query: తిక్కన ఎప్పుడు మరణించాడు?

title: తిక్కన

text: thumbnail|తిక్కనసోమయాజి చిత్రపటం తిక్కన జీవిత కాలం 1205 - 1288. విక్రమసింహపురి (నేటి నెల్లూరు ప్రాంతాన్ని) పరిపాలించిన మనుమసిధ్దికి మంత్రిత్వం వహించారు.కవిత్రయములో నన్నయది కథాకథన శైలి. ఆఖ్యాయిక శైలి. తిక్కనది నాటకీయ శైలి, సంభాషణాత్మక శైలి

title: సిద్ధేశ్వరాలయం

text: తిక్కన రూపాన్ని కేతన తన దశకుమార చరిత్రలో వర్ణించాడు. ఆ వర్ణన ఆధారంగా 1924 వ సంవత్సరంలో గుర్రం మల్లయ్య అనే చిత్రకారుడు ఆంధ్రా యూనివర్సిటి నిర్వహించిన చిత్రలేఖన పోటీల్లో తిక్కన రూపాన్ని చిత్రీకరించాడు. ఆ చిత్ర పటమే నేడు నెల్లూరు లోని వర్థమాన సామాజంలో పూజలందు కుంటున్నది. 1986 వ సంవత్సరంలో అప్పటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆలయ పునర్ నిర్మాణానికి రెండు లక్షల రూపాయలు మంజూరు చేసింది. అయితే...సిద్ధేశ్వరాలయం, తిక్కన పూజించిన శిలలు అన్నీ తమ సొంతమనీ, ప్రభుత్వానికి గాని దేవాదాయ శాఖకు గాని సంబం లేదని పాటూరు వంశస్తుడు ఆలయ పునర్ నిర్మాణాన్ని అడ్డుకున్నాడు. పదేళ్ల క్రిందట ఒక భక్తుడు ఆలయానికి వెల్ల వేయించాడు. ఆ ఆలయం ఇప్పటికి శిథిలావస్థలోనే ఉంది."

title: భట్టి

text: నన్నయ తరువాత క్రీ.శ. 1250 ప్రాతంలో నెల్లూరు మండలాన్ని పరిపాలించిన మనుమసిద్ది దగర ఆస్థాన కవిగా, మంత్రిగా పని చెసిన తిక్కన భారతాంధ్రీకరణకు పూనుకున్నాడు. ఈయన తండ్రి పేరు కొమ్మన, తల్లి అన్నమ. ప్రౌఢవిజ్గ్ఞానదీపుడు, నీతి చాణుక్యుడు అయిన తిక్కన ఆంధ్ర మహాభారతంలోని విరాటపర్వం మొదలు స్వర్గారోహణ పర్వం వరకు 15 పర్వాలను అనువదించాడు. రచనా శిల్పంలోను,విశిష్ట శైలిలోనూ, వినూత్న భాషాప్రయోగంలోనూ, నాటకీయ రచనా విన్యాసంలోనూ అద్వితీయమైన సంవిధానంతో తిక్కన భారతాన్ని ఆంధ్రీకరించాడు.

title: తిక్కన

text: తిక్కన మొదట రచించిన పర్వములను చూసి వానియందు విశేషవృత్తములు లేకపోగా పండితులు, అతడు సామాన్య వృత్తములుతో కాలము గడుపుతున్నాడే కాని అపూర్వవృత్తరచనా కుశలుడు కాడని ఆక్షేపించిన మీదట తిక్కన స్త్రీ పర్వమునందు బహువిధ వృత్తములను రచించాడని చెప్పుదురు. తిక్కన రచించిన 15 పర్వములలో 45 ఆశ్వాసములు కంటే ఎక్కువ గ్రంథము లేదు. ఒక్కొక్క ఆశ్వాసమునకు 445 పద్యములు చొప్పున లెక్క చూసిననూ, భారతంలో తిక్కన 25000 పద్యములు కంటే అధికముండవు. దినమునకు 10 పద్యములు చొప్పున రచించినచో ఇంత మహాభారత గ్రంథము 5 లేదా 6 సంవత్సరములలో రచించవచ్చును. కాబట్టి ఇట్టి గ్రంథము ఒకరివల్ల రచించడం అసాధ్యము కాదు. సాధ్యమయ్యే అవకాశం ఉంది. కాని తిక్కన శైలితో సమానముగా వ్రాయుట మాత్రము ఎవ్వరికి సాధ్యముకాదు. తెలుగుభాష యందు ఎన్నిగ్రంథములు ఉన్నానూ, తిక్కన కవిత్వముతో సమానముగా కాని దానిని మించియున్నట్లుగాని కవిత్వము చెప్పగలిగిన వారు నేటివరకు ఒక్కరును కనబడలేదు. తిక్కన కవిత్వము ద్రాక్షాపాకము మిక్కిలి రసవంతముగా ఉండును. ఇతని కవిత్వమునందు పాదపూరణము కొరకు వాడిన వ్యర్థపదములు అంతగా కనిపించవు. ఈయన కవిత్వము లోలోక్తులతో కూడి జాతీయముగా ఉండును. ఇతని కవిత్వములో ఒకవంతు సంస్కృతము, రెండువంతుల తెలుగుపదములు కనిపిస్తాయి. నన్నయవలె తన గ్రంథమును మూలమునకు సరిగా వ్రాయలేదు. విరాటపర్వమునందు కథ కొంత పెంచెను. తక్కిన పర్వములందు మిక్కిలిగా కథను సంగ్రహపరిచెను. ఉద్యోగపర్వములోని సనత్కుమార ఉపదేశమును మూలమున పదిపండ్రిపత్రములున్నా, తెలుగున 2లేదా 3పద్యములతో సరిపెట్టెను. భగవద్గీతలు, ఉత్తరగీతలు మొదలైనవానిని వ్రాయనేలేదు.

title: ఖడ్గతిక్కన

text: కేతన రచించిన "దశకుమార చరిత్ర"లో ఖడ్గ తిక్కన వంశాన్ని చాలా వివరంగా వర్ణించాడు. ఖడ్గ తిక్కన ఇంటిపేరు కొట్టరువు. ఖడ్గ తిక్కన తాత అయిన భాస్కరమంత్రికి నలుగురు కుమారులు: పెద్దవాడు కేతనప్రగ్గడు, రెండవవాడు మల్లన, మూడవవాడు సిద్ధన, చివరి వాడు కొమ్మన. తిక్కన సోమయాజి తండ్రి కొమ్మన. ఖడ్గతిక్కన తండ్రి సిద్ధన చోడ తిక్కరాజుకు మంత్రిగా పనిచేశాడు. సిద్ధనమంత్రికి ఏడుగురు కుమారులు: ఖడ్గతిక్కన, భాస్కరుడు, కేతన, మల్లన, మల్లన, చిన భాస్కరుడు, పెమ్మన. వీరందరూ నెల్లూరి చోడుల ఆస్థానములో పనిచేసినవారే.

title: తిక్కన

text: తిక్కన కావ్యములు రెండు.1. నిర్వచనోత్తర రామాయణం. దీనినంతటిని పద్యములుగానే రచించెను. ఇది బాల్యమునందు రచించబడింది. ఇందలికథ సంస్కృతంలో ఉన్నంత లేక మిక్కిలి సంగ్రహపరచబడింది. పలుచోట్ల శైలి నారికేళపాకం అని చెప్పవచ్చును. అందుచేత ఈ గ్రంథం భారతమువలె సర్వత్ర వ్యాపింపకున్నది. యితడు 10 ఆశ్వాసములు ఈ గ్రంథమున రచించినను పుస్తకమును మాత్రము ముగింపలేదు. రామనిర్యాణకథను చెప్పుటకు భీతిల్లి దానిని వదిలిపెట్టినయెడల తిక్కన భారతమునందు స్త్రీపర్వకథయు కృష్ణనిర్యాణ మును చెప్పుటకేల భయపడలేదని ఒకరు ప్రశ్న వేయుచున్నారు. ప్రతీమరణకథకును భయపడి దానిని విడుచుచూ వచ్చినచో భారతమును రచింపకయే యుండవలెను. తిక్కన భారతము ను మనుమసిద్దికి ఇచ్చినచో నరాంకితం అవుతుందని మనుమసిద్దికి ఇవ్వక శ్రీ భద్రాద్రిరామునికి అంకితం చేసెను.

title: తెలుగు సాహిత్యం - తిక్కన యుగము

text: తిక్కన సమకాలికుడైన కేతన తన దశకుమార చరిత్రను తిక్కనకే అంకితమిచ్చాడు. కేతన వ్రాసిన ఆంధ్రభాషా భూషణం తెలుగులో మొట్టమొదటి లక్షణ గ్రంథం. గోనబుద్ధారెడ్డి కుమారులైన కాచవిభుడు, విట్ఠలుడు అనే సోదరులు తమ తండ్రి రచనయైన రంగనాధరామాయణమునకు ఉత్తరకాండమును రచించి ఆ గ్రంథాన్ని పూర్తి చేశారు. మంచన అనే కవి కేయూరబాహుచరిత్రను రచించాడు. యథావాక్కుల అన్నమయ్య సర్వేశ్వర శతకం రచించాడు. తిక్కన శిష్యుడైన మారన మార్కండేయ పురాణాన్ని వ్రాశాడు. బద్దెన నీతిసార ముక్తావళి వ్రాశాడు. ఈ బద్దెనయే సుమతీ శతకం కూడా వ్రాసాడని అభిప్రాయం ఉంది కాని అది నిరూపితం కాలేదు. శివదేవయ్య, అప్పన మంత్రి, అధర్వణుడు ఈ కాలపు కవులే కావచ్చును.

title: తిక్కన

text: అని తిక్కన ఆంధ్రీకరించాడు.భాగవద్గీతను అనువదించకపోవడానికి కారణం ఏమిటంటే యుద్ధమునందు శత్రువులు ఉన్నప్పుడు 18అధ్యాయములను కృష్ణుడు అర్జునకు చెప్పడం అసాధ్యము అగును.కావున రాయలేదు అని చెప్పవచ్చును.

title: తిక్కన

text: తిక్కన పూర్వీకులు 'కొట్టురువు' ఇంటి పేరుతో పాటూరు గ్రామాధిపతులుగా పనిచేసినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. మనుమసిద్ధి కాలంలో తిక్కన ఇంటిపేరు 'పాటూరుగా' మారినట్లు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. యజ్ఞయాగాదులు అంటే తిక్కనకు చాలా ఇష్టం. పదకొండు పర్యాయాలు ఆయన పాటూరులోని సిద్ధేశ్వరాలయంలో యజ్ఞం చేసినట్లుగా కేతన తన దశకుమార చరిత్రలో పేర్కొన్నారు. వేప, రావి చెట్లు మొలచి ఆలయం ధ్వంసమవుతోంది. ఆలయ ప్రాంగణాన ఉన్న బావిలో తిక్కన నిత్యం స్నానమాచరించి, సంధ్యావందనం చేసినట్లుగా తెలుస్తోంది. ఆ బావి వర అంతర్భాగంలో చెక్కిన చంద్రుడు, వినాయకుని శిల్పాలు సుందరంగా ఉండేవట కానీ, బావి పూర్తిగా ముళ్లపొదలతో నిండిపోవడం చేత ఆ శిల్పాల్ని ఇప్పుడు చూడలేము. మహాభారత రచనకు తిక్కన ఉపయోగించినట్లుగా చెప్పే 'ఘంటం' పాటూరుకు చెందిన తిక్కన వారసుల వద్ద ఉందని చెబుతారు. 'ఘంటం' ఉంచే ఒరకు ఒక వైపు సరస్వతీ దేవి, వినాయకుని ప్రతిమల్ని చెక్కారని, తాము చాలా సంవత్సరాల క్రిందట దానిని చూశామని పాటూరు గ్రామ వయోవృద్ధులు చెప్పారు.

title: తిక్కన

text: క్రీస్తు శకం 1253 సంవత్సరంలో తిక్కన కోవూరు మండల పరిధిలోని పాటూరు గ్రామ సిద్దేశ్వరాలయంలో యజ్ఞం చేసినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఆశయసిద్ధి కోసం ఈశ్వరాలయంలో యజ్ఞం చేసినందువల్ల ఆ ఆలయాన్ని సిద్ధేశ్వరాలయంగా పిలిచారు. యజ్ఞం పూర్తి చేసిన తరువాత తిక్కన సోమయాజిగా మారి మహాభారత రచనకు ఉపక్రమించారు. అప్పటి యజ్ఞానికి సంబంధించిన అనేక అవశేషాలు నేడు శిథిలావస్థకు చేరుకొన్నాయి. తిక్కన తిరుగాడిన జాడలేవీ?'వింటే భారతం వినాలి .... తింటే గారెలు తినాలి' అనే నానుడికి జీవం పోసింది తిక్కన. మహాభారత కథనాలకు అంతటి ఖ్యాతిని ఆర్జించిన కవిబ్రహ్మ తిక్కన మెచ్చిన ప్రదేశం, ఆయన పూజించిన ఆలయం నేడు దయనీయ స్థితికి చేరుకొన్నాయి.

title: తెలుగు సాహిత్యం - తిక్కన యుగము

text: తెలుగు సాహిత్యంలో 1225 నుండి 1320 వరకు తిక్కన యుగము అంటారు. నన్నయతో ఆరంభమైన తెలుగు సాహితీ వైభవాన్ని శివకవులు ఇనుమడింపజేశారు. తరువాత కాకతీయుల పాలనలో ఆంధ్రదేశమంతా ఒక సామ్రాజ్యంగా ఏర్పడడంతో తెలుగు సాహిత్యం సుస్థిరమైన సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పుణికిపుచ్చుకోగలిగింది. కవిత్రయంలో రెండవవాడైన తిక్కన సోమయాజి ఈ యుగానికి ప్రధానకవిగా గుర్తింపు పొందాడు.

title: సింగం బాకటితో గుహాంతరమునం

text: భారత కథ ప్రకారం పేడివాడైన నాట్యాచార్యుడు బృహన్నలగా సంవత్సరం పాటు అజ్ఞాతంగా జీవించిన మహావీరుడు అర్జునుడు. అలాంటి అర్జునుడు ఇక అజ్ఞాతవాసం ముగిసిపోయి గాండీవంతో బయటకు వచ్చిన సన్నివేశాన్ని వర్ణించాల్సివచ్చిన సందర్భంలో తిక్కన దాన్ని ద్రోణాచార్య పాత్రతో చెప్పించారు. అదే శిల్ప విశేషము. ఆ ద్రోణాచార్యునికి అర్జునుని మీద ప్రేమకు, అతని శౌర్యం మీద విశ్వాసానికి అంతం లేదని ఈ పద్యాన్ని వ్యాఖ్యానిస్తూ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ పేర్కొన్నారు. అటువంటి ద్రోణుడితో ఈ పద్యాన్ని చెప్పించడంతో నిలిచిపోయే పద్యమైంది. పైగా అప్పటి పార్థుని స్థితిని ద్రోణాచార్యుడెలా భావించాడో తిక్కన అలా భావించారనీ, కథలోని ద్రోణుడు నిజానికి తిక్కన అన్నారు విశ్వనాథ. స్వతాహాగా సేనానియై, సేనానుల వంశానికి చెందిన శౌర్యాభిమాని తిక్కన ఈ పద్యాన్ని రసవత్తరంగా రూపొందించారని ఆయన భావించారు.

title: తిక్కన

text: పాటూరు గ్రామంలో తిక్కన విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాలనే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి ఇప్పటికీ లేకపోవడం విచారకరమని గ్రామస్థులు అన్నారు. తిక్కన గురించి రాసిన వ్యాసాలు, గ్రంథాలతో ఒక గ్రం«థాలయం ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా ప్రజలు కోరుతున్నారు. హైదరాబాదులోని టాంకుబండ్‌పై తిక్కన విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆయన నివసించిన పాటూరు గ్రామాన్ని మరచిపోవడం బాధాకరం. ఆయన పూజించి, యజ్ఞం చేసిన సిద్ధేశ్వరాలయాన్ని ప్రభుత్వం దర్శనీయ స్థలాల జాబితాలో చేర్చాలని జిల్లా వాసులు, సాహిత్యాభిలాషులు కోరుతున్నారు. బ్రిటిషువారు నిర్మించిన కట్టడాల్ని సైతం చారిత్రక కట్టడాలుగా ప్రాధాన్యత కల్పించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తిక్కన తిరుగాడిన నేల స్మృతులు ... శిల్పాల్ని, ఘంటాన్ని, ఒరను, నందీశ్వరుడ్ని పదిలపరచకపోవడం విచారకరం. తెలుగు జాతి గుండెల్లో తీయ తేనియ నుడుల్ని ఆచంద్రార్కం నిల్పిన తిక్కన జ్ఞాపకార్థం ఈ పని చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

title: తిక్కన

text: తిక్కన కవి రచించిన రెండువ గ్రంథము భారతము.

title: తెలుగు సాహిత్యం - తిక్కన యుగము

text: ఈ యుగంలో మొట్టమొదట వెలువడిన గ్రంథం గోనబుద్ధారెడ్డి రచించిన రంగనాధ రామాయణము. ఈ కవి పాల్కురికి సోమనాధునికి ఇంచుమించు సమకాలికుడు. రంగనాధ రామాయణం చక్కని ద్విపద కావ్యం. ఆయన రచించిన రంగనాథ రామాయణం తెలుగులో తొలి రామాయణంగా ఖ్యాతి పొందడమే కాక పూర్వపు సంప్రదాయ పాఠ్యప్రణాళికలో కవిత్రయ భారతం, పోతన భాగవతంతో పాటుగా కలిసివుండేది. బుద్ధారెడ్డి వ్రాస్తూ యుద్ధకాండ తర్వాత ఇతిహాసాన్ని వదిలిపెట్టడంతో మిగిలిన రచనను అతని దాయాది బుద్ధారెడ్డి కుమారులు కాచనాథుడు, విఠలనాథుడు పూర్తిచేశారు. గోనబుద్ధారెడ్డి అనంతరం యగకవి తిక్కన సోమయాజి నిర్వచనోత్తర రామాయణాన్ని రచించి, అ తరువాత మహాభారతం 15 పర్వాలను ఆంధ్రీకరించాడు. కొట్టరువు తిక్కన కార్యదక్షుడైన మంత్రి, ఖడ్గ నిపుణుడైన శూరుడు, కావ్య నిర్మాత అయిన కవి, ధర్మోపదేష్ట అయిన ఆచార్యుడు, తత్వజ్ఞాన సంపన్నుడైన ఆధ్యాత్మిక సాధకుడు. ఈ మహానుభావుడు ఆంధ్రజాతి పుణ్యవశమున అవతరించినాడని చెప్పవచ్చును అని పింగళి లక్ష్మీకాంతం వ్రాశాడు. తిక్కన 1205-1210 మధ్యకాలములో జన్మించి ఉండవచ్చును. 1288లో మరణించాడు.

title: భీష్మ పర్వము

text: ఆంధ్ర మహాభారతంలో ఈ పర్వాన్ని తిక్కన సోమయాజి వ్రాశాడు. తిక్కన యద్ధ వర్ణనా కౌశల్యం ఆయన రచనలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆంధ్రీకరణలో తిక్కన భగవద్గీతను వదలి వేశాడు. ఇందుకు వివిధ కారణాలను విమర్శకులు ఊహిస్తున్నారు. భగవద్గీత స్వయంగా భగవంతుని వాక్కు గనుక దానిని తెలుగు చేయకుండా తిక్కన వదలివేశాడని. మరొక కారణం తిక్కన కథన విధానానికి ఈ భాగం అనుకూలంగా లేదని.

title: తిక్కన

text: తిక్కన నన్నయ ని ఆదికవిగా చెప్పలేదు. భారతమున మొదట మూడుపర్వాల ను వ్రాసెనని చెప్పాడు.

title: తిక్కన

text: నెల్లూరులోని శ్రీ తల్పగిరి రంగనాథస్వామి దేవస్థానం వద్ద తిక్కన మందిరం తిక్కన మందిరం లోపలి వైపు నెల్లూరులో ఉన్న తిక్కన మందిరం వెనుక భాగం మందిరం వద్ద ఉన్న పార్క్

title: తిక్కన

text: మహాకవి తిక్కన 12వ శతాబ్దంలో ఉపయోగించిన రుద్రాక్షమాల బయటపడింది. నెల్లూరులో నివసిస్తున్న ఆయన వంశస్థురాలు లక్ష్మీప్రసన్నకు ఆ మాల వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించింది. నెల్లూరులోని పెన్నానది ఒడ్డున తిక్కన పార్కులో రుద్రాక్షమాల, పగడాన్ని . మహాభారతములో నన్నయ్య రచించిన పర్వాలు కాకుండా మిగిలిన 15 పర్వాలను తిక్కన రచించాడు. ఆదికవి నన్నయ ఆది పర్వము, సభాపర్వము, అరణ్యపర్వములో కొంతభాగము రచించి గతించెను. అరణ్యపర్వములో మిగిలిన భాగమును ఎఱ్ఱన రచించాడు. అరణ్యపర్వము వరకును నన్నయ వ్రాసి మరణించగా, తరువాత ఈ మహాకవి, తిక్కన అరణ్యపర్వశేషమును మాత్రము విడిచిపెట్టి, విరాటపర్వము మొదలుకొని 15 పర్వములను వ్రాసాడు.అరణ్యపర్వమును ఆంధ్రీకరించుటచేతనే నన్నయ మృతిచెందాడని, అందుకే నేనుకూడా మృతిచెందుతాననే భయంతో అరణ్యపర్వమును తిక్కన విడిచిపెట్టినాడు అని కొందరు అంటారు. గ్రంథరచనకు పూర్వము మనుమసిద్ది తిక్కనచే యజ్ఞము చేయించి భారతమును సంపూర్ణముగా తిక్కనచే రచింపజేసినట్లు చెప్పుదురు. కాని ఈ మనుమసిద్దిరాజు తనని రాజరాజ నరేంద్రుని ఆస్థానమునకి పొమ్మనగా తిక్కన పోనని మారాం చేయడంతో, ఈ విషయాన్ని ఎరిగిన రాజరాజనరేంద్రుడు తిక్కనకి నీవు ఎక్కడనుండైనా రచనచేయవచ్చని సమాచారం పంపగా, అప్పుడు తిక్కనచే మనుమసిద్ది నెల్లూరులో యజ్ఞము చేయించెను. అయిననూ తిక్కన మనుమసిద్ధిపై కోపంతో, భారతముని మనుమసిద్దికి అంకితం ఇవ్వక, హరిహరనాథునికి అంకితం చేసెను అని కొందరి వాదన.

title: తిక్కన

text: తిక్కన శిష్యుడు మారన. ఇతడు రాసిన మార్కండేయ పురాణం ప్రతాపరుద్ర దేవుని మంత్రులలో ఒకడైన నాగయగన్న మంత్రికంకితం చేసెను. మార్కండేయ పురాణంనందు మారన శ్రీమధుభయ కవిమిత్ర తిక్కన సోమయాజి ప్రసాద లబ్ద సరస్వతీ పాత్ర తిక్కనామాత్యుపుత్ర. అని రాసుకొనుటచే మారన తిక్కన శిష్యుడని తెలుస్తుంది. మారన తండ్రి తిక్కన కాకుండా వేరొక తిక్కన అయియున్నాడు. మనుమరాజును తిక్కనసోమయాజును కాకతీయ ప్రభువైన గణపతి దేవుని కాలమున ఉన్నట్లు నిశ్చయము. తిక్కన గణపతిదేవుని దగ్గరికి పోయేటప్పటికి తిక్కనసోమయాజి యజ్ఞము చేయలేదు. భారతము ను కూడా రచించలేదు.

title: కవిత్రయం

text: నన్నయ తరువాత క్రీ.శ. 1250 ప్రాతంలో నెల్లూరు మండలాన్ని పరిపాలించిన మనుమసిద్ది దగ్గర ఆస్థాన కవిగా, మంత్రిగా పని చెసిన తిక్కన భారతాంధ్రీకరణకు పూనుకున్నాడు. ఈయన తండ్రి పేరు కొమ్మన, తల్లి అన్నమ. ప్రౌఢవిజ్గ్ఞానదీపుడు, నీతి చాణుక్యుడు అయిన తిక్కన ఆంధ్ర మహాభారతంలోని విరాటపర్వం మొదలు స్వర్గారోహణ పర్వం వరకు 15 పర్వాలను అనువదించాడు. రచనా శిల్పంలోను,విశిష్ట శైలిలోనూ, వినూత్న భాషాప్రయోగంలోనూ, నాటకీయ రచనా విన్యాసంలోనూ అద్వితీయమైన సంవిధానంతో తిక్కన భారతాన్ని ఆంధ్రీకరించాడు.

title: తిక్కన

text: ఈ తిక్కన నియోగిబ్రాహ్మణుడు. ఈయన పూర్వుల నివాసస్థలము మొట్టమొదట కృష్ణామండలంలోని వెల్లటూరు గ్రామము. ఉ ద్యోగరీత్య ఇతని తాతకాలమున గుంటూరునకు వచ్చారు. తరువాత నెల్లూరు రాజగు మనుమసిద్ది ఇతని కుటుంబమును ఆదరించి నెల్లూరు కి తీసుకొనివచ్చి పూర్వము హరిహర దేవాలయము ఉండిన ఇప్పటి రంగనాయకస్వామి ఆలయ సమీపమున గృహము కట్టించి ఇచ్చి తిక్కనసోమయాజులను అందుంచాడు. కేతన రాసిన దశకుమార చరిత్రనుబట్టి చూడగా తిక్కన ఇంటి పేరు కొత్తరువుయరయినట్టు తెలియవచ్చునది. తిక్కనకి అంకితము చేయబడిన దశకుమారచరిత్రము అను గ్రంథమునందు తిక్కన వంశావళి సమగ్రముగా వర్ణించబడింది.

title: తిక్కన

text: నెల్లూరుకు చెందిన సాహిత్య సంస్థ 'వర్ధమానసమాజం' కొన్నేళ్ల కిందట నిర్వహించిన 'తిక్కనతిరునాళ్ళ'లో దానిని ప్రదర్శించారు. ఆ తరువాత ఒర చిరునామా లేకుండా పోయింది. తిక్కన రూపాన్ని దశకుమార చరిత్రలో కేతన వర్ణించారు. ఆయన వర్ణన ఆధారంగా 1924 సంవత్సరంలో గుర్రం మల్లయ్య అనే చిత్రకారుడు ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నిర్వహించిన చిత్రలేఖన పోటీల్లో తిక్కన రూపాన్ని చిత్రీకరించారు. ఆ చిత్రపటమే నేడు నెల్లూరు పురమందిరంలోని వర్ధమాన సమాజంలో పూజలందుకుంటోంది. 1986 సంవత్సరంలో అప్పటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆలయ పునర్నిర్మాణానికి రెండు లక్షల రూపాయల్ని మంజూరు చేసింది. అయితే - సిద్ధేశ్వరాలయం, తిక్కన పూజించిన శిలలు అన్నీ తమ సొంతమని, ప్రభుత్వానికీ దేవాదాయశాఖకూ సంబంధం లేదని పాటూరు వంశస్థుడు ఒకాయన ఆలయ పునర్నిర్మాణాన్ని అడ్డుకొన్నారట. పదేళ్ల కిం దట మాత్రం ఒక భక్తుడు శిథిల ఆలయానికి వెల్ల వేయించి తన భక్తిని చాటుకొన్నారని చెబుతారు.

title: సిద్ధేశ్వరాలయం

text: క్రీస్తు శకం 1253 వ సంవత్సరంలో నెల్లూరు జిల్లా కోవూరు మండలంలోని పాటూరు గ్రామ సిద్దేశ్వరాలయంలో తిక్కన తన ఆశయ సిద్దికి యజ్ఞం చేసి నట్లు చరిత్ర చెపుతున్నది. తన ఆశయ సిద్దికి ఈశ్వరాలయంలో యజ్ఞం చేసినందున ఆ ఆలయానికి సిద్దేశ్వరాలంగా పేరొచ్చింది. యజ్ఞం పూర్తి చేసిన తర్వాత తిక్కన సోమయాజిగా మారి మహా భారత రచనకు ఉపక్రమించాడు. అప్పటి యజ్ఞానికి సంబంధించిన అవశేషాలు నేడు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. ఆయన పూజలు చేసిన నందీస్వరున్ని అపహరించారు. తిక్కన పూర్వీకులు "కొట్టురువు" ఇంటి పేరుతో పాటూరు గ్రామాధి పతులుగా పనిచేసి నట్లు చరిత్ర చెపుతున్నది. మనుమ సిద్ది కాలంలో తిక్కన ఇంటి పేరు "పాటూరుగా" మారినట్లు చరిత్ర కారులు చెపుతున్నారు. పదకొండు పర్యాలు ఆయన సిద్దేశ్వరాలయంలో యజ్ఞం చేసినట్లు కేతన తన దశకుమార చరిత్రలో పేర్కొన్నాడు. ఆలయ ప్రాంగణంలోని బావిలో తిక్కన స్నాన మాచరించి సంద్యా వందనాలర్పించే వాడు. ఆ బావి ఒరలో చెక్కిన దంద్రుడు, వినాయకుడు శిల్పాలు చాల అందంగా వుండేవి. కాని ఇప్పుడు ఆ బావిలో చెట్లు మొలచి ముళ్ల పొదలతో నిండి ఉంది. అందు చేత ఆ శిల్పాలను ఇప్పుడు చూడ వీలుగాదు. మహా భారత రచనకు ఉపయోగించి నట్లుగా చెప్పే ఘంటం తిక్కన వారసుల వద్ద వుండేదని చెప్పుతారు. "ఘంటం" వుంచే ఒరకు ఒకవైపు సరస్వతిదేవి, వినాయకుణ్ణి చెక్కారని, తాము చాలా సంవత్సరాల క్రితం దాన్ని చూశామని పాటూరు గ్రామ వయో వృద్దులు చెప్పారు. నెల్లూరుకు చెందిన సాహిత్య సంస్థ " వర్థమాన సమాజం" కొన్నేళ్ల క్రితం నిర్వ హించిన తిరునాళ్లలో దానిని ప్రదర్శించారు. ఆ తర్వాత అది కనబడకుండా పోయింది.

title: ప్రాచీన తెలుగు కవుల కవితా తత్త్వము

text: తిక్కన రసవాది. "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అన్న సిద్ధాంతాన్ని తిక్కన అంగీకరించినట్లు కనిపిస్తుంది. అందువల్లనే "నానా రసాభ్యుదయోల్లాసి" అన్నాడు. ఈ రసాభ్యుదయోల్లాసము సంస్కృత కవులకు. మరి తెలుగు జనానికి ఆనదం కలిగించే అలతి అలతి పదముల అనల్పార్థ రచన. అందువల్లనే తాను "ఉభయ కవిమిత్రుడు" అనిపించుకున్నాడు. ఇక్కడ ఉభయ కవులు అంటే మార్గ, దేశి కవులు అని అర్థం. తిక్కన రస వాది కబట్టే కథా కథనానికి కాకుండా సంభాషణాత్మకతకు ప్రాధాన్యమిచ్చాడు. నాటకీయ శైలిని పాటించాడు. తిక్కన దృష్టిలో కావ్యానికి పరమప్రయోజనం " ఆనందమే". అందువల్లనే " అంధ్రావళి మోదమున్ బొరయునట్లుగా" అన్నాడు. రసం ఆనంద కారకం. రసవాది కావున కావ్యం ఆనందాన్ని కలిగించాలన్నది తిక్కన మతం. ఇతనిని కవిబ్రహ్మ అని కూడా అంటారు. బ్రహ్మ అంటే సృష్టి కర్త అని అర్దం అయితే ఇతని కంటే ముందే తెలుగు కవులు ఉన్నప్పటికి తెలుగుకు ఒక రూపము ఇచ్చిన వాడు తిక్కన.

title: తిక్కన

text: తిక్కన సోమయాజి పెదతండ్రి కుమారుడు అయిన సహోదరుడు ఖడ్గతిక్కన. తిక్కన కుమారుడు కొమ్మన. తిక్కన మనుమరాలి భర్త యల్లాడమంత్రి. ఈ యల్లాడమంత్రి మనుమడు కవి సింగన్న. ఈ సింగన్న తండ్రి అయ్యలమంత్రి. తిక్కనసోమయాజి తాత మంత్రి భాస్కరుడు. తిక్కన కవి గౌతమిగోత్రుడు. తండ్రి కొమ్మన. తల్లి అన్నమ్మ. కేతన, మల్లన, పెద్దన ఇతని పెదతండ్రులు.

title: తిక్కన

text: అని తన కావ్యము స్వగుణముచేత కాకపోయిననూ తన తాత అయిన మంత్రిభాస్కరుని సారకవిత్వమహిమచేత అయిననూ లోకాదరణమునకు పాత్రయగునని చెప్పియున్నాడు. సూర్యవంశపు రాజైన మనుమసిద్ది ఆస్థానకవిగా తిక్కన ఉండడమే కాదు అతనితో సమానుడిగా గౌరవము పొందేవాడు. రాజునకు, కవికి మామవరుస ఉంది. తిక్కన నిర్వచనోత్తర రామాయణముని మనుమసిద్దికి అంకితం చేసెను. దీనితో మనుమసిద్ది

title: తిక్కన

text: తిక్కన తను రచించిన నిర్వచనోత్తర రామాయణము నందు

title: తెలుగు సాహిత్యం - తిక్కన యుగము

text: 13వ శతాబ్దిలో జరిగిన ఆంధ్రోద్యమ నఫలమే తిక్కన గారి భారతము. ఆనాడు వారు నాటిన విత్తనమే తరువాత వృక్షమైనది.

title: తిక్కన

text: తిక్కన (1205 - 1288) మహాభారతములో నన్నయ్య రచించిన పర్వాలు కాకుండా మిగిలిన 15 పర్వాలను రచించాడు. ఆది కవి నన్నయ ఆది పర్వము, సభాపర్వము, అరణ్యపర్వములో కొంతభాగము రచించి గతించిరి. అరణ్యపర్వములో మిగిలిన భాగమును ఎఱ్ఱన రచించాడు. తిక్కన అరణ్యపర్వమును వదలి, మిగిలిన పర్వములు రచించిరి. ముందుగా యజ్ఞము చేసి, సోమయాజియై, పిదప ఈ బృహత్తర కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాడు. ఈయనకు "కవి బ్రహ్మ", "ఉభయ కవిమిత్రుడు" అనే బిరుదులు ఉన్నాయి.

title: తిక్కన

text: తిక్కన శైలి ఈ క్రింది రెండు పద్యములయందు పొందుపరచబడింది.


query: తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి ఏ సంవత్సరంలో విడిపోయింది?

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం</b>ను జూన్ 2వ తేదీగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఖరారు చేసింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ తెలంగాణా రాష్ట్రం నుండి విడిపోయి నవ్యాంధ్రగా ఏర్పడిన తరువాత 30-10-2014న ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇంతకు ముందు అనగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణా ఒక రాష్ట్రంగా ఉన్నప్పుడు నవంబరు 1 న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవమును జరుపుకునేవారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణా విడిపోయి జూన్ 2న తెలంగాణలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడింది, అందువలన అదే తేదిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరపాలని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.

title: అమరావతి (రాష్ట్ర రాజధాని)

text:
అమరావతి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం యొక్క రాజధాని నగరం. ఇది కృష్ణా నది దక్షిణపు ఒడ్డున నిర్మింపబడుతున్నది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం (2014) ప్రకారం, హైదరాబాద్ తెలంగాణ రాజధానిగా మారింది. అయితే, కొత్త రాజధాని అభివృద్ధి చేసే వరకు పది సంవత్సరాల వ్యవధి కోసం రెండు రాష్ట్రాల ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉండటానికి వీలుంది... అమరావతిలో కొత్త రాజధానికి 2015 అక్టోబరు 23 న శంకు స్థాపన జరిగింది.. మార్చి 2, 2017న శాసనసభ ప్రారంభించబడి పరిపాలన మొదలైంది.

title: ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల,ఖైరతాబాద్

text: ఖైరతాబాద్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల 1973సంలో స్థాపించబడింది. ఈ కళాశాల 8 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. హైదరాబాద్ నగరం నడిబొడ్డులోని ఖైరతాబాద్లో ఈ కళాశాల ఉంది. చింతల్ బస్తీ కాలనీలోకి ఉన్న ఈ భవనం నిజాం కాలంనాటిది. అప్పట్లో హైదరాబాద్ స్టేట్ పరిపాలనకు ఈ భవనాన్ని ఉపయోగించేవారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం 1973 వ సంవత్సరంలో ఈ భవనంలో డిగ్రీ కళాశాలను ఏర్పాటుచేసింది. 70, 80, 90వ దశకాల్లో ఈ కాలేజీ ప్రభ ఎంతగానో వెలిగిపోయింది. మాజీ మంత్రి దానం నాగేందర్, ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ డిప్యుటీ స్పీకర్ మండలి బుద్ధప్రసాద్ ఈ కళాశాలలో విద్యనభ్యసించినవారే. 2010 నుండి ఈ కాలేజిని కో-ఎడ్యూకేషన్ కాలేజిగా మార్చారు.

title: గరిడేపల్లి

text:
పూర్వపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటి ఎత్తిపోతల పథకం ఈ గ్రామంలో ప్రారంభం అయింది.
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా సెప్టెంబరు 13, 2011 నుంచి అక్టోబరు 23, 2011 వరకు మండలంలోని ప్రభుత్వోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారాలు-2017

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు అందజేసే పురస్కారం. గౌరమ్మను గంగలో పూజించే బతుకమ్మ సాక్షిగా.. దుర్గమ్మను నైవేద్యంతో పూజించే బోనం సాక్షిగా.. స్త్రీలను గౌరవించుకోవడం, సత్కరించుకోవడం తెలంగాణ రాష్ట్ర సంప్రాదాయం. 70 ఏండ్ల స్వతంత్ర భారతంలో ఏ రాష్ట్రంలో లేని విధంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం, తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు ప్రత్యేక పురస్కారాలు అందజేస్తుంది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: ముందుగా 13 జిల్లాల ఆంధ్రరాష్ట్రం గురించి ఆలోచిస్తే 1956 నవంబరు 1 నుంచి ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి పది జిల్లాలను 29 వ రాష్ట్రం తెలంగాణగా విడదీస్తున్నట్లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అప్పాయింటెండ్ డేట్‌ని ప్రకటించింది. మిగిలిన 13 జిల్లాలని అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌గా చట్టంలో కేంద్రప్రభుత్వమే ప్రకటించింది. అంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరు 13 జిల్లాలకు అలాగే మిగిలిపోయింది. పది జిల్లాలకు అధికారికంగా కొత్తపేరు వచ్చింది. కాని 13 జిల్లాలకు రాలేదు. దీనికి కారణం ఉంది. విడదీసిన ప్రాంతానికే కొత్త పేరుకావాలి కాని మిగిలిఉన్న రాష్ట్రానికి అదే పేరు ఉంటుంది. ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాలను విడదీసినప్పుడు కొత్త ప్రాంతానికి కొత్త పేరువచ్చింది. కాగా మిగిలిన రాష్ట్రాలకు అవే పేర్లు మిగిలాయి. 13 జిల్లాలకు అదే ప్రాతిపదికన ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరు వచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకారం అప్పాయింటెండ్ డేట్ జూన్ 2 కాబట్టి ఇప్పుడున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదా నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ (అలా కూడా వ్యక్తులు, మీడియా ప్రేమతో పిలుస్తున్నారు) జూన్ 2న దాని అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలని కొందరు ప్రజలు భావిస్తున్నారు. కాని తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి జూన్ 2నే పదవీప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. అప్పటిదాకా అటు తెలంగాణ ఇటు అంధ్రప్రాంతాలు రాష్ట్రపతి పాలనలో అంటే గవర్నర్ అధీనంలో ఉన్నాయి. ఆనాటి నుంచే కొత్త తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. కాని జూన్ 8 దాకా నారా చంద్రబాబునాయుడు ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం చేయలేదు. జూన్ 8న కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడడంతో ఆంధ్రరాష్ట్రం తిరిగి ఈ రోజే అధికారంలోనికి వచ్చింది. కాబట్టి నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ దాని అవతరణ దినోత్సవాన్ని జూన్ 8న జరుపుకోవాలని కొందరు భావిస్తున్నారు. కాని మరికొందరు ప్రజాప్రభుత్వం లేకున్నా రాష్ట్రం విడిపోయి ఏర్పడిన రోజు జూన్ 2 కాబట్టి ఆ రోజు జరుపుకోవాలి అని భావిస్తున్నారు.

title: తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్

text: ఈ రైలు 1976 సంవత్సరంలో అప్పటి రైల్వే మంత్రి మధు దండావతేచే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ గా ప్రారంభించబడెను. 2014 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం రెండుగా విభజింపబడగా, ఈ రైలు యొక్క ప్రారంభ స్థానమును, రాష్ట్రములో ఈ రైలు పయనించు మార్గమును, తెలంగాణ రాష్ట్రములో అంతర్భాగమాయెను. కనుక ఈ రైలు యొక్క పేరును తెలంగాణ ఎక్స్‌ప్రెస్ అని మార్చబడెను.

title: ముచ్చిమిల్లి

text: చాలా అరుదైన శ్రీ సువర్చలాసమేత సన్మోహనాంజనేయ స్వామి వారి దేవాలయాలలో ఒక దేవాలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని తూర్పుగోదావరి జిల్లా లోని, రామచంద్రపురం పట్టణం లోని ముచ్చిమిల్లి గ్రామంలో ఉంది. ఈ దేవాలాయాన్ని 1952 సంవత్సరంలో గ్రామస్థులు, భక్తులు సహకారంతో శ్రీమాన్ సుదర్శనం నారాయణాచార్యులు గారిచే ప్రతిష్ఠించబడింది. నాటినుండి స్థానిక చెల్లూరి వంశీయులు ఆధ్వర్యంలోని "హనుమత్సేవా సంఘం" స్వామి వారి క్రుపతో భక్తుల సహకారంతో దేవాలయ నిర్వహణ చేస్తోంది. ప్రతీ సంవత్సరం స్వామి వారికి పుష్యమాసంలో వచ్చు బహుళ ఏకాదశి రోజున "కళ్యాణోత్సవం" నిర్వహించడం ఇక్కడ విశేషం. 2012 సంవత్సరం .ఫిబ్రవరి 6 న వార్షిక కళ్యణ మహొత్సవం జరిగింది. ప్రస్తుతం దేవాలయం జనావాసానికి దూరంగా ఉండటం, ఇతరత్రా కొన్ని అననుకూల పరిస్థితులవల్ల ఈ దేవాలయాన్ని జనావాసానికి దగ్గరగా తరలించే ఉద్దేశంతో కొత్త దేవాలయం నిర్మాణంలో ఉంది.

title: కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు

text: ఇతడు మొదట తెలుగుదేశం పార్టీలో సభ్యుడు. తెలంగాణ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం సాధన ధ్యేయంగా ఆ పార్టీ నుండి రాజీనామా చేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీని స్థాపించాడు. 2004 సంవత్సరంలో జరిగిన ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెసుతో కలిసి పోటీచేసి 5 లోక్‌సభ స్థానాలను దక్కించుకున్నాడు. అయితే తరువాతి కాలంలో యు.పి.ఏ నుండి వైదొలగాడు. ఇతడు ఎం.ఏ (సాహిత్యం) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పూర్తిచేశాడు.

title: జాతీయ గణిత దినోత్సవం

text: సంఖ్యాశాస్త్రంలో రామానుజన్ చేసిన విశేష కృషికి గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1962 వ సంవత్సరంలో రామానుజన్ 75వ జన్మదినం నాడు స్మారక తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేయడమేకాకుండా 125వ జయంతి సందర్భంగా 2012ను జాతీయ గణితశాస్త్ర సంవత్సరంగా ప్రకటించింది. 2017లో, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లా లోని కుప్పంలో రామానుజన్ మఠ్ పార్క్ ప్రారంభించబడింది.

title: తెలంగాణ ఉద్యమం

text: తెలంగాణ ఉద్యమం భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ప్రకారం ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి నిజాం పాలించిన కొన్ని జిల్లాలను వేరుచేస్తూ ప్రత్యేక రాష్టంగా ఏర్పరచాలని మొదలైన ఉద్యమం. ఇది దాదాపు 50 సంవత్సరాల నుండి కొనసాగుతున్నది.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చరిత్ర ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఏర్పాటు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ(విశాలాంధ్ర) ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 తెలంగాణ ఇటీవలి చరిత్ర ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జిల్లాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ జాతీయ ప్రాముఖ్యత స్మారక చిహ్నాలు సుప్రసిద్ధ ఆంధ్రులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గవర్నర్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్పీకర్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభా నియోజకవర్గాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రెవిన్యూ డివిజన్లు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మండలాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జనాభా గణాంకాలు జాతీయ రహదారులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆనకట్టలు మరియు జలాశయాలు జాబితా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పథకాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు (2014-2019) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సామాజిక, ఆర్థిక సర్వే 2009-10 ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నగరాల మధ్య దూరం ఆంధ్రప్రదేశ్-తెలంగాణా రాష్ట్రాల్లోని నగరాల మధ్య దూరం

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: 28వ యేట రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో అందరికన్నా చిన్నవయసు గల సభ్యుడు, మంత్రి [47] తెలంగాణ రాష్ట్రం విభజన జరగక పూర్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించినఘనత. రాష్ట్ర విభజన తరువాత కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ కు తొలిముఖ్యమంత్రిగా 2014 జూన్ 8 నుండి సేవలు. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో అత్యధిక కాలం పరిపక్షనాయకునిగా సేవలు.[48] ఇండియా టుడే ద్వారానిర్వహించిన ఓటుంగులో ఐ.టి. ఇండియన్ ఆఫ్ దమిలీనియంగా ఎంపిక.[49] టైం మ్యాగజైన్ ద్వారా "సౌత్ ఆసియన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. [50] ఎకనమిక్స్ టైమ్స్ నుండి "బిజినెస్ పర్సన్ ఆఫ్ ద యియర్"గా గుర్తింపు. "సి.ఇ.ఒ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్"గా ఆయనను పిలుస్తారు. 2016 జనవరి 30 న పూణే ఆధారిత సంస్థ భారతీయ ఛాత్ర సంసద్, ఎం.ఐ.టి స్కూల్ అపహ్ గవర్నెన్స్ తో కలసి "ఆదర్శ్ ముఖ్యమంత్రి పురస్కారం".[51] మే 2017లో "ట్రాన్స్‌ఫార్మాటివ్ ఛీఫ్ మినిస్టర్ అవార్డు".

title: నయీం

text: 1999లో బెల్లి లలితను పదిహేడు ముక్కలుగా ఖండించిన దగ్గరి నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత సాంబశివుని తమ్ముడు రాములును హత్య చేసే దాకా పదిహేడేళ్లు కోవర్టుగానూ, గ్యాంగ్‌స్టర్‌గానూ వ్యవహరించిన నయీముద్దీన్‌కు రాజకీయాల్లో ఏ నాయకునికీ, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో ఉన్న ఏ పోలీసు అధికారికీ సంబంధాలు లేవని తెలంగాణ ప్రభుత్వ హోం శాఖ హైకోర్టులో కౌంటర్ ఫైల్ చేసింది.

title: దీక్షా దివస్ (తెలంగాణ ఉద్యమం)

text: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తెలంగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని నిరసిస్తూ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం ఎన్నో ఉద్యమాలు ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడ్డాయి. ఉపశమన చర్యలతో కేంద్రం తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని చల్లార్చే యత్నాలను తీవ్రతరం చేసింది. అయితే కాలంగడుస్తున్న కొద్దీ మరో ఉద్యమం పురుడుపోసుకుంది. ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనే ధ్యేయంగా ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమతి స్థాపకుడు కేసిఆర్ మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమానికి తెరలేపాడు. తెలంగాణ వచ్చుడో...కేసిఆర్ సచ్చడో అన్న నినాదంతో 2009, నవంబర్ 29వ తేదీన ఆమరణ దీక్షకు పిలుపునిచ్చాడు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు

text: భారతదేశం యొక్క ఆగ్నేయ తీరంలో కలదు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ భారతదేశం యొక్క 4 వ అతిపెద్ద రాష్ట్రంగా పరిగణించబడుతుంది. రాష్ట్ర రాజధాని కూడా ఇక్కడ అతిపెద్ద నగరంగా ఉన్న హైదరాబాదు జరిగింది. అయితే, ఇటీవల ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్రం ప్రకటన కారణంగా, హైదరాబాదు హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఒక కాలం 10 మించకుండా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజధాని వలె పని చేయడానికి కొనసాగుతుంది జూన్ 2014 2 వ నుంచి తెలంగాణ లోని ఒక భాగము రాజధాని ఉంటుంది ఒక కొత్త రాజధాని వరకు సంవత్సరాల గుర్తిస్తారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర Aitareya బ్రాహ్మణుల, మహాభారతం వంటి సంస్కృత ఇతిహాసాలలో 800 BC నుండి పేర్కొన్నారు. స్థానిక భాష 'తెలుగు' తరచుగా ప్రారంభ చోళులు సంబంధం ఉంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కూడా మౌర్య సామ్రాజ్యం, Ikshvaku రాజవంశం, పల్లవ, రాష్ట్రకూటులు, చాళుక్యులు మరియు తరువాత చోళుల పాలన క్రిందకు వచ్చింది. భౌగోళిక వచ్చినప్పుడు, ఆంధ్ర దక్కన్ పీఠభూమి యొక్క తూర్పు భాగం మరియు తూర్పు కనుమలకు తూర్పు మైదానాలు ఆక్రమిస్తుంది. తూర్పు కనుమలు ఉండటం ఒక ఖనిజ సంపదను ప్రాంతంలో మందపాటి వృక్షతో కప్పబడి ఉంటుంది మరియు రెండు ప్రాంతాలూ అక్కడక్కడ వృక్ష ప్యాచ్ ద్వారా కనెక్ట్. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం బాగా వారి పర్యాటక శాఖ ద్వారా ప్రచారం ఉంది మరియు దాని యొక్క అపారమైన సహజ వనరులు, దేవాలయాలు మరియు నదులు కోసం పిలుస్తారు. ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో కూడా బంగాళాఖాతం తీర ప్రాంతాల్లో భాగంగా పంచుకుంటుంది. గొప్ప సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని, పురాతన నిర్మాణం మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ భారతదేశంలో టాప్ పర్యాటక ప్రదేశాలలో ఒకటి తయారు చేశారు. మేము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో సందర్శించడానికి క్లుప్తంగా టాప్ 15 ప్రదేశాలలో చర్చించడానికి కమిటీ.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: తెలుగు రాష్ట్రాలు అనే పేరు ఈ మధ్యన అటు పత్రికలలోను, ఇటు దృశ్యమాధ్యమంలోను బాగా వినిపిస్తూ ఉంది. ఈ తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు వాటి అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకోవాలి? మొదటిగా నేడు ఆంధప్రదేశ్ అని పిలుచుకుంటున్న ఈ రాష్ట్రం కొత్తగా ఏర్పడిన పార్లమెంటు చట్టం ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన అప్పాయింటెడ్ డేట్ ప్రకారం జూన్ రెండున ఏర్పడింది. కాని దీనికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్ 8న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరున్న రాష్ట్రం నవంబరు 1న ఏర్పడింది. కాబట్టి జూన్ 2, జూన్ 8, నవంబరు 1 ఇందులో ఏ తేదీన ఇప్పుడున్న 13 జిల్లాల ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలనే సమస్య ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న 13 తెలుగు జిల్లాలు, పోయిన బళ్ళారి, గంజాం జిల్లాలు రెండు కలిగి 15 జిల్లాలు విడిపోయి తెలుగు రాష్ట్రంగా ఏర్పడాలి అనే కోరికతో ఉద్యమం సాగింది. ఉద్యమంలో తారస్థాయిగా పొట్టి శ్రీరాములు 1952 అక్టోబర్ 29న ఆమరణ నిరాహారదీక్షకు కూర్చొన్నారు. డిసెంబరు 19న అంటే పొట్టి శ్రీరాములు అమరుడైన నాలుగో రోజున పార్లమెంటులో నాటి ప్రధాని తెలుగు వారికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. చివరికి 13 జిల్లాల తెలుగు రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. అది ‘ఆంధ్రరాష్ట్రం’ అని అధికారికంగా పిలవబడింది. చాలా తర్జభర్జనల తర్వాత కర్నూలు పట్టణాన్ని దీనికి రాజధానిని చేశారు. అప్పటికే అటు హైదరాబాదు సంస్థానం నిజాం కబంధ హస్తాల నుంచి విముక్తమై 1948 సెప్టెంబరు 17 నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. 1952లో సార్వత్రక ఎన్నికల అనంతరం బూర్గుల రామకృష్ణరావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదులో ప్రప్రథమంగా ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అంటే మనకు 1953 నుంచి 1956 వరకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. అదే స్థితి నేడు అంటే 2014లో తిరిగి వచ్చి చరిత్ర పునరావృతమయింది.

title: రాపోలు ఆనంద భాస్కర్

text:
1994 లో కాంగ్రెస్ పార్టీ చేరడానికి ముందు ఆనంద భాస్కర్ జర్నలిస్ట్ గా పనిచేసారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రధాన కార్యాలయం (గాంధీ భవన్) లో మేనేజర్ గా పనిచేసారు.
తెలంగాణ కోసం రాష్ట్రం కోసం తెలంగాణ కాంగ్రెస్ మానిటరింగ్ గ్రూప్ నడిపారు. APCC జనరల్ సెక్రటరీగా కూడా పనిచేశారు.

title: నారా చంద్రబాబునాయుడు

text: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్రం విభజన చెందిన తరువాత, నవ్యాంధ్ర కు ప్రజాభీష్టం మేరకు ప్రజా రాజధానిగా అమరావతిని ప్రకటించాడు. హైదరాబాదు వలె కాకుండా [41] [42] అమరావతి నగరాన్ని రాజధానిగాను, విశాఖపట్నం నగరాన్ని ఐ.టి.సెజ్ - ప్రత్యేక ఆర్థిక జోన్ తో ఐ.టి.హబ్ [43]గా విస్తరించి అభివృద్ధిని వికేంద్రీకరించాడు. అభివృద్ధిలో భాగంగా అతను "ఏ.పి క్లౌడ్ ఇనిషియేటివ్" అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాడు. డిజిటల్ సమ్మిట్ ను ఏర్పాటు చేసాడు.[44] [45]

title: కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు

text: కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు (జ.1954 ఫిబ్రవరి 17) తెలంగాణకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమ నేత, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.[1] కెసిఆర్ అన్న పొడి అక్షరాలతో సుప్రసిద్ధుడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాడ్డాక రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యాడు.[2][3][4] తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అధ్యక్షుడైన చంద్రశేఖరరావు 14వ లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కరీంనగర్ లోకసభ నియోజకవర్గంకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2004 నుండి 2006 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. 15వ లోక్‌సభలో మహబూబ్‌నగర్ నియోజకవర్గం నుండి విజయం సాధించాడు.[5]

title: కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి

text:
కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి గణితావధాని. కాగితం, కలం, కాలిక్యులేటర్, కంప్యూటర్‌లు లేకుండానే గణితం- ఖగోళం- కంప్యూ టర్ గణితానికి చెందిన క్లిష్టాతిక్లిష్టమైన సమస్యలకు క్షణాల్లో సమాధానమివ్వడంలో శ్రీహర్ష దిట్ట. ప్రపంచ ప్రప్రథమ మహాగణిత శతావధానిగా పేరుగడించాడు.
పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసులోనే శ్రీహర్ష అభినవ ఆర్యభట్ట, సరస్వతీ పుత్ర, ఉద్దండ బాలభాస్కర వంటి 26 బిరుదాంకితాలను కైవసం చేసుకున్నాడు. ఇప్పటికి 95 గణిత అవధానాలు, 2 మహా గణిత శతావధానాలు చేసి 155 సన్మానాలు పొందాడు. లేత వయసు నుంచే గణితంలో విశేష ప్రతిభాపాటవాలను ప్రదర్శిస్తూ వండర్ చైల్డ్‌గా కితాబుపొందాడు. తెలుగుజాతి గర్వించదగిన గణిత మేధావి శ్రీహర్ష.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లాలోని తిరుపతిలో కానాల నలచక్రవర్తి, లక్ష్మీ దంపతులకు జన్మిచాడు. ఆయన తండ్రి రాష్ట్రీయ సంస్కృత విద్యా పీఠంలో రీడర్ గా పనిచేసేవాడు. శ్రీహర్ష బాల్యం నుంచి గణిత అవధానములు చేయడంలో దిట్ట. ఖగోళ శాస్త్రాన్ని ఆపోశన పట్టాడు. ఇంగ్లీషు కాలెండరు ప్రకారం భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలలో సూర్యుడు ఎప్పుడు ఏ రాశిలోప్రవేశిస్తాడో సశాస్త్రీయంగా చెప్పగలిగాడు. సాయన విధానంలో చంద్రుని కొమ్ము ఏరోజున ఏ దిశలో పైకి ఉంటుందో, ఏ రోజున సమానంగా ఉంటుందో కూడా వివరిస్తాడు. సూర్య, చంద్రుల గమన వేగాన్ని అనుసరించి అన్ని కాలాల్లోనూ తిథుల్ని లెక్కించగలడు. సృష్టి ప్రారంభ కాలం నుండి ఈ నాటి వరకు రోజులు, పక్షాలు, నెలలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు, మన్వంతరాలు, కల్పాలు, బ్రహ్మాకాలం అన్ని లెక్కలూ నిమిష కాలంలో చెప్పగలడు. ఖగోళ శాస్త్రంలోని లోతైన అంశాలలో శతావధానం చేసాడు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయి ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది - అక్టోబరు 1, 1953 ఆంధ్రరాష్ట్రం తెలంగాణాతో కలిసి ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గా అవతరించింది - నవంబరు 1, 1956 జూన్ 2 2014 న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన నవ్యాంధ్ర , తెలంగాణ రాష్ట్రాలు ఏర్పాటు

title: పాపి కొండలు

text: పాపికొండలు, తూర్పు కనుమలలోని దట్టమైన అడవులతో కూడిన ఒక పర్వత శ్రేణి. ఇవి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి జిల్లాల నడుమ ఉన్నాయి. (తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడకముందు పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి మరియు ఖమ్మం జిల్లాల నడుమ ఉండేవి). ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రాజమహేంద్రవరం నగరానికి సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, తెలంగాణ లోని భద్రాచలం పట్టణం నుండి సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాదు నగరానికి సుమారు 410 కిలోమీటర్ల దూరంలోను ఉన్న పాపికొండల ప్రాంతం జాతీయ పార్కుగా గుర్తించబడింది.

title: ఆంధ్ర రాష్ట్రం

text:
58 సంవత్సరాలు తర్వాత
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 అమల్లోకి వచ్చింది.
జూన్ 2, 2014న అధికారికంగా విభజన జరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ కొత్త రాష్ట్రాలుగా ఏర్పడ్డాయినవంబరు 1, 1956 తేదీన హైదరాబాద్ రాష్ట్రం లోని తెలుగు భాష మాట్లాడే తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని మరియు ఆంధ్ర రాష్ట్ర ప్రాంతాన్ని కలిపి విశాలమైన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడింది. ఇతర భాషలు మాట్లాడే ప్రాంతాల్ని మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో కలిపింది.

title: శ్రీ కృష్ణ కమిటీ నివేదిక

text: పెద్ద మనుషులు ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత అంటే 1956 నవంబరు 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆవిర్భవించింది. ఈ కొత్త రాష్ట్రం పేరు ఆంధ్ర-తెలంగాణ అని ఉండాలని తెలంగాణ నాయకులు మొదట ప్రతిపాదించినా... చివరకు రాజీ కుదిరింది. పరిపాలనాపరంగా, రాజకీయంగా కొత్త రాష్ట్రం ఆంధ్ర-తెలంగాణల కలయిక అయినప్పటికీ, సామాజిక-ఆర్థిక కోణాల నుంచి, చారిత్రక దృష్టి నుంచి చూసినప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ రెండింటితో పాటు రాయలసీమ ఒక ప్రత్యేక ప్రాంతంగానే ఉండిపోయింది. ఇది తర్వాత కాలంలో భిన్నాభిప్రాయాలకు అవకాశమిచ్చింది. దాని ఫలితంగానే 1969లో జై తెలంగాణ నినాదంతో, 1972 జై ఆంధ్ర నినాదంతో రెండు ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు తలెత్తాయి. పెద్ద మనుషుల ఒప్పందానికి ఆ మొదటి ఇరవయ్యేళ్లూ ఒకరకమైన పరీక్షా కాలంగా నిలిచాయి.

title: కొండా విశ్వేశ్వర్ రెడ్డి

text: విశ్వేశ్వర్ రెడ్డి 1960, ఫిబ్రవరి 26న కొండా మాధవరెడ్డి (ఆంధ్ర ప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి), జయలత దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని హైదరాబాద్లో జన్మించారు. విశ్వేశ్వర్ రెడ్డి తాత కొండా వెంకట రంగారెడ్డి తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి. రంగారెడ్డి పేరుమీదుగా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని రంగారెడ్డి జిల్లా అని పేరు పెట్టారు.

title: ఎస్సీ వర్గీకరణ

text:
షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను కులాల వారీగా వర్గీకరించడాన్ని ఎస్సీ వర్గీకరణగా పేర్కొంటారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం (ప్రస్తుతం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఉంది)లో ఎస్సీ వర్గీకరణ అంశం సంవత్సరాలుగా నలిగింది. రాష్ట్రం విడిపోయాకా సమస్య రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ తెరపైకి వస్తూనేవుంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాలో ఉద్యోగాలు, అవకాశాలు మాల కులస్తులకే ఎక్కువగా లభిస్తున్నాయని, సమన్యాయం కోసం షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను దామాషా ప్రకారం వర్గీకరించాలని మాదిగ కులస్తులు డిమాండ్ చేశారు. ఎస్సీ వర్గీకరణ అంశం సామాజికంగానే కాక న్యాయపరంగానూ, రాజకీయంగానూ కూడా నలిగిన అంశం.
"ప్రధాన వ్యాసం:షెడ్యూల్డ్ కులాలు"
భారత రాజ్యాంగం దళితులను, ఆదివాసీలను షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలుగా గుర్తించి సమాన అవకాశాలు అందించే లక్ష్యంతో రిజర్వేషన్లను ఏర్పరిచింది. మాల,మాదిగ సహా దాదాపుగా 61 మంది కులాలు, ఉపకులాలను ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో షెడ్యూల్డ్ కులాలుగా గుర్తించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లో (అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్) షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో సంఖ్యాపరంగా మాల కులస్తులు, మాదిగ కులస్తులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. 2001 భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన జనగణన ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని షెడ్యూల్డ్ కులస్తుల్లో 49.2 శాతం మంది మాదిగ కులస్తులు, 41.6 శాతం మాల కులస్తులు ఉన్నారు. ప్రధానమైన పై రెండు సామాజిక వర్గాలూ సామాజికంగా తీవ్రమైన అణచివేతను అనుభవించాయి. భారత రాజ్యాంగంలో సామాజికమైన గౌరవాన్ని కల్పించడానికి, విద్య, ఉద్యోగం, అధికారం అవసరమని భావించిన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఆ అవకాశం కల్పించేందుకు రిజర్వేషన్లను ఏర్పరిచారు. షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో మాల కులస్తులకే ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉద్యోగాలు, అవకాశాలు లభిస్తున్నాయని ఇతర షెడ్యూల్డ్ కులాల వారు, ప్రధానంగా మాదిగ కులస్తులు ఆరోపించారు. అందరికీ సమానంగా అవకాశాలు లభించాలంటే షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను కులాల వారిగా వర్గీకరించి ఎవరి కోటాను వారికే కేటాయించాలని ఆందోళన ప్రారంభించారు.

title: ఉల్పర

text:
ఉల్పర తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, వంగూరు మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన వంగూరు నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 70 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.కల్వకుర్తి నియోజక వర్గానికి 20 కిలో మీటర్ల దూరంలో, నాగర్ కర్నూల్ నియోజక వర్గానికి 35 కిలోమీటర్లు, అచ్చంపేట నియోజక వర్గానికి 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది ఉల్పర గ్రామం.ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత నూతనంగా ఏర్పడ్డ తెలంగాణ రాష్ట్రం 31 జిల్లాలుగా విభజన చెందింది. అప్పుడు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో ఉన్న ఉల్పర గ్రామం విభజన తర్వాత కొత్తగా ఏర్పడ్డ నాగర్ కర్నూలు జిల్లాలోకి చేరింది. కల్వకుర్తి రెవెన్యూ డివిజన్ లోకి వంగూర్ మండలం వెళ్లడంతో, ఉల్పరకు కల్వకుర్తి ప్రస్తుతం రెవెన్యూ డివిజన్ గా ఉంది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు

text: విశాఖపట్నం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో రెండవ అతిపెద్ద నగరం మరియు భారతదేశం యొక్క ఒక ప్రధాన సముద్ర రేవు. అయితే, ఇటీవల ప్రకటించింది తెలంగాణ రాష్ట్రం తో, విశాఖపట్నం ఆంధ్రా ప్రదేశ్ అతిపెద్ద నగరం మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ భవిష్యత్తు రాష్ట్ర సరియైన కాపిటల్ ఉంటుంది. ఇక్కడ వాతావరణం ఉష్ణమండలం మరియు ఆర్ద్రత ఏడాది పొడవునా అధికంగా ఉంది. నగరం భారతదేశంలో గొప్ప దర్శనీయ స్థలాలలో ఒకటి చేయడానికి అవసరమైన అన్ని ఆకర్షణలు మరియు వనరులను కలిగి ఉంది. దీని వివిధ బీచ్లు, కొండ మరియు ఒక వన్యప్రాణి అభయారణ్యం ఒక ప్రధాన పర్యాటక గుంపు ఆకర్షించడానికి. స్థలం ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ప్రధాన ఓడరేవుగా మరియు భారతదేశం యొక్క లోతైన పోర్ట్సు ఉంది. విహార సుందరమైన ఉంది మరియు కొన్ని గొప్ప ట్రెక్కింగ్ ప్రదేశాల్ని గల ఒక కొండ స్టేషన్ ఏ అరకు వ్యాలీ, వంటి వివిధ లోయలు ఉన్నాయి. యారాడ, రిషికొండ వంటి వివిధ బీచ్లు అత్యంత సుందరమైన ప్రదేశాలలో కొన్ని వుండి చాలా శుభ్రంగా మరియు క్రింద విశాఖ ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలు అనేక tourists.Given తరచూ ఉన్నాయి:

title: శ్రీ కృష్ణ కమిటీ నివేదిక

text: తెలుగు ఉప జాతీయత అనే ప్రాతిపదికపైన ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. కాని, రాష్ట్రం ఏర్పాటు నాటి అసమానతలు మూడు ప్రాంతాల మధ్య తర్వాత కూడా కొనసాగాయి. అదేవిధంగా ఏ ప్రాంతపు సంస్కృతి ఆ ప్రాంతానిది కావటంతో ఆ సమస్యలు, ప్రాంతీయ గుర్తింపుల ఆధారంగా ఉద్యమాలు జరిగాయి. వాటిలో నక్సలైట్ ఉద్యమం ఒకటి.

title: వీరాపురం (పిడుగురాళ్ల మండలం)

text: కొమ్ము చంద్రశేఖర్:-ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ కొమ్ము ఏసు, చారమ్మ దంపతులు ఒక నిరుపేద కుటుంబానికి చెందినవారు. రోజూ కూలీ పనులకు వెళితేగానీ కుటుంబం గడవదు. వీరు తమ కుమారుడు చంద్రశేఖర్ ను బ్రాహ్మణపల్లి గ్రామ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో 10వ తరగతి వరకు కష్టపడి చదివించారు. ఇతడు చిన్నప్పటినుండి చదువులోనూ, క్రీడలలోనూ రాణించుచున్నాదు. ఇతడు ఆరవ తరగతి నుండియే సాఫ్ట్ బాల్ క్రీడలో శిక్షణ తీసికొనడం ప్రారంభించి అందులో తన ప్రతిభను ప్రదర్శించుచున్నాడు. ఇతడు 2011-12 వ సంవత్సరంలో అనంతపురంలో నిర్వహించిన రాష్ట్రస్థాయి సాఫ్ట్ బాల్ పోటీలలో అండర్-14 జట్టు తరపున పాల్గొని బంగారు పతకం కైవసం చేసుకున్నాడు. 2012-13 లో రాష్ట్రస్థాయి పాఠశాలల క్రీడాపోటీలలో గుంటూరు జిల్లా జట్టుకి కెప్టెనుగా వ్యవహరించి, జట్టు బంగారు పతకం సాధించడంలో కీలకపాత్ర వహించాడు. అదే సంవత్సరంలో మధ్యప్రదేశ్ లోని ఇండోరులో జరిగిన జాతీయస్థాయి పాఠశాలల పోటీలలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టు తరపున పాల్గొని, బంగారు పతకం సాధించాడు. ఇతడు 2013 మార్చిలో జరిగిన 10వ తరగతి పరీక్షలలో ప్రథమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. 2014.అక్టోబరు-12 నుండి 16 వరకు, రాజస్థానులోని "పాలీ" లో జరిగిన జాతీయస్థాయి సాఫ్ట్ బాల్ పోటీలలో రాష్ట్రం తరపున పాల్గొని ఉత్తమ ప్రతిభ ప్రదర్శించాడు. ఈ పోటీలలో ఇతని ప్రదర్శనకు మెచ్చి ఇతనిని 2015లో ఆష్ట్రేలియాలో జరిగే ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ గేంస్ ఛాంపియును షిప్పు పోటీలలో భారత జట్టులో పాల్గొనటానికి అవకాశం కల్పించారు. ఈ అంతర్జాతీయ పోటీలలో రాణించేందుకుగాను, ఇతడు, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని భోపాలులో జరిగే శిక్షణ తరగతులకు వెళ్ళేందుకు సిద్ధమగుచున్నాడు. ఈ విధంగా ఇతడు ప్రతిభకు పేదరికం అడ్డం కాదని నిరూపించాడు.


query: పి. వి. సింధు ఎప్పుడు జన్మించింది?

title: పి.వి. సింధు

text: పూసర్ల వెంకట సింధు (జననం: జూలై 5, 1995) ఒక అంతర్జాతీయ బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి.[1] 2016 లో జరిగిన రియో ఒలంపిక్స్ లో రజత పతకం సాధించి ఒలంపిక్ పోటీల్లో రజత పతకం సాధించిన తొలి మహిళగా రికార్డు సృష్టించింది.[2]

title: వి. పి. మెనన్

text: వప్పల పంగుణ్ణి మెనన్ (1893 సెప్టెంబరు 30 - 1965 డిసెంబరు 31) భారతీయ సివిల్ సర్వీసెస్ అధికారి. ఆయన భారతదేశపు ఆఖరి ముగ్గురు వైశ్రాయ్ లకు రాజ్యాంగ సలహాదారుగానూ, రాజకీయ సంస్కరణల కమిషనర్ గానూ పనిచేశారు. బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం నుంచి బ్రిటీష్ ఇండియాకు స్వతంత్రం రావడంలో అత్యంత కీలకమైన అధికార బదిలీలోని భారత విభజన, భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం, భారతదేశ ఏకీకరణ, భారత రాజ్యాంగ రచన వంటి అంశాల్లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి, కొత్తగా ఏర్పడిని భారత ప్రభుత్వానికి సహకరిస్తూ కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.

title: యమకింకరుడు

text:
తారాగణం : చిరంజీవి, రాధిక, కైకాల సత్యనారాయణ, శరత్ బాబు
పాటల రచన : వేటూరి
గాయకులు : యస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి. సుశీల, జేసుదాస్
సంగీతం : జే. వి. రాఘవులు
నిర్మాణం : అల్లు అరవింద్
సంవత్సరం : 1982

title: సింధు లోయ నాగరికత

text: ఈ నాగరికత బలహీనపడటానికి ప్రధాన కారణం వాతావరణం మార్పే అయి ఉండవచ్చు. క్రీ.పూ 1800 వచ్చేసరికి సింధు లోయ ప్రాంతం చల్లగానూ, తేమ రహితం కావడం ప్రారంభించింది. ఋతుపవనాలు బలహీనపడటం కూడా ఒక కారణం. ఇది కాకుండా ఇంకో ముఖ్యమైన కారణం ఘగ్గర్ హక్రా నదీ వ్యవస్థ అదృశ్యం కావడం. భూమి అంతర్భాగ నిర్మాణంలో జరిగిన కొన్ని మార్పుల మూలంగా ఈ వ్యవస్థ గంగా నదీ లోయ పరీవాహక ప్రాంతానికి కదిలించబడి ఉండవచ్చు. కానీ ఇది ఎప్పుడు జరిగింది అన్నదానికి ఆధారాలు లేవు. ఎందుకంటే ఘగ్గర్-హక్రా నది పరీవాహక ప్రాంతంలో జనావాసాలకు సంబంధించిన తేదీలు అందుబాటులో లేవు. ఇది కేవలం ఊహాగానమే ఐనా అన్ని నాగరికతలు వివిధ కారణాలవల్ల అంతరించిపోయాయన్నది వాస్తవం. హరప్పా నాగరికత అంతరించిపోవడానికి వాతావరణ మార్పులు కారణమా లేక నదీ వ్యవస్థలో మార్పులు కారణమా అని తెలుసుకోవడానికీ, ఈ ప్రాంతంలో 8000 సంవత్సరాల నుంచి నదీ వ్యవస్థ ఎలా మారుతూ వస్తుందో తెలుసుకోవడానికి అబెర్దీన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పీటర్ క్లిఫ్ట్ నేతృత్వంలో ఒక కొత్త పరిశోధన జరుగుతున్నది. 2004 లో విడుదలైన ఒక పరిశోధనా పత్రం ప్రకారం ఘగ్గర్ హక్రాకు చెందిన ఐసోటోపులు హిమానీ నదాలనుంచి వచ్చినవి కావనీ, వర్షం వల్ల ఏర్పడ్డవేనని పేర్కొన్నది.[63]

title: ఇద్దరు కిలాడీలు

text: ఆ ఊరికి వెళ్ళగానే పెద్దిరాజు, బుల్లిరాజు చేతిలో మోసపోయిన అనేకమంది అమాయకులు కనిపిస్తారు. అందులో దమయంతి అనే ఒక ఉపాధ్యాయుడి భార్య. ఆమెను మానభంగం చేసి భర్తను చంపేసి వ్యభిచారి అనే ముద్ర వేస్తారు. నారాయణ అనే రైతుకూలీకి ఇచ్చిన భూమిని బలవంతంగా లాక్కుని అతన్ని పిచ్చివాణ్ణి చేసుంటారు. రైతుల దగ్గర బలవంతంగా పన్నులు చేస్తుంటారు. రాజా, రంగా ఇద్దరూ ఊర్లోకి రాగానే ఈ దురాగతాన్ని ఎదుర్కొని బుల్లిరాజుకు దేహశుద్ధి చేస్తారు.ఇందులో పాటలు శ్రీశ్రీ, గోపి రాశారు. పి. సుశీల, ఎస్. జానకి, జి. ఆనంద్, ఎస్. పి. శైలజ, వి. కృష్ణమూర్తి పాటలు పాడారు.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: పోటీ చేసిన వారు:పి. సాయి లక్ష్మి (కాంగ్రెస్), పి. వెంకట రావు (తెలుగు దేశం), వి. రవికుమర్ (స్వతంత్ర) 28వ వార్డు: కార్పొరేటర్:పి. లక్ష్మి (కాంగ్రెస్) మొత్తం ఓటర్లు 14124 (మగ 7104 స్త్రీలు: 7020) మెజారిటీ: 1114. వార్డు హద్దులు: అల్లిపురం, బంగారమ్మ మెట్ట, వెంకటేశ్వర మెట్ట, సాయిబాబా వీధి, డాబా గార్డెన్స్. 29వ వార్డు: కార్పొరేటర్: జి. గౌరి (కాంగ్రెస్). మెజారిటీ 278 30వ వార్డు: కార్పొరేటర్: బండారు శ్రీనివాసరావు (తెలుగు దేశం) మొత్తం ఓటర్లు: 18437 (మగ 9316 స్త్రీలు: 9121) మెజారిటీ:291.

title: ఆదిత్య 369

text: ప్రముఖ గాయకుడు ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఒకసారి నిర్మాత శివలెంక కృష్ణప్రసాద్ తో మాట్లాడుతూ దర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు దగ్గరున్న టైం ట్రావెల్ (కాలంలో ప్రయాణం) గురించిన కథ చెప్పాడు. అది విన్న కృష్ణప్రసాద్ వెంటనే ఆయనతో సినిమా చేయడానికి ఒప్పుకున్నాడు. కృష్ణదేవరాయల కాలం అనగానే ఆయనకు కథానాయకుడు బాలకృష్ణ గుర్తొచ్చాడు. బాలకృష్ణకు వెళ్ళి ఈ విషయం చెప్పగానే ఆయన కూడా ఇందులో నటించడానికి ఒప్పుకున్నాడు. ఈ సినిమా చిత్రీకరణకు 110 రోజులు పట్టింది. మొదట్లో ఈ సినిమాకు పి. సి. శ్రీరాం ఛాయాగ్రాహకుడు. ఆయనకు అత్యవసరంగా శస్త్రచికిత్స జరపవలసి రావడంతో ఆయన బాధ్యతను వి. ఎస్. ఆర్. స్వామి, కబీల్ లాల్ కి అప్పగించారు.

title: విశ్వనాధ జగన్నాధ ఘనపాఠి

text: భారత తొలి రాష్ట్రపతి డా.బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేతుల మీదుగా 1961 జూలై 2న విద్యా వాచస్పతి పురస్కారం అందుకున్న ఘనపాఠీ గారు ఎన్నో పురస్కారాలు, సత్కారాలు అందుకున్నారు. ఆనాటి రాష్ట్రపతి డా.సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, డా జాకీర్ హుస్సేన్, వి. వి. గిరి, డా. శంకర్ దయాళ్ శర్మ, నాటి ప్రధాన మంత్రులు ఇందిరా గాంధీ, పి. వి. నరసింహారావు అలాగే డా కె.ఎల్.రావు వంటి ప్రముఖుల చేత సత్కారాలు పొందారు. శృంగేరీ జగద్గురువులు శ్రీ మదభినవ విద్యా తీర్ధులవారు ఘనాలంకార బిరుదుతో సత్కరించగా, శ్రీ శ్రీ శ్రీ కంచి కామకోటి పీఠాధిపతి చేతుల మీదుగా ఘనపాటి చక్రవర్తి బిరుదుతో సన్మానం అందుకున్నారు. విజయనగరం వేద పరిషత్ వేద సమ్రాట్ బిరుదుతో సత్కారం చేయగా, సువర్ణ పతకంతో శృంగేరి శారదా పీఠాధిపతులు, సువర్ణ హారంతో కంచి కామకోటి పీఠాధిపతి సన్మానించారు. సువర్ణ గండ పెండేరంతో విశాఖ వేద శాస్త్ర పరిషత్ సత్కరించింది.

title: కరీంనగర్ జిల్లా

text: ఆంధ్రప్రదేశ్ వాయవ్యదిశలో ఉన్న విద్యావిషయ ప్రధాన కేంద్రాలలో కరీంనగర్ ఒకటి. కరీంనగర్ అనేక మేధావులను, రాజకీయ నాయకులను, కవులను మరియు సాంకేతిక నిపుణులను పలు దశాబ్ధాలుగా తయారు చేసింది. ప్రధానమంత్రిగా సేవలందించిన పి. వి. నరసింహారావు వారిలో ఒకరు.

title: గోపీచంద్ బ్యాడ్మింటన్ అకాడమీ

text: గోపీచంద్ బ్యాడ్మింటన్ అకాడమీ హైదరాబాదులోని ఒక బ్యాడ్మింటన్ శిక్షణా కేంద్రం. 2001 లో ఆల్ ఇంగ్లాండ్ ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ ఛాంపియన్ షిప్ గెలిచిన పుల్లెల గోపీచంద్ ఆధ్వర్యంలో ఇది నిర్వహించబడుతోంది. ఈ శిక్షణా కేంద్రంలో సైనా నెహ్వాల్, పి. వి. సింధు, పారుపల్లి కశ్యప్, కిడాంబి శ్రీకాంత్, గురుసాయి దత్, అరుణ్ విష్ణు లాంటి క్రీడాకారులు శిక్షణ పొందారు.

title: రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు

text: వీరు 1947 జనవరి 29న నెల్లూరు జిల్లా చెన్నూరులో జన్మించారు. నెల్లూరు వి. ఆర్. కళాశాల నుండి బి. ఏ. పట్టభద్రులైనారు. శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం. ఏ.లో సర్వ ప్రథములుగా స్వర్ణ పతకాన్ని 1967లో పొందారు. 1967 నుండి 75 వరకు కందుకూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో తెలుగు అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలో 50కి పైగా అష్టావధానాలు చేశారు. కవిగా, రచయితగా పద్మనాభరావు 70 గ్రంథాలు ప్రచురించారు. కందుకూరి రుద్రకవి పై పరిశోధన చేసి పి. హెచ్.డి. పట్టా పొందారు.

title: ఎన్.టి.ఆర్. ఆరోగ్యశాస్త్ర విశ్వవిద్యాలయము

text: ప్రొఫెసర్ ఐ. వి. రావు (1986 to 1988) ప్రొఫెసర్ ఎల్. సూర్యనారాయణ (1988 to 1994) ప్రొఫెసర్ సి. ఎస్. భాస్కరన్ (1994 to 1997) ప్రొఫెసర్ జి. శ్యాంసుందర్ (1997 to 2004) ప్రొఫెసర్ ఆర్. సాంబశివరావు (2004 to 2007) డాక్టర్ పి. వి. రమేష్ (2007) ప్రొఫెసర్ ఎ. వి. కృష్ణంరాజు (2007 to 2010) డాక్టర్ ఐ. వి. రావు (2010)

title: ప్రణబ్ ముఖర్జీ

text: 1991లో రాజీవ్ గాంధీ హత్య తరువాత అతని రాజకీయ జీవితం పునరుద్ధరించబడింది. అప్పటి ప్రధానమంత్రి పి.వి.నరసింహారావు అతనిని భారత ప్లానింగ్ కమిషన్ కు డిప్యూటీ చైర్మన్ పదవినిచ్చాడు. తరువాత మొదటి సారి పి. వి. నరసింహారావు కేబినెట్ లో 1995 నుండి 1996 వరకు విదేశీ వ్యవహారాల శాఖా మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.[9]

title: చిలకా ఏతోడులేక (పాట)

text: చిలకా ఏతోడు లేక అనే ఈ పాట 1994లో విడుదలైన శుభలగ్నం చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధమైన పాట. ఈ పాట రాసినందుకు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారికి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. ఈ పాటను గానం చేసింది ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, సంగీతం అందించింది ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి

title: పి.వి.రాంప్రసాద్ రెడ్డి

text: పి. వి. రాంప్రసాద్ రెడ్డి అరవిందో ఫార్మా స్థాపకుడు. ఫోర్బ్స్ సంస్థ విడుదల చేసిన భారతదేశ 100 మంది సంపన్నుల జాబితాలో 88 వ స్థానం పొందిన వ్యక్తి. పెన్సిలిన్ ఉత్పత్తిలో ప్రపంచ స్థాయిలో అయిదు కంపెనీలలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇద్దరు పిల్లలు.

title: మూడిళ్ళ ముచ్చట

text: మూడిళ్ళ ముచ్చట కోడి రామకృష్ణ దర్శకత్వంలో 1985లో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో చంద్రమోహన్, ముచ్చర్ల అరుణ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. దర్శకుడు కోడి రామకృష్ణ కూడా ఇందులో ఓ కీలక పాత్ర పోషించాడు. జె. వి. రాఘవులు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.ఈ చిత్రంలో మొత్తం ఐదు పాటలున్నాయి. అన్నీ సి. నారాయణ రెడ్డి రాశాడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, సుశీల పాటలు పాడారు.

title: ఎస్.వి. రంగారావు

text: కొద్ది రోజుల తర్వాత బి. ఎ. సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో తెరకెక్కుతున్న పల్లెటూరి పిల్ల సినిమాలో విలన్ పాత్ర కోసం మద్రాసు నుంచి కబురందింది. అదే సమయంలో రంగారావు తండ్రి కోటేశ్వరరావు ధవళేశ్వరంలో మరణించడంతో అంత్యక్రియలకు హాజరై మద్రాసు చేరుకునేసరికి ఆ వేషం ఎ. వి. సుబ్బారావుకు ఇచ్చేశారు. బి. ఎ. సుబ్బారావుకు రంగారావుతో ఉన్న పరిచయం దృష్ట్యా అదే సినిమాలో మరో చిన్నపాత్ర దక్కింది. తర్వాత ఎల్. వి. ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన మనదేశం, పి. పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన తిరుగుబాటు చిత్రంలో కూడా అంతగా ప్రాధాన్యంలేని పాత్రలే వచ్చాయి. అయినా రంగారావు నిరుత్సాహ పడకుండా మంచి అవకాశం కోసం ఎదురుచూడసాగాడు.

title: పెనుమర్తి విశ్వనాథశాస్త్రి

text: పెనుమర్తి విశ్వనాథశాస్త్రి టూకీగా పి. వి. శాస్త్రి (2 మే, 1929 - 25 డిసెంబరు, 1998) ప్రముఖ తెలుగు వచన కవి. ఇతను అజంతా అనే కలం పేరుతో ప్రసిద్ధిచెందాడు.

title: దిల్

text: దిల్ 2003 లో వి. వి. వినాయక్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన విజయవంతమైన సినిమా. ఇందులో నితిన్, నేహ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఆర్. పి. పట్నాయక్ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. దిల్ రాజుకు నిర్మాతగా ఇది మొదటి సినిమా. ఈ సినిమా పేరు ఆయన పేరులో భాగం అయిపోయింది.

title: రుక్మిణీ కల్యాణము (సినిమా)

text: రుక్మిణీ హరన్ లేదా రుక్మిణీ కల్యాణము 1937, జూలై 5న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. విభూతి దాస్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కె. రఘురామయ్య, జె.వి. రెడ్డి, నిడుముక్కల సుబ్బారావు, ఎ. వి. సుబ్బారావు, శాంతకుమారి, రమాదేవి తదితరులు నటించగా, పి. మునుస్వామి సంగీతం అందించాడు.

title: శ్రీరామ్ (2002 సినిమా)

text: శ్రీరామ్ 2002, జూన్ 21న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. వి. ఎన్. ఆదిత్య దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఉదయ్‍కిరణ్, అనిత, ఆశిష్ విద్యార్థి ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఆర్. పి. పట్నాయక్ సంగీతం అందించారు.

title: పాండురంగ వామన్ కాణే

text: 1974లో కాణే జ్ఞాపకార్ధంగా ప్రాచ్యశాస్త్ర విద్యలో (Oriental studies: ఓరియంటల్ స్టడీస్) పరిశోధనను పెంపొందించి, ప్రోత్సహించి, పోషించే నిమిత్తం, ఆసియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బాంబే వారు మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్టడీస్ అండ్ రిసర్చ్</i>ను (మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే స్నాతకోత్తర విద్య మరియు పరిశోధనా సంస్థ) నెలకొల్పారు. అంతేగాక, ప్రతి మూడు సంవత్సరములకు ఒక మారు, వైదిక, ధర్మశాస్త్ర, అలంకార సాహిత్యాలలో విశేష కృషిని కనపరిచిన ఒక పరిశోధకునికి మహామహోపాధ్యాయ డా. పి. వి. కాణే స్వర్ణ పతకము ఇవ్వబడుతోంది.

title: ఎం. భక్తవత్సలం

text: తమిళనాడులోని ప్రముఖ రాజకీయ కుటుంబంతో అతని వివాహానికి సంబంధం ఉంది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజకీయనాయకుడు, కేంద్రమంత్రి ఓ. వి. అలగేశన్, మద్రాసు రాజ్య పూర్వ ముఖ్యమంత్రి పి. టి రాజన్ అతని బంధువులు.[15] భక్త వత్సలం కుమార్తె సరోజినీ వరదప్పన్ రామాజిక కార్యకర్త. అతని మనుమరాలు జయంతి నటరాజన్ రాజకీయ నాయకురాలు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకురాలు.[8][15]

title: పి. వి. రమణ

text: పూసర్ల వెంకట రమణ ఒక భారత వాలీబాల్ క్రీడాకారుడు, రమణ వాలీబాల్‌లో 2000 సంవత్సరం అర్జున అవార్డు విజేత . 1986 లో ఆసియా క్రీడల్లో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకున్న భారత జట్టు సభ్యుడు. రమణ సొంత ఊరు ఆదిలాబాద్‌లోని నిర్మల్ రమణ తండ్రి ఎలక్ట్రికల్ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో పనిచేసేవారు. తండ్రి ఉద్యోగ రీత్యా నిడదవోలులో కొంత కాలం ఉన్నాడు. ఐడీపీఎల్ బాలానగర్‌లో చదువుకొన్నారు. ప్రస్తుతం స్పోర్టు మేనేజరుగా భారతీయ రైల్వే సికింద్రాబాదులో ఉద్యోగం చేస్తున్నారు. ఆయన కుమార్తె పుసర్ల వెంకట సింధు ప్రముఖ బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి.

title: కరీంనగర్ జిల్లా

text: పి. వి. నరసింహారావు యశ్వంత్ రెడ్డి సి. నారాయణ రెడ్డి జి.వెంకటస్వామి సి. హెచ్. విద్యాసాగర్ రావు జువ్వాడి చొక్కారావు దుద్దిళ్ల శ్రీపాదరావు ముద్దసాని దామోదర్ రెడ్డి దుగ్గిరాల వెంకట్రావు

title: భరతనాట్యం

text: పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం చిత్రా విశ్వేశ్వరన్ అడయార్ కె. లక్ష్మణన్ యామినీ కృష్ణమూర్తి వైజయంతీ మాలా బాలి శోభా నటరాజన్ అళర్మేల్ వల్లి మేధా హరి సుధారాణి రఘుపతి సి. వి. చంద్రశేఖర్ కె. పి. & కాథరీన్ కణ్ణిరామవ్ వి.పి. & శాంతా ధనంజయన్ ఊర్మిళా సత్యనారాయణన్ అనితా రత్నం ప్రియా మురళి శ్రీలతా వినోద్ ఆనంద శంకర్ జయంత్ ఉత్తర ఉన్ని సవితా శాస్త్రి

title: మావిచిగురు

text: మావిచిగురు 1996లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలయిన కుటుంబ కథాచిత్రం. పి. ఉషారాణి ఈ సినిమా నిర్మాత. జగపతి బాబు, ఆమని మరియు రంజిత ఈ సినిమాలో ప్రధాన నటీనటులు.

title: పి.వి. సింధు

text: సింధు జూలై 5, 1995 న పి. వి. రమణ, పి. విజయ దంపతులకు హైదరాబాదులో జన్మించింది.[7] ఆ దంపతులిద్దరూ వాలీబాల్ క్రీడాకారులు. రమణ పూర్వీకులు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా జిల్లాకు చెందిన వారు. ఆయన ఆదిలాబాద్ జిల్లా నిర్మల్ లో జన్మించారు.[8] ఉద్యోగ రీత్యా గుంటూరుకు తరలి వెళ్ళారు.[7] రమణ తన వాలీబాల్ కెరీర్ కోసం, రైల్వేలో ఉద్యోగం రావడంతో హైదరాబాద్‌లోలో స్థిరపడ్డారు. తల్లి విజయ స్వస్థలం విజయవాడ .[7] 2000 లో రమణకు అర్జున పురస్కారం లభించింది.[9] ఆమె తల్లిదండ్రులిద్దరూ వాలీబాల్ ఆటగాళ్ళైనా సింధు మాత్రం పుల్లెల గోపీచంద్ స్ఫూర్తితో బ్యాడ్మింటన్ ఎంచుకుంది. అప్పటికి గోపీచంద్ ఆల్ ఇంగ్లాండ్ బ్యాడ్మింటన్ పోటీలలో గెలిచి వార్తలలో వ్యక్తిగా ఉన్నాడు.[10] సింధు ఎనిమిదేళ్ళ వయసు నుంచే బ్యాడ్మింటన్ ఆడటం ప్రారంభించింది.

title: పి.వి.ఆర్.కె ప్రసాద్

text: పి. వి. ఆర్. కె ప్రసాద్ ఒక మాజీ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసులో అధికారి. ఇతడు ఐ.ఎ.ఎస్. అధికారిగా పలుచోట్ల పనిచేశాడు. ముఖ్యమంత్రి, ప్రధానమంత్రుల వద్ద కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానాలకు ఎక్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేశాడు. సాహిత్యాభిమాని. ఆధ్యాత్మిక, ధార్మికవేత్త. సాహితీవేత్తలను, కళాకారులను ఎంతో ప్రోత్సహించాడు. తన ఉద్యోగప్రస్థానంలో సంభవించిన, తారసపడిన అనుభవాలను పుస్తకరూపంలో అందించాడు. తిరుపతి తిరుమల దేవస్థానముల కార్యనిర్వహణాధికారిగా ఇతడు అందించిన సేవలకు రాష్ట్రరత్న, శ్రీ కృష్ణ అనుగ్రహ, రాజర్షి వంటి ఎన్నో పురస్కారాలను అందుకొన్నాడు.

title: మనసంతా నువ్వే

text: మనసంతా నువ్వే ఎం.ఎస్.రాజు నిర్మాతగా, వి. ఎన్. ఆదిత్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన 2001 నాటి ప్రేమకథా చిత్రం. సినిమాలో ఉదయకిరణ్, రీమా సేన్, తనికెళ్ళ భరణి, సునీల్, తనూరాయ్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఆర్. పి. పట్నాయక్ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

title: విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి

text: కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారు, మైసూరు. కే. వి. లక్ష్మణరావు గారు, మునగాల. ఆచంట లక్ష్మీపతి గారు బి. ఏ., చెన్నపట్టణము. అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు గారు, బెజవాడ. పి. శ్రీనివాసాచార్యులు గారు చిలుకూరి వీరభద్రరావు గారు, చెన్నపట్టణము. వి. వి. శర్మ గారు.


query: టెక్కలి ప్రాంతాన్ని గణపతి పద్మనాభదేవ్ ఎప్పుడు పాలించాడు?

title: టెక్కలి

text: టెక్కలి ప్రాంతం 1816నుండి 1832 వరకు పర్లాకిమిడిరాజు గణపతి పద్మనాభదేవ్ పాలనలో వుండేది. అతని కుమారులు ఆ రాజ్యాన్ని రెండుగా విభజించి టెక్కలిని గోవిందనాథ్ దేవ్ నంది గాం ను కృష్ణ చంద్ర దేవ్ లు పాలించారు. టెక్కలి పాలకుడు గోవింద నాథ్ దేవ్ తన కుమార్తెకు వివాహము జరిపించి నప్పుడు పశుపు కుంకుమల క్రింద టెక్కలి గ్రామాన్ని దారా దత్తం చేశాడు. టిక్లి అనగా ఒడియాలో పశుపు కుంకుమల బుట్ట అని అర్థం అలా ఆ గ్రామాన్ని టిక్లి అని పిలిచేవారు. కాల క్రమంలో అది టెక్కలి గా రూపాంతరం పొందింది. (తెలుగు వెలుగు అక్టోబర్ 2008/పుట 97)

title: బొలీవియా

text:
2013 నాటి వరల్డ్ ఫాక్ట్ బుక్ అంచనాల ప్రకారం బొలీవియా ఆయుఃప్రమాణం 68.2 సంవత్సరాలు. బొలీవియా ఆయుఃప్రమాణం ప్రపంచదేశాలలో 161 వ స్థానంలో ఉంది. పురుషుల ఆయుఃపరిమితి 65.4 సంవత్సరాలు మరియు మహిళల ఆయుఃపరిమితి 71.1.సంవత్సరాలు.
బొలీవియా దేశానికి పరిపాలన రాజధాని నగరం. ఈ నగరం మొత్తం కొండలపైనే ఉంటుంది. ప్రపంచంలో అతి ఎత్తై రాజధాని నగరం లాపాజ్. ఇది భూమి నుండి దాదాపు 3650 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. అత్యంత ఎక్కువ జనాభా కలిగిన నగరం కూడా ఇదే. ఈ నగరం 15వ శతాబ్దం నుండి ఉనికిలో ఉంది. చుట్టూ ఆండీస్ పర్వత శ్రేణులు నగరాన్ని ఎంతో అందాన్ని ఇస్తుంటాయి. నగరంలో సగర్‌నాగ వీధి ఎప్పుడూ యాత్రీకులతో కిటకిటలాడుతూ ఉంటుంది. నగరంలో దయ్యాల మార్కెట్ కూడా ఉంది. ఈ మార్కెట్‌లో ఎండబెట్టిన కప్పలు, కొన్ని సముద్ర జంతువులను అమ్ముతారు. బ్లాక్ మార్కెట్ అని పిలుచుకునే మెర్కాడో నెగ్రో అనే ప్రాంతంలో ఎక్కువగా దుస్తులు, సంగీత పరికరాలు అమ్ముతారు. నగరంలో ఇంకా కల్లెజాన్, ప్లాజా మురిల్లో, వల్లెడిలా లూనా ప్రాంతాలతో బాటు సాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో మ్యూజియం, టివనాకు మ్యూజియం, కోకా మ్యూజియం, మ్యూజియం ఆఫ్ మెటల్స్ ప్రదేశాలు దర్శించతగినవి.
బొలీవియాలో వెండిగనులు పోటోసిలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ క్రీస్తుశకం 1545 నుండి కొండలను తవ్వి వెండిని తీస్తున్నారు. ఈ నగరాన్ని సెర్రోరికో అంటారు. ఒకప్పుడు ఈ నగరం మొత్తం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతమైన నగరంగా పేరుగాంచింది. ఈ గనులలోకి పర్యాటకులు వెళ్ళి అక్కడి గనుల తవ్వకాన్ని, ముడి ఖనిజాలను స్వయంగా చూడవచ్చు. ఈ గనులు భూమికి 240 మీటర్ల లోతులో ఉంటాయి. గనిలోపలి భాగాన్ని పైలావిరి అంటారు. ఇందులోకి పర్యాటకులు నేరుగా వెళ్ళే అవకాశం ఉంది. గని ముందుభాగంలో గనులరాజు బొమ్మ విచిత్రంగా కనబడుతుంది. ఇక్కడ వెండిని గత 455 సంవత్సరాలుగా నిరంతరం వెలికితీస్తూనే ఉన్నారు. ఈ గనులలో దాదాపు 10 వేలమంది కార్మికులు పనిచేస్తూ ఉంటారు.
[[దస్త్రం:Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|right|thumb|ఉయుని ఉప్పు మైదానం.]]
ఇది పోటోసి నగరానికి సమీపంలో ఉంది. దేశానికి దక్షిణ భాగంలో ఉంది. ఇది 11 వేల చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో విస్తరించి ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశాలమైన ఉప్పు మైదానంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీనిని ఉప్పు ఎడారిగా పిలవవచ్చు. ఈ ఉప్పు మైదానం సముద్రమట్టానికి 3600 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇంత ఎత్తులో ఇలా ఉప్పు ఎడారి ఎలా ఏర్పడిందో తెలుసుకుంటే ఎంతో ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతం ఒక సముద్ర ద్వీపం. దాదాపు 13వేల సంవత్సరాల క్రితం ఇందులోని నీరంతా ఆవిరైపోయి ఉప్పు మాత్రమే మిగిలింది. మధ్యభాగంలో ఉప్పు 10 మీటర్ల మందంలో ఉంటుంది. ఈ ఉప్పు ఎడారి మీద నిలబడితే మేఘాలు మనల్ని తగులుతూ కదులుతుంటాయి. పర్యాటకులకు ఇదో విచిత్రమైన అనుభవం. ఎప్పుడు తెల్లగా మెరుస్తూ ఉంటుంది. ఎడారిమీద గాలివీయడం వల్ల మైదానంలో పాలిహైడ్రల్ గుర్తులు ఏర్పడతాయి. వాటిని చూస్తుంటే ఎంతో ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. ఇక్కడ ఫ్లెమింగోలు, ఆండియన్‌జాతి నక్కలు అధికంగా అగుపిస్తాయి. రాజధాని లాపాజ్ నుండి దాదాపు 12 గంటల ప్రయాణం చేసి ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
ఇది ఒకప్పుడు అడవి. ఇక్కడికి క్రైస్తవ మిషనరీలు వచ్చి ఆటవికులనందరినీ క్రైస్తవులుగా మార్చారు. ఆ తర్వాత స్పెయిన్ దేశం బొలీవియాను తమ అధీనంలోకి తీసుకున్నాక ఈ ప్రాంతంలో చర్చిల నిర్మాణం జరిగింది. ఈ ప్రాంతాన్ని చికిటో అంటారు. ఈ ప్రాంతం 16వ శతాబ్దంలో కనుగొనబడి నేటికీ ఆనాటి వాతావరణంలోనే ఉండడం ఒక గొప్ప విశేషం. ఇక్కడి నిర్మాణాలు నేటికీ చెక్కు చెదరకుండా ఉన్నాయి. ఇది పర్యాటకులను విపరీతంగా ఆకర్షించే విషయం. చర్చిల లోపల ఎంతో అందమైన నిర్మాణశైలి కనబడుతుంది. బంగారంతో చేసిన అలంకరణలు నేటికీ అలాగే ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం సాంటాక్రజ్‌కు సమీపంలో ఉంది. మొదట జెసూట్‌లు ఇక్కడికి వచ్చి భూమి మీద దేవుడి నగరాన్ని నిర్మించాలని పూనుకున్నారు. ఆ ప్రాంతానికి ఇప్పుడు వెళితే 17వ శతాబ్దపు కాలంలోకి వెళ్లినట్లుగా అనుభూతి కలుగుతుంది. 1991లో ఈ మొత్తం ప్రాంతాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ఎంపిక చేసింది.

title: వీరరఘునాధపురం

text: వీర రఘునాధ పురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 117 ఇళ్లతో, 471 జనాభాతో 53 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 231, ఆడవారి సంఖ్య 240. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 74 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580970.పిన్ కోడ్: 532201.

title: టెక్కలి (అయోమయ నివృత్తి)

text: టెక్కలి పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:

title: వీరరామకృష్ణాపురం

text: వీరరామకృష్ణపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 73 ఇళ్లతో, 252 జనాభాతో 235 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 125, ఆడవారి సంఖ్య 127. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580972.పిన్ కోడ్: 532201.

title: బఘవానుపురం

text: భఘవానుపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 281 ఇళ్లతో, 1107 జనాభాతో 140 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 554, ఆడవారి సంఖ్య 553. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 169 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580977.పిన్ కోడ్: 532212.

title: జ్యోతి నృత్యం

text:
ఒకరు జ్యోతిని ఎత్తుకుని నట్టనడుమ నిలబడి పాట కనుగుణంగా, చుట్టూ గుండ్రాకారంగా నిలబడి వున్న రారంతా అడుగులు మారుస్తూ తిరిగుతూ వుండగా గణపతి ప్రార్థన ప్రారంభమౌతుంది.పార్వతీ పుత్రుని పరమేశ్వరుని సూడ
ఎలుక వాహన మెక్కి వెళ్ళే తన వేడ్క
అమరంగ బెనకయ్యను ఆత్మలో తలచేరు
సంతోషమున కల్గు సకల జనులకును.అంటూ ఆందరి దేవుళ్ళనూ ప్రార్థించి, చౌడమ్మ కదిలే దృశ్యాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు పాట త్వర త్వరగా సాగుతుంది. అడుగులు త్వర త్వరగా వేయటం, గుండ్రంగా తిరగటం, జ్యోతి నెత్తుకున్న వ్వక్తి గిరగిరా తిరుగుతూ, కళ్ళు పెద్దవి చేసి చౌదమ్మలా కనిపిస్తాడు. తరువాత ఇలా పాడతాడు.కదిలెను చౌడమ యంత తోడను గాంభీర్య నాదములతో
రంతులునే మగరాడు చౌడమ రానువు కదిలెను రమ్యముతో
ఎప్పుడు మనకు ఇచ్చిన వరములు యేకొదువా లేదు
తప్పక కొలవండి దారుని లోపల దైవంబసలే చౌడమ్మ.ఇలా చౌడమ్మ గూర్చి, ఆమె గొప్ప తనాన్ని గూర్చి వేనోళ్ళ పొగుడుతూ అనేక గేయాలు పాడతారు.
జ్యోతి నృత్యంతో అమ్మవారిని ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్ళడాని మెరవణి అంటారు. మెరవణిలో అమ్మవారు వీధి వెంట వచ్చినపుడు బలులిస్తారు. ఇండ్లముందుకు వచ్చినపుడు అమ్మవారికి జంతుబలులు ఇవ్వడం జరుగుతుంది. ఆ రక్తంతో అమ్మవారిని పూజిస్తారు. ఇది ప్రాచీన ఆచారము. కానీ ప్రస్తుతం ఆ ఆచారం చాలా ప్రదేశాల్లో లేదు. తొగట వీర క్షత్రియుల ఇండ్ల దగ్గర అమ్మవార్ని నిలబెట్టినపుడు, జ్యోతి నెత్తినపుడు బలినిచ్చి ఆ రక్తం బొట్టుతో అలంకరిస్తారు.
కర్నూలు జిల్లా నందవరంలోని చౌడేశ్వరీ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం జరిగే జ్యోతి ఉత్సవంలో దాదాపుగా వందలకొద్ది జ్యోతులాడతాయి. అనంతపురం జిల్లాలోని, ఉరవకొండ, ధర్మవరం ప్రాంతాలలో చేనేతలు అధికంగా ఉన్నారు. ఈ ప్రాంతాలలో జ్యోతి నృత్యం ఉంది. కడప జిల్లాలో జమ్మలమడుగు, దొమ్మరనంద్యాల, వేపరాల, మోరగుడి గ్రామాల్లోనూ, ప్రొద్దుటూరు పట్టణంలోనూ, అలాగే ప్రొద్దుటూరు మండలంలోని నరసింహాపురం, దొరసానిపల్లె గ్రామాలలో కూడా జ్యోతులెత్తుతారు.

title: టెక్కలి

text: రావివలస, శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. టెక్కలి పట్టణానికి 5 కి.మి దూరములో ఈ గ్రామము ఉంది. ఈ గ్రామములో ప్రసిద్ధి చెందిన ఎండల మల్లికార్జున స్వామి దేవాలయం ఉంది. ఎండల మల్లన్నగా పేరు పడిన ఇక్కడి దైవం మల్లికార్జునస్వామివారు. ఈ దేవుని దర్శించినవారికి దీర్ఘరోగాలు ముఖ్యముగా చర్మరోగాలు పోయి పూర్తిగా ఆరోగ్యవంతులవుతారని భక్తుల ప్రగాడనమ్మకం. డివిజన్, నియోజకవర్గ కేంద్రమైన టెక్కలి మేజర్ పంచాయతీ మున్సిపాలిటీ హోదాను సంతరించుకుంది. ప్రతీ డివిజన్ కేంద్రాలను మున్సిపాలిటీలుగా మార్చాలన్న ప్రభుత్వ ఆలోచనలకు టెక్కలి అన్ని హంగులను సమకూర్చుకుంది. 1925 అక్టోబరు 25 బలరాందాస్ పట్నాయక్ ఆధ్వర్యంలో ఆవిర్భ వించిన టెక్కలి మేజర్ పంచాయతీ 2001 జనాభా ప్రాతిప దికన 23 వేల 288 మంది ఉన్నారు. అంచెలంచెలుగా ఎదిగిన టెక్కలి మేజర్ పంచాయతీలో ప్రస్తుతం 20 వార్డు లుండగా 53 వీధులున్నాయి40వేల జనాభా ఉన్న ప్రాంతాలను మున్సిపాలిటీగా మార్చాలన్న పంచాయతీరాజ్ ఆదేశాలున్నప్పటికీ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులను సవరించి 20వేల జనాభాకు సవరించింది. ఈ నేపథ్యంలో టెక్కలి మేజర్ పంచాయతీ ఒక్కటిని మున్సిపాలిటీగా మార్చినప్పటికీ ఆశ్చర్యపోనవసరంలేదు. అయితే, ఇది సరికాదని భావించిన యంత్రాంగం పరిసర పంచాయతీలను మున్సిపాలిటీలో విలీనం చేయనుంది. ఇందులో భాగంగా తోలుసురబల్లి, తిర్లంగి, సీతాపురం, తలగాం, రావివలస, బసువాడ, తేలినీలాపురం, అక్కవరం, బొప్పాయిపురం పంచాయతీలను విలీనం చేయనుంది. దీనిద్వారా 40 వేల పైచిలుకు జనాభాతో మున్సిపాలిటీగా అవతరించనుంది. ప్రస్తుతం మేజర్ పంచాయతీ ఏటా 55 లక్షల రూపాయలు ఆదాయం సంపాదిస్తున్నప్పటికీ పంచాయతీ అభివృద్ధి వినియోగానికే నిధులు ఖర్చవుతున్నాయి. 2001 జనాభా ప్రకారం 4.04 చదరపు మైళ్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న పంచాయతీల్లో 5 వేల 979 కుటుంబాలున్నాయని అంచనా. వీటి ప్రకారం టెక్కలి మున్సిపాలిటీగా మారే అవకాశం ఉంది.

title: ముఖలింగాపురం

text: మొఖలింగపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 38 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 109 ఇళ్లతో, 438 జనాభాతో 511 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 227, ఆడవారి సంఖ్య 211. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 432. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580983.పిన్ కోడ్: 532201.

title: టెక్కలి

text: టెక్కలి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన జనగణన పట్టణం.[1] టెక్కలి జిల్లా ప్రధాన పట్టణం శ్రీకాకుళం నండి 50 కి.మి దూరములో ఉత్తరాన ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజి ముఖ్యమంత్రి స్వర్గీయ ఎన్.టి.రామారావు ఈ నియోజక వర్గమునుండి పోటి చేసి గెలిచాడు, రాష్ట్ర శాసన సభకి ఎన్నిక అయ్యాడు. జిల్లాలో ఉన్న 3 డివిజన్లలో ఇదిఒకటి, ఇది దివిజన్ కేంద్రము,మరియు శాసనసభ నియోజకవర్గము 532201

title: నర్సంపేట

text: ఓరుగల్లు గ్రామీణ జిల్లాలో నర్సంపేట్ డివిజన్ లోనే పర్యాటకం ప్రధానంగా ఉంది. నర్సంపేట్ టౌన్ నుండి 9 కిలోమీటర్ల దూరంలో పాఖాల సరస్సు, అభయారణ్యం కలదు. పాకాల అందచందాలు చూసేందుకు రెండు కన్నులు చాలవు. ప్రపంచంలోనే 8వ, భారతదేశంలో 2వ కాలుష్య రహిత సరస్సు పాఖాల. తెలంగాణ రాష్త్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల బోటింగ్ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. పాకాల సరస్సు కారణంగా నర్సంపేట్ ప్రాంతాన్ని ధాణ్యాగారంగా పిలుస్తారు. పాఖాల సరస్సు ఆయకట్టు సూమారు 30వేలు ఎకరాలు. నిత్యం వందలాది మంది పర్యాటకులతో పాఖాల ఎప్పుడు కిక్కిరిసిపోతుంది. పాఖాల అభయారణ్యం విస్తీర్ణం సుమారు 830చ.కి.మీ. ఉంది. అంటే ఇటు నర్సంపేట్ (వరంగల్ రూరల్) జిల్లాతో పాటు మహబూబబాద్,భద్రాద్రికొత్తగూడ జిల్లాల్లో కూడ ఉంది. అదే విదంగా మాధన్నపేట చెరువు కూడ ఈ ప్రాంతానికి ఆదరువే. ఈ చెరువు కింద 10వేల ఎకరాల ఆయకట్టు ఉంది. మాధన్నపేట చెరువును తెలంగాణ సర్కారు మిని ట్యాంక్ బండ్ గా గుర్తించింది. ఇప్పటికే పనులను కూడ ప్రారంభించారు. నర్సంపేట్-వరంగల్ రహదారి పై కొమ్మాల దేవస్థానం ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి కొలువుదీరారు. ఈ ఆలయం గీసుకొండ మండల పరిధిలోకి వెళ్ళినప్పటికిని నర్సంపేట్ డివిజన్ కు చెందిన భక్తులకి రెండవ పెద్ద దేవాలయంగా ఉంటుంది.

title: కింజరాపు అచ్చంనాయుడు

text:
కింజరాపు అచ్చంనాయుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసన సభ సభ్యులు. ఆయన 2014లో టెక్కలి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికైనారు. ఆయన తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకులు. ఆయన సోదరుడు కింజరాపు అచ్చన్నాయుడు శ్రీకాకుళం పార్లమెంటు నియోజకవర్గం ఎం.పి.గానూ, కేంద్రమంత్రిగానూ వ్యవహరించారు.
ఆయన మార్చి 26 1971 న టెక్కలి మండలం నిమ్మాడ గ్రామం లొ జన్మించారు. ఆయన తండ్రి దాలినాయుడు. ఆయన కృష్ణా కళాశాల, విశాఖపట్నంలో బి.యస్సీ చదివారు.
ఆయన సోదరుడు తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు యర్రంనాయుడు. అచ్చంనాయుడు హరిశ్చంద్రపురం శాసనసభ నియోజకవర్గానికి 2009 వరకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఆయన మూడుసార్లు ఎం.ఎల్.ఎ గా ఎన్నికైనారు. ఆయన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కారణంగా హరిశ్చంద్రపురం నియోజకవర్గం నుండి టెక్కలి శాసనసభ నియోజకవర్గానికి మారారు. ఆయన 2009 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కె.రేవతీపతి పై పోటీ చేసి పరాజయం పాలయ్యారు. 2009లో రేవతీపతి ఆకశ్మిక మరణంతో జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో ఆయన మరల రేవతీపతి భార్య అయిన కె.భారతి పై పోటీ చేసి పరాజయం పాలయ్యారు. 2014 ఎన్నికలలో తెలుగు దేశం పార్టీ తరపున టెక్కలి నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యులుగా గెలుపొందారు. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో గల శ్రీకాకుళం పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో గల ఏడు శాసన సభ నియోజకవర్గాలలో ఒక్క పాతపట్నం శాసన సభ నియోజకవర్గం తప్ప అన్నింటిలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థులు గెలుపొందడంతో జిల్లాలో తెలుగుదేశం పార్టీని అగ్రస్థానంలో నిలుపుటకు కృషిచేసిన అచ్చన్నాయుడును రాష్ట్ర కేబినెట్ లో కార్మిక శాఖను అప్పగించారు.

title: కాకర్లపల్లి

text:
కాకర్లపల్లి శివాలయం ఆలయ చరిత్ర...
10వ శతాబ్దకాలంలో ఎటువంటి రాజ్యపాలనలేని తెలంగాణ ప్రాంతంలో సామంతులు ఉండేవారు. దక్షిణ భారతాన్ని యుద్ధాల ద్వారా చేజిక్కించుకున్న ప్రాంతాల్లో సామంతరాజులచే కాకతీయులు పాలన సాగించేవారు.ప్రోలుడు, రుద్రదేవుడు, మహాదేవుడు, గణపతి దేవుడు, రుద్రమదేవి, ప్రతాపరుద్రుడు ముఖ్యులు. వీరికాలంలో అనుమకొండ(ఇప్పటి హన్మకొండ)ను రాజధానిగా చేసుకుని ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించేవారు. క్రమంలోనే సత్తుపల్లి మండలం కాకర్లపల్లి గ్రామంలో శివాలయం నిర్మించగా ఉత్తరాన కోనేరు, తూర్పున బేతుపల్లి జలాశయం, ఈశాన్యంలో ఉన్న కనిగల గుట్ట వద్ద ఆనవాళ్లు, దక్షిణంలో వేశ్యకాంతల చెరువు ఉండేవి. ఆలయ సముదాయాలకు పూజలు నిర్వహించడానికై అయ్యవార్లు ఉండే ప్రాంతం నేటి అయ్యగారిపేట. అభిషేకజలం నిల్వ ఉంచేందుకు రెండు కిలోమీటర్ల దూరాన రాతితొట్టిలతో కాలువలు నిర్మించి రాతినీటి బావి(బుంగనుయ్యి) ఏర్పాటు, ఊరికి ఉత్తరాన జువ్విచెట్టు కింద ఉన్న శ్రీదువ్వి దాసాంజనేయస్వామి దేవాలయం, దక్షిణాన ఉన్న హనుమాన్‌నగర్‌లోని ఆంజనేయ ఆలయం, రుద్రాక్షపల్లి శివారు గ్రామం తోగు సమీపంలోని శక్తిస్వరూపిని దానశానమ్మ విగ్రహం, రేజర్ల, గుడిపాడు, నాగుపల్లి, బేతుపల్లి గుట్ట తదితర ప్రదేశాల్లో పురాతన శిథిల విగ్రహాలు సువిశాల ప్రాంతంలో నిర్మించిన ఈ ఆలయానికి సాక్షీ భూతాలుగా నిలుస్తున్నాయి.

title: అద్దుకొండ

text: అద్దుకొండ శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 33 ఇళ్లతో, 113 జనాభాతో 923 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 52, ఆడవారి సంఖ్య 61. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 111. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580958.పిన్ కోడ్: 532201.

title: లండన్ టవర్

text:
వైట్ టవర్ వెనువెంటనే ఉన్న దక్షిణ భాగం అంతరాంతరమైన విభాగంలో ఉంది, ఇది ఒకప్పటి థేమ్స్ నది అంచు వరకు విస్తరించి ఉంది. ఇతర కోటల వలెనే, 11వ శతాబ్దం నాటి హెన్ డోమెన్ అంతరాంతర విభాగం బహుశా టవర్ పునాది నుండి కలప భవంతులను కలిగి ఉండవచ్చు. వైట్ టవర్ నుండి అంతరాంతర విభాగంలోకి రాజుల విడిదులు ఆక్రమించుకోవటం ఎప్పుడు ఆరంభమయ్యిందో కచ్చితంగా తెలియనప్పటికీ, 1170ల నాటికి ఇది ఆరంభమయ్యింది. 1220లు మరియు 1230ల మధ్యకాలంలో ఈ విడిదులను నవీకృతం మరియు విస్తరణను చేశారు, ఇతర రాజగృహాలు విండ్సర్ కాసిల్ వంటివాటితో పోల్చదగినట్టుగా ఉండేవి. వేక్ఫీల్డ్ మరియు లాంథ్రన్ టవర్ల యొక్క నిర్మాణం 1220ల సమయంలో ఆరంభమయ్యింది–నది వెంట ఉన్న అంతరాంతర విభాగం గోడ యొక్క మూలలో ఇది జరిగింది. రాజు మరియు రాణికి అవి వరుస క్రమంలో వ్యక్తిగత గృహాలుగా అందించబడ్డాయి. రాజుల గదులను ఏవిధంగా అలంకరించాలనే దాని ప్రాచీన నిదర్శనం హెన్రీ III యొక్క పాలన నుండి లభించింది: రాణీ గదికి తెల్లరంగు వేసి పువ్వులతో చిత్రలేఖనం చేసేవారు మరియు రాళ్ళపనిని అనుకరించారు. రెండు టవర్ల మధ్యలో విభాగం దక్షిణాన గొప్ప సమావేశమందిరం ఉంది. కొద్దిగా చిన్నదిగా ఉన్నప్పటికీ, హెన్రీ III వించెస్టర్ కాసిల్ వద్ద నిర్మించిన దానివలెనే ఉంది. వేకర్ఫీల్డ్ టవర్ సమీపాన వెనుక ద్వారం ఉంది, ఇది రాజు యొక్క అపార్టుమెంటులలోకి వ్యక్తిగత ప్రవేశాన్ని అనుమతిస్తుంది. అంతరాంతర విభాగం వాస్తవానికి కందకంచే చుట్టబడి ఉంటుంది, 1220ల నాటికి వీటిని నింపివేశారు. ఈ సమయం నాటికి, ఒక వంటశాలను ఈ విభాగంలో నిర్మించారు. 1666 మరియు 1676 మధ్యకాలంలో, అంతరాంతర విభాగం రూపాంతరం చెందింది మరియు రాజభవన భవంతులను తొలగించబడింది. వైట్ టవర్ చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాన్ని ఖాళీ చేయబడింది, అందుచే దీనికి దగ్గరిగా వస్తున్నవారు ఖాళీగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని దాటి వెళ్ళవలసి ఉంటుంది. జ్యువెల్ హౌస్ కూలగొట్టబడింది మరియు క్రౌన్ జ్యువెల్స్ మార్టిన్ టవర్‌లోకి మార్చబడ్డాయి.
అంతరాంతర విభాగం యొక్క పశ్చిమాన కందకాన్ని తవ్వినప్పుడు, రిచర్డ్ మరియు లయన్హార్ట్ పాలనా సమయంలో అంతర్భాగాన్ని నిర్మించబడింది, ప్రభావవంతంగా కోట యొక్క పరిమాణాన్ని రెండింతలు చేసింది. హెన్రీ III విభాగం యొక్క తూర్పు మరియు ఉత్తర గోడలను నిర్మించాడు మరియు విభాగం యొక్క కొలతలు ఈనాటికీ నిలిచి ఉన్నాయి. హెన్రీ నిర్మించిన చాలా కట్టడాలు సురక్షితంగా ఉన్నాయి మరియు అతను నిర్మించిన తొమ్మిది టవర్లలో రెండింటినీ మాత్రమే పూర్తిగా పునఃనిర్మించారు. వేక్ఫీల్డ్ మరియు లాంథన్ టవర్ల మధ్యన అంతరాంతర విభాగం యొక్క గోడ అంతర్భాగ విభాగం కొరకు పరదా గోడగా పనిచేస్తుంది. అంతర్భాగ విభాగంలోకి ముఖ్య ప్రవేశం గేట్‌హౌస్ ద్వారా ఉంది, ఈ ప్రదేశంలోని పశ్చిమ గోడ ప్రస్తుత బ్యూఛాంప్ టవర్‌గా ఉండే అవకాశం ఉంది. అంతర్భాగ విభాగం యొక్క పశ్చిమ పరదా గోడను ఎడ్వర్డ్ I పునఃనిర్మించారు. రోమన్లు 5వ శతాబ్దంలో నిష్క్రమించిన నాటినుండి బ్రిటన్‌లో భవంతి సామగ్రిగా ఇటుకలను అతిపెద్ద ప్రమాణంలో ఉపయోగించటాన్ని 13వ శతాబ్దపు బ్యూఛాంప్ టవర్ ప్రదర్శిస్తుంది. పరదా గోడగా ఉన్న 13 టవర్లలో బ్యూచాంప్ టవర్ ఒకటిగా ఉంది. నైరుతి మూల నుండి అపసవ్య దిశలో ఉన్నవి: బెల్, బ్యూఛాంప్, డెవెర్యూక్స్, ఫ్లింట్, బోయెర్, బ్రిక్, మార్టిన్, కానిస్టేబుల్, బ్రాడ్ యారో, సాల్ట్, లాంథ్రన్, వేక్ఫీల్డ్ మరియు బ్లడీ టవర్ ఉన్నాయి. ఈ టవర్లు శక్తివంతమైన విరోధికి వ్యతిరేకంగా అగ్ని సేనపార్శ్వాన్ని సిద్ధపరిచటానికి ఈ బురుజులు స్థానాలను అందించాయి, ఇవి వసతి సౌకర్యాలను కూడా కలిగి ఉన్నాయి. దీని పేరు సూచించిన ప్రకారం, బెల్ టవర్ ఒక గంట గోపురాన్ని కలిగి ఉంది, దాడి సమయంలో హెచ్చరిక చేయు ధ్వనిని అందివ్వటానికి ఇది ఉద్దేశింపబడింది. రాజు వింటి-తయారీదారుడు పొడవాటి విల్లులు, వంకర విల్లులు, రాళ్ళు విసురు పాతకాల పనిముట్టులు మరియు ఇతర ముట్టడి మరియు చేతితో వేసే ఆయుధాలను తయారుచేయటంలో బాధ్యతను కలిగి ఉంటాడు, బోయెర్ బురుజులో తయారుచేయు స్థలాన్ని కలిగి ఉన్నారు. లాంథర్న్ బురుజు శిఖరాన ఉన్న చిన్న గోపురంను, రాత్రి సమయంలో బురుజును సమీపంచే ట్రాఫిక్‌కు దీపంగా పనిచేసేది.

title: తొలుసూరుపల్లి

text: తోలుసూరుపల్లి శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 1 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 31 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 388 ఇళ్లతో, 1499 జనాభాతో 104 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 743, ఆడవారి సంఖ్య 756. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 69 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580979[1].పిన్ కోడ్: 532201.

title: చింతలగర

text: చింతలగర శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 107 ఇళ్లతో, 409 జనాభాతో 103 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 207, ఆడవారి సంఖ్య 202. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 97 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580978[1].పిన్ కోడ్: 532212.

title: రామప్ప దేవాలయము

text:
ఈ దేవాలయాన్ని క్రీస్తు శకం 1213లో గణపతి దేవుడుని కాలానికి చెందిన రేచర్ల రుద్రుడు కట్టించాడు. మధ్యయుగానికి చెందిన ఈ శివాలయం ఆలయంలో ఉన్న దైవంపేరు మీదుగా కాక దీనిని చెక్కిన ప్రధాన శిల్పి రామప్ప పేరు మీదుగా ఉండటం ఇక్కడి విశేషం. ఈ పేరుకు శివుని పేరు కూడా కలిపి రామలింగేశ్వర ఆలయం అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఈ దేవాలయంలో ప్రధాన దైవము రామలింగేశ్వరుడు. విష్ణువు ఆవతారము రాముడు మరియు శివుడు కలిసి ప్రధాన దైవముగా ఉన్న దేవాలయము.ఈ ఆలయం కాకతీయుల ప్రత్యేక శైలి యైన ఎత్తైన పీఠంపై నక్షత్ర ఆకారాన్ని పోలి ఉంటుంది.
ఈ ఆలయము తూర్పు దిశాభిముఖముగా ఎత్తైన వేదికపై గర్భాలయం, అంతర్భాగమున మూడు వైపుల ప్రవేశ ద్వారము గల మహామండపం కలిగి ఉంది. ఇందలి గర్భాలయమున ఎత్తైన పీఠముపై నల్లని నునుపు రాతితో చెక్కబడిన పెద్ద శివలింగము ఉంది. ఇందలి మహామండపము మధ్య భాగమున కల కుడ్య స్తంభములు, వాటిపై గల రాతి దూలములు రామాయణ, పురాణ, ఇతిహాస గాథలతో కూడిన నిండైన అతి రమణీయమైన శిల్పములు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ మహా మండపము వెలుపలి అంచున పై కప్పు క్రింది భాగమున నల్లని నునుపు రాతి పలకములపై వివిధ భంగిమలతో సర్వాంగ సుందరముగా చెక్కబడిన మదనిక, నాగిని శిల్పములు కాకతీయుల శిల్పకళాభిరుచులకు చక్కటి తార్కాణాలు. ఈ దేవాలయ ప్రాంగణలో ఇతర కట్టడములలో నంది మండపము, కామేశ్వర, కాటేశ్వర మొదలగు ఆలయములు చూడదగినవి.
దేవాలయము శిల్ప సంపద కాకతీయ రాజుల నాటి శిల్ప శైలి తెలుపుతున్నది. దేవాలయం అత్యంత తేలికైన ఇటుకలతో నిర్మితమైనది. ఈ ఇటుకలు నీటి మీద తేలే అంత తేలికైనవి అని చెబుతారు.
ఇక్కడ ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న నందికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఒక కాలు కొంచెం పైకి ఎత్తి పట్టుకొని, చెవులు రిక్కించి యజమాని ఎప్పుడు ఆజ్ఞాపిస్తాడా? అన్నట్లుంటుంది. ముందు నుంచి ఏ దిశనుంచి చూసినా నంది మన వైపే చూస్తున్నట్లుంటుంది.
గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న మండపంలో ఉన్న స్థంబాల మీద అత్యంత రమణీయమైన శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. మండపం పైకప్పు మీద శిలకళాసౌందర్యము చాలా అద్భుతంగా ఉంటుంది. లోపల రెండు శివుని సన్నిధులు ఉన్నాయి. శివుడి వైపు చూస్తున్న నంది చాలా ఆందముగా చెక్కబడి ఇప్పటికి చెక్కుచెదరకుండా ఉంది. ఈ గుడి తరచు జరిగిన దండయాత్రల బారికి గురైనది. 17వ శతాబ్దములో వచ్చిన భూకంపము వలన కొద్దిగా శిథిలము అయ్యింది. ఆలయ ముఖ ద్వారము శిథిలమైపోయింది.
నటరాజ రామకృష్ణ పేరిణి శివతాండవం అను నృత్య రీతిని ఈ శిల్పాల నుండి గ్రహించి కంపోజ్ చేశారు.

title: పెద్దసాన

text: పెద్దసాన శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 438 ఇళ్లతో, 1656 జనాభాతో 894 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 812, ఆడవారి సంఖ్య 844. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 90 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 198. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580964.పిన్ కోడ్: 532201.

title: దామర

text: దామర శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 33 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 42 ఇళ్లతో, 151 జనాభాతో 50 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 73, ఆడవారి సంఖ్య 78. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 54. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580982.పిన్ కోడ్: 532201.

title: తిర్లంగి

text: తిర్లంగి శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 815 ఇళ్లతో, 2923 జనాభాతో 503 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1416, ఆడవారి సంఖ్య 1507. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 496 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580973[1].పిన్ కోడ్: 532201.

title: తెలినీలాపురం

text: తెలినీలాపురం, శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలానికి చెందిన గ్రామము. తేనినీలాపురం గ్రామం శ్రీకాకుళం పట్టణానికి 65 కి.మీ దూరంలో ఉంది. శ్రీకాకుళం నుండి ఇచ్చాపురం పోవు జాతీయ రహదారి పై టెక్కలి నుండి 7 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

title: కొనుసులకొత్తూరు

text: కొనుసులకొత్తూరు శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 290 ఇళ్లతో, 1180 జనాభాతో 200 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 584, ఆడవారి సంఖ్య 596. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 59 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580966.పిన్ కోడ్: 532201.

title: రైపాడు

text: రైపాడు శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 39 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 158 ఇళ్లతో, 622 జనాభాతో 157 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 302, ఆడవారి సంఖ్య 320. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 27 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 514. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580959.పిన్ కోడ్: 532195.

title: శ్యామసుందరాపురం

text: శ్యామసుందరాపురం శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 2 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 144 ఇళ్లతో, 571 జనాభాతో 103 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 260, ఆడవారి సంఖ్య 311. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 247 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580974.పిన్ కోడ్: 532201.

title: భూమి

text: అంటార్కిటికా లోని కొంత ప్రదేశం తప్ప భూ గ్రహం యొక్క మొత్తం ప్రాంతాన్ని ఇండిపెండెంట్ సోవరిన్ నేషన్ అథ్యయనమ్ చేసింది.2007 వరకు మొత్తం 201 సోవరిన్ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.ఇవి మొత్తం 192 యునిటేడ్ నేషన్స్ మెంబర్ రాష్ట్రాలుతో కలిపి వున్న సంఖ్య.వీటితో కలిపి 59 ఇండిపెండెంట్ టేరితోరీస్ మరియు కొన్ని ఆటోనోమౌస్ ఏరియాస్,గొడవలలో వున్న టేరితోరీస్ మరియు ఇతర ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.[6] చరిత్రల ప్రకారం భూమికి ఎప్పుడు ఒక అధికారక ప్రభుత్వం లేదు. చాల ప్రపంచ దేశాలు ఈ ప్రభుత్వం లోసం పోరాడి ఓడిపోయాయి.[142]

title: చింతామణి నువ్వుగడ్డి

text: చింతామణి నువ్వుగడ్డి శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన టెక్కలి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 36 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 23 ఇళ్లతో, 96 జనాభాతో 254 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 45, ఆడవారి సంఖ్య 51. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 96. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580980.పిన్ కోడ్: 532201.

title: రేచుకుక్కలు

text: ఇవి అడవి జంతువులు, క్రూర జంతువులు. అడవిలో ఎన్నో జంతువులుంటాయి. కాని వీటికి ఒక ప్రత్యేకత వున్నది. వీటి ఆకారం చూడడానికి కుక్కల్లాగె వున్నా ఇంకా అందంగా అన్ని ఒకే రంగులో వుండి కుక్కల కన్నా కొంచెం పెద్దగా వుంటాయి. మూతి కొంచెం పొడుగ్గా మూతి కొన నల్లగా కుచ్చు తోక కలిగి వుంటాయి. ఇవి ఎప్పుడు గుంపులు గుంపులుగా వుంటాయి. ఒంటరిగా మాత్రం వుండవు. ఇవి మనుషులకు గాని జంతువులకు గాని ఎంతమాత్రం భయపడవు. వేటాడె సమయంలో ఇవి చాల చురుగ్గా నిర్బయంగా ప్రవర్తిస్తాయి. మేకలు, గొర్రెలు మందమీద పడి గొర్రెలను చంపి తింటాయి. మనుషులకు ఇవి ఏమాత్రం హాని చేయవు. ఇవి గొర్రెల మందలో పడ్డాయంటే తప్పనిసరిగా రెండు మూడు గొర్రెలు చావల్సిందే. ఎంతమంది కాపలా దారులున్నా అందరు కలిసి బెదిరించినా అవి తమ దాడిని మాత్రం ఆపవు. అవి ముందుగా గొర్రె గొంతును పట్టి రక్తం పీల్సి పడవేస్తాయి. మిగతావి పొట్టను చీల్సి తింటాయి. కాపలాదారు పక్కనే వున్న వాటికి భయం లేదు. తమ పని తాము కానిస్తాయి. కాపరులకు కూడా వాటి సంగతి తెలుసు గాన వాటి బారిన పడిన దాన్ని వదిలి మిగతా వాటిని దూరంగా తోలుకొని పోతారు. మిగతా గొర్రెలను దూరంగా తీసుకెళ్లి అక్కడ బద్రంగా వదిలి చచ్చిన గొర్రె మిగిలిన భాగానైనా తీసుకొద్దామని వెళ్లగా అప్పటికి ఆ రేసుకుక్కలు తృప్తిగా గొర్రెను తినేసి మూతులను న్నాక్కుంటూ వస్తున్నతన్ని చూసి తాపీగా వెళ్లుతాయి. అవి అల్లంత దూరంలోనె భుక్తాయసం తీసుకుంటుండగా గొర్రెల కాపరి అక్కడ మిగిలిన గొర్రె తోలుని తీసి బుజాన వేసుకొని తిరుగు ముఖం పడ్తాడు. ఈ రోజుకి అవి ఎటువంటి దాడి చేయవు. ఇక గొర్రెల కాపరులు ఈ రోజుకి తాపీగా గొర్రెలను మేపు కుంటారు. ఈ రేసు కుక్కలు కేవలం ఒక మంద మాత్రమే వస్తాయి. అవి ఎప్పుడు ఒకే ప్రాంతాన్ని అంటి పెట్టుకొని వుండవు. ఆ తర్వాత ఎప్పుడొ ఈ ప్రాంతానికి వస్తాయి. అంత వరకు గొర్రెల కాపరులకు నిచ్చింతే. విశేషమేమిటంటే మనుషులు ఎవ్వరూ వాటికి హాని చేయరు, అవి కూడా మనుషులకు హాని చేయవు. అవి దేవతా కుక్కలని వీరి నమ్మకం. వాటిని కొట్ట కూడదని వీరి నియమం. ఈ సంగతి వాటికి తెలిసి నట్టుంది. అడవి జంతువుల గురించి తెలిసినవారు చూసిన వారు చెప్పే దాన్ని బట్టి అడవి పందిని వేటాడ్డం పులలకు కూడ చాల కష్టమట. అలాంటి అడవి పందిని కూడ ఈ రేసు కుక్కలు అతి సునాయసంగా వేటాడతాయట. చూసిన వారు చెప్తారు. వింతైన విషయమేమిటంటే పులులు కూడ వీటికి భయపడతాయట...

title: టెక్కలి శాసనసభ నియోజకవర్గం

text:
శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని 15 శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో టెక్కలి శాసనసభ నియోజకవర్గం ఒకటి.
ఇంతవరకు సంవత్సరాల వారీగా నియోజకవర్గంలో గెలుపొందిన సభ్యుల పూర్తి వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో నుదహరించబడినవి.

title: ఉదయగిరి కోట

text: నెల్లూరు జిల్లాలో వున్న ఈ ఉదయగిరి కోటకు దాదాపు వెయ్యేళ్ల చరిత్ర ఉంది. పల్లవులు, చోళులు, విజయనగర రాజులు, ఢిల్లీ సుల్తానులు దీనిని పాలించిరి. విజయనగర రాజులు కాలంలో రావెళ్ళ కమ్మరాజులు పాలించిరి. చివరకు ఆంగ్లేయులు కూడా ఈ దుర్గాన్ని పాలించినట్లు చారిత్రకాధారాలున్నాయి. చోళుల తర్వాత పల్లవ రాజులు పాలించారని జయదేవుని శాసనాన్ని బట్టి తెలుస్తున్నది. 1235 వ సంవత్సరంలో ఈ ప్రాంతం కాకతీయుల వశమైంది. కరీంనగర్ జిల్లా ఉప్పరపల్లి శాసనం ప్రకారం ఈ దుర్గాన్ని కాకతీయ రాజైన గణపతి దేవుడు పాలించాడని తెలుస్తున్నది. 1343 నాటికి ఈ ప్రాంతాన్ని జయంచాడు. పోరు మామిళ్ల శాసనాన్ని బట్టి కడప మండలమంతా ఉదయగిరి పాలనకింద వున్నట్లు తెలుస్తుంది. 1471 నుండి 1488 వరకు ఈ దుర్గం విజయ నగర రాజుల ఆధీనంలో ఉండేదని చారిత్రకాధారాలను బట్టి తెలుస్తున్నది. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు 1514 వ సంవత్సరంలో జూన్ 9 న ఈ దుర్గాన్ని వశపరచు కున్నాడని చారిత్రకాధారం. 1540 వ సంవత్సరంలో రాయల అల్లుడు అశీయ రామ రాయలు ఉదయగిరి పాలకుడయ్యాడు. 1579 లో గోల్కొండ సేనాని ముల్కు ఉదయగిరిని ముట్టడించారని తెలుస్తున్నది. ఆ విధంగా ఉదయగిరి గోల్కొండ నవాబుల వశమైంది. ఆ తర్వాత ఢిల్లీ చక్రవర్తుల సేనాని మీర్ జుమ్లా దీన్ని 1626 లో వశపరచుకొని అక్కడ అనేక మసీదులను నిర్మించి స్థానికంగా వుండే ఒకరికి ఆదిపత్యాన్నిచ్చి ఢిల్లీ వెళ్లి పోయాడని చరిత్ర చెపుతున్నది. ముస్లిం పాలకులలో చివరగా సయ్యద్ అబ్దుల్ ఖాదర్ ఖాన్ ఈ దుర్గాన్ని పాలించాడు. అతను వాడిన ఖడ్గం ఈ నాటికీ ఉదయగిరిలో ఉంది. ఆ తర్వాత ఈ దుర్గం ఆంగ్లేయుల వశమైంది. ఆంగ్లేయుల పాలనలో డైకన్ దొర కలెక్టరుగా వున్నప్పుడు రాజ మహల్ సమీపంలో అద్దాల మేడను ఇంకా అనేక భవనాలను నిర్మించాడు. ఇలా అనేక రాజులు పాలించిన ఈ ఉదయగిరి దుర్గంలో ఆయా రాజుల కాలంలో నిర్మించిన అనేక కట్టడాలు ఆలయాలు, మసీదులు ఇప్పుడు శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి. ఇంతటి చరిత్ర కలిగిన ఈ ఉదయ గిరి దుర్గం నెల్లూరుకు సుమారు వంద మైళ్ల దూరంలో ఉంది.


query: ఓగిరాల రామచంద్రరావు ఎన్ని చిత్రాలకు సంగీతం అందించాడు?

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: సంగీత దర్శకునిగా ఓగిరాల దాదాపు ఇరవై చిత్రాలకు పనిచేశారు, ఆ చిత్రాలలో దాదాపు అన్నీ సంగీతపరంగా విజయం సాధించినవే.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: పెద్ద మనుషుల చిత్రంలో రేలంగికి ఘంటసాల పాడిన నందామయా గురుడ నందామయా మరియు శివశివ మూర్తివి గణనాథా బాగా జనాదరణ పొందాయి. ఆ రెండూ పాటలను కొసరాజు రాశారు. పి.లీల ఈ చిత్రంలో మూడు పాటలు పాడింది, ఆమె పాడిన నీ మీద ప్రాణాలు నిలిపింది రాధ పాట హిందీ చిత్రం అల్‌బేలా</i>లోని పాటకు అనుకరణగా సంగీతం అందించారు మరియు లీలనే పాడిన అంతభారమైతినా అంధురాలనే దేవ పాట మనస్స్సుకు హత్తుకునే విధంగా సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం జాతీయ బహుమతి పొందిన మొట్టమొదటి తెలుగు చిత్రం. ఈ విధంగా జాతీయ బహుమతి పొందిన మొదటి తెలుగు చిత్రానికి సంగీతమందించిన వ్యక్తిగా ఓగిరాల కీర్తి పొందారు.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: ఓగిరాల సంగీతం అందించిన చిత్రాలలో ముఖ్యంగా పేర్కొనవలసినవి గుణసుందరి కథ (1949) మరియు పెద్ద మనుషులు (1954). ఆ రెండూ వాహిని వారి చిత్రాలు కావడం, ఆ రెండిట్లో అద్దేపల్లి రామారావు ఓగిరాలకు సహాయకునిగా, వాద్యనిర్వాహకునిగా పనిచేయడం విశేషం. మరో విశేషం ఏమిటంటే ఆ రెండూ చిత్రాలకు నిర్మాత మరియు దర్శకుడు కె.వి.రెడ్డి గారే మరియు రెండిట్లో నాయిక శ్రీరంజని జూనియరే.

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: అద్దేపల్లి రామారావు

text: అద్దేపల్లి రామారావు అలనాటి ప్రముఖ చలనచిత్ర సంగీతదర్శకుడు. ఈయన ఓగిరాల రామచంద్రరావు, సాలూరి రాజేశ్వరరావు వద్ద కొన్ని చిత్రాలకు ఆర్కెస్‌ట్రా నిర్వాహకునిగా పనిచేశాడు, అదీ ఎక్కువగా వాహినీ వారి చిత్రాలకు. అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు ఎస్.పి.కోదండపాణి రామారావు సంగీతం అందించిన నా యిల్లు (1953) చిత్రంతో బృందగాయకునిగా చిత్రసీమకు పరిచయమయ్యారు.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: వాహిని వారి చాలా చిత్రాలకు ఈయన పనిచేశారు. అందులో నాగయ్యగారికి సహాయకునిగా స్వర్గసీమ (1945) మరియు యోగి వేమన (1947) వంటి చిత్రాలకు పనిచేశారు. ఆ చిత్రాల పాటలలో ఓగిరాల ముద్ర స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. గుణసుందరి కథ (1949) మరియు పెద్దమనుషులు (1955) స్వతంత్రంగా ఆయన వాహిని వారికి పనిచేసిన చిత్రాలు, ఈ రెండు చిత్రాలకు ఆయనకు సహాయకునిగా, వాద్యనిర్వాహకునిగా అద్దేపల్లి రామారావు పని చేయడం విశేషం.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం (1939)

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: ఓగిరాల రామచంద్రరావు (సెప్టెంబర్ 10, 1905 - జూలై 17, 1957) పాతతరం తెలుగు చలనచిత్ర సంగీతదర్శకుడు. వాహిని వారి చిత్రాలెన్నింటికో ఈయన సంగీతం అందించారు. ఓగిరాల తెలుగు చలనచిత్రరంగంలో మొట్టమొదటి నేపథ్యగాయకుడు, ఆయన మళ్ళీ పెళ్ళి (1939) చిత్రంలో వై.వి.రావుకి పాడారు. ఆయన శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం(1939) చిత్రంలో శివుని వేషం వేశారు.

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: మళ్ళీ పెళ్ళి (1939) విశ్వమోహిని (1940) పార్వతీ కళ్యాణం (1941) గరుడ గర్వభంగం(1943) సీతారామ జననం (1944)..... (ప్రభల సత్యనారాయణతో కలిసి) స్వర్గసీమ (1945)..... (నాగయ్య, బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావుతో కలిసి) ముగ్గురు మరాటీలు (1946) త్యాగయ్య (1946)..... (నాగయ్యతో కలిసి) యోగి వేమన (1947)..... (నాగయ్యతో కలిసి) గుణసుందరి కథ (1949) రక్షరేఖ (1949)..... (హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రితో కలిసి) పరమానందయ్య శిష్యులు (1950)..... (సుసర్ల దక్షిణామూర్తితో కలిసి) మాయా రంభ (1950) రాజేశ్వరి (1952) సతి సక్కుబాయి (1954) పెద్దమనుషులు (1954) శ్రీ గౌరీ మహత్యం (1956)..... (టి.వి.రాజుతో కలిసి) భక్త రామదాసు (1964).....చివరి చిత్రం (నాగయ్య, అశ్వత్థామ, హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రితో కలిసి)

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: విజయవాడ

text: గోరా పి.ఆదినారాయణరావు కోనేరు హంపి (చదరంగం గ్రాండ్ మాస్టర్), అయ్యప్ప (బ్యాడ్మింటన్ ఆటగాడు) వాణీ రంగారావు తుర్లపాటి కుటుంబరావు రాజసులోచన లయ (నటి) కంభంపాటి స్వయంప్రకాష్ కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు ఓగిరాల రామచంద్రరావు మల్లాది గోపాలకృష్ణ గుండు హనుమంతరావు తెన్నేటి హేమలత మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి వీరమాచనేని రామకృష్ణ

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: ఓగిరాల 1905 సంవత్సరంలో సెప్టెంబర్ 10వ తేదీన బెజవాడలో జన్మించారు. ఆయన కుటుంబానికి మూలాలు కృష్ణా జిల్లా, మోపిదేవి మండలం, చిరువోలు గ్రామంలో ఉన్నాయి.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: గుణసుందరి కథ చిత్రం విజయం సాధించడానికి ముఖ్య కారణాలలో ఓగిరాల సంగీతం ఒకటి. పి.లీల, టి.జి.కమలాదేవి, కస్తూరి శివరావు, శాంతకుమారి, మాలతి, ఘంటసాల తదితరులతో ఓగిరాల పాడించిన పాటలు విశేష జనాదరణ పొందాయి. ఈ చిత్రంలో పాటలన్నీ పింగళి నాగేంద్రరావు రాశారు. ఓగిరాల పి.లీల చేత పాడించినవన్నీ భక్తి పాటలే, వాటిలో శ్రీ తులసి ప్రియ తులసి పాట చాలా కాలం అందరి ఇళ్ళల్లో వినిపించేది, ఆ పాట పాడుతూ ప్రతీ స్త్రీ తులసి మాతను ఆరాధించేది. శాంతకుమారి, మాలతి కలిసి పాడిన కలకలా ఆ కోకిలేమో మరియు చల్లని దొరవేలె చందమామ పాటలు ఎంతో ఆహ్లాదంగా ఉంటాయి. ఘంటసాల ఈ చిత్రంలో అమ్మా మహాలక్ష్మి దయచేయవమ్మా అనే నేపథ్యగీతం పాడారు. అలాగే కస్తూరి శివరావు, టి.జి.కమలాదేవి, వి.శివరాం పాడిన పాటలు కూడా పేరు పొందాయి.

title: ఎల్లాప్రగడ రామచంద్రరావు

text:
ఎల్లాప్రగడ రామచంద్రరావు గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ హార్మోనియం విద్వాంసులు.
రామచంద్రరావు గుంటూరు జిల్లా పండరీపురం లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి శేషగిరిరావు. తన తండ్రి గారి వద్ద 16 వఏట హార్మోనియంతో పాటు సంగీతం లో శిక్షణ కూడా ప్రారంభించారు. హరికథలు, బుర్ర కథలకు సంగీతం సమకూర్చుతూ ఆ కళలో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. రవీంద్రభారతిని ఆస్థాన సంస్థగా భావించి శ్రీకృష్ణ తులాభారంతదితర పలు నాటకాలకు ప్రాణం పోశారు. నటి జమున, తెలంగాణ శకుంతల ఆయన వద్ద శిష్యరికం చేశారు. నంది నాటక పోటీల్లో అనేక అవార్డులు అందుకున్నారు. రెండు సార్లు గండపెందేరం అందుకున్నారు. ఆయన భార్య పేరు నాంచారి. ఆయనకు నలుగురు కుమారులు ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.ఆయన కొత్తపేట డివిజన్ మోహన్ నర్ లో నివాసం ఉండేవారు.

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: 1949లో హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రితో కలిసి రక్షరేఖ చిత్రానికి సంగీతం అందించారు. అదే సంవత్సరం విడుదలైన వాహిని వారి గుణసుందరి కథ పెద్ద విజయం సాధించింది. 1950లో విడుదలైన పరమానందయ్య శిష్యులు చిత్రానికి సుసర్ల దక్షిణామూర్తితో కలిసి సంగీతం అందించారు, కానీ ఆ చిత్రం పరాజయం పొందింది. ఆ తర్వాత ఓగిరాల మాయా రంభ (1950), సతీ సక్కుబాయి (1954) చిత్రాలకు సంగీతం అందించారు. ఆ తర్వాత విడుదలైన పెద్ద మనుషులు (1954) చిత్రం గుణసుందరి కథ అంత విజయాన్ని సాధించింది. ఆ తర్వాత టి.వి.రాజుతో కలిసి శ్రీ గౌరీ మహత్యం (1956) చిత్రానికి సంగీతం అందించారు. భక్త రామదాసు (1964) చిత్రానికి ఓగిరాల, నాగయ్య, అశ్వత్థామ మరియు హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రితో కలిసి సంగీత శాఖలో పనిచేశారు. 1957లో ఆ చిత్ర నిర్మాణం ప్రారంభమైన కొన్ని రోజులకే ఓగిరాల అనారోగ్యంతో మరణించారు.

title: బెజవాడ రాజారత్నం

text: సినిమాలకి వచ్చిన తర్వాత కూడా రాజరత్నం పది, పన్నెండు ప్రయివేట్ గీతాలు గ్రామ్‌ఫోన్‌కి పాడింది. సినిమాలకి నిదానంగా ప్లేబాక్ విధానం వస్తోంది. వందేమాతరం(1939)లో నాగయ్య, కాంచనమాల పాడిన పాటలు ముందే రికార్డు చేసి, ప్లేబాక్ పద్ధతిలో చిత్రీకరించారు. ప్లేబాక్ కాకపోయినా, కృష్ణ అనే అబ్బాయికి సాబూ పాడాడు. ఒకరికి ఇంకొకరు పాడడం ఇలా మొదలైనా, ఈ పాట ముందుగా రికార్డు చెయ్యలేదు. వేరొకరిచేత ముందుగా పాడించి, రికార్డు చేసి ప్లేబాక్ చేసి చిత్రీకరించినది- మళ్లీ పెళ్లిలో హీరో వై.వి.రావుకి ఆ చిత్రం సంగీత దర్శకుడు ఓగిరాల రామచంద్రరావు పాడారు. ఆ లెక్కలో ఓగిరాల మొదటి నేపథ్య గాయకుడు.

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: మళ్ళీ పెళ్ళి (1939) ... వై.వి.రావుకి పాడారు

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: 1941 నుండి ఓగిరాల, ఘంటసాల బలరామయ్య నిర్వహిస్తున్న ప్రతిభ పిక్చర్స్ చిత్రాలకు సంగీతం అందించడం మొదలు పెట్టారు. ఆయన సంగీతం అందించిన ప్రతిభ పిక్చర్స్ చిత్రాలు పార్వతీ కళ్యాణం (1941), గరుడ గర్వభంగం (1943), సీతారామ జననం (1944) మరియు ముగ్గురు మరాటీలు (1946). అక్కినేని నాగేశ్వరరావు రెండవ చిత్రం సీతారామ జననం (1944)లో, నాగేశ్వరరావుతో గురుబ్రహ్మ గురువిష్ణు శ్లోకం పాడించారు ఓగిరాల. ఘంటసాల బలరామయ్య తీసిన ముగ్గురు మరాటీలు (1946) చిత్రంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, టి.జి.కమలాదేవి చేత ఛల్ ఛలో వయ్యారి షికారి అనే యుగళగీతం పాడించారు. అదే చిత్రంలో కన్నాంబ చేత సతీ భాగ్యమే భాగ్యము మరియు తీరుగదా ఆశ అనే రేండు పాటలు పాడించారు. ఈ చిత్రంలో బెజవాడ రాజారత్నం జీవనము యమునా జీవనము మరియు రాటము భారతనారి కవచము అనే రెండు పాటలు పాడింది. ఈ చిత్రంలో జీవనము యమునా జీవనము పాట ప్రేక్షకాదరణ పొందింది, అది రాజారత్నం పాడిన పాట కావడం విశేషం.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: 1957 సంవత్సరంలో భక్త రామదాసు (1964) చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో ఓగిరాల ఫ్లూ జ్వరం బారినపడ్డారు, అలా అనారోగ్యంతో కొన్ని రోజుల తర్వాత మద్రాసులో జూలై 17, 1957న కన్నుమూశారు. మరణించినప్పుడు ఆయన వయాస్సు కేవలం యాభై రెండేళ్ళే. ఓగిరాల అంటే ఏంతో అభిమానమున్న ఘంటసాల ఆయన అంతిమయాత్రలో పాల్గొని రెండు మైళ్ళు నడిచారు.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: వర్గం:1905 జననాలు వర్గం:1957 మరణాలు వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు వర్గం:భారతీయ గాయకులు వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు వర్గం:విజయవాడ ప్రముఖులు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: సంగీతదర్శకునిగా ఓగిరాలకు మొదటి చిత్రం మళ్ళీ పెళ్ళి (1939). నటి కాంచనమాలతో కలిసి ఆయన నా సుందర సురుచిర రూపా అనే పాట పాడారు. ఈ పాటను కాంచనమాల, వై.వి.రావు పైన చిత్రీకరించారు. చలనచిత్రరంగంలో బెజవాడ రాజారత్నం గాయనిగా స్థిరపడటానికి ఓగిరాల సంగీతం ముఖ్య కారణం. మళ్ళీ పెళ్ళి చిత్రంలో రాజారత్నంతో పాడించిన గోపాలుడే మన గోపాలుడే, చెలి కుంకుమమే పావనమే తదితర గీతాలు పాడించారు. ఆ పాటలన్నీ ఆ రోజులలో జనం నాలుకలపై నిత్యం నాట్యం చేస్తూ ఉండేవి. విశ్వమోహిని (1940) చిత్రంలో ఆయన రాజారత్నంతో పాడించిన ఈ పూపొదరింటా, భలే ఫేస్, మేళవింపగదే చెలియా వీణ వంటి పాటలు ఆయన సంగీతానికి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. 1940లో అటువంటి ఆహ్లాదకరమైన సంగీతంతో కూడిన పాటలు అందించిన ఘనత ఓగిరాలకే దక్కింది.

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: ఓగిరాలకు ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె. ఇద్దరూ తండ్రి ఓగిరాల వద్ద లలిత సంగీతం నేర్చుకున్నా ఆ రంగం వైపు చూడలేదు. ఓగిరాల కుమారుడు నరసింహమూర్తి కార్పొరేషన్ బ్యాంకులో ఉన్నత పదవి నుండి విరమణ పొందారు. నరసింహమూర్తి కొన్ని చిత్రాలలో బాలనటునిగా నటించారు. బ్రతుకుతెరువు (1953)లో సూర్యకాంతం కొడుకుగా, దొంగరాముడు (1955)లో చిన్ననాటి రాముడి స్నేహితునిగా, అప్పు చేసి పప్పు కూడు (1959)లో సూర్యకాంతం, రమణారెడ్డి కొడుకుగా నటించారు. అప్పు చేసి పప్పు కూడులో రేలంగి, నరసింహమూర్తి కలిసి పండించిన హాస్యం మరువలేనిది.

title: స్వర్గసీమ (1945 సినిమా)

text: సంగీతం : నాగయ్య, ఓగిరాల రామచంద్రరావు

title: ఓగిరాల రామచంద్రరావు

text: ఓగిరాల వీలుకాని పరిస్థితుల్లో నటించవలసి వచ్చింది. శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం (1939) చిత్రంలో శివుని వేషధారి మెడలో పాము వేసుకోవడానికి నిరాకరించడంతో ఓగిరాల ఆ పాత్రను ధరించారు.