query: తెలుగు భాషలో అక్షరాలు ఎన్ని?

title: తెలుగు అక్షరాలు

text: తెలుగు భాషకు అక్షరములు యాభై ఆరు. వీటిని అచ్చులు, హల్లులు, ఉభయాక్షరములుగా . ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో బాగా వాడుకలో ఉన్నాయి.16 అచ్చులు, 38 హల్లులు, గ్గ్ట్ పొల్లు, నిండు సున్న, వెరసి 56 అక్షరములు. అరసున్న, విసర్గ వాడకం చాలవరకూ తగ్గిపోయింది. తెలుగు వర్ణ సముదాయమును మూడు విధాలుగా విభజించవచ్చును.

title: జపాన్

text: జపాన్ ( జపాన్ భాషలో నిప్పన్ లేదా నిహన్ 日本国 నిప్పన్-కోక్)అనేది తూర్పు ఆసియా ప్రాంతంలో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న ఒక ద్వీప దేశం. ఇది చైనా, కొరియా, రష్యా దేశాలకు తూర్పు దిశగా ఉంది. జపాన్ దేశపు ఉత్తరాన ఉన్న సముద్ర భాగాన్ని ఓఖోట్‌స్క్ సముద్రం అని, దక్షిణాన్న ఉన్న సముద్ర భాగాన్ని తూర్పు చైనా సముద్రం అనీ అంటారు. జపాన్ భాషలో ఆ దేశం పేరు (నిప్పన్)ను వ్రాసే అక్షరాలు "సూర్యుని పుట్టుక"ను సూచిస్తాయి. కనుక జపాన్‌ను "సూర్యుడు ఉదయించే దేశం" అని అంటుంటారు.

title: సుంకేశుల (పెద్దారవీడు)

text: ఈ ఊరిలో రెడ్డి రాజుల కాలంనాడు త్రవ్వించిన చెరువు ఉంది. ఇందుకు ఆధారంగా చెరువు పాతతూము దగ్గర శిలాఫలకం దొరికింది. కొందరు వ్యక్తులు పొలములకు ఒండ్రు మట్టి త్రవ్వుతుండగా అది బయటపడింది. దానిపై సంస్కృత భాషలో అక్షరాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.

title: లిపి సంస్కరణ

text:
అంతర్జాతీయ ధ్వని విధేయ లిపి కాకపోయినా, ఆ పద్ధతిలో సవరింపబడిన రోమను లిపి భవిష్యత్తులో ప్రపంచ భాషలన్నిటికి సర్వవిధాల తగినదై సర్వోత్తమమూ, అభ్యుదయకరమూ అయిన లిపి కాగలదు. టైపుమిషను, లైనోటైపు మొదలైన వాటికి ఒకే విధమైన ముద్రాఫలకాలు(Key boards) మనకు లభిస్తాయి. ప్రపంచ మంతటా ఒకే విధమైన ముద్రణ వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది. అంటే ఇప్పుడు ఆంగ్ల అక్షరాలు రాస్తున్న పద్ధతిలోరోమ న లిపిలో రాసే విధానం అన్నమాట ) - కస్తూరి విశ్వనాథం (1989 నవంబర్ తెలుగు వైజ్ఞానిక మాసపత్రిక)
టర్కీ జాతిపిత,టర్కీ మొదటి అధ్యక్షుడు.1928 నవంబర్ 1 నుండి టర్కీభాషకు కొత్త అక్షరమాల ప్రవేశపెట్టాడు.అప్పటివరకు ఉన్న పార్శీ -అరబిక్ లిపి స్థానంలోకి అప్పటికే పాలకభాషగా అభివృద్ధి చెంది,ప్రజాదరణ పొందిన లాటిన్ లిపిని రప్పించాడు.టర్కీ భాష ఉచ్చరణకు వీలుగా 23 ఆంగ్లాక్షరాలకు అదనంగా అవసరమైన [ Ç, Ğ, I, İ, Ö, Ş, Ü ] అనే 6 గుర్తులను కలిపి 8అచ్చులు,21హల్లులుతో 29 అక్షరాలను సమకూర్చారు.ఇందువలన భాష చదవటం రాయటం సులభమై అక్షరాస్యత పెరిగింది.
మనం కూడా త,ద,ణ,ళ,శ,లాంటి కొన్ని అక్షరాలకు గుర్తులు కల్పించుకోవచ్చు. ప్రస్తుతం యూనికోడ్లో మన తెలుగు అక్షరాలు అన్నీ ఇంగ్లీషు కీబోర్డు ద్వారానే టైపు చేస్తున్నాము కదా?ప్రపంచీకరణ వచ్చిన తరువాత భాషల మద్య పోటీ అనివార్యం అయ్యింది. ఏ భాష నేర్చుకుంటే ఉపాధి లబిస్తుందో, ఆ భాష వైపుకే మనిషి పరుగులు తీస్తున్నాడు. అది అతని అవసరం. తెలుగుభాష మాత్రమే వచ్చిన వాడికి కూడా శాస్త్ర విజ్ఞానం,వృత్తి, ఉపాధి లభిస్తుందనే హామీ దొరికిన నాడు తెలుగు తప్పని సరిగా బ్రతుకుతుంది. తెలుగు భాష ఇంకా పది కాలాలపాటు మనుగడ సాగించేందుకు ఉన్న అన్ని మార్గాలలో ప్రతి ఒక్కరం ప్రయత్నిద్దాం.

title: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య పరిషత్తు

text:
తొలి కోడి కనువిచ్చి నిలిచి మైవెంచి జలజల రెక్కలు సడలించి నీల్గి గ్రక్కున గాలార్చి కంఠంబు విచ్చి ముక్కున నీకెలు చక్కొల్పి కడుపు నిక్కించి, మెడసాచి, నిక్కమున్సూచి కొక్కొరో కుర్రని కూయక మున్న...తెలుగు సాహిత్యంలో తెలంగాణ పద గుంపనాన్ని పలికించిన తొలికవి పాల్కుర్కి సోమనాధుడిని ఉద్ధేశించి రాసిన ఈ పద్యం తెలంగాణలో తెలుగు అక్షరాలు వెదజల్లిన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుకు అక్షరాల వర్తిస్తుంది. 1707లో ఔరంగజేబు మరణం తర్వాత 1724లో అజాంజాహి వంశస్థులు హైద్రాబాద్ రాజ్యానికి స్వాతంత్య్రం ప్రకటించుకున్నారు. రెండు వందల ఏళ్ల పైబడి నైజాం రాజులు తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా పాలకుల భాషనే బలవంతంగా ప్రజలపై రుద్దారు. తెలంగాణలో కూడా అదే జరిగింది. ఇక్కడి నైజాం ప్రభుత్వానికి ఉర్దూ అధికార భాష. కనుక ప్రభుత్వ వ్యవహారాలన్ని ఉర్దూలోనే జరిగేవి. తెలుగు భాష ప్రజల వ్యవహారంలో మాత్రమే ఉండేది. తెలుగులో చదువుకోవటానికి, రాయటానికి అవకాశాలు లేని రోజులవి.మొదట తెలంగాణలో భాష కోసమే యాతన మొదలైంది. మాట కోసమే పెనుగులాట ప్రారంభమైంది. ఒకవైపు నైజాం ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం, మరోవైపు మహారాష్ర్టల అవహేళన కలిసి తెలంగాణ ప్రజల యాసకు, భాషకు ఉనికిలేకుండా చేశారు. ఈ సమయంలోనే హైద్రాబాద్ కేంద్రంగా శ్రీకృష్ణదేవ రాయాంధ్ర భాషా నిలయం(1901) ఏర్పడింది. కొమపూరాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పంతులు ఈ సంస్థకు జీవం పోసి తెలుగు భాషను ప్రచారం చేయడానికి పూనుకున్నాడు. విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమాలను కూడా స్థాపించి తెలంగాణలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి తోడ్పడ్డారు. వీటితో పాటు రాజరాజనరేంద్ర ఆంధ్ర భాషా నిలయం(1904, వరంగల్) ఏర్పడి ఈ మూడు సంస్థల ప్రభావంతో తెలంగాణ విద్యావంతులలో చైతన్యం వచ్చింది. ఈ చైతన్యం రాజకీయపరమైనది కాదని మాడపాటి లాంటి వారికి ఉండేది. కాని నిరంకుశ రాజుకు వ్యతిరేకంగా వచ్చే ఏ స్పందనైనా రాజకీయ పరమైనదేననేది చరిత్ర రుజువు చేసింది. నిజాం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమే ఉర్దూ భాషను బలవంతంగా ప్రజలనెత్తిన రుద్దాడు. ప్రజలు అక్షరాస్యులై చైతన్యం వేత్తన పదవికి భయమని నిజాం భావించాడు. ప్రజలను సాంఘికంగా, ఆర్థికంగా అణచి ఉంచడం, వెట్టిచాకిరి చేయించుకోవడం ఇవన్నీ సారాంశంలో రాజకీయ అంశాలే. కనుక ప్రజల నిరసన కూడా రాజకీయంగానే ఉంటుంది. ఇది ఆచరణలో రుజువైంది. భాష ఒక ఆధిపత్య సాధనం. అది రాజ్యం చేతిలో ఉంటుంది. ఈ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా స్పందించడం కూడా రాజకీయమే.
1921 నవంబర్ 12 అర్థరాత్రి. వివేకవర్థనీ హైస్కూల్‌లో హైద్రాబాద్ ‘హిందూ సంఘ సంస్కార సభ’ జరిగింది. దంఢోపంత్ కార్వే ఈ సభకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఆంధ్ర, మహారాష్ర్ట, కర్ణాటక ప్రముఖులను సభకు ఆహ్వానించారు. ఎవరి భాషలో వాళ్లు మాట్లాడవచ్చని అన్నారు. అందరు వారి వారి మాతృభాషలో మాట్లాడారు. ఈ సభలో మాడపాటి హనుమంతరావు, ఆలంపల్లి వెంకట రామారా (సీనియర్ న్యాయవాది) పాల్గొన్నారు. వీళ్లిద్దరు తెలుగులో మాట్లాడినప్పుడు సభలో ఉన్న వాళ్లు విసుక్కున్నారు. నవ్వారు. వీపులు చూయించారు. చప్పట్లు కొట్టారు. ఈ రకంగా అవమానించారు. తెలంగాణ వాళ్లు దీనిని నిరసిస్తూ సభ నుంచి వెళ్లిపోయారు. అదే రోజు రాత్రి రంగారావు(సీనియర్ వకీల్) ఇంట్లో సమావేశమయ్యారు. తెలుగు భాష రక్షణ కోసం ఒక సంస్థను పెట్టి ఆత్మగౌరవం కాపాడుకోవాలని నిర్ణయించారు. ‘ఆంధ్ర జనసంఘం’ ను ఏర్పాటు చేశారు. గ్రంథాలయాలు ఏర్పాటు చేయటం, తెలుగు భాషను రక్షించడమనే ఆశయాలతో ఈ సంస్థ తన కృషిని ప్రారంభించింది. భాష, సంస్కృతి రక్షణ కోసం ప్రారంభమైన ఈ సంస్థ, దీని సభ్యులు సంస్థ పరిధిని విస్తృతపర్చుకున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే 1930లో ఆంధ్ర మహాసభ ఏర్పడింది. సురవరం ప్రతాపడ్డి అధ్యక్షతన ప్రథమాంధ్ర మహాసభలు మెదక్ జిల్లా జోగిపేటలో జరిగాయి. ప్రభుత్వం మొదట్లో అనుమతిని నిరాకరించింది. తర్వాత చాలా షరతులతో అనుమతించింది. ఈ సభలలో చాలా మంది యువకులు సైకిళ్ల మీద గ్రామాలు తిరుగుతూ ప్రచారం చేసుకుంటూ వచ్చి పాల్గొన్నారు. ఈ సభ చరివూతలో మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. ఆంధ్ర మహాసభ వెట్టిచాకిరి, జమిందారుల దోపిడీ, జాగీర్‌దారుల దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని మొదలుపెట్టింది. రాజకీయంగా జరిగిన పరిణామాలలో భాగంగా రాజకీయ డిమాండ్‌ను ఎజెండా మీదికి తెచ్చింది. ఈ క్రమంలోనే 1943 మే 23, 24వ తేదీలలో పదవ ఆంధ్ర మహాసభ హైద్రాబాద్‌లో జరిగింది. అప్పటికే 1942లోనే ఓరుగల్లులో ఆంధ్ర మహాసభ తొమ్మిదవ సభలు జరిగి అందులో కొందరు యువకులు సాహిత్యాభిమానులను సమావేశపర్చి సాహిత్య సంస్థ ఏర్పాటుపై చర్చించారు. కనుక 1943లో జరిగిన సభలలో దీనిపట్ల ఒక స్పష్టత వచ్చి మే 26న రెడ్డి హాస్టల్‌లో సమావేశమయ్యారు. అన్ని విషయాలు చర్చించి సాహిత్య సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. ‘హైవూదాబాద్ ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు’ను ‘నిజాం రాష్ర్ట ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు’గా పేరుమార్చారు. మాడపాటి హనుమంతరావు, సురవరం ప్రతాపడ్డి, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, గడియారం రామకృష్ణ శర్మ మరికొందరు సభ్యులుగా ఒక ఉపసంఘం ఏర్పడి దీనికి స్థిరరూపం కల్పించారు. లోకనంది శంకర నారాయణరావు మొదటి అధ్యక్షులుగా కార్యవర్గం ఏర్పడింది. గోల్కొండ పత్రికా కార్యాలయమే దీనికి కార్యాలయంగా ఉండేది.

title: ఇన్‌స్క్రిప్టు

text: ఇన్‌స్క్రిప్టు (Inscript) అనే పదం ఆంగ్లంలోని ఇండియన్ స్క్రిప్టు (Indian Script) నుండి వచ్చింది. ఈకీ బోర్డు అమరికను భారత ప్రభుత్వ ఎలక్ట్రానిక్సు విభాగం (Department of Electronics) 1986లో తయారు చేసింది. ఈకీ బోర్డు అమరికలో, భారతదేశంలోని అన్ని భాషల అక్షరాలు అమర్చి ఉంటాయి. అయితే ఈ అక్షరాలనన్నిటినీ ఐఐఎస్‌సిఐ (IISCI) అనే ఒక ప్రామాణికంలో నిర్వచించారు. అంతేకాదు భారతీయ భాషలలో అతిత్వరగా టైపు చేయగలిగేటట్లు ఈ అమరికను తయారు చేసారు. భారతీయ అక్షరాలలో ఉన్న స్వారూప్యత వలన ఒక్క భారతీయ భాషలో టైపు చేయడం నేర్చుకుంటే మిగతా భాషలలో కూడా టైపు చేయడం సులువుగా ఉంటుంది.

title: ఎం. హరికిషన్

text:
కర్నూలు జిల్లాలో వున్న కథకులను, వారి కథలను సాహితీ లోకానికి పరిచయం చేసిన బృహత్ సంకలనం "కర్నూలు కథ" వీరి సంపాదకత్వంలోనే వెలువడింది. వీరు బాలసాహిత్యాన్నే గాక సామాజిక స్పృహ గలిగిన ఇతర రచనలు గూడా అనేకం చేశారు. "మాయమ్మ రాచ్చసి. నయాఫత్వా, నేనూ మాయమ్మ, 3 అబద్ధాలు" వీరి సామాజిక నిబద్ధతను తెలియజేసే ఇతర కథా సంపుటాలు.
హరికిషన్ తరతరాలనుంచి ఒకరినుంచి మరొకరికి మౌఖికంగా సంక్రమిస్తున్న జానపద బాలసాహిత్యం అంతరించి పోగూడదని అనేక పల్లెటూళ్ళు తిరుగుతూ అమ్మమ్మల్ని, తాతయ్యల్ని పలకరిస్తూ వారినుంచి కథల్ని సేకరించాడు. అతను పిల్లలు మాట్లాడుకొనే భాషలో అత్యంత సరళంగా, పిల్లలు తమంతట తాము చదువుకునేలా రాయడంలో సిద్ధహస్తుడు. సరళ కర్నూలు మాండలికంలో వీరి జానపద కథలు కొనసాగుతూ పిల్లల్ని సమ్మోహితుల్ని చేస్తున్నాయి. ఠింగురుబిళ్ళ, కిర్రుకిర్రులొడ్డప్పా, ఒకటి తిందునా రెండు తిందునా, నక్కబావ - పిల్లిబావ, కుందేలు దెబ్బ, నల్లకుక్క, నలుగురు మూర్ఖులు, నాకుమూడు నీకురెండు ఇలా అనేక సంపుటాలు ప్రచురించాడు. విశాఖపట్టణం జిల్లా పాడేరు ప్రాంతంలోని ఆదివాసీ భాష "కొండ" కు లిపిలేదు. ఆ భాషలోని జానపద కథలు కొన్ని సేకరించి "బంగారు చేప - గంధర్వకన్య" పేరుతో మన తెలుగువారికి అందించాడు. ఇటీవలే 2017 లో 121 జానపద కథలతో "కర్నూలు జిల్లా జానపద కథలు" అనే పెద్ద సంపుాన్ని ప్రచురించాడు.
తెలుగు భాషలో అప్పుడప్పుడే అక్షరాలు దిద్దుతూ, చదవడం నేర్చుకుంటున్న చిన్నారులు గూడా పుస్తకాలు చదవాలనే తపనతో హరికిషన్ ఒత్తులులేని గేయాలు, సంయుక్త అక్షరాలు లేని కథలు, బొమ్మలతో సామెతలు, జానపద గేయాలు అత్యంత సరళమైన భాషలో సృష్టించి ఒక కొత్త ఒరవడికి బాటలు వేశాడు. రేపటి వెలుగులు, మెరుపుల వాన తెలుగుభాషలో వచ్చిన మొట్టమొదటి ఒత్తులులేని గేయాల పుస్తకాలు. తిక్క కుదిరిన నక్క, మూతిపగిలిన పిల్లి, పిండిబొమ్మ వీరుడు, కందిరీగ తేనెటీగ సంయుక్త అక్షరాలే లేకుండా రంగురంగుల బొమ్మలతో ఆకర్షణీయంగా ప్రచురించాడు. సంయుక్త అక్షరాలు లేకుండా తెలుగులో మొట్టమొదటిసారిగా "మిన్ను" అనే బాలల నవల రచించాడు. సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్ సర్వశిక్షా అభియాన్ బాలసాహిత్య రాష్ట్ర బృందంలో సభ్యునిగా పనిచేసిన అతను కర్నూలు జిల్లాలో బాలసాహిత్య రూపకల్పనకు మార్గదర్శకులుగా వుండి అనేక పుస్తకాలు రూపొందించాడు.  కర్నూలు జిల్లాలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలన్నింలోనూ వీరు రచించిన పుస్తకాలు కనబడతాయి.
కర్నూలు జిల్లా చరిత్రను ఆదిమానవులు ఈ జిల్లాలో అడుగు పెట్టినప్పటినుంచి  1956 లో ఆంధ్ర రాజధాని కర్నూలు నుండి హైదరాబాదుకు తరలిపోయేదాకా జరిగిన విషయాలన్నీ ... పిల్లల నుంచీ పెద్దలవరకు అందరికీ అర్థమయ్యే రీతిలో , అరుదైన 250 ఫోటోల సహాయంతో వివరించాడు. అలాగే ఇంతవరకు వెలుగు చూడని కొండారెడ్డి బురుజు పాత ఫోటోలను సేకరిస్తూ కొండారెడ్డి బురుజు చరిత్ర వెలువరించాడు. కర్నూలు జిల్లా మహనీయులు అనే పేరుతో 20 మంది మొదటి తరానికి చెందిన గొప్పవారి ఫొలను చిత్రకారులతో వేయించి వారిని గురించి వివరిస్తూ పుస్తకాన్ని రూపొందించాడు.

title: లిపి సంస్కరణ

text:
తెలుగు లిపి సంస్కరణ
బ్రహ్మ ఏర్పరచిన లిపి 'బ్రహ్మలిపి' అనుకుంటున్నారేమోగాని మనవాళ్ళు లిపి సంస్కరణకు భయపడుతున్నారు. సవరభాషకు గిడుగు లిపిని తయారు చేశాడు అంటారు. కానీ కొత్త లిపి ఎందుకు?తెలుగు లిపినే వాడుకోవచ్చుకదా?కొత్త లిపి జనామోదం పొందటం కష్టమే.భాష వాక్కు రూపంలో ధ్వనిస్తే, ఆ ధ్వనికి సంకేతమే లిపి, ఈ లిపి మనిషి తన సౌలభ్యంకోసం తయారు చేసుకున్నాడు. మోషేకు పది ఆజ్ఞలు దేవుడు రాతి పలకల విూద హెబ్రూ లిపిలో చెక్కి ఇచ్చాడట. ఎందుకంటే మోషే భాష హెబ్రూగనుక. మనమంతా కలిసి ఈ శబ్దాన్ని ఈ అక్షరంతో రాయాలి. ఇలా రాయాలి అని నిర్ధారించుకుంటే అదే మన లిపిగా నిలబడుతుంది. ప్రపంచంలో వేలాది బాషలకు లిపి లేదు. ఆ భాషలు రానురాను నాశనమై పోతున్నాయి. కేవలం 26 అక్షరాలతో వత్తులు, గుణింతాలను కూడా కల్పించుకొని సాఫీగా యంత్రాల విూద సాగిపోతున్న ఇంగ్లీష్ తరహలో తెలుగు లిపిని కూడా సంస్కరించుకోవాలి.
భూపతి నారాయణమూర్తి 'భోధన, పాలన జనజీవన రంగాలలో తెలుగు' (1998) అనే పుస్తకంలో ఇలా అంటారు: మన లిపిలో ఉపయోగం లేని అక్షరాలు మూడోవంతు వరకు ఉన్నాయి. వాటిని రద్దుచెయ్యాలి. ఌ ,ఖ,ఘ,ఞ,ఝ,థ,ణ వగైరా అక్షరాలను తీసి వేయాల్సి ఉంది. చైనా 3 సార్లు తన లిపిని సంస్కరించింది. శాస్త్ర సాంకేతిక పరికరాలకు అనుకూలంగా లిపిని తయారు చేసుకున్నారు. అలాగే తెలుగు లిపిని కూడా సంస్కరించాలి. అప్పుడే అధికార భాషగా తెలుగు రాణించగలదు. లిపిని సంస్కరించటం వల్ల అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న నిరక్షరాస్యుల్ని కూడా అక్షరాస్యులుగా చేయటం తేలిక అవుతుంది." ఇప్పటికే మనం ఋ,బుూ,ఌ ,ఁ,ఱ,చ,జ,లాంటి అక్షరాలను వదిలించుకున్నాము. "అక్షర దీక్ష" వాచకాల్లో కేవలం 30 అక్షరాలే ఉపయోగించారు.
బూదరాజు రాధాకృష్ణ "భాషాశాస్త్ర వ్యాసాలు" (1990) అనే పుస్తకంలో ఇలా అన్నారు. "నిజానికి పారిశ్రామిక విప్లవం, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం మొదలైన రోజుల్లో యూరప్‌లోని దేశాలు లాటిన్, గ్రీకు భాషల ప్రభావం నుంచి వేర్పడి దేశభాషల్లో సమస్త వ్యవహారాలు జరుపుకోవటం మొదలుపెట్టినప్పుడు ఇప్పుడు మనం పడుతున్న కష్టాలన్నీ తామూ అనుభవించాయి. అన్ని సమస్యలూ మనకే రాలేదు. ప్రయత్నలోపం వల్ల, భాషాస్వభావ పరిజ్ఞాన లోపం వల్ల, మాతృభాషాభిమాన లోపంవల్ల, తెచ్చిపెట్టుకున్న చిక్కులే మనకెక్కువ. ఉపయోగం వల్ల భాష పెరుగుతుంది. తెలుగును అధికార భాషగా వినియోగించినప్పుడు అదే సహజంగా అభివృద్ధవుతుంది."
"...56 అక్షరాలున్న తెలుగు భాషకంటే 26 అక్షరాలే ఉన్న ఇంగ్లీషు ఎక్కువ వాడుకలోకి వచ్చింది, ప్రపంచ భాష అయ్యింది. కాబట్టి తెలుగు భాషకు 16 అక్షరాలే పెట్టి నంబర్ వన్ పొజిషన్ తెస్తాను చూడండి.." అంటాడొక నాయకుడు సినిమాలో. అది అతను భావావేశంలో సాధ్యసాధ్యాలను గమనించకుండా అన్నమాట అయినప్పటికీ భాషా సంస్కర్తలు ఈ పనికి పూనుకోవచ్చు. తెలుగులో ఎదురయ్యే మొదటి సమస్య గుణింతాలు, వత్తులు. వీటివలన అక్షరానికి క్రిందా పైనా మరో రెండు లైన్లు స్థలం అవసరమవుతుంది. టైపుమిషను, కంప్యూటర్‌లలో అక్షరాలు ముద్రించేటప్పుడు ఈ విషయం తెలుస్తుంది. ఇంగ్లీషులో కేవలం AEIOU అనే అచ్చులతో మిగతా 21 హల్లులు కలిసి భాష ఒకే లైనులో సాఫీగాసాగి పోతుంది. "తెలుగు లిపి పరిణామం" అనే వ్యాసంలో డాక్టర్ తిరుమల రామచంద్ర వెలిబుచ్చిన కొన్ని అభిప్రాయాలివి. "..తెలుగు లిపి గుండ్రంగా అవటానికి 2500 ఏళ్ళు పట్టింది. అంతకు ముందు ఇవి అడ్డపు, నిలువు గీతలే. భాష ధ్వనిరూపం. ఈధ్వనికి సంకేతాలే లిపులు. అచ్చు వచ్చిన తరువాత లిపి స్వరూపం మరింత సుందరమయి స్థిరపడింది. ఇక్ష్వాకుల కాలంలో శిల్పులు అక్షరాలకు ఒంపులు వయ్యారాలు చేకూర్చారు. అక్షరాల నిలువు గీతలు అడుగున పొడవై కుడి వైపునకు వంపు తిరిగాయి. శాలంకాయనుల కాలంలో కొన్ని అక్షరాల తలపై అడ్డగీత ఏర్పడింది. కొన్ని అక్షరాలు గుండ్రతనం వదిలి కోణాకారం దాల్చాయి. విష్ణుకుండినుల కాలంలో తలపై అడ్డుగీత అన్ని అక్షరాలపై కనిపించింది. వీరి కాలంలో 'ళ్జ' ఆనే వింత అక్షరం ఉండేది. తరువాత అంతరించింది. చాళుక్య లిపి చక్కగా నిలువుగా ఉంటుంది. నన్నయ కాలం నుంచి వేంగీ చాళుక్య లిపిలో మార్పులు ప్రారంభమై 200 ఏళ్ళకు కన్నడ, తెలుగు లిపులు విడిపోయాయి. తెలుగు మరీ గుండ్రమై పోయింది, కన్నడ లిపి కోణాకార మయ్యింది. నన్నయ్య కాలపు అక్షరాలకు మధ్యన అడ్డంగా గీత గీస్తే తలకట్టు దగ్గర తెగుతుంది. అంటే తలకట్టు సగమూ, తక్కిన అక్షరం సగమూను. కాకతీయుల అక్షరాలలో తలకట్టు చిన్నదై తక్కిన భాగం పెద్దది కావటంతో అక్షరాలు పొంకంగా , దీర్ఘవర్తులంగా అయి అందం వచ్చింది. ప, హలు తలకట్టు విదిల్చుకున్నాయి. చాప, జల్లెడ వంటి వాటిలో 'త ఒత్తు' వంటి గుర్తు 19వ శతాబ్దంలో సి.పి. బ్రౌన్ పెట్టించాడు. మరో వింత అక్షరం అరసున్న. 16వ శతాబ్దానికి ముందు కనిపించదు.ముఖ్యాక్షరాలు ఎంతగా మారాయో గుణింతాల గుర్తులు అంతకు రెండింతలుగా మారాయి. క్రావడి మరొక్క రూపం వలపల గిలక 'కర్మ' అని వ్రాయడానికి కమ్ అని వ్రాసేవారు. ఈ విధంగా తెలుగు లిపి 23 వందల సంవత్సరాలలో ఎన్నో మార్పులు పొంది నేటికీ రూపానికి వచ్చింది. ప్రస్తుత యంత్రయుగంలో ఎన్నో మార్పులు పొందవచ్చు. లోహాక్షరాలు చేతితో పేర్చుకొనే అవసరం పోయి, ఆంగ్లంలో లాగా మోనోటైప్ యంత్రాలలోను, లైనోటైప్ యంత్రాలలోను టైప్‌లాగా కొట్టే వరకు అభివృద్ధి చెందింది. అక్షరాలను విడగొట్టి కలిపే పద్ధతిలో స్వరూపాలు గూడా ముందుకన్నా మారాయి. కంప్యూటర్ ద్వారా కంపోజ్ చేసే పద్ధతి ప్రస్తుతం గొప్ప విప్లవం. ఒకచోట వాడిన మాట పలుచోట్ల అక్షరరూపం దాల్చే పద్ధతి కూడా వచ్చింది. శ్రమ తగ్గించుకొని లాఘవం కోరే మానవుని బుద్ధి ఈ వర్ణమాలలోనూ ఎన్నోమార్పులు తలపెట్టవచ్చు."
భారతదేశం లోని అనేక భాషల లిపులను కలపటానికి ఉమ్మడి లిపులను తయారు చేయటానికి కొన్ని ప్రయత్నాలు జరిగాయి : సత్య సాయిబాబా కోరికమేరకు కన్నడ –తెలుగు లిపులను కలిపి విజయ లిపి రూపొందించే ప్రయత్నం జరిగింది. శ్రీకృష్ణదేవరాయల స్మృతి చిహ్నంగా.. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చేలా ‘విజయ లిపి’ అని పేరు పెట్టారు. బాబా చేతుల మీదుగా ఆవిష్కరణ చేశారు. మద్రాసు ఐ.ఐ.టి. ప్రొఫెసర్ వడ్డాది శ్రీనివాస చక్రవర్తి భారతి లిపి రూపొందించారు. పెరియార్ రామస్వామి కూడా తమిళ అక్షరమాల ను ఆధునీకరించారట.ఇవన్నీ ప్రజలకు లిపి బాధలు తొలగించటానికే.
"కొన్ని తెలుగు ముద్రాక్షరాలు అచ్చు కూర్పరులకు విసుగు పుట్టించేవి. తెలుగు లిపిలో ఉన్న క్లిష్టత వల్ల తెలుగులో అచ్చు కూర్చటానికి (కంపోజింగ్‌కు) చాలా ప్రయాస పడేవారు. ఉదాహరణకు ఆనాడు అచ్చులో ఉపయోగిస్తున్న అర్ధచంద్రాకారంలో వేరొక వర్ణానికి కిందరాస్తూ ఉండిన రావడి కూర్పు చాలా శ్రమ కలిగించేది. దీన్ని సి.పి.బ్రౌన్ తెలుగు శాసనాలలో ఉన్న గుర్తును నమూనాగా గ్రహించి లాంటి రెండు రూపాలు కల్పించారు. ఈ సంస్కరణల వల్ల కూర్పరులకు కొంత శ్రమ తగ్గింది. అచ్చు కూర్పు కొంత మేరకు వేగవంతమయ్యింది. ఈ కొత్త రూపాలకు 'బ్రౌన్ రావళ్ళు' అనే పేర్లు కలిగాయి. ఇలాగే ప,వ,న, స, ల విషయంలో లిపిలో ఉన్న సామ్యాన్ని బట్టి పొరబాటు పడటానికి అవకాశం ఉన్న దాన్ని గ్రహించి కన్నడంలో ఉన్నట్లు ఈ అక్షరాలలో స్పష్టంగా మార్పు కనబడే విధంగా టైపులు పోత పోయించి బ్రౌన్ వాటిని వాడుకలోకి తెచ్చారు. కాని ఇవి తెలుగులో నిలిచినట్లు కనబడదు. బ్రౌన్ కొన్ని సంస్కరణలు ప్రవేశ పెట్టినా, తెలుగు, ముద్రణ పెక్కు లోపాలతో సాగుతూ వచ్చింది. ముద్రాక్షరాల సంఖ్యను 405 కన్నా తగ్గించటం ఎవ్వరికీ సాధ్యం కాలేదు. బందరులోని కళ్యాణీ టైపు ఫౌండ్రీ అధిపతి కె.వి. కొండయ్య గారు అక్షరాల సొంపు చెడకుండా ముద్రణా యంత్రానికి ఒదిగే విధంగా టైపు తయారీలో సాంకేతిక మార్పులు చేసి, 350కి తెలుగు లిపి రూపాలను కుదించారు. దీన్ని " కళ్యాణీ టైపు " అన్నారు. తక్కువ వ్యవధిలో అచ్చుకూర్చి తక్కువ వ్యయంతో తెలుగు పుస్తకాలు ముద్రించవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. దీనికి తెలుగు లిపి ప్రతిబంధక మైంది. అది ముద్రణకు అనుకూలంగా లేదు. గుణింతపు గుర్తులు (తలకట్టులు, గుడులు, సుడులు) మొదలైనవి అక్షరానికి పైనా కిందా ఉండటం, సంయుక్తాక్షరాలు, ద్విత్వాక్షరాలూ, వీటి గుర్తులు కొన్ని సూటిగా అక్షరం కింద ఉండటం, అక్షరాలు అధికంగా ఉండటం అనే అంశాలు తెలుగు లిపిలోని క్లిష్టతకు ముఖ్యమైన కారణాలు. ఇలాంటి క్లిష్టత వల్లే తెలుగులో పుస్తక ముద్రణ వేగంగా జరగటం లేదు. లోపాలను తొలగించి తెలుగు లిపి సంస్కరణ తప్పనిసరిగా జరపవలసి ఉంది.
మన మీనాడు కంప్యూటర్ యుగంలో పురోగమిస్తున్నాం. పరిణామాలను ఆహ్వానిస్తున్నాం. వేగం నేటి యుగధర్మం. ఈ వేగానికి తట్టు కోలేనిదేదీ నిలవదు. మందకొడిగా అక్షరాలు కూడా నడక సాగించలేవు. తెలుగు భాషకు. ఇదొక సంధియుగం. మద్రాసులో మురళీకృష్ణ అనే ఇంజనీరు బాపు అక్షరాలతో సహా అందంగా అక్షర స్వరూపాలకు కంప్యూటర్ ప్రింటింగ్‌కి అనువుగా కీ బోర్డులు రూపొందించాడు. లిపిని ఇంకా సంస్కరించి తెలుగు భాషా స్వరూపాన్ని ఆధునీకరించటానికి ప్రయత్నించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది." . ప్రభుత్వం, అధికార భాషా సంఘం ,తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం "లిపి సంస్కరణ" కొరకై నడుము బిగించాలి.
ఒకసారి నేనే న్యాయమూర్తినయ్యాను. రంపచోడవరం మొబైల్ సబ్ డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ . అంతా గిరిజనులు, మన అచ్చ తెలుగువాళ్ళు, ఆహా, ఇంకేం తెలుగులో తీర్పులివ్వొచ్చు అని ఆనందపడుతూ వెళ్ళాను. అక్కడా పదిమంది లాయర్లు ' యువరానర్' అంటూ ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఆంగ్ల భాషాకోవిదులైన అడ్వకేట్లు నల్లకోట్లు వేసి నాముందుకొచ్చి, నేను తెలుగు న్యాయం మాత్రమే చెప్పబూనటం అపూర్వం, సాహసం, ప్రమాదభరితం అని ఆంగ్లంలో ఉపదేశించారు. అడివిలో కూడా ఆంగ్లమేనా ఇక నా తెలుగెక్కడ తల్లీ? అని తడుముకున్నాను, మదనపడ్డాను. వాది, ప్రతివాది, సాక్షులు అంతా తెలుగులో చెబుతున్నారు. వాళ్ళు చెప్పింది చెప్పినట్లు వాంగ్మూలం టైపు చేయమంటే "తెలుగు టైపు మిషన్ లేదు, అయినా అది కష్టం, విూరు ఇంగ్లీషులోకి మార్చి చెప్పండి కొడతాం" అని సిబ్బంది ఇబ్బంది పడ్డారు. శక్తిచాలనివాడు సాధుత్వం వహించినట్లుగా బహుశా తెలుగును అభిమానించే న్యాయమూర్తులంతా ఇటువంటి ఇబ్బందుల్ని నెగ్గుకు రాలేక మౌనం దాల్చారని స్వానుభవం మీద అర్థం అయ్యింది.
కంప్యూటర్లొచ్చాయి, కోర్టులో తెలుగు సాఫ్ట్‌వేర్ వాడుకోవచ్చుగదా అని కొందరు ఉచిత సలహాపడేశారు. నిజమే గదా అని కంప్యూటర్ అడిగాం. ఇస్తామన్నారు అయితే దానికి ఇంగ్లీష్ కీబోర్డే ఉంటుంది. ఇంగ్లీష్‌లో కొడితే తెలుగు అక్షరాలు ప్రత్యక్షమవుతా యన్నారు. మాడుమీద కొడితే మోకాలు పగిలినట్లు ఈ బాధ మనకెందుకు తెలుగు మాటల్నే ఇంగ్లీషులో కొడదాం తేలికగా పనైపోతుంది annaru kondaru అసలు విషయం అర్థంకాకుండా పోతుంది annaru inkondaru ఇలాంటి తీర్పులు ఎవరు ఒప్పుకొంటారండీ అని ఇంకొంత మంది ఆక్రోశించారు. వత్తులు గుణింతాలతో పడిలేచి చచ్చేకంటే, యంత్రానికి అనువైన ఆంగ్లాక్షరాలతో పనిచేసుకోవచ్చు గదా అప్పుడు మన తెలుగును ఇంగ్లీషొచ్చినోళ్ళంతా చదువుతారు, తద్వారా అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగిన ఇంగ్లీష్ సౌలభ్యాలన్నీ మనం కొట్టేయవచ్చు అన్నారింకొందరు . అయ్యవారిని చెయ్యబోతే కోతి అయినట్టవు తుందేమోనని అన్నారు మరికొందరు. ఆచర్చ అంతటితో ఆపాము.
ఇంతకీ తెలుగుకు వైభవం తేవటానికి ప్రభుత్వం నడుం బిగించిదనే వార్తలు, ప్రజల భాషకు పట్టం కట్టడానికి పలుచర్యలు తీసుకుంటామని అధినేతలు ప్రకటించటం సంతోషాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ఎన్టీరామారావు గారు న్యాయ పంచాయితీలు ఏర్పాటు చేయాలని ప్రయత్నించారు. అవి వస్తే ప్రజల భాషలో తీర్పులొస్తాయి. పరాయి ప్లీడర్లు, పరాయిభాష, పరాయి ప్రాంతం లాంటి సమస్యలు ఉండవు. ఏ భాషలో న్యాయస్థానం తీర్పులిస్తుందో అదే నిజమైన అధికార భాష. తెలుగుకు ఆ స్థాయి రావాలి అని నాఆకాంక్ష! ఇంగ్లీషు ప్రభావంతో తెలుగు తెల్లబోతోంది. ఆధునికులు మాట్లాడే నాలుగు ముక్కల తెలుగులో మూడుమాటలు ఇంగ్లీషువే ఉంటున్నాయి. ఇంగ్లీషు మాటలతో చక్కగా కలిసి పోయి కొత్తరకం "తెల్గిష్  " భాష తయారయింది. ప్రస్తుతం "తెల్గిష్ " వీరవిహారం చేస్తోంది.

title: భట్టిప్రోలు లిపి

text: శాసనాలలో దక్షిణ మౌర్యలిపికి చెందిన 23 అక్షరాలున్నాయి. "గ, శ" అనే అక్షరాలు మౌర్యలిపి లాగానే ఉన్నాయి. "భ, ద" అనే అక్షరాలు నేటి తెలుగు వర్ణాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. "ఘ, జ, మ, ల, ష" అనే ఐదు అక్షరాలు చాల వైపరీత్యంతో కన్పిస్తున్నాయి. "గ, మ" అనే వర్ణములు మౌర్యుల లిపి కన్నా ప్రాచీన రూపంగా ఉన్నాయి. అశోకుని శాసనాలలో కన్పించని "ళ" ఇక్కడ ఉంది. వీటిని బట్టి చూస్తే ఈ శాసనాలు ఆశోకుని శాసనాలకన్నా ప్రాచీనమైనవని భావించవచ్చు

title: తెలుగు అక్షరాలు

text: వర్గం:తెలుగు వర్గం:తెలుగు అక్షరాలు

title: భట్టిప్రోలు స్తూపం

text: తెలుగు దక్షిణభాషా కుటుంబములోని మూలద్రావిడము నుండి క్రీ. పూ. 5-4 శతాబ్దాలలోనే విడివడి ప్రత్యేక రూపురేఖలను సంతరించుకుందని పండితుల అభిప్రాయము. నేటి తెలుగులిపికి 'మాతృక'గా పరిణామక్రమంలో మొదటిదిగా 'భట్టిప్రోలు లిపి'ని పేర్కొంటారు. శాసనాలలో దక్షిణ మౌర్యలిపికి చెందిన 23 అక్షరాలున్నాయి. గ, శ అనే అక్షరాలు మౌర్యలిపి లాగానే ఉన్నాయి. భ, ద అనే అక్షరాలు నేటి తెలుగు వర్ణాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. ఘ, జ, మ, ల, ష అనే ఐదు అక్షరాలు చాల వైపరీత్యంతో కన్పిస్తున్నాయి. గ, మ అనే వర్ణములు మౌర్యుల కన్నా ప్రాచీన రూపంగా ఉన్నాయి. అశోకుని శాసనాలలో కన్పించని 'ళ' ఇక్కడ ఉంది. వీటిని బట్టి చూస్తే ఈ శాసనాలు ఆశోకుని శాసనాలకన్నా ప్రాచీనమైనవని భావించవచ్చు.

title: శ్లోకం

text:
సంస్కృత భాషలో రెండు వాక్యాలను శ్లోకంగా వ్యవహరిస్తారు. ఇది కావ్య-కథనాలకు మూల పరిమాణం. శ్లోకాల ద్వారా ఒక విషయాన్ని, కథను తెలుపవచ్చు, శ్లోకాలు సాధారణంగా ఛందోబద్ధమై ఉంటాయి. అనగా వీటిలో యతి, లయ మరియు ప్రాసలు ఉంటాయి. ఛందోబద్ధమవటం వలన ఇవి త్వరగా కంఠస్థమవుతాయి. గురుకులాలలో గురు-శిష్య పరంపరగా జ్ఞానం మౌఖికంగా వారసత్వంగా రావటం వలన వీటికి ఈ రూపం వచ్చింది. అనుష్టుప్ ఛందస్సుకు పాత పేరే ఈ శ్లోకం. కానీ ఈ మధ్య సంస్కృతంలో రాసిన ఏ పద్యాన్ని లేక ఛందస్సు కలిగిన వాక్యాన్ని శ్లోకం అంటున్నారు.
అనుష్టుప్ ఛందస్సులో ఉన్న శ్లోకాన్ని ఈసుకుంటే, రెండు వాక్యాలలో ఉండే ఈ శ్లోకంలో ఒక్కో శ్లోకానికి 16 వర్ణాలు (అక్షరాలు) ఉంటాయి. ఒక్కో వాక్యానికి రెండు పాదాలు ఉంటాయి. ఒక్కో పాదంలో 8 అక్షరాలు ఉంటాయి. ఒక్కో పాదం ఒక్కో శ్వాసలో పఠించాల్సి ఉంటుంది.

title: నానార్థాలు

text: 2. ఆంగ్ల భాషలో పెద్ద అక్షరాలని చిన్న అక్షరాలని వేరు వేరు అక్షరాలు ఉంటాయి. తెలుగు భాషలో పెద్ద అక్షరాలు చిన్న అక్షరాలు అని వేరు వేరుగా ఉండవు.

title: మణిపురి భాష

text: 18వ శతాబ్ది తొలినాళ్ళలో పంహేబా రాజు హిందూ మతంలోకి మారాకా బెంగాలీ హిందూ ప్రచారకర్త శాంతిదాస్ గోసాయి ప్రేరేపణతో అనేక మీటేయ్ లిపి వ్రాతప్రతులను నాశనం చేశారు. 1709 నుంచి 20వ శతాబ్ది మధ్యకాలం వరకూ మణిపురి భాషను బెంగాలీ లిపిలో రాసేవారు. 1940లు, 1950ల్లో మణిపురి పండితులు ప్రాచీన మీటేయ్ లిపిని తిరిగి వినియోగంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రచారోద్యమం మొదలుపెట్టారు. 1976లో రచయితల సమావేశంలో ఆధునిక మణిపురి భాషలో వాడుకలో ఉన్న అనేక శబ్దాలకు ప్రాచీన మీటేయ్ లిపిలో సంకేతమైన అక్షరాలు లేకపోవడంతో సంబంధిత అక్షరాలు చేర్చి, కొత్త మీటేయ్ లిపిని స్వీకరించడానికి అంగీకరించారు. ప్రస్తుతం ఉన్న మీటేయ్ లిపి ప్రాచీన మీటేయ్ లిపికి ఆధునిక రూపం.

title: నోకియా మొబైల్ ఫోన్ తెలుగు కీ బోర్డు

text: కొన్ని మొబైల్ ఫోన్ లో తెలుగులో వ్రాసే సౌకర్యం ఉంది. సాధారణంగా కీ బోర్డుపై హిందీ అక్షరాలు ముద్రించివున్నాకూడా అమరికలలో తెలుగు ఎంపికచేసుకుంటే ఆదేశ వరుసలు తెలుగు లోకి మారి తెలుగు టైపు చేయటం వీలవుతుంది.ఒకవేళ అంధ్రా వ్రాయాలి, 2 సంఖ్యను రెండు పర్యాయాలు ఒత్తి, తరువాత 7 సంఖ్యను నాలుగు పర్యాయాలు ఒత్తి * ని ఒత్తి తరువాత 9 ని రెండు పర్యాయాలు ఒత్తి 2 ని ఒక పర్యాయం ఒత్తాలి.

title: తమాషా లెక్కలు

text:
వాటి ముందు మూడు చెరువులు ఉన్నాయి.
ఆ చెరువులకు ఒక ప్రత్యేకత ఉన్నది.
ప్రతి చెరువులో ఎన్ని పూలు ముంచితే అంతకు రెట్టింపు పూలు అవుతాయి.
ఒక భక్తుడు కొన్ని పూలు తీసుకొని మొదట చెరువులో ముంచితే అవి రెట్టింపు అయినాయి.
వాటిలొ కొన్ని పూలు మొదట గుడిలో పూజించి మిగిలిన పూలు రెండవ చెరువులో ముంచితే అవి రెట్టింపు అయినాయి.
మొదట గుడిలో పూజించినన్ని పూలతోనే రెండవ గుడిలో కూడా పూజించి మిగిలిన పూలు మూడవ చెరువులో ముంచితే అవి కూడా రెట్టింపు అయినాయి.
మొదటి రెండు గుడులలో పూజించినన్ని పూలతోనే మూడవ గుడిలో కూడా పూజించి బయటకు వచ్చిన ఆ భక్తుడి వద్ద పూలు మిగలలేదు.
అయితే, మొదట తీసుకుకెళ్ళిన పూలు ఎన్ని?
ఒక్కొక్కగుడిలో పూజించిన పూలు ఎన్ని?

title: అమరావతి స్తూపం

text:
ధాన్యకటకములో లభించిన శాసనాలు ప్రాకృత, సంస్కృత, తెలుగు భాషలలోలభించాయి. ఈ శాసనాలు బ్రాహ్మీ, ఇతర లిపులలో ఉన్నాయి. వీటిలో చాలావరకు దాన శాసనాలు. శాసనాలలో తెలుగు లిపి పరిణామక్రమంలో నాలుగు దశలు గుర్తించవచ్చు.
గుంటూరు జిల్లాలోనిదే అయిన భట్టిప్రోలు స్తూపం ధాతుకరండం శాసనాలు మాత్రమే అమరావతి లిపికి దగ్గఱగా కానవచ్చే మొదటి శాసనాలు. భట్టిప్రోలు శాసనాలనుబట్టి బ్రాహ్మీలిపి కృష్ణానదీప్రాంతంలో క్రీ.పూ.3వ శతాబ్ది (ఆశోకునికి పూర్వమే) వాడుకలో ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది. కాని అమరావతి లిపిలోని ద, ధ, భ, చ, జ, ష, ళ వంటి కొన్ని అక్షరాలు అశోకుని కాలపు లిపికి దగ్గఱగా ఉన్నాయి..అమరావతి శాసనాలలో వాడిన భాష ప్రాకృతం. దీనికి, వ్యాకరణ శాస్త్రజ్ఞుల పైశాచీప్రాకృతానికి దగ్గరి సంబంధం ఉంది. కాశ్మీరదేశ గాథననుసరించి పైశాచీప్రాకృతమున బృహత్కథను రచించిన గుణాఢ్యుడు ఆంధ్రరాజస్థానాన్ని అలంకరించిన విద్వాంసుడు. ఆ గాథనుబట్టి ఆంధ్రరాజ్యమున పైశాచి భాషలో కృషి జరుగుతున్నట్లు ఊహించడానికి ఆస్కారం ఉంది.

title: యూనికోడ్

text:
కంప్యూటర్లలో తెలుగు భాష వాడకం మొదలైంది 1993 ప్రాంతంలో ముద్రణా రంగంలో వచ్చిన అనివార్య సాంకేతిక అభివృద్ధి వల్లే. డిటిపి అప్లికేషన్లు తయారవడం, వాటిల్లో వాడటానికి తెలుగు ఫాంట్లు రూపొందించడం, ఇలా తయారైన పేజీలను ముద్రించడానికి లేజర్ ప్రింటర్లు లాంటి అత్యాధునిక పరికరాలు రావడంతో డెస్క్‌టాప్ పబ్లిషింగ్ శరవేగంగా అభివృద్ధి సాధించింది. ఎప్పుడైతే ఇంటర్‌నెట్ రంగప్రవేశం జరిగిందో, అప్పటినుంచే ప్రాంతీయ భాషలను కూడా అంతర్జాలంలో ప్రవేశపెట్టే ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. అయితే ఫాంట్లను వెబ్ పేజీల్లోకి చొప్పించడం ప్రయాసతో కూడుకున్న వ్యవహారం కావడం, చదివేవారికి కూడా సాంకేతిక అవగాహన కావాల్సి రావడంతో అంతగా ఆ ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేకపోయింది. యూనీకోడ్ ఫాంట్ల (ఏకసంకేత ఖతులు లేదా విశ్వరూప ఖతులు) ప్రవేశం అంతర్జాల భాషావినియోగాన్ని సమూలంగా మార్చివేసింది. ప్రపంచలోని లిపియుక్త భాషలన్నింటికీ అంతర్జాల ప్రవేశాన్ని కల్పించి, వాటి ఉనికిని కూడా కాపాడగలిగింది. ఇప్పుడు తెలుగు భాషలో మంచి యూనీకోడు ఫాంట్లు అభివృద్ధి చేశారు.అందమైన అక్షరాలు రకరకాల పరిమాణాల్లో రూపొందించారు వీటిలో చాలా వరకు ఉచితంగా లభిస్తాయి .
తెలుగు భాష అక్షరాలకు ఈ క్రింది యూనీకోడు బ్లాకు ఇవ్వబడినది 0C00-0C7F (3072-3199).

title: ఆంగ్ల వర్ణక్రమం

text: ఆంగ్ల వర్ణక్రమం ఆంగ్లభాషను వ్రాసేందుకు ఆంగ్ల స్పెల్లింగ్, హైఫనైజేషన్, కేపిటల్ అక్షరాలు వ్రాయడం, పదవిచ్ఛేదం, నొక్కిచెప్పడం మరియు విరామ చిహ్నాలతో సహా ఉపయోగించే వర్ణక్రమం. ప్రపంచంలోని అనేక భాషల్లాగానే విస్తృతస్థాయి ప్రామాణికత కలిగివుంది. అతికొద్ది భాషల్లో ఉన్నట్టుగా దాదాపుగా ప్రతి వర్ణానికీ వేర్వేరు విధాలుగా ఉచ్ఛరించే వీలు కల్పించడం, నేపథ్యాన్నీ, అర్థాన్నీ అనుసరించి దాదాపు అన్ని అక్షరాలు, అక్షరాల కలయికలు వేర్వేరుగా పలకగలిగే స్థితిని కూడా కలిగివుంది. దీనికి ప్రధానమైన కారణం సంక్లిష్టమైన ఆంగ్ల భాష చరిత్రతో పాటుగా క్రమబద్ధమైన స్పెల్లింగ్ సంస్కరణలు జరగకపోవడం. సాధారణంగా, ఆధునిక ఆంగ్ల వర్ణక్రమం(స్పెల్లింగ్) పదిహేనవ శతాబ్ది చివరి నుంచి భాషలో ఏర్పడ్డ ప్రధానమైన శబ్దం మార్పుల( వంటివి)ను ప్రతిఫలించట్లేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాంతాల వారీగా ఆంగ్ల వర్ణక్రమంలో కొన్ని భేదాలుండగా, కొన్ని పాక్షికంగా, కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్పెల్లింగ్ సంస్కరణల ప్రయత్నాలు విజయవంతమై కూడా భేదాలేర్పడ్డాయి.

title: గుణింతం

text: ఈ క్రింది పట్టికలో తెలుగు అక్షరాలు వాటి గుణింతాలు ఇవ్వబడ్డాయి.

title: తెలుగు శాసనాలు

text: అశోకుని శాసనాలలో కనిపించే మౌర్యలిపియే భారతీయ భాషలన్నిటికి మాతృక అనిపిస్తున్నది. అందులోనుండే తెలుగు అక్షరాలు రూపొందినా యనిపిస్తుంది. కుబ్బీరకుని భట్టిప్రోలు శాసనము, అశోకుని ఎఱ్ఱగుడిపాడు (జొన్నగిరి) గుట్టమీది శాసనము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రాంతంలో లభించే మొదటి వ్రాతలుగా భావిస్తున్నారు. వాటిలోని భాష ప్రాకృతము, లిపి బ్రాహ్మీలిపి.

title: తెలుగు అక్షరాలు

text: అచ్చులు హల్లులతో కలియునప్పుడు అచ్చులకు వచ్చే రూపభేదములు, వాటి నామములు

title: కన్నడ భాష

text:
కన్నడ భాషలో 32 అక్షరాలు ఉన్నాయి.సంస్కృతమ్ము వ్రరయాడానికి 16 అక్షరాలు ఉన్నాయి.
తమిళ్ లాగే కన్నడలో కూడా మాహాప్రాణాక్షరాలు ప్రజలు పలుకరు.
కేవలం బరహంలో దీన్ని వాడుతారు.
కన్నడ లిపి కదంబ లిపినుంది ఉద్భవించింది. ఇతర భారతీయ భాషలలాగే ఒత్తులతో కూడి మూల అక్షరాలు అనేక ద్విత్వాక్షరాలు ఏర్పడటము వలన లిపి కొంత సంక్లిష్టమైనదే. మూలాక్షరాలు 52 అయినా అనేక గుణింతాలు, వత్తులతో కలిపి అనేక అక్షరాలు యేర్పడతాయి.

title: ఎం. హరికిషన్

text:
ఎం. హరికిషన్ తెలుగు బాలసాహిత్యంలో ఒక నూతన ఒరవడికి కృషిచేస్తున్న ప్రముఖ రచయిత. అతను పిల్లలు మాట్లాడుకునే భాషలో అత్యంత సరళంగా, పిల్లలు తమంతట తామే చదవుకొనేలా కథలు రాయడంలో సిద్ధహస్తుడు. కర్నూలు జిల్లాలో అంతరించిపోతున్న జానపద బాల సాహిత్యాన్ని వెలికితీస్తూ "రింగురుబిళ్ళ, కిర్రు కిర్రు లొడ్డప్ప ఒకటి తిందునా... రెండు తిందునా, నక్కబావ-పిల్లిబావ. నల్లకుక్క, నలుగురు మూర్ఖులు, కోటకొండ మొనగాడు..." ఇలా అనేక పుస్తకాలు వెలువరించాడు. అప్పుడప్పుడే అక్షరాలు దిద్దుతూ, చదవడం నేర్చుకుంటున్న చిన్నారుల కోసం ఏమయినా చేయాలనే తపనతో "ఒత్తులు లేని గేయాలు, బొమ్మలతో సామెతలు, పిల్లల గేయాలు, సంయుక్త అక్షరాలు లేని కథలు" సృష్టించాడు.
హరికిషన్ 1972 మే 19 న కర్నూలు జిల్లా పాణ్యం లో హుసేనయ్య, కృష్ణవేణమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. అతను "కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి కథలు - సామాజిక దర్శనం" అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ పట్టాను పొందాడు. ప్రస్తుతం తెలుగు ఉపాధ్యాయుడుగా ఆదోనిలో పనిచేస్తున్నాడు. వీరి మొదటి కథ "పడగనీడ" 1997లో ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో ప్రచురితమైంది.అనేక వ్యయ ప్రయాసలకు ఓర్చి, పట్టుదలతో పలు జానపద కథలను వీరు సేకరించారు. అంతే కాకుండా తెలుగు బాల సాహిత్యంలో ప్రస్తుత తరానికి అందుబాటులో లేకుండా పోయిన పలు కథలను పుస్తకాలుగా వెలువరించాడు. ఇంకా తెలుగు బాల బాలికల కోసం అద్భుతంగా పలు గేయాలు రచించాడు.
కోడుమూరు మండలంలోని అమడగుంట్లలో ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగం చేస్తున్న హరికిషన్ పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్ చేస్తున్నప్పుడు వారి అధ్యాపకుడు, కథా రచయిత అయిన డా|| తుమ్మల రామకృష్ణగారి సహచర్యం వల్ల సాహిత్య రచనపట్ల ఆసక్తి పెంపొందించుకున్నాడు. అప్పుడప్పుడే కర్నూలులో కథాసాహిత్యాన్ని, సామాజిక స్పృహ గలిగిన రచయితల్ని పెంపొందించాలనే ఆశయంతో ఆవిర్భవించిన సాహితీసంస్థ 'కథాసమయం'లో సభ్యునిగా చేరాడు. రాప్తాడు గోపాలకృష్ణ, శ్రీనివాసమూర్తి, వెంకటకృష్ణ, శేఖర్, ఉమామహేశ్వర్ విం సాహితీమిత్రుల సహకారంతో, చర్చాగోష్టులతో కథారచనలో మెళకువలను అందిపుచ్చుకున్నాడు. 1997లో ఫ్యాక్షన్‌కు వ్యతిరేకంగా రాసిన తొలికథ 'పడగనీడ' ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో ప్రచురితమైంది. ఆ తరువాత తనను నిరంతరం ఘర్షణకు లోనుచేస్తున్న అనేక సామాజిక సమస్యలపట్ల స్పందిస్తూ 13 కథలతో 'మాయమ్మ రాచ్చసి' అనే కథా సంపుటిని, అలాగే కర్నూలు జనజీవితాన్ని ప్రతిబింబించే 22 కథలతో "కందనవోలు కథలు" అనే కథా సంపుటిని   ప్రచురించాడు. మతం గురించి మాట్లాడడానికి, విమర్శించడానికి అనేకులు జంకుతున్న తరుణంలో అన్ని మతాలలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతూ 'నయాఫత్వా', 'మూడు అబద్దాలు' అనే పుస్తకాలు ప్రచురించడం ద్వారా అనేక మంది సాహితీ విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు.

title: తెలుగు అక్షరాలు

text: ఉభయాక్షరములు 3 అక్షరములు. సున్న, అరసున్న, విసర్గలు.

title: తెలుగు అక్షరాలు

text: సున్న - దీనిని పూర్ణబిందువు, నిండు సున్న, పూర్ణానుస్వారము అని పేర్లు ఉన్నాయి. అనుస్వారము అనగా మరియొక అక్షరముతో చేరి ఉచ్చరించబడుట. పంక్తికి మొదట, పదానికి చివర సున్నను వ్రాయుట తప్పు. అదే విధంగా సున్న తరువాత అనునాసికమును గాని, ద్విత్వాక్షరమును గాని వ్రాయరాదు. ఇవి రెండు రకములు. సిద్ధానుస్వారము - శబ్దముతో సహజముగా ఉన్న అనుస్వారము. ఉదాహరణ: అంగము, రంగు. సాధ్యానుస్వారము - వ్యాకరణ నియమముచే సాధించబడిన అనుస్వారము. ఉదాహరణ: పూచెను+కలువలు = పూచెంగలువలు. అరసున్న - దీనిని అర్ధబిందువు, అర్ధానుస్వారము, ఖండబిందువు అని పేర్లు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతము ఇది తెలుగు వ్యావహారిక భాషలో వాడుకలో లేదు. కానీ ఛందోబద్ధమైన కవిత్వంలో కవులు దీనిని వాడుతారు. విసర్గ - ఇది సంస్కృత పదములలో వినియోగింపబడుతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణ: అంతఃపురము, దుఃఖము.

title: లేఖిని

text:
లేఖిని తెలుగు అక్షరములు వ్రాయుటకు ఉపయోగించు ఒక సులువైన సాధనము. వీవెన్గా పేరుపొందిన వీరపనేని వీర వెంకట చౌదరి, లేఖినిని రూపొందించాడు . కంప్యూటర్లో తెలుగు వాడకం తొలినాళ్లలో అంగ్ల అక్షరములు తెలుగులోకి మార్చేదిగా ఇది రూపు దిద్దుకుంది, బాగా వాడుకలోకి వచ్చింది. దీని తరువాత దాదాపు ఇదే పద్ధతిలో నేరుగా ఉపకరణాలలో రాసే ఇతర ఉపకరణాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయినప్పటికీ తాజాపరిచిన యూనీకోడ్ తో సరిపోయే కొత్త రూపం విడుదలవుతున్నది.
దీనిలో ఇంగ్లీషు అక్షరాలు టైపు చేసే పెట్టె పైన దానిని తర్జుమా చేసి తెలుగులో చూపించి పెట్ట క్రింది విభాగంలో వుంటుంది. తెలుగు అక్షరాల కొరకు ఇంగ్లీషు అక్షరాల జతచేసే పట్టి కుడి ప్రక్క వుంటాయి. అక్షరఅక్షరానికి లేక పదం పూర్తయి ఖాళీ ప్రవేశపెట్టినతరువాత తెలుగులోకి మార్చేటట్లు ఎంపికచేసుకోవచ్చు.
లేఖిని ఇన్స్క్రిప్ట్ ద్వారా ఇన్స్క్రిప్ట్ నమూనాలో నేరుగా తెలుగు అక్షరాలు ప్రవేశపెట్టవచ్చు. తెరపై నమూనాకనబడుతుంది.దానికితగ్గట్టుకీ బోర్డు నొక్కాలి.

title: మలేషియా

text: మలేషియాకు శక్తివంతమైన గాత్రసంగీత సప్రదాయం ఉంది. లిపి అక్షరాలు వ్రాత ఈ భూగంలో ప్రవేశించడానికి ముందే గాత్రసంగీతం జీవం పోసుకున్నది. ఒక్కో సుల్తానేటుకు వారి స్వంత సాహిత్యం ఉంది. అలాగే గతంలో జరిగిన సంఘటనల ఆధారిత కథలు మరియు ఇస్లాం నుండి వచ్చిన కథలు లిపిరూపంలోకి రాక మునుపు శబ్ధరూపంగా చెప్పబడేవి. మొదటి మలయ్ సాహిత్యం అరబిక్ భాషలో వ్రాయబడింది. 1303లో తెరెంగను రాయి మీద చెక్కబడిన శలాశాసనం మొదటి మలాయ్ శిలాశాసనంగా భావిస్తున్నారు. భారతీయ మరియు చైనా సాహిత్యం మలేషియాలో అత్యధికులచే చదవబడుతున్నది. భారతీయ మరియు చైనా మాట్లాడే ప్రజల సంఖ్య క్రమక్రమంగా అధికరిస్తూనే ఉంది. 19వ శతాబ్దం నుండి సాహిత్యం దేశంలోనే ముద్రించబడుతుంది. సాధారణంగా ముద్రించబడే సాహిత్యంలో ఆంగ్లభాష కూడా ఒకటి. 1971లో మలయా ప్రభుత్వం దేశీయ భాధలను నిర్వచించే చర్యలను చేపట్టింది. మలయా భాషలో ముద్రించబడుతున్న సాహిత్యం " లిట్రేచర్ ఆఫ్ మలయా "గా గౌరవించబడుతుంది. ఇతర భూమిపుత్రా భాషా సాహిత్యం " రీజనల్ లిటరేచర్ " అంటారు. ఇతర భాషా సాహిత్యాన్ని " సెక్టోరియల్ లిటరేచర్ " అంటారు. మలాయ్ కవిత్వం అత్యధికంగా అభివృద్ధి చెందింది. కవిత్వాన్ని మలయాళో పలు రూపాలలో వాడుతుంటారు. ది హికయత్ రూపం ప్రజాదరణ పొందింది. పంటన్ కవిత్వం మలయా నుండి ఇతర భాషలకు విస్తరించింది.

title: కుతుబ్ షాహీ సమాధులు

text: సుల్తాన్ " ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షాహ్ " సమాధి 1580 లో(ఆయన మరణించిన తరువాత) నిర్మించబడింది. సుల్తాన్ కులీ కుతుబ్ సమాధి కంటే ఇది స్వల్పంగా పెద్దది. గోపురం మీద అలంకరించబడిన ఎనామిల్ టైల్స్ ఇప్పటికీ దక్షిణం వైపు గోడమీద కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. ఈ సమాధి ప్రధాన చాంబర్‌లో రెండు సమాధులు మరియు టెర్రస్ మీద 16 సమాధుకు ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని ఆయన 6 గురు కుమారులు మరియు 3 కుమార్తెలవి ఉన్నాయి. సమాధుల మీద అన్ని వైపులా తులూ భాషలో వివరాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. దస్తూరి నిపుణులు ఇస్ఫాలన్, ఇస్మాయిల్ మరియు తక్వియుద్దీన్ ముహమ్మద్ సాలిహ్ (నాక్ష్,తులూ మరియు నస్తాలిక్ భాషా అక్షరాలు చెక్కే దుకాణాలు నడిపినవారు మరియు నగరంలోని కుతుబ్ షాహి కట్టడాల మీద అక్షరాలు చెక్కినవారు) ఇబ్రహీం షాహ్ సమకాలీనులు.

title: మాంసకృత్తులు

text: మాంసకృత్తులు జీవుల శరీర నిర్మాణంలో ముఖ్యమైన పదార్ధాలు. మాంసకృత్తులని ప్రాణ్యములు అనీ, లేదా ప్రోటీన్‌లు (Proteins) అనీ కూడా పిలుస్తారు. గ్రీకు భాషలో protos అంటే 'ముఖ్యమైనది' అనే అర్ధం వస్తుంది. సంస్కృతంలోనూ, తెలుగులోనూ ప్రాణ్యాక్షరాలు అంటే ముఖ్యమైన అక్షరాలు - లేదా - అచ్చులు అనే వాడుక ఉంది. భాష కట్టడికి అచ్చులు ఎంత ముఖ్యమో శరీర నిర్మాణానికి అంతే ముఖ్యమయిన ఈ రసాయనాలని 'ప్రాణ్యములు' అనటం సముచితం. పోషక పదార్ధాలయిన ఈ ప్రాణ్యములు మాంసంలో ఉంటాయి, పప్పులలో ఉంటాయి, పాలల్లో ఉంటాయి - ఆఖరికి చిన్న చిన్న మోతాదులలో బియ్యంలోనూ, గోధుమలలోనూ కూడా ఉంటాయి.


query: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం గ్రామ విస్తీర్ణత ఎంత?

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, ఉదయగిరి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన ఉదయగిరి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన బద్వేలు నుండి 56 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3814 ఇళ్లతో, 15870 జనాభాతో 4268 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 8011, ఆడవారి సంఖ్య 7859. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2463 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 546. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591640[1].పిన్ కోడ్: 524236.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: బండగానిపల్లి 10 కి.మీ గన్నెపల్లె 11 కి.మీ గంగులవారిచెరువుపల్లి 11 కి.మీ దుత్తలూరు 13 కి.మీ నందిపాడు 13 కి.మీ

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

title: గోల్డ్ ఫిష్

text: కార్ప్ చేపలకు వలె, గోల్డ్ ఫిష్ అధిక మొత్తంలో వ్యర్ధాలను, మలం ద్వారా మరియు మొప్పలు (చేపల శ్వాసేంద్రియాలు) ద్వారా ఉత్పన్నం చేసి, హానికర రసాయనాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఇట్టి వ్యర్ధాలు పేరుకొనుట చేత విష పూరిత మగు స్థాయికి అతి తక్కువ వ్యవధిలో చేరుకొనుట వలన, గోల్డ్ ఫిష్ యొక్క మృతికి కారణమవుతాయి. కామన్ మరియు కామెట్ రకాలకి, ప్రతి గోల్డ్ ఫిష్‌కి నీరు ఉండవలెను. ఫాన్సీ గోల్డ్ ఫిష్ (చిన్నవిగా ఉన్నట్టి) ఒక్కోదానికి నీరు ఉండాలి. నీటి ఉపరితలం యొక్క విస్తీర్ణత ఎంత ఆక్సిజెన్ నీటిలో వ్యాపించియున్నదో మరియు ఎంత కరిగియున్నదో నిర్ధారిస్తుంది. ఒక సామాన్య సూత్రంలో చురుకైన గాలి నింపు ప్రక్రియ కొరకు నీటి గొట్టం, వడకట్టు యంత్రం, లేక కారింజాలను ఉపయోగించుట చేత కనిష్ఠ ఉపరితల విస్తీర్ణతని తగ్గించవచ్చు.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 15, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఐదు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, 2 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు 2 ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉంది.ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరు లో ఉంది.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: బావులు/బోరు బావులు: 142 హెక్టార్లు చెరువులు: 92 హెక్టార్లు

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: తూర్పున దుత్తలూరు మండలం తూర్పున వరికుంటపాడు మండలం దక్షణాన మర్రిపాడు మండలం పశ్చిమాన సీతారాంపురం మండలం

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: అన్నమాచార్య కీర్తనలు

text: అన్నమయ్య సంకీర్తనలు 16వ శతాబ్ది నుంచే బహుళ ప్రాచుర్యం పొందాయి. తాళ్ళపాక అన్నమయ్య పదాలు రాసివున్న రాగిరేకులు అహోబిలం, సింహాచలం, కదిరి, శ్రీరంగం, చిదంబరం వంటి ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాల్లోని ఆలయాల్లో దొరికాయి. రాగిరేకుల సంపుటాలు తంజావూరు సరస్వతీమహల్, పుదుక్కోటై వంటి ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. అర్చకం ఉదయగిరి శ్రీనివాసాచార్యులు అనే పరిశోధకుడు అన్నమయ్య పదాలు స్వరసహితంగా తిరుమల ఆలయంలోని రెండు స్తంభాలపై చెక్కివున్నట్టు గమనించారు. అన్నమయ్య కీర్తనల రాగిరేకులు దక్షిణభారతదేశంలోని ఎన్నో గ్రామ దేవాలయాల్లో దొరుకుతున్నాయి. అయిదేసి రాగిరేకులు గుత్తుగా కట్టించి పలు దేవాలయాలకు తరలించేవారనీ, వాటితోపాటు ఆ కీర్తనలను గానం చేయగల గాయకులు కూడా వెంటావెళ్ళేవారని ఆధారసహితంగా వెల్చేరు నారాయణరావు, డేవిడ్ షుల్మన్ పేర్కొన్నారు. అన్నమాచార్య మనవడైన చిన తిరుమలాచార్యుడు గుంటూరు జిల్లా మంగళగిరి లోని నరసింహస్వామి ఆలయంలో అన్నమయ్య గీతాలు పాడటానికి ఏర్పాట్లు చేసినట్లు అక్కడ ఆయన వేయించిన శాసనం ద్వారా తెలుస్తోంది. ఈ ఆధారాలన్నీ క్రోడీకరించి షుల్మన్, వెల్చేరులు అన్నమయ్య సంకీర్తనలను రాగిరేకులపై చెక్కించడంతో పాటు ఈ గీతాలను వివిధ ఆలయాలకు వితరణ చేసే కార్యక్రమం కూడా పెద్ద సంస్థాగతమై ఉండివుండాలి. అని అభిప్రాయపడ్డారు. కాలక్రమంలో ఆ వ్యవస్థలు బలహీనపడడంతో కొంత వెనుకబట్టినట్టు కనిపించినా తిరిగి 20వ శతాబ్దిలో అన్నమయ్య కీర్తనలు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం నిర్వహిస్తున్న అన్నమాచార్య ప్రాజెక్టు ద్వారా అన్నమయ్య పదాలను ప్రచారం చేస్తున్నారు.

title: సంజీవ కొండ, ఉదయగిరి

text: ఈ సంజీవ కొండపై నుంచి కాలువ ద్వారా ప్రవహించిన నీరు ఉదయగిరి గ్రామ వాసుల దాహార్తిని కూడా తీరుస్తుంది.

title: వెంకంపేట (గుడ్లూరు)

text:
వెంకంపేట, ప్రకాశం జిల్లా, గుడ్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్: 523 281
2001వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 356. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 166, మహిళల సంఖ్య 190, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 92 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 355 హెక్టారులు.
ఉలవపాడు 15.7 కి.మీ,కందుకూరు 16 కి.మీ,లింగసముద్రం 17.2 కి.మీ,వోలేటివారిపాలెం 21.6 .కి.మీ.
తూర్పున ఉలవపాడు మండలం,ఉత్తరాన కందుకూరు మండలం,దక్షణాన కావలి మండలం,పశ్చిమాన లింగసముద్రం మండలం.
వెంకంపేట గ్రామం తొలుత నెల్లూరు జిల్లాలో ఉండి ప్రస్తుతం ప్రకాశం జిల్లాకు మారింది. మొదలి సూర్యనారాయణ అనే వేదపండితుడికి ఆయన పాండిత్యానికి మెచ్చి ఆర్కాటు నవాబు 3 గ్రామాలను ఇచ్చారు. వాటిలో వెంకంపేట ఒకటి(మిగిలినవి చెలంచెర్ల అగ్రహారం, ఉదయగిరి తాలూకాలోని గున్నేరువ గ్రామం). అగ్రహారీక గ్రామం కావడంతో గ్రామంలోని మొత్తం పంటభూములన్నీ మొదలి సూర్యనారాయణ వంశస్థులవిగానే ఉండేవి. 1915-20 కాలంలో మొదలి సూర్యనారాయణ వంశీకులైన మొదలి వేంకటసుబ్బయ్య పూర్వీకుని కుదురుకు చెందిన తోటి అగ్రహారీకులను ఒప్పించి గ్రామంలోని ముత్తరాసు కుటుంబాలకు(తెలంగాణలోని వాడుక ముదిరాజ్) ఒక్కొక్క ఎకరం చొప్పున విడివిడిగా పంచారు. ఆ క్రమంలోనే ముదాం, నీరుకట్టు వంటి ఉద్యోగాలను కూడా ముత్తరాసు కుటుంబాల వారికి కేటాయించి ఇచ్చారు. ఆ సమయంలోనే ఆయన చుట్టుపక్కల గ్రామాలలో చందాలు వసూలు చేసి పెద్ద చెరువును వెంకంపేటలో త్రవ్వించారు.
వెంకంపేట గ్రామంలో కుటుంబాల సంఖ్య తక్కువకావడం, వరదలు వంటి సమస్యలు ఎక్కువగా ఉండడం వంటి కారణాల వల్ల పాఠశాల, దేవాలయం, అంగళ్లు వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు లేవు.

title: సీతారాంపురము

text:
సీతారామపురం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కావలి నుండి 56 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1460 ఇళ్లతో, 6054 జనాభాతో 1865 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3100, ఆడవారి సంఖ్య 2954. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 846 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 49. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591613.పిన్ కోడ్: 524310.
శ్రీకృష్ణ దేవరాయుల వారు ఉదయగిరి రాజ్యాన్ని(అప్పట్లో సీతారామపురం ఉదయగిరి రాజ్యంలో అంతర్భాగంగా ఉండేది.) పాలిస్తున్నప్పుడు, అంటే దాదాపు ఐదారు వందల సంవత్సరాల క్రితం ఇక్కడ సీతారామయ్య అనే ఒక ముని తపస్సు చేస్తు ఉండగా, ఆయన తపస్సు ను ఎవరో భగ్న పరిచారట. ఆ ముని శపించకుండా ఉండటానికి, గ్రామానికి సీతారామపురం అని నామకరణం చేశారని గ్రామ ప్రజలు తమ పూర్వీకుల ద్వారా తెలుసుకున్నట్లు సమాచారం.అయితే అంతకు పూర్వం దీనికి కుమ్మరికుంట అని పేరుండేదట. ఈ ప్రాంతంలో కుండలను తయరుచేయుట వలన ఆ పేరొచ్చింది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉదయగిరిలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఉదయగిరి లో ఉన్నాయి.
సీతారామపురంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో 7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో 9 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ఐదుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. 10 మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

title: ఉదయగిరి

text:
ఉదయగిరి దుర్గమునేలే బసవరాజు మంత్రియైన గంగన్నకు దుగ్గనకవి తాను రచించిన నాసికేతూపాఖ్యానము కృతి ఇచ్చెను. ఈకాలమున ఉదయగిరి దుర్గము విజయనగరరాజుల చేతులలో నుండి గజపతుల చేతులలో పడెను. బసవరాజే గజపతుల తరుపున ఉదయగిరి దుర్గమును స్వాధీనము చేసుకొని తన యేలుబడిలో నుంచుకొనెనట. ప్రబోధచంద్రోదయమును రచించిన మల్లనసింగనలు పై గంగన్నకే తన కావ్యమును కృతి ఇచ్చిరి.
దూబగుంట నారాయణ కవి తాను రచించిన పంచతంత్రమును పై బసవరాజుకు అంకితమిచ్చెను.
ఉదయగిరి రాజ్యము సంగీతవిద్యలో కూడా పేరు తెచ్చుకొన్నది. అచ్యుతరాయ రామరాయల కాలములలో ఉదయగిరి రాజ్యమునకు రాజప్రతినిధగా రామామాత్యుడుండెను. ఇతడు సర్వమేళకళానిధి అనే ప్రసిద్ధ సంగీత గ్రంథమును రచించెను. దానిని రామరాయలకు అంకితమిచ్చెను. ఇతనికి వాగ్గేయకారతోడరుమల్లు అను బిరుదు ఉంది. అక్బరు కాలమున ఆర్థికమంత్రిగా నుండిన తోడరుమల్లు చూపిన ప్రతిభవంటి ప్రతిభను ఇతడు మంత్రిగానుండి చూపుటచేత, సర్వకళానిధి రచించుటవల్లనూ ఈబిరుదు ఇతనికి ఇచ్చిరట.
ఉదయగిరి గ్రామమునకు కొండాయపాలెం అని పేరుకూడ.
ఉదయగిరి కొండమీద ఒక ఆలయమున్నది. దానికి వల్లభరాయ దేవాలయమని పేరు. వల్లభరాయడను మంత్రి దానిని నిర్మించెనట. దేవాలయము పక్కన చక్కని కోనేరు ఉంది. ఈ వల్లభరాయుడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయ ల ప్రతినిధి యట. క్రీదాభిరామము న శ్రీనాధుడు వల్లభరాయని పేర వ్రాసినట్లున్నూ, ఆ వల్లభరాయడు ఉదయగిరిసీమలోని మోపూరు గ్రామమున వెలసిన భైరవస్వామి భక్తుడనిన్నీ శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారు వ్రాసియున్నారు. ఈ ఇద్దరు వల్లభరాయలు ఒకరేనని పరిశోధకులు చెప్పుదురు.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: అడవి: 1688 హెక్టార్లు వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 578 హెక్టార్లు శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 12 హెక్టార్లు తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 50 హెక్టార్లు వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1633 హెక్టార్లు సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 25 హెక్టార్లు బంజరు భూమి: 37 హెక్టార్లు నికరంగా విత్తిన భూమి: 245 హెక్టార్లు నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 73 హెక్టార్లు వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 234 హెక్టార్లు

title: వేములపల్లి @ సీతయ్యపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9,178. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,516, మహిళల సంఖ్య 4,662, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,291 ఉన్నాయి.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెంలో ఉన్న ఒక సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు , 10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. రెండు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: ఉదయగిరి @ కొండాయపాలెం

text: గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

title: స్విట్జర్లాండ్

text: వాటి జనాభా వ్యత్యాసం 15,000 (అప్పెంజెల్ ఇన్నర్‌హోడెన్) మరియు 1,253,500 (జ్యూరిక్), మరియు వాటి విస్తీర్ణత 37km² (బేసెల్-స్తాడ్) మరియు 7,105km² (గ్రాబన్డెన్). ఖండాల్లో మొత్తం 2,889 స్విట్జర్లాండ్ పురపాలక సంఘాలు ఉన్నాయి. స్విట్జర్లాండ్ లోపల రెండు ఎన్‌క్లేవ్‌లు ఉన్నాయి: జర్మనీకి చెందిన బసింజేన్ మరియు ఇటలీకి చెందిన క్యాంపియోన్ ది ఇటాలియా

title: కొండాయపాలెం (పొదిలి)

text:
కొండాయపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
కంది, పొగాకు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 713. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 367, మహిళల సంఖ్య 346, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 150 ఉన్నాయి.


query: తెలంగాణ రాష్ట్రం ఎప్పుడు అవతరించింది?

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయి ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది - అక్టోబరు 1, 1953 ఆంధ్రరాష్ట్రం తెలంగాణాతో కలిసి ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గా అవతరించింది - నవంబరు 1, 1956 జూన్ 2 2014 న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన నవ్యాంధ్ర , తెలంగాణ రాష్ట్రాలు ఏర్పాటు

title: గణతంత్ర భారతదేశ చరిత్ర

text: 2011-12 లో తెలంగాణ ఉద్యమం తారస్థాయికి చేరి, 2014 జూన్‌లో భారతదేశపు 29 వ రాష్ట్రంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు దారితీసింది.

title: ఆంధ్ర రాష్ట్రం

text: ఆ తర్వాత 1 నవంబరు, 1956 తేదీన తెలంగాణ ప్రాంతం ఇందులో కలిసి తెలుగువారి విశాలాంధ్రగా ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడింది.

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాల సంస్థ తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని పారిశ్రామిక ప్రాంతాలను అభివృద్ధికి కావలసిన మౌలిక సదుపాయాలు సమకూర్చేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన సంస్థ.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారాలు-2017

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు అందజేసే పురస్కారం. గౌరమ్మను గంగలో పూజించే బతుకమ్మ సాక్షిగా.. దుర్గమ్మను నైవేద్యంతో పూజించే బోనం సాక్షిగా.. స్త్రీలను గౌరవించుకోవడం, సత్కరించుకోవడం తెలంగాణ రాష్ట్ర సంప్రాదాయం. 70 ఏండ్ల స్వతంత్ర భారతంలో ఏ రాష్ట్రంలో లేని విధంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం, తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో ప్రతీ సంవత్సరం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఆయా రంగాల్లో రాణించిన మహిళలకు ప్రత్యేక పురస్కారాలు అందజేస్తుంది.

title: తెలంగాణ అమరవీరుల స్మారకస్థూపం

text: 1969లో ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో పోలీసుల కాల్పులకు 369 మంది అమరవీరులయ్యారు. వారందరి స్మారకంగా ఒక స్మారకసూపాన్ని నిర్మించాలని అప్పటి ఉద్యమ నాయకులు భావించారు. అలా 1969, మే 31న తెలంగాణ అమరవీరుల స్మారకస్థూపాన్ని నెలకొల్పాలని నిర్ణయం జరిగింది.

title: దీక్షా దివస్ (తెలంగాణ ఉద్యమం)

text: దీక్షా దివస్ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమంలో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అధినేత, తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు చేసిన నిరవధిక నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించిన రోజు. 2009, నవంబర్ 29న నిరాహార దీక్ష మొదలుపెట్టిన కేసిఆర్, డిసెంబర్ 9న తెలంగాణ రాష్ట్రం ఇస్తున్నట్లుగా ప్రకటన వెలవడిన తరువాత తన 11 రోజుల దీక్షను విరమించాడు.

title: శ్రీ కాళోజీ నారాయణ రావు ఆరొగ్య వైద్య విశ్వవిద్యాలయం

text: తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడకముందు వైద్యకళాశాలలన్ని ఎన్.టి.ఆర్. ఆరోగ్య విశ్వవిద్యాలయం  అనుబంధ కళాశాలలుగా ఉండేవి. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత  తెలంగాణ ప్రభుత్వం  నూతన   విశ్వవిద్యాలయం "శ్రీ కాళోజీ నారాయణ రావు ఆరొగ్య వైద్య విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించింది. దీనిని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ 2016 ఆగస్టు 7 న శంకుస్థాపన చేసాడు. ప్రస్తుతం ఇది వరంగల్ లో ఉంది. తెలంగాణ లోని  వైద్య  కళాశాలలన్ని దీనికి అనుబంధ కళాశాలలుగా ఉంటాయి.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: ముందుగా 13 జిల్లాల ఆంధ్రరాష్ట్రం గురించి ఆలోచిస్తే 1956 నవంబరు 1 నుంచి ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి పది జిల్లాలను 29 వ రాష్ట్రం తెలంగాణగా విడదీస్తున్నట్లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అప్పాయింటెండ్ డేట్‌ని ప్రకటించింది. మిగిలిన 13 జిల్లాలని అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌గా చట్టంలో కేంద్రప్రభుత్వమే ప్రకటించింది. అంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరు 13 జిల్లాలకు అలాగే మిగిలిపోయింది. పది జిల్లాలకు అధికారికంగా కొత్తపేరు వచ్చింది. కాని 13 జిల్లాలకు రాలేదు. దీనికి కారణం ఉంది. విడదీసిన ప్రాంతానికే కొత్త పేరుకావాలి కాని మిగిలిఉన్న రాష్ట్రానికి అదే పేరు ఉంటుంది. ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాలను విడదీసినప్పుడు కొత్త ప్రాంతానికి కొత్త పేరువచ్చింది. కాగా మిగిలిన రాష్ట్రాలకు అవే పేర్లు మిగిలాయి. 13 జిల్లాలకు అదే ప్రాతిపదికన ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరు వచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకారం అప్పాయింటెండ్ డేట్ జూన్ 2 కాబట్టి ఇప్పుడున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదా నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ (అలా కూడా వ్యక్తులు, మీడియా ప్రేమతో పిలుస్తున్నారు) జూన్ 2న దాని అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలని కొందరు ప్రజలు భావిస్తున్నారు. కాని తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి జూన్ 2నే పదవీప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. అప్పటిదాకా అటు తెలంగాణ ఇటు అంధ్రప్రాంతాలు రాష్ట్రపతి పాలనలో అంటే గవర్నర్ అధీనంలో ఉన్నాయి. ఆనాటి నుంచే కొత్త తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. కాని జూన్ 8 దాకా నారా చంద్రబాబునాయుడు ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం చేయలేదు. జూన్ 8న కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడడంతో ఆంధ్రరాష్ట్రం తిరిగి ఈ రోజే అధికారంలోనికి వచ్చింది. కాబట్టి నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ దాని అవతరణ దినోత్సవాన్ని జూన్ 8న జరుపుకోవాలని కొందరు భావిస్తున్నారు. కాని మరికొందరు ప్రజాప్రభుత్వం లేకున్నా రాష్ట్రం విడిపోయి ఏర్పడిన రోజు జూన్ 2 కాబట్టి ఆ రోజు జరుపుకోవాలి అని భావిస్తున్నారు.

title: నర్సంపేట

text: ఓరుగల్లు గ్రామీణ జిల్లాలో నర్సంపేట్ డివిజన్ లోనే పర్యాటకం ప్రధానంగా ఉంది. నర్సంపేట్ టౌన్ నుండి 9 కిలోమీటర్ల దూరంలో పాఖాల సరస్సు, అభయారణ్యం కలదు. పాకాల అందచందాలు చూసేందుకు రెండు కన్నులు చాలవు. ప్రపంచంలోనే 8వ, భారతదేశంలో 2వ కాలుష్య రహిత సరస్సు పాఖాల. తెలంగాణ రాష్త్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల బోటింగ్ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది. పాకాల సరస్సు కారణంగా నర్సంపేట్ ప్రాంతాన్ని ధాణ్యాగారంగా పిలుస్తారు. పాఖాల సరస్సు ఆయకట్టు సూమారు 30వేలు ఎకరాలు. నిత్యం వందలాది మంది పర్యాటకులతో పాఖాల ఎప్పుడు కిక్కిరిసిపోతుంది. పాఖాల అభయారణ్యం విస్తీర్ణం సుమారు 830చ.కి.మీ. ఉంది. అంటే ఇటు నర్సంపేట్ (వరంగల్ రూరల్) జిల్లాతో పాటు మహబూబబాద్,భద్రాద్రికొత్తగూడ జిల్లాల్లో కూడ ఉంది. అదే విదంగా మాధన్నపేట చెరువు కూడ ఈ ప్రాంతానికి ఆదరువే. ఈ చెరువు కింద 10వేల ఎకరాల ఆయకట్టు ఉంది. మాధన్నపేట చెరువును తెలంగాణ సర్కారు మిని ట్యాంక్ బండ్ గా గుర్తించింది. ఇప్పటికే పనులను కూడ ప్రారంభించారు. నర్సంపేట్-వరంగల్ రహదారి పై కొమ్మాల దేవస్థానం ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి కొలువుదీరారు. ఈ ఆలయం గీసుకొండ మండల పరిధిలోకి వెళ్ళినప్పటికిని నర్సంపేట్ డివిజన్ కు చెందిన భక్తులకి రెండవ పెద్ద దేవాలయంగా ఉంటుంది.

title: తెలంగాణ జాతరలు

text: తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని జాతరలన్ని జానపదుల జీవన విధానానికి, విశ్వాసాలకు, ధార్మిక జీవనానికి అద్దం పడుతాయి. తెలంగాణలోని పల్లెపల్లెలో జాతరలు జరుగుతుంటాయ. వాటిలో కొన్ని మాత్రమే ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి.

title: మహాంధ్రోదయం

text: మహోంధ్రోదయం ప్రముఖ కవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచించిన ఖండకావ్యం. తెలంగాణ ప్రాంతం నిజాం పరిపాలన నుంచి విముక్తి పొంది హైదరాబాద్ రాష్ట్రంగా, మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడివడి ఆంధ్ర రాష్ట్రం మరోవైపు విడిగానూ మనుగడ సాగిస్తున్న రోజుల్లో ఆ రెండు ప్రాంతాలను కలిపి మహాంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడాల్సిన ఆగత్యం వివరిస్తూ ఈ కావ్యరచన చేశారు.

title: తెలంగాణ సంస్కృతి

text: విభిన్న భాషలు, సంస్కృతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం చాలాకాలం నుండి కేంద్ర బిందువుగా ఉంటూ వస్తోంది. "దక్షిణానికి ఉత్తరం మరియు ఉత్తరానికి దక్షిణం" గా, గంగా-యమున తెహజీబ్ గా పిలవబడుతున్న తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ భారతదేశంలోనే ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం.

title: తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసన సభ

text: ప్రస్తుత శాసనసభ తెలంగాణ రాష్ట్రం యొక్క మొదటి శాసనసభ.

title: సండే సినిమా

text: తెలంగాణ సకల కళలకు కాణాచి. వారసత్వ కళల హరివిల్లు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక తెలంగాణలోని కళలకు పునఃర్వికాసం కలిగించే దిశగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం అడుగులువేస్తూ, అందమైన రంగుల జానపద, వారసత్వ, సాంస్కృతిక కళలను ప్రోత్సహిస్తుంది. అందులో భాగంగా భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులుగా మామిడి హరికృష్ణను నియమించింది. ఆనాటినుండి వివిధ కళలకు తనవంతు సహకారం అందిస్తువస్తున్న హరికృష్ణకు తెలంగాణ సినిమాపై దృష్టిపడింది.

title: దీక్షా దివస్ (తెలంగాణ ఉద్యమం)

text: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తెలంగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని నిరసిస్తూ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం ఎన్నో ఉద్యమాలు ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడ్డాయి. ఉపశమన చర్యలతో కేంద్రం తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని చల్లార్చే యత్నాలను తీవ్రతరం చేసింది. అయితే కాలంగడుస్తున్న కొద్దీ మరో ఉద్యమం పురుడుపోసుకుంది. ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనే ధ్యేయంగా ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమతి స్థాపకుడు కేసిఆర్ మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమానికి తెరలేపాడు. తెలంగాణ వచ్చుడో...కేసిఆర్ సచ్చడో అన్న నినాదంతో 2009, నవంబర్ 29వ తేదీన ఆమరణ దీక్షకు పిలుపునిచ్చాడు.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: తెలుగు రాష్ట్రాలు అనే పేరు ఈ మధ్యన అటు పత్రికలలోను, ఇటు దృశ్యమాధ్యమంలోను బాగా వినిపిస్తూ ఉంది. ఈ తెలుగు రాష్ట్రాలు ఎప్పుడు వాటి అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకోవాలి? మొదటిగా నేడు ఆంధప్రదేశ్ అని పిలుచుకుంటున్న ఈ రాష్ట్రం కొత్తగా ఏర్పడిన పార్లమెంటు చట్టం ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన అప్పాయింటెడ్ డేట్ ప్రకారం జూన్ రెండున ఏర్పడింది. కాని దీనికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్ 8న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే పేరున్న రాష్ట్రం నవంబరు 1న ఏర్పడింది. కాబట్టి జూన్ 2, జూన్ 8, నవంబరు 1 ఇందులో ఏ తేదీన ఇప్పుడున్న 13 జిల్లాల ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవాలనే సమస్య ముందుకు వచ్చింది. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న 13 తెలుగు జిల్లాలు, పోయిన బళ్ళారి, గంజాం జిల్లాలు రెండు కలిగి 15 జిల్లాలు విడిపోయి తెలుగు రాష్ట్రంగా ఏర్పడాలి అనే కోరికతో ఉద్యమం సాగింది. ఉద్యమంలో తారస్థాయిగా పొట్టి శ్రీరాములు 1952 అక్టోబర్ 29న ఆమరణ నిరాహారదీక్షకు కూర్చొన్నారు. డిసెంబరు 19న అంటే పొట్టి శ్రీరాములు అమరుడైన నాలుగో రోజున పార్లమెంటులో నాటి ప్రధాని తెలుగు వారికి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. చివరికి 13 జిల్లాల తెలుగు రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. అది ‘ఆంధ్రరాష్ట్రం’ అని అధికారికంగా పిలవబడింది. చాలా తర్జభర్జనల తర్వాత కర్నూలు పట్టణాన్ని దీనికి రాజధానిని చేశారు. అప్పటికే అటు హైదరాబాదు సంస్థానం నిజాం కబంధ హస్తాల నుంచి విముక్తమై 1948 సెప్టెంబరు 17 నుంచి హైదరాబాదు రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. 1952లో సార్వత్రక ఎన్నికల అనంతరం బూర్గుల రామకృష్ణరావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదులో ప్రప్రథమంగా ప్రజా ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. అంటే మనకు 1953 నుంచి 1956 వరకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. అదే స్థితి నేడు అంటే 2014లో తిరిగి వచ్చి చరిత్ర పునరావృతమయింది.

title: అమ్మఒడి మరియు కె.సి.ఆర్. కిట్ పథకం

text: అమ్మఒడి మరియు కె.సి.ఆర్. కిట్ పథకం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని ప్రభుత్వ ఆస్పత్రుల్లో ప్రసవాల సంఖ్య పెంచేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన పథకం.

title: కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి

text:
కానాల శ్రీహర్ష చక్రవర్తి గణితావధాని. కాగితం, కలం, కాలిక్యులేటర్, కంప్యూటర్‌లు లేకుండానే గణితం- ఖగోళం- కంప్యూ టర్ గణితానికి చెందిన క్లిష్టాతిక్లిష్టమైన సమస్యలకు క్షణాల్లో సమాధానమివ్వడంలో శ్రీహర్ష దిట్ట. ప్రపంచ ప్రప్రథమ మహాగణిత శతావధానిగా పేరుగడించాడు.
పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసులోనే శ్రీహర్ష అభినవ ఆర్యభట్ట, సరస్వతీ పుత్ర, ఉద్దండ బాలభాస్కర వంటి 26 బిరుదాంకితాలను కైవసం చేసుకున్నాడు. ఇప్పటికి 95 గణిత అవధానాలు, 2 మహా గణిత శతావధానాలు చేసి 155 సన్మానాలు పొందాడు. లేత వయసు నుంచే గణితంలో విశేష ప్రతిభాపాటవాలను ప్రదర్శిస్తూ వండర్ చైల్డ్‌గా కితాబుపొందాడు. తెలుగుజాతి గర్వించదగిన గణిత మేధావి శ్రీహర్ష.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చిత్తూరు జిల్లాలోని తిరుపతిలో కానాల నలచక్రవర్తి, లక్ష్మీ దంపతులకు జన్మిచాడు. ఆయన తండ్రి రాష్ట్రీయ సంస్కృత విద్యా పీఠంలో రీడర్ గా పనిచేసేవాడు. శ్రీహర్ష బాల్యం నుంచి గణిత అవధానములు చేయడంలో దిట్ట. ఖగోళ శాస్త్రాన్ని ఆపోశన పట్టాడు. ఇంగ్లీషు కాలెండరు ప్రకారం భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలలో సూర్యుడు ఎప్పుడు ఏ రాశిలోప్రవేశిస్తాడో సశాస్త్రీయంగా చెప్పగలిగాడు. సాయన విధానంలో చంద్రుని కొమ్ము ఏరోజున ఏ దిశలో పైకి ఉంటుందో, ఏ రోజున సమానంగా ఉంటుందో కూడా వివరిస్తాడు. సూర్య, చంద్రుల గమన వేగాన్ని అనుసరించి అన్ని కాలాల్లోనూ తిథుల్ని లెక్కించగలడు. సృష్టి ప్రారంభ కాలం నుండి ఈ నాటి వరకు రోజులు, పక్షాలు, నెలలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు, మన్వంతరాలు, కల్పాలు, బ్రహ్మాకాలం అన్ని లెక్కలూ నిమిష కాలంలో చెప్పగలడు. ఖగోళ శాస్త్రంలోని లోతైన అంశాలలో శతావధానం చేసాడు.

title: బతుకమ్మ

text: తెలంగాణ ఉద్యమంలో బతుకమ్మ పాత్ర ఎంతో విశిష్టమైంది. ఉద్యమ సందర్భాల్లో బతుకమ్మతో ఊరేగింపులు చేసిన తెలంగాణ ప్రజలు తమ తమ అస్తిత్వాన్ని సగర్వంగా ప్రకటించుకున్నారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డ తరుణంలో బతుకమ్మ పండుగకు ప్రాధాన్యత మరింతగా పెరిగిపోయింది.

title: తిరునగరి దేవకీదేవి

text: రంగారెడ్డి జిల్లా వికారాబాద్‌కు చెందిన దేవకీ దేవి 1969 తెలంగాణ ఉద్యమం నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చే వరకు ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర పోషించింది. విద్యార్థి దశలోనే తెలంగాణ తొలిదశ ఉద్యమంలో భాగంగా ధర్నాలు, పికెటింగ్ లు, రాస్తారోకోలు, ర్యాలీలలో పాల్గొన్నది. 26సార్లు అరెస్టయి, కోర్టుల చుట్టూ తిరిగింది. కొన్నిసార్లు జైలుకు కూడా వెళ్లింది.

title: సినివారం

title: ఆంధ్ర రాష్ట్రం

text:
58 సంవత్సరాలు తర్వాత
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 అమల్లోకి వచ్చింది.
జూన్ 2, 2014న అధికారికంగా విభజన జరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ కొత్త రాష్ట్రాలుగా ఏర్పడ్డాయినవంబరు 1, 1956 తేదీన హైదరాబాద్ రాష్ట్రం లోని తెలుగు భాష మాట్లాడే తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని మరియు ఆంధ్ర రాష్ట్ర ప్రాంతాన్ని కలిపి విశాలమైన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడింది. ఇతర భాషలు మాట్లాడే ప్రాంతాల్ని మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలలో కలిపింది.

title: శ్రీ కృష్ణ కమిటీ నివేదిక

text: పెద్ద మనుషులు ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత అంటే 1956 నవంబరు 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆవిర్భవించింది. ఈ కొత్త రాష్ట్రం పేరు ఆంధ్ర-తెలంగాణ అని ఉండాలని తెలంగాణ నాయకులు మొదట ప్రతిపాదించినా... చివరకు రాజీ కుదిరింది. పరిపాలనాపరంగా, రాజకీయంగా కొత్త రాష్ట్రం ఆంధ్ర-తెలంగాణల కలయిక అయినప్పటికీ, సామాజిక-ఆర్థిక కోణాల నుంచి, చారిత్రక దృష్టి నుంచి చూసినప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ రెండింటితో పాటు రాయలసీమ ఒక ప్రత్యేక ప్రాంతంగానే ఉండిపోయింది. ఇది తర్వాత కాలంలో భిన్నాభిప్రాయాలకు అవకాశమిచ్చింది. దాని ఫలితంగానే 1969లో జై తెలంగాణ నినాదంతో, 1972 జై ఆంధ్ర నినాదంతో రెండు ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు తలెత్తాయి. పెద్ద మనుషుల ఒప్పందానికి ఆ మొదటి ఇరవయ్యేళ్లూ ఒకరకమైన పరీక్షా కాలంగా నిలిచాయి.

title: తెలంగాణ మహిళా ఎమ్మెల్యేలు

text: అంతటి ప్రతిభవున్న మహిళలు రాజకీయనాయకులుగా చట్టసభల్లో మాత్రం వెనుకబడివున్నారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రం నుంచి నేటి తెలంగాణ రాష్ట్రం వరకు రాష్ట్ర రాజకీయాలను గమనిస్తే భారీగా పెరుగుతున్న మహిళా ఓటర్ల సంఖ్యకు తగ్గట్టుగా శాసనసభలో మహిళలకు ప్రాతినిధ్యం దక్కడం లేదన్నది వాస్తవం. 1951 నుండి 2014 వరకు జరిగిన ఎన్నికల్లో ఎంతమంది మహిళా అభ్యర్థులు పోటీచేశారు, వారిలో ఎవరు గెలిచారన్నది కింది జాబితాలో ఇవ్వడం జరిగింది.

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం

text: ఇక తెలంగాణ విషయానికొస్తే సెప్టెంబర్ 17న అది స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందినా దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు జనరల్ జయంతినాథ్ చౌదరి అధిపతిగా సైనిక పాలనలో ఉండింది. అప్పటి తెలంగాణలో తెలుగు జిల్లాలే కాక కర్ణాటకలోని కొన్ని జిల్లాలు మహారాష్ట్రలోని కొన్ని జిల్లాలు ఖమ్మంతో కలిపి 16 జిల్లాలుండేవి. అప్పటికి ఖమ్మం జిల్లా వరంగల్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. అలా అప్పటి తెలంగాణలో 15 జిల్లాలుండేవి. కాగా తెలంగాణ, ఆంధ్రరాష్ట్రంతో కలిసినప్పుడు తొమ్మిది జిల్లాలతోనే కలిసింది. కారణం 1956 నాటికి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాలు ఏర్పడిన కారణంగా తెలంగాణలోని కన్నడ భాషా జిల్లాలు అటు కర్ణాటకలో కలిసాయి. అందుకు వీటిని తొమ్మిది జిల్లాలతోనే (అప్పటికి రంగారెడ్డి జిల్లాలేదు. అది హైదరాబాద్ జిల్లాలోనే భాగం) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కలిసింది. అందుకే 1956 నవంబర్ 1 నాటికి ఉన్న తెలంగాణ కావాలని తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఉన్న టిఆర్‌ఎస్ కోరింది. కాగా ఇప్పుడు తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకోవాలి అని అంటే రెండు మూడు ఆలోచనలు మనస్సులో మెదులుతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని విడదీస్తూ పార్లమెంటు చట్టం చేసిన రోజు లేదా ఆ చట్టాన్ని అమలు చేసిన అప్పాయింట్‌డ్ డే జూన్ 2న అనేది ఒక తర్కం . ఇక్కడ విషయం స్పష్టం. రాష్ట్రపతి ఆమోదించిన చట్టం చేసినది ఏవరే రోజు అయినా దాన్ని అమలు చేసిన జూన్ 2నే అవతరణ జరిగినట్లు లెక్క. దీని ప్రకారం తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది జూన్ 2నే. కాగా అసలు తెలంగాణ విడిపోయి విమోచనం చెందిన రోజు సెప్టెంబర్ 17. సెస్టెంబర్ 17న విమోచనం జరిగింది హైదరాబాదు సంస్థానానికి, తెలంగాణకు కాదు. తెలంగాణ తిరిగి ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది జూన్ 2నే. అప్పటిదాకా పది జిల్లాల తెలంగాణ అనేది ఉనికిలో లేదు కాబట్టి తెలంగాణకు అవతరణదినోత్సవం జూన్ 2నే జరపడం తర్క సహం సరైనది. కాగా ఆంధ్రప్రదేశ్ అనేది 1953 అక్టోబర్ 1నే తొలిసారి ఉనికిలోనికి వచ్చింది. అదే 13 జిల్లాల్లో అదే విధంగా తిరిగి బయటకు వచ్చిందికాబట్టి అక్టోబర్ 1నే నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం జరుపుకోవడం సరైనది అవుతుంది. చరిత్ర తెలిసిన పెద్దల అభిప్రాయం కూడా ఇదే కనిపిస్తూ ఉంది.

title: తెలంగాణ గ్రామజ్యోతి పథకం

text: తెలంగాణ గ్రామజ్యోతి పథకం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని గ్రామాల అభివృద్ధికోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన పథకం.

title: సీమాంధ్ర

text: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రాయలసీమ (కర్నూలు, అనంతపురము, కడప మరియు చిత్తూరు), కోస్తాంధ్ర (శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్టణం, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు, ప్రకాశం మరియు నెల్లూరు) ప్రాంతాలని కలిపి సీమాంధ్రగా వ్యవహరిస్తారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి తెలంగాణ ప్రాంతం విడిపోయి కొత్త రాష్ట్రంగా ఏర్పడటంతో మిగిలిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ (అనగా రాయలసీమ మరియు కోస్తా ఆంధ్ర) ప్రాంతాన్ని సీమాంధ్ర లేదా నవ్యాంధ్రగా వ్యవహరిస్తున్నారు. 1953న ఏర్పడి 1956 వరకూ కర్నూలు రాజధానిగా కొనసాగిన ఆంధ్ర రాష్ట్రమే ఇప్పటి సీమాంధ్ర. 1956లో కోస్తా ఆంధ్ర మరియు రాయలసీమలతో కూడిన ఆంధ్ర రాష్ట్రం మరియు హైదరాబాదు రాష్ట్రం( ఇప్పటి తెలంగాణ ప్రాంతం) లను ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా ఏర్పాటు చేశారు.

title: తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం

text: దొడ్డి కొమురయ్య వీర మరణంతో సాయుధ పోరాటం మరింత పోరాట రూపం దాల్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో చదువుతున్న పానుగంటి సీతారామారావు, అనిరెడ్డి రామిరెడ్డి, చలసాని శ్రీనివాసరావు, గాది మధన్‌రనెడ్డి, గంగసాని చేరి తిరుమలరెడ్డి సాయుధ పోరాటం చేసి ఆయుధాలు ధరించారు. వందలాదిమంది విద్యార్థులు పోరాటంలో చేరి ఆయుధాలు ధరిచారు. వందలాది మంది విద్యార్థులు ప్రజా ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ తెలంగాణ ప్రజానికానికి అండై నిలిచారు. శత్రుదాడులను ఎదుర్కునేందుకు ప్రజలు ఎప్పుడు తమ చేతుల్లో కారంపొడి రోకలిబండలు, కర్రలు పట్టుకుని సిద్దంగా ఉండేవారు. దొడ్డి కొమరయ్య నాయకత్వం వహిస్తే దొడ్డి కొమురయ్య స్ఫూర్తితో వేలాది మంది తమ ప్రాణాలను తృణ ప్రాయంగా వదిలారు. నాలుగువేల ఐదొందలమంది నేలరాలారు.

title: తెలంగాణ ప్రాధమిక విద్యామండలి

text:
తెలంగాణ ప్రాధమిక విద్యామండలి తెలంగాణ ప్రభుత్వం పరిధిలోనిది. తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ పాఠశాలలు తెలంగాణ ప్రాధమిక విద్యామండలి ఆధీనంలో ఉంటాయి. ఇది జూన్ 2014లో ఏర్పాటుచేయబడింది. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ప్రాధమిక విద్యామండలి వివిధ కోర్సులులను విద్యార్థులకు అందించి వారికి
విశ్వవిద్యాలయ చదువులకు సిద్ధం చేస్తుంది.


query: మోదుగ పూలను తమిళంలో ఏమంటారు?

title: మోదుగ

text: సంస్కృతం:పలాశ (palasa) హిందీ:పలశ్ (palash, ధాక్ (dhak, ఛల్చ (chacha, కంకెరి (kankeri) తెలుగు:మోదుగ మరియు మోదుగు మలయాళం:మురికు (muriku, శమత (shamata, బ్రీమ వృక్షం (brima vriksham) తమిళం:పొరొసం (porosum, కత్తుమురుక (kattumuruka), కన్నడం:ముథుగ (muthuga, బ్రహ వృక్ష (braha vriksha) పంజాబ్, హర్యానా:కాకాక్ (kakak) ఒరియా:కింజుకొ (kinjuko, పొరసు (porasu)

title: మోదుగ

text: మోదుగ ఒక ఎర్రని పూల చెట్టు. ఈ పువ్వులను అగ్నిపూలు అని పిలుస్తారు. ఇది ఫాబేసి కుటుంబంలో బుటియా ప్రజాతికి చెందిన పుష్పించే మొక్క. దీని శాస్త్రీయ నామం బుటియా మోనోస్పెర్మా (Butea monosperma)

title: పుష్పము

text:
కావున ప్రజలు తమ ఇళ్ళలో పూలను పెంచుతారు, వారు తిరుగుతున్న భాగాన్ని పూలతోట పెంచడానికై ఉపయోగిస్తారు, అడవిలో దొరికే పూలను, ఫ్లవరిస్ట్ ల దగ్గర నుండి పూలను కొంటారు. వాణిజ్యపరంగా పూలను పెంచేవారు, వాటిని షిప్పింగు చేసే వారు ఆ వర్తకంలో భాగంగా మద్దతుదారులై ఉంటారు.
మొక్కలలో ఉన్న ఇతర భాగాల కన్నా పుష్పాలు తక్కువ ఆహారాన్నిస్తాయి (విత్తనాలు, పళ్ళు, వేరులు, కాడలు, ఆకులు) కాని అవి వివిధ ప్రాముఖ్యమైన జాతులను, ఆహారాల్ని అందచేస్తాయి. కూరగాయల్లో పుష్పాలైన బ్రోకోలి, కాలి ఫ్లవర్, ఆర్టిచోక్ లాంటివి కొన్ని.అత్యంత ఖరీదైన మసాలా దినుసు, కుంకుమ పువ్వు, క్రోకస్ పుష్పానికి చెందిన ఎండిపోయిన కీలాగ్రమును కలిగి ఉంటుంది. లవంగాలు, కేపర్సు పుష్పాలకు చెందినవే. బీరులో రుచి రావడానికి హోప్స్ పుష్పాలను వాడతారు. కోడి గుడ్లలో పచ్చసొన మంచి రంగు రావాలని వాటికి దాణాగా బంతిపూలను వేస్తారు. దీని వలన ప్రజలు బాగా ఇష్టపడి గుడ్లను తింటారు. డిండిలియను పుష్పాలను వైను తయారు చేయడానికి వాడతారు. తేనె టీగల నుండి సేకరించిన పుప్పొడి, బీ పోలెను మంచి ఆరోగ్య కరమైన ఆహారమని చాలా మంది ప్రజలు నమ్ముతారు. పూలలో తేనెను అనుసరించి, ఆ తేనె కలిగి ఉన్న ప్రక్రియను, ఆ పుష్పాల పేర్లతో పిలుస్తారు. ఉదా. ఆరెంజి బ్లొసమ్ తేనె, క్లావర్ తేనె, టుపేలో తేనె.

title: వాజ్యపుచెట్టు

text: మోదుగ

title: మోదుగ

text: వర్గం:ఫాబేసి వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము వర్గం:మూలికా ఔషధాలు

title: మోదుగ (గ్రామం)

text: మోదుగ, విజయనగరం జిల్లా, పాచిపెంట మండలానికి చెందిన గ్రామము.

title: ఆల్కహాలు

text: ఆరబ్బీ భాషలో “కలి” (kali) అనే మూల శబ్దానికి భస్మం అనే అర్థం ఉంది. కాని ఈ మూల శబ్దం వాడాలంటే దానికి ముందు విధిగా “ఆల్” శబ్దం చేర్చాలి. కనుక భస్మాన్ని అరబిక్ లో ఏమంటారు? ఆల్, కలి కలిసి “ఆల్‌కలి” అంటారు. అరబ్బీ భాషలో ఆల్కలీ అంటే బూడిద. ఇప్పుడు ఆల్కహాలు సంగతి చూద్దాం. నిజానికి “ఆల్ కోల్” అనే అరబ్బీ మాట నుండి వచ్చింది “ఆల్కహాలు” అన్న మాట. బెడిసికొట్టిన భాషాంతరీకరణానికి ఇది ఒక ఉదాహరణ. ఈ “ఆల్-కోల్” అనే పదార్థాన్ని తెలుగులో నీలాంజనం అనీ, కపోతాంజనం అనీ, సౌవ్వీరం అనీ పిలుస్తారు. ఈ పదార్థాన్నే ఇంగ్లీషులో ఏంటిమొనీ (Antimony) అంటారు. ఇది ఒక రసాయన మూలకం. వెండి, బంగారం, సీసం, తగరం, పాదరసం వంటిదే ఈ కపోతాంజనం. దీనికీ మనం ఇక్కడ ప్రస్తావించబోయే ఆల్కహాలుకీ ఏ విధమైన సంబంధమూ లేదు. కాని ఐరోపాలో ఎవరో పప్పులో కాలేసేరు. వారి ప్రభావం వల్ల “ఆల్-కోల్” అర్థం మారిపోయింది. ఇప్పుడు ఆల్కహాలు అంటే కల్లు, సారా వంటి మాదక ద్రవ్యాలలో ఉండే మత్తు ఎక్కించే పదార్థం అని సామాన్యార్థం.

title: అల్లూరి సీతారామరాజు

text: అనేక యుద్ధవిద్యల్లోను, ఆయుర్వేద వైద్యవిద్యలోను ప్రావీణ్యుడవటంచేత త్వరలోనే రాజు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల ప్రజలకు ఆరాధ్యుడయ్యాడు. మన్యం ప్రజల కష్టాలను నివారించడానికి ప్రయత్నించేవాడు. ముహూర్తాలు పెట్టడం, రక్షరేకులు కట్టడం, మూలికా వైద్యం, చిట్కా వైద్యం, రామాయణ భారత భాగవత కథలు వినిపించడం చేసేవాడు. భక్తి చూపేవారు. 1918 ప్రాంతంలో కొంగసింగిలో ఒక మోదుగ చెట్టు క్రింద మండల దీక్ష నిర్వహించాడు. ఇతనికి అతీంద్రియ శక్తులున్నాయని ప్రజలు భావించేవారు.

title: మోదుగ

text: పూలు ఫిబ్రవరి-మార్చినెలల్లో పూయును.స్కార్లెట్-ఆరెంజి రంగులో వుండును.నల్లటి గుండ్రని అండకోశంపై పుష్పదళాలు ఏర్పడి వుండును.ఈ పూలు చూచుటకు 'చిలుక ముక్కను'పోలివుండును. దగ్గరదగ్గరగా కొమ్మ అంతట గుత్తులుగా పూయును.పూల పుప్పొడి నుండి అబిర్ (Abir) అనే, హోలి రంగుల్లో కలిపే రంగును తయారుచేయుదురు.పూలమొగ్గలు ముదురు బ్రౌన్ రంగులో వుండును.చెట్టు శిఖరంలో పూలు విస్తరించి ఎర్రగా అగ్నిశిఖవలె వుండటం వలన వీటిని 'Flame of Forest'అంటారు.

title: సంపంగి నూనె

text:
సంపంగి నూనె ఒక ఆవశ్యక నూనె (సుగంధ తైలం). సంపంగి నూనెను ఎక్కువ సుపరిమళం కల్గివున్నందున, ఈ తైలాన్ని సుగంధనూనెగా/సుగంధ ద్రవ్యం/పెర్ఫ్యూమ్ గా ఉపయోగిస్తారు.అంతే కాకుండా సంపంగి తైలాన్ని దేశీయ,ఆయుర్వేద వైద్యంలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా సంపంగి పూలనుండి సంపంగి తైలాన్ని ఆవిరి స్వేదనక్రియ/స్టీము డిస్టిలేసను ప్రక్రియ ద్వారా సంగ్రహిస్తారు.సంపెంగ ఆకుల నుండి కూడా తైలాన్ని తీస్తారు. సంపంగి చెట్టు ఉప ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో విరివిగా పెరుగును.సంపంగి మూలస్తావరం దక్షిణ,తూర్పు ఆసియా.భారత దేశంలో మరియు ఉష్ణ ఆసియా లో సంపంగిని పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు.భారతదేశంలో సంపంగి పూలను దైవారాధనకు మరియు మహిళలు సిగలో అలంకరణగా ధరించుటకు ఉపయోగిస్తారు.సంపంగిని సంస్కృతంలో చంపీక అంటారు సింహళ భాషలో సపు అంటారు.
సంపంగి మాగ్నో లియేసియే కుటుంబానికి చెందిన చెట్టు. సంపంగిలో పలురకాలు వున్నవి.ముఖ్యంగా బంగారపు పసుపు పూలుకల్గిన మరియు తెల్లని పూలను పూచే రకాలు.సంపంగి చెట్టు వృక్షశాస్త్ర పేరు మైకెలియా అల్బా,మైకెలియా చంపక. సంపంగిచెట్టు సతతహరితం.చెట్టు 65 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగును.విస్తారమైన పక్కకొమ్మలను కల్గివుండును. పొడవైన నునుపు ఉపరితలం కల్గిన పత్రాలు వుండును.పూలు సువాసన భరితంగా చిన్నవిగా వుండును.సంపంగి పూలు రాత్రి సమయంలో ఎక్కువ సువాసన వెదజల్లడం వలన పూలను రాత్రి సమయంలో స్ర్తీలు సిగలో ధరిస్తారు.

title: మోదుగ

text: ఈ చెట్టు భారతదేశమంతట వ్యాపించి ఉంది.సముద్రమట్టంనుండి 1200 అడుగుల ఎత్తు వ్యాపించి పెరుగుతుంది.ఈచెట్టు పచ్చిక మైదానాలు/బయలు ప్రదేశాలలోను పెరుగుతుంది.విదేశాలలో పాకిస్తాన్, మయన్మార్, మరియుశ్రీలంకలలో వ్యాప్తి చెందివున్నది..

title: మోదుగ

text: మోదుగ జిగురు విరోచనాలలో మరియు డీసెంట్రీ లలో బాగా ఉపయోగపడుతుంది. పిల్లల్లో వచ్చే విరోచనాలలో బాగా ఉపయోగపదినట్టు పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. మోదుగ గూర్చి ఆయుర్వేదంలో అనేక ఔషధాలుగా ఉపయోగిస్తారు. యిది కడుపులోఉండే ఎలాంటి క్రిమినైనా హరిస్తుంది. మోదుగ విత్తనాల్ని పొడిగా చేసి దానిలో కొద్దిగ తేనెని కలిపి తిసుకుంటే ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ముఖంగా ఎన్ని మందులకీ లొంగని ఏలికపాములు, టేప్ వర్ములు (బద్ద్ పురుగు) లాంటి మొండి ఘటాలని కూడా మోదుగ చాలా చక్కగా పనిచేస్తుంది. 1 గ్రాము మోదుగ విత్తనాల పొడిని 1 చెంచా తేనెలో కలిపి రోజూమూడు సార్లు చొప్పున మూడు రోజులు పాటు తీసుకుంటే క్రిములన్నీ చనిపోతాయి. నాల్గవ రోజున విరోనలాలకి మందు తీసుకుంటే యివన్నీ బయటికి వచ్చేస్తాయి. మోదుగ విత్తనాల పౌడర్ లో కొద్దిగా నిమ్మరసాన్ని కలిపి అగ్జిమాలో రాస్తే ఉపశమనం కనిపిస్తుంది. అలాగే లేమంలో కూడా ఉపయోగకారిగా ఉంటుంది. పురుగులు పట్టిన పుళ్ళలో మోదుగ విత్తనాల పొడిని వేస్తే ఆ పురుగులు చనిపోతాయి. మోదుగ ఆకుల పొడి డయాబెటిస్ రోగులు వాడితే షుగర్ లెవల్స్ తగ్గుతాయి. రక్తంలో ఇంకా కనిపించకుండా కేవలం మూత్రం లోనే షుగర్ ఉంటే గ్లైకోజ్ యూరియా లాంటి పరిస్థితుల్లో ఇది బాగా ఉపయోగకరంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. మోదుగ ఆకుల కషాయాన్ని లూకేరియాలో వెజైనల్ డూష్ గా వాడితే బావుంటాయి. మోదుగ ఆకుల కష్యాన్ని వేడిగా ఉండగానే పుక్కిలిస్తే మౌత్ వాష్ గా ఉపయోగపడుతుంది.

title: చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు

text:
ఇప్పనూనె= ప్రధాన వ్యాసం ఇప్పనూనె చూడండి.
మోదుగ చెట్టు 10-15 అడుగులు ఎత్తు పెరుగు చెట్టు.ఈచెట్టుఫాబేసికుటుంబానికి చెందినది.ఈచెట్టు యొక్క వృక్షశాస్త్రనామం:బుటియ మోనొస్పెర్మా.ఇందులోనే మరొరకంచెట్టు బుటియ ఫ్రొండొస కొయిన్ (Butea frondosa koen).

title: భిక్నూర్ (యల్లారెడ్డి మండలం)

text: భిక్నూరు గ్రామంలో తన కాశీయాత్రలో భాగంగా మజిలీచేసిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఈ ప్రాంతాన్ని గురించి తన కాశీయాత్ర చరిత్రలో వ్రాశారు. మాసాయిపేట్ నుంచి ఇక్కడికి ప్రయాణించిన వీరాస్వామయ్య ఈ దారి అత్యంత రమణీయంగా ఉందని, దారిపొడవునా జీడిచెట్లు, విప్పచెట్లు, టేకుచెట్లు, మోదుగ చెట్లు ఉన్నాయని వ్రాసుకున్నారు. ఊరు చాలా పెద్ద పేట గ్రామమని (వ్యాపార వాణిజ్యాలు సాగే ప్రాంతం), బాగా పెద్దదని ఒక శివాలయం, రెండు చెరువులు ఉన్నాయని వ్రాశారు. అన్ని పదార్థాలు దొరుకునని తెలిపారు.19వ శతాబ్ది తొలి అర్థభాగంలో ఈ ప్రాంతానికి భిక్కనూరు పేట అనే పేరు వాడుకలో ఉన్నట్టు చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. క్రమంగా అది భిక్నూరుగా మారిందని భావించవచ్చు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! దేవతలను దీప ధూప నైవేద్యములతో ఆరాధిస్తారు కదా ! ఆవిశేషములు ఏమిటో చెప్పండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడుసువర్ణుడు అనే మహామునికి, సువర్ణుడు నారదుడికి, నారదుడు నాకు చెప్పారు. నేను ఇప్పుడు నీకు చెప్తాను. ఈ భూమిమీద ఓషధులు అత్యత్తమమైనవి. ఓషధీవృక్షాలలో పూలుపూసే చెట్లు ఇంకా ఉత్తమమైనవి. ఆ పుష్పములతో దేవతలను అర్చించిన మానవులకు శుభములు మనస్సు వర్ధిల్లుతాయి. అందు వలన పూలను సుమమనస్సులు అని అంటారు. పూలతో దేవతలను అర్చించిన దేవతలుహర్షించి మన కోరికలు తీరుస్తారు. అందువలన దేవతలను సుమమనస్కులు అని అంటారు. మంచిసువాసన కలిగి, మంచిరూపము కలిగి, తెలుపువర్ణము కలిగి ముళ్ళులేని చెట్లకు పూచినపూలు దేవతారాధనకు మేలైనవి. అటువంటి పూలను దేవతలు ప్రీతితో స్వీకరిస్తారు. తామరలు, సన్నజాజులు, తులసీదళాలు, దేవతలకు మిక్కిలి ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. యక్షులకు నీటిలోపుట్టిన పూలు అధిక ఆనందం కలిగిస్తుంది. ముళ్ళ చెట్లకు పూసినవి, ఎర్రనివి, ఘాటైనవాసనకలిగిన పూలు శత్రువులను చంపడానికి అధర్వణ వేదములో చెప్పబడిన మంత్ర, తాంత్రిక పూజలు మరియు ప్రయోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఘాటైనవాసన కలిగిన పూలు రాక్షసులను, భూతగణములను ఆకర్షిస్తాయి. నలుపు, తెలుపు కలిగిన మంచి పరిమళాలను వెదజల్లు పూలు మానవులు ఇష్టపడతారు. దేవాలయములలో, పితృవనంలో పూసిన పూలను స్త్రీలు అలంకరించుకొన కూడదు. పూలవాసనతో దేవతలు, పూలనుచూసినంతనే యక్షులు, పూలవాసన ఆస్వాదిస్తూ సర్పములు ఆనందిస్తాయి. మంచిపూలతో దేవతలను అర్చించిన దేవతలు తృప్తిపొంది మానవుల కోరికలు తీరుస్తారు.

title: మోదుగ

text: చిన్న, మధ్య తరహ చెట్టు.ఆకురాల్చును.అసౌష్టంగా చెట్టుకొమ్మలు వ్యాపించివుండును.ఎత్తు10-15' అడగుల వరకుండును.పొద వైశాల్యం 5'-6'అడగులవరకుండును.లక్క పురుగులకు అతిథిచెట్టు.చెట్టుయొక్క కలపను ప్యాకింగ్ పెట్టెలను తయారుచేయుటకు, కర్రబొగ్గును తయారుచేయుటకుపయోగింతురు.ఈ చెట్టునుండి ఉత్పత్తిచేసిన బొగ్గును తుపాకిమందు (Gun powder) లో దట్టింపునకుపయోగింతురు.ఈ చెట్టునుండి వచ్చుబంక (gum) ను టానింగ్ (Tanning, రంగులఅద్దకం (dyeing) పరిశ్రమలలో వాడెదరు.కాండం యొక్క బెరడు (Bark) ను కూడా టానింగ్ పరిశ్రమలోనుపయోగింతురు.కాండంయొక్క బెరడునుండి నార (fibre) కూడా తీస్తారు.

title: బతుకమ్మ

text: ఈ పూలను జాగ్రత్తగా ఒక రాగి పళ్ళెం (తాంబలం) లో వలయాకారంగా, రంగులు మార్చుకుంటూ పేరుస్తారు. ముందుగా తంగెడు ఆకులు, పూలు పళ్లెంలో లేదా తాంబోలంలో పేర్చుతారు, ఆపై తంగేడు పూలతో కట్టలుగా కట్టిన కట్టలను పేర్చుతారు. మధ్య మధ్యలో ఇతర రకాల పూలను ఉపయోగిస్తారు. ఈ అమరిక ఎంత పెద్దదిగా ఉంటే అంత అందంగా ఉంటుంది. తెల్లని గునుక పూలను రంగులతో అద్ది పెడతారు. పేర్చడం అయ్యాక పైన పసుపుతో చేసిన గౌరి మాతను పెడతారు. ఇలా పేర్చిన బతుకమ్మను గృహంలోని దైవస్థానంలో అమర్చి కొవ్వొత్తులతో, అగరొత్తులతో అలంకరించి పూజిస్తారు. సాయంకాలం అందరూ తమ తమ బతకమ్మలతో ఒక చోట చేరి వాటిని మధ్యలో పెట్టి వాటి చుట్టూ తిరుగుతూ పాటలతో గౌరి దేవిని కీర్తిస్తూ ఆడవారు పాడుతారు. ఆడవారు వారికి ఉన్న అన్ని రకాల ఆభరణాలను దరించి కొత్త బట్టలు కట్టుకుంటారు. ఇలా చాలా సేపు ఆడాక మగవారు వాటిని చెరువులో నిమజ్జనం చేస్తారు. ఆపై ఆ పళ్లెంలో తెచ్చిన నీటితో ఆడవారు వాయినమమ్మా వాయినం అంటూ వాయినాలు ఇచ్చి పుచ్చుకుంటారు.

title: మోత్కూర్ (యాదాద్రి భువనగిరి)

text: పూర్వం ఈ ప్రాంతంలో మోదుగ చెట్లు అధికంగా ఉండడం వల్ల దీనిని మోదుగుల ఊరు అని పిలిచేవారు. అది కాలక్రమేణా మొదుగూరు, మొతుకూరుగా పిలువబడి చివరకు మోత్కూర్ గా మారింది.

title: నేలతాడి

text: నేలతాడి వేరును లైంగిక వృద్ధికి వాడే ఔషధాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. నేలతాడి వేరు శతావరి, బోడతరం, మోదుగ విత్తులు కలిపి చూర్ణం చేసి తగు మోతాదులో తేనెలో తీసుకుంటే ముసలితనంలో వచ్చే నిస్సత్తువ పోతుందని అంటారు.

title: మోదుగ (గ్రామం)

title: మోదుగులగూడెం

text: పూర్వము ఈ ప్రదేశంలో చాలా మోదుగ వృక్షాలు ఉండేవి. కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ అన్ని కులాల మరియు అన్ని మతాల ప్రజలు ఎంతో సమైక్యంగా నివసించుచున్నారు.

title: కుసుమ నూనె

text: కుసుమ నూనెను వంట నూనెగా ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు. ఆ తరువాత సాలడులు, మార్గరినుల తయారిలో వాడెదరు. ఆలాగే సౌందర్య కారకాలలో వినియోగిస్తారు. కుసుమ పూలను చైనాలో వనమూలిక ఒషదుల తయారిలో వాడుచున్నారు. కుసుమ పూలను హెర్బల్ టీ పౌడరులో వాడెదరు. హెర్బల్ టీ పేరుతో ఎండబెట్ట్టిన కుసుమపూల పొడిని, NARI (Nimbkar Agricultural Research institute, phalton, Maharastra) కొన్ని సంవత్సరాలుగా ట్రైల్-మార్కెటింగా విడుదల చేస్తున్నారు.

title: మాసాయిపేట్ (ఎల్దుర్తి)

text: మాసాయిపేటను 1830లో తన కాశీయాత్రలో భాగంగా సందర్శించిన యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఈ ప్రాంతం అప్పట్లో ఉన్న విధాన్ని వర్ణించారు. మాసాయిపేటకు అప్పటికి మాషాపేట అని వాడుక ఉండేది. ఈ ప్రాంతం చుట్టూ రమణీయమైన అటవీప్రాంతం ఉందని, బాటకు ఇరుపక్కలా జీడిచెట్లు, విప్పచెట్లు, టేకుచెట్లు, మోదుగ చెట్లు వంటివి ఉండేవని వ్రాశారు. ఈ గ్రామం పేటస్థలమని (వ్యాపార వాణిజ్యాలు సాగే స్థలం), సకల పదార్థాలు దొరికేవని వ్రాశారు.

title: మోదుగ

text: కాయలు/పళ్లు ఏప్రిల్ నుండి జూన్ నెల వరకు ఏర్పడును.పొట్టుకాయ (pods) గా ఏర్పడును.కాయ 15-20 సెం.మీ.పొడవుండి,2.2-5 సెం, మీ వెడల్పు (Broad) వుండును.పాలిపోయిన పచ్చరంగులో వుండి, పండినప్పుడు పసుపు ఛాయతోకూడిన బ్రౌన్ రంగులోకి మారును.కాయ పైన తెల్లటి కేశంలవంటి నూగు వుండును.కాయ తేలికగా వుండును.కాయకు వైద్య, ఔషధ గుణాలున్నాయి.గింజలోపలి విత్తనం ఎరుపుతో కూడిన బ్రౌన్ రంగులో, చదునుగా (flat, అండాకారంగా (oval, మూత్రపిండాకారంలో వుండును.గింజలో నూనెశాతం 17-19% వరకుండును.చెట్టునుండి ఒక కేజి విత్తనంసేకరించు వీలున్నది.

title: విళుపురం

text:
వామదేవుడు తాను పొందిన శాపం నుండి విమోచనం కొరకు పవిత్ర శివాలయాలను దర్శిస్తూ విళుపురంలోని ఆలయాన్ని సందర్శించాడు. ఆయన ఇక్కడకు వచ్చి ఇక్కడి రావిచెట్టు కింద కూర్చోగానే మనసు ప్రశాంతి చెందింది. అప్పుడాయన ఈశ్వరుడు రావిచెట్టుకింద ఉన్నాడని భావించాడు. వామదేవుని మనసు తెలుసుకుని ఈశ్వరుడు ఇక్కడ వామదేవుడిగా స్వయంభువు మూర్తిగా వెలిసాడు. వామదేవుడు వెంటనే పక్కన ఉన్న జలధారలలో స్నానం చేసి అక్కడే ఆ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఆరాధించసాగాడు. తమిళంలో రావి చెట్టును అరశమరం అంటారు కనుక
ఈశ్వరుడికి " అరశలీశ్వరుడు" అని ఈ ప్రదేశానికి " అరసిలి " అని నామకరణం చేసాడు. తరువాత కొన్ని రోజుల తరువాత ఆ ప్రదేశంలోని శివలింగం అదృశ్యం అయింది. ఆ ప్రదేశం చాళుక్య రాజులలో ఒకడైన " సత్యదేవన్" ఆధీనంలో ఉంటూ వచ్చింది. సత్యదేవన్ గొప్పశివభక్తుడు. ఆయనకు పిల్లలు లేరు. ఆయన ఒక వనం ఏర్పాటుచేసి అందులో శివలింగం ప్రతిష్ఠించి ఆరాధించసాగాడు. ఒకరోజు సేవకుడు తోటలోని చెట్లకు పూలులేకపోవడం గమనించాడు రాజుకు నివేదించాడు. రాజు అది అంత ముఖ్యమైన విషయంగా భావించలేదు. మరునాడు కూడా సేవకుడు
ఆ విషయం విన్నవించాడు. పూల దొంగను పట్టుకోవడానికి రాజు తోటలో చాటుగా ఉండి చూడసాగాడు. ఒక జింక తోటలో ప్రవేశించి పూలను ఆనందంగా తినసాగింది. రాజు శివపూజకు ఉపయోగించే పూలను ఒక జంతువు తినడం సహించలేక జింక మీద బాణం ఎక్కుపెట్టాడు. జింక తప్పించుకుని పోయింది. బాణం రావిచెట్టుకు గుచ్చుకుంది. చెట్టు నుండి రక్తం స్రవించసాగింది.
రాజు దెబ్బతిన్న జింకను చూడడానికి దగ్గరకు వెళ్ళిన తరుణంలో అక్కడ రాజుకు జింకకు బదులు బాణం దెబ్బ వలన చెట్టుకు ఏర్పడిన తొర్రలో శివలింగం కనిపించింది. ఆదే వామదేవుడి ప్రతిష్ఠించి ఆరాధించిన తరూవాత మాయమైన శివలింగం. రాజు రక్తంస్రవిస్తున్న శివలింగం ముందు మోకరిల్లి క్షమించమని వేడుకున్నాడు. అప్పుడు శువుడు ప్రతక్షమై జింక రూపంలో వచ్చినది తానే అని చెప్పి రాజుకు పుత్రసంతానం కలగాలని ఆశీర్వదించాడు. రాజు అక్కడ శివునికి ఆలయం కట్టించి ఆరాధించసాగాడు.

title: ఆకాశమల్లి

text: ఇవి పొడుగాటి వృక్షాలు. వీటి ఆకులు ముదురాకు పచ్చ రంగులో ఉంటాయి. అక్టోబరు, నవంబరు, డిసెంబరు నెలలలో ఈ చెట్టు పూలను పూస్తుంది. గుత్తులు,గుత్తులుగా పొడుగు కాడలున్న తెల్లని పూలు పూస్తాయి ఈ పూలు మంచి సువాసన కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూలు చాలా అందంగా ఉంటాయి. ఆకాశమల్లి పూలను కొండమల్లెలు, కాగడామల్లి, పొన్నాయిపూలు, సన్నాయిపూలు, మొల్లపూలు, కాడమల్లి అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ పూలను నోట్లో పెట్టుకొని పీలిస్తే తేనె వస్తుంది. వీటిని చిన్న పిల్లలు ఏరుకొని జడలు అల్లుకునేవారు.

title: మునగ

text: పచ్చదనంతో కళకళలాడే దీని ఆకులూ కాయలే కాదు, సువాసనభరితమైన తెల్లని పూలూ ఔషధ నిల్వలే. ఆయుర్వేద వైద్యంలో వాడదగ్గవే. పూలతో కాచిన కషాయం లేదా టీ పిల్లతల్లుల్లో పాలు బాగా పడేలా చేస్తుంది. ఇది మూత్రవ్యాధుల నివారణకూ దోహదపడుతుంది. ఈ పూలను మరిగించిన తేనీరు జలుబుకి మంచి మందు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ పూలను సెనగపిండిలో ముంచి పకోడీల్లా వేస్తారు, కూరలూ చేస్తారు. మునగ పూలలో తేనె ఎక్కువ. దాంతో ఇవి తేనెటీగల్ని ఆకర్షించి, తేనె ఉత్పత్తికీ తోడ్పడతాయి.

title: మోదుగ

text: మోదుగ నిటారుగా పెరిగే వృక్షం. ఈ చెట్టు దాదాపు 15 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. ఇది నెమ్మదిగా పెరిగె చెట్టు. కంటకిత అగ్రంతో విపరీత అండాకారంలో పత్రకాలు ఉన్న త్రిదళయుత హస్తాకార సంయుక్త పత్రం. శాఖాయుత అనిశ్చిత విన్యాసంలో అమరి ఉన్న నారింజరంగుతో కూడిన ఎర్రని పుష్పాలు. మృదువైన కేశాలతో కప్పబడిన తప్పడగా ఉన్న ద్వివిధారక ఫలాలు.

title: హోళీ

text: కొన్నిసార్లు "గంజాయి"ను బట్టి కెనబిస్ సెటైవా ఒక ముఖ్యమైన పానీయము "తండై" లేదా "భంగ్"ను తయారుచేస్తారు. తడిగా రంగుల కొరకు, మోదుగ పుష్పములు రాత్రంతా మరిగించి అవి పసుపు రంగులోకి మారేంత వరకు ఉంచుతారు, అది ఔషధ లక్షణాలు కలగి ఉంటుంది. దురదృష్టకరంగా కొందరి వ్యాపార లాభాల కోసం పెరుగుతున్న రసాయన రంగుల ఉపయోగం హానికరంగా తయారయ్యింది.

title: పువ్వు


query: పెద్దారవీడు మండల విస్తీర్ణత ఎంత?

title: పెద్దారవీడు

text: పెద్దారవీడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము.[1] పిన్ కోడ్ నం. 523 320., ఎస్.టి.డి.కోడ్= 08596. పెద ఆరవీడు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1343 ఇళ్లతో, 5547 జనాభాతో 2295 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2802, ఆడవారి సంఖ్య 2745. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1507 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 201. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590606[2].పిన్ కోడ్: 523320.

title: దేవరాజుగట్టు

text:
దేవరాజుగట్టు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 377 ఇళ్లతో, 1533 జనాభాతో 1109 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 768, ఆడవారి సంఖ్య 765. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 236 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 10. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590618.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉంది.

title: తంగిరాలపల్లి

text:
తంగిరాలపల్లి ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 20 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 566 ఇళ్లతో, 2416 జనాభాతో 1641 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1221, ఆడవారి సంఖ్య 1195. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 743 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590616.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
బాలబడి మార్కాపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్కాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మార్కాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: ప్రగళ్లపాడు

text:
ప్రగళ్ళపాడు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 11 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 165 ఇళ్లతో, 654 జనాభాతో 528 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 326, ఆడవారి సంఖ్య 328. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 107 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 20. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590608.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.
బాలబడి దోర్నాలలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బద్వీడులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఏనుగులదిన్నెపాడులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల దోర్నాలలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్కాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మార్కాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: బోయద గుంపుల

text:
బోయద గుంపుల ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 27 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 623 ఇళ్లతో, 2597 జనాభాతో 1446 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1335, ఆడవారి సంఖ్య 1262. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1104 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 52. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590610.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.

title: మోల్

text: ఆమ్లజని మోలార్ భారం ఎంత? ఇక్కడ కొంచెం జాగ్రత్తగా ఉండాలి. మనం పీల్చే గాలిలో ఉన్న ఆమ్లజని అణువు (atom) రూపంలో ఉండదు; బణువు (molecule) రూపంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ బణువు అంటే రెండు ఆమ్లజని అణువుల జంట, అనగా O. ఒకొక్క అణువు మోలార్ భారం 16 కనుక ఆమ్లజని బణువు మోలార్ భారం 32 అవుతుంది. కనుక 32 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 బణువులు ఉంటాయి లేదా 16 గ్రాముల ఆమ్లజని లో 6.02 x 10 అణువులు ఉంటాయి. ఈ తేడాని గమనించి తీరాలి.

title: సుంకేశుల (పెద్దారవీడు)

text: శుంకేశుల ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 30 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 981 ఇళ్లతో, 4322 జనాభాతో 1613 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2230, ఆడవారి సంఖ్య 2092. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1592 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 45. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590605[1].పిన్ కోడ్: 523329.

title: కంభంపాడు (పెద్దారవీడు మండలం)

text:
కంంభంపాడు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 30 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 31 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 522 ఇళ్లతో, 2049 జనాభాతో 1857 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1078, ఆడవారి సంఖ్య 971. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 744 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 23. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590615.పిన్ కోడ్: 523330.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.
బాలబడి మార్కాపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఓబులక్కపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్కాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దేవరాజుగట్టులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మార్కాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: బద్వీడు

text: బద్వీడు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 811 ఇళ్లతో, 3462 జనాభాతో 2074 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1792, ఆడవారి సంఖ్య 1670. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 669 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 104. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590609[1].పిన్ కోడ్: 523320.

title: గోల్డ్ ఫిష్

text: కార్ప్ చేపలకు వలె, గోల్డ్ ఫిష్ అధిక మొత్తంలో వ్యర్ధాలను, మలం ద్వారా మరియు మొప్పలు (చేపల శ్వాసేంద్రియాలు) ద్వారా ఉత్పన్నం చేసి, హానికర రసాయనాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఇట్టి వ్యర్ధాలు పేరుకొనుట చేత విష పూరిత మగు స్థాయికి అతి తక్కువ వ్యవధిలో చేరుకొనుట వలన, గోల్డ్ ఫిష్ యొక్క మృతికి కారణమవుతాయి. కామన్ మరియు కామెట్ రకాలకి, ప్రతి గోల్డ్ ఫిష్‌కి నీరు ఉండవలెను. ఫాన్సీ గోల్డ్ ఫిష్ (చిన్నవిగా ఉన్నట్టి) ఒక్కోదానికి నీరు ఉండాలి. నీటి ఉపరితలం యొక్క విస్తీర్ణత ఎంత ఆక్సిజెన్ నీటిలో వ్యాపించియున్నదో మరియు ఎంత కరిగియున్నదో నిర్ధారిస్తుంది. ఒక సామాన్య సూత్రంలో చురుకైన గాలి నింపు ప్రక్రియ కొరకు నీటి గొట్టం, వడకట్టు యంత్రం, లేక కారింజాలను ఉపయోగించుట చేత కనిష్ఠ ఉపరితల విస్తీర్ణతని తగ్గించవచ్చు.

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: ఓబులక్కపల్లి (పెద్దారవీడు)

text:
ఓబులక్కపల్లి ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 19 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 125 ఇళ్లతో, 474 జనాభాతో 337 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 254, ఆడవారి సంఖ్య 220. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590613.పిన్ కోడ్: 523330.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.

title: చాట్లమిట్ట

text: చాట్లమిట్ట ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 23 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 24 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 713 ఇళ్లతో, 3120 జనాభాతో 2037 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1605, ఆడవారి సంఖ్య 1515. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 805 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 87. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590612.పిన్ కోడ్: 523320.

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: గొబ్బూరు (పెద్దారవీడు)

text:
గొబ్బూరు ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 9 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 670 ఇళ్లతో, 2648 జనాభాతో 1875 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1344, ఆడవారి సంఖ్య 1304. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 469 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 74. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590617.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
బాలబడి మార్కాపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దేవరాజుగట్టులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్కాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దేవరాజుగట్టులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మార్కాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
గొబ్బూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: అంబాపురం (పెద్దారవీడు మండలం)

text:
అంబాపురం ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 24 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 94 ఇళ్లతో, 412 జనాభాతో 156 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 211, ఆడవారి సంఖ్య 201. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 404 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590614.పిన్ కోడ్: 523330.
 ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి మార్కాపురంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఓబులక్కపల్లిలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల‌లు మల్లవరంలోనూ ఉన్నాయి.

title: బాలురపై లైంగిక వేధింపులు

text: వేధింపులు జరిగిన సమయానికి పిల్లవాడి వయసు ఎంత? వేధించిన వారు బాధితులకి ఎంత సమీపులు అన్న వాటిని బట్టి అసలు బాధితుడు ఈ వేధింపులని జ్ఞాపకం పెట్టుకొనగలడా? అన్నవి మరి కొన్ని ప్రశ్నలు. మరీ చిన్న వయసు అయినా మరీ సమీపులు అయినా నిజమైన ప్రేమాభిమానాలకి వేధింపులకి మధ్య ఉన్న సన్నని గీతని గుర్తించటం కూడా మగపిల్లలకి కష్టతరమే అవుతుంది.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: యాదృచ్ఛిక చలరాశుల రూపాంతరం

text:
యాదృచ్ఛిక చలరాశి X ను అంగుళాలు లేదా అడుగులు లేదా గజం అనే కొలతలలో తీసుకొని,దాని విభాజనం కూడా తెలుసని అనుకొంటే,మన అవసరాల నిమిత్తం వాటి కొలతలు అంగుళాలను సెంటీమీటర్లలోకి మార్చినట్లయితే దాని విలువను చలరాశి Y తో సూచిస్తాం.
ఇప్పుడు మన ముందున్న ప్రశ్న ఏమిటంటే Y యొక్క సంభావ్యత విభాజనం ఎంత? అది Xకు సమానంగా ఉంటుందా? అయితే సంభావ్యత విభాజనం Yని కనుక్కోవాలి అంటే సంభావ్యత విభాజనం Xను ఉపయోగించుకోవాలి. ఈ సందర్భాలలో మనం యాదృచ్ఛిక చలరాశి యొక్క రూపాంతరం గురించి తెలుసుకోవడం అవసరం.
అంతేకాకుండా బరువు, ఎత్తులు, ప్రదేశం, పరిమాణం, ఉష్నోగ్రత, ఇతర రకాలైన కొలరతలను ఒకదాని నుంచి ఇంకోదానికి మార్చడానికి యాదృచ్ఛిక చలరాశి యొక్క రూపాంతరం అవసరం.
ఒక విచ్ఛిన్న యాదృచ్ఛిక చలరాశి X దాని సంభావ్యతా ప్రమేయం PX(x), దాని వ్యాప్తి Rx, Xయొక్క ప్రమేయం Y=g(X) అయితే Y తప్పకుండా విచ్ఛిన్న యాదృచ్ఛిక చలరాశి, దాని వ్యాప్తి R={Y:Y=g(x);xЄRx}.Y యొక్క సంభావ్యత ద్రవ్య ప్రమేయం కింది విధంగా ఉంటుంది.

title: శనికవరం

text:
శనికవరం ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 28 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 29 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1451 ఇళ్లతో, 5996 జనాభాతో 2904 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3071, ఆడవారి సంఖ్య 2925. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2060 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 48. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590603.పిన్ కోడ్: 523331.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.

title: వసుంధర (రచయిత)

text: ఇక పెద్దలకోసం వారు వ్రాసిన కథలను, నవలలను ప్రచురించని పత్రికలు తెలుగులో దాదాపుగా లేవనే చెప్పవచ్చు. ఈ కథలు ఇంకో వెయ్యిదాకా ఉంటాయి. వాటిలో "ఒక్క అపనలోనే రెండొందలుంటాయి." (అపన: అపరాధపరిశోధన అనే పేరుగల పత్రిక) ఈ కథల్లోనుంచి ఎంపిక చేసిన కొన్ని కథలు రెండు సంపుటాలుగా వచ్చాయి: రసికరాజతగువారముకామా?, చిరునవ్వు వెల ఎంత? (హాస్యకథల సంపుటి) వీటిలోని కొన్ని కథలు చదివితే 'ఇలాంటి విశేషాలు అందరి జీవితాల్లోనూ ఉంటాయి. వాటిని కథలుగా మలచగల దృష్టి ఉండాలేగానీ ఎవరైనా కథలు రాయొచ్చు' అనే ధైర్యమొస్తుంది. (నిజంగా వీరు చాలామందిని కథలు వ్రాయమని ప్రోత్సహించారు, కొందరిని వేధించారు కూడా: తీరుబాటు అనే కథలో ఆ విషయం వివరిస్తారు. కానీ అధిక శాతం కథలు పాఠకులను అబ్బురపరుస్తాయి.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: కృష్ణసంతానం

title: ఎస్.కొత్తపల్లి

text:
ఎస్.కొత్తపల్లి ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 246 ఇళ్లతో, 942 జనాభాతో 845 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 477, ఆడవారి సంఖ్య 465. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 159 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 7. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590607.పిన్ కోడ్: 523320.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల మార్కాపురంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల దేవరాజుగట్టులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల దేవరాజుగట్టులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్కాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దేవరాజుగట్టులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఇడుపూరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మార్కాపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

title: కలనూతల

text:
ఈ గ్రామంలో పీర్ల పండుగ బాగా నిర్వహిస్తారు.
కలనూతల ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 35 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 993 ఇళ్లతో, 4046 జనాభాతో 2477 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2096, ఆడవారి సంఖ్య 1950. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 812 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 533. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590604.పిన్ కోడ్: 523329.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.

title: తోకపల్లి

text: తోకపల్లి ప్రకాశం జిల్లా, పెద్దారవీడు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెద్దారవీడు నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 478 ఇళ్లతో, 2044 జనాభాతో 1445 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1020, ఆడవారి సంఖ్య 1024. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 662 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590611[1].పిన్ కోడ్: 523320.

title: స్విట్జర్లాండ్

text: వాటి జనాభా వ్యత్యాసం 15,000 (అప్పెంజెల్ ఇన్నర్‌హోడెన్) మరియు 1,253,500 (జ్యూరిక్), మరియు వాటి విస్తీర్ణత 37km² (బేసెల్-స్తాడ్) మరియు 7,105km² (గ్రాబన్డెన్). ఖండాల్లో మొత్తం 2,889 స్విట్జర్లాండ్ పురపాలక సంఘాలు ఉన్నాయి. స్విట్జర్లాండ్ లోపల రెండు ఎన్‌క్లేవ్‌లు ఉన్నాయి: జర్మనీకి చెందిన బసింజేన్ మరియు ఇటలీకి చెందిన క్యాంపియోన్ ది ఇటాలియా