query: జైన మతాన్ని ఎవరు స్థాపించారు?

title: జైన మతము

text: జైన మతాన్ని జైన వృషభనాథుడు స్థాపించాడు. "జిన" (విజేత) అనే పదం నుంచి జైనం వచ్చింది. బుద్ధుని అసలు పేరు ఎలా బుద్ధుడు కాదో, క్రీస్తు అసలు పేరు ఎలా క్రీస్తు కాదో అలాగే జినుని అసలు పేరూ జినుడు కాదు. వర్థమానుడు. ఇరవై నాలుగు జినులలో (తీర్థంకరుడు) ఒకడు. ఇతడిని చివరివాడని జైనులు నమ్మారు. ఇతడు బుద్ధునికి అగ్ర సమకాలీనుడు.

title: భారతీయ సంస్కృతి

text:
భారతదేశం హిందూ మతం, బౌద్ధమతం, జైన మతం, సిక్కు మతం , ఇతర మతాలు జన్మస్థలం. వీటిని సమష్టిగా భారతీయ మతాలు అని పిలుస్తారు. నేడు, హిందూమతం , బౌద్ధమతం వరుసగా మూడో , నాల్గవ అతిపెద్ద మతాలుగా ఉన్నాయి, వీటిలో 2 బిలియన్ల మంది మతాన్ని ఆరాధించి ఆచరించే అనుచరులు ఉన్నారు. , దాదాపుగా 2.5 లేదా 2.6 బిలియన్ల మంది ఆదరించి అనుసరించే అనుచరులు ఉన్నారు.. భారతీయ మతాలను ఆరాధించి ఆచరించే అనుచరులు అయినటువంటి హిందువులు, సిక్కులు, జైనులు , బౌద్ధులు భారతదేశంలో 80-82% జనాభా ఉన్నారు.
ప్రపంచంలోని అత్యంత ఆరాధనతో కూడిన మత సంఘాలు , సంస్కృతులతో కలిగి ఉండి మతపరంగా , జాతిపరంగా విభిన్న దేశాలలో భారతదేశం కూడా ఒకటి. ఈ మతాలు అనేకమంది ప్రజల జీవితంలో కేంద్ర స్థానంలో ఉండి , నిర్ణయాత్మక, నిశ్చయాత్మక పాత్రను వారి మీద పోషిస్తున్నాయి. భారతదేశం ఒక లౌకిక హిందూ-మెజారిటీ దేశం అయినప్పటికీ, ఈ దేశంలో అతి పెద్ద ముస్లిం జనాభాను ఇది కలిగి ఉంది. భారతదేశం లోని జమ్మూ , కాశ్మీర్, పంజాబ్, మేఘాలయ, మణిపూర్, నాగాలాండ్, మిజోరం , లక్షద్వీప్ లను మినహాయించితే హిందువులు 29 రాష్ట్రాలు , 7 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో అత్యధిక జనాభాను కలిగి ఉన్నారు. అదేవిధముగా, ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మహారాష్ట్ర, కేరళ, తెలంగాణ, పశ్చిమబెంగాల్ , అస్సాం రాష్ట్రాలలో ముస్లింలు పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు. ముఖ్యంగా జమ్ము కాశ్మీర్ , లక్షద్వీప్ లలో మాత్రం ఎక్కువమంది ముస్లిం జనాభా ఉన్నారు. అలాగే సిక్కులు , క్రైస్తవులు భారతదేశంలోని ఇతర ముఖ్యమైన మైనారిటీ ప్రజలు ఉన్నారు.
2011 సం.జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశంలో 79.8% మంది హిందూ మతాన్ని ఆచరించి, పాటిస్తున్నారు. భారతదేశంలో హిందూ మతము అనుసరించి ఆచరించే ప్రజలు తరువాత ఇస్లాం (14.2%), క్రైస్తవ మతం (2.3%), సిక్కు మతం (1.7%), బౌద్ధ మతం (0.7%) , జైనమతం (0.4%)
అనే ఇతర ప్రధాన మతాలు ఆచరించే వారు ఉన్నరు. హిందూ మతం, బౌద్ధమతం, ఇస్లాం మతం , క్రైస్తవ మతం వంటి ప్రధాన మతాలచే భారతదేశంలో వివిధ ప్రాంతాలలో ప్రభావితమైనప్పటికీ, సార్నాయిజం వంటి అనేక గిరిజన మతాలు కూడా భారతదేశంలో కనిపిస్తాయి. జైనమతం, జొరాస్ట్రియనిజం, జుడాయిజం, , బహాయి విశ్వాసం కూడా ప్రభావవంతమైనవి, కానీ వాటి సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంది. భారతదేశంలో కూడా నాస్తికత్వం , అజ్ఞేయవాదం లక్షణాలు అక్కడాక్కడా కనిపించే ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, 2050 నాటికి భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద హిందువులు , ముస్లింలను కలిగి ఉన్న దేశంగా ఉంటుంది. భారతదేశంలో సుమారు 311 మిలియన్ల ముస్లింలు జనాభాలో 19-20% మంది ఉన్నారు. ఇంకా సుమారు 1.3 బిలియన్ల హిందువులు జనాభాలో 76% మంది భారతదేశంలో నివసిస్తున్నారు.

title: అజీవకులు

text: కర్మను అంగీకరించిన జైన బౌద్ధ మతాలు, కర్మను అవాస్తవం అంటూ నియతి వాదాన్ని బోధించే అజీవక మతాన్ని ఖండించాయి. అంతేకాక కార్యా కారణ సిద్దాంతాన్ని నిరాకరించినందుకు, క్రియలకు (మంచి పనులకు, చెడ్డ పనులకు) నైతిక బాధ్యత కల్పించకపోవడాన్ని, మోక్ష సాధనలో వాటికి ప్రాధాన్యత లేనందుకు అనగా మోక్షసాధనలో మానవ ప్రమేయం లేదన్నందుకు మహావీరునితో పాటు, గౌతమ బుద్ధుడు కూడా మక్ఖలి గోశాలుని (అజీవకుల) నియతివాదాన్ని విమర్శించారు. సమాజంలో మానవ నీతికి అమిత ప్రాధాన్యం ఇచ్చే జైన బౌద్ధ మతాలు అజీవకుల జీవన శైలిని ఖండించారు.

title: కోట సామ్రాజ్యము

text: కోట రాజులు మొదట్లో జైన మతాన్ని ఆచరించినా తర్వాత కాలంలో చాళుక్యుల వలె హిందూ మతాన్ని కూడా ఆచరించారు. శైవ తత్వాన్ని కూడా ప్రోత్సహించారు. వీరికి తూర్పు చాళుక్యులతోను, సూర్యవంశీయులైన కాకతీయులతోను వివాహ సంబంధాలుండేవి. కాకతీయ గణపతి దేవుని రెండవ కుమార్తె అయిన గణపాంబను కోట బేతరాజు వివాహమాడాడు. మంగళగిరి ఆనంద కవి వ్రాసిన 'విజయనందన విలాసము' లో హరిసీమ కృష్ణుడు చంద్రవంశానికి చెందినవాడని వ్రాయబడినది . క్రీస్తు శకము 1182 ప్రాంతంలో జరిగిన పల్నాటి యుద్ధంలో నలగామరాజుకు సహాయం చేయడానికి కాకతీయ రుద్రదేవరాజు కొంత సైన్యాన్ని పంపాడు. ఈ సైన్యం ధరణికోటను ముట్టడించి జయించింది. కోట దొడ్డభీమరాజు మరణించాడు. ఆనాటి నుండి కోట వంశీయులు కాకతీయులకు సామంతులయ్యారు. 1323 వ సంవత్సరంలో మహమ్మదీయుడైన ఉయిన్ ఖాన్ కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మూలించాడు. ఆ సందర్భంలో కోట వంశం కూడా రాజ్యం కోల్పోయింది.

title: పార్శ్వనాథ జైన ఆలయం, గుమ్మిలేరు

text: శ్రీ శంకేశ్వర పార్శ్వనాథ జైన ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రసిద్ధ జైన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. ఈ జైన ఆలయం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఆలమూరు మండలంలోని గుమ్మిలేరు గ్రామంలో వుంది. స్థానికంగా ఈ ఆలయాన్ని ‘గుమ్మిలేరు జైన ఆలయం’ అని కూడా పిలుస్తారురు. పూర్తిగా పాలరాతితో నిర్మించబడిన ఈ జైన ఆలయంలో మూలనాయకుడుగా (మూల విరాట్టు) 23 వ జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడు నెలకొనివున్నాడు.1977 లో ఆలమూరు మండలంలోని గుమ్మిలేరు గ్రామంలో కాలువ కోసం త్రవ్వకాలు జరుపుతున్నప్పుడు అక్కడ పురాతన జైన విగ్రహం బయల్పడింది. గ్రామస్తులు తొలుత దానిని బుద్ధుని విగ్రహంగా భావించి పూజించడం మొదలుపెట్టారు. అయితే నిపుణుల పరిశీలనలో ఆ పురాతన విగ్రహం 23వ జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడి విగ్రహంగా తేలింది. విగ్రహకాలం సుమారుగా 2000 సంవత్సరాలకు పూర్వం ఉండవచ్చని గుర్తించారు. మౌర్యుల కాలం నాటిదిగా భావించబడిన ఈ తీర్థంకరుని విగ్రహం అర్థ పద్మాసన ముద్రలో ఆశీనుడిగా కనిపిస్తున్నది. ఈ పురాతన విగ్రహాన్ని రాజమండ్రికి తరలించడానికి చేసిన ప్రయత్నాలను, స్థానిక ప్రజలు గట్టిగా ప్రతిఘటించడంతో జైన సంఘం ఈ విగ్రహాన్ని గుమ్మిలేరులోనే వుంచి, అది బయల్పడిన ప్రదేశంలోనే ఒక సుందరమైన ఆలయాన్ని నిర్మించాలని నిశ్చయించింది.

title: క్రైస్తవుల జానపద కళా ప్రదర్శనలు

text: "నొబిలీకి " పూర్వం మధురను పాలించిన " వీరప్ప నాయకుని " కాలంలో (1572 - 95) ఫాదరీ ఫెర్నాండెజ్ పద్నాలుగు సంవత్సరాలు క్రైస్తవ మాత ప్రచారం చేశాడు. "పరవార్ లు " అనే చేపలు పట్టే మత్స్య కారుల్ని మాత్రం క్రైస్తవ మతస్తులుగా మార్చగలిగాడు. కానీ అగ్ర కులాల వారు క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించక పోవటానికి ఈ క్రింది కారణాలు అడ్డు వచ్చాయి. క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించిన వారు హైందవ ఆచారాల్ని విస్మరించటమూ, పరవర్ లు అనబడే మత్స్య కారులు అంటరాని వారై వుండి క్రైస్తవులు కావటమూ, క్రైస్తవ మత ప్రచారకుల్ని నీతి నియమాలూ, మానమర్యాదలూ లేని త్రాగు బోతులుగా, గోమాంస భక్షకులుగా మంచి వారిని పరంగేలుగా పిలవడం వల్ల అగ్ర కులాల వారెవ్వరూ క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించలేదు.

title: ప్రకృథ కాత్యాయనుడు

text: ప్రాచీన భారతీయ భౌతికవాదులలో ఒకడైన ప్రకృథ కాత్యాయనుని గురించిన ప్రస్తావనలు అతని తాత్విక ధోరణి గురించి ఉటంకించిన వివరాలు, వ్యాఖ్యలు బుద్దఘోషుని “సుమంగళ విలాసిని” బౌద్ధమత గ్రంథమైన “ మధ్యమ నికాయ ” దిఘ నికాయ లోని 'శమన్నఫాల సుత్త' తదితర బౌద్ధ, జైన మత గ్రంథాలలో లభిస్తాయి. ప్రక్రుధ కాత్యాయనుని గురించి తెలిపే మూల ఆధారగ్రంధాలు ధ్వంసమై పోయాయి. ఒకవేళ అవి వుండి వున్నప్పటికీ వాటిని తీవ్రంగా నిరసించిన జైనులు, బౌద్ధులు వాటిని నాశనం చేసి వుండవచ్చు. అసలు మనకు ప్రకృథ కాత్యాయనుని గురించి తెలిసినది, అతనిని విమర్శిస్తూ జైనులు, బౌద్ధులు తమ తమ గ్రంథాలలో ఉటంకించిన వ్యాఖ్యలు, కథనాల నుండి మాత్రమే. ఈ ఉటంకలు కూడా పూర్ణ కాశ్యపుని భౌతికవాద బోధనల గురించి యదార్ధంగా చెప్పినవి కావు. అతనిని అప్రతిష్టపాలు చేయడానికి అతనిపై ద్వేషం, అసహ్యం కలిగించే ప్రయత్నంలో అతని భౌతికవాద బోధనలను వక్రీకరిస్తూ నిందిస్తూ జైన, బౌద్ధ మతాల రచయితలు తమ గ్రంథాలలో రాసుకొన్న ఉటంకనలు మాత్రమే. ప్రక్రుధ కాత్యాయనుని బోధనల గురించి వివరాలు తెలుసుకోవడానికి సైతం, ఆ మతాన్ని ద్వేషిస్తూ, వక్రీకరిస్తూ, అవహేళన చేస్తూ వచ్చిన ఇతర మతగ్రంధాల ఉల్లేఖనలే దిక్కయ్యేంతగా పూర్ణ కాశ్యపునికి తత్వబొదనలకు సంబంధించిన మూల ఆధార గ్రంథాలు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి.

title: తూర్పు చాళుక్యులు

text: శాతవాహనుల కాలంలో ప్రబలంగా ఉన్న బౌద్ధ మతం చాళుక్యుల కాలానికి క్షీణించింది. బౌద్ధాశ్రమాలు నిర్మానుష్యంగా ఉండేవి. బౌద్ధ స్థూపాల వద్ద నివాసం ఏర్పాటు చేసుకొన్నవారు ఆ స్థూపాలను అంటిపెట్టుకొని ఉండేవారు. అప్పటి చైనా రాయబారి హుయాన్ త్సాంగ్ అందించిన ఆధారాల ప్రకారం 20 బౌద్ధాశ్రమాలు, ప్రతి ఆశ్రమంలోను 3000 బౌద్ధ సన్యాసులు నివసించేవారు. బౌద్ధ మతం క్షీణించినా జైనమతం ప్రజల ఆదరణ కలిగి ఉంది. ఈ విషయం ఆంధ్ర రాష్ట్రంలోని గ్రామాలలో శిథిలమైన విగ్రహాలు చూస్తే తెలుస్తుంది. తూర్పుచాళుక్య రాజులు జైన దేవాలయాలకు నిధులు, విరాళాలు ఇచ్చేవారని శిలాశాసనాల ఆధారంగా తెలుస్తున్నది. కుబ్జ విష్ణువర్థనుడు, మూడవ విష్ణువర్థనుడు, రెండవ అమ్మ జైన మతాన్ని ఆదరించారని తెలుస్తోంది. విమలాదిత్యుడు, మహావీరుని నియమాలను పాటించాడని తెలుస్తోంది. అప్పట్లో విజయవాడ, జెనుపాడు, పెనుగొండ, మునుగొండ ప్రసిద్ధ జైన క్షేత్రాలు. హిందూ మతం చాళుక్యుల పరిపాలన కాలంలో రాజ్య మతం. హిందూ మతంలోని రెండు విభాగాలలో వైష్ణవం కంటే శైవంకు ఆదరణ ఎక్కువగా ఉండేది. కొంతమంది రాజులు తమను తామే చక్రవర్తులుగా ప్రకటించుకొన్నారు. బౌద్ధ క్షేత్రాలు వీరి కాలంలో శైవ క్షేత్రాలుగా పరిణతి చెందాయి. తూర్పు చాళుక్య రాజులైన రెండవ విజయాదిత్యుడు, మెదటి యుద్ధమల్ల, మూడవ విజయాదిత్యుడు, మెదటి భీముడు శివాలయాలు నిర్మించడం మీద ఆసక్తి చూపారు. దేవాలయాలు దైవారాధనకే కాక నృత్యం, సంగీతం, మొదలైన కళలకు వేదికగా ఉండేవి.

title: బాహుబలి

text:
"ఇదే పేరుతో ఉన్న చలనచిత్రం గురించి చూడండి"
జైన విష్ణు పురాణాల ప్రకారం ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన రిషభదేవుడు లేదా వృషభనాథుడు, సునందల కుమారుడు బాహుబలి, ప్రస్తుత తెలంగాణరాష్ట్రంలోని బోధన్ (పోదనపురం) రాజధానిగా బాహుబలి రాజ్యపాలన చేశాడని కొన్ని సారస్వత ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. ఆయన కాలంలో జైనమతం ఇప్పటి రూపాన్ని సంతరించుకోలేదు. నిజానికి అప్పట్లో జైన మతం అనే పేరే లేదు. మొదట్లో అంటే సింధునాగరికతా కాలం వరకు బాహుబలి జీవిత కాలంలో ఆయన తండ్రి స్థాపించిన మతాన్ని రిషభధర్మం అని వ్యవహరించారు. వేదకాలంలో వ్రత్యధర్మం అన్నారు. ఉపనిషత్తుల కాలం వచ్చే నాటికి అర్హంత్ ధర్మం అనీ, మౌర్యుల కాలంనాటికి నిగ్రంథి అనీ, ఆ తరువాతి కాలంలో జైనం అని పిలిచారని అనేక సారస్వత ఆధారాల వల్ల తెలుస్తోంది. బాహుబలి ఒక చారిత్రక పురుషుడని కానీ, లేక పౌరాణిక పురుషుడని కానీ ఇదమిత్థంగా చెప్పటం సాధ్యం కాదు

title: పాయసి

text:
ప్రయోగాత్మకమైన నిరూపణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చేపాయసి నిదర్శనం కనిపిస్తేనే ఫలితాన్ని నమ్మేవాడు.
మొత్తం మీద ఇటువంటి పరిశీలనలతో పాయసి రాజు పరలోకం లేదని, పునర్జన్మలేదని, కర్మ ఫలితం లేదని తెలుసుకొని ఆత్మ, పరలోకం, పునర్జన్మ భావనలను పూర్తిగా తిరస్కరించాడు. కర్మలకు ఫలితం లేదని, పాప పుణ్యాలు లేవని బలంగా విశ్వసించాడు. అయితే భౌతికవాదానికి సంబందించిన పాయసి అభిప్రాయాలను బౌద్ధ ‘పాయసిసుత్త’, జైన ఆగమ గ్రంధం ‘రాయప సేనైజ్జ’ రెండూ తిరస్కరించాయి. బౌద్ధ ‘పాయసిసుత్త’ వృత్తాంతంలో ఒక మిధ్యా దృష్టిమంతుడుగా చిత్రించబడిన పాయసి, గౌతమబుద్ధుని శిష్యుడైన ‘కుమార కాశ్యపుడు’ అనే శ్రమణునితో సుదీర్ఘ వాదన జరిపి చివరకు బౌద్ధాన్ని స్వీకరించినట్లుగా తెలియచేయబడింది. అదే విధంగా జైన గ్రంధాలు పాయసి కాల క్రమేణా చివరకు జైన మతాన్ని స్వీకరించినట్లు పేర్కొన్నాయి.

title: నార్వే

text: 18 వ శతాబ్దంలో సామీ మైనారిటీ వారి షమినటిక్ మతాన్ని నిలబెట్టుకుంది. ఇది చాలావరకు క్రైస్తవ మతాన్ని డానో-నార్వేజియన్ లూథరన్ మిషనరీల ప్రభావంతో మార్చింది. కొంతమంది "దేశీయ సామీ మతం సమర్థవంతంగా నిర్మూలించబడిందని" నొక్కిచెప్పినప్పటికీ, నేడు సామీ సాంప్రదాయ పద్ధతిలో పునరుద్ధరించబడిన ప్రశంసలు ఉన్నాయి. ఇది నోయిడౌవోహుటా పునరుద్ధరణకు దారితీసింది. కొందరు నార్వేయన్ సామీ ప్రముఖులు మార్గదర్శకత్వం కోసం శ్యామనులను సందర్శించారని నివేదించబడింది.

title: మహపద్మ నంద

text:
అశ్వకదళం 30,000
సైనిక ధళం 600,000
ఎనుగుల ధాళాలు 9,000
బిందుసారుడు రెండవ మౌర్య చక్రవర్తి. గ్రీకు వారు ఇతనిని 'అమిత్రోక్రేటిస్' లేదా 'అలిట్రోకేడిస్' అని పిలిచే వారు. ఇది సంస్కృత 'అమిత్రఘాత' ని గ్రీకులో కి మార్చారు. అమిత్రఘాతా అంటే శత్రువులను సంహరించేవాడు అని అర్థం. బిందుసారుడు ఆయన తండ్రిలాగానే మంచి పరిపాలకుడు కుడా.
చాణక్యుడి మరణం: చాణ‌క్యుడు తెలివితేట‌లు, ఎత్తుగ‌డ‌ల‌తో చంద్ర‌గుప్త మౌర్యుడు ఎన్నో యుద్ధాల్లో గెలిచాడు. అయితే అత‌ని కుమారుడైన బిందుసారుడు ఎలా జ‌న్మించాడో తెలుసా?
చంద్ర‌గుప్తుడు అనేక మంది రాజుల‌తో యుద్ధాలు చేసి గెలవ‌డంతో అత‌నికి మహా చ‌క్ర‌వ‌ర్తి అనే పేరు వ‌చ్చింది. అదే కోవ‌లో అత‌న్ని చంపేందుకు కూడా శ‌త్రువులు త‌యార‌య్యారు. బ‌య‌టి నుంచి వ‌చ్చే శ‌త్రువుల క‌న్నా రాజు కోట‌లో ఉంటూ రాజుకు వెన్నుపోటు పొడిచే వారే ఎక్కువ‌గా ఉండేవారు. ఈ విష‌యాన్ని ప‌సిగ‌ట్టిన చాణుక్యుడు ఓ ఆలోచ‌న చేశాడు.
చాణుక్యుడు రోజూ కొద్ది మొత్తంలో విషాన్ని చంద్ర‌గుప్తుడు తినే ఆహారంలో క‌లిపేవాడు. దీంతో విషం తిన్నా ఏమీ కాకుండా ఉంటుంద‌ని చాణ‌క్యుడి ఆలోచ‌న. అలా రోజూ చాణ‌క్యుడు చేసే వాడు. ఈ విష‌యం చంద్ర‌గుప్తునికి కూడా తెలియ‌దు. అయితే చంద్రగుప్తుడు ఒక రోజు త‌న‌కు ఇచ్చిన విషం క‌లిపిన ఆహారాన్ని త‌న రాణి దుర్ద‌కు తినిపిస్తాడు. దీంతో ఆ విష ప్ర‌భావం వ‌ల్ల ఆమె మ‌ర‌ణిస్తుంది. అయితే అప్ప‌టికే ఆమె నిండు గ‌ర్భిణీ. దీంతో విష‌యం తెలుసుకున్న చాణ‌క్యుడు హుటాహుటిన ప‌రిగెత్తుకుని వ‌చ్చి దుర్ద క‌డుపును చీల్చి అందులో ఉన్న బిడ్డ‌ను కాపాడుతాడు ఆ కాపాడిన బిడ్డే బిందుసారుడు.
బిందుసారుడు యువకుడైనాక తన తల్లి మరణానికి కారణం చాణక్యుడు అని తెలుసుకోని చాణక్యుడను ప్రాణాలను వదిలేయమని ఆజ్ఞపించినట్లు కోన్ని పురాణ కధలు చెప్తున్నాయి, అలాగే జైన రచయిత హేమచంద్ర రాసిన గ్రంధములో బిందుసారుడు మంత్రుల్లో ఒకడైన "సుబంధు" చాణిక్యుడి మీద కోపముతో హతమర్చాడు అని వ్రాసినారు.
బిందుసారుడి తర్వాత అతడి కుమారుడు అశోకుడు రాజ్యపరిపాలన కోనసాగించారు. మౌర్య సామ్రాజ్యమును పరిపాలించిన గొప్ప చక్రవర్తి అశోకుడు. అనేక సైనిక దండయాత్రల పర్యంతరము అశోకుడు పశ్చిమాన ప్రస్తుత ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పర్షియా యొక్క పశ్చిమ ప్రాంతాల నుండి తూర్పున బెంగాల్ మరియు అస్సాంల వరకు, దక్షిణాన మైసూరు వరకు దాదాపు దక్షిణ ఆసియా మొత్తాన్ని పరిపాలించాడు. కళింగ యుద్ధం తరువాత శాంతి కారకుడై బౌద్ధ మతాన్ని అవలంబించడమే కాకుండా బౌద్ధ మత వ్యాప్తికి విశేష కృషి చేశాడు
కళింగ యుద్ధం: మౌర్య చక్రవర్తి అయిన అశోకుని కళింగ యుద్ధం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక ప్రధాన ఘట్టము. కళింగ యుద్ధం అశోక చక్రవర్తి పాలనలోని 9వ సంవత్సరం నుండి మొదలయ్యింది. అంటే సుమారు క్రీ.పూ. 265 లేదా 264 లో అన్నమాట. అశోకుని తండ్రి అయిన బిందుసారుడు అంతకుముందు కళింగను జయించడానికి ప్రయత్నించి విఫలుడయినాడు. బిందుసారుని అనంతరం అశోకుడు కళింగను తన సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఎంతో దారుణమైన యుద్ధం తరువాత మాత్రమే అశోకుడు సఫలుడయ్యాడు.
యావద్దేశం జయించాలి అనే అశోకుని సామ్రాజ్య కాంక్షకు తలవగ్గి దాసోహమనే సమయంలో స్వేచ్ఛ స్వతంత్ర అభిలాషతో ప్రాణాలొడ్డి ఎదిరించారు కళింగ ప్రజలు, కళింగ యుద్ధంలో లక్ష మంది పైగా కళింగ ప్రజలు వధింపబడ్డారు. శోకమే ఎరుగని అశోకుడు ఈ ప్రాణ నష్టం చూసి శోకుడయ్యాడు. శాంతి కోసం బీజం వేశారు, ధర్మం కోసం మార్గం వేశారు. కళింగ యుద్దమే లేని నాడు అశోకుని శాంతి సందేశం లేదు, ధర్మ చక్రము లేదు. అందుకే కళింగ ప్రజలు తాము చనిపోయి అశోకునికి స్పూర్తి కలిగించిన శాంతి ప్రదాతలు. అయితే ఆ యుద్ధం అశోకుని జీవన సరళినే మార్చేసింది, యుద్ధ పరిణామాలని కనులారా చూసిన అశోకుని మనసు చలించి పోయింది. ఇక యుద్ధం చేయబోనని ప్రతినబూనాడు. కళింగ యుద్ధంలో లక్ష మంది పైగా కళింగ ప్రజలు, పది వేలకు పైగా ఆశోకుని సైనికులు వధింపబడ్డారు. యుద్ధ భూమిని ఆనుకుని ప్రవహించిన నదిలో నీరుకు బదులు రక్తం ప్రవాహమై పారిందని ప్రతీతి. తరువాత అశోకుడు యుద్ధ మార్గాన్ని విడచి ధర్మాన్ని, శాంతిని ప్రధాన పాలన విధానాలుగా చేసుకున్నాడు.
అశోకుడు బౌద్ధ మతంలోకి చేరటం క్షున్నముగా పరిశీలిస్తే గౌతమ బుద్ధుడి మొదటి శిశ్యుడు, బౌద్ధులందరికి మొదటి నాయకత్వం వహించిన వాడు ఆచార్య ఊపాలి ‘ధన్వంతరికుల వైద్యుల' కులానికి చేందినవాడు ఈ కారణము చేతనే అశోకుడు బౌద్ధమతంలోకి వెల్లుటకు ఆసక్తి చూపినాడు. ఈయన పరిపాలనలో రాజ్యం చాలా సుభిక్షంగా ఉండేదనీ, ప్రజలు సుఖశాంతులతో వర్ధిల్లే వారనే చరిత్ర చెపుతోంది. అశోకుడు దాదాపు నలభై సంవత్సరాలు పరిపాలించినట్లుగా అంచనా వేస్తున్నారు. అశోకుడు మరణించిన తరువాత మౌర్య వంశం సుమారు యాభై సంవత్సరాల వరకు అలాగే ఉంది. అశోకుడికి చాలా మంది భార్యాపిల్లలు ఉండేవారు అయితే వారి సంఖ్య పేర్లు మొదలగునవి కాలగర్భంలో కలిసిపోయాయి. మహీంద్రడు, సంఘమిత్ర అనే కవలలు ఆయన నాలుగవ భార్యయైన దేవికి ఉజ్జయినీ నగరంలో జన్మించారు. వీరిని బౌద్ధమత వ్యాప్తికై అశోకుడే ప్రపంచ దేశాటనకు పంపించి వేశాడు. వీరు శ్రీలంక కు వెళ్ళి అక్కడి రాజును, రాణిని మరియు ప్రజలను బౌద్ధమతంలోకి మార్చారు. కాబట్టి వీరు ఖచ్చితంగా అశోకుడు తర్వాత రాజ్యపాలన చేపట్టి ఉండకపోవచ్చు.

title: వేంగి

text: పైన చెప్పినట్లుగా వేంగి రాజ్యం, తూర్పు చాళుక్యుల పాలన తెలుగువారి చరిత్రలో సాంస్కృతికంగా ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్న కాలం. నన్నయ భట్టు, నారాయణ భట్టు మహాభారత ఆంధ్రీకరణను ప్రారంభించారు. ఈ కాలంలోనే శాసనాలలో తెలుగు కనిపించ సాగింది. కుబ్జవిష్ణువర్ధనుని చేజెర్ల శాసనంలో సగం పైగా తెలుగు. అతని కుమారుడు జయసింహ వల్లభుని విప్పర్ల, మాచెర్ల శాసనాలు తెలుగు. వేంగి రాజ్యానికి సమాంతరంగా నడచిన రేనాటి చోడులు కూడా తమ శాసనాలు తెలుగులో వేయించారు. వానిలో ధనంజయుని కలమళ్ళ శాసనం (క్రీ.శ.575) మనకు లభించిన మొట్టమొదటి తెలుగు శాసనం. చరిత్రలో చాలా సార్లు జరిగినట్లుగానే రాజవంశాలలోని అంతఃకలహాలు, పొరుగు రాజ్యాల సామ్రాజ్య విస్తరణాకాంక్ష దేశాన్ని బలపడకుండా చేశాయి. వేంగి, ధరణికోట, యనమదల, కంభం, నెల్లూరు వంటి వగరాలు పలుమార్లు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి. ఈ కాలంలో రాయలసీమ, తెలంగాణ ప్రాంతం ఎక్కువ భాగం ఇతర రాజుల సామంతరాజుల పాలనలో ఉంది. వేంగి రాజుల సైన్యాధిపతులలో అనేక బ్రాహ్మణ వీరులుండేవారు. బౌద్ధమతం క్షీణించినా అప్పటికి కులవ్యవస్థ ఇంకా బాగా బలపడలేదు. స్థానిక ప్రాంతాలలోని అధికారులు సామంతరాజులవంటివారిగా వ్యవహరించేవారు. కేంద్రం బలహీనపడడానికి, అంతఃకలహాలకు, పొరుగురాజుల యుద్ధవ్యూహాలకు వీరు చాలావరకు కారకులయ్యారు. రాజ్యం "విషయాలు" (రాష్ట్రాల వంటివి) గా విభజింపబడింది. వేంగి రాజ్యంలో 30 విషయాలుండేవి. కమ్మ రాష్ట్ర విషయము, అత్తిలినాడు విషయము వంటి పేర్లుండేవి. అనేక విధాలైన పన్నులండేవి - డేగరచ పన్ను, పడెవాలుపన్ను, పడియేరి పన్ను, సంధి విగ్రహం పన్ను నంటివి. బౌద్ధం క్షీణించిన అనంతరం జైనమతం వ్యాపించి మరల క్షీణించింది. వైదిక మతం క్రమంగా బలపడింది. కుల వ్యవస్థ వేళ్ళూనుకోసాగింది. జాతరలు, ఆచారాలు, మూఢ విశ్వాసాలు వ్యాప్తి పొందాయి. వైశ్యులు జైన మతాన్ని విశేషంగా ఆదరించారు. వైశ్యుల కులదేవత కన్యకా పరమేశ్వరి ఆరాధనకు పెనుగొండ మూల స్థానం. వాసవీ కన్యకను విష్ణువర్ధనుడనే చాళుక్యరాజు బలాత్కరించగా ఆమె అగ్నిలో ఆహుతి అయ్యిందనే కథలో చారిత్రిక సత్యం లేదు. అయితే అగ్నిలో దూకి మరణించడం జైన ఆచారాలలో ఒకటి. వాసవి కూడా ఆ వ్రతం ఆచరించి వైశ్యులకు ఆరాధ్య దేవత అయ్యింది. తరువాత శైవం ప్రబలినప్పుడు "పరమేశ్వరి"గా పిలవబడి ఉంటుంది.[13] క్రీ.శ. 636 లోచైనా యాత్రికుడు హ్యూన్ త్సాంగ్ (యువాన్ చువాంగ్) ఆంధ్ర దేశంలో పర్యటించాడు. వేంగి, ధరణికోట, శ్రీశైలం అతని వర్ణనలలో ఉన్నాయి. వేంగిని అతడు "పింగ్-కీ-లో" అని వ్రాశాడు. పింగ్-కీ-లో సమీపంలోనే అచల అర్హతుడు ఇరవై సంఘారామాలు నిర్మించాడని, వానిలో మూడువేల మంది బౌద్ధ భిక్షువులు నివసించేవారని వ్రాశాడు. ఈ ఆరామాలకు సమీపంలోనే ఒక చైత్య గృహంలో నివసిస్తూ జన బోధిసత్వుడు తర్కశాస్త్రం రచించాడట. ఈ జన బోధిసత్వుడే ప్రసిద్ధ మహాయానాచార్యుడు అయిన దిజ్ఞాగుడు అని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం.[16] ఇక్కడి సంఘారామంలో పెక్కు అంతస్తులు గల హర్మ్యములును, సొగసుగ చెక్కబడిన స్తంభములచే కూడిన ఇతర గృహములును ఉండినట్లు, ఈ ఆరామం ఎదురుగా నూరడుగుల యెత్తు కలిగిన స్తూపమొకటి యుండినట్లు వ్రాశాడు. ఇక్కడి బుద్ధ విగ్రహమును శిల్పి తన నేర్పంతయు చూపి చెక్కినట్లు తెలియుచున్నదట.[17]

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు

text: దక్షిణా పథంలో శాతవాహనుల తర్వాత వర్థిల్లిన మొదటిరాజ్యం బాదామి చాళుక్యులది. ఈ వంశం నుండే అనేక చాళుక్య రాజ్యాలు ఏర్పడినాయి. కర్ణాటకలో కళ్యాణి, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో వేంగి, వేములవాడ, ఎలమంచిలి, ముదిగొండ మొదలగునవి. బాదామి చాళుక్యుల కాలం నాటికి బౌద్ధ మరియు జైన మతాలు విస్తారంగా వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. వీరు మాత్రం వైదిక మతాన్ని అవలంబించారు. వీరి తొలి రాజధాని ఐహోలోను. తరువాతి కాలం నాటి రాజధాని బాదామిలో ఎన్నో ఆలయాలు, గుహాలయాలను నిర్మించారు. వీటిలో కొన్ని బౌద్ద, జైన ధర్మాలకు సంబంధించినవి ఉన్నాయి. వీరు కృష్ణానది ఉపనది మలప్రభానది ఉత్తర వాహినిగా ఉన్న పట్టాడకల్ లో పట్టాభిషేకాలు జరుపుకునే వారు, అక్కడ పాపనాథ, గులగనాథ, సంగమేశ్వర మొదలైన ఆలయాలను నిర్మించారు. వీరికి పల్లవులతో నిరంతర యుద్ధాలు జరిగేవి. విజయానికి గుర్తుగా వారి రాజధాని కంచి లోని కైలాసనాథ అలయాన్ని పోలిన ఆలయాన్ని చాళుక్య రాజులు పట్టాడకల్లో నిర్మించారు. వీరి రాజ్యంలో మలప్రభ - కృష్ణతో సంగమించే 'కూడలి' లో సంగమేశ్వరాలయం నిర్మించారు. ఇక్కడే కొన్ని శతాబ్దాల తర్వాత తొలి కన్నడ కవి, సంస్కర్త, వీర శైవ మత స్థాపకుడు, బసవన్న సమాధి అయ్యాడు. రాజ్య విస్తరణలో భాగంగా చాళుక్యులు మొలక సీమ లేక ఏరువసీమ లేక రెండేరుల నడిమి సీమగా పిలవబడే రస్తుత మాహబూబ్ నగర్ - కర్నూలు జిల్లాలలోని భూభాగాన్ని తమ ఏలుబడి కిందకు తెచ్చుకున్నారు. ఈ సీమలో తుంగభద్రానది కృష్ణతో కలిసే కూడలి లేక కూడవల్లిలో తాము పట్టాడకల్ లో నిర్మించిన ఆలయాలను నమూనాగా తీసుకుని, శిలాలకు మరింత కొత్త సొబగులను రంగరించి నిర్మించారు. పదడుగుల ఎత్తైన వేదిక పై చుట్టూ ఏనుగు తలలతో ఢిల్లీ లోని అక్షరధామ్ ఆలయానికి ఇది ప్రేరణా అన్నట్లు నిర్మించారు. వేదికపైన ఆలయ ద్వారం ప్రక్కగా శంఖనిధి, పద్మనిధి విగ్రహాలు, గంగ, యమున, అర్థనారీశ్వర, హరిహర, గజలక్ష్మి, అష్ట దిక్పాలకుల విగ్రహాలే కాక, ఎన్నో లతలను, హంసలను చెక్కారు. మొసలి పట్టుకున్న ఓ మనిషి ముఖంలో మూడు వైపుల నుంచి చూస్తే మూడు వివిధ దశలైన బాల్య, యౌవన, వృద్ధాప్య దశలు కనిపించేలా చెక్కిన శిలం అశ్చ్యరాన్ని గొల్పుతుంది.

title: హిందూ మతం యొక్క చరిత్ర

text: హిందూ మతం యొక్క చరిత్ర అనేక దశలుగా విభజించబడింది ఇందూలో మొదటిది వేద కాలం అంటే సుమారు (సా.శ.పూ 2000) సంవత్సరములు.సుమారు సా.శ.పూ 800 మరియు 200 సంవత్సరములు సమయంలో హిందూ మతాన్ని వేదకాలనికి మరియు హిందూ దర్మానికి మధ్య మలుపు తిప్పిన కాలం.ఈ కాలంలోనే హిందూ మతం, బౌద్ద మతం మరియు జైన మతాలు విరసిల్లాయి. (సా.శ.పూ 200 నుండి సా.శ 500 ) కాలాన్ని పురానాల కాలంగా పిలువబడుతుంది గుప్త సామ్రాజ్యము కాలంతో మమేకం అయిన ఈ కాలాం హిందూ మతం యొక్క చరిత్రలో సువర్ణకాలంగా వ్యవహరించబడింది.ఈ కాలంలోనే సమాఖ్య, యోగా, న్యయ, వైశేషిక, మిమాంస, మరియు వేదాంత అనే ఆరు హిందూ వేదాంతశాస్త్రాలు ఉద్భవించాయి. ఈ కాలంలోనే శైవులు మరియు వైష్ణవులు ఏర్పడ్డారు. సా"శ"పూ 600 నుండి సా"శ 1100 మధ్య కాలంలో ఆధునిక హిందూ మతం ఏర్పడింది.ఈ కాలంలోనే ఆది శంకరాచార్యుల అద్వైత వేదాంతం ఉద్బవించింది.

title: జ్ఞానోదయం

text: జైనమతం అన్ని జీవుల పట్ల అహింసను ప్రబోధించే భారతదేశపు మతం. దీని తత్వశాస్త్రం ఆత్మను ముక్తి వైపు సాగించడానికి స్వయంకృషి ముఖ్యమైనదని చెబుతుంది. తన లోపల శత్రువులను జయించిన ఏ ఆత్మ అయినా "జీనా" (విజేత) అనే మహోన్నత స్థితిని చేరుకుంటుంది. ఈ ఆత్మల పరిపూర్ణ స్థితిని సిద్ధ అంటారు. ప్రాచీన గ్రంథాలు జైన మతాన్ని శ్రమణ ధర్మం (స్వాధికరత) గా వ్యవహరిస్తాయి. వీటిని "దిగంబరుల దారి" అని కూడా అంటారు.

title: మత సామరస్యం

text: "కడివెడు పాలను ఒక ఉప్పు కల్లు పాడు చేసినట్లు అమృతమయమైన మతాన్ని 'ఛాందసం' ఉన్మాదం కింద మార్చివేయగలదు. మతం ఆధ్యాత్మికతను రక్షించే సంగతి దేవుడెరుగు. మతమే ఛాందసుల దుర్వినియోగంతో విపరిణామానికి గురవుతోంది. నేడు మత ఛాందసం, మత దుర్వినియోగం, మతోన్మాదం సమాజ శ్రేయాన్ని చిందరవందర చేస్తోంది, ఛిద్రం చేస్తోంది. ఒకే పునాది మీద లేచిన అనేక భవనాల్లా మతాలు గోచరిస్తాయి. రామకృష్ణ పరమహంస 'గమ్యం ఒక్కటే. దానికి ఎన్ని మార్గాలో అన్ని మతాలు' అన్నారు. మతంతో మనం అమృత పానం చేయకుండా దాన్ని గరళంగా మార్చుకుంటున్నాం. మామిడి ఫలంలా మతాన్ని ఆస్వాదించకుండా టెంక లోపలి జీడితో సహా పండును ఛిద్రం చేసి రసాస్వాదనకు బదులు విషాస్వాదన చేస్తున్నాం. ఇది కాదు మతం ఉద్దేశం. ఇది కాదు మత ప్రవక్తల త్యాగాలకు అర్థం. విశ్వాసాల పేరిట వినాశాన్ని ప్రేరేపించటం కాదు. పక్కవాడి ఆస్తిని పక్కవాడినే అనుభవించనిస్తున్నాం. పక్కవాడి ఇంట్లో పక్కవాడినే ఉండనిస్తున్నాం. కానీ ఈ మతాల గొడవేమిటి? పక్క మతం మీద రాళ్లు వేయటమేమిటి? ఒక గొప్ప ఉద్దేశంతో ఉత్పన్నమైన మతాన్ని ఎందుకిలా పలచన చేస్తున్నాం? లేని కల్మషాన్ని ఎందుకని పులుముతున్నాం? ఏ మతం వారిని ఆ మతాన్ని అనుసరించనిద్దాం. ఎవరి మతంతో వారిని మనుగడ సాగించనిద్దాం. ఇతర మతావలంబకుల హక్కుల్ని, విశ్వాసాల్ని కాలరాయకుండా మన మతానికి గౌరవాన్ని తెద్దాం".

title: సంగమేశ్వర దేవాలయం, కర్నూలు

text: దక్షిణాపథంలో శాతవాహనుల తర్వాత వర్ధిల్లిన మొదటిరాజ్యం బాదామి చాళుక్యులది. ఈ వంశంనుండే అనేక చాళుక్య రాజ్యాలు ఏర్పడినాయి. కర్ణాటకలో కళ్యాణి, అంధ్ర ప్రదేశ్ లో వేంగి, వేములవాడ, ఎలమంచిలి, ముదిగొండ మొదలగునవి. బాదామి చాళుక్యుల కాలం నాటికి బౌద్ధ మరియు జైన మతాలు విస్తారంగా వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. వీరు మాత్రం వైదిక మతాన్ని అవలంబించారు. వీరి తొలి రాజ ధాని ఐహోల్ లోను, తరువాతి కాలం నాటి రాజధాని బాదామిలో ఎన్నో ఆలయాలు, గుహాలయాలను నిర్మించారు. వీటిలో కొన్నిబౌద్ధ, జైన ధర్మాలకు సంబంధించినవి ఉన్నాయి. వీరు కృష్ణానది ఉపనది మలప్రభా నది ఉత్తర వాహినిగా ఉన్న పట్టాడకల్ లో పట్టాభిషేకాలు జరుపుకునే వారు, అక్కడ పాపనాధ గులగనాథ, సంగమేశ్వర మొదలైన ఆలయాలను నిర్మించారు. వీరికి పల్లవులతో నిరంతర యుద్ధాలు జరిగేవి. విజయానికి గుర్తుగా వారి రాజధాని కంచి లోని కైలాశనాధ అలయాన్ని పోలిన ఆలయాన్ని చాళుక్య రాజులు పట్టాడకల్లో నిర్మించారు. వీరి రాజ్యంలో మలప్రభ కృష్ణతో సంగమించే 'కూడలి' లో సంగమేశ్వరాలయం నిర్మించారు. ఇక్కడే కొన్ని శతాబ్దాల తర్వాత తొలి కన్నడ కవి, సంస్కర్త, వీరశైవ మత స్థాపకుడు, బసవన్న సమాధి అయ్యాడు. రాజ్య విస్తరణలో భాగంగా చాళుక్యులు మొలక సీమ లేక ఏరువసీమ లేక రెండేరుల నడిమి సీమగా పిలవబడే ప్రస్తుత మాహబూబ్ నగర్ - కర్నూలు జిల్లా ల్లోని భూభాగాన్ని తమ ఏలుబడి కిందకు తెచ్చుకున్నారు. ఈ సీమలో తుంగభద్రానది కృష్ణతో కలిసే కూడలి లేక కూడవల్లిలో తాము పట్టాడకల్ లో నిర్మించిన ఆలయాలను నమూనాగా తీసుకుని, శిలాలయాలకు మరింత కొత్త సొబగులను రంగరించి నిర్మించారు. పదడుగుల ఎత్తైన వేదిక పై చుట్టూ ఏనుగు తలలతో ఢిల్లీలోని అక్షరధామ్ ఆలయానికి ఇది ప్రేరణా? అన్నట్లు నిర్మించారు. వేదికపైన ఆలయ ద్వారం పక్కగా శంఖనిధి, పద్మనిధి, విగ్రహాలు, గంగ, యమున, అర్ధనారీశ్వర, హరిహర, గజలక్ష్మి, అష్ట దిక్పాలకుల విగ్రహాలే కాక, ఎన్నో లతలను, హంసలను చెక్కారు. మొసలి పట్టుకున్న ఓ మనిషి ముఖంలో మూడు వైపుల నుంచి చూస్తే మూడు వివిధ అవస్థలైన బాల్య, యౌవన, వృద్ధాప్య దశలు కనిపించేలా చెక్కిన శిలం అశ్చర్యాన్ని గొల్పుతుంది.

title: బాహుబలి

text: విష్ణుపురాణం, జైన గ్రంథాలు, ప్రచారంలో ఉన్న కొన్ని కథలను బట్టి బాహుబలి చరిత్రను తెలుసుకోవచ్చు. జైనమతానికి సంబంధించిన మొదటి తీర్థంకరుడుగా పేరుగడించిన రిషభదేవుడు అయోధ్య రాజధానిగా రాజ్యపాలన చేశాడు. ఆయనే ఇక్ష్వాకు వంశాన్ని ప్రారంభించాడని జైన మతస్తులు విశ్వసిస్తున్నారు. సునందాదేవి, యశస్వతీ దేవి (సుమంగళీదేవి అని కొందరు ఉదహరిస్తున్నారు) అనే ఇద్దరు రాకుమార్తెలను రిషభదేవుడు వివాహమాడాడు. సుమంగళకు 99 మంది కుమారులు, బ్రహ్మి అనే కుమార్తె జన్మించారు. కుమారుల్లో పెద్దవాడి పేరు భరతుడు. సునందకు బాహుబలి అనే కుమారుడు, సుందరి అనే కుమార్తె జన్మించారు. (విష్ణుపురాణం భరతుడు, బాహుబలి ఇద్దరే రిషభదేవుని కుమారులని చెబుతోంది). భరతుడు గొప్ప వీరునిగాను, రాజనీతి కోవిదుడుగానూ తయారయ్యాడు. బాహుబలి చాలా పొడగరి. మంచి దేహదారుఢ్యంతో అత్యంత బలశాలిగా తయారయ్యాడు. అతడి భుజబలం అమోఘమయింది. బ్రహ్మి సాహిత్యంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించింది. ఆమె పేరు మీదే అప్పట్లో 'బ్రాహ్మీ' లిపిని రిషభదేవుడు కనిపెట్టాడంటారు. అశోకుని కాలంలో దొరికిన తొలి శాసనాలు అత్యధికం బ్రాహ్మి లిపిలోనే ఉండటం ఈ సందర్భంగా గమనార్హం. సుందరి గణితంలో దిట్టయింది. వృషభదేవుడు చాలా కాలం రాజ్యపాలన చేశాడు.ఒకరోజు రాజనర్తకి అయిన 'నీరాంజన' నిండుకొలువులో ప్రభువు సన్నిధిలో నాట్యం చేస్తూ హఠాత్తుగా కిందపడి మరణిస్తుంది. ఈ మృతితో 'జీవితం క్షణభంగురం' అని అర్థమైన ఋషభనాథుడు విరక్తుడవుతాడు. తన రాజ్యంలోని అయోధ్యకు భరతుడిని పట్టాభిషిక్తుణ్ణి చేసి, పోదనపురానికి రాజుగా బాహుబలిని ప్రకటించి- తాను సర్వసంగపరిత్యాగిగా మారి జనారణ్యంలోకి వెళ్లిపోతాడు. తన రాజ్యాన్ని నూరుగురు కుమారులకు పంచిపెట్టాడు. తరువాత సన్యాస దీక్ష తీసుకుని వస్త్రభూషణాదులను త్యజించి అడవులకు వెళ్ళి తపస్సు ప్రారంభించాడు. అనేక ఏళ్ళ తపస్సు అనంతరం ఆయనకు జ్ఞానోదయం అయింది. దీన్నే 'జినత్వం' పొందడం అంటారు. తాను తెలుసుకున్న సత్యాలను దేశాటన చేస్తూ ప్రజలకు తెలియ చేశాడు రిషభుడు. ప్రజల్లో ఆయనకు మంచి ఆదరణ లభించింది. అనేకమంది రాజులు, వ్యాపారులు, సాధారణ ప్రజలు రిషభుని మతాన్ని స్వీకరించారు.

title: చైతన్య మహాప్రభు

text: వల్లభాచార్యుని సమకాలికుడైన చైతన్య మహాప్రభు రాధాకృష్ణ సంప్రదాయాన్ని పరాకాష్ఠకు తీసుకువెళ్ళిన ఒక మహా భక్తుడు. ఇతని జీవిత కాలం ఫిబ్రవరి 18, 1486 - జూన్ 14, 1534) జన్మస్థలం నవద్వీపం (ఇప్పటి నదియా). వల్లభుడు మథుర, బృందావన ప్రాంతాలలో రాధాకృష్ణ మతాన్ని ప్రచారంచేస్తున్న కాలంలోనే చైతన్యుడు బెంగాల్, ఒడిషాలలో అదే మతాన్ని ప్రచారం చేశాడు.

title: భారతదేశంలో మతం

text: జైనమతం కూడా ఒక లౌకిక ధార్మిక మతం మరియు తాత్విక విధానం, భారతదేశ ఇనుప యుగంలో దీనికి మూలాలు ఉన్నాయి. భారతదేశ జనాభాలో జైనులు 0.4% మంది (సుమారుగా 4.2 మిలియన్ల మంది) ఉన్నారు, వీరిని గుజరాత్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో గుర్తించవచ్చు.[40] జైన మతాన్ని సాధారణంగా నాస్తిక/లౌకిక మతంగా గుర్తిస్తున్నప్పటికీ, పాల్ డుండాస్ దీని గురించి ఈ విధంగా అభిప్రాయపడ్డారు, మనం చూస్తున్నట్లుగా జైన మతం దేవుడు లేడనే పరిమిత కోణంలో నాస్తిక మతం అయినప్పటికీ, మానవ కార్యకలాపాల్లో పరమాత్మ అనే ఒక జీవి జోక్యాన్ని తీసుకొస్తుంది, అన్ని జీవుల్లోనూ పరమాత్మ గర్భితమై ఉండాటని సూచిస్తుందని కాబట్టి దీనిని ఒక ఆస్తిక మతంగా పరిగణించాలి, ఎందుకంటే పరమాత్మ అనే ఒక దైవ సిద్ధాంతాన్ని ఇది అంగీకరిస్తుంది, పరమాత్మ వాస్తవానికి తరచుగా దేవుడిగా సూచించబడుతున్నాడు (ఉదాహరణకు 114-16) .[49]

title: రామానుజాచార్యుడు

text: చోళులు - చోళులు వైదికమత విధివిధానాలను పాటించేవారు. చోళరాజ ప్రముఖులలో ఒకడైన రాజరాజ నరేంద్ర చోళుడే వైదికమతకర్మలను, వర్ణాశ్రమాలనూ, ప్రోత్సహించి, పలు యజ్ఞయాగాదులు చేయించాడు. ఒకటవ కుళోత్తుంగ చోళుడు కూడా ఎందరో వైదిక బ్రాహ్మణులను ఆదరించి, దానధర్మాలు చేశాడని చరిత్రలో ఋజువులు ఉన్నాయి.[1] చాళుక్యులు - చాళుక్యులు మొదట శైవులైనప్పటికీ, రానురాను జైనమతాన్ని ఆదరించారని చరిత్ర చెబుతోంది. తూర్పు, పశ్చిమ చాళుక్య రాణులు అనేకమంది జైనమత ప్రభావానికి లోనై తమ రాజులను ఆ మతాన్ని ఆదరించేటట్లుగా మార్చి ఉన్నారని శిలాశాసనాలద్వారా తెలుస్తోంది. వేంగీ ( ఏలూరు) ప్రాంతాధిక్యతకై చోళ చాళుక్యుల మధ్య జరిగిన యుద్ధాలలో అనేక మార్లు చోళులు చాళుక్య జైన ఆరామాలను, మందిరాలను ధ్వంసం చేశారని ఋజువులు ఉన్నాయి.[2] హోయసళ రాజులు - నేటి ఉత్తర కర్ణాటక ప్రాంతాలైన బేలూరు, బాదామిలను రాజధానులుగా చేసికొని, కర్నాటక ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన హోయసళ రాజులు జైన, వీరశైవ మతాలను ఆదరించారు. బిత్తిదేవన్ లేక బిత్తిగ లేక విష్ణు అను పేరున్న హోయసళ రాజును రామానుజాచార్యుడు జైనమతానుసరణ నుంచి వైష్ణవానికి మరల్చినట్టుగా చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి.[3]

title: బిజ్జలుడు

text:
బిజ్జల/బిజ్జలదేవ కాలచూరుల వంశంనుంచి మొదలైనవారు, ఈ తెగను హహ్యాలు అని కూడా పిలుస్తారు. వీరు తూర్పు మాల్వా ప్రాంతాన్ని 8వ శతాబ్దంలో పాలించారు. ఈ వంశంలోని మిగతా వారు ఉత్తర భారత దేశంలో స్థిరపడ్డారు. ఈ వంశంలో ముఖ్యులు కొకళ్ళ-1 వీరు మధ్యప్రదేశ్ ప్రాంతాన్ని పాలించారు, వీరు పదవ శతాబ్ద కాలంలో ఎందరో రాజులను ఓడించారు. కాలచూరుల పాలనలో ముఖ్య సంస్థానాధీశులు. వీరు జయసింహ ను మరియు ఇతర రాజులను 1156లో ఓడించారు. వీరు చోళులు కళింగ యొక్క గంగా,ఇంక్యాలను మరియు త్రిపురీ కాలచూరుల ఇతర రాజులతో విజయవంతంగా పోరాడిరి. వీరు అంగ, వంగా, మగధ, నేపాల, తరుష్క మరియు సింహళ ప్రాంతాలను కూడా జయించారు. దీనితో 1157లో చాళుక్యుల రాజధాని కళ్యాణి ని బిజ్జులవారు కొనసాగించారు. ఇదే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సరిహద్దులలో గల బసవకల్యాణ. బీదర్ దీనికి దగ్గరి పట్టణం.
బిజ్జల వారు జైన మతాన్ని పాటించి హైదరాబద్ కి 80 కి. మీ. దూరం లోగల కొలనుపాక ను రాజధానిగా చేసుకొన్నారు. ఇది 50 కి. మీ. విస్తీర్ణంతో వ్యాపించి ఉన్న పెద్ద నగరం. ఇక్కడ బిజ్జలదేవుడు విశద పరిచిన జైన మాత కేంద్రం ఉంది. బిజ్జల దేవుడు జైనులకు మహారాజు కౌశికుడుగా పరిచయం. బిజ్జల వారి ప్రధాన మంత్రి ఐన బసవరాజు ఒక బ్రాహ్మణుడు ఐన వీరశైవ భక్తుడు. ఈయన వీరశైవ మతాన్ని స్థాపించారు. బిజ్జలదేవ మహారాజు బసవరాజు యొక్క సోదరి ఐన అక్క మహాదేవిని వివాహమాడిరి, ఈమె చాలా అందవతి, కొంత కాలం గడిచేసరికి బసవరాజు చాలా శక్తివంతంగా మారి వీరశైవ మతాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మరియు ప్రచారం చేసేందుకు రాష్ట్రం యొక్క ఆర్ధిక సంపదను పెద్ద మొత్తంలో ఖర్చు చేస్తాడు. జైనమతం యొక్క ప్రాపకం శిఖర స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, జైన మత ఆలయాల సంస్కరణ గందరగోళంలో పడుతుంది. అప్పుడు వీరశైవ అనుచరులకు జైనులకు మధ్య పెద్ద యుద్ధం జరుగుతుంది. ఈ యుద్ధం లో వీరశైవుల చేతిలో గ్రంధాలయాలు నాశనం చేయబడ్డాయి, మరియు ఎంతో అద్భుతమైన కొళంపాక నగరం నాశనం కావడానికి ఈ యుద్ధం కారణభూతమైంది.
రాణి అక్కమహాదేవి బిజ్జలదేవ యొక్క ప్రధాన రాణి. ఆమె వీర శైవ భక్తుడు మరియు స్థాపకుడు ఐన బసవరాజా సోదరి. ఈమె మైసూరు సమీపంలోని ఒక గ్రామంలో నివసిస్తున్న వీర శైవ మతానికి చెందిన ఒక బ్రాహ్మణ భక్తుడి కుమార్తె. జైనుల రాజైన కౌశికుడు (బిజ్జలదేవుడు) ఈమెను చూసి, ఈమె యొక్క అందం, భక్తి మరియు తెలివితేటలకు మోహితుడై ఆమెను తన రాణిగా చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకొంటాడు. అతను తన మంత్రివర్గలో ఒకరిని ఈ వివాహ ప్రస్తావనను అక్కమహాదేవి తల్లి, తండ్రులకు తెలుపమని పంపుతారు, వారు జైన రాజైన ఇతనికి అక్కమహాదేవిని ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తారు. అప్పటికే బిజ్జల మహారాజు తనను బలవంతగా వివాహం చోసుకోవాలని అనుకుంటున్నాడని తెలుసుకొని, నిరాకరించిన తన తల్లి దండ్రులను ఒప్పించి వివాహంకోసం బిజ్జల రాజు పంపిన కాన్వాయ్ లోనే తన తల్లి తండ్రులతో కలిసి బిజ్జల సామ్రాజ్య రాజధాని ఐన కల్యాణికి వెడుతుంది. అప్పుడు అక్కమహాదేవి బిజ్జల రాజు కు నాకు ఇప్పటికే శివుడి తో వివాహమైనదని మిమ్మల్ని పెళ్లిచేసుకోలేనని మరియు రాజు ను వీరశైవ మతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి ఒప్పిస్తుంది. తన సోదరుడైన బసవరాజు, ఇప్పటికే ఆ ఆస్థానంలో ఎంతో ప్రభావశీలుడైన శక్తి మంతుడైన ప్రధాన మంత్రి గా ఉంటారు. ఈ విధంగా అక్కమహాదేవి బిజ్జలదేవుడు వీరశైవ మతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి కారణమౌతుంది. అక్కమహాదేవి చాలా గౌరవప్రదమైన మహిళ, మరియు అకుంఠిత శివ భక్తురాలు. ఆమె కళ్యాణి నగరంలోని అనుభవ మండపం లో శ్రీశైల మల్లికార్జునుడి దైవ పూజలో ఎక్కువ సమయం గడిపేవారు. తరువాత రాణి అక్కమహాదేవి, శ్రీశైల మల్లికార్జున స్వామి దేవాలయానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక గుహలో ధ్యానం చేసేది, మరియు ఈమె అక్కడే శ్రీశైల మల్లికార్జున స్వామిలో కలిసి శివైక్యం చెందుతారు. నేటికీ కూడా కర్ణాటక రాష్ట్రంలో అక్కమహాదేవి రచనలు చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. అందులో "శివ శరణం" అనేది ప్రాచుర్యం పొందింది. శ్రీశైలం లో ఆమె యొక్క విగ్రహం ఉంది, ఇది భక్తులచే పూజలందుకొంటుంది.

title: అజీవకులు

text:
ఈ విధంగా క్రీ. పూ. 5,6 వ శతాబ్దాలలో వైదిక మతంపై నిరసనగా దేశంలో అవైదిక మతాన్ని బోదిస్తూ అనేకానేక అవైదిక మత తెగలు తమ తమ వాదనలతో ప్రచారం చేస్తుండేవి. ఒక విధంగా ఆధ్యాత్మిక అశాంతికి పరిష్కారంగా అనేక తాత్విక చింతనలు సిద్ధాంతాలు బయలుదేరాయి. అనేక మంది తత్వ వేత్తలు తమ తమ సిద్ధాంతాలతో, వాదనలతో ఎదుటి మత సిద్దాంతాలను ఖండిస్తుంటే మరికొంతమంది బలపరుస్తూ వచ్చారు. వ్యక్తీ-ఆత్మ-దేవుడు-యజ్ఞం-కర్మ-మోక్షం-శూన్యం-ఔన్నత్యం-ప్రకృతి ల గురించి అనేక సిద్ధాంతాలు బయలుదేరి, వాటి వాద ప్రతివాదనలతో ఆధ్యాత్మిక రంగంలో అయోమయ పరిస్థితి నెలకొంది. వర్ధమాన మహావీరుని, గౌతమ బుద్ధుని కాలం నాటికి దేశంలో 62 మత శాఖలున్నట్లు బౌద్ధ గ్రంథాలు పేర్కొంటే 363 శాఖలున్నట్లు జైన గ్రంథాలు పేర్కొన్నాయి శంకరాచార్యులు 72 మత
శాఖలను ఖండించారని చరిత్ర చెప్తోంది. ఈ "ఆధ్యాత్మిక అశాంతి" నేపథ్యంలోనే మక్ఖలి గోశాలుడు తన అనునూయులైన అజీవకులతో ప్రజలకు అవైదిక మతాన్ని బోధిస్తూ, భౌతికవాదాన్ని ప్రచారం చేసాడు.

title: అజీవకులు

text: క్రీ.పూ.6 వ శతాబ్దంలో అంటే వర్ధమాన మహావీరుడు, గౌతమ బుద్ధుని కాలంలోనే సాంస్కృతిక తిరుగుబాటుకు ప్రేరణ కలిగిస్తూ ప్రజలలో భౌతికవాదాన్ని ప్రచారం చేసిన అవైదిక మత శాఖలలో అజీవకమతం ప్రసిద్ధమైనది. భౌతికవాద దార్శనికుడైన మక్ఖలి గోశాలుడు అజీవక మతాన్ని స్థాపించాడు. అజీవక మతాన్ని అవలంబించే వారిని అజీవకులు అంటారు. బౌద్ధ గ్రంథాలలో పేర్కొనబడ్డ ఆరుగురు ప్రసిద్ధ తీర్ధంకరులలో రెండవ వాడు మక్ఖలి గోశాలుడు. ఇతను మహావీరుని, గౌతమ బుద్ధుని సమకాలికుడు. వైదిక మత విశ్వాసాలకు వ్యతిరేకంగా భౌతిక వాదాన్ని ప్రచారం చేసిన అజీవక మతాన్ని తోటి అవైదిక మతాలైన జైన, బౌద్ధ మతాలు ప్రత్యర్థి మత శాఖ గానే గుర్తించి విమర్శించాయి. జైన బౌద్ధ మతాల వలె క్రీ.పూ. 6 వ శతాబ్దం లోనే వెలసిన ఈ అజీవక మతం మౌర్యసామ్రాజ్య కాలంలో ఉచ్చస్థితిలో వుండి తదనంతరకాలంలో క్షీణిస్తూ క్రీ.శ. 14 వ శతాబ్దానికి తమిళ దేశంలో నామ మాత్రంగా ఉనికిని నిలబెట్టుకొంది.

title: జైనుల జాబితా

text: జైన మతాన్ని పార్శ్వనాధుడనే వాడు స్థాపించాడు. పార్శ్వనాధుడు 22 వ తీర్థంకరునిగా గుర్తు పెట్టుకొన్నారు. కనుక జైన మతం వర్థమాన మహావీరుని కంటే ముందే వుంటుందంటారు. అంతే కాదు, ఇది వేదమతం కాలం నుంచే వుందంటారు. ఎలాగంటె ఈ మతానికి 24 మంది తీర్థంకరులున్నారని, చివరివాడు వర్థమానుడని, మొదటి వాడు ఋషభదేవుడు,అరిష్టనేములని అంటారు. ఋషభదేవుడు మొదటి తీర్థంకరుడు. అతని గురించి ఋగ్వేదంలో పేర్కొనబడింది. అంతే కాదు యితడు విష్ణుపురాణం లో, భాగవత పురాణంలో నారాయణావతారంగా కీర్తించబడ్డాడు. దీనిని బట్టి జైన మతం ఋగ్వేద మతం అంత పాతది. ఈ 24 తీర్థంకరుల లేదా ప్రవక్తల ప్రవచనమే జైనం. ఆ 24 ప్రవక్తలు వీరు;

title: సామెతలు - ర

text: జైమిని వ్రాసిన పూర్వమీమాంస సూత్రములకు శబరస్వామి భాష్యం వ్రాసాడు. కుమారిలభట్టు ఆభాష్యం మీద వార్తికాలు రచించాడు. ఆవార్తికాలను మూదు భాగాలుగా విభజింపవచ్చును. ప్రథమ తర్క పాదానికి కారికా రూపంలో శ్లోకవార్తికం వ్రాయటంచేత దీని కారికా అనేపేరు వచ్చింది. ఈ ఉంవేకుడు మండనుడు కుమారిలుని శిష్యుడు. వీరిరివును పూర్వమీమాంస మీద పనిచేసారు. తంత్ర వార్తికం పూర్తిగా తెలుసుకున్నవాడు ప్రభాకరుడు. ఇతనికే గురు వని ఇంకొక పేరు ఉంది. ఇతని మతాన్ని ప్రభాకర మీమాంస అనీ, గురుమత మనీ వ్యవహరిస్తారు. ఇతడు భాట్ట మీమాంసకుల మతాన్ని ఒప్పుకోకుండా వేరే మతాన్ని స్థాపించటానికి పూనుకొని శ్బరభాష్యానికి వ్యాఖ్య వ్రాసాడు. ఈ వ్యఖ్యనే బృహతీ అని అంటారు. మండనుడు ప్రాంచకరాద్వైతమున బ్రహ్మసిద్ధి వ్రాసినాడు. కుమారిలుని శిష్యుడు. శ్లోకతంత్ర వార్తికాలు రెండును ఇతనికి బాగా తెలుసునట.

title: ధరణికోట

text: క్రీస్తు శకం 11 నుండి 15 మధ్య దుర్జయవంశ కమ్మరాజులు ధరణికోటను రాజధానిగా చేసుకుని గుంటూరు జిల్లాలో కొన్ని ప్రాంతాలను పాలించారు. ఈ ప్రాంతం పేరు ఆ రోజుల్లో కమ్మనాడు అని పిల్వబడేది. హరిసీమ కృష్ణ మహారాజు స్థాపించిన ఈ సామ్రాజ్యాన్ని కోట సామ్రాజ్యం లేదా ధరణికోట సామ్రాజ్యం అని అంటారు. కోట రాజులు జైన మతాన్ని అనుసరించినా తరువాతి కాలంలో చాళుక్యుల వలె హిందూతత్వాన్ని కూడా పాటించారు. వీరి కాలంలో బ్రాహ్మణులకు అత్యంత విలువ ఉండేది. వీరికి భూములను, నగదును, గోవులను దానంగా ఇచ్చేవారు. కొందరు చరిత్ర కారులు కోట రాజులు మధ్యదేశాన్ని పాలించిన ధనుంజయ మహారాజు యొక్క వంశస్థులని చెబుతున్నారు. అయితే ఈ ధనుంజయుడి గురించి వివరాలు చరిత్రకు అందలేదు. కోట రాజులు చాలా సంవత్సరాలు తమ సామ్రాజ్యాన్ని స్వయంగా పరిపాలించినప్పటికీ తరువాతి కాలంలో కాకతీయులకు సామంత రాజులైయ్యారు. కోట వంశ రాజులకు తూర్పు చాళుక్యులతోను, కాకతీయులతోను, పరిచ్చేదులతోను, ఛాగి, కలచురిలతోను వైవాహిక సంబంధాలు ఉండేవి. కోట బెతరాజు కాకతీయ రాజు గణపతి దేవుడి కుమార్తె అయిన గణపాంబను వివాహమాడాడు. 1268 లో కోట బెతరాజు ఆఖరి రాజుగా కోట సామ్రాజ్యం అంతమైపోయింది.

title: ఆంధ్ర క్షత్రియులు

text: భారతదేశాన్ని ఎన్నో క్షత్రియ వంశాలు వందల సంవత్సరాలపాటు పరిపాలించాయి. అందులో ఆంధ్ర క్షత్రియులు ఒకరు. ఆంధ్ర ప్రాంతమును పాలించుటవలన వీరు రాజులు లేదా ఆంధ్ర క్షత్రియులు లేదా క్షత్రియ రాజులు లేదా ఆంధ్ర రాజపుత్రులుగా లేదా.చోళులు, చాళుక్యులు,కాకతీయుల, శాతవాహన పల్లవ చక్రవర్తిలు గా పేర్కొనబడ్డారు తెలుగు మాతృభాషగా కలిగియున్న వీరు పూర్వకాలం జైన బౌద్ధ మతాలను ఆచరించినా తరువాతి కాలంలో హిందూ మతాన్ని ఆచరించారు. వీరి వంశస్థులు నేడు ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని కృష్టా, ఉభయ గోదావరి జిల్లాలలోను, విశాఖ, విజయనగరం జిల్లాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. తక్కువగా ఇతర జిల్లాల్లో కనిపిస్తారు. తమిళనాడులోని రాజపాళయం పట్టణంలో కనిపిస్తారు . ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రిజర్వేషన్ సిస్టం ప్రకారం వీరు ఓసి విభాగానికి చెందుతారు.

title: హసన్ జిల్లా

text: హసన్ చరిత్ర సుమరుగా 5వ శతాబ్దం నుండి ప్రారంభమైనట్లుగా గుర్తించబడుతోంది. హాల్మాడి గ్రామంలోని కదంబ రాజులు వేయించిన శిలాశాసనమే దీనికి సాక్షి. కదంబ వంశం తరువాత 11వ శతాబ్దంలో హొయసల వంశం ఈ ప్రదేశాన్ని పరిపాలించింది. 11 నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు హోయస్ల రాజుల రాజధాని ద్వారసముద్ర. ఇప్పటి హళేబేడు గ్రామంలో ఈ రాజధాని అవశేషాలు కనిపిస్తాయి. మొదట్లో హోయస్ల రాజులు జైన మతాన్ని పాటించగా, ఆ తరువాతి హోయస్ల రాజులు శైవాన్ని పాటించారు. కానీ ఈ రాజ వంశీయులు అన్ని మతాలను సమాన దృష్టితో చూసేవారని చెప్పడానికి హళిబేడులోని శివుని దేవాలయమైన హొయసలేశ్వర దేవాలయం, బేలూరులోని విష్ణువు దేవాలయమైన చెన్నకేశవ స్వామి దేవాలయం సాక్షి.


query: భానుమతి నటించిన మొదటి చిత్రం ఏది?

title: భానుమతీ రామకృష్ణ

text: భానుమతి తండ్రి వద్ద నుండే సంగీతమును అభ్యసించింది. అనేక కట్టుబాట్లు గల కుటుంబ వాతావరణంలో పెరిగినప్పటికీ ఆమె ఎంతో ధైర్యంగా పదమూడేండ్ల చిరు ప్రాయంనాడే 1939 లో విడుదలైన వరవిక్రయం అనే సినిమాలో నటించింది. ఈ సినిమా నిర్మాణ సమయములో తన కుమార్తెను తాకరాదని ఆమె తండ్రి షరతు విధించాడు. హీరో, నిర్మాతలు అలాగే నడుచుకున్నారు.

title: కలర్స్ స్వాతి

text: స్వాతి ఒక ప్రముఖ నటి, వ్యాఖ్యాత, గాయకురాలు మరియు డబ్బింగ్ కళాకారిణి.[2] ఈమె మాటీవీలో ప్రసారమైన కలర్స్ అనే కార్యక్రమం ద్వారా వ్యాఖ్యాత గా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఆ తరువాత మరికొన్ని తెలుగు, తమిళ, మలయాళ చిత్రాలలో నటించి ప్రజల మన్నలను అందుకుంది. నటిగా స్వాతి మొదటి చిత్రం కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన డేంజర్. 2008లో ఆమె నటించిన అష్టా చెమ్మా చిత్రం విజయవంతం అవడం వలన ఆమెకు మంచి నటిగా పేరు రావడం తరువాత అనేక అవకాశాలు రావడం జరిగింది. 2008 లో ఈ సినిమాకు ఆమెకు నంది పురస్కారం లభించింది.

title: కామ్నా జఠ్మలానీ

text: 2005లో తెలుగులో వచ్చిన ప్రేమికులు సినిమా ద్వారా సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. కానీ, ఆ సినిమా అనుకున్నంతగా ఆడలేదు. కామ్నా నటించిన మూడో చిత్రమైన రణం విజయవంతమై కామ్నాకి గుర్తింపునిచ్చింది. మొదటి తమిళ చిత్రం ఇదయా తిరుడన్ లో జయం రవి పక్కన నటించింది.

title: గృహప్రవేశం (1946 సినిమా)

text: గృహప్రవేశం ఎల్.వి.ప్రసాద్ దర్శకునిగా 1946 లో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో ఎల్వీ ప్రసాద్, భానుమతి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఎల్. వి. ప్రసాద్ మొట్టమొదటగా దర్శకుడిగా మొదటి చిత్రం ఇది. త్రిపురనేని గోపీచంద్ ఈ సినిమాకు కథ, మాటలు రాశాడు.

title: అదుర్స్ (సినిమా)

text:
అదుర్స్ 2010 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ మొదటి సారిగా ద్విపాత్రాభిమానం చేసిన చిత్రం.
ఇది వి.వి.వినాయక్ దర్శకత్వంలో ఎన్.టీ.ఆర్ నటించిన చిత్రం

title: వంశీ

text: తెలుగు సినీ చరిత్రలో ఆణిముత్యమైన శంకరాభరణం సినిమాకు వంశీ సహాయ దర్శకుడిగా వ్యవహరించాడు. దర్శకుడిగా ఆయన మొదటి సినిమా 1982లో చిరంజీవి, సుహాసిని, రాజేంద్ర ప్రసాద్ ప్రధాన పాత్రధారులుగా నటించిన మంచు పల్లకి అనే సినిమా. ఈ సినిమాకు యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రచయిత. యండమూరి, చిరంజీవి కలయికలో వచ్చిన తొలి చిత్రం ఇదే కావడం విశేషం.

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

text: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కృష్ణాజిల్లా వెంకట రాఘవాపురం గ్రామంలో అక్కినేని వెంకటరత్నం, పున్నమ్మ దంపతులకు 1923 సెప్టెంబర్ 20 లో జన్మించారు. చిన్నప్పటి నుండి నాటకాల మీద వున్న ఆసక్తి తోనే 1941 లో పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన ధర్మపత్ని చిత్రం ద్వారా బాల నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఆ తర్వాత 1944 లో ఘంటసాల బలరామయ్య తెరకెక్కించిన “సీతారామ జననం” సినిమాలో పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించారు. నటుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న అక్కినేని 1949 లో అన్నపూర్ణని వివాహమాడారు. ఆయనకు ఇద్దరు కొడుకులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు. అక్కినేని వెంకట్, నాగార్జున, సత్యవతి, నాగ సుశీల, సరోజా. ANR ఇప్పటి వరకు తెలుగు, తమిళ, హిందీ భాషల్లో కలిపి నటించిన సినిమాలు 256, ఆయన నటించిన ఆఖరి సినిమా “మనం”. పలురకాల సాంఘిక, పౌరాణిక, జానపద సినిమాల్లో నటించి ప్రేక్షకులను మెప్పించారు. నటసామ్రాట్ బిరుదాంకితుడుగా నటనా ప్రస్థానంలో ఎన్నో పాత్రల్లో నటించి మరెన్నో మరపురాని చిత్రాల్లో తనకు మాత్రమే సాధ్యమయ్యే నటనతో అభిమానులను ఆకట్టుకున్నారు. 1953 లో దేవదాసు చిత్రంతో ప్రేమికుడిగా తన నటనకు గాను విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. నటసామ్రాట్ అక్కినేని ప్రస్థానం అద్భుతం. 1966 లో విడుదలైన నవరాత్రి సినిమాలో 9 పాత్రల్లో నటించిన ఘనత అక్కినేని కే దక్కింది. 1975 లో భార్య అన్నపూర్ణ పేరు మీద అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ స్థాపించిన అక్కినేని అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో మొదటి సినిమా కళ్యాణి. అన్నపూర్ణ బ్యానర్ లో వచ్చిన మొదటి బ్లాక్ బస్టర్ మూవీ ప్రేమాభిషేకం. 1981 లో వచ్చిన ఈ సినిమా ఓ సంచలనం సృష్టించింది. అక్కినేని నటించిన తొలి స్వర్ణోత్సవ చిత్రం 1971 లో వచ్చిన దసరాబుల్లోడు. తెలుగులో తొలి ద్విపాత్రాభినయం చేసిన నటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు. చిత్ర పరిశ్రమని హైదరాబాదుకు రావడానికి ఎంతో కృషి చేశారు. పర భాషా చిత్ర పరిశ్రమ నుండి తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమని వేరు చేసి మన పరిశ్రమ ఔన్నత్యాన్ని దేశ విదేశాలకు చాటిన మహా నటుడు, నిర్మాత, అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ అధినేత. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ ని స్థాపించి యువ సామ్రాట్, నవ యువ సామ్రాట్ ఇలా తన వారసులను అందించిన మహా వృక్షం. కళాప్రపూర్ణ గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్న అక్కినేని 1968 లో పద్మశ్రీ అవార్డు, 1988 లో పద్మభూషణ్, 1989 లో రఘుపతి వెంకయ్య, 1990 లో దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే, 1996 లో NTR National అవార్డులు అందుకున్నారు. 2011 లో పద్మవిభూషణ్ అందుకున్న ఏకైక వ్యక్తి, నటుడు. భారతీయ సినీ రంగంలో అక్కినేని చేసిన అత్యుత్తమ సేవలకు గాను గౌరవ పద్మవిభూషణ్ అవార్డును అందుకున్న తొలి తెలుగు నటుడు. అక్కినేనిని జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సత్కరించిన Telugu Association of North America.

title: లయన్హార్ట్ (2018 చలనచిత్రం)

text: లయన్హార్ట్ అనేది 2018వ సంవత్సరంలో చిన్ని ఆంవుగ్బెనుచే నిర్మింపబడిన ఒక నైజీరియా చలనచిత్రం. దీనికి జెనివీవ్ న్నాజి దర్శకత్వం వహించారు. దీనిలో పెటె ఎడోచీ, జెనెవీవ్ న్నాజి, నకెమ్ ఓఓహ్ వంటి తారలు నటించారు. ఈ చిత్రం సెప్టెంబర్ 7 2018న నెట్ఫ్లిక్స్ కు అమ్ముడుపోయి, నెట్ఫ్లిక్స్ కొనుగోలుచేసిన మొదటి నైజీరియా చిత్రంగా ప్రఖ్యాతి పొందింది . దీనిని కెనడాలో జరిగిన టొరంటో ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్లో ప్రదర్శించారు. ఇది జెనివీవ్ న్నాజి దర్శకించిన మొదటి చిత్రం అధేవిదంగా పీటర్ ఒకోయ్ నటించిన మొదటి చిత్రం.

title: ఎలిజబెత్ టేలర్

text: 1949లో "కాన్స్పిరేటర్" విడుదలైనప్పుడు బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద ఘోరంగా దెబ్బతింది, కానీ 21-సంవత్సరాల-వయసుకల మెలిండా గ్రేటన్ (టేలర్ వయసు కేవలం 16 ఏళ్ళేనని జ్ఞప్తిలో ఉంచుకొనబడింది) తెలియకుండా సామ్యవాద గూడాచారిని వివాహం చేసుకుంటారు (38-ఏళ్ళ-వయసున్న రాబర్ట్ టేలర్ ఈ పాత్రను పోషించారు), విమర్శకులు ఆమె మొదటి పెద్దతరహా పాత్రను కొనియాడారు అయిననూ ప్రజలు మాత్రం ఆమెను పెద్ద తరహా పాత్రలలో తీసుకోవటానికి తయారుగా లేరని గోచరమైనది. వారానికి $2,000 గా ఉన్న నూతన జీతంతో టేలర్ యొక్క మొదటి చిత్రం "ది బిగ్ హాంగ్‌ఓవర్" (1950), ఇది విమర్శాత్మకంగా మరియు బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద విఫలమైనది, ఇందులో ఈమె జతగా వాన్ జాన్సన్ నటించారు. నూతనంగా-పొందబడిన విషయాసక్తిని కనబరచటానికి టేలర్ కు అవకాశాన్ని కల్పించడంలో ఈ చిత్రం విఫలమైనది. ఆమె పెద్ద తరహా పాత్రలో కే బ్యాంక్స్ గా నటించిన శృంగార వినోదభరిత చిత్రం "ఫాదర్ ఆఫ్ ది బ్రైడ్" (1950) బాక్సు ఆఫీసు వద్ద మొదటి విజయాన్ని సాధించింది, ఈమెతోపాటు స్పెన్సర్ ట్రేసీ మరియు జోవాన్ బెన్నెట్ నటించారు. ఈ చిత్రం ఒక తరువాయి భాగంగా వచ్చింది, అది "ఫాదర్'స్ లిటిల్ డివిడెండ్" (1951), దీనిని టేలర్ యొక్క సహనటుడు స్పెన్సర్ ట్రేసీ సంగ్రహంగా "బోరింగ్ ..బోరింగ్ ..బోరింగ్" అని తెలిపారు. బాక్సు ఆఫీసు వద్ద ఈ చిత్రాన్ని బాగానే స్వీకరించారు కానీ టేలర్ యొక్క తరువాత చిత్రం ఆమెను ఒక నటీమణిగా ఆమె వృత్తి జీవితాన్ని ఏర్పరిచింది.

title: మెహమూద్

text: నటి తనూజాతో కలిసి నటించిన భూత్ బంగ్లా చిత్రం డైరెక్టర్‌గా మరియు నటుడిగా అతడి కెరీర్‌కు మొదటి బ్రేక్ ఇచ్చింది. ఈ చిత్రంలో మెహమూద్ బాలీవుడ్‌లో అత్యంత విజయవంతమైన హాస్యనటుడిగా జానీ వాకర్‌ని అధిగమించసాగాడు. పడోసన్ (తమిళ బ్రాహ్మణ సంగీత మాస్టారు - ఇతడు నటించిన గొప్ప పాత్రల్లో ఒకటి). లవ్ ఇన్ టోక్యో, ఆంఖేన్, బాంబే టు గోవా మరియు ప్యార్ కియే జా వంటి సూపర్‌హిట్ కామిక్ పాత్రల ద్వారా అతడిని విజయం వరించింది. హిందీ చిత్రాలకు సంబంధించినంతవరకు ఇతడు అగ్రదర్శకుడుగా మారాడు—కున్వారా బాప్ దీనికి ఒక ముఖ్య ఉదాహరణ.

title: ప్రదీప్ రావత్

text:
ఈ సీరియల్ ఒకవైపు ప్రసారం అవుతున్న సమయంలోనే ఎన్నో స్టేజీ నాటకాల్లో నటించేవాడు. ముంబయి, కోల్‌కత, చెన్నై, ఢిల్లీ నగరాల్లోని పలు ఆడిటోరియమలలో ఎన్నో నాటకాల్లో అనేక పాత్రలు పోషించాడు. ప్రముఖ హిందీ నటుడు రాజ్‌బబ్బర్ నాటక సంస్థ ద్వారా ఎన్నో నాటకాల్లో పాల్గొన్నాడు. ఇతడితోపాటు రాజ్‌బబ్బర్, అనుపమ్‌ఖేర్, ఆయన సతీమణి ఠాకూర్‌కిరణ్ , అనితాకవార్, అలోక్‌నాథ్ నటించేవారు. వారందరితో కలిసి అనే నాటకాల్లో స్టేజీ పంచుకున్నాడు.
బాలీవుడ్‌లో ఇతడికి ఎవ్వరూ పరిచయస్థులు లేరు. కానీ ఇతది పర్సనాలిటీ చూసి ఇతడి స్నేహితులు, శ్రేయోభిలాషులు మాత్రం, 'నువ్వు సినిమాల్లో చేరితే బాగా రాణిస్తావు అంటూ ప్రోత్సహించేవారు. మోడలింగ్ కూడా చేసేవాడు. ఆ సమయంలో బాలీవుడ్‌లో ఇతడికి ఎలాంటి గైడెన్స్‌గానీ, సపోర్ట్‌గానీ లేదు. స్వయంకృషి, పట్టుదలే ఇతడిని ఇంతవాణ్ణి చేసింది.
హిందీలో ఇతడి మొదటి చిత్రం బాఘి (BAAGHI). కొన్ని చిత్రాల్లో చిన్న చిన్న పాత్రలు చేసినప్పటికీ 'బాఘి ' ద్వారా ఇతడికి గుర్తింపు వచ్చింది. ఇందులో సల్మాన్‌ఖాన్, నగ్మా హీరోహీరోయిన్లు. శక్తీకపూర్, కిరణ్‌కుమార్, ఆశాసచ్‌దేవ్, బీనాబెనర్జీ తదితరులు నటించారు. 1990లో ఈ చిత్రం సూపర్‌హిట్ కావడంతో ఇతడి దశ తిరిగి ఇతడి సినీనట జీవితం యూ టర్న్ తీసుకోకుండా పురోగమించింది. ఎన్నో చిత్రాల్లో అవకాశాలు రావడం ప్రారంభమైంది. దర్శకులకు కాల్‌షీట్లు ఇవ్వలేని నిస్సహాయస్థితిలో పడిన రోజులు కూడా ఉన్నాయి. ఎంతోమంది దర్శకుల పరిచయ భాగ్యం కలిగింది. ఇతడి సినీ జీవితంలో అదో కొత్తదశ.
పలువురు ప్రముఖ హిందీ దర్శకుల చిత్రాల్లో నటించాడు. అపరాధి, ఇన్‌సానియత్, దుష్మని, రాజ్‌కుమార్, కోయల, అమితాబ్ హీరోగా నటించిన 'దీవార్' , షరాబి, లగాన్, గజని చిత్రాలు ఇతడి హిందీ చిత్రజీవితంలో మైలురాళ్ళుగా నిలిచిపోతాయి. ముఖ్యంగా సల్మాన్‌ఖాన్ గజని చిత్రం ఇతడికి ఇంకా ఎక్కువ పేరు తెచ్చిపెట్టింది. దాంతో తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ నుంచి ఆహ్వానం లభించింది. కోయల చిత్రంలో పోలీస్ కమీషనర్ పాత్రకు ఇంకా మంచిపేరు వచ్చింది.
దర్శకుడు ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి లగాన్ చిత్రం చూసి ఇతడి నటన మెచ్చుకుంటూ తన మేనేజర్‌ను ముంబయిలోని అమీర్‌ఖాన్ ఆఫీసుకు పంపించారు. అక్కడ ఇతడి చిరునామా తెలుసుకుని ఆ మేనేజర్ వీరి ఇల్లు వెతుక్కుంటూ వచ్చాడు. ఆ వెంటనే రాజమౌళితో ఫోన్లో మాట్లాడాడు. ఇతడిని హైదరాబాద్ రమ్మని చెప్పారు. ఇతడు వెళ్లి ఆయన కలవడం, ఆయిన ఇచ్చిన ఆఫర్‌కు సై అనడం జరిగాయి. తెలుగులో ఇతడు నటించిన మొదటి చిత్రం సై. సూపర్‌హిట్ చిత్రం. ఇక అప్పటినుండి తెలుగులో మంచిపాత్రల్లో నటించేందుకు అవకాశాలు రావడం ఆరంభమైంది. ఎందరో దర్శకులు ఫోన్లు చేయడం ప్రారంభించారు. కానీ హిందీ చిత్రాల్లో అగ్రిమెంట్ల కారణంగా తెలుగులో ఎక్కువ కాల్షీట్లు ఇవ్వలేకపోయాడు.
రాజమౌళి మరో చిత్రం ఛత్రపతి లో కూడా ప్రతినాయకుడిగా ఇతడి నటన అద్భుతం అని ఎంతోమంది అభిమానులు ఇతడి పైన అభినందనల వర్షం కురిపించారు. సై చిత్రాన్ని హిందీలో ‘ఆర్–పార్’ పేరుతో 2004లో నిర్మించారు. దీనినే ‘ఛాలెంజ్’ గా మలయాళంలోకి డబ్బింగ్ చేశారు. ఛత్రపతి చిత్రాన్ని తమిళంలో అదే పేరుతోనూ, మలయాళంలో ‘చంద్రమౌళి’గా హిందీలో హుకూమత్‌కి జంగ్ గా డబ్ చేశారు. కన్నడంలో మాత్రం ‘ఛత్రపతి’ పేరుతోనే రీమేక్ చేశారు.
తెలుగులో ఇతడు నటించిన చిత్రాలన్నీ విజయవంతమైనవే. దేశముదురు, రాజన్న, పూలరంగడు, బాద్‌షా, సౌఖ్యం, సరైనోడు, వీర, అల్లుడుశీను, లయన్, నాయక్, రగడ, బలదూర్ ఇతడి టాలీవుడ్ కెరీర్‌లో మరువలేని చిత్రాలు. ప్రేక్షకులు ఈ చిత్రాలన్నీ ఆదరించారు. ఉత్తమ విలన్‌గా 'సై' చిత్రానికి ఫిలిమ్‌ఫేర్ అవార్డు, ఉమ్మడి ప్రభుత్వ నంది అవార్డు సహా ఎన్నో వందల అవార్డులు అందుకున్నాడు. ఒక ఇంగ్లీషు చిత్రంలో కూడా నటించాను.

title: అక్కినేని నాగ చైతన్య

text: నాగ చైతన్య నటించిన మొదటి సినిమా దిల్ రాజు నిర్మాణంలో వాసు వర్మ దర్శకత్వంలో వచ్చిన జోష్. ఈ సినిమా ద్వారా ప్రముఖ నటి రాధ కూతురు కార్తీక నటిగా పరిచయమైంది. ఈ సినిమా ఆశించదగ్గ విజయం సాధించనప్పటికీ, చైతన్యకు ఉత్తమ నూతన నటుడిగా ఫిలింఫేర్ మరియ, నంది అవార్డులను పొందాడు. కానీ 2010లో తను అతిథి పాత్రలో నటించిన విన్నైతాండి వరువాయా సినిమా యొక్క తెలుగు పునః నిర్మాణం ఐన ఏ మాయ చేశావే చైతన్యకు మొదటి భారీ విజయాన్ని అందించింది. గౌతం మీనన్ దర్శకత్వంలో సమంత కథానాయికగా తెరకెక్కిన ఈ ప్రేమకథా చిత్రంలో చైతన్య తన నటనకు విమర్శకులనుంచి ప్రశంసలందుకున్నాడు. నేటికీ తెలుగు సినిమాల్లోని ఎన్నో క్లాసిక్స్ లో ఒకటిగా ఈ చిత్రం నిలిచిపోయింది. ఈ సినిమాకి చైతన్యకు ఉత్తమ నటుడికి గాను నాటి ఫిలింఫేర్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యాడు.

title: శ్రియా రెడ్డి

text: ఆమె విక్రం సరసన నటించిన "సామురాయ్" అనే తమిళ చిత్రం అమె మొదటి సినిమా.ఆ తరువాత ఆమె అప్పుడప్పుడు అనే తెలుగు చిత్రంలో నటించింది. తరువాత "బ్లాక్" అనే మలయాళ చిత్రంలో నటించింది.

title: నగేష్

text:
నాటకాలపై మక్కువతో తొలుత రంగస్థల నటుడిగా అవతారమెత్తాడు. ప్రముఖ నిర్మాత బాలాజీ నిర్మించిన నీర్ కుమిళి ఆయన నటించిన మొదటి చిత్రం. ఆయన నటించిన చివరి చిత్రం, కమల్ హాసన్ పది పాత్రలు పోషించిన దశావతారం. తెలుగు, తమిళ, మలయాళ భాషల్లో సుమారు 1000 సినిమాలలో నటించిన ఘనత ఆయనది.
నగేష్ నటజీవితాన్ని మలుపు తిప్పిన చిత్రం "సర్వర్ సుందరం" . ఇది 1964లో విడుదలైంది. ఇందులో ఆయనే కథానాయకుడు. కె.ఆర్. విజయ కథానాయిక.

title: రాధిక కుమారస్వామి

text: రాధికా తన సినిమా ప్రస్థానాన్ని కన్నడ చిత్రం "నీల మేఘ శ్యామ"(2002) తో ప్రారంభించింది. ఆ చిత్రంలో నటించినపుడు ఆమె 9వ తరగతి మాత్రమే పూర్తిచేసింది. ఆమె నటించిన సినిమాలలో మొదటగా విడుదల అయినది విజయ్ రాఘవేంద్ర సరసన నటించిన "నినగాగి". తరువాత ఆమె శివరాజ్‌కుమార్ తో "తవరిగె బా తంగి" సినిమాలో నటించింది. ఈ రెండు సినిమాలు మంచి విజయాలను అందించాయి. 2003 లో ఆమె కన్నడ చిత్రసీమలో ఐదు చిత్రాలలో కనిపించింది. వాటిలో హేమంత్ హెగ్డే దర్శకత్వంలోణి "ఊ లా లా:హుడుగిగాగి"; ఎస్. పి. చరణ్, యోగ్రాజ్ భట్ లకు మొదటి సినిమా కూదా "మణి". దీనిలో ఆమె ఒక వేశ్య కుమార్తెగా నటించింది. తరువాత నటించిన "మనె మగలు" మరియు "తయి ఇల్లడ తబ్బాలి" చిత్రాలు వాణిజ్య పరంగా వైఫల్యాలు పొందాయి. ఈ చిత్రాలలో పేలవమైన బాక్స్ ఆఫీస్ రిటర్న్ ఉన్నప్పటికీ, ఆమె నటించిన "తాయి ఇల్లడ తబ్బాలి" చిత్రంలోని గౌరి పాత్ర లోని నటనకు కర్నాటక రాష్ట్ర ఉత్తమ నటిగా సినిమా పురస్కారాన్ని అందుకుంది.

title: ఎస్. వి. రంగారావు సినిమాల జాబితా

text: ఎస్.వి. రంగారావు నటించిన తెలుగు సినిమాల జాబితా. 1946లో వరూధిని సినిమాలో కథానాయకుడిగా ప్రారంభమైన అతని కెరీర్ 50వ దశకం మొదట్లో ప్రతినాయకుడిగా నటించిన పాత్రలు మంచి గుర్తింపు తీసుకురావడంతో మారింది. పాతాళభైరవి(1951)లో మాంత్రికుడు, మాయాబజార్(1957)లో ఘటోత్కచుడు పాత్రలు అతని కెరీర్ మలుపుతిప్పాయి. ప్రతినాయకుడిగా, క్యారెక్టర్ నటునిగా అతని స్థానం స్థిరపడడమే కాక ఎన్.టి.రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, భానుమతి వంటి ఆనాటి స్టార్ హీరో హీరోయిన్లతో సమానమైన ఇమేజి సాధించాడు.

title: భానుమతీ రామకృష్ణ

text: భానుమతి గారు అర్ధ శతాబ్దానికి పైబడి సినీ రంగంలో ఉన్నప్పటికీ, భానుమతి నటించిన చిత్రాలు సుమారు నూరు మాత్రమే. ఆమె సినిమాలలో మల్లీశ్వరి, మంగమ్మగారి మనవడు వంటి ఆణిముత్యాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. విజయా వారి మిస్సమ్మ సినిమాలో ప్రధాన పాత్రకు మొదట భానుమతినే తీసుకున్నారు. అయితే షూటింగు మొదలైన తర్వాత చక్రపాణికి ఆమె వ్యవహార శైలి నచ్చక ఆమె స్థానంలో సావిత్రిని తీసుకున్నారు. ఈ సంగతి గురించి ప్రస్తావిస్తూ భానుమతి ఏటా తాను వరలక్ష్మీ వ్రతం చేసుకుంటాను కనుక ఒక గంట లేటుగా వస్తానని ముందు రోజు చెప్పినా అధికారపూర్వకంగా చక్రపాణి నొప్పించారని రాసుకున్నారు. సావకాశంగా ఆలోచిస్తే చక్రపాణి తప్పేముంది నా సమయం బాగోలేదేమోనని భావించినట్టుగా వివరించారు. ఆ సినిమా విడుదలై, ఘన విజయం సాధించాక భానుమతి నేను మిస్సమ్మలో నటించక పోవడం వల్ల సావిత్రిలాంటి గొప్పనటి వెలుగులోకి వచ్చింది, అని సంతోషించింది[2].

title: రామ్ పోతినేని

text: రామ్ నటించిన మొదటి చిత్రం దేవదాసు. ఇందులో ఇలియానా కథానాయిక. వై.వీ.ఎస్. చౌదరి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రం 2006 జనవరి 11 న విడుదలై బాక్సాఫీసు వద్ద భారీ విజయాన్ని అందుకోవడమే కాక రామ్ కి ఫిలింఫేర్ అవార్డ్ సౌత్ - ఉత్తమ నూతన నటుడు అవార్డును అందించింది. తన రెండో చిత్రం సుకుమార్ దర్శకత్వం వహించిన జగడం. ఈ చిత్రం 2007 మార్చి 16 న విడుదలైంది. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద విఫలమైనప్పటికీ విశ్లేషకుల నుంచి ప్రశంసలు అందాయి. 2008 లో శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వంలో జెనీలియా సరసన రెడీ చిత్రంలో నటించాడు. ఈ చిత్రం భారీ విజయాన్ని సొంతం చేసుకుంది. ఈ చిత్రంతో రామ్ పెద్ద హీరోల్లో ఒకడయ్యాడు.

title: శ్రీదేవి (నటి)

text: 1978 లో, శ్రీదేవి మొదటి హింది చిత్రం "సోల్వా సావన్" అమోల్ పాలేకర్ తో కలిసి నటించారు, ఆ చిత్రం విజయవంతం కాలేదు. కాని, ఆమె జితేంద్ర గారితో కలిసి నటించిన తదుపరి చిత్రం "హిమ్మత్వాలా" మంచి విజయం సాధించింది. ఆ చిత్రంతో ఆమెను ఉత్తర భారతదేశంలో "Thunder Thighs" అని పిలవసాగారు. ఆ ఒక్క చిత్రంతో ఆమె హిందీ చిత్రరంగంలో (star) అయిపొయారు. ఆమె తదుపరి చిత్రం "సద్మ" ఆమెకు మంచి నటిగా గుర్తింపు తెచ్చింది. హిందీ చిత్రసీమలో ఆమెకు ఈ చిత్రం ఒక మైలురాయి. 1980 లలో ఆమె ఎన్నో విజయవంతమైన చిత్రాలలో నటించారు. వాటిలో కొన్ని, "నగీన", "మిస్టర్ ఇండియా", "చాందిని", "చాల్ బాజ్" మొదలగు చిత్రాలు. చాల్ బాజ్ చిత్రానికి హగానూ ఆమెకి మొదటి ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారం లభించింది. మిస్టర్ ఇండియా చిత్రానికి ఆమె పలు ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆ చిత్రంతో ఆమెకు "మిస్ హవ హవాయి" (Miss Hawa Hawai) అని పేరు వచ్చింది. ఆమె ఆ చిత్రంలో చార్లీ చాప్లిన్గా మరువలేని నటనా ప్రతిభ కనబరిచారు. "చాందిని" చిత్రం ఆమె సినీ జీవితంలో మరో మైలురాయిగా చెప్పుకోవచ్చు. హిందీ చిత్ర పరిశ్రమలో తిరుగులేని కథానాయిక. ఆ సమయంలో ఆమె అధిక పారితోషికం అందుకునేవారు.

title: రాధిక కుమారస్వామి

text: కన్నడ చిత్రాలలో వరుస వైఫల్యాలు చెందడం వలన ఆమె తమిళ చిత్రసీమలోనికి ప్రవేశించి, ఐదు చిత్రాలలో నటించింది. ఆమె నటించిన మొదటి తమిళ చిత్రం "ఇయర్‌కాయ్" (2003). ఈ చిత్రానికి సినిమా పురస్కారాలు వచ్చాయి. హిందూ పత్రిక తన సమీక్షలో "ఉద్రిక్త, పరిపక్వత మరియు అమాయకురాలైన నాన్సీ పాత్రకు ఆమె సరైనది" అని పేర్కొంది. 2005లో ఆమె నటించిన నాలుగు చిత్రాలలో మూడు సినిమాలు "రిషిని", "మసాలా" మరియు "ఆటోశంకర్" లలో మరో ప్రధాన మహిళా పాత్రతో ఆమె నటించింది. 2005 లో ఆమె నటించిన చివరి చిత్రం "తవరిగె బా తంగి" లో ఆమె శివరాజ్ కుమార్ కు సోదరిగా నటించింది. తరువాత సంవత్సరం ఆమె ఐదు కన్నడ, ఒక తమిళ చిత్రంలో నటించింది. ఆమె నటించిన "హతవిధి" పై రెడిఫ్ డాట్ కాం చేసిన సమీక్షలో ""ఇది రవిచంద్రన్ చిత్రం అయినప్పటికీ, రాధిక యొక్క గొప్పతనం, ఆమె అద్భుతమైన ప్రదర్శనను చూపిస్తుంది, ఆమె భావోద్వేగాలు పరిపూర్ణమైనవి మరియు ఆమె తెరపై బాగా అందంగా ఉంది." తెలియజేసింది. చాలాకాలం చిత్రసీమకు దూరమైన తరువాత ఆమె 2008లో "నవశక్తి వైభవం" అనే భక్తి చిత్రంలో దేవత పాత్రలో నటించింది.

title: కమలా కోట్నీస్

text: కమలా కొట్నీస్ 1940 లో జీవన జ్యోతి సినిమాలో హీరోయిన్ సి. కృష్ణవేణికి స్నేహితురాలి పాత్రలో నటించడం ద్వారా తెలుగు సినిమారంగ ప్రవేశం చేసింది. భాగ్యలక్ష్మి సినిమాలో కమలా కొట్నీస్ పైన చిత్రీకరించిన "తిన్నె మీద చిన్నోడా వన్నెకాడా ..." అనే పాట తోనే (గాయకురాలు: రావు బాల సరస్వతి) తెలుగు సినిమాలో ప్లేబాక్ పద్ధతి ప్రారంభం అయ్యింది. అంతకుముందు ఎవరి పాటను వారే పాడుకోవడం జరిగేది. ఆమె నటించిన తెలుగు సినిమాలు.తరువాత హిందీ చలనచిత్రరంగ ప్రవేశం చేసింది. 1946 లో తన మొదటి హిందీ చిత్రం 'హమ్ ఏక్ హై' (Ham-Ek-Hain) లో ఆనాటి బాలీవుడ్ హీరో 'దేవానంద్'కు తొలి హీరోయిన్ గా నటించింది. 1949 లో తను నటించిన హిందీ చిత్రం 'సతి అహల్య' కు నిర్మాతగా కూడా ఉంది. ఆమె నటించిన హిందీ సినిమాలు.కమలా కొట్నీస్ 2000 లో మరణించారు.

title: ఎం. ఎస్. రాజు

text: నిర్మాతగా ఆయన మొదటి చిత్రం వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా నటించిన శత్రువు. మొదటి రెండు సినిమాలు విజయం సాధించినా మూడో సినిమాతో బాగా నష్టం చవిచూశాడు.

title: నగ్మా

text: ముంబైలో ఉండగా ఆమె తెలుగు మరియు తమిళ సినిమాలలో నటనను కొనసాగించింది. ఆమె అల్లరి రాముడు , మరియు "సిటిజన్" వంటి చిత్రాలలో నటించింది. అదే విధంగా మలయాళ చిత్రాలలో ప్రధాన పాత్రలను పోషించింది. ఆమె బోజ్‌పురి చిత్రాలలో కూడా నటించింది. వాటిలో "బిగ్ బాస్" కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న "రవికిషన్" తో నటించింది. ఆమె నటించిన భోజ్ పురి చిత్రం "దుల్హా మిలాల్ దిల్దార్" లో ఆమె నటనకు గానూ 2005 భోజ్ పురి ఫిలిం పురస్కారాలలో ఉత్తమ నటి పురస్కారాన్నిపొందింది. ఆమె భోజ్‌పురి లో చేసిన మొదటి చిత్రం "పండిత్‌జీ బటాయిన బియాహ్ కబ్ హోలీ" హిట్ అయినది.

title: విజయశాంతి

text: ఆమె అవివాహిత. కానీ 1987లో ఆమె శ్రీనివాస్ ప్రసాద్ అనే యువకుడిని రహస్యంగా పెళ్లాడిందనీ అతడి ద్వారా ఆమెకు ఇద్దరు పిల్లలు కూడా కలిగినట్లు చిత్రసీమలో గుసగుసలు వినిపిస్తుంటాయి. చిరంజీవితో అత్యధికంగా 19, బాలకృష్ణతో 17, కృష్ణతో 12, శోభన్ బాబుతో 11, సుమన్ తో 7 చిత్రాలలో నటించింది. టి. కృష్ణ దర్శకత్వం వహించిన ఆరు ఆణిముత్యాల్లోనూ ఆమె కథానాయిక. అవి వందేమాతరం, నేటి భారతం, దేశంలో దొంగలు పడ్డారు, ప్రతిఘటన, రేపటి పౌరులు మరియు దేవాలయం. విజయశాంతి నటించిన ఎక్కువ చిత్రాలకు దర్శకుడు కోడి రామకృష్ణ. ఈయన దర్శకత్వంలో 12 చిత్రాలలో నటించింది. ఇంకా, కె. రాఘవేంద్ర రావు దర్శకత్వాన 10 చిత్రాల్లోనూ, ఎ. కోదండరామి రెడ్డి దర్శకత్వాన 10 చిత్రాల్లోనూ, దాసరి నారాయణ రావు దర్శకత్వాన 6 చిత్రాల్లోనూ, కె. విశ్వనాధ్ దర్శకత్వాన 2 చిత్రాల్లోనూ, బాపు దర్శకత్వాన 2 చిత్రాల్లోనూ నటించింది. సూర్యా మూవీస్ పతాకం పై కర్తవ్యం, ఆశయం, నిప్పురవ్వ చిత్రాలు నిర్మించింది. ఇవికాక శాసనం, పెద్దరికం చిత్రాలకు సహ నిర్మాత. సూరజ్ మూవీస్ పతాకం పై అడవి చుక్క చిత్రాన్ని నిర్మించింది. నేటి ప్రముఖ నిర్మాత ఎ. ఎం. రత్నం చాలా కాలం పాటు విజయశాంతికి రూపశిల్పిగా పనిచేశాడు. ఆమె స్థాపించిన సూర్యా మూవీస్ నిర్మాణ సంస్థకు తొలినాళ్లలో భాగస్వామిగా ఉండి తరువాత స్వంతం చేసుకున్నాడు. విజయశాంతి మొదటి చిత్రం కల్లుక్కుళ్ ఈరం (1979). తెలుగులో మొదటి చిత్రం కిలాడీ కృష్ణుడు (1980). నూరవ చిత్రం భారత నారి (1989). ఇప్పటికి చివరిగా విడుదలైన తెలుగు చిత్రం నాయుడమ్మ (2006). చివరిగా విడుదలైన చిత్రం జమానత్ (హిందీ, 2007). తెలుగులో మాత్రమే కాకుండా భారతదేశంలోని ఏ భాషలోనూ విజయశాంతి కన్నా ఎక్కువ కథానాయిక ప్రాధాన్యత ఉన్నన్ని చిత్రాల్లో నటించిన మరో నటి లేదు. ఆమె నటించిన కథానాయిక ప్రాధాన్యతగల చిత్రాలు: నేటి భారతం, రేపటి పౌరులు, ప్రతిఘటన, దేశంలో దొంగలు పడ్డారు, వందేమాతరం, దేవాలయం, సమాజంలో స్త్రీ, అరుణ కిరణం, భారత నారి, భారత రత్న, పోలీస్ లాకప్, లేడీ బాస్, కర్తవ్యం, ఆశయం, స్ట్రీట్ ఫైటర్, మొండి మొగుడు - పెంకి పెళ్లాం, శ్రీవారంటే మావారే, శ్రీ శ్రీమతి సత్యభామ, మగరాయుడు, యంగ్ టర్క్స్, ఒసేయ్ రాములమ్మా, రౌడీ దర్బార్, గూండా గర్దీ, కల్లుకొండూరు పెణ్ణు, సి. ఐ. డి., అడవి చుక్క, వైజయంతి, ఇందిరమ్మ, నాయుడమ్మ, శాంభవి ఐ. పి. యస్., తేజస్విని, అత్తాకోడళ్లు, రైఫిల్స్, సాహస బాలుడు - విచిత్ర కోతి, తడయం. విజయశాంతి పేరు చెబితే తెరపై ఆమె చేసే పోరాటాలే కాదు, అమె ఒలికించిన శృంగారం కూడా గుర్తుకొస్తుంది. అటువంటి చిత్రాలలో కొన్ని: దేశోద్ధారకుడు, పట్టాభిషేకం, అపూర్వ సహోదరులు, భార్గవ రాముడు, సాహస సామ్రాట్, రౌడీ ఇన్స్ పెక్టర్, కథానాయకుడు, భానుమతిగారి మొగుడు, ముద్దుల కృష్ణయ్య, ఛాలెంజ్, యుద్ధభూమి, చాణక్య శపధం, మంచిదొంగ, కొండవీటి రాజా, దేవాంతకుడు, మహానగరంలో మాయగాడు, దొంగల్లో దొర, దర్జా దొంగ, విజయ్, జానకి రాముడు, సక్కనోడు, దొంగపెళ్లి, ఊరికి సోగ్గాడు, అగ్ని పర్వతం, నాగాస్త్రం, శ్రీరామచంద్రుడు, సంసారం ఓ సంగీతం, రజంగం (తమిళం), నెంజిలే తునివిరుంతాల్ (తమిళం), మదులై ముత్తుకల్ (తమిళం), తలై మగన్ (తమిళం), కేరళిద హెన్ను (కన్నడం). విజయశాంతి నటించిన కొన్ని చిత్రాలు విడుదల కాకుండా ఆగిపోయాయి. వాటిలో కొన్ని పూర్తి అయినవి, కొన్ని పూర్తి కానివి, మరి కొన్ని ముహూర్తం తరువాత ముందుకు జరగనివి. అవి: అడవి రాణి, రాయల సీమ రక్తం, జిందాబాద్, జైహింద్, హోం మినిస్టర్.

title: ఎస్.వి. రంగారావు

text: ఆయన నటించిన మొట్టమొదటి చిత్రం 1946లో వచ్చిన వరూధిని అనే చిత్రం. ఈ సినిమా దర్శకుడు బి. వి. రామానందం రంగారావుకు దూరపు బంధువు. రంగారావు ఈ చిత్రంలో ప్రవరాఖ్యుడిగా నటిస్తే, నటి గిరిజ తల్లి దాసరి తిలకం ఆయనకు జోడీగా నటించింది. అప్పటి దాకా నాటకాల్లో ఆడవేషాలు వేసే మగవాళ్ళ పక్కనే నటించిన రంగారావుకు మొదటి సారిగా నిజంగా ఆడవాళ్ళతో నటించడానికి కొంచెం జంకు వేసింది. అయితే రామానందం ప్రోత్సాహంతో సినిమాను పూర్తి చేయగలిగాడు. తన తొలి సినిమాలో పాత్ర పోషించినందుకు గాను రూ.750 పారితోషికంగా అందుకున్నారు. కానీ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద నిరాశపరిచింది. దాంతో ఆయనకు మళ్ళీ సినిమా అవకాశాలు రాలేదు. దాంతో ఉద్యోగం కోసం జంషెడ్పూర్ వెళ్ళి టాటా కంపెనీలో బడ్జెట్ అసిస్టెంట్ గా చేరాడు. జంషెడ్పూర్ లో పనిచేసే ఆంధ్రులకు ఒక సంఘం ఉండేది. ఈ సంఘం ఉత్సవాల్లో భాగంగా నాటకాలు వేస్తూ ఉండేవాడు. వీరాభిమన్యు నాటకంలో కర్ణుడిగా, ఊర్వశి నాటకంలో దుర్వాసునిగా ఆయన వేషాలు వేసేవాడు. అదే సమయంలో ఆయన వివాహం కూడా జరిగింది.

title: అక్కినేని నాగార్జున

text: నాగార్జున మొదటి చిత్రం విక్రం, 1986 మే 23లో విడుదల అయింది. ఈ చిత్రం హిందీ చిత్రం హీరోకి అనువాద రూపము. తరువాత నాలుగు చిత్రాలలో నటించిన పిమ్మట, ఈయన మజ్ను సినిమాలో విషాద కథానాయకుడి పాత్ర పోషించారు. విషాద పాత్రలు పోషించటంలో నాగార్జున తండ్రి, నాగేశ్వరరావు సుప్రసిద్ధులు. నాగార్జున, తన తండ్రితో కలసి మొదటిసారిగా కలెక్టరుగారి అబ్బాయి చిత్రంలో నటించారు. సినీనటి శ్రీదేవితో నటించిన ఆఖరి పోరాటం సినిమా నాగార్జునకు విజయాన్ని అందించిన మొదటి చిత్రం. ఈ చిత్రం 12 కేంద్రాలలో 100 రోజులు ఆడింది. తరువాత మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన ప్రేమకథా చిత్రం గీతాంజలి భారీ విజయాన్ని సాధించింది. అద్భుతమైన సంగీతం, మంచి కథతో వచ్చిన ఈ చిత్రం నాగార్జునను ప్రేమ కథా చిత్రాల నాయకుడిగా నిలబెట్టింది. ఇది మణిరత్నం నేరుగా తెలుగులో దర్శకత్వం వహించిన ఏకైక చిత్రం. మరియు రాంగోపాల్ వర్మ దర్శకత్వం వహించిన యాక్షన్ చిత్రం శివ, ఈ రెండు చిత్రములు పెద్ద విజయం సాధించి ఇతనిని విజయవంతమైన తెలుగు కథానాయకుల సరసన నిలబెట్టాయి. నాగార్జున నూతన దర్శకులను ప్రోత్సహించి తాను నిర్మించే సినిమాలకు దర్శకత్వము వహించే అవకాశము ఇస్తాడన్న పేరు ఉంది. ఈ చిత్రానికి గాను నాగార్జున ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటుడి అవార్డు అందుకున్నారు. శివ చిత్రాన్ని హిందీలో శివ అనే పేరుతోనే పునర్నిర్మించి బాలీవుడ్‌లో కూడా అడుగుపెట్టారు. ఈ చిత్రం హిందిలో కూడా భారీ విజయాన్ని నమోదు చేసింది. ప్రెసిడెంట్ గారి పెళ్లాం, హలో బ్రదర్ వంటి చిత్రాలు ఈయనకు మాస్ హీరో అన్న పేరును తెచిపెట్టాయి. ఆ తరువాత కృష్ణ వంశీ దర్శకత్వములో విడుదలైన నిన్నే పెళ్లాడుతా భారీగా విజయవంతమయ్యింది. ఆ తరువాత అన్నమయ్య చిత్రములో వాగ్గేయకారుడు అన్నమయ్య పాత్రను పోషించే సవాలును స్వీకరించి విజయం సాధించారు. ఈ సినిమా 42 కేంద్రాలలో 100 రోజులు పైగా నడిచింది. ఈ చిత్రానికి గాను నాగార్జున మొదటి సారిగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంచే ఉత్తమ నటుడిగా నంది అవార్డు అందుకున్నారు. ఈ చిత్రంలో నాగార్జున కనపర్చిన అద్భుత నటనకు ప్రేక్షకుల నుండే కాకుండా విమర్శకుల నుండి కూడా అనేక ప్రశంసలు లభించాయి. అన్నమయ్య చిత్రానికి జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ నటుడి అవార్డు అందుకున్నారు.

title: పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం

text: పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం (ఆంగ్లం: "Girl, Life Without You") 2014 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దీనికి ఎ.ఎస్.రవికుమార్ చౌదరి దర్శకత్వం వహించగా బన్నీవాస్ మరియు హరిషిత్ లు సంయుక్తంగా గీతాఆర్ట్స్ మరియు శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్ బ్యానర్ పై నిర్మించారు. ఈ చిత్రంలో సాయి ధరమ్ తేజ్, రేగినా కస్సంద్ర, జగపతి బాబు నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని అనూప్ రూబెన్స్ అందించారు. ఈ చిత్రం సాయి ధరమ్ తేజ్ కథానాయకునిగా నటించిన మొదటి చిత్రం. ఈ చిత్రం యొక్క పేరును గబ్బర్ సింగ్ సినిమా లోని ఒక పాట నుండి తీసుకున్నారు. ఈ చిత్రం విమర్శకుల నుండి మిశ్రమ స్పందనలను అందుకుంది. ఈ చిత్రం విజయవంతం అయిన తరువాత ఈ చిత్రం యొక్క ఉపగ్రహ హక్కులను మా టీవీకి అమ్మడమైనది. ఈ చిత్ర కథానాయకుడైన సాయి ధరమ్ తేజ్ యొక్క మొదటి సినిమా వై.వి.ఎస్.చౌదరి దర్శక మరియు నిర్మాణ సారథ్యంలోని రేయ్ . ఆ చిత్రం 2010 అక్టోబరు 17 న రామానాయుదు స్టుడియోస్ లో విజయదశమి నాడు ప్రారంభమైనది. ఈ చిత్రం 2013 ఆగస్టు 6 న పూర్తి అయినది. ఈ చిత్రం ఆర్థిక వ్యవహారాల కారణంగా ఆలస్యంగా 2015 మార్చి 27 న విడుదలైనది. అందువలన సాయి ధరమ్ తేజ్ యొక్క మొదటి విడుదలైన చిత్రంగా "పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం" చెప్పబడింది.

title: వాల్ట్ డిస్నీ సంస్థ

text: 1967లో, వాల్ట్ నిర్మాణంలో చురుకుగా పాల్గొన్న చివరి రెండు చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి: అనిమేటెడ్ చిత్రం ది జంగిల్ బుక్ మరియు సంగీత పరమైన ది హాపీయెస్ట్ మిలియనీర్ . ఈ స్టూడియో 1960ల చివరిలో అనేక హాస్యచిత్రాలను విడుదల చేసింది, వీటిలో ది లవ్ బగ్ (1968) మరియు డిస్నీ ప్రవేశపెట్టిన మరొక యువ నటుడు కర్ట్ రస్సెల్ నటించిన ది కంప్యూటర్ వోర్ టెన్నిస్ షూస్ (1969) ఉన్నాయి. 1970లు డిస్నీ యొక్క మొదటి "వాల్ట్-అనంతర" అనిమేటెడ్ చిత్రం ది అరిస్టోకాట్స్ తో ప్రారంభమయ్యాయి, దీని తరువాత 1971లో సంగీతపరమైన బెడ్ నాబ్స్ అండ్ బ్రూంస్టిక్స్ విడుదలైంది.

title: మైత్రి మూవీ మేకర్స్

text: కంపెనీ మొదటి సినిమా కొరటాల శివ దర్శకత్వంలో మహేష్ బాబు, శృతి హాసన్ నటించిన శ్రీమంతుడు. 40-70 కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడి కలిగిన ఈ చిత్రం అగస్టు 7 2015న ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2500 తెరలపై విడుదలైనది. వారి రెండవ సినిమా కొరటాల శివ దర్శకత్వంలో మోహన్ లాల్, జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్, సమంత, నిత్య మేనన్ ప్రధాన పాత్రలో నటించిన జనతా గ్యారేజ్. ఈ చిత్రం సెప్టెంబరు 1 2016లో విడుదలైదంది. వారి తరువాతి సినిమా సుకుమార్ దర్శకత్వంలో రాం చరణ్ తేజ, సమంత, జగపతి బాబు, ప్రకాష్ రాజ్ ప్రధాన పాత్రలో నటించిన రంగస్థలం. ఈ చిత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్చి 30, 2018 న విడుదలైంది.

title: యుగపురుషుడు

text:
యుగపురుషుడు 1978 లో కె. బాపయ్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. వైజయంతీ మూవీస్ బ్యానర్ లో ఎన్.టి.ఆర్., కె. బాపయ్య, అశ్వనీదత్ ల కాంబినేషన్ లో వచ్చిన మొదటి చిత్రం ‘ఎదురులేని మనిషి’
తరువాత అదే కాంబినేషన్ లో వచ్చిన రెండవ చిత్రం యుగపురుషుడు. 1978, జూలై 14న విడుదలైన ఈ చిత్రంలో ఎన్.టి.ఆర్., జయప్రదల మధ్య శృంగార సన్నివేశాలు కొత్త తరహాలో ఉండడంతోపాటు యువతరాన్ని ఆకర్షించే అనేక అంశాలు ఉండడం ఈ చిత్రం ప్రత్యేకత. ప్రభాకర్ రెడ్డి, సత్యనారాయణ, రావు గోపాలరావు, అల్లు రామలింగయ్య తదితరులు ఇతర ముఖ్య పాత్రలలో నటించిన ఈ చిత్రానికి కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్నందించాడు.

title: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

text: 1940 లో విడుదలైన "ధర్మపత్ని" ఆయన నటించిన మొదటి చిత్రం. అయితే పూర్తి స్థాయి కథా నాయకుడిగా నటించిన మొదటి చిత్రం "శ్రీ సీతారామ జననం" (1944). ఆకర్షించే రాజకుమారుడినుండి విరక్తిచెంది మందుకుబానిసైన ప్రేమికుడి వరకు, ధీరుడైన సైనికుడినుండి పవిత్రుడైన ఋషి వరకు, కళాశాల విద్యార్థినుండి సమర్ధుడైన ప్రభుత్వ అధికారి వరకు వివిధ రకాల పాత్రలలో నటించాడు. పౌరాణిక పాత్రలైన అభిమన్యుడు ( మాయాబజార్ ), విష్ణువు (చెంచులక్ష్మి), నారదుడు (భూకైలాస్), అర్జునుడు (శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం )లో రాణించాడు.


query: చిట్టాపూర్ గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?

title: చిట్టాపూర్ (బాలకొండ)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన బాల్కొండ నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆర్మూర్ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.పిన్ కోడ్: 503 217.

title: ముఘలానీ కోట్

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: పఖర్ పురా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: కన్నెగంటివారి పాలెం

text:
"కన్నెగంటివారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., యస్.టి.డీ కోడ్= 08648.
ఈ గ్రామ పంచాయతీని ఆదర్శ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపిక చేయడానికి అధికారులు సిద్ధం చేసారు. [2]

title: పచ్చియా

title: మధ్

title: పద్దే

title: మల్లోవాల్

title: మచ్చి నంగల్

title: నంగల్ అంబ్

title: ఓథియన్

title: మల్లైన్

title: చిట్టాపూర్ (బాలకొండ)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 851 ఇళ్లతో, 3401 జనాభాతో 898 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1654, ఆడవారి సంఖ్య 1747. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 851 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570804[2].పిన్ కోడ్: 503217.

title: నంగల్ పన్నువాన్

title: ములాకోట్

title: నంగల్ సోహల్

title: నాగ్

title: ఉచోకే కలన్

title: మజ్జుపురా

title: ముల్లా బెహ్రం

title: నసర్

title: వెంకటాపురం(అద్దంకి)

text:
"వెంకటాపురం(అద్దంకి) " ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి మండలానికి చెందినగ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 201., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08593.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పాకనాటి అనంతలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

title: పండోరి

title: నంగ్లీ

title: మాలిక్ నంగల్

title: పెయిరేవాల్

title: నథుపురా

title: అకునూరు

text: అకునూరు, కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ 521 245., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08676.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3243. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1637, స్త్రీల సంఖ్య 1606, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 826 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 363 హెక్టారులు.[3] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2014, మార్చి-15; 2వ పేజీ.

title: పదైనా

title: పంధేర్

title: ఓధర్


query: రిలయన్స్ సంస్థలకు అధిపతి ఎవరు?

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: సంస్థ యెుక్క చమురు-సంబంధిత కార్యకలాపాలు వ్యాపారం యెుక్క ప్రధాన ఆకృతిగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఇటీవల సంవత్సరాలలో దాని కార్యకలాపాలను వైవిధ్యపరిచింది. స్థాపకుల ఇరువురు కుమారులైన ముకేష్ అంబానీ మరియు అనిల్ అంబానీ మధ్య తీవ్రమైన స్పర్ధలు తలెత్తడంతో, ఈ గ్రూప్ వారిరువురి మధ్య 2006లో విభజించబడింది. సెప్టెంబర్ 2008లో, ఫోర్బ్‌స్ యెుక్క "ప్రపంచంలోని 100 అత్యంత గౌరవనీయ సంస్థల" జాబితాలో ఉన్న ఏకైక భారతీయ సంస్థ రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్.[5]

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: 2002లో, రిలయన్స్ సహజ వాయువును ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం సమీపంలో కృష్ణ గోదావరి నదీమైదాన తీరం వద్ద కనుగొన్నారు.[15] 2002-2003 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సహజవాయువును కనుగొనుటలో ఇది అతిపెద్దది.[16] 2 ఏప్రిల్ 2009న, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (RIL) కృష్ణ-గోదావరి (KG) నదీ మైదానంలో దాని యెుక్క D-6 బ్లాక్ నుండి సహజ వాయువు ఉత్పత్తిని ఆరంభించింది.[17]

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: సంస్థ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం "భారతదేశంలోని ప్రతి 4 మంది పెట్టుబడిదారులలో ఒకరు రిలయన్స్ వాటాదారులుగా ఉన్నారు" అని తెలిపింది. రిలయన్స్ 3 మిలియన్ల కన్నా ఎక్కువ మంది వాటాదారులను కలిగి అత్యంత నిల్వను కలిగి ఉన్న ప్రపంచ సంస్థలలో ఒకటిగా ఉంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ Ltd, జనవరి 2006లోని చీలిక తరువాత వృద్ధి చెందడం కొనసాగింది. రిలయన్స్ సంస్థలు భారతీయ స్టాకు మార్కెట్ వద్ద ఉత్తమమైన ప్రదర్శనను కనపరుస్తున్న సంస్థలలో ఉన్నాయి.

title: జియో పేమెంట్ బ్యాంక్

text:
జియో పేమెంట్ బ్యాంక్ ఏప్రిల్ 3 2018 నుంచి దీని సేవలు మొదలయ్యాయి. ఆగస్టు 19, 2015న రిలయన్స్ జియో ఈ పేమెంట్ బ్యాంకు ఏర్పాటు చేసుకునేందుకు బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం - 1949 పరిధిలోని సెక్షన్ 22 (1) కింద రిజర్వ్ బ్యాంకు ఆఫ్ ఇండియా లైసెన్స్ జారీ చేసింది.
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీ సంస్థ ఈ బ్యాంక్ యొక్క లావాదేవీలు చూస్తుంది. ఈ బ్యాంకు ఎస్‌బిఐతో కలిసి జాయింట్ వెంచర్‌గా ఆవిర్భవించింది . ఇందులో 70 శాతం నిధులను రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీ మరియు 30 శాతం నిధులను
ఎస్‌బిఐ సమకూరుస్తుంది. జియో బ్యాంకుతో పాటు ఎయిర్ టెల్, వోడాఫోన్, ఫినో కార్పొరేషన్ మరియు పేటిమ్ కంపెనీలు 2015 ఆగస్టు 19న లైసెన్స్ పొందిన జాబితాలో ఉన్నాయి.

title: ముఖేష్ అంబానీ

text: ముఖేష్ ధీరూభాయ్ అంబానీ (జననం: ఏప్రిల్ 19,1957) భారతదేశంలోని ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ (ఆర్.ఐ.ఎల్) సంస్థకు అధ్యక్షుడు, యాజమాన్య సంచాలకుడు, 35%తో అత్యధిక వాటాదారుగా ఉన్నారు. రిలయన్స్ సంస్థ ఫార్ట్యూన్ గ్లోబల్ 500 కంపెనీ చిట్టాలోనూ, భారతదేశ రెండవ అత్యంత విలువైన సంస్థగా నిలిచింది.[5][6][7] ప్రపంచంలోనే అత్యంత విలువైన అంటిలా బిల్డింగ్ లో నివాసం ఉంటున్నరు అంబానీ. ఈ ఇల్లు సుమారు 2 బిలియన్ డాలర్ల విలువైనది.[8][9] ధీరూభాయ్ అంబానీ, కోకిలాబెన్ అంబానీల మొదటి సంతానం ముఖేష్. ఈయన్ సోదరుడు అనిల్ అంబానీ. రిలయన్స్ సంస్థ ముఖ్యంగా పెట్రో ఉత్పత్తుల శుద్ధి, పెట్రో రసాయనాలు, ఆయిల్, గ్యాస్ ఉత్పత్తి రంగాల్లో పనిచేస్తుంది. ఈ వ్యాపారలకు అనుబంధంగా ఈ సంస్థ నడిపే వర్తకం భారతదేశంలోనే అతిపెద్దది.[10]

title: ముఖేష్ అంబానీ

text: ముంబై ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ పాలకమండలిలో సభ్యుడు. Chairman, managing director, Chairman of Finance Committee and Member of Employees Stock Compensation Committee, Reliance Industries Limited రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ కు సంస్థకు అధ్యక్షుడు, యాజమాన్య సంచాలకుడు, ఫైనాన్స్ కమిటీకి అధ్యక్షుడు, ఎంప్లాయిస్ స్టాక్ కాంపెన్సేషన్ కమిటీకి సభ్యుడు భారత పెట్రోకెమికల్స్ కార్పొరేషన్ లిమిటిడ్ కు మాజీ అధ్యక్షుడు రిలయన్స్ పెట్రోలియం సంస్థకు మాజీ ఉపాద్యక్షుడు రిలయన్స్ పెట్రోలియం సంస్థకు పాలకమండలి అధ్యక్షుడు రిలయన్స్ రిటైల్ లిమిటెడ్ సంస్థ ఆడిట్ కమిటీకి అధ్యక్షుడు రిలయన్స్ పరిశోధన, ఉత్పత్తి డిఎంసిసి సంస్థ అధ్యక్షుడు బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా కార్పొరేషన్ కు మాజీ డైరెక్టర్, క్రెడిట్ కమిటీ సభ్యుడు, పరిహారాలు, ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు గుజరాత్ గాంధీనగర్ లోని పండిట్ దెండియాల్ పెట్రోలియం విశ్వవిద్యాలయానికి అధ్యక్షుడు

title: ముఖేష్ అంబానీ

text: ముఖేష్ రిలయన్స్ ఇన్ఫోకాం లిమిటెడ్ (ప్రస్తుతం రిలయన్స్ కమ్యూనికేషన్స్ లిమిటెడ్ గా వ్యవహరింపబడుతోంది.) ను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ సమాచారం, సమాచార ప్రసార సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల అభివృద్ధి విషయంలో పనిచేస్తుంది.[21]

title: అసన్సోల్

text: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ (77.72 + 22.28) ఎకరాల భూమిని మౌజా గాన్రుయి, JL No. 12, NH-II అసన్సోల్ లో రిలయన్స్ పంపిణీ కేంద్రం కొరకు కేటాయించారు.

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: రిలయన్స్ జియో జాంనగర్ రిఫైనరీ రిలయన్స్ పెట్రోలియం రిలయన్స్ అనిల్ ధీరూభాయి అంబానీ గ్రూప్

title: ఆనంద్ జైన్

text: హర్యానా ఎస్ఇజెడ్ (ప్రైవేటు.) లిమిటెడ్. (25,000 ఎకరాలలో (101 కి.మీ²) ఎస్ఇజెడ్ అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఇండియన్ పెట్రోకెమికల్ కార్పోరేషన్ లిమిటెడ్. (IPCL) రిలయన్స్ వెంచర్స్ లిమిటెడ్. (100% రిలయన్స్ ఇండ్.లిమిటెడ్ అనుబంధ సంస్థ).[20] ఇండియన్ ఫిల్మ్స్ కంబైన్ ప్రైవేటు లిమిటెడ్.

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: రిలయన్స్ పెట్రోలియం లిమిటెడ్ (RPL) రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ (RIL) అనుబంధంగా ఉంది మరియు వెలువడుతున్న అవకాశాలు, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా శుద్ధీకరణ రంగంలో విలువను ఏర్పరచటానికి ఏర్పాటు చేయబడింది.ప్రస్తుతం, RPL ప్రమాణాలు RILతో సంయోగం అయ్యి ఉన్నాయి.[6] రిలయన్స్ లైఫ్ సైన్సెస్ అనేది పరిశోధన కొరకు, జీవసాంకేతికత ద్వారా నడపబడే జీవ శాస్త్రాల సంస్థ, అది వైద్య, వృక్ష మరియు పారిశ్రామిక జీవ సాంకేతిక అవకాశాలలో పాల్గొంటుంది. నిర్దిష్టంగా ఇవి జీవ ఔషధ తయారీ, ఔషధ తయారీ, క్లినికల్ రీసెర్చ్ సర్వీసెస్, పునరుత్పత్తి వైద్యం, అణువైద్యం, నావెల్ థెరప్యుటిక్స్, జీవ ఇంధనాలు, వృక్ష జీవసాంకేతికత మరియు పారిశ్రామిక జీవసాంకేతికతతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.[7] రిలయన్స్ ఇండస్ట్రియల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్ (RIIL) పారిశ్రామిక అవస్థాపన స్థాపన/ కార్యనిర్వహణను నిర్వహిస్తోంది, ఇందులో కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ లీజింగ్ మరియు డేటా ప్రోసెసింగ్‌తో సంబంధం ఉన్న లీజింగ్ మరియు సేవలను అందించడంలో నిమగ్నమై ఉంటుంది.[8] ధీరూభాయి అంబానీ ఫౌండేషన్ చేత స్థాపించబడిన రిలయన్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లైఫ్ సైన్సెస్ (Rils), జీవ విజ్ఞానశాస్త్రాలు మరియు సంబంధిత సాంకేతికతల యెుక్క అనేక రంగాల సంస్థ.[9] రవాణా, పంపిణీ, గిడ్డంగులు, లాజిస్టిక్స్, మరియు సరఫరా క్రమ అవసరాలకు ఏక గవాక్ష పరిష్కారాల సహాయదారుగా రిలయన్స్ లాజిస్టిక్స్ (P) లిమిటెడ్ ఉంది, దీనికి సహకారాన్ని టెలిమాటిక్స్ మరియు టెలిమెట్రీ సొల్యూషన్స్ అందిస్తున్నాయి.[10] (RCRS), అనేది ఒక కాంట్రాక్టు రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (CRO) మరియు రిలయన్స్ లైఫ్ సైన్సెస్ సంపూర్ణ యాజమాన్యం కలిగిన అనుబంధ సంస్థ, దీనిని ఔషధ సంబంధ, జీవసాంకేతికత మరియు వైద్య ఉపకరణాల సంస్థలకు రోగ చికిత్స సంబంధ పరిశోధనా సేవలను అందించటానికి ఏర్పాటు చేయబడింది.[11] రిలయన్స్ సోలార్, రిలయన్స్ యెుక్క సౌరశక్తి ప్రోత్సాహకంగా ఉన్న ఇది సౌరశక్తి విధానాలను మరియు పరిష్కారాలను ప్రధానంగా దూరాన మరియు పల్లె ప్రాంతాలకు తీసుకురావడం మరియు జీవన విలువలో మార్పు తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ఉంది.[12] రెలీకార్డ్ అనేది దక్షిణ తూర్పు ఆసియా అత్యంత ఆధారపడే మరియు మొట్టమొదటి కాండ-కణం బ్యాంకింగ్ సేవలను ముకేష్ అంబానీ నియంత్రణ చేస్తున్న రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్‌చే అందించబడుతోంది.[13] ఇన్ఫోటెల్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అనేది బ్రాడ్‌బ్యాండ్ సేవను అందిస్తుంది, దీని పూర్తి యాజమాన్యాన్ని RIL ₹4,800 కోట్లతో[14] కలిగి ఉంది.

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: అనేది రిలయన్స్ వ్యాపారం యెుక్క రిటైల్ వ్యాపార శాఖగా ఉంది. రిలయన్స్ ఫ్రెష్, రిలయన్స్ ఫుట్‌ప్రింట్, రిలయన్స్ టైం అవుట్, రిలయన్స్ డిజిటల్, రిలయన్స్ వెల్‌నెస్, రిలయన్స్ ట్రెండ్జ్, రిలయన్స్ ఆటోజోన్, రిలయన్స్ సూపర్, రిలయన్స్ మార్ట్, రిలయన్స్ ఐస్టోర్, రిలయన్స్ హోం కిచెన్స్, మరియు రిలయన్స్ జ్యువెల్ వంటి అనేక బ్రాండులు రిలయన్స్ రిటైల్ బ్రాండ్ క్రిందకు వస్తాయి.

title: ఎ.జి.కృష్ణమూర్తి

text:
ఎ.జి.కృష్ణమూర్తి (అచ్యుతాని గోపాల కృష్ణమూర్తి) ముద్రా కమ్యూనికేషన్స్ సంస్థాపక అధ్యక్షుడు. పదవీ విరమణ తర్వాత కాలమిస్టుగా, రచయితగా ఆంగ్లంలోనూ, తెలుగులోనూ పలు వ్యాసాలు, పుస్తకాలు ప్రచురించాడు. ఆ పుస్తకాలు ఇతర భారతీయ భాషల్లోకి కూడా అనువదింపబడ్డాయి.
కృష్ణమూర్తి 1942, ఏప్రిల్ 28న గుంటూరు జిల్లా వినుకొండలో జన్మించాడు. కృష్ణమూర్తి బాల్యం తెనాలి, బాపట్లలో గడిచింది. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి చరిత్రలో బి.ఏ హానర్స్ పట్టాపుచ్చుకున్నారు. ఆయన మొదట బాపట్ల సబ్‌మెజిస్ట్రేట్ కోర్టులో స్టెనోగా ఉద్యోగంలో చేరారు. అనంతరం గుంటూరులో జిల్లా మెజిస్ట్రేట్ దగ్గర కూడా స్టెనో పనిచేసారు. అనంతరం ఆర్కియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియాలో గుమాస్తాగా పనిచేసారు. 1962లో మద్రాసు పోర్టు మ్యూజియంలో యూడీసీగా ఉద్యోగం చేసారు. అయిదేళ్ళు మద్రాసులో పనిచేసిన తర్వాత హైదరాబాద్‌కు బదిలీపై వచ్చారు. తరువాత ఆయన సంవత్సరం తిరగకుండానే కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి గుడ్‌బై కొట్టి అహమ్మదాబాద్ వెళ్ళి శిల్పి అడ్వర్టయింజింగ్ సంస్థలో డిప్యూటీ మేనేజర్‌గా చేరారు. అది ప్రసిద్ధ అంతరిక్ష శాస్త్ర పరిశోధకుడు విక్రమ్ సారాభాయ్ వంశానికి చెందిన సంస్థ. క్యాలికో డెరైక్టర్ గీరాబెన్ శరాభాయ్‌తో కలసి పనిచేసారు. 1972లో అదే కంపెనీకి చెందిన వ్యాపార ప్రకటనాసంస్థ అయిన శిల్పా అడ్వర్టైజింగ్ లో అకౌంట్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా పదోన్నతి పొందాడు. 1976లో రిలయన్స్ సంస్థలకు ఆడ్వర్టైజింగ్ మేనేజరుగా చేరి, నాలుగు సంవత్సరాలు తిరక్కుండానే సొంత వ్యాపార ప్రకటనా సంస్థ ముద్రా కమ్యూనికేషన్స్ ను 1980, మార్చి 25న స్థాపించాడు.

title: ఆకాశ్ అంబానీ

text: ఆకాశ్ అంబానీ (Akash Ambani) (జననం: 1991) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త, ఇతను 4G సర్వీసును అందించే రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ అనుబంధ పరిశ్రమ అయిన జియో యొక్క వ్యూహరచన ముఖ్యుడు. ఇతను రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ యొక్క చైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ ముకేష్ అంబానీ మరియు రిలయన్స్ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకురాలు నీతా అంబానీ దంపతుల యొక్క పెద్దకుమారుడు.

title: ధీరుభాయ్ అంబానీ

text: 1982 లో, రిలయన్స్ పరిశ్రమలు రైట్స్ ఇష్యూకు వ్యతిరేకముగా పార్ట్లి కన్వర్టబుల్ డిబెంచర్స్ ను తెచ్చింది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ కంపెనీ షేర్ల ధరలు అంగుళం కూడా పడిపోకుండా అన్ని ప్రయత్నాలు చేసిందని పుకారు వచ్చింది. అవకాశాన్ని ఊహించి, బేర్ కార్టేల్, కలకత్తా నుంచి స్టాక్ బ్రోకర్ల గ్రూప్, రిలయన్స్ షేర్లను స్వల్పకాలికంగా అమ్మటం ప్రారంభించారు. ఇది ఎదుర్కొనుటకు కొంతకాలం ముందువరకు " రిలయన్స్ మిత్రులు"గా పేర్కొన్న స్టాక్ బ్రోకర్ల బృందం స్వల్పకాలికంగా అమ్మిన షేర్లను బొంబాయి స్టాక్ యక్స్చేంజ్ లో కొనటం ప్రారంబించారు.

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ విస్తారమైన పరిధిలో ఉత్పత్తులను కలిగి ఉంది, ఇందులో చమురు ఉత్పత్తులు, పెట్రోరసాయనాలు, నుండి వస్త్రవ్యాపారం (బ్రాండ్ విమల్ పేరు మీదగా) వరకూ, తాజా ఆహార వస్తువుల మార్కెట్ రిలయన్స్ ఫ్రెష్ మరియు డిలైట్ రిలయన్స్ రిటైల్‌గా పిలవబడే మాంసాహార క్రమాలలో రిలయన్స్ రిటైల్ ప్రవేశించింది మరియు శక్తి-సామర్థ్య నిర్మాణాలను చేయటానికి అంగీకార లేఖ మీద NOVA రసాయనాలు సంతకం చేసింది.

title: ఆమె ఎవరు?

text: ఆమె ఎవరు? 1966, అక్టోబర్ 20న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.

title: ఆనంద్ జైన్

text: ఫార్చున్ 500 రిలయన్స్ సంస్థతో ఆనంద్ జైన్ కు పాతిక సంవత్సరాల అనుబంధం ఉంది. రిలయన్స్ కేపిటల్[17] ఉప అధ్యక్షుడిగా సేవలు అందించారు మరియు రిలయన్స్ సంస్థకు చెందిన ఇండియన్ పెట్రో కెమికల్స్ లిమిటెడ్ కి కూడా తన సేవలు అందించారు. (IPCL)

title: ప్రగ్యా జైస్వాల్

text:
డోవ్ షాంపూ, రిలయన్స్ డిజిటల్, FBB (బిగ్ బజార్ వద్ద ఫ్యాషన్), డాబర్ వాటిక యాంటీ చుండ్రు షాంపూ, దుబాయ్ మరియు UAE కోసం మిలీనియం, హైపెర్ మార్కెట్, హెల్త్ డ్రింక్ మరియు మలబార్ గోల్డ్ మొదలైన సంస్థలకు బ్రాండ్ అంబాడిజర్ గా చేసింది. ప్రస్తుతం సౌత్ ఇండియా షాపింగ్ మాల్ కు బ్రాండ్ అంబాసిడర్ చేస్తుంది.
ప్రగ్య చక్కటి గాయని. నృత్యమంటే ఎంతో ఇష్టం. హీరోల్లో చిరంజీవి, అల్లుఅర్జున్, నాగార్జున అంటే ప్రత్యేక అభిమానం, హీరోయిన్లలో అనుష్క, మాధురీ దీక్షిత్‌లను ఆరాధిస్తుంది. ఇష్టమైన రంగులు నలుపు, తెలుపు, ఎరుపు. ఫేవరెట్ డెస్టినేషన్ లండన్.

title: ధీరుభాయ్ అంబానీ

text: రిలయన్స్ సామ్రాజ్యము అంబానీ సోదరులు ఇద్దరి మధ్య చీలింది, ముకేష్ అంబానీ RIL మరియు IPCL పొందగా అతని తోబుట్టువు అనిల్ అంబానీ రిలయన్స్ కాపిటల్, రిలయన్స్ ఎనర్జీ ఇంకా రిలయన్స్ ఇన్ఫోకాం పొందారు. ముకేష్ అంబానీ, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ కు ప్రాతినిధ్యము వహించగా, అనిల్ తన గ్రూప్ కి అనిల్ ధీరుబాయి అంబానీ గ్రూప్ (ADAG) గా పేరుపెట్టడం జరిగింది .

title: భజ గోవిందం

text:
భావం: నీవెవరు? నేనెవరు? ఎక్కడ నుండి వచ్చాను? నా తల్లి ఎవరు? నా తండ్రి ఎవరు? ఇదీ నువ్వు విచారణ చెయ్యవలసినది. ఈ ప్రపంచం సారహీనమైనది; కేవలం కలలో కనిపించు దృశ్యం లాంటిదే అని దీనిని విడిచిపెట్టు.
త్వయి మయి చాన్యత్రైకో విష్ణు:

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: రిలయన్స్ స్థాపనను భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త ధీరూభాయి అంబానీ 1966లో స్థాపించారు. అంబానీ భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో పూర్తిగా మార్చుకొన వీలున్న డింబెంచర్ల వంటి ఆర్థిక సాధనాలను పరిచయం చేసిన మార్గదర్శి. స్టాక్ మార్కెట్ల వైపు రిటైల్ పెట్టబడిదారులను ఆకర్షింపచేసిన మొదటి వ్యవస్థాపకులలో అంబానీ ఒకరు. నియంత్రించబడిన ఆర్థిక వ్యవస్థ యెుక్క మీటలను మోసపూరితంగా తన లాభానికి వాడుకున్న ధీరూభాయి సామర్థ్యం కారణంగానే రిలయన్స్ పరిశ్రమలు మార్కెట్ మూలధనీకరణ పరంగా ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నాయని విమర్శకులు ఆరోపించారు.

title: అసన్సోల్

text: రిలయన్స్ రిటైల్ 10.0 ఎకరాల భూమిని KSTP, అసన్సోల్ లో రిలయన్స్ టౌన్ సెంటర్ అభివృద్ధి కొరకు కేటాయించింది.

title: ఇండోర్

text: ఇండోర్‌లో ధ్రువణ తంతి తీగల యొక్క భారీ నెట్‌వర్క్ వ్యాపించి ఉంది. నగరంలో మూడు స్థిర టెలిఫోన్ లైన్ నిర్వాహకులు ఉన్నారు:BSNL, రిలయన్స్ మరియు ఎయిర్‌టెల్. నగరంలో ఆరు GSM ఆధారిత సంస్థలు ఉన్నాయి: BSNL, రిలయన్స్, వోడాఫోన్, ఐడియా, ఎయిర్‌టెల్, టాటా డోకోమో, ; BSNL, వర్జిన్ మొబైల్, టాటా ఇండికామ్ మరియు రిలయన్స్ సంస్థలు CDMA సేవలను అందిస్తున్నాయి.

title: భజ గోవిందం

text:
భావం: నీ భార్య ఎవరు? నీ కుమారుడు ఎవరు? ఈ సంసారం చాలా విచిత్రమైనది. నీవు ఎవరు? ఎవరికి చెందినవాడవు? ఎక్కడ నుంచి వచ్చావు? ఓ సోదరా! ఆ తత్వాన్ని ఇక్కడే - ఈ దేహం లో ఉండగానే ఆలోచన చేయి.
సత్సంగత్వే నిస్సంగత్వం

title: ధీరుభాయ్ అంబానీ

text: 1962 లో ధీరుబాయి భారతదేశం తిరిగి వచ్చి రిలయన్స్ మొదలు పెట్టారు. రిలయన్స్ పాలిస్టర్ ను దిగుమతి చేసుకొని, మసాలా దినుసులను ఎగుమతి చేసేది.

title: ధీరుభాయ్ అంబానీ

text: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ సామాన్య వార్షిక సమావేశాలు స్టేడియంలో ఏర్పాటు చేసిన మొదటి ప్రైవేటు సెక్టార్ కంపెనీ.1986 లో జరిగిన సామాన్య వార్షిక సమావేశం, ముంబాయిలోని క్రాస్ మైదాన్లో జరగగా 35000 వేల కన్నా ఎక్కువ వాటాదారులు మరియు రిలయన్స్ కుటుంబసభ్యులు హాజరైనారు.

title: ధీరుభాయ్ అంబానీ

text:
బుల్ల్స్ దగ్గర లావాదేవీలు ముగించడానికి సరిపడా డబ్బు నిల్వలు ఉండవని బేర్ కార్టేల్ భావించి పనిచేసింది.
బొంబాయి స్టాక్ యక్స్చేంజ్ లో ఉన్న బాద్లా వర్తక పద్దతిని అనుసరించి ఒప్పంద తీర్మానానికి తయారుతారని అనుకుంది. బుల్ల్స్ కొంటూనే ఉన్నారు మరియు ఒప్పందం అయ్యేవరకు వాటా ధర రూ.152 గా ఉంచగలిగారు.ఒప్పందం రోజు బేర్ కార్టేల్ ను, నిజ షేర్లను వారి ముందు ఉంచ వలసినదిగా బుల్ల్స్ డిమాండ్ చేయగా, బేర్ ఒక అడుగు వెనకకు వేసింది. ఈ లావాదేవి ముగించటానికి, రిలయన్స్ షేర్లు కొన్నది స్టాక్ బ్రోకేర్లే కనక, వారికి కావలసిన డబ్బు ని ఎవరో కాదు ధీరుబాయినే అందించారు. ఒప్పందం కుదరని పక్షం లో, అన్ బాద్లా (శుల్కము మొత్తం)కింద ఒక్క షేరు కి రూ 35 చెల్లించ వలసి ఉంటుందని బుల్ల్స్ డిమాండ్ చేసాయి. దీనితో డిమాండ్ బాగా పెరిగి, రిలయన్స్ షేర్ నిమిషాలలో 180 రూపాయల పైకి ఎగిరింది. ఈ ఒప్పందం కారణంగా మార్కెట్లో విస్తారంగా గొడవలు జరిగాయి మరియు ధీరుబాయి స్టాక్ మార్కెట్ కి ఎదురులేని రాజుగా అయ్యారు. రిలయన్స్ తో ఆడటం ఎంత అపాయకరమో తన శత్రువులకి ఈయన నిరూపించాడు.

title: ఆనంద్ జైన్

text: ఆనంద్ జైన్ (జననం 1957) భారతదేశానికి చెందిన ఒక వ్యాపారవేత్త. జై కార్ప్ లిమిటెడ్, నావి ముంబై ఎస్ఇజెడ్ ప్రైవేటు లిమిటెడ్, ముంబై ఎస్ఇజెడ్ లిమిటెడ్, రిలయన్స్ హర్యానా ఎస్ఇజెడ్ లిమిటెడ్ మరియు అర్బన్ ఇన్ఫ్రా స్ట్రక్చర్ వెంచర్ కాపిటల్ ప్రైవేటు లిమిటెడ్ (UIVCPL) సంస్థలకు అధ్యక్షుడు. ఆయనకు వివిధ వ్యాపార రంగాల్లో 25 సంవత్సరాల అనుభవం ఉంది, రియల్ ఎస్టేట్, ఆర్థిక రంగం, మరియు పెట్టుబడి రంగాల్లో నిపుణత కలిగి ఉన్నారు.

title: రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్

text: 2008 అక్టోబర్ 8న, అనిల్ అంబానీ యెుక్క రిలయన్స్ నాచురల్ రిసోర్సస్, అనిల్ అంబానీకి $2.34లను ఒక మిలియన్ బ్రిటీష్ థర్మల్ యూనిట్స్‌కు సహజవాయువును RIL సరఫరా చేస్తుందనే అంగీకారంతో ఉన్న ఒక విజ్ఞాపనపత్రంతో రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్‌ను బొంబాయి హై కోర్టు వద్దకు తీసుకువెళ్ళింది.[19]

title: కాకినాడ

text:
వాకలపూడిలోని పారిశ్రామిక వనం, జీవ ఇంధన కంపెనీలనుండి $10 మిలియన్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించింది. ఇక్కడ పెట్టుబడులు పెట్టిన వాటిలో రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, నేచురోల్ బయో ఎనర్జీ, యూనివర్సల్ బయోఫ్యూయల్స్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రప్రభుత్వం, జత్రోఫా సాగు కోసం రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. నాణ్యమైన జీవ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేసేందుకు వాడే ఈ జత్రోఫా పంటని సాగుచేసేందుకు, కాకినాడ పరిసరాల్లో 200 ఎకరాలను కంపెనీ సేకరించింది.
కాకినాడ పరిసర ప్రాంతాలలో గ్యాస్ ఆధారిత విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాలు చాలా ఉన్నాయి. ఉప్పాడ బీచ్ రోడ్డునందు, స్పెక్ట్రం పవర్ జనరేషన్ సంస్థకి 208 మెగావాట్ల కేంద్రం ఉంది. భారతదేశంలోని వాణిజ్య విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాలలో ఇది ఒకటి. ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 1350 మెగావాట్లకి పెంచుకునేందుకు సంస్థ సిద్ధపడుతున్నది. సామర్లకోటలో రిలయన్స్ ఎనర్జీ సంస్థకి చెందిన 220 మెగావాట్ల విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రం, పెద్దాపురంలో జి.వి.కే సంస్థకి చెందిన 469 మెగావాట్ల (కంబైన్డ్ సైకిల్) గౌతమి విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రం పనిచేస్తున్నాయి. విద్యుత్ కొనుగోలు ఒప్పందం ద్వారా, ఈ సంస్థలు ఏ.పి ట్రాన్స్ కో కి, విద్యుచ్ఛక్తిని విక్రయిస్తాయి. రిలయన్స్ సంస్థ, సామర్లకోటలో 2400 మెగావాట్ల విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రాన్ని నిర్మించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. 2010 నవంబరులో భారతదేశ పర్యటనకి వచ్చిన అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా, సామర్లకోట విద్యుదుత్పత్తి కేంద్రానికి టర్బైన్లను నిర్మించే ఇచ్చే కాంట్రాక్టుని, అమెరికాకు చెందిన జి.ఈ సంస్థకి కుదుర్చుకున్నాడు. జి.వి.కె సంస్థ, గౌతమి విద్యుదుత్పత్తి కేంద్ర సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.


query: గొద్దిబండ గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ ఏంటి?

title: గొద్దిబండ

text: గొద్దిబండ, విశాఖపట్నం జిల్లా, చింతపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన చింతపల్లి నుండి 35 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 120 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 7 ఇళ్లతో, 34 జనాభాతో 0 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 14, ఆడవారి సంఖ్య 20. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 34. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585146[2].పిన్ కోడ్: 531111.

title: మంగళగుంట

text:
మంగళగుంట, చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
మంగలగుంట చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 22 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 13 ఇళ్లతో, 64 జనాభాతో 96 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 30, ఆడవారి సంఖ్య 34. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595818.పిన్ కోడ్: 517 620.
మంగలగుంట చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 22 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 13 ఇళ్లతో, 64 జనాభాతో 96 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 30, ఆడవారి సంఖ్య 34. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595818.పిన్ కోడ్: 517620.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల శ్రీకాళహస్తిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల , మాధ్యమిక పాఠశాల వాంపల్లెలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం శ్రీకాళహస్తి లోను ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కాపుగున్నేరిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు , దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వెంకటగిరిలోను,ఉన్నాయి.

title: లబదపుత్తు

text: లబదపుత్తు, విశాఖపట్నం జిల్లా, ముంచంగిపుట్టు మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] లబాడపుట్టు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విశాఖపట్నం జిల్లా, ముంచింగిపుట్టు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ముంచింగిపుట్టు నుండి 17 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జైపూరు (ఒరిస్సా) నుండి 89 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 31 ఇళ్లతో, 130 జనాభాతో 68 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 65, ఆడవారి సంఖ్య 65. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 129. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583300[2].పిన్ కోడ్: 531040. ఇది మండల కేంద్రమైన ముంచింగిపుట్టు నుండి 17 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన జైపూరు (ఒరిస్సా) నుండి 89 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 31 ఇళ్లతో, 130 జనాభాతో 68 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 65, ఆడవారి సంఖ్య 65. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 129. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583300[3].పిన్ కోడ్: 531040.

title: సింగనమల

text:
సింగనమల, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని అనంతపురం జిల్లా, సింగనమల మండలం లోని గ్రామం. పిన్ కోడ్ : 515435.ఇది సమీప పట్టణమైన అనంతపురం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1165 ఇళ్లతో, 4986 జనాభాతో 3173 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2437, ఆడవారి సంఖ్య 2549. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 795 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595014.పిన్ కోడ్: 515435.
ఇది మండల కేంద్రమైన పెంగలూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజంపేట నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 282 ఇళ్లతో, 1164 జనాభాతో 254 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 599, ఆడవారి సంఖ్య 565. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 13 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593618.పిన్ కోడ్: 516127.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల , ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రాజంపేటలోనూ ఉన్నాయి. ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల , మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప జూనియర్ కళాశాల పెంగలూరులోను సమీప వైద్య కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కడప లోనూ ఉన్నాయి.

title: దిగువ బ్రహ్మణపల్లె

text:
దిగువ బ్రహ్మణపల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, ముద్దనూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము
ఇది మండల కేంద్రమైన ముద్దనూరు నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన  నుండి కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593158.== విద్యా సౌకర్యాలు ==
ఇది మండల కేంద్రమైన ముద్దనూరు నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన  నుండి కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593158.

title: ఎస్.శేషంపల్లె

text:
ఎస్.శేషంపల్లె వైఎస్ఆర్ జిల్లా, పోరుమామిళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పోరుమామిళ్ళ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బద్వేలు నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593024.
తి.శేషంపల్లె వైఎస్ఆర్ జిల్లా, పోరుమామిళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పోరుమామిళ్ళ నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బద్వేలు నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6 ఇళ్లతో, 18 జనాభాతో 110 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 12, ఆడవారి సంఖ్య 6. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593026.పిన్ కోడ్: 516228.

title: పామెన

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 321 ఇళ్లతో, 1478 జనాభాతో 906 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 740, ఆడవారి సంఖ్య 738. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574306.పిన్ కోడ్ 501503.

title: కుంట

text:
కుంట, కర్నూలు జిల్లా, వెలుగోడు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
కుంట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా, వెలుగోడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెలుగోడు నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594285.
ఇది మండల కేంద్రమైన వెలుగోడు నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594285.
కుంట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా, వెలుగోడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెలుగోడు నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 30 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594285.

title: మల్లికార్జునగిరి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 116 ఇళ్లతో, 478 జనాభాతో 255 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 253, ఆడవారి సంఖ్య 225. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 264 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573974.పిన్ కోడ్ 501106.

title: దర్మారం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 407 ఇళ్లతో, 1738 జనాభాతో 1031 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 856, ఆడవారి సంఖ్య 882. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 253 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 637. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570940.పిన్ కోడ్: 503003.పిన్ కోడ్: 503 230., ఎస్.టి.డి కోడ్ =08462.

title: గోరాపూర్

text: గోరాపూర్, విశాఖపట్నం జిల్లా, డుంబ్రిగుడ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన డుంబ్రిగూడ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 113 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 189 ఇళ్లతో, 729 జనాభాతో 679 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 353, ఆడవారి సంఖ్య 376. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 707. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583873[2].పిన్ కోడ్: 531151. ఇది మండల కేంద్రమైన డుంబ్రిగూడ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయనగరం నుండి 113 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 189 ఇళ్లతో, 729 జనాభాతో 679 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 353, ఆడవారి సంఖ్య 376. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 707. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 583873[3].పిన్ కోడ్: 531151.

title: కొత్తవాడ

text: కొత్తవాడ, విశాఖపట్నం జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 40 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 100 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 53 ఇళ్లతో, 220 జనాభాతో 109 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 111, ఆడవారి సంఖ్య 109. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 219. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585457[2].పిన్ కోడ్: 531133. ఇది మండల కేంద్రమైన గూడెం కొత్తవీధి నుండి 40 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన అనకాపల్లి నుండి 100 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 53 ఇళ్లతో, 220 జనాభాతో 109 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 111, ఆడవారి సంఖ్య 109. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 219. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 585457[3].పిన్ కోడ్: 531133.

title: మల్కాపూర్ (నిజామాబాదు)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 274 ఇళ్లతో, 1160 జనాభాతో 607 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 551, ఆడవారి సంఖ్య 609. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 242 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 22. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570921.పిన్ కోడ్: 503186.పిన్ కోడ్ నం. 503 206. ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08467.

title: అక్బర్జాపేట్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 84 ఇళ్లతో, 323 జనాభాతో 67 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 156, ఆడవారి సంఖ్య 167. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574092.పిన్ కోడ్ 501401.

title: ప్రాతళ్లమెరక

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1218.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 613, మహిళల సంఖ్య 605, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 325 ఉన్నాయి. ప్రతాళ్ళమెరక పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కాళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కాళ్ళ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 344 ఇళ్లతో, 1151 జనాభాతో 193 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 570, ఆడవారి సంఖ్య 581. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 152 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588742[2].పిన్ కోడ్: 534236. కలవపూడి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కాళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కాళ్ళ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2237 ఇళ్లతో, 7982 జనాభాతో 2326 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4060, ఆడవారి సంఖ్య 3922. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 314 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 55. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588743[3].పిన్ కోడ్: 534236.

title: ఎన్మనబెట్ల

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 789 ఇళ్లతో, 3377 జనాభాతో 1523 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1736, ఆడవారి సంఖ్య 1641. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 688 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 283. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576350.పిన్ కోడ్: 509201.అక్షరాస్యత శాతం 42.55%. గ్రామ కోడ్ సంఖ్య 576350.

title: రెడ్డివారిపల్లె (చంద్రగిరి)

text:
రెడ్డివారిపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, చంద్రగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
రామరెడ్డి పల్లె చిత్తూరు జిల్లా, చంద్రగిరి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చంద్రగిరి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తిరుపతి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 378 ఇళ్లతో, 1310 జనాభాతో 454 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 651, ఆడవారి సంఖ్య 659. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 433 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 205. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596024.పిన్ కోడ్: 517102.ఇది మండల కేంద్రమైన చంద్రగిరి నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తిరుపతి నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 152 ఇళ్లతో, 600 జనాభాతో 148 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 307, ఆడవారి సంఖ్య 293. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 88. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596027.పిన్ కోడ్: 517102.

title: కుమ్మెర (చేవెళ్ల)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 205 ఇళ్లతో, 935 జనాభాతో 567 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 471, ఆడవారి సంఖ్య 464. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 240 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574294.పిన్ కోడ్ 501503.

title: మల్లాపూర్ (డిచ్‌పల్లి)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 270 ఇళ్లతో, 1082 జనాభాతో 266 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 523, ఆడవారి సంఖ్య 559. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 155 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571238.పిన్ కోడ్: 503164. పిన్ కోడ్ నం. 503 164., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08463.

title: మెంట్రాజ్‌పల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1325 ఇళ్లతో, 5942 జనాభాతో 1954 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2860, ఆడవారి సంఖ్య 3082. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 805 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2382. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571222[2].పిన్ కోడ్: 503175.పిన్ కోడ్: 503 175., ఎస్.టి.డి కోడ్ =08461.

title: గుమ్మంపాడు

text: గుమ్మంపాడు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, అత్తిలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] ఇది మండల కేంద్రమైన అత్తిలి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తణుకు నుండి 8 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 592 ఇళ్లతో, 1895 జనాభాతో 201 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 971, ఆడవారి సంఖ్య 924. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 603 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588551[2].పిన్ కోడ్: 534225. గుమ్మంపాడు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, అత్తిలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన అత్తిలి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తణుకు నుండి 8 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 592 ఇళ్లతో, 1895 జనాభాతో 201 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 971, ఆడవారి సంఖ్య 924. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 603 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588551[3].పిన్ కోడ్: 534225.

title: బోగోలు

text:
బోగోలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కావలి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3604 ఇళ్లతో, 13733 జనాభాతో 2589 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6734, ఆడవారి సంఖ్య 6999. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4019 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 2743. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591725.పిన్ కోడ్: 524142.
ఇది మండల కేంద్రమైన వెల్దుర్తి నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన డోన్ నుండి 12 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 400 ఇళ్లతో, 1689 జనాభాతో 1849 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 861, ఆడవారి సంఖ్య 828. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 280 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594231.పిన్ కోడ్: 518216.

title: యాపాల్గూడ

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 874 ఇళ్లతో, 3598 జనాభాతో 1853 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1777, ఆడవారి సంఖ్య 1821. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 347 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 874. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 568992
పిన్ కోడ్ నం. 504001..

title: కోనైపల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 93 ఇళ్లతో, 406 జనాభాతో 175 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 222, ఆడవారి సంఖ్య 184. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 56 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574086.పిన్ కోడ్ 501401.

title: నవీపేట్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1938 ఇళ్లతో, 8563 జనాభాతో 729 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4230, ఆడవారి సంఖ్య 4333. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 931 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 414. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 570718[2].పిన్ కోడ్: 503245.పిన్. కోడ్ నం. 503 245. STD=08462.

title: తలారిచెరువు

text:
ఇది మండల కేంద్రమైన తాడిపత్రి నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 387 ఇళ్లతో, 1483 జనాభాతో 2440 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 767, ఆడవారి సంఖ్య 716. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 301 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594802.పిన్ కోడ్: 515415.
తలారిచెరువు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, తాడిపత్రి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తాడిపత్రి నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 387 ఇళ్లతో, 1483 జనాభాతో 2440 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 767, ఆడవారి సంఖ్య 716. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 301 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594802.పిన్ కోడ్: 515415.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ప్రాథమికోన్నతపాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల తాడిపత్రిలోను, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.

title: దేర్లపల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 149 ఇళ్లతో, 705 జనాభాతో 412 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 367, ఆడవారి సంఖ్య 338. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 132 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574289.పిన్ కోడ్ 501503.

title: తువ్వపాడు

text: తువ్వపాడు ప్రకాశం జిల్లా, కొనకనమిట్ల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొనకనమిట్ల నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 49 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 517 ఇళ్లతో, 1906 జనాభాతో 2058 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 947, ఆడవారి సంఖ్య 959. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 881 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590945[1].పిన్ కోడ్: 523241.ర్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 947, ఆడవారి సంఖ్య 959. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 881 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590945[2].పిన్ కోడ్: 523241.

title: మల్కాపురం (ధోన్)

text:
మల్కాపురం, కర్నూలు జిల్లా, ధోన్ మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇక్కడ ఖనిజాలు బాగా దొరుకుతాయి. దాని ఆధారంగా కొన్ని పరిశ్రమలు కూడా ఉన్నాయి. పిన్ కోడ్:518 222.ఇది మండల కేంద్రమైన డోన్ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1596 ఇళ్లతో, 7010 జనాభాతో 2869 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3540, ఆడవారి సంఖ్య 3470. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1604 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594410.పిన్ కోడ్: 518222.
ఇది మండల కేంద్రమైన డోన్ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1596 ఇళ్లతో, 7010 జనాభాతో 2869 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3540, ఆడవారి సంఖ్య 3470. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1604 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594410.పిన్ కోడ్: 518222.

title: దేవుని ఎర్రవెల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 365 ఇళ్లతో, 1570 జనాభాతో 656 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 807, ఆడవారి సంఖ్య 763. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 191 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 15. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574295.పిన్ కోడ్ 501503.