query: విలియం బెంటింక్  బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనికి గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమును ఎన్ని సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు?

title: విలియం బెంటింక్

text: లార్డు విలియం బెంటింక్ గా ప్రసిధి చెందిన విలియం హెన్రీ కావెండిష్ బెంటింక్ (Lord William Henry Cavendish Bentinck ) బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనికి గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమును 1828-1835 మధ్య పరిపాలించాడు. 1773 సంవత్సరపు రెగ్యులేటింగ్ చట్టము ప్రకారము వారన్ హేస్టింగ్సు బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీకి మొదటి గవర్నర్ జనరల్ అయుండగా 1833 వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము ప్రకారము విలియం బెంటింక్ బ్రిటిష్ ఇండియాకు మొదటి గవర్నర్ జనరల్ అనవచ్చును. ఉదార రాజనీతిజ్ఞుడనియూ, స్వాతంత్ర్యప్రియుడనియూ ప్రసిధిచెంది యుండెను. బెంటిక్ యొక్క ఉదారభావములు ఆయన పలికిన వాక్యముల వల్లనే తెలియగలదు. ఉల్లేఖన "నోరులేని జనసామాన్యము అజ్ఞానులగు అవకాశముచూసుకుని ఆ అజ్ఞానము చిరస్థాయిగా చేసి దానివలన అక్రమలాభలను కొన్ని పొందుటయే ఈ ప్రభుత్వ లక్ష్యమను తలంపు బ్రిటిష్ నీతికిని ధర్మమునకును విరుధ్దము" అని పలుకచూ పాఠశాలలను విరివిగా స్థాపించి విద్యాభివృధ్దికి తోడ్పెను. ఈయన చేసిన కొన్ని గొప్ప సంస్కరణలవల్ల భారతీయుల పరిపాలనా శక్తి సామర్ధ్యములను గుర్తింపుచేయబడి కంపెనీ ప్రభుత్వయంత్రాంగములో తొలిసారిగా బాధ్యతాయుతమైన ఉన్నత పదవులు, హోదాకల ఉద్యోగములు భారతీయులకు లభించే అవకాశము కలిగినది. విద్యారంగములోను, సాంఘిక జీవనములోను కూడా చిరస్మరణీయములైన సంస్కరణలుచేశాడు. విలియం బెంటింక్ కార్యకాలము భారతీయుల హితముకోరినదైనట్టిదిని భారతీయులకు సంతోషముచేకూర్చినదనీ చెప్పుటకు మరో చరిత్రాధారము ప్రముఖ బ్రిటిష్ రాజ్యాంగవేత్త, చరిత్రకారుడు, రచయిత అయిన సర్ జార్జి ట్రవెలియాన్ (Sir George Otto Trevelyan) 1853లో బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో (హౌస్ ఆఫ్ లార్ఢ్సు) ప్రసంగములో వక్కాణించినట్లుగా భారతదేశము భారతీయుల క్షేమలాభముల కొరకే పరిపాలించబడవలెనన్న సూత్రము ప్రారంభించిన ఘనత విలియం బెంటింక్ ఇయ్యవలెనని చెప్పక తప్పదు. భారతదేశములో ఆతని తదనంతరం జరుగిన బ్రిటిష పరిపాలనకు విలియం బెంటిక్ పరిపాలనారీతి, కార్యాచరణ ఒక గీటురాయని నిస్సందేహముగా చెప్పవచ్చును [1]

title: భారతదేశపు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యఅస్తమయము

text:
19-20వ శతాబ్దములో జరిగిన ఐదు ప్రముఖమైన బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రాంశములు వాటి పరిణామములు: (1) 1857 సిపాయిల విప్లవ ఫరిణామములు (2) 1911-1914 లో మధ్య జరిగిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధము యొక్క ప్రభావము (3) 1915-1920 మధ్య జతీయ కాంగ్రెస్సు కార్యక్రమములు, 1920 నుండి గాంధీజీ ప్రవేశపెట్టిన సత్యాగ్రహోద్యమముల ప్రభావము (4) 1939-1945 మధ్య జరిగిన రెండవ ప్రపంచయుధ్ద ప్రభావము (5) రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరము భారతదేశములో జరిగిన ప్రముఖ ఘటనల పరిణామములు. ఈ ఐదు చరిత్రాంశములు భారతదేశపు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యము అస్తమింపజేసినవని చెప్పవచ్చును.
(1) బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా వాణిజ్యసంస్థ పరిపాలన అంతమొందించి ఇంగ్లండు రాణి గారిపేరట లండన్ నగరమందున్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము రాజ్యాధికారము వహించి ఈస్టు ఇండియా వాణిజ్య సంస్థ నే తమ ప్రతినిధి పరిపాలకుగా నియమించిరి (1858). (2) భారతదేశపు సైనిక సిబ్బందిలో భారతీయుల సంఖ్య తగ్గించి బ్రిటిష్ సైనికుల సంఖ్య అధికముచేయబడుటయే గాక బ్రిటిష్ నౌకా దళమును కూడా భారతసముద్ర తీరప్రాంతములు అవసరానికి అందుబాటుగా నుంచుటవలన కేవలము భారతఉపఖండముపైనే కాక ఆసియా ఖండములోని చుట్టుపట్ల ఇతరదేశములను హిందూమహా సముద్రములోని పర్షియన్ గల్ఫ్ దాకా కూడా సైనికబలగముతోను, నౌకాదళముతోను బెదరించగల శక్తి బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యమునకు కలిగెను. భారతదేశములోనుంచిన తమ సైనిక, నౌకాదళములకగు ఖర్చులు భరించు బాధ్యత భారతదేశమే భరించుటవలన ఇంగ్లండు భరించవలసిన భారమును భారతదేశముపై మోపిరి. సైనికముగనే గాక బ్రిటిష్ ఇండియా వలన ఉపలబ్ధి అయిన వాణిజ్య శక్తితో ఇతరదేశములలోని తమ బ్రిటిష్ వలసరాజ్యముల వ్యాపారము, ఎగుమతి దిగుమతుల స్తోమత పెంపోందెను. బ్రిటిష్ దేశ సంవృధ్దికి తోడ్పడుచున్న భారతదేశమును విడిచి పెట్టుటకిష్ట పడకపోవటానికి అవికొన్ని బలమైన కారణములుగ విశదమగుచున్నవి.

title: కారన్ వాలీసు

text: ఛార్ల్సు కారన్ వాలీసు(1738-1805) (Charles Cornwallis) బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ అనుసంస్థకు భారతదేశమందు 1786 లో గవర్నరు జనరల్ గా నియమించబడిన దొర. 1743- 1785 మధ్య రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సులు బ్రిటిష్ ఇండియా స్థాపనకు తొలిదశల్లో వేసిన పునాదులపై ముందుకు సాగిన కారన్ వాలీసు కుతంత్రములకు పాల్పడకుండానే బ్రిటిష్ ఇండియానిర్మాణములో ప్రముఖ పాత్రవహించాడు. భారతీయులను స్వపరిపాలనచేసుకునే స్తోమత లేనివారిగా పరిగణించి, కంపెనీ ఉద్యోగమునకు కేవలం దొరలే అర్హులను సూత్రముకల దొరలలో కారన్ వాలీసొకడని చెప్పవచ్చును. వారన్ హేస్టింగ్సు కలకత్తాలో సివిల్ క్రిమినల్ అప్పీలు కోర్టులు స్థాపించి న్యాయవ్యవస్థ, సంస్కరణలను మొదలు పెట్టగా కారన్ వాలీసు భూముల సిస్తులు, సివిల్ దావాల విచారణపధ్ధతులందుగూడా మార్పులచేసి జిల్లాలో క్రింది కోర్టులను స్థాపించాడు. కారన్ వాలిసు కార్యకాలములో జిల్లాకోర్టుల స్థాపన, దేశ పరిపాలనకు చేసిన నిబంధనలు, సంస్కరణములతో బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు వంగరాష్ట్రములో నేరవిచారణ అధికారము తొలిసారిగా స్వీకరించారు. 1792 లో టిప్పుసుల్తానుతో మైసూరులో విజయవంతంగా మూడవ మైసూరు యుద్ధము చేసి మైసూరు రాజ్యములోని పెద్ద భూభాగములను బ్రిటిష ఇండియాలో కలుపుకున్నందుకు మార్క్విస్ అను ప్రభువు బిరుదివ్వబడింది. క్రీ.శ 1599 లో స్థాపింపబడి, భారతదేశానికి వ్యాపార నిమిత్తమువచ్చిన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా సంస్థ భారతదేశములో వలస రాజ్యస్ధాపన రాజ్యతంత్రములద్వారా సాధించింది. 1707 లో ఔరంగజేబు చనిపోయిన తరువాతనుంచీ మొగల్ సామ్రాజ్య అస్తమయం, బ్రిటిష సామ్రాజ్యోదయం క్రమేణ కార్యరూపముదాల్చినవి. 1757 ప్లాసీ యుధ్ధమందు కుటిలోపాయములతో సాధించిన విజయముతో వంగరాష్ట్రము పూర్తిగా వారి వశమై 1765నుంచి రాజస్వహక్కు(దివానీ గిరి) కూడా లభించటంతో బ్రిటిష్ వారి రాజ్యస్థాపన అంకురార్పణమైనదని చెప్పవచ్చు. దేశీయ పరిపాలకులు అంతఃకలహములతో బ్రిటిష్ సంస్థ వారి రాజతంత్రములకులోనై బ్రిటిష్ రాజ్యస్థాపనకు తోడ్పడ్డారు. దేశసంపద, దేశాదాయము వారి వశమైనవి. స్వతంత్ర భారతదేశము 1858కల్లా బ్రిటిష్ ఇండియాగా మార్చబడి1947 దాకా బ్రిటిష్ రాజ్యాంగమునకు లోబడింది. అట్టి విసిష్ట బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రలో 1786 -1793 మధ్య బ్రిటిష్ ఇండియా నిర్మాణమునకు కారన్ వాలీసు వహించిన పాత్ర ప్రముఖమైనది.[1],[2]

text: 1833 నాటికి ఇంగ్లండులో బహుమతము కలిగి అధికారములోనుండిన విఘ్ అను (తదనంతరం లిబరల్ పార్టీగా రూపొందిన) రాజకీయపార్టీ నాయకుడైన లార్డు గ్రె ప్రధాన మంత్రిగా నుండెను. భారతదేశ స్రేయస్సుకోరినవాడని ప్రసిధ్దిచెంది కంపెని పరిపాలననూ త్రీవముగా విమర్శించిన న ప్రముఖ చరిత్రవేత్త థామస్ మెకాలె ( Thomas Babington Macaulay) ఇండియ కంపెనీ వ్యవహార నియంత్రణకు బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ కు కార్యదర్శిగానుండెను. విఘ్ పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకులు భారతదేశములో జరుగుచున్న బ్రిటిష్ కంపెనీ పరిపాలనపై బ్రిటిష్ పార్లమెంటు సభలో తీవ్ర అసంతుష్టి అనేక సార్లు వెలిబుచ్చుచుండువలననే 1833 సంవత్సరమున ఆమేదించబడిన చట్టము ద్వారా కంపెని పరిపాలనలో సంస్కరణలు తీసురాబడినవి. అప్పటికి భారతదేశములో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ ప్రతినిధిగా కలకత్తాలో ఉదారభావుడని స్వతంత్ర ప్రియుడని పేరుపొందిన విలియం బెంటింక్ గవర్నరజనరల్ గా 1828నుండి దేశమును పరిపాలించుచూ కొన్ని మంచి సంస్కరణలు అమలుచేశాడు.

title: హేస్టింగ్సు

text: లార్డు హెస్టింగ్సు 7వ గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమున బ్రిటిష్ కంపెనీ పరిపాలన సాగించిన 10 సంవత్సరములలో అతను చేసినవి చాలామట్టుకు కుతంత్రములతో కూడిన రాజకీయాలు. చేసిన యుద్దములు కూడా చాలమట్టుకు అనవసరపుటుద్దములు. ఇవన్నీ కేవలము బ్రిటిష్ కంపెనీ వారి రాజ్య విస్తారణకునూ, ఆర్థికాభివృధ్దకి చేసిన కార్యాచరణలే. పదవి చేపట్టగనే 1814-1816 మద్ద్య పిండారీలతోనూ, ఘూర్కాలతోనూ చేసిన యుద్దములు వారి వారి అక్రమ దాడులు ఆక్రమణులనరిగట్టుటకు చేసినవి క్రమబద్దమవిగా కనపడుచున్నవి. లార్డు హేస్టింగ్సు చేసిన మంచి పనులలో భారతదేశ పశ్చమతీరముననూ, పెర్షియన్ గల్ఫ (Persian Gulf) నందునూ, ఎర్ర సముద్రం తీరము (Red Sea) లో ప్రబలమైయున్న ఓడ దొంగలు (Pirates) చేయుచున్న దాడులను అణచుటకు చేసిన సాయుధ ప్రకియ గణనీయమైనది. కానీ తదుపరి మహారాష్ట్ర నాయకులతో చేసిన యుద్దములు అనవరసరపుటుద్దములే. వాటికి ధనము అవసరముకాగా అయోద్యవజీరు దగ్గర నుండి అప్పు తీసుకునటకు ఘూర్కాలదగ్గరనుండి వశముచేసుకున్న అనేక జిల్లాల లోని భూభూగములను కొన్నిటిని హామీగా అతనికిచ్చాడు. లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యకాలము 1813-1823 చాలా ప్రముఖమైన పర్వం అందులోనూ 1818 వ సంవత్సరముతో మహారాష్ట్ర రాజ్యము పూర్తిగా మాసిపోయినది, అంతేకాక అప్పడిదాకా మొగల్ సామ్రాజ్యమునకు సామంత రాజులుగా తలవంచిన రాజపుత్ర నాయకులు కూడా 1818 లోనే బ్రిటిష్ కంపెనీ ఆదిక్యత సిరసావహించి అనుబంధసమాశ్రయ సంధి పత్రము సంతకంచేయడంతో రాజస్తాన్, కతియవాడ్ బ్రిటిష్ రాజ్యములో కలసి పోయినవి. అప్పటితో ఫశ్చమభారతదేశము మొత్తము తూర్పువైపున సట్లేజ్ మహానదీ, సింధూ నది వరకూ బ్రిటిష్ వారి రాజ్యమైనది. అందువలన 1818 సంవత్సరము భారతదేశములోని బ్రిటిష్ రాజ్యము బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యముగా మారినదని చెప్పవచ్చును. లార్డు హేస్టింగ్సు చేసిన సంస్కరణలు కొన్ని మంచిచేసినట్టు కనిపించుటకు చేసి అసలు వ్యాపారలాభములు వారికే కలిగేటటుల చేశాడు. దేశ క్షేమం, ప్రజల క్షేమంకోరినటుల కనిపించినవి (1) దేశీయభాషలలో విద్యాబోధనకై పాఠశాలల స్థాపన, (2) ఉన్నత విద్య, విజ్ఞానశాస్త్రబోధనకు హిందూకాలేజి స్థాపన, (3) వార్తా పత్రికల స్వేఛ, (4) మొగల్ సామ్రాజ్యకాలమునాటి కాలువలకు మరమత్తులు చేయించుట యమునా నది నీటిని ఢిల్లీకి మళ్లించి ఢిల్లీ వాసులకు త్రాగునీరును సరఫరాచేయుట. (5) దేశీయ అనుగత న్యాయాధికారుల (subordinate judicial officers) జీతబత్తెములు పెంచుట మొదలగునవి. ఆ సంస్కరణలు దేశప్రజల క్షేమం కోరినవైనవి గానున్నవి. కానీ అసలు సూత్రధారక సంస్కరణలు వారికి కలుగు ఆర్థిక లబ్ధి నింకనూ పెంపొందించుటకు చేసినవే అట్టివి (1) దిగుమతి సుంకములు తగ్గించుట వలన బ్రిటిష్ వారి వ్యాపారమభివృధ్దికీ, ధేశీయ వ్యాపారుల నాశనమునకూ తోడ్పడినవి (2) రైదువారీ పద్దతి ప్రవేశ పెట్టి సిస్తువసూలు చేయుట వలన రైతులకు లాభముకలగక పోగా వారి దుస్థితికి దారితీసిన సంస్కరణ. 1814 లో సర్ థామస్ మన్రో చెప్పిన మాటలు ఉల్లేఖన "........రాజకీయాధిపత్యమే భారతదేశములో మన వర్తకముయొక్క అభివృధ్దికి కారణముగానున్నది. రాజకీయ బలము లేనిచో స్వదేశరాజులు మనవర్తకమును పెరుగనీయరు...". భారతదేశమును పరిపాలించిన బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్సులో కొలదిమంది ఉదారభావు లైన వారుగా విలియం బెంటింకు, థామస్ మన్రో, ఎల్ ఫిన్సటన్ ల పేర్లు స్మరించటం పరిపాటి. కానీ అట్టివారు కూడా అసలు వ్యవహారమందు బ్రిటిష్ వారి లబ్ధికి, బ్రిటిష ప్రభుత్వమును భారతదేశములో పట్టిష్టముచేయుటయే లక్ష్యము కలిగియున్నవారు .[1].

title: లార్డు హార్డింజి

text: లార్డు హార్డింజి (హార్డింజి ప్రభువు) గా ప్రసిధ్ది చెందిన బ్రిటిష్ ఇండియా వైస్రాయి పూర్తిపేరు ఛారల్సుహార్డింజి (Charles Hardinge, 1st Baron Hardinge 1858-1944). బ్రిటిష్ ఇండియాలో 1844 సంవత్సరమునుండి 1848 దాకా గవర్నర్ జనరల్ గా పరిపాలించిన హెన్రీ హార్డింజి 1st Viscount Hardinge (1785-1856) ఈ ఛారల్సు హార్డింజి యొక్క పితామహుడు. లార్డు హార్డింజి బ్రిటిష్ ఇండియాలో వైస్రాయిగా 1910 నుండి 1916 దాకా భారతదేశమును పరిపాలించెను. ఇతని ఆరు సంవత్సరముల వైస్రాయి కార్యకాలము బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రకు ప్రముఖమైన చరిత్రాంశములు కలుగించినవి. అంతేగాక ఇతను భారతదేశములో వైస్రాయి గానుండిన కాలమునందే దక్షిణాఫ్రికాలో సత్యాగ్రహం చేయుచున్న గాంధీజికి సానుభూతి చూపించుట మరో ప్రముఖ చరిత్రాంశము.

title: హేస్టింగ్సు

text: లార్డు హేస్టింగ్సు బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీకి గవర్నర్ జనరల్ గా అక్టోబరు 1813 లో పదవీ చేపట్టేనాటికి భారతదేశములో బ్రిటిష్ వారి ఆధిపత్యమును ఎదురించి పోరాడుచుండిన దేశీయ రాజులలో చెప్పుకోదగ్గవారు విచ్చినమైన మహారాష్ట్ర రాజ్య కూటమిలోని నాయకులు వారి కూటమికి మిత్రులుగానుండిన పిండారీలు అనబడిన అశ్వదళములు. జూన్ 1815 లో నెపోలియన్ చనిపోయినతరువాత భారతదేశములో అప్పటికి బ్రిటిష్ కంపెనీవారి రాజ్యధిక్యత నెదుర్కోను స్తోమతకలిగిన విదేశీయనాయకులు గానీ, దేశీయ నాయకులుగానీ ఇంకెవరూ లేరు. అట్టి పరిస్థితులలో లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యాచరణ బ్రిటిష్ వారి వలసరాజ్య విస్తరణకు సుస్థిర రాజ్యాదికారమునకు ఆటంకించు వారలనణచుట, రెండవది కంపెనీ వారి దిగజారిన ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగు పరుచుట. ఆ రెండు ముఖ్య దిశలలో ముందుకు సాగిన లార్డు హేస్టింగ్సు యుద్దములతో పాటు రాజ్యతంత్రములు ప్రయేగించి కార్యము సాధించాడు. ఆప్పటికి సైనికంగా దండాయాత్రలు, ఆక్రమణులు చేయుచున్న నేపాలదేశ ఘూర్కాలు, మహారాష్ట్ర నాయకులు, పిండారీల పై యుద్దము ప్రకటించాడు. దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారు 1938 లో రచించిన పుస్తకము "The British Rule in India లో లార్డు హేస్టింగ్సు వ్రాసిన ప్రైవేటు జర్నలు 1814 ఫిబ్రవరి 1, ఫిబ్రవరి 16వ తారీకుల క్రింద వ్రాసియున్న విశేషములు ఉల్లేఖించబడియున్నవి (Private Journal of Moira Vol I). అవి హెస్టింగ్సు చేసిన అనేక కుతంత్రయోధములు తెలుపు గొప్ప చరిత్రాధారములు [1]

title: విలియం బెంటింక్

text: 1794 లో గవర్నర్ జనరల్ కారన్ వాలీసు వంగరాష్ట్రములో చేసిన శాశ్వత పరిష్కార మనే భూసంస్కరణ విలియం బెంటిక్ అసంతృప్తి వెలిబుచ్చి తరువాత 1817లో సర్ ధామస్ మన్రో మద్రాసు రాష్ట్రములో ప్రవేశపెట్టిన రైతువారీ పద్ధతిని విలియంబెంటింక్ సమర్దిచటం జరిగింది. 1822 లో మెకంజై (Holt Mackenzie) ప్రవేశపెట్టిన భూసిస్తు నిర్ణయ విధానము ( మహల్వారి సెటిల్ మెంటు) అమలులోనుండినదాని ప్రకారము భూమిమీద వచ్చు ఆదాయములో నాల్గింట మూడువంతులు సిస్తుగా నిర్ణయించబడి ఉత్తర హిందుస్తానములో అమలుచేయబడియున్నది. రైతులకు అది అతిభారమైన సిస్తువిధానము. విలియంబెంటింక్ గవర్నర్ జనరల్ గా చేసిన భూసంస్కరణ ద్వారా ఆ మెహల్వారి విధానమును క్షుణ్ణముగా పునరాలోచనచేసి రెవిన్యూ కమీషనర్ గానుండిన మేధావి మెర్టిన్స్ బర్డు ( Bird, Robert Merttins) సలహతో కృషి సల్పి చేసిన భూసంస్కరణ ద్వారా అట్టి సిస్తును తగ్గించి 2/3 వంతులు మాత్రమే (సెటిల్మెంటు) పరిష్కారము చేసి ప్రజలకు మంచిచేశాడు. ఉత్తర భారతదేశ భూసిస్తు విభాగమును పర్యవేక్షించుటకు ప్రత్యేకముగా అల్హాబాదులో రెవిన్యూ బోర్డునొకటి నియమించెను.

text: (1) భారతదేశములో రాజ్యధికారములతో పరిపాలించు కంపెని పై బ్రిటిష ప్రభుత్వముయొక్క రాజ్యాధికారము స్పష్టీకరించబడింది. (2) కంపెనికి మరొక 20 సంవత్సరములపాటు యధావిధిగా భారతరాజ్యభాగములలో వసూలుచేసుకునుచున్న దేశాదాయము వారే అనుభవించుట ఆమోదించబడింది. కానీ పరిపాలన చేయుటకగు లెఖ్కలు, వ్యాపారముచేయుటకగు లెఖ్కలు వేరు వేరుగా చూపవలయునని నిర్దేసించబడింది. అట్టి లెఖ్కల ఖాతాలును ‘బోర్డు ఆఫ్ కంట్రోలు’ (Board of Control) వారి తనిఖీక్రిందనుంచబడినవి. (3) 1794 నుండి 20 సంవత్సరములు బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనికి భారతదేశములో వ్యాపారముచేసుకొను విసిష్టాధికార హక్కును (trade monopoly) ఈ 1813 చట్టముతో అంతరించింది. ఒక్క తేనీటి ఆకు (tea) వ్యాపారములో తప్ప మిగత అన్ని సరకుల వ్యాపారములలో ఇతర బ్రిటిష్ కంపెనీలు వ్యాపారము భారతదేశములో కొనసాగించుకునవచ్చును (4) బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమువారు కంపెనీకిచ్చు రెండు లక్షల సైనికదళము కగు ఖర్చులు కంపెనియే భరించవలయును. (5) కంపెని వారు గణించు లాభము నూటికి 10.5 (శాతము) కన్నా మించరాదని నిర్దేశించ బడింది. (6) కంపెని ఉద్యోగస్తుల నియమించు అధికారము యధావిదిగా కంపెని డైరెక్టర్లకే యియ్యబడింది. (7) ఆంగ్లేయ క్రైస్తవ మతసంస్థలు భారతదేశములో విద్యబోధన చేయుట అనుమతించ బడింది. (8) సాలునా లక్షరూపాయలు భారతదేశములో విద్యాభివృద్దికి వినియోగించవలసియున్నది (9) ధేశములోని ఫ్రాంతీయ న్యాయస్తానములు భారతదేశములోనుండిన యూరోప్ దేశ ప్రజలను న్యాయవిచారణ చేసే వ్యవస్థ పటిష్ఠము చేయబడింది. (10) కంపెనీ ప్రభుత్వము వారు ప్రజలపై వ్యక్తిగత సిస్తు వేసి సిస్తు వసూలు చేసే అధికారము ఇయ్యబడింది.

title: హిందు మహాసభ

text: 1946 సంవత్సరములో బ్రిటిష్ ఇండియా స్వతంత్రభారతదేశముగా మారుదశలో ప్రవేశించినదనవచ్చును. తదుపరి 4 సంవత్సరములలో జరిగిన చరిత్రాంశములు ఉత్తెజమైయున్నవి. భారతదేశ విభజన కేవలము మహమ్మదాలి జిన్నాతీవ్ర ఉగ్రవాదక హెచ్చరికల వలన జరిగింది. మతమే దేశము దేశమే మతమన్న సిద్దాంతమును భారతీయ ముస్లిములకు నూరిపోసెను. అతని చేతిక్రింద సంస్దలైన ముస్లిమ్ లీగు మరియూ ముస్లిం లీగు నేషనల్ గార్డు అను రెండు సంస్థల ద్వారా తీవ్ర ఆందోళన కార్యక్రమములు చేయుదమనియూ, విభజించకుండా బ్రిటిషవారు కనుక రాజ్యాదికారము కాంగ్రెస్సు నాయకులకప్పచెప్పినచో దేశములో అరాజకమును కలుగజేయుదమన్న హెచ్చెరికచేయబట్టి కాంగ్రెస్సు నాయకులు గాందీజీని వప్పించారు. దేశవిభజనకు కాంగ్రెస్సు వప్పుకున్నదనియూ అందుకు తను వ్యతిరేకించి కాంగ్రెస్సు కార్యకాలాపాలకు దూరముగా నుండుట నిశ్చయిచితిననియూ 1947 మే నెలలో ప్రార్థనా సమావేశములో గాందీ వెల్లడించాడు. సర్ సిరిల్ రెడ్ క్లిఫ్ (Sir Cyril Redcliffe) అను బ్రిటిష్ వకీలు అధ్యక్షతన రాష్ట్రవిభజన సరిహద్దుల విచారణ సంఘము (Boundary commission) వారు నిర్మించిన పటలము (Map) సమాచారము ముందుగనే పొక్కినది . పంజాబు బెంగాల్ విశాలరాష్ట్రములు విభజించబడునన్న వార్త పొక్కగనే 1947 ఆగస్టటు 8 తారీఖునాటి నుండి సిక్కు ముస్లిము ల మధ్య పంజాబులోను హిందు ముస్లిముల మద్య బెంగాల్ లోనూ ప్రజ్విరిల్లిన ద్వేష భావములు భీషణ రైలు పట్టాల ప్రేలుడులు మొదలగు హింసాఖాండల వల్ల అనేకులు మరణించారు. సిక్కుమతస్తుల గురు నానాక్ పుట్టిన స్థళము పాకిస్తాన్ లోనిదైన పశ్ఛమ పంజాబులోకి రావటంతో సిక్కులకు తీవ్ర ఆవేశము కలుగచేసింది. అప్పుడు జరిగిన హింసాఖాండలో మతసంస్ధలు పాత్ర వహించినటుల చరిత్రాధారములు లేవు. ఆ సంస్తలు ఉపశమన కార్యక్రమంకూడా చేసినటుల కనబడదు. ఆ రోజులలో హింసాఖాండ ఆపుచేయుటకు హిందు ముస్లిముల సఖ్యతకలిపించుటకు గాందీ ఆమరణ నిరాహార దీక్షచేపట్టెను. గాంధీ ఆరోగ్యపరిస్థితి తీవ్రరూపముదాల్చుటచే అఖిలమత నాయకులు, వివిధ మతసంస్థల ప్రతినిదుల సమావేశము చేసి ఉమ్మడిగా సకలజన శాంతి ప్రతిపాదనకు వప్పందముచేసుకొని గాందీ నిరాహార దీక్షను సమాప్తిచేయించారు. కాని హిందుమహా సభవారి ప్రతినిధులు ఆ శాంతి ప్రతిపాదననుండి తదనంతరం ఉపసంహరించుకున్నటులగా గాంధీ తన ప్రార్థనా సమావేశములలో తెలిపెను. విభజనకు గాందీ వప్పుకున్నాడనియు, హింసాఖాండ జరుగుచున్నరోజులలో ముస్లిములకు సానుభూతిచూపించాడన్న ఆరోపణవల్లనే గాక గాందీపై హిందు మతసంస్థల ద్వేషపూరిత ఆగ్రహమునకు మరో పెద్ద కారణముకూడా తోడైనది. బ్రిటిష్ వారు రాజ్యాధికారము వప్పచెప్పిననాటికి దేశవిభజనతోపాటు ఆస్తులను కూడా పంపిణిచేసుకునిరి. పాకిస్తాన్ వాటాకుకు వచ్చిన 750 మిలియన్ రూపాయలు (75కోట్ల)లలో 200 మిలియన్ రూపాయలు (20కోట్లు) మొదటి విడుతగా విడుదలచేశారు. దేశ విభజనానంతరము ఏడాదిలోపలనే 1947 అక్టోబరులో పాకిస్తాన్ ప్రేరణ, సహాయముతో జెమ్ము-కాశ్మీర రాష్ట్రమున అరాజకము సృష్టించుటకు ప్రయత్నించబడింది. అప్పడు కాశ్మీర పరిపాలించు స్వతంత్ర మహారాజు సర్ హరి సింహ భారతదేశ సైనిక సహాయంతో పాకిస్తాన్ యొక్క దుష్ట ప్రయత్నమును విఫలముచేయగలిగెను. పాకిస్తాన్ యొక్క దష్పయత్న కారణముగా పాకిస్తాన్ కిఇయ్యవలసిన ఆస్తి వాటా రెండవవిడత 550 మిలియన్ రూపాయలు (55కోట్లు) భారతప్రభుత్వము నిలిపివేశారు. భారతదేశానికి ప్రత్యేక రాజ్యాంగము నిర్మించేలోపల కొంతకాలము బ్రిటిష్ వారి 1935 వ సంవత్సరపు ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము  వలన సంక్రమించిన రాజ్యాంగమునే అవలంబించుటవలన భారతదేశమును ఇండియన్ డొమీనియన్ (Indian Dominion) అనబడినది (అధినివేశ స్వరాజ్యము ). అదినివేశ స్వరాజ్యముగానుండిన ఆ రోజులలో మౌంట్‌బాటన్ ( వైస్రాయి పదవి రద్దుచేయబడి) భారతదేశానికి గవర్నరజనరల్ గనే యుండెను. పాకిస్తాన్ కు జిన్నా గవర్నర్ జనరల్ గానుండెను. జిన్నాకోరికపై గవర్నర్ జనరల్ మౌంటు బాటన్ కలుగజేసుకుని నెహ్రూ పటేల్ తో చెప్పినాగాని వారు వప్పుకోలేదు. అంతట మౌంట్ బాటన్ గాందీతో సంప్రతించి జిన్నాకోరిక తెలుపగా సత్యవంతుడు, మాటతప్పని గాందీ మహాత్ముడు భారతదేశ ప్రభుత్వమును వప్పించుటకు నిరాహార దీక్షచేపట్టెను. దాంతో భారత ప్రభుత్వము పాకిస్తాన్ కు ఇయ్యవలసిన వాటా ఆస్తి విలు వ 55 కోట్లను విడుదలచేశారు. 1947 లో భారతదేశమును విభజించుటకు దానితరువాత జెమ్ము-కాశ్మీరాష్ట్రమున అరాజకముసృష్టించుటకు దుండగులను పంపించిన పాకిస్తాన్ కు గాంధీయొక్క ఆ ఉదారచర్య హిందు మత సంస్థలకు మరోసారి ఆగ్రహము కలుగచేయుటకు మరొక కారణమైయున్నది.

title: లార్డ్ కర్జన్

text: లార్డ్ కర్జన్గా ప్రసిధ్ది చెందిన బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్ (వైస్రాయి) పూర్తి పేరు జార్జి నథానియేల్ కర్జన్ (GEORGE NATHANIEL CURZON). లార్డ్ కర్జన్ వైస్రాయిగా 1899-1905 మధ్యకాలములో పరిపాలించాడు. భారతదేశములో స్వరాజ్య కాంక్షతో సాగించుతున్న ఉద్యమములకు నాయకత్వము వహిస్తున్న కాంగ్రెస్సు ఆట్టేకాలము నిలవదనీ స్వరాజ్య ఉద్యమములు విఫలమౌతాయనీ నమ్మి భారతీయ నాయకులను అవహేళనచేసిన దొరలలో కర్జన్ ఒకడు. వైస్రాయిగా అతని అబిమతములూ, అనుసరించిన కార్యాచరణే స్వరాజ్యోద్యమములనూ, కాంగ్రెస్సు నాయకత్వమును మరింత బలపరచుటక దోహదముచేసాయి. భారతదేశమును పరిపాలించిన బ్రిటిష్ వైస్రాయిలలో నిరంకుశ సార్వభౌముడుగా ప్రజాభిప్రాయమును త్రుణీకరించి పరిపాలనాయంత్రమును నడిపినవారిలో కర్జన్ దొర అగ్రస్థానము వహించాడు. ఢిల్లీలో 1903లో స్వాతిశయంతో పెద్ద దర్బారు నిర్వహించి బ్రిటిష్ ప్రభుభక్తులైన దేశీయ నాయకులచేత మ్రొక్కించుకున్న అహంభావి. లార్డ్ కర్జన్ దొర స్వాభావికంగానే అహంభావి అని తన స్వదేశమైన ఇంగ్లండు రాజకీయాలలో కూడా ప్రసిధ్ది చెంది ఉన్నాడు. భారతదేశానికి వైస్రాయిగా అతని కార్యకాలము లోని అతి ప్రముఖ కార్యాచరణ బెంగాల్ విభజన. ఆ విభజనతో భారతదేశములో వెల్లుబికిన జాతీయచైతన్యము, స్వరాజ్యదీక్ష బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రలో పెద్ద మైలురాయి. బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్రలో 1899 నుండి 1905 దాకా కర్జన్ యుగమని చరిత్రకారులు ఉల్లేఖించారు.

title: వెల్లెస్లీ

text: వెల్లెస్లీ కాలంలో బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు మహారాష్ట్రరాజ్యములలో మూడేండ్ల పాటు (1802-1805) చేసిన అనేక యుద్ధములు కలిపి రెండవ మహారాష్ట్ర యుద్దముగా ప్రసిద్ధిచెందినవి. ఆ రెండవ మహారాష్ట్రయుద్దమునకు సైనికాధిపతిపత్యము వహించినది సర్వసైన్యాధిపతిగా జనరల్ జెరార్డు లేకు (Gen.Gerard Lake) మరియూ వెల్లెస్లీ సోదరుడైన మేజర్ జనరల్ ఆర్దర్ వెల్లెస్లి ( Gen. Arthur Wellesley). వారు అవలంబించిన సైనిక వ్వూహము మహారాష్ట్ర నాయకులు కూటమీగా ఏదుర్కొను అవకాశము లేకుండా ముగ్గురినీ వేరు వేరుగా ఒకేమారుగా అనేకచోట్ల యుద్దములలో నిమగ్నము చేశారు. పదభ్రష్టుడై పారారైన పీష్వా బాజీరావు గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ ప్రతిపాదించిన అనుభంద సమాశ్రయ సంధి (Subsidiary alliance) ను వప్పుకునటకు వ్యతిరేకించి విరోధించిన సింధియా భోన్స్లే లను జనరల్ జెరార్డు లేకు లాస్వారి, ఢిల్లీలలోనూ తరువాత ఆస్సే అర్గాన్ యుద్దములలో ఓడించి వారిని అదుపులోనుంచాడు. పదవీ బ్రష్టుడైన బాజీరావుత కలసి హోల్కరుల వశములోనున్న పూనాపై రెండువైపులనుంచి ముట్టడించారు. 1803 మే నెలలో ఆర్ధరు వెల్లెస్లీ పూనాను తిరిగి అక్రమించాడు. తరువాత అహమద్ నగర్ కోటను 1803 ఆగస్టు 7 తేదీన ముట్టడించి ఆక్రమించాడు. ఆ తరువాత అచ్చటికి దగ్గిరలోనున్న ఇప్పటి జాల్నా జిల్లా లోనున్న అస్సె (Assaey) అను చోట సిందియా- భోన్ స్లె కూటమిలోని కర్నల్ పోల్ మన్ అను మాజీ బ్రిటిష్ సైనికుడు (Anthony Pohlmann ) ఆధ్వర్యములోనున్న అశ్వదళముతో సెప్టెంబరు 23 తేదీన అస్సీ యుద్దము ( Battle of Assaey) జనరల్ వెల్లెస్లీ సైన్యము చాల నష్టములుకలిగినా చివరకు విజయము వారిదైనది. ఇంకొక ప్రక్కన సింధియా రాజు రాజ్యములోని ఫ్రెంచి సైన్యాధికారి పెర్రాన్ (Pierre Perron ) కాపాడుచుండియున్న ఆలిఘర్ కోటను 1803 సెప్టెంబరు లోముట్టడించి 4 తేదీన జనరల్ జెరార్డు లేకు ఆక్రమించాడు. అటు తరువాత బురహాన్ పూర్, అసీర్ ఘడ్, గౌలీఘర్ లనుసెప్టంబరు 14 తేదీన ఆక్రమించారు. 1803 నవంబరు 1 తేదీన ఆల్వార్ (Alwar) దగ్గర లాస్వారి (Laswari) లో జరిగిన యుద్దము జనరల్ జెరార్డు లేకు (Gen.Gerard Lake) కునూ రాఘోజీ భోన్స్లే మద్ద్య జరిగింది. ఆ యుద్దములో భోనస్లే ఓడిపోయి చేసుకున్న దియోగాం (ఒరిస్సాలోని దియోగాం) సంది ఫలితమునే బ్రిటిష్ వారికి ఒరిస్సాలోని కటక్ పరగణాలు, బల్సార్ ప్రాంతములు జాగీరులుగా ఇవ్వబడినవి. బ్రిటిష్ సైనికదళము ఢిల్లీకి వెళ్లి ఢిల్లీ పరిసరప్రాంతములు సింధియా సైనికులబారినుండి తప్పించి చక్రవర్తిని తమ నిర్బంధరక్షణలో (protective custody) అను నెపముతో నుంచుకున్నారు. Aargaon ఆర్గాన్ ఇప్పటి రత్నగిరి జిల్లా జరిగిన అర్గాన్ యుద్దము 1803 నవంబరు 19 తేదీన జరిగినది ఆర్ధర్ వెల్లెస్లికి సింధియా భోనస్లే కూటమైన సైన్యమునకు జరిగిన యుద్దములో కూడా బ్రిటిష్ వారిదే విజయమైనది. ఇంకా ఆ యుద్దము నాలుగువైపులా ప్రబలి గుజరాత్ లోని బరోడా, బరోచ్ మొదలగు ప్రాంతములను, ఒరిస్సాలో కటక్, జగన్నాధ్ ప్రాంతములు కూడా అక్రమించారు ఈ అన్ని యుద్దములలోనూ, సింధియా-భోన్సలే సైన్యమును ఓడించి చివరకు వారిద్దరుచేత వేరు వేరుగా సంధిపత్రములు వ్రాయించి పుచ్చుకున్నారు. 1803 డిసెంబరు 17 తేదీన భోన్సలే తోనూ వప్పుదలలతో వ్రాయించి పుచ్చుకున్నారు. ఆ సంధి ప్రకారము భోస్సలే తన రాజ్యములోని బీరార్ నుండి వార్దా దాకాదక్కన్ పీఠభూమి (Deccan Plateau) లోని భూభాగములు హైదరాబాదు నిజాము నకు స్వాదీనముచేశాడు. 1803 డిసెంబరు 30 తేదీన సిందియాతో చేయించిన సంధి పత్రములో దోవబ్, బుందెల్ ఖండ్, బరూచ్, ఇంకా గుజరాత్ లోని కొన్ని ప్రాంతములు, అహమద్ నగర్ కోటనూ, అజంతా పరగణాలు గోదావరి నదితాకచున్నట్టి ప్రాంతములు, అంతేకాక సింధియా రాజు చేసిన సంధి వప్పందములలో తను ఢిల్లీ చక్రవర్తి, హైదరాబాదు నిజాము, బరోడా రాజు గైక్వాడ్ ఏ విధమైన అధికారము చెలాయించకూడదనీను వారివి స్వంత రాజ్యములుగా పరిగణించవలెననీ కూడా సంధి పత్రములో వప్పుదల చేయించుకున్నారు. ఆనేక యుద్దములలో కలిగిన ఆయా విజయములతో 1804 సంవత్సరం మొదటికల్లా మహారాష్ట్ర పీష్వా, హైదరాబాదు నిజాము, హోల్కరు తప్ప మిగతా స్వతంత్ర మహారాష్ట్ర రాజులైన గైక్వాడు, సిందియా, భోన్సలే, బ్రిటిష్ కంపెనీ వారి చేతిక్రింద తాబేదారులైనారు. స్వతంత్ర రాజ్యములుగానుండిన బెంగాలు, బీహారు, ఒరిస్సా, కర్నాటక, పూర్తిగా బ్రిటిష్ వారి కైవశమైయుండినవి. దాంతో బ్రిటిష ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ రాజ్యాదికారములు కలిగి భారతదేశములో ఎదురులేని సామర్ధ్యములుకలిగిన సర్వాదికార శక్తి అయినది. ఏడు సంవత్సరముల పరిపాలనలో (1798-1805) గవర్నర్ జనరల్ గా వచ్చిన వెల్లెస్లీ 19వ శతాబ్దారంభములోనే భారతదేశములోనున్న బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును సామ్రాజ్యముగా చేశాడని చెప్పవచ్చును.

title: 1935 వ సంవత్సరపు ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము

text: 1937 సంవత్సరము నూతన రాజ్యాంగము అమలు చేసేనాటికి రాజకీయముగా భారతదేశమునందు అనేక స్వదేశ సంస్థానములున్నవి. వాటిని స్వతంత్ర రాజ్య పరిపాలకుల (నవాబులు, రాజాలు, మహారాజాలు) క్రిందనుండిననూ సర్వచత్రాదిపత్యము బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమువారిదే. అటువంటి స్వదేశ సంస్థానములు ప్రిన్సిలీ స్టేట్స్ (Princely States) బ్రిటిష్ ఇండియాలో లేనివి హైదరాబాదు, మైసూరు, జమ్మూ-కాశ్మీర్ లాంటివి దాదాపు 600 దాకా నుండెడివి. అవన్నీ తదుపరి 1947-48 లో ఇండియ డొమీనియన్ (Dominion of India. చూడు అధినివేశ స్వరాజ్యము) లో కలసిపోయినవి. అంతేకాక భారతదేశములో సరాసరి బ్రిటిష్ గవర్నర్ల పరిపాలన క్రింద బ్రిటిష్ ఇండియా లోని రాష్ట్రములు (మద్రాసు, బొంబాయి మొదలగునవి). అట్టి రాష్ట్రములు కూడా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము క్రింద సర్వాధికార పరిపాలకుడైన బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్ ద్వారా పరిపాలించ బడుచుండెను. 1937 ఏప్రిల్ మాసములో అమలు చేసిన నూతన రాజ్యాంగము "ఫెడరేషన్" అనేటటువంటి కేంద్ర ప్రభుత్వము స్థాపించబడెను. భారతదేశమును పరిపాలించు గవర్నర్ జనరల్ ఇంగ్లండు లోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమందలి ఇండియా రాజ్యాంగ మంత్రికి లోబడి కార్యాచరణచేయును. భారతదేశానికి గవర్నర్ జనరల్ సర్వాధికారి. అతని సహాయార్దం, సలహానిమిత్తము నొక మంత్రిమండలినుండెను.శాసనములు చేయుటకు రెండు శాసన సభలుండెను. కాని ఆ చట్టము ద్వారా భారతదేశానికి ప్రజాప్రభుత్వ పద్ధతులుగాని రాజ్యాంగ మర్యాదలు గాని లేని రాజ్యాంగమును బ్రిటిష్ సార్వభౌములు ప్రసాదించారు. బ్రిటిష్ గవర్నర్లు, గవర్నర్ జనరల్ కు నిరంకుశాధికారములివ్వబడి ప్రజాప్రభుత్వ సిధ్దాంతములకు విరుద్దముగానుండిన రాజ్యాంగము, బ్రిటిష్ పౌరులు, వారి వ్యాపారము నకు పక్షపాతమైనట్టి రాజ్యాంగము ( అదియే రాజకీయ దాస్యము. ఆ సంగతి చట్టములోని వివిరములు నిరూపించగలవు). అప్పటిలో (1930-1940 సంవత్సరాలు) లో భ్రిటిష్ సామ్రాజ్యములోని అదినివేశ స్వరాజ్యములు (Dominions) కెనడా ఆస్ట్రేలియా దక్షిణాఫ్రికా మొదలగు దేశములకివ్వ బడిన రాజ్యాంగములో దేశ పరిపాలనా వ్యవహారములలో బ్రిటిష్ గవర్నర్లు గానీ గవర్నరజనరల్ గాని ఏవిధమైన జొక్యముచేసుకునే హక్కు ఇవ్వబడలేదు. కానీ 1935 సం|| చట్టముద్వారా భారతదేశానికి ప్రసాదించిన రాజ్యాంగము అటువంటి అధినివేశస్వరాజ్యము కలిగించిన రాజ్యాంగము కాదు. కీలక పరిపాలనావిషయములలో గవర్నర్ జనరల్ కు స్వబుధ్దినుపయోగించి (individual judgement) వ్యవహరించవలయునని ఆ చట్టములో చెప్పబడియున్నది. అతనికి సహాయసలహా నిమిత్తము నియమించబడ్డ మంత్రిమండలి సలహా ప్రకారము స్వబుధ్ది కలుగదుకనుక ఎన్నుకున్న ప్రజాప్రతినిధుల సలహాను త్రోసి పుచ్చగల నిరంకుశాధికారమిచ్చినటులనే. ఆ చట్టమే బ్రిటిష్ చక్రవర్తి పేరట గవర్నర్ జనరల్కు, గవర్నరల్లకు ఇచ్చిన రాజనిర్దెశ పత్రము అనబడినది

title: విలియం బెంటింక్

text: విలియం బెంటింక్ ను ఈ పదవికి నియమించునప్పుడు కంపెనీ వారి దిగజారిన ఆదాయము, ఆర్థిక స్థితిని ముఖ్యముగా తిరగతీయవలసినదని కంపెనివారు అప్పచెప్పిన బాధ్యతను అతి స్వల్పకాలములోనే జయప్రథముగా నిర్వహించి తన కార్యదక్షతను చూపెట్టగలిగాడు. ఎలా చేయగలిగిందీ చరిత్రలో విశదమైనంతమట్టుకూ రాబడికి మించిన ఖర్చులను తగ్గించుటవల్లనేని కనబడుచున్నది. పరిపాలనా సమర్ధతవలనగూడా అయ్యుండవచ్చును. కమిషన్లు ఏర్పాటు చేసి సివిల్ మరియూ మిలిటరీ విభాగములలో జరుగుతున్న అధిక ఖర్చులను గుర్తింపచేసి వాటిని పరిసమాప్తిచేయుట, మరియూ పరిపాలన, న్యాయ సంస్థలలో ఆధిక జీతములతో నియమించు ఇంగ్లీషు ఉద్యోగస్తుల బదులు చాల తక్కువ జీతములతోనే దేశీయ ఉద్యోగస్తులను నియమించుటవలననూ, మిలిటరీ సిబ్బందికి జీతములకు పైపెచ్చుగా ఇచ్చుచున్న రోజువారి బత్తెములను రద్దుపరచియూ కంపెనికి రాబడికిమించిన వ్యయములను తగ్గించి ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచాడు. బెంటింక్ చేపట్టిన ఆర్థికసంస్కరణలవల్ల ఇంగ్లీషు ఉద్యోగులు అసంతృప్తులై విరోధము ప్రకటించినప్పటికినీ ఆర్థికలోటుతో నడచుచున్న కంపెనీని ఆర్థిక సమృధ్దిగా చేసి కంపెని డైరెక్టర్లు తనపై పెట్టిన బాధ్యతను లక్ష్యమును సాధించాడు. విలియం బెంటిక్ కార్యకాలము చివరిన 1833లో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెని రాజ్యాధికార చట్టము అమలుచేయబడి కంపెని వ్యాపారవిసిష్టాధికార హక్కులు పూర్తిగా తీసివెయబడినవి. తత్ఫలితముగా ఈస్టు ఇండియా కంపెని కేవలము రాజ్యపాలనచేయు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారి రాజ్య ప్రతినిధిగా చేయబడినందున 1833 నుండి భారతదేశము బ్రిటిష్ ఇండియా గనూ, విలియంబెంటింక్ బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి గవర్నర్ జనరల్ గను పరిగణించవచ్చును. బెంటింక్ కార్యకాలమందు చేసిన రాజ్యతంత్రములు చాల తక్కువ. మైసూరు రాష్ట్రమందలి రాజు పరిపాలనను రద్దుపరచి కంపెనీవారి పరిపాలన ప్రవేశ పెట్టుట, పంజాబ్ రాజు రంజీత్ సింగ్ తోనూ, సింధ్ ప్రాంతములను పరిపాలించుచున్న అమీరులతోను సంధి వడంబడికచేయుట వంటివి. బెంటిక్ చేసిన ఇతర చిరస్మరణీయ కార్యములలో థగ్గులనబడు (Thugs) దారిదోపిడీ దొంగలను, హత్యగాండ్రను అణచివేయుట, సమాజములో అప్పటిలోనున్న శిక్షాదండన పద్ధతి కొరడాలతో కొట్టుటను కూడా నిషేధించుచూ చేసిన సం స్కరణములు గణనీయమైనవి. ఆ కాలమందు దారిదోపిడిదొంగలు కాళికాశక్తి ఆరాధన పేరట మానవ బాటసారులను పట్టుకుని బలివ్వటం తరచూ జరిగే ఘోరకృత్యముల వంటివి బెంటింక్ చేసిన సంస్కరణలతో అదుపులోపెట్టబడినవి. 1833 వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము ప్రకారము నిర్మించబడిన గవర్నింగ్ కౌన్సల్ లో న్యాయశాస్త్రనిపుణిగా నుండిన ప్రసిధ్ధ చరిత్రకారుడైన ధామస్ మెకాలే (Thomas Babington Macaulay), మరియు జేమ్స మిల్ (James Mill) విలియం బెంటింక్ సలహాదారులుగా నున్న వారిలో చెప్పదగిన వారు [1]

title: కారన్ వాలీసు

text: బ్రిటిష్ కంపెనీ వారు మైసూరు రాజ్యముపై చేసిన రెండవ యుధ్ధం వారన్ హేస్టింగ్సు గవర్నర్ జనరల్ గా విలియంకోట (కలకత్తా) లో నున్న కాలములో జరిగింది. హైదర్ అలీ ఆర్కాటును ముట్టడించి యుద్ధముచేయుచుండగా తన కుమారుడు టిప్పుసుల్తాన్ పోలిలూరు (పెరంబాగం)లో బ్రిటిష్ వారిసైన్యాదిపతి కర్నల్ విలియం బైలీ (William Baillie) ని యుద్ధముచేసి ఓడించి శ్రీరంగపట్టణంలో బందీగానుంచాడు. అలాగే ఇంకో బ్రిటిష్ సైన్యదిపతి బ్రైత్వైట్ (Braithwait) ను కుంబకోణంలో ఓడించి శ్రీరంగపట్టణంలో బంధిగానుంచాడు. బ్రిటిష్ వారికి చలా తీవ్రమైన ఓటమి తీరని అపర్దిష్ట కలిగింది. అప్పుడు వారన్ హేస్టింగ్సు తన సేనాధిపతి ఐర్ కూట్ (Eyre Coote) ను హైదర్ అలీ పై యుద్ధమునకు పంపాడు.పోర్టోనోవో (పరంగిపెట్టై)లో 1782 జరిగిన ఆ యుద్ధములో హైదర్ అలీ ఓడిపోయిన తరువాత మరణించాడు. 1783లో ఐర్ కూట్ కూడా మరణించాడు.

title: విలియం బెంటింక్

text: 19 వ శతాబ్దారంభములో మొదటి 15 సంవత్సరములలో (1800-1815) ఐరోపాలో నెపోలియన్ యుద్దములు అనబడి అనేక దేశములలో జరిగిన యుద్దములలో ఫ్రెంచిదేశపు నాయకుడైన నెపోలియన్ + అతని మిత్రపక్షముకు ప్రతిపక్షముగా బ్రిటిషదేశము+మిత్రపక్ష కూటమిలు కలసి పోరాడెను. ఆ 15 సంవత్సరములలో మిత్రపక్ష దేశములనబడినవి పక్షములుమారినప్పటికీ బ్రిటిష్ దేశము తదేకదీక్షతో నెపోలియన్ కు ప్రతిపక్షముగనే పోరాటము సాగించింది. 1803-1815 వరకూ విశాలప్రపంచములో నెపోలియన్ సైనిక చర్యలు వుదృతముగానుండెను. అనేక దేశములలో బ్రిటిష్ వారి వలసరాజ్య విస్తీరణ యోచనలున్నందున, నెపోలియన్ తో యుద్దము సంభవించు దేశములలో మిత్రకూటమితో పాలు పంచు కునటకునూ, మిత్రదేశముల రక్షణకును బ్రిటన్ అనేక దేశములలో తమ సైనిక విన్యాసములు జరుపుచుండెను. బెంటింక్ కు 1808-1815 మధ్య అటువంటి యుద్దముల అనుభవము కలిగించుటకు అనేకదేశములకు పంపినందున అచ్చట యుద్దానుభవము పొందెను. పెనిన్స్యులార్ యుద్దము అనబడిన యుద్దము,1807 -1814 మధ్యలో జరిగింది. ఆయుధ్దము బ్రిటన్+స్పేయిన్ +పోర్చుగల్ కూటమి వారు నెపోలియన్ కి ప్రతిపక్షముగా సలిపిన యుద్దము. ఆ కాలమందు 1808 లో పోర్చుగల్లో నూ, అటుతరువాత స్పెయిన్ లోను బ్రిటిష్ సైనిక సిబ్బందిలో చేరుటకు విలియం బెంటింక్ పంపబడినాడు. 1809లో స్పెయిన్ దేశములోని కొరున్నాయుద్దములో (battle of Corunna) ఫ్రెంచ్ సైన్యముతో బ్రిటిష్ సైన్యాధిపతి సర్ జాన్ మూర్ సైన్యముతోకూడి యుద్ధమున అనుభవము సంపాదించాడు. జనరల్ ఆర్ధర్ వెల్లెస్లీ సారథ్యములోని సైన్యమునందు ఒక అధిపతిగా లెఫ్టెనెంన్టు జనరల్ స్థాయి అధికారిగా జర్మనీలో సైన్యమును పోగుచేయుటకు వెళ్లాడు. అప్పటిలో జర్మనీ బ్రిటిష్ వారి మిత్రపక్షమైయుండినది. అచ్చట కూడగట్టుకున్న సైన్యముతో సిసిలీపైన, ఇటలీ తూర్పుతీరముపైన యుద్దము చేశారు. సిసిలీ బ్రిటిష్ వారికి స్వాదీనమైనతరువాత 1811 నుండి 1814 దాకా సిసిలి ద్వీపములో బ్రిటిష్ రాజ్యప్రతినిధిగాను, సర్వసైన్యాధికారిగానుండెను. అప్పటిదాకా స్పెయిన్, ఇటలీ, సిసిలీ ద్వీపములు ఫ్రెంచి నాయకుడైన నెపోలియన్ కు సామంతరాజ్యములుగా నుండిన దేశములు. ఆ రాజ్యములను పరిపాలించువారు నెపోలియన్ మిత్రకూటమి వారుగానుండిరి. సిసిలీ ద్వీపమున మారియా కరోలినా అను ఆస్ట్రియా దేశపు రాణి పరిపాలనలోనుండినది. లార్డు బెంటింక్ ఆమెను త్రోసి రాజని తనే రాజ్యాధికారము చేపట్టి సిసిలీ దేశానికి రాజ్యాంగము తయారుచేయించి ఇటలీతో కలిపి అచ్చట నెపోలియన్ పట్టుసడలించాలనే ప్రయత్నముచేయుచూ ఇటలీపై దండయాత్రకు బయలుదేరాడు. కానీ లార్డు బెంటింక్ చెయుచున్న ఆ సన్నాహములు బ్రిటిష ప్రభుత్వముయొక్క రాజ్యతంత్రమునకు విరుద్దమైనదిగానుండినందున అక్కడనుండి విరమించి వచ్చెయమని 1815 లో ఆదేశించారు. బెంటింక్ జీవితములో ఇది రెండవ దురదృష్టకరమైన మలుపుని చెప్పవచ్చు. సిసిలీనుండి ఇంగ్లండు వచ్చేసిన తరువాత బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో 1816 నుండి 1826 దాకా సభ్యుడుగానుండెను. రాజకీయాలలో ప్రమేయం చేసుకోకపోయినప్పటికీ అంతకుముందు రెండుతడవలు ( 1796-1803, 1812-1814) సభ్యడుగానుండేను. యుద్దములలో నిమగ్నుడైయున్న కాలములో స్వదేశమునందు 1813 -1817 మద్య కె.బి., జి.సి.బి., జి. సి. హెచ్ అను బ్రిటిష్ పురస్కారాలు, హోదాలతో సన్మానితుడైనాడు. 1819 లో మరల ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ మద్రాసు ప్రెసిడెంసీకి గవర్నరుగా ఉద్యోగమువచ్చినప్పిటికీ వెళ్లుటకు నిరాకరించాడు. గవర్నర్ జనరల్ పదవిలో పనిచేయు అవకాశము 1827 సూచించబడి లండనులోని ప్రీవీకౌన్సిలో సభ్యత్వముపోందిన మీదట ఆ పదవి స్వీకరించి 1828 నుండి 1835 దాకా కలకత్తాలో పదవీబాధ్యతలు నిర్వహించి భారతదేశ ప్రజలపురోగతి, దేశాబివృధ్దికి తోడ్పడునట్టి చెప్పుకోదగ్గ సంస్కరణలు చేశాడు. అతనికి స్మారక చిహ్నముగ తదనంతరం కలకత్తాలో నెలకొల్పబడిన విలియంబెంటింక్ విగ్రహము భారతీయ ప్రజల మన్ననలను, బ్రిటిష్ ప్రభువుల సంతృప్తిని తెలుపుచున్నది. పదవి విరమించిన తరువాత 1839 జూన్ 17 తేదీన ఫ్రాన్సు దేశపు రాజధాని పారీస్ లో చనిపోయాడు.

title: డల్ హౌసీ

text: భారతదేశానికి ప్రక్కన తూర్పులోవున్న దేశములు బర్మా, సింగపూరు మరియూ చైనా. చైనాతో సరిహద్దులు గల పై బర్మాకీ బంగళాఘాతము తీరమువైపుయున్న క్రిందిబర్మా లోని రాజ్య పరిపాలకులమద్య చిరకాల వైషమ్యాలుు యుద్ధములు జరుగుచుండెను. క్రింది బర్మా రాజ్యమునకు రాజధాని ఆవా లేదా (ఇంవా). ఆ రాజ్యమునకు ముఖ్యమైన నౌకా కేంద్రము రంగూన్ లేదా యాంగూన్. భారతదేశము, సింగపూరు కూడా 18వ శతాబ్దమునాటికే (బర్మాకన్నా ముందుగనే) బ్రిటిష్ వారికి వలస రాజ్యములైనవి. భారతదేశములో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వారి రాజ్యపాలన జరుగుచుండెను. చాలాకాలము వ్యాపార సంస్థగానుండిన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీని 1833 నుండి వ్యాపార సంస్థగా కాక లండన్ లోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమునకు రాజ్యపాలక ప్రతినిధిగా చేయబడినప్పటికీ, వెనుకదారిలో వ్యాపారపు వ్యవహారములు సాగుచుండుటవలన కలకత్తానుండి సింగపూరుకు నేరుగా సముద్రమార్గమున వీరి సరకులరవాణా రాకపోకల వల్ల మద్యలోనున్న క్రింది బర్మాకు సంకటముగానుండేడిది. బ్రిటిష్ వారికి చైనా, వ్యాపార రీత్యా సుముఖమైన దేశము. క్రింది బర్మా రాజ్యము 19 శతాబ్దము మొదటిలో సయాం రాజ్యము (థైలాండ్) లోని ఆరకన్ పర్వత పరగాణాల పై దండయాత్రచేసి 1813 లో మణిపూర్ను 1817-19మధ్య అస్సాంను ఆక్రమించటంతో భారతదేశములోని వంగరాష్ట్రము (ఇప్పటి పశ్చమ బెంగాల్ రాష్ట్రము+ బంగళా దేశములోని చిట్టకాంగ్ ) సరిహద్దు దాకా వ్యాపించింది. దాంతో అప్పటిలో బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్ లార్డు అమహెరెస్టు వంగరాష్ట్రమును పరిపాలించుచున్న దొర బర్మాలోని ఆవా (ఇన్వా)ను రాజధానిగా చేసుకుని క్రిందిబర్మాను పరిపాలించుచున్న రాజు బోడవ్పాయ పై యుద్ధము ప్రకటించాడు. తత్ఫలితముగా జరిగినది మొదటి బర్మా యుద్ధము 1824-26 లో. ఆయుధ్ధములో సయాం అనబడిన ఇప్పటి థైలాండ్ బ్రిటిష్ వారి మిత్రపక్షముగా పాలుపంచుకున్నది. మొదటి బర్మాయుద్ధములో బర్మా ఓడిపోయి బ్రిటిష్ వారితో 1826 సంవత్సరము చేసుకున్న సంధి ( యండబూ సంధి )ప్రకారము అస్సాం, మణిపూర్, ఆరకన్ మరియూ టెన్నెసీర్యమ్ పరగణాలు బ్రిటిష ఇండియా వశమైనవి. అంతేకాక రంగూన్ (యాంగూన్) సముద్రతీరములోనున్న బ్రిటిష్ నౌకలకు రక్షణ కలిపించే బాధ్యత రంగూన్ లోనున్న బర్మారాజ్య ప్రతినిధి పైనుంచబడింది. ఆ మొదటి బర్మాయుద్ధముతోనే క్రిందిబర్మా బ్రిటిష్ బర్మాగా మారుటకు అంకురార్పణమైనది. రెండవ బర్మాయుద్ధముతో (1852) క్రిందిబర్మా రంగూన్ తో సహా బ్రిటిష బర్మాగామారిపోయింది. 1885 నాటికి మూడవ బర్మా యుద్ధానంతరం బర్మామొత్తం దేశమంతయూ బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమై బ్రిటిషఇండియాలో భాగముగా పరిపాలింపబడింది.

title: వెల్లెస్లీ

text:
వలస రాజ్య విస్తరణకు, బ్రిటిష్ వారి ఏకఛత్రాధిపత్యమునకు వెల్లెస్లీ గవర్నర్ జనరల్ గా చేసిన కుతంత్రములు పీష్వా పరిపాలించు మహారాష్ట్ర రాజ్యము అంతరించుటకు అంకురార్పణముచేయటమేకాక స్వతంత్రరాజులు పరిపాలించు మహారాష్ట్రరాజ్యముల మధ్య విభేదముల కలిపించి సమ్మిళితమహారాష్ట్ర రాజ్య కూటమిని (confederation) విచ్చినముచేసినవి . బ్రిటిష్ వారు చేసిన ఏడెండ్ల మొదటి మహారాష్ట్రయుద్దము (1775 1782) ఫలితముగా బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి మహారాష్ట్రరాజ్యము పూర్తిగా వశము కాలేదు. మొదటి మహారాష్ట్రయుద్దము 1782 లో సల్బై సంధితో ముగిసినది. అటుతరువాత, 8 ఏండ్ల బాలుడైన సవాయి మాధవరావు (మాధవరావుII) పీష్వాగా నియమించబడి నానాఫడ్నవీసు (నానా ఫడ్నీసు) అను మంత్రి పరిపాలన చేయసాగెను. ఆ సల్బై సంధి ప్రకారము మహారాష్ట్ర రాజ్యములో బ్రిటిష ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వారికి కేవలమూ సలసెట్టీ ద్వీపం (island) మాత్రం మిగిలినది. మొదటినుండి కూడా దేశములోనున్న నాలుగు మహారాష్టరాజ్యముల మధ్య విభేదములువచ్చినప్పటికీ బయటవారితో యుద్దము తటస్థించినచో మహారాష్ట్రు లందరూ ఏకమై కూటమిగా పోరాడుచుండిరి. 1782 సల్బై సంధి తరువాత నుండి 1802 దాకా జరిగిన ఘటనలు (1) మహారాష్ట్రకూటమిలో మహాయోధుడుగా పేరుపోందిన మాహదజీ సిందియా మొగల్ రాజధాని ఢిల్లీని రక్షిణ చేయు మొగల్ సైనికాధికారి మీర్జా నజఫ్ ఖాన్ ఏప్రిల్ 1782లో మరణించటంతో సిందియాను వకీల్ ఉల్ ముతలాగ్ అను హోదాలో ఢిల్లీ పరగణాలను రక్షించుటకు ఢిల్లీ చక్రవర్తి కొలువులో నియమించబడ్డాడు. రాజపుత్రయోధులతో తలపడి యుధ్ధములుచేసి వారి రాజ్యములైన జోధ్ పూర్, జయపూర్, అజ్మీర్ను ముట్టడించి ఆక్రమించాడు (పటాన్, మెడ్తియా యుద్దములలో), కానీ 1787 లో రాజస్తాన్ లోని దౌసా జిల్లాలో లాల్సట్ (Lalsot) యుద్దములో రాజపుత్రుల చేతులలో ఓటమికి పాల్పడినా మొత్తానికి ఢిల్లీలో మహారాష్ట్రుల ఆదిపత్యము స్థాపించాడు. (2)1795 లో ఖర్దా యుద్దములో హైదరాబాదునిజాముతో యుద్దము చేసి మహారాష్ట్ర రాజ్యాదిపత్యమును దక్కన్ పీఠభూములలో చాటించాడు. ఫిబ్రవరి 1794 లో మహాదజీ సింధియా మరణం, (3) పీష్వా సవాయి మాధవరావు (మాధవరావుII) 1795 లో ఆత్మహత్యచేసుకుని మరణించటం (4) బాజీరావుII (రఘునాదరావు కుమారుడు) 1795 లో పీష్వాగా నియమించబడటం (5) మంత్రి నానాపడ్నవీసు 1800 మార్చిలో మరణం (6) బాజీరావు II పరిపాలన అభిమతములకు వ్యతిరేకించి మహారాష్ట్రరాజ్య కూటమిలోని ఇందౌరు రాజు యశ్వంతరావు హోల్కరు పూనాపై యుద్దము ప్రకటించాడు. పీష్వాబాజీరావు పక్షమున దౌలతరావు సిందియా చేరి హోల్కరులతో చేసిన యుద్దము పూనా యుద్దము మే 1802 లో జరిగింది (7) పూనా యుద్దములో ఓడిపోయిన పీష్వా బాజీరావు II పారిపోవటంతో పూనాలో ఆనందరావును హోల్కర్ పీష్వాగా నియమించాడు. (8) పూనా యుద్దములో ఓడిపోయిన పీష్వా బాజీరావు II అక్టోబరు 1802 లో బస్సీనుకు చేరుకుని బ్రిటిష్ కంపెనీవారితో రాయబారంచేసి శరణు కోరటం జరిగింది.
అటువంటి అవకాశములే బ్రిటిష్ వారికి వరప్రసాదములైనందువలన గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ మామూలు సంధి వప్పందము కాక తన అభిమతానుసారము, బ్రిటిష్ కంపెనీవారి వలసరాజ్యవిస్తరణ లక్ష్యములను సాధించుటకు తయారుచేయబడిన అనుబంద సమాశ్రయ వప్పందము ( subsidiary alliance)ను బాజీరావు II చేత 1802 డిసెంబరు 31 తేదీన వ్రాయించి పుచ్చుకున్నాడు.అదే బెస్సీను సంధి. దాంతో మహారాష్ట్ర రాజ్యపతనారంభమని చెప్పవచ్చును. ఆ 1802 బస్సీను సంధి ప్రకారము (1) బ్రిటిష్ వారికి మితులు, శత్రువులైన వారలను బాజీరావు కూడా అలాగే పరిగణించ వలసియుండును (2) బ్రిటిష కంపెనీ వారు బాజీరావు రాజ్యమును తమరాజ్యముగనే రక్షింతురు (3) బ్రిటిష్ సైన్యమును బాజీరావు తన రాజ్యములో శాశ్వతముగా వుంచుకునవలసియుండును. బాజీరావు చేసిన ఆ సంధి మహారాష్టకూటమి వారు అసమ్మతితో ఖండించిరి. కానీ బ్రిటిష్ కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ అతనినే తిరిగి పీష్వాగా చేయుటకు సంధి ప్రకారమూ కట్టుబడి యున్నందున్న రాజ్యంతంత్రములే కాక సరాసరి యుద్దము నకు దిగారు. తత్ఫలితముగా మహారాష్ట్రరాజ్యములలో బ్రిటిష్ వారు జరిపిన యుద్దములు, రాజ్య తంత్రములు కేవలం వెల్లెస్లీ దొర రాజ్యకాంక్షనెరవేర్చుటకు జరిపినవే. అనవసరపు ఆధిక్యతానిరూపణకోసము చేసిన కార్యాచరణములు. మహారాష్ట్ర రాజ్యకూటమిలో గ్వాలియర్ రాజు దౌలత్ రావు సింధియా ఎవరైతే అప్పటిదాకా బాజీరావు పక్షముననిలిచి మదత్తునిచ్చెనో ఆ రాజ్యమును ముందుగా కూలద్రోయుటకు ఆ రాజ్యములో నున్న ఫ్రెంచి సైన్యాధికారులకు లంచములిచ్చి సైనిక సహాయముచేయకుండా చేసుకున్నారు. వెల్లేస్లీ తన సైనికాదికారులకు, రెసిడెంట్లకు వ్రాసిన లేఖలు"Dispatches, Minutes, and Correspondence of Marquess Wellesley K.G " అను పత్రాచారముల ద్వారా ఆ కుతంత్రములు చరిత్రలోకి వచ్చినవి.

title: డూప్లే

text:
వ్యాపారంకోసం 17 వ శతాబ్దములో వచ్చిన ఫ్రెంచి వ్యాపార సంస్ధ కూడా అంతకు ముందుగానే వచ్చిన ఆంగ్లేయ, డచ్చి ఈస్టిండియా కంపెనీ లలాగనే ఫ్రెంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీగా క్రీ.శ 1668 లో స్థాపింపబడింది. 18వ శతాబ్దమునాటి దేశ పరిస్థితులలో మొగల్ చక్రవర్తి సామ్రాజ్య పరిపాలన పట్టుసడలుతుండగా, వివిధ రాజ్యములలో అంతఃకలహములు, చక్రవర్తికి సుబేదారులైన నవాబులే కాక, అనేక ప్రాంతీయ సామంతరాజులక్రిందనున్న చిన్న చిన్న రాజులుకూడా స్వతంత్రులగుటకు ప్రయత్నించుట, వైషమ్యాలతో ఒకరిపైనొకరు యుధ్ధములకు దిగటం మొదలగు విఛ్ఛిన పరిస్థితులలో వ్యాపారంకన్నా ప్రాముఖ్యమైనది రాజ్య ఆక్రమణ, వలసరాజ్యస్థాపనే అని తలచి బ్రిటిష్ వారికన్నా ముందే ప్రయత్నించినది ఫ్రెంచి కంపెని అధిపతి, డూప్లే దొర ( పూర్తిపేరు జోసెఫ్ ఫాంకోయిస్ డూప్లే : Joseph Francois Dupleix). ఆ మార్గమునే అవలంబించిన బ్రిటిష్ వారు ప్రతిపక్షము వహించటంవల్ల వీరికీ ఫ్రెంచివారికీ వారి వారి పక్షముల తరఫుననే కాక ఆధిపత్యకాంక్షతో సరాసరి యుద్ధములు కూడా జరిగినవి. అయితే డూప్లే తలపెట్టిన రాజ్యాక్రమణ, వలసరాజ్యస్థాపన సైనికి బలపరాక్రమముల ప్రయేగముతోనూ అధిక ధనవ్యయముతో కూడి తత్కాలఫలితమిచ్చెదై యుండగా అదే లక్ష్యములు తలపోసిన బ్రిటిష్ వారి రాజతంత్రముల ప్రయోగం క్రమేణ ఫలితమిచ్చెడిదైనది. చివరకు పైచేయి బ్రిటిష్ వారిదైనది. క్రీ.శ 1754 లో డూప్లే దొర ఇండియాను వదలిపెట్టి వెళ్ళడంతో ఫ్రెంచి ఇండియా క్రమేణా క్షీణించి బ్రిటిష్ ఇండియా బలపడి 1948 దాకా జరిగినదే బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర..
ఫ్రెంచి వారి ఈస్ట్ ఇండియా వర్తక సంఘమునకు సభ్యుడుగా 1720 లో నియమించబడ్డ డూప్లే 1730 లో గవర్నరుగాను, ఆ తదుపరి 1742 నుండీ1754 వరకూ గవర్నరు జనరల్ గా నుండెను (10 వ గవర్నర్ జనరల్). ఇండియాలో ఫ్రెంచి వారి వలసరాజ్య విస్థారణ కార్యకలాపల్లో చాల ప్రముఖ పాత్రవహించాడు. ఫ్రెంచి ఈస్టుఇండియా కంపెనీకి కూడా తూర్పు సముద్రతీర కేంద్రమైన వంగరాష్ట్రములోని కలకత్తా ముఖ్యకేంద్రముగానుండెను. కానీ దక్షిణభారతదేశం డూప్లేదొర కర్మభూమిగా చెప్పవచ్చు. ముఖ్యంగా 1730 దశాబ్దములో ఆయన ఫ్రెంచిఇండియా గవర్నరుగా పనిచేసిన ఫ్రెంచి ఇండియావారి రాజధానిగానుండిన పుదుచ్చెరి, ఇండియాలో ఫ్రెంచి వారి వర్తక స్తావరములు ముఖ్యమైనవి పుదుచ్చెరీ, చంద్రనగర్, మచిలీపట్టణం, ఢాకా, పాట్నా, కాసీం బజారు.
ఉత్తర ఫ్రాన్సుదేశంలోని లాండెర్సీస్ (Landercies) లో 1697జనేవరి 1 తారీఖున జన్మించెను. అధికార హోదాలోకి రాకముందే ఫ్రెంచి ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వారి ఓడలలో 1715 లోనే భారతదేశమువచ్చి 1720 దాకా స్వంతగా వ్యాపారము చేసినట్లు తెలియుచున్నది. 1720 లో ఫ్రెంచి ఇండియా సంస్థవారి పుదుచ్చేరీ కౌన్సిల్లో సభ్యునిగా నియమింపబడ్డాడు. తరువాత 1730 నుంచీ (వంగరాష్ట్రమున ఫ్రెంచి సంస్థలకు ) చంద్రనాగోరులో గవర్నరుగా నున్న రోజులలో 1741 లో జోన్ ఆల్బర్టు ( Ms. Jeanne Albert) ను వివాహమాడెను. 1720 నుండి 34 ఏండ్లు నిర్వహించిన పదవీ బాధ్యతలు, కార్యసాధనాలు, కౌశల్యం, నిపుణత, కార్యకకలాపాలు గుర్తింపు కాక పోగా పైపెచ్చు ఫ్రాన్సు దేశములోని తన పై ఉన్నతాధికారుల ఆగ్రహానికి గురై, చివరకు 1754 పదవీ విరమణచేయబడినాడు. డూప్లే ఫ్రెంచి దేశంకోసం చేసిన విలువైన కృషి ఆయన జీవితకాలంలో గుర్తింపుకు నోచుకోలేదు. చనిపోయిన చాలాకాలానికి గాని గుర్తింపబడలేదు.

text: 1833 చట్టమునకు ముందు కంపెనీ వారి రాజ్యాదికారములో జరుగుచున్న పరిపాలనలో దేశమునందు మద్రాసు, బొంబాయి, కలకత్తా కేంద్రములుగా చేసుకుని మూడు రాష్ట్రములలో స్వతంత్ర రూపములో పరిపాలన చేయబడు చున్నవి. మద్రాసు, బొంబాయి రాష్ట్రములు గవర్నరు ద్వారా పరిపాలింప బడుచుండగా కేవలము కలకత్తా రాష్ట్రమునకే గవర్నర్ జనరల్ పదవి యుండినది. 1833 రాజ్యాంగ చట్టము అమలుతో భారతదేశములో కంపెనీ రాజ్యాధికారమును అధిగమించి బ్రిటిష్ పార్లమెంటుద్వారా ఇంగ్లండు రాజుగారి పరిపాలనక్రిందకు తీసుకురాబడింది. అప్పటి గవర్నర్ జనరల్ విలియం బెంటింక్, అతనికి సలహాదారుడైన ధామస్ మెకాలే మహానుభావుల ఉదారభావముల చలువతో విద్యారంగము, న్యాయవ్యవస్త విషయములో ముఖ్యముగా పురోగతికి తోడ్పడినవి. న్యాయ విచారణకు జాతిమత భేదములకు తావు లేకుండినటుల చేయటము చాల గణనీయమైన పరిణామము. కాని ఈ చట్టము అమలు చేయుటలో భారతదేశ ప్రజలకు ఆంగ్ల విద్య, వేషభాషల పై అభిరుచులు క్రమేణా ఇంగ్లీషవారు తయారుచేసిన వస్తువులు, ఇంగ్లీషు చదువులపై మొజు, ఆంగ్ల పరిపాలనపై అభిమానము పెరుగుదలకు తోడ్పడవలెనని ఉద్దేశముతోనే చట్టములో పేర్కొన్న నిర్ణయములు చేయబడినవి. ఆ విషయము మేకాలే చేసిన మహోపన్యాసముల ద్వారాకూడా సరాసరిగా వెల్లడించబడినవి. ఈ 1833 చట్టము అమలుతో పాటుగా భారతదేశములో అప్పటిలో నుండిన న్యాయపరిపాలనా విధానము సంస్కరించుటకు బ్రిటిష్ పార్లమెంటు వ్యవహారములలో అనుభవముగలిగి మేధావిగా పేరుగలిగిన మెకాలెను భారతదేశముకు లాకమీషనర్ గా నియమించి భారతదేశములోనున్న శాసనధర్మములను సంస్కరించి క్రోడీకరించు బాధ్యతను అప్పచెప్పిరి. మెకాలె అప్పటి తత్కాలీన గవర్నర్ జనర్ అయిన విలియం బెంటింక్ కు సలహాదారుడును, నవనియుక్త గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ లో 4వ విశేష సభ్యుడు కూడా. మెకాలె చేసిన కృషి ఫలితముగా వెలువడిన పీనల్ కోడ్ అను శిక్షాస్మృతి చాలా గణనీయమైనెదేగాని ఆ శిక్షాస్మృతి వలన భారతదేశప్రజల సంక్షేమముకన్ననూ బ్రిటిష్ రాజ్యపరిపాలన భారతదేశములో గట్టిపరచుటకు తోడ్పడినది అని చెప్పక తప్పదు ఎందువలనంటే ఇంగ్లండుదేశములోనున్న శిక్షాస్మృతిలో శిక్షినిచ్చెడి అధికారి అనర్హ్యమైనశిక్షవిధించినచో అట్టి అన్యాయపుశిక్షవిధించి న అధికారి శిక్షార్హుడగునని బ్రిటిష్ శిక్షాస్మృతిలో నుండినది. గాని ఇచ్చటభారతదేశములో మెకాలె మహానుభావుడు నిర్మించిన భారతీయ శిక్షాస్మృతిలో అట్టి శిక్షని కల్పించక పరిపాలనాధికారములు గలిగిన అధికారికి విశేష అధికారము కల్పించినట్లైనది. ఆందువలన మెకాలె చెసిన శిక్షాస్మృతి పక్షపాతముతోకూడిన క్రోడీకరణనని చెప్పక తప్పదు. ఆ చట్టమునకు రూపురేఖలిచ్చి, శిక్షాస్మృతి క్రోడీకరించిన గొప్ప మేధావి, చరిత్రకారుడు, వక్త, రాజకీయనాయకుడైన మెకాలె దొరను గూర్చి క్లుప్తముగా చెప్పవలసియున్నది.

title: బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నరు జనరల్

text: భారతదేశములో క్రీ.శ 1600 లో వ్యాపారముచేసుకునటకు ప్రవేశించిన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ క్రమేణా వలసరాజ్యస్థాపనచేసి, రాజ్యాదికారములు చేపట్టి దేశమును పరిపాలించు ప్రభుత్వముగా మారినది. తరువాత ఇంగ్లండులోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారు 1858 నంబరు 1 వ తేదీనాడు విక్టోరియా రాణీగారి ప్రకటన ద్వారా భారతదేశమందలి ప్రభుత్వమును ఇంగ్లీషు వారి రాజ్యమకుటములో చేర్చిన విసిష్ట చరిత్రలో కుతూహలకరమైన విశేషములు చాలా ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ పార్లమెంటు వారు 1773 లో ఆమోదించిన రెగ్యులేటింగ్ చట్టము ప్రకారము బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ భారతదేశములో మొట్టమొదటి గవర్నరుజనరల్ ను నియమించారు (మొట్టమొదటి గవర్నర్ జనరల్ వారన్ హేస్టింగ్సు ). అంతకు ముందు 1773 దాకా గవర్నర్ల పదవులే ఉన్నాయి. 1773 నుండి గవర్నర్ జనరల్ గా చేసినవారు బ్రిటిష్ ఇండియాలో కేవలము కలకత్తా రాష్ట్రమునకే (ఇప్పటి బెంగాల్ రాష్ట్రము) గవర్నర్ జనరల్సు అయ్యిరి. 1833 లో చేసిన రాజ్యాగ చట్టము అనగా 1833 వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము వలన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారి ప్రతినిధిగా నియమించి భారతదేశమును బ్రిటిష్ ఇండియా (వలసరాజ్యముగా) నిరంకుశముగా పరిపాలనసాగించారు. అందుచే 1833 నుండి భారతదేశమును పరిపాలించిన ప్రభువులను బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్పర్ జనరల్సు అనవచ్చును. అటువంటివారిలో విలియం బెంటింక్ మొట్టమొదటి బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్. 1858 నవంబరు 1 వ తేదీన విక్టోరియా రాణిగారి రాజ్యాంగపత్రము ద్వారా చేసిన ప్రకటనతో భారతదేశపు ప్రభుత్వమును ఇంగ్లీషురాజ్యమకుటములో కలిపినప్పటినుండి భారతదేశమును పరిపాలించు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ప్రతినధిని వైస్రాయి (VICEROY) అనికూడా అనబడుచుండెను. అందుచే గవర్నర్ జనరల్ లేదా వైస్రాయిగా సంబోధించబడిరి. వైస్రాయి పదము వాడుటమొదలుపెట్టినకాలమునుండీ (1858) మొదటి వైస్రాయి క్యానింగ్ ప్రభువు (Charles John Canning). 1947 ఆగస్టు 15 తేదీవరకు ఆఖరి వైస్రాయిగా చేసిన లార్డు మౌంట్ బాటన్. భారతదేశము స్వతంత్రమైన తేదీనుండి వైస్రాయి అను బిరుదు ఉపసంహరింపబడినది అందుచే అక్కడనుండి తదుపరి 1948 జూన్ 28 వరకూ గవర్నర్ జనరల్ గా కొనసాగిన మౌంట్ బాటన్ ఆఖరి బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్. అతని పదవిపూర్తి (1948 జూన్ 28) కావడంతో అప్పటినుండి భారతదేశ రాజ్యాంగము విడుదలయ్యే వరకూ అంటే 1950 జనేవరి 26 వరకూ గవర్నర్ జనరల్ గా మొదటి భారతీయుడు రాజాజీ గా ప్రసిధ్ది చెందిన చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి ( చూడు అధినివేశ స్వరాజ్యము [1]

text: క్రి.శ.1600 న లండన్ లో స్థాపించబడిన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీకి భారతదేశములో కేవలము వ్యాపారము చేసుకునటకు ఇంగ్లీషు రాణీ ఎలిజబెత్ చే ఆమోదించబడిన సన్నదు (పట్టా) ఇవ్వబడింది. ఈ కంపెనీ నిర్వహణకు 24 మంది వాటాదారులు ఒక గవర్నరుతో "జనరల్ కోర్టు ఆఫ్ ప్రొప్రైటర్లు" అని తరువాత "కోర్టు ఆఫ్ డైర్కటర్ల"ని (Court of Directors) అనుహోదాతో కార్యనివాకముచేయసాగిరి. ఆ పట్టాను అప్పుడప్పుడు నవీకరణచేసి పునః ఆమోదము పొందవలసియున్నది. పట్టాను నవీకరణచేయునప్పుడు కంపెనీ వ్యవహారాల నిమిత్తమను నెపముతో అనేక పరిపాలన అధికారములు కూడా ఇయ్యబడుచుండెను. కంపెనీ డైరెక్టర్లు పలుకుబడికలిగి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ అబిమతములతో ఏకీభవించి తమ ప్రతినిధులను, ఉద్యోగులను నియమించి కంపెనీ నడిపించుటకు పంపించుచుండిరి. ఆ విధముగా 1623,1661,1676,1686,1694 సంవత్సరములలో అనేక రాజ్యాదికారములు, శాసన నిర్మాణములు, యుద్దములు, న్యాయవిచారణ, రాజస్వకోశ సంబందిత అధికారములు మొదలగు అధికారములు చెలాయించుటకు పట్టా నవీకరణచేసినప్పుడల్లా విస్తృతాధికారములు పట్టాల ద్వారా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమువారు ఈ కంపెనీకి ఇచ్చారు. 1765 లో కంపెని వారికి మొగల్ చక్రవర్తిరెండవ షా ఆలం ఇచ్చిన ఫర్మానాతో దివాన్గిరి అధికారమును పొంది వంగ, బీహారు, ఒరిస్సా రాజ్యములలో రాజస్వము వసూలు చేసుకును రాజ్యాధికారము లభించినప్పటినుండి కంపెనీకి ఇయ్యబడిన పట్టాలు చట్టరూపమున శాసనములై బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో ఆమోదము పోందబడు చుండెను. అందువలన వాటిని సన్నదు చట్టములని ప్రసిద్ధిచెందినవి. అటువంటి సన్నదు చట్టము మొదటిగా 1767 లో అమలుచేయబడింది. కంపెనీ వారు భారతదేశములో దాదాపు రెండు వందల సంవత్సరములలో క్రమేణా రాజ్యతంత్రములతో బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును విస్థిరించి రాజ్యాపాలన చేయసాగిరి. 1773 లో రెగ్యులేటింగ్ చట్టము అమలుచేయబడి గవర్నర్ జనరల్ పదని కలకత్తాకార్యాలయములో నెలకొల్పబడిన తరువా 1793 పట్టా నవీకరణచేసినప్పుడు కంపెనీ వారికి 1813 వరకూ 20 సంవత్సరములపాటు భారతదేశములో వ్యాపారము చేసుకునుటకు విసిష్టాధికార హక్కు ఇయ్యబడియున్నది. 1813 చట్టము ద్వారా అట్టి హక్కు కేవలము తేనీటియాకు (tea) కు తప్ప మిగతా సరకుల వ్యాపారములో తీసివేయబడింది. 1833 సంవత్సరపు చట్టము ద్వారా పూర్తిగా వ్యాపార రహితమైన కంపెనీగా చేయబడింది. చూడు 1833 వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము

title: డల్ హౌసీ

text: డల్ హౌసీ గా ప్రసిధ్ధి చెంది 1847-1856 మధ్యకాలములో బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశమును పరిపాలించిన దొర పూర్తిపేరు జేమ్స్ యాన్డ్రూ బ్రౌన్ ర్యామ్సె (James Andrew Broun Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie). ఇతని పరిపాలనకాలములో పంజాబు, సింధ్, బర్మా ప్రాంతములు బ్రిటిష్ ఇండియాలో చేర్చబడి బ్రిటిష్ వలసరాజ్య విస్తరణ చేయబడింది. ఇందుకొరకు డల్ హౌసీ చేసిన కుతంత్రములు, అక్రమ యుద్ధములు, అవలంబించిన కార్యాచరణలు నిరంకుశమైనవి. 1848- 1857 మద్యకాలమందు డల్ హౌసీ తన మిత్రులకు వ్రాసిన లేఖల ఉల్లేఖనలు చరిత్ర కెక్కినవి చూడగా అతని నిరంకుశ పరిపాలనా విధానము అబిమతములు, స్వతంత్ర రాజ్యములను ఏవిధముగా డల్ హౌసి ఆక్రమించి బ్రిటిష్ వలసరాజ్యములో కలుపుకున్నదీ విశదమగుచున్నవి (Private letters of Marquess of Dlhousie by J.G.A Baird.) అంతేకాక 1857 సిపాయల విప్లవమని ప్రసిద్ధిచెందిన భారతదేశమందలి స్వతంత్రసంగ్రామమునకు కారణం డల్ హౌసీ ప్రభువు అభిమతములు నిరంకుశ కార్యాచరణ తీరేనని ఇంగ్లండులోని బ్రిటిష్ రాజకీయనాయకులు విమర్శించారు. 1858 నవంబరు 1 వ తేదీన భారతదేశమును బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యలో కలుపుబడినటుల రాజ్యాంగ పత్రము విడుదలచేయుచూ విక్టోరియా రాణిగారు చేసిన ప్రకటన బహుశా డల్ హౌసీ నిరంకుశ పరిపాలనలాంటివి భావికాలములో సంభవించకుండుటకోసమే ననవచ్చు. కానీ డల్ హౌసీ గవర్నర్ జనరల్ గా కొన్ని గణనీయమైన అబివృధ్ది కార్యములు కూడా చేశాడు. 1833 రాజ్యాంగచట్టమురాక ముందు బ్రిటిష్ ఇండియా కంపెనీకి వున్నట్టి చిరకాలపు వ్యాపారసంఘపు లక్షణములునింకను మిగులుయున్నవాటిని మాన్పించి బ్రిటిష్ రాజ్య రాజ్యతంత్రముల పై నెలకొల్పడిన రాజ్యపరిపాలనకొరకు విభాగములను నెలకొలిపి భావి ప్రభుతోద్యోగ చట్రమును (framework) సృష్టించి, మొదటి రైలు దారిని నిర్మింపజేసి, తంతి తపాలా పధ్ధతిని నెలకొల్పి, విద్యావిధానములలో పరివర్తన తీసుకువచ్చె ప్రణాళిక తయారుచేయుటం మొదలగు గొప్ప అభివృధ్ధి కార్యక్రమములు చేపట్టి అమలుచేసిన ఘనత డల్ హౌసీ ఫ్రభువు దే నని చెప్పక తప్పదు.

title: మహారాజా నందకుమార్

text: బెంగాల్ కు చెందిన మహారాజా నందకుమార్ (1705? – 1775) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనా కాలంలో బర్ద్వాన్, నదియా, హుగ్లీ జిల్లాలకు పన్ను వసూళ్ళ అధికారి. సమకాలీన పత్రాలలో నున్ కొమార్ (Nun Comar) గా వ్యవహరించబడ్డాడు. నాటి బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ అయిన వారన్ హేస్టింగ్స్ యొక్క క్రౌర్యానికి బలియైన వారిలో నందకుమార్ ప్రముఖుడు. వారన్ హేస్టింగ్స్ చేసిన అవినీతి గురించి సాక్షాధారాలతో బెంగాల్ సుప్రీమ్ కౌన్సిల్ లో ఫిర్యాదు చేసిన అనంతరం ఒక కల్పిత ఫోర్జరీ చేసిన కేసులో ఇరికించబడ్డాడు. విలియం ఫోర్ట్ లోని సుప్రీమ్ కోర్ట్ లో విచారించబడి 1775 ఆగస్టు 5 న కలకత్తాలో బహిరంగంగా ఉరి తీయబడ్డాడు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పరిపాలనలో ఒక బ్రిటిష్ కోర్ట్ తీర్పు ద్వారా ఉరితీయబడ్డ తొలి వ్యక్తి మహారాజా నందకుమార్.

title: 1935 వ సంవత్సరపు ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము

text:
(1) ఇంగ్లండు లోని పార్లమెంటుకు భారతదేశ పరిపాలనా విషయములో సర్వాధిక్యతకలిగి వారి ప్రతినిధిగా గవర్నర్ జనరల్ (వైస్రాయి) భారతదేశమును పరిపాలించును.
(2) గవర్నర్ జనరల్ స్వతంత్ర వివేకమునుపయేగించి నిర్ణయించవలసినవిగా శాసించ బడిన విషయములు:
విదేశ వ్యవహారములు, దేశ రక్షణ, క్రైస్తవమత అబివృధ్ది, దేశ ఆర్థికాభివృధ్ది, ఐ.సి.యస్ అధికారుల కట్టుదిట్టములు, ఇంగ్లీషు సరుకులను నిరోధించు విషయములు, ఇంగ్లీషుప్రజలు ఈ దేశానికి వచ్చి వ్యాపారముచేసి లాభములు సంపాదించుటకు ఆటంకము లేకుండా చేయు బాధ్యత గవర్నర జనరల్ కే ఇవ్వబడింది.
(3) కేంద్ర, రాష్ట్ర శాసన సభలకు పై విషయములలో గవర్నర్ జనరల్ వద్ద ముందుగా అనుమతి పొందితే తప్ప శాసనములు చేయుటకెట్టి అధికారములేదు
(4) 50వ సెక్షన్ ప్రకారము రాష్ట్రముయొక్క పరిపాలనాధికారము ఇంగ్లండు దేశ బ్రిటిష్ చక్రవర్తి తరఫున గవర్నర్ స్వయముగాగానీ, తన తాబేదారులద్వారా గాని పరిపాలించవలయును. గవర్నర్ కు సలహానిమిత్తము నియమించబడ్డ మంత్రి మండలికి అవసరమైనచో గవర్నర్ అధ్యక్షత వహించవచ్చును.
(5) 51వ సెక్షన్ ప్రకారము గవర్నరే రాష్ట్రమంత్రులను నియమించును మంత్రలను నియమించుటలోను, తొలగించుటలోను గవర్నరే తన స్వంతవివేకముతో చేయవలయును
(6) 52వ ప్రకరణము: గవర్నరు ఇచ్చిన ప్రత్యేక బాధ్యతలు సూచించ బడినవి. అందులో ముఖ్యమైనవిగా రాష్ట్రములో శాంతి భద్రతలు కాపాడుట, అల్పసంఖ్యాకుల హక్కులు, ఉన్నతప్రభుత్వోద్యోగుల హక్కులను సంరక్షించుట, పరిపాలనా కార్యనిర్వాహక మండలమును కట్టుదిట్టములు చేయుట, గవర్నర్ జనరల్ జారీచేయు ఉత్తర్వులను, సూచనలను అమలు చేయుట మొదలగునవి.
(7) 53 నుండి 77 ప్రకరణములు: చక్రవర్తి ఇచ్చిన రాజనిర్దేశ పత్రము (ఈ చట్టము) లోని అంశములకు భిన్నముగా గవర్నర్ జనరల్ సూచనలు చేయరాదు.శాసనసభలు చేయు తీర్మానములు, చిత్తు చట్టములు చక్రవర్తి పేరట గవర్నర్ అంగీకారము, తిరస్కారము చేయవలను. శాసనసభలుచేసిన తీర్మానములు, ఆమోదించిన చట్టములు 12 నెలలో పల నిరాకరించబడవచ్చు. శాసనసభలు సమావేశ పరచుటకు వాయిదా వేయుటకు గవర్నర్లకు అధికారమివ్వబడింది.
(8) 78నుండీ-100వ ప్రకరణము: శాసనసభలయందు ఇంగ్లీషు భాషనే ుపయోగించవలెను. ఇతరభాషలో ప3సంగించుటకు అవకాశమివ్వబడును. హైకోర్టు ఆ తదిర పై కోర్టు జడ్జీల ఉద్యోగసంబంధమగు ప్రవర్తనను శాసనసభలో చర్చించరాదు. శాసనసభ సమావేశములో లేనప్పుడు గవర్నర్ ఆర్డినెన్సు జారీ చేయవచ్చును. అవి 6 నెలలు అమలులో నుండును. ఏ ఆర్డినెన్సునైననూ చక్రవర్తి నిరాకరించవచ్చును. ఆర్డినెన్సును పొడిగించు ఆర్డినెన్సు చేయుటకు గవర్నర్ జనరల్ తన పై అధికారి, ఇంగ్లండులోని ఇండియా రాజ్యాంగ మంత్రి అనుమతి, బ్రిటిష్ పార్లమెంటు ఆమోదముపొందవలెను.ట రాజ్యాంగచట్టము ప్రకారము రాజ్యాంగ యంత్రాంగము నడువదని చెప్పి గవర్నర రాష్ట్ర పరిపాలనము తానే చేపట్టవచ్చు
(9) 101 నుండి 120 వ ప్రకరణము: పాశ్చాత్యదేశమునుండి బ్రిటిష్ ఇండియాకు వచ్చుప్రజలపై విధించబడే నిషేధాజ్ఞలు ఇంగ్లండు, స్కాట్లాండు, వేల్సు దేశవాసులైన బ్రిటిష్ ప్రజలకు వర్తించవు. బ్రిటిష్ కంపెనీలపై విధించు పన్ను సాధరణకంటే ఎక్కువ వుండగూడదు.

title: విలియం బెంటింక్

text: 1774 సెప్టెంబరు 14 తేదిన లండన్ దగ్గర బకింగహామ్ షైర్లో జన్మించెను. తండ్రి విలియమ్ బెంటింక్ 1783 లో బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రిగానుండెను. తల్లి డొరోతి కావెండిష్. తొలి విద్యాభ్యాసము లండన్ జిల్లాలోని ఈలింగ్, తరువాత లండన్ నగరములోని ప్రముఖమైన వెస్టిమినిస్టర్ పాఠశాలలయందు జరిగింది. బెంటింక్ దొర జీవితములో రెండు ముఖ్య మలుపులు దురదృష్టకర మైనవైననూ మొత్తముమీద అదృష్టజాతకుడనే చెప్పాలి. అతని స్వతంత్రభావాలు, ఉదారత గవర్నర్ జనరల్ గా భారతదేశములో పనిచేసిన కాలంలో గొప్పపేరు తెచ్చినవి. 17వ ఏటనే సైనికోద్యోగములో ప్రవేశించాడు. ఆకాలమునందు ఇంగ్లడులో సైన్యములో చేరు పద్ధతులలో ఖరీదుచేసి చేరే సైనిక స్థాయి (Ensign Commission) ఎన్సైన కమిషన్ లో చిన్న సైన్యాదికారి పదవి (లెఫ్టెనెంన్టు) గా 1791 సైన్యములో చేరి త్వరితగతిన పదోన్నతులతో1794లో లెఫ్టెనెంన్టు కర్నల్ గా నెదర్లాండ్ డ్యూక్ సిబ్బందిలో పనిచేసి 1798 కర్నల్ స్థాయికి చేరుకుని 1799 నుండి 1801 వరకూ ఇటలీ, ఆస్ట్రియా దేశములలో సైనిక చర్యలలో అనుభవము గణించి తిరిగివచ్చిన తరువాత తండ్రిగారి పలుకుబడి వలన తన 29 వ ఏటనే, 1803లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని మద్రాసు ప్రెసిడెంసీ గవర్నరుగా నియమించ బడినాడు. అదే సంవత్సరములో వివాహముగూడా జరిగెను. ఐర్లాండుదేశస్తురాలు మేరి ఆక్సన్ తో వివాహమైనది. 1805 లో మేజర్ జనరల్ గా పదోన్నతి యివ్వబడింది. గవర్నరుగా మద్రాసు (ఇప్పటి చెన్నై రాష్ట్రము) లో బాధ్యతలునిర్వహించుతున్న కాలములో దేశీయ సైనికులకు మతవిరుధ్ధమైన ఆదేశాలు ఇవ్వబడినందున వెల్లూర్ లోని దేశీయ సైనిక దళములో తిరుగుబాటు జరిగింది. అందుకు బాధ్యత గవర్నర్ బెంటింక్ పై ఆరోపింపబడి 1807లో పదవినుంచి తొలగించ బడినాడు.ఇది మొదటి దురదృష్టకరమైన మలుపు.[2]

title: వెల్లెస్లీ

text: వెల్లెస్లీ తండ్రి, గారెట్టు వెల్లెస్లీ (Garret Wesley) మార్నింగటన్ ఎర్ల్ అను ఐర్లాండు హోదా గల మొదటి ప్రభువు ( 1st Earl of Mornington) అగుటచే మార్నింగటన్ వెల్లస్లీ అని కూడా అంటారు. ఇంటి పేరు మొదట వెస్లీ (WESLEY) అనియుండినది తరువాత వెల్లెస్లీ (WELLESLEY) అని వాడుకలోకి వచ్చింది. వెల్లెస్లీ సోదరుడు,ఆర్ధర్ వెల్లెస్లీ, వెల్లింగటన్ అను చిన్న బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమునకు సింహాసనవారసుడైన డ్యూక్ (Duke of Wellington) అనబడు హోదాకలవాడు. అందుచే వెల్లింగటన్ వెల్లెస్లీ (Wellington Wellesley) అని కూడా ప్రసిధ్దిెచెందిన ఆర్ధర్ వెల్లెస్లీ ఫ్రాన్సుదేశ యుధ్దవీరుడైన నెపోలియన్ను బెల్జియమ్ లోని వాటర్లూ ( జూన్ 1815)లో ఓడించిన ప్రగతి గలవాడు, తరువాత బ్రిటన్ దేశానికి ప్రధాన మంత్రిగా నియమింప బడినాడు (జనేవరి 1828). గవర్నర్ జనరల్గా చేసిన మన రిచార్డు వెల్లెస్లీ 1760 జూన్ 20 తేదీన ఐర్లాండులో జన్మించెను. విస్కౌంటు (Viscount) అను రాజవంశ హోదాతో పిలువబడియున్నాడు. విస్కౌంటు అను రాజవంశీయ హోదా బరాన్ (BARON) కన్నా పైన ఎరల్ (EARL) కన్నా తక్కువ హోదా) . ఇంగ్లండ్ (England) లోని ఈటన్ కాలేజీలోను, ఆక్సఫొర్డు లోనూ చదువుకున్న తరువాత 1781 లో తండ్రి మరణానంతరం ఐర్లాండు పార్లంమెంటు (ఐర్లాండు హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్సు)లో సభ్యుడైనా తరువాత మార్నింగటన్ అను హోదాకలిగినది. 1784 లో ఇంగ్లీషు పార్లమెంటు (హౌస్ ఆప్ కామన్సు) సభ్యుడైయ్యెను. ఐర్లాండు పార్లమెంటులోనున్నంతకాలం 1797 దాకా మార్నింగటన్ అను హోదాకలిగియున్నాడు. విలియం పిట్టు బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రిగా యున్న కార్యకాలం (1783-1801)లో ఆర్థిక విభాగమునకు అధిపతిగానైయ్యెను. 1793లో బ్రిటిన్ రాజుయొక్క మంత్రాలోచన సభలో (ప్రీవీకౌన్సిల్లో (Privy Council) సభ్యుడుగనూ, ఇండియా వ్యవహారాల బోర్డు (India Board of Control) లో కమీషనర్ గనూ నియమింపబడెను. 1794 లో రోల్లండుతో వివాహం. 1797లో బ్రిటిష్ ఈస్టు డియా కంపెనీకి గవర్నర జనరల్ గా నియమింపబడెను. 1797 లో మార్క్విస్ (MARQUESS) అను హోదా ఇవ్వబడింది. వెల్లెస్లీ గవర్నర్ జనరల్ కార్యకాలంలో కంపెనీ డైరెక్టర్ల కూటమి (కోర్టు ఆఫ్ డైరెక్టర్లు) (Court of Directors) అభిమతాలు అనుసరించక వారితో విభేదములు కలిగి రెండుమూడు సార్లు పదవీ విరమణకు ముందుకువచ్చాడు. అంతేకాక, అప్పటిలో ఫ్రెంచివారితో జరుగుచున్న విభేదముల విషయములో బ్రిటిష ప్రభుత్వమువారిచ్చిన ఉత్తర్వులును కూడా త్రోసిపుచ్చాడు. దాంతో 1805 లో కంపెనీ పైఅధికారులు వెల్లస్లీదొరను వెనక్కి పిలిపించారు. అంతేకాక ఫార్లమెంటులో ఆరోపణాభియోగము (ఇంపీచ్మెంటుImpeachment) ప్రవేశపెట్తారన్న పరిస్థితి కలిగినది. 1809 లో స్పైన్ దేశానికి బ్రిటిష్ రాజదూత (Ambassador)గా నియమింపబడినాడు. 1809 లో బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రి గానున్న స్పెంసర్ పెర్సెవల్ (SPENCER PERCEVAL) మంత్రిపరిషత్తులో విధేశ వ్యవహారాల మంత్రిగానియమింపబడెను. కానీ ఆ పదవీ బాధ్యతలు నడుపుచున్న కాలమందు కూడా చాలా విభేదములకు గురై 1812 లో విరమణ చేశాడు. ఐర్లాండులోని రోమన్ కాతలిక్ (Roman Catholic) క్రైస్తవ మతస్తులకు రాజకీయ హక్కులు కల్పించాలని సంకల్పముకలవాడగుటచే అక్కడి రాజకీయనాయకులతో విభేదముకలిగినది. 1812 మేనెలలో ప్రధానమంత్రి పెరసెవల్ హత్యచేయబడిన తరువాత అప్పటిలో బ్రిటిష్ యువరాజు (Prince Regent)గానున్న జార్జి ప్రేరణపై వెల్లెస్లీ దొర ప్రధానమంత్రి పదవికిపోటీచేశాడు గానీ గెలుపొందలేదు. తరువాత 1821 లో ఐర్లాండుకు వైసరాయిగా నియమింపడ్డాడు. ఆ కార్యకాలంలో ఐర్లండులోని రోమన్ కాతలిక్ క్రైస్తవ మతస్తుల పక్షంనిలచి వారికి రాజకీయంగాహక్కులకోసం ప్రయత్నించుటవలన అప్పటికి రాజుగా నున్న నాలుగవ జార్జి (King George IV) అప్రసన్నుడైనందున పదవినుండి తొలగింపబడే పరిస్థితిలో వెల్లెస్లీ సోదరుడైన ఆర్ధర్ వెల్లెస్లీ ( వెల్లింగటన్ డ్యూక్) బ్రిటిష్ ప్రధానమంత్రిగా నియమింపబడినాడు. వెల్లింగటన్ వెల్లెస్లీ కూడా ఆ విషయములో భిన్నాభిప్రాయుడైనందున మన రిచార్డు వెల్లెస్లీ దొర ఐర్లాండు వైసరాయిగా పదవీ విరమణచేశాడు. తరువాత భ్రిటన్ దేశములో విఘ్ ( Whig) రాజకీయ పార్టీవారు 1835 లో అధికారములోకి వచ్చిన పిదప వెల్లెస్లీని మరి ఐర్లాండుకు పంపుటకు నిరాకరించబడినందున వెల్లెస్లీ తీవ్ర వైషమ్యుతో ఆశాభంగము వెలిబుచ్చి చివరకు 1842 సెప్టెంబరు 26తేదీన మరణించెను.,

title: హేస్టింగ్సు

text: లార్డు హేస్టింగ్సుగా ప్రసిధ్ధి చెందిన ఫ్రాన్సిస్ రాడన్ హేస్టింగ్సు (Francis Rawdon-Hastings) బ్రిటిష్ ఇండియాకు 7వ గవర్నర్ జనరల్ గా 1813-1823 మధ్య ఇండియాలో కంపెనీ వారి రాజ్యమును పరిపాలించాడు. రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సు వేసిన బ్రిటిష్ వలసరాజ్య స్థాపన పునాదులపై వెల్లెస్లీ వలసరాజ్యమును విస్తరింపజేసి సామ్రాజ్య స్థాయికి తీసుకునిరాగా అతని తరువత వచ్చిన లార్డు హేస్టింగ్సు వలసరాజ్యమును ఇంకా ఎక్కువ విస్తరింపచేసి బ్రిటిష్ దేశ ప్రభుత్వము వారి అభినందనలందుకున్న ప్రముఖుడు. బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ భారతదేశములో కంపెనీ వ్యవహారములు నిర్వహించుటకు అను నెపముమీద పరిపాలనా అధికారములతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచ్చు పట్టాలు అప్పుడప్పుడు (periodically) నవీకరణ చె్యుచుండిరి. చేసినప్పుడల్లా పరిపాలనా ధికారములను అధిక మోతాదులో ఆమోదించ బడుచుండెను. ఈస్టు ఇండియా వ్యాపార కంపెనీ ద్వారా భాారతదేశమును బ్రిటిష్ దేశ లాభమునకు వినియోగించుటయే ప్రధానోద్దేశ్యము. కంపెనీ డైరెక్టర్లు భారతదేశమును పరిపాలించుటకు తాబేదారులుగా నియమించి పంపించిన కంపెనీ అధికారుల సలహా ప్రకారమే భారతదేశములో కంపెనీ పరిపాలన కొనసాగుతుండెను. లార్డు హేస్టింగ్సు పదవిగ్రహణ చేయబోయే కొలది కాలముక్రిందనే భారతదేశములో వ్యాపారము చేసుకునటకు కంపెనీకిచ్చిన పట్టా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము వారిచే 1813లో నవీకరణ చేయబడి కంపెనీ రాజ్యాదికార సన్నదును చట్టముగా ఆమోదించబడినది బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెని చట్టము 1813 (Charter Act of 1813) . అంతకుపూర్వము పరిపాలించిన గవర్నర్ జనరల్ వెల్లెస్లీ బ్రిటిష్ వారికీ ఫ్రెంచివారికీ జరుగుతున్న ప్రపంచయుద్దములనిన్నూ, ఫ్రెంచి నాయకుడైన నెపోలియన్ భారతదేశము వచ్చి తమ ఆధిక్యతను కూలత్రోయునన్న నెపముతోనూ అనవసరపుటుద్దములు, కుతంత్రములుచేసి, అనుబంధ సమాశ్రయసంధి (subsidiary alliance) అనుసంధి వప్పందములుచేయించి వలసరాజ్య విస్తరణ చేశాడు. 1793లో కంపెనీ వారికి బ్రిటిష్ పార్లమెంటు వారు పట్టానొసగునప్పుడు దేశాక్రమణచేయుట రాజ్యమును వృధ్దిచేయట బ్రిటిష్ వారి జాతికీ, నీతికి భంగకరములని స్పష్టముచేయబడియున్నది. కానీ ఇప్పుడు 1813లో అమలైన ఆ చట్టములో అట్టి నీతి సుభాషితాలు తీసేయ బడియుండినందున, ఈ కొత్త సన్నదుచట్టము ప్రకారము లార్డు హేస్టింగ్సు గవర్నర్ జనరల్ గా పదవి చేపట్టి ఏ కారణము, నెపములేకనే రాజ్యకుతంత్రములు, యుద్దములు సలిపి కేవలము వలసరాజ్య విస్తరణయే లక్ష్యముగా పెట్టుకుని బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును బలపరచుచూ 1823 దాకా పరిపాలించాడు. క్రీ.శ. 1600నుండి ప్రారంభమైన బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియాచరిత్రలో లార్డు హేస్టింగ్సు కార్యకాలము 1813-1823 చాలా ప్రముఖమైన పర్వం అందులోనూ 1818 వ సంవత్సరముతో భారతదేశములోని బ్రిటిష్ రాజ్యము బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యముగా మారినదని చెప్పవచ్చును.[1]

title: వారన్ హేస్టింగ్సు

text: వారన్ హేస్టింగ్సు జీవిత కాలం 1732-1818. కార్యకాలం 1750-1785. క్రీ.శ 1599 లో స్థాపించినప్పటినుండి బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ అనువ్యాపార సంస్ధకి పది-పదిహేను సంవత్సరముల కొకమారు ఇంగ్లండులోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము సన్నదులు (పట్టా) ద్వారా ( ఉదాహరణకు 1661,1676,1686 చేసిన సన్నదులు.1686 లో శాసన నిర్మాణాధికారము ఇచ్చారు,1767 లో అమలుచేసిన కంపెనీ పట్టా చట్టం) ఇత్యాతులు వ్యాపారనిర్వాహణ నిమిత్తం అన్న ఆర్భాటంతో అనేక పరిపాలనాధికారములను క్రమేణా కలిగించారు. ఇవన్నీ బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రములోభాగములే. 1773 లో ఇంకా అధిక మోతాదులో అధికారమిస్తూ రెగ్యులేటింగ్ చట్టం అని అమలుచేశారు. ఈ 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టము యొక్కఉద్దెశ్యము భారతదేశమును ఇంగ్లండు రాణీగారి పేర పరిపాలించే బ్రిటిష్ పార్లమెంటు పరిపాలనా పరిధిలోకి తీసుకుచ్చి బ్రిటిష్ వలసరాజ్య స్థాపనబలపరచటమే. ఆ 1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ప్రకారం బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీకి కలకత్తాలో గవర్నర్ జనరల్ పదవి కలుగచేసి (చూడు బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నరు జనరల్ ) బ్రిటన్ దేశ రాజ్యప్రతినిధినిగా నియమించటం జరిగింది. పరిపాలనా సంఘ (గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ ) సభ్యత్వం నలుగురినే చేశారు. ఆ చట్టప్రకారం బీహారు ఒరిస్సా రాష్టములు గూడా గవర్నర్ జనరల్ పరిపాలనాధికారంలోకి వచ్చినవి. అంతే కాక మద్రాసు, బొంబాయి రాష్ట్ర గవర్నర్లులుపై తనిఖీకి అధికారము, రాజ్యపాలిత ఇతర అధికారములు ఇవ్వబడ్డాయి. కలకత్తాలో సుప్రీంకోర్టు నియమించబడింది. ఆ చట్టముక్రింద అప్పటిలోకలకత్తాలో గవర్నరు గానున్న వారన్ హేస్టింగ్సు (WARREN HASTINGS) మొట్టమొదటి గవర్నర్ జనరల్ పదవిలో 1773 నుండి 1785 దాకా బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెని వారిద్వారా బ్రిటిష్ వలసరాజ్యమును పరిపాలించాడు.[2]

title: వెల్లెస్లీ

text: లార్డు (మార్నింగటన్) వెల్లెస్లీ (1760-1842)లేదా వెల్లెస్లీ అని ప్రసిధ్ధిచెందిన రిచార్డు కొల్లి ( మార్నింగటన్) వెల్లెస్లీ (Richard Collie (Mornington) Wellesley) బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్. కారన్ వాలీసు తరువాత క్రీ.శ 1797 లో గవర్నర్ జనరల్ పదవిచేపట్టే నాటికి బ్రిటిష్ ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ వ్యాపార సంస్థ రాజ్యపాలనచేయటం ప్రారంభించి భారతదేశములో వలసరాజ్య విస్తరణ చేయు లక్ష్యసాధనతో పురోగమించుచున్నది . రాజ్యతంత్రములతో సాధించిన ప్లాసీయుద్దం విజయానంతరం బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి 1757 లో వంగరాష్ట్రం స్వాదీనమైనది. 1765 లో బక్సరు యుద్దం విజయముతో మొగలు చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం ఇచ్చిన ఫర్మానాతో బీహారు, ఒరిస్సా, వంగ రాష్ట్రములలో రాజస్వము వసూలు చేసుకును (దివానీ గిరి )హక్కేకాక దక్షిణ భారతదేశములోని ఉత్తర సర్కారులు లోనూ, కర్నాటక రాజ్యములోనూ రాజ్యపాలనాధికారములు కలిగినవి. 18వ శతాబ్దములో కలిగిన ఆ విశేష ఉపలబ్ధితో వెల్లస్లీ కూడా రాజ్య తంత్రములతోనే 19 వ శతాబ్ధారాంభములో వలస రాజ్యమును విస్తారణ చేయటమేగాక భారతదేశములో బ్రిటిష్ కంపెనీ ఆదిపత్యమును, సార్వభౌమత్వమును చాటి నిరూపించాడు. ఆయన కాలములో బ్రిటిష్ ఇండియా నొక అతిపెద్ద వలసరాజ్యమైనది.


query: భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రపతి ఎవరు ?

title: భారతదేశం - మొట్టమొదటి వ్యక్తులు

text: భారత దేశపు మొట్టమొదటి రాష్ట్రపతి--రాజేంద్ర ప్రసాద్ భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా రాష్ట్రపతి--ప్రతిభా పాటిల్ భారత దేశపు మొట్టమొదటి ఉప రాష్ట్రపతి--సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెల్చిన మొట్టమొదటి రాష్ట్రపతి--వి.వి.గిరి భారతదేశపు మొట్టమొదటి దళిత రాష్ట్రపతి--కే.ఆర్.నారాయణన్ భారతదేశపు మొట్టమొదటి తాత్కాలిక రాష్ట్రపతి--వి.వి.గిరి రాష్ట్రపతి పదవికి పోటీ చేసిన మొట్టమొదటి మహిళ--సుమిత్రా దేవి పదవీ కాలంలో మరణించిన మొట్టమొదటి రాష్ట్రపతి--జాకీర్ హుస్సేన్

title: హిందూ మతము గ్రంథాల జాబితా

text: ముక్తికోపనిషత్తు పేర్కొన్న ఉపనిషత్తులలో కేనోపనిషత్తు రెండవది. కేన అనగా ఎవరు ? అని అర్ధము. భగవానుడు ఎవరు అనే చర్చ ఇందు వర్ణన చేయబడినది .

title: వన పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text:
ఒకరోజు భీముడు వేట నిమిత్తం హిమాలయ శిఖరం మీదకు వెళ్ళాడు. అక్కడ ఒక కొండచలువ భీముని ఆహారంగా పట్టుకుంది. అది భీముని తన శరీరంతో చుట్టేసింది. భీముని బలం ఆ కొండచిలువ బలం ముందు చాలలేదు. భీముడు ఆశ్చర్యపడి " నా వంటి బలవంతుని ఇలా బంధించే శక్తి నీకు ఎలా వచ్చింది? నీవు వరప్రసాదివా? " అని అడిగాడు. ఆ కొండచిలువ భీమునితో ఇలా పలికింది " భీమసేనా ! నేను నహుషుడు అనే మహారాజును. ఒకప్పుడు దేవేంద్ర పదవిని అధిష్టించాను. కాని ఒక మునివరుని శాపం వలన సర్పరూపం దాల్చాను " అని దుఃఖించాడు. ఇంతలో భీమసేనుడు కనపడలేదని కలత పడి ధర్మరాజు అతడిని వెతుకుతూ వచ్చాడు. కొండచులువ బంధించి ఉన్న భీముని చూసి " ఆహా ఏమి కాల మహిమ? అపరిమిత బలము కలిగిన భీముడు ఒక పాము చేతిలో బంధీకృతుడు కావడమా? " అనుకున్నాడు. ధర్మరాజు కొండచిలువను చూసి " అయ్యా ! నీవు ఎవరు? రాక్షసుడివా దేవతవా చెప్పు. నేను పాండురాజు పుత్రుడను. నా పేరు ధర్మరాజు. నీవు నా తమ్ముని కేవలం ఆహారం కొరకు పట్టు కుంటే అతడిని విడిచిపెట్టు. నేను నీకు తగినంత మృగ మాంసం సమకూరుస్తాను " అన్నాడు. ధర్మజా! నేను నీ వంశంలో పుట్టిన వాడను. నా పేరు నహుషుడు. నేను ఇంద్రుడితో సమానుడను. ఐశ్వర్య గర్వంతో వివేకం లేక సప్త ఋషులతో పల్లకి మోయించుకుని వారిని అవమానించాను. ప్రత్యేకంగా అగత్యుడిని అవమానించి కారణంగా అతడు నన్ను పాముగా పడి ఉండమని శపించాడు. ఆ శాపప్రభావంతో ఇక్కడ సర్పరూపంలో పడి ఉన్నాను. నా శాపవిమోచనం కొరకు నాకు పూర్వజన్మ స్మృతి ఉండేలా అనుగ్రహించమని వేడుకున్నాను. అగస్త్యుడు కరుణించి నా ప్రశ్నలకు ఎవరు సమాధానం చెప్తారో వారి వలన శాపవిముక్తి కలుగుతుందని చెప్పాడు. ఆ మహానుభావుని కొరకు నిరీక్షిస్తూ ఇలా పడి ఉన్నాను. నీకు శక్తి ఉంటే నా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పి నీ తమ్ముని విడిపించుకో.
ధర్మరాజు " అయ్యా! నీవు అడిగే ప్రశ్నలకు విజ్ఞులైన బ్రాహ్మణులు మాత్రమే చెప్పగలరు నాకు సాధ్యమా? అయినా ప్రయత్నిస్తాను. అడుగు " అన్నాడు. కొండచిలువ రూపంలో ఉన్న నహుషుడు మొదటి ప్రశ్న ఇలా వేసాడు.ఏ గుణములు కలవాడు బ్రాహ్మణుడు? అతను తెలుసుకోదగిన విషయమేమిటి? " అని అడిగాడు. జవాబుగా ధర్మరాజు " సత్యము, క్షమ, దయ, శౌచము, తపము, దానము, శీలము మొదలైన గుణములు కలిగిన వాడు బ్రాహ్మణుడు. సుఖము దుఃఖముల ఎడల సమబుద్ధి కలిగి ఉండటమే అతను తెలుసుకోదగిన ఉత్తమ విద్య " అన్నాడు. నహుషుని రెండవ ప్రశ్న " శూద్రుడు పైన చెప్పిన గుణములు శూద్రునిలో కనిపిస్తే అతను బ్రాహ్మణుడు అని పిలువ బడతాడా? అలా అయితే కుల విభాగములు ఎందుకు? అధికులు హీనులు అనే వివేకం అపార్ధం కాదా? ధర్మరాజు " మహాత్మా! ఏకారణం చేతనైనా వర్ణసంకరం ఏర్పడినప్పుడు ఎవరు ఏ వర్ణమునకు చెందిన వారు అని తెలియజేయుటకు స్వాయంభువమనువు ఒక పరీక్ష పెట్టాడు. సత్యమూ మొదలగు గుణములు కలిగిన శూద్రుడు ఉత్తమమైన శూద్రుడు కాగలడు కాని బ్రాహ్మణుడు కాగలడా? అదే విధంగా సత్యమూ మొదలగు గుణములు లేని వాడు బ్రాహ్మణుడు కాగలడా? కనుక ఒక వ్యక్తి గుణములు నిర్ణయించుటకు అతని గుణశీలములు ముఖ్యము. గుణశీలములు కలవాడు ఇంకా ఉత్తముడు కాగలడు. గుణశీలములు లేనివాడు వాటిని కాపాడుకోలేడు. కనుక ధనాన్ని రక్షించటం కంటే గుణశీలములు కాపాడుకోవడం ఉత్తమం " అని జవాబిచ్చాడు. నహుషుని మూడవ ప్రశ్న " పరులకు అపకారం చేసి, అసత్యములు చెప్పి కూడా అహింసను కఠినంగా ఆచరించినవాడు ఉత్తమ గతులు పొందగలడు. అహింస అంత పవిత్రతను పొందింది ? " అని అడిగాడు. ధర్మరాజు " దానం చెయ్యడం, ఇతరులకు ఉపకారం చెయ్యడం, సత్యం పలకడం, అహింసను పాటించడం అనేవి నాలుగు ఉత్తమ ధర్మములు కాని వాటిలో అహింస విశేషమైంది. దేవతా జన్మ, జంతుజన్మ, మానవజన్మ అనునవి మానవునికి కలుగు జన్మలు. దానము మొదలగు కర్మలు ఆచరిస్తూ అహింసా వ్రతం ఆచరించువాడు దైవత్వాన్ని పొందుతాడు. సదా హింస చేయువాడు జంతువుగా పుడతాడు. అందుకని అహింస పరమ ధర్మంగా పరిగణించ బడుతుంది " అని జవాబిచ్చాడు. ఈ సమాధానం విని నహుషుడు భీముని వదిలాడు. తన అజగర రూపం వదిలి దివ్యమైన మానుషరూపం పొందాడు. తరువాత ధర్మరాజు భీముని తీసుకుని తమ కుటీరానికి తీసుకువెళ్ళాడు.

title: భారతరత్న

text: భారతరత్న పురస్కారం భారతదేశంలో పౌరులకు అందే అత్యుత్తమ పురస్కారం. ఇది జనవరి 2, 1954లో భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రపతి డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేత స్థాపించబడింది. ఈ పౌర పురస్కారం కళ, సాహిత్య, విజ్ఞాన, క్రీడా రంగాలలో అత్యుత్తమ కృషికి ప్రదానం చేస్తారు. ఇప్పటివరకు నలభై మందికి ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. వారిలో ఇద్దరు విదేశీయులు కూడా ఉన్నారు. ఈ పురస్కారం 1977 జూలై 13 నుండి 1980 జనవరి 26 వరకు జనతా పార్టీ పాలనలో కొద్దికాలం పాటు నిలిపివేయబడింది. మరియు ఒకే ఒక్కసారి 1992లో సుభాష్ చంద్రబోస్కు ఇవ్వబడిన పురస్కారం చట్టబద్ధ సాంకేతిక కారణాల వల్ల వెనుకకు తీసుకొనబడింది.

title: తెలుగు నవలల ఆధారంగా తీసిన సినిమాలు

text: వ్యాపారంలో దినదినాభివృద్ధి చెందుతూ డబ్బులు, మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులు గడిస్తాడు రవి . కాని భార్య మాధవి దగ్గర నుంచి ఏమాత్రం ప్రోత్సాహం వుండదు . ఇంట్లో శాంతి వుండదు .ఇద్దరికీ ఎప్పుడూ కీచులాటలే ! శర్మ భార్య ఒకప్పుడు రవి, విజయవాడలో మిస్ విజయవాడ అయ్యేందుకు చిట్కాలు చెప్పి చీర అమ్మిన అమ్మాయే! . ఆమె తండ్రి పదవి పోయి, దివాలా తీసిన క్లిష్ట పరిస్ధితులలో, వయసులో పెద్దవాడైన శర్మకు రెండో భార్యగా ఇచ్చి వివాహము చేస్తాడు . ఆమె రవికి తెలీకుండా రవిని గమనిస్తూవుంటుంది . రవి సెక్రెటరీకి ఆక్సిడెంట్ అయి సెలవులో వుంటే, ప్రియంవద టెంపరరీ సెక్రెటరీగా చేరుతుంది . రవిని అభిమానిస్తూ, చాలా చనువును చూపిస్తూ వుంటుంది . ఈ ముగ్గురు అమ్మాయిల మధ్య, ప్రత్యర్థి చెంచురామయ్య పై వేసే ఎత్తులు పైఎత్తుల మధ్య రవి కథ నడుస్తుంది . వ్యాపారపు పని మీద రవి అమెరికా వెళ్ళి వచ్చేసరికి మాధవి హత్య చేయబడుతుంది . రవే ఆ హత్య చేసినట్లుగా ఋజువులు వుంటాయి . ఆ నేరారోపణ నుండి రవి ఎలా బయట పడతాడు ? అసలు హంతకుడు ఎవరు ? ప్రియంవద ఎవరు ? మొదలైన ప్రశ్నలన్నిటికీ జవాబు నవలనే !

title: త్రినాథ వ్రతకల్పము

text:
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయే త్సర్వ విఘ్నోపశాంతయే.ఓం కేశవాయ స్వాహాః
ఓం నారాయణాయ స్వాహాః
ఓం మాధవాయ స్వాహాఃభక్తులారా ! మనస్సు నిర్మలంతో వినండి. ఈ త్రినాధుల చరిత్రము మాటి మాటికి వినుటకు అమృతము వలె నుండును. శ్రీపురము అను గ్రామములో మధుసూదనుడను నొక బ్రాహ్మణుడుండెడివాడు. మిక్కిలి దరిద్రుదగుటచే బిక్ష మెత్తుకుని జీవించే వాడు. ఆ బ్రాహ్మణునకు ఒక కుమారుడు జన్మించెను. తల్లికి పాలు చాలనందున అ బాలుని శరీరము దిన దినము కృశించు చున్నది. ఆ బాలుడు చిక్క పోవుచున్నందున ఆ బ్రాహ్మణుని భార్య పెనిమిటితో నిట్లు పలికెను. "అయ్యా ! నేను చెప్పెడి మాట శ్రద్దగా వినండి. మన పిల్లవానికి పాలు నిమిత్తము పాలు గల ఆవు నొకటి తీసుకోండి " అని చెప్పగా ఆ మాట విని భర్త యేమని చెప్పు చున్నాడంటే 'ఓసీ' నీకు వెర్రి పట్టినదా ? మనము చూడగా కడు బీదవారము పాలు ఇచ్చే ఆవు ఏలాగున దొరుకుతుంది ? ధన రత్నములు మన వద్ద లేవు నేను లోకంలో ఏ విధంగా గణ్యత పొందుతాను ? ఎవరికైతే ధన సంపదలు కలిగి యుండునో, వారికే లోకమంతా మర్యాదలు చేస్తుంది . అట్టి వారికే లోకమంతా భయపడతారు. మనవంటి బీదవారిని ఎవరు అడగుతారు. అని బ్రాహ్మణుడు చెప్పెను. భార్య మిగుల దుఃఖించినదై, ఓ బ్రహ్మ దేవుడా ! నీవు మా వంటి బీద వారింట్లో ఈ బిడ్డను ఎందుకు పుట్టించావు ? ఏమి తిని ఈ బిడ్డ బ్రతుకుతాడు ? ఈ శిశు హత్య నాకు చుట్టుకుంటుంది అని దుఃఖించు చుండగా పిల్లవాని ఘోష చూసి ఏమియు తోచక ఆ బ్రాహ్మణుడు చింతా క్రాంతుడై విచారించి, తన ఇంటిలో ఉండిన కమండలము వగైరా చిల్లర సామానులు సంతలో అమ్మి, ఆ వచ్చిన సొమ్ము అయిదు రూపాయలు జాగ్రత్తగా పట్టుకొని వెళ్లి భార్య చేతికి ఇవ్వగా, ఆమె ఆ సొమ్ము చూచి సంతోషించి, పెనిమిటిని చూచి అయ్యా ! ఈ సొమ్మును తీసుకు వెళ్లి పాలు ఇచ్చే ఆవును కొని తీసుకు రండని చెప్పినది.

title: దళిత సాహిత్యం

text: దళితులు ఎవరు ?

title: అనుశాసనిక పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! సాధువులు ఎవరు ? సాధువులు కాని వారు ఎవరు వివరించండి? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! సాధువులు కాని వారు ధర్మమును తమంతట తాము ఒకరు చెప్పినావినరు. తెలుసుకోలేరు. భోధించినా అర్ధము చేసుకోలేరు. అర్ధము చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించరు. శాస్త్రములను అధ్యయనము చెయ్యరు. వారిని అసాధువులు అంటారు. సాధుజనులు ధర్మమును తమంతట తాము తెలుసుకోవడానికి ప్రత్నిస్తారు. వేదములు, శాస్త్రములను అధ్యయనము చేసి తెలుసుకుంటారు. పెద్దలు, మునులు, ఋషులు చెప్పినది విని ఆచరిస్తారు. సాధుజనులు ఎల్లప్పుడు సత్యమునే పలుకుతారు. పరస్త్రీలను కన్నెత్తి చూడక ధర్మపత్ని అందే తృప్తి చెందుతారు. గురువులను పెద్దలను గౌరవించి పూజిస్తారు. శరణు కోరిన వారిని రక్షిస్తారు. కపటము లేక నడుచుకుంటారు. ఇంద్రియ నిగ్రహము కలిగి ఉంటారు. జీవుల ఎడ ప్రేమ కలిగి ఉండి అహింసకు దూరంగా ఉంటారు. తెలియక చేసే పాపములకు ప్రాయశ్చితము చేస్తారు. దానములను గుప్తముగా చేస్తారు. నిర్మల మనస్కులై సదా సంతోషము అనుభవిస్తారు. ఇవి సాధులక్షణములు " అని చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు మాటలకు అర్జునుడు ఇలా బదులిచ్చాడు. " నీవు చెప్పిన జనక మహారాజుకు ఆయన భార్యకు జరిగిన సంవాదం విను. నీ వలెనే జనకుడు రాజ్యమును వదిలి బిక్షుక వృత్తి స్వీకరించ నిశ్చయించినపుడు ఆయన భార్య " నాధా ! నీవు రాజ్యపాలన వదిలి భిక్షుక వృత్తి స్వీకరించిన ఇక్కడ అతిథి సత్కారాలు, దేవతర్పణములు, పితృ తర్పణములు ఎవరు చేస్తారు ? శిరోముండనం చేయించుకున్న తరువాత భిక్షకొరకు ఇల్లిల్లు తిరగాలి కదా ! మరి ఆ గృహస్థు మీకు అన్నదానం చేసి పుణ్యం పొందుతాడు కదా ! అన్నదానం వలన అధిక పుణ్యం వస్తుంది కదా ! దానం తీసుకునే వాడి కంటే దానం చేసే వాడు గొప్పని నీకు తెలుసు కదా ! వేదవిదులు రాజుల మీద ఆధారపడతారు. రాజైన మీరే మీ కర్తవ్యం వదిలితే మిగిలిన వారికి దిక్కెవ్వరు ? వారి బ్రతుకులు చెడుపుట మీకు ధర్మమా ! కన్నతల్లినీ కట్టుకున్న దానిని వదిలి, మీ కర్తవ్యం అడవులలో మీరు ఏమిసాధిస్తారు ? ఎండకు చలివేంద్రంగా, చెట్టుకు మధుర ఫలములుగా ఉండి ప్రజల కష్టములు తీర్చవలసిన మీరు ఇలా దీన వృత్తిని స్వీకరించ తగునా ! మీరు చేయదలచిన పని ధర్మవిరుద్ధం. దాని వలన మీకు మోక్షం కలుగుతుందని నేను అనుకోను " అని జనకుని భార్య జనకునితో చెప్పింది.

title: ఖాదియానిలు ఎవరు ?

text: ఖాదియానిలు అని అహ్మదీయులను అంటారు. వారు కూడ ఇస్లాం లో ఉన్న పలు వర్గాలలో ఒక వర్గం. కాని ఇతర ముసల్మానులు ఈ అహ్మదీయుల ను కాఫిర్లు అని అంటారు.

title: ఉద్యోగ పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: శ్రీకృష్ణుడు " విదురునితో పాండవులను గురించిన విషయాలు చర్చించిన తరువాత కుంతీ దేవి మందిరానికి వెళ్ళాడు. కుంతీ దేవి తన మేనల్లుడిని పట్టుకుని ఏడ్చి " కృషా ! నీకు తెలియనిది ఏమున్నది. నాయనా ! ధర్మాత్ములు, నీతి మంతు లైన పాండురాజ కుమారులై ఎన్నో సుఖాలు అనుభవించ వలసిన వారు అడవుల పాలు అయ్యారు. తండ్రి లేని వారికి తల్లినైన నేను కూడా దూరం అయ్యాను. నాయనా క్రుష్ణా ! ధర్మరాజు క్షేమమే కదా ! బకుని చంపిన భీముడు క్షేమమే కదా ! అర్జునుడు బాగున్నాడా ! నకుల, సహదేవులు బాగున్నారా ! నా కోడలు దౌపది ఎలా ఉంది ? ఆమె అంటే నాకు ఎంతో ఇష్టం . ఆమె నాకు చేసిన సేవలు మరువ లేను. ఆ సాధ్వికి కురు సభలో జరిగిన అవమానం తచుకుంటే మనసు రగిలి పోతుంది. విదురుడు తప్ప సభలో ఎవరు వారిని ఖండించారు? కృష్ణా ! ఈ పదమూడేళ్ళు దాయాదుల దయ మాలిన తిండి తినడం ఎంతో బాధగా ఉంది. నేను మాత్రం సుయోధనాదులను నా కన్న కొడుకులతో సమానంగా ప్రేమించానన్నదానికి ఆ దేవుడే సాక్షి. జరిగిన దానికి ఎవరిని నిందించ గలము ? క్రుష్ణా ! ఒకరిని అర్ధించి ఆర్జించిన సంపదలు ఎవరిని ఆనంద పెడతాయి. పరాక్రమము లేని క్షత్రియుని ఎవరు గౌరవిస్తారు? " అని ధర్మజునికి చెప్పు. " క్షత్రియ కన్య పుత్రులను ఎందుకు కంటుంది తన కుమారులు అత్యంత పరాక్రమ వంతులు కావాలనే కదా ! అలా కాక పోతే వారు మగవారు అనిపించుకోరు కదా ! " అని భీమార్జునులకు చెప్పు. " భుజబలంతో జీవించడం క్షత్రియ ధర్మమని అలా కాక పిరికి వారిలా జీవించడం హేయమని నకుల, సహదేవులకు చెప్పు. ఇంకా తెలియకున్న దౌపదిని అడిగి తెలుసు కోమని చెప్పు " అని పలికింది. శ్రీకృష్ణుడు " అత్తా ! నీ మనసులో మాట నెరవేరుతుంది. కలత పడవద్దు నీ కుమారులు వీరోచిత సంపదలు మాత్రమే అనుభవిస్తారు. " అని శ్రీకృష్ణుడు పలికాడు. " కృష్ణా ! పాండవులకు తల్లి తండ్రి దైవం అన్నీ నువ్వే నిన్ను నమ్ముకున్న వాళ్ళకు ఆపద దరి చేరదు " అని పలికింది.

title: త్రినాథ వ్రతకల్పము

text: వారిని చూచి రాజు "మీరందరూ యెందుకు వచ్చినారు ? అని అడుగగా "అయ్యా మా ఫిర్యాదు మీరు వినవలయును మధుసూదనుడను పేద బ్రాహ్మణుడు ఒకడు బిక్ష మెత్తుకుని జీవించెడివాడు శ్రీపురము వెళ్లి వచ్చి త్రినాధ మేళాను ఆచరించినాడు .త్రినాదులు యే దేవతలో ? వారిని ఆ బ్రాహ్మణుడు పూజించగానే సకల సంపదలు అతనికి కలిగినవి. ఊరిలోనున్న రైతులు యావన్మంది త్రినాధ మేళా చేసినారు గ్రుడ్డివారు, కుంటివారు, అందరూ కూడా ఈ మేళాను చేసినారు. అందరూ మోక్షమంది నారు. ధన ధాన్యాలు కలిగి కుబేరునితో సమానమై పోయినారు.మా వ్యాపారములు పోయినవి మా క్రయ విక్రయములు ఏలాగున జరుగుతాయి !" అని చెప్పగా రాజు ఆ మాటలు విని చాలా కోపము తెచ్చుకొని సకల జనులను పిలిపించి కోపముతో ఇట్లన్నాడు. "త్రినాదులు అనే దేవతలు యేమి దేవతలు ? వారిని మీరు యెందుకు పూజించు చున్నారు ? నేను చెప్పుచున్నాను వినండి ఆ పూజ మీరు చేయకూడదు అట్లు పూజ ఎవరు చేస్తారో వారు ఐదు వందల రూపాయలు జరిమానా ఇచ్చి ఆరు మాసములు ఖైదులో ఉండవలసింది. అటుల కాని యెడల శూలం వేయబడునని రాజు గారు ప్రజలందరికి తాఖీదు ఇచ్చి పంపినారు.

title: కె.ఆర్. నారాయణన్

text: 1992 ఆగస్టు 21 న నారాయణన్ భారత ఉపరాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. అప్పటి రాష్ట్రపతి శంకర్ దయాళ్ శర్మ. ఉపరాష్ట్రపతి అభ్యర్థిగా నారాయణన్ పేరును మొదటి సారిగా జనతాదళ్ పార్లమెంటరీ పార్టీ నాయకుడు, పూర్వపు భారతదేశ ప్రధానమంత్రి వి.పి.సింగ్ ప్రతిపాదించాడు. జనతాదళ్ , పార్లమెంటులోని వామపక్ష పార్టీలు ఉమ్మడిగా అతనిని అభ్యర్థిగా ప్రకటించాయి. ఇది తరువాత పి.వి. నరసింహారావు ఆధ్వర్యంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి మద్దతు పొందింది. ఇది అతని ఏకగ్రీవ ఎన్నికకు మార్గం సుగమమైంది. వామపక్షంతో తనకు గల సంబంధంపై నారాయణన్ తరువాత వివరించాడు[8]. అతనికి కమ్యూనిజం పై భక్తి గానీ విరోధం గానీ లేదని ప్రకటించాడు. వారు తన సైద్ధాంతిక వైవిధ్యాల గురించి తెలుసుకున్నారు కానీ తనకు ఉప రాష్ట్రపతిగా మద్దతునిచ్చారని, దేశంలో ఉన్న ప్రత్యేక రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా ఇలా జరిగిందని తెలియజేసాడు. అతను వారి మద్దతు నుండి ప్రయోజనం పొందాడు. క్రమంగా వారి రాజకీయ స్థానాలు ఆమోదయోగ్యతను పొందాయి. 1992 డిసెంబరు 6 న బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత సమయంలో "ఇది మహాత్మా గాంధీ హత్య తరువాత భారత్ ఎదుర్కొన్న గొప్ప దుర్ఘటన " అని ఆయన వివరించాడు.[2]

title: దైవము

title: గణతంత్ర భారతదేశ చరిత్ర

text: 2007 లో భారత మొదటి మహిళా రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ పదవిని స్వీకరించింది. ఎంతో కాలంగా నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబంతో అనుబంధం కలిగి ఉన్న ఆమె, సోనియా గాంధీ మద్దతుతో రాష్ట్రపతి కావడానికి ముందు, రాజస్థాన్ గవర్నరుగా సేవలు అందించింది. ఫిబ్రవరిలో సమ్‌ఝౌతా ఎక్స్‌ప్రెస్ పేలుడు చోటు చేసుకుంది. హర్యానా లోని పానిపట్టులో జరిగిన ఈ దారుణంలో పాకిస్తానీయులు హతులయ్యారు. ఈ పేలుడు దర్యాప్తులో ఎన్నో ఆటంకాలు ఎదురయ్యాయి. 2011 వరకు ఎవరినీ అరెస్టు చెయ్యకపోయినప్పటికి, దీనికి మాజీ హిందూ సైనిక అధికారి నేతృత్వంలోని "అభినవ్ భారత్" అనే హిందూ ఛాందసవాద సంస్థ బాధ్యులని ఆరోపణలు వచ్చాయి.

title: కేనోపనిషత్తు

title: అనుశాసనిక పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! గోమయములో లక్ష్మీదేవి ఉంటుందని చెప్తారు నిజమేనా ! " అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో గోవులకు లక్ష్మీదేవికి జరిగిన సంవాదం చెప్తాను. ఒక సారి లక్ష్మీదేవి గోవులమంద లోకి వెళ్ళింది. ఆవులన్నీ లక్ష్మీ దేవిని చూసి " నీవు ఎవరు ? మాలోకి ఎందుకు వచ్చావు ? " అని అడిగాయి. లక్ష్మీదేవి " నేను మీలో ఉండడానికి వచ్చాను " అని చెప్పింది. గోవులు " నీవు చంచలమైన దానివి కనుక మాలో ఉండ తగవు " అన్నాయి. ఆ మాటలకు లక్ష్మీదేవి దుఃఖించి " గోవులారా ! నేను ఇదివరకు రాక్షసుల వద్ద ఉన్నాను. వారి దుష్ప్రవర్తనకు కోపించి దేవతల వద్దకు వెళ్ళాను. కనుక రాక్షసులు చెడిపోయారు. దేవతలు బాగుపడ్డారు. నేను తమవద్ద సదా ఉండాలని మానవులు నాకు పూజలు చేస్తుంటారు. మీరేమో నేను మీ వద్దకు వస్తానంటే వద్దంటున్నారు " అని పలికింది. గోవులు " ఎన్ని చెప్పినా నీవు చంచలమైన దానివి. నిలకడ లేని నిన్ను మాలో చేర్చుకోలేము. నీ ఇష్టం వచ్చిన చోటుకు వెళ్ళు " అన్నాయి. లక్ష్మీదేవి " నన్ను మీరిలా అవమానిస్తే నేను ఎక్కడకు పోను. నన్ను ఎవరు రానిస్తారు. అందుకని నేను మీ వద్ద ఉంటాను " అన్నది. గోవులు " లక్ష్మీదేవి ! మా మూత్రము, గోమయము, పవిత్రములు అని వేదములు చెబుతున్నాయి. నీవు వాటిలో నివసించు " అని అన్నాయి. అప్పటి నుండి ఆవు పంచితము, ఆవుపేడ లక్ష్మీదేవికి స్థానములు అయ్యాయి.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! అఖిల జనులకు ప్రియము కలిగించు వారు ఎవరు ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో శ్రీకృష్ణుడికి ఉగ్రసేనుడికి జరిగిన సంవాదము వినిపిస్తాను. ఒకసారి ఉగ్రసేనుడు శ్రీకృష్ణుడితో " కృషా ! లోకంలోని జనులంతా నారదుడిని భక్తి ప్రమత్తులతో పూజిస్తారు కదా ! అతడు అంతటి గొప్ప వాడా ! నారదుడిలో ఉన్న గొప్పతనము ఏమిటి ? " అని అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పాడు " నారదుడిలో వేదవిద్య, ఆచారము సమృద్ధిగా ఉన్నాయి కాని అహంకారము కొంచము కూడా లేదు. సచ్చీలవంతుడు నిరాడంబర వేషధారి, మత్సరము, గర్వము, మదము, మచ్చుకైనా లేవు. నారదుడు తన పుట్టుకచేత, తపస్సుచేత, తేజముచేత, బుద్ధిచేత, నీతిచేత ప్రసిద్ధిపొందాడు. నారదుడు ధీరుడు, మృదుమధురంగా మాటాడువాడు. కాఠిన్యము, దైన్యము, క్రోధము, లోభము, నిరాసక్తత మచ్చుకూడా లేదు. నారదుడుకు ఈర్ష్య, అసూయ అనేవి, ఎలా ఉంటాయో తెలియదు. కనుక జనులు నారదుడిని కీర్తిస్తారు. ధర్మజా నీవడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానము ఇదే ! " అని అన్నాడు.

title: శాంతి పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు భీష్ముడితో " పితామహా ! లోకంలో ధనికులు, పేదవారు ఉన్నారు కదా ! ఎవరు ఎక్కువగా సుఖపడుతున్నారు ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ధనవంతులు పేదవాళ్ళను త్రాసులో ఉంచి తూచినప్పుడు ముల్లు పేదవారి వైపే మొగ్గుతుంది. సంపన్నులకు పేదవారికి ఉన్న గుణదోషాలు చెప్తాను విను. ధనము, సంపద, ఆస్తులు కలిగిన వాడు ఎప్పుడూ తనసంపదను ఎవరు దోచుకుంటారో అని కలతచెందుతూ ఉంటాడు. ఎప్పుడూ మృత్యు ముఖంలో ఉన్నట్లు అశాంతిగా ఉంటాడు. ధనవంతుడు ఉన్నది చాలక అత్యాశకు పోయి మనసు వికలం చేసుకుంటాడు. ధనాన్ని కాపాడు కోవడానికి నిరంతరం చింతింస్తుంటాడు. ధనకారణంగా ఎప్పుడూ ఆగ్రహానికి గురి ఔతాడు. కనుక ధనవంతులకు సుఖం దొరకడం కఠినమే. ధనంలేని వాడు స్వతంత్రుడు, నిర్భీతికలవాడు, ఆగ్రహం రానివాడు, సకల ప్రదేశములలో సంచరించ గలవాడు. మోసం చేయాలన్న ఆశలేక, అత్యాశలకుపోక ప్రశాంత చిత్తతంతో ఉండగలడు. కనుక పేదవాడే సుఖవంతుడు. ధనం చంచలమైనది కనుక తరిగి పోతూ ఉంటుంది. కనుక అది దుఃఖ కారకం. ధనం శాశ్వతం కాదని తెలుసుకుని దాని మీద వ్యామోహం విడిచిన వాడు సుఖవంతుడు.

title: భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం

text: అసలు భారత రాజ్యాంగం (1950) ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, 7 తక్కువ-హోదా కలిగిన న్యాయమూర్తులతో సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు చేసేందుకు వీలు కల్పించింది-అయితే న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అవకాశాన్ని పార్లమెంట్‌కు విడిచిపెట్టింది. ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో, తమ వద్దకు వచ్చే కేసులపై సుప్రీంకోర్టు యొక్క సంపూర్ణ ధర్మాసనం విచారణ నిర్వహించేది. న్యాయస్థానం యొక్క పని పెరిగిపోవడం, కేసులు అధిక సంఖ్యలో పేరుకుపోవడంతో 1950లో మొత్తం న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 8 వద్ద ఉండగా, దానిని 1956లో 11కి, 1960లో 14కి, 1978లో 18కి,1986లో 26కి, 2008లో 31కి పెంచారు. న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెరగడంతో, ఇద్దరు, ముగ్గురు న్యాయమూర్తులతో కూడిన చిన్న ధర్మాసనాలు విచారణలు జరపడం ప్రారంభమైంది (వీటిని డివిజను బెంచ్గా సూచిస్తారు) ఐదుగురు న్యాయమూర్తులతో కూడిన ధర్మాసనం (దీనిని రాజ్యంగ ధర్మాసనంగా సూచిస్తారు) అవసరమైన సమయంలో మాత్రమే, ఒక అభిప్రాయ భేదం లేదా వివాదాన్ని పరిష్కరించేందుకు ఈ ధర్మాసనం కొలువు తీరుతుంది. అవసరం ఏర్పడినప్పుడు, ఏ చిన్న ధర్మాసనమైనా పెద్ద ధర్మాసనం వరకు కేసును బదిలీ చేయవచ్చు. భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో భారత రాష్ట్రపతి చేత నియమించబడిన భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి, గరిష్ఠంగా 30 మంది ఇతర న్యాయమూర్తులు ఉంటారు. ఇదిలా ఉంటే, న్యాయమూర్తులను నియమించేందుకు సుప్రీంకోర్టుతో రాష్ట్రపతి తప్పనిసరిగా సంప్రదింపులు జరపాలి. ఈ నియామకాలు సాధారణంగా అనుభవ ప్రాతిపదికన, ఎటువంటి రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు లేకుండా జరుగుతాయి. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు 65 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చిన తరువాత పదవీ విరమణ చేస్తారు. సుప్రీంకోర్టుకు ఒక వ్యక్తి న్యాయమూర్తిగా నియమించబడాలంటే, అతను తప్పనిసరిగా భారతీయుడై ఉండాలి, అంతేకాకుండా కనీసం ఐదేళ్లపాటు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా విధులు నిర్వహించి ఉండాలి లేదా వరుసగా ఇటువంటి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కోర్టుల్లో న్యాయమూర్తిగా పనిచేయాలి లేదా కనీసం పదేళ్లపాటు ఏదైనా హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా పని చేయాలి లేదా ఇటువంటి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కోర్టుల్లో వరుసగా 10 ఏళ్లపాటు న్యాయవాదిగా పని చేయాలి, లేదా రాష్ట్రపతి దృష్టిలో ఆ వ్యక్తి ఒక విలక్షణ న్యాయవేత్తగా పరిగణించబడాలి. ఒక హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని సుప్రీంకోర్టులో తాత్కాలిక (ప్రత్యేక) న్యాయమూర్తిగా నియమించేందుకు, సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టుల్లో పదవీ విరమణ చేసిన న్యాయమూర్తులను ఈ కోర్టులో న్యాయమూర్తులుగా నియమించేందుకు అవకాశాలు ఉన్నాయి. సుప్రీంకోర్టులో ఎప్పుడూ విస్తృతమైన ప్రాంతీయ ప్రాతినిధ్యం పాటించబడుతోంది. మైనారిటీ మత, జాతులకు చెందినవారు కూడా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల్లో భాగంగా ఉంటారు. 1987లో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడిన మొదటి మహిళగా జస్టిస్ ఫాతిమా బీవీ గుర్తింపు పొందింది. ఆమె తరువాత న్యాయమూర్తులు సుజాతా మనోహర్, రుమా పాల్‌లు కూడా సుప్రీంకోర్టులో మహిళా న్యాయమూర్తులుగా విధులు నిర్వహించారు. సుప్రీంకోర్టులో అడుగుపెట్టిన దళిత వర్గానికి చెందిన మొట్టమొదటి న్యాయమూర్తిగా కె.జి. బాలకృష్ణన్ గుర్తింపు పొందాడు, 2000 సంవత్సరంలో అతను సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డాడు.2007లో అతను మొట్టమొదటి దళిత భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. అసాధారణంగా, న్యాయమూర్తులు బి.పి. జీవన్ రెడ్డి, ఎ. ఆర్. లక్ష్మణన్ భారత లా కమిషన్ ఛైర్మన్‌లుగా నియమించబడ్డారు, వీరిలో ఎవరూ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పని చేయకపోవడం గమనార్హం.

title: శాంతి పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుతో మనం భీష్ముడి వద్దకు వెడదాము " అన్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు, సాత్యకి ఒక రథం ఎక్కారు. ధర్మరాజు, అర్జునుడు ఒక రథం ఎక్కారు. భీముడు, నకులుడు, సహదేవుడు మరొక రథం ఎక్కారు. కృపాచార్యుడు, యుయుత్సుడు, సంజయుడు మరొక రథం ఎక్కారు. అందరూ భీష్ముడు అంపశయ్య మీద పడుకుని ఉన్న ప్రదేశానికి వెళ్ళేదారిలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు అయిదు మడుగులు చూపి అతడితో " ధర్మనందనా ! అదుగో దూరంగా కనబడుతున్నాయే అయిదు మడుగులు వాటిని శమంతక పంచకం అంటారు. పరశురాముడు లోకంలోని రాజులందరినీ సంహరించి పరశురాముడు తన తండ్రికి ఇక్కడే రక్త తర్పణం చేసాడు " అన్నాడు. అప్పుడు ధర్మరాజు " శ్రీకృష్ణా ! ఈ క్రూరమైన పనిని పరశురాముడు ఎందుకు చేసాడు ? ఇందుకు కారణం ఏమి ? మరి ఇప్పుడు ఉన్న క్షత్రియులు ఎవరు ? చచ్చిన వారు ఎలా బ్రతికారు ? ఎలా ఈ భూమిని ఏలారు ? నాకు వివరించవా ! " అని అడిగాడు.

title: అశ్వమేధ పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: అప్పుడు అర్జునుడికి ఒక సందేహము కలిగింది. అర్జునుడు " శ్రీకృష్ణా ! ఇంతకూ ఆ గురువు ఎవరు ? ఆ శిష్యుడుఎవరు ? " అని అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు పపక నవ్వి " అర్జునా ! ఇంకా అర్ధము కాలేదా ! ఆ గురువును నేను. ఆ శిష్యుడు నా మనసే. నీ మీద ప్రీతితో నీకు జ్ఞానబోధ చేసాను. నీవు నిర్మలము, చంచలము కాని నీ మనసును నా మీద నిలిపి ఆధ్యాత్మమును అనుసరించు. నీలో ఉన్న చింతలు అన్నీ సమసి పోతాయి. ఇప్పుడు చెప్పిన అన్ని విషయములు నీకు నేను యుద్ధముకు ఆరంభంలోనే చెప్పాను. నీ మనసును ఇంద్రియములను నిగ్రహించుకుని అచంచలమైన మనసుతో ఆత్మజ్ఞానంలో రమించు " అని శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి జ్ఞానబోధచేసాడు.

title: అసన్సోల్

text: చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్ (CLW) భారతదేశంలో మొదటి ఇంజనుల వర్క్ షాపు, దీని పేరును స్వాతంత్ర్య యోధుడు, నాయకుడు మరియు రాష్ట్ర కార్యదర్శి దేశబంధు చిత్తరంజన్ దాస్ జ్ఞాపకార్దంగా పెట్టారు. ఇది ఆరంభంలో ఆవిరి ఇంజనులను ఉత్పత్తి చేసింది. ఉత్పత్తి చర్యలను 1950 జనవరి 26లో భారతదేశం గణతంత్రరాజ్యం అయిన రోజున ఆరంభించారు. మొదటి ఆవిరి ఇంజను దేశబంధును భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రపతి Dr. రాజేంద్రప్రసాద్ జాతికి అంకితం చేశారు. CLW నిర్మించిన మొదటి WAG-9 ఎలెక్ట్రిక్ ఇంజను నవయుగ్ను 1998 నవంబరు 14లో తీసుకురావడంతో, భారతదేశం 3-ఫేజ్ సాంకేతికంతో ఎలెక్ట్రిక్ ఇంజనులను తయారుచేసే ఐదు దేశాలతో చేరింది. 2006లో, CLW Dr సిల్వర్ అనే ఒక 6,000hp (4,500kW) త్రీ-ఫేజ్ ఇంజనును రిమోట్ డయాగ్నిస్టిక్ విధానంతో ఉత్పత్తి చేశారు.[3] 2006 మార్చి 31 వరకు CLW 3380 ఎలెక్ట్రిక్ ఇంజనులను ఉత్పత్తి చేశారు.

title: టెంపర్ (సినిమా)

text:
టెంపర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నందమూరి తారక రామారావు జూనియర్, కాజల్ అగర్వాల్ నటించిన పూరీ జగన్నాథ్ దర్శకత్వం, వక్కతం వంశీ రాసిన మరియు ఇది 2015 సం.లో ఒక తెలుగు యాక్షన్ థ్రిల్లర్. ఈ సినిమా పరమేశ్వర ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై బండ్ల గణేష్ నిర్మించారు మణి శర్మ నేపథ్య సంగీతం కూర్చిననూ, అయితే అనూప్ రూబెన్స్ సౌండ్ట్రాక్ స్వరపరిచారు. శ్యాం కె నాయుడు మరియు ఎస్ ఆర్ శేఖర్ వీరు వరుసగా చిత్రం సినిమాటోగ్రఫీ మరియు ఎడిటింగ్ నిర్వహించారు.
ఈ చిత్రం అధికారికంగా 2014 ఆగస్టు 1 న హైదరాబాదులో ప్రారంభించబడింది. ప్రిన్సిపల్ ఫోటోగ్రఫీ మరుసటి రోజున ప్రారంభమైంది మరియు చిత్రం ప్రధానంగా హైదరాబాదు మరియు గోవా చుట్టూ చిత్రీకరించారు, 2015 జనవరి 31 న పూర్తయింది. చిత్రం 2015 ఫిబ్రవరి 13 న ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదల అయ్యింది.
దయా (ఎన్టీఆర్) ఎవరు లేని ఓ అనాథ. చిన్నప్పటి నుండే డబ్బు సంపాదన మీద ఆశ కలిగినవాడు. పోలీస్ డిపార్ట్మెంట్ లో ఉంటే.. డబ్బు బాగా సంపాదించవచ్చు అని పోలీస్ అవుతాడు. అలా పోలీసయిన దయా.. డబ్బు కోసం వైజాగ్ లోని విలన్స్ తో చేతులు కలుపుతాడు. ఆ విలన్స్ లలో ఒకడే వాల్తేర్ వాసు (ప్రకాష్ రాజ్). వాసు చేసే చెడ్డ పనులుకు అడ్డు చెప్పకుండా అతడి నుండి డబ్బు సంపాదిస్తుంటాడు. అలా ఓ రోజు జంతు ప్రేమికురాలు శాన్వి (కాజల్) ని చూసి మొదటి చూపులోనే ప్రేమలో పడతాడు. ఆమెతో పరిచయం, దయాలో మార్పు వస్తుంది. శాన్వి పుట్టిన రోజు నాడు వాసూ గాంగ్ ఆమెను పొరపాటున కిడ్నాప్ చేసి చంపబోతారు. దయా అడ్డుపడతాడు. ఈలోగా వాసూ వచ్చి మనం చంపాల్సింది ఈ అమ్మాయిని కాదు అంటాడు.
వాసుగ్యాంగ్ నుండి ఆపదలో ఉన్న లక్ష్మీ (మధురిమ) ని కాజల్ కాపాడమని దయాని అడగడం తో, అప్పటి వరకు వాసుతో ఉన్న సంబంధం కాస్త విరోధంగా మారుతుంది. అప్పటి నుండి వాసు చేసే అక్రమాలకు దయా ఎదురుతిరుగుతాడు. దాంతో వాసు ఎన్టీఆర్ ఫై పగ పెంచుకుంటాడు. చివరికి ఎన్టీఆర్ వాసుఫై ఎలా రివెంజ్ తీర్చుకుంటాడు..? వాసుకు లక్ష్మీకి సంబంధం ఏంటి ? విలన్ సామ్రాజ్యాన్ని దయా నాశనం చేస్తాడా..? అనేది తెరపై చూడాల్సిందే!2004 తెలుగు సినిమా ఆంధ్రావాలా తర్వాత మరో సినిమా చేసేందుకు పూరీ జగన్నాథ్, ఎన్టీఆర్ చాలాసార్లు ప్రయత్నించినా సాధ్యపడలేదు. వారి రెండవ సహకారంతో నివేదికలు ప్రారంభం 2014 లో ఉద్భవించిన తరువాత, వీరిలో చిత్రం గురించి ధ్రువీకరించబడ లేదు. కానీ తరువాత, ఫిబ్రవరి 2014 లో హార్ట్ ఎటాక్ యొక్క రంగస్థల ప్రసార సమయంలో మీడియా అనేక ఇంటర్వ్యూల్లో పూరి జగన్నాథ్, ఆయన త్వరగా ఒక చిత్రం చేయాలని చెప్పారు. ఆ సినిమా తను దర్శకత్వం వహించే మహేష్ బాబు గోదావరి ప్రాంతాలు మరియు తీరాలకుతో కుటుంబ విలువలు ఆధారపడి శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర బ్యానర్ పై బి.వి.ఎస్.ఎన్ ప్రసాద్ వారి సినిమా కంటే ముందు నిర్మించినది అవుతుంది.

title: శాంతి పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: భరద్వాజుడు భృగుమహర్షిని " మహర్షీ ! బ్రహ్మ పద్మమునుండి పుట్టాడు కదా ! అంటే బ్రహ్మ కంటే ముందే పుట్టిన పద్మాన్ని ఎవరు పుట్టించారు ? ఎలా పుట్టింది ? " అని అడిగాడు. భృగువు " భరద్వాజా ! సర్వవ్యాపి అయిన విష్ణుమానస పుత్రుడు ఆద్యుడు. బ్రహ్మకు ఆసనంగా పద్మము పుట్టింది అంతే కాని ఈ సృష్టిలో ముందు వెనుకలు లేవు. పద్మము అంటే మనం అనుకునే పద్మముకాదు పద్మము అంటే భూమి. భూమిపైన ఉన్న ఎత్తైన మేరుపర్వతం పద్మానికి కర్ణిక. పద్మము నుండి సమస్త చరాచర జగత్తు ఉద్భవించింది " అని భృగువు చెప్పాడు. భరద్వాజుడు " మహర్షీ ! పంచభూతాలు దేని నుండి ఉద్భవించాయి ? అవి అయిదురూపాలుగా ఎలా మారాయి ? " అని అడిగాడు. భృగువు " భరద్వాజా ! వాయువు నిరంతరం కదిలేది. చైతన్య రూపమైన ఆకాశం శబ్ధస్వరూపం. నీరు ద్రవస్వరూపము. అగ్ని వేడిమికి వెలుతుకు ప్రతీక. భూమి ఘనస్వరూపముకు ప్రతీక. వీటి అయిదింటి వలన సృష్టి ఏర్పడింది. ఈ సృష్టిలో ఉన్నవి రెండుజాతులు. ఒకటి స్థావరం అంటే స్థిరమైనవి. రెండవది జంగమములు అంటే జీవముతో కదిలేవి.

title: అంటరానివారు ఎవరు?

text:
మహారాజశ్రీ అచ్యుటరామ కవి గార్కి నమస్కారములు మే 22 తేదీ గల మీ ఉత్తరం, అంటరానివారు ఎవరు ? అనే మీ కావ్యం అందాయి మీ కావ్యంలో మీరు చెప్పిన భావాలు విలువైనవి. అంటరానివారు కొన్ని కులాలలో పుట్టినవారు కారు. నిజమైన అంటరానివారు మోసగాళ్ళు, కుటిలకోరులు, అవినీతిపరులు, సమాజద్రోహులు, మీ భావాలకు తగు ప్రచారం రాగలదని ఆశిస్తున్నాను .
ఇట్లు
(Sd) ఆవుల సాంబశివరావు
29 .05 .84
శ్రీ వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి గారు వ్రాసిన అంటరానివారు ఎవరు అను వ్రాత ప్రతి చదివాను.సంఘ సంస్కరణకు ఉపయోగపడే రచన భావాలు చక్కగా ఉన్నాయి. ఉదాహరణలు మూలసూత్రములు సమర్ధ నీయముగా ఉన్నాయి వీరి కావ్యములు అందలి రచనలు మహాపండితులే అభినందించారు వీరు మా కంటే ముందుగానే స్వాతంత్ర్య సమారా యుద్ధములో పాలు పంచుకొని పెద్దల మన్ననలు పొందారు. ఈయన మంచి కవి వక్త వీరి స్వరాజ్య రథము 1937లో పిఠాపురం రాజావారికి పోటీగా పళ్ళం రాజు గారు కాంగ్రెస్ తరపున పోటీ చేసినపుడు మంచి ఆదరణ పొందారు అల్లూరి సత్యనారాయణరాజు, మాగంటి బాపినీడు, కళా వెంకటరావు గార్లు బులుసు సాంబమూర్తి గారు వీరిని బాగా ఆదరించే వారు మద్రాసులో ఆంధ్రరాష్ట్రం గురించి వ్రాసిన బుర్రకథ లోని కొన్ని ఘట్టాలు మేలుకొలుపు ఇంకా పద్యాలు ఉద్రేకాన్ని కలిగించేలా ఉండేవి.చెన్నపురి ఆంధ్ర మహాసభలలో ఎన్నోసార్లు ఆంధ్రరాష్ట్రం గురించి పద్యాలు, మేలుకొలుపు వంటి ఘట్టాలు జన్నాన్ని ఆకర్షించాయి.వీరి భక్తీ రసాన్ని బాగా విన్పించగలిగిన కవి.దేశ భక్తీ గీతాలు, పద్యాలు, ఉపన్యాసాలు కూడా జనరంజకంగా ఉండేవి. అంటరానివారుఎవరో వీరు నిర్ణయించిన వారికి అందరూ కాకపోయినా నిజంగా అందరూ ఒప్పుకుంటారా, సంఘ విద్రోహులే అంటరాని వారు అనే నిజం ఈ గ్రంథం బహుళ ప్రచారంలోకి తేవడానికి అంతా ప్రత్నించెదము గాక!
అంటరానివారు ఎవరు? అను గ్రంథమును ముద్రించుటకు ఆర్థికసహాయమోనర్చి చరిత్ర సృష్టించు కొన్న ఉదార స్వభావుడు శ్రీ A.S.జాన్ గారు ఈ కావ్యము వ్రాసి 30 ఏండ్లు దాటినా ఎందరో ప్రముఖులు దీనిని అచ్చు వేయించాలని అనుకొన్నప్పటికీ వారికి ఈ అవకాశం లభించలేదు.డబ్బు అనేకమంది అనేక విధముల ఖర్చు చేయుచుందురు.పరోపకారమునకు పుణ్య ఫలప్రాప్తికి కీర్తి లోకమున చిరస్తాయిగా ఉండుటకు వినియోగింపబడిన ద్రవ్యము సత్పాత్రదానమగును కృతి చిరస్తాయిగా నుండునది. చరిత్ర కెక్కిన ఉత్తములే ఈ నాటికి లోకమున కీర్తింపబడుచున్నారు.అందును ఈ అంటరానివారు ఎవరు?అను గ్రంథము చారిత్రక, రాజకీయ, సాంఘిక ప్రాధాన్యతగల విశిష్ట కావ్యమని పెద్దల మన్ననలందినది.అట్టి ఉత్తమ కావ్యమును ముద్రించుటకు ముందుకు వచ్చి చిరకాలమునుండి మరుగున ఉన్న దీనిని లోకానికి అందించి శ్రీ A.S.జాన్ గారు చిరకీర్తినార్జించుకొన్నారు.!కింజన్మ కీర్తింవినా!లోకమున పేరు నిల్పుకోలేని జన్మ ఎందుకు అంటారు.భర్తృహరి. మహాకవి కృతి వ్రాసిన కవి చిరంజీవియే వారిని పోషించిన కృతులు ముద్రించిన త్యాగధనులు కూడా చిరంజీవులే.ఉపాధ్యాయ వృత్తినుండి సమితి అధ్యక్షులుగా ప్రజలచే ఎన్నుకోబడికాంగ్రెస్ నాయకుల మన్ననలందుటేగాక భారత ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీకి కృతి సమర్పింపబడిన ఈ గ్రంథ ముద్రణకు తోడ్పడి దేశానికి ఉత్తమ కావ్యమును అందించి కృతార్ధులైనారు.శ్రీ A.S.జాన్ గారు...రచయిత
02.10.1974 ఈ పవిత్ర గాంధీజయంతి రోజున పూజ్యులు మిత్రులు శ్రీ వడ్డూరి అచ్యుతరామకవి గారు వ్రాసిన అంటరానివారు ఎవరు? అను పుస్తకము వ్రాతప్రతి చదివాను చాలా ఆనందించాను.1942 నుండి రాజకీయ రంగములోను, కవితా రంగములోను నాకు బాగా సన్నిహితులు.జాతీయకవి.ప్రముఖ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు.రజితభారతి అను చిన్నకృతి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీకి కృతి ఇచ్చుట, మహా ఘనత వహించిన రాష్ట్రపతి శ్రీ V.V.గిరి గారు హైదరాబాదు రాజభవనంలో స్వయంగా కృతి స్వీకరించి సత్కరించుట.మా స్వాతంత్య్ర సమరయోదులందరికి గౌరవమే గాక గర్వకారణము.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! గృహస్థధర్మాలను విడువకుండా మోక్షసాధన సాధ్యమేనా ? వివరించండి. " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీకు జనకుడికి సులభకు మధ్య జరిన సంభాషణ వివరిస్తే ఈ విషయము అవగతము ఔతుంది. జనకుడు యోగదర్మంలో చిక్కు పోయినప్పుడు ఆయన రాజ్యంలోని సులభ అనే స్త్రీ ఆయన జ్ఞాన పరిజ్ఞానం పరీక్షించాలని అందమైన భిక్షుకి వేషంలో ఆయన సభకు వచ్చింది. జనకమహారాజు ఆమెకు కడుపార భోజనం పెట్టించాడు. సులభ ఆయనను పరీక్షించాలని తన అందచందాలతో ఆకర్షించాలని ప్రయత్నించింది. జనకుడు నవ్వుకుని " అమ్మా ! నీవు ఎవరు ? ఎక్కడ నుడి వచ్చావు ? ఇక్కడకు వెళుతున్నావు ? నీ భర్త ఎవరు ? నీవు ఏమి చేస్తుంటావు ? అని అడిగాడు " అందుకు సులభ మౌనం వహించింది. జనకుడు " సరే నేను చెప్పేది విను. అమ్మా నేను పంచశిఖుడు అనే మహర్షి శిష్యుడను. ఆయనద్వారా నేను సాంఖ్యము, యోగము, రాజ్యపాలన అనే మూడు దీక్షలు అభ్యసించాను. పైన చెప్పిన మూడు మోక్షమార్గములు కనుక పరతత్వాన్ని పొందటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను. మోక్షముకు వైరాగ్యము మూలము. వైరాగ్యమును దృఢమైన జ్ఞానముతో లభిస్తుంది. నేను వైరాగ్యమును అందువలన జ్ఞానమును పొందాను. రాజ్యపాలన చేస్తూ రాజ్య సుఖముల మధ్య ఉండి కూడా నిస్సంగుడనై తిరుగుతున్నాను. ఎవరైనా నా కుడి భుజానికి చందనము రాస్తూ ఎడమ భుజము నరికినా నేను కోపించను నాకు మట్టి బంగారము రెండూ సమమే. మోక్షగాములు జ్ఞానము, కర్మ రెండింటిని గురించి అత్యంత నిష్టతో ఆచరించాలని చెప్తారు. నాకు మాత్రం మా గురువుగారి శాసనమే అత్యంత నిష్ట. కొందరు గృహస్థధర్మము సన్యాసానికి ఆడ్డు అని అనుకుని సన్యాసం స్వీకరించినా మనసు గృహస్థజీవితాన్ని మరువ లేదు. మనసులో కోరికలు పెట్టుకుని సన్యాసం స్వీకరించినా ఫలితం లేదు. కేవలము దండము కమండలము ధరించి తల గొరిగించుకుని కాషాయము కట్టినంత మాత్రాన మోక్షము రాదు. ఆత్మజ్ఞానము పొందాలి. గృహస్థాశ్రమంలో ఉండి కూడా ఆత్మజ్ఞానము పొంద వచ్చు. అలాంటి వారికి చివరకు మోక్షము లభిస్తుంది.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text: ఇంతలో విశ్వావసుడు అనే గంధర్వుడు ఒక రోజు నావద్దకు వచ్చాడు. నేను అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసిన తరువాత అతడు నన్ను " విశ్వము అనగా ఏమి ? అ విశ్వము అనగా ఏమి ? మిత్రావరుణులు ఎవరు ? జ్ఞానము జ్ఞేయము అనగాేమి ? తపస్సు అనగా ఏమి ? తపస్సు కానిది ఏమి ? సూర్యుడు అతి సూర్యుడు ఎవరు ? విద్య అనగా ఏమి ? అవిద్య అనగా ఏమి ? తెలుసుకో తగినది ఏది ? తెలుసుకో కూడనిది ఏమి ? కదిలేవి ఏవి ? కదలనివి ఏవి ? వేదములు ఆమోదించినవి ఏవి ? నాకు వివరించాండి " అని అడిగాడు. నేను " భూత వర్తమాన కూడిన అవ్యక్తమైన ప్రకృతియే విశ్వము అంటారు. గుణరహితుడైన పురుషుడు అవిశ్వము. మిత్రావరుణులే పురుషుడు, ప్రకృతి. జ్ఞానము, జ్ఞేయము, తపస్సు, తపస్సు కానిది, సూర్యుడు, అతి సూర్యుడు, ఇవన్ని ప్రకృతి పురుషులు. విద్య, అవిద్య, తెలుసుకో తగినది, తెలుసుకో లేనిది, కదిలేది, కదలనిది వరుసగా ప్రకృతి పుషులను తలపిస్తాయి. అజములు, అవ్రణములు, అక్షయములు, అతీద్రియములు ప్రకృతి పుషులు అంటారు. ఈ రెండు తత్వములు కలిసిన రోజు ప్రకృతి పురుషుని వలె గోచరిస్తుంది. వేదార్ధమును తెలుసుకో లేని వాడు వేదము చదివినా ప్రయోజనం లేదు కేవలం కంఠశోష మిగులుతుంది. వేదముల అర్ధము, సారము తెలుసుకున్న పండితుడు క్షరము అక్షరమైన పరతత్వము గురించి తెలుసుకోకలడు. అప్పుడు క్షరమును వదిలి పెట్టి అక్షరయోగము కొరకు ప్రయత్నిస్తాడు. 25వ తత్వమైన అక్షరతత్వము తెలుసుకున్నవాడు పరతత్వము గురించి తెలుసుకుంటాడు. ప్రకృతి పురుషులను వేరు వేరుగా చూడవచ్చు. 25వ తత్వము అయిన అక్షర తత్వము 26వ తత్వమైన పరతత్వము ఒకటే. 26వ తత్వమే పరమేశ్వరుడు అతడే పురుషోత్తముడు. అది నిరంజనుడు, నిత్యము, జ్ఞానము, ఆనంద స్వరూపము " అని యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికాడు.

title: గణతంత్ర భారతదేశ చరిత్ర

text: 1952 లో భారతదేశం తన మొదటి సార్వత్రిక ఎన్నికలను రాజ్యాంగ బద్దంగా నిర్వహించుకుంది. 60 శాతం మంది తమ వోటు హక్కును వినియోగించుకున్నారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెసు పార్టీ భారీ మెజారిటీతో గెలిచింది. నెహ్రూ రెండోసారి ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు. రాష్ట్రపతి రాజేంద్ర ప్రసాద్ కూడా రెండో సారి మొదటి పార్లమెంటు చేత ఎన్నికయ్యారు.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text:
సన్యాసం స్వీకరిస్తే గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్న దుఃఖములు తొలగి పోతాయని చాలా మంది సన్యాసం స్వీకరిస్తారు. కాషాయం ధరిస్తారు. రాజుగా నాకు పట్టే ఛత్రం వంటిదే
కాషాయము ధరించడము. సుఖాన్నిచ్చినా దుఃఖాన్ని ఇచ్చినా నాకు రాజలాంఛనాలు తప్పవు. సన్యాసులకు కాషాయం మోక్షం ఇచ్చినట్లు నాకు ఛత్రమూ మోక్షం ఇస్తుంది. కనుక మోక్షము జ్ఞానము వలన వస్తుంది కాని కాషాయ వస్త్రధారణా కమండలము ఇవ్వదు. నేను రాజునైనా ఈ ప్రాపంచిక సుఖములను త్యజించి మోక్షమార్గాన్ని అవలింబించాను. కనుక నాకీ రాజలాంఛనాలు అడ్డురావు కాని నీవు ఎవరు ? ఎందుకు నన్ను పరీక్షించ వచ్చావు. దాని వలన నీకు కలిగే ప్రయోజనము ఏమిటి ? ఓ మగువా ! నీవు బ్రాహ్మణ స్త్రీవి, యోగినివి, పరుల భార్యవు ప్రస్తుతము నీవు భర్త వద్ద లేనట్లుంది. నేను క్షత్రియుడను రాజును గృహస్థాశ్రంలో ఉన్న వాడిని. నిష్టగా ఆచార వ్యవహారములు పాటించు వాడిని. నీవు నా మీద మరులు కొనడం అపకీర్తి హేతువు ఇందుకు బాధ్యురాలవు నీవే. ఇందుకు ఫలితము నీదే. నన్ను కోరి నీవిలా సుందర రూపంలో వచ్చావు. యోగశక్తిని ఉపయోగించి అధర్మంగా కోరిక తీర్చుకోవడానికి మలినమైన బుద్ధితో నీ స్వస్వరూపము దాచి నా వద్దకు వచ్చావు. ఇది యోగినులు అవలంబించే పద్ధతి కాదు. నీ కుటిల ప్రయత్నము మాను. ఇంతటి చిన్న వయసులో నీకీ యోగవిద్య ఎలా అబ్బింది " అని అడిగాడు. అందుకు బదులుగా సులభ " మహారాజా ! చెప్పే వాడికి వినే వాడికి ఇంపైన మాటలే మంచి మాటలు ఔతాయి కాని మిగిలినవన్నీ మూర్ఖపు మాటలే. ఈ ప్రపంచం పంచ భూతాత్మకము. పంచ భూతములు కలిసినట్లే కనిపించినా వేటికి అవి స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిని కలిగి ఉంటాయి ఒక దాని మీద ఒకటి ఏదీ ఆధారపడదు. శరీరంలో పంచ భూతములు, పది ఇంద్రియములు మనసు ఇవన్నీ కలిసినట్లు ఉన్నా వేటికి అవే ప్రత్యేకత కలిగి ఉంటాయి. అలాగే మానవులందరూ పైగుణాలు కలిగి కలిసినట్లు కనిపించినా ఎవరికి వారే ప్రత్యేకత కలిగి ఉంటారు. ఈ చైతన్యము జవనాశ్వము వలె పరుగులు తీస్తూ ఉంటుంది కనుక ఎవరు ఎక్కడ ఉంటారో ఎక్కడి నుండి వచ్చారో ఎవరికి తెలుసు. మహారాజా ! నిన్ను నీవు ఎలా దర్శిస్తావో లోకంలోని ప్రజలందరిని అలాగే దర్శించాలి కదా ! అటువంటి నీవు నన్ను చూసి నీవు ఎవరు ? అలా వచ్చావు ? అని అడగవచ్చునా ! క్షత్రియుడవైన నీవు నీ పాలనలో ఉన్న ప్రజలను మంచివారు, మధ్యస్థులు, చెడ్డవారని విభజించి వారిని సామ, దాన, బేధ, దండోపాయాలతో పాలిస్తుంటావు అలాగే శత్రువులను జయిస్తావు.అటువంటి నీవు ముక్తి మార్గంలో పయనించే యోగివి ఎలా ఔతావు ? ముక్తి మార్గం అంటే ఇదేనా ? రాజా ! విషయవాంఛలకు, జయాభిలాషకు లోబడిన నీవు యోగివి కావు" అన్నాడు.

title: దేవుడు

text:
క్రైస్తవులు త్రితత్వాన్ని నమ్ముతారు (అనగా దేవుడు, పరిశుద్ధాత్మ, క్రీస్తు). అరబ్ క్రైస్తవులు దేవున్ని అల్లాహ్ అంటారు. "అల్లాహ్ అల్ ఆబా" అనగా "God the Father" అని, "ఐబ్న్ అల్లాహ్" అనగా "దేవుని పుత్రుడు" అని అర్థాలు ఉన్నాయి. క్రీస్తు దేవుని బిడ్డ కనుక అరబ్ క్రైస్తవులు క్రీస్తుని ఇబ్న్ అల్లాహ్ అంటారు. యూదులు ముస్లింల లాగ ఏకైక దేవున్ని నమ్ముతారు (దేవుని విషయములో యూదులు, ముస్లింలు మధ్య కూడా కొన్ని అభిప్రాయ భేదాలు ఉన్నాయి).1 దైవం ఎవరు ?
2 దేవుడు ఉన్నాడా?లేడా?-1
3 దేవుడు ఉన్నాడా?లేడా?-2