query: జీఎల్ఎస్‌వి–D2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక బరువు ఎంత?

title: జీఎస్‌ఎల్‌వి-D2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: దీని మొత్తం పొడవు 49 మీటర్లు. ప్రయోగానికి ముందు వాహన బరువు (ఇంధనంతో సహా) 414 టన్నులు. ఉపగ్రహ వాహననౌక మూడు దశలలోని ఇంధన భారం 232. 34 టన్నులు.

title: పిఎస్ఎల్‌వి-C4 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
అంతకుముందు ప్రయోగించిన పిఎస్ఎల్‌వి వాహనాలతో పిఎస్ఎల్ వి-C4 ఉపగ్రహన్ని పోల్చిన, ఇది ఉపగ్రహాన్ని భూ అనువర్తిత బదిలీ క్షక్ష్యలో, 250 కి.మీ పెరిజీ (భూమికి దగ్గరి బిందువు), 36,000 కి.మీ అపోజీ (భూమి నుండి దూరపు బిందువు) కలిగి ఉండేలా, భూమధ్య రేఖకు 18.0 డిగ్రీల కోణంలో ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టెలా రూపొందించారు.
పిఎస్ఎల్‌వి-C4 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 44.4 మీటర్ల పొడవు ఉండి,295 టన్నుల బరువు ఉంది.నాలుగు అంచెలు ఉన్న ఈ ఉపగ్రహంలో ద్రవ మరియు ఘనచోదక దశలను ఒకదాని తరువాత మరొకటి చొప్పున అమర్చారు (ఘన, ద్రవ, ఘన, ద్రవ చోదక దశలు) .

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్ఎల్‌వి–సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక మొత్తం పొడవు 44.4 మీటర్లు. ప్రయోగ సమయానికి ఉపగ్రహ వాహకనౌక మొత్తం బరువు 230టన్నులు.పిఎస్ఎల్‌వి –సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక మొత్తం నాలుగు చోదక దశలను కలిగి ఉంది.మొదటి మరియు మూడవదశలో ఘన ఇంధనచోదకాలు, రెండవ మరియు నాల్గవదశలలో ద్రవఇంధన చోదకయంత్రాలను అమర్చారు.నాలుగవ దశ పైభాగాన పరికారల పెట్టె (equipment bay) ఉండిదాని పైన ఓసెన్ శాట్-2 ఉపగ్రహం మరియు మిగిలిన ఆరు సూక్ష్మఉపగ్రహాలను అమర్చారు.పిఎస్ఎల్‌వి –సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక మొదటి దశ మోటారుకు అదనంగా మరో ఆరు స్ట్రాపాన్ చోదక మోటరులను అమర్చారు.పిఎస్ఎల్‌వి –సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌకలో మొదటిసారిగా కొత్త AMC/ATS ఆధారిత avionics ను ఉపగ్రహాన్ని సుర్యానువర్తన కక్షలో పెట్టుట కై ఉపయోగించారు.ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో పెట్టుటకై కోర్ అలోన్ కన్ఫిగరేసన్ అఫ్ వెహికిల్ పద్ధతిని PS4 L2.5దశ/స్టేజిలో ఉపయోగించారు.కోర్ అలోన్ కన్ఫిగరేసన్ విధానాన్ని అమలుపరచిన 5 వ ప్రయోగం ఇది.
ఓసెన్ శాట్-2 ఉపగ్రహాన్ని ఇస్రోవారు తయారు చేసిన పిఎస్ఎల్‌వి-సీ14 అను ఉపగ్రహప్రయోగ వాహననౌక ద్వారా, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష ప్రయోగకేంద్రం నుండి 23 సెప్టెంబరు 2013నఉదయం 11.51గంటలకు ప్రయోగించారు.ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశితకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుటకు పట్టిన సమయం 1200 సెకన్లు.ఓసెన్ శాట్-2 ఉపగ్రహం తోపాటు ఆరు నానో యురోపియన్ ఉపగ్రహాలను కూడా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.ప్రయోగ సమయంలో ఓసెన్ శాట్-2 ఉపగ్రహం బరువు 960కిలోలు.మిగిలిన ఆరు నానో ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 20 కిలోలు.అందులో 4 ఉపగ్రహాల బరువు, ఒక్కొకటి ఒక కిలో కాగా, మిలిన రెండు ఉపగ్రహాల లలో ఒక్కొక్క దాని బరువు 8 కిలోలు.ఓసెన్ శాట్-2 ఉపగ్రహాన్ని 720 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో సుర్యానువర్తన కక్ష్యలో (sun-synchronous orbit (SSO, లో ప్రవేశపెట్టారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: కౌంట్‌డౌన్ ముగిసిన తక్షణం 12:50గంటలకు వాహకనౌక నిప్పులు కక్కుతూ గగనమండలం వైపు దూసుకెల్లింది.44.4 మీటర్ల పొడవు,320టన్నుల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహ వాహకనౌక తనప్రయాణంలో ఏతువంటి వడిదుడుకులు లేకుండా తనలక్ష్యం వైపు దూసుకెళ్ళి, నాలుగుదశల దహనక్రియ విజయవంతంగా అనుకున్నట్లుగా జరిగి, రాకెట్ నిర్దేశించిన మార్గంలో, వేగంతో పయనం సాగించి, 20నిమిషాల 19 సెకన్లకు 1425 కిలోల బరువున్న ఐఆర్‌ఎన్ఎస్‌ఎస్-1జీ ఉపగ్రహాన్ని అనుకున్న భూస్థిర బదిలీ కక్ష్యలో దిగ్విజయంగా ప్రవేశపెట్టినది.మొదటిదశ దహన క్రియ 110 సెకన్లలో, రెండవదశ 262 సెకన్లలలో, మూడవదశ 663 సెకన్లలలో చివరి నాల్గవదశ దహన క్రియ1,182 సెకన్లలలో పూర్తయింది. వాహకనౌక ఉపగ్రహాన్ని 286 కిలోమీటర్ల పెరిజీ (భూమికి దగ్గరి దూరం),20,657 కిలోమీటర్ల అపోజీ (భూమి నుండి దూరంగా) దూరంలో దీర్ఘవృత్తాకార భూస్థిర బదిలీ కక్ష్యలో, 17.82 డిగ్రీల వాలులో ఉపగ్రహం తన ప్రదక్షణ సాగిస్తున్నది.

title: పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 4 అంచెలు/దశలు/స్టేజిలను కలిగిన వాహకనౌక. ఈనౌకలో ద్రవ మరియు ఘనఇంధనాలను చోదకయంత్రాలలో/మోటరులలో ఉపయోగించారు.ఘన, ద్రవ చోదకదశలను ఒకదాని తరువాత ఒకటి చొప్పున అమర్చారు. అనగా మొదటి మరియు మూడవ దశలో ఘన ఇంధనాన్ని చోదక మొటారులలో వాడగా, రెండవ-నాల్గవదశ మోటరులలో ద్రవఇంధనాన్ని వాడారు. ఉపగ్రహ వాహకనౌక పొడవు 44.5 మీటర్లు. ప్రయోగ సమయంలో వాహకనౌక బరువు 321 టన్నులు[1].

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-C2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఇందులో ఓసెన్‌శాట్ ఉపగ్రహం బరువు 1050 కిలోలు.కొరియాకు చెందిన కిట్‌శాట్-3(KITSAT-3) బరువు 107 కిలోలు, జర్మనికి చెందిన డిఎల్ఆర్-టుబ్‌శాట్ బరువు 45 కిలోలు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఇండియన్ రిజినల్ నావిగేసన్ శాటిలైట్ సిస్టం పరిధిలో భాగమైన 7 వ ఉపగ్రహమైన ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1జీ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములో నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి పంపుటకు నిర్ణయించారు. ఇండియన్ రిజినల్ నావిగేసన్ శాటిలైట్ సిస్టం పరిధిలో మొత్తం 7 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించవలసి ఉండగా ఇప్పటి వరకు ఆరు IRNSS (1Aనుండి1F వరకు) ఉపగ్రహాలను అనుకున్న విధంగా నిర్దేశిత అంతరిక్ష కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టడం జరిగింది. ఆవరుసలో పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టబడుచున్న ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1జీ ఉపగ్రహం ఏడవది. XL రకానికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారా 1400-1700 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవచ్చును. సూర్యానువర్తిత ధ్రువీయకక్ష్యలో 1700 కిలోల బరువుఉన్న ఉపగ్రహాలను,600 కి.మీ ఎత్తులో ప్రవేశపెట్టవచ్చును. భూబదిలీ కక్ష్యలో అయినచో 1425 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని284 X 20650 కిలోమీటర్ల కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టు సామర్ద్యం XL రకానికి చెందిన రాకెట్ కలిగి ఉంది. నౌకాయాన, జలయాన, మరియు వాయు పర్యవేక్షణకై ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఉపగ్రహాల వరుసలో ఇస్రో తయారుచేసిన చివరి ఐఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1జీ ఉపగ్రహన్ని ఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షంలో భూఅనువర్తిత (Geosynchronous) కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఇస్రో సంస్థ నిర్ణయించింది.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎత్తు లేదా పొడవు 44.4 మీటర్లు.ఇందులో నాలుగు దశలు ఉన్నాయి. మొదటిదశకు ఆరు స్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటారులను అనుసంధానించారు. ఉపగ్రహంతో సహ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక బరువు 320 టన్నులు. స్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటారులలో మొత్తం 73.2 టన్నుల ఘనఇంధనాన్ని నింపారు. మరియు కోర్‌ఆన్ దశలో మరో 138.2 టన్నుల ఘన ఇంధనాన్ని నింపారు. రెండవదశలో 42 టన్నుల ద్రవ ఇంధనాన్ని నింపారు. మూడవదశలో మొడటి దశలో ఉపయోగించిన విధంగా మళ్లీ 7.6 టన్నుల ఘన ఇంధనాన్ని నింపారు. చివరి నాల్గవ అంచెలో/స్టేజిలో 2.5 టన్నుల ద్రవ ఇంధనాన్ని నింపారు.

title: జీఎస్‌ఎల్‌వి-D2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: జీఎల్ఎస్‌వి–D2 ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహకం, అంతరిక్షంలో భూసమస్థితిలో ఉపగ్రహాన్నిప్రవేశపెట్టగల సామర్ధ్యం కలిగిన వాహకనౌక. భూ సమస్థితి ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహకాల నిర్మాణ పరంపరలో నిర్మించిన రెండవ ఉపగ్రహ వాహకనౌక, జీఎల్ఎస్‌వి–D2. జీఎస్ఎల్‌వి-D రకానికి చెందిన మొదటి పరీక్షవాహనం జీఎస్ఎల్‌వి-D1 తో 2001 ఏప్రిల్ 18 న చేసిన ప్రయోగం విజయవంత మయింది. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా 1,540 కిలోల బరువుఉన్న ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహం జీశాట్-1ని భూసమస్థితి (Geo-synchronous) బదిలీ కక్ష్యలో (GTO) ప్రవేశపెట్టారు[1]. జీఎస్ఎల్‌వి శ్రేణిలో అభివృద్ధి పరచబడిన రెండవ ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం GSLV-D2. ఇది 2000 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని భూఅనువర్తిత/భూసమస్థితి బదిలీకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టగల సామర్ద్యంకలిగి ఉంది. ఈ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహకనౌక ద్వారా 2003 మే 8 న 1800 కిలోల బరువున్నGSAT-2 సమాచార ఉపగ్రహాన్ని భూఅనువర్తిత/భూసమస్థితి బదిలీకక్ష్యలో 180 కిలోమీటర్ల పెరిజీ (భూమికి దగ్గరి బిందువు) 36,000 కిలోమీటర్ల అపొజీ (భూమికి ఎక్కువ దూరబిందువు) లో పరిభ్రమణం చేసేలా ప్రవేశపెట్టారు[1][2]. ఉపగ్రహ వాహనంలో అమర్చిన అదనపు ప్రత్యేకతలు[1]

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక భారతదేశ ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో రూపొందించిన ఉపగ్రహ వాహక నౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగం ఇస్రో సంస్థకు అత్యంత ప్రముఖమైన, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రయోగం. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్న శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధావన్ అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రం నుంచి ఫిబ్రవరి నెల 15వ తారిఖు (బుధవారం) న ప్రయోగించుటకు ఇస్రో సంస్థ అన్ని ఏర్పాట్లు చేసింది. ఇస్రో సంస్థ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఒకేసారి 104 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెడుతూంది. ఇందులో మూడు స్వదేశానికి చెందినవి కాక మిగిలిన 101 ఉపగ్రహాలు విదేశాలకు చెందినవి. ఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ప్రయోగం పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెంది 39 వ ప్రయోగం. మరియు ఎక్సెల్ స్ట్రాపను బూస్టరు కలిగిన వాహకనౌకగా ఇది 16వది. ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చిన 104 ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 1,378 కిలోలు. వీటిని భూమికి 505 నుండి524 కిలో మీటర్లేత్తులో సుర్యానువర్తన ధ్రువకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టబడును.
వాహక నౌకలోని స్వదేశానికి చెందిన కార్టోశాట్-2 శ్రేణికి చెందిన ఉపగ్రహం బరువు 714 లకిలోలు కాగా మిగిలిన ఉపగ్రహాలబారం 664 కిలోలు.భారత దేశానికి చెందిన మిగతా రెండు నానో ఉపగ్రహాలను మినహాయించగా మిగతా 101 ఉపగ్రహాలు నానో (సూక్ష్మ) ఉపగ్రహాలు.ఇజ్రాయిల్, ఖజకిస్థాన్, ది నెథర్లాండ్సు, స్విట్జెర్లాండు మరియు సంయుక్త అరబ్ ఎమిరేట్ (UAE) కు హెందిన ఒక్కొక ఉపగ్రహాన్ని, అమెరికాకు చెందిన 96 నానో ఉపగ్రహాలను ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చారు.పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక లోని మొత్తం ఉపగ్రహాల బరువు1378 కిలోలు
పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకెట్లలో పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎక్సుఎల్ (XL) రకానికి చెందినది.ఈ రాకెట్తుకు మొదటి కోర్ అన్ దసకు బహ్యంగా అౠ స్ట్రాపాను బూస్టరు ఇంజన్లు బిగించబడి ఉందును.ఈ స్ట్రాపాను బూస్టరు చోదకంలో మొదటి దశ ఇంజనులో/చోదకంలో నింపిన విధంగ ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు.వాహకనౌక మొత్తం పొడవు44.4 మీటర్లు.ప్రయోగ సమయానికి దీనీ భారం 320 టన్నులు.ఇందులో మొత్తం నాలుగు దశలుండును.అనగా నాలుగు అంచెల్లో చోదక ఇంజన్లను బిగించారు.మొదటి మరియు మూడో దశలో ఘన ఇంధనం, రెండవ మరియు నాల్గవ దశల్లో ద్రవ ఇందనాన్ని చోదక ఇంజన్లలో నింపారు.నాల్గవదశ పై భాగాన ఎక్యుపుమెంట్ బే ఉండి, దాని అడాప్టరుపై ఉపగ్రహాలను వరుస క్రమంలో అమర్చారు.

title: జీఎస్‌ఎల్‌వి-F01ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
జీఎస్ఎల్‌వి-F01 ఉపగ్రహ వాహనం ఇస్రో తయారుచేసిన జీఎస్ఎల్ వి శ్రేణికి చెందిన 3వ ఉపగ్రహ వాహనం, మరియు జీఎస్ఎల్‌వి శ్రేణికి సంబంధించిన మొదటి ఆపరేషనల్ ఫ్లైట్. జీఎస్ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన అభివృద్ధి పరచిన మిగతా రెండు ఉపగ్రహ వాహకనౌకలలో ఒకటి ఏప్రిల్ 2001న జీశాట్-1 ఉపగ్రహాన్ని, మరొకటి మే 2003న జీశాట్-2 ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా అంతరిక్షంలో నిర్దేశిత కక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టాయి.
అభివృద్ధి పరచబడిన మొదటి GSLV-D1 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 1530 కిలోగ్రాముల బరువు ఉన్న జీశాట్-1 ఉపగ్రహాన్ని భూస్థిర బదిలీ కక్ష్యలో (GTO) విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది. రెండవ GSLV-D2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 1825 కిలోలబరువు ఉన్న జీశాట్-2 ఉపగ్రహాన్నివిజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. అలాగే మొదటి ఆపరేషనల్ ప్రయోగంలో జీఎస్ఎల్‌వి-F01 ఉపగ్రహ వాహనం 1950 కిలోల బరువు ఉన్నజీశాట్-3/ EDUSAT ఉపగ్రహాన్నిఅతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టింది.
జీఎస్ఎల్‌వి-F01 ఉపగ్రహ వాహకనౌక పొడవు 49 మీటర్లు. వాహకనౌక బరువు 414 టన్నులు. ఈ ఉపగ్రహ వాహకంలో 3 దశలు ఉన్నాయి.మొదటి దశ/స్టేజి, GS1, ఒక కోర్ మోటరు, మరియు 138 టన్నుల ఘన ఇంధనాన్ని (చోదకము) కలిగి, అదనంగా 4 స్ట్రాపాన్ మోటరులను కలిగి ఉండును.ఈ స్ట్రాపాన్ ఒక్కొక్కటి 40 టన్నుల హైపర్‌గోలిక్ ద్రవఇంధన చోదకాన్ని (UH25 and N204) కలిగి ఉంది.ఉపగ్రహ వాహ రెండవదశలో కూడా 39 టన్నుల ద్రవ హైపర్‌గోలిక్ చోదక ఇంధనాన్ని కలిగిఉండును. మూడవ దశ (GS3) క్రయోజనిక్ దశ,12.5 టన్నుల ద్రవఆక్సిజన్ మరియు ద్రవహైడ్రోజన్ కలిగిఉంది..

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ27 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ27 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఇస్రో వారు రూపొందించిన 29వ ధ్రువియ ఉపగ్రహ ప్రయోగనౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1డి అను నావిగేసన్ వ్యవస్థకు చెందిన నాల్గవఉపగ్రహన్ని అంతరిక్షకక్ష్యలో 2015 మార్చి 28లో ప్రవేశపెట్టారు.మొదట ఈ ఉపగ్రహవాహనాన్ని2015 మార్చి 9లో ప్రవేశపెట్టూటకు మొదట నిర్ణయించినప్పటికి, తరువాత వాయిదా వేశారు. ఇండియన్ రిజినల్ నావిగేసన్ శాటిలైట్ సిస్టాన్ని క్లుప్తంగా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్ అంటారు. భారతీయ ప్రాదేశిక ప్రాంతానికి చెంది విమానయాన, నౌకాయాన మరియు రహదారి వాహన యానాలపై స్వంత జిపియస్ వ్యవస్థ ద్వారా పర్యవేక్షణలోనియంత్రణకై ఇండియన్ రిజినల్ నావిగేసన్ శాటిలైట్ సిస్టాన్ని రూపొందించారు.ఈ ప్రణాళిక విధానం ప్రకారం ఏడు నావిగేసన్ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షములో ప్రదక్షణ చేయించడం ద్వారా, భారత దేశానికి చెందిన 1500 కి.మీ.పరిధి మేరకు అంతరిక్షము నుండి భారతీయ ప్రాదేశిక ప్రాంతానికి చెంది విమానయాన, నౌకాయాన మరియు రహదారివాహన యానాలపై స్వంత జిపియస్ వ్యవస్థ ద్వారా పర్యవేక్షణ చెయ్యవచ్చును. ఇప్పటికే మూడు నావిగేసన్ ఉపగ్రహాలను నిర్దేశిత కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు. ఆవరుసలో ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1డి అనేది నాల్గవ నావిగేసన్ ఉపగ్రహం.
ఇస్రోతయారుచేసి ప్రయోగించిన ఉపగ్రహ వాహకనౌక రకాలలో పిఎస్ఎల్‌వి రకానికి చెందిన ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎక్కువ విజయవంతమైన వాహకనౌక. అందులో పిఎస్ఎల్‌వి –XLతరగతి చెందిన వాహకనౌక ద్వారా 1400-1700 కిలోల వరకు బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షకక్ష్యలో సునాయాసంగా ప్రవేశపెట్టగలదు. ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1డి ఉపగ్రహాన్నికూడా పిఎస్ఎల్‌వి –XLతరగతి చెందిన పిఎస్ఎల్‌వి-సీ27ద్వారా కక్ష్యలోకిపంపారు.
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ27 వాహకనౌక నాలుగు దశలను/అంచెలను/స్టేజిలను కలిగి ఉంది.ఇందులో మొదటి మరియు మూడో దశలలో ఘన ఇంధనాన్ని, రెండవ మరియు నాలగవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగించారు. మొదటి దశలో రాకెట్ భూమ్యాకర్షణశక్తిని ఛేదించి, ఆకాశంవైపు దూసుకు వెళ్ళుటకు కావలసిన అదనపు త్రోపుడు/గమన శక్తిని మొదటి దశ బాహ్య భాగమున అమర్చిన ఆరు బుస్టారు, స్ట్రాపాన్ మోటరుల ఇంధనదహనం వలన అందించబడును.

title: జీఎస్‌ఎల్‌వి-F04 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: జీఎస్‌ఎల్‌వి–F04 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, భూసమస్థితి ఉపగ్రహ వాహకనౌక (GSLV) శ్రేణిలో నిర్మించిన 5వ ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహకం. ఈ GSLV) శ్రేణి ఉపగ్రహ వాహకాల ద్వారా 2 టన్నులకు మించి బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను భూసమస్థితి కక్ష్యల్లో లేదా భుస్థిరకక్ష్యలో ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టవచ్చును. అంతకు ముందు ఇలాంటి ఉపగ్రహాలను దక్షిణ అమెరికాలోని గయానా అంతరిక్షప్రయోగ కేంద్రంనుండి ఏరియన్ స్పేస్ వారి సహాయంతో ప్రయోగించెవారు. ఇస్రో రూపొందించిన PSLV వాహక నౌకల ద్వారా 2 టన్నుల బరువువరకు ఉపగ్రహాలను కనిష్ఠ భూకక్ష్యలో (LEO) ప్రవేశపెట్టగలిగేవారు. స్వదేశీయంగా ఉపగ్రహాలను భూ సమస్థితి/భూఅనువర్తిత కక్ష్యలో ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షములో ప్రవేశపెట్టుటకు PSLV పనికిరావు. అందుచే భూ సమస్థితి/భూఅనువర్తిత కక్ష్యలో ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షములో ప్రవేశపెట్టు అంతరిక్షవాహన నిర్మాణ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సముపార్జించుకొని GSLVశ్రేణి ఉపగ్రహవాహకల నిర్మాణాన్నిచేపట్టారు. ఈ క్రమంలో తయారుచేసిన 5 వ GSLV ఉపగ్రహ వాహకం జీఎస్‌ఎల్‌వి–F04. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక, ఇన్శాట్ వరుస శ్రేణికి చెందిన ఇన్శాట్-4CR ఉపగ్రహాన్ని (2130 కిలోలు), భూసమస్థితి బదిలీ కక్ష్యలో (OTC), 21. 7 డిగ్రీల వాలుతో, 170 కిలోమీటర్ల పెరిజీ (భూమికి దగ్గరిబిందువు), 35, 975 అపొజీ (భూమికి దూరపుబిందువు) తో అంతరిక్షములో 2 వతేదీ, సెప్టెంబరు, 2007న కక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టినది[1][2]. ఉపగ్రహానికి ఉన్న స్వంత చోదక ఇంజను సంహాయంతో ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశితకక్ష్యలో స్థిరపరచారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఈ చిన్న ఉపగ్రహం అమెరికాకు చెందినది.ఈ ఉపగ్రహం బరువు 110 కిలోలు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాకు చెందిన టెర్రాబెల్లా, గూగుల్ కంపెనీ తయారు చేసాయి.ఈ ఉపగ్రహం భూమిని పరిసోధిస్తూ పోటోలు, హైక్వాలిటీ వీడియోలు తీసి పంపుతాయి.భూమ్మిద జరిగే మార్పులను ఎప్పటికప్పుడు సబ్-మీటరు రెజుల్యుసని ఇమేజెస్, హెచ్‌డిక్వాలిటి వీడియోలు తీసి భూమికి పంపును.

title: పిఎస్ఎల్‌వి-C4 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: పిఎస్ఎల్ వి-C4 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, ఇస్రో సంస్థ, ధ్రువీయ ఉపగ్రహ వాహకనౌక (Polar Satellite Launch Vehicle) శ్రేణిలో తయారు చేసిన 7వ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం. భూ అనువర్తిత బదిలీ కక్ష్యలో 1060 కిలోగ్రాముల బరువు ఉన్న METSAT-1 (కల్పన-1) ఉపగ్రహాన్నివిజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది. నిజానికి పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకను, 900 కిలోల బరువుఉన్న ఇండియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్ (IRS) ను 900 కి.మీ.సౌర సమస్థితి ధ్రువ కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడానికి రూపకల్పనచేసి నిర్మించారు.మొదట సారి 1993 లో శ్రీహరికోట నుండి నాలుగు దశలు కలిగిన మొదటి పిఎస్ఎల్‌వి వాహనాన్ని ప్రయోగించినది లగాయితు క్రమంగా ఈ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనాన్ని అభి వృద్ధిపరచుకుంటూ, దాని ప్రయోగ సామర్ధ్యాన్ని పెంచుతూ వచ్చారు.

title: జిఎస్‌ఎల్‌వి

text:
భూ అనువర్తిత ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం (Geosynchronous satellite launch vehicle) లేదా భూ సమస్థితి ఉపగ్రహ వాహకనౌక కు క్లుప్తపదం, జిఎస్‌ఎల్‌వి (GSLV). ఈ ఉపగ్రహ వాహక నౌకను భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (Indian Space Research Organisation) (ఇస్రో) తయారు చేసింది.
ఉపగ్రహాలను భారతదేశం నుండే, స్వయంగా ప్రయోగించే లక్ష్యంగా ఇస్రో మొదట SLV (ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహనం), తరువాత పిఎస్‌ఎల్‌వి (ధ్రువీయ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం) ఉపగ్రహ వాహకనౌకలను నిర్మించారు. భూస్థిర, మరియు భూ అనువర్తిత కక్ష్యలలో ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టే లక్ష్యంతో జీఎస్ఎల్‌వి శ్రేణి ఉపగ్రహవాహకనౌక రూపకల్పన చేసి, అభివృద్ధిచేసి నిర్మించారు. SLV తరగతికి చెందిన వాహకనౌక భూ నిమ్న కక్ష్యలో (low earth orbit) 40 కిలోల బరువుఉన్న ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షకక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టగలదు. పిఎస్‌ఎల్‌వి తరగతికి చెందిన ఉపగ్రహ వాహకనౌక దాదాపు 2000 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను భూ నిమ్న కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టగలదు. ఇస్రో పిఎస్‌ఎల్‌వి తరగతి/శ్రేణికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారా పలు దేశీయ, విదేశీ ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. ఇన్శాట్ వంటి దేశీయ ఉపగ్రహాలను భూ స్థిర, మరియు భూ అనువర్తిత కక్ష్యకు పంపేందుకు ఇస్రో విదేశాలమీద ఆధారపడవలసి వచ్చేది.. అందువలన భూస్థిర, మరియు భూ అనువర్తిత కక్ష్యలో ఉపగ్రహాలను స్వంతగడ్డ మీద నుండే ప్రవేశపెట్టే లక్ష్యంతో జీఎస్ఎల్‌వి శ్రేణి ఉపగ్రహవాహకనౌక రూపకల్పన చేసి, అభివృద్ధిచేసి నిర్మించారు.

title: జీఎస్‌ఎల్‌వి-D2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: జీఎస్ఎల్‌వి-D1 వాహకనౌక ద్వారా కేవలం 1540 కిలోల బరువు ఉన్న జీశాట్-1 ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపగా, జీఎస్ఎల్‌వి-D2 ద్వారా 1825 కిలోల బరువుఉన్న జీశాట్-2 ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలో ప్రవేశ పెట్టారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ32 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
XL రకానికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారా 1400-1700కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవచ్చును.సూర్యానువర్తిత ధ్రువీయ కక్ష్యలో 1700 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను,600కి.మీ ఎత్తులో ప్రవేశపెట్టవచ్చును.భూబదిలీ కక్ష్యలో అయినచో 1425 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని284 X 20650 కిలోమీటర్ల కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టు సామర్ద్యంXL రకానికి చెందిన రాకెట్ కలిగి ఉంది.నౌకాయాన పర్యవేక్షణకై ఇస్రో తయారుచేసిన ఐఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఎఫ్ ఉపగ్రహన్నిఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ32 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షంలో భూఅనువర్తిత (Geosynchronous) కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఇస్రో నిర్ణయించారు.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 4అంచెలు/దశలు కలిగిన రాకెట్. ప్రయోగ సమయంలో, ఇంధనం బరువుతోసహా 320 టన్నుల బరువు కలిగి ఉంది. ఎత్తు 44.4 మీటర్లు.వాహకనౌక నాలుగు దశలలో మొదటి మరియు మూడవ దశలో ఘన ఇందనాన్ని చోదకంగాను, రెండవ, మరియు నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తారు.
ఉపగ్రహ వాహనం మొదటి దశను కోర్ స్టేజి PS1 అంటారు. ఇందులో ఘన ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తారు. ఘన ఇంధనం పేరు HTBP అనగా హైడ్రాక్సీటేర్మినేటేడ్ పాలి బ్యుటడైన్.కోర్ స్టేజి PS1లో138.2టన్నుల అనగా హైడ్రాక్సీటేర్మినేటేడ్ పాలి బ్యుటడైన్ నింపబడి ఉండును.అంతేకాకుండగా కోర్ స్టేజి PS1కు అదనంగా ఆరు స్ట్రాపాన్ మోటరులు బిగింప బడి ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క స్ట్రాపాన్ మోటరులో 12.2టన్నుల ఘన హైడ్రాక్సీ టేర్మినేటేడ్ పాలి బ్యుటడైన్ ఇంధనం నింపబడి ఉండును.మొదటి దశ కోర్ స్టేజి PS1 వ్యాసం 2.8 మీటర్లు.మరియు స్ట్రాపాన్ మోటరుల వ్యాసం ఒక మీటరు.మొదటి దశ కోర్ స్టేజి PS1 పొడవు20 మీటర్లు, స్ట్రాపాన్ మోటరు పొడవు 12 మీటర్లు.
రెండవ దశను PS2 దశ అంటారు. ఇందులో చోదకంగా ద్రవ ఇంధనం ఉపయోగిస్తారు. ద్రవ ఇంధనంగా UH25 మరియు నైటోజన్ టెట్రాక్సైడ్ ఉపయోగిస్తారు.UH25 అనగా అసౌష్టవ డై మిథైల్ హైడ్రాజీన్+25% హైడ్రాజీన్ హైడ్రేట్.ఈ దశలో 42 టన్నుల చోదక ఇంధనాన్నిదహన పరచెదరు. PS2 దశ వ్యాసం 2.8 మీటర్లు, పొడవు 12.8 మీటర్లు.
మూడవ దశను PS3 స్టేజి అంటారు. ఇందులో మొదటి దశలో వలె ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు.ఇందులో 7.6 టన్నుల చోదక ఇంధనాన్నిదహన పరచెదరు. PS3 స్టేజి వ్యాసం 2.0 మీటర్లు, పొడవు 3.6 మీటర్లు.
నాల్గవ దశను PS4 స్టేజి అంటారు.ఇందులో రెండవ దశలో వాడినట్లుగానే ద్రవ ఇంధనాన్ని నింపెదరు.PS4 స్టేజిలో వాడు ద్రవ ఇంధనం MMH+MON-3.MMH అనగా మొనోమిథైల్ హైడ్రాజీన్, MON-3 అనగా మిశ్రమ నైట్రోజన్ అక్సైడులు.ఇంధనం పరిమాణం 2.5 టన్నులు. స్టేజి వ్యాసం 1.3 మీటర్లు, పొడవు 3.0 మీటర్లు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఎం-3ఎంశాట్ ఉపగ్రహం కెనడా దేశానికి చందిన ఉపగ్రహం.మార్టిటైమ్ మానిటరింగ్ అండ్ మెసెజింగ్ మైక్రొ శాటిలైట్ సంక్షిప్త పదం ఎం-3ఎంశాట్ .ఈ ఉప్గ్రహాన్ని కెనడియన్ స్పేస్ ఏజెన్సి, డిఫెన్స్&అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (కెనడా) సంయుక్తంగా తయారు చేశాయి.ఈ ఉపగ్రహం బరువు 85 కిలోలు.ఈ ఉపగ్రహం అటోమేటిక్ ఐడెంటిఫికెసన్ సిస్టం సంకేతాలను అందిస్తుంది.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్ష కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుతున్న 104 ఉపగ్రహాల్లో మూడు ఇస్రో సంస్థ తయారు చేసినవి, వాటిని భారతదేశం తరుపున ప్రవేశ పెట్టుతున్నారు.మిగిలినవి విదేశి నానో ఉపగ్రహాలు.
అందులో ఒకటి 714 కిలోల బరువున కార్టోశాట్ శ్రేణికి చెందిన కార్టోశాట్-2డీ ఉపగ్రహం.ఇది దూరపరిశీలన ఉపగ్రహం (Remote sensing satellite). మిగిలిన రెండు ఉపగ్రహాలు సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలు.అందులో ఐఎన్‌ఎస్-1ఏ నానో ఉపగ్రహం బరువు 8.4 కిలోలు, మరియు ఐఎన్‌ఎస్-1బి బరువు 9.7 కిలోలు.
నెదర్లాండ్స్కు చెందిన పీయాస్-1 బరువు మూడు కిలోలు.స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన డిడో-2 యొక్క బరువు 4.2 కిలోలు.ఇజ్రాయిల్కు చెందిన బీజీయూశాట్ బరువు 4.3 కిలోలు.కజకస్తాన్కు చెందిన ఆల్-ఫరాబీ-1 బరువు 1.7 కిలోలు.మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ కు చెందిన నాయిఫ్-1 బరువు 1.1 కిలోలు.మిగిలిన 96 ఉపగ్రహాలు అమెరికాకు చెందిన నానో ఉపగ్రహాలు.వాటి మొత్తం బరువు 631.8 కిలోలు.అందులో డౌవ్ శాటీలైట్స్ 88, మరియు లీమూర్ శాటిలైటులు 8.అమెరికాకు చెందిన డవ్ ఫ్లోక్ -3పీ శాటిలైట్సులో 88 చిన్న ఉపగ్రహాలను అమర్చారు.వీటీన్నింటిని ఒక చిన్న పెట్టెలో అమర్చారు.దీనిని అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టిన తదుపరి అమెరికాకు చెందిన అంతరిక్ష సంస్థ గ్రౌండు స్టేషను ఈ బాక్సును తెరచి అందులోని సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను తమకు అవసరమైన కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టును.ఈ సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలు వాణిజ్య ప్రయోజనాలు అందించడంతో పాటు వాతావరణ సమాచారం తెలుపును.అలాగే అమెరికాకు చెందిన మరో లేమూర్ సూక్ష్మ ఉపగ్రహ వ్యవస్థలో 8 ఉపగ్రహాలున్నాయి.ఇవి కూడా భూమికి సంబంధిన సమాచారాన్ని అందిస్తాయి.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఈ ఉపగ్రహం కూడా అమెరికా దేశానికి చెందినది.ఇది ఒక 12సూక్ష్మ/బుల్లి ఉపగ్రహలను కలిగిన సమూహం.ఒక్కోబుల్లిఉపగ్రహం బరువు 4.7 కిలోలు.ఇవి క్షక్ష్యలో పావురాల్ల తిరుగుతూ పనిచేస్తాయని డౌవ్ శాటిలైట్స్ అని పేరు పెట్టారు.ఈ బుల్లి ఉపగ్రహాలు కూడా భూమిని పరిశోధిస్తూ మార్పులను పోటోలు తీసి పంపును.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక అనునది భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అయిన ఇస్రో రూపొందించిన ఉపగ్రహ వాహక/ప్రయోగ నౌక.ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా జూన్, 22 2016న మూడు స్వదేశీ మరియు 17 విదేశీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించుటకు ఇస్రో సంస్థ సిద్ధమైనది. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ప్రయోగానికి నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష కేంద్రం (క్లుప్తంగా షార్) వేదిక.ఇస్రో సంస్థ ఏర్పడినప్పటినుండి 2016 వరకు శ్రీహరికొట నుండి ఇస్రో మొత్తంమీద 89 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపినది. ఈ క్రమంలో ఇస్రో 53 రాకెట్ ప్రయోగాలను, ఒక అంతరిక్ష క్యాప్స్యూల్ రికవరీ ప్రయోగం, జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్-3ప్రయోగాత్మక ప్రయోగం, మరో అంతరిక్ష స్పెస్ షెటిల్ ప్రయోగాలు చేసారు. 53 ప్రయోగాలకుగాను 46 ప్రయోగాలు విజయవంతం అయ్యాయి. 46 విజయవంతమైన ప్రయోగాల్లో 34 విజయాలు పిఎస్‌ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా కావటం జరిగింది.పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణిలో XL రకానికి చెందిన ఉపగ్రహం.
ఒక ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఏక కాలంలో 20 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్ష కేంద్రంలో ప్రవేశ పెట్టడం ఇస్రోకు ఇదే మొదటి సారి. ఒకేసారి ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా 29 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించి ద్వితీయ స్థానంలో అమెరికా ఉన్నది,2014lO okEsaa 37 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించి రష్యా మొదటి స్థానంలో ఉంది. 20 ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా భారత దేశంలో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది.ఇందులో మూడు ఉపగ్రహాలు, కార్గోశాట్-2సీ, సత్యభామశాట్, స్వయంశాట్ స్వదేశి ఉపగ్రహాలు కాగా, మిగిలిన 17 విదేశ ఉపగ్రహాలు.
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహక నౌక బరువు 320 టన్నులు. పొడవు 44.5 టన్నులు. వాహక నౌక 4 అంచెలు/ దశలు కలిగి ఉంది.మొదటి మరియు మూడవ దశలో ఘన ఇంధనాన్ని, రెండవ మరియు నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తారు. మొదటి దశకు అదనంగా 6 స్ట్రాపాన్ మోటరులు అనుసంధానం చెయ్యబడి ఉన్నాయి. పిఎస్ఎల్‌వి-ఎక్సుఎల్ శ్రేణి రాకెట్ లలో పెద్దవైన, అధిక శక్తి వంతమైన స్ట్రాపాన్ బుస్టరు మోటరు లను ఉపయోగించడం వలన, ఈ రాకెట్ యొక్క మొదటి దశ/అంచె/స్టేజి యొక్క చోదకశక్తి ద్విగుణికృతం చెయ్యబడింది. PS1 అనబడు మొదటి దశ, ఘని ఇంధనం నింపబడిన S-138 రాకెట్ మోట రును కలిగి ఉంది, దీనికి బాహ్య వలయంలో ఆరు PS0M-XL బూష్టరులు అనుసంధానింపబడింది. ప్రతి స్ట్రాపాన్ బూస్టరు S-12 మోటరును కలిగి ఉంది.ఆరు స్ట్రాపన్ మోటారులలో మొత్తం 73.2 టన్నుల ఘన ఇంధనం నింపబడింది.మరి మొదటీదశ కోర్‌అలోన్ PS1లో 138.2టన్నుల ఘన ఇంధనం నింపారు. PS2 అనబడు రెండవ L-40 దశ, మొదటి దశ పైభాగాన ఉండును. ఇందులో ద్రవ ఇంధనంద్వారా పనిచేయు వికాస్ ఇంజను అమర్చబడి ఉంది. ఈ దశలో UH25మరియు డై నైట్రోజన్ టెట్రాక్సైడ్లు ద్రవచోదకం/ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.PS2లో 42 టన్నుల ద్రవ ఇంధనం నింపారు ఈ దశలోఉపయోగించు వికాస్ ఇంజను ఫ్రాన్స్ కు చెందిన వైకింగ్ ఇంజన్ (ఏరియన్ రాకెట్ సంస్థ ) నుండి లైసెన్సు తీసికొని ఇస్రో సంస్థ స్వంతగా భారతదేశంలో నిర్మించి ఉపయోగిస్తుంది. మూడవ దశ PS3. దీనిలో S-7 అను ఘన ఇంధనాన్ని మండించు రాకెట్ మోటరు అమర్చబడింది.PS3 లో 7.6టన్నుల ఘన ఇంధనం నింపారు. మూడవ దశపైన PS4అను నాల్గొవదశ తిరిగి ద్రవ ఇంధనం మండించు మోటరు కలిగిన దశ, ఇందులోద్రవ ఇంధనాన్ని మండించుటకు రెండు ఇంజన్లు అమర్చబడి ఉన్నవి.ఇందులో 2.5 టన్నుల ద్రవ ఇంధనం నింపారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 4అంచెలు/దశలు కలిగిన రాకెట్. ప్రయోగ సమయంలో, ఇంధనం బరువుతోసహా 320 టన్నుల బరువు కలిగి ఉంది. ఎత్తు 44.4 మీటర్లు[3].వాహకనౌక నాలుగు దశలలో మొదటి మరియు మూడవ దశలో ఘన ఇందనాన్ని చోదకంగాను, రెండవ.మరియు నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని చోదకంగా ఉపయోగిస్తారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
పిఎస్ఎల్‌వి –సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, ఇస్రో తయారుచేసి ప్రయోగించిన 16 వ అంతరిక్ష వాహకనౌక/రాకెట్.పిఎస్ఎల్‌వి –సీ14 ఉపగ్రహ వాహకనౌక సహాయంతో 958 కిలోల బరువు ఉన్న ఓసెన్ శాట్-2 అను IRS (indian remote sensing) కు చెందిన సముద్రశాస్ర అద్యయనానికి సంబంధించినఉపగ్రహాన్ని మరియు యోరోపియన్ సంస్థకు సంబంధించిన ఆరుసూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను, భూమి నుండి 720 కి.మీ. ఎత్తులో సుర్యానువర్తన ధ్రువకక్షలో (SSPO) ప్రవేశపెట్టారు.
పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు నాలుగుదశలను కలిగి ఘన మరియు ద్రవచోదక దశలను ఒకదాని తరువాత మరొకటి చొప్పున ఉన్న ఉపగ్రహ వాహకనౌక.ఇస్రో సంస్థకు అత్యంత నమ్మకమైన రాకెట్‌లు పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు.సెప్టెంబరు 1993 నుండి ఏప్రిల్ 2009 వరకు మొత్తం 15 పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహక] నౌకలను ప్రయోగించగా, అందులో 14 ఉపగ్రహ వాహననౌక ప్రయోగాలు విజయ వంతం అయ్యాయి.2009 నాటికి పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకల ద్వారా మొత్తంమీద 39 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్ష కక్షలో ప్రవేశపెట్టగా, అందులో 17 ఉపగ్రహాలు భారత దేశానికి చెందినవి కాగా మిగిలిన 22 అంతర్జాతీయన వినియోగదార్లవి.ఈ వాహన ప్రయోగానికి ముందు, ఏప్రిల్ 20,2009న ప్రయోగించిన పిఎస్ఎల్‌వి వాహకనౌక ద్వారా రిశాట్ -2 మరియు అనుశాట్ అంతరిక్షనౌక/ ఉపగ్రహాలను కక్షలో విజయవంతంగా ప్రవేశ పెట్టారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఇది కూడా ఒక సూక్ష్మ ఉపగ్రహం .దీని బరువు కేవలం 1కిలో మాత్రమే.దీనిని పూణె ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విద్యార్థులు తయారు చేసారు.ఇందులో అమర్చిన పరికరాలు పాయింట్ టు పాయింట్ మెసేజింగ్ సర్వీస్ అందిస్తాయి.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: XL రకానికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారా 1400-1700కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవచ్చును.సూర్యానువర్తిత ధ్రువీయ కక్ష్యలో 1700కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను,600కి.మీ ఎత్తులో ప్రవేశపెట్టును.భూబదిలీ కక్ష్యలో అయినచో 1425 కిలోల బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని284X20650 కిలోమీటర్ల కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టు సామర్ద్యంXL రకానికి చెందిన రాకెట్ కలిగి ఉన్నది[2]. నౌకాయాన పర్యవేక్షణకై ఇస్రో తయారుచేసిన ఐఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1ఈ ఉపగ్రహన్నిఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ31 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షంలో భూఅనువర్తిత (Geosynchronous) కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఇస్రో నిర్ణయించారు.ఈఈ ఉపగ్రహవాహక నిర్మాణానికి 170 కోట్ల రుపాయాలు ఖర్చు చేసారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: బిరోస్ ఉపగ్రహం జర్మనీకి చెందిన చిన్న సైంటిపిక్ ఉపగ్రహం.దీని బరువు 130 కిలోలు.బిరోస్ అనగా బెర్లి ఇన్‌ఫ్రార్డ్ ఆప్టికల్ సిస్టం.దీనిని జర్మనీకిచెందిన జర్మన్ ఏరో స్పెస్‌సెంటర్ (డిఎల్‌ఆర్) రూపొందించింది.అధిక ఉష్ణోగ్రతలను తెలుపు పరికారాలను ఈ ఉపగ్రహంలో అమర్చారు.అంతరిక్షం ఉష్ణోగ్రతలను తెలుసుకొణుటకు ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఉపయోగిస్తారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ26 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: పిఎస్ఎల్‌వి-సీ26 ఉపగ్రహ వాహకనౌక</b>ను భారత దేశపు ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో తయారుచేసి, ఈ వాహక నౌక ద్వారాఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ (IRNSS-1C) అను నావిగేషన్ ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టింది. భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థకు ఉపగ్రహాలను నిర్దేశిత కక్ష్యలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టుటకు పిఎస్ఎల్‌వి వాహకనౌక అంత్యంత నమ్మకమైన రాకెట్. పిఎస్ఎల్‌వి-రాకెట్ శ్రేణికి సంబంధించి పిఎస్ఎల్‌వి-సీ26 వాహకనౌక 28 వది. పిఎస్ఎల్‌వి-సీ26 ఉపగ్రహ వాహక నౌక పిఎస్ఎల్‌వి-రాకెట్ శ్రేణిలో Xl రకానికి చెందినది. XL రకపు రాకెట్ ద్వారా 1400-1700కిలోల వరకు బరువు ఉన్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టవచ్చును. పిఎస్ఎల్‌వి-రాకెట్ శ్రేణిలో Xl రకానికి చెంది, పిఎస్ఎల్‌వి-సీ26 ఉపగ్రహ వాహక నౌక 7 వ వాహక నౌక. అంతకు ముందుప్రయోగించిన ఆరు పిఎస్ఎల్‌వి-రాకెట్ శ్రేణిలో Xl రకానికి చెందిన వాహక నౌకలలో పిఎస్ఎల్‌వి-సీ11 ద్వారా చంద్రయాన్ -1, పిఎస్ఎల్‌వి-సీ17 ద్వారా జీశాట్-12, పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ద్వారా రీశాట్-1, పిఎస్ఎల్‌వి-సీ22 ద్వారాఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ, పిఎస్ఎల్‌వి-సీ25ద్వారా మార్స్ ఆర్బిటర్ అంతరిక్షనౌకను, మరియు పిఎస్ఎల్‌వి-సీ24 ద్వారా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు[1].

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ34 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: లపాన్-ఏ3 అను ఇండోనేషియాకు చెందిన ఈ చిన్న ఉపగ్రహం బరువు 120 కిలోలు మాత్రమే.ఈ మల్టిస్పెక్ట్రల్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాన్ని భూమి వినియాగం, సహజ వనరులు, వాతావరణ పరిశోధనకు ఉపయోగించుకోనున్నారు.

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text: ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షంలో 650 కి.మీ. ఎత్తులో, భూమధ్య రేఖకక్ష్యకు దగ్గరగా సూర్యానువర్తన ధ్రువకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టిన ఆస్ట్రోశాట్ ఉపగ్రహం బరువు 1513 కిలోలు. ఇందులో ఇంధనం బరువు 42 కిలోలు. ఈ ఉపగ్రహం జీవితకాలం ఐదేళ్ళు. ఈ ఉపగ్రహ తయారీకి 178 కోట్లు ఖర్చు అయ్యింది[6]. ఆస్ట్రోశాట్ ఉపగ్రహ తయారీకి 11 ఏళ్లు పట్టినట్లు తెలుస్తున్నది. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ30 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎత్తు 45 మీటర్లు, ప్రయోగసమయంలో బరువు 320 టన్నులు[7]

title: పిఎస్‌ఎల్‌వి-C2 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

text:
ఉపగ్రహ వాహకనౌక యొక్క పైభాగాన పరికారాలపెట్టె(equipment bay)పైభాగాన ఓసెన్‌శాట్ ను అమర్చగా, మిగిలిన రెండు ఉపగ్రహాలను పరికారాలపెట్టె(equipment bay) మీద ఒకదానికి ఒకటి వ్యతిరేఖం దిశలో ఎదురుగా గా అమర్చారు.కక్ష్యలొ మొదట ఓసెన్‌శాట్ /(IRS-P4) ఉపగ్రహం ప్రవేశపెట్టబడినది.తరువాత కిట్‌శాట్-3, దాని తరువాత డిఎల్ఆర్-టుబ్‌శాట్ ఉపగ్రహాలు కక్ష్యలొ ప్రవేశించాయి. ఉపగ్రహ వాహకనౌక ,ఉపగ్రహాలను 727 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో సుర్యానువర్త ధ్రువకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టినది.
ఉపగ్రహ వాహకనౌక పొడవు44.4మీటర్లు. ప్రయోగసమయంలో వాహకం యొక్క మొత్తం బరువు 294 టన్నులు.ఉపగ్రహ వాహకం మొత్తం నాలుగు చోదకదశలను కలిగిఉన్నది.మొదటి మరియు మూడవ దశలో ఘనచోదకాన్ని ఉపయోగించగా, రెండవ మరియు నాల్గవ చోదకదశలలో ద్రవచోదక ఇంధనాన్ని ఉపయోగించారు.మొదటి దశచోదక మోటారుకు అదనంగా ఆరుస్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటరులను అమర్చారు. ఈ స్ట్రాపాన్ మోటరులలో కూడా మొదటి చోదకదశలో ఉపయోగించిన ఘనఇంధనాన్నే ఉపయోగించారు.
పిఎస్ఎల్‌వి –C2 ఉపగ్రహ వాహకనౌకను ఆంధ్రప్రదేశ్రాష్టంలోని నెల్లూరు జిల్లా లోనిశ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్షప్రయోగ వేదికనుండి మే నెల 26 తేది,1999 న ప్రయోగించారు.మొదటి పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకను సెప్టెంబరు 29,1997 లో ప్రయోగించారు. ఈ ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా IRS-1D ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.


query: నారాయణవలస గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: నారాయణవలస శ్రీకాకుళం జిల్లా, కోటబొమ్మాళి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కోటబొమ్మాళి నుండి 13 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆమదాలవలస నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 311 ఇళ్లతో, 1246 జనాభాతో 206 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 610, ఆడవారి సంఖ్య 636. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 81 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 35. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 581081[1].పిన్ కోడ్: 532195.

title: చిలుకూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)

text: ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి డి.కవిత, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]1.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 996. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 513, స్త్రీల సంఖ్య 483, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 250 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 408 హెక్టారులు.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: లంకపల్లి అగ్రహారం

text: 2013 జూలైలో లంకపల్లె గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కోండ్రు రత్నమాల, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 742. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 376, స్త్రీల సంఖ్య 366, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 199 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 216 హెక్టారులు.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: నారాయణవలసలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: ఈదర

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9140.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 4656, స్త్రీల సంఖ్య 4484, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2347 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2917 హెక్టారులు.

title: అశ్వారావుపాలెం

text:
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కొండవీటి మస్తాన్ రావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2303. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1181, స్త్రీల సంఖ్య 1122, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 626 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 825 హెక్టారులు.

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: రాచవారిపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా = 2,882. గ్రామ జనాభా 2756. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,452, మహిళల సంఖ్య 1,430. గ్రామంలో నివాస గృహాలు 703 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 942 హెక్టారులు.గూగల్ ఈ గ్రామం: http://maps.google.com/?ie=UTF8&ll=15.638452,80.040679&spn=0.032524,0.054932&t=h&z=15 న ఉంది.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: చిరివాడ

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2188.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1097, స్త్రీల సంఖ్య 1091,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 554 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 456 హెక్టారులు.

title: ఉప్పరపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4144. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2057, స్త్రీల సంఖ్య 2087,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1048 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1078 హెక్టారులు.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: నారాయణవలసలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: చినపులివర్రు

text: విస్తీర్ణం 494 హెక్టారులు ప్రాంతీయ భాష తెలుగు గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాలు - ఆంగ్ల వ్యాసం

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: నారాయణవలసలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

title: కందులపాడు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1047.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 540, స్త్రీల సంఖ్య 507, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 281 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 205 హెక్టారులు.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: నూజెండ్లపల్లి

text: 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గొట్టిపాటి వెంకటరత్నకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,622. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 776, మహిళల సంఖ్య 846, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 421 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 662 హెక్టారులు.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: కాలువలు: 9 హెక్టార్లు బావులు/బోరు బావులు: 3 హెక్టార్లు చెరువులు: 10 హెక్టార్లు ఇతర వనరుల ద్వారా: 34 హెక్టార్లు

title: కృష్ణసంతానం

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

title: నారాయణవలస (కోటబొమ్మాళి)

text: ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.


query: అష్ట దిగ్గజ కవులు ఎవరి ఆస్థానంలో కవులు ?

title: అష్టదిగ్గజములు

text: అష్ట దిగ్గజాలు అంటే "ఎనిమిది దిక్కుల ఉండే ఏనుగులు" అని అర్థం. హిందూ పురాణాలలో ఎనిమిది దిక్కులనూ కాపలా కాస్తూ ఎనిమిది ఏనుగులు ఉంటారయని ప్రతీతి. ఇవే అష్టదిగ్గజాలు. అదే విధంగా శ్రీ కృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని ఎనిమిది మంది కవులను అష్టదిగ్గజాలు అని అంటారు.

title: తిరుపతి వేంకట కవులు

text: కవులకు మీసాలెందుకని ఎవరో అధిక్షేపించినపుడు, సంస్కృతంలోనూ, తెలుగులోనూ తమను మించిన కవులు లేరని సవాలు చేస్తూ, వీరు చెప్పిన పద్యం. దమ్మున్న కవులు ఎవరైనా మమ్ములను గెలిస్తే మీసాలు తీసి మొక్కుతామని:

title: ఉర్దూ కవులు

text: ప్రముఖ ఉర్దూ కవులు

title: కావ్యము

text:
10. ఏడ్గార్ ఏలంపో : Poetry is the rhythmic creation of beauty. కవిత్వం అంటే సౌందర్యాన్ని లయాత్మకంగా సృష్టించడం.
తెలుగు కవులు కావ్యాన్ని దాని ప్రయోజనాన్ని గురించి నిర్వచించారు. కావ్యం ఎట్లా ఉండాలో తెలుగు కవులు నిర్వచించారు.
1.నన్నయ- కవిత్వ లక్షణాలుగా ప్రసన్న కథా కలిథార్థ యుక్తిని, అక్షర రమ్యతను, నానా రుచిరార్థ సూక్తి నిధిత్వాన్ని సూచించారు
2.తిక్కన -రసాభ్యుచిత బంధాన్ని కావ్య లక్షణాలుగా చెప్పారు.
ప్రభంధ కవులు వర్ణనలకే ప్రాధ్యాన్యమిచ్చారు.

title: విక్రమార్క చరిత్ర

text: తెలుగులో కథా వాజ్మయం వృద్ధి చెందడానికి జక్కన 'విక్రమార్క చరిత్ర' కథాకావ్యం తోడ్పడింది. విక్రమార్క చరిత్రలో కనిపించే పుర, ఋతు, క్షేత్ర స్థల వర్ణనలను, భావ ప్రకటనలను తరువాతి కాలంలోని అల్లసాని పెద్దన వంటి దిగ్గజ కవులు తమ ప్రబంద కావ్యాలలో అనుకరించారు.[6] ప్రముఖ సాహిత్య పరిశోధకులు పల్లా దుర్గయ్య అభిప్రాయం ప్రకారం అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడైన మాదయ్యగారి మల్లన రచించిన రాజశేఖర చరిత్ర కథకు మూలం జక్కన విక్రమార్క చరిత్రలోని రాజశేఖర కథయే.

title: అష్టదిగ్గజములు

text: ఈ పరిశీలనను ముగిస్తూ పింగళి లక్ష్మీకాంతం చేసిన వ్యాఖ్యలు గమనించదగినవి - "రాయలు సరస్వతీ మహలులోని ఎనిమిదిమంది కవులు తెలుగువారే కానక్కరలేదు. రాజనీతిపరంగా వివిధ భాషలకు, ప్రాంతాలకు ప్రాతినిధ్యం ఉండిఉండాలి. ఆయన తెనుగురాజు, ఆయన రాజ్యము తెనుగు రాజ్యము అయినందును ఆస్థానంలో ఐదు స్థానాలు తెలుగు కవులకు లభించాయి. అందరూ తెలుగువారేనని చరిత్రకారులెవరైనా వ్రాయదలచినచో చిక్కులు వచ్చును"

title: హంపి వద్ద నిర్మాణ సమూహాలు

text: కోట బయట, రోడ్డునక అవతల ఇంకో బోర్డు ఉంది. అందు "ప్రముఖుల నివాస స్థలములు" అని ఉంది. ఎదురుగా అల్లంత దూరంలో ఒక పెద్ద గుండు పై ఇనుప తీగలతో చుట్టు కంచె, పైకి ఎక్కడానికి మెట్లు ఉన్నాయి. అక్కడున్న ప్రముఖుల నివాస స్థలాలను చూడ డానికే ఆఏర్పాటు. అక్కడున్నవన్ని కూడ అనేక రకాల భవంతుల పునాది మట్టాలే. ప్రముఖు లంటే ఆ నాటి సేనాధిపతులు, మంత్రులు, అష్ట దిగ్గజ కవులు , మొదలగు వారు కావొచ్చు. కొన్ని భవన పునాదుల పై అప్పట్లో వేసిన నేల మీద గచ్చు ఇంకా కొంత మిగిలి ఉన్నది. అది చాల అందంగాను, గట్టిగాను ఉన్నది. ఆ పరిసర ప్రాంతాల్లో అక్కడక్కడ ఇళ్లల్లో వాడుకునే విసుర్రాళ్లు, రోళ్లు కూడ పడి ఉన్నాయి. దండ నాయకుని కోట, ప్రహరీ గోడకు కుడి వైపున ఉంటే, ఎడం వైపు ఒక చిన్న కొండ ఉన్నది. ఈ మధ్యలోనున్న దారి అంతఃపుర సముదాయం వరకు వెడుతుంది.

title: పైగంబర కవులు

text: తెలుగు సాహితీజగత్తును దిగంబర కవులు ఒక కుదుపుకుదిపిన రోజుల్లో ఆ స్ఫూర్తితో గుంటూరు నుండి పైగంబర కవులు అవతరించారు. దేవీప్రియ, సుగమ్‌బాబు, కిరణ్‌బాబు, ఓల్గా, కమలాకాంత్ ఈ బృందంలోని సభ్యులు. తెలుగు సాహిత్యంలో నెలకొన్న స్తబ్ధతను బద్దలుకొట్టింది పైగంబర కవిత్వం.

title: ధూర్జటి

text: వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:శతక కవులు

title: షట్కాల గోవింద మరార్

text: గోవింద మరార్ (క్రీ.శ. 1798-1843) కేరళకు చెందిన సుప్రసిద్ధ కర్ణాటక సంగీతవేత్త. సాధువు. సంగీత విద్వాంసులు త్యాగరాజు, స్వాతి తిరునాళ్‌ల సమకాలికుడు. తిరువనంతపురం మహారాజు శ్రీ స్వాతి తిరునాళ్ ఆస్థానంలో అష్ట సంగీత విద్వాంసులలో ఒకనిగా కీర్తించబడ్డాడు.[1] సంగీత ప్రపంచంలో షట్కాలాలు అవలీలగా పాడగల ముగ్గురు త్రిమూర్తులలో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందాడు. తన సన్నిధిలో గోవింద మరార్ పాడిన రాగం వినడం పూర్తిచేసిన తరువాతనే త్యాగరాజు తన సుప్రసిద్ధ కృతి ‘ఎందరో మహానుభావులు’ను తొలిసారిగా పాడారని ఇతిహాసంగా పేర్కొంటారు. గోవింద మరార్ చెండ (Chenda), ఎడక్క (Edakka), తిమిల (Thimila) వంటి దక్షిణ భారతదేశ సంగీత వాయిద్యాలను ఉపయోగించడంలో దిట్ట.[2] ఇతని తంబూరాకు ఏడు తీగలు వుండేవని జనశృతిగా చెప్పబడుతుంది.[3]

title: అష్టదిగ్గజములు

text: ఇలా చూస్తే తాళ్ళపాక చిన్నన్న (పరమయోగి విలాసము, అష్టమహిషీ కళ్యాణము వంటి గ్రంధముల రచయిత) బహుశా తాళ్ళపాక అన్నమయ్య కొడుకో, మనుమడో కావలెను. ఇతడు రాయల సమకాలికుడు కావచ్చును. అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడైయుండే అవకాశం ఉంది. కందుకూరి రుద్రకవి రాయల సరస్వతీ మహలు ఈశాన్యంలో కూర్చొనేవాడని నానుడి. ఇతని నిరంకుశోపాఖ్యానము 1580లో వ్రాయబడినది అనగా ఈ కవి చిన్నతనములోనే రాయలు గతించియుండవలెను. ఆయన రాయల ఆస్థానంలో ప్రవేశించడానికి మంత్రులు, తాతాచార్యులు వంటివారెవరూ ఉపకరించకపోవడంతో రాయల క్షురకుడైన మంగలి కొండోజీ ద్వారా చేరారని, మంత్రుల కన్నా మంగలి కొండోజుయే గొప్పవాడని కీర్తిస్తూ పద్యం రాసినట్టు ప్రతీతి. ఈ మంగలి కొండోజు కృష్ణరాయల మరణానంతరం 1542-1565 వరకూ రాజ్యంచేసిన సదాశివరాయల కాలంలో ఆయనకూ, అసలైన అధికారం చేతిలో ఉన్న అళియ రామరాయలకు సన్నిహిత భృత్యుడు. బాడవి పట్టణ కాపురస్తుడైన మంగలి తిమ్మోజు కొండోజు గారు అంటూ ప్రస్తావిస్తూ చాలా దానశాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో రుద్రకవి అతని సహకారంతోనే సదాశివరాయల కొలువులోకి వచ్చారనీ, రాయల మరణానంతరం కూడా ఆయన అష్టదిగ్గజాల్లో ప్రఖ్యాతులైన కొందరు కవులు ఉండేవారని వారితోనే ఈయనకు చాటువుల్లో చెప్పే సంగతి సందర్భాలు ఎదురై ఉండవచ్చని ప్రముఖ చరిత్రకారుడు దిగవల్లి వెంకట శివరావు పేర్కొన్నారు. చేరి కన్నడభూమి చెఱవట్టు పాశ్చాత్య/నృపతిపై నొక్కింత కృప తలిర్చు అన్న పద్యంలో రుద్రకవి విద్యానగర వినాశనాన్ని వర్ణించడమూ ఇందుకు బలమిచ్చింది.[2] రామరాజభూషణుని వసుచరిత్ర తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత వ్రాయబడినట్లుగా అనిపిస్తుంది. కనుక ఇతని చిన్నవయసులోనే రాయల ఆస్థానంలో ఉండడం అనూహ్యం. పింగళి సూరన జననం రాయల మరణానికి 25 సంవత్సరాలముందు కావచ్చును కనుక అతడు కూడా అష్టదిగ్గజకవులలో ఉండే అవకాశం లేదు. అంతేగాక సూరన తండ్రికి రాయలు నిడమానూరు అగ్రహారం ఇచ్చినట్లు తెలుస్తున్నది. తెనాలి రామకృష్ణకవి కాలం ఊహించడం చాలా కష్టంగా ఉంది. ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర బహుశా రాయల కాలంనాటి గ్రంథం. పాండురంగ మహాత్మ్యం రాయలు తరువాత వ్రాసినది.

title: గొడవర్తి సత్యనారాయణ వరప్రసాద్

text:
దేశ భాషలందు తెలుగులెస్స అని తెలుగు భాషను కీర్తించిన గొప్ప చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. ఆయన ఆస్థానంలో భువనవిజయ సభా మంటపంలో అష్టదిగ్గజాలనే కవులు ఉండేవారు వారు అద్భుతమైన ప్రబంధాలను రచించి తెలుగు భాషకు ఎనలేని కీర్తి తెచ్చారు. అటువంటి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పాత్రలో జీవించిన వ్యక్తీ తణుకు పట్టణానికి చెందిన ప్రముఖ వైద్యులు డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్. ప్రసిద్ధి చెందిన తణుకు నన్నయ భట్టారక పీఠానికి అధ్యక్షుడు కూడా అయిన జి.యస్వీ.ప్రసాద్ భువనవిజయ కార్యక్రమంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పాత్రను పోషించారంటే ఆ కార్యక్రమం ఏంటో రక్తి కడుతుంది. ప్రేక్షకులు ఆనందంతో పొంగిపోతారు. అలనాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయ చక్రవర్హ్తి సభ నడిపించినట్లే ఈయన కూడా భువనవిజయ కవితా సభను నిర్వహించారు. అందుకే డాక్టర్.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ ను ఇటీవల తణుకు పురపాలక సంఘం ఘనంగా సత్కరించి “అభినవ కృష్ణదేవరాయ”బిరుదు ప్రధానం చేసింది. గోదావరి సీమలోని కవిపండితుల కళా సాంస్కృతిక సాహిత్య సమాహారంగా ఉగాది ఉత్సవాలలో నిర్వహించిన గౌతమీ వైభవంలో వీరు కళాప్రపూర్ణ ముళ్ళపూడి తిమ్మరాజు పాత్రను అభినయించారు.ఆయన ఉచ్చారణను కంఠమాధుర్యాన్ని ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్ర అధికారులు ఎంతగానో ప్రశంసించారు.డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్ కళాకారుడు మాత్రమే కాదు. అంతకన్నా ముఖ్యంగా మంచి కళాపోషకుడు కూడా సాహిత్య కళా వికాశానికి ప్రతీఏటా ఆయన ఎంతో కృషి చేస్తున్నారు. తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధి చెందిన మహనీయులకు గొప్ప సాహితీవేత్తలకు డాక్టర్ జి.యస్వీ.ప్రసాద్ సాహితీ పురస్కారమనే పేరుతొ 5 వేల 116 రూపాయలు ఇచ్చి సత్కరిస్తున్నారు. ప్రతీఏటా క్రమం తప్పకుండా వేల రూపాయలను సాహితీ సేవకు వినియోగించడం ఎందరికో ఆదర్శంగా నిలిచింది.
తణుకులో సుదీర్ఘ చరిత్రకలిగిన నన్నయ భట్టారక పీఠం ఆర్థిక సమస్యలతో నలిగిపోతున్నప్పుడు ఆ సంస్థకు రెండు లక్షల రూపాయలు మూల నిధిని సమకూర్చి పీఠం ఉన్నతికి ఆయన పునాదిని వేశారు. గోస్తనీ నదిపై నన్నయ్య కాంస్య విగ్రహ స్థాపన కోసం డాక్టర్ ప్రసాద్ విశేషంగా కృషి చేశారు . వృత్తి పరంగా ప్రసాద్ వైద్యుడు చెవి, ముక్కు, గొంతుల స్పెషలిస్ట్. ఈ రంగంలోకూడా డాక్టర్ ప్రసాద్ కు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రైవేట్ రంగంలో చెవి, ముక్కు, గొంతు ఆసుపత్రిని తొలిసారిగా నెలకొల్పింది ఈయనే 1973 లో స్థాపించిన ఈ ఆసుపత్రి మూడు దశాబ్దాలను పూర్తి చేసుకోబోతోంది.ఈ 30 ఏళ్ళలోనూ వేలాది మందికి వైద్య సేవలందించారు. తణుకు లోని రామకృష్ణ సేవా సమితి నిర్వహించే ఉచిత వైద్య శిబిరంలో ఆయన ఎందరో రోగులకు ఉచితంగా పరీక్షించి మందులు అందించడం ఎంతో కాలంగా చేస్తున్నారు. రోటరీ క్లబ్, లయన్స్ క్లబ్ వంటి సేవా సంస్థల ఆద్వర్యంలో నిర్వహించే ఉచిత వైద్య శిబిరాలలో డాక్టర్ ప్రసాద్ సేవలందించారు. ప్రసాద్ తన పేరుమీదుగా పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థికి ట్రావెల్ ఫెలోషిప్ గా ఉపకారవేతనం అందిస్తున్నారు. కళా సాహిత్య రంగాలలో రాణిస్తూనే వైద్య వృత్తిలో నైపుణ్యాన్ని కనబరుస్తూ ప్రసాద్ పలువురికి ఆదర్శంగా నిలిచారు.

title: బహాదుర్ షా జఫర్

text: 2వ బహాదుర్ షా మొఘల్ పరిపాలకులలో ఆఖరి వాడు. ఉర్దూ భాషా పారంగతుడు. 'జఫర్' ఇతని కలంపేరు. ఇతని ప్రథమ గురువు 'ఇబ్రాహీం జౌఖ్'. ఇతని ఆస్థానంలో ప్రముఖ కవులు ఇబ్రాహీం జౌఖ్, మిర్జా గాలిబ్. 1857 తిరుగుబాటులో ఆయన పాల్గొన్నారు. తిరుగుబాటుదారులు ఢిల్లీ చేరినప్పుడు తిరుగుబాటు సైన్యం సాధించిన భూభాగానికి అధీనునిగా, చక్రవర్తిగా బహదూర్ షా జఫర్ని ఉంచారు. అయితే చాలామంది చరిత్రకారులు బహదూర్ షా జఫర్ తన ఇష్టపూర్వకంగా కాక, తిరుగుబాటు నాయకుల చేతిలో ఒక కీలుబొమ్మ రాజుగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. ఆ రీత్యా ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో అతను పాలుపంచుకన్నది ప్రత్యక్షం కాదని పరోక్షమేనని పేర్కొన్నారు. ఐతే మరికొందరు చరిత్రకారుల దృష్టిలో మాత్రం ఆయన తిరుగుబాటు నాయకుల్లో ఒకరు, భారతపోరాట వీరుల్లో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందారు.

title: ప్రేమ్‌చంద్

text: వర్గం:1880 జననాలు వర్గం:1936 మరణాలు వర్గం:భారతదేశపు కవులు వర్గం:హిందీ కవులు వర్గం:ఉర్దూ కవులు వర్గం:కవులు

title: మహాస్వప్న

text:
ఎంత హఠాత్తుగా ప్రారంభమైందో అంతే హఠాత్తుగా ఈ ఉద్యమం 3సంవత్సరాల అనంతరం తెరమరుగైంది. అనంతరం దిగంబర కవులు విడిపోయారు.
పూర్తి స్థాయి వ్యాసం : దిగంబర కవులు నగ్నముని, నిఖిలేశ్వర్, చెరబండరాజు, జ్వాలాముఖి నలుగురు కవులు విరసం(విప్లవ రచయితల సంఘం)లోను,భైరవయ్య, మహాస్వప్న అరసం(అభ్యుదయ రచయితల సంఘం)లోను చేరారు.

title: శ్రీకృష్ణావతారం

text:
01. అదిగో అల్లదిగో కురుక్షేత్రమున కదనదుందుభులు మ్రోగే - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
02. అలుగుటయే ఎరుంగని మహామహితాత్ముడు (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
03. ఆయుధమును ధరింప అనినిక్కముగా నొకపట్ల ఊరకే (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
04. ఆలును బిడ్డలేడ్వ నృపులాలములో కడతేరక ఎల్ల (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
05. ఈ శిరోజముల్ చేపట్టి ఈడ్చినట్టి ద్రోహి చెయ్యి తునాతునకలై (పద్యం) - ఎస్. వరలక్ష్మి- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
06. ఊరకచూచు చుండుమనుట ఒప్పితికాని భవధధృ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
07. ఏమేమో అవుతుంది ఎగిసి ఎగిసి పోతుంది రేలుపవలు తెలియని - పి.సుశీల
08. ఐనను పోయిరావలయు హస్తినకు అచట సంధిమాట (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
09. ఒక్కనిచేసి నన్నిచట ఉక్కడగింపదలంచినావే నేనెక్కడ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
10. కులమా గోత్రమా విద్యాకలితుడా (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
11. కూడున్ గుడ్డుయొసంగి బ్రోచువిభునొక్కండెవ్వడో వచ్చి (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
12. కృష్ణా గోవిందా ద్వారకావాసా గోపీజనప్రియా - ఎస్.వరలక్ష్మి - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
13. కౌరవపాండవుల్ పెనగుకాలము చేరువఅయ్యె మాకు (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
14. చిలుకలకొలికిని చూడు నీకళలకు సరిపడుజోడు చెంగుచెంగున - ఎల్. ఆర్. ఈశ్వరి
15. చెల్లియో చెల్లకో తమకు చేసిన ఎగ్గులు సైచిరందరున్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
16. జెంఢాపై కపిరాజు ముందుసితవాజిశ్రేణియున్ పూన్చి (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
17. జయహే కృష్ణావతారా నంద యశోద పుణ్యావతార - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పి.లీల, సరోజిని, స్వర్ణలత బృందం - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
18. జగముల నేలే గోపాలుడే నా సిగలో పూవౌను - పి.సుశీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
19. తనువుతో కలుగు భాంధవ్యములెల్ల తనువుతో నశియించి - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్య
20. తనయులు వినిచెదవో ఈ తనయులతో ఏమియని (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
21. నందకుమార యుద్ధమున నా రధముందు వసింపుమయ్యా (పద్యం) - ?- రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
22. నిదురవోచుంటివో లేక బెదరి పల్కుచుంటివో (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
23. నేతాళలేనే ఓ చెలియా .. నేతాళలేనే ఓ చెలియా - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
24. నీ చరణకమలాల నీడయే చాలు ఎందుకోయీ స్వామి - పి.లీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పి.సుశీల - రచన: సి.నారాయణరెడ్డి
25. నీ మధుమురళీ గానమున నా మనము బృందావనము - పి.లీల
26. పరిత్రాణాయా సాధూనాం వినాశాయచ దుష్కృతాం (శ్లోకం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరావు
27. పాండవపక్షపాతము భవన్మతమరలించెగాక ( పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం
28. బావా.. ఎప్పుడు వచ్చితీవు సుఖులే భ్రాతల్ సుతుల్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
29. బావా.. ఎక్కడనుండి రాక ఇటకు ఎల్లరున్ సుఖులే కదా (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
30. బకునిన్ చంపితి రూపిమాపతి హిడంబాసోదరున్ (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం
31. మీరంబోకుము పొల్లుమాటలు అనికిన్ మీరాజు రండంచు (పద్యం) - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు
32. ముందుగ వచ్చితీవు మున్‌ముందుగ అర్జును నేను చూచితిన్ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
33. మీతమ్ముని కొడుకులు సగపాలిమ్మనిరి అటులిష్టపడ (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
34. విన్నారా వన్నెల కృష్ణుని వరాల పాటలు విన్నారా - పి.లీల బృందం
35. శృంగార రస సర్వస్వం శిఖిపించ విభూషణం అంగీకృత (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
36. సేవాధర్మము సూత ధర్మమును రాసీభూతమై ఒప్ప (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
37. సంతోషంబున సంధి సేయుదురే వస్త్రంగూర్చుచో (పద్యం) - ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు
38. సమరము చేయరే బలము చాలిన నల్వురు చూచు చుండ (పద్యం) - మాధవపెద్ది సత్యం - రచన: తిరుపతి వేంకట కవులు

title: భాగవతము-సాంఖ్యము

text:
Ø పన్నిండింటిలో రెండు స్కంధాలు రెండు భాగాలు (పూర్వభాగం మఱియు ఉత్తరభాగం) గా విడదీయ బడ్డాయి. వానిలో (1) దశమస్కంధ మయితే పెద్దది కనుక రెండు భాగలను కొంటే (2) పంచమ స్కంధం ఎందుకు రెండు భాగాలు చేయబడినదో తెలియదు.
o పోతన భాగవత రచనలో ఇతర కవులు చేతులు కలుపుటకు కారణము నిశ్ఛయించబడలేదు కాని, మూడు విధములైన అభిప్రాయములున్నవి.
o పోతన గారే రచనా సౌకర్యార్థం ఇలా నిశ్ఛయించుట.
o సర్వజ్ఞ సింగమనీడు చేత భూమిలో పాతి పెట్టబడుట వలన క్రిమిదష్టమౌట.
o పోతన గారి పూజామందిరములో కాలప్రభావము వలన క్రిమిదష్టమౌట.
§ క్రమిదష్టమౌటకు అవకాశము లున్నవి. కాని ఇక్కడొక విచిత్ర ప్రశ్న-- 5,6,11,12 స్కందాలే ఎందుకు క్రిమిదష్టం కావలె? రెండు బాగాలుగా (మొదటి 6, రెండవ 6 స్కందాలు) 2 కట్టలు కలిపి కట్టబడుట వలననా? అట్లైన సమతౌల్య ముండునా (రాశిలో 1వ కట్ట కంటే 2వదాని కంటే 40 శాతం ఎక్కువ కదా (3731, 5279 పద్యగద్యాలు) ? అప్పటికి ఈవిధముగా కట్టే గ్రంథ సంగ్రాహక పద్ధతుందా, లేక వస్రములో మూటగా కట్టెడి వారా? యాదృచ్ఛకమా?
Ø దశమ స్కంధం (రెండు భాగాలు కలిసి) 3135 పద్యగద్యాలతో అన్నిటికంటే పెద్దది. మొత్తం (9010) పద్యగద్యాలలో సుమారు మూడవ వంతు.
Ø తృతీయస్కంధం 1055 పద్యగద్యాలతో రెండవ స్థానంల లోవుంది
Ø ద్వాదశ స్కంధం 54 పద్యగద్యాలతో అన్నిటికంటే చిన్నది. మొత్తం వృత్తాలలో సుమారు ఇరవైయ్యో వంతు.
Ø ఏకాదశ స్కంధం 126 పద్యగద్యాలతో రెండవ చిన్నది.
Ø పండ్రెండు స్కందాలు పంచమ, దశమ స్కందాల ఉత్తర భాగాలతో సహా (మొత్తం 14) అన్నీ పవిత్రమైన “శ్రీ” అనే అక్షరము తోనే ప్రారంభింప బడ్డాయి, వి మొత్తానికి శ్రీకర మార్గం చూపటానికేమో.
Ø పండ్రెండు స్కందాలు పంచమ, దశమ స్కందాల ఉత్తర భాగాలతో సహా (మొత్తం 14) అన్నింటిలో గద్య రూపంలో ప్రతి స్కందము, ప్రతి భాగము ఆఖరున కవి ఇది తన విరచితమని తెల్పుటకు పదునాల్గు పర్యాయములు వాడబడినవి. పదునాల్గింటిలోను అన్నీ -ఇది- అన్న పదంతో మొదలు పెట్టబడ్డాయి, ఇది (ఈ భాగవతం) అదే (తత్) అనా.
Ø 2 వచనములు పక్కపక్కన - పదవ పూర్వ భాగములో ‘అక్రూరుడు ధృతరాష్ట్రునితో హితోపదేశముగా సంభాషించుట అనే సంధర్భములో’ వచనము (“ఇట్టి” అనే పదంతో ప్రారంభించినది, వ-1522) వెంటనే మళ్ళా వచనము (“అంత” అనే పదంతో ప్రారంభించినది, వ-1523) వ్రాయబడింది.
Ø అధ్వైతాన్ని ప్రత్యేకంగా చెప్పడానికి ఒక రకమైన బైనరీ అంతర్లీనంగా రచింపబడినదా ఆనిపిస్తోంది ఈక్రింది వివరాలు చూస్తుంటే

title: ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తెలుగు ముస్లిం రచయితలు

text:
తెలుగు సాహిత్యంలో ముప్ఫైకి పైగా శతకాలను ముస్లిం కవులు రాశారు.భక్తి, నీతి, తాత్విక, ప్రబోధాత్మక సాహిత్యంలో ముస్లిం కవులు శతకాలు రాశారు. తెలుగుముస్లిం కవులు రాసిన కొన్ని శతకాలు ;
భక్త కల్పద్రుమ శతకం (1949)
మొక్కపాటి శ్రీరామశాస్త్రితో కలసి రాసిన శతకం "సుమాంజలి".
హరిహరనాథ శతకము
అనుగుబాల నీతి శతకము
తెనుగుబాల శతకము1963లో రసూల్ ప్రభు శతకము
అల్లా మాలిక్ శతకము

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు

text: పాలమూరు జిల్లాలో 13వ శతాబ్దం నుంచి అనేక కవులు పలు రచనలు చేసినట్లు ఆధారాలున్నాయి. అప్పటి కాలంలో కవులు లేని పాలమూరు ప్రాంత గ్రామాలు లేవనే నానుడి కూడా ఉంది. తొలి తెలుగు రామాయణ కర్త గోన బుద్ధారెడ్డి నుంచి ఇప్పటి ఆధునిక రచయితల వరకు వందలాది కవులు తెలుగు, సంస్కృత భాషలలో సాహితీ ప్రావీణ్యం చూపారు. పూర్వపు సంస్థానాలలో కవులకు రాజులు ప్రత్యేక ఆదరణ చూపి ప్రోత్సహించేవారు.

title: సాహితీ రూపకాలు

text:
రామభక్తులైన కవుల గోష్ఠి.
దీనిలో కవులుగాని రామాయణ పాత్రలు కాని ఉంటాయి.
నారాయణుని సన్నిధిలో కాని, వ్యాసుని సన్నిధిలో కాని భారతరచయితల గోష్ఠి.
నన్నయ భారతరచన ప్రారంభాన్ని తెలిపే సభ.
తిక్కన భారతావరణం తెలిపే సభ.
ఎర్రాప్రగడ భారతాది గ్రంథరచన తెలిపే సభ.
కౌరవ పాండవ పక్షాల న్యాయనిర్ణయ సభ.
తిక్కనతో పాటు శైవ వైష్ణవ కవులు పాల్గొనే సభ.
సత్యలోకంలో భిన్నకాలాలకు చెందిన కవులు పాల్గొనే సభ. దక్షుడు కాని, బ్రహ్మ కాని సభను నిర్వహిస్తారు.
రసానంద స్వరూపాన్ని వివరించే రూపకము. రస ప్రతినిధులుగా కవులు పాల్గొంటారు. రసబ్రహ్మ నిర్వహిస్తాడు.
చంద్రుడు కళానిధి కనుక ఈ సభలో కవులతో పాటు సంగీత నాటక ప్రతినిధులు కూడా పాల్గొంటారు. చంద్రుడు లేదా మన్మథుడు నిర్వహిస్తారు.
పెదకోమటివేమారెడ్డి ఆస్థానంలో విద్యాధికారి శ్రీనాథుడు నిర్వహించేసభ. వామనభట్టు మొదలైన పండితులతో సాహిత్య యుద్ధం.
ప్రౌఢరాయల ఆస్థానంలో డిండిమభట్టును ఓడించి శ్రీనాథుడు కనకాభిషేకం పొందిన ఘట్టం.
రాజమండ్రి పాలకులైన వీరభద్రారెడ్డి వేమారెడ్డి సభలో శ్రీనాథుడు కాశీఖండ కృతి సమర్పణ.
దక్షిణదేశ రాయల ఆస్థానంలో జరిగిన కవుల గోష్ఠి.
ఇది రఘునాథనాయకుని కుమారుని సభ. దీనిలో ఆనాటి కవులు రంగాజమ్మ మొదలైనవారు ఉంటారు.
గవర్నరు, ముఖ్యమంత్రి, స్పీకరు, శాసనసభ్యులు, ప్రతిపక్షనాయకులు, ప్రతిపక్షసభ్యులు వీరితో సాహిత్య ప్రక్రియలు, వాటి ప్రభావము, సమాజావసరాలు మొదలైన వాటి గురించి చర్చించుట.

title: ఆచార్య ఫణీంద్ర

text: వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:తెలుగు రచయితలు వర్గం:తెలుగు కవులు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా ప్రముఖులు వర్గం:1961 జననాలు వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2013 వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు వర్గం:తెలంగాణ రచయితలు వర్గం:తెలంగాణ కవులు వర్గం:తెలంగాణ శాస్త్రవేత్తలు వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా కవులు

title: శేషాద్రి రమణ కవులు

text: శేషాద్రి రమణ కవులు తెలుగు సాహిత్యాన్ని సంపన్నం చేసిన సోదరులైన జంట కవులు మరియు చరిత్ర పరిశోధకులు.

title: తిరుపతి వేంకట కవులు

text: గుంటూరులో 1911సం.ఆగస్టు నెలలో శ్రీ కొప్పరపు సోదర కవులు అభిమానులు లేవదీసిన కుర్చీతగాదాతో అప్పటికే కుములుచున్న అగ్గివలెనున్న వైదికనియోగి స్పర్ధలు మంటలుగా ప్రజ్వరిల్లినవి.ఏది ఏమైనా ఎవరి ప్రశంసలు వారి అందుకొనుటమానలేదు. పల్లెలలో కూడా వెంకటకవులకు సభలు అవధానములు జరిగినవి.

title: అష్టదిగ్గజములు

text: అల్లసాని పెద్దన: కృష్ణరాయలకు ఆప్తుడు. తన కృతిని రాయలకు అంకితమిచ్చాడు. నంది తిమ్మన: తన కృతిని రాయలకు అంకితమిచ్చాడు. రాయల వంశముతో తిమ్మన వంశమునకు పూర్వమునుండి అనుబంధమున్నది. నంది మల్లయ, ఘంట సింగయలు తుళువ వంశమునకు ఆస్థాన కవులు. అయ్యలరాజు రామభద్రుడు: ఇతని సకలకథాసార సంగ్రహమును రాయల యానతిపై ఆరంభించినట్లు, రాయల కాలంలో అది పూర్తికానట్లు పీఠికలో తెలుస్తున్నది. రామాభ్యుదయము మాత్రం రాయల అనంతరం వ్రాసి రాయల మేనల్లడు అళియ రామరాజుకు అంకితమిచ్చాడు. ధూర్జటి: రాయల ఆస్థానంలో మన్ననలు అందుకొన్నాడు. ధూర్జటి తమ్ముని మనుమడు కుమార ధూర్జటి వ్రాసిన కృష్ణరాయ విజయంలో ఈ విషయం చెప్పబడింది. జనశృతి కూడా ఇందుకు అనుకూలంగానే ఉంది. మాదయగారి మల్లన: ఇతడు అష్ట దిగ్గజాలలో ఒకడని చెప్పడానికి కూడా కుమార ధూర్జటి రచనయే ఆధారం. మల్లన తన గ్రంధాన్ని కొండవీటి దుర్గాధిపతి, తిమ్మరుసు అల్లుడు అయిన నాదెండ్ల అప్పామాత్యునకు అంకితమిచ్చాడు.

title: నీరుకొండ హనుమంతరావు

text: ఖమ్మం భిన్న రాజకీయాల సమాహారంగా ఉండేది. ప్రజాశక్తి పుస్తకాల షాప్ లో ప్రతి సాయంత్రం ఎందరో కవులు అక్కడ చేరేవారు. అమరుడు హరీష్, పొట్లూరి వేంకటేశ్వర రావు, లాయర్ బోడేపూడి, ఆనందా చారి, కపిల రాంకుమార్, ప్రతాపనేని రామకోటేశ్వరరావు, శివకోటి, వసంతరావు అపుడప్పుడూ తమ్మినేని గారు, గోపీనాథ్ సర్ సాహితీ స్రవంతి మిత్రులూ మిగతా విప్లవ సానుభూతి పరులూ అక్కడ చేరేవారు. కాసింత కాఫీ, పాను వక్కలూ, సాహిత్యం సమకాలీన పోరాటాలూ అదో కంగ్లామరేషన్. ఎవరయినా ఎక్కడయినా తడబడితే నీరుకొండ ఆ లోటును పూడ్చేవాడు. ఇప్పుడు హరీష్ లేడు, నీరుకొండ లేడు పొట్లూరి మంచాన ఉన్నాడు. రాను రాను ఖమ్మం సాహిత్య వాసనకు దూరం అవుతోంది. ఈ మధ్య అమరుడు దాశరథిని కలిస్తే మాటల మధ్యలో హరీష్ లేని ఖమ్మంని ఊహించ లేకపోతున్నా అన్నాడు. ఇలా తరాలు తరాలు అంతర్ధానం అవుతున్నాయి వాళ్ళ జ్ఞాపకాలు సజీవంగా మాలాంటి వాళ్ళతో బ్రతికే ఉన్నాయి. పాత కొత్తా తరానికి వారదిలాగా నిలిచిన కొన్ని జ్ఞాపకాల గొలుసులను సజీవంగా రాయాల్సిన అవసరం ఉంది. నా జీవితంలో నీరుకొండ అంత నిజాయితీగా నిక్కచ్చిగా బ్రతికిన మనిషిని చూడలేదు. ఆయన సహచర్యం నాలో చదవాలి అనే జిజ్ఞాషను కలిగించింది .అవును బాపూ..నీలా. నిండు హృదయంతో, మండే గుండెల కన్నీళ్ళ/ వేదనల గళమున మేళవించి కార్మిక కర్షక/హృదయాలు పొంగ ప్రళయంలా ప్రభంజనంలా/భూన భూలు మారుమ్రోగ నినదించిన వాడేడి వినిపించిన వాడేడి ?

title: కవి చౌడప్ప శతకము

text:
శా.ఒడ్డారంబు ఘటించె బ్రహ్మ వినరా ! ఓరోరి చన్ ముక్కులన్
బిడ్డం డంటిన పాలు కారు, అవియే ప్రేమన్ మగం డంటినన్
జిడ్డం చె మ్మగు కాళ్ళ సందిది మహాసాధ్యంబె అ బ్రహ్మకున్
దొడ్డా కుందవరంపురాయ సుకవీ ! ధూర్త ప్రకారాగ్రణీ !
ఏది చెప్పినా బలంగా సూటిగా గుండెకు తగిలేట్టు చెప్పగల చౌడప్ప ఉమ్మడి కుటుంబ సౌభాగ్య చిత్రం ఎంత అందంగా చిత్రిస్తాడో చూడండి;
కం. తన సతి ఇడగా మనుమలు - తనయులు తలిదండ్రు లన్న దమ్ములు బంధుల్
దిన దినమును భుజియించుట - ఘన విభవము కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కాకర కాయ కూరంటే కవి చౌడప్పకి ప్రాణం !
కం. వేయారు వగల కూరలు - కాయ లనేకములు ధాత్రి కల వందులలో
నాయకములు రా కాకర - కాయలు మరి కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పూర్వ కవులలో కవి చౌడప్పకు ఇష్టమైన కవులు -
కం. విను భారవి భట్టును నా - చన సోముని మాఘ కవిని చతురత శ్రీ నా
ధు నుతింతును కవితకు తి - క్కన తలతున్ కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పెద్దన పట్ల తన ప్రశంసను చాటే చౌడప్ప పద్యం సుప్రసిద్ధం -
కం. పెద్దన వలె క్రుతి చెప్పిన - పె ద్దనవలె, అల్ప కవిని పె ద్దనవలెనా ?
ఎ ద్దనవలె, మొ ద్దనవలె - గ్ర ద్దనవలె కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కందపద్యం నడపడంలో తిక్కన తరువాత తనంత మొనగాడు లే డని గర్వంగా చెప్పుకుంటాడు చౌడప్ప;
కం. ముందుగ చను దినములలో - కందమునకు సోమయాజి ఘను డందురు; నే
డందరు నను ఘనుడందురు - కందమునకు కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
చౌడప్ప 'పస' పద్యాల్ని చవి చూడకపోతే ఆయన చాటుకవితా సమీక్ష అసమగ్రమే అవుతుంది.
కం. పప్పే పస బాపలకును, - ఉప్పే పస రుచుల కెల్ల, ఉవిదల కెల్లన్
కొప్పే పస, దంతములకు - కప్పే పస కుందవరపు కవి చౌడప్పా !

title: అష్టదిగ్గజములు

text: రాయలు సరస్వతీ పీఠాన్ని పరివేష్టించి ఎనమండుగురు కవులు కూర్చొనేవారని కథ ఉంది. కృష్ణదేవరాయలు ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజాలుగా మన్ననలందుకొన్న ఈ ఎనిమిదిమందీ నిజంగా తెలుగు కవులేనా, వారి పేర్లు పై జాబితాలోనివేనా అన్న విషయంపై సాహితీ చరిత్రకారులలో భిన్నభిప్రాయాలున్నాయి. పింగళి లక్ష్మీకాంతం ఈ విషయంపై ఇలా పరిశీలించారు .[1]

title: గద్వాల సంస్థానము

text: నిజాంరాష్ట్రంలోని సంస్థానాలలోకెల్లా గద్వాల సంస్థానంలో సాహితీపోషణ అధికంగా ఉండేది,[3] సంస్థానాధీశులు విద్యావేత్తలకు, కళాకారులను ఆదరించారు. సంస్థానంలో ప్రతి సంవత్సరం మాఘ, కార్తీక మాసాలలో సంగీత, సాహిత్య సభలు జరిగేవి. రాజాపెదసోమభూపాలుడు స్వయముగా కవి. ఆయన జయదేవుని గీతాగోవిందాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాడు. 1761 నుండి 1794 వరకు పాలించిన చినసోమభూపాలుడు కవిపండితులను ఆదరించడమే కాకుండమే కాకుండా స్వయంగా రచనలుచేశాడు. ఇతని ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజములనే 8 మంది కవులు ఉండేవారు. ఇతని కాలాన్ని గద్వాల సంస్థానంలో ' సాహిత్య స్వర్ణయుగం ' గా చెబుతారు. ప్రముఖకవి సోమయాజులు, అలంకార శిరోభూషణం రచించిన కందాళాచార్యులు ఇక్కడివారే. ఆంధ్రదేశంలోని ఎక్కడెక్కడి కవులో ఇక్కడి రాజుల దర్శనానికి వచ్చేవారు.

title: బిరుదు

text: బిరుదులను ప్రాచీన కాలంలో తమ ఆస్థానంలో ఉండే కవులకో, తమ ఆస్థానికి వచ్చి మెప్పించిన కవులకో రాజులు ఇచ్చేవారు. విజయనగర రాజులు, తంజావూరు రాజులు ఈ కోవకు చెందినవారే. తరువాత వీరి సంప్రదాయాన్ని సంస్థానాధీశులు, జమీందారులు కొనసాగించారు. గద్వాల సంస్థాన ప్రభువులు సత్కవులను ఎందరినో ఆదరించి, తమ ప్రాంతానికి విద్వద్గద్వాలగా కీర్తిని ఆర్జించిపెట్టారు. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వాలు ఏర్పడ్డాకా ఈ పనిని ప్రభుత్వాలు, అవి ఏర్పాటుచేసిన అకాడమీలు ఇస్తూ వచ్చాయి. మరికొన్ని సాహిత్య సంస్థలు, సాహిత్యాభిలాషులు బిరుదులు ఇవ్వడమనే ఈ పనిని తమ భుజాల మీదికి వేసుకున్నారు. ఆధ్యాత్మిక మఠాలు, పీఠాధిపతులు తమ భావజాలాన్ని ప్రచారం చేసే తమ కవులకు బిరుదులు ఇస్తున్నాయి. ఇక మరి కొందరు కవులు తమకు తామే బిరుదులను తగిలించుకొని ఊరేగుతున్నారు.

title: తిరుపతి వేంకట కవులు

text: దివాకర్ల తిరుపతి శాస్త్రి () (1872-1919) మరియు చెళ్లపిళ్ల వేంకట శాస్త్రి () (1870-1950) - ఈ ఇద్దరు కవులు తిరుపతి వేంకట కవులు అని జంట కవులుగా తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధులయ్యారు.

title: కందుకూరి రుద్రకవి

text: కృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజ కవులుండేవారన్న కథ ప్రసిద్ధమే. అది కూడా చాటు కథే కాని దానికి చారిత్రకమైన ఆధారాలు సరైనవేమీ లేవు. ఈ కందుకూరి రుద్రకవి కూడా అష్ట దిగ్గజాలలో ఒకడనీ, అతను ఈశాన్యపు దిక్కునున్న పీఠాన్ని అధిష్టించాడనీ కొందరు పండితులు భావిస్తున్నారు. ఈ రుద్రకవి గురించి చాలా చాటు పద్యాలూ, వాటికితోడుగా కథలూ ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ఇతనికి తాతాచార్యులతోనూ అలాగే భద్రకవితోనూ (ఇతను రాయల కొలువులో మరొక కవి అయ్యలరాజు రామభద్ర కవే అని కొందరంటారు) వాదోపవాదాలు జరిగాయని పద్యాలున్నాయి.సభకి వచ్చినప్పుడు ఇతనికి కూర్చోడానికి ఆసనమివ్వకుండా అవమానించినప్పుడు యీ పద్యం చెప్పాడట రుద్రకవి:


query: రాళ్లహళ్లి గ్రామ పిన్ కోడ్ ఏంటి?

title: రాళ్లహళ్లి

text: రాళ్లహళ్లి, అనంతపురం జిల్లా, గుడిబండ మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1]ఇది మండల కేంద్రమైన గుదిబండ నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన హిందూపురం నుండి 42 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1603 ఇళ్లతో, 7081 జనాభాతో 1828 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3593, ఆడవారి సంఖ్య 3488. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1893 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 20. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595381[2].పిన్ కోడ్: 515305.

title: ముఘలానీ కోట్

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు.సమీపపోస్టాఫీసుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: పఖర్ పురా

text:
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో ఉంది.
గ్రామ పిన్ కోడ్

title: కన్నెగంటివారి పాలెం

text:
"కన్నెగంటివారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 265., యస్.టి.డీ కోడ్= 08648.
ఈ గ్రామ పంచాయతీని ఆదర్శ గ్రామ పంచాయతీగా ఎంపిక చేయడానికి అధికారులు సిద్ధం చేసారు. [2]

title: పచ్చియా

title: మధ్

title: పద్దే

title: మల్లోవాల్

title: మచ్చి నంగల్

title: నంగల్ అంబ్

title: ఓథియన్

title: మల్లైన్

title: నంగల్ పన్నువాన్

title: ములాకోట్

title: నంగల్ సోహల్

title: నాగ్

title: ఉచోకే కలన్

title: మజ్జుపురా

title: ముల్లా బెహ్రం

title: నసర్

title: వెంకటాపురం(అద్దంకి)

text:
"వెంకటాపురం(అద్దంకి) " ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి మండలానికి చెందినగ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 523 201., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08593.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి పాకనాటి అనంతలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

title: పండోరి

title: నంగ్లీ

title: మాలిక్ నంగల్

title: పెయిరేవాల్

title: నథుపురా

title: అకునూరు

text: అకునూరు, కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ 521 245., ఎస్.టి.డి. కోడ్ = 08676.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3243. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1637, స్త్రీల సంఖ్య 1606, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 826 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 363 హెక్టారులు.[3] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2014, మార్చి-15; 2వ పేజీ.

title: పదైనా

title: పంధేర్

title: ఓధర్


query: ప్లేగు వ్యాధి భారతదేశంలోకి ఏ సంవత్సరంలో వ్యాపించింది ?

title: ప్లేగు

text: 1994 సంవత్సరంలో న్యుమోనిక్ ప్లేగు మహమ్మారి భారతదేశంలోని సూరత్ పట్టణంలో వ్యాపించింది. దీనిమూలంగా 52 మంది మరణించగా సుమారు 3 లక్షల మంది స్థానికులు రాష్ట్రం వదిలి పారిపోయారు.[1].

title: ప్లేగు

text: ప్లేగు వ్యాధి ఒక రకమైన అంటు వ్యాధి. ఈ ప్రాణాంతకమైన వ్యాధి ఎర్సీనియా పెస్టిస్ (పాస్చురెల్లా పెస్టిస్) అనే బాక్టీరియా వలక కలుగుతుంది. ఇది జంతువులు ముఖ్యంగా ఎలుకల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది, మానవులకు ఈగల ద్వారా చేరుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇది ఎన్నో విశ్వమారిగా చాలా మంది మరణానికి కారణమైంది మరియు కొన్ని ప్రాంతాలలో మహమ్మారిగా స్థిరపడింది.

title: లావెండరు నూనె

text: పోనేసియన్స్ అరేబియన్స్,మరియు ఈజిప్టులు లావెండర్ ను సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడేవారు.అలాగే శవం పాడవ్వకుండా వాడే ద్రవ్యాలలో లావెండర్ ను వాడేవారు. లావెండర్ నూనెలో ముంచిన వస్త్రాలను మమ్మీలను చుట్టుటకు వాడేవారు.గ్రీసు,మరియు రోములో లావెండరును సర్వరోగ నివారణిగా వాడేవారు.17 వశతాబ్దిలో ఇగ్లాండులో ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలినప్పుడు, ప్రేగునుండి రక్షిస్తుందని,అక్కడి జనాలు లావెండర్ పూలను తమనడుం కట్టుకునేవారట.

title: లక్ష్మణ్ ఏలె

text: తెలుగు, ఉర్దూ, ఇంగ్లిషు భాషల్లో తెలంగాణ ప్రభుత్వము, తెలంగాణ సర్కార్, గవర్నమెంట్ ఆఫ్ తెలంగాణ పదాలు స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాయి. దిగువన సత్యమేవ జయతే అని హిందీలో కూడా పొందుపరిచారు. కాకతీయుల కళావైభవాన్ని స్ఫురించే తోరణం, ప్లేగు వ్యాధి సోకి వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతే బతుకుకు చిహ్నంగా నిర్మించిన చార్మినార్ గుర్తులు లోగోలో నిండిపోయాయి. లోగో ఏ సైజులో ఉన్నా వీక్షించేందుకు స్పష్టత సంతరించుకుంది. ఇంక్‌తో ముద్రవేస్తే అచ్చుగుద్దినట్లే ఉండేందుకు అనువుగా దీని రూపు సంతరించుకుంది.

title: గులాబి

text: పాత తోట గులాబీలకు మరియు ఆధునిక సంకరములకు కూడా, సంవత్సరంలో కాలంతో నిమిత్తం లేకుండా బలహీనమైన, పాడైపోయిన లేక వ్యాధి పెరుగుతున్న వాటిని పూర్తిగా కత్తిరించి వేయాలి. మొగ్గపై నుండి నలభై ఐదు డిగ్రీల కోణంలో ఏ గులాబీ కైనా, ఏ కత్తిరింపు అయినా జరగాలి.ఈ విధంగా చేయడం వలన కత్తిరింపు జరిగిన కాండం తొందరగా గట్టి పడటానికి దోహద పడటమే గాక, గాటు మీద ఏర్పడే వ్యాధి కారకమైన తేమను తగ్గిస్తుంది.

title: సావిత్రిబాయి ఫూలే

text: ప్లేగు వ్యాధి సోకిన మాంగ్ లాంటి దళిత కులాలకి చెందిన దళిత చిన్నపిల్లలని తన చంకన వేసుకొని చికిత్స చేసి కాపాడింది. చివరికి ఆ ప్లేగు వ్యాధే ఆమెకి సోకి మార్చి 10, 1897 లో కబళించింది. ఆమె దత్తపుత్రుడు యశ్వంత్ అంత్యక్రియలు జరిపించిండు. సావిత్రి బాయి జయంతిని భారతదేశ మహిళా ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాము.

title: ప్లేగు

text: కొంతమంది ఈ మహమ్మారికి ముఖ్యమైన కారణం ప్రయోగశాల పరీక్షలలో దీనిని గుర్తించలేకపోవడమేనని పేర్కొంటారు.[4]. ప్రయోగశాలలో నిర్ధారించలేకపోయినా రక్త పరీక్షలలో ప్లేగు ప్రతిరక్షకాలు ఉండడం మరియు వ్యాధి లక్షణాలు ఇది ప్లేగు వ్యాధిగా నిర్ధారించాయి.[5].

title: ఎంటిరోబాక్టీరియేసి

text:
ఎంటిరోబాక్టీరియేసి (లాటిన్ Enterobacteriaceae) ఒక బాక్టీరియా జీవుల కుటుంబము.
వీనిలో చాలా రకాల వ్యాధికారకమైన జీవ సమూహాలున్నాయి. వానిలో టైఫాయిడ్ వ్యాధికారకమైన సాల్మొనెల్లా అతిసార వ్యాధి కారకమైన షిగెల్లా, ప్లేగు వ్యాధికారకమైన ఎర్సీనియా మొదలైన జీవులున్నాయి. జన్యు పరిశోధనల ప్రకారం వీటిని ప్రోటియో బాక్టీరియాలుగా వర్గీకరించారు.

title: శ్రీ కనక మహాలక్ష్మి అమ్మవారి దేవస్థానం, విశాఖపట్నం

text: స్థానిక కథనం ప్రకారం, 1912 లో శ్రీ కనక మహాలక్ష్మీ అమ్మవారి యొక్క విగ్రహం బావి నుండి తీయబడింది. అది రహదారి మధ్య ప్రతిష్ఠించబడి ఉండేది. రహదారిని విస్తరించడానికి విశాఖ మునిసిఫల్ అధికారులు విగ్రహాన్ని తొలగించి మరోచోట ప్రతిష్ఠించారు. అది జరిగిన 1917 సంవత్సరంలో విసాఖలో ప్లేగు వ్యాధి ప్రభలి అనేకమంది చనిపోయారు. ఇది అమ్మవారి విగ్రహాన్ని తొలగించడం వలనే జరిగిందని తలచి మళ్ళీ యధాస్థానానికి చేర్చారు. అప్పటికి వ్యాధి తగ్గుముఖం పట్టడంతో ప్రజలకు అమ్మవారి మీద గురి ఏర్పడటం తరువాత ఆమె యొక్క మహిమలు కథలుగా విస్తరించడం ద్వారా విశేష ప్రాచుర్యం పొందినది.

title: అంటు వ్యాధులను నివారించు మార్గములు

text: 3. బలవంతపు మకాములలో బాట సారులకు భోజనాది సౌకర్యములు కూర్చుట బహు కష్టము. అందుచే బడలియున్న బాటసారుల నీ యంటు వ్వాధులు అధికముగ బాధింప వచ్చును. కావున నిట్టి బలవంతపు మకాములచే ప్రజలను భీతి చెందించుట కంటే ప్రజలకు అంటు వ్యాధి యొక్క వ్యాపకమును వాని నివారణ పద్ధతులను గూర్చి విషయములను బోధించుటకు సులభ శైలిని వ్వాసములు వ్రాసి విరివిగ పంచి పెట్టి ప్రజలకు వాని యందు విశ్వాసము కలుగునట్లు చేయ వలెను. అంటు వ్యాధి గల చోట్ల కితర దేశముల యందలి ప్రజలు పోకుండ వారికి బోధింప వలెను. అంటు వ్యాధి గల ప్రదేశముల నుండి వచ్చు వారల కందరకు రహదారి చీటి (passport) నొకదాని నిచ్చి వారు ప్రతిదినము సర్కారు ఉద్యగస్థుని పరీక్షలో నుండు నట్లు తగు యేర్పాటు చేయవలెను. క్రొత్త ప్రదేశములలో నెక్కడనైన ఈ వ్యాధి వచ్చిన యెడల ఈ రహదారి చీట్ల మూలమున వెంటనే కనిపెట్టవచ్చును. వారిని ప్రత్యేకముగా గ్రామమునకు తగినంత దూరములోనుంచి చికిత్స చేసి వ్యాధి ఊరూరునకు వ్యాపింప కుండ చేయ వచ్చును. ప్లేగు రహదారి చీట్లును బాటసారుల కిచ్చు నుద్దేశమిదియె.

title: జి.ఎస్.ఖాపర్దే

text: ఒకసారి ఖాపర్దే కుమారుడైన బల్వంత్ కు శిరిడీలో ఉండగా ప్లేగు వ్యాధి సోకింది. ఖాపర్దే భార్య బాబాను దర్శించి బల్వంత్ పరిస్ధితి వివరించింది. బాబా వెంటనే తమ కఫ్నీ నడుము పైకెత్తి తమ శరీరాన్ని చూపించారు. ఆశ్చర్యం! ఆయన ఒంటి మీద కోడి గుడ్లంత ప్లేగు బొబ్బలు నాలుగు కనిపించాయి. బాబా ఆమెతో, "చూడు తల్లీ, నీ బాధంతా నాపైకి తీసుకున్నాను!" అన్నారు .అది చూసి అందరూ ఎంతో ఆశ్చర్యపోయారు. త్వరలో బల్వంత్ కు, సాయికీ ప్లేగు తగ్గిపోయింది. అలా బాబా ఖాపర్దే కుటుంబంలో ఎవరికీ ఏ కష్టమొచ్చినా తొలగించారు.

title: తెలంగాణ అధికారిక చిహ్నం

text: తెలుగు, ఉర్దూ, ఇంగ్లిషు భాషల్లో తెలంగాణ ప్రభుత్వము, తెలంగాణ సర్కార్, గవర్నమెంట్ ఆఫ్ తెలంగాణ పదాలు స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాయి. దిగువన సత్యమేవ జయతే అని సంస్కృతంలో కూడా పొందుపరిచారు. కాకతీయుల కళావైభవాన్ని స్ఫురించే తోరణం, ప్లేగు వ్యాధి సోకి వందలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతే బతుకుకు చిహ్నంగా నిర్మించిన చార్మినార్ గుర్తులు లోగోలో నిండిపోయాయి. లోగో ఏ సైజులో ఉన్నా వీక్షించేందుకు స్పష్టత సంతరించుకుంది. ఇంక్‌తో ముద్రవేస్తే అచ్చుగుద్దినట్లే ఉండేందుకు అనువుగా దీని రూపు సంతరించుకుంది.

title: ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్

text: వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న కార్మిక సంఘాల నుంచి రూజ్‌వెల్ట్‌కు బలమైన మద్దతు లభించింది, అయితే తరువాత కొంతకాలానికి ఈ కార్మిక సంఘాలు ఒకదానితో ఒకటి తీవ్రస్థాయిలో తలపడుతున్న AFL మరియు CIO వర్గాల మధ్య చీలిపోయాయి, రెండో వర్గానికి జాన్ ఎల్. లెవీస్ నేతృత్వం వహించారు. రూజ్‌వెల్ట్ ఈ చీలకను మీ ఉభయుల ఇళ్లకు ప్లేగు వ్యాధి సోకినట్లుగా అభివర్ణించారు, అయితే 1938 నుంచి 1946 మధ్య కాలంలో ఐకమత్యం లోపించిన కారణంగా ఎన్నికల్లో పార్టీ బాగా బలహీనపడింది.[79]

title: గాలి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు

text: ఊపిరి తిత్తులు కఫ సంబంధమైన పదార్థములతో నిండి పోయి అకస్మాత్తుగ జ్వరము, ఊపిరాడక పోవుట మొదలగు లక్షణములతో సామాన్యముగ తొమ్మిది దినములుండు జ్వరమునకు న్యూమోనియా జ్వరమని పేరు. ఈ వ్యాధి జంటచుక్కల వలె నుండు న్యూమో కాకస్ అను నొక విధమైన సూక్ష్మ జీవులచే కలుగు చున్నది. అధికమైన చలిగాలో గాని రాత్రులయందు మంచులో గాని వానలో గాని తిరిగిన వారికి వెంటనే ఇది అంటు కొనును. ఈ సూక్ష్మ జీవి ఆరోగ్యముగా నుండు వాని యుమ్మిలో గూడ సాధారణముగ కనబడుచుండును. ఏ కారణము చేతనైనను శరీరము యొక్క రక్షణ శక్తి తగ్గినపుడు ఈ సూక్ష్మ జీవి ఊపిరి తుత్తులలో ప్రవేశించి వ్యాధిని పుట్టించును. న్యూమోకాకస్ ఇన్ ప్లూయంజా, ప్లేగు టైఫాయిడ్ సూక్ష్మ జీవులు కూడా ఒకానొకప్పుడు ఒక విధమైన న్యూమొనియాను కలిగింప వచ్చును.

title: రక్షణ శక్తి

text: ప్లేగు సూక్ష్మ జీవులను ఒక నెల వరకు మాంస రసములో పెంచి దానిని తగినంత వరకు కాచి దాని యందలి సూక్ష్మ జీవులను చంపి ఆ రసములో 50 లేక 60 చుక్కలు కండలోనికి ఎక్కించిన ఎడల అట్టి స్థలమునందు కొంచెము వాపును నొప్పియు కలిగి కొద్ది పాటి జ్వరము వచ్చును. ఇట్టి వారలకు ఎనిమిది లేక పది రోజులు గడచిన పిమ్మట తిరిగి ఇంక కొంచెము హెచ్చు మోతాదుగల టీకా రసమును ఎక్కించిన యెడల వారలకు సామాన్యముగ అనేక నెలల వరకు ప్లేగు వ్వాధి రాదు. బొంబాయిలో అధికముగ ప్లేగు వచ్చి యున్నప్పుడు అక్కడి జెయిల లోని 154 గురు జనులకు ప్లేగు టీకాలు వేసిరి. 177 గురు టీకాలు లేక యుండిరి. టీకాలు వేసిన వారిలో నొక్కడును ప్లేగుచే మృతి నొంద లేదు. కాని టీకాలు వేసికొనని వారిలో 14 గురికి ప్లేగు వచ్చి ఆరుగురు మృతి నొందిరి. కాబట్టి ఈ ప్లేగు టీకాలను వ్యాధి ముమ్మరముగ గలయన్ని చోట్లను వైద్యులకును పరిచారలకులనును సేవకులకును నిర్బంధముగ వేయవలెను. ప్రజలకు కూడా ఈ టీకాల ఉపయోగమును గూర్చి బోధించి సర్వత్ర వ్వాపించు నట్లు ప్రోత్సాహ పరచ వలెను.

title: సంపర్కము ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు

text: ఈ వ్యాధిని కలిగించు సూక్ష్మ జీవి గాలిలో ఎగురుచు ఎంత చిన్న గాయము గుండా నైనను రక్తము లోనికి ప్రవేశింప వచ్చును. ఆహారము గుండ గాని ఊపిరి గాలి గుండ గాని ప్రవే శించినను ప్రవేశింప వచ్చును. మనము తినిన ఆహారము కడుపు లోనికి పోయి నప్పుడు అక్కడ నేదైన, స్వల్పముగ నైన, గాయముండిన గాని ఈ సూక్ష్మ జీవులు రక్తములోనికి చేరలేవని కొందరి అభిప్రాయము. ప్లేగు సంపర్కముగల ఆహారము తినినపుడు దాని యందలి, సూక్ష్మ జీవులు పెదవుల యందును చేతుల యందును నుండు చిన్న చిన్న గాయముల గుండా కూడా ప్రవేశిచునని నిదర్శనములు గలవు. దురదచే గోకి కొనుట వలన గాని దోమ కాటు వలన గాని పుట్టిన అతి స్వల్పమైన గాయముల మూలమున కూడా ప్లేగు సూక్ష్మ జీవి ప్రవేశింప గలదు. ప్లేగు వ్యాధి నీటి మూలమున ప్రవేశింప దనియు చక్కని ప్రచారము గల వాయువు మూలమున కూడా అంట దనియు చెప్ప వచ్చును. జన సమ్మర్దము అధికముగ కలిగి నట్టి చీకటి ఇండ్లలో ఈ వ్యాధి ప్రవేశించిన మిక్కిలి తీవ్రముగా నాశనము చేయునని నిశ్చయముగా చెప్పవచ్చును. ప్లేగు వ్యాధి కలిగిన యింటిలోని ఎలుకలు కుప్పలు కుప్పలుగ జచ్చును. ఒకానొకప్పుడు గ్రామములో ప్లేగు ప్రవేశింపగనే కొన్ని ఇండ్లలోని మనుష్యులకు ఏవిధమయిన వ్వాధియు సోకక మునుపే ఇంటిలోని ఎలుకలు మిక్కుటముగ చచ్చి పడును. ఈ ఎలుకల శరీరము మీద నివసించు బ్రతుకు చుండు గోమారులు మానవులను కుట్టినపుడు ప్లేగు వ్యాధి ఎలుకల నుండి మానవులకు చేరునని శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయము. ఈ గోమారులు

title: రక్త పిశాచి

text: జానపద కథలోని రక్త పైశాచికత్వం అనేది కచ్చితత్వం లేని లేదా రహస్యమైన అనారోగ్యం వలన కలిగే సామూహిక మరణాలతో అనుసంధానింపబడింది, సాధారణంగా ఇది అదే కుటుంబంలో లేదా అదే చిన్న సమూహంలో జరుగుతుంది. పీటర్ ప్లోగోజోవిత్జ్ మరియు ఆర్నాల్డ్ పోలేల యొక్క సంప్రదాయ విషయాలలో వ్యాధి వ్యాప్తి సూచన అనేది సాధారణం మరియు అంతే కాకుండా మర్సి బ్రౌన్ విషయంలో మరియు నూతన ఇంగ్లాండ్ యొక్క రక్త పిశాచుల నమ్మకాలలో కూడా సాధారణంగా ఇది కనిపిస్తుంది, ఇక్కడ త్యూబర్క్యులోసిస్ అను నిర్దిష్ట వ్యాధి రక్త పైశాచికత్వం వ్యాప్తితో ముడిపడి ఉంది. బుబోనిక్ ప్లేగు యొక్క న్యూమోనిక్ నమూనాతో కూడా ఇది అనుసంధానించబడింది, ఇందులో ఊపిరితిత్తుల కణజాలం ముక్కలవటం వలన పెదాల పై రక్తం కనిపిస్తుంది.

title: సంపర్కము ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు

text: ఒక దేశము లోనికి ప్లేగు సంబంధమైన అంటు వ్యాపింప కుండ రహదారీ స్థలముల యందును రైలు స్టేషనుల యందును, ఓడ రేవుల యందును తగినంత మంది ఉద్యోగస్థులను కాపలా యుంచ వలయును. ఒక వేళ వ్యాధి ప్రవేశించిన యెడల రోగులను ప్రత్యేక పరచి వ్యాధి వ్యాపింప కుండ పండ్రెండు పదమూడవ ప్రకరణములో చెప్పిన ప్రకారము జాగ్రత్త పుచ్చు కొనవలయును. అనుమాన స్పదమగు ప్రదేశములలోని జనులకందరకు ప్లేగు టీకాలు వేయ వలెను.

title: ధార్వాడ్ పెఠా

text: ధార్వాడ్ పెఠా అసలు మొదట 19 వ శతాబ్దంలో ఉన్నావ్ లో ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలిన కారణంగా మరియు అక్కడ నుండి బయటపడిన తర్వాత, ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని ఉన్నావ్ నుండి ధార్వాడ్ నకు వలస వచ్చిన ఠాకూర్ కుటుంబం వారు ప్రారంభించారు. రామ్ రతన్ సింగ్ ఠాకూర్, ద్వారా మొదటి తరం మిఠాయి తయారు చేసి మరియు స్థానికంగా "పేడాలు"" అమ్మడం మొదలయింది.

title: చార్మినారు

text: గోల్కొండ నుండి ప్రస్తుత హైదరాబాదు నగరానికి తన రాజధానిని మార్చిన కొద్ది రోజుల తరువాత మహమ్మద్ ఖులీ ఖుతుబ్ షా అనే రాజు 1591వ సంవత్సరాన ప్లేగు వ్యాధి నివారణకు గుర్తుగా కట్టించాడు.

title: హైదరాబాదు చరిత్ర

text: కుతుబ్ షాహీల అధీనంలో గోల్కొండ ప్రఖ్యాతి గాంచింది. పెరుగుతున్న జనాభా కోసం 1589 లో 5వ సుల్తాన్ మహమ్మద్ కులి కుతుబ్ షా ఒక కొత్త నగరాన్ని నిర్మించ దలిచాడు. ఈ నగరాన్ని మూసీ నది దక్షిణ ఒడ్డున, గోల్కొండకు తూర్పు దిశలో నిర్మించాలని నిర్ణయం జరిగింది. గోల్కొండ రాజ్యంలో ప్లేగు వ్యాధి తగ్గినందుకు సంతోషంతో ప్రసిద్ధి చెందిన చార్మినారు 1592 లో నిర్మించారు. చార్మినార్ చుట్టూ చార్ కమాన్ లను నిర్మించారు.

title: కాన్స్టాంటినోపుల్

text: జస్టీనియన్ I పాలించే సమయంలో, నగర జనాభా 5,00,000 లకు చేరుకుంది. 541-542 AD సంవత్సరాల నడుమ ప్లేగు (ప్లేగ్ ఆఫ్ జస్టీనియన్) వ్యాధి ప్రబలడంతో, కాన్స్టాంటినోపుల్ నగరపు సామాజిక వ్యవస్థ కూడా దెబ్బ తినింది. అది బహుశా 40% నగరవాసులను బలితీసుకుంది.

title: విలియం షేక్‌స్పియర్

text: తొలినాటి నాటకాలు ఏ కంపెనీ కోసం వ్రాసినాడో చెప్పడానికి ప్రస్తుతం సరియైన ఆధారాలు లేవు. కానీ టిటస్ ఆండ్రోనికస్ నాటకం యొక్క 1594 ముద్రణలో ఈ నాటకాన్ని మూడు ట్రూపులు వేసినట్టు వ్రాయబడింది. 1592 - 1593 ప్లేగు వ్యాధి బీభత్సం తర్వాత షేక్‌స్పియర్ నాటకాల్ని తమ స్వంత కంపెనీలోనే ప్రదర్శించడం మొదలుపెట్టినాడు. ఈ ప్రార్శనలు థేమ్స్ నదికి ఉత్తరాన ఉన్న కర్టన్ ఇన్ షోర్డిచ్ థియేటర్లో ప్రదర్శించేవాడు. లండన్ వాసులు ఇతని నాటకం నాల్గవ హెన్రీ చూడటానికి బారులు తీరేవారు. క్లియోనార్డో డిగ్ చెప్పినట్లు ఈ థియేటర్ భూయజమానితో గొడవల్లో చిక్కుకున్నప్పుడు ఇక్కడి థియేటర్ మొత్తం కూల్చేసి ఆ కలపను గ్లోబ్ థియేటర్ నిర్మాణానికి ఉపయోగించారు. ఇది నటీనటుల చేత నటీనటులు కొరకు నిర్మించబడిన మొదటి థియేటరు. దీనిని థేంస్ నది దక్షిణపు ఒడ్డున సౌత్‌వార్క్ దగ్గర నిర్మించారు. ఈ థియేటర్ 1599 తర్వాత చాలా వరకూ షేక్‌స్పియర్ ప్రధాన నాటకాలన్నీ గ్లోబ్ థియేటర్ కొరకే వ్రాసినాడు. హాంలెట్, ఒథెల్లో లియర్ రాజు వీటిలోనివే.

title: సంపర్కము ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు

text: ప్లేగు సూక్ష్మ జీవులను ఎలుకల నుండి తామే చేర వేయునది నిజమైనను కాక పోయినను, మానవ శరీరము మీద అదివరకే పడి యున్న సూక్ష్మ జీవులు గోమారు కాటు వలన గలిగిన గాయము గుండా మన రక్తములో ప్రవేశించి వ్యాధి కలుగ జేయ వచ్చును. గోమారుల వలన కాక పోయినను ప్లేగు అంటిన ఎలుకలు ఇంటి యందు విచ్చల విడిగ సంచరించుట చేతను వాని మూత్రపురీషాదుల ఇండ్లలో నలు ప్రక్కల పడి యుండుటకు అవకాశము కల్గి యుండుట చేతను ఎలుకలు ప్లేగు యొక్క వ్వాపకమునకు ఎక్కువగ సహకారులగునని చెప్ప వచ్చును. మానవుల రాక పోకలచే గాని బట్టల చేగాని ఇతర జంతువుల చేత గాని ఒక చోటు నుండి మరియొక చోటికి ప్లేగు వ్యాధి వ్యాపింవ వచ్చును. బెంగళూరు మొదలగు ప్రదేశములలో రైలు నుండి దిగుమతి యగు సామాగ్రులతో పాటు ఎలుకలు కూడా దిగుమతియయి వాని మూలముననే తరచుగ ప్లేగు వ్యాపించు చున్నట్లు నిదర్శనములు గలవు.

title: పెరల్ హార్బర్

text: ఒక బొగ్గు కరువు మరియు బుబోనిక్ ప్లేగు వ్యాధి విస్తరణ, ఈ రెండు సంఘటనలు మాత్రమే కమాండర్ అతని ప్రధాన కార్యక్రమాలను నిర్వహించడానికి అంతరాయం కలిపించాయి. 1899 సెప్టెంబరులో తీవ్ర బొగ్గు కరువు కారణంగా, సేనాధిపతి బొగ్గును ఓయాహు రైల్వే అండ్ ల్యాండ్ కంపెనీ మరియు ఇంటర్-ఐల్యాండ్ స్టీమ్ నావిగేషన్ కంపెనీ లిమిటెడ్‌కు విక్రయించాడు. నౌకాదళంతో ఆర్థిక సంబంధాల ఆకర్షణను సూచించినప్పటికీ, బుబోనిక్ ప్లేగు వ్యాధి కారణంగా డిసెంబరు 1899-ఫిబ్రవరి 1900 వరకు నౌకదళ ఏర్పాటుకు సంసర్గ నిషేధంచే కొంతవరకు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ కాలంలో హోనోలులులో సుమారు 61 మరణాలు నమోదు అయ్యాయి. హోనోలులు నౌకాశ్రయంలో ఆరంభ నౌకాదళ ప్రాజెక్ట్‌ల్లో జాప్యం ఏర్పడింది.

title: అడాల్ఫ్ హిట్లర్

text: 15 అక్టోబర్ 1918 న, ఒక మస్టర్డ్ వాయువు దాడి వలన పాక్షికంగా గుడ్డివాడైన హిట్లర్ క్షేత్ర వైద్యశాల లో చేర్చబడ్డాడు. ఆంగ్ల మనస్తత్తవేత్త డేవిడ్ లేవిస్ మరియు బెర్న్హర్డ్ హోర్స్త్మన్ ఆ గుడ్డితనం ఒక మార్పు లోపం వలన వచ్చిందని సూచిస్తారు (తరువాత మూర్ఛ) గా పిలువబడింది).[13] ఈ అనుభవం సమయంలో తన జీవిత పరమార్ధం "జర్మనీ ని రక్షించటం" అని తెలుసుకున్నానని హిట్లర్ చెప్పాడు. ముఖ్యంగా లుచి దవిదోవిచ్జ్,[14] వంటి పరిశోధకులు ఈ సమయంలో జ్యూ మతస్థులను పూత్రిగా అంతమొందిన్చాలనే ఉద్దేశం హిట్లర్ మనస్సులో పూర్తిగా వ్యాపించింది అని అయితే దానిని ఏ విధంగా చెయ్యాలో అతను ఆలోచించలేదు అని వాదించారు.చాలా మంది ఈ నిర్ణయం 1941లో తీసుకోబడింది అని చెప్పగా కొంతమంది మాత్రం అది 1942 లో అని చెప్తారు.

title: హైదరాబాదు

text: హైదరాబాదు భారతదేశంలో బాగా అభివృద్ధి చెందిన నగరాలలో ఒకటి, అంతేకాదు సాఫ్టువేరు రంగంలో కూడా బాగా పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదిస్తోంది. హైదరాబాదు మరియు సికింద్రాబాద్లు జంట నగరాలుగా ప్రసిద్ధి పొందినాయి. హుస్సేన్ సాగర్ ఈ రెండు నగరాలను వేరు చేస్తుంది, ట్యాంకు బండ్ వీటిని కలుపుతుంది. హుస్సేన్ సాగర్ ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా వలీ 1562లో నిర్మించిన ఒక పెద్ద కృత్రిమ సరస్సు. హైదరాబాదుకు మధ్యలో చార్మినారును మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా 1591లో అప్పటిదాకా విజృంభించిన ప్లేగు వ్యాధి నిర్మూలనకు చిహ్నముగా నిర్మించారు.

title: హిట్లర్

text: 1918 అక్టోబరు 15 న, ఒక మస్టర్డ్ వాయువు దాడి వలన పాక్షికంగా గుడ్డివాడైన హిట్లర్ క్షేత్ర వైద్యశాల లో చేర్చబడ్డాడు. ఆంగ్ల మనస్తత్వవేత్త డేవిడ్ లేవిస్ మరియు బెర్న్హర్డ్ హోర్స్త్మన్ ఆ గుడ్డితనం ఒక మార్పు లోపం వలన వచ్చిందని సూచిస్తారు (తరువాత మూర్ఛ) గా పిలువబడింది).[13] ఈ అనుభవం సమయంలో తన జీవిత పరమార్ధం "జర్మనీ ని రక్షించటం" అని తెలుసుకున్నానని హిట్లర్ చెప్పాడు. ముఖ్యంగా లుచి దవిదోవిచ్జ్,[14] వంటి పరిశోధకులు ఈ సమయంలో జ్యూ మతస్థులను పూత్రిగా అంతమొందిన్చాలనే ఉద్దేశం హిట్లర్ మనస్సులో పూర్తిగా వ్యాపించింది అని అయితే దానిని ఏ విధంగా చెయ్యాలో అతను ఆలోచించలేదు అని వాదించారు. చాలా మంది ఈ నిర్ణయం 1941లో తీసుకోబడింది అని చెప్పగా కొంతమంది మాత్రం అది 1942 లో అని చెప్తారు.

title: పొగాకు

text:
పొగాకు వినియోగం ఏ రూపంలో వినియోగించినా అనారోగ్యానికి గురిచేస్తుంది. అయితే వినియోగించిన విధానాన్ని, పొగ త్రాగడం, ముక్కు పొడి రూపంలో పీల్చడం, లేదా నమలడం బట్టి కొంతవరకు తీవ్రతలో మార్పు ఉంటుంది.
పొగాకు వినియోగం వలన కలిగే నష్టాలలో ముఖ్యమైనవి ఊపిరితిత్తుల కాన్సర్ మరియు గుండె వ్యాధులు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం 2004 సంవత్సరంలో పొగాకు వినియోగం మూలంగా 5.4 మిలియన్ మరణాలు సంభవించాయి. ధూమపానం వల్ల నంపుసకత్వం వస్తుందని తాజా పరిశోధనలు వెల్లడించాయి. 20వ శతాబ్దంలో సుమారు 100 మిలియన్ మరణాలు సంభవించాయి.. అమెరికాలోని వ్యాధి నిరోధక మరియు నియంత్రణ కేంద్రం (Centers for Disease Control and Prevention) పొగాకు వినియోగాన్ని నిరోధించగలిగే వ్యాధి కారకాలలో ప్రధానమైనదిగా మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంభవించే అకాల మరణాలకు ముఖ్యమైన కారణంగా పేర్కొన్నది." అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో పొగత్రాగేవారి సంఖ్య స్థిరంగా ఉంది. అమెరికాలో వీరి శాతం 1965 నుండి 2006 సంవత్సరానికి సగానికి పైగా తగ్గింది. అయితే భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో వీరి శాతం సంవత్సరానికి 3.4% చొప్పున పెరుగుతుంది.

title: భికాజీ రుస్తుం కామా

text:
భికాజీ రుస్తుం కామా' (Bhikaiji Rustom Cama) (1861 - 1936) భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడిన పార్సీ వనిత.
1896లో బొంబాయిలో ప్లేగు వ్యాధి వ్యాపించింది. రోగగ్రస్తులకు సేవలు చేస్తున్న ఆమెకు కూడా ప్లేగు వ్యాధి సోకింది. 1901 చికిత్స కోసం ఇంగ్లండ్ కు పంపబడినది. అక్కడున్న భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ కర్త శాంయజీ కృష్ణవర్మ చేత ప్రభావితమై, 1905 లో దాదాభాయ్ నౌరోజీ కి సహాయకురాలిగా ఇండియన్ హోం రూల్ సొసైటీని స్థాపించింది. బ్రిటన్ వ్యతిరేక చర్యలు చేయనని హామీ ఇస్తే గాని, ఇండియాకు వెళ్ళనీయనందా ప్రభుత్వం. భికాజీ ఇంగ్లండ్ వదలి పారిస్ నగరంలో నివాసం ఏర్పరచుకుంది. 1907 ఆగష్టులో జర్మనీలోని స్టుట్ గార్ నగరంలో జరిగిన అంతర్జాతీయ సోషలిస్ట్ కాన్ఫరెన్స్ కు వెళ్ళి మనదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం వారి మద్దతు కోరింది. మనదేశానికొక పతాకం ఉండాలని, దామోదర్ వినాయక్ సావర్కర్ తో కలసి ఒక త్రివర్ణ పతాకాన్ని తయారుచేసి ఆ సమావేశంలో ప్రదర్శించింది. ప్రస్తుత మన జాతీయ పతాకానికి ప్రథమ రూపం భికాజీ కృషే. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో మిత్రులైన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం యొక్క బలవంతాన, భికాజీ ఫ్రాన్స్ లో నిర్భంధించబడింది. యుద్ధానంతరం ఫ్రాన్స్ లోనే యుండి, మన స్వాతంత్ర్యం కోసం వ్యాసాలు వ్రాస్తూ, ప్రసంగాలు చేస్తుండేది. 1935 తీవ్రమైన అస్వస్థతకు గురై, భారతదేశం తిరిగివచ్చి 1936లో మరణించింది. తన యావదాస్తిని ఆవాబాయి పెటిట్ అనాథ శరణాలయం కి దానం చేసింది.
ఇంతటి గొప్ప దేశ భక్తురాలి స్మృత్యర్థం ఆమె జన్మ శతాబ్ది సందర్భంగా 1962 సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం ఒక తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేసింది. 1997 సంవత్సరంలో మన కోస్ట్ గార్డ్ లోని అతివేగపు గస్తీ నౌకను ఆమె పేరు పెట్టారు.