query: 2011 జనగణన ప్రకారం పొందుగుల గ్రామంలో ఎంతమంది స్త్రీలు ఉన్నారు?

title: పొందుగుల (మైలవరం)

text: పొందుగుల కృష్ణా జిల్లా, మైలవరం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన విజయవాడ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1161 ఇళ్లతో, 4362 జనాభాతో 2188 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2209, ఆడవారి సంఖ్య 2153. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 531 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1413. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588930[1].పిన్ కోడ్: 521230.

title: తిప్పర్తి మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 47,788 - పురుషులు 24,123 - స్త్రీలు 23,665,అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 54.84% - పురుషులు 67.44% - స్త్రీలు 42.02%

title: కుమార వెంకట భూపాలపురం మండలం

text: కుమార వెంకటభూపాలపురం, చిత్తూరు జిల్లా, కె.వీ.పీ.పురం మండలానికి చెందిన గ్రామము.రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మండల కేంద్రము. కెవి.వి.బి.పురం జిల్లా. చిత్తూరు, ప్రాంతము. రాయలసీమ., భాషలు. తెలుగు/ టైం జోన్. IST (UTC + 5 30), వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03, సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 68 మీటర్లు., మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 45, ఆర్.టి.ఓ. కార్యాలయం. చిత్తూరు, మదనపల్లె, తిరుపతి., మండల జనాభా (2001) - మొత్తం 39, 432 - పురుషులు 19, 897 - స్త్రీలు 19, 535, అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 53.73% - పురుషులు 65.15% - స్త్రీలు 42.15%, ఈ ప్రదేశము /చిత్తూరుకు 101 కి.మీ.దూరములో ఉంది., మొత్తం గ్రామాలు 81, పంచాయితీలు 29., మండలములో అతి చిన్న గ్రామము సూర్యనారాయణ పురం, అతి పెద్ద గ్రామము కలత్తూరు. వెంకట సముద్ర అగ్రహారం చిత్తూరు జిల్లా, ఐరాల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఐరాల నుండి 1 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు నుండి 28 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 315 ఇళ్లతో, 1247 జనాభాతో 84 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 623, ఆడవారి సంఖ్య 624. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 61 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 67. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596486.

title: బొమ్మలరామారం మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 37,248 - పురుషులు - స్త్రీలు 18,471, అక్షరాస్యత - మొత్తం 50.15% - పురుషులు 62.29% - స్త్రీలు 37.58%

title: వెల్దండ

text:
మండల జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 46,006 - పురుషులు 23,276 - స్త్రీలు 22,730
గ్రామ జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం 1380 ఇళ్లతో, 5697 జనాభాతో 3087 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2804, ఆడవారి సంఖ్య 2893. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1413 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 174. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575321.

title: దేవరకద్ర

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 58,385 - పురుషులు 29,490 - స్త్రీలు 28,895.
గ్రామం జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1651 ఇళ్లతో, 8047 జనాభాతో 983 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4092, ఆడవారి సంఖ్య 3955. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1258 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 110. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575523.పిన్ కోడ్: 509204.

title: మంథని మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 54,669 - పురుషులు 27,141 - స్త్రీలు 27,528. అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.91% - పురుషులు 64.14% - స్త్రీలు 45.46%.

title: మోర్తాడ్

text: మండల కేంద్రము:మోర్తాడ్;రెవెన్యూ గ్రామాలు: 09;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు; 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం-మొత్తం 56,153 - పురుషులు 27,185 - స్త్రీలు 28,968;అక్షరాస్యత - మొత్తం 49.73% - పురుషులు 64.62% - స్త్రీలు 35.83%

title: వేములపల్లి మండలం (నల్గొండ జిల్లా)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 44,539 - పురుషులు 22,328 - స్త్రీలు 22,211 అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 53.66% - పురుషులు 64.84% - స్త్రీలు 42.19%.

title: భీమ్‌గల్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 62,666 - పురుషులు 30,493 - స్త్రీలు 32,173 అక్షరాస్యత - మొత్తం 51.22% - పురుషులు 66.26% - స్త్రీలు 37.12%

title: మాక్లూర్

text:
మండల కేంద్రము:మాక్లూర్;గ్రామాలు:22;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు;
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 58,588 - పురుషులు 28,060 - స్త్రీలు 30,528;అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 48.03% - పురుషులు 62.04% - స్త్రీలు 35.17%

title: జక్రాన్‌పల్లి

text:
మండల కేంద్రము:జక్రాన్‌పల్లి;రెవన్యూ గ్రామాలు:16;ప్రభుత్వము: మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 45,505 - పురుషులు 22,034 - స్త్రీలు 23,471;అక్షరాస్యత - మొత్తం 47.31% - పురుషులు 62.81% - స్త్రీలు 33.55%

title: తిరుమలగిరి మండలం (సూర్యాపేట జిల్లా)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా- మొత్తం 47,657 - పురుషులు 24,106 - స్త్రీలు 23,551 అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 50.80% - పురుషులు 63.41% - స్త్రీలు 37.69%

title: వేల్పూరు

text:
మండల కేంద్రము వేల్పూరు;రెవెన్యూ గ్రామాలు 17;ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 42,486 - పురుషులు 20,610 - స్త్రీలు 21,876;అక్షరాస్యత మొత్తం 50.35% - పురుషులు 65.36% - స్త్రీలు 36.42%

title: నందిపేట్

text:
మండల కేంద్రము:నందిపేట్ గ్రామాలు 30;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 70,598 - పురుషులు 33,754 - స్త్రీలు 36,844;అక్షరాస్యత - మొత్తం 48.03% - పురుషులు 62.76% - స్త్రీలు 34.29%

title: వికారాబాద్ మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 85,410 - పురుషులు 42,769 - స్త్రీలు 42,641 అక్షరాస్యత - మొత్తం 63.60% - పురుషులు 74.59% - స్త్రీలు 52.47%

title: త్రిపురారం మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 46,627 - పురుషులు 23,385 - స్త్రీలు 23,242, - మొత్తం 53.05% - పురుషులు 66.22% - స్త్రీలు 39.55%

title: ధర్‌పల్లి

text: మండల కేంద్రము ధర్‌పల్లి,గ్రామాలు 12,ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు,జనాభా 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 47,954 - పురుషులు 22,936- స్త్రీలు 25,018, అక్షరాస్యత - మొత్తం44.91% - పురుషులు 59.75%- స్త్రీలు 31.19%

title: గండీడ్

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 70,387 - పురుషులు 35,062 - స్త్రీలు 35,325,అక్షరాస్యత మొత్తం 43.31% - పురుషులు 56.50% - స్త్రీలు 30.34%

title: కోటగిరి

text:
మండల కేంద్రము కోటగిరి;రెవెన్యూ గ్రామాలు 34;ప్రభుత్వము - మండలాధ్యక్షుడు;
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 56,917 - పురుషులు 27,920 - స్త్రీలు 28,997;అక్షరాస్యత - మొత్తం 49.48% - పురుషులు 59.89% - స్త్రీలు 39.20%

title: తాడ్వాయి (కామారెడ్డి జిల్లా)

text:
మండల కేంద్రము:తాడ్వాయి;రెవెన్యూ గ్రామాలు:20;ప్రభుత్వము:మండలాధ్యక్షుడు.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం - 48,585 - పురుషులు 23,395 - స్త్రీలు 25,190 అక్షరాస్యత- మొత్తం-43.07% - పురుషులు 58.24% - స్త్రీలు 28.32%
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1207 ఇళ్లతో, 5306 జనాభాతో 1004 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2278, ఆడవారి సంఖ్య 3028. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1309 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 125. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 571527.పిన్ కోడ్: 503123.

title: కౌతల

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 50,938 - పురుషులు 25,638 - స్త్రీలు 25,300
గ్రామ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1042 ఇళ్లతో, 4313 జనాభాతో 1299 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2177, ఆడవారి సంఖ్య 2136. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1401 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 621. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 569380.పిన్ కోడ్: 504299. కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ముందు, కౌతల తెలంగాణ రాష్ట్రములోని ఆదిలాబాదు జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మంచిర్యాలలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ బెల్లంపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల మంచిర్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాగజ్‌నగర్‌లో ఉన్నాయి.

title: చిన్న కోడూరు (సిద్దిపేట)

text:
చిన్న కోడూరు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం కేంద్రం.
ఇది సమీప పట్టణమైన సిద్ధిపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
మండల జనాభా: 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 58,271 - పురుషులు 28,974 - స్త్రీలు 29,297
గ్రామ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1464 ఇళ్లతో, 6143 జనాభాతో 2201 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3050, ఆడవారి సంఖ్య 3093. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1178 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 41. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 573010.పిన్ కోడ్: 502267.

title: సుల్తానాబాద్ మండలం

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 63,454 - పురుషులు 31,465 - స్త్రీలు 31,489, అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.65% - పురుషులు 66.52% - స్త్రీలు 42.69%

title: పొందుగుల

text: పొందుగుల, గుంటూరు జిల్లా, దాచేపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన దాచేపల్లి నుండి 1 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పిడుగురాళ్ళ నుండి 21 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4580 ఇళ్లతో, 17238 జనాభాతో 1996 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 8620, ఆడవారి సంఖ్య 8618. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2566 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 863. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589857.పిన్ కోడ్: 522414, ఎస్.టి.డి.కోడ్=08649.

title: వర్ని

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 72,230 - పురుషులు 35,311 - స్త్రీలు 36,919; అక్షరాస్యత - మొత్తం 47.19% - పురుషులు 58.51%- స్త్రీలు 36.10%

title: మంగపేట

text: మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 48,420 - పురుషులు24,301 - స్త్రీలు 24,119, అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 57.75% - పురుషులు 68.21% - స్త్రీలు 46.96%

title: కర్వెల్లి

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 224 ఇళ్లతో, 966 జనాభాతో 516 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 487, ఆడవారి సంఖ్య 479. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 140 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574684[1].పిన్ కోడ్: 501501. 2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా-మొత్తం 982 -పురుషులు 480 స్త్రీలు 502 -గృహాలు 193 -హెక్టార్లు 516

title: ఆత్మకూరు (మహబూబ్ నగర్ జిల్లా)

text:
మండల జనాభా: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 61,505 - పురుషులు 30,859 - స్త్రీలు 30,646, అక్షరాస్యుల సంఖ్య 27940.
పట్టణ జనాభా:2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం 11367 ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ధ్యేయంగా సెప్టెంబరు 13, 2011 నుంచి అక్టోబరు 23, 2011 వరకు మండలంలోని ప్రభుతోద్యోగులందరూ విధులను నిర్వహించక 42 రోజులపాటు సకలజనుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. మండలంలోని విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు అన్నీ మూతపడ్డాయి.

title: దోర్ణకంబాల

text:
దోర్ణకంబాల, చిత్తూరు జిల్లా, చంద్రగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామము.
దోర్ణకంబాల అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన చంద్రగిరి మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 720 ఇళ్లతో మొత్తం 2543 జనాభాతో 412 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన తిరుపతి కి 17 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1255, ఆడవారి సంఖ్య 1288గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 404 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 67. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596038[1].
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
మండల కేంద్రము. చంద్రగిరి
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయలసీమ.,
భాషలు. తెలుగు/
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30),
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 204 మీటర్లు.,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 27
ఆర్.టి.ఓ. కార్యాలయం. చిత్తూరు, మదనపల్లె, తిరుపతి.,
మండల జనాభా (2001) - మొత్తం 53,051 - పురుషులు 26,807 - స్త్రీలు 26,244
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం - 75.69%- పురుషుల అక్షరాస్యత 83.81% - స్త్రీలు 67.45%
మొత్తం గ్రామాలు14,


query: అప్పారావుపేట గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?

title: అప్పారావుపేట

text: అప్పారావుపేట, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తాడేపల్లిగూడెం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]. పిన్ కోడ్: 534 235. ఇది మండల కేంద్రమైన తాడేపల్లిగూడెం నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2260 ఇళ్లతో, 7998 జనాభాతో 1404 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4046, ఆడవారి సంఖ్య 3952. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1566 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 103. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588322[2].పిన్ కోడ్: 534145. గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. అప్పస్రావుపెతలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

title: అప్పారావుపేట

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

title: మోల్

text: ఆమ్లజని మోలార్ భారం ఎంత? ఇక్కడ కొంచెం జాగ్రత్తగా ఉండాలి. మనం పీల్చే గాలిలో ఉన్న ఆమ్లజని అణువు (atom) రూపంలో ఉండదు; బణువు (molecule) రూపంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ బణువు అంటే రెండు ఆమ్లజని అణువుల జంట, అనగా O. ఒకొక్క అణువు మోలార్ భారం 16 కనుక ఆమ్లజని బణువు మోలార్ భారం 32 అవుతుంది. కనుక 32 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 బణువులు ఉంటాయి లేదా 16 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 అణువులు ఉంటాయి. ఈ తేడాని గమనించి తీరాలి.

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: అప్పారావుపేట, కలిదిండి మండలం, కృష్ణాజిల్లా

title: గోల్డ్ ఫిష్

text: కార్ప్ చేపలకు వలె, గోల్డ్ ఫిష్ అధిక మొత్తంలో వ్యర్ధాలను, మలం ద్వారా మరియు మొప్పలు (చేపల శ్వాసేంద్రియాలు) ద్వారా ఉత్పన్నం చేసి, హానికర రసాయనాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఇట్టి వ్యర్ధాలు పేరుకొనుట చేత విష పూరిత మగు స్థాయికి అతి తక్కువ వ్యవధిలో చేరుకొనుట వలన, గోల్డ్ ఫిష్ యొక్క మృతికి కారణమవుతాయి. కామన్ మరియు కామెట్ రకాలకి, ప్రతి గోల్డ్ ఫిష్‌కి నీరు ఉండవలెను. ఫాన్సీ గోల్డ్ ఫిష్ (చిన్నవిగా ఉన్నట్టి) ఒక్కోదానికి నీరు ఉండాలి. నీటి ఉపరితలం యొక్క విస్తీర్ణత ఎంత ఆక్సిజెన్ నీటిలో వ్యాపించియున్నదో మరియు ఎంత కరిగియున్నదో నిర్ధారిస్తుంది. ఒక సామాన్య సూత్రంలో చురుకైన గాలి నింపు ప్రక్రియ కొరకు నీటి గొట్టం, వడకట్టు యంత్రం, లేక కారింజాలను ఉపయోగించుట చేత కనిష్ఠ ఉపరితల విస్తీర్ణతని తగ్గించవచ్చు.

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: అప్పారావుపేట

text: గ్రామంలో 0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: అప్పారావుపేట

text: అప్పస్రావుపెతలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

title: అప్పారావుపేట (ఆకివీడు)

text: అప్పారావుపేట, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఆకివీడు మండలానికి చెందిన గ్రామము..

title: అప్పారావుపేట

text: అప్పస్రావుపెతలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: భీమవరం, పెడన, ఏలూరు, గుడివాడ

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: ఏలూరుపాడు, గురవాయపాలెం నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 81 కి.మీ

title: బాలురపై లైంగిక వేధింపులు

text: వేధింపులు జరిగిన సమయానికి పిల్లవాడి వయసు ఎంత? వేధించిన వారు బాధితులకి ఎంత సమీపులు అన్న వాటిని బట్టి అసలు బాధితుడు ఈ వేధింపులని జ్ఞాపకం పెట్టుకొనగలడా? అన్నవి మరి కొన్ని ప్రశ్నలు. మరీ చిన్న వయసు అయినా మరీ సమీపులు అయినా నిజమైన ప్రేమాభిమానాలకి వేధింపులకి మధ్య ఉన్న సన్నని గీతని గుర్తించటం కూడా మగపిల్లలకి కష్టతరమే అవుతుంది.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: అప్పారావుపేట

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

title: కుండవారి ఖంద్రిక

text: కుందావారి కండ్రిక గ్రామంలో, 22 ఆగస్టు-2014 న సిండికేటు బ్యాంకు శాఖ ప్రారంభించెదరు. ఈ బ్యాంకు శాఖ ద్వారా, పాతపాడు, సీతారాంపురం, వెంకటాపురం, అప్పారావుపేట తదితర గ్రామాలకు సేవలందించెదరు. [1]

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: సముద్రమట్టానికి 8 మీ.ఎత్తు

title: అప్పారావుపేట

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7756.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3876, మహిళల సంఖ్య 3880, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2035 ఉన్నాయి.

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: కైకలూరు, ఆకివీడు, కల్ల, కృత్తివెన్ను

title: అప్పారావుపేట

text: అప్పస్రావుపెతలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

title: అప్పారావుపేట

text: బావులు/బోరు బావులు: 995 హెక్టార్లు

title: వసుంధర (రచయిత)

text: ఇక పెద్దలకోసం వారు వ్రాసిన కథలను, నవలలను ప్రచురించని పత్రికలు తెలుగులో దాదాపుగా లేవనే చెప్పవచ్చు. ఈ కథలు ఇంకో వెయ్యిదాకా ఉంటాయి. వాటిలో "ఒక్క అపనలోనే రెండొందలుంటాయి." (అపన: అపరాధపరిశోధన అనే పేరుగల పత్రిక) ఈ కథల్లోనుంచి ఎంపిక చేసిన కొన్ని కథలు రెండు సంపుటాలుగా వచ్చాయి: రసికరాజతగువారముకామా?, చిరునవ్వు వెల ఎంత? (హాస్యకథల సంపుటి) వీటిలోని కొన్ని కథలు చదివితే 'ఇలాంటి విశేషాలు అందరి జీవితాల్లోనూ ఉంటాయి. వాటిని కథలుగా మలచగల దృష్టి ఉండాలేగానీ ఎవరైనా కథలు రాయొచ్చు' అనే ధైర్యమొస్తుంది. (నిజంగా వీరు చాలామందిని కథలు వ్రాయమని ప్రోత్సహించారు, కొందరిని వేధించారు కూడా: తీరుబాటు అనే కథలో ఆ విషయం వివరిస్తారు. కానీ అధిక శాతం కథలు పాఠకులను అబ్బురపరుస్తాయి.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: అప్పారావుపేట

text: జనాభా (2011) - మొత్తం 7,998 - పురుషుల సంఖ్య 4,046 - స్త్రీల సంఖ్య 3,952 - గృహాల సంఖ్య 2,260

title: కృష్ణసంతానం

title: స్విట్జర్లాండ్

text: వాటి జనాభా వ్యత్యాసం 15,000 (అప్పెంజెల్ ఇన్నర్‌హోడెన్) మరియు 1,253,500 (జ్యూరిక్), మరియు వాటి విస్తీర్ణత 37km² (బేసెల్-స్తాడ్) మరియు 7,105km² (గ్రాబన్డెన్). ఖండాల్లో మొత్తం 2,889 స్విట్జర్లాండ్ పురపాలక సంఘాలు ఉన్నాయి. స్విట్జర్లాండ్ లోపల రెండు ఎన్‌క్లేవ్‌లు ఉన్నాయి: జర్మనీకి చెందిన బసింజేన్ మరియు ఇటలీకి చెందిన క్యాంపియోన్ ది ఇటాలియా

title: అప్పారావుపేట (కలిదిండి)

text: మండల పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల


query: గోపీనాథ్ మొహంతి జన్మస్థలం ఏది ?

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: గోపీనాథ్ మొహంతి 1914 ఏప్రిల్ 20లో కటక్ జిల్లాలో నాగబలి గ్రామంలో జన్మించాడు. వీరిది సనాతన ఆచారాలపట్ల గట్టి నమ్మకమున్న సంపన్న జమీందారీ కుటుంబం[1]. ఈయన 12 సంవత్సరాల బాలుడిగా ఉన్నప్పుడు తండ్రి చనిపోగా పాట్నాలో ఉన్న తన అన్న దగ్గరకు వెళ్లవలసి వచ్చింది. అక్కడ మెట్రిక్ వరకు చదివాడు. ఆ తర్వాత కటక్‌లో రావెన్షా కశాశాలలో ఉన్నత విద్య పూర్తి చేశాడు. పాట్నా విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1936లో ఎం.ఎ డిగ్రీ పట్టా పొందాడు. గోపీనాథే కాక ఇతని కుటుంబంలో కూడా రచయితలున్నారు. ఆయన పెద్ద అన్నయ్య అయిన కహాను చరణ్ మొహంతి, మేనల్లుడు గురుప్రసాద్ మొహంతీ కూడా ఒరియా సాహిత్యంలో విశేష కృషి చేశారు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుక్రుడు వ్యాసుడితో " మునీంద్రా ! పరమ బ్రహ్మపదము పొందుటకు అవసరమైనది యజ్ఞములా ? యోగమా ? సాంజ్ఞమా ? జ్ఞానమా ? వీటిలో ఏది ముఖ్యమో వివరించండి? " అని అడిగాడు. నీవు చెప్పినవి అన్నీ మంచివే. తపాస్సు, ఇంద్రియ నిగ్రహము, రాగద్వేషములు, లోభములను పక్కన పెట్టే నేర్పు, దృఢమైనవిద్య వీటి వలన కూడా పురుషుడు బ్రహ్మపదమును పొందవచ్చు. ప్రయత్నమీద ఇంద్రియములను నిగ్రహించ వచ్చు. మనస్సును నిగ్రహిస్తే ఇంద్రియము పని చేయడము మానివేస్తాయి. అప్పుడు బ్రహ్మప్రాప్తి పొందడము సులువు. బుద్ధి మనకు కనిపించదు, వినిపించదు కాని బుద్ధివలన మనము పరమాత్మను చూడగలము తెలుసుకోగలము. వినయము, విద్య కలిగిన బ్రాహ్మణుడియందు, ఆవులందు, ఏనుగులందు, వీధికుక్కలందు, కుక్కమాంసము తినువారియందు సమదర్శనము కలవారు బ్రహ్మపదవికి అర్హులు. చరాచరజగత్తులో అన్ని జీవరాశులందు భగవంతుడు ఆత్మస్వరూపుడై వెలుగుతూ ఉంటాడు. ఆ పరమాత్మయందు అన్ని జీవరాశులు సంచరిస్తున్నాయని తెలుసుకున్న వాడు పరబ్రహ్మపదమును పొందగలడు. ఆత్మ క్షరమైనది, జీవుడు అక్షరుడు. జీవిలో మృత్యువు పొంచి ఉంటుంది కనుక క్షరమైనది. అక్షరమనగా మరాణానంతరము పొందే స్వర్గప్రాప్తి అదియే అమృతము. పండితుడైన వాడు అన్నిటినీ సమానంగా చూస్తాడు. ఈ లోకాలను కాలము శాసిస్తుంది. కాలమును జయించిన వాడు పరబ్రహ్మ పదమును పొందగలడు. ఈ శరీరము తొమ్మిది ద్వారములు కలిగిన ఒక పురము. అందులో ఆత్మ వెలుగుతూ ఉంటుంది. యోగులు ఆ ఆత్మను అక్షరము, అమృతము అంటారు. ఆత్మతత్వమును సత్కర్మలు చేస్తూ వైరాగ్యముతో జీవించే యోగి మాత్రమే తెలుసుకోగలడు. అటువంటి యోగులకు కామము, క్రోధము, భయము, నిద్ర, లోభములు ఉండవు. యోగులు వాటిని వదిలి వేస్తారు. పండితుడు కామ సంబంధిత కోర్కెలను సంకల్పములను వదిలి కామమును జయిస్తాడు. సత్వగుణ సంపదతో నిద్రను, మోహమును జయిస్తాడు. గురువులను, పెద్దలను, పండితులను పూజించడము వలన లోభమును వదిలి వేస్తాడు. ఇంద్రియములను నిగ్రహించి కోపమును జయిస్తాడు. దృఢమైన మనసుతో భయాన్ని జయిస్తాడు. ఏ ఒక్క ఇంద్రియము అదుపు తప్పినా యోగి యొక్క ప్రజ్ఞ మొత్తము నాశనం ఔతుంది. కనుక ఇంద్రియములను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. మనసును అదుపులో ఉంచుకోవాలి. ద్వేషించినా సన్మానించినా ఒకటిలా స్వీకరించాలి. జనావాసాలలో ఉంటూ ఇది సాధించడము అసాధ్యము కనుక జనావాసమును వదిలి అరణ్యములకు పోయి కొండగుహలలో నివసిస్తూ సాధన చేయాలి. యోగి అయిన వాడు విలువైన బంగారమును, విలువ లేని మట్టిని సమానంగా చూడాలి. కర్మమార్గమును ప్రవృత్తిమార్గమని అంటారు. ప్రవృత్తిమార్గము ఇహలోక బంధములను కలిగిస్తుంది. నివృత్తిమార్గము ఆ బంధములను విడతీస్తుంది. కనుక జ్ఞానులు కర్మమార్గమును వదిలి జ్ఞానమార్గమును అనుసరిస్తారు. కొందరు కర్మమార్గము మేలని అనుకుంటారు. వారు జనన మరణములను తప్పించజాలరు. కర్మవలన చిత్తశుద్ధి కలుగుతుంది కాని అది అవిద్య, మాయకు లోబడి ఉంటుంది. కనుక కర్మలను త్యాగము చేయుట మోక్షమునకు మార్గము " అని చెప్పాడు వ్యాసుడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇది ఒక రకంగా కోరాపుట్ జిల్లాలోని పరజా జాతి ఆదివాసుల జీవితానికి సంబంధించిన సమాజ శాస్త్ర అధ్యయనానికి చెందిన రికార్డు వంటిది. కానీ గోపీనాథ్ మొహంతీ లోని సృజనాత్మకత దీనిని ఒక ఉత్కృష్ట కళాకృతిగా రూపొందించింది. ఈ నవల కారణంగా త్యక్తులు, తిరస్కృతులు అయిన పరజా జాతి వారు నేటివరకు ఆధునిక ఒరియా సాహిత్య లోకంలో అభిన్నమైన అంగాలుగా నిలిచి ఉన్నారు[1].

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: వర్గం:1914 జననాలు వర్గం:1991 మరణాలు వర్గం:ఒరియా రచయితలు వర్గం:ఒరియా సాహిత్యవేత్తలు వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! దైవబలము పురుషప్రయత్నము ఏది గొప్పది ? వివరించండి " అన్నాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇదే ప్రశ్నను పూర్వము వశిష్ఠుడు బ్రహ్మను అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విషయాన్ని నీకు చెప్తాను. క్షేత్రము, మానవప్రయత్నము, విత్తనము మూడు వేరు వేరు. మూడు కలిస్తే కాని విత్తనము మొలకెత్తదు. భూమిలో విత్తనము వేస్తే విత్తనములు మొలకెత్తుతాయి. విత్తనము భూమిలో వేయడానికి పురుషప్రయత్నము కావాలి. కేవలము భూమి విత్తనము ఉన్నంత మాత్రాన విత్తనము మొలకెత్తదు. కనుక పురుషప్రయత్నము కావాలి. అన్నీ దైవమే చూస్తాడు అనుకుంటే ఫలితము రాదు కనుక పురుషప్రయత్నము అవసరము. పురుషప్రయత్నము ఉంటేనే దైవబలము కూడా తోడౌతుంది. ఉదాహరణగా నిప్పురవ్వ చిన్నదే అయినా బాగా గాలి వీస్తేనే అది పెద్దమంట ఔతుంది. మనము చేసే పని చిన్నది అయినా దైవబలము తోడైతే అతి బలపడుతుంది. నేతితో దీపము పెట్టినప్పుడు నెయ్యి తగ్గిన తరువాత దీపము కొడిగట్టి పోతుంది. అలాగే మనము చేసే పనులకు దైవబలము లోపిస్తే ఆ పని విజయవంతము కాలేదు. పరశురాముడు, భృగువు, బలిచక్రవర్తి గొప్ప వాళ్ళే అయినా వారికి వారు చేసే పనిలో పవిత్రత లోపించింది కనుక దైవబలము లోపించింది కనుక వారు అపజయం పాలయ్యారు. కనుక ఏపనికైనా దైవానుకూలము ముఖ్యము. ఏ పనికైనా పురుష ప్రయత్నము దైబలము సమానంగా కావాలి కనుక రెండూ ముఖ్యమైనవే " అన్నాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇతడు 1936 నుండే వ్రాయడం ప్రారంభించాడు. 1930-38 మధ్యకాలాన్ని రచయితగా ఇతని నిర్మాణకాలంగా పరిగణించవచ్చు. ఇతనిపై ఆ కాలంలో మార్క్స్, రష్యావిప్లవం, ఫ్రాయిడ్ ప్రభావం, గాంధీజీ జాతీయోద్యమ ప్రభావం పడుతూ వచ్చింది. ఇతడు గొప్ప అధ్యయనశీలి. రోమరోలా, గోర్కీ రచనలు చదివి వారికి అభిమానిగా మారాడు. వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియల స్వరూపాలలో కొత్తకొత్త ప్రయోగాలు చేస్తూ ప్రచారంలో ఉన్న రొమాంటిక్ అభిరుచులను బాహాటంగా ఖండించేవాడు. ఇతడు చాలా సాహిత్యప్రక్రియలలో రచనలు చేసినా కథాసాహిత్యమే ప్రముఖ రంగంగా నిలిచింది. ఇతని సాహిత్యాన్ని మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. అవి 1. ఆదివాసులకు సంబంధించిన రచనలు, 2. నగరవాసులకు సంబంధించిన రచనలు, 3. 'మాటీ మటాల్ ' నవల. ఇతడు తన రచనలలో నిరుపేదల, అణగారిన వర్గాల, నిరపాయులైన ఆదివాసుల పక్షాన ఎప్పుడూ నిలిచాడు. శోషణ ఏ రూపంలో ఉన్నా దానిని సహించేవాడు కాదు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుకుడు " ధర్మములన్నింటి కంటే పరమధర్మము ఏది ? " అని అడిగాడు. వ్యాసుడు " ఇంద్రియ నిగ్రహము, ఏకాగ్రత, అన్నింటి కంటే ఉత్తమధర్మము. మనసుతో ఇంద్రియములను నిగ్రహించి తరువాత బుద్ధిని దానికి అను సంధానము చేయాలి. అప్పుడు పరతత్వాన్ని దర్శించ వచ్చు. మొక్కలు తమకు పూచిన పూలకు వాసన చూడ లేవు. వృక్షములు తన ఫలములను తాను భుజించదు. అలాగే అంతరాత్మ తన నిజస్వరూపమును చూడ లేదు. ఇలా ఇంద్రియ నిగ్రహంతో మనస్సును బుద్ధితో అనుసంధానము చేసి పరతత్వమును దర్శించి శాంతిని పొందాలి. మనిషి పతనానికి మూలము లోభము. దాని పుట్టుక ఎవరికి తెలియదు. లోభము అనే మడుగుకు సంకల్పము అనేది గట్టు. క్రోధము దానిలోని బురద. కోరికలు ఆ మడుగులో సంచరించే పాములు. ఆ మడుగు మోహము అనే గడ్డి, మొక్కలు, నాచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. అజ్ఞానులు దానిని కనుగొనజాలరు. సత్యము అనే సాధనతో ఆ మడుగు నిజస్వరూపమును తెలుసుకొనగలడు. కనుక నీవు ఆ లోభముకు లోనుగాక ప్రసన్నాత్ముడవై కొండ మీద నుండి కింద ఉన్న వారిని చూసినట్లు ఈ లోకాన్ని దర్శించు. కనుక అన్ని ధర్మలలోకి ఇంద్రియ నిగ్రహము ఉత్తమధర్మము. కుమారా ! బ్రాహ్మణతత్వము వేదవేదాంగలు చదివినా, యజ్ఞయాగాదులు చేసినా లభించదు. కేవలం ప్రశంతతతోనే బ్రాహ్మణత్వము సిద్ధిస్తుంది. పరులకు భయపడక, పరులను భయపెట్టక సమదృష్టితో జీవించే వాడే బ్రాహ్మణుడు. బంధములలో పెద్దబంధము కామము. కామాన్ని వదిలిన మబ్బు వీడిన చంద్రుడి మాదిరి ఆత్మ ప్రకాశిస్తుంది. కామాన్ని జయించి పరతత్వోపాసనా తత్పరుడైన పురుషుడు సుఖము, సమృద్ధి పొదుతాడు. నాది అన్నభావము లేకనే ఏది మనకు ప్రియము కలిగిస్తుందో, దేనిని భుజించకున్నా మనసుకు తృప్తి కలుగుతుందో, ఏది పొందకున్నా బలము కలుగుతుందో అటువంటి పరతత్వాన్ని వేదముల సాయంతో దర్శించాలి. విషయవాంఛలు, కర్మ బంధాలు, త్రిగుణాలు వదిలిన బ్రాహ్మణుడికి ముసలితనము లేదు, మృత్యువు అతడి దరిచేరదు. ఈ దేహము వేరు, అందులోని దేహి వేరు. ఈ సత్యమును వేదాధ్యయనము చేసిన ప్రశాంతచిత్తులు మాత్రమే దర్శించగలరు. సూర్యుడు నీటిలో బింబరూపములో కనిపిస్తాడు. అలాగే ఆత్మ కూడా బుద్ధిలో ప్రతిబింబ రూపములో కనబడుతుంది. సత్వగుణ ప్రధానులకు ఇది గోచరమౌతుంది. రాత్రి పగలనక సూర్యుడు నిరంతరము ప్రకాశిస్తుంటాడు. అలాగే పరమయోగికి వివేకము అవివేకము ఉండదు. నిరంతరము జ్ఞానముతో ప్రకాశిస్తుంటాడు. అతడికి ఇంద్రియములు ఉన్నా లేనట్లే. అతడి ప్రపంచంలో తిరుగుతూనే సమాధిస్థితిలో ఉంటాడు. మోహము అనే బీజము నుండి కామము అనే చెట్టు మొలకెత్తుతుంది. దానికి ఏమరుపాటు అనే నీరు పోసి పెంచుతుంటారు. ఆ చెట్టుకు ఆకులు అసూయ, కాండము అభిమానము, శోకములు శాఖలు, అనేక విధములైన చింతలు ఉపశాఖలు. పూర్వ జన్మ కర్మల ఫలితంగా ఆ చెట్టు వృద్ధి చెందుతుంది. ఆ చెట్టుకు ఆశలు అనే తీగలు అల్లుకుని ఉంటాయి. ఆ చెట్టుకు కాసిన పండ్లకై దాని పైకి ఎక్కిన వాడు ఎవరైనా నశిస్తాడు. అలాకాక త్యాగము అనే కత్తితో ఆచెట్టును సమూలంగా నరికిన వాడు సకల విధ దుఃఖముల నుండి విముక్తుడు కాగలడు. కుమారా ! ఈ శరీరమే ఒక నగరము అయితే ఈ నగరానికి ప్రభువు బుద్ధి, మనసు మంత్రి, ఇంద్రియాలు పురజనులు, శబ్ధ, స్పర్శ, రూప, రుచి, గంధాదులు అక్కడి పురోహితులు. ఈ రాజ్యాన్ని త్రిగుణాలు అనే దొరలు పాలిస్తూ అనుభవిస్తుంటాయి. రాజైన బుద్ధి వివేకము లేక త్రిగుణాలకు బానిసైన నశిస్తుంది, జయించిన శాశ్వత సుఖమును పొందుతాడు " అని వ్యాసుడు శుకునికి చెప్పాడని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు సందేహం తీరని మనసుతో " పితామహా ! మీరు చెప్పినట్లు దమమము, సత్యము, క్షమ అంతటి ఉత్తమమైన గుణాలా ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీవు హంసగీత వింటే నీ సందేహములు తీరగలవు. ధర్మరాజా ! ఒక సారి బ్రహ్మదేవుడు హంసరూపంతో ఒక కొలనులో క్రీడించసాగాడు. అప్పుడు కొంత మంది సాధ్యులు ఆ హంసను చూసారు. " హంసరాజమా ! మేము సాధ్యులము అనే దేవతలము. నీకు అన్ని విద్యలు తెలుసు కనుక మా సందేహములు సమాధానం చెప్పండి. అన్నిటింటి కంటే ఉత్తమమైనది ఏది ? చిత్తము ఎప్పుడూ దేని అందు లీనమై ఉంటుంది. పురుషుడు ఈ కర్మ బంధము వలన ఎలా విముక్తుడు కాగలడు " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ ఉన్న బ్రహ్మ " క్షమ, సత్యము, ఇంద్రియ నిగ్రహము, సత్యము పలకడము, అత్యంత మహిమ కలిగినవి. సమస్త ధర్మములలో అవి కీర్తించ తగినవి. అవి నీతికరమైనవి, ఇతరులను బాధపెట్టేవి, నిష్ఠూరమైన మాటలు, ధర్మకార్యముకు పనికి రానివి సత్యములు కావు కనిక నిజమే అయినా సజ్జనుడు అలాంటి వాటిని పలకడు. సజ్జనుడు ఇతరుల నిందలకు, అవమానములకు చలించక శాంతం వహిస్తాడు. అతడి కీడుచేసిన వాడికి మేలుచేస్తాడు, కొట్టిన వాడిని కూడా క్షమిస్తాడు. వాదసారము సత్యము, సత్యసారము ఇంద్రియనిగ్రహము, ఇంద్రియనిగ్రసారము మోక్షము. కనుక సత్యవ్రతుడికి మోక్షము తధ్యము. పంచ జ్ఞానేంద్రియము, పంచ కర్మేంద్రియములను అదుపులో పెట్టుకున్న వాడు సర్వ ధర్మములను ఆచరించినట్లే . ఇంద్రియనిగ్రహంతో పాపం నశించి ఆత్మ నిర్మలమై మోక్షప్రాం ప్రాప్తిస్తుంది. మనసును అదుపులోఉంచిన వాడికి మోక్షము కరతలామలకం అని పెద్దలు చెప్తారు. పరులను నిందించినప్పుడు అతడి పాపములు తనకు అంటుకుంటాయి. కనుక ఇతరులను నిందించతగదు. కోపము అన్ని విధాలా అనర్ధం. కోపిష్టి చేసిన తపసు, జపము, దేవతార్చన, వ్రతములు, దానములు, యజ్ఞము, పితృకార్యములు మొదలైన పుణ్యకార్యములు నిష్ఫలములు. మౌనం కంటే మంచి పలుకు మేలు. ఈతరులకు ప్రీతి కలిగించే సత్యము పలికే వాడిని దేవతలు కూడా మెచ్చుకుంటాడు " అని హంస రూపములో ఉన్న బ్రహ్మ సాధ్యులకు చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! ఈ లోకము దేని వలన కప్పబడి ఉన్నది ? జీవుడు ఎందుకు ప్రాకాశ హీనుడౌతాడు ? మిత్రులు విడి పోవడానికి కారణం ఏమిటి ? మోక్షం లభించడానికి కారణం ఏమిటి ? అని అడిగారు. హంస రూపంలో ఉన్న బ్రహ్మ " సాధ్యులారా ! ఈ లోకమంతా అజ్ఞానము చేత కప్పబడి ఉంది. మాత్సర్యముకు లోనైన జీవుడు ప్రకాశించ లేడు. లోభి మిత్రులను కోల్పోతాడు. సదా విషయవాంఛలలో తేలే వాడికి మోక్షం లభించదు " అని హంసరూపంలోని బ్రహ్మ చెప్పాడు. సాధ్యులు " తమలోతాము లీనం అయ్యే వాడు ఎవరు ? అందరికీ ప్రీతి కలిగించే వాడు ఎవడు ? బలవంతుడు ఎవడు ? కలహ మార్గము నుండి తొలిగి పోగలిగిన వాడు ఎవడు ? " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " ప్రాజ్ఞుడు తనలో తానే లీనమై బలవంతుడై కలహస్వభావమును వదిలి వేస్తాడు " అని చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! విప్రుడు దైవత్వం ఎప్పుడు పొందగలడు ? ఎందు వలన సాధుత్వం పొందుతాడు ? ఎందు వలన దుర్జనుడౌతాడు ? ఎందు వలన మనిషిగా చరిస్తాడు ? వివరించ గలరా ! " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " విప్రుడు వేదాధ్యనంతో దైవసమానుడౌతాడు. పుణ్యకార్యాచరణతో సాధుత్వం లభిస్తుంది. దుర్మార్గము వలన దుర్మార్గుడు ఔతాడు. శుచిశుభ్రత విడిచి విషయవాంఛలలో మునిగి పోయిన వాడు మానవుడౌతాడు " అని చెప్పి బ్రహ్మ తన నిజరూపం ధరించి వారిని దీవించి బ్రహ్మలోకం వెళ్ళాడు " అని చెప్పిన భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ హంస గీత వలన నీ సందేహం తీరిందా ! " అని అడిగాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: 1950 - విశ్వ మిలన్ పురస్కారం 1955 - అమృత సంతాన్ నవలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం 1970 - సోవియట్ లాండ్ నెహ్రూ అవార్డు 1973 - జ్ఞానపీఠ పురస్కారం[2] 1976 - సంభల్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం వారిచే డి.లిట్. 1979 - ఒరియా భాషలో సృజనాత్మక రచనలకు యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఫెలోషిప్ 1981 - భారత ప్రభుత్వంచే పద్మభూషణ్ పురస్కారం 1993 - ఒరిస్సా సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు.

title: అనుశాసనిక పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇక్ష్వాకు కులములో సౌదాసుడు అనేవాడు జన్మించాడు. ఆయన పురోహితుడు వసిష్ఠుడు. ఒక రోజు సౌదాసుడు వశిష్ఠుడిని చూసి " మహాత్మా ! ఈ లోకములో పవిత్రమైనది ఏది ? " ని అడిగాడు. వశిష్ఠుడు " సౌదాసా ! ఆవు పవిత్రమైనది. ఆవు హవిస్సుకు పుట్టినిల్లు. అన్ని జీవులకు గోవు ఆధారము. గోవులు ఉన్న చోట లక్ష్మి నివసిస్తుంది. గోవు ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి పనికి వచ్చే పడవ. స్వర్గలోకమును చేరడానికి నిచ్చెన వంటిది. మానవులు తమ కున్న గోసంపదలో పదింట ఒక దానిని దానంగా ఇవ్వాలి. గోవును ఉదయం స్మరించి నమస్కరించడం అధికమైన పుణ్యం ప్రసాదిస్తుంది. ఆవు పేడ, ఆవు పంచితము పవిత్రమైనవి. కాని ఆవు మాంసము తినడం మహా పాపము. మానవులకు పీడ కలల వలన వచ్చే ఫలితం గోవును స్మరించిన నివారించ బడుతుంది. ఆవు పేడతో ఇల్లు శుభ్రం చెయ్యడం, ఆవు పంచితం ఔషధంగా తీసుకోవడం మంచిది. బ్రాహ్మణులు గోసంపద కాపాడుకుంటూ ఉంటారు. గోదానము వలన అనంతమైన సుఖాలు కలుగుతాయి " అని వశిష్ఠుడు సౌదాసుడికి గోవుల విశిష్ఠత గురించి చెప్పాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇతడు 1991, ఆగష్టు 20వ తేదీన తన 77వ సంవత్సరాల వయసులో కాలిఫోర్నియాలోని సాన్‌జోస్</i>లో మరణించాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: అధ్యాపకుడు కావాలన్న తన కోరికను ప్రభుత్వ ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత ఉత్కళ్ విశ్వవిద్యాలయంలో రెండేళ్ళ పాటు ఆంగ్ల అధ్యాపకునిగాను, 1986లో అమెరికాలోని సాన్ జోస్ రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయంలో సాంఘిక శాస్త్రంలో అధ్యాపకునిగా పనిచేసి నెరవేర్చుకున్నాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఎన్నోతీర్ధాలు ఉన్నాయి కదా ! అందులో పరమ పవిత్రమైన తీర్ధము ఏది వివరించండి ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! తీర్ధములు అన్నీ మేలైనవే. అందులో పవిత్రము అపవిత్రము అంటూ ఏమి లేదు. అన్ని తీర్ధములలో మానసతీర్ధము పరమ పవిత్రమైనది. దాని పేరు సత్యము. దానికి స్థానము ధృతి అనే సరోవరము. ఎవరైతే రజస్సు, తమోగుణాలను పక్కననెట్టి సత్యాన్ని చేతధరించి ఆ సరోవరంలో స్నానము చేస్తాడో అతడు పరిశుద్ధుడౌతాడు. రాగద్వేషములను వదిలి ఇంద్రియనిగ్రహము పాటించు మహాత్ములందరూ పవిత్రతీర్ధముతో సమానులే. వారిని సేవించడం ద్వారా మానవుడికి పుణ్యతీర్ధసేవనఫలం దక్కుతుంది. తపస్సుచేయడం, ఇంద్రుయనిగ్రహము కలిగి ఉండడం, అహింసనుపాటించడం, మనస్సును నిగ్రహించడం, శుభ్రతకలిగి ఉండడం ఇవన్నీ పుణ్యతీర్ధనసేవతో సమానములే. పైగుణములు లేకుండా కేవలం నదీజలాలలో మునిగినంత మాత్రాన పుణ్యతీర్ధసేవన ఫలము దక్కదు. కేవలం శరీరము శుభ్రపడుతుంది కాని మనసు శుభ్రపడదు కదా ! దొరకని వాటి కొరకు ఆశపడకపోవడం, దొరికిన వాటితో తృప్తి చెందడం, ఎల్లప్పుడు తృప్తితో సంతృప్తితో ఉండడం, ఆశాపాశములు విడిచి పెట్టడం పాటించే నరులకు వేరు తీర్ధములు అవసరం లేదు " అని భీష్ముడు పలికాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఈ నవల ఇతనికి జ్ఞానపీఠ పురస్కారం తెచ్చి పెట్టింది. ఈ నవల నేపథ్యం ఒరిస్సా గ్రామీణ ప్రాంతం. చదువుకొని, నగరంలో ఉద్యోగం చేయకుండా తన ప్రజలను బాగుచేయాలని స్వంత గ్రామానికి వచ్చి తన ఉద్దేశాన్ని నెరవేర్చుకొనేందుకు కృషి చేసిన రవి అనే ఆదర్శ యువకుని కథ ఇందులోణి వస్తువు. ఈ నేపథ్యంలోనే రచయిత రవి, ఛవిమధ్య ఏర్పడిన పరస్పర అనురాగాన్ని కూడా చిత్రించాడు. ఈ నవలలో ఒరిస్సా గ్రామీణ జీవితపు సమగ్ర చిత్రంతో పాటు మానవీయ పరిస్థితుల మనోవైజ్ఞానిక చిత్రణ కూడా కనిపిస్తుంది[1].

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇతనికి కాలేజీలో ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేయాలన్న కోరిక ఉండేది. అది నెరవేరకుండానే ఇతడు 1938లో ఒరిస్సా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసుకు ఎంపిక అయ్యాడు. ఇతని మొదటి నియామకం జాజ్‌పూర్‌లో జరిగింది. ఆ సమయంలో ఆ ప్రాంతంలో పెద్ద వరద వచ్చింది. ప్రభుత్వోద్యోగిగా వరద సహాయ కార్యక్రమాలు చేపట్టే అనుభవం ఇతనికి మొదటిసారిగా అప్పుడు కలిగింది. తర్వాతి కాలంలో 'మాటీ మటాల్' వ్రాసినప్పుడు ఈ అనుభవం ఇతనికి ఎంతగానో తోడ్పడింది. 1940లో ఒరిస్సా దక్షిణ ప్రాంతంలోని గిరిజన ప్రాంతానికి బదిలీ అయ్యాడు. ఈ బదిలీ ఒరియా సాహిత్యానికే కాక భారతీయ సాహిత్యానికే ఒక వరంగా మారిందని పలువురు భావిస్తున్నారు. ఒక ప్రభుత్వ అధికారిగా కోరాపుట్ ప్రాంతంలోని ఆదివాసులతో పాటు జీవించి వారి జీవితాన్ని నిశితంగా పరిశీలించాడు. వారి స్థితిగతుల గురించి తీవ్రంగా ఆలోచించాడు. ఆదివాసులలో పరజా, కంధ్, గదబా, కోల్హ్, డంబ్ మొదలైన జాతుల ప్రజలతో ఇతడు మమైకమై పోయాడు. తన ఉద్యోగ కాలంలో ఆదివాసులతో ఇతడు ఎంతగా కలిసిపోయాడంటే కోరాపుట్ జిల్లాలోని జమీందారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు 1953లో అప్పటి ప్రధానమంత్రికి ఇతనికి విరుద్ధంగా ఒక నివేదిక కూడా పంపారు. మొహంతి తన ఉద్యోగకాలంలో ఒరిస్సాలో చాలా చోట్ల పనిచేసినా కోరాపుట్‌తోను, అక్కడి ఆదివాసులతోను ఇతనికి విడదీయరాని బంధం ఏర్పడింది[1].

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇది ఒక గ్రామీణ కుటుంబానికి సంబంధించిన కథ. గ్రామపెద్ద దిఉడూ తన భార్య పియూను వదిలిపెట్టి పిఓటీ అనే మరో స్త్రీతో పాటు నివసించడం మొదలు పెడతాడు. అసహాయురాలైన పియూ తన పుత్రుని వెంట తీసుకుని భర్త ఇల్లు వదిలి వేస్తుంది. కాని ఆమెకు తన జాతి వారి పరంపరాగతమైన నమ్మిక స్థైర్యాన్ని చేకూరుస్తుంది. కంపించే పెదాలతో, కన్నీళ్లతో నిండిన మొఖంతో సూర్యోదయాన్ని చూస్తూ ఆమె తనతో తాను ఇలా చెప్పుకుంటుంది. "జీవితం కేవలం మాధుర్యాన్నిచ్చింది. దుఃఖాన్ని గాని, మృత్యువును గాని ఇవ్వలేదు." కంధ్ జాతి వారి ఈ నమ్మిక అజేయమైన మానవ చైతన్యానికి ప్రతీక. దిఉడూ ఒక సంక్లిష్ట పాత్ర. నవలలో దుష్ట పక్షం ఉంది. కాని అంతే శక్తి కలిగిన సద్గుణ పక్షం కూడా అందులో ఉంది. అది చివరి దాకా క్రియాశీలిగా ఉంటుంది. అందువల్లనే కథ చివర పియూను ఆమె ఒడిలోని పుత్రుడు హకీనాను మెడొన్నా ఒడిలోని జీసస్‌తో పోల్చడం జరిగింది. ఈ బృహత్ నవలకు 1955లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది[1].

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: గౌతముడు " మహాత్మా ! మీరు సామాన్యులు కారు సాక్షాత్తు దేవేంద్రులు. లేని ఎడల సకల లోకముల గురించి తెలియడం ఎలా సాధ్యం. దేవేంద్రా ! నీవు అన్ని లోకములు తిరుగుతుంటావు కదా ! నీవు పోకూడని లోకము ఏది ? " అని అడిగాడు. ఆ మాటలకు దేవేంద్రుడు సంతోషించి " మహాత్మా నీకు ఏమి కావాలో కోరుకో " అని అడిగాడు. గౌతముడు " దేవేంద్రా ! నేను ఈ ఏనుగును బిడ్డలా పెంచుకున్నాను దీనిని నా వద్ద ఉండనివ్వు " అని వేడుకున్నాడు. ఇంద్రుడు " గౌతమా ! నాకు ఆ మాత్రము తెలియదా ! ఆ ఏనుగు చూడు ప్రేమతో నీ తల మీద తన తొండముతో తడుముతూ వాసన చూస్తుంది. నిన్ను నీ బిడ్డను ఎలా వేరు చెయ్యగలను. మారు వేషములో ఉన్న నన్ను దేవతలు సహితం గుర్తుపట్ట లేరు. నీవు నీ పుణ్యవశమున నన్ను గుర్తు పట్టగలిగావు. నీకు నీ ఏనుగుకూ స్వర్గలోకప్రాప్తి కలిగిస్తాను నీవు నీ ఏనుగుతూ స్వర్గలోకములో శాశ్వతంగా ఉండండి " అని స్వర్గలోకానికి ఆహ్వానించాడు. గౌతముడు ఆ ఆహ్వానాన్ని మన్నించి ఏనుగుతో స్వర్గలోకముకు వెళ్ళాడు " ఇదీ స్వర్గలోకము కథ అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: ఇతడు మొత్తం 19 నవలలు, 8 కథా సంపుటాలు, 2 నాటకాలు, 1 వ్యాస సంకలనం, 2 జీవిత చరిత్రలు, 8 ఆదివాసుల భాషలకు సంబంధించిన పుస్తకాలు, 4 హిందీ, బెంగాలీ, ఇంగ్లీషు నుండి అనువదించిన పుస్తకాలు వెలువరించాడు. ఇతనికి ముఖ్యంగా మూడు రచనల వల్ల గొప్ప ఖ్యాతి లభించింది. అవి 'పరజా', 'అమృత సంతాన్', 'మాటీ మటాల్'.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహ ! సాధారణంగా మానవులు దానధర్మములు చేస్తుంటారు. ఇతరులతో ప్రియంగా మాట్లాడుతుంటారు రెండింటిలో ఏది గొప్పది ? తెలియ చెయ్యండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! రెండూ మంచివే. ఈ రెండూ ఎదుటి వాడి మనసును బట్టి చేయాలి. దానము గురించి చెప్పనసరం లేదు దానము సదా శ్లాఘనీయమే. ప్రీతికరంగా మాట్లాడడం గురించి నీకు ఒకకథ చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు పనిమీద నిర్మాన్యుష్యమైన అడవిలో వెళుతున్నాడు. అప్పుడు ఒక రాక్షసుడు అతడిని చంపి అతడి మాంసము తినవలెనన్న తలంపుతో ఆ బ్రాహ్మణుడిని పట్టుకున్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు భయము చెందక నిర్మలంగాను నిశ్చలంగాను ఉన్నాడు. అతడి ధైర్యానికి ఆశ్చర్యపోయిన రాక్షసుడు " బ్రాహ్మణోత్తమా ! నీవు నా ప్రశ్నలకు జవాబు చెపితే నిన్ను విడిచి పెడతాను. లేని ఎడల నిన్ను చంపితింటాను " అన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించాడు. రాక్షసుడు " నా శరీరము డస్సిపోయింది అలసి పోయింది అందుకు కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు " మహాత్మా ! నీవంటి మహాత్ముడు అడిగితే చెప్పక ఊరుకుంటానా ! నీవు చెడ్డవాడివి అని తెలిసి నీ బంధువులు అందరూ నిన్ను వదిలి వెళ్ళారు. అందుకు నీవు బాధ పడుతున్నావు. నీవు దరిద్రంతో బాధపడుతూ నీకు లభించని ధనము గురించి చింతిస్తున్నావు. మొహమాటానికి పోయి ఇతరుల చేతిలో ఓడిపోయిన అదిచూసి వారు అది తమ ప్రతాపమని పొంగిపోవడం చూసి ఓర్వలేకున్నావు. దుర్మార్గులు నీ చుట్టూచేరి పొగడుతుంటే పండితులు నిన్ను పొగడలేదని మనసులో బాధపడుతున్నావు. ఈ బాధలవలన నీవు మనసులో కృశించిపోతున్నావు. నీవు చెప్పిన మాటలను సభ ఆమోదించకపోవడం, నీవు చేసిన పాడు పనులకు నీ భార్య బాధపడుతుంటే ఆమెను నీవు అనునయించ లేని దుస్థితిలో ఉన్నావు. నీ సొమ్మును ఇతరులు ఎత్తుకు పోతున్నారని తెలిసి నీ సొమ్మును రక్షించు కోలేక బాధపడుతున్నావు. చాటు మాటుగా నిన్ను గురించి చెప్పే మాటలు నీ బంధువులు నిజమని నమ్మడం దాని వలన కలిగే దుఃఖాన్ని నీవు మనసులో దాచుకోలేక బయటకు చెప్ప లేక కుమిలి పోతున్నావు. ఇవి నీ క్షీణతకు కారణాలు. నీ భార్యా బిడ్డలు వారి దుష్ప్రవర్తనతో నిన్ను ఇబ్బంది పెట్టడం, నీ తల్లి తండ్రులు, సోదరులు రోగములతో బాధపడం నీ పూర్వ జన్మలో నీవు ఒక బ్రాహ్మణుడికి చెందిన ఆవును చంపడం, దుష్టబుద్ధితో బ్రాహ్మణుల సొమ్మును, దేవుడిసొమ్మును అపహరించడం, నీ ధనమును పోగొట్టుకుని పరితపించడం, నీ బంధువులు చనిపోవడం, దుర్మార్గుడైన నీ సేవకుని వలన కలిగిన నష్టానికి నీవు బాధ్యుడవు కావడం వీటి వలన కూడా ఒక మానవుడు కృంగి కృశించి పోతాడు " అని బ్రాహ్మణుడు రాక్షసుడికి చెప్పాడని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు భీష్ముడిని " పితామహా ! ధర్మము, అర్ధము, కామములలో ఏది ఉత్తమమైనది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో నీకు కండధారుని చరిత్ర చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞము చేయ తలపెట్టాడు. కాని అతడి వద్ద ధనము లేదు అందుకని అతడు ధనము కొరకు తపస్సు చేయసాగాడు. అప్పుడు కండధారుడు అతడి వద్దకు వచ్చి " విప్రుడా ! నీ కోరిక ఏమిటి అని అడిగాడు ? " ఆ విప్రుడు కండధారుడిని " దేవా ! నాకు ధనము కావాలి " అని అడిగాడు. కండధారుడు దేవతల అనుచరుడూ కుబేరుడి అనుచరుడైన మణిబద్రుడు అనే వాడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షం చేసుకుని " మణిభద్రా ! ఇతడికి కావలసిన ధనము ఇమ్ము " అన్నాడు. మణిభద్రుడు " అలాగే ఎంత ధనము కావాలన్నా ఇస్తాను " అన్నాడు. అప్పుడు కండధారుడికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది. ఎప్పుడో ఒక సారి చనిపోకతప్పదు. కనుక ఇతడికి ధనముతో పనిఏమిటి ? ఇతడి బుద్ధిని చక్కని మార్గమున పెట్టిన సంపదలు ఇతడి వద్దకు వచ్చిచేరుతాయి. అని అనుకుని ఆ విషయము మణిభద్రుడికి చెప్పాడు. ఆ ఆలోచనకు మణిభద్రుడు కూడా సంతోషించాడు. కండధారుడు ఆ విప్రుని ధర్మమార్గమున పెట్టమని దేవతలను ప్రార్థించాడు. అప్పుడు ఆ విప్రునికి తపమాచరించవలెనన్న సంకల్పము కలిగి కండధారుడితో " ఓ మహాత్మా ! నేను ఇప్పటి వరకు నిన్ను ధనము అడిగాను. కాని ఇప్పుడు నీ దయ వలన నా మనస్సు తపస్సు మీదకు మరలింది. కనుక నాకు ఇక ధనము అక్కర లేదు. నాకు తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇవ్వు " అని ప్రార్ధంచాడు. కండధారుడు ఆ బ్రాహ్మణుడికి తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇచ్చి వెళ్ళాడు. తరువాత ఘోరతపమాచరించిన బ్రాహ్మణుడు తన శరీరమును, మనస్సును, మానవత్వము వదిలి దివ్యత్వము పొంది దివ్య శక్తులను పొందాడు. అతడు మనసులో ఇప్పుడిక నేను కోరిన వారికి ధనము ఇవ్వగలను. అప్పుడు విప్రుడు కుండధారుడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షము చేసుకుని తపోమహిమతో గంధము, పూలు సృష్టించి కుండధారుడిని పూజించాడు. కుండధారుడు " విప్రోత్తమా ! నీవు నిరంతరము ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, యోగాభ్యాసము చేసి, ఆత్మను అను సంధానము చేసి తరించు " అని చెప్పి అక్కడి నుండి వెళ్ళి పోయాడు.
ధర్మనందనా ! బ్రాహ్మణుడి కథ విన్నావు కదా నీకిక అహింసావ్రతము గురించి చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు అడవిలో ఆశ్రమము నిర్మించుకుని భార్యతో జీవించ సాగాడు. అతడు పొలములో రాలినగింజలను ఏరుకుని జీవనము సాగిస్తున్నాడు. అతడు అహింసావ్రతము ఆచరిస్తూ యజ్ఞములో ఫలములను హవిస్సుగా సమర్పించ సాగాడు. అది వేదవిహిత మార్గము కాదని తెలిసి అతడి శాపానికి భయపడి భార్య ఎదురుచెప్పక ఊరకున్నది. ఇంద్రాది దేవతలు హవిస్సును స్వీకరించ లేదు. అక్కడకు ఒక జింక వచ్చి విషయము తెలిసి చెప్పలేదని మునిపత్నిని నిందించి తనను చంపి ఆ మాంసముతో దేవతలకు హవిస్సులు ఇవ్వమని కోరింది. అందుకు ఆ బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించ లేదు. ఆ జింక కొంత దూరము పోయి తిరిగి వచ్చి " ఓ విప్రోత్తమా ! నీకు నేను దివ్యదృష్టి ఇచ్చాను నీ కొరకు ఎవరు వచ్చారో చూడు " అన్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు దివ్య దృష్టితో చూసి అక్కడ ఉన్న అప్సరసలను, గంధర్వులను చూసి ఆ జింక చెప్పినట్లు దానిని హింసించడానికి పూనుకున్నాడు. అంతటితో అతడి తపస్సు భగ్నమైంది. ఆ జింక ఒక దేవతాస్వరూపము దాల్చి " విప్రోత్తమా ! నేను ధర్మదేవతను నిన్ను పరీక్షించడానికి ఇక్కడకు వచ్చాడు. నీకు ఒక ధర్మసూక్ష్మము చెప్తాను విను. అహింస మహాపాపము. కాని అవసరమైన చోట జీవహింస చేసినా అది ధర్మమే ఔతుంది. యజ్ఞము కొరకు కూడా అనవసర జీవహింస చేయకూడదు. నీవు జీవులను బలి ఇవ్వకుండానే నీ యజ్ఞము పూర్తి అయ్యేలా అనుగ్రహిస్తాను " అని చెప్పి వెళ్ళింది.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " మహాత్మా ! ధ్యానము, ఇంద్రియనిగ్రహము, గురువులను భక్తితో సేవించుట, అహింసను పాటించుట, నిత్యము దేవుడిని పూజించడం, తపస్సు వీటన్నింటిలో మిక్కిలి సేవించవలసినది ఏది ? వివరించండి " అని అడిగాడు. బృహస్పతి " ధర్మనందనా ! నీవు చెప్పిన ఆరుమార్గములు మంచివే. కాని వీటి అందు అహింస పరమధర్మము. అహింస సకలవ్రతములను ప్రకాశింపజేస్తుంది " అని చెప్పి బృహస్పతి స్వర్గలోకముకు వెళ్ళి పోయాడు. తరువాత ధర్మరాజు " పితామహా ! సర్వదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, మునులు అందరూ అన్ని ధర్మములలో అహింస పరమధర్మమని చెప్తారు కదా ! ఆ అహింస గురించి వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే అన్ని ధర్మాలు అహింస అనే ధర్మంలో ఇమిడి ఉన్నాయి. ఈ అహింస నాలుగుపాదములతో నడుస్తుంటుంది. ఆ పాదములలో ఏ ఒక్కటి కుంటుపడినా ధర్మము కుంటుపడుతుంది. మనసుచేత కాని, వాక్కుచేత కాని, శరీరముచేత కాని పరులను హింసించడం, మాంసముతినడం ఇవి హింసామార్గాలు. మాంసం తినడం హింసాత్మకమైనదే. కనుక ఈ నాలుగు మార్గాలలో హింసను వదలాలి. ఆంసం తినడం మీద మక్కువ వదలడమూ అహింసయే " అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: కర్ణ పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: అన్ని మాటలు మౌనంగా భరించిన అర్జునుడు అఖరున ధర్మరాజు " నీ గాండీవాన్ని కృష్ణుడికి ఇచ్చి నీవు రధాన్ని తోలు " అన్న మాటలు సహించ లేక పోయాడు. పక్కనే ఉన్న కత్తి తీసుకుని ధర్మరాజును నరకబోయాడు. కృష్ణుడు అర్జునుడి చాయి పట్టుకుని వారించి " అర్జునా ఇక్కడ కత్తితో పని ఏమి? ఇక్కడ మనకు శత్రువులు ఎవరూ లేరు కదా ? మనం ఇక్కడకు ధర్మజుడు క్షేమంగా ఉన్న్డా లేడా అని చూడ వచ్చాము. క్షేమంగా ఉన్నాడని తెలుసుకున్నాము. ఇది సంతోషించ వలసిన సమయం కాని కోపం తెచ్చుకొనవలసిన సమయం కాదు " అని అన్నాడు. అర్జునుడు " కృష్ణా ! నా గాండీవాన్ని ఎవరికైనా ఇమ్మని అన్న వారి తల నరుకుతానని నా ప్రతిజ్ఞ. ధర్మజుని మాటలు విన్నావు కదా ! అలాంటి మాటలు అన్న వాడిని నరకడం అతడు ధర్మమే కాని అధర్మమం కాదా ! కనుక నా ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చుకుని అసత్యదోషం నెరవేర్చుకుంటాను. పోనీ నీవు లోకజ్ఞానం కలవాడివి కదా నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు " అన్నాడు. కృష్ణుడు " అర్జునా ! చాలు వ్యర్ధప్రేలాపనలు ఆపు. ధర్మాధర్మ విచక్షణ తెలిసిన వారు నీ వలె పలుకరు. ఎవరైనా వింటే నీకు పెద్దల ఎడ గౌరవం లేదని అనుకోగలరు. ఏది ధర్మమో ఏది కాదో తెలుసుకుని మాట్లాడు " అన్నాడు. సత్యము అహింస పరమ ధర్మములు. ఆ సత్యమే అహింసాచరణకు తోడ్పడాలి కాని హింసను ప్రేరేపంచ కూడదు. మనం చేసే కర్మలలో ధర్మము సూక్ష్మాతి సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. కర్మను ఉచితానుచితాలు తెలుసుకుని చేయాలి. నీ అన్నయ్య, నీహితము కోరే వాడు, ధర్మము తెలిసిన వాడు, మనకు మహారాజు అతడిని చంపబూనడం ధర్మం అనిపించుకుంటుందా ! తెలిసీ తెలియని వయసులో చేసిన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్ఛకోడానికి ఈ వయసులో ధర్మాధర్మ విచక్షణ మరవడం మూర్ఖత్వం అనిపించుకుంటుంది. పెద్దలు ఇందుకు అంగీకరించరు. ధన, మాన, ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినపుడు అసత్యము పలుకుట దోషం కాదు ఇందుకు నీకు ఒక దృష్టాంతం చెప్తాను " అన్నాడు.

title: నీరుకొండ హనుమంతరావు

text: ఖమ్మం భిన్న రాజకీయాల సమాహారంగా ఉండేది. ప్రజాశక్తి పుస్తకాల షాప్ లో ప్రతి సాయంత్రం ఎందరో కవులు అక్కడ చేరేవారు. అమరుడు హరీష్, పొట్లూరి వేంకటేశ్వర రావు, లాయర్ బోడేపూడి, ఆనందా చారి, కపిల రాంకుమార్, ప్రతాపనేని రామకోటేశ్వరరావు, శివకోటి, వసంతరావు అపుడప్పుడూ తమ్మినేని గారు, గోపీనాథ్ సర్ సాహితీ స్రవంతి మిత్రులూ మిగతా విప్లవ సానుభూతి పరులూ అక్కడ చేరేవారు. కాసింత కాఫీ, పాను వక్కలూ, సాహిత్యం సమకాలీన పోరాటాలూ అదో కంగ్లామరేషన్. ఎవరయినా ఎక్కడయినా తడబడితే నీరుకొండ ఆ లోటును పూడ్చేవాడు. ఇప్పుడు హరీష్ లేడు, నీరుకొండ లేడు పొట్లూరి మంచాన ఉన్నాడు. రాను రాను ఖమ్మం సాహిత్య వాసనకు దూరం అవుతోంది. ఈ మధ్య అమరుడు దాశరథిని కలిస్తే మాటల మధ్యలో హరీష్ లేని ఖమ్మంని ఊహించ లేకపోతున్నా అన్నాడు. ఇలా తరాలు తరాలు అంతర్ధానం అవుతున్నాయి వాళ్ళ జ్ఞాపకాలు సజీవంగా మాలాంటి వాళ్ళతో బ్రతికే ఉన్నాయి. పాత కొత్తా తరానికి వారదిలాగా నిలిచిన కొన్ని జ్ఞాపకాల గొలుసులను సజీవంగా రాయాల్సిన అవసరం ఉంది. నా జీవితంలో నీరుకొండ అంత నిజాయితీగా నిక్కచ్చిగా బ్రతికిన మనిషిని చూడలేదు. ఆయన సహచర్యం నాలో చదవాలి అనే జిజ్ఞాషను కలిగించింది .అవును బాపూ..నీలా. నిండు హృదయంతో, మండే గుండెల కన్నీళ్ళ/ వేదనల గళమున మేళవించి కార్మిక కర్షక/హృదయాలు పొంగ ప్రళయంలా ప్రభంజనంలా/భూన భూలు మారుమ్రోగ నినదించిన వాడేడి వినిపించిన వాడేడి ?

title: శాంతి పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! పాపమునకు మూలం ఏది ? పాపం ఎక్కడ పుడుతుంది ? పాపం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మరాజా ! అన్ని పాపములకు మూలము లోభము. లోభానికి మూలం కోరికలు, కామవాంఛలు, కోపం, అసూయ, ద్రోహ చింతన, ప్రస్త్రీ వ్యామోహం, అత్యాశ, సిగ్గు లేమి, ఓర్పు లేమి మొదలైనవి లోభానికి కారణం. కనుక పాపం రాకుండా ఉండాలంటే లోభానికి దూరంగా ఊండాలి " అన్నాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! అన్ని ఆపదలకు, దుర్గతులకు మూలమైన అజ్ఞానం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మజా ! లోభం వలన అజ్ఞానం పుడుతుంది. అజ్ఞానం అన్ని ఆపదలకు మూలం కనుక లోభం వదిలితే అజ్ఞానం దానంతట అదే పోతుంది " అని చెప్పాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! ధర్మనందనా ! ధర్మములన్నింటికీ మూలం ఇంద్రియ నిగ్రహం. ఇంద్రియ నిగ్రహానికి జ్ఞానం తోడైతే ఉత్తమ గతులు లభిస్తాయి. ఇంద్రియ నిగ్రహంతో కామ, క్రోధ, మద, మాత్సర్యాలను జయంచి బ్రహ్మపదం చేరుకుంటాడు. సర్వ ధర్మాలకు తపస్సు మూలం, ఆహారం, నియమ నిబద్ధతతో చేయబడే తపస్సు వలన పాపములు హరించి సత్యము, శుచిత్వం కలిగి సకల కార్యములు సిద్ధిస్తాయి " అని భీష్ముడు చెప్పాడు. పితామహా ! దేవగణములు, పితృగణములు, బ్రాహ్మణులు సత్యవ్రతమును ప్రశంసిస్తుంటారు కదా ! ఆ సత్యవ్రతమును గురించి చెప్పండి? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! అన్ని ప్రాణులయందు సమానత్వం కలిగి ఉండడం ఇంద్రియ నిగ్రహం, ఓర్పు, ధైర్యము, నిజాయితీ కలిగి ఉండడం, యజ్ఞ యాగములు దాన ధర్మములు చెయ్యడం, పరోపకారం చెయ్యడం, ఈర్ష్య, ద్వేషం లేకపోవడం, అహింస ఇవన్నీ సత్వగుణాలు సత్యరూపాలు సత్యవ్రతాచరణ వలన యోగము, మోక్షము లభిస్తాయి. సత్యవ్రతానికి వేయి అశ్వమేధయాగాలు సాటిరావు " అని చెప్పాడు భీష్ముడు.

title: గోపీనాథ్ మొహంతి

text: గోపీనాథ్ మొహంతి (1914-1991), ప్రఖ్యాత జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత. ఒరిస్సాలో 20వ శతాబ్దంలోని నవలాకారులలో ఫకీర్ మోహన్ సేనాపతి తరువాత గోపీనాథ్ గొప్పవారిగా చెప్పబడ్డారు.

title: ఒడియా భాష

text: ఒరియాకు 13వ శతాబ్దము నుండి ఘనమైన సాహితీ వారసత్వము ఉంది. 14వ శతాబ్దములో నివసించిన సరళ దాస్, ఓరియా వ్యాసునిగా పేరుపొందాడు. 15వ మరియు 16వ శతాబ్దములలో, జయదేవుని కృతులు, చైతన్య కృతులు ప్రాభవములోకి వచ్చాయి. ఆ కాలములో ప్రసిద్ధి చెందిన కవులలో ఉపేంద్ర భంజ కూడా ఒకడు. ఆధునిక యుగములో ఒరియాలో విశిష్ట రచనలు చేసినా వారిలో ఫకీర్ మోహన్ సేనాపతి, మనోజ్ దాస్, కిషోర్ చరణ్ దాస్, కాలిందీ చరణ్ పాణిగ్రాహి, మరియు గోపీనాథ్ మొహంతి ముఖ్యులు.

title: అశ్వమేధ పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: అర్జునుడు " శ్రీకృష్ణా ! భార్యా భర్తలు అయిన ఆ బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణి అంత గొప్పవారా ! వారిని గురించి ఇంకా వినాలన్న కుతూహలం కలుగుతుంది. వివరించండి " అని అడిగాడు. అందుకు శ్రీకృష్ణుడు నవ్వి " అర్జునా ! నా మనసే బ్రాహ్మణుడు నా బుద్ధి బ్రాహ్మాణి. ఇంద్రియాతాతీతమైన ఆ పరమాత్మను నేనే " అని అర్జునుడితో చెప్పాడు. అది విన్న అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడితో " శ్రీకృష్ణా ! నీ బోధనల వలన నా మనసు సూక్ష్మగ్రాహి, వివేకవంతం అయినది. కనుక నాకు బ్రహ్మము గురించి తెలుసుకోవాలని ఉన్నది తెలియజేయవా " అని అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు " అర్జునా ! నీ ప్రశ్నకు బదులుగా గురుశిష్య సంవాదం చెప్తాను. నీవు అడిగినట్లే ఒక శిష్యుడు తన గురువును అడిగాడు. అప్పుడు ఆ గురువు బృహస్పతి, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, భార్గవుడు, కశ్యపుడు, వశిష్ఠుడు, అత్రి, విశ్వామిత్రుడు మొదలైన మహామునులను తోడు తీసుకుని బ్రహ్మదేవుడి వద్దకు వెళ్ళి నమస్కరించి " దేవ ! హితము అనగా ఏమి ? హితము పొందుటకు సులభమైన మార్గము ఏది ? " అని అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు " ఈ చరాచరజగత్తు సత్వగుణంలోనే జన్మిస్తాయి. కొంత కాలము ఆ సత్వగుణములో సంచరించిన తరువాత రజోగుణము తమోగుణము జీవుడిని ఆశ్రయిస్తాయి. ముందుగా సత్వగుణము గురించి వివరిస్తాను. సత్వగుణము మహిమాన్వితమైన గుణము కనుక యోగులందరూ సత్వగుణమును ఆశ్రయించి కామమును క్రోధమును పూర్తిగా వదిలివేస్తారు. ఆ సత్వగుణమును అనుసరించుటకు తగిన మార్గము చెప్తాను. ధర్మమునకు నాలుగు ఆశ్రయములు నాలుగు కాళ్ళ వంటివి. ఈ ధర్మము అన్ని వర్గముల చేత అనుష్టించచబడుతుంది. ఉత్తమ ధర్మమైనదానిని అనుసరించి జీవులు ముక్తిపొంద వచ్చు. పైన చెప్పిన నాలుగు ఆశ్రమాలలో ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందని వారు మోక్షమును పొందలేరు. అది అన్ని వర్గాల వారికి సమానము. మరుత్తులు, ఆదిత్యులు, దేవతలు ఎవరైనా మోక్షము పొందాలంటే ఆత్మదర్శనమే సులభమైన మార్గము. ఆధ్యాత్మదర్శనం అంటే 24 తత్వము గురించి తెలుసుకోవడమే. వాటిని గురించి వివరిస్తాను. భూమి మొదలైన పంచభూతములు అయిదు. వాటి తన్మాత్రలైన రూప, రస, గంధాదులు అయిదు. ఇంద్రియములు 10. మనసు బుద్ధి అహంకారం 3. ప్రకృతి 1. అన్నీ కలిపి 24 తత్వములు. జీవుడు అహంకారము వదిలి జననమరణ రహస్యం తెలుసుకుని 24 తత్వముల నిజరూపము తెలుసుకుని అజ్ఞానము వదిలి జ్ఞానము సముపార్జిస్తాడో అప్పుడు అతడు సంసార బంధముల నుండి విడివడి మోక్షమార్గము వైపు పయనిస్తాడు.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text: ఇంతలో విశ్వావసుడు అనే గంధర్వుడు ఒక రోజు నావద్దకు వచ్చాడు. నేను అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసిన తరువాత అతడు నన్ను " విశ్వము అనగా ఏమి ? అ విశ్వము అనగా ఏమి ? మిత్రావరుణులు ఎవరు ? జ్ఞానము జ్ఞేయము అనగాేమి ? తపస్సు అనగా ఏమి ? తపస్సు కానిది ఏమి ? సూర్యుడు అతి సూర్యుడు ఎవరు ? విద్య అనగా ఏమి ? అవిద్య అనగా ఏమి ? తెలుసుకో తగినది ఏది ? తెలుసుకో కూడనిది ఏమి ? కదిలేవి ఏవి ? కదలనివి ఏవి ? వేదములు ఆమోదించినవి ఏవి ? నాకు వివరించాండి " అని అడిగాడు. నేను " భూత వర్తమాన కూడిన అవ్యక్తమైన ప్రకృతియే విశ్వము అంటారు. గుణరహితుడైన పురుషుడు అవిశ్వము. మిత్రావరుణులే పురుషుడు, ప్రకృతి. జ్ఞానము, జ్ఞేయము, తపస్సు, తపస్సు కానిది, సూర్యుడు, అతి సూర్యుడు, ఇవన్ని ప్రకృతి పురుషులు. విద్య, అవిద్య, తెలుసుకో తగినది, తెలుసుకో లేనిది, కదిలేది, కదలనిది వరుసగా ప్రకృతి పుషులను తలపిస్తాయి. అజములు, అవ్రణములు, అక్షయములు, అతీద్రియములు ప్రకృతి పుషులు అంటారు. ఈ రెండు తత్వములు కలిసిన రోజు ప్రకృతి పురుషుని వలె గోచరిస్తుంది. వేదార్ధమును తెలుసుకో లేని వాడు వేదము చదివినా ప్రయోజనం లేదు కేవలం కంఠశోష మిగులుతుంది. వేదముల అర్ధము, సారము తెలుసుకున్న పండితుడు క్షరము అక్షరమైన పరతత్వము గురించి తెలుసుకోకలడు. అప్పుడు క్షరమును వదిలి పెట్టి అక్షరయోగము కొరకు ప్రయత్నిస్తాడు. 25వ తత్వమైన అక్షరతత్వము తెలుసుకున్నవాడు పరతత్వము గురించి తెలుసుకుంటాడు. ప్రకృతి పురుషులను వేరు వేరుగా చూడవచ్చు. 25వ తత్వము అయిన అక్షర తత్వము 26వ తత్వమైన పరతత్వము ఒకటే. 26వ తత్వమే పరమేశ్వరుడు అతడే పురుషోత్తముడు. అది నిరంజనుడు, నిత్యము, జ్ఞానము, ఆనంద స్వరూపము " అని యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికాడు.

title: ఆది పర్వము అష్టమాశ్వాసము

text:
ఒకరోజు అర్జునుడు శ్రీకృష్ణునితో " బావా ! ఇక్కడ ఎండలు అధికంగా ఉన్నాయి. మనం వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళి కొన్ని రోజులు గడిపి వద్దామా " అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు
అంగీకరించడంతో అందరూ వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళారు. వారిద్దరూ విహరిస్తున్న సమయంలో అగ్ని దేవుడు బ్రాహ్మణ వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు. కృష్ణార్జునులు అర్ఘ్యపాద్యాలు ఇచ్చి సత్కరించిన పిమ్మట అతడు " అయ్యా ! బాగా ఆకలి వేస్తుంది. తమరు భోజనం పెట్టగలరా ? " అడిగాడు. అందుకు వారు " విప్రోత్తమా !మీకు ఏది ఇష్టమో చెప్పండి పెడతాము " అన్నారు. అగ్ని దేవుడు నిజస్వరూపం చూపి " కృష్ణార్జునులారా ! నేను అగ్ని దేవుడిని. నేను ఖాండవ వనాన్ని దహించాలి. అందుకు ఇంద్రుడు అడ్డుపడుతున్నాడు. ఇంద్రుడు మిత్రుడు ఆ వనంలో ఉండటమే అందుకు కారణం. ఇంద్రుడు చేసే ఆటంకం తొలగిస్తే నేను ఖాండవ వనాన్ని నిరాటంకంగా భుజిస్తాను " అని అన్నాడు. అర్జునుడు అగ్ని దేవునితో " అయ్యా నీకు ఖాండవ వనాన్ని దహించాలన్న కోరిక ఎందుకు కలిగింది" అని అడిగాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఏది శ్రేష్టమైన ధర్మము ఏది ? ఉత్కృష్టమైన జ్ఞానము ఏది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ఒక రోజు కొంతమంది బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణుడు వింటుండగా మధ్రదేశీధీశుడితో శల్యమహారాజా ! యజ్ఞమూర్తి, యజ్ఞ కర్త మూర్తి, యజ్ఞ కలన మూర్తి అయిన విష్ణుమూర్తిని తెలుసుకోవడమే జ్ఞానముల కంటే ఉత్తమమైన జ్ఞానము. ఆ విష్ణుమూర్తియే శ్రీకృష్ణుడు. ఈ బాలుడు వసుదేవుడి కుమారుడు కంసుడి చెల్లెలు అయిన దేవకి సుతుడు. ఇతడిని యజ్ఞ పురుషుడు అనడానికి కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగారు. ఆ మాటలు విన్న కృష్ణుడు నన్ను చూసి ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకలిగిన వాడివి నువ్వే కనుక నువ్వే జవాబు చెప్పు అని నన్ను అన్నాడు. నేను కృష్ణుడికి నమస్కరించి " శ్రీకృష్ణుడే సర్వమయుడు, వేదమయుడు, వేదములకు అర్ధము, వేదములు ఎరిగిన వాడికి ఇష్టుడు, శ్రీకృష్ణుడే సాక్షాత్తు విష్ణువు అని తెలుసుకొనడమే ఉత్తమ బ్రాహ్మణత్వానికి ఫలము " అని చెప్పాను. నా మాటలు విన్న బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణత్త్వము చక్కగా తెలుసుకున్నారు. అని చెప్పిన తరువాత మద్రదేశాధీశుడి సందేహము తొలగి పోయినది. ధర్మనందనా ! నీకు కృష్ణ తత్వము తెలుసునని నాకు తెలుసు. అయినా నీ ప్రజ్ఞను ఒక్క సారి జ్ఞాపకము చెయ్యడానికిది చెప్పాను " అని చెప్పాడు.


query: దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స అన్నది ఎవరు?

title: దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స

text: శ్రీకృష్ణదేవరాయల కన్నా ముందుగా 15వ శతాబ్ది తొలి అర్థభాగంలో జీవించిన వినుకొండ వల్లభరాయుడు ఈ పద్యంలో ప్రముఖవాక్యమైన దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స వాక్యాన్ని ఉటంకించారు. వల్లభరాయలు క్రీడాభిరామమనే వీథి నాటకాన్ని రచిస్తూ ప్రస్తావనలోని 37వ పద్యంగా రచించిన జనని సంస్కృతంబులో ఈ వాక్యం ప్రస్తావనకు వస్తుంది. ఆ పద్యం ఇది: శ్రీనాథ యుగానికి చెందిన వినుకొండ వల్లభరాయుడు రచించిన వ్యంగ్య, శృంగారభరిత నాటకమైన క్రీడాభిరామం భాష, పదప్రయోగాల ప్రభావం శ్రీకృష్ణదేవరాయలపై ఉందని సింగరాచార్యులు వంటి సాహిత్య విమర్శకుల అభిప్రాయం.

title: లక్కున్నోడు

text:
లక్కున్నోడు 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
లక్కీ (మంచు విష్ణు) దురదృష్టవంతుడు. అతని దురదృష్టం కారణంగా అతని తండ్రి కూడా లక్కీతో మాట్లాడడు. అలాంటి లక్కీ ఓ రోజు పద్మావతిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. పద్మావతి ప్రతి విషయాన్ని మంచి కోణంలోనే ఆలోచించే మనస్తత్వం గల అమ్మాయి. కథ ఇలా సాగుతుండగా లక్కీ తన చెల్లి పెళ్ళి కోసం తీసుకెళ్తున్న డబ్బు సంచి ఎక్కడో పోతుంది. ఆ సంచిలో పాతిక లక్షల రూపాయలు ఉంటాయి. ఏం చేయాలో తెలియక లక్కీ ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనుకుంటాడు. అంతో ఓ వ్యక్తి లక్కీకి ఓ సంచి ఇచ్చి దాన్ని ఓ రోజు జాగ్రత్తగా దాస్తే కోటి రూపాయలిస్తానని చెబుతాడు. ఇంతకు ఆ వ్యక్తి ఎవరు? ఆ సంచిలో ఏముంటుంది? లక్కీకి కోటి రూపాయలు వచ్చిందా? అనే విషయాలు మిగిలిన కథలో భాగం.

title: శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు

text: కృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా కవిపండితుడు కూడా కావడంతో ఇతనికి సాహితీ సమరాంగణ సార్వభౌముడు అని బిరుదు. ఈయన స్వయంగా సంస్కృతంలో జాంబవతీ కళ్యాణము, మదాలసాచరితము, సత్యవధూపరిణయము, సకలకథాసారసంగ్రహము, జ్ఞానచింతామణి, రసమంజరి తదితర గ్రంథములు, తెలుగులో ఆముక్తమాల్యద లేక గోదాదేవి కథ అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు.[3] తెలుగదేల యన్న దేశంబు తెలుగేను తెలుగు రేడ నేను తెలుగొకొండ ఎల్ల జనులు వినగ ఎరుగవే బాసాడి దేశభాష లందు తెలుగు లెస్స అన్న పలుకులు రాయలు వ్రాసినవే. రాయల ఆస్థానానికి భువన విజయము అని పేరు. భువనవిజయంలో అల్లసాని పెద్దన, నంది తిమ్మన, ధూర్జటి, మాదయ్యగారి మల్లన (కందుకూరి రుద్రకవి), అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, పింగళి సూరన, రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి), తెనాలి రామకృష్ణుడు అనే ఎనిమిది మంది కవులు ఉండేవారని ప్రతీతి. వీరు అష్టదిగ్గజములుగా ప్రఖ్యాతి పొందారు.

title: స్థూల దేశీయోత్పత్తి

text: నిశ్చలమైన-GDP అంకెలు మనము GDP పెరుగుదల తీరును లెక్కించేందుకు అవకాశం ఇస్తాయి. ఈ తీరు మునుపటి సంవత్సరానితో పోల్చి చూస్తే దేశ ఉత్పత్తి ఎంత పెరిగిందీ(లేక ఎంత తగ్గిందీ అది ఋణ సంఖ్యలలో ఉంటే) అన్నది తెలియజేస్తుంది.

title: ఈడు గోల్డ్ ఎహె

text:
ఈడు గోల్డ్ ఎహె 2016లో విడుదలైన తెలుగు హాస్య సినిమా.
బంగార్రాజు పని వెతుక్కుంటూ విజయవాడ చేరుకుంటాడు. అతన్ని పనిలో పెట్టుకునే వారికి కష్టాలు ఎదురవుతుంటాయి. ఆ విషయం తెలియక బంగార్రాజును పనిలో పెట్టుకుంటాడు నారదరావు(పృథ్వీ) . అయితే అతని కష్టాలు మొదలై ఆఫీస్ మూత పడుతుంది. దాంతో బంగార్రాజు హైదరాబాద్‌కు పనికోసం వచ్చినప్పుడు అక్కడ స్కూల్ టీచర్(జయసుధ) పరిచయం అవుతుంది. బంగార్రాజును తన పెద్దకొడుకుగా భావిస్తుంది. జయసుధ చిన్న కొడుకు శ్రీనివాస్ పనిచేసే కంపెనీలోనే బంగార్రాజు పనికి కుదురుతాడు. ఈ క్రమంలో బంగార్రాజు గీత(సుష్మారాజ్)తో ప్రేమలో పడతాడు. కథ ఇలా నడుస్తుండగా తనలా ఉండే సునీల్ వర్మ కారణంగా బంగార్రాజుకు కష్టాలు ఎదురవుతాయి. మహదేవ్(పునీత్ ఇస్సార్) క్రికెట్ బెట్టింగ్‌లో సంపాదించిన డబ్బులను డైమండ్స్‌గా మార్చి ఓ ప్రదేశంలో దాస్తాడు. ఆ ప్లేస్, మహదేవ్, అతని కొడుకు సహదేవ్(చరణ్‌దీప్)కు మాత్రమే తెలుసు. సహదేవ్ ఇంట్లోకి చొరబడిన సునీల్‌వర్మ డైమండ్స్ ఉండే విగ్రహాన్ని కాజేసి మహదేవ్, సహదేవ్‌ల దృష్టి బంగార్రాజుమీదకు మరల్చుతాడు. దాంతో బంగార్రాజు ఎలాంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటాడు? అసలు సునీల్ వర్మ ఎవరు? చివరకు బంగార్రాజు తన సమస్యలను అధిగమించి సునీల్‌వర్మను పట్టుకొన్నాడా? అనే విషయాలు మిగిలిన కథ.

title: మిరియాల రామకృష్ణ

text:
వేనవేల కవుల వెలుగులో రూపొంది
దేశదేశములను వాసిగాంచి
వేయి యేండ్లనుండి విలసిల్లు నా “భాష”
దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స!

title: అంధగాడు

text:
అంధగాడు 2017 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
గౌతమ్(రాజ్‌తరుణ్) శారదాదేవి అనే అంధ ఆశ్రమంలో తన స్నేహితులు రాజు, కిరణ్, దివ్యలతో కలిసి పెరుగుతుంటాడు. తన కళ్ళ కోసం కంటి ఆసుపత్రులు చుట్టూ తిరుగే గౌతమ్‌కు ఓ సందర్భంలో అసిస్టెంట్ కమీషనర్ ధర్మ(షాయాజీ షిండే) కూతురు నేత్ర(హెబ్బా పటేల్) పరిచయం అవుతుంది. తను గుడ్డివాడినని తెలిస్తే నేత్ర తనను విడిచి పెట్టేస్తుందని భావించిన గౌతమ్, తన స్నేహితుడు(స్యత) సహాయంతో నేత్ర దగ్గర కళ్ళు ఉన్నవాడిలా నటిస్తుంటాడు. అయితే ఓ సందర్భంలో నేత్రకు నిజం తెలిసిపోతుంది. తనకు అబద్ధం చెప్పినందుకు గౌతమ్‌ను విడిచి పెట్టి వెళ్ళిపోతుంది. అయితే నేత్ర కంటి వైద్యురాలు కావడంతో ఓ యాక్సిడెంట్ కేసులో వచ్చిన కళ్ళను గౌతమ్‌కు పెట్టేలా ఏర్పాటు చేస్తుంది. కంటిచూపు వచ్చిన గౌతమ్, నేత్రను చూసి ఆమెతో ప్రేమలో పడతాడు. తనే నేత్ర అని చెప్పకుండా మూగ అమ్మాయిలా నటిస్తుంది నేత్ర. అయితే గౌతమ్‌కు కూడా నేత్ర నటిస్తుందనే అసలు నిజం తెలుస్తుంది. కానీ నేత్ర వల్లే తనకు కళ్ళు వచ్చాయని, నేత్ర కూడా తనను ప్రేమిస్తుందని తెలుసుకున్న గౌతమ్ ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. అసలు కథ ఇక్కడే మొదలవుతుంది. గౌతమ్‌కు ఓ కారు నెంబర్ పదే పదే కలలో కనపడుతూ ఉంటుంది. అదే సమయంలో కులకర్ణి(రాజేంద్రప్రసాద్) కారణంగా పేరు మోసిన రౌడీ బాబ్జీ(రాజా రవీందర్) మనుషులను చంపి హత్య కేసులో ఇరుక్కుంటాడు. అసలు కులకర్ణి ఎవరు? కులకర్ణి బాజ్జీ మనుషులను ఎందుకు చంపాలనుకుంటాడు? అసలు గౌతమ్‌కు, బాజ్జీకి ఉన్న సంబంధం ఏంటి? అనే విషయాలు మిగిలిన సినిమా కథలో భాగం.

title: మూడవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు

text: ఈ సభల ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమానికి మారిషస్ గవర్నర్ జనరల్ సర్ వీరాస్వామి రింగడు, ఆ దేశ ప్రధాని అనిరుద్ద్ జగన్నాథ్ లు ముఖ్య అతిథులుగా పాల్గొన్నారు. వీరు ఉత్సవాలను ప్రారంభిస్తూ భారతదేశంతో మారిషస్ దేశానికి ఉన్న సత్సంబంధాలను వివరించారు. వారు మారిషస్ దేశ ప్రగతికి తెలుగు వారు చేసిన కృషిని ప్రశంసించారు. అప్పటి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు పద్మభూషణ్ డా॥ సి.నారాయణ రెడ్డి నేతృత్వంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి విద్యావేత్తలు, మేధావులు, కవులు, కళాకారులు, చలనచిత్ర నటులు, అధికారులు బృందంగా ఏర్పడి ఈ సభలకు హాజరై వీటిని జయప్రదంగా నిర్వహింపచేసారు.

title: దావూద్ ఇనగంటి

text:
వీరి రచనలో ముఖ్యమైనది నూర్ భాషీయుల చరిత్ర-సంస్కృతి (2001). లక్ష్యం: అన్నిరంగాలలో అసమానతలు తొలిగిపోవాలి.ఇనగంటి దావూద్ గారు 27.3.2011 న పదిశతకాలు రాసిన షేక్ అలీ గారికి తెలుగు భాష పై ఉన్న అపారమైన అభిమానంతో ఒక లేఖ రాశారు.ఇలా ఇద్దరు తెలుగు ముస్లిములు తెలుగు భాష కనుమరుగు, చెవిమరుగు కాకుండా కాపాడవలసిన బాధ్యత తమమీదనే ఉందని చెప్పుకోవటం విశేషం. తెలుగుమీద మక్కువ ఎక్కువగా ఉన్న ఈ ఇద్దరు సాయిబులు ఆదర్శనీయులు.G.A. Rahim Ips IG గారి నాన్నగారు గగ్గటూరి అబ్దుల్ ఖాదర్ దూదేకుల, పింజారీ, లద్దాఫ్ కులాల పేరును నూర్ బాషాగా మార్పించటంకోసం చాలా కష్టపడ్డారని ఇనగంటి దావూద్ గారు రాసిన "నూర్ బాషీయుల చరిత్ర-సంస్కృతి" పుస్తకంలో చదివాను.పింజారీ వెధవ' అనే కారుకూతలను తమ సీరియళ్ళలో తొలగిస్తూ దూరదర్శన్ ప్రోగ్రామ్స్ కంట్రోలర్ వెంకటేశ్వర్లు గారు 18.2.1987న ఐ.పి షా గారికి క్షమాపణ ఉత్తరాన్ని రాశారు.డా. దాశరథి రంగాచార్య ఇనగంటి దావూద్ గారి ఉత్తరానికి స్పందించి తన 'అమృతంగమయ' సీరియల్ లో "ఈ పదం తొలగిస్తున్నాను క్షమాపణ కోరుతున్నాను" అంటూ పెంజరము అంటే 'బంగారు హరిదళము'అని అర్ధం చెప్పారు (వార్త ఆదివారం 2.2.2003).అయినా పెంజరానికీ పింజారీకి ఎలాంటి సంబంధం లేదనీ, మానవులంతా ఒక్కటే, లోకమే వారి కుటుంబం, ఒకరు మరొకరికంటే అధికుడై జన్మించాడనే మాట అర్ధరహితం అని దావూద్ గారు వాదించారు.దావూద్ గారి వాదనను చివరికి రంగాచార్యగారు ఒప్పుకున్నారు.పింజారీ అనే పదాన్ని తొలగించారు.ఇకమీదట వాడనని క్షమాపణ చెప్పారు.తెలుగుఅకాడమీ వారి తెలుగు-తెలుగు నిఘంటువులో పింజారీ అంటే ఒకవిధమైన తిట్టు అనే అర్ధం ఇచ్చారు.అది ఎలా తిట్టుపదమో చెప్పాల్సిందిగా ఇనగంటి దావూద్ గారు నిగ్గదీస్తే పునర్ముద్రణలో ఈ తప్పును సవరించుకుంటామని ఆవులమంజులత గారు 28.8.2003 న సమాధానమిచ్చారు.
నూర్ బాషా అనేది దూదేకుల వారి కులంపేరు. కొన్నిచోట్ల ఇంటిపేరుగా కూడా ఉంది. నూర్ బాషా అనే ఇంటి పేరు రాయలసీమ, తెలంగాణాలలో లేదు.గుంటూరు, ప్రకాశం జిల్లాలలో మాత్రమే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.అయితే అలా ఇంటి పేరును మార్చుకోవటానికి దారితీసిన పరిస్థితులు ఏమిటి?అందుకు ప్రోత్సహించిన పెద్దలు ఎవరు? అని ఆరా తీస్తే గగ్గుటూరి అబ్దుల్ ఖాదర్ బృందమే ఇందుకు కారణమని దావూద్ గారు చెప్పారు.అయితే ఆయన ఇంటిపేరు గగ్గుటూరి గానే ఉంచుకొని ఇతరుల ఇంటిపేరు నూర్ బాషాగా మార్చటానికి ప్రయత్నించి ఉండరు అని కొందరి అనుమానం.అసలు ఆనాడు ఏమి జరిగిందో తెలిసిన పెద్దలు ఈ వివరాలను నూర్ భాషీయుల చరిత్రలో చేర్చవలసిన అవసరం ఉంది.

title: విక్రమసింహ

text:
విక్రమసింహ 2014లో విడుదలైన తెలుగు అనువాద చిత్రము. తమిళ చిత్రం కోచ్చడియాన్ దీనికి మాతృక.
కళింగపట్నం-కొత్తపట్నం. వీటికి రాజా మహేంద్ర (జాకీషరాఫ్), ఉగ్రసింహ (నాజర్) మహారాజులు. ఇరువురికి అస్సలు సరిపడదు. మహేంద్రకు పెద్ద బలం, సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడు రానా (రజనీకాంత్). ఒక దశలో రెండు రాజ్యాలు యుద్దానికి దిగుతాయి. అలాంటి సమయంలో రానా శత్రురాజు ఉగ్రసింహతో చేతులు కలిసి, తన సైన్యాన్ని వెనక్కు నడిపిస్తాడు. దీంతో మహేంద్ర ఆగ్రహంతో రానాను బహిష్కరిస్తాడు. కానీ ఆ తరువాత రానా వెళ్లి ఉగ్రసింహను చంపాలని చూస్తాడు. అసలు రానా ఆలోచన ఏమిటి? అసలు విక్రమసింహా ఎవరు? చివరకు ఏం జరిగింది.. అంటే దానికో ఫ్లాష్‌బ్యాక్ ఉంటుంది. అదేమిటి? చివరకు ఏం జరిగింది అన్నది మిగిలిన కథ.

title: విరాట పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ద్రౌపది సైరంధ్రి వేషానికి తగినట్లుగా తలకు కొప్పు పెట్టుకుంది. మాసిన చీర కట్టుకుంది. దాసీభావాన్ని మనసులో నింపుకుంది. విరాటనగర రాజవీధిలో నడుస్తూ అంత:పురం చేరుకుంది. ఆ సమయంలో విరాట రాజపత్ని సుధేష్ణాదేవి విహారనిమిత్తం రాజప్రాసాదం పైకి ఎక్కి విహరిస్తూ రాజవీధి వెంట విహరిస్తున్న సైరంధ్రిని చూసింది. ఆమె అందానికి ఆశ్చర్యపోయింది. ఆమెను తీసుకు రమ్మని చెలికత్తెలను పంపింది. వారు వెళ్ళి సైరంధ్రి వేషంలో ఉన్న ద్రౌపదిని సుధేష్ణ సముఖానికి తీసుకు వచ్చారు. సుధేష్ణ ద్రౌపదితో " మానినీ నీవు ఎవరు? ఏమి కులం? నీ పేరేమి? ఏ పని మీద ఈ నగరానికి వచ్చావు? " అని అడిగింది. ద్రౌపది " అమ్మా ! సైరంధ్రీ జాతి స్త్రీని. నా పేరు మాలిని. నాకు అయిదుగురు భర్తలు. నేను ఒక కారణంపై నా భర్తల ముందే అవమానింప బడ్డాను. భర్తలతో అడవులలో నివసించాను. బ్రహ్మచారిగా కాలం గడిపాను. నాకు ఇంకొక్క వ్రతం ఉంది. మీరు ధర్మ వర్తనులు అని విని వ్రతకాలం మీ రాణివాసంలో గడపాలని వచ్చాను. నేను ఇంతకు ముందు శ్రీకృష్ణుని భార్య సత్యభామ వద్దా, పాండవ పత్ని ద్రౌపది వద్దా పనిచేసాను. నాకు పూలమాలలు, చెండ్లు కట్టడం తెలుసు. రకరకాలుగా తిలకం దిద్దగలను. అందంగా కురులను అల్లగలను ముడువ గలను " అన్నది. ఆమెను అంత:పురంలో చేర్చుకోవడానికి సుధేష్ణకు కొంత సందేహం ఉంది " సైరంధ్రీ! నీవు అందగత్తెవు. నిన్ను చూసి మహారాజు నీ మీద మనసు పడితే నేను ఏమి చేయాలి? ఆడవాళ్ళే నీపై చూపు మరల్చలేక పోతున్నారే ఇక మగవాళ్ళ విషయం చేప్పేదేముంది. నిన్ను అంత:పురంలో ఉంచుకోవడం అంటే నా వినాశనం నేను కోరుకోవడమే " అన్నది సుధేష్ణ. ద్రౌపది " అమ్మా! తమరు అలా అనవలదు. నా భర్తలు బలవంతులు. నా విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉంటారు. ఏవరైనా నన్ను నీచభావంతో చూసినా చాలు వారిని సంహరిస్తారు. కనుక ఎవరూ నన్ను దుర్బుద్ధితో చూడరు. నాకు అలాంటి నీచ బుద్ధులు లేవు. నన్ను మీరు నమ్మి మీ సేవకురాలిగా స్వీకరించండి. కాని నాకు కొన్ని నియమాలు ఉన్నాయి. నేను ఇతరుల ఎంగిలి తినను. నీచపు పనులు చేయను " అని పలికింది. సైరంధ్రి మాటలకు సుధేష్ణ సంతోషించి ఆమెను తన పరిచారికగా స్వీకరించింది. అలా ద్రౌపది కూడా విరాటుని కొలువులో చేరింది. పాండవులు ద్రౌపది విరాటుని కొలువులో సంతోషంగా కాలం గడుపుతున్నారు.

title: తెలుగు

text: వెనీసుకు చెందిన వర్తకుడు నికొలో డా కాంటి భారతదేశం గుండా ప్రయాణిస్తూ, తెలుగు భాషలోని పదములు ఇటాలియన్ భాష వలె అజంతాలు (అచ్చు అంతమున కలిగి) గా ఉండటం గమనించి తెలుగును' ఇటాలియన్ అఫ్ ది ఈస్ట్' గా వ్యవహరించారు. కన్నడిగుడైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలుగు భాషను 'దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స ' అని వ్యవహరించారు. తెలుగు అక్షరమాల కన్నడ భాష లిపిని పోలియుంటుంది.

title: మరింగంటి సింగరాచార్యులు

text:
తెలియక లెస్స సందె తఱి దీర్చఁగ నేఱక ఆకలాన నా
కలి యడిగించ నేఱ గెద గాడిన కాకల నాలి జాలిచే
నిలిచిన దారి నిల్చి గన నేఱక నల్కత లింత లేక చెం
తలఁ దిరగాడ సాగె జడదారియ గారెసరేగి డిందఁగన్

title: గొడవర్తి సత్యనారాయణ వరప్రసాద్

text:
దేశ భాషలందు తెలుగులెస్స అని తెలుగు భాషను కీర్తించిన గొప్ప చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. ఆయన ఆస్థానంలో భువనవిజయ సభా మంటపంలో అష్టదిగ్గజాలనే కవులు ఉండేవారు వారు అద్భుతమైన ప్రబంధాలను రచించి తెలుగు భాషకు ఎనలేని కీర్తి తెచ్చారు. అటువంటి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పాత్రలో జీవించిన వ్యక్తీ తణుకు పట్టణానికి చెందిన ప్రముఖ వైద్యులు డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్. ప్రసిద్ధి చెందిన తణుకు నన్నయ భట్టారక పీఠానికి అధ్యక్షుడు కూడా అయిన జి.యస్వీ.ప్రసాద్ భువనవిజయ కార్యక్రమంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పాత్రను పోషించారంటే ఆ కార్యక్రమం ఏంటో రక్తి కడుతుంది. ప్రేక్షకులు ఆనందంతో పొంగిపోతారు. అలనాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయ చక్రవర్హ్తి సభ నడిపించినట్లే ఈయన కూడా భువనవిజయ కవితా సభను నిర్వహించారు. అందుకే డాక్టర్.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ ను ఇటీవల తణుకు పురపాలక సంఘం ఘనంగా సత్కరించి “అభినవ కృష్ణదేవరాయ”బిరుదు ప్రధానం చేసింది. గోదావరి సీమలోని కవిపండితుల కళా సాంస్కృతిక సాహిత్య సమాహారంగా ఉగాది ఉత్సవాలలో నిర్వహించిన గౌతమీ వైభవంలో వీరు కళాప్రపూర్ణ ముళ్ళపూడి తిమ్మరాజు పాత్రను అభినయించారు.ఆయన ఉచ్చారణను కంఠమాధుర్యాన్ని ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్ర అధికారులు ఎంతగానో ప్రశంసించారు.డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్ కళాకారుడు మాత్రమే కాదు. అంతకన్నా ముఖ్యంగా మంచి కళాపోషకుడు కూడా సాహిత్య కళా వికాశానికి ప్రతీఏటా ఆయన ఎంతో కృషి చేస్తున్నారు. తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధి చెందిన మహనీయులకు గొప్ప సాహితీవేత్తలకు డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్ సాహితీ పురస్కారమనే పేరుతొ 5 వేల 116 రూపాయలు ఇచ్చి సత్కరిస్తున్నారు. ప్రతీఏటా క్రమం తప్పకుండా వేల రూపాయలను సాహితీ సేవకు వినియోగించడం ఎందరికో ఆదర్శంగా నిలిచింది.
తణుకులో సుదీర్ఘ చరిత్రకలిగిన నన్నయ భట్టారక పీఠం ఆర్థిక సమస్యలతో నలిగిపోతున్నప్పుడు ఆ సంస్థకు రెండు లక్షల రూపాయలు మూల నిధిని సమకూర్చి పీఠం ఉన్నతికి ఆయన పునాదిని వేశారు. గోస్తనీ నదిపై నన్నయ్య కాంస్య విగ్రహ స్థాపన కోసం డాక్టర్ ప్రసాద్ విశేషంగా కృషి చేశారు . వృత్తి పరంగా ప్రసాద్ వైద్యుడు చెవి, ముక్కు, గొంతుల స్పెషలిస్ట్. ఈ రంగంలోకూడా డాక్టర్ ప్రసాద్ కు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రైవేట్ రంగంలో చెవి, ముక్కు, గొంతు ఆసుపత్రిని తొలిసారిగా నెలకొల్పింది ఈయనే 1973 లో స్థాపించిన ఈ ఆసుపత్రి మూడు దశాబ్దాలను పూర్తి చేసుకోబోతోంది.ఈ 30 ఏళ్ళలోనూ వేలాది మందికి వైద్య సేవలందించారు. తణుకు లోని రామకృష్ణ సేవా సమితి నిర్వహించే ఉచిత వైద్య శిబిరంలో ఆయన ఎందరో రోగులకు ఉచితంగా పరీక్షించి మందులు అందించడం ఎంతో కాలంగా చేస్తున్నారు. రోటరీ క్లబ్, లయన్స్ క్లబ్ వంటి సేవా సంస్థల ఆద్వర్యంలో నిర్వహించే ఉచిత వైద్య శిబిరాలలో డాక్టర్ ప్రసాద్ సేవలందించారు. ప్రసాద్ తన పేరుమీదుగా పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థికి ట్రావెల్ ఫెలోషిప్ గా ఉపకారవేతనం అందిస్తున్నారు. కళా సాహిత్య రంగాలలో రాణిస్తూనే వైద్య వృత్తిలో నైపుణ్యాన్ని కనబరుస్తూ ప్రసాద్ పలువురికి ఆదర్శంగా నిలిచారు.

title: ప్రాచీన తెలుగు కవుల కవితా తత్త్వము

text: రెండవ వర్గం ఇతరులు. నన్నయ దృష్టిలో ఇతరులంటే ఎవరు? ఇప్పటి దాకా పామరులు అనుకుంటున్నాము. కానీ నన్నయ దృష్టిలో పామరులు కాదు. సంస్కృత కవేతరులు. అంటే తెలుగు వారు. సంస్కృత కవీంద్రులు కథకలితార్థ యుక్తితో లోనారసి మేలు అంటే, తెలుగు పాఠకులు తెలుగు భారతంలోని అక్షర రమ్యతను ఆదరిస్తారు.

title: లిపి సంస్కరణ

text:
ఇంగ్లీషు స్థాయిలో మన భాషకుకూడా అభివృద్ధి చేసిన యాంత్రిక సదుపాలు కల్పించడం కోసమే.వాస్తవానికి లిపి సంస్కరణ యంత్రాలకనుగుణంగా జరగాలి. కంప్యూటర్‌లలో వాడకానికి ప్రస్తుతం తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఏయే సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయో వాటిని నిశితంగా, పరిశీలించి నిరంతరం వాటిని బాగుచేసే నిపుణుల్ని నియమించాలి. పరిశోధకుల్ని ప్రోత్సహించాలి.అలాంటి మంచి పనులు ఏవీ ఏళ్ళతరబడి తెలుగువాళ్ళు చేసి తెలుగు ప్రజలకు తెలుగు ద్వారా సౌకర్యం కల్పించలేదు.
భాషను పాడుచేసుకొవడం, మళ్ళీ బాగుచేసుకోవాలన్న అలోచనే లేకపోవటం, అరకొరగానైనా చేపట్టిన పనిని పూర్తి చేసుకోలేక చతికిల పడుతూ ఆంధ్రులు ఆరంభ శూరులు అన్న నానుడిని సార్థకం చేశారు.
పూర్వం మన భాష నశించిపోతుందే అని కొంత మంది నాయకులైనా బాధపడేవారు. కానీ ఇప్పుడు తెలుగు ఎందుకూ పనికిమాలిన భాషనీ, ఇంగ్లీషు, హిందీ వస్తే మనం ఎక్కడైనా చలామణీ కావొచ్చనీ, పదవులు దక్కాలన్నా, పరపతి పెరగాలన్నా కేవలం తెలుగు వస్తే చాలదనీ, హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలు తప్పనిసరిగా నేర్వాలనీ, చచ్చిపోయే ముసలి భాషను ఎవరూ బ్రతికించలేరనీ మన తెలుగు మేధావులే వాదిస్తున్నారు. మన నాయకులు అందుకు వంతపాడుతున్నారు. ఇక వీళ్ళు తెలుగుకు అధికార పీఠం దక్కనిస్తారా? తెలుగు జనం ఉద్యోగాల కోసం, విజ్ఞానం కోసం ఇంగ్లీషును ఆశ్రయించక తప్పదంటున్నారు మన మేధావులు.
తెలుగు అధికార భాష కావాలంటే ఇంగ్లీషు స్థాయికి దానిని అభివృద్ది చెయ్యాలి. తెలుగు నేర్చుకునే వాళ్ళ సంఖ్య పెరగాలి. ఎందుకు? ఎలా? అని మన పాలకులు, ప్రజలు ప్రశ్నించుకోవాలి. మన ప్రభుత్వం నడుపుతున్న తెలుగు మీడియం స్కూళ్ళన్నీ ఇంగ్లీషు లిపి లోకి మారిస్తే చాలు. ఒక్క చర్యతో అన్నిసమస్యలూ పరిష్కార మవుతాయి. కానీ, ఇప్పుడున్న ఇంగ్లీషు మీడియం స్కూళ్ళన్నింటినీ తెలుగు మీడియం లోకి మార్చాలంటే అడుగడుక్కీ అడ్డంకులొస్తాయి. ముందు ఇంగ్లీషులో తీర్పులిచ్చే కోర్టులే అడ్డుపడతాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం అడ్డుపడుతుంది. గవర్నర్లు, ఇతర భాషల ఐ.ఎ.యస్. ఆఫీసర్లు అడ్డుపడతారు.
ఈనాడు అమెరికాలో కంటే ఎక్కువగా ఇండియాలోనే ఇంగ్లీషు మాట్లాడే వాళ్ళున్నారు.ఆ మేరకు మన భాషలు నాశనం అయిపోయాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మన దేశానికి లింకు భాష కావాలి. జాతీయ, అంతర్జాతీయ భాషల్ని మనకు ఇష్టం ఉన్నా లేకపోయినా దేశం కోసం మోస్తూ, మన భాషను గత్యంతరం లేక నిర్లక్ష్యం చేస్తూ పోవాలి.
ఒక్కో భాష మాట్లాడేవారు ఒక్కో జాతి. ఎవరి భాష వారికి గొప్ప. 'దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స' అని మనమంటే కాదు హిందీయే గొప్ప ,హిందీనే జాతీయభాష దేశస్తులంతా హిందీని నేర్చుకోవాలి అంటారు ఉత్తరాది వాళ్ళు.అలాంటి పరిస్తితుల్లో ఇంగ్లీషే భారతీయులందరికీ అవసరమైన లింకు భాషగా తప్పనిసరి అయ్యింది.నిరాఘాటంగా ఇండియాను పాలిస్తోంది.
మరి ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఇంగ్లీషు భాషను పాశ్చాత్యులే కాకుండా భారతీయులు కూడా సాంకేతికంగా, శాస్త్రీయంగా ఎంతో అభివృద్ధి చేశారు. కోట్లాది మంది భారతీయులు ఇంగ్లీషు నేర్చారు. అఆలు రాకపోయినా ABCD లు వచ్చేస్తున్న రోజులివి. తప్పదు మరి. వాస్తవ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని భవిష్యత్తు ప్రణాళిక వేసుకోవాలి. ఇంగ్లీష్ వాళ్ళు I,II,III, IV లాంటి రోమన్ అంకెలు వాడేవారు. తరువాత 1,2,3,4,5,6,7,8,9 అనే అంకెల్ని అరబ్బుల నుండి, '0' ను ఇండియా నుండి తీసుకెళ్ళి తమవిగా చేసుకున్నారు. ఏమీ సిగ్గుపడలేదు. దొంగతనంగా,నామర్దాగా భావించలేదు. పరాయి భాషలకు చెందిన అంకెలని ద్వేషించలేదు. తమ అంకెలు నామ రూపాల్లేకుండా పోతున్నాయే అని బాధపడలేదు. కేవలం సౌకర్యం చూసుకున్నారు. తమ భాష చెలామణీ కావటం చూసుకున్నారు.
మరి మనవాళ్ళు లింకు భాషగా ఇంగ్లీషును ఎన్నుకున్న రోజున, ఇంగ్లీషు లిపిని కూడా లింకు లిపిగా జాతీయ లిపిగా నిర్ణయించినట్లయితే భారతీయ భాషల నడక వేగం పెరిగి ఉండేది. దేశ వ్యాప్తంగా అన్ని భాషల వాళ్ళకూ ఒకే లిపి నేర్పబడేది. భారతీయ భాషలు శబ్ద రూపంలో ఎన్ని విన్యాసాలు చేసినా, ఒకే లిపిలో ఉంటే కనీసం దేశస్తులంతా చదివే వాళ్ళు. ఒక లిపికి అలవాటైన మనిషి తన భాషను మరో లిపిలో రాయటానికి, తన భాషను మరో లిపిలో చదవటానికి అంత సుళువుగా ఇష్టపడడు. లిపి మారితే తన భాషే మారిపోయినట్లుగా ఫీలవుతాడు. కానీ ఈనాడు మనం మన పొరుగు భాషలను కూడా చదవలేకపోతున్నాం. దేశమంతటికీ ఒకే లిపి ఉన్నప్పుడు ఇరుగు పొరుగు భాషలు అర్థం కాకపోయినా, మాట్లాడలేకపోయినా కనీసం చదవటం వస్తుంది. ఏ భాష వాడికైనా చదివిపెట్టడం వస్తుంది. వంద రూపాయల నోటు మీద 18 లిపుల్లో ముద్రించనక్కరలేదు. ఆయా భాషల వాళ్ళు వందరూపాయల్ని ఏమని పలుకుతారో ఆ శబ్దాన్ని ఇంగ్లీషు లిపిలో ముద్రించవచ్చు. వందరూపాయల్ని ఏ భాష వాళ్ళు ఏమని పిలుస్తారో మిగతా అన్ని భాషల వాళ్ళూ చదివి తెలుసుకోవచ్చు. దీన్ని Transliteration అంటారు. సంస్కృత శ్లోకాల్ని,అరబీ సూరాలను మనం తెలుగు లిపిలో రాసుకుంటున్న మాదిరిగానన్న మాట.
మన ఆర్టీసీ బస్సుల మీద తెలుగు అంకెలు వేశారు కానీ తెలుగు జనం వాటిని ఆదరించలేదు. అరబీ అంకెల్ని అంటే నేటి ఇంగ్లీషు అంకెల్నే జనం చదువుతున్నారు. కాలగమనంలో పారవేయబడిన వాటిని వెతికి తీసుకొచ్చి జనానికి అలవాటు చేస్తామంటున్న భాషాప్రియులు, అంతకంటే సుళువుగా జనమందరికీ అలవాటైన వాటితోనే భాషాభివృద్ధి చేయవచ్చు. వాక్కు రూపంలో ఉండే భాషకు మనిషి కల్పించిన రూపమే లిపి. లిపిరాని వాడికీ భాష ఉంటుంది. అసలు భాషే రాని వాడికి లిపి ఏముంటుంది? భాషను చదవటానికీ, రాయటానికీ పెట్టుకున్న గుర్తులే అక్షరాలు. అవి మన దేశంలో అందరికీ ABCD ల రూపంలో నేర్పబడ్డాయి. "అఆ" అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉండరు కానీ ABCD అనే అక్షరాలొచ్చిన పిల్లలు దేశమంతటా ఉన్నారు. వండి వడ్డించిన దాన్ని తినటానికి తిరస్కరించినందువల్ల మన జాతి శుష్కించిపోతున్నది. తెల్లవాడు అందరివీ దొంగలించి తిని బలిసిపోయాడు. నల్లవాడు అలిగి నలిగి నీలిగి నీరసించాడు.
సుప్రీం కోర్టు నుండి, ఈ దేశ సర్వోన్నత పాలక పీఠాల నుండీ ఇక ఇంగ్లీషును తొలగించటం సాధ్యం కాదు గనుక రకరకాల లిపుల్ని సంస్కరించి యావత్తు భారత జాతికీ అర్థం అయ్యేలా చేయటం అసాధ్యం గనుక, ఆంగ్ల లిపిని స్వంతం చేసుకుని, దేశంలోని అన్ని భాషలకూ దాన్నే జాతీయలిపిగా అమలు చేస్తే మనకు ఎన్నో కష్టాలు తగ్గుతాయి. అంతర్జాతీయంగా ఆంగ్లభాష లిపికి సమకూరిన యాంత్రిక ప్రయోజనాలన్నీ మన దేశీయ భాషలకూ సమకూరుతాయి. ఈ మార్పుకొక తరం పడుతుంది. వివిధ లిపులకు అలవాటు పడిన పెద్దలు తప్పనిసరిగా ఇబ్బంది పడతారు. కానీ కొత్తగా నేర్చుకునే పిల్లలు సునాయాసంగా ఇంగ్లీషుతోపాటే తమ మాతృభాషల్నీ ఒకే కీ బోర్డుతో సాధన చేస్తారు. ఇంగ్లీషు అక్షరమాలలో లేని కొన్ని శబ్దాలకు కొత్త అక్షరాలను జోడించుకోవటం కన్నా, ఉన్న అక్షరాలకే కొన్ని గుర్తులు జోడించటం ద్వారా ఈ శబ్దం వస్తుందని శాసనం చేయవచ్చు. దేశీయ భాషల మధ్య నిఘంటువుల తయారీ కూడా సుళువవుతుంది. భాషలు నేర్చుకోవటం కూడా తేలికవుతుంది.
మీసేవా కేంద్రాల ద్వారా ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు ప్రజలు తెలుగు ఫిర్యాదులు రోమన్ లిపిలోనే పంపుతున్నారు. ఇంగ్లీషు రాని వాళ్ళు కూడా ఇంగ్లీషు లిపిలో తమ తెలుగు ఫిర్యాదుల్ని ఎంతో చక్కగా పంపించారు. ఒక ఫిర్యాదు ఇలా ఉంది:-
Ayyaa,
NAA BHARTHA CHANIPOYI NAALUGELLAYYINDI. KUTUMBHA
SANKSHEMA PADHAKAM KINDA NAAKU SAHAYAM INKAA
ANDALEDU. TAMARU DAYATO AA SAHAYAM IPPINCHAGALARU.
ఈ ఫిర్యాదు యధాతథంగా కలెక్టర్ నుండి MROకు వెళితే, MROకూడా Telugu లోనే చక్కగా జవాబిచ్చాడు. పనిలో వేగం పెరిగింది. ఆంగ్ల భాష రాకపోయినా, అనువదించి కూర్చుకునే నేర్పు లేకపోయినా భావం చక్కగా చేరాల్సిన చోటికి చేరింది. ఆంగ్ల లిపి ద్వారా ఒన గూడే ఈ సదుపాయాన్ని మనం ఎందుకు స్వంతం చేసుకోకూడదు? నేటి పెద్దలు ముందు చూపుతో చేసే త్యాగాలే రేపటి పౌరులకు సుఖమైన జీవితాన్నిస్తాయి.
గుండ్రని అందమైన నా లిపి అంతరిస్తోందనే బాధ నాకూ ఉంది. కానీ లిపిని అంకెల్ని యంత్రానికి తగ్గరీతిలో ఆంగ్లేయులు అభివృద్ధి పరిచారు. వాళ్ళ అంకెల్ని మనం ఎలాగూ వాడుతూనే ఉన్నాం. ఇక అక్షరాలను కూడా వాడుకుంటే అధికార భాషగా రోమన్ తెలుగును ఫైళ్ళలో కంప్యూటర్ల ద్వారా అమలు చేయటం ఎంతో సుళువవుతుంది. లిపిసమస్య సాకుతో అధికారభాష అమలును ప్రక్కన పెట్టటం కంటే అంతర్జాతీయంగా అమలవుతున్న లిపినే మన భాషకు వాడుకుంటే మేలు జరుగుతుందని ఆశ. రానున్న రోజుల్లో దేశమంతటికీ ఉమ్మడి లిపిగా ఆంగ్లాక్షరాలను ఉపయోగించుకునే విషయమై విస్తృతంగా చర్చలు జరగాలి. దేశ భాషలన్నింటికీ జవసత్వాలను సమకూర్చే నిర్ణయాలు జరగాలని ఆశిద్దాం
(తిరుమల రామచంద్ర , మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు 1957)
---ప్రజాతంత్ర (18.4.1976) "అనంతం" పేజీ196

title: వినుకొండ వల్లభరాయుడు

text: పూర్వకవులెవరూ ప్రయోగించని తెలుగు పలుకుబడులను, నుడికారాలతో విశిష్టమైన స్వతంత్ర రచనగా క్రీడాభిరామాన్ని రచించారు. వల్లభామాత్యుని అనంతర కాలపు ప్రబంధ యుగానికి చెందిన కవులైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, పెద్దన, తెనాలి రామకృష్ణుడు వంటి గొప్ప కవులు ఆ పలుకుబడులను, నుడికారాలను అనుసరించారు. శృంగార కావ్యాలైన బిల్హణీయం, శశాంక విజయం, రాధికా సాంత్వనం, అహల్యాసంక్రందనం మొదలైన రచనల్లో ప్రౌఢ శృంగార కృతియైన క్రీడాభిరామం ముద్ర కనిపిస్తుంది.[2]. తెలుగు భాష గురించి పేర్కొనదగ్గ వాక్యాల్లో ఒకటైన దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స అన్న వాక్యం వినుకొండ వల్లభరాయనిదే. వల్లభామాత్యుని రచనలకు ప్రభావితుడైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వేరే పద్యంలో ఈ వాక్యాన్ని ఉటంకించారు.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సంస్కృతి

text:
సంస్కృత సాహిత్యం మరియు హిందూ గ్రంథాలచే తెలుగు సాహిత్యం బాగా ప్రభావితమైంది. నన్నయ, తిక్కన మరియు ఎర్రాప్రగడలు త్రిమూర్తులుగా ఏర్పడి, గొప్ప పురాణమైన మహా భారతమును తెలుగులోకి అనువదించారు. ఒంటిమిట్ట (కడప జిల్లా) గ్రామమునకు చెందిన గొప్ప కవి బమ్మెర పోతన తన గొప్ప శాస్త్రీయ రచనలలో, సంస్కృతంలో వేద వ్యాస రచించిన "శ్రీ భాగవతం" యొక్క తెలుగు అనువాదం అయిన శ్రీ మదాంధ్ర మహా భాగవతం అనేది ప్రసిద్ధి చెందినది. నన్నయ్య  కవి పాత తెలుగు-కన్నడ లిపి నుండి ప్రస్తుతం తెలుగు లిపి (లిపి) ను సంపాదించాడు. చక్రవర్తి కృష్ణదేవరాయ ఈ విధంగా రాశారు మరియు ప్రసిద్ధ ప్రకటన చేశారు: "దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స " అంటే "తెలుగు అన్ని భారతీయ భాషలలోను మధురమైనది".
యోగి వేమన ద్వారా వేదాంత పద్యాలు చాలా ప్రసిద్ధము. ఆధునిక రచయితలలో జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు విజేతలు శ్రీ విశ్వనాథ సత్య నారాయణ మరియు డాక్టర్ సి. నారాయణ రెడ్డి (ఒకనాటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నందు) ఉన్నారు. శ్రీ శ్రీ మరియు గద్దర్ (ఒకనాటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నందు) వంటి రివల్యూషనరీ కవులు ప్రజాదరణ పొందారు.

title: ఆమె ఎవరు?

text: ఆమె ఎవరు? 1966, అక్టోబర్ 20న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం.

title: ఎవరిని నమ్మాలి

text:
ఎవరిని నమ్మాలి 1970, అక్టోబర్ 10న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ప్రముఖ సినిమాటోగ్రాఫర్ లక్ష్మణ్ గోరే దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో హరనాధ్, రాజశ్రీ నటించారు.
లక్షాధికారి, వ్యాపారస్థుడు అయిన వెంకటపతి ఇంట్లో జయశ్రీ అనే అందాలభరిణ దిక్కులేని స్థితిలో రాత్రివేళ తలదాచుకుంటుంది. మరునాడు ఆయన ఆఫీసులోనే ఉద్యోగం కూడా సంపాదించుకుంటుంది. వెంకటపతికి జయశ్రీపై నమ్మకం కుదిరి బాధ్యతగల పనులు అప్పజెప్పుతుంటాడు. హైదరాబాదులో వున్న వాటాదారులలో ఒకరికి 25 వేలు, మరొకరికి 25వేలు బ్లాక్ మనీ భద్రంగా ఇమ్మని ఆమెను బస్సు ఎక్కిస్తాడు. బస్సుబయలుదేరుతుంది. దారిలో ఒక వూరి వద్ద ఆగినప్పుడు ఆమె చేతిలో వున్న బ్యాగ్ మారిపోయింది. అదే మోస్తరు బ్యాగు ఆ స్థానంలో చేరింది. దొంగ పట్టుబడ్డాడు. ఆ రెండు కట్టలలో ఒకటి దొంగనోట్ల కట్ట. పోలీసు అధికారులు ఆ సంగతిని గుర్తించారు. ఆమె బ్యాగును ఆమెకు భద్రంగా అప్పగిస్తారు. దారి పొడవునా శాస్త్రులు, అతని సహచరుడు అందరికీ వినోదకాలక్షేపం గావిస్తారు. హైదరాబాదులో జయశ్రీ దిగుతుంది. వెళ్లాల్సిన చోటుకు చేరుతుంది. కాని అక్కడ తన యజమానిచే బంధించబడుతుంది. ఆమెను అడుగడుగునా కాపాడుతూ వస్తారు శాస్త్రులు, అతని మిత్రుడు. వెంకటపతి కుమారుడు గిరి కూడా వచ్చి ఆమెకు సహాయపడతాడు. చివరకు నేరస్థులు పట్టుబడక తప్పలేదు. శాస్త్రులు, అతని స్నేహితుడు ఎవరు? అసలు జయశ్రీ ఎవరు? ఈ సస్పెన్స్ కథ చివరిదాకా కొనసాగుతుంది.

title: మాయాబజార్

text: కంప్యూటర్ రంగంలో వినియోగానికి వచ్చిన లాప్ టాప్ అనే పరికరాన్ని, వీడియోకాలింగ్ అనే సౌకర్యాన్ని పోలివున్న ప్రియదర్శిని అనే పరికరాన్ని 1957లోనే మాయాబజార్ సినిమా ఊహించగలిగింది.[6] మార్చి 2007లో ఈ సినిమాకు 50 సంవత్సరాలు నిండిన సందర్భంగా ప్రముఖ టెలివిజన్ ఛానళ్ళు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను సమర్పించాయి. పత్రికలు విశేష వ్యాసాలు ప్రచురించాయి. పత్రికలలో వచ్చిన శీర్షికలు ఇలా ఉన్నాయి - "యాభై ఏళ్ళ 'మాయా'బజార్", "మనయింటి బంగారం మాయాబజార్", "తెలుగు సినిమాకు పెద్దబాల శిక్ష మాయాబజార్", "అర్ధ శతాబ్ది అద్భుత అనుభూతి మాయాబజార్" భారతీయ సినిమా 100 యేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వపు తపాలాశాఖ 2013 మే 3వ తేదీన ఎస్.వి.రంగారావు స్మారక తపాలాబిళ్ళను విడుదలచేసింది. ఆ స్టాంపులో మాయాబజార్ చిత్రంలో రంగారావు వేసిన ఘటోత్కచుడి పాత్రను చొప్పించడం విశేషం. మార్చి 2017 నాటికి ఈ సినిమా 60 సంవత్సరాలు నిండిన సందర్భంగా తెలుగు వికిపిడియా మాయబజార్ కి ప్రేమతో అనే శీర్షిక తో రవీంద్ర భారతి లో ఒక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడం జరిగింది. ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి ఒకసారి టీవీ ఇంటర్వ్యూలో అన్నది - "ప్రేక్షకులు వైవిధ్యం కోరుకుంటారు. మంచి సినిమాలు మాత్రమే ప్రేక్షకులు చూస్తారంటే ఇక మాయాబజార్ తరువాత వేరే సినిమా రానక్కరలేదు" ఈ సినిమాలో హీరో ఎవరు? అని తెలుగు సినిమా వజ్రోత్సవ సందర్భంలో టీవీ యాంకర్ సుమ అడిగిన ప్రశ్నకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు ఇలా జవాబు చెప్పాడు - "డ్యూయెట్ పాడినవాడు హీరో అయితే నేను హీరోను. ఫైట్లు చేసినవాడయితే ఎస్.వీ.రంగారావు. మగవాడు కాని హీరో సావిత్రి...." 'కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్' వారు మే 2007లొ మాయాబజార్ స్వర్ణోత్సవం సభ ఏర్పాటు చేసి, ఆ సినిమాలో నటించిన నటులను సత్కరించారు. ఆ సందర్భంగా మాట్లాడుతూ ప్రఖ్యాత కవి రాళ్ళబండి కవితాప్రసాద్ మాయాబజార్ సినిమా ఇంత ఆదరణ పొందడానికి కొన్ని కారణాలను విశ్లేషించాడు. పాత్రల ప్రవర్తన: మాయాబజార్‌లో పాత్రలు, వాటి స్వభావాలు మన నిత్యజీవనంలో ఇరుగుపొరుగువారి ప్రవర్తనకు చాలా దగ్గరఱగా ఉన్నాయి. కనుక ఆ పాత్రలతో ప్రేక్షకులకు ఒక అనుబంధం ఏర్పడింది. పాత్రల పేర్లు: మాయాబజార్ లో పాత్రల పేర్లను కూడా ఒక పరమార్ధంతో పెట్టినట్లుగా తోస్తుంది. అభిమన్యుడిని అడ్డుకోవటానికి ఘటోద్గజుడు తన అనుచరుడైన ఒక రాక్షసుడిని పంపిస్తాడు. ఆ రక్కసుడు తన మాయజాలంతో గోడగా మారి అభిమన్యుని రథానికి అడ్డుగా నిలుస్తాడు. ఆ రాక్షసుని పేరు కుడ్యాసురుడు. భాష: మాయాబజార్‌లో పాత్రలు మాట్లాడిన భాష గ్రాంధికంలా అనిపించదు. అలాగని ఫక్తు నేటి వ్యావహారికం కాదు. అందుకే ప్రేక్షకులకు ఆ సినిమాలో ప్రతి డైలాగు సుపరిచితమయ్యింది.

title: పండగ చేస్కో

text:
పండగ చేస్కో 2015 మే 29, శుక్రవారం విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
పోర్చుగల్‌లో ఉన్న కార్తీక్ పోతినేని (రామ్). వీడియో గేమ్స్ అభివృద్ధి చేసే పెద్ద సంస్థ పెట్టి, కోట్లు గడిస్తాడు. తల్లితండ్రులు (పవిత్రా లోకేశ్, రావు రమేశ్), చెల్లెలు, బావ ఉంటారు. పెళ్ళి చేసుకోవాలని అనుకుంటున్న తరుణంలో అతనికి అనుష్క (సోనాల్ చౌహాన్) అనే మరో పారిశ్రామికవేత్త తారసపడుతుంది. సరైన వయసులోగా భారతీయ సంతతి వ్యక్తిని ఎవరినైనా పెళ్ళిచేసుకోకపోతే, వేల కోట్ల ఆస్తి మొత్తం వేరొకరికి వెళ్ళిపోతుందని ఆమె తండ్రి వీలునామా రాసిన సంగతి ఆమెకు ఆలస్యంగా తెలుస్తుంది. ముప్ఫై రోజులే గడువు ఉండడంతో, వరుడి కోసం వెతుకుతున్న ఆమె కార్తీక్‌ను పెళ్ళాడాలనుకుంటుంది.
మరోపక్క, బొబ్బిలిలో ఉండే హీరోయిన్ దివ్య (రకుల్ ప్రీత్ సింగ్). ఆమె తల్లి, తండ్రి (మిర్చి సంపత్) విడిపోతారు. తల్లి, మేనమామ (సాయికుమార్) దగ్గర పెరుగుతుంటుంది. పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమనే తండ్రికీ, మేనమామకూ మధ్య నలిగిపోతుంటుంది. లాభం లేదని వేరే ఊరికి వచ్చేస్తుంది. కాలుష్యానికి కారణమవుతోందంటూ కార్తీక్ కర్మాగారం మీద కేసు వేసి, మూయించే పరిస్థితి తెస్తుంది. మనదేశంలోని ఈ కర్మాగారం కోసం పోర్చుగల్ నుంచి పెళ్ళి పనులు కూడా పక్కన పడేసి, మరీ వస్తాడు కార్తీక్.
కార్తీక్ ఇక్కడ కొచ్చాక, దివ్యను ప్రేమలో పడేయడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఇంతకీ కార్తీక్ ఎవరు? అతనికీ దివ్య తండ్రికీ ఉన్న బంధం ఏమిటి? దివ్య తండ్రికీ, మేనమామకూ మధ్య వైరానికి కారణం ఏమిటి? లాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానమే మిగిలిన కథ.

title: అయినాల మల్లేశ్వరరావు

text:
అయినాల మల్లేశ్వరరావు గుంటూరు జిల్లా తెనాలి పట్టణానికి చెందిన విశ్రాంత ఉపాధ్యాయుడు, ‘సహజకవి’. ఆయన జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ గ్రహీత.
ఆయన ఏప్రిల్ 10 1955 న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు చెందిన ఉప్పుమగులూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన ఆంధ్ర మరియు అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయాలలో విద్యాభాసం చేసి తెలుగు, ఆంగ్ల భాషలందు ఎం.ఎ. చేసారు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ప్రవేశించి జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, మూల్పూరులో పదవీవిరమణ చేసారు. ఆయన తెనాలి రామకృష్ణ అకాడమీకి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు. శ్రీ అజంతా కళారామం సంస్థకు ఉపాధ్యక్షులుగా ఉన్నారు.

title: తెలుగు బుక్ అఫ్ రికార్డ్స్

text: ఆ సంస్థకు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులుగా డా: చింతపట్ల వెంకటాచారి, సంస్థ కార్యదర్శిగా శ్రీమతి రజని బొనాలి, ముఖ్య సలహాదారులుగా : శ్రీ మండలి బుద్ధప్రసాద్, జె.డి. లక్ష్మినారాయణ, అన్నవరం రామస్వామి, డా: సి. నారాయణ రెడ్డి. డా : అందెశ్రీ. డా: కూరెల్ల విటలాచారి. తుమ్మిది రామ్ కుమార్, డా:సాయి శ్రీ, డా: శ్రీనాథ చారి, డా:ఈటల సమ్మన్న, బృందావనం పార్ధసారథి ( మారిషేష్ ) తదితరుల సలహాల మేరకు ఈ సంస్థను నెలకొల్పి దేశ విదేశాల్లో ఉన్న తెలుగు వారికి వారిలో ఉన్న ప్రతిభకు పట్టం కడుతూ.. మన తెలుగు సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలను, తెలుగు వారి కట్టు బొట్టు, తెలుగు పండుగలకు ముఖ్యా ప్రాధాన్యత నిస్తూ, ప్రవాస నివాస తెలుగు వారికి ఒక వేదికగా నిలుస్తుంది, 2016 సం. నాటికి దేశ విదేశాల్లో 500 పైగా తెలుగు వారి ఘనతలను గుర్తించి వారికి ఒక గుర్తింపుని అందజేస్తుంది.

title: ఒకనాటి రాత్రి

text:
"ఒకనాతి రాత్రి" 1980లో నిర్మితమైన ఒక తెలుగు చిత్రం. ఈ చిత్రానికి కథ, స్క్రీన్ ప్లే, సంగీతం, దర్శకత్వం - పి.భానుమతి. ఇది ఒక అపరాధ పరిశోధన కథ.
ట్రెయిన్ లో ప్రయాణిస్తున్న భానుమతి అనుకోకుండా పక్కనే వెళ్తున్న మరో ట్రెయిన్ లో జరిగిన ఒక హత్య చూస్తుంది. దాన్ని గురించి అన్వేషిస్తూ, అసలా హత్య తాలూకా కుటుంబాన్ని కనిపెట్టీ, వాళ్ళింట్లో వంటమనిషిగా చేరుతుంది. తరువాత అసలా హత్యకు గురైన మనిషి ఎవరు? వాళ్ళ నేపథ్యం ఏమిటి? ఇత్యాది విషయాలు పరిశోధించి, సాధిస్తుంది.'
"ఒక నాటి రాత్రి" చిత్ర వీసీడీ, ఆదిత్య వీడియోస్, హైదరాబాదు.

title: దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స

text: ఆంధ్ర భోజునిగా మరియు కన్నడ రాజ్య రమారమణగా కీర్తించబడిన శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు తెలుగు భాషకు దేశ భాషలందు ఉన్న ప్రాముఖ్యత దృష్ట్యా పలికిన పలుకులు ఇవి.

title: పూర్ణ స్వరాజ్

text: పూర్ణ స్వరాజ్ లేక భారత స్వాతంత్ర్య ప్రకటన అన్నది 1929 డిసెంబరు 19న బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం నుంచి అన్ని విధాలా తెగతెంపులు చేసుకునే పూర్ణ స్వరాజ్యం లేక పూర్తి స్వయం పరిపాలన సాధించేందుకు పోరాటం చేయనున్నట్టు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ చేసిన తీర్మానం. లాహోర్ కాంగ్రెస్‌లో ఈ తీర్మానం ఆమోదమైంది. 1929 డిసెంబరు 31 అర్థరాత్రి నాడు జవాహర్‌లాల్ లాహోర్ నగరంలో రావి నది ఒడ్డున 3 లక్షల మంది చూస్తూండగా మువ్వన్నెల జెండా ఎగురవేశాడు. జవాహర్, గాంధీ రాసిన పన్నుల నిరాకరణకు సైతం సిద్ధంగా ఉండడం కలిగివున్న స్వాతంత్ర్య ప్రమాణాన్ని అందరూ చదివి ప్రమాణాలు చేశారు. కాంగ్రెస్ పక్షానికి అనుకూలురైన శాసన సభ్యులు ఈ ప్రకటనకు అనుగుణంగా రాజీనామా చేశారు. లాహోర్ కాంగ్రెస్‌లో 1930 జనవరి ఆఖరి ఆదివారం (అది జనవరి 26 అయింది) పూర్ణ స్వాతంత్ర్య ఆకాంక్షను వ్యక్తం చేస్తూ స్వాతంత్ర్య దినాన్ని జరుపుకోవాలన్న నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దేశ వ్యాప్తంగా పలు పట్టణాలు, పల్లెల్లో క్రమశిక్షణతో ఆరోజున స్వాతంత్ర్యేచ్ఛ వ్యక్తం చేస్తూ స్వాతంత్ర్య దినాన్ని జరుపుకున్నారు.

title: సత్యేంద్రనాథ్ బోస్

text: ఆయన బహుభాషా కోవిదుడు. ఆయన బెంగాలీ, ఆంగ్లం, ప్రెంచ్, జర్మన్, సంస్కృతం భాషలందు మరియు టెన్నిసన్, రవీంద్రనాధ టాగూరు మరియు కాళిదాసు కవిత్వాల యందు నిష్ణాతుడు.ఆయన వయొలిన్ వంటి వాద్య పరికరం అయిన కూడా వాయించేవాడు.

title: తెలుగు సంస్కృతి

text: తెలుగు సాహిత్యం పై సంస్కృత సాహిత్యం, హైందవ గ్రంథాల ప్రభావం అధికంగా ఉంది. కవిత్రయంగా పేరుగాంచిన నన్నయ, తిక్కన మరియు ఎఱ్రాప్రగడలు మహా భారతమును తెలుగులోకి అనువదించారు. వేద వ్యాసుడు రచించిన మహాభాగవతంను బమ్మెర పోతన శ్రీమదాంధ్ర భాగవతంగా అనువదించాడు. ఆదికవి నన్నయ పురాతనమైన తెలుగు-కన్నడ లిపి నుండి ప్రస్తుత తెలుగు లిపిని కూర్చారు. శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలుఆముక్తమాల్యదను రచించటమే కాక దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స అని అన్నాడు. యోగి వేమన తన పద్యాల ద్వారా తాత్త్విక చింతనని వినిపించగా,విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి వంటి ఆధునిక కవులు తెలుగు భాషకి క్రొత్త సొబగులు అద్దారు. శ్రీశ్రీ, గద్దర్ లాంటి విప్లవ కవులు తమ భావాలని భాష ద్వారా వ్యక్తపరచి జనంలోకి చొచ్చుకుపోయారు.

title: రుంజ వాయిద్యం

text:
అని మోక్షదాయకమైన ముజ్జగము లేలు మాతను స్మరించి తరువాత చేతులతో ఒక తాళాన్ని వాయిస్తారు. ఆ తరువాత పంచ ముఖోద్భవ బ్రహ్మలనూ, వారి వారి విధులనూ, శ్రోతలకు వివరిస్తారు. ఈ ప్రపంచాన్ని విశ్వ కర్మ రక్షిస్తున్నాడఆంటూ సకల విశ్వం యొక్క కర్తవ్వాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరిస్తారు... అలాగే...ఇండ్లు కట్టేదెట్లో ... పెండ్లి చేయుట యెట్లో
కృషి యెట్లో శకటాద్రి క్రీడ లెట్లో
కూప ఖననం బెట్లో... ఘోర సార్జన మెట్లో
పాకఆంబు లెట్లో... జలోపాత్ర లెట్లో
దేవతార్చన లెట్లో... దేవాలయము లెట్లో
భారకు నగలెట్లో ... పండమంచము లెట్లో
మంగళసూత్రము ... మద్దెలెట్లో
నిజము మాచేతి ... పనులనన్నిటిని లెస్స
వివరముగ లెక్క పెట్టగ య్వరి తరము
తెలివి గలిగి కృతజ్ఞలైన తెలియవలయు
శాశ్వత పదాభిలేశ... విశ్వ ప్రకాశ


query: ఎ. ఆర్. రెహమాన్ జననం ఎప్పుడు?

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: ఎ. ఆర్. రెహమాన్ పేరుతో పేరుగాంచిన అల్లా రఖా రెహమాన్ (pronunciation (జ.6 జనవరి 1967) ఒక ప్రముఖ భారతీయ సంగీత దర్శకుడు, స్వరకర్త, గాయకుడు, గీత రచయిత, నిర్మాత, సంగీతకారుడు, మరియు దాత.[1] రెహమాన్ జన్మనామం ఎ. ఎస్. దిలీప్ కుమార్. తండ్రి నుంచి సంగీత వారసత్వం పుచ్చుకున్న రెహమాన్ చిన్నతనంలో తండ్రి మరణంతో కుటుంబాన్ని పోషించడానికి పలువురు సంగీత దర్శకుల దగ్గర సహాయకుడిగా పనిచేశాడు. వాణిజ్య ప్రకటనలకు సంగీతం సమకూర్చాడు. తర్వాత మణిరత్నం దర్శకత్వంలో వచ్చిన రోజా చిత్రానికి కూర్చిన సంగీతంతో మంచి పేరు వచ్చింది. మొదటి సినిమాతోనే ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా జాతీయ పురస్కారం దక్కింది.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: రంగీలా తాళ్ స్వదేశ్ లగాన్ రంగ్ దె బసంతి గురు జోధా అక్బర్ (2008) గజని అదా రోబో నాయక్ బాయ్స్

title: రెహమాన్

text: ఎ. ఆర్. రెహమాన్ - ప్రసిద్ధ సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: రెహమాన్ భార్య సైరా బాను. సైరా కుటుంబం గుజరాత్ నుంచి వచ్చి చెన్నైలో స్థిరపడింది. తడ దర్గా ఖాద్రీ ఈమెను రెహమాన్ తల్లికి చూపించి సరైన జోడీ అని చెప్పారు. అలా వీరి వివాహం జరిగింది. వీరికి ముగ్గురు పిల్లలు ఖతీజా, రహీమా, అమన్. రెహమాన్ పుట్టిన రోజైన జనవరి 6 నే కుమారుడు అమన్ కూడా పుట్టాడు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: తన సంగీత జీవితాన్ని రాజ్ - కోటి లాంటి కొందరి వద్ద అసిస్టెంటుగా ప్రారంభించి, కొన్ని ప్రకటనలకు జింగిల్స్ సమకూర్చి, తదనంతరం మలయాళ దర్శకద్వయం సంతోష్-శివన్ ల దర్శకత్వంలో మోహన్ లాల్ కథానాయకునిగా నటించిన యోధ సినిమాతో పరిచయం అయ్యాడు. అయితే ప్రఖ్యాత తమిళ దర్శకుడు మణిరత్నం సినిమా రోజా ద్వారా మొత్తం భారతదేశమంతటా పేరు పొందాడు. మణిరత్నం సోదరి కుటుంబం నిర్వహించే ఓ వాణిజ్య ప్రకటనల సంస్థకు రెహమాన్ సంగీతం సమకూర్చేవాడు. అలా మణిరత్నంతో పరిచయం ఏర్పడింది.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: పుదియ ముగం (తమిళం) జెంటిల్మేన్ (తమిళం)

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: వండిచోళై చిన్నరాసు (తమిళం) సూపర్ పోలీస్ (తెలుగు) డ్యూయెట్ ( తమిళం) మే మాధం (తమిళం) కాదలన్ ( తమిళం తెలుగులో ప్రేమికుడు)

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డు, ఫిల్మ్ ఫేర్ ఆర్.డి. బర్మన్ అవార్డు యువ సంగీత దర్శకుడిగా

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: ఉత్తమ సంగీత దర్శకునిగా జాతీయ పురస్కారం, తమిళనాడు ప్రభుత్వ పురస్కారం, ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డు, 2005 లో మొదటి 10 సినిమాలలో ఎప్పటికి ఉత్తమ చిత్రంగా శబ్ద విభాగానికిగాను టైమ్స్ పత్రికచే గుర్తింపు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: కిళక్కు సీమయిలే (తమిళం) ఉళవన్ (తమిళం) తిరుడా తిరుడా ( తమిళం తెలుగులో దొంగా దొంగా)

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: పవిత్ర (తమిళం) కరుత్తమ్మ (తమిళం) పుదియ మన్నర్గళ్ ( తమిళం) మనిదా మనిదా (తమిళం) గ్యాంగ్ మాస్టర్ (తెలుగు)

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: ఇందిరా (తమిళం) రంగీలా (హిందీ)

title: జోడి

text: జోడి 1999 లో ప్రవీణ్ గాంధీ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తమిళ అనువాద ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో ప్రశాంత్, సిమ్రాన్ ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.ఈ సినిమాకు ఎ. ఆర్. రెహమాన్ పాటలు స్వరపరచగా సబేష్-మురళి నేపథ్య సంగీతం అందించాడు. ఈ సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం వహించమని దర్శకుడు ప్రవీణ్ గాంధీ ఎ. ఆర్. రెహమాన్ ను సంప్రదించాడు. కానీ ఆయన సమయం దొరక్కపోవడంతో 1997 లో రెహమాన్ "డోలీ సజా కె రఖ్నా" అనే హిందీ సినిమాకు స్వరపరిచిన బాణీలే వాడుకున్నారు.

title: నీ మనసు నాకు తెలుసు

text: తరువాత ప్రీతి తల్లిదండ్రులు ఆమె వెతుకుతున్న అబ్బాయిని గురించి మరిచిపోమనీ తాము చూసిన పెళ్ళి సంబంధం చేసుకోమనీ బలవంతం చేస్తారు. అదే సమయంలో శ్రీధర్ తల్లి కూడా అతని ప్రేమని కాసేపు పక్కనబెట్టి చదువు మీద దృష్టి కేంద్రీకరించమని, పై చదువుల కోసం విదేశాలు వెళ్ళమని సలహా ఇస్తుంది. అప్పుడే శ్రీధర్ కు ప్రీతి తమ ఇంటి వెనుకే ఉంటున్నారనీ, వాళ్ల తల్లిదండ్రులు ఆమె పెళ్ళి గురించి చెప్పడానికి వస్తే తెలుస్తుంది. శ్రీధర్ స్నేహితులు అంతర్ కళాశాల ఫుట్ బాల్ పోటీల్లో పాల్గొని కప్ గెలుచుకుని వస్తారు. ఆ లోపే శ్రీధర్ తల్లికి మళ్ళీ గుండెపోటు వస్తుంది. అప్పుడు ప్రీతి తండ్రి ఆమెను ఆసుపత్రిలో చేరుస్తాడు. శ్రీధర్ బావను పోలీసులు అకారణంగా అరెస్టు చేస్తే ప్రీతి వెళ్ళి విడిపించుకుని వస్తుంది. కొద్ది రోజుల్లో శ్రీధర్ తల్లి చనిపోతుంది. శ్రీధర్ బావకు బెంగుళూరులో వేరే ఉద్యోగం రావడంతో ఆ కుటుంబం అక్కడికి ప్రయాణమవుతారు. శ్రీధర్ ఒంటరితనాన్ని భరించలేక మూడేళ్ళ పాటు విదేశం వెళ్ళి తిరిగి వస్తాడు. వచ్చేటపుడు ఈ రైల్లో ఎక్కగా అదే బోగీలో ప్రీతి కూడా ఉంటుంది. ఇన్నాళ్ళూ ఆమె అతని కోసమే ఎదురు చూస్తూ పెళ్ళి చేసుకోకుండా ఉన్నదని తెలుసుకున్న శ్రీధర్ ఆమెతో కలుసుకోవడంతో కథ ముగుస్తుంది.ఈ సినిమాలు ఎ. ఆర్. రెహమాన్ స్వరపరచిన ఆరు పాటలున్నాయి. తెలుగులో గ్యాంగ్ మాస్టర్ అనే సినిమా చేసిన తొమ్మిదేళ్ళ తర్వాత ఎ. ఆర్. రెహమాన్ మళ్లీ తెలుగు సినిమాకు పని చేశాడు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: 2005 లో టైం మ్యాగజీన్ ఎంపిక చేసిన 10 ఉత్తమ సౌండ్ ట్రాక్స్ లో రోజా చిత్రంలోని పాట కూడా ఉంది. 2009 లో ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రభావశోలురైన వ్యక్తులలో ఒకడిగా గుర్తించింది. రెహమాన్ గౌరవార్ధం కెనడా లోని ఒంటారియో రాష్ట్రంలోని ఒక వీధికి అతని పేరు పెట్టారు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: రెహ్మాన్ అసలు పేరు ఎ. ఎస్. దిలీప్ కుమార్. తండ్రి ఆర్. కె. శేఖర్, తల్లి కస్తూరి. శేఖర్ సంగీత దర్శకుడు. ఆలయాల్లో భజన పాటలు పాడేవాడు. రెహమాన్ కు ఒక అక్క, ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు. అక్క కొడుకు జి. వి. ప్రకాష్ కూడా ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడిగా ఎదిగాడు. నాలుగేళ్ళ వయసు నుంచే తండ్రి దగ్గర పియానో వాయించడం నేర్చుకున్నాడు. తొమ్మిది సంవత్సరాల ప్రాయంలోనే తండ్రి మరణించాడు. ఆ సమయంలో ఇంట్లోని సంగీత పరికరాల్ని అద్దెకిస్తూ కుటుంబాన్ని పోషించేది తల్లి. తల్లి, ముగ్గురు అక్కచెల్లెళ్ళు- పేదరికం. 11 సంవత్సరాల ప్రాయంలో కుటుంబ బాధ్యతలు నెత్తిపై వేసుకొని తల్లికి చేదోడుగా ఉంటూ గిటార్, హార్మోనియం, పియానో, కీబోర్డు ప్లేయర్‌గా ఇళయరాజా, రమేష్ నాయుడు, రాజ్ కోటి లాంటి పలు సంగీత దర్శకుల ట్రూప్‌లో పనిచేస్తూ జీవితం ప్రారంభించాడు. దూరదర్శన్ వండర్ బెలూన్ అనే ఒక కార్యక్రమంలో ఒకేసారు నాలుగు కీబోర్డులు వాయిస్తూ కనిపించాడు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:బాలీవుడ్ వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు వర్గం:భారతీయ గాయకులు వర్గం:1967 జననాలు వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తమిళ సినిమా సంగీత దర్శకులు వర్గం:సుప్రసిద్ద సంగీతకారులు

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

title: జి. వి. ప్రకాష్

text: ప్రకాష్ మొదటి సారిగా తన మేనమామ ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీత దర్శకత్వంలో వచ్చిన శంకర్ సినిమా జెంటిల్మేన్ కి సౌండ్ ట్రాక్ విభాగంలో పనిచేశాడు. ఇంకా రెహమాన్ ఇతర ప్రాజెక్టుల్లో కూడా పనిచేశాడు. తర్వాత కొద్ది రోజులు హ్యారిస్ జయరాజ్ తో కలిసి పనిచేశాడు. "అన్నియన్" (తెలుగులో అపరిచితుడు), "ఉన్నాళే ఉన్నాళే" అనే రెండు సినిమాల్లో పాటలు పాడాడు.

title: బాయ్స్

text: బాయ్స్ 2003 లో శంకర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన తమిళ అనువాద చిత్రం. ఇందులో సిద్ధార్ధ్, జెనీలియా ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఎ. ఆర్. రెహమాన్ ఈ సినిమాకు సంగీతం అందించాడు.ఎ. ఆర్. రెహమాన్ ఈ సినిమాకు సంగీతం అందించాడు. ఇందులో ఏడు పాటలున్నాయి.

title: నీ మనసు నాకు తెలుసు

text: నీ మనసు నాకు తెలుసు 2003 లో జ్యోతికృష్ణ దర్శకత్వంలో విడుదలైన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో తరుణ్, శ్రీయ, త్రిష ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీతాన్నందించాడు. ఈ సినిమా ద్వారా ప్రముఖ నిర్మాత ఎ. ఎం. రత్నం తనయుడు జ్యోతికృష్ణ దర్శకుడుగా పరిచమయ్యాడు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: ముత్తు (తమిళం):ఎంతో విజయవంతమైన చిత్రంగా శబ్ద విభాగంలో జపాన్ దేశంచే గుర్తించబడెను.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: రెహమాన్ గీతాలు తూర్పుదేశాలకు చెందిన శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని (ముఖ్యంగా భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం) ప్రపంచ సంగీతం, ఎలక్ట్రానిక్ సంగీతం, సంప్రదాయ ఆర్కెస్ట్రా అరేంజ్మెంట్లనూ మేళవించే శైలికి పేరొందాయి. ఆయన పొందిన పురస్కారాల్లో రెండు ఆస్కార్ అవార్డులు, రెండు గ్రామీ పురస్కారాలు, ఒక బిఎఎఫ్‌టిఎ పురస్కారం, ఒక గోల్డెన్ గ్లోబ్ పురస్కారాలు, నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, పదిహేను ఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు, పదమూడు ఫిల్మ్ ఫేర్ సౌత్ పురస్కారాలు ఉన్నాయి.

title: కాంచీవరం

text: ఈ సినిమాను మొదట్లో మోహన్ లాల్ కథానాయకుడిగా, ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీత దర్శకుడిగా మలయాళంలో తీయాలనుకున్నారు. కానీ మోహన్ లాల్ డేట్లు కుదరక పోవడం వల్ల అది కుదరలేదు.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: బొంబాయి (తమిళం మూల భాష)

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: సినిమాల్లోకి రాక మునుపు బాపు సహకారంతో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన అక్షరమాల ప్రాజెక్టుకు సంగీతం సమకూర్చాడు. తెలుగులో రెహమాన్ మొదటి ప్రాజెక్టు అదే. బాపు కుమారుడు వేణుగోపాల్ వ్యక్తిగతంగా రెహమాన్ కు మంచి స్నేహితుడు కూడా.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

title: బొంబాయి (సినిమా)

text: బొంబాయి మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన సినిమా. ఇందులో అరవింద్ స్వామి, మనీషా కోయిరాలా ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీతాన్నందించాడు. బొంబాయి మతకలహాల నేపథ్యంలో తీసిన సినిమా ఇది.

title: ఎ. ఆర్. రెహమాన్

text: పనిలో పడి బడికి సరిగా వెళ్ళలేక పోయాడు. సంగీత దర్శకులు కూడా సొంత పరికరాలు కొనుక్కోవడంతో వీరి అద్దె వ్యాపారానికి గిరాకీ తగ్గింది. దాంతో తల్లి కూడా అతన్ని చదువు మానేసి సంగీతం మీదనే దృష్టిపెట్టమని చెప్పింది. మొదట్లో చదువుకోలేకపోయినందుకు అసంతృప్తి చెందినా తరువాత జీవిత పాఠాలు నేర్చుకున్నందుకు సంతోషపడ్డాడు. 1987 లో చెన్నై లోని కోడంబాకం లోకి వచ్చిన రెహమాన్ కుటుంబం అప్పటి నుంచీ అక్కడే ఉంటోంది. అమెరికాలోని లాస్ ఏంజిలెస్ లో కూడా రెహమాన్ కు ఓ ఇల్లుంది. పని ఒత్తిడి నుంచి బయటపడ్డానికి, సాధారణ జీవితం గడపడానికి అక్కడికి వెళుతూ ఉంటాడు.