query: ఏ తెలుగు నెలలో బోనాలు పండుగను తెలంగాణలో జరుపుకుంటారు?

title: బోనాలు

text: ఆషాఢ మాసంలో దేవి తన పుట్టింటికి వెళుతుందని నమ్మకం; అందుకే భక్తులు ఈ పండుగ సమయంలో దేవిని దర్శించుకుని తమ స్వంత కూతురు తమ ఇంటికి వచ్చిన భావనతో, భక్తి శ్రద్ధలతోనేగాక, ప్రేమానురాగాలతో బోనాలను ఆహార నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఈ తంతును ఊరడి అంటారు. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పెద్ద పండుగ, ఊరపండుగ వంటి పేర్లతో పిలిచేవారు. ఊరడే తర్వాతి కాలంలో బోనాలుగా మారింది.

title: తెలంగాణ

text: 1920 తర్వాత తెలంగాణలో నీలగిరి, గోల్కొండ పత్రిక లాంటి తెలుగు పత్రికలు రాకతో సాహిత్యం మరింత అభివృద్ధి చెందింది. అదివరకు వెలుగులోకి రాని కవులు, వారి రచనలను సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తన గోల్కొండ పత్రికలోనే, దానికి అనుబంధమైన సుజాత సాహిత్య పత్రికలోనూ ప్రచురించేవారు. తెలంగాణలో కవులే లేరనే ఒక ఆంధ్రుడి సవాలును తీసుకొని 356 కవుల చరిత్ర, వారి రచనలతో "గోల్కొండ కవుల సంచిక" పేరుతోఒక గ్రంథాన్నే ప్రజల ముందుకు ఉంచిన తెలంగాణ వైతాళికుడు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి. తెలుగులో తొలి సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు కూడా ఇతనికే లభించింది. గ్రంథాలయోద్యమం సమయంలో ప్రతి ప్రాంతంలో గ్రంథాలయాలు ఏర్పాటు చేయడం, సాహిత్య గ్రంథాలు ఉంచడంతో సాహితీ అభిమానులు కూడా అధికమయ్యారు. దాశరథి కృష్ణమాచార్య, దాశరథి రంగాచార్య లాంటి కవులు నిజాం దురాగతాలను ఎలగెత్తడానికి పద్యాలనే ఆధారం చేసుకోగా, కాళోజీ నారాయణరావు తెలంగాణ భాషలోనే కవితలు చేసి ప్రజలను జాగృతం చేశారు. వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి, మందుముల నరసింగరావు, బూర్గుల రామకృష్ణారావు లాంటి వారు విమోచనోద్యమ కాలంలోనే సాహిత్య రచన చేశారు. సామల సదాశివ బహుభాషావేత్త, సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. జ్ఞాన్‌పీఠ్ అవార్డు గ్రహీత సి.నారాయణరెడ్డి ఆధునిక తెలుగు సాహితీవేత్తలలోనే అగ్రగణ్యులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. నందిని సిద్ధారెడ్డి, అందెశ్రీ, గోరటి వెంకన్నలు తెలంగాణపై కవితలు రచించారు.

title: ఊరేగింపు

text: మొహరం పండుగనే తెలుగు ప్రాంతాల్లో పీర్ల పండుగ అంటారు. షియా తెగ వాళ్ళు ఈ పండుగను పాటిస్తారు. దైవప్రవక్త ముహమ్మదుగారి మనమళ్ళు హసాన్, హుసేన్ ల వీరోచిత ప్రాణత్యాగాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ పీరుల్ని ఊరేగిస్తారు.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య పరిషత్తు

text:
తొలి కోడి కనువిచ్చి నిలిచి మైవెంచి జలజల రెక్కలు సడలించి నీల్గి గ్రక్కున గాలార్చి కంఠంబు విచ్చి ముక్కున నీకెలు చక్కొల్పి కడుపు నిక్కించి, మెడసాచి, నిక్కమున్సూచి కొక్కొరో కుర్రని కూయక మున్న...తెలుగు సాహిత్యంలో తెలంగాణ పద గుంపనాన్ని పలికించిన తొలికవి పాల్కుర్కి సోమనాధుడిని ఉద్ధేశించి రాసిన ఈ పద్యం తెలంగాణలో తెలుగు అక్షరాలు వెదజల్లిన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుకు అక్షరాల వర్తిస్తుంది. 1707లో ఔరంగజేబు మరణం తర్వాత 1724లో అజాంజాహి వంశస్థులు హైద్రాబాద్ రాజ్యానికి స్వాతంత్య్రం ప్రకటించుకున్నారు. రెండు వందల ఏళ్ల పైబడి నైజాం రాజులు తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా పాలకుల భాషనే బలవంతంగా ప్రజలపై రుద్దారు. తెలంగాణలో కూడా అదే జరిగింది. ఇక్కడి నైజాం ప్రభుత్వానికి ఉర్దూ అధికార భాష. కనుక ప్రభుత్వ వ్యవహారాలన్ని ఉర్దూలోనే జరిగేవి. తెలుగు భాష ప్రజల వ్యవహారంలో మాత్రమే ఉండేది. తెలుగులో చదువుకోవటానికి, రాయటానికి అవకాశాలు లేని రోజులవి.మొదట తెలంగాణలో భాష కోసమే యాతన మొదలైంది. మాట కోసమే పెనుగులాట ప్రారంభమైంది. ఒకవైపు నైజాం ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం, మరోవైపు మహారాష్ర్టల అవహేళన కలిసి తెలంగాణ ప్రజల యాసకు, భాషకు ఉనికిలేకుండా చేశారు. ఈ సమయంలోనే హైద్రాబాద్ కేంద్రంగా శ్రీకృష్ణదేవ రాయాంధ్ర భాషా నిలయం(1901) ఏర్పడింది. కొమపూరాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పంతులు ఈ సంస్థకు జీవం పోసి తెలుగు భాషను ప్రచారం చేయడానికి పూనుకున్నాడు. విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమాలను కూడా స్థాపించి తెలంగాణలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి తోడ్పడ్డారు. వీటితో పాటు రాజరాజనరేంద్ర ఆంధ్ర భాషా నిలయం(1904, వరంగల్) ఏర్పడి ఈ మూడు సంస్థల ప్రభావంతో తెలంగాణ విద్యావంతులలో చైతన్యం వచ్చింది. ఈ చైతన్యం రాజకీయపరమైనది కాదని మాడపాటి లాంటి వారికి ఉండేది. కాని నిరంకుశ రాజుకు వ్యతిరేకంగా వచ్చే ఏ స్పందనైనా రాజకీయ పరమైనదేననేది చరిత్ర రుజువు చేసింది. నిజాం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమే ఉర్దూ భాషను బలవంతంగా ప్రజలనెత్తిన రుద్దాడు. ప్రజలు అక్షరాస్యులై చైతన్యం వేత్తన పదవికి భయమని నిజాం భావించాడు. ప్రజలను సాంఘికంగా, ఆర్థికంగా అణచి ఉంచడం, వెట్టిచాకిరి చేయించుకోవడం ఇవన్నీ సారాంశంలో రాజకీయ అంశాలే. కనుక ప్రజల నిరసన కూడా రాజకీయంగానే ఉంటుంది. ఇది ఆచరణలో రుజువైంది. భాష ఒక ఆధిపత్య సాధనం. అది రాజ్యం చేతిలో ఉంటుంది. ఈ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా స్పందించడం కూడా రాజకీయమే.
1921 నవంబర్ 12 అర్థరాత్రి. వివేకవర్థనీ హైస్కూల్‌లో హైద్రాబాద్ ‘హిందూ సంఘ సంస్కార సభ’ జరిగింది. దంఢోపంత్ కార్వే ఈ సభకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఆంధ్ర, మహారాష్ర్ట, కర్ణాటక ప్రముఖులను సభకు ఆహ్వానించారు. ఎవరి భాషలో వాళ్లు మాట్లాడవచ్చని అన్నారు. అందరు వారి వారి మాతృభాషలో మాట్లాడారు. ఈ సభలో మాడపాటి హనుమంతరావు, ఆలంపల్లి వెంకట రామారా (సీనియర్ న్యాయవాది) పాల్గొన్నారు. వీళ్లిద్దరు తెలుగులో మాట్లాడినప్పుడు సభలో ఉన్న వాళ్లు విసుక్కున్నారు. నవ్వారు. వీపులు చూయించారు. చప్పట్లు కొట్టారు. ఈ రకంగా అవమానించారు. తెలంగాణ వాళ్లు దీనిని నిరసిస్తూ సభ నుంచి వెళ్లిపోయారు. అదే రోజు రాత్రి రంగారావు(సీనియర్ వకీల్) ఇంట్లో సమావేశమయ్యారు. తెలుగు భాష రక్షణ కోసం ఒక సంస్థను పెట్టి ఆత్మగౌరవం కాపాడుకోవాలని నిర్ణయించారు. ‘ఆంధ్ర జనసంఘం’ ను ఏర్పాటు చేశారు. గ్రంథాలయాలు ఏర్పాటు చేయటం, తెలుగు భాషను రక్షించడమనే ఆశయాలతో ఈ సంస్థ తన కృషిని ప్రారంభించింది. భాష, సంస్కృతి రక్షణ కోసం ప్రారంభమైన ఈ సంస్థ, దీని సభ్యులు సంస్థ పరిధిని విస్తృతపర్చుకున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే 1930లో ఆంధ్ర మహాసభ ఏర్పడింది. సురవరం ప్రతాపడ్డి అధ్యక్షతన ప్రథమాంధ్ర మహాసభలు మెదక్ జిల్లా జోగిపేటలో జరిగాయి. ప్రభుత్వం మొదట్లో అనుమతిని నిరాకరించింది. తర్వాత చాలా షరతులతో అనుమతించింది. ఈ సభలలో చాలా మంది యువకులు సైకిళ్ల మీద గ్రామాలు తిరుగుతూ ప్రచారం చేసుకుంటూ వచ్చి పాల్గొన్నారు. ఈ సభ చరివూతలో మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. ఆంధ్ర మహాసభ వెట్టిచాకిరి, జమిందారుల దోపిడీ, జాగీర్‌దారుల దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని మొదలుపెట్టింది. రాజకీయంగా జరిగిన పరిణామాలలో భాగంగా రాజకీయ డిమాండ్‌ను ఎజెండా మీదికి తెచ్చింది. ఈ క్రమంలోనే 1943 మే 23, 24వ తేదీలలో పదవ ఆంధ్ర మహాసభ హైద్రాబాద్‌లో జరిగింది. అప్పటికే 1942లోనే ఓరుగల్లులో ఆంధ్ర మహాసభ తొమ్మిదవ సభలు జరిగి అందులో కొందరు యువకులు సాహిత్యాభిమానులను సమావేశపర్చి సాహిత్య సంస్థ ఏర్పాటుపై చర్చించారు. కనుక 1943లో జరిగిన సభలలో దీనిపట్ల ఒక స్పష్టత వచ్చి మే 26న రెడ్డి హాస్టల్‌లో సమావేశమయ్యారు. అన్ని విషయాలు చర్చించి సాహిత్య సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. ‘హైవూదాబాద్ ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు’ను ‘నిజాం రాష్ర్ట ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు’గా పేరుమార్చారు. మాడపాటి హనుమంతరావు, సురవరం ప్రతాపడ్డి, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, గడియారం రామకృష్ణ శర్మ మరికొందరు సభ్యులుగా ఒక ఉపసంఘం ఏర్పడి దీనికి స్థిరరూపం కల్పించారు. లోకనంది శంకర నారాయణరావు మొదటి అధ్యక్షులుగా కార్యవర్గం ఏర్పడింది. గోల్కొండ పత్రికా కార్యాలయమే దీనికి కార్యాలయంగా ఉండేది.

title: నేలపట్టు పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం

text: 2000లో నెల్లూరు జిల్లాకు కలెక్టర్‌గా వచ్చిన ప్రవీణ్‌కుమార్ ఒకరోజు కుటుంబంతో పులికాట్ సందర్శనకు వచ్చారు. తడ రేవు వద్ద పడవ షికారు చేస్తుండగా వేల సంఖ్యలో ఫ్లెమింగోలు గుంపులు గుంపులుగా కనిపించి కనువిందు చేశాయి. ఇది గమనించిన కలెక్టర్ నాటి స్థానిక శాసనసభ్యులు పరసా వెంకటరత్నయ్య దృష్టికి తీసుకెళ్లి 2001లో ఫ్లెమింగో ఫెస్టివల్(పక్షుల పండుగ) కు శ్రీకారం చుట్టారు. అప్పటినుంచి ప్రతి ఏటా మూడురోజులపాటు పక్షుల పండుగను నిర్వహించడం ప్రారంభించారు.  ఏటా జనవరి నెలలో పక్షుల పండుగను నిర్వహిస్తూ వస్తున్నారు. ఈ పండగను ఎగ్జిబిషన్ స్టాల్స్, రకరకాల సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో అట్టహాసంగా నిర్వహిస్తారు.

title: దోమకొండ

text: శ్రీ చాముండేశ్వరి దేవి ఆలయం తెలంగాణలో కల్లా ఏకైక దేవాలయం ఈ గ్రామములో ఉంది. ఇది పురాతన దేవాలయం. ఈ దేవాలయాన్ని కామినేని వంశస్థులు రెడ్డి రాజులు నిరమించారు.ఈ దేవాలయములో చాల ఉత్సవములు జరుగుతాయి. ఆషాడమాసంలొ బోనాల పండగ ప్రతి ఇంటి నుండి బోనాలు అమ్మవారికి సమర్పించెదరు,దసరా ఉత్సవములు అత్యంత వైభవముగా శరన్నవ రాత్రోత్సవములు ప్రతి రోజు ఛండిహవణము పారాయణంలు జరుగుతాయి.2011 సంవత్సరములో రావులపల్లి నర్సారెడ్డి అద్యక్షతన కార్యక్రమములు జరిగాయి.ప్రధాన అర్చకులు బావి కృష్ణమూర్తి శర్మ పర్యవేక్షణలో శరత్ చంద్ర శర్మ కార్యక్రమములు నిర్వహించును.

title: ఆడెపు లక్ష్మీపతి

text: తెలుగు అకాడమి కోసం డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ రాజకీయ ప్రసంగాల ప్రధానభాగం మరియు తెలంగాణలో ముస్లింల స్థితిగతులపై సుధీర్ కమీషన్ అధ్యయన నివేదికలను తెలుగులోకి అనువదించాడు.

title: చందమామ

text: చందమామ ప్రస్తుతం తెలుగు (జూలై 1947 నుంచి), తమిళం (ఆగస్టు 1947 - అంబులిమామ), కన్నడం (1948), హిందీ (1949 - చందామామ), మరాఠీ (1952 - చాందోబా), మలయాళం (1952 - అంబిలి అమ్మావన్), గుజరాతీ (1954), ఇంగ్లీషు (1955), ఒరియా (1956), బెంగాలీ (1972), సింధీ (1975), అస్సామీ (1976), సంస్కృత (1979) భాషల్లోనేగాక ఆగస్టు 2004 నుంచి సంతాలీ (చందొమామొ) అనే గిరిజన భాషలోకూడా వెలువడుతోంది (మొత్తం పదమూడు భాషలు). ఒక గిరిజన భాషలో వెలువడుతున్న మొట్టమొదటి పిల్లల పత్రిక చందమామ కావడం విశేషం. సింధీలో 1975 లో మొదలై కొంతకాలం నడచి ఆగిపోయింది. గురుముఖి (పంజాబి భాష యొక్క లిపి) మరియు సింహళ (1978 - అంబిలిమామ) లో కూడా కొంతకాలం నడచింది. పంజాబ్ మరియు శ్రీలంక ఘర్షణల తర్వాత ఆ భాషల్లో ప్రచురణ నిలిచిపోయింది. చందమామను చూసి ముచ్చటపడిన అప్పటి శ్రీలంక ప్రధానమంత్రి, కొన్ని నెలల పాటు సింహళ సంచికకు కథలు కూడా అందించాడు. అంధుల కోసం 4 భాషల్లో (ఇంగ్లీషు, తమిళం, హిందీ, మరాఠి) బ్రెయిలీ లిపిలో (1980 నుంచి) కూడా కొంతకాలం నడచి 1998లో ఆగిపోయింది. 2004 సంవత్సరం నుండి తెలుగు మరియు ఇంగ్లీషు బ్రెయిలీ లిపి (గుడ్డివారు చదవగలిగిన లిపి) సంచికలు తిరిగి ప్రచురించడం మొదలయింది.. . అమెరికా, కెనడా దేశాల్లో నివసిస్తున్న ప్రవాసాంధ్రుల కోసం రెండుభాషల సంచిక (ఒకే పుస్తకంలో రెండు భాషల చందమామ) లు తెలుగు-ఇంగ్లీషులలో వెలువడుతున్నాయి. అలాగే, తమిళం-ఇంగ్లీషు, హిందీ-ఇంగ్లీషు భాషల్లో కూడా వెలువడుతున్నాయట. గుజరాతి-ఇంగ్లీషు ద్విభాషా పత్రిక కూడా విడుదల చేయడానికి ప్రణాళిక సిద్ధం చేస్తున్నారని వినికిడి. ఇక సింగపూరులోని పాఠకులకోసం ప్రత్యేకంగా అంబులిమామ పేరుతో ఇంగ్లీషు-తమిళ భాషల్లో ద్విభాషా సంచిక వెలువడుతోంది. కొత్తలో ఈ నెలలో తెలుగులో వచ్చిన చందమామ, పై నెలలో తమిళ, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో వచ్చేది. ఎందుకంటే ఆ సంపాదకులకు తెలుగు చదవడంవచ్చు. ఆ తరువాతి నెలలో తమిళంనుంచి మలయాళంలోనికీ, హిందీ నుంచి మరాఠీ, గుజరాతీల్లోకీ అనువాదం అయేది. ఏ భాషకా భాషలో వరస తప్పకుండా సంచికలు వచ్చేవి కనక ఎవరికీ ఇబ్బంది ఉండేదికాదు. ఇతర భాషల పాఠకులకు తెలుగే ఒరిజినల్ అని తెలిసేది కూడా కాదు. తమిళంలో అంబులిమామా, మలయాళంలో అంబిలి అమ్మావన్, మరాఠీలో చాందోబా ఇలా ప్రతిదీ దేనికదిగా ప్రసిద్ధి చెందిన పత్రిక లైపోయాయి. అయితే 1990ల నుండి, ముఖ్యంగా మనోజ్ దాస్ రచనలు ఎక్కువయ్యేకొద్దీ ఈ వరస తిరగబడింది. ఆయన చేసే రచనలు ముందుగా ఒరియా, ఇంగ్లీషు భాషల్లోనూ, ఆ తర్వాత తెలుగుతో సహా ఇతర భాషల్లోనూ వస్తున్నాయి.

title: శేద్య చంద్రిక

text: శేద్యచంద్రిక తెలంగాణలో తొలి తెలుగు పత్రిక. సేద్యచంద్రక తొలిపత్రిక అయినా అది అనువాద పత్రిక కావడంతో 1913లో శ్రీనివాసశర్మ సంపాదకత్వం లో హితబోధిని తొలిపత్రికగా పరిగణించారు. తెలుగు ప్రజల కోసం  ముఖ్యంగా రైతుల కోసం తెలుగు అనువాద పత్రికను అందిస్తున్నట్టు శేద్యచంద్రిక సంపాదకీయంలో పేర్కొన్నారు. ఇది వ్యవసాయ శాస్త్ర సంబంధిత పత్రిక.

title: తెలుగు సంస్కృతి

text:
వేపపువ్వు, చెరుకుముక్కలు, కొబ్బరి ముక్కలు, మామిడి ముక్కలు, బెల్లం, చింతపండు, అరటి పండు కలిపిన ఉగాది పచ్చడి ఎంతో శ్రద్ధతో తయారు చేస్తారు. వ్యక్తి జీవితంలో సుఖదుఃఖాలకు ప్రతీక అయిన తీపి, చేదుల వేపపువ్వు పచ్చడి ప్రసాదం తీసుకోకుండా ఉగాదినాడు ఏ పనినీ తలపెట్టకూడదని ప్రజల నమ్మకం.
అన్ని సంస్కృతులకు ఉన్నట్లే తెలుగువారికే ప్రత్యేకమైన జానదకళలు అనేకం ఉన్నాయి.
కొమ్మునృత్యం గోదావరి తీర ప్రాంతాలలో నివసించే గిరిజనుల సంప్రదాయ నృత్యం. ఈ నృత్యం ప్రదర్శించే కోయలు వారి భాషలో ఈ నృత్యాన్ని "పెరియకోక్ ఆట" అని అని అంటారు. కోయ భాషలో పెరియకోక్ అంటే దున్నపోతు కొమ్ములు అని అర్థం. దున్నపోతు కొమ్ములు ధరించి, దున్నలు కుమ్ముకునే రీతిలో నృత్యం చేస్తారు కాబట్టి ఈ నృత్యం "కొమ్ము నృత్యం"గా వ్యవహరింపబడుతున్నది. వీరు ఉపయోగించే వాద్యం "డోలు కొయ్య". చైత్రమాసంలో భూదేవి పండుగను ఘనంగా చేసుకుంటారు కోయలు. ఆ పండుగ సమయంలో పురుషులు అడవులలోకి వేటకి వెళ్ళడం పరిపాటి. వేట ముగించుకుని విజయవంతంగా ఇంటికి చేరుకున్న సందర్భంగా కోయలు దున్నపోతు కొమ్మలు, నెమలి ఈకల గుత్తిని పొదిగిన బుట్టను తలకు అలంకరించుకుని రంగు రంగుల బట్టలు వేసుకుని ఆయా సంప్రదాయ వాద్యాల్ని వాయిస్తూ చేసే నృత్యం, ఈ కొమ్ము నృత్యం.

title: మాడపాటి హనుమంతరావు

text: తెలంగాణలో చైతన్యాన్ని తెచ్చిన తొలి తెలుగు నాయకునిగా మాడపాటి హనుమంతరావు గొప్ప ప్రాచుర్యం, గౌరవం పొందారు. హైదరాబాద్ నగరంలో ఆంధ్ర కుటీరం పేరిట నిర్మించుకున్న ఆయన ఇంటికి ఆంధ్రోద్యమ కాలంలో నాయకులు, విద్యార్థులు తరచుగా వస్తూండేవారు. తెలంగాణ జిల్లాల నుంచి హైదరాబాద్ పనిమీద వచ్చినప్పుడల్లా విద్యార్థులు, విద్యావంతులు తప్పనిసరిగా గోల్కొండ (ప్రతాపరెడ్డి ఇల్లుకు పెట్టుకున్న పేరు)లో సురవరం ప్రతాపరెడ్డిని, ఆంధ్రకుటీరంలో మాడపాటి వారిని ఒక ఆచారంలా సందర్శించుకునేవారు. ఆ విషయం తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం ముందు స్థితిగతులను ప్రతిబింబించేలా వ్రాసిన చారిత్రిక నవల చిల్లర దేవుళ్ళులో ప్రస్తావించబడింది. ఆ నవలలో రచయిత దాశరథి రంగాచార్యులు ఆంధ్రపితామహ మాడపాటి హనుమంతరావును ఓ పాత్రగా మలిచి వారితో కథానాయకునికి నైజాంలోని తెలుగు దుస్థితి వివరింపజేస్తారు.

title: పొట్లపల్లి రామారావు

text: దొరలు పరాన్నజీవులై జనంపైబడి దర్జాగా బతుకులీడ్చిన వైనాన్ని ఇతివృత్తంగా తీసుకొని రచయి త 1945లో సర్‌బరాహి నాటిక రాశాడు. సర్‌బరాహి అంటే నాయకత్వం వహించడం. ప్రజలు పండించిన పంటలకు, శ్రమతో ఉత్పత్తి చేసిన వస్తువులకు దొరలు హక్కుదారులమంటూ దోపిడీ చేసేవారు. తెలంగాణలో ప్రధానమైన ఈ అంశాన్ని తీసుకుని రచయిత ఈ నాటికను రాశారు. మనుషులే కాదు అవసరమైతే మూగజీవులు సైతం తిరుగుబా టు చేస్తాయని తస్మాత్ జాగ్రత్త అంటూ ఈ నాటకంతో రచయిత హెచ్చరిక చేస్తాడు. ఈ నాటిక సర్వకాలిక, సార్వజనీనతకు అద్దం పడుతుంది. ఇందు లో రచయిత సృష్టించిన పాత్రలు ఈనాటికి కన్పిస్తాయి. పరాన్నజీవులుగా మానవ వనరులను, సం పదను దోచుకొనే తత్త్వం ఈనాటికీ సహజమే. అందుకే రచయిత నాడు సృష్టించిన పాత్రలు నేటీకి సార్వజనీనమై కనిపిస్తాయి. నిజాం పాలనలో కమ్యూనిస్టుల రాకతో ప్రజల్లో చైతన్యంతో పాటు ఆలోచనల్లో మార్పురావడం ప్రారంభమైంది. దీంతో ప్రజలు పోలీసులపై ధిక్కార ధోరణి ప్రదర్శించేవారు. దీన్ని పోలీసులు జీర్ణించుకోలేకపోయేవారు. కమ్యూనిస్టుల ప్రాబల్యం కలిగిన గ్రామాలపై పోలీసులు విరుచుకుపడి తీవ్రంగా హిం సించేవారు. ఇలాంటి ఇతివృత్తంతో 1948లో పగ నాటిక రాశాడు.1948 మే నెలలో అభ్యుదయ పత్రికలో ప్రచురితమైంది. రచయిత అట్టడుగు జీవితాలను కథావస్తువుగా తీసుకొని నాటకంగా మలుచడంలో సిద్ధహస్తుడు. 1949లో న్యాయం నాటికను రాశారు. తమ అవసరాలకు పోలీసులు చేసే అకృత్యాలకు బలైపోతున్న బలహీనవర్గాల వాస్తవ జీవితం ఇందులోని ఇతివృ త్తం. తెలంగాణ మాండలికంలో పాత్రల మధ్య సాగే సంభాషణలు మన చూపును పల్లె జీవితాల్లోకి తొం గిచూసేలా చేస్తుంది.1949 ఆగస్టు1న విశాలాంధ్ర పత్రికలో ఈ నాటిక ప్రచురించబడింది.

title: మొహర్రం

text: తెలుగు ప్రాంతాల్లో, మరీ ముఖ్యంగా నిజాం పాలిత ప్రాంతాల్లో మొహర్రం పండుగను ముస్లిములే కాక అన్ని వర్గాల ప్రజలూ జరుపుకోవడం వందలాది ఏళ్ళుగా సాగుతోంది. యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య జూన్ 29, 1830న నిజాం పాలిత ప్రాంతాల్లో ప్రారంభమైన మొహర్రం పండుగను తాను రచించిన కాశీయాత్ర చరిత్రలో అభివర్ణించారు. ఆయన హైదరాబాద్ ప్రాంతంలో జరిగిన మొహర్రం పండుగ వైభవాన్ని ఇలా వర్ణించారు: షహరు(హైదరాబాదు)కు కంచికి గరుడసేవ ముఖ్యమైనట్టుగా ఆ మొహర్రం పండుగ ప్రబలమైన యుత్సవము. ఆ యుత్సవ కాలములో పరమాత్ముని చైతన్యము ఆ షహరులో నెక్కువగా ప్రకాశించుటచేత అనేక వేలమంది యితర మతస్థులుగా నుండేవారు కూడా షహరుకువచ్చి ఆ తొమ్మిదో దినము మొదలు ఆఖరువరకు నుంచున్నారు.[1]

title: ఎనుముల రేవంత్ రెడ్డి

text:
తెలంగాణ ప్రజల కోసమే ఎన్టీఆర్ తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించారని రేవంత్ రెడ్డి అన్నారు. పటేల్, పట్వారీ వ్యవస్థలను రద్దు చేశారని గుర్తు చేశారు. ఎన్టీఆర్ అభినవ అంబేడ్కర్ అని అభివర్ణించారు. ఆయన ఏ ప్రాంతానికి చెందినవాడు కాదని... సమస్యలు ఉన్న ప్రాంతమంతా తనదే అనేవారన్నారు. 2008లోనే టీడీపీ తెలంగాణకు అనుకూలంగా నిర్ణయం తీసుకున్నామని... తెలంగాణ ఇవ్వమంటే... సీమాంధ్రకు అన్యాయం చేయాలని చెప్పలేదన్నారు. రాజకీయ కుట్రలో భాగంగానే అన్ని పార్టీలు టీడీపీనీ లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయని రేవంత్ రెడ్డి అన్నారు.
తెలంగాణలో ఇక టీఆర్ఎస్ అవసరం లేదని టీడీపీ నేత రేవంత్ రెడ్డి అన్నారు. తెలంగాణ ప్రజల సమస్యలపై పోరాటం చేస్తున్న ఏకైక పార్టీ టీడీపీ అని పేర్కొన్నాడు. పాలమూరు ఎత్తిపోతలను జాతీయ ప్రాజెక్టు చేయమని కేంద్రాన్ని ఎందుకు అడగలేదని ప్రశ్నించారు. పాలమూరు వలసల గురించి ప్యాకేజీ ఎందుకు అడగలేదని నిలదీశాడు.

title: మాడపాటి హనుమంతరావు

text:
తెలంగాణా ప్రాంతంలో నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకముగా ప్రజలను మేల్కొలిపి సంఘటితం చేసి ఆంధ్ర మహాసభను నెలకొల్పారు. రాజకీయ రంగంలో మాడపాటి వారిది మితవాదధోరణి. ఆయన తోటి ప్రజాసేవకులతో పాటు ఆయన గురించి కూడా తెలియజేస్తూ వినతిపత్రాలు సమర్పించడం, వాదించడం, నచ్చజెప్పడం వంటివే వారి రాజకీయ పరికరాలని, వారి ప్రజానాయకత్వంలో ఆందోళనలు, ఉద్యమాలు, వ్యతిరేకించడం వంటివి లేవని తర్వాతి తరం నేతలు పేర్కొన్నారు. అయితే కొందరు చరిత్రకారులు వారి పాత్ర గురించి తెలియజేస్తూ తర్వాతి తరం వారు అతివాదులై తీవ్రకృషిచేయడానికి వీరి మితవాద నాయకత్వమే పునాది అని, 1920ల్లో వీరు చేసిన కృషిని తర్వాతి వారు మితవాదమన్నా అప్పటికి అదే అతివాదమని వివరించారు. మాడపాటి హనుమంతరావును భిన్న రాజకీయ దృక్పథాలు, వేర్వేరు సిద్ధాంత ప్రాతిపాదికలు ఉన్నవారు కూడా గౌరవించేవారు. తెలంగాణలో చైతన్యానికి ఆయన చేసిన తొలియత్నాలే కారణం కావడమే వారి పట్ల ఆ గౌరవానికి కారణం. ఆయన ఆంధ్రమహాసభకు పెద్దదిక్కువలె వ్యవహరించేవారు. నిజాం ప్రభుత్వ విధానాల కారణంగా తెలంగాణలో తెలుగుభాష దెబ్బతింటున్నప్పుడు ఆయన తెలుగుభాష, తెలుగు సంస్కృతి వికాసానికి ఎనలేని కృషి చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన కృషిని గురించి ప్రస్తావిస్తూ రావి నారాయణరెడ్డి "తెలంగాణాలో తెలుగుభాషకు ఒక గౌరవస్థానాన్ని కలిగించి, తెలుగువారికి తెలుగుభాషను నేర్పిన ఘనత కూడా వారిదే. నాతోటి యువకులెందరో ఆయన వల్ల ప్రాభావితులై ఆంధ్ర వాఙ్మయంతో పరిచయం ఏర్పరుచుకున్నారు. నాలాగే ఇంకెందరినో ప్రభావితులను చేసిన పంతులుగారికి ఆంధ్ర పితామహుడన్న బిరుదు ఆయన పట్ల సార్థకతను సంతరించుకుంది." అన్నారు.ఆంధ్రోద్యమాన్ని ఆరంభ దశ నుంచి ఓ మహోద్యమంగా మలిచేవరకూ సాగిన ఆయన జీవనపథంలో పలువురు తర్వాతి తరం మహానాయకుల్లో రాజకీయ నేతృత్వాన్ని ఆయనే మొదట ప్రోత్సహించారు. ఆంధ్రోద్యమంలో పనిచేయగలిగిన వారిని స్వయంగా గుర్తించి, వారికి తగిన బాధ్యతలు అప్పగించారు. వారి చేతిలో తర్వాతి తరం తెలంగాణా పోరాట నాయకత్వం రూపుదిద్దుకున్నది అన్నా అతిశయోక్తికాదు.
ఆయన గ్రంథాలయోద్యమంలోనూ చెప్పుకోదగ్గ కృషి సాగించారు. ఈ క్రమంలో ఆయన తనకు సన్మానం ద్వారా లభించిన సొమ్మును కూడా గ్రంథాలయాల అభివృద్ధికే అందజేశారు. హైదరాబాద్‌లోని శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం, హనుమకొండలోని రాజరాజనరేంద్ర ఆంధ్ర గ్రంథాలయం కూడా ఆయన అభివృద్ధి చేసినవే. వీటిలో శ్రీ కృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం నిజాం పాలిత తెలుగు ప్రాంతంలోని తొలి తెలుగు గ్రంథాలయంగా చారిత్రిక ప్రశస్తి పొందింది. గ్రంథాలయాల ద్వారానే చైతన్యాన్ని వ్యాప్తిచేయాలన్న దృక్పథంతో సాగిన ఆయన ప్రయత్నం సత్ఫలితాలనిచ్చింది.
ఆయన ప్రజాసేవ విద్యారంగంలోనూ విస్తరించింది. భారతదేశములో ప్రప్రథమ బాలికల పాఠశాలలో ఒకటైన మాడపాటి హనుమంతరావు బాలికోన్నత పాఠశాల హైదరాబాదులోని నారాయణగూడలో స్థాపించాడు. బాలికల కోసం ఆయన ఎన్నో పాఠశాలలను నెలకొల్పారు. ఆయన పేర ఈనాటికీ హైదరాబాద్ నగరంలోని నారాయణగూడలో ప్రసిద్ధ పాఠశాల మనుగడలో ఉంది.

title: భువనగిరి

text: భువనగిరిలో, దాని పరిసరాల్లోని   రాయగిరి వంటి చోట్ల మధ్యపాతరాతియుగం (క్రీ. పూ.50000-23,000)  నాటి మానవ ఆవాసచిహ్నాలు న్నాయి. రాతిగొడ్డళ్ళు, కత్తులు, బొరిగెలు, బాణాలువంటి రాతిపనిముట్లు లభించాయి.సమాధులు కూడా కనుగొనబడ్డాయి. భువనగిరిలో మధ్యరాతియుగం (క్రీ.పూ.8,000- 2500) నాటి మానవనివాసజాడలు లభించాయి. నవీనశిలాయుగం (క్రీ. పూ. 2500-1800)నాటి మానవ ఆవాసాలు భువనగిరికొండ కింద ఉన్నాయి. కొండ ఎక్కే మెట్లదారికి మొదట్లోనే ఎడమవైపున కొద్దిదూరంలో ఒకచిన్నరాతిగుండ్లగూడు వంటిది ఉంది.దానిలో ఉత్తరందిశలో వున్న రాతిగుండుపైన పదునైన పనిముట్టుతో తొలిచిన చుక్కలవంటి గుర్తులు 52 ఉన్నాయి.ఇవి 5వరుసల్లో స్పైరల్ గీతలున్నాయి.ఇవి ఏ పురాతనమానవుని కళాత్మకసృష్టో?ఇలాంటి రాతితొక్కుడుబొమ్మలు తెలంగాణలో పూర్వమానవుని ఆవాసాల్లో,రాతినెలవుల్లో కనిపిస్తున్నాయి. ఇది ఏ నక్షత్రమండలంవలె లేదు.భువనభాండం కాదు.రాతికళ (Rock Art)ను వ్యాఖ్యానించే పండితులే అర్థం చెప్పాలి వీటికి. భువనగిరిలో మధ్య,చివరి పాతరాతియుగాలనుండి కొత్తరాతియుగం వరకు రాతిపనిముట్లు దొరికాయి. కాబట్టి, ఈ రాతితొక్కుడుబొమ్మ చివరిరాతి యుగం నాటిదై వుంటుంది.ఇట్లాంటివి కరీంనగర్ జిల్లా నర్ర ఏశాలపల్లిలో ఠాకూర్ రాజారాంసింగ్ చూసిన రాతితొక్కుడుబొమ్మ (Rock Bruisings)లతో పోల్చదగినది. భువనగిరిలో రైలుకట్ట వెంట దిగువకు రాయగిరి దాకా, పైకి బీబీనగర్ పై వరకు అక్కడక్కడ సిస్తులు, కైరన్లు అగుపిస్తున్నవి. వీటిని పరిశోధిస్తే ఇంకా కొత్తచారిత్రకవిషయాలు బహిర్గతమయే అవకాశముంది. భువనగిరికి దగ్గరగా ఆలేరునది (భిక్కేరు),మూసీనదులున్నాయి.భువనగిరికి వాయవ్యాన భువనగిరి చెరువుంది.చెరువుకు బీబీనగరుచెరువు గొలుసుకట్టు చెరువు. అక్కడనుండి కట్టుకాలువ ఉంది.

title: రంజాన్

text: రంజాన్ నెలలో మరొక విశేషం అత్యధిక దానధర్మాలు చేయడం. సంపాదనాపరులైనవారు, సంపన్నులైనవారు రంజాన్ నెలలో ' జకాత్ ' అచరించాలని ఖురాన్ బోధిస్తోంది. ఆస్తిలో నుంచి నిర్ణీత మొత్తాన్ని పేదలకు దానం చేయడాన్ని ' జకాత్' అని అంటారు. దీనిని పేదల ఆర్థిక హక్కుగా పేర్కొంటారు. దీని ప్రకారం ప్రతి ధనికుడు సంవత్సరాంతంలో మిగిలిన తన సంపద నుండి 30 శాతం చొప్పున ధన, వస్తు, కనకాలను ఏవైనా నిరుపేదలకు దానంగా యిస్తారు. పేదవారు కూడా అందరితో పాటు పండుగను జరుపుకొనడానికి, సంతోషంలో పాలుపంచుకునేందుకు ఈ ' జకాత్ ' ఉపయోగపడుతుంది.

title: కాశీం

text:
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోనిఅచ్చంపేట ప్రాంతానికి చెందినవాడు. నిరుపేద దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. విప్లవం ద్వారా సామాజిక మార్పు సాధ్యమనే దృక్పథం కలవాడు. అతను ప్రజాస్వామిక తెలంగాణను కోరుకున్నాడు. అతను సంపాదకత్వం వహిస్తున్న "నడుస్తున్న తెలంగాణ" మాసపత్రిక తెలంగాణలో బలమైన ప్రతిపక్ష గొంతు.
కాశీం మొదట్లో హైదరాబాద్లోని ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్లో తెలుగు ఆచార్యులుగా పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌లోని నిజాం కళాశాలలో తెలుగు ఆచార్యులుగా పనిచేస్తున్నాడు.'పొలమారిన పాలమూరు ' రచనను 2003 లో వెలువరించాడు. ఇది పాలమూరు జిల్లాలోని తీవ్రమైన కరువు నేపథ్యంలో వెలువరించిన దీర్ఘకవిత. 2003 లో పాలమూరు జిల్లా కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటి ఆధ్వర్యంలో మహబూబ్ నగర్‌లోని టౌన్ హాలులో నిర్వహించిన 'పాలమూరు గోస ' కవి,గాయక సమ్మేళనంలో ఆవిష్కరించి, వినిపించాడు.
కాశీం కవిత్వంపై పలువురు రచయితలు, ఆయన ఉద్యమ సహచరులు పలు వ్యాఖ్యానాలు చేశారు. వాటిలో కొన్ని...

title: దాసి (1988 సినిమా)

text: దాసి 1988 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రము. బి.నరసింగరావు రచించి, దర్శకత్వం వహించి, నిర్మించిన చిత్రము. అలనాటి (1920 కాలంనాటి) తెలంగాణలో దొరల నిరంకుశ పాలనలో చితికిపోయిన గ్రామ ప్రజల జీవితాలను ప్రతిబింబించిన చిత్రం. భావ వ్యక్తీకరణకు ప్రాధాన్యమిస్తూ ఆద్యంతం వాస్తవికధోరణిలో రూపొందించబడింది. ఈ చిత్రములో దాసిగా కామాక్షి పాత్రను పోషించిన ప్రముఖ నటి అర్చన 1989 సంవత్సరానికి గాని జాతీయ ఉత్తమ నటి పురస్కారాన్ని పొందింది.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య పరిషత్తు

text: తెలంగాణలో నిజాం పరిపాలనలో తెలుగు భాషా, సాహిత్యం కొడిగడుతున్న రోజుల్లో సారస్వత పరిషత్తు కళ్లు తెరిచింది. ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నది. ఆర్థిక వనరులు తప్ప అన్ని వనరులు సంస్థకు ఉన్నాయి. కనుక ఈ సంస్థను కాపాడుకోవల్సి న బాధ్యత తెలంగాణ ఉద్యమంపై ఉంది. రేపటి తెలంగాణలో ఈ సంస్థకు నిధులు సమకూర్చి పరిశోధన కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలి. 20 వేల పుస్తకాలతో ప్రాచ్యకళాశాల లైబ్రరీ, లక్ష పుస్తకాలు, భారతి, గోల్కొండ, కృష్ణ పత్రిక, ఆంధ్ర పత్రిక (పాత ప్రతులు)తో నిండి ఉన్న పరిషత్తు గ్రంథాలయం ఉంది. మంచి పఠణాలయం ఉంది. పరిషత్తు అనగానే అందరికీ వెంటనే గుర్తుకు వచ్చేది ఎస్.పి హాల్. ఈ హాల్ 70వ దశకంలో తెలుగునేల మీద జరిగిన అనేక సాహిత్య, రాజకీయ మార్పులకు సాక్ష్యం గా ఉంది. దిగంబర, విప్లవ, స్త్రీవాద ఉద్యమాల సభలతోపాటు మహాభారత ఉపన్యాసాలు ఈ వేదిక మీది నుంచే వేలాదిమంది శ్రోతలు విన్నారు. సాహిత్యంలో దిగ్గజాల వంటి వారందరు ఈ సంస్థ వేదిక నుంచే తమ గొంతులు వినిపించారు. ప్రగతిశీల ప్రజాస్వామ్య విద్యార్థి సంఘం(పీడీఎస్‌యూ),రాడికల్ విద్యార్థి సంఘం (ఆర్‌ఎస్‌యూ) అనే రెండు విద్యార్థి సంఘాలు ఈ మట్టిసాక్షిగా ఏర్పడ్డాయి. ప్రతి చారివూతక మార్పుకు ఎస్.పి హాల్ మూగసాక్షి. ఆబిడ్స్‌లోని జీపీఓకు అతి దగ్గరలో ఉన్న బొగ్గులకుంట చౌరస్తాలో విశాలమైన పార్కింగ్ వసతి కలిగి నాలుగు గంటలకు వేయి రూపాయలకే 300 మందితో సమావేశాలు నిర్వహించుకునే ఎయిర్ కండిషన్డ్ హాల్ ఉంది. ఇవన్నీ తెలంగాణ ప్రజల సంపద. ఈ సంపదపై ఈ ప్రాంత ప్రజలకే హక్కు ఉంది. కనుక రాబోయే తెలంగాణలో ‘తెలంగాణ సారస్వత పరిషత్తు’గా మార్చుకోవాలి. ప్రభుత్వ సంస్థగా గుర్తించాలి. పరిషత్తు 70 వసంతాలు పూర్తిచేసుకుంటున్న సందర్భంలో తెలంగాణ ఉద్యమం జరుగుతున్నది. ఇక్కడి ప్రజలు బలిదానమవుతున్నారు. కనుక పరిషత్తును కూడా నాటి నైజాం వ్యతిరేక ఉద్యమంలో పరోక్షంగా భాగమైనట్లే నేటి తెలంగాణ ఉద్యమంలో భాగం చేద్దాం.

title: భార్గవరావు (కవి)

text:
సిరిప్రెగడ భార్గవరావు కవి, రచయిత, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు. పోలీసు చర్యకు ముందు తెలంగాణంలో నైజాం పాలనలో స్వాతంత్య్రోద్యమంలో, సత్యాగ్రహోద్యమంలో పాల్గొని ఒక సంవత్సరం కఠిన కారాగార వాస శిక్షను అనుభవించాడు.
అతడు చండూరు మండలం గుండ్రేపల్లి గ్రామానికి చెందిన వెంకటేశ్వరరావు, వెంకటమ్మ దంపతులకు 1923లో జన్మించాడు. 1934లో చండూరులో స్థాపించిన ‘సాహితీ మేఖల’ సంస్థ వ్యవస్థాపకులు అంబటిపూడి వెంకటరత్నం గారి వద్ద సంస్కృతాంధ్ర కావ్యాలను అభ్యసించాడు. గురువుగారి సేవా కార్యక్రమాలలో ముందుండి పనిచేస్తూ ఆయన అభిమానాన్ని పొందాడు. పద్య విద్యను సాధించి సుధామధురములైన రసవత్కావ్య ఖండికలను రచించాడు. ఈ రచనలు ఆయన బ్రతికుండగా గ్రంథ రూపంలో రాలేదు. అతని మరణానంతరం "భర్గవానందలహరి" పేర సాహితీ మేఖల ప్రచురించింది. పోలీసు యాక్షన్‌కు ముందు తెలంగాణలో జరిగిన సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు నైజాం పోలీసులు అతనిని ఒక సంవత్సరం జైలులో వేయడంతో ఆయన ఆరోగ్యం బాగా క్షీణించింది. చివరికి అనారోగ్యంతో 1963లో అస్తమించాడు. ఆయన మరణానంతరం చిత్తుకాగితాల్లో వున్న రచనల్ని ఏరికూర్చి శిష్యునిపై వున్న వాత్సల్యానికి ప్రతీకగా అంబటిపూడి వెంకటరత్నం "భర్గవానందలహరి" పేర కావ్యాన్ని 1967లో అచ్చువేయించాడు. కవితా హృదయం ఏ కొంచెం వున్నా పులకింపచేసే కావ్యం ఇది. అచ్చమైన హృదయం నుండి వెలువడిన స్వచ్ఛమైన కావ్యమిది. జీవితంలో బాగా దెబ్బలు తిన్నవాడు భార్గవరావు. ఆ బాధలో కవిత్వం రాసుకొని దుఃఖంతో ఆనందించేవాడు. పన్నీటితో ప్రారంభమై కన్నీరుగా జాలువారి మున్నీరైంది భార్గవుడి కవిత. ఆలిండియా తెలుగు రైటర్స్ కాన్ఫరెన్స్ సందర్భంగా ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ హైదరాబాదు వారు 1968లో ప్రచురించిన సావనీర్ భార్గవరావుకే అంకితమైంది.

title: తెలుగుదేశం పార్టీ

text: తెలుగు యువత అనగా తెలుగుదేశం పార్టీ యొక్క యువజన విభాగం. ఈ విభాగం తెలుగుదేశం పార్టీ విధి విధానాలకు అనుగుణంగా పార్టీ అభ్యున్నతికి కృషి చేస్తుంది. పార్టీ తరపున జరిగే కార్యక్రమాలలో భాగస్వామ్యమయి బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తుంది. పార్టీకి నామినేటేడ్ పదవులు ఉన్నట్లుగానే తెలుగు యువతకు అధ్యక్ష, ఉపాధ్యక్ష, కోశాధి, సభ్యులనే నామినేటేడ్ పదవులు ఉంటాయి. తెలంగాణకు ఒప్పుకోలేక సమైక్యాంధ్రకు కట్టుబడి ఉండలేక తెలంగాణలో పార్టీ ఖాలీ అయ్యింది.

title: భండారు అచ్చమాంబ

text:
భండారు అచ్చమాంబ (1874 - 1905) తొలి తెలుగు కథా రచయిత్రి. ఈమె ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం కూర్చిన కొమర్రాజు వేంకటలక్ష్మణరావుకు అక్క.
అచ్చమాంబ గురజాడ అప్పారావు కన్నా పదేళ్ళ ముందే 1902 నవంబరు నెలలో రాసిన కథ ‘ధన త్రయోదశి’ని ‘హిందూ సుందరి’ పత్రికలో ప్రచురించారు. ప్రథమ స్త్రీవాద చరిత్ర కారణి. అయితే ఈ కథ గ్రాంధిక భాషలో ఉంది. అచ్చమాంబ 1874 వ సంవత్సరంలో కృష్ణా జిల్లా నందిగామ దగ్గర పెనుగంచిప్రోలులో పుట్టింది. ఈమెకు ఆరేళ్ళ వయసపుడే తండ్రి చనిపోయాడు. 10వ ఏటనే ఈమెకు పెళ్ళయ్యింది. పెళ్ళయ్యే నాటికి అచ్చమాంబ ఏమి చదువుకోలేదు. ఆమె తల్లి, తమ్ముడు కూడా ఆమెతో పాటే ఉండేవారు. ఆమె తమ్ముడికి చదువు చెప్పించారు కానీ ఈమెను ఎవరూ ప్రోత్సహించలేదు. ఎమ్. ఏ చదివిన తమ్ముడితో పాటు కూర్చుని తానే చదువుకుంటూ తెలుగు, హిందీ నేర్చుకొన్నది. ఆమెకు ఇంగ్లీషు, గుజరాతీభాషలలో కూడా ప్రవేశం ఉంది.. 1902లో ఓరుగంటి సుందరీ రత్నమాంబతో కలిసి మచిలీపట్నంలో మొదటి మహిళా సమాజం “బృందావన స్త్రీల సమాజం”ను స్థాపించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పర్యటించి ఎన్నో స్త్రీల సంఘాలు ఏర్పరచింది. చిన్న వయసులో కుమారుడు, కుమార్తె మరణించడం ఆమెకు తీవ్రమైన దు:ఖాన్ని కల్గించింది. అనాథ పిల్లల్ని చేరదీసి చదువు చెప్పించేది. ఆమె ఇంట్లో ఎపుడు ఐదారుగురు పిల్లలుండి చదువుకుంటూ వుండేవారు. 1905 జనవరి 18వ తేదీన ముఫ్ఫై ఏళ్ళకే మరణించింది.
వివిధ భాషలలో స్త్రీ సాహిత్యం వ్రాసిన రచయిత్రుల గురించి భండారు అచ్చమాంబ రచనల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది.

title: కొడంగల్

text: పూర్వం ఈ ప్రాంతము కర్ణాటక రాష్ట్రములోని గుల్బర్గా జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. 1956లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలు తెలంగాణలో భాగమైనాయి. అప్పటినుంచి ఈ ప్రాంతము మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో తాలుకాగా కొనసాగింది. 1986లో మండలాల వ్యవస్థ ప్రకారం ఇది ప్రత్యేకంగా మండలంగా ఏర్పడి కొనసాగుతోంది.

title: హోళీ

text: దోల్-పూర్ణిమ (రంగ్ పంచమి) రంగుల యొక్క పండుగను విందులతో ఉల్లాసంగా జరుపుకొంటారు. ఆ రోజు, ప్రజలు తెల్లని దుస్తులను ధరించి బయటికి వస్తారు మరియు ఏ ప్రదేశములో అయితే ఆడాలనుకుంటున్నారో ఆ ప్రదేశంలోకి అందరూ వచ్చి ఉల్లాసంగా గడుపుతారు.

title: పీర్ల పండుగ

text:
పీర్ల పండుగ : మొహరం పండుగును తెలుగు ప్రాంతాల్లో పీర్ల పండుగ అంటారు. షియా తెగ వాళ్ళు ఈ పండుగను పాటిస్తారు. దైవప్రవక్త ముహమ్మదుగారి మనమళ్ళు హసన్, హుసేన్ ల వీరోచిత ప్రాణత్యాగాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ పీరుల్ని ఊరేగిస్తారు. రక్తంకారేలా ఒళ్ళు కోసుకుంటారు, కొరడాలతో కొట్టుకుంటారు. నిప్పుల గుండం తొక్కుతారు. పీరుల్ని పీర్లచావడిలో ఉంచుతారు. ఇందులో హిందువులు కూడా ఎక్కువగా పాల్గొంటారు. ఇస్లాంలో ఇలాంటి హేతువులేని విషయాలను మూలం చేసుకునే పండుగలకు స్థానం ఇవ్వరు కాబట్టి ఈ పీర్ల పండుగకు వ్యతిరేకంగా ఫత్వాలు ఉన్నాయి. అందుకే ఈ విషయం నిషిద్దం అని తెలిసే కొద్దీ ఈ పండుగను ఆచరించేముస్లిముల సంఖ్య తగ్గుతోంది. "ఊదు వేయందే పీరు లేవదు". ఊదు అంటే సాంబ్రాణి పొగ. పీరమ్మ, పీరుసాయిబు అనే పేర్లు తెలుగునాట ప్రసిద్ధి.
పీరు అనే పదం సూఫీతత్వానికి సంబంధించింది. పీరు అనగా గురువు, "ఆధ్యాత్మిక గురువు".

title: దొడ్లేరు

text: ఇక్కడ ముస్లిం ప్రజలందరూ రంజాన్ పండుగను నెల రోజుల పాటు భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఇక్కడ ఏ పండుగనైనా అందరు కలసి చేసుకుంటారు. ముఖ్యంగా "పీర్ల పండుగ". వీరి ఊరి జాతర లాంటిది. ఈ పండుగ ఊరు మొత్తం 10 రోజులు జరుపుతారు. తరువాత వినాయక చవితి. ఇది 5 రోజులు జరుపుతారు.

title: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి

text: 1926లో తెలంగాణలో తెలుగు భాషా వికాసానికి దోహదపడే విధంగా ‘గోల్కొండ పత్రిక’ను తీసుకొచ్చారు. అప్పుడు రాజభాషగా,పాలనా భాషగా,వ్యవహారభాషగా ఉర్దూ ఉన్నది.అప్పటి రాజభాష ఉర్దూ భాషలోనే మీజాన్, జామీన్, రయ్యత్ పత్రికలు వచ్చేవి.అప్పటికి రెండు తెలుగు వార పత్రికలు మాత్రమే ‘నీలగిరి’నల్లగొండ జిల్లా నుండి,‘తెలుగు’ వరంగల్ జిల్లా నుంచి వెలువడుతుండేవి. 1930లో మెదక్ జిల్లా జోగిపేటలో జరిగిన మొట్టమొదటి ‘ఆంధ్ర మహాసభ’కు అధ్యక్షత వహించారు.ఆంధ్ర మహాసభ కార్యాకలాపాలన్ని తెలుగులోనే జరగాలంటూ తీర్మానం చేయించారు. తెలంగాణలో కవులే లేరన్న ముడంబ వెంకట రాఘవాచార్యుల ప్రశ్నకు సమాధానంగా ‘గోల్కొండ పత్రిక’ ద్వారా 354 మంది తెలంగాణ కవుల శ్లోకాలను, పద్యాల ను సేకరించి ‘గోల్కొండ కవుల సంచిక’ పేరుతో వెలువరించారు.

title: చంద్రాకల్

text: పూర్వం ఈ ప్రాంతం కర్ణాటక రాష్ట్రములోని గుల్బర్గా జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. 1956లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలు తెలంగాణలో భాగమైనాయి. అప్పటినుంచి ఈ ప్రాంతము మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో గ్రామముగా కొనసాగింది.ఇప్పటికి చాలవరకు భాషలో గాని.. ఆచారవ్యవహరములలో గాని కర్నాటక సాంప్రదాయం కనబడుతుంది.

title: కండ్లగుంట (నకరికల్లు)

text: ఇక్కడ ముస్లిం ప్రజలందరూ రంజాన్ పండుగను నెల రోజుల పాటు భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఇక్కడ ఏ పండుగనైనా అందరు కలసి చేసుకుంటారు. ముఖ్యంగా "పీర్ల పండుగ" ఊరి జాతర లాంటిది. ఈ పండుగ ఊరు మొత్తం 10 రోజులు జరుపుతారు. ఈ ఊరిలో పీర్ల సావిడి పూర్వం నుండి ఉంది. దిని యొక్క కార్యక్రమాలు ముస్లింలు నడుపుచున్నారు.

title: మొహర్రం

text: ముహర్రంనెల పదవరోజు యౌమీ ఆషూరా. ముహమ్మద్ ప్రవక్త మనుమడైన హుసేన్ ఇబ్న్ అలీ, కర్బలా యుద్ధంలో అమరుడైన రోజు. ముహర్రం నెలను, "షహీద్ " (అమరవీరుల ) నెలగా వర్ణిస్తూ, పండుగలా కాకుండా, వర్థంతిలా జరుపుకుంటారు. షియా ఇస్లాంలో ఈ ముహర్రం నెల మరియు "ఆషూరా", కర్బలా యుద్ధంలో మరణించిన వారి జ్ఞాపకార్థం, శోక దినాలుగా గడుపుతారు. షియాలు మాతమ్ (శోక ప్రకటన) జరుపుతారు. తెలంగాణలో పలుచోట్ల ఈ ముహర్రం పండుగను పీర్ల పండుగ అనే పేరుతో జరుపుకుంటారు. హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో షియా ముస్లింలు తమను తాము హింసించుకుంటూ విషాదం వ్యక్తం చేస్తూ వూరేగింపులో పాల్గొంటారు. బీబీకా అలావానుంచి ప్రారంభమై ఈ వూరేగింపు అలీజా కోట్ల, చార్మినార్, గుల్జార్ హౌస్, మీరాలం మండీ, దారుల్ షిఫాల మీదుగా కొనసాగి చాదర్ ఘాట్ వద్ద ముగుస్తుంది. శిక్షణ ఇచ్చిన ఏనుగుపై ఈ వూరేగింపు సాగుతుంది.


query: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు ఏ సంవత్సరంలో మరణించారు ?

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు ( డిసెంబర్ 4, 1922[1] - ఫిబ్రవరి 11, 1974) ప్రముఖ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు మరియు నేపథ్య గాయకుడు. ఘంటసాల జన్మతః వచ్చిన గంభీరమైన స్వరముతో, పట్రాయని సీతారామశాస్త్రి (సాలూరు చిన్న గురువు) వద్ద క్షుణ్ణమైన శాస్త్రీయ సంగీత శిక్షణతో, తెలుగు సినీ సంగీతము ఒక విభిన్నమైన వ్యక్తిత్వాన్ని సంతరించుకోవడానికి దోహదపడ్డాడు. ఘంటసాల తెలుగు సినిమా తొలితరము నేపథ్యగాయకులలో ప్రముఖుడు. వ్యాఖ్యానంతో సహా ఆయన ఆలపించిన భగవద్గీత తెలుగు వారిలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందినది.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: తర్వాత భానుమతి, రామకృష్ణలు తీసిన రత్నమాల చిత్రానికి సహాయ సంగీతదర్శకునిగా చేసే అవకాశం వచ్చింది. తర్వాత బాలరాజు, మనదేశం వంటి హిట్ చిత్రాలకు కూడా సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

title: ఘంటసాల బలరామయ్య

text: 1944లో నిర్మించిన సీతారామ జననం చిత్రం ద్వారా వీరు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మరియు అమర గాయకుడు ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు లను తెలుగు చిత్రసీమకు పరిచయం చేశారు. 1948లో నిర్మించిన బాలరాజు సినిమా సాటిలేని విజయాన్ని వీరికి అందించింది. తోటివారిలో పోటీపడి శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ చిత్రాన్ని కేవలం 19 రోజులలో నిర్మించి విడుదల చేశారు.

title: అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ

text: బాల్యం నుండే నటన గానం పట్ల మక్కువ చూపేవాడు. ఈలపాట రఘురామయ్య, సూరిబాబు, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు మొదలైన వారిని అనుకరించేవాడు. ఈయన గొప్ప గాయకుడే కాక మంచి సంగీతదర్శకుడు కూడా. లక్ష్మీనరసింహ సుప్రభాతం, బాసర సరస్వతీవైభవం, శ్రీకృష్ణరాయబారం, షిర్డీసాయి సుప్రభాతం, గణేశ సుప్రభాతం, వేంకటేశ్వర స్తుతి, క్రీస్తు రక్షకా మొదలైన సి.డి.లను కూర్చి విడుదల చేశాడు. ఆలిండియా రేడియో, దూరదర్శన్‌లలో ఏ గ్రేడ్ డ్రామా ఆర్టిస్ట్ గా వున్నాడు.

title: భాగ్యవంతులు

text:
దర్శకుడు : పి.నీలకంఠం
సంగీత దర్శకుడు : ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
నిర్మాణ సంస్థ : ఉషా ఫిల్మ్స్
విడుదల తేదీ: 1962

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: షావుకారు పాతాళభైరవి మాయాబజార్ గుండమ్మ కథ లవకుశ రహస్యం గుడిగంటలు

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: 1951లో పాతాళభైరవి విజయంతో ఘంటసాల పేరు ఆంధ్రదేశమంతా మారుమ్రోగింది. అప్పుడే మద్రాసులో ఇల్లు కొనుక్కొని తన కుటుంబాన్ని తీసుకువచ్చారు. తరువాత విడుదలైన మల్లీశ్వరి చిత్రంలోని పాటలు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందడానికి సాలూరి రాజేశ్వరరావుసంగీతానికి ఘంటసాల గాత్రం తోడవడమే! 1953లో వచ్చిన దేవదాసు ఘంటసాల సినీజీవితంలో కలికితురాయిగా నిలిచిపోయింది. ఆచిత్రంలో తన నటనకంటే ఘంటసాల గాత్రమే తనకు ఇష్టమని అక్కినేని నాగేశ్వరరావు చెపుతుంటారు. 1955లో విడుదలైన అనార్కలి చిత్రం మరింత గొప్పపేరు తెచ్చింది. 1957లో విడుదలైన మాయాబజార్ సినిమా పాటలు తెలుగు సినీచరిత్రలో అగ్రతాంబూలం అందుకున్నాయి. 1960లో విడుదలైన శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం సినిమాలోని 'శేషశైలావాస శ్రీ వేంకటేశ ' పాటను తెరపైనకూడా ఘంటసాల పాడగా చిత్రీకరించారు. ఎటువంటి పాటైనా ఘంటసాల మాత్రమే పాడగలడు అన్నఖ్యాతి తెచ్చుకొన్నాడు. 1970 వరకు దాదాపు ప్రతిపాట ఘంటసాల పాడినదే! ఏనోట విన్నా ఆయన పాడిన పాటలే.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: పానగల్ పార్కులో కష్టాల్లో ఉన్నపుడు కూడా తోటివారికి ఆకలిగా ఉన్నపుడు భోజనాలు కల్పించేవాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు " పితామహా ! మేము చేసిన యుద్ధములో ఎంతోమంది మరణించారు కదా ! వారికి ఏ లోకములు ప్రాప్తిస్తాయి తెలపండి. ఎందుకంటే మానవులు అందరూ బ్రతకడం సుఖాలు అనుభవించడానికి అని చావడం దుఃఖహేతువు అని భావిస్తారు కనుక ఎవరు తమతమ ప్రాణములను వదలుటకు సులభముగా అంగీకరించ లేరు. అందుకని అడిగాను " అన్నాడు ధర్మరాజు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీకు ఈ సందర్భంలో ఒక కీటకముకు వేదవ్యాసుడికి మధ్యజరిగిన సంభాషణ చెప్తాను విను. ఒకసారి వేదవ్యాసుడు బండ్లు పోయే దారిలో వేగంగా పరుగెడుతున్న ఒక పురుగును చూసి " ఓ పురుగా ! ఎందుకు అలా వేగంగా ఎందుకు అలా భయంతో వేగంగా పరుగెడు తున్నావు " అని అడిగాడు. ఆ పురుగు " ఓ మహాత్మా ! చూసారా ఈ దారిలో అతి వేగంగా బండ్లు వస్తున్నాయి. ఈ బండ్లశబ్ధము, ఎద్దుల రంకెలు మనుష్యుల అరుపులు నాకు బెదురు పుట్టిస్తున్నాయి. బ్రతకడం సుఖం, చావడం దుఃఖంకదా ! అందుకని ఆ బండ్ల కిందపడి చావకుండా ఇంకా కొంత కాలం బ్రతుకుదామని వేగంగా పరుగెడుతున్నాను. ఏమైనా ప్రాణులకు ప్రాణభీతి ఎక్కువ కదా ! " అన్నది. వ్యాసుడు " నీవా చిన్న పుగువు. నీవు సుఖములు అనుభవించ లేవు. అటువంటి సమయంలో నీకు ప్రాణభయం ఎందుకు ? నీకు చావే సుఖముకదా ! అప్పుడు ఈ భయాలు ఉండవు " అన్నాడు. ఆ మాటలకు ఆ పురుగు నవ్వి " మహాత్మా ! పురుగులకు కీటకములకు ఇంద్రియ సుఖములు లేవని మీరు ఎలా చెప్పగలరు. మా పద్ధతిలో మేము కూడా మానవుల వలె మా దారిలో ఇంద్రియ సుఖములను అనుభవిస్తాము. అందుకే మాకుకూడా ప్రాణభయము బ్రతుకు మీద ఆశ ఉన్నాయి. అయినా మునీంద్రా ! నా మనసు తెలుకుకోవాలని అడుగుతున్నావు కాని ఆ మాత్రము నీకు తెలియదా చెప్పు.
నేను పోయిన జన్మలో శూద్రుడను చాలా ధనవంతుడను. ఆ జన్మలో నేను చాలాక్రూరుడను, అనాచారిని, అతిలోభిని. దయ, జాలి లేని వాడిని. దురుసుగా ఉండే వాడిని. అన్ని దుర్గుణములు కలిగినవాడిని. కాని నేను నా తల్లిని భక్తితో సేవించే వాడిని. ఒక నాడు మా ఇంటికి ఒక బ్రాహ్మణుడు అతిథిగా వచ్చాడు. నేను అతడిని భక్తితో పూజించాను. అందువలన నాకు పునర్జన్మస్మరణ కలిగింది. అప్పటి నుండి నాకు మంచిపనులు చేస్తే సుఖాన్ని ఇస్తాయి అనే స్మురణ కలిగింది. కనుక మునీంద్రా ! నాకు ఆ విషయముల గురించి సవిస్త్రరంగా వివరించండి " అని అడిగింది. వ్యాసుడు " ఓ కీటకమా ! నిన్ను చూడగానే నీ పూర్వజన్మ వృత్తాంతం నాకు తెలిసింది. నీవు గతజన్మలో పాపములు చేసినందు వలన నీకు పురుగుజన్మ వచ్చిందని నాకు తెలుసు. అలాగే నీవు కొన్ని పుణ్య కార్యములు కూడా చేసావు. అందు వలననే నేను నీతో మాట్లాడుతున్నాను. నా తపోబలము చేత నేను నీకు ఈ పురుగుజన్మ నుండి విముక్తి కలిగిస్తాను. నీకు మనుష్యజన్మ ఎత్తి పుణ్యకార్యములు చేయవలెనన్న కోరిక కలగడం కూడా గతజన్మలో నీవు చేసిన పుణ్యకార్యముల ఫలమే ! మానవులు తాముచేసిన పుణ్యకార్యములవలన దేవతలౌతారు. తాము చేసిన పాపకార్యముల వలన ఇలా కీటకముల జన్మ ఎత్తుతారు. నీవు గతజన్మలో చేసిన పుణ్య కార్యముల వలన నీకు గతజన్మస్మృతి కలగడమే కాక నా దర్శనభాగ్యము కూడా కలిగింది. నేను నీకు ఉత్తమగతులు ప్రసాదిస్తాను. ఇక నుండి నీవు జంతువుగాను, మానవులలో వరుసగా శూద్ర, వైశ్య, క్షత్రియ జన్మలెత్తి తుదకు బ్రాహ్మణజన్మ ఎత్తుతావు. నీకు అన్ని జన్మలలో పూర్వ జన్మస్మృతి ఉంటుంది " అని ఆ పురుగుకు వరం ఇచ్చాడు. ఆ పురుగు వ్యాసుడి పాదాలు తాకి ప్రాణాలువదిలింది. ఆ తరువాత వ్యాసుడు వెళ్ళి పోయాడు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: తండ్రి ఆశయం నెరవేర్చడానికి ఘంటసాల సంగీత గురుకులాలలో చేరినా, ఆ కట్టుబాట్లు తట్టుకోలేక వెనక్కు వచ్చేశాడు. ఒకసారి సమీప గ్రామంలో జరిగిన సంగీత కచేరీలో విద్వాంసులతో పోటీపడి ఓడిపోయి నవ్వులపాలయాడు. అప్పటినుండి ఆయనలో పట్టుదల పెరిగింది. తనకు తెలిసిన కొందరు సంగీత విద్వాంసుల ఇళ్ళల్లో పనిచేస్తూ సంగీతం అభ్యసించడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. రెండేళ్ళ కాలంలో ఒకఇంట్లో బట్టలు ఉతకడం, మరొక ఇంట్లో వంట చేయడం నేర్చుకొనవలసి వచ్చింది. ఆలస్యమైనా తనతప్పు తెలుసుకొన్న ఘంటసాల తనదగ్గరున్న నలభై రూపాయల విలువగల ఉంగరాన్ని ఎనిమిది రూపాయలకు అమ్మి ఆంధ్రరాష్ట్రంలో ఏకైక సంగీత కళాశాల ఉన్న విజయనగరం చేరుకొన్నాడు.

title: ఈ జీవన తరంగాలలో

text: ఈ జీవన తరంగాలలో జీవన తరంగాలు (1973) సినిమాలోని ఒక పాట. ఈ గీతాన్ని ఆచార్య ఆత్రేయ రచించారు. దీనిని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేయగా జె.వి.రాఘవులు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: 1944 మార్చి 4న ఘంటసాల తన మేనకోడలైన సావిత్రిని పెళ్ళిచేసుకున్నాడు. ఆరోజు సాయంత్రం తనపెళ్ళికి తానే కచేరీచేసి అందరినీ ఆశ్చర్యానందాలలో ముంచెత్తాడు. కొన్నాళ్ళకు దగ్గరివూరికి సముద్రాల రాఘవాచార్యులు వచ్చినపుడు ఆయనను కలిసాడు. ఘంటసాల సామర్థ్యం గ్రహించిన సముద్రాల ఘంటసాలను మద్రాసుకు వచ్చి కలుసుకోమన్నాడు. ఘంటసాల రెండునెలలు కష్టపడి కచేరీలుచేసి, కొంత అప్పుచేసి మద్రాసు వెళ్ళాడు. సముద్రాల ఘంటసాలను రేణుకా ఫిలింస్ కు తీసుకెళ్ళి చిత్తూరు నాగయ్య, బి.ఎన్.రెడ్డిల ముందు పాటకచేరీ చేయించాడు. వారిరువురు ఘంటసాల పాటవిని అవకాశాలు ఉన్నపుడు ఇస్తామన్నారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: "నాడు ఏతల్లి మొదటి కబళం నా జోలెలో వేసిందో ఆమె ఆవాత్సల్యపూరితమైన భిక్ష నాకు అష్టైశ్వర్యాలతో కూడిన భవిష్యత్తును ప్రసాదించింది " అని ఎన్నోసార్లు చెప్పేవాడు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: విజయనగరం చేరినప్పటికి వేసవి సెలవుల కారణంగా కళాశాల మూసి ఉంది. ఆ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ దగ్గరకువెళ్ళి అభ్యర్థించగా ఆయన కళాశాల ఆవరణలో బసచేయడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. ఘంటసాల అక్కడ ఉంటూ రోజుకొక ఇంట్లో భోజనం చేస్తూ ఉండేవాడు. ఇలా ఉండగా తోటివిద్యార్థులు చేసినతప్పుకు ఘంటసాలను కళాశాల నుండి బహిష్కరించారు. అది తెలిసి వారాలు పెట్టే కుటుంబాలవారు తమ ఇళ్ళకు రావద్దన్నారు. గత్యంతరంలేక ఆ వూరి ఎల్లమ్మ గుడికి వెళ్ళి తలదాచుకున్నాడు. అప్పుడు ఆ గుడికి వచ్చిన పట్రాయని సీతారామశాస్త్రి ఘంటసాల గురించి తెలుసుకొని తన ఇంట ఉచితంగా సంగీతశిక్షణ ఇవ్వడానికి అంగీకరించారు. ఘంటసాల తన జీవితంలో ఎన్నోసార్లు గురువంటే ఆయనే అనిచెప్పేవాడు.

title: స్వరాభిషేకం (ధారావాహిక)

text: ఈ కార్యక్రమాన్ని మొట్టమొదట ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేసిన "శేషశైలవాసా శ్రీనివాసా" అనే భక్తిగీతంతో ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం ప్రారంభించారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: మద్రాసులో ఇల్లుకొన్నపుడు గురువుగారైన సీతారామశాస్త్రిగారికి గృహప్రవేశానికి రావడానికై టికెట్లుకొని గృహప్రవేశం రోజు వెయ్యిన్నూటపదహార్లు, పట్టుబట్టలు వెండిపళ్ళెంలో సమర్పించి సాష్టాంగ నమస్కారంచేసి ఆయనపట్ల తన గౌరవాన్ని చాటుకున్నాడు. సీతారామశాస్త్రిగారి కూమారుడు పట్రాయని సంగీతరావు ఘంటసాల వద్ద సంగీత స్వరసహచరుడిగా, ఘంటసాల చివరి శ్వాస వరకు తోడుగా, ఆప్తమిత్రుడుగా ఉన్నారు.

title: శ్రీకృష్ణావతారం

text:
01. అదిగో అల్లదిగో కురుక్షేత్రమున కదనదుందుభులు మ్రోగే - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
02. అలుగుటయే ఎరుంగని మహామహితాత్ముడు (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
03. ఆయుధమును ధరింప అనినిక్కముగా నొకపట్ల ఊరకే (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
04. ఆలును బిడ్డలేడ్వ నృపులాలములో కడతేరక ఎల్ల (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
05. ఈ శిరోజముల్ చేపట్టి ఈడ్చినట్టి ద్రోహి చెయ్యి తునాతునకలై (పద్యం) - ఎస్. వరలక్ష్మి- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
06. ఊరకచూచు చుండుమనుట ఒప్పితికాని భవధధృ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
07. ఏమేమో అవుతుంది ఎగిసి ఎగిసి పోతుంది రేలుపవలు తెలియని - పి.సుశీల
08. ఐనను పోయిరావలయు హస్తినకు అచట సంధిమాట (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
09. ఒక్కనిచేసి నన్నిచట ఉక్కడగింపదలంచినావే నేనెక్కడ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
10. కులమా గోత్రమా విద్యాకలితుడా (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
11. కూడున్ గుడ్డుయొసంగి బ్రోచువిభునొక్కండెవ్వడో వచ్చి (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
12. కృష్ణా గోవిందా ద్వారకావాసా గోపీజనప్రియా - ఎస్.వరలక్ష్మి - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
13. కౌరవపాండవుల్ పెనగుకాలము చేరువఅయ్యె మాకు (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
14. చిలుకలకొలికిని చూడు నీకళలకు సరిపడుజోడు చెంగుచెంగున - ఎల్. ఆర్. ఈశ్వరి
15. చెల్లియో చెల్లకో తమకు చేసిన ఎగ్గులు సైచిరందరున్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
16. జెంఢాపై కపిరాజు ముందుసితవాజిశ్రేణియున్ పూన్చి (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
17. జయహే కృష్ణావతారా నంద యశోద పుణ్యావతార - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పి.లీల, సరోజిని, స్వర్ణలత బృందం - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
18. జగముల నేలే గోపాలుడే నా సిగలో పూవౌను - పి.సుశీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
19. తనువుతో కలుగు భాంధవ్యములెల్ల తనువుతో నశియించి - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
20. తనయులు వినిచెదవో ఈ తనయులతో ఏమియని (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
21. నందకుమార యుద్ధమున నా రధముందు వసింపుమయ్యా (పద్యం) - ?- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
22. నిదురవోచుంటివో లేక బెదరి పల్కుచుంటివో (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
23. నేతాళలేనే ఓ చెలియా .. నేతాళలేనే ఓ చెలియా - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
24. నీ చరణకమలాల నీడయే చాలు ఎందుకోయీ స్వామి - పి.లీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పి.సుశీల - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
25. నీ మధుమురళీ గానమున నా మనము బృందావనము - పి.లీల
26. పరిత్రాణాయా సాధూనాం వినాశాయచ దుష్కృతాం (శ్లోకం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరావు
27. పాండవపక్షపాతము భవన్మతమరలించెగాక ( పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం
28. బావా.. ఎప్పుడు వచ్చితీవు సుఖులే భ్రాతల్ సుతుల్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
29. బావా.. ఎక్కడనుండి రాక ఇటకు ఎల్లరున్ సుఖులే కదా (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
30. బకునిన్ చంపితి రూపిమాపతి హిడంబాసోదరున్ (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం
31. మీరంబోకుము పొల్లుమాటలు అనికిన్ మీరాజు రండంచు (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు
32. ముందుగ వచ్చితీవు మున్‌ముందుగ అర్జును నేను చూచితిన్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
33. మీతమ్ముని కొడుకులు సగపాలిమ్మనిరి అటులిష్టపడ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
34. విన్నారా వన్నెల కృష్ణుని వరాల పాటలు విన్నారా - పి.లీల బృందం
35. శృంగార రస సర్వస్వం శిఖిపించ విభూషణం అంగీకృత (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
36. సేవాధర్మము సూత ధర్మమును రాసీభూతమై ఒప్ప (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
37. సంతోషంబున సంధి సేయుదురే వస్త్రంగూర్చుచో (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
38. సమరము చేయరే బలము చాలిన నల్వురు చూచు చుండ (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: నేపథ్య గాయకునిగా మరియు సంగీత దర్శకునిగా

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: సముద్రాలవారి ఇల్లు చాలాచిన్నది కావడంతో ఆయనకు ఇబ్బంది కలిగించడం ఇష్టంలేక ఘంటసాల తనమకాంను పానగల్ పార్కు వాచ్‌మన్‌కు నెలకు రెండురూపాయలు చెల్లించే పద్ధతిపై అక్కడకు మార్చాడు. పగలంతా అవకాశాలకోసం వెతికి రాత్రికి పార్కులో నిద్రించేవాడు. చివరికి సముద్రాల అప్పటి మద్రాసు రేడియో కేంద్రంలో లలితగీతాల గాయకుడి అవకాశాన్ని ఇప్పించాడు. ఇలాపాటలు పాడుతూ మరోవైపు సినిమాల్లో చిన్నచిన్న వేషాలు వేసేవాడు. మరోవైపు బృందగానాలు చేస్తూ నెమ్మదిగా సినీరంగ ప్రముఖుల గుర్తింపుపొందాడు. ఘంటసాలచేత తరచు పాటలు పాడించుకొని ఆస్వాదించే చిత్తూరు నాగయ్య, బి.ఎన్.రెడ్డిలు తమ సినిమా అయిన స్వర్గసీమలో మొదటిసారి నేపథ్యగాయకుడి అవకాశాన్ని ఇచ్చారు. భానుమతి పక్కన భయపడుతూ ఘంటసాల పాడుతుంటే భానుమతి, నాగయ్యలు ధైర్యం చెప్పేవారు. ఆపాటకు ఆయనకు 116 రూపాయల పారితోషికం లభించింది.

title: స్త్రీ పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: తన నూరుగురు కుమారులు యుద్ధములో మరణించారు అని తెలుసుకున్న ధృతరాష్ట్రుడు మొదలు నరికిన వృక్షంలాగా కూలి పోయాడు. భరించరాని దుఃఖంలో మునిగి పోయాడు. అతడి హృదయం కకావికలైంది. దుఃఖభారంతో తనలో తానే కుమిలి పోతున్న సంజయుడు " ధృతరాష్ట్ర మహారాజా ! ఏమిటీ వెర్రి. ఎవరి కొరకు దుఃఖ పడుతున్నావు ? నీశోకానికి అంతు లేదా ! దుఃఖాన్ని వదిలి నేను చెప్పేది విను. కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో 18 అక్షౌహినుల సైన్యం మరణించారు. నీ తాతలు, తాండ్రులు, అన్నలు, తమ్ములు, బంధువులు, మిత్రులు, మిత్ర రాజులు, సామంత రాజులు నీ కోసం మరణించారు కదా ! వారికిదహన సంస్కారాలు చేయాలి కదా ! పద యుద్ధభూమికి వెళదాము " అన్నాడు. కాని ధృతరాష్ట్రుడు కదలలేదు తల బాదుకుంటున్నాడు. " సంజయా ! నా కొడుకులంతా చచ్చారయ్యా ! నా వైభవమంతా నశించిందయ్యా ! అతిదీనంగా బ్రతుకుతున్న నాకు ఈ దేహం ఎందుకు. ఒకరి దయాభిక్ష మీద ప్రతకడానికా ! నాదీ ఒక బ్రతుకేనా ! బ్రతికి నేను సాధించేది ఏముంది?.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: ఘంటసాల 1922 డిసెంబర్ 4 న గుడివాడ సమీపములోని చౌటపల్లి గ్రామములో ఘంటసాల సూర్యనారాయణ, రత్నమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. సూర్యనారాయణ మృదంగం వాయిస్తూ, భజనలు చేసేవారు. ఆయన ఘంటసాలను భుజం పైన కూర్చోబెట్టుకొని పాటలు పాడుతూ సంగీత సభాస్థలికి తీసుకెళ్ళేవారు. ఘంటసాల అక్కడ జరుగుతున్న భజనలు వింటూ పాటలు పాడుతూ నాట్యం చేసేవాడు. ఘంటసాల నాట్యానికి ముగ్ధులయి ఆయనను 'బాల భరతుడు ' అని పిలిచేవారు. ఘంటసాల 11వ ఏట సూర్యనారాయణ మరణించారు. చివరి రోజుల్లో ఆయన సంగీతం గొప్పదనాన్ని ఘంటసాలకు వివరించి ఘంటసాలను గొప్ప సంగీత విద్వాంసుడిని అవమని కోరారు. ఆయన మరణంతో ఘంటసాల కుటుంబ పరిరక్షణను రత్తమ్మగారి తమ్ముడు ర్యాలీ పిచ్చయ్య చూసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: ఘంటసాల ఎంత గొప్పస్థితికి చేరుకొన్నా తనను ఆదరించిన వారిని మరువలేదు. ఆయన ఎన్నడూ మరొకరిని నొప్పించేవాడుకాదు. కోరినవారికి కాదనక సహాయంచేసేవాడు.

title: శభాష్ రాముడు

text: ఈ ఉత్తేజపూరితమైన పాటను ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేశారు.

title: జె. వి. రాఘవులు

text: ఓ రోజు ఉదయం రేడియో స్టేషనులో రాఘవులు పాట రికార్డింగ్ జరుగుతోంది. అక్కడే ఘంటసాల గారితో పరిచయం ఏర్పడింది. ఘంటసాల వద్ద సహాయకుడిగా ఆ రోజులలో నెలకు 100 రూపాయలకు సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన రాఘవులు, తరువాత 1970లో రామానాయుడు దర్శకత్వం వహించిన ద్రోహి చిత్రంతో పూర్తి స్థాయి సంగీత దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమాకు పరిచయమయ్యాడు. ఆ సమయంలోనే ప్రేమనగర్ సినిమాలో "ఎవరికోసం ఈ ప్రేమ మందిరం" పాటకు ట్యూన్ చేసి ఇచ్చారు. తన అసిస్టంట్ పుహళేంది లేకపోతే ఏ పని చేయరు మహదేవన్. సరిగ్గా ఆ పాట సమయానికి పుహళేంది అందుబాటులో లేకపోవడంతో, రామానాయుడు గారు ఈ పాటకు ట్యూన్ కట్టమని రాఘవులను కోరారు. పాట పూర్తి అయ్యాక ఇటు రామానాయుడు గారు అటు మహదేవన్ గారు - ఇద్దరూ మెచ్చుకున్నారు. అలాగే ఈ సినిమాలో "మనసు గతి ఇంతే" పాటను కూడా ఈయనే స్వరపరిచారు. ఆ తరువాత 1973 వ సంవత్సరంలో శోభన్ బాబు, వాణిశ్రీ కలిసి నటించిన జీవన తరంగాలు సినిమా విడుదలై మంచి విజయాన్ని అందుకుంది. ఈ సినిమా విజయంలో సంగీతం ప్రధాన భూమిక పోషించింది. ఈ సినిమా విజయంతో ఇక ఈయన వెనక్కి తిరిగి చూసుకోవల్సిన అవసరంలేకపోయింది. మొత్తం 172 సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చిన ఈయన సంగీత దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలలో బొబ్బిలి పులి, కటకటాల రుద్రయ్య వంటి చిత్రాలు ఉన్నాయి.అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 7 జూన్ 2013 న రాజమండ్రి లోని తన స్వగృహంలో మరణించారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: వేసవి సెలవులు పూర్తైన తర్వాత ఘంటసాల కళాశాలలో చేరాడు. శాస్త్రి శిక్షణలో నాలుగుసంవత్సరాల కోర్సును రెండు సంవత్సరాలలో పూర్తిచేసాడు. తర్వాత కొన్నాళ్ళు విజయనగరంలో సంగీత కచేరీలు చేసి మంచిపేరు తెచ్చుకొని తన సొంతవూరు అయిన చౌటపల్లెకుచేరి అక్కడ ఉత్సవాలలో, వివాహ మహోత్సవాలలో పాటలు పాడుతూ సంగీత పాఠాలు చెప్పేవాడు. 1942లో స్వాతంత్ర్య సమరయోధునిగా క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని రెండుసంవత్సరాలు అలీపూర్ జైల్లో నిర్బంధంలో ఉన్నాడు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: ఎన్టీఆర్, ఏఎన్‌ఆర్ తో ఘంటసాల గౌరవార్ధము తపాలాశాఖ విడుదలచేసిన తపాలాబిళ్ల విజయవాడ తుమ్మలపల్లి క్షేత్రయ్య కళాక్షేత్రం వద్ద ఘంటసాల విగ్రహం నెల్లూరు శ్రీకస్తూరిబా కళాక్షేత్రంలోని ఘంటశాల విగ్రహం.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: 1969 నుండి ఘంటసాల తరచు అనారోగ్యానికి గురయ్యేవాడు. .1970లో ఆయనకు పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది. 1971లో ఐరోపాలో, అమెరికాలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చి సంగీతప్రియులను రంజింపచేసాడు.1972లో రవీంద్రభారతిలో ప్రదర్శన ఇస్తున్నపుడు గుండెనొప్పి అనిపించడంతో హాస్పిటల్లో చేరాడు. అప్పటికే చక్కెర వ్యాధితో బాధపడుతూ ఉన్నాడు. చాలారోజులు చికిత్స అనంతరం హాస్పిటల్ నుండి డిశ్చార్జి అయ్యాడు.

title: పెదపులివర్రు (భట్టిప్రోలు)

text: కె.విశ్వనాధ్ - ప్రముఖ దర్శకుడు కె.విశ్వనాథ్ స్వగ్రామం పెదపులివర్రు. ఆయన చిన్నతనం ఈ గ్రామంలో గడవడమే కాక ఇక్కడే ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు.[3] సముద్రాల[3] సముద్రాల రాఘవాచార్య ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు:- సంగీత ప్రపంచంలో తనకంటూ కొన్ని పేజీలు ఏర్పరచుకున్న ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గారు, ఈ ఊరిలో కొంతకాలం పాటు నివాసమున్నారు. ఈ ఊరిలోని శివాలయంలో 15 సంవత్సరాలు అర్చకత్వం చేశారు. కనగాల కుటుంబరావు , కమ్యూనిస్టు నాయకుడు, కార్మిక నేత. సముద్రాల రామానుజాచార్య

title: జగమే మాయ బ్రతుకే మాయ

text: జగమే మాయ బ్రతుకే మాయ పాట 1953 లో విడుదలైన దేవదాసు సినిమా కోసం సముద్రాల రచించారు. ఈ గీతాన్ని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు హృద్యంగా గానం చేయగా సి.ఆర్. సుబ్బరామన్ సంగీతాన్ని అందించారు.

title: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

text: కుంతీవిలాపం పుష్ప విలాపం దేశభక్తి గీతాలు భగవద్గీత భక్తి గీతాలు


query: లక్ష్మణ్ ఏలె ఏ సంవత్సరంలో జన్మించాడు?

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఈయన యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలం కదిరేణి గూడెంలో 1964, జూన్ 8 న జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి మగ్గం నేసేవాడు పద్మశాలి. తల్లి కూలీపని చేసేది. వారి పెద్దనాన్నకు పిల్లలు లేకపోవటంతో చిన్నప్పుడే ఆయన్ని పెంచుకున్నారు. లక్ష్మణ్ చిన్నప్పుడు విద్యలో వెనుకబడి ఉండేవారు. యింటి పనులను చూసుకునేవారు.[2].

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: సినీ నటుడు ఉత్తేజ్ ఆయనకు బంధువు. అతని ద్వారా రాం గోపాల్ వర్మ పరిచయమయ్యాడు. ఆయన తీసిన చాలా సినిమాలకు పబ్లిసిటి డిజైనర్‌గా పనిచేశారు. వేరే సినిమాలకు కూడా బోలెడన్ని అవకాశాలు వచ్చాయి. హ్యాపీగా ఆ పనిచేసి డబ్బు సంపాదించుకోవచ్చు. కాని ‘ఆయన చేయాల్సిన పని ఇది కాదేమో’ అనుకోవడంతో అవకాశాలు వచ్చినా వాటికి దూరంగానే జరిగారు. పెయింటర్‌గా రాణించాలనేది అయన లక్ష్యం. దాని కోసమే పనిచేయాలనుకున్నారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: సెంట్రల్ లైబ్రరీకి వెళ్లి పాత పుస్తకాలను తీసి అందులో ఉన్న బాపు బొమ్మలను ప్రాక్టీస్ చేసేవారు. ప్రతి ఆదివారం బస్‌స్టాండ్, రైల్వేస్టేషన్‌కు వెళ్లి ఆయన స్కెచ్‌బుక్ నిండా బొమ్మలు గీసేవారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆయన మనసులో ఒక తపన… ఆర్ట్‌లో బాగా పేరు తెచ్చుకోవాలి అని. అందుకే ఆయన సర్వస్వం ఆర్టే అయింది. చాలాకాలం వరకు ఆయన పెళ్లయిన బ్రహ్మచారి. ఆయనకు డిగ్రీ మొదటి సంవత్సరంలోనే పెళ్లయింది. తనకు వచ్చే జీతంతో బతకడమే కష్టం. ఇంకా భార్యను ఎక్కడ తెచ్చుకుంటాం అనుకునేవారు. అందుకే ఆమె ఊర్లోనే ఉండేది. ఆయన జీతం వెయ్యిరూపాయలు అయిన తరువాత ‘హమ్మయ్య ఇప్పుడు బతికేయొచ్చు’ అని ఆమెను తన వెంట తెచ్చుకున్నాను.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆర్ట్స్ కాలేజిలో బి.కాంలో చేరారు. డిగ్రీలో చేరడానికి ముందు హైదరాబాద్‌లోని ఒక కెమికల్ ఫ్యాక్టరీలో రోజు కూలీగా పనిచేశారు. ఒకవైపు డిగ్రీ చదువుతూనే మరోవైపు ఒక షాపులో సైన్‌బోర్డులు రాసే పనికి కుదిరారు. రోజు అయిదారు రూపాయలు ఇచ్చేవాళ్లు. ఆయన డిగ్రీ సెకండ్ ఇయర్‌లో ఉండగా ‘లే అవుట్ ఆర్టిస్ట్‌లు కావలెను’ అని ఈనాడులో ఒక ప్రకటన చూసి దానికి అప్లై చేసి ఇంటర్వ్యూలో ‘డిగ్రీ చదువుతున్నాను. బొమ్మలు గీయడం వచ్చు. అక్షరాలు బాగా రాయగలను’ అని చెప్పారు. గీసి చూపించమంటే చూపించారు. ‘బొమ్మలు బానే ఉన్నాయిగానీ నువ్వు చదువుకుంటున్నావు కదా. నీకు ఉద్యోగం ఎందుకు? వెళ్లి బుద్దిగా చదువుకో’ అన్నారు ఇంటర్వ్యూ చేసిన చలసాని ప్రసాదరావుగారు. ‘చదువుకోవడానికి డబ్బులు లేవు సార్. ఎలాగైనా సరే ఉద్యోగం ఇప్పించండి సార్’ అన్నారు లక్ష్మణ్. చలసాని ప్రసాదరావుగారు ఆయన మొర ఆలకించి ఉద్యోగం ఇప్పించారు. చదువు, ఉద్యోగం రెండూ చేయటం కష్టమైనా తన ఆర్థిక ఇబ్బందులు తెలుసు కాబట్టి కాలేజికి రెగ్యులర్‌గా వెళ్లకపోయినా లెక్చరర్లు చూసీ చూడనట్లు వదిలేసేవారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: తెలుగు, ఉర్దూ, ఇంగ్లిషు భాషల్లో తెలంగాణ ప్రభుత్వము, తెలంగాణ సర్కార్, గవర్నమెంట్ ఆఫ్ తెలంగాణ పదాలు స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాయి. దిగువన సత్యమేవ జయతే అని హిందీలో కూడా పొందుపరిచారు. కాకతీయుల కళావైభవాన్ని స్ఫురించే తోరణం, ప్లేగు వ్యాధి సోకి వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతే బతుకుకు చిహ్నంగా నిర్మించిన చార్మినార్ గుర్తులు లోగోలో నిండిపోయాయి. లోగో ఏ సైజులో ఉన్నా వీక్షించేందుకు స్పష్టత సంతరించుకుంది. ఇంక్‌తో ముద్రవేస్తే అచ్చుగుద్దినట్లే ఉండేందుకు అనువుగా దీని రూపు సంతరించుకుంది.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆయన తన స్వగ్రామమైన కదిరేణి గూడెం వెళ్లాడు. ఆయనకు తన గ్రామం కొత్తగా కనబడింది. అడుగడుగునా కళాత్మకత కనబడింది. ముత్తాదుకు(గీతకార్మికులు నడుముకు కట్టుకునే పట్టి) లోట్లు పెట్టుకొని గౌడు పొలం వెంట నడుస్తుంటాడు… గొల్లోల్ల బుచ్చయ్య తనదైన ఆహార్యంలో అందంగా కనిపిస్తాడు. ముసలవ్వ తన్మయంగా సుట్ట తాగుతూ కనిపిస్తుంది. ఇసుర్రాయి సంగీతం వినిపిస్తుంది. ఇలా తన ఊళ్లో ఎవరిని చూసినా, ఎక్కడ చూసినా కళే కనిపించింది. ఇక అది మొదలు తన కుంచె తన వేళ్లను తడమడం మొదలుపెట్టింది. ఎన్నో కళాత్మక చిత్రాలను గీశాడు.

title: గులాబి

text: పాత తోట గులాబీలకు మరియు ఆధునిక సంకరములకు కూడా, సంవత్సరంలో కాలంతో నిమిత్తం లేకుండా బలహీనమైన, పాడైపోయిన లేక వ్యాధి పెరుగుతున్న వాటిని పూర్తిగా కత్తిరించి వేయాలి. మొగ్గపై నుండి నలభై ఐదు డిగ్రీల కోణంలో ఏ గులాబీ కైనా, ఏ కత్తిరింపు అయినా జరగాలి.ఈ విధంగా చేయడం వలన కత్తిరింపు జరిగిన కాండం తొందరగా గట్టి పడటానికి దోహద పడటమే గాక, గాటు మీద ఏర్పడే వ్యాధి కారకమైన తేమను తగ్గిస్తుంది.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: పదవ తరగతి చదవడం కోసం భువనగిరికి వచ్చారు. అక్కడే రూమ్ తీసుకొని ఉన్నారు. ఆ రూమ్‌కు దగ్గర్లో ఒక ఆర్టిస్ట్ బొమ్మలు గీస్తూ ఉండేవాడు. ఆ బొమ్మలను పరిశీలిస్తూ అలాగే గీయడానికి ప్రయత్నించేవారు. కుటుంబం చేనేత వృత్తి కారణంగా ఆర్థిక యిబ్బందులతో తనకు యింటి నుండి డబ్బులు పంపించలేని పరిస్థితి వచ్చింది. చదువు మానెయ్యలేక, అప్పు చేయలేక, చేద్దామన్నా యిచ్చేవారు లేక చిత్రలేఖనం చేసి సంపాదించాలని సంకల్పించారు. ఆత్మ విశ్వాసం పెంచుకుని బ్యానర్లు, సైన్‌బోర్డ్‌లు రాయడం మొదలు బెట్టి తన ఖర్చుల సరిపడా డబ్బు సంపాదించుకోగలిగారు. కళాశాలలో కాలేజీ బోర్డు రాసిపెట్టినందుకు ఇంటర్‌లో ట్యూషన్ ఫీజు మాఫ్ చేసారు ప్రిన్సిపాల్‌గారు. ఇంటర్ లో ఉన్నప్పుడు ఒక అధ్యాపకుడు ఆయనకు కార్డూన్లు గీయమని దానివల్ల మంచి లైఫ్ ఉందని సలహానిచ్చాడు. ఆయన చెప్పినట్లు కార్టూన్స్ ప్రాక్టీస్ చేయడం ప్రారంభించారు. గీసిన కార్టూన్లన్నీ ప్రతికలకు పంపేవారు. కాని ఒక్కటి కూడా ప్రచురితమయ్యేది కాదు. దానితో ఆయనకు విసుగొచ్చి ‘ఇదేదో మనకు పనికొచ్చే విషయం కాదు’ అని కార్టూన్స్ గీయడం వదిలేశారు. ఇంటర్మీడియేట్ తరువాత డిగ్రీ కోసం హైదరాబాద్‌కు వచ్చారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం, ఫెయిల్యూర్ స్టోరీ, 2007 మే 27

title: తెలంగాణ అధికారిక చిహ్నం

text: తెలంగాణ అధికారిక చిహ్నం వృత్తాకారంలో ఉంటుంది, ఈ చిహ్నం బయటి వృత్తం గోధుమ, అంతరవృత్తం చిలకపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. వాటి మధ్యలో పైభాగంలో గవర్నమెంట్ ఆఫ్ తెలంగాణ అని ఆంగ్లంలో, దాని కింద తెలంగాణ ప్రభుత్వం అని తెలుగు, ఉర్దూ భాషల్లో ఉంటుంది. మధ్య వృత్తంలో కాకతీయ కళా తోరణం, దాని మధ్యలో చార్మినార్ గుర్తు, దానిపై మూడు సింహాల చిహ్నం ఉంటాయి. బాహ్య వలయం దిగువన "సత్యమేవ జయతే" అని ఉంటుంది. నాలుగున్నరకోట్ల ప్రజలు కలలుగన్న బంగారు తెలంగాణ, పచ్చని తెలంగాణ నూటికినూరుపాళ్లు ప్రతిబింబించేలా ఈ లోగోను ప్రముఖ చిత్రకారుడు ఏలె లక్ష్మణ్ రూపొందించారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆయన ఆఫీసు డ్యూటీ పది నుంచి ఐదు వరకు. కాలేజి పది నుంచి మూడు వరకు. సెకండ్ షిప్ట్ ఇవ్వమని ఆఫీసులో అడిగితే కుదరదని చెప్పారు. ఉద్యోగమో, చదువో రెండిట్లో ఏదో ఒకటి తేల్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కానీ పైన్ ఆర్ట్స్ పై మక్కువతో ఫైన్ ఆర్ట్స్ చేయాలనే పట్టుదల మరింత పెరిగింది. ఏదైతే అదవుతుంది అనుకొని ఉద్యోగం మానేసారు. ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో చేరిపోయారు. కొద్దిరోజులకు అదృష్టవశాత్తు కిరణ్ యాడ్స్‌లో పార్ట్‌టైం ఉద్యోగం దొరికింది. కాలేజి పూర్తయిన వెంటనే ఆఫీసుకు వెళ్లి వర్క్ చేసేవారు. కొంత కాలం తరువాత తనే సొంతంగా ‘ఏలె డిజైన్ గ్రూప్’ మొదలు పెట్టారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: లక్ష్మణ్ ఏలె (జూన్ 8 , 1965) ప్రసిద్ధ భారతీయ చిత్రకారుడు[1]. మనీ మనీ, అనగనగా ఒకరోజు, సత్య, రంగీల, దెయ్యం…మొదలైన వర్మ సినిమాలకు లక్ష్మణ్ ఏలె పబ్లిసిటి డిజైనర్‌గా పనిచేశారు. ఈయన మోనోక్రామ్‌లు చేయటానికి యిష్టపడతారు.

title: ప్రజోపయోగ పరిధి

text:
భారత చట్టాల ప్రకారం గ్రంథాలు, రచయిత జీవితకాలం మరియు 60 సంవత్సరాలు నకలుహక్కులు అమలులో వుంటాయి.ఆ తరువాత ప్రజోపయోగపరిధిలోకి చేరతాయి. అంటే వాటినే ఏ అనుమతి అవసరంలేకుండా ఏ అవసరానికైనా వాడుకోవచ్చు.
అంటే 2012 సంవత్సరంలో పరిశీలించినట్లయితే 1950లో లేక అంతకుముందు మరణించిన రచయితల కృతులు ప్రజోపయోగ పరిధిలోకి చేరతాయి

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కారాలు

text: కె. పాండురంగాచార్య, (వేదపండితుడు, హైదరాబాద్), ముదిగొండ వీరభద్రయ్య (సాహితీవేత్త, హైదరాబాద్), గూడ అంజయ్య (సాహితీవేత్త, హైదరాబాద్), సలావుద్దీన్ సయ్యద్ (సాహితీవేత్త, హైదరాబాద్), సుంకిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి (సాహితీవేత్త, నల్లగొండ జిల్లా), పోల్కంపల్లి శాంతాదేవి (సాహితీవేత్త, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వనపర్తి), పెద్దింటి అశోక్ కుమార్ (సాహితీవేత్త, కరీంనగర్ జిల్లా), ఆర్చ్ బిషప్ తుమ్మబాల (ఆధ్యాత్మిక వేత్త), మహమ్మద్ ఉస్మాన్ (మక్కా మసీదు ఇమాం జనాబ్), ఏలె లక్ష్మణ్ (రాష్ట్ర ప్రభుత్వ లోగో రూపకర్త), ఎక్కా యాదగిరిరావు (అమరవీరుల స్థూప నిర్మాత), కె. లక్ష్మాగౌడ్ (ఉత్తమ కళాకారులు), కళాకృష్ణ (ఉత్తమ కళాకారులు), అలేఖ్య పుంజాల (ఉత్తమ కళాకారులు), టంకశాల అశోక్ (ఉత్తమ జర్నలిస్ట్), డాక్టర్ పసునూరి రవీందర్ (ఉత్తమ ఎలక్ట్రానిక్ విూడియా జర్నలిస్ట్), హైదరాబాద్ బ్రదర్స్ (ఉత్తమ సంగీతకారులు), విఠల్ రావు (గజల్ గాయకుడు), జి.ఎల్. నామ్‌దేవ్ (ఉద్యమ సంగీతం, కరీంనగర్), ఆచార్య నల్లాన్ చక్రవర్తుల రఘునాథచార్యులు (సంస్కృత పండితుడు, వరంగల్), చుక్కా సత్తయ్య (వరంగల్ జిల్లా)

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: ఆర్ట్ గురించి ఇంకా… ఇంకా తెలుసుకోవాలనే తపనలో భాగంగా ఫైన్ ఆర్ట్స్ చదవాలనే కోరిక కలిగి మొదటిసారి పరీక్ష రాసినప్పుడు సీటు రాలేదు. రెండోసారి మాత్రం స్కల్‌ప్చర్, పెయింటింగ్, కమర్షియల్ ఆర్ట్‌లో సీటు వచ్చింది. పెయింటింగ్‌ను ఎంచుకున్నారు.

title: నెమలికన్నులు

text:
దార్ల వెంకటేశ్వరరావు రాసిన కవితల సంపుటి. 2016లో ప్రచురించిన ఈ కవితాసంపుటిలో వచన కవితలు, మినీకవితలు ఉన్నాయి.
దార్ల వెంకటేశ్వరరావు ప్రముఖకవిగా, విమర్శకుడుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈయన రాసిన సుమారు 44 వచనకవితల సంపుటి పేరు నెమలికన్నులు.ఈ కవితలన్నీ ప్రసిద్ధ దిన, వార ప్రత్రికల్లో ప్రచురితమయ్యాయి. చివరిలో మినీకవితలను ప్రచురించారు. ఈ కవితా సంపుటికి ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు లక్ష్మణ్ ఏలె ముఖచిత్రాన్ని అందించారు. ఈ కవితల్లో కొన్ని కవితలు 2004లో ప్రచురించిన దళితతాత్వికుడు కవితాసంపుటిలో ఉన్నాయి. ఈకవిత్వం గురించి 27మంది ప్రసిద్ధ రచయితలు, కవులు, పరిశోధకులు, విశ్వవిద్యాలయ ఆచార్యులు రాసిన విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాలను కూడా ఈ పుస్తకంలోనే ప్రచురించారు. ‘లిప్తకాలస్వప్నం’ పేరుతో ‘దళితతాత్వికుడు’ కవితాసంపుటికి కవి రాసుకున్న ముందుమాటతో పాటు, పరిష్కరణ ప్రతిగా ప్రచురించిన ‘నెమలికన్నులు’ కవితాసంపుటికి ‘పునరుత్థానం’ పేరుతో కవితాత్మకంగా కవితనమాటను రాయడం విశేషం. ఈ కవితాసంపుటిని కవి తన తల్లిదండ్రులు శ్రీమతి పెదనాగమ్మ, శ్రీలంకయ్యలకు అంకితమిచ్చారు.
దళిత జీవితంలో పాటు, తెలంగాణ ఉద్యమసందర్భంగా కవి తన దృక్పథాన్ని తెలిపేకవితలను కూడా రాశారని ఈ కవితాసంపుటి పరిశీలించినవారికి అర్థమవుతుంది. అలాగే, చివరికి వచ్చేసరికి తాత్వికతతో పాటు, మరణాన్ని స్వచ్ఛందంగా ఆహ్వానిస్తున్న కవిత్వం కనిపిస్తుంది. జీవాత్మ పడుతున్న వేదనను కవిత్వీకరించడం ఈకవితాసంపుటిలో ఒక గుర్తించదగినవిశేషం. ఈ కవితాసంపుటిపై దారిశెట్టి పుష్పిణి అనే పరిశోధకురాలు ‘నెమలికన్నులు కవిత్వం-అభివ్యక్తివైవిధ్యం’ అనే పేరుతో చెన్నైప్రెసిడెన్సికళాశాలలో డా.ఎలిజబెత్ జయ కుమారి గారి పర్యవేక్షణలో ఎం.ఫిల్., పరిశోధన చేస్తున్నారు.
నెమలికన్నులు ముఖచిత్రం గురించి మల్లెగోడ గంగాప్రసాద్ ఫేస్ బుక్ లో ఇలా ఒక పోస్టు రాశారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: 1999 జూన్ లో రవీంద్రభారతిలో ఇమేజెస్ ఆఫ్ కదిరేణి గూడెం అని ఒక చిత్ర ప్రదర్శనకు పెట్టారు. ఈ ప్రదర్శన పెట్టడానికి ముందు తాను గీసిన పెయింటింగ్స్‌ను చూపించడానికి ఒక ఆర్ట్ కలెక్టర్ దగ్గరికి వెళ్లారు. ఆమె పెయింటింగ్స్‌ను చూసి ‘బ్యూటిఫుల్’ అన్నారు. అంతలోనే ఒక పెద్ద ఆర్టిస్ట్‌కు ఫోన్ చేసి తన గురించి ఏదో అడిగారు. అప్పటివరకు ‘బ్యూటిఫుల్’ అన్న వ్యక్తి మాట మార్చింది. తరువాత చూద్దాంలే అంది. తరువాత తనకు తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే ఆయన చిత్రాల గురించి అభిప్రాయం అడిగినప్పుడు ఆ పెద్ద ఆర్టిస్ట్ ‘బేకార్ హై జీ…అవి కూడా బొమ్మలేనా?’ అన్నాడు అని. రెండు మూడు రోజుల వరకు కోలుకోలేదాయన. ఇంకా కొందరైతే ‘లక్ష్మణ్ పెయింటర్ కాదు. కార్టూనిస్ట్, ఇలస్ట్రేషన్లు వేసేవాడు’ అని చెవులు కొరికారు. ఒకసారి ఆయన వర్క్సును చూపెట్టడానికి ఒక ఆర్ట్‌గ్యాలరీకి వెళితే ‘యూ హ్యావ్ అపాయింట్‌మెంట్?’ అని ముఖం మీదనే తలుపులేసారు. ‘కాలమే ఆయన చిత్రాల గురించి చెబుతుందిలే’ అని చాలా ఓపికగా భరించారు. ఆయన నిరీక్షణ ఫలించింది. ఇప్పుడు ఆర్ట్‌లో అంతర్జాతీయస్థాయిలో ఆయనకు గుర్తింపు ఉంది. ఆయన బొమ్మల్లో సత్తా లేకపోతే, జీవం లేకపోతే ఆ బొమ్మలు చూసి ఇష్టపడిన ఒకతను ఎక్కడో స్విట్జర్లాండు నుంచి ఆయనను వెదుక్కుంటూ హైదరాబాద్ రాడు కదా! అనేక దేశాల్లో ఆయన చిత్రాలు అమ్ముడుపోవు కదా!!

title: నెమలికన్నులు

text:
‘‘ఈ నెమలికన్నులు కవితా సంపుటికి అందమైన ఆలోచనాత్మకమైన చిత్రం గీసారు ప్రముఖ చిత్రకారులు ఏలె లక్ష్మణ్ గారు. వీరి ఇద్దరి కలయిక అరుదైనది, ఆలోచనత్మకమైనది.
నెమలికన్నులు కవిత్వం ముఖచిత్రం అంతరార్థం ఇలా అనిపించింది.

title: ఆర్.కె.లక్ష్మణ్

text: ఉన్నత పాఠశాల తరువాత, లక్ష్మణ్ బొంబాయి (ఇప్పటి ముంబాయి) లోని జె.జె ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ అప్లైడ్ ఆర్ట్ (J J Institute of Applied Art) కు అందులో చేరి బొమ్మలు వేయటం నేరుకోవటానికి, తన దరఖాస్తు పంపుకున్నాడు. కాని, ఆ పాఠశాల ప్రధాన అధికారి, ఇతని బొమ్మలు చూసి, అటువంటి బొమ్మలు వేసేవాడు తమ స్కూలులో విద్యార్థిగా ఉండ తగడు అని చేర్చుకోలేదట. చిత్రంగా, ప్రస్తుతం ఇతడు పనిచేసే టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కార్యాలయమునకు పక్కనే ఈ పాఠశాల ఉంది. ఏ పాఠశాలలో బొమ్మలు వేయటం నేర్చుకోవటానికి ప్రవేశం లభించలేదో, అదే స్కూలు పక్కన ఒక ప్రముఖ ఆంగ్ల దినపత్రికలో కొన్ని దశాబ్దాల పాటు వారి కార్టూనిస్ట్‌గా ఉండి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పేరు తెచ్చుకోవటం ఇతని అకుంఠిత దీక్షకు నిదర్శనంగా చెప్పుకోవచ్చు. చివరకు ఇతని మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎ. చదివి పట్ట భద్రుడయినాడు. తన చదువు కొనసాగిస్తూనే బొమ్మలు ప్రీలాన్స్ చిత్రకారునిగా కొనసాగాడు. ఆ కాలంలోనె "స్వరాజ్య" అన్న పత్రికలో కార్టూన్లు వేశాడు. అలాగే, నారద అనే కార్టూన్ సినిమాకు కూడా బొమ్మలు వేశాడు.

title: సిద్ధి వినాయక దేవాలయం,ముంబై

text:
సిద్ధి వినాయక దేవాలయం మహారాష్ట్ర లోని ముంబయి లోని ప్రభావతి ప్రాంతంలో ఉంది. దీనికి రెండు శతాబ్దాల చరిత్ర ఉంది. ఈ దేవాలయంలో ప్రధాన దైవం వినాయకుడు. ఈ దేవాలయం నవంబరు 19,1801 లో లక్ష్మణ్ వితు అంరియు దూబాయ్ పాటిల్ చే నిర్మించబడింది. ఇది ముంబైలోని అతి ఐశ్వర్యవంతమైన దేవాలయం. ఈ ఆలయానికి పర్వదినాలలో భక్తుల తాకిడి ఎక్కువ. మంగళ వారం నాడు సుమారు డెబ్బై వేలమంది భక్తులు వస్తుంటారు. ఈ ఆలయానికి ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు రూపంలో నూట ఇరవై ఐదు కోట్ల రూపాయలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఏడు కానుకలుగా పది కోట్లకు పైగా వస్తుంటుంది. ఈ ఆలయ సంపద విలువ మూడు వందల యాబై కోట్ల రూపాయలు పైగానే ఉంది. 1801 సంవత్సరంలో చిన్న ఆలయంగా ప్రారంభమైన ఈ గుడి కాల క్రమంలో ఆరు అంతస్తులతో ఉంది. ఆలయ శిఖర గోపురానికి బంగారు తాపడం చేయించారు. ఆగ్రిసమజ్ కు చెందిన దూబె పాటిల్ అనే శ్రీమంతురాలు ఈ ఆలయాన్ని కట్టించింది. పిల్లలు కలగని మహిళలు ఈ స్వామి వారిని దర్శిస్తే పిల్లలు కలుగుతారని భక్తుల విశ్వాసము. ఈ ఆలయంలో వినాయకుని ఎత్తు 2.6 అడుగులు. వినాయకుని తొండం కుడివైపుకు తిరిగి వుండడము ఈ ఆలయం ప్రత్యేకత. ఒకచేతిలో కమలం, ఒక చేతిలో గొడ్డలి, ఒక చేతిలో తావళం, ఒక చేతిలో కుడుములు ఉన్న పాత్ర ఉన్నాయి. ప్రముఖ వ్వాపార వేత్తలు, సినీ ప్రముఖులు ఈ ఆలయాన్ని దర్శిస్తుండటంతో ఈ ఆలయానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత వచ్చింది. ఈ దేవాలయం గోపురం లోపలి భాగంలోని పైకప్పు బంగారంతో తాపడం చేయడం జరిగింది.
ఈ దేవాలయం నబంబరు 19 1801 న నిర్మించబడింది. దీని వాస్తవ నిర్మాణం చాలా చిన్నదిగా 3.6మీ x 3.6 మీ కొలతలుగా ఉన్న చతురస్రాకార స్థలంలో శిఖరాన్ని కలిగి యుండే నిర్మాణంగా యుండెడిది. ఈ దేవాలయం లక్ష్మణ్ వితుల్ పాటిల్ అనే కాంట్రాక్టరుచే నిర్మించబడింది. ఈ దేవాలయానికి నిధులను ధనవంతురాలైన అగ్రి మహిళ అయిన దెబాయ్ పాటిల్ చే సమకూర్చబడినవి. ఆమెకు సంతానం లేరు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలుగు ప్రజలు వర్గం:యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:1964 జననాలు వర్గం:చిత్రకారులు వర్గం:తెలుగు సినిమా పోస్టర్ డిజైనర్లు

title: ఆర్.కె.లక్ష్మణ్

text: ఆర్.కె.లక్ష్మణ్ గా ప్రసిద్ధులైన రాశిపురం కృష్ణస్వామి అయ్యర్ లక్ష్మణ్ (అక్టోబర్ 23 1924 - జనవరి 26 2015) భారతదేశంలో ఎంతో పేరు తెచ్చుకున్న వ్యంగ్య చిత్రకారులలో ఒకడు. ముంబాయి నుండి ప్రచురించబడుతున్న ఆంగ్ల దిన పత్రిక టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా (Times of India) లో ప్రతిరోజూ వ్యంగ్య చిత్రాలు వేస్తూ ఉంటాడు. కొన్ని దశాబ్దాలనుండి ఒకే వార్తా పత్రికలో పనిచేస్తూ, తన కార్టూన్లకు ఒక ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్నాడు. ఇతను ముఖ్యంగా రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రాలను వేస్తూంటాడు. ఇతను సృష్టించిన సామాన్య వ్యక్తి (Common Man) పాత్ర కార్టూన్ల చరిత్రలో అత్యంత పేరు తెచ్చుకున్న పాత్ర.. ఇతడు 1983వ సంవత్సరంలో, ఒక కార్యక్రమానికి బెంగుళూరు వెళ్ళినప్పుడు ఒక పత్రికా విలేఖరి "ఇప్పటికీ మీరు కార్టూన్లు వెయ్యటంలో ఆనందం పొందుతున్నారా" అని అడిగినప్పుడు, "ఇదేం ప్రశ్న!? తప్పకుండా ఆనందిస్తున్నాను, నాకు ఇది పుట్టుకతో వచ్చిన కళ " అని సమాధానమిచ్చాడు. ఇతడు రాజకీయ కార్టూన్లు వేసి భారత దేశంలో ఉన్న రాజకీయ నాయకులందరినీ కూడా ఆటపట్టించి, వారిమీద సద్విమర్శలు చేసి రాజకీయ రంగాన్ని సరైన పంధాలో నడిపించటానికి తనవంతు కృషి చేశాడు. ఎంత ఆట పట్టించినా, లక్ష్మన్ అంటే, రాజకీయ నాయకులందరికీ గౌరవం అంతకుమించి ఎనలేని ప్రేమ. 2003వ సంవత్సరంలో తీవ్ర అస్వస్థులై ఆసుపత్రిపాలైనప్పుడు, దేశంలోని హేమాహేమీలందరూ వీరి ఆరోగ్య పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు ఆదుర్దాతో వాకబు చేశాడు. అప్పటి, ఉపరాష్ట్రపతి భైరవ్ సింగ్ షేకావత్, ఆసుపత్రికి వెళ్ళి ఇతడిని పరామర్శించారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: తాను ఎప్పుడూ కవులు, రచయితలతో టచ్‌లో ఉండేవారు. అలా పోస్ట్‌మోడర్నిజం ధోరణుల గురించి తెలుసుకునే అవకాశం వచ్చింది. స్త్రీ, దళిత వాదాలు అవగాహనకు వస్తున్న కాలంలో ఆయనలో ఒక అంతర్మథనం.

title: వి.వి.యెస్.లక్ష్మణ్

text: 1996 సంవత్సరంలో దక్షిణాప్రికా జట్టుతో అహ్మదాబాదులో ఆడిన టెస్ట్ క్రికెట్ట్ మ్యాచ్ లో యాభై పరుగులు చేసి అరంగ్రేట్రం చేశాడు. కాని తరువాత లక్ష్మణ్ భారత అంతర్జాతీయ జట్టులో స్థానం నిలుపుకోలేకపోయాడు. 1997 సంవత్సరంలో దక్షిణ ఆఫ్రికాతో ఓపెనింగ్ చేయడానికి పంపబడ్డాడు, కాని విఫలం అయ్యాడు. ఇలా మూడు సంవత్సరాలు అంతర్జాతీయ క్రికెట్టులో స్థానం స్థిరంగా నిలుపుకోలేకపోయాడు. జనవరి 2000 సంవత్సరంలో భారత్ ఆస్ట్రేలియాకు జరిగిన సీరిస్ లో ఆస్ట్రేలియా జట్టుతో సిడ్నీలో జరిగిన క్రికెట్ మ్యాచ్‌లో 167 పరుగులు చేసి తన సత్తా చూపాడు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర చిహ్నం రూపొందించిన ఈయన తన లోగో రూఫొందించడానికి గల కారణాలను వివరించారు. బంగారు తెలంగాణ సాధించినందుకు గుర్తుగా బంగారు వలయాన్ని వేశారు. కాకతీయుల వైభవానికి చిహ్నంగా తోరణాన్ని వేసి పాడిపంటలు పండాలని అభిలషించారు. అలాగే హైదరాబాద్‌లో ప్లేగు వ్యాధి సోకి వందలాది మంది చనిపోయినప్పుడు జీవితాలను గుర్తుచేస్తూ నిర్మించిన చార్మినార్‌ను జోడించారు. ప్రతి మనిషి సుఖశాంతులు, ఆయురారోగ్యాలతో జీవించాలన్నదే తన అభిమతంగా వివరించారు. లోగోలో పచ్చని రంగు డామినేట్ చేస్తుంది. అది శాంతికి గుర్తుగా భావిస్తాం. తెలంగాణ కూడా ఎల్లప్పుడూ శాంతితో వర్ధిల్లాలి. రెండు రంగులతోనే రాజముద్రను పూర్తి చేశారాయన.[3]

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: వారి యింట్లో ఆకర్షణీయంగా ఉన్న వారి నాయనమ్మ ఫోటో ఒకటి ఉండేది. దాన్ని చూసినప్పుడల్లా బొమ్మలు గీయాలనే ఆలోచన ఆయనకు కలిగేది. మొదట్లో కొబ్బరినూనె రాసిన తలకి తెల్లకాగితాన్ని రుద్ది ఆ పారదర్శక కాగితాన్ని బొమ్మలపై ఉంచి చిత్రాలు గీయడం అలవాటు చేసుకున్నారు. చేతిరాత కుదురుగా ఉండటం, బొమ్మలు చక్కగా వేస్తుండటంతో ఆయనకు బాల్యంలో పాఠశాలలో గుర్తింపు వచ్చింది. తోటి విద్యార్థుల పుస్తకాలమీద పేర్లు రాయడం, ఉపాధ్యాయులకు విజ్ఞానశాస్త్ర చిత్రాలు వేసి యివ్వడం చేసేవారు.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: తెలంగాణ అధికారిక చిహ్నంను ఈయన రూపొందించారు. దీనిని భారతదేశం లోని 29 వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన రాష్ట్రమైన తెలంగాణకు అధికారికంగా ప్రకటించారు. తెలంగాణ సర్కారు కోసం రూపొందించిన లోగోలో దేశభక్తి, సంస్కతి, సంప్రదాయాలు, చరిత్రతో పాటు మానవ మనుగడ వంటి అనేక అంశాలు మిళితమయ్యాయి. అందరూ కోరుకునే బంగారు తెలంగాణను గుర్తుచేసేందుకు బంగారు వర్ణంతో వలయం.. నాలుగు సింహాల చిహ్నం, అశోకుడి విజయచక్రంతో పాటు అందమైన ఔటర్ లైన్లు కనిపిస్తాయి.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: అప్పటివరకు ఏది పడితే అది గీయడమే కాని ఆర్ట్ గురించి ఆయనకు ఏమీ తెలియదు. చలసాని పరిచయంతో ఆర్ట్ గురించి రకరకాల విషయాలు తెలుసుకున్నాను. చిత్రకళ మీద ఆయన రాసిన పుస్తకాలు చదివేవారు. ఆర్ట్ గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవాలనుకున్నారు. ఆర్ట్ మీద వచ్చిన ఏ వ్యాసాన్ని, పుస్తకాన్ని వదిలేవారు కారు. చివరికి మిర్చీలు కట్టిన పేపర్‌ను కూడా వదిలేవారు కాదు. అందులో ఏదైనా బొమ్మ ఉంటే ‘ఒక పట్టు పట్టి చూద్దాం’ అని ప్రాక్టీస్ చేసేవారు.

title: తెలంగాణ తల్లి

text: తెలంగాణ తల్లికి తామిచ్చిన రూపాన్ని బీఎస్ రాములు ఉద్యమ సారథి కేసీఆర్ ముందు పెట్టగా.. ఆయన కొన్ని మార్పులు సూచించారు. ఈ విషయమై చర్చించడానికి తెలంగాణ భవన్‌లో రెండు సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఈ సమావేశాల్లో బీఎస్ రాములు, ఫైన్ ఆర్ట్స్ కాలేజీ ప్రొఫెసర్ గంగాధర్, గన్‌పార్క్‌లోని 1969 తెలంగాణ అమరవీరుల స్థూపం సృష్టికర్త ఎక్కా యాదగిరి రావు, తెలంగాణకు చెందిన ప్రముఖ రచయిత, విశ్లేషకులు దుర్గం రవీందర్, ప్రముఖ చిత్రకారుడు కాపు రాజయ్య, ఈ తరం చిత్రకారుడు ఏలె లక్ష్మణ్ పాల్గొన్నారు.


query: చాటగొట్ల గ్రామ పిన్ కోడ్ ఎంత ?

title: చాటగొట్ల

text: చాటగొట్ల ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, పొదలకూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పొదలకూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 318 ఇళ్లతో, 1161 జనాభాతో 310 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 578, ఆడవారి సంఖ్య 583. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 221 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 130. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 592062[1].పిన్ కోడ్: 524345.

title: పఖర్ పురా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: పొడుపు కథలు

text:
జవాబు: ఆకు, వక్క, సున్నం.
అగ్గి అగ్గీ ఛాయ, అమ్మ కుంకుమ ఛాయ, బొగ్గు బొగ్గు ఛాయ, పోలిఛాయ కందిపప్పు ఛాయ
చెట్టుకి కట్టిన ఉట్టి, ఎంత దూరం నెడితే అంత దగ్గర అవుతుంది? (ఊయల)
పచ్చటి దుప్పటి కప్పుకొని తియ్యటి పండ్లు తింటుంది? (చిలుక)
ఎంత ప్రయత్నించినా చేతికి చిక్కదు, ముక్కుకి మాత్రమే దొరుకుతుంది. ఏమిటది ? (వాసన)
పిఠాపురం చిన్నవాడా, పిట్టల వేటగాడా బతికిన పిట్టను కొట్టవద్దు, చచ్చిన పిట్టను తేనువద్దు, కూర లేకుండా రానువద్దు, మరేం తెచ్చాడు? (కోడి గుడ్డు )
మూతి వేలెడు, తోక బారెడు? (సూది, దారం)
ఆకాశాన వేలాడే వెన్నముద్దలు ? (వెలగ పండ్లు)
ఆకు బారెడు తోక మూరెడు ? (మొగలి పువ్వు)
ఆకు చిటికెడు కాయ మూరెడు? (మునగ కాయ)
చూస్తే చూపులు, నవ్వితే నవ్వులు, గుద్దితే గుద్దులు? (అద్దం)
అమారా దేశం నుంచి కొమారా పక్షి వచ్చింది. ముక్కుకి ముత్యం కట్టుకొని తోకతో నీళ్లు తాగుతుంది. (ప్రమిద)
ఆకు వక్క లేని నోరు ఎర్రన, నీరు నారు లేని చేను పచ్చన (రామచిలుక)
మేసేది కాసింత మేత, కూసేది కొండంత కూత (తుపాకి)
కోట గాని కోట ఇంటికో కోట? (తులసి కోట)
కన్నులు ఎర్రగా ఉంటాయి, రాకాసి కాదు, తలనుండి పొగొస్తుంది, భూతం కాదు
చరచర పాకుతుంది పాముకాదు ( రైలు )
కత్తులు లేని భీకర యుద్ధం, గెలుపూ ఓటమి చెరిసగం (చదరంగం)
కతకత కంగు, మాతాత పింగు, తోలు తీసి మింగు (అరటి పండు)
పైనొక పలక, కిందొక పలక, పలకల నడుమ మెలికల పాము (నాలుక)
అమ్మ కడుపున పడ్డాను, అంతా సుఖాన ఉన్నాను, నీచే దెబ్బలు తిన్నాను,
నిలువున ఎండిపోయాను, నిప్పుల గుండు తొక్కాను, గుప్పెడు బూడిద అయినాను (పిడక)
అడవిలో పుట్టింది, అడవిలో పెరిగింది, మా ఇంటికొచ్చింది, మహాలక్ష్మిలాగుంది. (గడప)
అడవిలో పుట్టింది, అడవిలో పెరిగింది, మా ఇంటికొచ్చింది, తైతక్కలాడింది. (చల్లకవ్వం)
అంతులేని చెట్టుకు అరవై కొమ్మలు, కొమ్మ కొమ్మకు కోటి పువ్వులు,
అన్నిపువ్వుల్లో రెండేకాయలు (ఆకాశం, చుక్కలు, సూర్యుడు)
సముద్రంలో పుట్టి, సముద్రంలో పెరిగి, ఊళ్లోకొచ్చి ఉరుముతుంది. ఏమిటది? (శంఖం)
ముగ్గురన్నదమ్ములు, రాత్రింబవళ్ళు నడుస్తూనే ఉంటారు. ఎవరువారు? (గడియారం ముళ్ళు)

title: కన్నెగంటివారి పాలెం

text:
"కన్నెగంటివారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., యస్.టి.డీ కోడ్= 08648.
ఈ గ్రామ పంచాయతీని ఆదర్శ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపిక చేయడానికి అధికారులు సిద్ధం చేసారు. [2]

title: పచ్చియా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: మధ్

title: పద్దే

title: మల్లోవాల్

title: మచ్చి నంగల్

title: త్రినాథ వ్రతకల్పము

text: అది విని బ్రాహ్మణునకు త్రిమూర్తులు యేమి చెప్పుచున్నారంటే "నీ వేలాగూ సంతకు వెళ్లుచున్నావు కనుక, మా నిమిత్తము ఏమన్నా కొన్ని దినుసులు తీసుకురావలెను" అని త్రిమూర్తులు అన్నారు. అంత బ్రాహ్మణుడు "యేమి దినుసులు కావాలని అడుగగా త్రిమూర్తులు యిట్లనిరి. ఒక్క పైసా ఆకు చెక్క, ఒక్క పైసా నూనె మాత్రము తెచ్చి ఇమ్మని చెప్పిరి. ఆ మాటలు విని బ్రాహ్మణుడు యేమని చెప్పు చున్నాడంటే " ఓ త్రిమూర్తులారా ! నాకు పైసాలు ఎక్కడ దొరుకును ? నేను బీదవాడను గదా ? బిక్ష మెత్తుకుని జీవించు చున్నాను." అని అనగా, త్రిమూర్తులు యేమి చెప్పు చున్నారంటే "ఓ బ్రాహ్మణుడా ! విను, అదిగో ఆ గోరంట పొద కనిపించు చున్నది కదా ! దాని మొదట మూడు పైసాలున్నవి" ఆ మాటలు విని బ్రాహ్మణుడు వెళ్లి ఆ గోరంటు గడ్డి మొదలు పైకి లాగే సరికి మూడు పైసాలు దొరికినవి. ఇంకా ఉండునేమోనని ఆ చెట్టు నింకను పైకి లాగు చుండెను అది చూచి త్రినాదులవారు "బ్రాహ్మణుడా ! నీకు వెర్రి పుట్టినదా ? అందులో పైసలు ఇంకా లేవు. ఎంత దొరికినదో అంతే యుండును" అని అన్నారు ఆ మాటలు బ్రాహ్మణుడు విని, అచ్చట నుండి వెళ్ళిపోయెను. కొంత దూరం వెళ్లి తిరిగి వచ్చి ఆ చెట్టు క్రింద నిలిచి చేతులు జోడించగా త్రినాదులు ఇట్లు పలికిరి. "ఓ విప్రుడా ! తిరిగి ఎందుకొచ్చావు" అనగా అయ్యా మీరు చెప్పిన వస్తువులు నేను ఎలాగున తెస్తాను అని ప్రశ్నించగా నీపై మీద గావంచాలో తెమ్మని త్రినాదులన్నారు. అందులకా బ్రాహ్మణుడు గావంచాలో నూనె ఎలా ఉంటుంది ? మీరు జగత్కర్తలు, నాతో కపటంగా చెబుతున్నారు అనగా "ఓయీ ! నీతో కపటంగా చెప్పలేదు. మమ్ము తలుచుకుని నూనె గావంచాలో పోసి తీసుకురమ్మని చెప్పగా ఆ బ్రాహ్మణుడు శ్రీ పురం సంతలో ప్రవేశించినాడు. వెళ్లి చూడగా ఆవు కనిపించ లేదు .

title: ఓథియన్

title: మల్లైన్

title: ములాకోట్

title: నాగ్

title: ఉచోకే కలన్

title: శాతం

text: శాతం కనుగొనుటకు సూత్రాలు:ఉదాహరణ : 11 చొక్కాల అసలు ధర 10 చొక్కాల అమ్మకపు ధరకి సమానం. అయితే లభాశాతం/నష్టశాతం ఎంత ?

title: మజ్జుపురా

title: నసర్

title: చెరువు

text:
చిన్న పాటి చెరువులు.చిక్కిశల్యమైన చెరువులు కుంటల చరిత్ర తెలుసుకునేందుకు మండలాల వారీగా సర్వే జరుపు తున్నారు.2007లో 100 ఎకరాల ఆయకట్టులోపు ఉన్న చెరువులను పంచాయతీరాజ్‌శాఖ నుంచి నీటిపారుదలశాఖకు బదిలీ చేశారు.దురాక్రమణ, తూములు పాడవడం, పారని చప్టాలు, ఫీడర్ ఛానెళ్లు లేకపోవడం, సాగునీరు అందే సమయంలో గట్లకు గండిపడడం ఇలా ఎన్నో అవస్థలున్నాయి. చెరువు ఆయకట్టు ఎంత ? ప్రస్తుతం ఏ దశలో ఉంది ? ఎంత ఆక్రమణలకు గురైంది తదితర వివరాలు సేకరిస్తారు. తూముల వివరాలు, వాటి పరిస్థితిని గుర్తిస్తున్నారు. ఫీడర్ ఛానెళ్ల పరిస్థితి అంచనా వేస్తారు. చెరువు గట్ల పరిస్థితి, చప్టాలు నిర్మించారా ? వాటి స్థితిగతులు ఏమిటి అన్న అంశాలు పరిగణలోనికి తీసుకుంటారు. వీటితో పాటు ఆయా చెరువులు సమగ్రంగా అభివృద్ధి చెందాలంటే భౌగోళికంగా అక్కడి పరిస్థితులను బట్టి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలన్నది పరిశీలిస్తారు. ఇలా 44 అంశాలతో సమాచారం మొత్తం క్రోడీకరించి సమగ్ర రికార్డులు తయారుచేస్తారు.100 ఎకరాలు దాటిన ఆయకట్టు చెరువుల అభివృద్ధికి ప్రపంచ బ్యాంకు నిధులు కేటాయిస్తోంది.
చెరువుల నుంచి సాధారణంగా నీటిని బయటకు రాబట్టడానికి తూములు అనబడే ద్వారాలు ఉంటాయి. వీటి ద్వారా నీటిని కొద్ది కొద్ది పరిమాణాల్లో నీటిని పంటలకు వదులుతూ ఉంటారు. వేసవి సమయంలో మరీ నీరు అడుగంటినపుడు మోటార్లు, ఇంజన్ల ద్వారా కూడా నీటిని బయటకు తోడుతారు. వర్షాకాలంలో చెరువులు పూర్తిగా నిండినపుడు పెద్ద మొత్తంలో నీటిని బయటకు విడిచిపెట్టడానికి కలుజులు కూడా ఉంటాయి. ఇవి నీళ్ళు నిండిన చెరువులు తెగిపోకుండా కాపాడుతాయి.

title: వెంకటాపురం(అద్దంకి)

text:
"వెంకటాపురం(అద్దంకి) " ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి మండలానికి చెందినగ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 201., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08593.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పాకనాటి అనంతలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

title: ద్రోణ పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: అభిమన్యుని కొరకు విలపిస్తున్న అర్జునుడు ధర్మరాజును చూసి " అన్నయ్యా ! ఇది ఎలా జరిగింది? భీమసేనుడు ఏమయ్యాడు ? ధృష్టద్యుమ్నుని వెంట పంపక వేరొక చోటకు పంపావా ? మహా వీరుడు విరాటుడు ఏమయ్యాడు? నీవు ఎందుకు అభిమన్యుని కాపాడ లేదు ? మరొక చోటున యుద్ధం చేస్తున్నావా ? ఇలా అందరూ ఉండీ నా కొడుకుని దిక్కు లేని చావుకు గురి చేసారా ! రణరంగమున నా కుమారుడు అత్యంత ధైర్యసాహసాలు ప్రదర్శించి మరణించాడు కదా ! నాకుమారుని పలువురు చుట్టుముట్టి తమ వివిధ ఆయుధములతో చంపుతుండగా తనకు ఎవ్వరూ తోడు లేరని నా కుమారూడు ఎంత బాధను అనుభవించాడో కదా ! " తండ్రీ ! శత్రువులను వధించి నన్ను కాపాడు " అని ఎంత బాధపడ్డాడో కదా ! అయినా నాకుమారుడు కృష్ణుని మేనల్లుడు అమిత ధైర్యశాలి మిన్ను విరిగి మీద పడినా ధైర్యంగా పోరాడుతాడు కాని వేరొకరి సహాయం అర్ధిస్తాడా ! నా కుమారుని మరణ వార్త విన్న నా హృదయం ముక్కలు కాలేదేమి ? పలువురు కూడి వధించునప్పుడు నా గాండీవం కాని శ్రీకృష్ణుని సుదర్శనం కాని గుర్తుకు రాలేదా ఏమి ? మరణించిన నా కుమారుడు నెత్తుటి మడులో ఎక్కడ పడి ఉన్నాడో నాకు చూపు వారెవరు ? రణరంగమున పడిఉన్న నాకుమారుడి మోము ఉదయించిన చంద్రుని వలె ఉందేమో ? ప్రాణం కంటే మిన్నగా చూసుకొనే సుభద్ర తన కొడుకు మరణాన్ని తట్టుకొనగలదా ! కుమారుని కొరకు తపించే ద్రౌపది శోకం ఎవరు మాన్పగలరు ? " అని పరి పరి విధముల పరితపిస్తూ ధర్మరాజు ముఖము చూసి " ధర్మరాజా ! నేను సంశక్తులతో పోరుతున్నప్పుడు కౌరవవీరుల సింహనాదం విన్నాను. యుయుత్సుడు ఎలుగెత్తి అన్న మాటలు విన్నాను. " మీరు అభిమన్యుడితో పోరాడలేక బాలుడైన అభిమన్యుని పలువురు చేరి చంపారు. ఇప్పుడు మీకు సంతోషం కలిగిందా ! అర్జునుడికి, కృష్ణుడికి అపకారం చేసి బతుకగలరా ! ఈ దుష్కార్యం వలన కలిగిన పాపాం వారిని దహించక ఉంటుందా? " అని పలికిన యుయుత్సుని మాటలు నేను చెవులారా విన్నాను. నేను కృష్ణుడు ఆ మాటలు విని కూడా నమ్మలేదు. ధర్మజా ! తగిన సమయంలో నాకు తెలిపిన నేను అభిమన్యుని చుట్టుముట్టిన వారిని ఎదిరించి అభిమన్యుని రక్షించుకునే వాడిని కదా ! అని విలపిస్తున్న అర్జునుడిని శ్రీకృష్ణుడు పొదివి పట్టుకుని " అర్జునా ! ఏమిటీ వెర్రి ! రణరంగమున యోధులకు మరణం సహజము కదా! నీ కుమారుడు అభిమన్యుడు ఒంటరిగా అనేక మంది కౌరవ యోధులను వీరోచితంగా ఎదుర్కొని మరణించినందుకు సంతోషించక దుఃఖించుట తగునా ! తెలుకొనతగిన విద్యను తెలుసుకున్న జ్ఞానివి. నీ వారంతా ఎలా శోకిస్తున్నారో చూడు నీవిలా దుఃఖిస్తుంటే వారిని ఓదార్చేదెవరు " అన్నాడు. అర్జునుడు " నాకుమారుడైన అభిమన్యుని చంపిన వారెవరు. నేను వెంటనే వారినందరిని సంహరిస్తాను. ఈ రోజు యుద్ధం ఎలా జరిగిందో వివరించండి. ఇంత మంది అస్త్రకోవిదులు, మహావీరులు ఉండగా అభిమన్యిని ఇలా దారుణంగా చంపుటకు వారికి ఎలా సాధ్యమైంది. ధర్మజా ! మిమ్ము పాంచాలురను నమ్మి ఇలా మోసపోయాను. మీకు నా కుమారుని రక్షించు శౌర్యం లేదని తెలిసీ నేనే వచ్చి నా కుమారుని కాపాడలేక పోయాను. ఇంతకూ అభిమన్యుని వెన్నంటకుండా మిమ్ము అడ్డగించిన దెవరు ? అయినా మీకు అంతటి ధైర్య సాహసములు ఏవి ? ఇందరు ఉండీ ఒక్కడిని రక్షించ లేక పోయారు. మీరంతా బలహీనులు యుద్ధానికి జానికి వారు అని తెలిసీ మిమ్మలిని నమ్మి నా కుమారుని మీకు వదిలి పోగొట్టుకున్నందుకు నన్ను నేనే నిందించుకోవాలి. మిమ్ము అని ప్రయోజనము ఏమి పైకి శూరుల వలె కన్పట్టుచున్న మీ ఆయుధములు కేవలం అలంకార ప్రాయమే కాదా! కాకున్న నాకుమారుని రక్షించరా ! " అని అర్జునుడు కన్నీరు మున్నీరుగా విలపిస్తున్నాడు. అక్కడ ఉన్న రాజులకు అర్జునుడితో మాట్లాడే ధైర్యము చాల లేదు. కృష్ణుడు మాత్రమే అర్జునుడిని అనునయిస్తున్నాడు.

title: పండోరి

title: నంగ్లీ

title: మాలిక్ నంగల్

title: పెయిరేవాల్

title: నథుపురా

title: అకునూరు

text: అకునూరు, కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ 521 245., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08676.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3243. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1637, స్త్రీల సంఖ్య 1606, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 826 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 363 హెక్టారులు.[3] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2014, మార్చి-15; 2వ పేజీ.

title: పదైనా

title: పంధేర్

title: ఓధర్


query: ఐరోపా ఖండంలో అతిచిన్న దేశం ఏది?

title: ఐరోపా

text: సాంప్రదాయకంగా ఏడు ఖండాలు అని చెప్పుకొనేవాటిలో ఐరోపా ఒకటి. యురేషియా భూఖండము యొక్క పశ్చిమాత్య ద్వీపకల్పము. ఐరోపాకు ఉత్తరాన ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రము, పశ్చిమాన అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము, దక్షిణాన మధ్యధరా సముద్రము, ఆగ్నేయాన కాకసస్ పర్వతాలు, నల్ల సముద్రం మరియు నల్లసముద్రాన్ని, మధ్యధరా సముద్రాన్ని కలుపుతున్న కాలువలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పు దిశన ఐరోపా మరియు ఆసియా ఖండాలకు సరిహద్దులుగా ఉరల్ పర్వతాలు, ఉరల్ నది మరియు కాస్పియన్ సముద్రం ఉన్నాయి.[1] విస్తీర్ణాన్ని బట్టి ఐరోపా, 10,180,000చదరపు కిలోమీటర్లు (3,930,000 చ.మై) వైశాల్యముతో ప్రపంచములో రెండవ చిన్న ఖండము. ఇది 2% భూమి వైశాల్యము కలిగి ఉంది. ఐరోపా ఖండంలో దాదాపు 50 దాకా సర్వసత్తాక దేశాలు ఉన్నాయి. కానీ వీటి కచ్చితమైన సంఖ్య ఐరోపా యొక్క సరిహద్దుల నిర్ణయాన్ని బట్టి, పూర్తిస్థాయి గుర్తింపులేని ప్రదేశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవటం, తీసుకోకపోవటం వంటి విషయాలపై ఆధారపడుతుంది. ఐరోపా దేశాలలో జనాభా వారిగా మరియు వైశాల్యము వారీగా రష్యా అన్నింటికంటే పెద్దదేశం కాగా వాటికన్ అన్నింటికంటే చిన్నదేశం. 71 కోట్ల జనాభాతో ఆసియా, ఆఫ్రికాల తర్వాత ఐరోపా అత్యంత జనాభా కలిగిన ఖండము. ప్రపంచము యొక్క 11% ప్రజలు ఐరోపాలో నివసిస్తున్నారు. అయితే, ఖండము అంటే ఒక భౌగోళిక ఉనికితో పాటు, సాంస్కృతిక మరియు రాజకీయ ఉనికిని కూడా సూచిస్తుంది కాబట్టి ఐరోపా యొక్క సరిహద్దులు మరియు జనాభా గురించి ఏకాభిప్రాయము లేదు.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 29. దేవలోకానికి దారి ఏది? (సత్యం)

title: మచిలీపట్నం కలంకారీ

text:
మచిలీపట్నం కలంకారీ (Machilipatnam Kalamkari) అనేది వెజిటబుల్ డైస్ (కూరగాయల అద్దకం) తో కూడుకొనిఉన్న అచ్చులతో బట్టలపై వేసే వివిధ చిత్రాలతో కూడినది. ఇది భారత దేశం లోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన మచిలీపట్నంలో ప్రసిద్ధి చెందిన కలంకారీ పరిశ్రమ. అచట దక్షిణ భారతదేశంలో గల ముస్లిం రాజవంశీయుల గోడలపై ఉన్న వివిధ చిత్రాల అలంకరణలను ఉపయోగిస్తారు.
ఈ కలంకారీ పరిశ్రమ కృష్ణా జిల్లా లోని మచిలీపట్నం దగ్గరలో గల పెడన గ్రామంలో అభివృద్ధి చెందింది. పలు పౌరాణిక దృశ్యాలను, పూలతీగాలను, అమ్మాయిల నృత్య భంగిమలను డిజైన్లగా చిత్రీకరించి ఆనంతరం వెజిటబుల్ డైస్ తో రంగులు అద్దుతారు. 15వ శతాబ్దంలో మొదలైన రంగుల అద్దకం ఆంగ్లేయుల పాలనా కాలంలో అంతర్జాతీయ స్థాయి మార్కెట్‌ను ప్రభావితం చేసింది. ఇప్పటికీ లండన్‌లోని విక్టోరియా మ్యూజియంలో అలనాటి కలంకారీ వస్త్రాలు ప్రధాన ఆకర్షణ నిలుస్తున్నాయి. దీనికి కారణం కలంకారీకి వినియోగిస్తున్న సహజ రంగులు. బ్రిటిష్ కాలంలో మచిలీపట్నంలోనే కలంకారీ పరిశ్రమలు ఉండేవి. తరువాతి కాలంలో బ్రిటిష్‌వారి విధానాలతో మూతపడ్డాయి. స్వాతంత్య్రం అనంతరం కమలాభాయ్ ఛటోపాధ్యాయ కేంద్ర మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో మళ్లీ పునరుత్తేజాన్ని నింపారు. అయితే అప్పటికే ఈ పరిశ్రమ మచిలీపట్నం నుంచి పక్కనే ఉన్న పెడనకు వెళ్లిపోయింది. అయినప్పటికీ మచిలీపట్నం కలంకారీగానే పేటెంట్ పొందడంతోపాటు విదేశాల్లోనూ పేరు పొందింది. కృష్ణా జిల్లా మచిలీపట్నం, పెడన, గూడూరు మండలాల్లో దాదాపు 10వేల మంది ఈ వృత్తిని కొనసాగిస్తున్నారు. ఐరోపా దేశాలతోపాటు ఆస్ట్రేలియా ఖండాల్లోనూ ఈ దుస్తులకు డిమాండ్ ఉంది.

title: లైచెన్‌స్టెయిన్

text: ప్రపంచంలోని రెండు రెట్టింపైన భూభంధిత దేశాల్లో లైచెన్‌స్టెయిన్ ఒకటి. [25]పూర్తిగా భూభంధిత దేశాల మధ్య బంధితమై ఉన్న మరొక దేశం ఉజ్బెకిస్తాన్ పరిసర ప్రాంతం. లైచెన్‌స్టెయిన్ భూభాగం ద్వారా ప్రపంచంలోని ఆరవ అతిచిన్న స్వతంత్ర దేశం.

title: టేలర్ స్విఫ్ట్

text:
టేలర్ ఏలిసన్ స్విఫ్ట్ (జననం: 1989 డిసెంబరు 13) అమెరికా దేశపు గాయని, పాటల రచయిత, నటీమణి. పెన్సిల్వేనియా లోని వయోమిస్సింగ్ లో పెరిగిన స్విఫ్ట్, జానపద సంగీతంలో అవకాశాలు కోసం, పద్నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సులో టెన్నిసీ లోని నేష్విల్‌కి బస మార్చింది. బిగ్ మెషీన్ రికార్డ్స్ అనే కంపెనీతో ఖరారునామా కుదుర్చుకుని, అతి చిన్న వయస్సులో సోనీ / ATV మ్యూజిక్ పబ్లిషింగ్ హౌస్ రికార్డు విడుదల చేయించుకుని చరిత్ర సృష్టించింది. స్విఫ్ట్ యొక్క పేరుతో ఉన్న మొదటి రికార్డ్ఆల్బం 2006 లోవిడుదల అయింది. "మా సాంగ్", ఆమె మూడవ సింగిల్, ఆమె సింగిల్ ఉద్యమకారుడు వ్రాసి దేశం చార్ట్లో ప్రథమ పాట నిర్వహించడానికి చిన్న వ్యక్తి చేసిన. ఆమె 2008 గ్రామీ అవార్డ్స్ లో ఒక బెస్ట్ న్యూ ఆర్టిస్ట్ నామినేషన్ పొందింది.
స్విఫ్ట్ యొక్క రెండవ ఆల్బమ్, ఫియర్లెస్, 2008 లో విడుదలైంది. సింగిల్స్ "లవ్ స్టోరీ" పాప్ క్రాస్ఓవర్ విజయాన్ని ఉత్సాహంగా మరియు "మీరు నాతో బిలాంగ్", ఫియర్లెస్ 2009 అమ్ముడైన ఆల్బమ్గా నిలిచింది మరియు ఒక విస్తృత సంగీత కచేరీల పర్యటనకు మద్దతు. రికార్డు స్విఫ్ట్ విజేత అతిచిన్న ఆల్బమ్గా కూడా పేరు తెచ్చుకుంది, నాలుగు గ్రామీ అవార్డులు గెలుచుకున్నారు. స్విఫ్ట్ యొక్క మూడవ ఆల్బమ్, 2010 యొక్క ఇప్పుడు మాట్లాడండి, సంయుక్త విడుదలైన మొదటి వారంలో ఒక మిలియన్ కాపీలు అమ్ముడైంది మరియు మద్దతు ఇప్పుడు వరల్డ్ టూర్ మాట్లాడు. ఆల్బమ్ యొక్క మూడో సింగిల్ "మీన్", రెండు గ్రామీ అవార్డులు గెలుచుకున్నారు. స్విఫ్ట్ యొక్క నాలుగవ ఆల్బం, Red, 2012 లో విడుదలైంది. 1.2 మిలియన్ దాని ప్రారంభ సంయుక్త అమ్మకాలు స్విఫ్ట్ రెండు మిలియన్ల ప్లస్ ప్రారంభ వారాల కలిగి ఏకైక కళాకారిణి అయింది తో, ఒక దశాబ్దంలో అత్యధిక ఉన్నాయి. సింగిల్స్ "వుయ్ ఎవెర్ కలిసి ప్రయాణించడం ఎన్నడూ" మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విజయవంతమయ్యాయి "నేను మీకు వర్". స్విఫ్ట్ యొక్క Red టూర్ ఉత్తర అమెరికా యాత్ర సెప్టెంబరు 2013 వరకు కొనసాగుతుంది.
స్విఫ్ట్ ఒక యువకుడు మరియు యువకుడిగా ఆమె అనుభవాల గురించి ఆమె కథనం గీతాలతో. ఒక పాటల రచయిత్రిగా, ఆమె నాష్విల్లే సాంగ్రైటర్స్ అసోసియేషన్ మరియు రైటర్స్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం ద్వారా అందుకున్నాడు. స్విఫ్ట్ యొక్క ఇతర విజయాలు ఏడు గ్రామీ అవార్డ్స్, పదకొండు అమెరికన్ మ్యూజిక్ అవార్డ్స్, ఏడు కంట్రీ మ్యూజిక్ అసోసియేషన్ అవార్డ్స్ మరియు కంట్రీ మ్యూజిక్ అవార్డ్స్ యొక్క ఆరు అకాడమీ ఉన్నాయి. ఆమె ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిలియన్ల 26 ఆల్బమ్లు మరియు 75 మిలియన్ డిజిటల్ డౌన్లోడ్లు విక్రయించింది. ఆమె సంగీత వృత్తి అదనంగా, స్విఫ్ట్ నేర నాటకం CSI (2009), సమష్టి హాస్య వాలెంటైన్స్ డే (2010) మరియు యానిమేటెడ్ చిత్రం Lorax (2012) లో ఒక నటిగా కనిపించింది. ఫోర్బ్స్ ఆమె మీద $ 165 మిలియన్ విలువ అంచనా వేసింది. పరోపకారిగా, స్విఫ్ట్ కళలు విద్య, పిల్లల అక్షరాస్యత, సహజ విపత్తు ఉపశమనం, LGBT వ్యతిరేక వివక్ష ప్రయత్నాలు, మరియు జబ్బుపడిన పిల్లలు కోసం స్వచ్ఛంద సంస్థల మద్దతు.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 14. ఆకాశంకంటే పొడవైనది ఏది? (తండ్రి)

title: స్విట్జర్లాండ్

text: స్విట్జర్లాండ్ అనేక పెద్ద యూరోప్ సంస్కృతులకు కూడలిగా ఉండటం వల్ల వాటి ప్రభావం దేశం భాషలు మరియు సంస్కృతిపై ఎక్కువగా ఉంది. స్విట్జర్లాండ్‌కు నాలుగు అధికారిక భాషలు ఉన్నాయి: ఉత్తర, తూర్పు, మరియు మధ్య ప్రాంతాలలో జర్మనీ (63.7 శాతం మొత్తం జనాభా విదేశీయులతో భాగం పంచుకుంటారు; 2000 సంవత్సరంలో 72.5 శాతం నివాసితులు స్విస్ పౌరసత్వ చట్టం కలిగి ఉన్నారు), పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఫ్రెంచ్ (20.4 శాతం; 21.0 శాతం) మరియు దక్షిణ ప్రాంతంలో (6.5 శాతం; 4.3 శాతం) మరియు ఇటలీ పౌరులున్నారు.[69] రోమన్ భాష, రోమన్ భాషలు, గ్రాబండేన్ దక్షిణ ఖండంలో ఒక చిన్న అల్పసంఖ్యాక వర్గం (0.5 శాతం 0.6 శాతం) మాట్లాడే భాష దీనిని జర్మనీ, ఫ్రెంచ్, ఇటలీ భాష లతో పాటు ఒక జాతీయ భాషగా (రాజ్యాంగంలోని 4వ అధీకరణం ప్రకారం), సమాఖ్య రాజ్యాంగం నియమించింది, మరియు రోమన్స్ భాష మాట్లాడే (అధీకరణం 70 ప్రకారం) వ్యక్తులతో గనుక మాట్లాడాలనుకుంటే ఇది అధికార భాషగా ఉంటుంది, కాని సమాఖ్య చట్టాలు మరియు ఇతర అధికారిక చట్టాలు ఈ భాషలో శాసనాలు చేయవలసిన అవసరం లేదు. అధికారిక భాషలలో సమాచార ప్రసారానికి సమాఖ్య ప్రభుత్వ బద్ధితమై ఉంది మరియు సంయుక్త పార్లమెంటులో ఏకకాలమందు జర్మనీ, ఫ్రెంచి మరియు ఇటలీ భాషల నుంచి ఆయా భాషలకు అనువాద సౌకర్యం ఇవ్వబడింది.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 30. సుఖానికి ఆధారం ఏది? (శీలం)

title: బొలీవియా

text:
ఆధునిక బొలీవియా ఐక్యరాజ్యసమితి, ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ (ఐఎంఎఫ్),అలీన దేశాల ఉద్యమం, ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ అమెరికన్ స్టేట్స్ (ఓఎఎస్),అమెజాన్ సహకార ఒప్పందం సంస్థ (ఎ.సి.టి.ఒ), బ్యాంక్ ఆఫ్ ది సౌత్, ఎ.ఎల్.బి.ఎ. మరియు యూనియన్ ఆఫ్ సౌత్ అమెరికన్ నేషన్స్ (యుఎస్ఎన్) చార్టర్ సభ్యదేశంగా ఉంది. బొలీవియా రాజ్యాంగ వ్యవస్థ బొలివియాను తొమ్మిది రాజ్యాంగ విభాగాలుగా విభజించించింది. భౌగోళికంగా బొలీవియా పశ్చిమభూభాగంలో అండీస్ పర్వత శిఖరాలు, తూర్పు లోలాండ్స్ వరకు అమెజాన్ ముఖద్వారం విస్తరించి ఉంది.బొలీవియా దక్షిణ అమెరికాలో అత్యంత పేద దేశంగా ఉంది.
బొలీవియా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంగా మధ్యమ మనవాభివృద్ధి మరియు పేదరికం 53% కలిగి ఉంది.
స్పానిష్ - అమెరికన్ స్వాతంత్రపోరాట యోధుడు " సైమన్ బొలీవియా " స్మృత్యర్ధం ఈ దేశానికి బొలీవియా అని నామకరణం చేయబడింది.
వెనిజులా నాయకుడు " ఆంటోనియో జోస్ డి సుక్రే " బోలివర్‌కు " సుక్రి "(చార్కాస్)ను (ప్రస్తుత రోజు బొలీవియా) కొత్తగా ఏర్పడిన " రిపబ్లిక్ ఆఫ్ పెరూ "లో విలీనం చేసి " యునైటెడ్ ప్రోవిన్స్ ఆఫ్ రియో డి లా ప్లాటా "తో సమైఖ్యం చేయడం లేక స్పెయిన్ నుండి పూర్తిగా స్వతంత్రం ప్రకటించాలని ప్రతిపాదించాడు. చేయడానికి లేదా స్పెయిన్ నుంచి స్వతంత్రాన్ని పూర్తిగా స్వతంత్ర దేశంగా ప్రకటించాలని. సుక్రె కొత్త దేశంగా సృష్టించబడి స్థానికుల మద్దతుతో దేశానికి " సిమోన్ బొలివర్ " గౌరవార్థం ఆయన పేరు పెట్టారు.అయినప్పటికీ " రిపబ్లిక్ బొలీవర్ "గా గుర్తించబడుతుంది.కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత కాంగ్రెస్ సభ్యుడు " మాన్యుయల్ మార్టిన్ క్రజ్ ": రోమ్లాస్ నుండి రోం వచ్చినట్లు బొలీవర్ నుండి బొలీవియా వచ్చింది " అని వ్యాఖ్యానించాడు. (). 1825 అక్టోబరు 3న పేరు అనుమతి పొందింది.
2009లో బొలీవియా రాజ్యాంగం దేశం అధికారిక నామం " ప్లూరినేషనల్ స్టేట్ ఆఫ్ బొలీవియా "గా మార్చి బహుళ సంప్రదాయాలకు చెందిన ప్రజలకు గుర్తింపు కలుగజేస్తూ బొలీవియా స్థానిక ప్రజలను రాజ్యాంగపరిధిలోకి తీసుకువచ్చింది.దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో బొలీవియా ఒక నిత్యదరిద్రంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న దేశం. ఇక్కడ ద్రవ్యోల్బణం చాలా ఎక్కువ. ప్రభుత్వ అస్థిరత చాలా తీవ్రంగా ఉంది.16వ శతాబ్దంలో ఈ దేశం స్పెయిన్ దేశపు రాజుల అధీనంలో ఉన్నప్పుడు ఇక్కడ పనులు చేయడానికి భారతదేశం నుండి ప్రజలను తీసుకువచ్చి బానిసలుగా మార్చి, వ్యవసాయ పనులు చేయించారు. అలా భారతీయులు శతాబ్దాలుగా అక్కడ బానిసలుగా బ్రతికి, ఆ దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చాక అక్కడ ప్రజలుగా మారిపోయారు. ఇతర దేశాలు వీలైనంతగా ఈ దేశ భూభాగాన్ని లాక్కున్నాయి. 1952 తర్వాత మాత్రమే భారతసంతతి వారికి కొంత లాభం చేకూరింది. దేశంలో దాదాపు 50 శాతం భూమి వ్యవసాయానికి గానీ, నివాసానికి గానీ వీలుగా లేదు. జనాభా అంతా కేవలం 50 శాతం భూభాగంలోనే కేంద్రీకృతమైంది.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 36. సుఖాల్లో గొప్పది ఏది? (సంతోషం)

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 37. ధర్మాల్లో ఉత్తమమైనది ఏది? (అహింస)

title: ఉరుగ్వే

text: ఉరుగ్వే) అధికారికంగా " ఓరియంటల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఉరుగ్వే " () దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో ఆగ్నేయప్రాంతంలో ఉన్న దేశం. ఉరుగ్వే పశ్చిమ సరిహద్దులో అర్జెంటీనా, ఉత్తర మరియు తూర్పు సరిహద్దులో బ్రెజిల్ ", దక్షిణ సరిహద్దులో రియో డీ లా ప్లాటా " (వెండి నది) ఉంది మరియు ఆగ్నేయ సరిహద్దులో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం ఉన్నాయి.ఉరుగ్వే జనసంఖ్య 3.42 మిలియన్లు.వీరిలో 1.8 మిలియన్ల ప్రజలు దేశంలో అత్యంత పెద్ద నగరం మరియు రాజధాని నగరం అయిన " మాంటెవిడియో " మహానగరప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. దేశవైశాల్యం 1,76,000 చ.కి.మీ.దక్షిణ అమెరికాదేశాలలోని అతి చెన్న దేశాలలో ఉరుగ్వే ద్వితీయ స్థానంలో ఉంది. మొదటి స్థానంలో సురినామ్ దేశం ఉంది.

title: ఇంగ్లాండు

text:
ఇంగ్లాండు (England) ఐరోపా ఖండంలో వాయువ్యాన ఉన్నది. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ భాగమైన ఈ దేశము మిగిలిన మూడు దేశాలతో పోలిస్తే పెద్దదైనది మరియు అత్యంత జనసాంద్రతతో కూడినది. ఇంగ్లాండు రాజధాని లండన్ నగరం. ఇంగ్లాండు ప్రపంచంలో ఒక శక్తివంతమైన దేశం. ఈ దేశం ఇంగ్లీషు భాషకు పుట్టినిల్లు. ప్రధానంగా క్రైస్తవదేశం. ఇంగ్లీషు న్యాయచట్టాలు ప్రపంచంలో ఎన్నో దేశాల న్యాయవ్యవస్థలకు ఆదర్శం. పారిశ్రామికవిప్లవానికి ఈ దేశం మూలకేంద్రంగా నిలిచింది. ఇంగ్లాండు ప్రపంచంలోనే మొదటి ప్రజస్వామికదేశం.
ఇంగ్లాండులో జరిగిన ఎన్నో ప్రజస్వామిక, న్యాయ, చారిత్రిక మార్పులు ప్రపంచదేశాలను ప్రభావితం చేసాయి.

title: సురినామ్

text: సురినామె దక్షిణ అమెరికాలో అతిచిన్న స్వతంత్ర దేశంగా ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. ఇది గయానా షీల్డ్ లో ఉన్నది. ఇది అక్షాంశాల 1 ° నుండి 6 ° ఉత్తర అక్షాంశం మరియు 54 ° నుండి 58 ° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. దేశం రెండు ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతాలుగా విభజించబడుతుంది. ఉత్తర లోతట్టు తీర ప్రాంతం (లైన్ అల్బినా-పరనాం-వాగింనింగ్) పైన వ్యవసాయ అనుకూలంగా ఉంది.ప్రజలలో అత్యధికులు ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. దక్షిణ భాగంలో ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు మరియు బ్రెజిల్ సరిహద్దు వెంట ప్రజలు తక్కువగా నివసించే సవన్నా 80% సురినామ్ భూ ఉపరితలం కలిగి ఉంటుంది.

title: బెల్జియం

text: ఐరోపా ఖండంలో పరిశ్రమల తిరుగుబాటు చవి చూసిన మొదటి దేశం బెల్జియం, ఇది 1800ల ఆరంభాలలో జరిగింది.[56] లీజ్ మరియు చార్లేరోయ్ త్వరితంగా గనులు మరియు ఉక్కు నిర్మాణంను అభివృద్ధి చేశారు, ఇది 20వ శతాబ్దం మధ్య దాకా సంబ్రే–మ్యుస్ లోయలు, సిల్లోన్ ఇండస్ట్రియాల్ లో పెంపోందింది మరియు బెల్జియంను 1830 నుండి 1910 వరకు ప్రపంచంలోని మూడు అతిపెద్ద పారిశ్రామిక దేశాలలో ఒకటిగా చేశాయి.[57] అయినప్పటికీ, 1840ల నాటికి ఫ్లాన్డెర్స్ యొక్క వస్త్ర పరిశ్రమ తీవ్ర విపత్తులో ఉంది మరియు ఆ ప్రాంతం 1846–50 వరకు కరువుకాటకం అనుభవించింది.

title: స్లొవేకియా

text: ఉత్తరప్రాంతంలో పోలిష్ సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉన్న హై టాట్రాస్ ప్రసిద్ధ హైకింగ్ మరియు స్కీయింగ్ గమ్యం మరియు అనేక సుందరమైన సరస్సులు మరియు లోయలు మరియు స్లోవేకియాలో ఉన్న గెర్లాక్వీస్కీ స్టిట్ ఎత్తైన ప్రాంతం 2,655 మీటర్ల (8,711 అడుగులు) మరియు దేశం అధిక సింబాలిక్ పర్వతంగా క్రివాన్ ఉంది. వెస్ట్ పశ్చిమ టత్రాల్లో ఉన్న బెస్టరా 2,248 మీటర్లు (7,375 అడుగులు) మరియు తూర్పు సరిహద్దులో అతిచిన్న బెలిసియన్స్కే టత్రాస్ ప్రాంతం ఉంది.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 15. గాలికంటె వేగమైనది ఏది? (మనస్సు)

title: రీసైక్లింగ్

text:
అంతేకాకుండా, కొన్ని పాత వార్తాపత్రికలు రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్‌లో పనికొచ్చే అవకాశం ఉండదు, వీటిని గృహావసరాలు మరియు పారిశ్రామిక అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించడం వలన ఇవి రీసైకిల్‌కు పనికిరాకుండా పోతాయి, ఇవి చివరకు నిరర్థకంగా మిగులుతాయి. రీసైకిల్ రేట్లు (పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితపు వార్షిక వినియోగ శాతం, దీనిని తరువాత రీసైక్లింగ్‌కు ఉపయోగిస్తారు) దేశానికి దేశానికి మరియు దేశంలోనూ నగరం నుంచి గ్రామీణ ప్రాంతాలతోపాటు, నగరం నుంచి నగరానికి మారుతుంటాయి. 2006లో ఉత్తర అమెరికా ఖండంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన పత్రికాముద్రణ కాగితంలో 72% కంటే ఎక్కువ భాగం తిరిగి ఉపయోగించబడటం లేదా ఎగుమతి చేయబడటం జరిగిందని అమెరికన్ ఫారెస్ట్ & పేపర్ అసోసియేషన్ అంచనా వేసింది, సుమారుగా 58% పునరుపయోగానికై తిరిగి కాగితం లేదా పేపర్‌బోర్డ్ మిల్లుకు తీసుకెళ్లబడింది, 16% మోల్డెడ్ పల్ప్ మిల్లులు (కోడిగ్రుడ్డు అట్టపెట్టలు వంటి ఉత్పత్తులు తయారు చేసే) కు సరఫరా చేయబడగా, మిగిలిన కాగితం విదేశాలకు ఎగుమతి చేయబడింది. ఉత్తర అమెరికా కాగితపు లేదా కాగితపుఅట్ట మిల్లుల చేత పునరుపయోగించబడే కాగితపు శాతంలో, మూడోవంతు పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితం తయారీకి సరఫరా చేయబడుతుందని AFPA అంచనా వేసింది.
పాత వార్తాపత్రికలకు చెల్లించే చంచలమైన మార్కెట్ ధరను బట్టి రీసైకిల్ రేట్లు కూడా మారుతుంటాయి. ఉదాహరణకు, ఇటీవల సంవత్సరాల్లో, చైనా వివిధ రకాల కాగితం మరియు ప్యాకేజింగ్ తయారీ శక్తిగా ఎదుగుతోంది - దీని కోసం ఆ దేశం U.S. మరియు ఇతర దేశాల నుంచి రీసైకిల్ చేసిన ఫైబర్‌ను భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది - పాత వార్తాపత్రికలకు చైనాలో ఉన్న డిమాండ్ ఇదే సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రీసైకిల్ ఫైబర్ ధరలను ప్రభావితం చేస్తుంది. అధిక రీసైకిల్ ఫైబర్ ధరలు వ్యర్థ పదార్థాలు పారవేసేందుకు అవసరమైన ఖాళీ ప్రదేశాల పరిమాణాన్ని తగ్గించేందుకు దోహదపడటం మంచివార్తే అయినప్పటికీ, అవి రీసైకిల్ ఫైబర్‌లను ఉపయోగించే పత్రికాముద్రణకు ఉపయోగించే కాగితం తయారు చేసే పరిశ్రమలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయి.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 13. భూమికంటె భారమైనది ఏది? (జనని)

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 35. లాభాల్లో గొప్పది ఏది? (ఆరోగ్యం)

title: రాఫెల్ నాదల్

text: ఏప్రిల్ 2002లో, 15 సంవత్సరాల 10 నెలల సమయంలో, ప్రపంచంలో 762 స్థానాన్ని కలిగి ఉన్న నాదల్ అతని మొదటి ATP ఆటను గెలిచాడు, రమోన్ డెల్గాడోను ఓడించి 16 సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ వయసులో దీనిని ఓపెన్ ఎరాలో సాధించిన తొమ్మిదవ ఆటగాడు అయ్యాడు.[17] ఆ తరువాత సంవత్సరం, నాదల్ రెండు ఛాలెంజర్ పురస్కారాలను గెలిచాడు మరియు మొదటి 50లో స్థానాన్ని పొందాడు. 2003లో జరిగిన అతని వింబుల్డన్ ఆటలో, నాదల్ 1984లో బోరిస్ బెకర్ తరువాత మూడవ రౌండు చేరిన అతిచిన్న వయస్కుడిగా అయ్యాడు.[18] 2004లో, నాదల్ అతని మొదటి ఆటలో ప్రపంచ No. 1 రోజర్ ఫెడరర్‌తో 2004 మియామీ మాస్టర్స్‌లో ఆడాడు మరియు వరుస సెట్లలో గెలుపొందాడు. ఆ సంవత్సరం ఫెడరర్‌ను ఓడించిన ఆరుగురు క్రీడాకారులలో ఇతను ఒకడు (మిగిలినవారిలో టిమ్ హెన్మాన్, ఆల్బర్ట్ కోస్టా, గుస్తావో క్యుర్టెన్, డొమినిక్ హ్రబటీ మరియు టామస్ బెర్డిచ్ ఉన్నారు). అతని ఎడమ చీలమండ ఒత్తిడిచే విరగటం వలన ఫ్రెంచ్ ఓపెన్‌తో సహా క్లే కోర్ట్ సీజన్ పోటీలో చాలా వరకు ఆడలేకపోయాడు.[10] నాదల్‌కు 18 సంవత్సరాల ఆరు నెలల వయసులో, దేశం కొరకు డేవిస్ కప్ ఫైనల్‌లో సింగిల్స్ విజయాన్ని నమోదుచేసిన అతిచిన్న వయస్కుడిగా అయ్యాడు.[19] ప్రపంచ No. 2 ఆండీ రోడిక్‌ను ఓడించి, 3–2 విజయంతో సంయుక్త రాష్ట్రాలను ఓడించి 2004లో స్పెయిన్ కప్ సాధించటానికి సహాయపడ్డాడు. ఆ సంవత్సరం అతను ప్రపంచ No. 51 స్థానంలో నిలిచాడు.

title: సాన్‌మారినో

text: శాన్ మారినో, అధికారికంగా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో అనీ[1][2] లేక తరచుగా మోస్ట్ సెరెన్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ శాన్ మారినో అని పిలిచే ఈ దేశం చుట్టూ ఇటలీ విస్తరించిన అతిచిన్న రాజ్యం. ఇది అపెనైనె పర్వతాల ఈశాన్య భాగంలో ఇటాలియన్ ద్వీపకల్పంలో ఉంది. దీని విస్తీర్ణం కేవలం 61చ.కి.మీ (24 చ.మై.), జన సంఖ్య 33,562. [6] దీని రాజధాని శాన్ మారినో నగరం, అతిపెద్ద నగరం సెర్రావల్లె. శాన్ మారినో ఐరోపా కౌన్సిల్‌లోని సభ్యదేశాలన్నింటిలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగి ఉంది.

title: కారు

text:
అమెరికా దేశపు మోటార్ కార్ల రాజధానిగా ప్రసిద్ధి చెందిన టెట్రాయిట్ నగరంలో మొట్టమొదటి మోటార్ కారుని హెన్రీ ఫోర్డ్ అనే ఎలక్ట్రీషియన్ 1896 లో నిర్మించి తానే నడిపాడు. ఇతడు సమర్థవంతమైన మెకానిక్. చిన్న వయస్సునుంచే మంచి ఊహాశక్తి, జీవితంలో ఏదైనా సాధించాలన్న తపన ఉండేవాడు. అతి వేగంగా పెరుగుతున్న సంపద, సువిశాల దూరాలు కలిగి అమెరికా దేశం ఎన్ని మోటార్ కారులనైనా వాడటానికి వీలుందని అతడు దృఢంగా విశ్వసించేవాడు. కానీ గుర్రాల వ్యాపారులు, వాటిని మేపేవాళ్ళు, కమ్మరులు, గడ్డి వ్యాపారులు అప్పటి రవాణా భారాన్నంతా పోస్తున్న గుర్రాలపై ఆధారపడి జీవన యాత్ర చేసేవాళ్ళు. కాబట్టి వాడకానికి తీవ్రమైన వ్యతిరేకత ప్రదర్శించారు.
కొత్త విషయాలను కనుక్కోవటం కన్నా ఉన్నవాటిని మెరుగు పరచటంలోనూ సంధలను నిర్వహించటంలోనూ ఫోర్డ్ కి ఎక్కువ ఆసక్తి ఉండేది. యూరప్ ఖండంలో వాడే కార్లలోని ప్రధాన దోషాలెమిటో అతడు కనుక్కోగలిగాడు. అక్కడి కార్లన్నీ క్రీడాకారుల కోసం,ఔత్సాహిక యువకుల కోసమే గాని నిత్యజీవితంలో అహర్నిశలు శ్రమించే సామాన్య పౌరుని అవసరాల్ని తీర్చలేకపోయాయి. కొనటానికి చౌకగా, వాడటానికి పొదుపుగా ఉంటూ సమర్థవంతంగానూ, దోష రహితంగానూ ఉండే రవాణా సాధనం అమెరికా ప్రజలకు అత్యంతావశ్యకమని భావించిన హెన్రీ ఫోర్డ్ "టిన్ లిజీ" అనే మోటారు కారు నమూనాను తయారుచేశాడు. దీంతో అతడు కోట్లాది డబ్బు ఆర్జించటమే కాకుండా ప్రపంచమంతటా పేరు ప్రఖ్యాతులను సంపాదించుకున్నాడు.

title: లైచెన్‌స్టెయిన్

text: జనసంఖ్యా పరంగా లైచెన్‌స్టైయిన్ ఐరోపాలో నాలుగో అతిచిన్న దేశంగా ఉంది.ఇది ప్రపంచంలో అతి తక్కువ జసంఖ్య కలిగిన దేశాలలో వాటికన్ సిటీ, సాన్‌మారినో, మరియు మొనాకో తరువాత స్థానంలో ఉంది.దేశ జనసంఖ్యలో మూడోవంతు విదేశాలలో జన్మించారు. ప్రధానంగా జర్మనీ, ఆస్ట్రియా మరియు స్విట్జర్లాండ్లకు చెందిన ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. జర్మన్ మాట్లాడేవారు, స్విస్, ఇటలీ మరియు తుర్కులతో దేశ జనాభా ప్రధానంగా అలేమానినిక్ మాట్లాడుతుంది. దేశం శ్రామికశక్తిలో మూడింట రెండు వంతుల మంది విదేశీ సంతతికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు.[36]లైచెన్‌స్టెయిన్ ప్రజల ఆయుఃప్రమాణం 80.31 సంవత్సరాలు.పురుషుల ఆయుఃప్రమాణం 76.86 సంవత్సరాలు, మహిళ ఆయుఃప్రమాణం 83.77 సంవత్సరాలు (2011 అంచనా). ఇటీవలి అంచనాల ప్రకారం శిశు మరణాల రేటు 1,000 జననాలకు 4.64 మరణాలు.

title: ఐస్‌లాండ్

text: ఐస్‌లాండ్ (ఆంగ్లం : The Republic of Iceland) అధికారిక నామం ది రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐస్‌లాండ్, ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో గల ఒక ద్వీప దేశం.దేశం ఆగ్నేయప్రాంతంలో మూడింట రెండు వంతుల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.ఐరోపా‌లో జనసాధ్రత తక్కువగా ఉన్న దేశంగా గుర్తించబడుతుంది. భౌగోళికంగా ఐస్‌లాండ్ అగ్నిపర్వతాలు చురుకుగా ఉన్నాయి.లోతట్టు మైదానప్రాంతంలో ఇసుక భూములు మరియు లావా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.ఈ దేశం ఐరోపా ఖండంలోని ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహా సముద్రంలో 1,03,000 చదరపు కిలోమీటర్లు విస్తరించిన ఒక చిన్న ద్వీపం. ఇప్పుడు (2009) దీని జనాభా 3,20,000 మంది. దీని దేశ రాజధాని రిక్‌జావిక్. ఈ నగర సమీపంలో దేశంలోని మూడింట రెండు వంతుల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.ఇక్కడ భూకంపాలు, అగ్నిపర్వత పేలుళ్లు సర్వసాధారణం. ప్రపంచంలో జరిగిన అగ్నిపర్వతాల పేలుళ్ళలో మూడోవంతు ఇక్కడే జరిగాయి. ఈ ద్వీపకల్పంలో ప్రధానంగా ఇసుక, పర్వతాలు, మంచు ఖండాలు ఉన్నాయి. భూగర్భ వేడి, నీటి నుండి విద్యుత్‌ను ప్రధానంగా ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. మంచు ఖండాల నుంచి వచ్చే నదులు కూడా నిత్యం ప్రవహిస్తూ లోతట్టు ప్రాంతాల గుండా సముద్రంలో సంగమిస్తాయి. గల్ఫ్ జలప్రవాహాలు ఐస్‌లాండును వెచ్చగా ఉంచుతాయి.ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ సమీపంలో ఉన్న ఉన్నతభూప్రాంతంగా ఉన్నందున వాతావరణం ఆహ్లాదంగా ఉంటుంది.ఉన్నతభూప్రాంతంగా సముద్రతీర ప్రాంతంగా ఉన్నందున వేసవి కాలం చల్లగా ఉంటుంది.ద్వీపసమూహంలో అధికభాగం " తండ్రా క్లైమేట్ " కలిగి ఉంటుంది.ఇది ధనిక దేశం. అందరూ ధనికులే. ఈ దేశ వాసుల తలసరి ఆదాయం ప్రపంచంలో 4వ స్థానంలో ఉంది. ఒకప్పుడు చేపలు పట్టడం ద్వారా 80 శాతం ఆదాయాన్ని సంపాదించేవారు. ఇప్పుడు ఇది 40 శాతానికి తగ్గింది. క్రమంగా ఇప్పుడు ఇతర పారిశ్రామికోత్పత్తులు కూడా కొనసాగుతున్నాయి.

title: డొమినికా

text: కరీబియన్ సముద్రంలోని ద్వీపదేశాలలో డొమనికా ఒకటి. ఇది విండ్వర్డ్ ద్వీపాలలో ఉత్తరతీరంలో అలాగే లీవర్డ్ ద్వీపాలలో దక్షిణతీరంలో ఉంది.డొమనికా వైశాల్యం 289.5 చ.కి.మీ. డోమనికా దట్టంగా వర్షారణ్యాలతో నింపబడి ఉంది. ఇక్కడ ప్రపంచం అతిపెద్ద ఉష్ణగుండాలలో ద్వీతీయస్థానంలో ఉన్న ఉష్ణగుండం (మరుగుతున్న సరోవరం) ఉంది. [17] డోమనికాలో పలు జలపాతాలు, జలగుండాలు మరియు నదులు ఉన్నాయి. దేశం ఈశాన్యభాగంలోని కాలిబిషీ ప్రాంతంలో ఇసుకతో కూడిన సముద్రతీరాలు (శాండీ బీచ్‌లు) ఉన్నాయి. [18] పొరుగున ఉన్న ద్వీపాలలో ఇప్పటికీ ఉనికిలో ఉన్న జంతువులు డొమనికా అరణ్యాలలో కనిపిస్తుంటాయి. [19] ద్వీపంలో పలు అభయారణ్యాలు మరియు 365 నదులు ఉన్నాయి.ఉష్ణమండల అరణ్యంతో నిండి ఉన్న " మొర్నె ట్రాయిస్ నేషనల్ పార్క్ " లో అగ్నిపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.[20] 1995 ఏప్రెల్ 4న డొమనికా నాలుగు కరీబియన్ ద్వీపాలతో కలిసి " ప్రపంచ వారసత్వ సంపద " గా గుర్తించబడింది.[21] " ఏవ్స్ " (సాధారణంగా బర్డ్ ఐలాండ్ అంటారు డొమనికా దీనిని బర్డ్ రాక్ అని పేర్కొంటుంది) సమీపంలోని సముద్రభూభాగం విషయంలో డోమనికా మరియు వెనుజులా మద్య దీర్ఘకాల వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి. [22]డొమనికా పశిమంలో 140చ.మై(225 చ.కి.మీ) వైశాల్యం కలిగిన అతిచిన్న ద్వీపం ఉంది.డొమనికా ప్రధానమంత్రి రూజ్వెల్ట్ స్కెరిట్ వెనుజులా సందర్శించిన సమయంలో ఏవ్స్ ద్వీపం వెనుజులాకు స్వతం అని వెల్లడించిన తరువాత ఇరు దేశాల నడుమ ఉన్న భాభాగ వివాదం ముగింపుకు వచ్చినప్పటికీ సముద్రసరిహద్దు వివాదం పరిష్కరించబడలేదు.డొమినికాలో జనసంఖ్య అధికంగా కలిన ప్రంతాలలో రొసీయు (14,725)ప్రధమస్థానంలో మరియు పోర్ట్స్ మౌత్ (4,167) ద్వితీయ స్థానంలో ఉన్నాయి.

title: సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్

text: ఆఫ్రికన్ ఖండంలో ఉన్న భూబంధిత దేశాలలో సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ ఒకటి. దేశ సరిహద్దులలో కామెరూన్, చాద్, సుడాన్, దక్షిణ సుడాన్, కాంగో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. దేశం 2 ° నుండి 11 ° ఉత్తర అక్షాంశంలో, పొడవు 14 ° నుండి 28 ° తూర్పు రేఖాంశాల మద్య ఉంటుంది.

title: యక్ష ప్రశ్నలు

text: 43. లోకాన్ని కప్పివున్నది ఏది? (అజ్ఞానం)

title: కామెరూన్

text: పర్యాటక సాహిత్యం కామెరూన్ను "ఆఫ్రికా సూక్ష్మరూపం" గా వర్ణించింది. ఇందులో ఖండంలో సముద్రతీరం, పర్వతాలు, వర్షారణ్యం, సవన్నాల అన్ని ప్రధాన శీతోష్ణస్థితులు, వృక్షాలను ఉండడమే అందుకు ప్రధానకారణం.[28] పశ్చిమ సరిహద్దులో పొరుగు దేశం నైజీరియా, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం ఉన్నాయి. ఈశాన్య సరిహద్దులో చాడ్ ఉంది. తూర్పు సరిహద్దులో మద్య ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్కు, ఈక్వాటోరియల్ గినియా, గాబన్, కాంగో రిపబ్లిక్ ఉన్నాయి.[29]

title: స్విట్జర్లాండ్

text: 2003 మే 18 వ సంవత్సరంలో రెండు అణు-వ్యతిరేక ఉపక్రమణాలు ఆపి వేయబడ్డాయి; మారటోరియం ప్లస్ అనేది నూతన అణుశక్తి కర్మాగారాలు మరియు భవనాల (41.6 శాతం ఆమోదం మరియు 58.4 శాతం వ్యతిరేకం) యొక్క నిషేధం లక్ష్యంగా ఉండేది [59] మరియు అణురహిత విద్యుత్తు (33.7 శాతం ఆమోదం మరియు 66.3 శాతం వ్యతిరేకం).[60] నూతన అణుశక్తి కర్మాగారాల నిర్మాణం మీద ఉన్న పూర్వపు పది-సంవత్సరాల అధికారిక కాలయాపన పౌరుల ఉపక్రమణకు దారి తీసి 1990 సంవత్సరంలో ఓటు ప్రక్రియకు దారి తీసింది, అది 54.5 శాతం సమ్మతికి ప్రతిగా 45.5 శాతం అసమ్మతి ఓట్లతో ఆమోదం పొందింది. ప్రస్తుతం ఒక నూతన అణు కర్మాగార నిర్మాణం బెర్న్ ఖండంలో ప్రణాళిక చేయబడింది. శక్తి కోసం స్విస్ సమాఖ్య కార్యాలయం (SFOE) శక్తి పంపిణికి సంబంధించిన అన్ని ప్రశ్నలకి బాధ్యత వహించడమే కాక పర్యావరణం సామాఖ్య కార్యాలయం, రవాణా, శక్తి మరియు సమాచారాలకు (DETEC) వినియోగమయ్యే శక్తికి కూడా బాధ్యత వహిస్తుంది. 2050వ సంవత్సరానికి దేశం వినియోగిస్తున్న శక్తిలో సగం కన్నా ఎక్కువను కోత చేయడానికి 2000-వ్యాట్ సమాజం ఉపక్రమాన్ని ఈ ఏజెన్సీ మద్దతు ఇస్తుంది.[61]

title: జోర్డాన్

text: జోర్డాన్ ఆసియా ఖండంలో 29 నుండి 34 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశంలో మరియు 35-40 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. దేశం తూర్పు భాగంలో పొడిగా ఉండే పీఠభూమి ఉంటుంది. దీనికి ఒయాసిస్ మరియు సీజనల్ సెలయేరుల నుండి నీరు లభిస్తుంది. పశ్చిమ భూభాగంలో సముద్రతీర సతతహరితారణ్యాలు ఉన్నాయి. జోర్డాన్ రిఫ్ట్ లోయ జోర్డాన్‌ను ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా భూభాగాల నుండి వేరుచేస్తూ ఉంది. జోర్డాన్‌లోని " జబల్ ఉమ్ అల్ దామి " దేశంలోని అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది. ఇది సముద్రమట్టానికి ఎగువన ఉంది. డేడ్ సీ దిగువన ఉటుంది. " ది క్రాడిల్ ఆఫ్ చివిలైజేషన్ ", ది లెవంత్ ప్రాంతంలోని భుభాగాలలో జోర్డాన్ ఒకటి. దేశంలోని ప్రధాన నగరాలలో పశ్చిమంలో అమ్మాన్, అల్- సాల్ట్, వాయవ్యంలో ఇర్బిద్, జెరష్ మరియు జర్క్వా మరియు ఆగ్నేయంలో మదబా, అల్ కరక్ మరియు అక్వాబా ఉన్నాయి. తూర్పు భాగంలో ఒయాసిస్ పట్టణాలైన అజ్రాక్ మరియు రువైషెద్ ఉన్నాయి. జోర్డాన్ అధికంగా భూఅంతర్గతంగా ఉంటుంది. దక్షిణ సరిహద్దున 26 కి.మీ పొడవైన ఎర్ర సముద్రతీరం తీరప్రాంతం ఉంది.