట్టము అమలులోనికి వచ్చి, అంతవరకూ అమలులో ఉన్న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రామ పంచాయతి చట్టము 1964, మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ మండల ప్రజా పరిషధ్స్ జిల్లా ప్రజా పరిషద్ జిల్లా అభివృద్ద్ఝి సమీక్ష మండలం స్ చట్టము 1968 చట్టాలను తొలగించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయితీ రాజ్ చట్టము 1994 ఒక సమగ్రమైన చట్టము. ఈ చట్టము, అంతకు ముందు అమలులో ఉన్న చట్టాలలోని అన్ని నిబంధనలను, తనలో విలీనం చేసుకుంది. గ్రామ పంచాయతీలు, మండల ప్రజా పరిషత్తులు, జిల్లా ప్రజా పరిషత్తులలో ఉన్న ఒకే విషయమైన (ఏక రూపం) ఎన్నికలు, సమావేశాలను ఏర్పాటు చేయటము, ప్రతీ అంచె తోను (మూడు అంచెలు) సంబంధాలు నెలకొల్పటము, పరిపాలనా సంబంధమైన నివేదికలు, జమా ఖర్చులు (బడ్జెట్ ) వగైరా విషయాలను సమగ్రంగా, సవివరంగా కొత్త చట్టములో పొందుపరిచారు.

title: తూర్పు గోదావరి జిల్లా

text: తూర్పు గోదావరి జిల్లా దేశం నలుమూలలకు రహదారి మరియు రైలు మార్గాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది. చెన్నై, కోల్‌కతా లను కలిపే జాతీయ రహదారి, రైల్వే లైనులు జిల్లా గుండా పోతున్నాయి. రాజమండ్రి కొవ్వూరును అనుసంధానిస్తూ అతి పెద్ద రహదారి మరియు రైలు వంతెన ఉన్నది . రాజమహేంద్రవరంకి 15 కి.మీ.ల దూరంలో ఉన్న మధురపూడి వద్ద ఒక విమానాశ్రయము ఉంటుంది. ఇది కాకినాడకు 65 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. రాజమండ్రి నుండి హైదరాబాదు, చెన్నై, విజయవాడ మొదలైన నగరాలకు వరకు ప్రతి రోజు రైలు సేవలు ఉన్నాయి. విశాఖపట్టణం విమానౌకాశ్రయం తరువాత స్థానంలో ఉన్న నౌకాశ్రయం ఈ జిల్లా కేంద్రమైన కాకినాడలో ఉంది.

title: అనంతపురం జిల్లా

text: మొట్టమొదటగా ఈ ప్రదేశాన్ని అశోకుడు పాలించాడని తెలుస్తుంది. క్రీ.పూ.258 ప్రాంతంలో అశోకుడు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్టు తెలుస్తుంది. అశోకుడి తర్వాత నలలు ఏడవ శతాబ్దం ప్రాంతంలో ఈ ప్రాంతాన్ని మడకశిర తాలూకాలోని రత్నగిరి నుండి పాలించారు. ఆ తరువాత నొలంబులు అనంతపురం జిల్లాని తమ స్వాధీనం లోకి తెచ్చుకున్నారు. ఈ నొలంబులు పల్లవుల తెగకు చెందిన వారు. బళ్ళారి జిల్లా నుండి పాలిస్తున్న రాష్ట్రకూటులకు వీరు సామంతులు. గుత్తి వరకు వీరి రాజ్యం వ్యాపించి ఉందని తెలుస్తోంది.

title: వాడ్రేవు వీరలక్ష్మీదేవి

text:
వాడ్రేవు వీరలక్ష్మీదేవి ప్రముఖ తెలుగు కవయిత్రి, రచయిత్రి మరియు కాలమిస్టు. ఆమె కనేక పత్రికలలో కథలు వ్రాస్తూంటారు.
వాడ్రేవు వీరలక్ష్మిదేవి విశాఖపట్టణం జిల్లా కొయూరు మండలంలో ఉన్న తోటలూరు అనే చిన్న గిరిజన గ్రామంలో 1954న జన్మించింది. ఆమె పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్ చదివారు. ఆ ప్రాంతంలో మొదటి తెలుగు లెక్చరర్ మరియు మొదటి మహిళా రచయిత. రోడ్డూ, కరెంటూ, హైస్కూలూ, కాలేజీ, రేడియో, వార్తాపత్రికా లేని ప్రాంతంనుంచి ఆమె విద్యావంతురాలిగా, భావుకురాలిగా, జీవితదార్శనికురాలిగా మారడానికి ఎంతో కృషిచేసారు. ఆడపిల్లని చదివించడం ఆ రోజుల్లో కష్టం మాత్రమే కాదు, అసాధ్యం కూడా. కాని వారి నాన్నగారు ఆమెని చదివించినందుకు ఆమె మా నాన్నగారినీ, మా కుటుంబాన్నీ కష్టసమయంలో రెండు చేతులా ఆదుకుంది. ముగ్గురు తమ్ముళ్ళనీ, నలుగురు చెళ్ళెళ్ళనీ చదివించి వాళ్ళకొక జీవితాన్ని సమకూర్చింది. ఆమె సాహిత్యజీవితం అంతా ఒక ఎత్తూ, ఈ కృషి ఒక్కటీ ఒక ఎత్తు. ఆమె గొప్ప ఉపాధ్యాయురాలు. ఆమె తరగతిగదిలోనూ, బయటకూడా కనీసం రెండుతరాల్ని ప్రభావితం చేసింది. మల్లంపల్లి శరభయ్యగారూ, భమిడిపాటి జగన్నాథరావుగారూ వంటి మహనీయులు ముందు ఆమెకు గురువులు.


query: సాధనా సర్గం ఎక్కడ జన్మించింది?

title: సాధనా సర్గం

text: సాధన సర్గం పుట్టుకతో మహారాష్ట్రియన్. ఆమె చిన్నతనం లోనే, తన తల్లి నీలతి ఘనేకర్ వద్ద తరువాత పండిట్ జస్రాజ్ వద్ద భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతములో శిక్షణ పొందింది. ఆమె తల్లి ఆమెను అనిల్ మొహిలే అనే సంగీత దర్శకునికి పరిచయం చేసింది, అది తరువాత తను పిల్లల బృందంతో చేరటానికి దారితీసింది. 1982లో ఆమె విధాత చిత్రానికి మొదటి సారి ఒంటరిగా పాడింది.

title: ఇందిరా గాంధీ

text: సాంప్రదాయాలకు వ్యతిరేకి. కార్యసాధనే ముఖ్యంగా భావించేవాడు. సాధనా పద్ధతి ఎటువంటిదైనా లెక్కచేసేవాడు కాదు. యువజన కాంగ్రెస్ నుస్థాపించి తమ దద్దతును ఇందిరకు ప్రకటించాడు. అవసరమైన సమయంలో తనకు సహకరించిన యువజన కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలకు తన కృతజ్ఞతలను, ధన్యవాదాలను తెలియజేసింది ఇందిర.

title: సాధనా శూరులు

text: అలాగే మరొక వ్వక్తి రొమ్ము మీద ఒక ప్రత్యేక మైన ఆకును అతికించి ఆ ఆకును గురి చూసి కొట్ట వలసిందిగా ఒక తుపాకిని ప్రేక్షకులలో ఎవరు ముందుకు వస్తే వారికిచ్చి రొమ్ము మీద ఆకును గురు పెట్టి కొట్ట మంటారు. అలా గురిచూచి ఎవరైనా కొట్టి నట్లైతే ఆ గుండు రొమ్ములోపలి భాగానికి పోక ఆ ఆకును కొట్టుకుని అక్కడే పడి పోతుంది. ఆ ప్రదేశంలో ఏ విధమైన గాయమూ మనకు కనిపించదు. ఇది కని కట్టో లేక ఆకు పసరు ప్రభావమో లేక ఇంద్ర జాలమో మనకు తెలియదు గానీ వారు ఇలాంటి ప్రదర్శనలో నిజంగా సాధనాశూరులే. ఈ సాధనా శూరులు ప్రస్తుతం కరీంనగర్ జిల్లాలోని హుజూరా బాద్ తాలూకా వల్లభా పురంలో వున్నారు. ఈ ప్రదర్శన ద్వారా వీరు జానపదులను దిగ్భ్రాంతులను చేస్తారు.

title: పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు

text: సాధనా సంపత్తి.. పుట్టపర్తి సాహితీ సుధ

title: సాధనా సర్గం

text: 2007 - కిరీదం లోని "అక్కం పక్కం"కు ఫిలిం ఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని అవార్డు (తమిళము) 2007 - మున్న లోని "మానస"కు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని అవార్డు (తెలుగు)

title: అష్టాంగాలు

text: పతంజలి యోగసూత్రాల్లోని అష్టాంగాలు సాధనా మార్గాలు.

title: సాధనా సర్గం

text: 2002 - అళగిలోని పట్టు సొల్లి</i>కి ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును పొందింది (ఆమె దక్షిణాది పాటకు గాను, ప్రతిష్ఠాకరమైన ఈ అవార్డును గెలుచుకొన్న ఏకైక ఉత్తరాది గాయని) [4]

title: సాధనా సర్గం

text: భక్తి సంగీతానికి సర్గం చేసిన కృషిని ఉషా మంగేష్కర్ వంటి అనేకమంది ఉన్నత శ్రేణి గాయకులు చాలా మెచ్చుకున్నారు. ఈవిధమైన సంగీతాన్ని సజీవంగా ఉంచటంలో పండిట్ జస్రాజ్ మరియు జగ్జీత్ సింగ్ లతో పాటు సాధనా సర్గం కూడా ఒక ప్రముఖమైన వ్యక్తి.

title: సాధనా సర్గం

text: వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:మరాఠీ ప్రజలు వర్గం:బాలీవుడ్ నేపథ్య గాయకులు వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు వర్గం:హిందూస్థానీ గాయనీగాయకులు వర్గం:భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం వర్గం:భారత చలన చిత్ర గాయనీగాయకులు వర్గం:కోలీవుడ్ నేపథ్య గాయకులు వర్గం:మేవటి ఘరానా వర్గం:1974 జననాలు వర్గం:భారతీయ గాయకులు

title: సాధనా సర్గం

text: తమిళ మరియు తెలుగు సినీ పరిశ్రమలో గట్టి పట్టుతో ప్రస్తుతము సాధన సర్గం, దక్షిణ భారత నేపథ్య గాయకుల పరిశ్రమని శాసిస్తోంది, మలయాళం మరియు కన్నడ పరిశ్రమలను కూడా ఏలటం ప్రారంభించింది.

title: సాధనా సర్గం

text: 2003 - కుచ్ నా కహో లోని "కుఛ్ నా కహొ"కు జీ సినీ ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుల అవార్డు - మహిళ

title: సాధనా సర్గం

text: 2006లో, దీనానాధ్ మంగేష్కర్ యొక్క శత జయంతి ఉత్సవాలలో జరిగిన శాస్త్రీయ సంగీత కచేరిలోని గాయకులలో సర్గం ఒకరు, మరియు హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఆమె ప్రదర్శనలకు హృదయనాథ్ మంగేష్కర్ చే ప్రశంసలు అందుకొంది.

title: సాధనా సర్గం

text: సాధన సర్గం తమిళనాడు చిత్రాలలో బాగా ఆదరించబడింది . ఆమె తమిళ సంగీత రంగంలో అసలు తీరిక లేకుండా ఉంది. గొప్ప సంగీత దర్శకుడైన విద్యాసాగర్, సంగీత దర్శకత్వం వహించిన చిత్రం కోయంబత్తూరు మాప్పిల్లై ద్వారా మొదటిసారిగా ఆమె పరిచయం చేయబడింది. బాలీవుడ్ గాయకులు (పురుషులు/స్త్రీలు) అందరిలోకి సర్గం తమిళంలో చాలా ఎక్కువ పాటలు పాడింది. ఆగష్టు 2008 నాటికి సర్గం పాడిన పాటలు 132 అని గణించారు.[2]

title: సాధనా సర్గం

text: సాధనా సర్గం (Marathi: साधना सरगम;Marathi: साधना घाणेकर వలె జన్మించిన) ఒక ప్రసిద్ధ భారతీయ నేపథ్య గాయని. ఆమె ప్రతిష్ఠాత్మకమైన జాతీయ ఫిలిం అవార్డు మరియు ఫిలింఫేర్ అవార్డుల గ్రహీత.

title: సాధనా సర్గం

text: "నన్ను ప్రతి మలుపులో ఆశ్చర్యానికి గురిచేసిన, కొంతమంది గాయనీమణులలో ఆమె ఒకరు" అని రెహమాన్ చెప్పాడు. "చాలామంది గాయకులు నేను చెప్పిన దానిని పొల్లుపోకుండా ఆచరిస్తారు. కానీ, ఈమె సూచనల పరిధి దాటి కొంత ముందుకు వెళ్ళేది. ఆమె ప్రతి పాటనూ కష్టపడకుండా మరోచోటికి తీసికోనిపోగలదు మరియు ఆమె ఇందులో చాలా నిష్ణాతురాలు, నేను ఆమెతో పనిచేసిన ప్రతిసారీ ఆశ్చర్యపోయేవాడిని."[3]

title: సాధనా సర్గం

text: ఆమె తన్కర్ బచన్ యొక్క శాస్త్రీయ సంప్రదాయానికి సంబంధించిన చిత్రం అళగి లోని "పట్టు సొల్లి" అను పాటకు ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జాతీయ ఫిలిం అవార్డును గెలుచుకొంది; "తనకు ఇలాంటి అద్భుతమైన పాటను ఇచ్చి, తనకు జాతీయ పురస్కార అర్హతను కల్పించిన" సంగీత విద్వాంసుడు ఇళయరాజాను ఆమె కొనియాడింది.

title: సాధనా సర్గం

text: గాయనిగా ఆమె తొలి రోజులలో, పై స్థాయిలో ఆమె స్వరం లతా మంగేష్కర్ వలె, క్రింది స్థాయిలో ఆమె స్వరం ఆషా భోస్లె వలె ఉండేది. ఏమైనప్పటికీ సమయం గడిచే కొద్దీ సర్గం తన స్వంత, ప్రత్యేకమైన స్వరాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుంది.

title: సాధనా సర్గం

text: 2005 - మరాఠీ చిత్రం సరివార్ సారి లోని "సాన్ఝ్ ఝాలి తారి" పాటకి మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ఉత్తమ నేపథ్య గాయని అవార్డు 2002 - మరాఠీ చిత్రం ఆధార్</i>కి మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ఉత్తమ నేపథ్య గాయని అవార్డు

title: భర్త పట్ల క్రౌర్యం

text: ఢిల్లీలో స్త్రీల తరపున వ్యాజ్యాలనే ఎక్కువగా స్వీకరించే సాధనా రామచంద్రన్ ఒక మహిళా న్యాయవాది యొక్క స్పందన -

title: సాధనా సర్గం

text: ఆమె తమిళంలోనే 150కి పైగా పాటలు పాడింది, అందులో అనేక గొప్ప పాటలు ఉన్నాయి. ఇటీవలి ఆమె పాటలలో ఒకటైన, సవారీ అనే కన్నడ చిత్రంలోని "మరలి మరేయాగి" అను పాటకు గాను, ఆమె 2009లో ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ కన్నడ నేపథ్య గాయని అవార్డును అందుకొంది. తమిళంలోని ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఆమె పాటలలో, అలిపయుతేయ్ లోని "స్నేహితనే", దశావతారం లోని "ముకుందా ముకుందా", కండుకొండైన్ కండుకొండైన్ లోని "కొంజుం మైనక్కలే" మరియు తెనాలి నుండి "సవాసమే" వంటివి ఉన్నాయి. కుసేలన్ లోని "ఓం జారారే"ని దలేర్ మెహంది మరియు K. S. చిత్రలతో కలసి ఆమె పాడింది. కాజోల్-సరోజ్ సంగీత దర్శకత్వంలో ఆమె హిందీ మరియు ఒరియాలో చాలా పాటలు పడింది. హిందీ చిత్రం జోదా అక్బర్ యొక్క తమిళ సంస్కరణ "మానన్ మోహనా"లో కూడా ఆమె పడింది. ఇటీవలి తమిళ పాటలలో విద్యాసాగర్ సంగీతం కూర్చిన జేయం కొండాన్ లోని "సుత్రి వరుం భూమి" మరియు బాణ కాతడి లోని "ఎన్ నెంజిల్" వంటివి గుర్తుంచుకోదగ్గవి. ఇటివల ఇళయరాజా-సంగీతం సమకూర్చిన తమిళ చిత్రం నాన్ కడవుల్ లోని ఒక పాట "అమ్మ ఉన్ పిల్లై"ను ఆమె పాడబోతోంది. మరాఠీలో ప్రజాదరణ పొందిన ఆమె ట్రాకులలో, సరివార్ సారి లోని "ఒంజలిట్ మజహ్య" మరియు "సాన్ఝ ఝాలి తారి", ఆయిశాప్పత్ లోని "దిస్ చార్ ఝాలే మానన్" మరియు "దగ్ దటున్ ఏతత్", సఖి లోని "పహిలే పూల్", "ఝాలి పునహ ప్రవహి" మరియు "ఏ సాద్ జివ్నచి" వంటివి ఉన్నాయి. ఆమె ఇటీవలి మరాఠీ ఆల్బం తు సుఖ్కర్త.. తు దుఖ్రయ 3 సెప్టెంబర్ 2010న రవీంద్ర నాట్య మందిర్, ముంబైలో జరిగిన శ్రీ గణేష్ చతుర్థి ఉత్సవాల సందర్భంగా పండిట్ హృదయనాథ్ మంగేష్కర్ చే విడుదల చేయబడింది. ఆ పాటలకు అమోల్ బావ్డేకర్ సంగీతం సమకూర్చాడు మరియు మహేష్ ఘట్ పాండే సాహిత్యాన్ని వ్రాసాడు.

title: సాధనా సర్గం

text: 2002 - సాథియా లోని"చుప్కే సే"కు స్టార్ స్క్రీన్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుల అవార్డు - మహిళ

title: సాధనా సర్గం

text: 2005 - మరాఠీ చిత్రం సరివార్ సారి లోని "ఒంజలిట్ మఝ్యా"కు జీ మరాఠీ వారి ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం 2006 - మరాఠీ చిత్రం అయైశప్పత్ లోని "డిస్ చార్ ఝాలే మనన్"కు జీ మరాఠీ వారి ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం 2007 - మరాఠీ చిత్రం సఖి లోని "ఏ సాద్ జివ్నచి"కు జీ మరాఠీ వారి ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం

title: సాధనా సర్గం

text: "ఇది బాగా విడుదలకాని నా యొక్క కొన్ని స్వరకల్పనలలో ఒకటి" అని రెహమాన్ చెప్పాడు. "ఈ పాటలను చిత్రంలో బాగా ఉపయోగించుకున్నారు. కానీ, గమనించదగ్గ సంఖ్యలో శ్రోతలను ఆకర్షించ లేకపోయాయి." ఆ పాటలను పాడిన వారిలో సుఖ్విందర్ సింగ్ (ఇతను రెండు పాటలకు రచన కూడా చేసాడు) మరియు సాధనా సర్గం ఉన్నారు.

title: సాధనా సర్గం

text: "జెటుక జెటుక" లాంటి అనేక అస్సామీ పాటలను కూడా ఆమె పాడింది.

title: సాధనా సర్గం

text: సాధనా సర్గం హిందీ పాటలు పాడటంతో పాటు, తమిళ పాటల ద్వారా కూడా ప్రజాదరణ పొందింది. విమర్శకులచే బాగా ప్రసంశలు పొందిన ఆమె పాటలు A. R. రెహమాన్ చే సంగీతం కూర్చబడిన వాటర్ చిత్రంలోనివి, అందులో ఆమె "ఆయో రే సఖీ", "పియ హొ" మరియు "నైనా నీర్" అనే మూడు పాటలు పాడింది. హిందీలో గుర్తించుకోదగిన ఆమె ఇతర పాటలలో అతనే సంగీతం కూర్చిన స్వదేస్ లోని "ఆహిస్తా ఆహిస్తా", సాథియా లోని "చుప్కే సే" మరియు "నైనా మిలికే", సప్నే లోని "చందా రే", లగాన్ లోని "ఓ పాలన్ హరే", డోలి సజా కే రఖనా లోని "ఝులా బహాన్ కా", మరియు 1947: ఎర్త్ లోని "బన్నో రాణి" వంటివి ఉన్నాయి. ఒకదానికి ఒకటి సంబంధము లేని ప్రాచుర్యం పొందిన ఆమె ఇతర హిందీ పాటలలో, కళాకార్ లోని "నీలే నీలే అంబర్ పర్", జుర్మ్ లోని "జబ్ కోయి బాత్ బిగడ్ జాయే", జో జీతా వహి సికందర్ లోని "పెహల నషా", మొహ్ర లోని "న కజ్రే కి ఢర్," దిల్ కా క్యా కసూర్ లోని "ఆషికి మే", ఫిర్ తేరి కహాని యాద్ ఆయీ లోని "తేరే డర్ పే సనమ్", మక్బూల్ లోని "ఝినిమిని" మరియు ఖూన్! హొ గయా నా... లోని "ఆవో నా" వంటివి ఉన్నాయి.

title: సాధనా సర్గం

text: సాధన సర్గం గుజరాతి భాషలో చాలా పాటలు పాడింది. ఇటీవల, ఆమె శైలేష్-ఉత్పల్ సంగీతం సమకూర్చిన చిత్రం సచ్చా షంన సాజన్ నా</i>లో నాలుగు పాటలు పాడింది.

title: సాధనా సర్గం

text: మే 2007లో USA, ప్రయాణంలో భాగంగా ఇచ్చిన ముఖాముఖీలో, భారతదేశపు సగీత పరిశ్రమలో అత్యంత గొప్ప సంగీత దర్శకుడు A. R. రెహమాన్ మాట్లాడుతూ, తను కూర్చిన పాటలలో తాను ఆశించిన దానికన్నా ఎక్కువగా ఫలితాన్ని ఇచ్చిన ఏకైక భారతీయ గాయనిగా పేర్కొంటూ, సాధనా సర్గాన్ని అభినందించాడు[3].

title: సాధనా శూరులు

text: పద్మ శాలీలను మాత్రమే అర్చించే వారిని సాధనా శూరులు అని పిలుస్తూ వుంటారు. వీరి ప్రదర్శనాలను అందరికీ ప్రదర్శిస్తారు. ఒక గ్రామం నుంచి మరో గ్రామానికి సంచారం చేస్తూ ప్రతి గ్రామం లోని పద్మశాలీల అనుమతితో వీరు ప్రదర్శనలు ప్రారంభిస్తారు. వీరి ప్రదర్శన ఇంద్ర జాలానికి సంబంధించింది. వీరి ప్రదర్శనం పగటి వేళే జరుగుతుంది. దీనిని పగటి వేషంగా భావించ వచ్చు. వీరి ప్రదర్శన కాలం మూడు గంటల వరకూ వుంటుంది. వీరి ప్రదర్శన రంగస్థలం గ్రామ కూడలిలో వున్న విశాల స్థలంలో జరుగుతుంది. వీరి కళారూపాల సాధనకు నిష్ట అవసరమంటారు. వీరి పనులు కనికట్టు గారడీగా వుంటాయి. ఉదాహరణకు వీరి ప్రదర్శనలో ఇరువురు వ్యక్తులు రెండు రేకు పళ్ళెములు తీసుకుని చేతులకు ఎదో ఆకు పసరు పూసుకుని దూరంగా నిలబడతారు. వారు చేతులకు పూసుకున్న పసరు ప్రభావం వల్ల వారి హస్తాల్లో వున్న పళ్ళెములు ఒక్కసారి పైకి ఎగిరి రెండు పళ్ళెములూ కొట్టుకుని మరల యథాస్థానాన్ని చేరుకుంటాయి.

title: సాధనా సర్గం

text: సర్గం సినిమాలలో అనేక భారతీయ భాషా చిత్రాలలో, దూరదర్శన్ ధారావాహికలలో మరియు సంగీత ఆల్బములలో పాడింది. ఆమె 90వ దశకంలో హిందీ పాటలతోనూ మరియు ఇటీవల దక్షిణ భారత పాటలతోనూ ప్రాచుర్యం పొందింది. ఆమె 24 కంటే ఎక్కువ ప్రాంతీయ భాషలలో పాడిన ఏకైక భారతీయ నేపథ్య గాయని. దక్షిణ భారతీయ పాటకి జాతీయ అవార్డు పొందిన ఏకైక ఉత్తర భారతీయురాలిగా రికార్డును కూడా కలిగి ఉంది. ఆమె శిక్షణ పొందిన హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతగాయని కూడా. సులువుగా ఆమె దక్షిణ భారత కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతము లోనికి సాహసంతో అడుగిడింది.

title: సాధనా సర్గం

text: మే 2007 న్యూయార్క్ కచేరి తర్వాత A.R. రెహమాన్ ఇచ్చిన ముఖాముఖీలోని కొంత భాగం క్రింద ఇవ్వబడింది.


query: తెప్పలవలస గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?

title: తెప్పలవలస

text: తెప్పలవలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, రణస్థలం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రణస్థలం నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన శ్రీకాకుళం నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 486 ఇళ్లతో, 1835 జనాభాతో 473 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 919, ఆడవారి సంఖ్య 916. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 955 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581670[1].పిన్ కోడ్: 532407.

title: తెప్పలవలస

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

title: మోల్

text: ఆమ్లజని మోలార్ భారం ఎంత? ఇక్కడ కొంచెం జాగ్రత్తగా ఉండాలి. మనం పీల్చే గాలిలో ఉన్న ఆమ్లజని అణువు (atom) రూపంలో ఉండదు; బణువు (molecule) రూపంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ బణువు అంటే రెండు ఆమ్లజని అణువుల జంట, అనగా O. ఒకొక్క అణువు మోలార్ భారం 16 కనుక ఆమ్లజని బణువు మోలార్ భారం 32 అవుతుంది. కనుక 32 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 బణువులు ఉంటాయి లేదా 16 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 అణువులు ఉంటాయి. ఈ తేడాని గమనించి తీరాలి.

title: తెప్పలవలస

text: సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.

title: గోల్డ్ ఫిష్

text: కార్ప్ చేపలకు వలె, గోల్డ్ ఫిష్ అధిక మొత్తంలో వ్యర్ధాలను, మలం ద్వారా మరియు మొప్పలు (చేపల శ్వాసేంద్రియాలు) ద్వారా ఉత్పన్నం చేసి, హానికర రసాయనాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఇట్టి వ్యర్ధాలు పేరుకొనుట చేత విష పూరిత మగు స్థాయికి అతి తక్కువ వ్యవధిలో చేరుకొనుట వలన, గోల్డ్ ఫిష్ యొక్క మృతికి కారణమవుతాయి. కామన్ మరియు కామెట్ రకాలకి, ప్రతి గోల్డ్ ఫిష్‌కి నీరు ఉండవలెను. ఫాన్సీ గోల్డ్ ఫిష్ (చిన్నవిగా ఉన్నట్టి) ఒక్కోదానికి నీరు ఉండాలి. నీటి ఉపరితలం యొక్క విస్తీర్ణత ఎంత ఆక్సిజెన్ నీటిలో వ్యాపించియున్నదో మరియు ఎంత కరిగియున్నదో నిర్ధారిస్తుంది. ఒక సామాన్య సూత్రంలో చురుకైన గాలి నింపు ప్రక్రియ కొరకు నీటి గొట్టం, వడకట్టు యంత్రం, లేక కారింజాలను ఉపయోగించుట చేత కనిష్ఠ ఉపరితల విస్తీర్ణతని తగ్గించవచ్చు.

title: తెప్పలవలస

text: బావులు/బోరు బావులు: 57 హెక్టార్లు చెరువులు: 6 హెక్టార్లు

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: తెప్పలవలస

text: వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 55 హెక్టార్లు వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 148 హెక్టార్లు బంజరు భూమి: 122 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 144 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 351 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 64 హెక్టార్లు

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: తెప్పలవలస

text: పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: తెప్పలవలస

text: గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: బాలురపై లైంగిక వేధింపులు

text: వేధింపులు జరిగిన సమయానికి పిల్లవాడి వయసు ఎంత? వేధించిన వారు బాధితులకి ఎంత సమీపులు అన్న వాటిని బట్టి అసలు బాధితుడు ఈ వేధింపులని జ్ఞాపకం పెట్టుకొనగలడా? అన్నవి మరి కొన్ని ప్రశ్నలు. మరీ చిన్న వయసు అయినా మరీ సమీపులు అయినా నిజమైన ప్రేమాభిమానాలకి వేధింపులకి మధ్య ఉన్న సన్నని గీతని గుర్తించటం కూడా మగపిల్లలకి కష్టతరమే అవుతుంది.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: తెప్పలవలస

text: సమీప బాలబడి రణస్థలంలో ఉంది.

title: తెప్పలవలస

text: తెప్పలవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

title: తెప్పలవలస

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 8 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

title: తెప్పలవలస

text: తెప్పలవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: తెప్పలవలస

text: గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.

title: తెప్పలవలస

text: సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రణస్థలంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చిలకపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ శ్రీకాకుళంలో ఉన్నాయి.

title: వసుంధర (రచయిత)

text: ఇక పెద్దలకోసం వారు వ్రాసిన కథలను, నవలలను ప్రచురించని పత్రికలు తెలుగులో దాదాపుగా లేవనే చెప్పవచ్చు. ఈ కథలు ఇంకో వెయ్యిదాకా ఉంటాయి. వాటిలో "ఒక్క అపనలోనే రెండొందలుంటాయి." (అపన: అపరాధపరిశోధన అనే పేరుగల పత్రిక) ఈ కథల్లోనుంచి ఎంపిక చేసిన కొన్ని కథలు రెండు సంపుటాలుగా వచ్చాయి: రసికరాజతగువారముకామా?, చిరునవ్వు వెల ఎంత? (హాస్యకథల సంపుటి) వీటిలోని కొన్ని కథలు చదివితే 'ఇలాంటి విశేషాలు అందరి జీవితాల్లోనూ ఉంటాయి. వాటిని కథలుగా మలచగల దృష్టి ఉండాలేగానీ ఎవరైనా కథలు రాయొచ్చు' అనే ధైర్యమొస్తుంది. (నిజంగా వీరు చాలామందిని కథలు వ్రాయమని ప్రోత్సహించారు, కొందరిని వేధించారు కూడా: తీరుబాటు అనే కథలో ఆ విషయం వివరిస్తారు. కానీ అధిక శాతం కథలు పాఠకులను అబ్బురపరుస్తాయి.

title: తెప్పలవలస

text: తెప్పలవలసలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.

title: తెప్పలవలస

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: కృష్ణసంతానం

title: స్విట్జర్లాండ్

text: వాటి జనాభా వ్యత్యాసం 15,000 (అప్పెంజెల్ ఇన్నర్‌హోడెన్) మరియు 1,253,500 (జ్యూరిక్), మరియు వాటి విస్తీర్ణత 37km² (బేసెల్-స్తాడ్) మరియు 7,105km² (గ్రాబన్డెన్). ఖండాల్లో మొత్తం 2,889 స్విట్జర్లాండ్ పురపాలక సంఘాలు ఉన్నాయి. స్విట్జర్లాండ్ లోపల రెండు ఎన్‌క్లేవ్‌లు ఉన్నాయి: జర్మనీకి చెందిన బసింజేన్ మరియు ఇటలీకి చెందిన క్యాంపియోన్ ది ఇటాలియా

title: తెప్పలవలస

text: గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.

title: తెప్పలవలస

text: బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.


query: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన చివరి చిత్రం ఏది?

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కృష్ణాజిల్లా వెంకట రాఘవాపురం గ్రామంలో అక్కినేని వెంకటరత్నం, పున్నమ్మ దంపతులకు 1923 సెప్టెంబర్ 20 లో జన్మించారు. చిన్నప్పటి నుండి నాటకాల మీద వున్న ఆసక్తి తోనే 1941 లో పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన ధర్మపత్ని చిత్రం ద్వారా బాల నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఆ తర్వాత 1944 లో ఘంటసాల బలరామయ్య తెరకెక్కించిన “సీతారామ జననం” సినిమాలో పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించారు. నటుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న అక్కినేని 1949 లో అన్నపూర్ణని వివాహమాడారు. ఆయనకు ఇద్దరు కొడుకులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు. అక్కినేని వెంకట్, నాగార్జున, సత్యవతి, నాగ సుశీల, సరోజా. ANR ఇప్పటి వరకు తెలుగు, తమిళ, హిందీ భాషల్లో కలిపి నటించిన సినిమాలు 256, ఆయన నటించిన ఆఖరి సినిమా “మనం”. పలురకాల సాంఘిక, పౌరాణిక, జానపద సినిమాల్లో నటించి ప్రేక్షకులను మెప్పించారు. నటసామ్రాట్ బిరుదాంకితుడుగా నటనా ప్రస్థానంలో ఎన్నో పాత్రల్లో నటించి మరెన్నో మరపురాని చిత్రాల్లో తనకు మాత్రమే సాధ్యమయ్యే నటనతో అభిమానులను ఆకట్టుకున్నారు. 1953 లో దేవదాసు చిత్రంతో ప్రేమికుడిగా తన నటనకు గాను విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. నటసామ్రాట్ అక్కినేని ప్రస్థానం అద్భుతం. 1966 లో విడుదలైన నవరాత్రి సినిమాలో 9 పాత్రల్లో నటించిన ఘనత అక్కినేని కే దక్కింది. 1975 లో భార్య అన్నపూర్ణ పేరు మీద అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ స్థాపించిన అక్కినేని అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో మొదటి సినిమా కళ్యాణి. అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో వచ్చిన మొదటి బ్లాక్ బస్టర్ మూవీ ప్రేమాభిషేకం. 1981 లో వచ్చిన ఈ సినిమా ఓ సంచలనం సృష్టించింది. అక్కినేని నటించిన తొలి స్వర్ణోత్సవ చిత్రం 1971 లో వచ్చిన దసరాబుల్లోడు. తెలుగులో తొలి ద్విపాత్రాభినయం చేసిన నటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు. చిత్ర పరిశ్రమని హైదరాబాదుకు రావడానికి ఎంతో కృషి చేశారు. పర భాషా చిత్ర పరిశ్రమ నుండి తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమని వేరు చేసి మన పరిశ్రమ ఔన్నత్యాన్ని దేశ విదేశాలకు చాటిన మహా నటుడు, నిర్మాత, అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ అధినేత. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ ని స్థాపించి యువ సామ్రాట్, నవ యువ సామ్రాట్ ఇలా తన వారసులను అందించిన మహా వృక్షం. కళాప్రపూర్ణ గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్న అక్కినేని 1968 లో పద్మశ్రీ అవార్డు, 1988 లో పద్మభూషణ్, 1989 లో రఘుపతి వెంకయ్య, 1990 లో దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే, 1996 లో NTR National అవార్డులు అందుకున్నారు. 2011 లో పద్మవిభూషణ్ అందుకున్న ఏకైక వ్యక్తి, నటుడు. భారతీయ సినీ రంగంలో అక్కినేని చేసిన అత్యుత్తమ సేవలకు గాను గౌరవ పద్మవిభూషణ్ అవార్డును అందుకున్న తొలి తెలుగు నటుడు. అక్కినేనిని జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సత్కరించిన Telugu Association of North America.

title: ధర్మపత్ని (1941 సినిమా)

text: మొదట సంభాషణల రచయితగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఎంపికయ్యారు. కానీ ఆయన సంభాషణలు మరీ గ్రాంధికంగా ఉండటంతో శరత్‌చంద్ర ఛటర్జీ నవలల్ని తెలుగులో అనువదించిన చక్రపాణిని మాటల రచయితగా పరిచయం చేశారు. అదివరకు హిందీ, మరాఠీ సినిమాలకు పనిచేసిన అన్నాసాహెబ్ మైంకర్ సంగీతం సమకూర్చిన ఏకైక తెలుగు సినిమా ఇదే. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన తొలి సినిమా ఇదే. ఓ చిన్న పాత్రలో బాలనటుడిగా ఆయన కనిపించాడు.

title: బుద్ధిమంతుడు (సినిమా)

text:
అక్కినేని మరియు బాపు కాంబినేషన్ లో వచ్చిన తొలి చిత్రం. అక్కినేని ద్విపాత్రాభినయం ఆస్తికునిగా (భక్తునిగా) మరియు నాస్తికునిగా చిత్ర ఆకర్షణ. పౌరాణిక పాత్ర శ్రీ కృష్ణుడు భక్తునితో మాట్లాడటం, కనపడటం ఈ చిత్రంతోనే ప్రారంభమైంది. తర్వాత బాపు చిత్రం ముత్యాలముగ్గు లో ఇదే పంథా నడుస్తుంది. (దాసరి దేవుడే దిగివస్తే, రాజాచంద్ర మా ఊళ్ళో మహాశివుడు దీనికి కొనసాగింపు)
మాధవాచార్యులు శ్రీకృష్ణాలయ అర్చకుడు. ఆయనకు శ్రీకృష్ణుడు సాక్షాత్కరిస్తూ ఉంటాడు. భార్య మరణించింది. తల్లి, పదేళ్ల కుమారుడు, తమ్ముడు గోపలాచార్యులుతో కలిసి నివసిస్తూ ఉంటాడు. తమ్ముడు గోపాలుడు నాస్తికుడు, చెడు సావాసాలు, చెడు అలవాట్ల బారిన పడతాడు. తమ్ముడు దారి తప్పి తిరుగుతున్నాడని అన్న గారి బాధ. తన వేదనని శ్రీకృష్ణుడికి నివేదించుకుంటాడు. శ్రీకృష్ణుడు నవ్వి ఊరుకుంటాడు. ఆ గుడి ధర్మకర్త అన్న శేషాద్రి. చెల్లెలి గారి పొలాలను, గుడి మాన్యాన్ని సాగు చేసి దిగుబడి బాగున్నా, దిగుబడి లేదంటూ వాటి మీద వచ్చే ఆదాయాన్ని, బడి గ్రాంట్ ని దిగమింగుతూ ఉంటాడు. మాధవకు శేషాద్రి దేవ సమానుడు. శేషాద్రి పనులు గోపికి నచ్చవు. బడి పంతులుకు జీతం ఇవ్వలేదని శేషాద్రి పంటతో వెళ్తున్న బండిని ఆపి, ధాన్యం బస్తాను దింపిస్తాడు. అన్న గారికి ఫిర్యాదు చేస్తాడు శేషాద్రి. గోపీకి ఫార్మసీ చదివించి ఉద్యోగం చూపిస్తానంటాడు. గోపీ అన్నగారితో తగువులాడి వేరు పడతాడు. గోపి, శేషాద్రి చెల్లెలు కూతురు రాధప్రేమించుకుంటారు. మేనకోడలిని తన కుమారుడుకిచ్చి పెళ్లిచేసి ఆ ఆస్తినంతా తన పరం చేసుకోవాలని శేషాద్రి కోరిక. శేషాద్రి కొడుకు బడిపంతులు కూతురుని లోబరచుకుంటాడు. ప్రేమలో పడ్డ తర్వాత గోపి వ్యసనాలకు దూరం గా ఉంటాడు కానీ శేషాద్రి ని ఎదిరిస్తూ ఉంటాడు. స్నేహితుల ప్రోద్బలం మీద తోటలో పార్టీకి వెళ్లి తాగి పడిపోతాడు గోపి. శేషాద్రి దాన్ని రాధకు చూపి ప్రేమికులను విడదీస్తాడు. అన్నకి, తమ్ముడికి మధ్య అంతరం పెరుగుతుంది. గుడికి, బడికి రిఫెండ్రం పెడతారు. ప్రచారం మొదలవుతుంది. గాలిగోపురం కలశాన్ని గాలిలో ఎగరేసి దేవుని మహిమ చూపమని మాధవని ఆదేశిస్తాడు. మాధవకి దైవదర్శనం కాదు. దైవం తన మాట వినకపోతే తల శిలకేసి కొట్టుకుంటానని మాధవ తలుపు వేసుకొని కూర్చొంటాడు. అన్న గారి పంతాన్ని విన్న గోపి ఆలయం ఎక్కి కలశాన్ని గాలిలో ఎగర వేస్తాడు. అందరూ జయజయధ్వానాలు చేస్తారు. మాధవుడు లోనుంచి వస్తాడు. దిగుతున్న తమ్ముడు కనబడతాడు. తమ్ముడి మీద కోపగించుకుంటాడు. తమ్ముడు అన్నతో నీ అమాయకత్వాన్ని అడ్డుపెట్టుకొని శేషాద్రి లాంటి దుర్మార్గులు ఆటలాడుతూ ఉంటే దేవుడు ఎందుకు మహిమ చూపాలి అని వాదులాడతాడు. శేషాద్రి దుర్మార్గం అందరికీ తెలుస్తుంది. గోపీ, రాధ లమధ్య అపార్దాలు తొలగి పోతాయి. శేషాద్రిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేయడంతో సినిమా ముగుస్తుంది.
ఈ చిత్రంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ద్విపాత్రాభినయనం చేసారు. మాధవాచార్యులు,గోపాలాచార్యుల పాత్రలను ఆయన పోషించారు. సాక్షి, బంగారుపిచ్చుక చిత్రాలను చూసి చిత్రీకరణ విధానాన్ని మెచ్చుకొని నాగేశ్వరరావు గారే బాపు ముళ్లపూడి కి కాల్షీట్లు ఇచ్చేరని చెప్పుకుంటారు.
అన్ని పాటలకు కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం సమకూర్చారు.
ఒక (?) ఇంగ్లీషు చిత్రం ఆధారంగా ముళ్ళపూడి, బాపులు ఈ చిత్రకథ మూలం తయారుచేసుకున్నారు. సాక్షి చిత్రం చూసి బాపు రమణ పట్ల ఆసక్తితో అక్కినేని ఈ చిత్రంలో నటించారు. గోపాలం పాత్రకు దుస్తులు, జగపతి సంస్థ లో అంతకు ముందు అక్కినేని వాడిన దుస్తుల్ని కొద్ది మార్పులతో ఉపయోగించారు.

title: మాయలోకం

text: మాయలోకం గూడవల్లి రామబ్రహ్మం దర్శకత్వంలో కాంభోజరాజు కథ ఆధారంగా నిర్మించిన 1945 నాటి తెలుగు జానపద చలన చిత్రం. గోవిందరాజుల సుబ్బారావు, కన్నాంబ, సి.ఎస్.ఆర్, శాంతకుమారి, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎస్.వరలక్ష్మి, గిడుగు సీతాపతి, లంక సత్యం, టి.జి.కమలాదేవి మొదలైన భారీ తారాగణంతో ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించారు. సంభాషణలు త్రిపురనేని గోపీచంద్ రాయగా, గాలిపెంచల నరసింహారావు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు. ఇది అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన రెండవ చిత్రం. చిత్రంలోని ఏడుగురు చిన్న రాజకుమారులలో మొదటి వానిగా బాలనటుడు బి.పద్మనాభం నటించారు. వరుస పరాజయాలతో ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్న సారధి పిక్చర్స్‌ను గట్టెక్కించడానికి తనకు స్వతాహాగా సరిపడకున్నా ప్రేక్షకులు మెచ్చే జానపద ఫక్కీలో ఈ సినిమాని తీశాడు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం. భారీ పెట్టుబడితో మంచి నిర్మాణ విలువలతో నిర్మించినా మాయలు, మంత్రాలు, దేవతలు, రాక్షసులతో కూడిన సినిమా తీసినందుకు రామబ్రహ్మం అపరాధ భావనతో సిగ్గుపడ్డాడు. అయితే సినిమా మాత్రం ఆశించిన విధంగా ప్రజాదరణ సాధించి, ఆర్థికంగా ఘనవిజయం చెందింది. అనంతర కాలంలో ఈ చిత్రం శోభన్ బాబు కథానాయకుడుగా కాంభోజ రాజు కథ పేరుతో పునర్నిర్మించారు

title: వి.ఆర్. ప్రతాప్

text: 1997లో వచ్చిన పెళ్ళిపందిరి సినిమాకు సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేసిన ప్రతాప్, 2000లో అక్కినేని నాగార్జున నటించిన నువ్వు వస్తావని చిత్రంతో దర్శకుడిగా మారాడు. నిన్ను చూడాలని సినిమాతో జూ. ఎన్టీయార్ ను హీరోగా పరిచయం చేశాడు. రాజశేఖర్ హీరోగా వచ్చిన కన్నడ రీమేక్ గోరింటాకు చిత్రం ఆయన చివరి చిత్రం. కొద్దిరోజులుగా కాన్సర్ తో బాధపడుతున్న ప్రతాప్ 2011, జూలై 4న తెనాలిలోని ఆయన స్వగృహంలో మరణించాడు.

title: మనం

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారి 90వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా ఈ సినిమా యొక్క తొలి ప్రచార చిత్రం విడుదలయ్యింది. ఆ చిత్రానికి మంచి స్పందన లభించింది. 2013 నవంబరు 23న నాగ చైతన్య పుట్టినరోజు కానుకగా మనం సినిమాలో అతని వేషధారణకు సంబంధించిన రెండు చిత్రాలను విడుదల చేశారు.

title: కె.వి.రెడ్డి

text: దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావులు సినీ నిర్మాణ కంపెనీ ఆరంభించినా, కె.వి.రెడ్డి చేతనే తొలి చిత్రం తీయించాలని అనుకోవడంతో, ఆయన కోసం రెండేళ్లు పైచిలుకు కాలం నిరీక్షంచవలసి వచ్చింది. ఆ చిత్రం అన్నపూర్ణావారి దొంగరాముడు (1955). ఈవాళ ఆ చిత్రం పూనా ఫిల్మ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లోని విద్యార్థులకు బోధనాపాఠం. ఒక దొంగ తన తప్పులు తెలుసుకొని తనను తాను సంస్కరించుకొనే పాత్రలో ఏయన్నార్ చక్కగా నటించాడు. ఈ చిత్రంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు ఆర్.నాగేశ్వరరావుల మధ్య పోరాట సన్నివేశాలను అత్యంత సహజంగా, అద్భుతంగా చిత్రీకరించారు. ఇందులో సావిత్రి పూలమ్మే అమ్మాయిగా నటించగా జమున, అక్కినేని నాగేశ్వరరావుకు చెల్లెలుగా నటించింది. సానుభూతి పరుడైన వైద్యునిగా కొంగర జగ్గయ్య నటించాడు.

title: శాంతకుమారి

text: శాంతకుమారికి మెదటి సాంఘిక చిత్రం ధర్మపత్ని. అందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు విద్యార్థిగా నటించారు. అక్కినేనికి శాంతకుమారికీ మధ్య ఎంతో ఆత్మీయమైన అనుబంధం ఉండేది. అక్కినేనిని ఆమె అప్యాయంగా చిన్న తమ్ముడిని పిలచినట్లు అబ్బి అనే వారు. మాయలోకం సినిమాలో అక్కినేనికి ప్రక్క కథానాయికగా నటించిన శాంతకుమారి, జయభేరి సినిమాలో వదినగా నటించారు, అర్థాంగి సినిమాలోనైతే సవతి తల్లిగా నటించారు. ఎన్.టీ.ఆర్ కు కూడా తల్లా పెళ్ళామా సినిమాలో బామ్మగా నటించారు. తెలుగు సినీ పరిశ్రమలో అగ్రతారలైన ఎన్.టి. రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, తమిళ సినీ ప్రముఖులు శివాజీ గణేశన్, జెమినీ గణేశన్ తదితరులకు చాలా చిత్రాల్లో శాంతకుమారి తల్లిగా నటించారు.

title: రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా

text:
మొఘల్ రాజు అక్బర్ దర్బారులో నర్తకి అనార్కలి అద్భుతంగా నాట్యం చేస్తుంది. ఆశ్చర్య చకితుడైన యువరాజు సలీం ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. అనార్కలి సినిమాకు చాలా కీలకమైన పాట కోసం ఖవ్వాలి బాణిలో ఉత్తరహిందుస్తానీ తరహా కథక్ నాట్యంతో చిత్రీకరించారు. అక్బర్ గా యస్వీ రంగారావు నటించగా యువరాజు సలీంగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు అనార్కలిగా అంజలీదేవి అద్భుతంగా నటించిన ప్రేమ దృశ్యకావ్యంగా ఈ సినిమా నిలిచిపోయింది.మదన మనోహర సుందర నారి
మధుర ధరస్మిత నయనచకోరి
మందగమన జిత రాజమరాళి
నాట్యమయూరి అనార్కలి

title: అంజలీదేవి

text: అనార్కలి (1955) లో అంజలీదేవి నాయికగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు జతన నటించిన సినిమాను నిర్మించింది. ఆ తరువాత భక్త తుకారాం (1973) మరియు చండీప్రియ (1980) నిర్మించింది. చండీప్రియలో జయప్రద నాయికగా శోభన్ బాబు మరియు చిరంజీవి లతో నటించింది. మొత్తం ఈ సంస్థ 27 సినిమాలు నిర్మించింది.

title: అక్కినేని నాగార్జున

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు అక్కినేని నాగార్జున నటించిన చిత్రాలు

title: మనం

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, నాగార్జున, అక్కినేని నాగ చైతన్య కథానాయకులని తెలిసాక కథానాయికల కోసం పరిశీలన మొదలయ్యింది. ఏ మాయ చేశావే, ఆటోనగర్ సూర్య సినిమాల్లో నాగచైతన్యతో కలిసి నటించిన సమంతను ఈ సినిమాలో ఒక కథానాయికగా ఎన్నుకున్నారు. తన గత చిత్రాలకు భిన్నంగా అటు సాంప్రదాయబద్ధంగానూ, ఇటు ఆధునికంగానూ సమంత వేషధారణ ఫొటోల ద్వారా విడుదలయ్యింది. గ్రీకువీరుడు సినిమాలోలా కాకుండా ఈ సినిమాలో నాగార్జున పెద్దమనిషి తరహా వేషధారణలో కనిపించారు. మొదట నాగార్జున సరసన ఇలియానాని నటింపజేయాలనుకున్నా ఇలియానా ఈ సినిమాకు 2 కోట్ల పారితోషికం అడగటంతో "సంతోషం", "నేనున్నాను", "బాస్" వంటి హిట్ చిత్రాల్లో తనతో కలిసి నటించిన శ్రియాను మరో కథానాయికగా ఎన్నుకున్నారు. నాగేశ్వరరావు సరసన ఈ సినిమాలో హిందీ నటి రేఖ నటిస్తోందని, మోహన్ బాబు పెద్దకొడుకు మంచు విష్ణువర్థన్ బాబు ఈ సినిమాలో ప్రతినాయకుడిగా నటిస్తున్నాడని వార్తలొచ్చాయి. అయితే అవి నిజం కావని ఆపై తేలిపోయాయి. అన్నపూర్ణ ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫిలిం అండ్ మీడియా నుంచి ముగ్గురు యువకులు కౌషల్ శర్మ, కృష్ణ యాదవ్, శ్రీకర్ సి.లను పరిచయం చెయ్యబోతున్నట్టు నాగార్జున సెప్టెంబెర్ 2013లో స్పష్టం చేశారు. ఆ తర్వాత నాగార్జున చిన్నకొడుకు అక్కినేని అఖిల్ ఈ సినిమాలో ఓ కీలక అతిథి పాత్ర పోషిస్తున్నాడని, దాని నిడివి మూడు నిమిషాలని వార్తలొచ్చాయి. అయితే ఇది బయట పడటంతో నాగార్జున సినిమా యూనిట్ మీద కోప్పడ్డారని వార్తలొచ్చాయి. అయితే నాగార్జున మాత్రం అఖిల్ మనంలో నటించడం లేదని స్పష్టం చేశారు.

title: గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు

text: మొదటి చిత్రంలో నటించే సమయంలో చిత్రం నిర్మణం పూర్తి అయ్యే వరకు నటుడు నాగయ్య కార్యాలయంలోని ఒక రూములో నివసించిన గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు తరువాత తన మకామును హోటల్ రూముకు మార్చాడు. ఆసమయంలో ట్.ఎన్.టి ఆఫీసు ఎదురుగా ఉన్న హోటల్ రూములో సంగీత దర్శకుడు టి.వి.రాజుతో కలసి ఉన్న ఎన్.టి. రామారావుతో ఏర్పడిన పరిచయం సన్నిహితంగా మారి అది రామారావు స్వంత చిత్రంలో వేషం ఇచ్చే వరకు వెళ్ళింది. ఎన్.టి. రామారవు ఇచ్చిన అవకాశం గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావును చిత్రసీమలో కొనసాగేలా చేసింది. ఆ సమయంలో ఆయనకు ఎన్.టి. రామారావు కుటుంబంతో కూడా సన్నిహిత సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు ఎన్.టి.రామారావుల మధ్య చెలరేగిన వివాదాలు చిలికి చిలికి గాలివానగా మారాయి. గుమ్మడి ఆసమయంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు చిత్రాలలో అధికంగా నటించడం వలన కొన్ని అనుకోని సంఘటనల ఆధారంగా ఎన్.టి.రామారావు అయనను అక్కినేని నాగేశ్వరరావుకు కావలసిన మనిషిగా భావించడంతో గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు ఎన్.టి. రామారావుకు మధ్య దూరం అధికం అయింది. ఈ విషయం గుమ్మడిని మనసును మరింత కలచి వేసింది. ఎన్.టి.రామారావుతో తన సాన్నిహిత్యాన్ని మరచి పోక పోవడమే అందుకు కారణం. గుమ్మడి కుమార్తె వివాహానికి సైతం ఎన్.టి.రామారావు హాజరు కాక పోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియ జేస్తుంది. ఇందుకు తాను ఎంతో బాధ పడినట్లు ఆయన ఇంటర్వ్యూలలో చెప్పారు. కాలగతిలో ఎన్.ట్.రామారావు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ల మధ్య విభేదాలు తొలగి పరస్పరం జరిగినవి తెలుసుకుని జరిగిన దానిలో గుమ్మడి ప్రమేయం ఏమీ లేదని తెలుసుకున్న ఎన్.టి.రామారావు తిరిగి గుమ్మడికి దగ్గర కావడంతో అయన మనసు కుదుట పడింది.

title: నూతన్ ప్రసాద్

text: 1945, డిసెంబర్ 12న కృష్ణా జిల్లా కైకలూరులో జన్మించాడు. హైదరాబాదులో ప్రభుత్వోద్యోగం చేస్తున్న ఆయన 1973 లో తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన అందాల రాముడు చిత్రంతో చిత్రరంగ ప్రవేశము చేశాడు. ఆ తరువాత నీడలేని ఆడది మొదలైన చిత్రాలలో నటించినా, ఈయనకు తొలి గుర్తింపు ముత్యాల ముగ్గు చిత్రంలో రావుగోపాలరావుతో పాటు ప్రతినాయకునిగా నటించడముతో వచ్చింది. ఈ చిత్రము విజయముతో తదుపరి అనేక చిత్రాలలో ప్రతినాయకుని పాత్రలు వచ్చాయి. అవన్నీ ఈయన తనదైన శైలిలో పోషించాడు. ఈయన తనదైన శైలిలో పలికే సంభాషణలతో ప్రతినాయక పాత్రలకు హాస్యవన్నె లద్దారు. అనేక చిత్రాలలో అగ్ర నటులైన నందమూరి తారక రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఘట్టమనేని కృష్ణ, చిరంజీవి సరసన హాస్య, ప్రతినాయక, సహాయ మొదలైన విభిన్న పాత్రలు పోషించాడు. ఒక చిత్రంలో కథానాయకునిగా కూడా నటించాడు.

title: మనం

text: తన తండ్రి, కొడుకుతో కలిసి ఓ మల్టీస్టారర్ సినిమాలో నటించాలనేది అక్కినేని నాగార్జున తన కలల ప్రాజెక్ట్ అని ఎన్నో సార్లు ప్రస్తావించారు. అలా ఇష్క్ సినిమా విజయవంతమయిన తర్వాత నితిన్ ద్వారా ఈ సినిమా దర్శకుడు ఇష్క్ సినిమాని తెరకెక్కించిన విక్రమ్ కుమార్ అని తెలిసింది. చాలా అంచనాల మధ్య మొదలయిన ఈ సినిమా పేరు మనం అని మార్చి 2013లో నిర్థారించారు. ఈ సినిమా లాంచ్ హైదరాబాదులోని అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ ఆఫీసులో 2013 జూన్ 3న లాంఛనంగా జరిగింది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, నాగార్జున, అక్కినేని నాగ చైతన్య, విక్రమ్ కుమార్ తదితరులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గున్నారు. సినిమా చిత్రీకరణలో పాల్గునే ముందు ఆగస్టు 2013లో నాగార్జున, నాగేశ్వరరావు గార్లపై ఫొటోషూట్ జరిపారు. సినిమా తొలి ప్రచార చిత్రం విడుదలయ్యాక మనం సినిమా "బ్యాక్ టు ఫ్యూచర్" అనే ఇంగ్లీష్ సినిమా యొక్క స్పూర్థి అని, ఈ సినిమాలో నాన్ లీనియర్ కథనం వాడుతూ నాగేశ్వరరావు గారు నాగార్జున కొడుకుగా, నాగ చైతన్య మనవడిగా కనిపిస్తారని వార్తలొచ్చాయి. నిజానికి ఇది వారి మధ్య ఉన్న నిజజీవిత సంబంధాలకు పూర్తి భిన్నం.

title: టీ.జి. కమలాదేవి

text: టి.జి.కమలాదేవి (డిసెంబర్ 29, 1930 - ఆగస్టు 16, 2012) (TG Kamala Devi) (ఏ.కమలా చంద్రబాబు)[1] అసలు పేరు తోట గోవిందమ్మ. వివాహం అయ్యాక భర్త పేరు చేరి ఈమె పేరు ఏ.కమలా చంద్రబాబుగా మారింది. ఈమె తెలుగు సినిమా నటి మరియు స్నూకర్ క్రీడాకారిణి. ప్రసిద్ధ నటుడు చిత్తూరు నాగయ్య భార్య జయమ్మకు చెల్లెలు. ఈవిడ స్వస్థలం కార్వేటినగరం. చిత్తూరు నాగయ్య ప్రోత్సాహంతో సినిమా రంగ ప్రవేశం చేసింది. ఈమె నటించిన మొట్ట మొదటి సినిమా చూడామణి. మాయలోకం అనే సినిమా ఈమెకు మంచిపేరు తెచ్చింది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావుతో జోడీగా ముగ్గురు మరాఠీలు సినిమాలో నటించింది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు హీరోగా ఆలపించిన తొలి యుగళ గీతానికి ఈమె హీరోయిన్‌గా నటించింది. పాతాళభైరవి, మల్లీశ్వరి (హీరోయిన్ ఇష్టసఖి జలజ) లాంటి హిట్ సినిమాల్లో నటించింది. ఈమె మల్లీశ్వరిలో కొన్ని పాటలు పాడడంతో పాటు, తరువాతి కాలంలో అనేక మంది నటీమణులకు డబ్బింగ్ చెప్పింది. తెలుగుతో పాటు అనేక తమిళ సినిమాల్లో కూడా ఈమె నటించింది.

title: ఎస్.వరలక్ష్మి

text:
ఈమె 1937 సంవత్సరం జగ్గంపేటలో జన్మించారు. అలనాటి తెలుగు కథానాయిక, సత్యహరిశ్చంద్రలో చంద్రమతిగా, లవకుశలో భూదేవిగా ఆమె పోషించిన పాత్రలు ప్రేక్షకులకు అలరించాయి. తన పాత్రకు తానే పాటలు పాడుకునే ఆమె కంఠస్వరం పాతతరపు ప్రేక్షకులకు సుపరిచితమే. వయ్యారి భామలు వగలమారి భర్తలు, ముద్దుల కృష్ణయ్య తదితర పలు తెలుగు చిత్రాలతో పాటు వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన్, పణమా పాశమా, గుణ వంటి ప్రఖ్యాత తమిళ చిత్రాల్లోనూ ఆమె నటించారు. ప్రముఖ నిర్మాత ఎ.ఎల్. శ్రీనివాసన్‌ను పెళ్లాడారు. వారికి ఒక కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు.
యస్.వరలక్ష్మి గూడవల్లి రామబ్రహ్మం ప్రోత్సాహంతో బాలనటిగా సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. మొదటి చిత్రం 'బాలయోగిని' (1937) తర్వాత 'రైతుబిడ్డ' (1939)లో పి.సూరిబాబు కూతురుగా నటించింది. 'ఇల్లాలు'లో ఆమె పాడిన 'కోయిలోకసారొచ్చి కూసిపోయింది' పాటతో పరిశ్రమలో గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఎస్.రాజేశ్వరరావుతో కలిసి 'శాంత బాలనాగమ్మ' (1942)లో నటించింది. ఆ సినిమాలో రాజేశ్వరరావుతో కలిసి పాడిన పాటలు ఈనాడు లభించటం లేదు. తర్వాత 'మాయాలోకం' (1945)లో నటించినా ఆంధ్రలోకానికి బాగా తెలిసింది 'పల్నాటి యుద్ధం' చిత్రంతోనే. ఈ చిత్రంలోని పాటల్ని మద్రాసు ఆలిండియా రేడియో వారు రికార్డింగ్ అయిన మరుసటి రోజే ప్రసారం చేశారు. ఆ ఘనత అంతకుముందూ, ఆ తర్వాత కూడా మరెవరికీ దక్కలేదు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు పెళ్ళికి కచేరి చేసింది. శివాజీ గణేశన్‌తో కలిసి నటించిన 'వీరపాండ్య కట్టబ్రాహ్మణ్' చిత్రం కైరోలో జరిగిన అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శింపబడినపుడు వరలక్ష్మి గాత్రానికి ప్రత్యేక ప్రశంసలు లభించాయి. పి.సూరిబాబు, రాజేశ్వరీ ట్రూప్‌లతో కలిసి ఆంధ్రదేశమంతా తిరిగి నాటకాలు వేసింది వరలక్ష్మి. కన్నాంబ ప్రోత్సాహంతో నిర్మాతగా మారి 'వరలక్ష్మీ పిక్చర్స్' ప్రారంభించి తొలిసారిగా 'సతీ సావిత్రి' (1957) నిర్మించింది. మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణను సినిమారంగానికి పరిచయం చేసిన చిత్రమిది. ఎనిమిది మంది సంగీత దర్శకులు పనిచేయడం ఈ సినిమా విశేషం.

title: తమన్

text: ఇతను ఒక తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జన్మించాడు. ఇతను అక్కినేని నాగేశ్వరరావు పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించిన “సీతారామ జననం” సినిమాను తెరకెక్కించిన గతకాలపు దర్శకుడు మరియు నిర్మాత ఘంటసాల బలరామయ్య మనవడు. తమన్ పొట్టేపాళెం, నెల్లూరు జిల్లా సంగీతకారుల కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఇతని తండ్రి ఘంటసాల శివ కుమార్, అతను స్వరకర్త కె.చక్రవర్తి కింద ఏడువందల సినిమాల్లో పనిచేసిన ఒక డ్రమ్మర్, తన తల్లి ఘంటసాల సావిత్రి నేపథ్య గాయని మరియు తన అత్త పి.వసంత కూడా గాయనీమణి. తమన్ నేపథ్య గాయని శ్రీవర్ధినిని వివాహం చేసుకున్నాడు.

title: గంగారత్నం

text:
జీవనోపాధి కోసం అతి పిన్నవయసులోనే నాటకాలు వేయడం ప్రారంభించిన గంగారత్నం ముఖ్యంగా హరిశ్చంద్ర నాటకంలో కలహకంఠిగా, చింతామణి నాటకంలో శ్రీహరిగా పాత్రలు ధరించింది. చింతామణి నాటకంలో శ్రీహరి పాత్ర పోషించాలంటే ఒక్క గంగారత్నమే దానికి సమర్థురాలనే పేరు గడించింది. విద్యుత్ దీపాలు లేని ఆ రోజుల్లో, దివిటీల వెలుగులో దీపాల కాంతిలో నాటక ప్రదర్శనలు నిర్వహించే రోజులలో కూడా ఈమె అధ్భుతంగా నటించి పేరు సంపాదించుకుంది. ఆ రోజుల్లో రంగస్థలంపై ఉద్దండులైన యడవల్లి సూర్యనారాయణ, గోవిందరాజుల సుబ్బారావు, స్థానం నరసింహారావు, ఉప్పులూరి సంజీవరావు, నెల్లూరు నాగరాజు మొదలైనవారితో నటించింది. ఈమె 1936- 1985 మధ్యకాలంలో సినిమాలలో నటించింది. సినిమాలలో నటించడం మానివేసిన తరువాత మళ్ళీ నాటకరంగంలో పునఃప్రవేశం చేసి సుమారు 20 సంవత్సరాలు అనేక పౌరాణిక, సాంఘిక నాటకాలలో నటించింది.
ఈమె క్రమంగా నాటకాల నుండి చలనచిత్ర రంగంలోనికి ప్రవేశించింది. కాకినాడకు చెందిన కొమ్మారెడ్డి నాగేశ్వరరావు 1936లో నిర్మించిన ప్రేమవిజయం అనే సాంఘిక చలనచిత్రంలో తొలిసారిగా నటించింది. తరువాత ఈమె అనేక ప్రఖ్యాత చలన చిత్రాలలో నటించి మంచి పేరు సంపాదించింది. ఈమె నటించిన చివరి చిత్రం శ్రీవారి శోభనం. ఈమె గయ్యాళి పాత్రలను అతి సహజంగా పోషించి మంచి పేరు సంపాదించుకున్నది. ఈమె పోషించిన గయ్యాళి పాత్రలు తరువాతి తరం నటి సూర్యకాంతానికి ఆదర్శ ప్రాయం అయ్యాయి.

title: సోగ్గాడే చిన్నినాయనా

text: సోగ్గాడే చిన్నినాయనా నాగార్జున కథానాయకుడిగా నటించగా 2016 సంక్రాంతికి విడుదలైన చిత్రం. కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాలకు దర్శకుడిగా ఇది తొలి చిత్రం. ఈ సినిమాలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన హిట్ పాట "సోగ్గాడే చిన్నినాయనా..."కు రీమిక్స్ పాట కూడా ఉంది.

title: విజయలలిత

text: విజయలలిత 1960లు మరియు 70లలో అనేక తెలుగు సినిమాలలో నటించింది. సాధు ఔర్ షైతాన్, రాణీ మేరా నామ్ మరియు హథ్‌కడీ వంటి కొన్ని హిందీ సినిమాలు మరియు కొన్ని తమిళ చిత్రాలలో నటించింది. ఎన్.టి.రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు తదితర అగ్రశ్రేణి తెలుగు సినీ నటుల సరసన నటించిన ఈమె లేడీ జేమ్స్‌బాండ్ పాత్రలకు ప్రసిద్ధి. ఈమె నటించిన సినిమాలలో రౌడీరాణి, రివాల్వర్ రాణి, చలాకీ రాణి కిలాడీ రాజా, భలే రంగడు, మనుషుల్లో దేవుడు, కదలడు వదలడు సినిమాలు ప్రసిద్ధమైనవి.

title: గాలి పెంచల నరసింహారావు

text: 1943లో వచ్చిన పంతులమ్మ చిత్రంలో కృష్ణవేణి అనే అమ్మాయికి పాడే అవకాశం ఇచ్చారు, ఆమె ఎవరో కాదు మధుర గాయని జిక్కి. ఈ చిత్రంలో ఆమె ఈ తీరున నిన్నెరిగి పలుకగా నాతరమా అనే పాట స్వయంగా నటిస్తూ పాడారు. 1945లో వచ్చిన మాయలోకం చిత్రం ద్వారా అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు పెండ్యాల నాగేశ్వరరావును తన బృందంలో హార్మోనిస్టుగా అవకాశం ఇచ్చారు. 1947లో వచ్చిన పల్నాటి యుద్ధం చిత్రానికి ఆయనే సంగీతదర్శకుడు. ఈ చిత్రంలో తనకు సహాయకునిగా పనిచేసిన ఘంటసాలతో కొన్ని పాటలు పాడించారు. ఆ చిత్రంలోని పాటలు చాలా ప్రాధాన్యత ఉన్నవి, ఎందుకంటే అందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు స్వయంగా పాటలు పాడారు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఘంటసాల కలిసి ఒక పాట పాడారు, ఘంటసాల, కన్నాంబ కలిసి ఒక యుగళగీతం (భక్తిగీతం) - తెరతీయగరాదా దేవా ఆలాపించారు మరియు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎస్.వరలక్ష్మి కలిసి ఒక యుగళగీతం ఆలాపించారు.

title: ఘట్టమనేని కృష్ణ

text: స్వయానా తనకు పెద్ద ఇమేజ్, భారీ సంఖ్యలో అభిమానుల బలం ఉన్నా కృష్ణ మొదటి నుంచీ కెరీర్ తుది వరకూ ఇతర పెద్ద హీరోలతో మల్టీస్టారర్ సినిమాల్లో నటిస్తూనే ఉన్నాడు. తర్వాతి తరం హీరోలు కృష్ణంరాజు, రజనీకాంత్, మోహన్ బాబు, తాను అడుగు పెట్టేనాటికే పెద్ద హీరోలైన ఎన్.టి.రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు సహా పలువురు హీరోలతో మల్టీస్టారర్ సినిమాలు చేశాడు. వీటన్నిటికీ మించి కృష్ణ, శోభన్ బాబులు విడివిడిగా మంచి విజయాలు అందుకుంటూనే, కలిసి ఎన్నో మల్టీస్టారర్ సినిమాలు చేశాడు.[71] అతి ఎక్కువ మల్టీస్టారర్ సినిమాల్లో నటించిన స్టార్ హీరోగానూ కృష్ణకు ప్రత్యేకత ఉంది.[31] అలానే సంక్రాంతికి సినిమాలు విడుదల చేసే సంక్రాంతి పోటీ విషయంలోనూ కృష్ణ రికార్డు సృష్టించాడు. నాలుగు దశాబ్దాల సినీ కెరీర్‌లో 30 సంక్రాంతులకు కృష్ణ నటించిన సినిమాలు విడుదల అయ్యాయి.[19] 1976 నుంచి 1996 వరకు 21 సంవత్సరాల పాటు ప్రతీ ఏటా వరుసగా సంక్రాంతికి సినిమాలు విడుదల చేశాడు.[72] సంక్రాంతి విడుదలల విషయంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు (33 సంక్రాంతులు), ఎన్.టి.రామారావు (31 సంక్రాంతులు) తర్వాత మూడవ స్థానంలో నిలిచినా వరుసగా ప్రతీ ఏటా సంక్రాంతులకు సినిమాలు విడుదల కావడం (21 సంవత్సరాలు) విషయంలో కృష్ణదే రికార్డు.[73]

title: గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు

text: గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు నటించిన అర్ధాంగి చిత్రంలో ఆయనకు భార్యగా నటించిన శాంత కుమారి ఆయనకంటే 8 సంవత్సరాలు పెద్దది. అలాగే ఆయనకు పెద్ద కుమారుడిగా నటించిన అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ఆయనకంటే 3 సంవత్సరాలు పెద్ద. ఆయన చిన్న కుమారుడిగా నటించిన జగ్గయ్య ఆయన కంటే 1 సంవత్స్దరం పెద్ద. ఆరంభకాలంలో చిత్రాలలో నటించడానికి మద్రాసు వచ్చి తీసుకు వచ్చిన డబ్బులు అయిపోయి రెండు రోజుల మంచినీటితో సరిపెట్టుకున్నాడు. ఆ తరువాత కంపెనీ డైరెక్టర్ సహాయం చేస్తానని చెప్పిన నిరాకరించి ఖర్చుల కొరకు తన పెళ్ళినాటి ఉంగరం తాకట్టు పెట్టి తిరిగి విడిపించుకున్నాడు. ఆయన జీవితంలో ఆయన భోజనానికి ఇబ్బంది పడిన రోజులు ఇవేనని ఆయనమాటల వలన తెలుసుకోవచ్చు. మహామంత్రి తిమ్మరుసు చిత్రంలో ఎన్.టి.ఆర్ కృష్ణదేవరాయలుగా నటించినా చిత్రానికి పేరు గుమ్మడి పాత్ర మీదుగా ఉండటం రామారావు చిత్రాలలో ఓ అరుదైన ఘటన. అలాగే మర్మయోగి చిత్రం పేరు కూడా గుమ్మడి పాత్ర మీదే ఉంది. గుమ్మడి చివరిసారిగా 2008 సంవత్సరంలో జగద్గురు శ్రీ కాశీనాయని చరిత్ర సినిమాలో తన జీవితానికి దగ్గరగా వున్న కాశీనాయన పాత్ర పోషించాడు. గుమ్మడి 'చేదు గుర్తులు, తీపి జ్ఞాపకాలు' పేరుతో జీవనస్మృతుల్ని అక్షరీకరించాడు. తొలి ముద్రణ ప్రతులన్నీ, కొద్ది రోజులలోనే చెల్లిపోవటం గుమ్మడి పట్ల తెలుగు ప్రేక్షకులకున్న అభిమానానికి ఓ ఆనవాలు. నటుడిగా అవకాశాలు వచ్చినా ఆధునిక చిత్రసీమ యొక్క పోకడ నచ్చక చివరి కాలంలో నటనకు దూరంగా ఉన్నాడు.

title: అక్కినేని నాగార్జున

text: నాగార్జున మొదటి చిత్రం విక్రం, 1986 మే 23లో విడుదల అయింది. ఈ చిత్రం హిందీ చిత్రం హీరోకి అనువాద రూపము. తరువాత నాలుగు చిత్రాలలో నటించిన పిమ్మట, ఈయన మజ్ను సినిమాలో విషాద కథానాయకుడి పాత్ర పోషించారు. విషాద పాత్రలు పోషించటంలో నాగార్జున తండ్రి, నాగేశ్వరరావు సుప్రసిద్ధులు. నాగార్జున, తన తండ్రితో కలసి మొదటిసారిగా కలెక్టరుగారి అబ్బాయి చిత్రంలో నటించారు. సినీనటి శ్రీదేవితో నటించిన ఆఖరి పోరాటం సినిమా నాగార్జునకు విజయాన్ని అందించిన మొదటి చిత్రం. ఈ చిత్రం 12 కేంద్రాలలో 100 రోజులు ఆడింది. తరువాత మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన ప్రేమకథా చిత్రం గీతాంజలి భారీ విజయాన్ని సాధించింది. అద్భుతమైన సంగీతం, మంచి కథతో వచ్చిన ఈ చిత్రం నాగార్జునను ప్రేమ కథా చిత్రాల నాయకుడిగా నిలబెట్టింది. ఇది మణిరత్నం నేరుగా తెలుగులో దర్శకత్వం వహించిన ఏకైక చిత్రం. మరియు రాంగోపాల్ వర్మ దర్శకత్వం వహించిన యాక్షన్ చిత్రం శివ, ఈ రెండు చిత్రములు పెద్ద విజయం సాధించి ఇతనిని విజయవంతమైన తెలుగు కథానాయకుల సరసన నిలబెట్టాయి. నాగార్జున నూతన దర్శకులను ప్రోత్సహించి తాను నిర్మించే సినిమాలకు దర్శకత్వము వహించే అవకాశము ఇస్తాడన్న పేరు ఉంది. ఈ చిత్రానికి గాను నాగార్జున ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడి అవార్డు అందుకున్నారు. శివ చిత్రాన్ని హిందీలో శివ అనే పేరుతోనే పునర్నిర్మించి బాలీవుడ్‌లో కూడా అడుగుపెట్టారు. ఈ చిత్రం హిందిలో కూడా భారీ విజయాన్ని నమోదు చేసింది. ప్రెసిడెంట్ గారి పెళ్లాం, హలో బ్రదర్ వంటి చిత్రాలు ఈయనకు మాస్ హీరో అన్న పేరును తెచిపెట్టాయి. ఆ తరువాత కృష్ణ వంశీ దర్శకత్వములో విడుదలైన నిన్నే పెళ్లాడుతా భారీగా విజయవంతమయ్యింది. ఆ తరువాత అన్నమయ్య చిత్రములో వాగ్గేయకారుడు అన్నమయ్య పాత్రను పోషించే సవాలును స్వీకరించి విజయం సాధించారు. ఈ సినిమా 42 కేంద్రాలలో 100 రోజులు పైగా నడిచింది. ఈ చిత్రానికి గాను నాగార్జున మొదటి సారిగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ నటుడిగా నంది అవార్డు అందుకున్నారు. ఈ చిత్రంలో నాగార్జున కనపర్చిన అద్భుత నటనకు ప్రేక్షకుల నుండే కాకుండా విమర్శకుల నుండి కూడా అనేక ప్రశంసలు లభించాయి. అన్నమయ్య చిత్రానికి జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ నటుడి అవార్డు అందుకున్నారు.

title: కానూరి వెంకటేశ్వరరావు

text: చిన్ననాటి నుంచి పాట, పద్యం నటనల పట్ల ఆసక్తిని పెంచుకున్నారు. 1933లో అంగలూరు గ్రామంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు బాలకృష్ణుని పాత్రలో నటించిన ‘యశోదకృష్ణ’ పద్యనాటకంలో యశోద పాత్రధారిణి రాకుండా ఎగ్గొడితే ఆపద్ధర్మంగా కానూరి ఆ పాత్రను సవాలుగా స్వీకరించి పోషించారు. అందరి ప్రశంసలనూ పొందారు. 1940వ దశకంలో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ ప్రభావంతో ప్రజా నాట్యమండలి ప్రదర్శనలకు ఆకర్షితుడై, 1944 నుంచి తన జీవితకాలపు చివరి శ్వాసదాకా ప్రజా కళారంగంలోనే కొనసాగిన అనితరసాధ్యమైన అంకితభావం కానూరిది. 1974లో ఆవిర్భవించిన ‘అరుణోదయ సాంస్కృతిక సమాఖ్య’లో మొదటి నుంచి చివరిదాకా నిర్మాణ బాధ్యతలలో వుంటూ వచ్చారు.

title: సామెతలు - ద

text: ఊరికూరికే బెదిరిస్తూ అది నిజంగా చేసి చూపని వాళ్ళని సూచిస్తూ వచ్చిన సామెత ఇది. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన బాపూరమణల చిత్రం "అందాల రాముడు"లో దీనిని వాడుకున్నారు.

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు 1941 నుండి 2014 (72 సంవత్సరాలు) మధ్య కాలంలో 256 తెలుగు, తమిళ, హిందీ సినిమాలలో నటించారు. వీరు నటించిన పూర్తి సినిమాల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది.

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

text: 1940 లో విడుదలైన "ధర్మపత్ని" ఆయన నటించిన మొదటి చిత్రం. అయితే పూర్తి స్థాయి కథా నాయకుడిగా నటించిన మొదటి చిత్రం "శ్రీ సీతారామ జననం" (1944). ఆకర్షించే రాజకుమారుడినుండి విరక్తిచెంది మందుకుబానిసైన ప్రేమికుడి వరకు, ధీరుడైన సైనికుడినుండి పవిత్రుడైన ఋషి వరకు, కళాశాల విద్యార్థినుండి సమర్ధుడైన ప్రభుత్వ అధికారి వరకు వివిధ రకాల పాత్రలలో నటించాడు. పౌరాణిక పాత్రలైన అభిమన్యుడు ( మాయాబజార్ ), విష్ణువు (చెంచులక్ష్మి), నారదుడు (భూకైలాస్), అర్జునుడు (శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం )లో రాణించాడు.

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

text: తెలుగు సినిమాలలో ద్విపాత్రాభినయనానికి నాందిపలికిన అక్కినేని నవరాత్రి సినిమాలో తొమ్మిది పాత్రలలో నటించాడు. ప్రేమలో ఓడిపోయి మందుకు బానిసైన ప్రేమికుడిగా దేవదాసు చిత్రంలోని నటన శరత్ చంద్ర నవలలోని కథానాయకుడికి జీవంపోసింది.ఈ పాత్రకు ఆ తర్వాత మరెంతోమంది మరిన్ని భాషలలో నటించినా, ప్రముఖ హిందీ సినిమా నటుడు దిలీప్ కుమార్ అక్కినేని నటించినదే ఒకేఒక దేవదాసు అని అన్నాడు. సామాజిక ఇతివృత్తంగా నిర్మించబడ్డ సినిమాలలో సంసారం, బ్రతుకు తెరువు, ఆరాధన, దొంగ రాముడు, డాక్టర్ చక్రవర్తి, అర్థాంగి,మాంగల్యబలం, ఇల్లరికం, శాంతి నివాసం, వెలుగు నీడలు, దసరా బుల్లోడు, భార్యాభర్తలు, ధర్మదాత, బాటసారి, మరియు కాలేజి బుల్లోడు లాభాలుపొందిన సినిమాలు. 1991 లోఆయన నటజీవితం స్వర్ణోత్సవం సందర్భాన విడుదలైన సీతారామయ్య గారి మనమరాలు, కొత్త మరియు యువనటుల చిత్రాలతో పోటీపడి బాక్సాఫీసు హిట్ గా నిలిచింది. తన పుత్రుడు అక్కినేని నాగార్జున మరియు మనవడు నాగచైతన్యతో కలిసినటించిన మనం ఆయన నటించిన చివరి సినిమా.


query: డా. వి. శాంత ఎప్పుడు జన్మించింది?

title: వి. శాంత

text: డా. వి. శాంత మార్చి 11 1927 న చెన్నైలో గల మైలాపూర్ లో జన్మించారు. ఆమె కుటుంబంలో ప్రఖ్యాత నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలైన "సి.వి.రామన్" మరియు "సుబ్రహ్మణ్య చంద్రశేఖర్" వంటివారు ఉన్నారు.

title: వీధి భాగోతం

text: ఆంధ్ర దేశంలో ఆంధ్రులకే తెలియని "అరె" జాతి వారనే ఒక ప్రత్యేకమైన తెగకు సంబంధించిన వారు, అనేక మంది తెలంగాణా జిల్లాలలో వున్నారనే విషయం చాలా మందికి తెలియదనటం అతిశయోక్తి కాదు. వీరు ముఖ్యంగా కరీంనగర్, వరంగల్, నల్లగొండ జిల్లాలలో ఎక్కువ మంది నివసిస్తున్నారు. గోధలీలు తెలుగు దేశానికి ఎప్పుడు ఎలా వచ్చి స్థిరపడ్డారో చెప్పడానికి సరియైన చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. కాని ఆరె వాళ్ళు వసస వచ్చిన తరువాతనో, లేక వారిని అనుసరిస్తూనో వినోద ప్రదర్శనాలు ఇవ్వడం కోసం వచ్చి, తెలంగాణాలో స్థిరపడి వుంటారని ఊహించ వచ్చంటారు. ఏది ఏమైనా ఈ గొంధళీలు కూడా మధ్య తెలంగాణా లోని ఆరె వాళ్ళ మాదిరి గానే, రాయలసీమ లోని సురభి వాళ్ళకన్న, ఆఅరె మరాఠీల కన్న ఆతి ప్రాచీనులని చెప్పవచ్చునని, డా. పేర్వారం జగన్నాథంగారు, వారు పరిశోధించిన ఆరె జానపద సాహిత్యం తెలుగు ప్రభావం అన్న గ్రంథం షష్ఠమ తరంగంలో వివరించారు.

title: వి. ఎస్. రమాదేవి

text:
డా. వి. ఎస్. రమాదేవి (జనవరి 15, 1934 - ఏప్రిల్ 17, 2013) భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనరు మరియు హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాల గవర్నరు. భారతదేశం గర్వించతగ్గ అడ్మినిస్ట్రేటర్ గా ఖ్యాతికెక్కారు. ఒక తెలుగుమహిళ దేశం గర్వించతగ్గ బ్యూరోక్రాట్ గా ఎదిగిన తీరు నేటి మహిళలకు ఎల్లప్పుడూ స్ఫూర్తినిస్తూనే వుంటుంది.
వీరు పశ్చిమగోదావరి జిల్లా చేబ్రోలులో 1934, జనవరి 15 తేదీన జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు వి.వి. సుబ్బయ్య మరియు వి. వెంకట రత్నమ్మ. ఏలూరు మరియు హైదరాబాదు నగరాలలో ఎమ్.ఎ., ఎల్.ఎల్.ఎమ్. పూర్తిచేశారు. వీరు 1959లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేయడం మొదలుపెట్టారు. తరువాత గ్రూప్ A ఆఫీసర్ గా కేంద్ర ప్రభుత్వంలో నియమితులయ్యారు. ఇండియన్ లీగల్ సర్వీసులో నియుక్తులై వివిధ హోదాలలో పనిచేశారు. లెజిస్లేటివ్ శాఖ ప్రత్యేక కార్యదర్శిగా, లా కమిషన్ మెంబర్ కార్యదర్శిగా, లెజిస్లేటివ్ శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. వీరు కస్టమ్స్ ఎక్సైజు అప్పీళ్ల ట్రిబ్యునల్ సభ్యులుగా పనిచేశారు.

title: ఇంద్రధనుస్సు (1978 సినిమా)

text: సంపన్నుడైన రాజశేఖరానికి ఇద్దరు కొడుకులు. పెద్దవాడైన గోపాల్ ధనం ఉన్నదనే అహంతో వక్రమార్గాన పడతాడు. రెండవ కొడుకు ప్రతాప్ పోలో ఆటలో ఛాంపియన్. సామ్యవాది. ప్రతాప్ గుర్రాలకు పాలిష్ చేసేవాని కూతురు శాంతను ప్రేమిస్తాడు. ఇది తెలిసిన రాజశేఖరం మండిపడి నోట్లకట్టలను తీసుకుని శాంత తండ్రి మొఖాన కొట్టి శాంతకు వేరే పెళ్లి చేయమంటాడు. శాంత సవతి తల్లి ఆ డబ్బు తీసుకుని రాజశేఖరానికి భరోసా ఇస్తుంది. వేరే వ్యక్తితో పెళ్లి నిశ్చయమైన శాంత పెళ్లిరోజున మరణిస్తుంది. ప్రతాప్ ఇది భరించలేక మానసిక శాంతి కోసం ఎస్టేట్‌కు వెళతాడు. ఎస్టేట్‌లో అచ్చం శాంత మాదిరే వున్న మరో అమ్మాయి తారసపడుతుంది. శాంతను కోల్ఫోయి ప్రశాంతత కోసం వచ్చిన ప్రతాప్‌కు మళ్లీ అశాంతి ఏర్పడుతుంది.

title: వి. శాంత

text: ఆమె ప్రాథమిక విద్యను నేషనల్ నేషనల్ గర్ల్స్ పాఠశాలలో ( ప్రస్తుతం పి.ఎస్. శివస్వామి హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్) చదివారు. ఆమె ఒక వైద్యురాలు కావాలను కోరుకున్నారు. ఆమె మద్రాసు యూనివర్శిటీ నుండి 1949 లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశారు. ఆ తరువాత ప్రసవ శాస్త్రం (Obetetrics) లో, గైనకాలజీ (స్త్రీ జననేంద్రియ వ్యాధుల శాస్త్రం) లలో డిప్లొమా తీసుకున్నారు. 1955 లో ఎం.డిని పూర్తి చేసి పరిశోధనలు చేశారు. ఆమెకు స్ఫూర్తిదాతలు ఎవరూ లేనప్పటికీ ఆమె అన మేనమామ అయిన ఎస్.చంద్రశేఖర్ గారిని మరియు ఆమె తాతగారి సోదరుడైన సి.వి.రామన్ గార్ల సేవలకు ప్రభావితమైనది.

title: తెలుగు-తెలుగు నిఘంటువు

text: ఈ నిఘంటువు పని డా. బూదరాజు రాధాకృష్ణ పర్యవేక్షణలో డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి, డా. ఎ. మంజులత, డా. ఎం. ప్రమీలారెడ్డి, డా. ఎ. పాండయ్య, డా. ఎ. వి. పద్మాకరరెడ్డి పనిచేశారు. తరువాతి దశలో ఈ నిఘంటువును డా. అక్కిరాజు రమాపతిరావు, డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి, డా. ఎం. ప్రమీలారెడ్డి పర్యవేక్షించారు. డా. రమాపతిరావు పర్యవేక్షణలో ఉన్నప్పుడు ఉషా పన్నాల, డా. కె. లక్ష్మీనారాయణశర్మ కూడా ఈ నిఘంటువులో పనిచేశారు. డా. జి. చెన్నకేశవరెడ్డి పర్యవేక్షణ కాలం నుండి డా. ఎం. మాణిక్య లక్ష్మి ఈ నిఘంటువులో పనిచేస్తూ వచ్చారు.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర మెడికల్ కౌన్సిల్

text: తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2016, జనవరి 6న ఈ మెడికల్ కౌన్సిల్ ను ఏర్పాటుచేసి డా. ఈ. రవీంద్రరెడ్డిని చైర్మన్ గా, డా. వి. రాజలింగంని వైస్ చైర్మన్ గా నియమించింది. అంతేకాకుండా ఇతరులతో కలిసి కౌన్సిల్ కమిటీని ఏర్పాటుచేసింది.

title: వి. శాంత

text: డా. వి. శాంత వైద్యరంగ పరిశోధకురాలు. రాచపుండు పై రణభేరి మోగించిన శాస్త్రజ్ఞురాలు. ఈమె చెన్నై నందుగల ఆదిత్య కేన్సర్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో చైర్ పర్సంగానూ, కేన్సర్ స్పెషలిస్టు గానూ యున్నారు. ఈమెకు వైద్యరంగంలో చేసిన కృషికి గాను పద్మశ్రీ అవార్డు మరియు రామన్ మెగసెసె అవార్డులు వచ్చాయి. మదర్ థెరెస్సా అవార్డును కూడా పొందారు.[1] వైద్య రంగానికి వీరు చేసిన కృషికిగాను కేంద్ర ప్రభుత్వం వీరిని పద్మ విభూషణ్ పురస్కారంతొ సత్కరించింది.

title: విరాట్ (నవల)

text:
ఒక రోజున అడవిలో విహరిస్తున్న విరాట్ కి ఒక సాధువు శవం కనబడింది. దాన్ని తరిలించడానికి అతనికి సాద్యం కాలేదు. సహాయం కొరకు సమీప గ్రామానికి బయలు దేరాడు, "ఏకాంత వాస దృవతార అని భక్తితో పిలుచుకునే మహాఋషి తమ గ్రామంలోకే రావడమేమిటని ప్రజలు ఆయన చుట్టు గుంపులు గుంపులుగా చేరారు. అతనికి సహాయ పడడానికి నేనంటే నేనని చాల మంది ముందుకొచ్చారు. విరాట్ తిరిగి వెళుతుంటే స్త్రీలు ప్రతి చోట భక్తి తో నమస్కరించారు.భక్తితో స్వాగతం పలికారు, ఆనందంతో అతని వెంబడి నడిచారు. కాని ఒక ఇంట్లో నుండి ఒక స్త్రీ తనను అతి ద్వేషంగా చూడడం గమనించాడు విరాట్. తాను బ్రమ పడుతున్నానేమో అనికొని మళ్లీ చూశాడు. ఆ స్త్రీ ద్వేషంతో నిప్పులు కక్కుతూ విరాట్ వైపు చూసింది. విరాట్ భయంతో వణికి పోయాడు. ఆమె తనను తప్పుగా అర్థం చేసుకుండేమోనని లేక ఎవరో అనుకొని తన పట్ల ద్వేషంతో వ్వహరిస్తున్నదేమో నని, ఆమెను పలకరించాలని అటు వైపు అడుగులు వేశాడు. చిరుత పులిలా ఆమె అతని వైపు చూసి దబాలున తలుపు వేసేసింది. విరాట్ నిచ్చేష్టుడయ్యాడు. ఆమెను తను ఎప్పుడు చూడలేదు, పరిచయం లేదు, ఎక్కడో దో లోపం జరిగింది తెలుసుకోవాలి అని తలచి తలుపు కొట్టాడు. సమాధానం లేదు, మళ్ళీ కొట్టాడు, అప్పుడు తలుపు తీసి ద్వారంలో నిలబడ్డ ఆమె చూపులు ఇంకా క్రోదంగానే వున్నాయి. కోపం తో వూగి పోతున్నది ఆమె. "నేను మీకు సతృవునా, మీకేమైనా అపకారం చేశానా?" అన్నడు విరాట్.
" నువ్వు నాకేమి అపకారం చేశావా? కళకళ లాడే నా ఇంటిని సూన్యం చేశావు, నా భర్తను నానుండి దూరం చేశావు, పో, వెళ్ళిపో" అని అరిచింది ఆమె.
" మీరు నన్ను ఎవరో అనుకొని ద్వేషిస్తున్నారు. నేను మనుషులకు దూరంగా బతుకుతున్నాను.ఎవరిమ్ జీవితంలోను నా ప్రమేయం లేదు. మీరు పొరబడుతున్నారు" అన్నాడు.
" నువ్వు నాకు తెలుసు. నువ్వు విరాట్ వి. అందరూ పిలిచే ఏకాంత దృవతారవి. ప్రజలందరి చేత కీర్తింఛబడే వాడివి. అందరి దృష్టిలో మహార్షివి. కాని నేను నిన్ను ద్వేషిస్తూనె వుంటాను. నువ్వు నాకేం కీడు చేశావో చూపిస్తాను రా? అని అతని చేయి పట్టుకొని లోపలికి తీసుకెళ్ళింది. లోపలి గదిలో చాప మీద ఒక శరీరం చలనం లేని స్థిలో పడివున్నది. వంగి చూడబోయి భయంతో వెనక్కి తగ్గాడు. ఆ సవం అమె కొడుకుది. ఆ పక్కనే జీవ చ్చవంలా ఆమె నిలబడి వుంది. మిగిలిన ఇద్దరి లాగె వీడిని నీ పొట్టాన బెట్టు కున్నవు. జనాలంతా నిన్ను తాపసి, అనీ, దేవదూత అనీ అంటారు. కాని నీవు హంతకుడివి, ఆమె కోపం ఆరిచింది. విరాట్ ఏదో చెపాలనుకున్నాడు. దానికి అడ్డు పడి ఆమె మరలా అన్నది. " "ఈ మగ్గం చూడు, ఈ ముక్కలిమ్పీట చూడు, ఇక్కడ కూర్చునే నాభర్త బట్టాలు నేసేవాడు. ఆయనతో సమానంగా నేత గాడు ఈ ప్రాంతంలోనె లేడు. అతనిచే బట్టాలు నేయించు కోడానికి ప్రజలు ఎక్కడినుండో వచ్చెవారు. మా కుటుంబానికి ఈ వృత్తే ఆధారం. పిల్లలను జాగ్రత్తగా పెంచాం. వారిని తండ్రి అంతటి వారిని చేద్దాం అనుకున్నా. కాని ఒకరోజున ఒక వేటగాడొచ్చి ఎవరో ఒకఋషి సర్వం త్యజించి భగవంతుని సేవలొ జీవితం గడుపుతున్నాడని ఆయనే భగవంతుని ప్రతి రూపమనీ, ఏవో చెప్పాడు. ఆ మాటలు మనసులో నాటుకొని క్రమేణ పరద్యానం లో పడి, మాతో మాట్లాడ్డం కూడ తగ్గించాడు. ఒక రోజు ఎవ్వరికి చెప్పకుండా అడవిలోకి వెళ్లి పోయాడు. ఆయన స్వార్థాన్ని ఆయన చూసుకున్నాడు. మాకు జీవనాధరం పోయింది. ఇంటికి దారిద్ర్యంపట్టుకుంది. ఒకరి తర్వాత ఒకరు మా బిడ్డలు చనిపోయారు. నీవే నా భర్తను నీమ్మార్గం లోకి ఆకర్షించావు. నువ్వు భగవంతునికి దగ్గిర కావాలని నా బిడ్డలను దూరం చేశావు. కుటుంబంతో హాయిగా మసలుతున్న వ్యక్తిని ...సంసార భందనాలు మిద్య అనే బ్రమ కల్పించావు. ఇవన్నీ నీకు తెలిసి వుండక పోవచ్చు. నీవల్లే పోషించే నాధుడు లేక ఎన్నొ సంసారాలు కూలి పోయ్యి. ఒక పని చేసే ముందు దీన్ని ఇతరులు అనుసరిస్తారేమో, దాని పరిమాణాలెలా వుంటాయో? అని ఆలోచించ్ ని వాడివి నువ్వేం మహాత్ముడివి.?...

title: జి. వి. కృష్ణారావు

text: డా. జి.వి.కృష్ణరావు (1914 - ఆగష్టు 23, 1979) హేతువాది, ప్రముఖ రచయిత, దార్శనికుడు. ఇతడు నవలా రచయితగా, కథా రచయితగా వ్యాసకర్తగా, ప్రసార ప్రముఖునిగా సంస్కృతాధ్యాపకుడుగా, తత్వవేత్తగా రాణించాడు. గుంటూరు జిల్లా, కూచిపూడి గ్రామములో 1914 లో జన్మించాడు. ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్తులో పట్టభద్రుడై, సంస్కృత సాహిత్యాన్ని బాగా అధ్యయనం చేసాడు. ఆచార్య నాగార్జున, ప్లేటో, కాంట్ ల మీద తాత్విక విచారణా గ్రంథాలు రాశాడు. కళాపూర్ణోదయం సిద్ధాంత వ్యాసం పై డాక్టరేటు పొందాడు.

title: బృహదీశ్వరాలయం

text: ఈ విశేష నిర్మాణం కుంజర రాజరాజ పెరుంథాచన్ అనే సాంకేతిక నిపుణుడు మరియు వాస్తుశిల్పి చే చేయబడింది. ఈ విషయములు అచట గల శాసనాల ద్వారా తెలియుచున్నది. ఈ దేవాలయం వాస్తు మరియు ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం నిర్మాణం చేయబడింది. ఈ నిర్మాణ శిల్పి చైన్నై మరియు మహాబలిపురం వద్ద విశేష నిర్మాణములు చేసిన డా.వి.గణపతి స్థపతి గారి యొక్క పూర్వీకులు. డా. గణపతి స్థపతి దక్షిణ భారత దేశ అగ్రమున 133 గ్రానైట్ తిరువల్లూర్ విగ్రాహాన్ని నిర్మించి విశేష ఖ్యాతి పొందినవారు. ఆయన కుటుంబం యిప్పటికి కూడా ప్రాచీన కళను కొనసాగిస్తున్నారు. అమెరికన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మెయోనిక్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కూడా డా. వి. గణపతి స్థపతి చే ప్రారంభించబడింది. ఆయన యొక్క వాస్తు, నిర్మాణశైలిలోనే కుంజర మల్లన్ రాజరాజ పెరుంథాచన్ బృహదీశ్వరాలయాన్ని నిర్మించాడు. ఈ దేవాలయం 1 3/8 ఇంచ్ అనగా అంగుళము అనే కొలతల ప్రకారం నిర్మితమైనది.

title: వి. శాంత

text: Interview with Dr Shanta - Frontline Volume 22 - Issue 17, Aug 13 - 26, 2005 The 2005 Ramon Magsaysay Award for Public Service-CITATION for Dr V. Shanta

title: విశ్వనాధ జగన్నాధ ఘనపాఠి

text: భారత తొలి రాష్ట్రపతి డా.బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేతుల మీదుగా 1961 జూలై 2న విద్యా వాచస్పతి పురస్కారం అందుకున్న ఘనపాఠీ గారు ఎన్నో పురస్కారాలు, సత్కారాలు అందుకున్నారు. ఆనాటి రాష్ట్రపతి డా.సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, డా జాకీర్ హుస్సేన్, వి. వి. గిరి, డా. శంకర్ దయాళ్ శర్మ, నాటి ప్రధాన మంత్రులు ఇందిరా గాంధీ, పి. వి. నరసింహారావు అలాగే డా కె.ఎల్.రావు వంటి ప్రముఖుల చేత సత్కారాలు పొందారు. శృంగేరీ జగద్గురువులు శ్రీ మదభినవ విద్యా తీర్ధులవారు ఘనాలంకార బిరుదుతో సత్కరించగా, శ్రీ శ్రీ శ్రీ కంచి కామకోటి పీఠాధిపతి చేతుల మీదుగా ఘనపాటి చక్రవర్తి బిరుదుతో సన్మానం అందుకున్నారు. విజయనగరం వేద పరిషత్ వేద సమ్రాట్ బిరుదుతో సత్కారం చేయగా, సువర్ణ పతకంతో శృంగేరి శారదా పీఠాధిపతులు, సువర్ణ హారంతో కంచి కామకోటి పీఠాధిపతి సన్మానించారు. సువర్ణ గండ పెండేరంతో విశాఖ వేద శాస్త్ర పరిషత్ సత్కరించింది.

title: ఆకాశవాణి కేంద్రం, విజయవాడ

text: 1962 ఆగష్టులో అప్పటి కేంద్ర ప్రసార సమాచార శాఖామాత్యులు డా. బెజవాడ గోపాలరెడ్డి వివిధ భారతి ప్రసారాల ' బి ' కేంద్రాన్ని ప్రారంభించాయి. 1971 మార్చి నుండి వాణిజ్య ప్రసారాలు ఆరంభమయ్యాయి. వ్యవసాయ ప్రసారాలు 1966 జూన్ 7 నుండి ప్రారంభమయ్యాయి. నిడుదవోలులో జరిగిన సభలో నీటి పారుదల శాఖామాత్యులు T. V. రాఘవులు వ్యవసాయ ప్రసారాలు ప్రారంభించారు. గుమ్మలూరు సత్యనారాయణ, కె. వి. సుబ్బారావు, వై. హనుమంతరావు, వ్యవసాయ విభాగానికి అధిపతులుగా మూడు దశాబ్దాలు ఈ కార్యక్రమాలను తీర్చిదిద్దారు. 1995 జూన్ లో మూడు దశాబ్దాల వార్షికోత్సవాన్ని వ్యవసాయ శాఖామత్యులు శ్రీ కోటగిరి విద్యాధరరావు బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాలలో జరిగిన సభలో నిర్వహించారు.ఎన్నో జాతీయ, అంతర్జాతీయ బహుమతుల్ని ఈ కేంద్రం గెలుచుకొంది.

title: కె. వి. కృష్ణకుమారి

text: కృష్ణకుమారి తన పదేళ్ళ వయసులో తెనాలి బ్రాంచి హైస్కూల్లో చదువుతున్న సమయంలో విద్యార్థుల ప్రదర్శన కోసం 'భలే పెళ్ళి' నాటకం రాసింది. 1970 ప్రాంతంలో ప్రముఖ మాసపత్రిక ‘మహిళ’ తిరుపతి నుండి వెలువడేది. రాయలసీమ సేవా సమితి సెక్రెటరీ డా. మునిరత్నం నాయుడుగారు, పద్మారత్నంగారూ, ఆ పత్రికకు సారథ్యం వహించేవారు. ఆ పత్రికలో యద్దనపూడి సులోచనారాణి తో కలసి పోటాపోటీగా సీరియల్స్ వ్రాసేదామె. ‘కృష్ణక్క సలహాలు’ అనే శీర్షిక ద్వారా పాఠకులకు ఆమెను పరిచయం చేసింది ఆ పత్రికే. దాదాపు నలభై సంవత్సరాల పాటుగా వివిధ ప్రముఖ పత్రికలలో, ‘కృష్ణక్క సలహాలు’ శీర్షికను నిర్వహిస్తూ కృష్ణక్కగా లక్షలాది మంది హృదయాలలో స్దిరస్థానం సొంతం చేసుకున్నదామె.

title: వి. శాంత

text: డాక్టర్ శాంత క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కు చేసిన సేవలు మాటల్లో చెప్పలేనివి. ఒకసారి ప్రధాని నెహ్రూ కూడా ఈమె సేవలను అభినందించారు. రామన్ మెగసెసె అవార్డు వల్ల వచ్చిన బహుమతి మొత్తాన్ని క్యాన్సర్ ఆసుపత్రికి ఇచ్చివేసారు. 2005 లో దేశవ్యాప్తంగా నోబెల్ బహుమతికి నామినేట్ చేయబడిన మహిళ ఈమె. జాతీయ, అంఅర్జాతీయ మెడికల్ జర్నల్స్ లో, ప్రముఖమైన మెడికల్ జర్నల్స్ అన్నీంటిలోనూ ఈమె వ్యాసాలు ప్రచురించారు. తీరిక దొరికినప్పుడు సంగీతం వినడానికి ఇష్టపడతారు. ఆత్మవిశ్వాసమే తన బలమని పూర్తినమ్మకంతో ఉంటారు.వైద్య రంగానికి వీరు చేసిన కృషికిగాను కేంద్ర ప్రభుత్వం వీరిని పద్మ విభూషణ్ పురస్కారంతొ సత్కరించింది.

title: ఘంటసాల సీతారామ శర్మ

text: శర్మగారు బందరు హిందూ స్కూలులో 3వ ఫారంనుండి 5 ఫారం చది వారు. అప్పుడు ఆంధ్రపత్రిక సంస్థా పకులు కాశీనాధుని నాగేశ్వర రావు పంతులుగారి మేనల్లడైన డాక్టరు శివలెంక మల్లికార్జున రావు (శివలెంక శంభు ప్రసాద్ గారి అన్నగారు) మరియూ రాజమండ్రీ వాస్తవ్యులైన బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం, వారికి వైద్యకళాశాలలో సహవిద్యార్థి. శర్మగారికి విద్యాపకులుగా బందరు హిందూస్కూలు లోచెళ్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి గారు తెలుగు పండిదులునుడేవారు. 1907 లోబీపిన్ చంద్రపాల్ బందరు వచ్చి వందేమాతరం ప్రచారోపన్యాసం చేశారు. శర్మ గారు మల్లికార్జున రావుగారు ఆ ప్రసంగం వల్ల ప్రేరణగోన్నారు. ఈమని లక్ష్మణశాస్త్రి గారు శివాజీ వేషంవేసుకు చేసిన హిందీ ప్రసంగాలు వీరిని ముగ్ధులను చేశాయి. శర్మగారు S S L C క్లాసు గుంటూరులోని క్రిస్టియన్ కాలేజీ స్కూలలో చదివారు. ఆ రోజులలో నవంబరు 14 వ తారీఖు 1911 లో గుంటూరు కాలేజీ విద్యార్థులు శతావధానం ఏర్పాటు చేసి నప్పుడు 17 ఏండ్లప్రాయుడైన వేలూరి శివరామ శాస్త్రి గారు మొదటిసారిగా చరిత్రాత్మకమైన శతావధానం చేశారు. దీనిని గూర్చి శర్మాగారు చెప్పుతూవుండేవారు. శివరామ శాస్త్రి గారు శర్మగారితో యావజ్జీవము మిత్రులుగానున్నారు. శివరామ శాస్త్రిగారి అన్న గారు వేలూరి యజ్ఞన్నారాయణ శాస్త్రి గారు కూడా వారికి మిత్రులైనారు. చెళ్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి గారు ఎప్పుడు బెజవాడవచ్చినా శర్మా గారింట్లోనే బస చేశేవారు. 1912 నుండి 1916 వరకు శర్మగారు కలకత్తాలో డా. మల్లిక్ స్థాపించిన నేషనల్ మెడికల్ కాలేజీలో చదివి 1916 లో L.C.P.S అను వైద్య పట్టా పుచ్చుకున్నారు. వైద్య కళాశాలలో వారితో పాటు చదివిన వారిలో రాజమండ్రీ వాస్తవ్యులు గొప్ప స్వతంత్రసమరయోదుడైన త్యాగి డాక్టర్ బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం గారొకరు. శర్మగారు 1917 లో కలకత్తా లోని శంభునాధ్ మెమోర్యిల్ హస్పిటల్ లో ఆనరరీ సర్జన్ గా చేశారు. ఆకాలంలో రాజమండ్రివాస్తువ్యుడైన కాంగ్రెస్సు జనరల్ సెక్రటరీ చేసిన న్యాపతి సుబ్బారావు గారి బంధువు బారు రాజారావు గారు ( ఎ ఐ సి సికి పర్మనెంటు అండర్ సెక్రటరీగా చేశిన వారు స్వతంత్రఉద్యమంలో వీరు ధూలియ జైలులో నిర్బంధిప బడ్డారు) రాజారావు గారు కలకత్తాలో బి.ఎ చదువుతూ రామకృష్ణ పరమహంస భక్తుడైయుండి రామకృష్ణ మఠం కార్యకాలాపాల్లో పాల్గోనేవాడు. ఆయన శర్మగారి స్నేహితుడై నాడు ఆయనతో పాటు శర్మాగారు గూడా రామకృష్ణ మఠం ఆదర్శాలతో ప్రేరణ పొందినవాడై సంఘసేవ చేయాలనే ఆశయాలు కలిగినవాడైనారు. అంతేకాక ఆరోజులలో బెంగాలీ ప్రముఖల స్వతంత్రసమరయోధన ప్రసంగాలవల్ల గూడా శర్మగారు స్వతంత్ర పోరాటంలో ఆసక్తి కలిగినవాడైనారు. నీలరతన్ సర్కార్, శ్యామసుందర్ చక్రవర్తి మొదలగు గొప్ప వక్తల ప్రసంగాలు శర్మగారి భావనలపై చరగని ముద్రవేశాయి. 1917 లో వై ద్య చదువు పూర్తి చేసుకుని శర్మగారు 1918 లో బెజవాడ వచ్చి వైద్య వృత్తి ప్రారంభించారు. వైద్యులుగా శర్మగారు బెజవాడలో రెండవ వారు. వారికిన్నా ముందు బెజవాడలో గూడూరు వెంకట రమణా రావు అనే ఒకే ఒక డాక్టరు గారుండేవారు. వారికి మెయిన్ రోడ్డులో మెడికల్ షాపు వుండేది.

title: వి. శాంత

text: వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:భారతీయ వైద్యులు వర్గం:1927 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తమిళనాడు ప్రముఖులు వర్గం:పద్మ విభూషణ్ పురస్కార గ్రహీతలు వర్గం:Indian oncologists

title: సామెతలు

text: తెలుగు సామెతలు: కెప్టెన్ ఎం.డబ్ల్యు.కార్, వి. రామస్వామి శా స్త్రులు 1955 తెలుగు సామెతలు: సంపాదక వర్గం- దివాకర్ల వెంకటావధాని, పి.యశోదా రెడ్డి, మరుపూరి కోదండరామరెడ్డి.- తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం మూడవ కూర్పు పునర్ముద్రణ 1986 తెలుగు సామెతలు: సంకలనం - పి. రాజేశ్వరరావు, విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్, హైదరాబాదు, 1993. తెలుగు సామెతలు: గీతికా శ్రీనివాస్, జే.పి.పబ్లికేషన్స్ 2002 తెలుగు సామెతలు:సంకలనం- రెంటాల గోపాలకృష్ణ, నవరత్న బుక్ సెంటర్ 2002 లోకోక్తి ముక్తావళి అను తెలుగు సామెతలు (సుమారు 3400 సామెతలు) - సంకలనం: విద్వాన్ పి.కృష్ణమూర్తి - ప్రచురణ: మోడరన్ పబ్లిషర్స్, తెనాలి - సాటి సామెతలు (తెలుగు, కన్నడ, తమిళ, మలయాళ భాషలలో సమానార్ధకాళున్న 420 సామెతలు) - సంకలనం: నిడదవోలు వెంకటరావు, ఎమ్. మరియప్ప భట్, డాక్టర్ ఆర్.పి. సేతుపిళ్ళై, డా. ఎస్.కే. నాయర్ సంపూర్ణ తెలుగు సామెతలుః మైథిలీ వెంకటేశ్వరరావు, జె.పి.పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ 2011 ఆంధ్రపత్రిఅక్-1955- వ్యాసము -తెలుగు సామెతలు- రచన శ్రీ టేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు.

title: జె. చెన్నయ్య

text: క్యాజువల్ ఎనౌన్సర్ , వార్తా విభాగంలో ప్రాంతీయ, జాతీయ వార్తలు చదివే క్యాజువల్ న్యూస్ రీడర్గా , అనువాదకునిగా, కార్యక్రమాల రూపకల్పన నిపుణిగా అనుభవం గడించారు. సరళతరమైన అనువాదానికి, స్పతమైన ఉచ్ఛారణతో కూడిన వార్తా పఠనానికి పేరు పొందారు. గణతంత్ర దినోత్సవం, స్వాత్రంత్య దినోత్సవం, మొదలైన ప్రత్యేక సందర్భాల్లో రాష్ట్రపతి, ప్రధానమంత్రి, గవర్నర్, ముఖ్యమంత్రి, ప్రసంగాలను అనువదించి భావయుక్తంగా చదవడంలో ప్రత్యేకత సాధించారు. ప్రధానమంత్రి మాన్ కీ బాత్ అనువాదం, పఠనం. మాజీ ప్రధాని పి. వి. నరసింహారావు మరియి నందమూరి తారక రామారావు అంత్యక్రియలకు ఆకాశవాణిలో ప్రత్యేక్ష వ్యాఖ్యానం. దూరదర్శన్ లో రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవం, మరియు డా. పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యుల శతజయంత్యుత్సవ ప్రత్యేక్ష వ్యాఖ్యానం. ఆయన మైకులో మాట్లాడుతూంటే గుడిలో గంట మోగుతున్నట్టు ఉంటుంది. దూరదర్శన్‌లో కూడా ఎన్నోసార్లు వ్యాఖ్యాతగా ప్రేక్షకులకు కనిపించారు.

title: వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ

text:
కూచిపూడి నాట్య ప్రదర్శనల ద్వారా వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ మన తొలి రాష్ట్రపతి బాబూరాజేంద్రప్రసాద్ నుండి కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, రాష్టప్రతులు వివి గిరి నుండి పద్మశ్రీ, నీలం సంజీవరెడ్డి, డా. శంకర్‌దయాళ్ శర్మ, డా. జకీర్ హెస్సేన్, డా. ఆర్‌కె నారాయణన్‌ల ద్వారా ప్రశంసలు, అభినందనలు పొందారు. తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ప్రధాన మంత్రులుగా ఇందిరాగాంధీ, పి. వి. నరసింహారావు ఈయన నృత్య ప్రదర్శనను తిలకించి అభినందించారు. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1988లో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన కాళీదాస్ సమ్మాన్ అవార్డుతో సత్కరించింది. 2005లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ప్రదానం చేసింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హంస అవార్డును అందచేసింది. సిద్ధేంద్రయోగి నర్తన అవార్డును అందుకున్నారు. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరతముని అవార్డుతో సత్కరించింది.2012 నవంబరు 15 న విజయవాడలో మరణించాడు.
కూచిపూడి గ్రామంలో వేదాంతం వెంకటరత్నం, సుబ్బమ్మ దంపతుల కడసారి కుమారుడెైన పద్మశ్రీ వేదాంతం సత్యన్నారాయణ శర్మకు భార్య లక్ష్మీ నరసమ్మ, కుమార్తెలు నాగలక్ష్మీ, రాధ, కుమారుడు వేంకట నాగప్రసాద్‌లు ఉన్నారు.

title: వి. శాంత

text: పరిశోధనా కార్యక్రమాలలోనూ, సంస్థతోనూ దాదాపు 55 సంవత్సరాల అనుబంధం ఉన్న డాక్టర్ శాంత గారికి 2005 లో ప్రతిష్ఠాత్మకమైన "రామన్ మెగసెసె అవార్డు" లభించింది.తద్వారా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతినార్జించారు. తమిళనాడు లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్ పై అవగాహన సదస్సులు నిర్వహించి ఈమె పలు సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. ఈమె ఆసుపత్రి అభివృద్ధికీ, రోగుల సేవలకు అంకితమై అవివాహితగా మిగిలిపోయారు. తన సేవలకు గుర్తింపుగా "పద్మశ్రీ"తో పాటు మొత్తం 32 అవార్డులు వరించినా - "స్వస్థత పొందిన రోగి మొహం లోని చిరునవ్వును మించిన అవార్డు ఉండదు" అంటారీమె. క్యాన్సర్ వ్యాధికి సంబంధించిన అన్ని విభాగాల్లోనూ విశేషమైన అనుభవం గల డాక్టర్ శాంత తాను 85 వ యేటకు అడుగిడినా ఇప్పటికీ ఉత్సాహంగా వైద్యం చేస్తుంటారు."[2]

title: పాండురంగ వామన్ కాణే

text: 1974లో కాణే జ్ఞాపకార్ధంగా ప్రాచ్యశాస్త్ర విద్యలో (Oriental studies: ఓరియంటల్ స్టడీస్) పరిశోధనను పెంపొందించి, ప్రోత్సహించి, పోషించే నిమిత్తం, ఆసియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బాంబే వారు మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్టడీస్ అండ్ రిసర్చ్</i>ను (మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే స్నాతకోత్తర విద్య మరియు పరిశోధనా సంస్థ) నెలకొల్పారు. అంతేగాక, ప్రతి మూడు సంవత్సరములకు ఒక మారు, వైదిక, ధర్మశాస్త్ర, అలంకార సాహిత్యాలలో విశేష కృషిని కనపరిచిన ఒక పరిశోధకునికి మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే స్వర్ణ పతకము ఇవ్వబడుతోంది.

title: వి. శాంత

text: ఈ తరహాలో ఆధినిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోనికి తీసుకుని వచ్చినా క్యాన్సర్ విషయంలో కొత్త సమస్యలు పుట్టుకొస్తూనే ఉన్నాయని డాక్టర్ శాంతగారు గ్రహించారు. వాటిని అధికమించడానికి క్లినికల్ రీసెర్చ్ బయో కెమిస్ట్రీ, ఇమ్యూనాలజీ ట్యూమర్, మైక్రో బయాలజీ తదితర పరిశోధనా కేంద్ర విభాగాలను ఏర్పాటు చేశారు. రొమ్ము క్యాన్సర్ ల మీద ఈమె చేసిన పరిశోధనలు శస్త్రచికిత్సలకు బాగా ఉపకరించాయి.

title: వి. శాంత

text: ఆమె తన 13 వ యేట నుంచే వైద్య వృత్తి చేపట్టి రోగులకు సేవలు చేయాలని కలలు కనేవారు. 1955 లో కాన్సర్ ఇనిస్టిట్యూట్ ప్రారంభించిన నాటి నుండి క్యాన్సర్ రోగులకు తన సేవలను అందిస్తున్నారు. ఆమె వైద్యాన్ని ఓ వృత్తిగా ఏనాడూ భావించలేదు. మనిషిలోని బాధల్ని మానవీయ కోణంలో దర్శించి, మానవతా దృక్పథంతో స్పందించి వైద్య వృత్తిని వ్యాపార కళ నుంచి వేరుచేశారు. ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా కీలకమైన శస్త్రచికిత్సలను పర్యవేక్షిస్తూ కేన్సర్ చికిత్సా పరిశోధనా రంగంలో సరికొత్త మార్పులను ఆవిష్కరించారు. అడయార్ (చైన్నై) కాన్సర్ హాస్పటల్ నిర్వాహకురాలిగా నేటికీ లక్షలాది క్యాన్సర్ పీడితులకు ప్రాణదానం చేస్తున్నారు. అణగారిన ప్రజల పట్ల అంకితభావం, ప్రతి వ్యక్తికి వైద్యసేవలు అందుబాటులో ఉండాలన్న ఆదర్శం, ఎంత సాధించినా సాటి వ్యక్తి మేలు కోసమేనన్న సమున్నత లక్ష్యం, వెరసి తన జీవిత సర్వస్వాన్ని వ్యాధి పీడితుల కోసం ధారపోసిన మహామనిషిగా డాక్టర్ శాంత గారు నీరాజనాలు అందుకున్నారు.

title: వి. శాంత

text: ఇది చైన్నై లోని మహోన్నత వైద్యాలయం. దీనికి అంకురార్పణ చేసిన వ్యక్తి ముత్తులక్ష్మీ రెడ్డి. మన దేశంలో వైద్య శాస్త్రంలో మొట్టమొదటగా పట్టా పుచ్చుకున్న మహిళ ఆమె. తన తోబుట్టువుకు క్యాన్సర్ సోకి, సరైన వైద్యం లభించక మృతి చెందడంతో ఆ విషాదం నుంచి అమె ఓ పట్టాన తేరుకోలేకపోయారు. కాస్త కుదుట పడిన తర్వాత అలా మరెవ్వరికీ జరగకూడదనే ఉద్దేశంతో "క్యాన్సర్ ఆసుపత్రి" ప్రారంభించారు. ఉమెన్స్ ఇండియన్ అసోషియేషన్ (WIA) ద్వారా సేకరించిన నిధులతో ఇన్‌స్టిట్యూట్ కు శ్రీకారం చుట్టారు. 1954, జూన్ 18 న కేవలం ఇద్దరు గౌరవ వైద్యాధికారులు, ఓ టెక్నీషియన్, ఇద్దరు ఆక్జిలరీ నర్స్ లతో చిన్న చిన్న గుడిసెల్లో 12 పడకల ఆసుపత్రిని ప్రారంభించారు.

title: పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి

text: శ్రీనివాసాచారి గారు లండన్ యూనివర్సిటీలో పురాతత్వ శాస్త్రములో పరిసోధన చేసి పి.హెచ్ డి (డాక్టరేట్) పట్టాపుచ్చుకున్నారు. విజయవాడలోని యస్ అర్ అర్ సి వి. ఆర్ కళాశాలలో కొన్నాళ్లు చరిత్ర అద్యాపకులు గాచేశారు. అప్పటి ప్రిన్సిపాల్ గారు, శ్రీ యన్ స్వామినాధ అయ్యర్ గారి తదనంతరం శ్రీనివాసాచారి గారు పదవోన్నతిపై ప్రధానోధ్యాపకునిగా చేశారు. వారు అక్కడ ప్రినిస్పాల్ గాచేస్తున్నరోజులలో 1947-1948 లో ఒకసారి వారు కాలేజీ విద్యార్థులను నాగార్జునకొండకు (సాగర్ డామ్ రాకముందు) ఎక్సర్షన్ కు తీసుకునివెళ్లారు. అనంతపురం, శ్రీకాళహస్తి కాలేజీలలో ప్రిన్సిపాల్ గాచేసి రిటైరైన రసాయనశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ శ్రీ ఈశ్వరప్రగడ శేషావతారం గారు 1948 లో ఆ యస్ అర్ అర్ సి వి. ఆర్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ విద్యార్థిగా చదువుతున్నప్పడు డా.శ్రీనివాసాచారిగారి ఆధర్యములో ఎక్సకర్షన్ కు వెళ్ళిన విద్యార్థి బృందములో ఒకరు. డా శ్రీనివాసాచారి గారి పురాతత్వశాస్త్ర పరిశోధనా నైపుణ్యమును కనులారా చూసిన వారిలో ఒకరు. నాగార్జున కొండ వద్ద నున్న అనేక చారిత్రాత్మక పురాతన శిలాశాసనములలో ప్రముఖమైన వీరపురుషదత్తు - శ్రీ శాంతిమూల దంపతుల అశ్వమేధయాగము చేసిన విశేషములు వెల్లడించే శిలా శాసనములు ప్రాక్రితిలో వ్రాయబడిన శాసనములను డా. శ్రీనివాసాచారి గారు అతి సునాయాసముగా గుర్తుపట్టి చదివి విద్యార్థులకు వాటి చారిత్రాత్మకవృత్తాంతము చెప్పినారని శేషావతారంగారు చెప్పారు. డా శ్రీనివాసాచారిగారు ప్రన్సిపాల్ గానున్నప్పు డు యస్ అర్ అర్ సి వి. ఆర్ కళాశాల విజయవాడలో వారితోటి సమకాలీకులై ఉపాధ్యాయులుగా నుండిన వారిలో ప్రముఖులువిశ్వనాధ సత్యనారాయణ గారు, జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణ గారు, జటావల్లభుల పురుషోత్తము గారు మొదలగు వారు. డా శ్రీనివాసాచారిగారు అటుతరువాత బర్మా (ఇప్పటి మైనమార్) లోని రంగూన్ యునివర్సిటీ వారి ఆహ్వానముపై రంగూన్ యూనివర్రిసిటీ చరిత్ర పీఠమునకు అధ్యక్షుడుగా కొన్నాళ్లు పనిచేశారు. ఆ రోజులలో అచ్చట రాజకీయకల్లోలములుండెను. భారతీయులకు ప్రాణాపాయముండెనుకూడా అయినా డా శ్రీనివాసాచారిగారు ధర్యముగా వారి అభియాన కాలంము సఫలముగా వినియోగించి వచ్చిరి. అచ్చటినుండి వచ్చినపిదప హైదరాబాదులోని పురాతత్వశాఖకి డైరెక్టరు పదవిలో కొన్నాళ్లు పనిచేసిరి. అటుతరువాత ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో చరిత్రశాశకు అధ్యక్షులు గానున్న మారేమండ రామారావు గారు తరువాత శ్రీనివాసాచారి గారిని నియమించిరి. అచ్చట పనిచేయుచున్నరోజులలోనే 1962లో వారికి అమెరికాలోని మిషిగన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీకి విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా ఆహ్వానంపై అమెరికా నెళ్ళారు. నవంబరు 1963 లో అచ్చటనే అకస్మాత్తుగా వారి 54 వ ఎటనే పరమదించటం జరిగింది.

title: వి. శాంత

text: డాక్టర్ శాంత గారు ఈ ఆసుపత్రిలో క్యాన్సర్ కు సంబంధించిఅన్ అధూనతనమైన వైద్య సౌకర్యాలు ఆల్ట్రా సోనోగ్రఫీ, కంప్యూటరైజ్డ్ బయోగ్రఫీ లను మూడు దశాబ్దాల క్రితమే ప్రవేశపెట్టారు. నూక్లియర్ మెడికల్ అంకాలజీ, సైటాలజీ, లింపాంజియోగ్రఫీ, మమోగ్రఫీ, ఫైబర్ ఆప్టిక్ గ్యాస్ట్రో ఎండోస్కొపీ వంటి ఆధునిక పరికరాలనూ, రేడియో థెరపీ విభాగాలను ఏర్పాటు చేశారు.

title: అన్నమయ్య పదకోశం

text: 2004లో రచయిత శ్రీహరి నిఘంటువు పేరుతో సూర్యారాయాంధ్ర నిఘంటువు శేషాన్ని ప్రకటించారు. అందులో కొన్ని పదాలకు అర్ధవివరణ ఇవ్వడం జరిగింది. కానీ మిగిలిన పదాలు ఇంకా ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని అన్నింటికీ ప్రత్యేకంగా ఒక నిఘంటువును కూర్చాలని కాంక్షించి ప్రథమ ప్రయత్నంగా 29 సంపుటాల్లోని సంకీర్తనల్లోని క్లిష్టమైన పదాలను అన్నింటిని కార్డులపై వ్రాయడం ప్రారంభించారు. ఆయా పదాల అర్ధనిర్ణయం కోసం వివిధ నిఘంటువులు, ఆధారాల సహాయంతో నిఘంటువు నిర్మాణాన్ని కొనసాగించారు. అప్పటి తి.తి.దే. కార్యనిర్వహణాధికారులు డా. కె. వి. రమణాచారి గారు ఇలాంటి బృహత్కార్యం దేవస్థానం జరిగితే సముచితంగా ఉంటుందని భావించి కావసిన సహాయ సంపత్తిని సమకూరుస్తూ నిఘంటు నిర్మాణ బాధ్యతను రచయితకు అప్పగించారు.

title: వి. శాంత

text: ప్రస్తుతం చికిత్స, పరిశోధన, రోగుల పునరావాసం వంటి అంశాలతో సమగ్ర క్యాన్సర్ నిరోధక కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఈ ఛారిటబుల్ ఇన్‌స్టిట్యూత్ ను స్వంతంత్ర ప్రతిపత్తిగల గవర్నింగ్ బాడీ నడుపుతోంది. సంస్థ వ్యవస్థాపకురాలైన డా. ముత్తులక్ష్మీ రెడ్ది కుమారుడు డాక్టర్ కృష్ణమూర్తి ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరక్టర్గా, డాక్టర్ శాంతగారు ఛైర్మన్ గా ఉన్నారు. సంస్థను భారత ప్రభుత్వం 1975 లో దక్షిణ భారతదేశ ప్రాంతీయ క్యాన్సర్ కేంద్రంగా ప్రకటించింది. ఒక ప్రైవేటు సంస్థకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విధమైన గుర్తింపునివ్వడం ఇదే ప్రథమం.