query: భారత దేశం లో ఎన్ని భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి?

title: భారతదేశంలో అధికార హోదా ఉన్న భాషలు

text: భారత్ లోని వివిధ ప్రాంతాల ప్రజలు అనేక భాషలు మాట్లాడుతారు. కనీసం 800 భాషలు, 2000 వరకు యాసలు గుర్తించబడ్డాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యవహారాలకు గాను హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలను వాడాలని భారత రాజ్యాంగం నిర్దేశించింది. వివిధ రాష్ట్రాలు తమతమ అధికార భాషలను వాడుతాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సంపర్కించేందుకు ఇంగ్లీషు వాడుతాయి. ఉదాహరణకు, కేంద్రం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి హిందీ, ఇంగ్లీషుల్లో ఉత్తరాలు రాస్తే, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తెలుగు, ఇంగ్లీషుల్లో రాస్తుంది. హిందీ, ఇంగ్లీషులతో కలిపి భారత్ లో 24 అధికార భాషలు ఉన్నాయి. అధికార భాషా కమిషను వద్ద ఈ భాషలకు ప్రాతినిధ్యం ఉంటుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించే పరీక్షల్లో అభ్యర్థులు పై భాషల్లో దేనిలోనైనా సమాధానాలు రాయవచ్చు.

title: పర్యాటక రంగం

text: సంపన్న ప్రజలు ఎల్ల వేళలా అనేక సుదూర ప్రాంతాలకు పర్యటిస్తూ ఉంటారు. తమ పర్యటనలో గొప్ప కట్టడాలను చూడడానికి క్రొత్త భాషలు నేర్చుకోవడానికి క్రొత్త సంస్కృతులను అనుభవించడానికి, క్రొత్త క్రొత్త ఆహారపు రుచులను ఆస్వాదించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. చాలా కాలం క్రితం రోమన్ రిపబ్లిక్ లో ఉన్న తీర ప్రాంతపు రిసార్టులు బేయి స్థలంలో ఉండి అనేక మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తూ ఉండేవి. టూరిజం అనే అనే పదాన్ని 1811లో వాడగా టూరిస్టు అన్న పదాన్ని మాత్రం 1840 లో వాడారు. నానాజాతి సమితి 1936 లో విదేశీ పర్యాటకుడిని ఈ విధంగా నిర్వచించింది. "ఎవరైనా వ్యక్తి దేశం వదిలి వేరే ప్రదేశంలో కనీసం 24 గంటల నివసిస్తే అలాంటి వారిని "పర్యాటకులు" అని అనవచ్చు". దాని స్థానంలో ఏర్పడిన ఐక్యరాజ్యసమితి పై నిర్వచనాన్ని మార్చి ఎవరైనా వ్యక్తి ఆరు నెలల వరకు వేరే ప్రదేశంలో నివసించినాసరే అటువంటి వారిని "పర్యాటకుడు" అని నిర్వచించింది.

title: మర్రీ బీ. ఎమెనో

text:
భారతదేశం ఒక బహుళభాషా ప్రాంతం కదా. ఇది ఈ దేశపు ఏకత్వంపై ఎటువంటి ప్రభావాన్ని కలిగివుంది? ఈ విషయంపై మీ అభిప్రాయం ఏమిటి? అన్న ప్రశ్నకు సమాధానంగా... ఎమెనీ
"నేను మొదట్లో అలానే అనుకున్నాను. కానీ చాలా కొద్ది కాలంలోనే నా అభిప్రాయం మార్చుకున్నాను. భారత దేశం అంతటా అంతర్లీనంగా ఒక ఏకత్వం ఉంది. ఈ ఏకత్వం భాషల హద్దుల్ని దాటి ఉంది. అందుకనే భారత దేశం అఖండంగా ఉండగల్గింది. ఇక్కడ భారతదేశం అంటే ప్రధానంగా హిందూ సాంస్కృతిక వ్యవస్థాపక ప్రాంతం, నైసర్గిక సరిహద్దుల మధ్యనున్న దేశమని కాదు. ఉదాహరణకి “ప్రతిధ్వన్య ధాతువు (Echo-Word Motif)” అనేక భారతీయ భాషల్లో కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల ఏం తెలుస్తోందంటే ... భాషలు వేరైనా భారతీయత ఒక్కటే అని. ఇది ఎలా అంటే, ఒకే మనిషి వేరు వేరు దుస్తుల్లో ప్రత్యక్షం అయినట్లన్నమాట. ఈ ధాతువుకి ఉదాహరణలుగా తెలుగులో పులీ గిలీ, గుర్రం గిర్రం, కన్నడంలో కుదురే గిదురే, తమిళంలో తన్నీర్ కన్నీర్ , మొదలైనవి చెప్పచ్చు. ఇలాంటి శబ్దప్రయోగాలు కేవలం వాడుక భాషలోనే అని గమనించాలి. వీటికి నిఘంటువుల్లో, వ్యాకరణ గ్రంధాల్లో చోటు లేదు." ఆని ఆన్నారు.

title: ఇరాక్

text:
ఇరాక్‌లో అత్యధికమైన ప్రజలకు అరబిక్ భాష వాడుక భాషగా ఉంది. క్ర్దిష్ భాష 10-15% ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది. అజర్‌బైజనీ భాష కూడా ఇరాక్‌లో వాడుక భాషగా ఉంది.
నియో అరామిక్ భాషను అస్సిరియన్లు మరియు ఇతరులకు (5%) వాడుక భాషగా ఉంది.ఇతర అల్పసఖ్యాక ప్రజలలో మాండియాక్, ఎజ్దిక్, షబకి, ఆర్మేనియన్, సిర్కాసియన్ మరియు పర్షియన్ భాషలు వాడుకగా ఉన్నాయి. నియో అరామిక్ భాషలు (సిరియా లిపి ఆధారంగా) మరియు ఆర్మేనియన్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
2003కు ముందు అరబిక్ భాష ఒక్కటే అధికారభాషగా ఉండేది. 2004 లో సరికొత్త ఇరాక్ రాజ్యాంగం ఏర్పడిన తరువాత అరబిక్ మరియు కుర్దిష్ భాషలు వాడుక భాషలుగా ఉన్నాయి.
ఇవి ప్రాంతీయ భాషలుగా భావించబడుతున్నాయి. అదనంగా ప్రాంతాల వారిగా ప్రజల ఆధిక్యతను అనుసరించి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా ఇతర భాషలను అధికార భాషలుగా ప్రకటించాయి. ఇరాకీ రాజ్యాంగం అనుసరించి " అరబిక్ భాష మరియు కుర్దిష్ భాష ఇరాక్ అధికార భాషల అంతస్థు కలిగి ఉన్నాయి. ఇరాకీయులకు వారి మాతృభాషలో విద్యను అభ్యసించే హక్కు ఉంది.

title: దిమా హసాయో

text:
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో దిమా హిసాయో జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న అస్సాం రాష్ట్ర 11 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.జిల్లాలో వాడుకలో ఉన్న భాషలలో ప్రధానమైనవి దింసా, అస్సామీ, హ్మర్, హ్రంగ్ఖోల్, కుక్షి,బైటే, ఖెల్మ మరియు హఫ్లాంగ్ హిందీ మరియు బెంగాలీ వంటి ఇండో ఆర్యన్ భాషలు ప్రధానమైనవి.
దింసా హసాయో జిల్లా సాంస్కృతిక వైవిధ్యం కలిగినది. జిల్లా ప్రజలలో పలు గిరిజనజాతి ప్రజలు ఉన్నారు. అలాగే వైవిధ్యంగా ఉండే స్వంత భాషాయాస, సంస్కృతి, అలవాట్లు మరియు ఆచారాలు కలిగిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. గిరిజన ప్రజలతో గిరిజనేతర ప్రజలు కూడా గుర్తించతగినంతగా నివసిస్తున్నారు. గిరిజనేతరులలో అత్యధికులు ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, పశువిక్రేతలు నరం మరియు నగరప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. సూదరమైన గ్రామప్రాంతాలలో అందమైన - ఆదరణ మరియు అంకితభావం మరియు వర్ణరంజితమైన జీవన వైవిధ్యం కలిగిన గిరిజన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.

title: హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్

text:
హెయిర్‌ట ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో రెండు ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఉన్నాయి. స్ట్రిప్ లేదా ఎఫ్‌యూఈ (ఫోలిక్యులర్ యూనిట్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్). సర్జరీ కోసం ఒకరోజంతా క్లినిక్‌లోనే ఉండాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని గంటల పాటు సర్జరీ జరుగుతుంది. ఈ సర్జరీకి లోకల్ అనస్థీషియా సరిపోతుంది. అంటే క్లయింట్ సర్జరీ జరుగుతున్నంత సేపు మెలకువగానే ఉంటాడు. ఎఫ్‌యూఈ పద్ధతిలో ఒక్కో వెంట్రుకను తీసుకుంటూ బట్టతల ప్రాంతంలో అతికించడం జరుగుతుంది. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తరువాత ఎర్రగా మారడం, వాపు ఉంటాయి. కొన్ని వారాల తరువాత ఇవి తగ్గిపోతాయి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన తరువాత శిరోజాలు రాలిపోతాయి. కానీ అక్కడి నుంచే కొత్త జుట్టు పెరగడం మొదలవుతుంది. ఏడాది తరువాత జుట్టు పూర్తిగా పెరిగిపోతుంది. శిరోజాలు తీసే స్థలంలో, అతికించే స్థలంలో అనస్థీషియా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల నొప్పి ఏ మాత్రం తెలియదు.
డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఇప్పటి వరకు ఎన్ని సర్జరీలు చేశారు? వారి ఫోటోలు చూపించగలరా? సర్జరీకి ముందు సర్జీరీ తరువాత వారి శిరోజాలు ఎలా ఉన్నాయి? తదితర అంశాలను ఫోటోలు చూసి తెలుసుకుంటే మంచిది. వీలుంటే సర్జరీ చేయించుకున్న క్లయింట్స్‌తో ఒకసారి మాట్లాడించమని అడగవచ్చు. సర్జరీ చేయించుకుంటే మీ హెయిర్ స్టయిల్ ఎలావస్తుందో స్కెచ్ గీసి చూపించమని కోరవచ్చు. ఎన్ని సెషన్లు రావాల్సి ఉంటుందో తెలుసుకోవడం మరవద్దు. మొత్తం సర్జరీకి ఎంత ఖర్చవుతుందో ముందుగా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఈ విషయాలు గుర్తుపెట్టుకుని సందేహాలు నివృత్తి చేసుకోవాలి.
పొగతాగడం, ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం, ఇతర మందులు వాడే అలవాటు ఉంటే సర్జరీకి కొన్ని వారాల ముందు నుంచి ఆపేయాలి. దీనివల్ల ఎటువంటి సైడ్ఎఫెక్ట్స్‌రాకుండా ఉంటాయి. అధికంగా మద్యం సేవించడం, ఇతర వ్యాధులకు వాడే మందుల వల్ల సర్జరీ సమయంలో లేదా తరువాత బ్లీడింగ్ కావడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే సర్జరీ చేయించుకోవాలని అనుకుంటున్న వారు తప్పనిసరిగా ఈ అలవాట్లను మానుకోవాలి.
ఒక్ సెషన్‌లో 1500 నుంచి 3 వేల వరకు శిరోజాలను తీసి అతికించవచ్చు. రోజంతా సర్జరీ చేసినపుడు ఇది సాధ్యమవుతుంది. చాలా వరకు రోగులు ఉదయం క్లినిక్‌కు వస్తే సాయంత్రంకల్లా ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు.
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోగానే నిండైన జుట్టుతో అందంగా కనిపించాలని కోరుకుంటారు. కానీ దానికి సమయం పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన శిరోజాలు నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి. సర్జరీ చేసిన కొన్ని వారాల తరువాత ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ హెయిర్స్ రాలిపోతాయి. ఆ తరువాత నెమ్మదిగా పెరగటం మొదలవుతుంది. మూడు నెలల్లో మెల్లగా శిరోజాలు పెరుగుతుండటం గమనించవచ్చు. ఆరు నుంచి ఏడాదిలోపల జుట్టు పూర్తిగా పెరుగుతుంది. సర్జరీకి ముందు, సర్జరీ తరువాత తేడాను స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. ఈ జుట్టు పూర్తిగా సాధారణ జుట్టు మాదిరిగానే ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మామూలుగా దువ్వుకోవడం చేయవచ్చు. ఈ జుట్టు ఊడిపోవడం మళ్లీ బట్టతల రావడం అంటూ జరగదు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన జుటు జీవితాంతం నిగనిగలాడుతూ ఉంటుంది. బట్టతల సమస్యకు హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సర్జరీ ఒక వరం. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌తో బట్టతలకు శాశ్వతంగా గుడ్‌బై చెప్పవచ్చు.

title: సింధు లోయ నాగరికత

text: మరొక వివరణ "పూర్వ ద్రవిడ సిద్ధాంతం" (ప్రోటో-ద్రవిడియన్ సిద్ధాంతం) ద్రవిడ సంస్కృతిపై ఆధారపడి ఉంది.[35] దీన్ని మొదటి సారిగా రష్యా, మరియు ఫిన్లాండ్కు చెందిన పరిశోధకులు ప్రతిపాదించారు. వీరు ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన చిహ్నాలు ద్రవిడ భాషల నుంచి రాబట్టవచ్చునని కొన్ని ప్రయత్నాలు చేశారు. ప్రస్తుతం ద్రావిడ భాషలు అధికంగా దక్షిణ భారతదేశం మరియు శ్రీలంక ప్రాంతంలో ఉన్నాయి గాని కొద్ది భాషలు లేదా మాండలికాలు భారత దేశం ఇతర ప్రాంతాలలోను, పాకిస్తాన్‌లోను వినియోగంలో ఉన్నాయి. (బ్రహుయి భాష ద్రవిడ భాషా వర్గానికి చెందినది. దీనిని బెలూచిస్తాన్ ప్రాంతలో మాట్లాడుతారు.) కనుక ఈ వాదానికి కొంత బలం చేకూరుతున్నది. ఫిన్నిష్ ఇండాలజిస్ట్ ఆస్కో పర్పోలా అభిప్రాయంలో సింధు లోయ నాగరికతలో వాడిన లిపి అన్ని చోట్లా ఒకే విధంగా ఉంది కనుక ఆ నాగరికత వివిధ భాషల సమ్మేళనం అనడానికి కారణం కనిపించదు. కనుక ద్రావిడ భాషల పురాతన రూపం సింధులోయ జనుల భాష అయి ఉండవచ్చును. ఈ పూర్వ ద్రవిడ సిద్ధాంతాన్ని కూడా ఇదమిత్థంగా ఆమోదించడానికి సరైన ఆధారాలు లభించడంలేదు. ఎందుకంటే పూర్వ ద్రవిడ సిద్ధాంతం ఏక భాషా సంపర్కంపైన ఆధారపడి ఉంది. మరే సాంస్కృతికమైన ఆధారాలు లభించలేదు.[34]

title: ఇరాన్

text: ప్రజలలో అత్యధికులు పార్శీభాషను మాట్లాడుతుంటారు. పర్షియన్ భాష ఇరాన్ అధికారిక భాషగా ఉంది. ఇండో- యురేపియన్ మరియు ఇతర సంప్రదాయాలకు చెందిన భాషలు కూడా ఇరాన్‌లో వాడుకలో ఉన్నాయి. దక్షిణ ఇరాన్‌లో ల్యూరీ మరియు లారీ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఉత్తర ఇరాన్‌లోని గిలాన్ మరియు మజందరన్ ప్రాంతాలలో గిలకి మరియు మజందరానీ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇవి పర్షియన్ మరియు ఇతర ఇరానియన్ భాషల యాసలతో చేర్చి మాట్లాడబడుతున్నాయి. ఇవి రెండు పొరుగున ఉన్న కౌకాససియన్ భాషలతో ప్రభావితమై ఉన్నాయి. కుర్ధిస్థాన్ ప్రాంతంలో దాని సమీపప్రాంతాలలో కుర్ధిష్ భాషలు అధికంగా వాడుకలో ఉన్నాయి. ఖుజెస్థాన్‌లో పర్షియన్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. అదనంగా గిలాన్, తాలుష్ అధికంగా వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇవి పొరుగున ఉన్న అజబైజాన్ ప్రాంతంలో కూడా విస్తరించి ఉన్నాయి. టర్కిక్ భాషలలో అజర్బైజనీ భాష అధికంగా వాడుకలో ఉంది. ఇది ఇరాన్ అధికారిక భాష పర్షియన్ భాషకు తరువాత స్థానంలో ఉంది. [196] ఇరానీ అజర్బైజనీ మరియు ఖుజస్థానీ అరబిక్ భాషలు ఖుజస్థానీ అరబ్బులకు వాడుకలో ఉన్నాయి.

title: అజర్‌బైజాన్

text:
అజర్‌బైజానీ భాష అధికార భాషగా ఉంది. ఇది దాదాపు 92% ప్రజలకు మాతృభాషగా ఉంది. ఇది టర్కీ భాషాకుటుంబానికి చెందినది. ఆంగ్లం మరియు రష్యా భాషలు విద్య మరియు కమ్యూనికేషన్ లలో రెండవ భాషగా ఉన్నాయి. దేశంలో ఒక డజన్ స్థానిక భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
ఆర్మేనియన్ భాష, అవార్ భాష, బుదుఖ్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
జార్జియన్ భాష, జుహురి భాష Khinalug, క్రిత్స్ భాష, లెజ్గియన్ భాష,
రుతుల్ భాష, తాలిష్ భాష, తాత్ (కౌకసస్)భాష, త్సఖూర్ భాష, and Udi భాషలు అల్పసఖ్యాక ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్నాయి. వీరిలో కొన్ని జాతులకు చెందిన ప్రజలు సంఖ్యాపరంగా చాలా తక్కువగా ఉన్నారు.
అంతేకాక వీరి సంఖ్య క్రమంగా క్షీణిస్తూ ఉంది.
ఆర్మేనియన్ అధికంగా నగొర్నొ- కారాబాఖ్ ప్రాంతంలో వాడుకలో ఉంది.

title: గిరిడి

text: 2011 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గిరిడి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్రజిల్లాలలో 21 ఈ జిల్లా ఒకటి.జిల్లాలో కొర్తా (మగాహి భాషలో ఒక శాఖ )మరియు బెంగాలి భాషలు ప్రధాన భాషలుగా వాడుకలో ఉన్నాయి. గిరిజన ప్రజలు శానతలి భాష వాడుకలో ఉంది.

title: టర్కీ

text:
కుర్దీలు కాని అల్పసంఖ్యాకుకు 7-12% ఉన్నారు. అధికారికంగా గుర్తించబడిన మూడు అల్పసంఖ్యాక సంప్రదాయాల కాక ఇతర అల్పసంఖ్యాకులకు అల్పసంఖ్యాక హక్కులు వర్తించవు. టర్కీలో అల్పసంఖ్యాక వర్గం అనేది సున్నితవిషయంగా మారింది.సాధారణంగా అల్పసంఖ్యాకుల పట్ల టర్కీవైఖరి విమర్శలకు గురౌతూ ఉంటుంది.
టర్కీలో అంతర్జాతీయ వలసప్రజల సంఖ్య 2.5% ఉంది.
టర్కీ అత్యధిక సంఖ్యలో శరణార్ధులకు ఆశ్రయం ఇస్తూ ఉంది. 2015లో టర్కీ 2.2 మిలియన్ల సిరియన్ శరణార్ధులకు ఆశ్రయం ఇచ్చింది.
దేశం అధికారిక భాష టర్కిష్ భాష 85.54% ప్రజలకు మాతృభాషగా వాడుకలో ఉంది. 11.97 % ప్రజలకు " కుర్మంజి " భాషాకుటుంబానికి చెందిన కుర్దిష్ వాడుకభాషగా ఉంది.
అరబిక, జాజా భాషలు 2.39% ప్రజలకు వాడుకభాషగా ఉన్నాయి. పలు ఇతర భాషలు అల్పసంఖ్యాకులకు మాతృభాషలుగా ఉన్నాయి.
టర్కీలోని అంతరించి పోతున్న భాషలలో అబజా భాష, అబ్ఖజ్ భాష, అడిఘే భాష, కప్పడోసియన్ గ్రీకు, గగుజ్ భాష, హర్టెంవిన్, హోంషెత్స్మ, కబర్డ్-చెర్క్స్, జుడాయో స్పానిష్ మరియు వెస్టర్న్ ఆర్మేనియన్ ప్రధానమైనవి.

title: గౌతమాలా

text:
గౌతమాలా అత్యంత వైవిధ్యం కలిగిన దేశం. దేశంలో వైవిధ్యమైన సంప్రదాయం, సాంస్కృతిక మరియు భాషా పరమైన వైవిధ్యం కలిగిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.2010 గణాంకాల ఆధారంగా మెస్టిజోలు (లాడినో ప్రజలు) 41% యురేపియన్ సంతతి మరియు స్థానిక జాతుల సంతికి చెందినవారై ఉన్నారు. 41% అమెరిండియన్ సంతతికి చెందినవారై ఉన్నారు.లాటిన్ అమెరికన్ దేశాలలో అమెరిండియన్లు అత్యధికంగా ఉన్న దేశం గౌతమాలా.తరువాత స్థానాలలో పెరూ మరియు బొలీవియా దేశాలు ఉన్నాయి. గౌతమాలాలోని స్థానిక ప్రజలలో మాయా సంతతికి చెందినప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. వీరిలో కెయిచే ప్రజలు 11%, క్యూఎక్విచి ప్రజలు 8.3%, కక్యుచికెల్ ప్రజలు 7.8%, మాం ప్రజలు 5.2% మరియు ఇతర ప్రజలు 7.6% ఉన్నారు. 1% కంటే తక్కువగా మాయాసంతతికి చెందని ప్రజలు ఉన్నారు.గౌతమాలా యురేపియన్ ప్రజలను (క్రియోల్స్ అని అంటారు) 18.5% ఉన్నారు. వీరిలో అధికంగా జర్మన్లు మరియు స్పానిష్ సెటిలర్లు, తరువాత స్త్యానంలో ఇటాలియన్లు, బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్, స్విస్, బెల్జియన్లు, డచ్, రష్యన్లు, మరియు డానిష్ సంతతికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. అదనంగా సాల్వేడొరన్లు 1,10,000 ప్రజలు ఉన్నారు. గరిఫ్యునా సంతతికి చెందిన ప్రజలు ముందుగా ఆఫ్రికన్ సంతతికి చెందిన వారై స్థానికజాతి ప్రజలతో వివాహసంబంధం ఏర్పరచుకున్నారు. వీరు అధికంగా లివింగ్స్టన్ మరియు ప్యూరిటో బారియోస్ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. ఆఫ్రో గౌతమాలా ప్రజలు మరియు ములట్టో సంతతికి చెందిన ప్రజలు అరటి తోటలలో పనిచేయడానికి ఇక్కడకు తీసుకుని రాబడ్డారు. ఆసియన్ ప్రజలలో హాన్ చైనీయులు, లెబనాన్ మరియు సిరియాకు చెందిన అరేయన్లు, గౌతమాలా నగరం మరియు సమీపంలోని మెక్సికోలో సంఖ్యాపరంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న కొరియన్లు 50,000 ఉన్నారు.
గౌతమాలాలో నివసిస్తున్న జర్మన్ ప్రజలు దేశంలోకి క్రిస్మస్ ట్రీ చెట్టు సంప్రదాయం తీసుకువచ్చారు.
గౌతమాలా అధికారభాష స్పానిష్. ఇది 93% ప్రజలకు ప్రథమభాష లేక ద్వితీయభాషగా వాడుకలో ఉన్నాయి.గ్రామీణప్రాంతంలో 21 మాయన్ భాషలు అలాగే మాయాభాషా కుటుంబానికి చెందని భాషలు (స్థానిక భాష అయిన క్సినికా మరియు కరేబియన్ సముద్రతీరంలో వాడుకలో ఉన్న అరవాకన్ భాష అయిన గరిఫ్యునా) వాడుకలో ఉన్నాయి. 2003 భాషా చట్టం మరేభాషకు అధికారభాషా హోదా ఇవ్వబడలేదు.1996లో సంతకం చేయబడిన చట్టం తరువాత అధికారభాషా పత్రాలు మరియు ఓటింగ్ మెటీరియల్స్ పలు స్థానిక భాషలలో అనువదించబడ్డాయి. స్పానిష్ భాషేతర ప్రజలకు లీగల్ కేసుల వివరాలు స్థానిక భాషలలో అనువదించి అందించాలని ఆదేశం జారీ చేయబడింది. విద్యాభ్యాసంలో ద్విభాషావిధానం (స్పానిష్ మరియు స్థానిక భాషలు) అమలులో ఉంది. గౌతమాలా స్థానిక ప్రజలు స్పానిష్ భాషతో 4-5 స్థానిక భాషలు మాట్లాడడం సాధారణం. .గౌతమాలాలో జర్మన్, చైనీస్, స్పానిష్ మరియు ఇంగ్లీష్ భాషా ప్రజలు కూడా గుర్తించతగిన సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు. .

title: ప్రవాస భారతీయులు

text: భారతదేశం వెలుపల, అత్యధిక సంఖ్యలో భారత సంతతీయులు ఉన్న దేశం మారిషష్ (గయానా, ట్రినిడాడ్ & టొబాగోలను మినహాయిస్తే, ఈ దేశాల్లో ఆఫ్రో-ట్రినిడాడియన్‍లు మరియు ఇండో-ట్రినిడాడియన్‌ల జనాభాలు సమాన సంఖ్యలో ఉన్నాయి లేదా ఫిజీలో ఇండో-ఫిజియన్‌లు ఒకప్పుడు మెజారిటీ సంఖ్యలో ఉండేవారు, అయితే ఇప్పుడు వీరు మెజారిటీ సంఖ్యలో లేరు). ఇక్కడ భారత సంతతీయులను ఇండో-మారిషియన్‍లుగా గుర్తిస్తారు, వీరు జనాభాలో 70% ఉన్నారు. వీరులో ఎక్కువ మంది హిందువులు (77%) కాగా, గణనీయమైన సంఖ్యలో ముస్లింలు (22%) కూడా ఉన్నారు. కొందరు క్రైస్తవులు, బాహియిజం పాటించేవారు మరియు సిక్కులు కూడా ఉన్నారు, అయితే బాహియిజం మరియు సిక్కు జనాభాలు మొత్తం జనాభాలో 1% కూడా లేరు. వివిధ భారతీయ భాషలు ఇప్పటికీ మాట్లాడుతున్నారు, ముఖ్యంగా భోజ్‌పురి, తమిళం, మరాఠీ, తెలుగు, హిందీ మరియు ఉర్దూ భాషలు మాట్లాడేవారు ఇక్కడ కనిపిస్తారు, అయితే ఎక్కువ మంది ఇండో-మారిషియన్‌లు ఇప్పుడు ఫ్రెంచ్-ఆధారిత క్రియోల్ భాషను ఇంటిలో, సాధారణ రంగాల్లో ఫ్రెంచ్‌ను మాట్లాడుతున్నారు. ఒక భారతీయ భాషను మాత్రమే మాట్లాడే ఇండో-మారిషియన్‌లు ఇప్పుడు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తారు.

title: ఖర్‌గొన్

text:
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఖర్‌గొన్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర .. జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.బరేలి పాల్యా భాషను నిమడి ప్రాంతంలో మాట్లాడుతుంటారు.
బరేలి మరియు భిల్ భాషలు జిల్లాలో 10,000 ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది. మరొక బిల్ భాష అయిన బరేలి రాత్వి భాష జిల్లాలో 64,000 మంది ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది. ఈ భాష వ్రాయడానికి దేవనాగరలిపిని వాడుతుంటారు. మరొక భిల్లు భాష భిలై 1,50,000 మంది ప్రజలకు వాడుకలో ఉంది.

title: పెరూ

text:
1993 నాటి పెరువియన్ రాజ్యాంగం ఆధారంగా పెరూ అధికారిక భాషలు స్పానిష్ మరియు క్వెచువా, ఐమారా మరియు ఇతర ప్రదేశాలలో స్థానిభాషలు (అవి ప్రబలంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో) ఉన్నాయి. జనాభాలో స్పానిష్ భాష 84.1%, క్వెచువా భాష 13% మరియు ఐమరా భాష 1.7%, ఇతర భాషలు మిగిలిన 1.2% ప్రజలకు వాడుకభాషలుగా ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వం స్పానిష్ భాషను ఉపయోగిస్తుంది. స్పానిష్ దేశం ప్రధాన భాషగా ఉంది. ఇది మీడియా మరియు విద్యా వ్యవస్థలు మరియు వాణిజ్యాల్లో ఉపయోగించబడుతుంది. ఆండియన్ పర్వత ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న అమెరిన్డియన్లు క్వెచువా మరియు ఐమారా భాష మాట్లాడతారు మరియు అండీస్ తూర్పు వైపున నివసిస్తున్న విభిన్న దేశీయ సమూహాలకు చెందిన ప్రజలు మరియు అమెజాన్ నదీ తీరంలో ఉన్న ఉష్ణమండల లోతట్టు ప్రాంతాల ప్రజలు జాతిపరంగా వైవిధ్యభరితంగా ఉంటారు. పెరూ విలక్షణ భౌగోళిక ప్రాంతాల ప్రజలు అమెరిన్డియన్ భాషల కంటే స్పానిష్ భాష అధికంగా వాడుకలో ఉంది. మరియు పర్వతాల మరియు పర్వతాల యొక్క విభిన్న సాంప్రదాయ ఆండియన్ సంస్కృతుల మధ్య ఒక భాష విభజనలో ప్రతిబింబిస్తుంది. అండీస్కు తూర్పుగా ఉన్న స్థానిక ప్రజలు వివిధ భాషలు మరియు మాండలికాలతో మాట్లాడతారు. ఈ సమూహాలలో కొన్ని ఇప్పటికీ సాంప్రదాయ దేశీయ భాషలకు కట్టుబడి ఉంటాయి. మరికొందరు పూర్తిగా స్పానిష్ భాష వాడకానికి పూర్తిగా అలవాటుపడ్డారు. క్వెచువా మాట్లాడే ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో క్వెచువాను బోధించడానికి ప్రయత్నాలు వ్యవస్థీకృతంగా అధికరిస్తున్నాయి.
పెరూవియన్ అమెజాన్‌లో అషోంకినా, బోరా మరియు అగురుణా వంటి అనేక దేశీయ భాషలు మాట్లాడబడుతున్నాయి.

title: ఉరుగ్వే

text: ఉరుగ్వే స్పానిష్ గణనీయమైన సంఖ్యలో ఇటాలియన్ వలసదారులతో ప్రభావితమై ఉంది. స్పానిష్ మరియు ఇటాలియన్ మిశ్రమాన్ని 'కొకొలిచె' అని పిలుస్తారు. ఈభాషాపదాలలో కొన్ని పదాలను ఇప్పటికీ జనాభా వాడుతుంటారు. పొరుగున ఉన్న [[అర్జెంటీనా]]తో పోల్చినప్పుడు ఉరుగ్వేలో వొసోయో మరియు యుయిస్మో (రెండింటినీ) [ʃ] లేదా రెండూ వాడుకలో ఉన్నాయి. వ్యాపార ప్రపంచంలోనే ఇంగ్లీష్ సర్వసాధారణంగా వాడుకలో ఉంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ఆంగ్లభాషా అధ్యయనం ముఖ్యంగా యువతలో గణనీయంగా పెరిగింది. బ్రెజిల్ సరిహద్దు సమీపంలోని ఉత్తర ప్రాంతాలలోని ఉరుగ్వేయన్ జనాభాలో 15% ఉరుగ్వేయన్ పోర్చుగీస్ స్థానిక భాషగా మాట్లాడబడుతుంది. ఇది దేశం రెండవ అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషగా ఉంది. ఇతర భాషలు [[బ్రెజిల్]] సరిహద్దులో మాట్లాడే స్పానిష్ మరియు పోర్చుగీస్ అనే మిశ్రమభాష వాడుకలో ఉంది. జనాభాలో కొంతమంది స్థానిక ప్రజలు ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ ఉరుగ్వేలో స్వదేశీ భాషలు ఉనికిలో లేవు.

title: లిపి సంస్కరణ

text:
ఇంగ్లీషు స్థాయిలో మన భాషకుకూడా అభివృద్ధి చేసిన యాంత్రిక సదుపాలు కల్పించడం కోసమే.వాస్తవానికి లిపి సంస్కరణ యంత్రాలకనుగుణంగా జరగాలి. కంప్యూటర్‌లలో వాడకానికి ప్రస్తుతం తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఏయే సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయో వాటిని నిశితంగా, పరిశీలించి నిరంతరం వాటిని బాగుచేసే నిపుణుల్ని నియమించాలి. పరిశోధకుల్ని ప్రోత్సహించాలి.అలాంటి మంచి పనులు ఏవీ ఏళ్ళతరబడి తెలుగువాళ్ళు చేసి తెలుగు ప్రజలకు తెలుగు ద్వారా సౌకర్యం కల్పించలేదు.
భాషను పాడుచేసుకొవడం, మళ్ళీ బాగుచేసుకోవాలన్న అలోచనే లేకపోవటం, అరకొరగానైనా చేపట్టిన పనిని పూర్తి చేసుకోలేక చతికిల పడుతూ ఆంధ్రులు ఆరంభ శూరులు అన్న నానుడిని సార్థకం చేశారు.
పూర్వం మన భాష నశించిపోతుందే అని కొంత మంది నాయకులైనా బాధపడేవారు. కానీ ఇప్పుడు తెలుగు ఎందుకూ పనికిమాలిన భాషనీ, ఇంగ్లీషు, హిందీ వస్తే మనం ఎక్కడైనా చలామణీ కావొచ్చనీ, పదవులు దక్కాలన్నా, పరపతి పెరగాలన్నా కేవలం తెలుగు వస్తే చాలదనీ, హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలు తప్పనిసరిగా నేర్వాలనీ, చచ్చిపోయే ముసలి భాషను ఎవరూ బ్రతికించలేరనీ మన తెలుగు మేధావులే వాదిస్తున్నారు. మన నాయకులు అందుకు వంతపాడుతున్నారు. ఇక వీళ్ళు తెలుగుకు అధికార పీఠం దక్కనిస్తారా? తెలుగు జనం ఉద్యోగాల కోసం, విజ్ఞానం కోసం ఇంగ్లీషును ఆశ్రయించక తప్పదంటున్నారు మన మేధావులు.
తెలుగు అధికార భాష కావాలంటే ఇంగ్లీషు స్థాయికి దానిని అభివృద్ది చెయ్యాలి. తెలుగు నేర్చుకునే వాళ్ళ సంఖ్య పెరగాలి. ఎందుకు? ఎలా? అని మన పాలకులు, ప్రజలు ప్రశ్నించుకోవాలి. మన ప్రభుత్వం నడుపుతున్న తెలుగు మీడియం స్కూళ్ళన్నీ ఇంగ్లీషు లిపి లోకి మారిస్తే చాలు. ఒక్క చర్యతో అన్నిసమస్యలూ పరిష్కార మవుతాయి. కానీ, ఇప్పుడున్న ఇంగ్లీషు మీడియం స్కూళ్ళన్నింటినీ తెలుగు మీడియం లోకి మార్చాలంటే అడుగడుక్కీ అడ్డంకులొస్తాయి. ముందు ఇంగ్లీషులో తీర్పులిచ్చే కోర్టులే అడ్డుపడతాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం అడ్డుపడుతుంది. గవర్నర్లు, ఇతర భాషల ఐ.ఎ.యస్. ఆఫీసర్లు అడ్డుపడతారు.
ఈనాడు అమెరికాలో కంటే ఎక్కువగా ఇండియాలోనే ఇంగ్లీషు మాట్లాడే వాళ్ళున్నారు.ఆ మేరకు మన భాషలు నాశనం అయిపోయాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మన దేశానికి లింకు భాష కావాలి. జాతీయ, అంతర్జాతీయ భాషల్ని మనకు ఇష్టం ఉన్నా లేకపోయినా దేశం కోసం మోస్తూ, మన భాషను గత్యంతరం లేక నిర్లక్ష్యం చేస్తూ పోవాలి.
ఒక్కో భాష మాట్లాడేవారు ఒక్కో జాతి. ఎవరి భాష వారికి గొప్ప. 'దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స' అని మనమంటే కాదు హిందీయే గొప్ప ,హిందీనే జాతీయభాష దేశస్తులంతా హిందీని నేర్చుకోవాలి అంటారు ఉత్తరాది వాళ్ళు.అలాంటి పరిస్తితుల్లో ఇంగ్లీషే భారతీయులందరికీ అవసరమైన లింకు భాషగా తప్పనిసరి అయ్యింది.నిరాఘాటంగా ఇండియాను పాలిస్తోంది.
మరి ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఇంగ్లీషు భాషను పాశ్చాత్యులే కాకుండా భారతీయులు కూడా సాంకేతికంగా, శాస్త్రీయంగా ఎంతో అభివృద్ధి చేశారు. కోట్లాది మంది భారతీయులు ఇంగ్లీషు నేర్చారు. అఆలు రాకపోయినా ABCD లు వచ్చేస్తున్న రోజులివి. తప్పదు మరి. వాస్తవ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని భవిష్యత్తు ప్రణాళిక వేసుకోవాలి. ఇంగ్లీష్ వాళ్ళు I,II,III, IV లాంటి రోమన్ అంకెలు వాడేవారు. తరువాత 1,2,3,4,5,6,7,8,9 అనే అంకెల్ని అరబ్బుల నుండి, '0' ను ఇండియా నుండి తీసుకెళ్ళి తమవిగా చేసుకున్నారు. ఏమీ సిగ్గుపడలేదు. దొంగతనంగా,నామర్దాగా భావించలేదు. పరాయి భాషలకు చెందిన అంకెలని ద్వేషించలేదు. తమ అంకెలు నామ రూపాల్లేకుండా పోతున్నాయే అని బాధపడలేదు. కేవలం సౌకర్యం చూసుకున్నారు. తమ భాష చెలామణీ కావటం చూసుకున్నారు.
మరి మనవాళ్ళు లింకు భాషగా ఇంగ్లీషును ఎన్నుకున్న రోజున, ఇంగ్లీషు లిపిని కూడా లింకు లిపిగా జాతీయ లిపిగా నిర్ణయించినట్లయితే భారతీయ భాషల నడక వేగం పెరిగి ఉండేది. దేశ వ్యాప్తంగా అన్ని భాషల వాళ్ళకూ ఒకే లిపి నేర్పబడేది. భారతీయ భాషలు శబ్ద రూపంలో ఎన్ని విన్యాసాలు చేసినా, ఒకే లిపిలో ఉంటే కనీసం దేశస్తులంతా చదివే వాళ్ళు. ఒక లిపికి అలవాటైన మనిషి తన భాషను మరో లిపిలో రాయటానికి, తన భాషను మరో లిపిలో చదవటానికి అంత సుళువుగా ఇష్టపడడు. లిపి మారితే తన భాషే మారిపోయినట్లుగా ఫీలవుతాడు. కానీ ఈనాడు మనం మన పొరుగు భాషలను కూడా చదవలేకపోతున్నాం. దేశమంతటికీ ఒకే లిపి ఉన్నప్పుడు ఇరుగు పొరుగు భాషలు అర్థం కాకపోయినా, మాట్లాడలేకపోయినా కనీసం చదవటం వస్తుంది. ఏ భాష వాడికైనా చదివిపెట్టడం వస్తుంది. వంద రూపాయల నోటు మీద 18 లిపుల్లో ముద్రించనక్కరలేదు. ఆయా భాషల వాళ్ళు వందరూపాయల్ని ఏమని పలుకుతారో ఆ శబ్దాన్ని ఇంగ్లీషు లిపిలో ముద్రించవచ్చు. వందరూపాయల్ని ఏ భాష వాళ్ళు ఏమని పిలుస్తారో మిగతా అన్ని భాషల వాళ్ళూ చదివి తెలుసుకోవచ్చు. దీన్ని Transliteration అంటారు. సంస్కృత శ్లోకాల్ని,అరబీ సూరాలను మనం తెలుగు లిపిలో రాసుకుంటున్న మాదిరిగానన్న మాట.
మన ఆర్టీసీ బస్సుల మీద తెలుగు అంకెలు వేశారు కానీ తెలుగు జనం వాటిని ఆదరించలేదు. అరబీ అంకెల్ని అంటే నేటి ఇంగ్లీషు అంకెల్నే జనం చదువుతున్నారు. కాలగమనంలో పారవేయబడిన వాటిని వెతికి తీసుకొచ్చి జనానికి అలవాటు చేస్తామంటున్న భాషాప్రియులు, అంతకంటే సుళువుగా జనమందరికీ అలవాటైన వాటితోనే భాషాభివృద్ధి చేయవచ్చు. వాక్కు రూపంలో ఉండే భాషకు మనిషి కల్పించిన రూపమే లిపి. లిపిరాని వాడికీ భాష ఉంటుంది. అసలు భాషే రాని వాడికి లిపి ఏముంటుంది? భాషను చదవటానికీ, రాయటానికీ పెట్టుకున్న గుర్తులే అక్షరాలు. అవి మన దేశంలో అందరికీ ABCD ల రూపంలో నేర్పబడ్డాయి. "అఆ" అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉండరు కానీ ABCD అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉన్నారు. వండి వడ్డించిన దాన్ని తినటానికి తిరస్కరించినందువల్ల మన జాతి శుష్కించిపోతున్నది. తెల్లవాడు అందరివీ దొంగలించి తిని బలిసిపోయాడు. నల్లవాడు అలిగి నలిగి నీలిగి నీరసించాడు.
సుప్రీం కోర్టు నుండి, ఈ దేశ సర్వోన్నత పాలక పీఠాల నుండీ ఇక ఇంగ్లీషును తొలగించటం సాధ్యం కాదు గనుక రకరకాల లిపుల్ని సంస్కరించి యావత్తు భారత జాతికీ అర్థం అయ్యేలా చేయటం అసాధ్యం గనుక, ఆంగ్ల లిపిని స్వంతం చేసుకుని, దేశంలోని అన్ని భాషలకూ దాన్నే జాతీయలిపిగా అమలు చేస్తే మనకు ఎన్నో కష్టాలు తగ్గుతాయి. అంతర్జాతీయంగా ఆంగ్లభాష లిపికి సమకూరిన యాంత్రిక ప్రయోజనాలన్నీ మన దేశీయ భాషలకూ సమకూరుతాయి. ఈ మార్పుకొక తరం పడుతుంది. వివిధ లిపులకు అలవాటు పడిన పెద్దలు తప్పనిసరిగా ఇబ్బంది పడతారు. కానీ కొత్తగా నేర్చుకునే పిల్లలు సునాయాసంగా ఇంగ్లీషుతోపాటే తమ మాతృభాషల్నీ ఒకే కీ బోర్డుతో సాధన చేస్తారు. ఇంగ్లీషు అక్షరమాలలో లేని కొన్ని శబ్దాలకు కొత్త అక్షరాలను జోడించుకోవటం కన్నా, ఉన్న అక్షరాలకే కొన్ని గుర్తులు జోడించటం ద్వారా ఈ శబ్దం వస్తుందని శాసనం చేయవచ్చు. దేశీయ భాషల మధ్య నిఘంటువుల తయారీ కూడా సుళువవుతుంది. భాషలు నేర్చుకోవటం కూడా తేలికవుతుంది.
మీసేవా కేంద్రాల ద్వారా ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు ప్రజలు తెలుగు ఫిర్యాదులు రోమన్ లిపిలోనే పంపుతున్నారు. ఇంగ్లీషు రాని వాళ్ళు కూడా ఇంగ్లీషు లిపిలో తమ తెలుగు ఫిర్యాదుల్ని ఎంతో చక్కగా పంపించారు. ఒక ఫిర్యాదు ఇలా ఉంది:-
Ayyaa,
NAA BHARTHA CHANIPOYI NAALUGELLAYYINDI. KUTUMBHA
SANKSHEMA PADHAKAM KINDA NAAKU SAHAYAM INKAA
ANDALEDU. TAMARU DAYATO AA SAHAYAM IPPINCHAGALARU.
ఈ ఫిర్యాదు యధాతథంగా కలెక్టర్ నుండి MROకు వెళితే, MROకూడా Telugu లోనే చక్కగా జవాబిచ్చాడు. పనిలో వేగం పెరిగింది. ఆంగ్ల భాష రాకపోయినా, అనువదించి కూర్చుకునే నేర్పు లేకపోయినా భావం చక్కగా చేరాల్సిన చోటికి చేరింది. ఆంగ్ల లిపి ద్వారా ఒన గూడే ఈ సదుపాయాన్ని మనం ఎందుకు స్వంతం చేసుకోకూడదు? నేటి పెద్దలు ముందు చూపుతో చేసే త్యాగాలే రేపటి పౌరులకు సుఖమైన జీవితాన్నిస్తాయి.
గుండ్రని అందమైన నా లిపి అంతరిస్తోందనే బాధ నాకూ ఉంది. కానీ లిపిని అంకెల్ని యంత్రానికి తగ్గరీతిలో ఆంగ్లేయులు అభివృద్ధి పరిచారు. వాళ్ళ అంకెల్ని మనం ఎలాగూ వాడుతూనే ఉన్నాం. ఇక అక్షరాలను కూడా వాడుకుంటే అధికార భాషగా రోమన్ తెలుగును ఫైళ్ళలో కంప్యూటర్ల ద్వారా అమలు చేయటం ఎంతో సుళువవుతుంది. లిపిసమస్య సాకుతో అధికారభాష అమలును ప్రక్కన పెట్టటం కంటే అంతర్జాతీయంగా అమలవుతున్న లిపినే మన భాషకు వాడుకుంటే మేలు జరుగుతుందని ఆశ. రానున్న రోజుల్లో దేశమంతటికీ ఉమ్మడి లిపిగా ఆంగ్లాక్షరాలను ఉపయోగించుకునే విషయమై విస్తృతంగా చర్చలు జరగాలి. దేశ భాషలన్నింటికీ జవసత్వాలను సమకూర్చే నిర్ణయాలు జరగాలని ఆశిద్దాం
(తిరుమల రామచంద్ర , మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు 1957)
---ప్రజాతంత్ర (18.4.1976) "అనంతం" పేజీ196

title: జార్జియా (దేశం)

text: జార్జియా అధికారిక భాష జార్జియా అబ్ఖాంజియాకు చెందిన స్వయంప్రతిపత్త ప్రాంతంలో అబ్ఖాంజియన్ అధికారిక హోదా కలిగివుంది. ప్రజలలో జార్జియా భాష 87.7% వాడుకలో ఉండగా, 6.% అజర్బైజాన్ 3.9% అర్మేనియన్, 1.2% రష్యన్ భాష, 1% ఇతర భాషలు ప్రాథమిక భాషగా ఉన్నాయి. 2010 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫెడరల్ ప్రభుత్వం ప్రారంభమైంది. ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఆంగ్ల అక్షరాస్యతను ప్రోత్సహించడానికి టీచ్, ఆంగ్లం నేర్చుకోండి జార్జి కార్యక్రమం రూపొందించబడింది. జార్జియాలోని పిల్లలందరూ నాలుగు సంవత్సరాలలో ఇంగ్లీష్ మాట్లాడారు. రెండో భాషగా రష్యా స్థానంలో ఆగ్లం భర్తీ చేస్తారని నిర్ధారించడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంగ్లీష్ మాట్లాడేవారిని దిగుమతి చేసుకోవడం ఈ లక్ష్యంగా ఉంది.

title: కొసావో

text:
2008 గణాంకాల ఆధారంగా సంవత్సరానికి 1.3% వద్ద కొసావోలోని జాతిపరమైన అల్బేనియన్లు ఐరోపా జనాభాలో వేగంగా వృద్ధి రేటును కలిగి ఉన్నారు. 82 సంవత్సరాల కాలంలో (1921-2003) కొసావో జనాభా అసలు పరిమాణం 460%కు పెరిగింది. 1931 నాటికి 5,00,000 మంది ఉన్న కొసావో జనాభాలో 60% అల్బేనియన్లు ఉన్నారు. 1991 నాటికి వారు కొసావో 2 మిలియన్ల జనాభాలో 81% చేరుకున్నారు. 20 వ శతాబ్దం రెండో అర్ధ భాగంలో కొసావో అల్బేనియన్లు సెర్బుల కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ జనన రేటును కలిగి ఉన్నారు. అంతేకాకుండా 1999 లో పూర్వం కొసావోలో అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న సెర్బు జనాభా 1999 లో జాతి ప్రక్షాళన ప్రచారం తరువాత సెర్బియాకు చేరుకుంది.
[[File:Albanian dialects.svg|thumb|[[Gheg Albanian]] is widely spoken in Kosovo.]]
రాజ్యాంగం ఆధారంగా అల్బేనియన్, సెర్బియన్ భాషలు కొసావో అధికారిక భాషలుగా ఉన్నాయి. దాదాపు 95% ప్రజలకు వాడుకగా ఉన్న అల్బేనియన్ వారి స్థానిక భాషగా ఉంది. తర్వాత స్థానంలో దక్షిణ స్లావిక్ భాషలు, టర్కిష్లు ఉన్నాయి. ఉత్తర కొసావో జనాభా గణనను బహిష్కరించడంతో అల్బేనియన్ తరువాత బోస్నియన్ రెండవ అతిపెద్ద భాషగా మారింది. అయితే సెర్బియా వాస్తవానికి కొసావోలో రెండవ వాడుకభాషగా ఉంది. 1999 నుండి అల్బేనియన్ భాష దేశంలో ప్రధాన భాషగా మారింది. అయినప్పటికీ సైబీరియాకు సమాన హోదాను ఇవ్వబడింది. ఇతర మైనారిటీ భాషలకు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వబడుతుంది.2006 లో అల్పసంఖ్యాక, సెర్బియన్ల అధికారిక భాషలలా సమాన వినియోగం చేయాలని కొసావో పార్లమెంటు చట్టం నెరవేర్చింది. అంతేకాకుండా మున్సిపాలిటీలో 5% ప్రజలకు వాడుకలో ఉన్న భాషలు మునిసిపల్ స్థాయిలో అధికారిక భాషల గుర్తింపు పొందవచ్చు. టర్కిష్ భాషలో నివసిస్తున్న పరిమాణాలను పరిగణలోకి తీసుకొని "లా ఆన్ ది యూజ్ ఆఫ్ లాంగ్వేజెస్ " అధికారహోదాను ఇస్తుంది. అల్బేనియన్, సెర్బియన్ రెండూ అధికార భాషలుగా ఉన్నప్పటికీ పురపాలక సేవకులలో ఒకరు ప్రొఫెషనల్ నేపథ్యంలో మాట్లాడవలసిన అవసరం ఉంది. 2015 నాటికి భాషా కమిషనర్ ఆఫ్ కొసావో స్లావిస్సా మ్లెడొనోవిక్ ప్రకటన ప్రకారం రెండు సంస్థలు తమ పత్రాలను కలిగి ఉండవు.

title: తమాషా లెక్కలు

text:
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి ఒక్కొక్క పండు ఇస్తే ఒక పండు మిగులుతుంది.
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి రెండు పండ్లు ఇస్తే ఒక పిల్లవానికి పండ్లు తక్కువవుతాయి.
అయితే ఎంత మంది పిల్లలు ఉన్నారు? ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉన్నాయి?

title: మయన్మార్

text: బర్మా అనేక భాషా సమూహాలకు పుట్టిల్లు. సినో-టిబెటన్, తాయ్-కడాయ్, ఆస్ట్రో-ఆసియాటిక్ మరియు ఇండో-యురేపియన్ వంటి భాషలు వాటిలో కొన్ని. సినో-టిబెటన్ భాషను దేశంలో అత్యధికులు మాట్లాడుతుటారు. వారు ఇంకా బర్మీస్, కరేన్, కచిన్, చిన్ మరియు చైనీస్ భాషలను కూడా మాట్లాడుతుటారు. షాన్ లో తాయ్-కడాయ్ ప్రధాన భాష. మాన్, పలౌంగ్ మరియు వా లలో ఆస్ట్రో-ఆసియాటిక్ ప్రధాన భాష. పాలిలో ప్రధాన భాష అలాగే మతపరమైన భాషా అయిన తరవాడ బుద్ధిజం మరియు ఆంగ్లం కూడా వాడుకలో ఉంది. యునెస్కో గణాంకాలను అనుసరించి 2000లో బర్మా అక్షరాస్యత 89.9%. చారిత్రకంగా బర్మా అధిక అక్షరాస్యత కలిగిన దేశం. 1987 లో ఐక్యరాజ్యసమితి అల్ప అభివృదధి చెందిన దేశంగా గుర్తించిన సమయంలో బర్మా అక్షరాస్యత 78.6% నుడి 18.7% వరకు పడిపోయింది. బర్మా జాతి పరంగా వైవిధ్యం కలిగిన దేశం. 135 ప్రత్యేక జాతుసమూహాలు ప్రభుత్వం చేత గుర్తింపు పొందాయి. బార్మర్ ప్రజలు 68%, వీరిలో 10% ప్రజలు షాన్ లో కాయిన్ లో 7%, రాఖనేలో 4% విదేశీ చైనీయులు 3% ఉన్నారు. అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు అబద్రతా భావంతో జీవిస్తున్నారు. బర్మర్ ప్రజలు అల్పసంఖ్యాక ప్రజల మీద బర్మనైజేషన్ అనేక మరియు అనేక ఆధిక్యతలను ప్రదర్శిస్తుటారు.

title: యెమన్

text:
ఆధునిక స్థాయి అరబిక్ యెమన్ అధికారభాషగా ఉంది. యెమనీ అరబిక్. అరబిక్ బలోచి భాష పలు ప్రాంతీయ యాసలతో కలగలిపి వాడుకలో ఉంది. అల్ మహ్రాహ్ గవర్నరేట్, సొకోత్రా ద్వీపం, ఆధునిక సౌత్ అరేబియన్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. బధిరులకు " యెమినీ సైన్ భాష " వాడుకలో ఉంది.
సౌత్ సెమిటిక్ భాషలకు యెమన్ జన్మస్థానంగా ఉంది. వీటిలో అత్యధికంగా (70,000 మంది సంభాషణదారులు) వాడుకలో ఉన్న భాష మెహ్రీ. మెహ్రా పేరుతో స్థానిక జాతి ప్రజలు కూడా యెమన్‌లో నివసిస్తున్నారు.సొకోత్రా ద్వీపంలో సొక్వోత్రి భాష (57,000 మంది వాడుకరులు) వాడుకలో ఉంది.
" ఓల్డ్ సౌత్ అరేబియన్ " భాషలకు యెమన్ జన్మస్థానం. వీటిలో రజిహీ భాష మాత్రమే ప్రస్తుతం ఉనికిలో ఉంది. అత్యంత ప్రాధాన్యం కలిగిన విదేశీభాషలలో ఆంగ్లభాష ప్రధమస్థానంలో ఉంది. దేశంలో గణనీయమైన సంఖ్యలో రష్యాభాష వాడుకలో ఉంది. 1970-1980 మద్య యెమనీ రష్యనుల వర్ణాంతర వివాహాలు సంభవించాయి.రాజధాని సనా నగరంలో కొంతమందిలో(చిన్న సమూహం) చాం భాష వాడుకలో ఉంది.1970 లో వియత్నాం నుండి వలస వచ్చిన ప్రజలతో ఇది దేశంలో ప్రవేశించిందని భావిస్తున్నారు.

title: బెలిజ్

text: బెలిజె వైశాల్యం 22,800 చ. కి. మీ. జనసంఖ్య 3,68,310. మద్య అమెరికా దేశాలలో అత్యంత తక్కువ జనసాంధ్రత కలిగిన దేశంగా బెలిజ్ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది.2015 గణాంకాల ఆధారంగా దేశ జనసంఖ్యాభివృద్ధి 1. 87%. జనసఖ్యాభివృద్ధిలో దేశం ఈప్రాంతంలో ద్వితీయస్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో వెస్టర్న్ హెమీస్ఫెరె ఉంది. బెలిజెలో విస్తారంగా భూస్థిత మరియు సముద్రజీవజాలం ఉంది. అంతేకాక వైవిధ్యమైన పర్యావరణం దేశాన్ని అంతర్జాతీయంగా గుర్తించతగిన మెసోమరికన్ బయోలాజికల్ కారిడార్‌గా గుర్తించబడుతుంది. బెలిజె వైవిధ్యమైన భాషలు మరియు సంప్రదాయాలు కలిగిన దేశం. బెలిజెలో అధికార భాష, ఇంగ్లీషు. బెల్జియన్ క్రియోల్ అనధికార భాషగా వాడుకలో ఉంది. దేశంలో సగంకంటే ఎక్కువ మందికి బహుభాషా జ్ఞానం ఉంది. స్పానిష్ భాష ద్వితీయస్థానంలో ఉంది. బెలిజె, మద్య అమెరికా మరియు కరిబియన్ దేశాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. దేశానికి లాటిన్ అమెరికా మరియు కరిబియన్ దేశాలతో సత్సంబంధాలు ఉన్నాయి.

title: మంగోలియా

text: మంగోలియ భాష మంగోలియా అధికారిక భాషగా ఉంది. మంగోలియా భాష 95% ప్రజలలో వాడుక భాషగా ఉంది. ఒయిరాత్ భాష, మరియు బురియాత్ భాషలు కూడా దేశమంతటా వాడుకలో ఉన్నాయి. మంగోలిక్ ఖమ్నిగన్ భాషకూడా వాడుకలో ఉంది. దేశం పశ్చిమ భూభాగంలో కజఖ్ మరియు తువాన్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. రెండు టర్కీ భాషలు కూడా వాడుకలో ఉన్నాయి. మంగోలియన్ సైన్ భాష చెవిటి వారి కొరకు ప్రధాన భాషగా వాడుకలో ఉంది.

title: మారిషస్

text: మారిషెస్ (ఉచ్ఛారణ: మారైస్ Maurice), అధికారిక నామం రిపబ్లిక్ ఆఫ్ మారిషెస్, (République de Maurice), ఇది ఒక ద్వీప దేశం. ఆఫ్రికా ఖండతీర ప్రాంతంలో, హిందూ మహాసముద్రపు నైఋతిదిశన, మడగాస్కర్కు పశ్చిమాన 870 కి.మీ. దూరాన ఈదేశమున్నది. (560mi). మారిషస్ కు అనుబంధంగా Cargados కారజోస్,రోడ్రిగుఎస్,ట్రోమిలిన్ మరియు అగలేగా ద్వీపములు ఉన్నాయి.మారిషస్ ఫ్రాన్సు ద్వీపం Reunion కు 170km మరియు రోడ్రిగుఎస్ కు తూర్పున 570 కిలోమీటర్ల దూరమున కలదు .మారిషస్ యొక్క మొత్తం వైశాల్యము 2040కి.మీ.. పోర్ట్ లుఇసే మారిషస్ యొక్క రాజధాని నగరము. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నెపోలియన్ యుద్ధాలు సమయంలో ఫ్రాన్స్ నుండి 1810 లోమారిషస్ ద్వీపాన్ని తన ఆదినం లోకి తేచుకున్నది, మారిషస్ 1968 లో బ్రిటన్ నుంచి స్వతంత్ర మారింది. ఇది ఒక పార్లమెంటరీ గణతంత్రం మరియు యునైటెడ్ నేషన్స్ లో ఒక సభ్య దేశము, దక్షిణాది ఆఫ్రికా దేశాల అభివృద్ధి కమ్యూనిటీలో సభ్య త్వము, తూర్పు మరియు దక్షిణ ఆఫ్రికా, ఆఫ్రికన్ యూనియన్, లా ఫ్రాన్సోఫోనియేలో మరియు కామన్వెల్త్ అఫ్ నేషన్స్ కోసం కామన్ మార్కెట్ యొక్క సభ్యదేశము . మారిషస్ లో మాట్లాడే ప్రధాన భాషలు మారిషన్ క్రియోల్, ఫ్రెంచ్ మరియు ఆంగ్లము. ఆంగ్లము మాత్రమే అధికార భాష అయితే ఆమోదయోగ్యమైన వాడుకలో వున్నా భాషలు మారిషన్ క్రియోల్ మరియు వార్తాపత్రికలు మరియు టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు ఫ్రెంచ్ లో సాధారణంగా ఉంటాయి. ఆసియా భాషలు కూడా వాడుకలో ఉన్నాయి. దేశ జనాభాలో భారతీయులు, ఆఫ్రికా, చైనీస్ మరియు ఫ్రెంచ్ సహా పలు తెగలు వారు నివసించుచున్నారు.మారిషస్ లో మొదటి సారి అడుగుపెట్టిన ఐరోపా అన్వేషకులకు ద్వీపంలో ఎటువంటి ప్రజలు దొరకలేదు. మారిషస్ ద్వీపం ది డోడో (Raphus cucullatus) అనబడే పక్షులు మాత్రమే మాత్రమే నివసిచేవి . ద్వీపములోకి అడుగుపెట్టిన ఐరోపా అన్వేషకులకు ఈ పక్షి ఆహారముగా ఉపయోగాపడినది.

title: భారత దేశము

text:
భారత దేశం రెండు ప్రముఖ భాషా కుటుంబాలకు జన్మస్థానం. అవి, ఇండో-ఆర్యన్ మరియు ద్రావిడ భాషలు. భారత రాజ్యాంగం 22 భాషలను అధికారికంగా గుర్తించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికార కార్యక్రమాలలో హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలను ఉపయోగిస్తుంది. దేశంలోని నాలుగు ప్రాచీన భాషలు సంస్కృతం, తెలుగు,కన్నడం మరియు తమిళం. దేశంలో మొత్తం 1652 మాతృ భాషలు ఉన్నాయి.
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర వహించే రవాణా సౌకర్యాలలో భారత దేశం మంచి ప్రగతిని సాధించింది. మొత్తం 4 రకాల రవాణా సౌకర్యాలు భారత దేశంలో ఉన్నాయి.
దేశంలో రైలు మార్గాలు అతిముఖ్యమైన రవాణా సౌకర్యము. 1853 లో ముంబాయి నుండి థానే మధ్య ప్రారంభమైన రైలు మార్గము ప్రస్తుతం 62 వేల కిలోమీటర్లకు పైగా నిడివిని కల్గి ఉంది. భారతీయ రైల్వే 17 జోన్లుగా విభజితమై ఉంది.
ఢాకా-ఢిల్లీ-లాహోర్ రైలు. ఇస్లామాబాద్: భారత్, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్‌ల మధ్య తిరిగే రైలు త్వరలోనే పట్టాలెక్కనుంది. దక్షిణాసియా దేశాల మధ్య రైలు సర్వీసులు ప్రారంభించాలనే భారత ప్రతిపాదనకు పాకిస్థాన్ పచ్చజెండా వూపింది. మూడు దేశాలను కలుపుతూ రైళ్లను నడిపిస్తామని భారత రైల్వేశాఖ పంపిన ప్రతిపాదనకు పాక్ రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ సాంకేతిక అనుమతిని మంజూరు చేసింది.ఢాకా-ఢిల్లీ-లాహోర్‌ల మధ్య రైలు నడిపించటం లాభదాయకమేననీ, అవసరమైతే కరాచీ, ఇస్లామాబాద్ వరకూ పొడిగించుకోవచ్చని నిపుణులు సూచించినట్లు పాక్ రైల్వే అధికార వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ముందుగా కంటైనెర్ రైళ్లను నడిపించి, తర్వాతి దశలో ప్రయాణికుల బండ్లను నడిపించాలనే యోచనలో ఉన్నారు. ఇటీవల ఇస్లామాబాద్-టెహ్రాన్-ఇస్తాంబుల్ రైలు సర్వీసును ప్రారంభించాలని ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయటంతో భారత రైల్వేశాఖకు ఈ కొత్త ఆలోచన వచ్చింది. దక్షిణాసియా రైళ్ల వల్ల పాకిస్థాన్, ఇతర సార్క్ దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ప్రయోజనాలు నెరవేరతాయని మనదేశం ప్రతిపాదనల్లో వెల్లడించింది. దీనివల్ల నేపాల్, భూటాన్ వంటి దేశాలకూ రైలు సర్వీసులు నడిపించవచ్చని సూచించినట్లు తెలిసింది. దక్షిణాసియా రైలు సర్వీసులు వాణిజ్యపరంగా ప్రయోజనకరమేనని నిపుణులు సైతం కితాబునిస్తున్నారు. ఈ మార్గంలో రైళ్లను నడిపించటమూ తేలికేననీ పేర్కొంటున్నారు. భారత్, పాక్, బంగ్లాదేశ్‌లలో బ్రిటిష్ పాలకులు రైలు మార్గాలను నిర్మించినందువల్ల మూడు దేశాల్లోనూ బ్రాడ్‌గేజి రైలు పట్టాలు ఉండటం, నిర్వహణ శైలీ ఒకేమాదిరిగా ఉండటం కలిసివస్తుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.

title: పాస్‌పోర్ట్

text: ఆన్డియన్ కమ్యూనిటీ ఆఫ్ నేషన్స్ సభ్య దేశములు2001లో, ఒక ఉమ్మడి పాస్‌పోర్ట్ రూపును స్వీకరించటం ప్రారంభించాయి. ఉమ్మడి పాస్‌పోర్ట్ రూపు కొరకు వివరణములు 2002 లో జరిగిన ఆన్డియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫారిన్ మినిస్టర్స్ సమావేశంలో రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఈ సభ్య దేశములు జనవరి, 2005 నాటికి, ప్రాంతీయ వర్గం యొక్క అధికారిక నామమును స్పానిష్ ("Comunidad Andina" ) లో కలిగి ఉన్న కొత్త ఆన్డియన్ పాస్‌పోర్ట్ లను ప్రవేశ పెట్టటానికి కూడా అంగీకరించాయి. మునుపు జారీ చేయబడిన జాతీయ పాస్‌పోర్ట్ లు వాటి గడువు ముగిసేదాకా అమలులో ఉంటాయి. ఆన్డియన్ పాస్‌పోర్ట్ ప్రస్తుతం ఈక్వెడార్ మరియు పెరూలలో వాడుకలో ఉంది. బొలీవియా మరియు కొలంబియా 2006 ప్రారంభంలో ఆన్డియన్ పాస్‌పోర్ట్ లను జారీ చేయటం ప్రారంభించాయి. ఆన్డియన్ పాస్‌పోర్ట్ లు బోర్డియాక్స్ (ద్రాక్ష రసపు -ఎరుపు) లో ఉంటాయి, పదములు బగారు వర్ణంలో ఉంటాయి. జారీ చేసే దేశం యొక్క జాతీయ ముద్ర పైన ఆ సంస్థ పేరు స్పానిష్ లో ఉంటుంది, ఇది పెద్ద అక్షరములతో మధ్యలో ముద్రించబడి ఉంటుంది. సీలు (ముద్ర) క్రింద సభ్య దేశం యొక్క అధికారిక నామము ఉంటుంది. కవరు క్రింద "పాస్‌పోర్ట్" అనే అర్ధం వచ్చే "pasaporte" అనే స్పానిష్ పదంతో పాటు ఆంగ్ల పదం కూడా ఉంటుంది. వెనిజులా ఆన్డియన్ కమ్యూనిటీని వదిలిపెట్టింది, కావున ఆ దేశం ఇక మీదట ఆన్డియన్ పాస్‌పోర్ట్ ను జారీ చేయక పోవచ్చు.

title: సైప్రస్

text:
సైప్రస్‌లో గ్రీకు మరియు టర్కిష్ భాషలు రెండూ అధికార భాషలు ఉన్నాయి.
ఆర్మేనియన్ భాష మరియు సైప్రస్ మేరోనైట్ అరబిక్ భాషలు అల్పసంఖ్యాక భాషలుగా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ అధికార హోదా లేకుండా ఇంగ్లీష్ దేశంమంతటా వాడుకలో ఉంది. ఇంగ్లీష్ రహదారి గుర్తులు, ప్రభుత్వ హెచ్చరికలు మరియు ప్రకటనలలో కూడా కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
1960 వరకు బ్రిటిష్ కాలనీ పాలనలో ఇంగ్లీష్ అధికారభాషగా ఉంది. 1989 వరకు కోర్టులలో కూడా ఇంగ్లీష్ వాడుకలో ఉంది. పార్లమెంటులో 1961 వరకు వాడుకలో ఉంది.
సైప్రస్‌లో అల్పసంఖ్యాకులకు మరియు పురాతన సోవియట్ దేశాల ప్రజలకు మరియు పొనెటిక్ గ్రీకులకు రష్యన్ భాష వాడుక భాషగా ఉంది. రష్యన్, ఇంగ్లీష్ మరియు గ్రీకు భాషలు వాడుక భాషలుగా ఉన్నాయి. ఇవి లిమాసోల్ మరియు పాఫోస్ ప్రాంతాలలోని కొన్ని రెస్టారెంట్లు, షాపులలో వాడుకలో ఉన్నాయి. అదనంగా 12 % ప్రజలకు ఫ్రెంచ్ మరియు 5% మందికి జర్మన్ భాషలు వాడుక భాషలుగా ఉన్నాయి. గ్రీకు సైప్రియాట్ ప్రజలు దినసరి జీవితంలో సైప్రియాట్ గ్రీకు మరియు టర్కిష్ సైప్రియాట్ ప్రజలకు సైప్రియాట్ టర్కిష్ వాడుక భాషగా ఉంది. వ్యవహార భాషలు రెండు వాటి స్థానికత కంటే వ్యత్యాసంగా ఉంటాయి.

title: కెనడా

text:
కెనడాలో పలు భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. కెనడియన్ ఇంగ్లీష్ 60% ప్రజలతో అధికారహోదాను కలిగి ఉండగా కెనడియన్ 20% ప్రజలతో కెనడియన్ ఫ్రెంచ్ అధికార హోదా కలిగి ఉంది.
6.8 మిలియన్ల కెనడా ప్రజలు అనధికార మతాలను వారి మాతృభాషగా ఉన్నారు. వీటిలో చైనీస్ (ప్రధానంగా యూ చైనీస్) ప్రజల సంఖ్య 10,72,555, పంజాబీ ప్రజల సంఖ్య 4,30,705, స్పానిష్ ప్రజల సంఖ్య 4.10,670, జర్మన్ ప్రజల సంఖ్య 4,09,200, ఇటాలియన్ ప్రజల సంఖ్య 4,07,490 ఉంది.
అల్పసంఖ్యాక భాషాప్రజలకు అన్ని ప్రొవింస్ మరియు టెఋఋఇటరీలలో వారి స్వత పాఠశాలలో ప్రవేశించే అర్హతకలిగి ఉన్నారు.
1977 " చార్టర్ ఆఫ్ ఫ్రెంచ్ లాగ్వేజ్ " ఫ్రెంచ్ భాషను క్యూబెక్ అధికారభాషగా చేసింది.
ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే 85% ప్రజలు క్యూబెక్‌లో నివసిస్తున్నారు. న్యూ బర్న్‌స్విక్‌లో గుర్తించతగినంతమంది ఫ్రాంకోఫోన్ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.క్యూబెక్ వెలుపల అధికసంఖ్యలో ఉన్న ఫ్రెంచ్ భాష మాట్లాడే ప్రజలలో ఫ్రాంకో అల్బెర్టా మరియు ఫ్రాంకో మనిటోబా ప్రజలు ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నారు. కెనడాలో రెండు అధికార భాషలను కలిగిన ఒకేఒక ప్రొవింస్ అయిన న్యూ బర్న్‌విక్ ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే వారి శాతం 33% ఉంది. సదరన్ నోవా స్కూటియా, బ్రెటన్ ద్వీపం, ఎడ్వర్డ్ ద్వీవి సెంట్రల్ మరియు వెస్టర్న్ ప్రాంతాలలో అక్కడక్కడా ఫ్రెంచి మాట్లాడే ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. ఇతర ప్రొవింసెస్‌లో
అధికార భాషలు ప్రత్యేకంగా లేకున్నా ఆంగ్లభాషేకాక ఫ్రెంచ్ ఇంస్ట్రక్షన్ భాష, కోర్టువ్యవహారాలలో మరియు ఇతర ప్రభుత్వసేవలకు ఉపయోగించబడుతుంది.
మనిటోబా, ఒంటారియో మరియు క్యూబెక్ అంగ్లం మరియు ఫ్రెంచ్ భాషలకు అనుమతి లభిస్తుంది. అలాగే ప్రజలలో ప్రాంతీయభాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. చట్టాలు రెండుభాషలలో రూపుదిద్దుకుంటున్నాయి. ఒంటారియాలో ఫ్రెంచి చట్టపరమైన హోదాకలిగి ఉన్నప్పటికీ పూర్తిగా అధికారహోదా మాత్రం లేదు.
వీటిలో క్రీ భాష, ఇనుయిట్ భాష మరియు ఒజిబ్వే భాషలకు పెద్ద సంఖ్యలో వాడుకరులు ఉన్నారు. ఇవి దీర్ఘకాలం సజీవంగా ఉండగలవని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.
నునవూట్ టెర్రిటరీలో ఇనుక్తిటట్ భాషతో చేఎర్చి మూడు భాషలు అధికారభాషలుగా ఉన్నాయి.
కెనడా సఙాఅభాషలకు నిలయం. వీటిలో రెండు స్థానిక భాషలు ఉన్నాయి. అమెరికన్ సఙా భాష దేశం అంతటా వాడుకభాషగా ఉండడమేకాక ఎ.ఎస్.ఎల్. ప్రాథమిక మరియు మాధ్యమిక పాఠశాలలో బోధించబడుతున్నాయి.
క్యూబెక్ సఙా భాష క్యూబెక్‌లో మాత్రమే వాడుకలో ఉంది. న్యూబర్న్‌స్విక్, ఒంటారియో మరియు మనిటోబా ప్రాంతంలో ఈ భాష ఫ్రాంకోఫోన్ ప్రజలలో గుర్తించతగినంతగా వాడుకలో ఉన్నాయి. ఫ్రాంకోఫోన్ ప్రజలతో ఈ భాషకున్న చారిత్రక అనుబంధమే ఇందుకు ప్రధానకారణం.
ప్లెయింస్ సఙా భాష కాలనైజేషన్‌కు ముందు ఉత్తర అమెరికాలో వాడుకలో ఉండేది. పలు ఫస్ట్ నేషన్ ప్రజలకు ఇది వాడుక భాషగా ఉంది.

title: జపాన్ సముద్రం

text:
ఈ సముద్రానికి అంతర్జాతీయంగా “జపాన్ సముద్రం” (Sea of Japan) పేరు అధికారిక నామం వున్నప్పటికీ, ఆ గుర్తింపుతో నిమిత్తం లేకుండా ఈ సముద్రాన్ని దక్షిణ కొరియాలో “తూర్పు సముద్రం” (East Sea) గాను, ఉత్తర కొరియాలో “ కొరియా తూర్పు సముద్రం” (East Sea of Korea) గా పిలుస్తారు. అయితే ప్రపంచ హైడ్రో గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజేషన్ (World Hydrographic Organization) 1928 లో ఈ సముద్రానికి 'జపాన్ సముద్రం' అనే పేరుని ఖరారు చేసింది. ఈ సముద్రానికి “జపాన్ సముద్రం” అని పేరు పెట్టడం పై ఉభయ కొరియా దేశాలు వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. కొరియా దేశం జపానీస్ వలసరాజ్య పాలనలో మగ్గిన కాలంలో, జపాన్ ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా ఈ సముద్రానికి అంతర్జాతీయ సంస్థలు 'జపాన్ సముద్రం' అనే పేరును అధికారికంగా ఖాయం చేసాయి. అయితే స్వాతంత్ర్యానంతరం కొరియా దేశాలు ‘జపాన్ సముద్రం’ అనే పేరును ‘వలస పాలనా అవశేషం’గా భావించాయి. అంతర్జాతీయ నామకరణం విషయంలో జపాన్ దేశం “ జపాన్ సముద్రం” అనే పేరును బలపరిస్తే, ఉభయ కొరియా దేశాలు "తూర్పు సముద్రం" పేరును బలపరుస్తూ వచ్చాయి. ఈ సముద్రం యొక్క అంతర్జాతీయ అధికారిక పేరును 'తూర్పు సముద్రం' గా తిరిగి మార్చడంపై ఉభయ కొరియా దేశాలు ఎన్ని ప్రతిపాదనలు చేసినప్పటికీ, జపాన్ దేశం వాటిని తిరస్కరిస్తూ వస్తున్నది. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా, అధికార రీత్యా ప్రపంచ అట్లాస్ లలో జపాన్ సముద్రం అనే పేరు మాత్రమే ఎక్కువగా వాడుకలో ఉంది. ఇదేవిధంగా కొరియా జలసంధి సమీపంలో గల సముద్ర బేసిన్ కు 'సుషిమా బేసిన్' అనే పేరును 1978 లో జపాన్ అంతర్జాతీయ హైడ్రోగ్రాఫిక్ బ్యూరో వద్ద రిజిస్టర్ చేయించింది. దానికి ప్రతిచర్యగా దక్షిణ కొరియా 'అలాంగ్ బేసిన్' (Ulleung Basin) పేరును రిజిస్టర్ చేయడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నించడంతో కొద్దికాలం రెండు దేశాల మధ్య దౌత్య ప్రతిష్టంభన ఏర్పడింది.
జపాన్ సముద్రానికి ఉత్తర సరిహద్దుగా 51 45' N అక్షాంశ రేఖ, దక్షిణ సరిహద్దు రేఖగా క్యుషు దీవి-గోటో దీవులు-జేజు దీవి-దక్షిణ కొరియా ద్వీపకల్పం లను కలిపే రేఖ ఉన్నాయి.
జపాన్ సముద్రానికి జపాన్, ఉత్తర కొరియా, దక్షిణ కొరియా, రష్యాలు సరిహద్దు దేశాలుగా ఉన్నాయి. ఉత్తరాన్న తాతర్ (లేదా తార్ తార్) జలసంధి, తూర్పు వైపున సఖాలిన్ దీవి (రష్యా), జపాన్ కు చెందిన హోక్కయిడో, హోన్షు దీవులు, దక్షిణాన్న క్యుషు దీవి (జపాన్), పడమరలో దక్షిణ కొరియా, ఉత్తర కొరియా, రష్యా దేశాలు వ్యాపించి ఉన్నాయి.

title: చైనా

text: చైనాలో 292 సజీవభాషలు ఉన్నాయి.[376] సాధారణంగా చైనాలో సినో- టిబెటన్ కుటుంబానికి చెందిన సింధిక్ భాష అధికంగా వాడుకలో ఉంది. అందులోని మాండరిన్ భాషను 70% మంది ప్రజలకు వాడుకభాషగా ఉంది.[377] అదనంగా వూ చైనీస్ (షంగైనీతో చేర్చినది), యూఏ (కాంటనెసెతో చేర్చినది) మరియు తైషనెసె, మిన్ చైనీస్ (హొకియన్ మరియు తెయోచ్యు), క్సియాంగ్, గాన్ చైనీస్ మరియు హక్కా చైనీస్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. టిబెటో - బర్మన్, ప్రామాణిక టిబెట్, క్వియాంగ్, నక్సి మరియు మరియు ఈ భాషలు టిబెటన్ మైదానంలో వాడుకభాషలుగా ఉన్నాయి. ఆగ్నేయచైనాలో తాయ్- కడై కుటుంబానికి చెందిన ఝుయాంగ్, డాంగ్ మరియు సుయీ, హ్మాంగ్ మియన్ కుటుంబానికి చెందిన హ్మోంజిక్ (మియో),మియెనిక్ (యాఒ) మరియు ఆస్ట్రోయేసియాటిక్ కుటుంబానికి చెందిన వా భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఈశాన్యచైనాలో మంగోలియన్ మరియు ఉయుఘూర్, కళక్, క్యర్గిజ్, సాలర్ మరియు సెటర్న్ యుగూర్ మొదలైన పలు టర్కిక్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఉత్తర కొరియన్ సరిహద్దులో కొరియన్ భాష వాడుకలో ఉంది. ప్రధాన చైనాలో సరికో, ఇండో యురేపియన్ కుటుంబానికి చెందిన తక్సిక్, తైవానీ భాషలు, ఆస్ట్రోనేషియన్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.[378] చైనా ప్రామాణిక భాష మాండరిన్ బీజింగ్ యాసతో బీజింగ్‌లో వాడుకలో ఉంది.[379]


query: సాల్వడార్ డాలీ తండ్రి ఎవరు?

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: సాల్వడార్ డొమింగో ఫెలిపే జసింతో డాలీ ఐ డొమినెక్, 1904 మే 11 న ఉదయం 8:45 గంటలకు[5]స్పెయిన్, కెటలోనియాలో ఫ్రెంచ్ సరిహద్దు ప్రదేశమైన ఏమ్పోర్డాప్రాంతంలో ఫిగ్యురెస్ పట్టణంలో జన్మించాడు.[6] సాల్వడార్ అనే పేరునే కలిగిన డాలీ అన్న (జననం 1901 అక్టోబరు 12), తొమ్మిది నెలల ముందు అతిసారవ్యాధితో 1903 ఆగస్టు 1 న మరణించారు. ఆయన తండ్రి, సాల్వడార్ డాలీ ఐ క్యుసీ, ఒక మధ్య-తరగతి న్యాయవాది మరియు నోటరీ[7] ఈయన కచ్చితమైన క్రమశిక్షణావిధానం భార్య ఫెలిపా డొమినిక్ ఫెర్రీస్ చే నియంత్రించబడింది. ఈమె తన కుమారుని కళాత్మక ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహించారు.[8] ఐదు సంవత్సరాల వయసులో, తల్లితండ్రులు డాలీని అతని అన్న సమాధివద్దకు తీసుకువెళ్లి అతడిని అతని అన్నయొక్క పునర్జన్మగా పేర్కొన్నారు,[9] ఈ భావనను అతను నమ్మాడు.[10] తన అన్న గురించి డాలీ ఈ విధంగా చెప్పాడు, "…[మేము] రెండు నీటి బిందువులవలె ఒకరితో ఒకరిని పోలి ఉన్నాము, కానీ మా ప్రతిబింబాలు వేరు." [11] "అతను బహుశా నామొదటి రూపం. కానీ సంపూర్ణత్వంలో అతిగా భావించారు." [11]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ తన వృత్తి జీవితంలో 1,500పైగా వర్ణచిత్రాలను చిత్రించాడు[75] అదనంగా గ్రంథాలకు బొమ్మలు, రాతిముద్రణలు, రంగస్థల రూపకల్పనలు మరియు వస్త్రాలంకరణ, గొప్పసంఖ్యలో చిత్రాలు, డజన్లకొద్దీ శిల్పాలు, డిస్నీ కొరకు ఒక సజీవ వ్యంగ్యచిత్రంతో కలిపి అనేక ఇతరకార్యక్రమాలను చేపట్టారు. ఆయన 1965లో డాలీ ఇన్ న్యూ యార్క్ అనే చిత్రనిర్మాణానికి దర్శకుడు జాక్ బాండ్ కి సహకారం అందించారు. కొన్ని ప్రత్యేకసంవత్సరాలలో డాలీ యొక్క ముఖ్యమైన మరియు ప్రాతినిధ్య క్రియల కాలక్రమణిక, దానితోపాటు కొన్ని గమనికలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.[2]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: అవమానంతో, డాన్ సాల్వడార్ తన కుమారుడు ఆవ్యాఖ్యలను బహిరంగంగా ఉపసంహరించుకోవాలని కోరారు. బహుశా అధివాస్తవిక సమూహం నుండి బహిష్క్రతుడవుతాననే భయంతో డాలీ దీనిని తిరస్కరించారు, ఫలితంగా తన తండ్రి గృహం నుండి 1929 డిసెంబరు 28న బలవంతంగా గెంటివేయబడ్డారు. ఆయన తండ్రి తన వారసత్వంనుండి తొలగిస్తానని, తిరిగి ఎప్పుడూ కాడక్వేస్ లో కాలుమోపనని చెప్పారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా డాలీ తన స్వంత వీర్యం కలిగిన కండోమ్ ను తండ్రికిపంపి ఈవిధంగా అన్నట్లు చెప్పబడింది "దీనిని తీసుకో". నేను నీకు ఏవిధంగాను ఋణపడి లేను!" తరువాత వేసవిలో, డాలీ మరియు గాలా సమీపంలోని పోర్ట్ ల్లిగాట్ తీరంలో ఒక మత్స్యకారుని చిన్నఇంటిని అద్దెకు తీసుకున్నారు. ఆయన ఆ ప్రదేశాన్ని కొని, కొన్ని సంవత్సరాలలో దానిని విస్తరించి, క్రమంగా తనకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన భవంతిని సముద్రతీరాన నిర్మించారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ యొక్క అతిపెద్ద సేకరణ డాలీ థియేటర్ అండ్ మ్యూజియం ఫిగ్యురేస్, కాటలోనియ, స్పెయిన్, తరువాత సాల్వడార్ డాలీ మ్యూజియం సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్, ఫ్లోరిడా, ఎ.రేనాల్డ్స్ మోర్స్& ఎలెనార్ R. మోర్స్ ల సేకరణలను కలిగిఉంది. దీనిలో 1,500 కి పైగా డాలీ చిత్రాలు ఉన్నాయి. ఇతర ప్రత్యేక గుర్తించదగిన సేకరణలలో మాడ్రిడ్ లోని రెయినా సోఫియా మ్యూజియం మరియు సాల్వడార్ డాలీ గాలరీ పసిఫిక్ పాలిసాడెస్, కాలిఫోర్నియా ఉన్నాయి. మోంట్ మార్ట్రే, పారిస్, ఫ్రాన్స్ లోని ఎస్పేస్ డాలీ, దానితోపాటు లండన్, ఇంగ్లాండ్ లోని డాలీ యూనివర్స్ పెద్దసంఖ్యలో డాలీయొక్క చిత్రాలను మరియు విగ్రహాలను కలిగిఉన్నాయి.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: మన్ రే మరియు బ్రస్సాయితో డాలీ ప్రకృతి చిత్రీకరణ జరిపాడు; ఇతరులతో ఆయన, విస్తృత గూఢవిషయాలను పరిశోధించాడు, (హల్స్మాన్ తో కలిపి) ఆయన చిత్రం లెడా అటామికా తో ప్రేరణపొందిన డాలీ అటామికా శ్రేణి(1948)——దీనిలో ఒకచిత్రం "ఒక చిత్రకారుని యొక్క ఏటవాలు బల్ల, మూడు పిల్లులు, ఒక బాల్చీ నీళ్ళు, మరియు గాలిలో తేలే డాలీని వివరిస్తుంది."[64]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ థియేటర్ అండ్ మ్యూజియం-అతని జన్మస్థలమైన ఫిగ్యురెస్ లో డాలీ యూనివర్స్-లండన్, ఇంగ్లాండ్ సాల్వడార్ డాలీ మ్యూజియం - సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్, ఫ్లోరిడా, USAలో ఎస్పేస్ డాలీ-పారిస్, ఫ్రాన్స్ లో

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఒక ఇటాలియన్ సన్యాసి, గాబ్రియేల్ మరియా బెరార్డి, 1947లో డాలీ ఫ్రాన్స్ లో ఉన్నపుడు అతనిపై భూతవైద్యం జరిపినట్లు ఆరోపించబడ్డారు.[34] 2005లో, ఈ సన్యాసియొక్క భవంతిలో శిలువపై ఉన్న క్రీస్తు విగ్రహం కనుగొనబడింది. డాలీ ఈశిల్పాన్ని తన భూతవైద్యునికి కృతజ్ఞతతో ఇచ్చారని చెప్పబడింది,[34] మరియు ఈ శిల్ప నిర్మాణశైలి డాలీదేనని నమ్మడానికి తగినన్ని ఆధారాలు ఉన్నాయని ఇద్దరు స్పానిష్ నిపుణులు నిర్ధారించారు.[34]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఈదశలో, లండన్ లో గొప్ప ధనవంతుడైన ఎడ్వర్డ్ జేమ్స్ డాలీ యొక్క ముఖ్య పోషకుడు. ఆయన డాలీ చిత్రాలను కొనుగోలుచేసి కళాప్రపంచంలో అభివృద్ధిచెందటానికి సహాయపడి రెండు సంవత్సరాలపాటు ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించాడు. వారు మంచి స్నేహితులయ్యారు, డాలీ తన స్వాన్స్ రిఫ్లెక్టింగ్ ఎలిఫెంట్స్ వర్ణచిత్రంలో జేమ్స్ ను చిత్రీకరించాడు. అధివాస్తవిక ఉద్యమానికి రెండు శాశ్వత చిహ్నాలైన: లోబ్స్టర్ టెలిఫోన్ మరియు మే వెస్ట్ లిప్స్ సోఫాకు వారు సహకారమందించారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: 1940లో, ఐరోపాలో రెండవ ప్రపంచయుద్ధం మొదలవడంతో, డాలీ మరియు గాలా యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు మారి, అక్కడే ఎనిమిది సంవత్సరాలపాటు నివసించారు. ఈ మార్పుతరువాత, డాలీ కాథలిసిజాన్ని అవలంబించడాన్ని తిరిగిప్రారంభించారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఏడవ శతాబ్దపు చిత్రకళా ప్రవీణుడైన డిగో వేలజ్క్వేజ్ చే ప్రభావితమై, డాలీ ఆడంబరమైన మీసాలను పెంచుకున్నాడు. ఆయన తదనంతర జీవితంలో ఈమీసాలు అతనికి గుర్తింపు చిహ్నాలుగా మారాయి.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: కవి గార్సియా లోర్కా ప్రోత్సాహంతో డాలీ సాహిత్య వృత్తికి "సంపూర్ణ నవల" ద్వారా ప్రయత్నం చేసారు. తన ఏకైక సాహిత్య రచనలో, డాలీ 1930ల నాటి దిగజారుడుతనాన్ని సూచించే విలాసవంతమైన మరియు ఆడంబర జీవనశైలితో వింత పోకడలు కలిగి మిరుమిట్లు గొలిపే కులీనుల సమూహం యొక్క రహస్య తంత్రాలు మరియు ప్రేమ వ్యవహారాల గురించి, స్పష్టమైన కళ్ళకు కట్టే పదాలలో వివరిస్తారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ది గాలా-సాల్వడార్ డాలీ ఫౌండేషన్ ప్రస్తుతం అధికారికంగా అతని ఆస్తి వ్యవహారాలను పర్యవేక్షిస్తోంది.[50] గాలా-సాల్వడార్ డాలీ ఫౌండేషన్ యొక్క U.S. కాపీరైట్ ప్రతినిధిగా ఆర్టిస్ట్స్ రైట్స్ సొసైటీ ఉంది.[51] వారి రక్షణలోఉన్న ప్రత్యేక కళారూపాల భాగాలను అనుమతి లేకుండా వాడుకున్నారని ఆరోపిస్తూ, 2002లో, ఈసొసైటీ గూగుల్ను డాలీ యొక్క జ్ఞాపకచిహ్నంగా తాముఉంచుకున్న గుర్తును తొలగించవలసినదిగా కోరినపుడు వార్తలలోకి ఎక్కింది. గూగుల్ ఈ విన్నపానికి అంగీకరించింది, కానీ కాపీరైట్ ఉల్లంఘనను తిరస్కరించింది.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: నిర్మాణకళకు చెందిన విజయాలలో కడక్వేస్ సమీపంలోని పోర్ట్ ల్లిగాట్ నివాసంతో పాటు 1939 వరల్డ్స్ ఫెయిర్లో అనేక అసాధారణ శిల్పాలు మరియు విగ్రహాలను కలిగిన అధివాస్తవిక ప్రాంగణం డ్రీమ్ అఫ్ వీనస్ ఉన్నాయి. ఆయన సాహిత్య కృత్యాలలో ది సీక్రెట్ లైఫ్ అఫ్ సాల్వడార్ డాలీ (1942), డైరీ అఫ్ ఎ జీనియస్ (1952–63), మరియు ఓయి: ది పారనాయిడ్-క్రిటికల్ రివల్యూషన్ (1927–33) ఉన్నాయి. ఈకళాకారుడు రేఖాచిత్రాలతో విస్తృతంగా పనిచేసి, అనేక లోహముద్రలు మరియు రాతిచిత్రాలను నిర్మించాడు. అతనికి వయసు పెరుగుతున్నకొద్దీ ప్రారంభముద్రణల నాణ్యత అతని ముఖ్య వర్ణచిత్రాల నాణ్యతకు సరితూగేటట్లుగా ఉన్నప్పటికీ, వర్ణచిత్రాలపై హక్కులను అమ్ముకున్నాడు, కానీ ముద్రణల ఉత్పత్తిలోమాత్రం కల్పించుకోలేదు. దీనితోపాటు, ఎనభైలు మరియు తొంభైలలో పెద్దసంఖ్యలో నకిలీలు తయారుకాబడి, డాలీ ముద్రణ విపణిని అయోమయపరచాయి.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: —ముఖాముఖి మరియు బాంక్ ప్రకటన. —ముఖాముఖిలు మరియు ఫ్రెంచ్ టెలివిజన్ లో డాలీ యొక్క ఫుటేజ్ సేకరణ

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: 1980లో, డాలీ ఆరోగ్యం ఆకస్మికంగా క్షీణించింది. అతని ప్రియమైన-వృద్ధ పత్ని, గాలా, అతనికి సూచించబడని ప్రమాదకరమైన ఔషధ మిశ్రమాన్ని ఇవ్వగా అది, అతని నాడీవ్యవస్థను దెబ్బతీసి, చివరికి అతని కళాసామర్ధ్యం అంతమవడానికి కారణమైంది. 76 సంవత్సరాల వయసుగల డాలీ శిథిలమయ్యాడు, మరియు పార్కిన్సన్ -వంటి లక్షణాలతో అతని కుడిచేయి తీవ్రంగావణికిపోయింది.[45]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: సాల్వడార్ డొమింగో ఫెలిపే జసింతో డాలీ ఐ డొమెనిక్, ప్యుబల్ యొక్క 1వ మార్క్విస్ (1904 మే 11 – 1989 జనవరి 23), ఫిగ్యురెస్లో జన్మించిన ఒక ప్రఖ్యాత స్పానిష్ కాటలాన్ అధివాస్తవిక చిత్రకారుడు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఏదేమైనా, క్యూబిజంతో ప్రయోగాత్మకంగా వేసిన వర్ణచిత్రాలు, తన తోటి విద్యార్థులు తనపై దృష్టి కేంద్రీకరించేలా చేసాయి. ఈ ప్రారంభ చిత్రాల సమయంలో, డాలీ బహుశా క్యూబిస్ట్ ఉద్యమాన్ని సంపూర్ణంగా అర్ధం చేసుకొని ఉండకపోవచ్చు. ఆసమయంలో మాడ్రిడ్ లో క్యూబిస్ట్ కళాకారులు ఎవరూ లేకపోవడం వలన, క్యూబిస్ట్ కళగురించి ఆయనకు తెలిసిన సమాచారం పత్రికల వ్యాసాలు మరియు ఆయనకు పిచోట్ ఇచ్చిన ఒక కేటలాగు మాత్రమే. 1924లో, ఇంకా అంతగా ప్రసిద్ధి చెందని సాల్వడార్ డాలీ మొదటిసారి ఒక పుస్తకానికి చిత్రాలను అందించారు. ఇది అతని పాఠశాల సహచరుడు, స్నేహితుడు మరియు కవి అయిన చార్లెస్ ఫగెస్ డే క్లిమెంట్ చే ప్రచురించబడిన కాటలాన్ పద్యం "లెస్ బ్రుక్సేస్ డేల్లెర్స్" ("ది విచెస్ ఆఫ్ ల్లెర్స్"). జీవితమంతా తన పనిపై ప్రభావంచూపిన దాదాతో కూడా ప్రయోగాలుచేశాడు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఎట్ లైక్ టెలివిజన్ . ULAN ఫుల్ రికార్డ్ డిస్ప్లే ఫర్ సాల్వడార్ డాలీ. గెట్టి వొకాబులరీ ప్రోగ్రాం, గెట్టి రిసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ లాస్ ఏంజిల్స్, కాలిఫోర్నియా

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ ఒక బహుముఖ కళాకారుడు. అధిక ప్రసిద్ధిచెందిన ఆయన కళాక్రియలలో శిల్పాలు మరియు ఇతర వస్తువులు ఉన్నాయి, ఇతర రంగాలతోపాటు నాటకరంగం, ఫాషన్, మరియ ఛాయాచిత్రణ రంగాలలో ఆయన గుర్తించబడ్డాడు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఆయనకు వయసు పెరుగుతున్నకొద్దీ ఆయన రాజకీయ నమ్మకాలు మార్పుచెందాయి, ప్రత్యేకించి డాలీని ఆయన రాజకీయాలపై ప్రశ్నించినట్లు పేర్కొనబడిన ట్రోట్ స్కీయిస్ట్ ఆండ్రే బ్రెటన్ నాయకత్వంలో అధివాస్తవికత మార్పులకులోనయినపుడు ఇదిజరిగింది. 1970ల నాటి తన గ్రంథం డాలీ బై డాలీ లో, డాలి తనను తాను అరాచక మరియు ఏకస్వామ్యవాదిగా ప్రకటించుకున్నారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: Espace Dalí— ఫ్రాన్సులో ఏకైక శాశ్వత ప్రదర్శన (మ్యూజియం & డాలీ ఫైన్ ఆర్ట్ గాలరీస్) బ్రుజెస్ లోని మర్క్విస్ డె ప్యుబోల్

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: తన ఎల్లపుడూ-ఉండే పొడవైన పైవస్త్రం, ఊతకర్ర, గర్వపూరిత భావవ్యక్తీకరణ, మరియు పైకి మెలిత్రిప్పిన మైనపుపూత మీసములతో వర్ణరంజిత మరియు గంభీర ఉనికినికలిగిన డాలీ, "ప్రతి ఉదయం మేల్కొన్న తర్వాత, ఒక మధురమైన ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాను: అది, నేను సాల్వడార్ డాలీని కావటమే" అని చెప్పినట్లు ప్రసిద్ధిలోఉంది.[73] వృత్తివినోదకారిణి అయిన చెర్ మరియు ఆమెభర్త సోనీ బోనో, యవ్వనంలో ఉన్నపుడు, న్యూ యార్క్ ప్లాజా హోటల్ లోని తన ఖరీదైన నివాసంలో డాలీచే ఇవ్వబడిన విందుకు హాజరైనపుడు, చెర్ ఒక వాలుకుర్చీలోని అసహజ ఆకృతిలోనున్న లైంగిక కంపనపరికరంపై కూర్చోవడంతో ఆమె నివ్వెరపోయారు. అభిమానులకొరకు ఆటోగ్రాఫ్ లపై సంతకం చేసేటపుడు, డాలీ వారి కలములను ఉంచేసుకునేవాడు. మైక్ వాలెస్తో 60 మినిట్స్ టెలివిజన్ ప్రదర్శనయొక్క ముఖాముఖిలో, డాలీ తననుతాను ప్రథమ పురుషలో సంబోధించుకుంటూ, నివ్వెరపోయిన వాలెస్ తో, ఒక వాస్తవ విషయంగా "డాలీ అమరుడు మరియు మృతిచెందడు" అని చెప్పాడు. మరియొక టెలివిజన్ ప్రదర్శన టునైట్ షోలో కనిపిస్తూ, డాలీ తనతో తెచ్చుకున్న ఒక తోలు ఖడ్గమృగముపై తప్ప మరే ఇతర ఆసనంపై కూర్చోవటానికి నిరాకరించాడు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ యొక్క స్వీయచరిత్రపై 1944లో చేసిన ఒక ప్రసిద్ధ సమీక్షలో, జార్జ్ ఆర్వెల్ వ్రాస్తూ, "డాలీ ఏకకాలంలో ఒక మంచి చిత్రకారుడు మరియు ఒక జుగుప్స కలిగించే మనిషని గుర్తు ఉంచుకోగలగాలి."[74]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: క్లిఫ్ఫోర్డ్ తరలౌ సహకారంతో రచించిన కార్లోస్ లోజానో యొక్క జీవితచరిత్ర సెక్స్, సుర్రియలిజం, డాలీ, అండ్ మీ లో, డాలీ ఎప్పుడూ అధివాస్తవికవాది కాకుండాలేడని లోజానో స్పష్టం చేసారు. డాలీ తన గురించి చెప్పుకున్నట్లుగా: "నాకూ అధివాస్తవికవాదులకూ ఉన్న ఏకైకభేదం నేను అధివాస్తవికవాదిని కావడం."[31]

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: డాలీ చిత్ర లేఖన పాఠశాలకు హాజరయ్యాడు. 1916 వేసవి సెలవులలో పారిస్‌కు తరచుగా ప్రయాణం చేసే స్థానిక కళాకారుడైన రోమన్ పిచోట్ కుటుంబంతో కాడక్వేస్లో ఆధునిక చిత్రకళను కూడా తెలుసుకున్నాడు.[7] తరువాత సంవత్సరంలో, డాలీ యొక్క తండ్రి అతని బొగ్గుతో గీసిన చిత్రాలతో వారి కుటుంబగృహంలో ఒక ప్రదర్శన నిర్వహించాడు. అతని మొట్టమొదటి బహిరంగ ప్రదర్శన ఫిగ్యురెస్ లోని మునిసిపల్ ధియేటర్ లో 1919లో జరిగింది.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: 1939లో, బ్రెటన్ అవమానకరమైన మారుపేరు "అవిదా డాలర్స్" అనే విపర్యయసిద్ధంను, సాల్వడార్ డాలీ కొరకు ఉపయోగించారు, మరియు ఇది "డాలర్లపై ఆసక్తి" అని అనువదించదగిన ఫ్రెంచ్ పదమైన ఆవిడే ఎ డాలర్స్ యొక్క శబ్దవ్యుత్పత్తి.[31] ఇది డాలీ చిత్రాల వ్యాపారీకరణ పెరగడాన్ని అపహాస్యం చేసింది మరియు డాలీ కీర్తి మరియు అదృష్టాలద్వారా స్వీయ-ఉన్నతిని కోరుతున్నారనే భావనను కలిగించింది. ఆ తరువాతనుండి, కొంతమంది అధివాస్తవికులు డాలీ చనిపోయినట్లుగా భూతకాలంలో మాట్లాడారు. అధివాస్తవిక ఉద్యమం మరియు దాని అనేకమంది సభ్యులు(టెడ్ జోన్స్ వంటివారు)డాలీకి వ్యతిరేకంగా తీవ్రమైన వాదనలను ఆయన చనిపోయేవరకు మరియు ఆతరువాతకూడా కొనసాగించారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: 1926లో డాలీ తన చివరి పరీక్షల ముందు, అధ్యాపకబృందంలో తనను పరీక్షించగల సామర్ధ్యంకలవారు ఎవరూలేరని ప్రకటించటంతో అకాడమియా నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు.[17] చిత్రకళా నైపుణ్యాలలో అతని చాతుర్యానికి సాక్షిగా 1926లో అతనిచే చిత్రించబడిన లోపరహిత వాస్తవిక చిత్రం బాస్కెట్ ఆఫ్ బ్రెడ్ నిలుస్తుంది.[18] అదే సంవత్సరం, పారిస్ ను మొదటిసారిగా దర్శించి, యువకుడైన డాలీ ఎంతో గౌరవించే పబ్లో పికాసోను కలిశాడు. పికాసో అప్పటికే జొయన్ మిరో ద్వారా డాలీ గురించి అనుకూల సమాచారాన్ని విని ఉన్నాడు. తరువాతి కొన్నిసంవత్సరాలలో తన స్వంతశైలిని అభివృద్ధిపరచుకొని, పికాసో మరియు మీరోల తీవ్రప్రభావంతో డాలీ అనేకచిత్రాలు గీశాడు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: 1929నుండి కలిసి నివసించిన డాలీ మరియు గాలా 1934లో ఒక పౌర వేడుకలో వివాహం చేసుకున్నారు. వారు తిరిగి కాథలిక్ పద్ధతిలో 1958లో వివాహం చేసుకున్నారు.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: ఇంతలో, తన తండ్రితో డాలీ యొక్క సంబంధం భగ్నం కాబోయింది. డాన్ సాల్వడార్ డాలీ వై క్యూసి, గాలాతో తనకుమారుని సంబంధాన్ని గట్టిగా తిరస్కరించారు, మరియు అధివాస్తవికులతో అతనిసంబంధం అతని నైతికవిలువలపై చెడుప్రభావంగా గుర్తించారు. డాన్ సాల్వడార్, బార్సిలోనా యొక్క ఒక వార్తాపత్రికలో పారిస్ లో తనకుమారుని ఇటీవలి ప్రదర్శనలో "కొన్నిసార్లు, నేను సరదాకొరకు నాతల్లియొక్క చిత్రంపై ఉమ్మేస్తాను" అనే రెచ్చగొట్టే వ్రాతతో ఉన్న "క్రీస్తు యొక్క పవిత్ర హృదయం" చిత్రంగురించి చదివినపుడు చివరి అడ్డుపుల్ల పడింది.

title: సాల్వడార్ డాలీ

text: చెక్క మరియు సాటిన్ వస్త్రంతో చేసిన మే వెస్ట్ లిప్స్ సోఫా, డాలీ అభిమాననటి అయిన మే వెస్ట్ పెదవుల ఆకారంలో చేయబడింది.[22] దీనికి ముందు డాలీ యొక్క 1935 వర్ణచిత్రం ది ఫేస్ అఫ్ మే వెస్ట్</i>కు కూడా వెస్ట్ కర్తగా ఉన్నారు. మే వెస్ట్ లిప్స్ సోఫా ప్రస్తుతం ఇంగ్లాండ్ లోని బ్రిఘ్టన్ అండ్ హొవ్ మ్యూజియంలో ఉంది.


query: వరంగల్ జిల్లాలోని వేయి స్తంభాల గుడిని ఎవరు నిర్మించారు?

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: వేయి స్తంబాల గుడి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని చారిత్రాత్మక దేవాలయం.ఇది 11వ శతాబ్దంలో కాకతీయ వంశానికి చెందిన రుద్రదేవునిచే చాళుక్యుల శైలిలో నిర్మించబడి కాకతీయ సామ్రాజ్య కళాపిపాసకు, విశ్వబ్రాహ్మణ శిల్పుల పనితనానికి మచ్చుతునకగా భావితరాలకు వారసత్వంగా మిగిలింది.[1]

title: విశ్వబ్రాహ్మణ

text: 4. శిల్పి :- శిల్పకారుడు (శిల్పి) అంటే రాళ్ళను విగ్రహాలుగా చేసేవాడు అని కాదు. ఏదైనా తయారు చేసే వాడు (క్రియేటర్) అని అర్థం. దురదృష్టవశాత్తూ, శిల్పి అంటే శిల్పాలు చెక్కే వాడు అని అర్థం మారిపోయింది. శిల్పి గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. ఈ నాడు మన భారత దేశంలో మనం చూస్తున్న విగ్రహాలు, అద్భుతమైన దేవాలయాలు, మహా మహా నిర్మాణాలు, వంతెనలు, శిలా శాసనాలు, అజంతా ఎల్లోరా గుహలు, కోటలు, మహల్ లు, చెరువులు, ఏకశిలా రథాలు... ఎన్ని చేశారో మహానుభావులు. వీరినే 'స్థపతులు' అని అంటారు. జంతర్ మంతర్, నలందా విశ్వ విద్యాలయం, తాజ్ మహల్, బేలూర్, హాలిబేడు, బాదామి గుహలు, హంపి, అజంత, ఎల్లోరా గుహలు, వేయి స్తంభాల గుడి, రామప్ప గుడి, త్రివేండ్రం లోని అనంత పద్మనాభ స్వామి, మహా బలిపురం, తిరుపతి, శబరిమల, ఎర్రకోట, గోమఠేశ్వర, మధుర మీనాక్షి, హైదరాబాద్ లోని బుద్ధ విగ్రహంమొదలగునవి... శిలా నిర్ణయం దగ్గర నుండి విగ్రహాలు చెయ్యడం దగ్గర నుండి, స్థల పరీక్ష దగ్గర నుండి, వాస్తు పూజ దగ్గర నుండి, భవన లేదా దేవాలయ ప్లాన్ దగ్గర నుండి... గృహ ప్రవేశం లేదా దేవాలయ విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపనాధికార పర్యంతం...వీరు చెయ్యలేని, వీరి చెయ్యి లేని పని లేదు. వీరు ప్రపంచ దేశాలలో భరత ఖండాన్ని సగర్వంగా తల ఎత్తుకునేలా చేసిన పుణ్య మూర్తులు. భారత దేశానికి పర్యాటకం మీద ఆదాయం రావడానికి మూలకారణం వీరి చలవే. వీరి కట్టాడాలలోని నైపుణ్యాన్ని, రహస్యాలను ఈనాటికీ మేటి విదేశీ సైంటిస్ట్ లు సైతం అందుకోలేక పోతున్నారు. ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి అసలైన ఇంజనీర్లు.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: మాఘ, శ్రావణ మరియు కార్తీక మాసాలలో ఆలయ సందర్శన విశేష ఫలాన్నిస్తుందని నమ్మకం. మహా శివరాత్రి, కార్తీక పౌర్ణమి, గణేశ నవరాత్రుల్లో భక్తుల రద్దీ అధికంగా ఉంటుంది. మహా శివరాత్రి, కార్తీక పౌర్ణమి పర్వదినాలలో ఇసుక వెస్తే రాలనంతగా భక్త జన సందోహం రుద్రేశ్వరున్ని దర్షిస్తారు. మహన్యాస పుర్వక రుద్రాభిషేకాలు, బిల్వార్చనలు, శతసహస్ర దీపాలంకరణలు, నిత్యపూజలు, అన్నరాశితో జరిగే ప్రత్యేక అలంకరణలతో అలరారే రుద్రేశ్వర స్వామిని భక్తి శ్రద్ధలతో దర్శించడం దివ్యానుభూతిని మిగిలిస్తుందనడం నిస్సంశయం.

title: మేడారం (ధర్మారం)

text:
కాకతీయుల కళావైభవం గ్రామంలోని చెరువు కట్టపై తూర్పు చివరిభాగంలో నాటి త్రికూటాలయం కాకతీయుల కళావైభవానికి తార్కాణం. పర్యవేక్షణ కరువై తూర్పు.. దక్షిణ గర్భగృహాలు.. ఉత్తరాన ఉన్న ప్రవేశ మండపం, కూలిపోయిన పడమటి గర్భగృహం.. ప్రధాన మండపం నేటికీ చరిత్రకు ఆనవాళ్లుగా నిలిచి ప్రధాన ఆకర్షణగా కనిపిస్తున్నాయి. 16 స్తంభాలతో కూడిన విశాల మండపం చుట్టూ పిట్టగోడ ఇక్కడ ప్రత్యేకం. ఈ త్రికూటాలయం కళారీతిలో వేయి స్తంభాల గుడిని తలపింపజేస్తున్నది.
కాకతీయుల పరిపాలనా చిహ్నంగా శతాబ్దాల క్రితం చెక్కించిన భారీ రాతి నంది విగ్రహం గ్రామంలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తున్నది. దీని ముందు కాకతీయుల కాలం నాటి శిథిల ఆలయాన్నీ చూడవచ్చు. ఇక్కడే ఉన్న శిలాస్తంభం, నాగినిప్రతిమ, గణపతి, సప్తమాతృకలు విశేషంగా ఆకట్టుకుంటాయి. ఇక నందివిగ్రహమైతే అచ్చంగా హన్మకొండ వేయిస్తంభాల గుడి ముందరి నంది విగ్రహాన్ని పోలి ఉంటుంది. పరిమాణంలోనూ దాదాపు సమానంగా ఉంటుంది. హన్మకొండంలోని విగ్రహం 8 అడుగుల పొడవు, 5 అడుగుల ఎత్తు ఉండగా.. నంది మేడారంలోని విగ్రహం ఏడున్నర అడుగుల పొడవు, 5.8 అడుగుల ఎత్తు ఉందని పరిశీలకులు అంటారు.
చెరువు కట్ట అంచున అమరేశ్వర స్వామి ఆలయం వద్ద పురాతన నాగకన్య విగ్రహం ఉంది. ఈ నాగదేవత కన్య రూపంలో దర్శనమివ్వడం విశేషం. శిల్పం పైభాగంలో స్త్రీ రూపంలో.. నాభి నుంచి దిగువకు సర్ప రూపంలో ఉండి తలపై అనేక పడగలు కనిపిస్తాయి. సంతానం లేనివారు ఇక్కడ పూజలు చేస్తే పిల్లలు పుడతారని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. చెరువు కట్టపై అమరేశ్వర స్వామి ఆలయం.. నందిమేడారంతో పాటు వివిధ గ్రామాల భక్తులతో పూజకు నోచుకుంటున్నది.
త్రికూటాలయం వెనుక భాగాన బురుజు నేటికీ చెక్కుచెదరకుండా నిలిచి ఉంది. ప్రత్యేక మెట్ల మీదుగా పైకెక్కి చూస్తే చుట్టూ పది గ్రామాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని మైళ్ల దూరం వరకూ రహదారిపై వచ్చే వాహనాలు కనిపిస్తాయి. మేడరాజుల కాలంలో శత్రువుల రాకను పసిగట్టేందుకు ఈ బురుజును నిర్మించినట్లు చరిత్రకారులు చెప్పారు. ఇలా నంది మేడారం చారిత్రికంగానేగాక.. పాడిపంటలతో తులతూగుతూ తనకంటూ ప్రత్యేకస్థానం సంపాదించింది.నంది మేడారంలోని నంది విగ్రహం ఏడున్నర అడుగుల పొడవు, 5.8 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది.ఈ నందివిగ్రహం అచ్చంగా హన్మకొండ వేయిస్తంభాల గుడి ముందరి నంది విగ్రహాన్ని పోలి ఉంటుంది.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ఉత్తర ప్రాకార ద్వారం గుండా ఆలయ ప్రాంగణంలోనికి ప్రవేశించగానే నిలువెత్తు పానవట్టం లేని లింగాలపై కరవీర వృక్షం పుష్పార్చన చేస్తున్నట్టుగా గాలికి రాలే పూవులు సువాసనలు వెదజల్లుతూ లింగాలపై పడే దృశ్యం చూసిన పిమ్మట ఈశాన్య దిశలో అలనాటి కోనేటిని దర్శించవచ్చు. ప్రధానాలయం నక్షత్రాకార మంటపంపై రుద్రేశ్వరుడు, విష్ణు, సూర్య భగవానులకు వరుసగా తూర్పు, దక్షిణ, పడమరలకు అభిముఖంగా మూడు ఆలయాలు ఏక పీఠంపై అద్భుతమైన శిల్పకళతో మలచబడినవి. సజీవంగా గోచరమయ్యే నందీశ్వరుడినికి ఎదురుగా ఉత్తర దిశగా ద్వార పాలకులుగా ఉన్నట్లుగా నిలచిన గజ శిల్పాలను దాటి సభామంటపంలోనికి వెళ్ళిన పిదప విఘ్నేశ్వరున్ని అర్చించి భక్తులు రుద్రేశ్వరున్ని దర్శిస్తారు.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: - 2018- A.Gopal-Software engineering& Assocaite Proffessor informaiton computing enginering

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: arya vysya hindu uiveristy iyc.in acadamic team india

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: వర్గం:వరంగల్ జిల్లా వర్గం:వరంగల్ వర్గం:వరంగల్ జిల్లా దేవాలయాలు వర్గం:ప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రాలు

title: భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాల జాబితా

text: రాయ వేలూరు కోటలోని జలకంఠేశ్వరాలయం రాయ వేలూరు కోటలో వున్న జలకంటేశ్వరాలయం అతి పురాతనమైనది మరియు అందమైనది. అంతకన్న ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గది ఈ ఆలయ ఆవరణంలో వున్న కళ్యాణ మండపం. చూపరులను మంత్ర ముగ్దులను చేయగల విన్యాసము విజయనగర శిల్ప కళలో ఉంది. దక్షిణ భారత దేశంలో విజయ నగర శిల్ప కళ లేని ఆలయం లేదు. ఫలాన గుడిని ఎవరు కట్టించారన గానే వెంటనే వచ్చే సమాధానం శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు. అని. వారు కట్టిన అలయాలు అంత విస్త్రుతంగా ఉన్నాయి. వాటిలోని శిల్ప కళ కూడా అంత విశిస్టంగా వుంటుంది. ఆ ఆలయాలలోని కళ్యాణ మంట పాలలోని శిల్ప కళ మరీ అద్భుతంగా వుంటుంది. అలాంటి కళ్యాణ మండపాలలో ముఖ్యంగా,, ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. అవి, హంపి లోని విఠలాలయంలో కళ్యాణ మండపం, మధురై లోని వేయి స్థంబాల మండపం, తిరునల్వెలి లోని మండపం., కోయంబత్తూరు దగ్గర వున్న పేరూరు మండపం., రాయ వెల్లూరు లోని జలకంఠేశ్వరాలయంలోని కళ్యాణ మండపం. ఇవి దక్షిణ భారత దేశంలోనే అత్యంత అందమైన మండపాలు. వీటిలో జలకంటేశ్వరాలయంలోని కళ్యాణ మండపం చిన్నదైనా శిల్ప కళా కౌశలం రీత్యా చాల అద్భుతమైనది.ఇది విజయనగరాదీసుడు సదాశివ రాయల కాలంలో కట్ట బడినదిగా చారిత్రిక ఆధారాలున్నాయి. ప్రధాన ఆలయం రాయ వేలూరు కోటలోనే వున్నందున, కాల గమనంలో కోటతో బాటు ఈ ఆలయం కూడా బ్రిటిష్ వారి అధీనంలోకి వచ్చింది. ఈకళ్యాణ మండపంలోని శిల్ప కళా రీతులకు ముగ్దులైన బ్రిటిష్ వారు దానిని ఏకీలుకు ఆకీలు జాగ్రత్తగా విడదీసి సముద్రాలు దాటించి లండన్ లో తిరిగి పున:ప్రతిష్ఠించాలని బావించారు. దానికి తగిన ఏర్పాట్లన్ని చేసు కున్నారు. దీని కొరకు లండన్ నుండి ఒక స్టీమరు కూడా బయలు దేరింది. కాని వారి దురదృష్టమో, భారతీయుల అదృష్టమో గాని ఆ స్టీమరు మార్గ మధ్యలో మునిగి పోయింది. ఆ సందర్భంలోనే జరిగిని అనేక రాజకీయ కారణాల వల్ల కళ్యాణ మండపాన్ని తరలించే కార్యక్రమం మూలన పడింది. ఆ విధంగా ఆ శిల్ప కళా కౌశల్యాన్ని మనమీనాడు చూడ గలుగు తున్నాము. ఈ కళ్యాణ మండపం ఆలయ ప్రధాన గోపురానికి పక్కనే ఒక మూలన ఉంది. ఇది మూడు భాగాలుగా ఉంది. ఇందులో అన్ని కలిపి నలబై ఆరు శిల్ప కళా శోభితమైన స్తంభాలున్నాయి. ముందు భాగంలో చుట్టు ప్రహరి గోడ లేదు. ఇందులోనే మధ్యన పైకప్పుకు వున్న శిల్ప కళను బొమ్మలో చూడ వచ్చును. రెండొ భాగం మొదటి దానికన్నా మూడడుగుల ఎత్తున ఉంది. ఏ కారణం చేతనో దీని లోనికి వెళ్లడానికి మెట్లు నిర్మించ లేదు. దీని తర్వాత నున్న మోడో భాగం ఇంకొంచెం ఎత్తుగా ఉంది. ఈ రెండు భాగాలకు మాత్రం చుట్టు గోడ ఉంది. మధ్యలో కూర్మం (తాబేలు) శిల్పం చెక్కి ఉంది.ఇది మధ్యలో చిన్న వేధికలాగ కనబడుతుంది. స్థంబాలపై అష్ట దిక్పాలకుల చిత్రాలు, వినాయకుడు, విష్ణు, బ్రహ్మ, భూదేవి, శ్రీ దేవి, సరస్వతి, పార్వతి మొదలగు దేవతా మూర్తుల చిత్రాలు అత్యంత అందంగా చిత్రించి ఉన్నాయి. ఇవి గాక నాట్య గత్తెల, సంగీత కారుల, శిల్పాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి స్తంభం మీద శిల్ప కళను వివరంగా గమనిస్తే అనేక పురాణ గాథలను స్పురింప జేస్తాయి. ఇందులోని ఒక శిల్పం గురించి మాత్రం ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. అది ఒక ఎద్దు, ఒక ఏనుగు ఎదురెదురుగా నిలబడి వున్నట్టుంది. కాని ఆ రెండింటికి తల ఒక్కటే. ఎద్దు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఏనుగు కనిపిస్తుంది. అలాగే ఏనుగు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఎద్దు ఆకారం కనబడుతుంది. ఇలాం చిత్రం హంపి లోని అచ్యుత రామాలయంలోను, హజరా రామాలయంలోను, దశరా దిబ్బ ప్రక్కన మైదానంలోను ఉన్నాయి. ఇదొక శిల్ప కళా వైచిత్రి. జల కంటేశ్వరాలయం: రాయ వెల్లూరు: రాయ వెల్లూరు కోట లోనే వున్న జల కంటేశ్వరాలయము, కోటతో బాటు పదహారవ శతాబ్దంలో విజయనగర సామ్రాజ్యాధినేత సదా శివ రాయల కాలంలో కట్ట బడింది. విజయ నగర పతనానంతరము ఈ కోట, అందులో భాగమైన ఈ ఆలయము ముస్లింల పాలకులైన ఆర్కాడు నవాబుల పాలన లోనికి వెళ్లింది. అలా చాలకాల మున్నది. ఆ సమయంలో ఈ ఆలయం లోని దేవతా మూర్తులను, శివ లింగాలను ధ్వంసం చేయడమో, లేదా పెకలించి కోట అగడ్తలో పడవేయడమో జరిగింది. వాటిని అగడ్తలో పడవేసి వుంటారనడానికి నిదర్శనంగా అడప దడపా అగడ్తలో దొరికిన శిల్ప ఖండాలే ఆనవాలు. శతాబ్దాలు గడిచి నందున ఆ విగ్రహాలు అగడ్తలోని బురదలో కూరుక పోయి వుంటాయని భావించ బడుతున్నది. అగడ్తలో త్రవ్వకాలు జరిపితే అవి భయట పడవచ్చును. ముస్లిం పాలకుల తర్వాత ఈ కోట బ్రిటిష్ వారి వశమై అలా చాల కాలమున్నది. ఆ సందర్భంలో బ్రిటిష్ వారు కోటను వారి సైనిక కేంద్రంగా మార్చారు. ఇందులోని ఆలయ సముదాయాన్ని, వారి మందు గుండు సామాగ్రికి గోదాముగా వాడు కున్నారు. బ్రిటిష్ వారి కాలంలోనే అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం 1921 వ సంవత్సరంలో రాయ వెల్లూరు కోటను, అందులోనే వున్న మసీదును, జలకంటేశ్వరాలయాన్ని జాతీయ సంపదగా గుర్తించి దాని పరిరక్షణకు దాన్ని పురావస్తు శాఖకు అప్పగించింది. ఆ విధంగా ఈ జలకంటేశ్వరాలయం కొన్ని శాతాబ్దాల పాటు నిత్య దూప దీప నైవేద్యాలకు నోచుకోక మూసి వున్న కోట గోడల మధ్య వుండి పోయింది.

title: కాకతీయుల కళాపోషణ

text: శిల్పకళా విశిష్టతతో నిర్మితమైన రామప్ప గుడి వరంగల్ జిల్లా ములుగు తాలూకాలో ఉంది. ఇది వరంగల్లుకు నలబై మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఈ గుడిని 1162 లో రుద్రసేనాని అనే రెడ్డి సామంతు కట్టించాడు. రామప్ప గుడి ఆలయ నిర్మాణంలోని చిత్ర కౌశలం, శిల్ప నైపుణ్యం వర్ణిచ నలవి కానివి. ఈ కాకతీయ శిల్ప చాతుర్యమంతా, ఇన్నేళ్ళు గడిచినా, ఈ నాటికి చూఫరులకు అమితానందాన్ని కలిగిస్తూంది. భరత నాట్య శాస్త్రమంతా మూర్తీ భవించి, స్థంబాలమీదా, కప్పులమీదా, కనబడుతుంది. రామప్ప గుడిలోని విగ్రహాలు, స్థంబాలపై ఉన్న శిల్పాలు ముఖ్యంగా దేవాలయ మంటపంపై కోణాల్లో నాలుగు పక్కలా పెద్ద నల్లారాతి నాట్య కత్తెల విగ్రహాలు అతి సుందరమైనవి. ఆ విగ్రహాల సొమ్ముల అలంకరణాలు, వాటి త్రిభంగీ నాట్య భంగిమలూ శిల్పకారుల్నే సమ్మోహితుల్ని చేస్తున్నాయి. దేవాలయం లోని స్థంబాలపై నాట్య భంగిమలు మృదంగాది వాద్యముల వారి రేఖలు చిత్రించబడి ఉన్నాయి. జాయన సేనాని రచించిన నృత్తరత్నావళిలో ఉదహరించిన నాట్యశిల్ప మంతా రామప్ప గుడిలో తొణికిస లాడుతూ ఉంది.

title: దేవాదుల ప్రాజెక్టు

text: దేవాదుల ప్రాజెక్టుగా పేరొందిన జె.చొక్కారావు గోదావరీ జలాల ఎత్తిపోతల పధకం వరంగల్ జిల్లాలోని కరువు ప్రాంతాలలో సాగునీరు అందజేసేందుకు గోదావరి నదిపై రూపొందించిన నీటి పారుదల పధకం. ఇది వరంగల్ జిల్లా ఏటూరు నాగారం మండలం దేవాదుల మరియు గంగారం గ్రామల వద్ద నిర్మితమవుతున్నది. పారుదల ప్రాజెక్టులలో భాగంగా 238 మీటర్ల ఎత్తుకు నీటిని తీసుకెళ్లడం భారత దేశంలో ఇదే మొదటిసారి.

title: వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా

text: అక్టోబరు 11, 2016న నూతనంగా అవతరించిన ఈ జిల్లాలో 2 రెవెన్యూ డివిజన్లు, 16 మండలాలు ఉన్నాయి.ఈ జిల్లాలోని అన్ని మండలాలు పూర్వపు వరంగల్ జిల్లాలోనివి.

title: పెండ్యాల రాఘవరావు

text: ఇతడు శ్రీ పెండ్యాల రామచంద్రరావు గారి కుమారుడు. ఇతడు వరంగల్ జిల్లాలోని చిన్నపెండ్యాల గ్రామంలో 1917 సంవత్సరంలో జన్మించాడు. వరంగల్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకొని 1934లో వెంకటమ్మను వివాహం చేస్తుకున్నాడు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు.

title: జలకంఠేశ్వరాలయం

text: రాయ వేలూరు కోటలో ఉన్న జలకంఠేశ్వరాలయం అతి పురాతనమైనది మరియు అందమైనది. అంతకన్న ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగ్గది ఈ ఆలయ ఆవరణలో ఉన్న కళ్యాణ మండపం. చూపరులను మంత్ర ముగ్ధులను చేయగల విన్యాసము విజయనగర శిల్ప కళలో ఉంది. దక్షిణ భారత దేశంలో విజయనగర శిల్పకళ లేని ఆలయం లేదు. ఫలాన గుడిని ఎవరు కట్టించారనగానే వెంటనే వచ్చే సమాధానం శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు అని. వారు కట్టిన ఆలయాలు అంత విస్త్రుతంగా ఉన్నాయి. వాటిలోని శిల్పకళ కూడా అంత విశిష్టంగా ఉంటుంది. ఆ ఆలయాలలోని కళ్యాణ మంటపాలలోని శిల్పకళ మరీ అద్భుతంగా ఉంటుంది. అలాంటి కళ్యాణ మండపాలలో ముఖ్యంగా, ప్రత్యేకంగా కొన్నింటిని చెప్పుకోవాలి. అవి, [హంపి]] లోని విఠలాలయంలో కళ్యాణ మండపం, మధురై లోని వేయి స్తంభాల మండపం, తిరునల్వేలి లోని మండపం., కోయంబత్తూరు దగ్గర ఉన్న పేరూరు మండపం., రాయ వెల్లూరు లోని జలకంఠేశ్వరాలయంలోని కళ్యాణ మండపం. ఇవి దక్షిణ భారత దేశంలోనే అత్యంత అందమైన మండపాలు. వీటిలో జలకంఠేశ్వరాలయంలోని కళ్యాణ మండపం చిన్నదైనా, శిల్పకళా కౌశలం రీత్యా చాల అద్భుతమైనది. ఇది విజయనగరాధీశుడు సదాశివరాయల కాలంలో కట్టబడినదిగా చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన ఆలయం రాయవేలూరు కోటలోనే ఉన్నందున, కాల గమనంలో కోటతో బాటు ఈ ఆలయం కూడా బ్రిటిష్ వారి అధీనంలోకి వచ్చింది. ఈకళ్యాణ మండపంలోని శిల్పకళా రీతులకు ముగ్ధులైన బ్రిటిషు వారు దానిని ఏ కీలుకు ఆ కీలు జాగ్రత్తగా విడదీసి సముద్రాలు దాటించి లండనులో తిరిగి పునఃప్రతిష్టించాలని భావించారు. దానికి తగిన ఏర్పాట్లన్ని చేసుకున్నారు. దీని కొరకు లండను నుండి ఒక స్టీమరు కూడా బయలు దేరింది. కాని వారి దురదృష్టమో, భారతీయుల అదృష్టమో గాని ఆ స్టీమరు మార్గ మధ్యలో మునిగి పోయింది. ఆ సందర్భంలోనే జరిగిన అనేక రాజకీయ కారణాల వల్ల కళ్యాణ మండపాన్ని తరలించే కార్యక్రమం మూలన పడింది. ఆ విధంగా ఆ శిల్పకళా కౌశలాన్ని మనమీనాడు చూడగలుగుతున్నాము. ఈ కళ్యాణ మండపం ఆలయ ప్రధాన గోపురానికి ప్రక్కనే ఒక మూలన ఉంది. ఇది మూడు భాగాలుగా ఉంది. ఇందులో అన్నీ కలిపి నలబై ఆరు శిల్ప కళా శోభితమైన స్తంభాలు ఉన్నాయి. ముందు భాగంలో చుట్టు ప్రహరి గోడ లేదు. ఇందులోనే మధ్యన పైకప్పుకు ఉన్న శిల్పకళను బొమ్మలో చూడ వచ్చును. రెండో భాగం మొదటి దానికన్నా మూడడుగుల ఎత్తున ఉంది. ఏ కారణం చేతనో దీని లోనికి వెళ్లడానికి మెట్లు నిర్మించ లేదు. దీని తర్వాత నున్న మూడో భాగం ఇంకొంచెం ఎత్తుగా ఉంది. ఈ రెండు భాగాలకు మాత్రం చుట్టు గోడ ఉంది. మధ్యలో కూర్మం (తాబేలు) శిల్పం చెక్కి ఉంది. ఇది మధ్యలో చిన్న వేదికలాగ కనబడుతుంది. స్తంభాలపై అష్ట దిక్పాలకుల చిత్రాలు, వినాయకుడు, విష్ణు, బ్రహ్మ, భూదేవి, శ్రీదేవి, సరస్వతి, పార్వతి మొదలగు దేవతా మూర్తుల చిత్రాలు అత్యంత సుందరంగా చిత్రించి ఉన్నాయి. ఇవి గాక నాట్య గత్తెల, సంగీత కారుల, శిల్పాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి స్తంభం మీద శిల్పకళను వివరంగా గమనిస్తే, అనేక పురాణ గాధలను స్ఫురింప జేస్తాయి. ఇందులోని ఒక శిల్పం గురించి మాత్రం ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. అది ఒక ఎద్దు, ఒక ఏనుగు ఎదురెదురుగా నిలబడి ఉన్నట్టుంది. కాని ఆ రెండింటికి తల ఒక్కటే. ఎద్దు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఏనుగు కనిపిస్తుంది. అలాగే ఏనుగు శరీరాన్ని మూసి చూస్తే ఎద్దు ఆకారం కనబడుతుంది. ఇలాంటి చిత్రం హంపి లోని అచ్యుత రామాలయంలోను, హజరా రామాలయంలోను, దసరా దిబ్బ ప్రక్కన మైదానంలోను ఉన్నాయి. ఇదొక శిల్ప కళా వైచిత్రి.

title: పద్మాక్షి దేవాలయం

text:
పద్మాక్షి దేవాలయం వరంగల్ జిల్లా హన్మకొండ నగరం నడిబొడ్డున వేయి స్తంభాల గుడికి అతి దగ్గరలో పద్మాక్షి దేవాలయం ఉంది.
ఇది 12వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక పురాతన దేవాలయం. ఈ ఆలయంలోని ప్రధానదైవం పద్మాక్షి అమ్మవారు. కాకతీయ రాజుల ఇలవేల్పు, ఆరాధ్య దైవం పద్మాక్షమ్మ. 10వ శతాబ్ద కాలంలో ప్రతాపరుద్రుడు వేయిస్తంభాల గుడి నిర్మాణం కంటే ముందే పద్మాక్షి గుడిని నిర్మించారని కొందరు చరిత్రకారుల వాదన. కాకతీయుల రాజులు అమ్మవారని దర్శించి పూజలు నిర్వహించిన అనంతరం యుద్థముహుర్తాలకు, శుభగడియలుగా భావించి శత్రువులపై యుద్ధం ప్రకటించి విజయం సాధించే వారట.

title: రామప్ప గుడిలో శిల్ప కళా చాతుర్యం

text: శిల్పకళా విశిష్టతతో నిర్మితమైన రామప్ప గుడి వరంగల్ జిల్లా ములుగు తాలూకాలో ఉంది. ఇది వరంగల్లుకు నలబై మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఈ గుడిని 1162 లో రుద్రసేనాని అనే రెడ్డి సామంతు రాజు కట్టించాడు. రామప్పగుడి ఆలయ నిర్మాణంలోని చిత్ర కౌశలం, శిల్పకళా నైపుణ్యం వర్ణించనలవికానివి. ఈ కాకతీయ శిల్పకళా చాతుర్యం ఇన్నేళ్ళు గడిచినా, ఈ నాటికి చూపరులకు అమితానందాన్ని కలిగిస్తూంది. భరత నాట్య శాస్త్రమంతా మూర్తీ భవించినట్లుగా, స్థంబాలమీదా, కప్పులమీదా, కనబడుతుంది.రామప్ప గుడి లోని విగ్రహాలు, స్థంబాలపై ఉన్న శిల్పాలు ముఖ్యంగా దేవాలయ మంటపంపై కోణాల్లో నాలుగు పక్కలా అమర్చిన పెద్ద నల్లారాతి నాట్య కత్తెల విగ్రహాలు అతి సుందరమైనవి. ఆ విగ్రహాల సొమ్ముల అలంకరణాలు, వాటి త్రిభంగీ నాట్య భంగిమలూ శిల్పకారుల్నే సమ్మోహితుల్ని చేస్తున్నాయి. దేవాలయం లోని స్థంబాలపై చెక్కిన నాట్య భంగిమలు, మృదంగాది వాద్యముల మరియు అనేక రకములైనవాద్యముల రేఖలు చిత్రించబడి ఉన్నాయి. జాయప సేనాని రచించిన నృత్తరత్నావళిలో ఉదహరించిన నాట్యశిల్పమంతా రామప్ప గుడిలో తొణికిసలాడుతూ ఉంది.

title: వరంగల్ (పట్టణం)

text: వరంగల్, తెలంగాణ రాష్ట్రం వరంగల్ పట్టణ జిల్లాలోని ఒక నగరం.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ,orugallu TEchnology india software industry near University road,Hanamkonda,Warangal city-t.s-India

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ఆలయ ప్రాంగణంలో మరేడు, రావి, వేప వృక్షాలు భక్తుల సేద తీరుస్తాయి. ఆలయ వాయువ్య దిశలో వాయుపుత్ర అభయాంజనేయ స్వామి, నాగ ప్రతిమలు కొలువైనవి. ఆనాటి రహస్య సైనిక కార్య కలాపాలకొరకై ఓరుగల్లు కోట మరియు ఇతర నిగూఢ కాకతీయ సామ్రాజ్య స్థావరాలను కలుపుతూ భూ అంతర్భాగం నుండి నెలకొల్పిన మార్గపు ద్వారాన్ని కూడా దర్శించవచ్చు. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా మరియు రహస్య మార్గం ధ్వంసమైన కారణంగా ఈ ద్వారం ప్రస్తుతం మూసివేయడం జరిగినది. 2014లో భారత ప్రభుత్వ పురావస్తు శాఖ వారి త్రవ్వకాల్లో కల్యాణ మంటపం క్రింద ఒక బావి వెలువడింది .

title: యాడికి

text:
యాడికి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములో అనంతపురం జిల్లాలోని ఒక గ్రామము, అదే పేరు గల మండల కేంద్రము. పిన్ కోడ్: 515408. యాడికి గుత్తి మరియు తాడిపత్రికి మధ్యన ఉన్న పట్టణము. తాడిపత్రి నుండి 24 కి.మీల దూరంలోనూ, గుత్తి నుండి 27 కి.మీ.ల దూరంలోనూ ఉంది. పూర్వం యాడికిని వేడుకాపురం అనే పేరు ఉంది. ఊర్లోని చెన్నకేశవస్వామి ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం చెన్నకేశవస్వామి, లక్ష్మీదేవిల కళ్యాణం జరుపుతారు. చెన్నకేశవస్వామి ఆలయాన్ని కృష్ణదేవరాయల వంశస్థులు కట్టించారు. ఈ ఆలయంలో స్వామివారికి సాధారణంగా ఎడమవైపున ఉండే శంఖము కుడివైపున్నూ, కుడివైపు ఉండే చక్రము ఎడమవైపు ఉండటం విశేషం. యాడికి మధ్యన ఒక కొండ ఉంది. ప్రతి నాగులచవితికి ప్రజలు కొండపైన ఉన్న నాగభైరవ స్వామి గుడిని సందర్శించి పూజలు చేస్తారు.
త్రిశూల్ సిమెంట్ కర్మాగారం, అల్ట్రాటెక్ సిమెంట్ కర్మాగారాలు యాడికి సమీపంలో ఉన్న పరిశ్రమలు.
యాడికి తాలూకా కేంద్రంగా ఉండేది. కానీ 1859లో యాడికి తాలూకా గ్రామాలను గుత్తి మరియు తాడిపత్రి తాలూకాలలో కలిపి యాడికి తాలూకాను రద్దుచేశారు. ఆ తర్వాత పట్టణం అంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. యాడికి పట్టణం తాడిపత్రి తాలూకాలో భాగమైంది.
వేడుకపురము పేరు ఎలా అంటే యాడికిలో ఎక్కువగా వేడుకలు జరుగుతాయి. యాడికిలో ఎక్కువగా వర్షాధార పోలాలు ఉన్నాయి.
.పిన్ కోడ్: 515408
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల , సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల యాడికిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల గుత్తిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురం లోనూ ఉన్నాయి.

title: మిమిక్రీ శ్రీనివాస్

text: శ్రీనివాస్ తెలంగాన రాష్ట్రానికి చెందిన వరంగల్ జిల్లాలోని కేసముద్రం గ్రామంలొ 1961లో జన్మించాడు. ఆయన బాల్యదశలో ఉన్నప్పుడు డా.నేరెళ్ళ వేణుమాథల్ ప్రదర్శనకు ప్రాభావితులై వివిధ ధ్వనులను అనుకరించుతను ప్రారంభించాదు. వారి తల్లిదండ్రులు వరంగల్ పట్టణానికి కుటుంబాన్ని మార్చినందున ఆయనకు మిమిక్రీ చేర్చుకునే అవకాశం దక్కింది. వరంగల్ నేరెళ్ల వేణుమాథవ్ యొక్క స్వంత పట్టణం అయినందున ఆయన వేణుమాధవ్ యొక్క్ ఆరాధకునిగా మారాడు. తన 15 వ యేట స్టేజి ప్రదర్శనలివ్వడం ప్రారంభించాడు. అతి త్వరలొ ఆయన మిమిక్రీ కళాకారునిగా విశేష ఖ్యాతినార్జించారు.

title: ప్రముఖ హిందూ దేవాలయాలు

text: యాదాద్రి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయం (యాదగిరిగుట్ట, నల్గొండ జిల్లా) శ్రీ సీతారామచంద్రస్వామి దేవాలయము (ఖమ్మం జిల్లా భద్రాచలం) వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి దేవస్థానం (వేములవాడ, కరీంనగర్ జిల్లా) శ్రీ జ్ఞానసరస్వతీ దేవస్థానం (బాసర, ఆదిలాబాద్ జిల్లా) శ్రీ జోగులాంబ శక్తిపీఠం (ఆలంపూర్, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా) వేయి స్తంభాల గుడి (హన్మకొండ, వరంగల్ జిల్లా) వాడపల్లి పుణ్యక్షేత్రం (దామచర్ల, నల్గొండ జిల్లా) చెరువుగట్టు పుణ్యక్షేత్రం (నార్కట్ పల్లి, నల్గొండ జిల్లా) చిల్కూరు బాలాజీ మందిరం (చిల్కూరు, రంగారెడ్డి జిల్లా) శ్రీ భద్రకాళీ దేవాలయము (వరంగల్) శ్రీ రామప్ప దేవాలయము (పాలంపేట, వరంగల్ జిల్లా) శ్రీ స్వయంభు శంభులింగేశ్వరాలయం, (వరంగల్ ఖిల్లా, వరంగల్ జిల్లా) బిర్లామందిరం, హైదరాబాద్ జూబ్లీహిల్స్ పెద్దమ్మ గుడి, హైదరాబాద్ కాళికామాత దేవాలయం, సికింద్రాబాద్ తాడ్‌బండ్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం (సికింద్రాబాదు) అష్టలక్ష్మీ దేవాలయం, హైదరాబాద్ గణేష్ మందిరం, సికింద్రాబాద్ శ్రీ కాళేశ్వర ముక్తీశ్వరస్వామి దేవస్థానం (కాళేశ్వరం, కరీంనగర్ జిల్లా) ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, (కొండగట్టు, కరీంనగర్ జిల్లా) శ్రీ మల్లికార్జున దేవస్థానం (ఓదెల, కరీంనగర్ జిల్లా)

title: వేమూరి నరసింహారెడ్డి

text: 1939లో వరంగల్ జిల్లాలోని పల్లగుట్ట గ్రామంలో జన్మించారు.

title: శ్రీ లక్ష్మీ చెన్నకేశవ స్వామి దేవాలయం

text: పలనాడులో మలిదేవుల పాలన (12 శతాబ్దం) కు పూర్వం జైనులు ఈ ప్రాంతంలో ఓటిగూళ్లను కట్టించారట. మాచర్ల చెన్నకేశవ స్వామి దేవాలయ ఆవరణలో మూలవిరాట్ (విగ్రహం) లేకుండా ఒక శిథిల దేవాలయం ఉంది. ఇది ఎవరు కట్టించారో ఆధారం లేదు. మూలవిరాట్ లేకుండా దేవాలయం మాత్రమే ఉండే వాటిని ఓటిగూళ్లుగా పిలుస్తారని, ప్రస్తుతం ఈ శిథిలమైన గుడిని ఓటిగుడిగా ప్రముఖ రచయిత గుర్రం చెన్నారెడ్డి తన 'పలనాటి చరిత్ర' పుస్తకంలో రాశారు. అలానే మాచర్ల పట్టణ శివారు లోని దేవళమ్మ చెరువు సమీపంలోని కట్టడం కూడా ఓటిగుడిగా ఆయన పేర్కొన్నారు. మరికొందరు ఈ దేవాలయం వెంకటేశ్వర స్వామిగా చెపుతారు. ఈ దేవాలయ నిర్మాణసమయంలో పిడుగుపడి కూలిపోయిందంటారు. గుడి గోడల పై గొప్ప శిల్పకళ ఉంది. 12వ శతాబ్దం వరకు శ్రీశైలం నంచి గుంటూరు వరకు ఇచ్చట శైవ క్షేత్రాలే ఉన్నాయి. ఇక్కడ వైష్ణవాన్ని పరిచయం చేసినది బ్రహ్మనాయుడే. స్వయంగా బ్రహ్మనాయుడే తనను విష్ణు అంశగా చెప్పుకున్నాడు. రెండు వర్గాలు చెప్పిన కథ ప్రకారమే అలుగ రాజు మరణం బ్రహ్మనాయుడు విష్ణు అంశను ప్రదర్షించటంతో సింహాసనం లోని లోహపు ముక్క అలుగరాజు గుండెల్లో గుచ్చుకోవటంతో చనిపోయాడు. పలనాడులో తొలి విష్ణు రూపం "చెన్న కేశవుడే".ఆ ప్రాంతంలో ఎక్కడా 1000 సంవత్సరాల పురాతనమైన "వెంకటేశ్వర స్వామి" గుడులు లేవని చరిత్ర పరిశోధకులు శివ రాచర్ల తెలిపారు.

title: మీనాక్షి అమ్మవారి ఆలయం

text: మదురై మీనాక్షి అమ్మవారి ఆలయంలోని వేయి స్తంభాల మంటపం తిరునల్వేలి లోని పురాతన నెల్లయప్పార్ ఆలయం నమూనాగా నిర్మించబడింది. ఆయిరం కాల్ మండపం లేదా వేయి స్తంభాల మంటపం 985 (1000కి బదులుగా) చెక్కిన స్తంభాలను కలిగి ఉన్నాయి. దీన్ని సాంస్కృతికంగా అతి ముఖ్యమైన స్థలంగా గుర్తించారు, దీన్ని భారతీయ పురావస్తు సర్వే విభాగం వారు నిర్వహిస్తున్నారు. వేయి స్తంభాల మంటపం 1569[3]లో అరియనాథ ముదలియార్‌చే నిర్మించబడింది. ఇతడు మొట్టమొదటి telugu మదురై నాయక రాజు అయిన విశ్వనాధ నాయకుడి ప్రధానమంత్రి మరియు సేనాధిపతిగా ఉండేవాడు. (1559-1600 A.D.) ఇతడు పాలెగాళ్ల వ్యవస్థ, దేశంలో ఇది భూస్వామ్య సంస్థకు సమానమైనట్టిది, ఇది పలు పాళ్యంలు లేదా చిన్న ప్రాంతాలుగా విభజించబడేది, ప్రతి పాళ్యం కూడా పాళయక్కార్ లేదా ఉప అధికారిచేత పాలించబడేది[4]. మండపం ప్రవేశద్వారం వద్ద, ఇప్పటికీ అతడి విగ్రహాన్ని మనం చూడగలం; అరియనాథ ముదలియార్ భారీ విగ్రహం ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద ఒక వైపున సుందరమైన పంచకళ్యాణిపై కూర్చుని ఉండే భంగిమలో ఉంటుంది. ఈ విగ్రహానికి ఈనాటికీ నేటి భక్తులు పూలదండలు వేసి కొలుస్తుంటారు.[3]. ఇందులోని ప్రతి స్తంభమూ చెక్కబడింది మరియు ద్రావిడ సంస్కృతి యొక్క కళాఖండంగా ఉంటుంది. ఈ మంటపంలోనే ఆలయ కళా వస్తుప్రదర్శన శాల ఉంది, ఇక్కడ 1200 సంవత్సరాల పురాతన చరిత్రకు సంబంధించిన విగ్రహాలు, ఛాయాచిత్రాలు, చిత్తరువులు ఇతర వస్తువులు ప్రదర్శింబడుతున్నాయి. ఈ మంటపం వెలుపల, పశ్చిమం వైపుగా, సంగీత స్తంభాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి ప్రతి స్తంభాన్ని తట్టినప్పుడు ప్రత్యేక సంగీత స్వరాన్ని వినిపిస్తుంది. మంటపం దక్షిణం వైపున కల్యాణ మంటపం ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ మధ్యలో చిత్తిరై పండుగ కాలంలో ఇక్కడ శివపార్వతుల కళ్యాణం నిర్వహిస్తుంటారు.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ఇది వరంగల్ నుండి సుమారు 5 కి.మీ. దూరంలోనూ హనుమకొండ నగరం నడిబొడ్డున కలదు. కాకతీయుల శిల్పకళా శైలితో అలరారే ఈ త్రికూటాలయంలొ నక్షత్రాకార పీఠంపై రుద్రేశ్వరుడు ప్రధాన అర్చామూర్తిగా లింగ రూపంలో భక్తుల పాలిట కొంగుబంగారమై కొలువైనాడు. ప్రధానాలయం తూర్పుకు అభిముఖంగా అధ్భుతమైన వాస్తుకళతో అలరారుతూ చూపరులను సంభ్రమాశ్చర్యాలకు గురిచేస్తుంది. ఆలయ ముఖమండపానికి ఉత్తరాభిముఖమైయున్న నందీశ్వని విగ్రహం నల్లరాతితో మలచబడినదై కళ్యణ మంటపానికి మరియు ప్రధానాలయాలకు మధ్యన ఠీవీగా దర్శనమిస్తుంది.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ఆలయ మంటపంపై లతలు, పుష్పాలు, నాట్య భంగిమలో ఉన్న స్త్రీమూర్తులు, పలు పురాణ ఘట్టాలను శిల్పాలుగా మలచిన తీరు చూపరులను ఆకర్షిస్తాయి. కళ్యాణ మంటపం మరియు ప్రధానాలయాన్ని కలిపి మొత్తం వేయి స్తంభాలతో నిర్మించిన కారణంగానే ఈ ఆలయానికి వేయి స్తంభాల దేవాలయమనే పేరు ప్రసిద్ధి. నీటి పాయపై ఇసుకతో నిర్మించిన పుణాదిపై భారీ శిల్పాలతో కళ్యాణ మండపం నెలకొల్పిన తీరు కాకతీయుల శిల్పకళా చాతుర్యానికి అద్దం పడుతుంది.

title: వేయి స్తంభాల గుడి

text: ఇంతటి ప్రశస్థి కల ఈ ఆలయానికి దూరప్రాంతాల వారు ఖాజీపేట లేక వరంగల్ రైల్వే స్టేషను చేరుకున్న పిదప బస్సు లేక ఆటోల గుండా 5 కి.మీ. దూరంలో నున్న హనుమకొండ నగరానికి చేరుకొని ఆలయ వేళల్లో రుద్రేశ్వర స్వామిని దర్శించవచ్చు.

title: స్వలింగ సంపర్కం

text: ముర్గీమాత... హిజ్రాల దేవత ముర్గీమాత ఆలయం గుజరాత్‌లోని మెహ్సానా జిల్లాలోని బెచర్జీ పట్టణంలో ఉంది. అహ్మదాబాదుకు 110కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ గుడి 1857లో నిర్మితమయింది. చక్కటి రాతిచెక్కడాలతో అలంకృతమయిన ఈ గుడిని ప్రతి ఏడాది సుమారుగా 15 లక్షల మంది యాత్రికులు దర్శిస్తారు. హిజ్రాలకు ఈమె ఆరాధ్యదైవం. స్త్రీత్వం కారణంగా, పురుషాంగాన్ని కలిగి ఉండటాన్ని భరించలేని వ్యక్తులు తమ జననాంగాన్ని తీసివేసుకునే చోటు ఇది. ఇప్పుడు వైద్యులే శస్త్రచికిత్స చేస్తున్నారు.

title: తిరువణ్ణామలై

text: 11 అంతస్తుల తూర్పు రాజ గోపురం 217 అడుగుల ఎత్తు ఉంది. కోట ప్రకారంలా ఉండే బలిష్టమైన గోడల నుండి చొచ్చుకు వచ్చే నాలుగు గోపురాలు, ఈ మందిర సముదాయానికి భీకర ఆకారాన్ని ఇస్తాయి. పై గోపురము, తిరుమంజన గోపురము మరియు అన్ని అమ్మాళ్ గోపురము ఈ ప్రాకారానికి ఉన్న మిగిలిన గోపురాలు. విజయ నగరాన్ని పాలించిన శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు వేయి స్తంభాల శాలను, కోనేరును నిర్మించాడు. ప్రతి ప్రకారము ఒక పెద్ద నందిని, వల్లల మహారాజ గోపురము, కిల్లి గోపురము వంటి చాలా గోపురాలను కలిగి ఉంటుంది.