query: 2011 జనగణన ప్రకారం వీరబల్లె గ్రామములో పురుషుల సంఖ్య ఎంత?

title: వీరబల్లె

text: వీరబల్లె, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని వైఎస్ఆర్ జిల్లా వీరబల్లె మండలం లోని గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 516 268., ఎస్.టి.డి.కోడ్, 08561.[1] ఇది సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2167 ఇళ్లతో, 8720 జనాభాతో 3746 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4385, ఆడవారి సంఖ్య 4335. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1724 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 99. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593571[2].పిన్ కోడ్: 516268.

title: ఒద్దివీడు

text:
ఒద్దివీడు, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, వీరబల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము
ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 630 ఇళ్లతో, 2579 జనాభాతో 814 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1298, ఆడవారి సంఖ్య 1281. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 240 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593575.పిన్ కోడ్: 516269.

title: కోగతి

text:
కాగతి, చిత్తూరు జిల్లా, చౌడేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. . పిన్ కోడ్: 517257.
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
మండల కేంద్రము. చౌడేపల్లె
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయల సీమ.,
భాషలు. తెలుగు/
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30) ,
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 596 మీటర్లు.,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 45,
ఆర్.టి.ఓ. కార్యాలయం. చిత్తూరు, మదనపల్లె, తిరుపతి.,
మండల జనాభా (2001) - మొత్తం 40, 410 - పురుషులు 20, 266 - స్త్రీలు 20, 144,
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం - 60.43% - పురుషుల అక్షరాస్యత 73.65% - స్త్రీలు 47.17%,
ఈ ప్రదేశము /చిత్తూరుకు కి.మీ.దూరములో ఉంది.,
మొత్తం గ్రామాలు14,
పుంగనూరు, పెద్దపంజాని, నిమ్మనపల్లె మండలాలు.
ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ లోపు రైలు వసతి లేదు. ఇక్కడికి దగ్గరిలోని ప్రధాన రైల్వే స్టేషను కాట్పాడి 78 కి.మీ దూరములో ఉంది.
ఇక్కడికి సమీపములో సోమల బస్ స్టేషను, పుంగనూరు బస్ స్టేషనులు ఉన్నాయి. పుంగనూరు ఇక్కడికి దగ్గరి టౌను 13 కి.మీ.. ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్రోడ్డురవాణా సంస్థ అనేక బస్సులు నడుపుచున్నది.
ఇక్కడ ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.
పాలగార్లపల్లె, పొర్నిపెంట, యెల్లంపల్లె, యనమసమనపల్లె, కరనంవారిపల్లె, అన్నిపల్లె, మర్రిమాకులపల్లె, గుట్టికిందపల్లె, చిన్నఓబనపల్లె,
కోగతి అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన చౌడేపల్లె మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 690 ఇళ్లతో మొత్తం 2988 జనాభాతో 1277 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు కు 13 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1467, ఆడవారి సంఖ్య 1521గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 358 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596511[1].
ఈ గ్రామములో 5 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నవి.
సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం (చౌడేపల్లెలో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్నది. బాలబడి, ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, (పుంగనూరు లో), మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు(మదనపల్లెలో), పాలీటెక్నిక్ (పలమనేరులో ), సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (తిరుపతిలో), ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.

title: గడికోట (వీరబల్లె)

text: గడికోట, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, వీరబల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. పిన్ కోడ్ నం. 516 268., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08561. [1] ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 32 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 811 ఇళ్లతో, 3093 జనాభాతో 2269 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1582, ఆడవారి సంఖ్య 1511. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1051 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 160. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593570[2].పిన్ కోడ్: 516268.

title: పెనుమంట్ర

text:
పెనుమంట్ర, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము మరియు గ్రామము.. పిన్ కోడ్: 534 124. మార్టేరు మరియు అత్తిలి ప్రధాన రహదారిపై ఉంది. ఈ గ్రామము మంచి అభివృద్ధి చెందిన గ్రామము.
మొదట ఈ గ్రామము అనే పిలువ బడుతుండేది. ఈ గ్రామములో చాలా కాలం ముందు వరుసగా కొన్ని సంవత్సరాలు ప్రతి వేసవిలోనూ అగ్ని ప్రమాదాలు జరిగి గ్రామములో ఏదో ఒకవైపు చాలావరకు కాలిపోవుట జరుగుతుండేది. సమీప గ్రామములవారు పెద్దగా మండేమంటలను చూసి పెనుమంటలు మండుతున్నవి అనుకొనేవారు. అది పరిపాటిగా జరుగుతుండుటచే మెల్లగా ఆ ప్రాంతమును పెనుమంటగా వాడుకలో పెనుమంట్రగా పిలువడం మొదలెట్టారు.గ్రామము తణుకు తాలుకాలో ఉన్నాది.ఉన్న తణుకు లేదా పెనుగొండలకు వెళ్ళవలసి రావడంతో పలు ఇబ్బందులు పడేవారు. విద్యార్థుల ఇబ్బందులను గమనించి కొందరు విదేశాలలో స్థిరపడిన స్థానికులు మరియు ఊరి పెద్దలు కళాశాల నిర్మించాలని ఉత్సాహంగా విరాళాలు ఇవ్వడంతో ఆంధ్రా అసోషియేషన్ యు.కె కాలేజి శరవేగంతో నిర్మాణం జరిగిపోయింది. ఈ కళాశాల వలన మండల మరియు పరిసర గ్రామ విద్యార్థులకు దగ్గరలో విద్యనభ్యసించే అవకాశం కలిగినది. పదవతరగతి వరకూ సేవలందిస్తున్న శ్రీ రామయ్య అచ్యుతానంద ఉన్నత పాఠశాల చరిత్ర బహుప్రసిద్ధం. ప్రతి సంవత్సరం పదవతరగతిలో మొదటగా వచ్చిన విద్యార్థికి బంగారు పతకం ఇవ్వడం ఆనవాయితీగా వస్తున్నది.
బోర్డుస్కూల్స్-ఊరిలో నాలుగు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి.ఒకటి మంచినీటి చెరువు వెనుక, రెండవది సాంబయ్య చెరువు గట్టున, మూడవది రజక పేటలోనూ నాల్గవది వెలమపేటలోనూ ఉన్నాయి.
ఊరిలో ప్రజల వినోదం కోసం నిర్మింపబడిన శ్రీ వెంకటేశ్వరా థియేటర్ 1996 వ సంవత్సరంలో నష్టాలబాట పట్టడంతో మూసివేయబడింది. ప్రతి శనివారము సంత జరుగుతుంది.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,061. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5491, మహిళల సంఖ్య 5570, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2820 ఉన్నాయి.పెనుమంట్ర పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన తణుకు నుండి 16 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2900 ఇళ్లతో, 10658 జనాభాతో 1523 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5247, ఆడవారి సంఖ్య 5411. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2204 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 39. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588641.పిన్ కోడ్: 534124.

title: నందిమంగళం

text:
నందిమంగళం, చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
నందిమంగళం (గ్రా) చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పుత్తూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 49 ఇళ్లతో, 167 జనాభాతో 804 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 83, ఆడవారి సంఖ్య 84. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596409.పిన్ కోడ్: 517583.
ఈ గ్రామములో వరి, వేరుశనగ చెరకు మామిడి, కూరగాయలు మొదలగునవి ప్రధాన పంటలు.
నందిమంగళం (గ్రా) చిత్తూరు జిల్లా, పుత్తూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పుత్తూరు నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 49 ఇళ్లతో, 167 జనాభాతో 804 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 83, ఆడవారి సంఖ్య 84. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596409.పిన్ కోడ్: 517583.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్/ సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పుత్తూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఎగువకనకంపాలెంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మేనేజిమెంటు కళాశాల పరమేశ్వర మంగళంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, పాలీటెక్నిక్, నగరిలోను, ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల పుత్తూరులో ఉన్నాయి.

title: కల్వమొగిలప్ప ఖండ్రిగ

text:
కల్వమొగిలప్ప ఖండ్రిగ, చిత్తూరు జిల్లా, బంగారుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామము.
జనాభా (2001) - మొత్తం 687 - పురుషుల 362 - స్త్రీల 325 - గృహాల సంఖ్య 142
కల్వమొగిలప్ప ఖండ్రిగ అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన బంగారుపాళ్యం మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 162 ఇళ్లతో మొత్తం 711 జనాభాతో 225 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు కు 51 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 369, ఆడవారి సంఖ్య 342గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 59 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 597038[1].
ఈ గ్రామములో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉన్నది.సమీప బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (బంగారుపాళ్యం లో, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల , సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల (రాగిమణిపెంటలో), సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం బంగారుపాళ్యం లో, సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల చిత్తూరులో, సమీప పాలీటెక్నిక్ (పలమనేరులో)ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.

title: ఎద్దులవారిపల్లె

text:
ఎద్దులవారిపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, తంబళ్లపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. . పిన్ కోడ్: 517418. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి.ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు , 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, వున్నవి.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 422 ఇళ్లతో మొత్తం 1621 జనాభాతో 830 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కి 35 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 823, ఆడవారి సంఖ్య 798గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 111 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 12. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595624[1].https://github.com/IndiaWikiFiles/Andhra_Pradesh/blob/master/Chittur-Villages-Telugu/Eddulavaripalle_595624_te.wikiకన్నెమడుగులో), సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, బాలబడి, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో వున్నవి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అంగళ్లులో), సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతిలో), సమీప పాలీటెక్నిక్ (మదనపల్లెలో), సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి

title: ఘట్టు (బీ.కొత్తకోట)

text:
ఘట్టు, చిత్తూరు జిల్లా, బీ.కొత్తకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా వివరాలు:ఘట్టు అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన బీ.కొత్తకోట మండలం తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 2004 ఇళ్లతో మొత్తం 8237 జనాభాతో 7606 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 23 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4158, ఆడవారి సంఖ్య 4079గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1098 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 233. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596126[1].ఈ గ్రామములో ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, మరియు ఒక మండలపరిషత్ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల వున్నవి. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

title: అడవి బుడుగూరు

text:
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా . ఇందులో పురుషుల సంఖ్య, మహిళల సంఖ్య, గ్రామంలో నివాస గృహాలు ఉన్నాయి.
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
మండల కేంద్రము. కుప్పం
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయలసీమ.,
భాషలు. తెలుగు/ ఉర్దూ,
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30),
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 305 మీటర్లు.,
విస్తీర్ణము. 2844 హెక్టార్లు,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య.63
వసనాడు 9 కి.మీ. నూలకుంట 9 కి.మీ, పైపాల్యం 10 కి.మీ. నడిమూర్ 12 కి.మీ, దాసెగౌనియూర్ 12 కి. దూరములో ఉన్నాయి. ఈ గ్రామానికి చెందిన ఉప గ్రామాలు ఎర్రగుట్టచెరువు, వినాయక పురము.
అడవి బుడుగూరు (Adavi Budugur) అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన కుప్పం మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1811 ఇళ్లతో మొత్తం 7949 జనాభాతో 2844 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు కు 58 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4170, ఆడవారి సంఖ్య 3779గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1420 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 115. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596972[1].
గ్రామంలో 7 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు , వైద్య కళాశాల, మేనేజ్మెంట్ సంస్థ , పాలీటెక్నిక్, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కుప్పం , సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (గుడుపల్లె) గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి.
నీటి పారుదల వనరులు ఇలా ఉన్నాయి (హెక్టార్లలో):
బావులు/గొట్టపు బావులు== 143
గ్రామములో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (పై నుంచి కిందికి తగ్గుతున్న క్రమంలో):
రాగులు, వేరుశనగ, మల్బరీ...
వర్గం:చిత్తూరు వర్గం:కుప్పం మండలం గ్రామాలు) వర్గం:జిల్లా గ్రామాలు)

title: పెద్దివీడు

text: ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 13 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 905 ఇళ్లతో, 3523 జనాభాతో 2274 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1818, ఆడవారి సంఖ్య 1705. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 612 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593573.పిన్ కోడ్: 516268.

title: కోటాల

text:
కొటల చంద్రగిరి మండలం లోని గ్రామము. .
జనాభా (2011) - మొత్తం 1,668 - పురుషుల 783 - స్త్రీల 885 - గృహాల సంఖ్య 517
కోటాల అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన చంద్రగిరి మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 517 ఇళ్లతో మొత్తం 1668 జనాభాతో 371 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన తిరుపతికి 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 783, ఆడవారి సంఖ్య 885గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 518 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 66. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596023[1].ఈ గ్రామములో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ ఇవి ఆరెపల్లె లో, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చంద్రగిరి లో, సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతిలో ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో ఉన్నాయి.

title: మాట్లి

text: ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 9 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 9 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1732 ఇళ్లతో, 6836 జనాభాతో 4108 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3548, ఆడవారి సంఖ్య 3288. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 837 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 627. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593574.పిన్ కోడ్: 516268.

title: సూరవరపుపల్లె

text:
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ మెుత్తం జనాభా:1085.అందులో పురుషుల సంఖ్య 630 మంది, మహిళలు 455 మంది.
గ్రామములో ఒక చన్నకేశవ ఆలయం, పోలేరమ్మ గుడి, అంకమ్మ గుడి, వర సిద్ధి బుద్ధి వినాయకుని గుడి మరియి గుంటుపల్లి తిరపతమ్మ ట్రస్టు ఉన్నాయి.

title: గ్యారంపల్లె (కంభంవారిపల్లె)

text:
జనాభా (2001) - మొత్తం 2,621 - పురుషుల 1,608 - స్త్రీల 1,013 - గృహాల సంఖ్య 540
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్,
మండల కేంద్రము. కంభంవారిపల్లె
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయలసీమ.,
భాషలు. తెలుగు/ ఉర్దూ,
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30),
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 458 మీటర్లు.,
విస్తీర్ణమ 1112 హెక్టార్లు,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 24 .
గడి 4, కి.మీ. మర్రికుంట పల్లె, 4 కి.మీ. పల్లవోలు, 5 కి.మీ. తిమ్మాపురం 6 కి.మీ. తీతవగుంట పల్లె 6 కి.మీ. దూరములో ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామానికి ఇతర గ్రామాలతో రోడ్డురవాణా వ్వవస్థ కలిగి వుండి ఆర్టీసి బస్సులు తిరుగుతున్నవి. ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ లోపు సమీపములో రైల్వేస్టేషను లేదు.
ఇక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్ గురుకుల పాఠశాల, మరియు ఒక జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఉన్నాయి.
గ్యారంపల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన కంభంవారిపల్లె మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 542 ఇళ్లతో మొత్తం 2596 జనాభాతో 1112 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన maదనపల్లెకు 28 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1593, ఆడవారి సంఖ్య 1003గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 420 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 110. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595688[1].
ఈ గ్రామములో 5 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (పిలేరులో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల (పిలేరులో), సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ (తిరుపతిలో), సమీప పాలీటెక్నిక్ (కలికిరిలో), సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (కంబంవారిపల్లెలో), సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (మదనపల్లెలో), ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి

title: సానిపాయ

text: ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 33 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 765 ఇళ్లతో, 3116 జనాభాతో 1551 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1583, ఆడవారి సంఖ్య 1533. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 577 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593576.పిన్ కోడ్: 516130.

title: బయప్పగారి పల్లె

text:
బయప్పగారి పల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, పలమనేరు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఈ గ్రామములో వరి, చెరకు, మామిడి, వేరుశనగ, కూరగాయలు మొదలగునవి ప్రధాన పంటలు.
ఈ గ్రామములో వ్యవసాయము, మరియు వ్వవసాయాధారిత పనులు ప్రధాన వృత్తి.
బయప్పగారి పల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పలమనేరు మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1110 ఇళ్లతో మొత్తం 4468 జనాభాతో 939 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పలమనేరు కు 14 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2251, ఆడవారి సంఖ్య 2217గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1285 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 413. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596741[1].

title: బంతిమడుగు గొల్లపల్లె

text:
బంతిమడుగు గొల్లపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, శాంతిపురం మండలానికి చెందిన గ్రామము
జనాభా (2011) - మొత్తం 1,259 - పురుషుల 646 - స్త్రీల 613 - గృహాల సంఖ్య 234
బంతిమడుగు గొల్లపల్లె అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన శాంతిపురం మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 234 ఇళ్లతో మొత్తం 1259 జనాభాతో 82 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన కోలార్(Karnataka) 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 646, ఆడవారి సంఖ్య 613గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 16 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596853[1].
భౌగోళిక ప్రాంతం వద్ద మరియు జనాభా
ఈ గ్రామములో 2 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప బాలబడి, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (శాంతిపురంలో, ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు , సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కుప్పం లో, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల శెట్టిపల్లె, ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో ఉన్నాయి.

title: మంకెనపల్లె

text:
మంకెనపల్లె, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కామవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము.
విద్యా సౌకర్యాల విషయంలో ఈ గ్రామములో ప్రాధమిక విద్య సౌకర్యాలుండగా, ఉన్నత విద్యా సౌకర్యాలు, వృత్తి విద్య సౌకర్యాలు కామవరపు కోటలో, మరియు జంగారెడ్డిగూడెం లోను వున్నాయి. వైద్య పరంగా ఈగ్రామానికి సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 217. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 104, మహిళల సంఖ్య 113, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 44 ఉన్నాయి.
మంకెనపల్లి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కామవరపుకోట మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కామవరపుకోట నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 56 ఇళ్లతో, 228 జనాభాతో 518 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 114, ఆడవారి సంఖ్య 114. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 0 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588191.పిన్ కోడ్: 534449.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కామవరపుకోటలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కామవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్ జంగారెడ్డిగూడెంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల వేగవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కామవరపుకోటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.

title: వడ్లపట్లనూతనం

text:
వడ్లపట్లనూతనం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కామవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన కామవరపుకోట నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 244 ఇళ్లతో, 825 జనాభాతో 404 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 422, ఆడవారి సంఖ్య 403. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 290 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588197.పిన్ కోడ్: 534449. గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు,సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కామవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. ఆరోగ్య సౌకర్యాల విషయంలో ఈ గ్రామములో ఒక సంచార వైద్య శాల వున్నా అందులో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 699. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 357, మహిళల సంఖ్య 342, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 171 ఉన్నాయి.
వడ్లపట్లనూతనం West Godavari జిల్లా, కామవరపుకోట మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కామవరపుకోట నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 34 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 244 ఇళ్లతో, 825 జనాభాతో 404 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 422, ఆడవారి సంఖ్య 403. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 290 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588197.పిన్ కోడ్: 534449.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు,సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కామవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్ జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కామవరపుకోట లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.

title: వొంగిమళ్ళ

text:
వొంగిమళ్ళ, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, వీరబల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము.
వీరబల్లి మండల కేంద్రానికి ఉత్తర సరిహద్దు అయిన మాండవ్య నదికి ఉత్తర భాగము వంగిమళ్ళ గ్రామం. ఈ ప్రాంతంలో పాలకొండలు పశ్చిమానికి వంగడంవల్ల ఈ గ్రామానికి వొంగిమళ్ల అని పేరు వచ్చింది. గ్రామము పాలకొండల అడుగున గంగనవాగుకు ఎడమవైపున ఉంది. మాండవ్య నది వంపులు తిరిగిన గండిలో ప్రవేశించి గడికోట వైపు ప్రవహించడానికి ఒక కిలోమీటరు ముందు గంగనవాగు అందులో కలుస్తుంది. వొంగిమళ్ల రాయచోటి నుండి వీరబల్లె రోడ్డు ద్వారా 18 కిలోమీటర్ల దూరములో ఉంది. గ్రామములో ఒక సహకార సంఘమున్నది.
వొంగిమళ్లలో అనేక గుళ్లు ఉన్నాయి. వాటిలో ఊరికి ఉత్తరం వైపు పాలకొండల దగ్గర ఉన్న మల్లేశ్వరస్వామి ఆలయం అన్నింటికంటే పెద్దది. ఆలయం ముందున్న మంటపంలో 8 స్థంబాలపై కళాత్మకమైన విష్ణువున దేవతల విగ్రహములు చెక్కబడి ఉన్నాయి. గుడి ముందు విజయనగర కాలము నాటి (శా.1466 లేదా క్రీ.శ 1544) శిలాశాసనం ఉంది.
వొంగిమళ్ల దగ్గర కుగ్రామమైన రాచపల్లెలో అరిణమ్మ అనే గ్రామదేవత ఆలయం ఉంది. ఈ దేవత విగ్రహం భయంకరరూపంతో 9 అడుగుల ఎత్తు, 8 అడుగుల వెడల్పు ఉంది. దేవత కళ్లు నారింజల పరిమాణములో, శరీరం తలలతో బీభత్సంగా ఉంది. ఇది దేవరాయలు|దేవరాయల కాలం (శా.1336) నాటి ఆలయమని భావిస్తున్నారు.
ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1479 ఇళ్లతో, 5688 జనాభాతో 1959 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2846, ఆడవారి సంఖ్య 2842. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1474 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 55. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593568.పిన్ కోడ్: 516268.

title: గుడుపల్లె

text:
గుడుపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, ములకలచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల వున్నవి. ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం వున్నవి.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 596 ఇళ్లతో మొత్తం 2163 జనాభాతో 1444 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 52 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1074, ఆడవారి సంఖ్య 1089గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 215 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 70. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595602[1].

title: పామర్రు (తూ.గో జిల్లా)

text:
పామర్రు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన రామచంద్రపురం నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1135 ఇళ్లతో, 3690 జనాభాతో 380 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1825, ఆడవారి సంఖ్య 1865. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 722 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 35. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 587705.పిన్ కోడ్: 533305.
ప్రస్తుతం మండల కార్యాలయం గంగవరం గ్రామములో వున్నప్పటికీ పామఱ్ఱు మండలము గానే పిలవబడుచున్నది. పామఱ్ఱు గ్రామము రెండు పంట కాలువల మధ్య వ్యాపించి ఉంది. దాని ఆకారము పాము మెడ (అఱ్ఱు) వలె నుండుటచేత పామఱ్ఱుకు ఆ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.
పల్లె వాతావరణం అంతా పామఱ్ఱు గ్రామములో కనిపిస్తుంది. పచ్చని పంట పొలాలు, పంట కాలువలు, నీటితో నిండిన చెరువులు, చెరకు తోటలు, అరటి తోటలు, ప్రొద్దుతిరుగుడు పూల తోటలు, మొదలగువన్నీ పల్లె వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

title: సోమవరం (వీరబల్లె మండలం)

text: ఇది మండల కేంద్రమైన వీరబల్లె నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాయచోటి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 517 ఇళ్లతో, 1975 జనాభాతో 1336 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 977, ఆడవారి సంఖ్య 998. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 375 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593572.పిన్ కోడ్: 516268.

title: నల్లజర్ల

text:
నల్లజర్ల, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము. పిన్ కోడ్: 534 112.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 12088. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6120, మహిళల సంఖ్య 5968, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3158 ఉన్నాయి.
నల్లజర్ల పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన తాడేపల్లిగూడెం నుండి 20 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3848 ఇళ్లతో, 13457 జనాభాతో 3964 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6712, ఆడవారి సంఖ్య 6745. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4244 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 72. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588247.పిన్ కోడ్: 534112.
విద్యా సౌకర్యాల విషయంలో ఈ గ్రామములో అన్ని సౌకర్యాలున్నాయి. ఈ గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, మేనేజిమెంటు కళాశాల , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. 2 ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలు, 2 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు 3 ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు, 2 ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు, మేనేజిమెంటు కళాశాల 2 ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉన్నాయి. నల్లజర్లలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఏడుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, మేనేజిమెంటు కళాశాల , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. 2 ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలు, 2 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు 3 ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు, 2 ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాలలు, మేనేజిమెంటు కళాశాల 2 ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరులోను, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలోను, ఉన్నాయి.

title: కలిచెర్ల

text: కలిచెర్ల, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దమండ్యం మండలానికి చెందిన గ్రామము.[1] కలిచెర్ల అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పెద్దమండ్యం మండలం లోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 2251 ఇళ్లతో మొత్తం 8999 జనాభాతో 4884 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 50 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4592, ఆడవారి సంఖ్య 4407గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 409 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 988. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595638[1]. ఈ గ్రామములో 1 ప్రైవేటు బాలబడి, 15 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 4 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు , 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 పశు వైద్యశాల ఉన్నాయి. గ్రామంప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది. గ్రామంఇతర జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

title: గొడుగుచింత (పూతలపట్టు)

text:
గ్రామానికి విద్యుత్తు ఉంది. వీధి లైట్లు కూడా ఉన్నాయి.
ఈగ్రామములో తపాలా కార్యాలమున్నది.
వరి, చెరకు, మామిడి, వేరుశన మొదలగు నవి ప్రధాన పంటలు
వ్యవసాయము మరియు వ్యవసాయాధారిత పనులు ప్రధాన వృత్తి.
జనాభా (2001) - మొత్తం 1,582 - పురుషుల 807 - స్త్రీలు 775 - గృహాల సంఖ్య 373
గొడుగుచింత అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పూతలపట్టు మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 447 ఇళ్లతో మొత్తం 1590 జనాభాతో 356 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు కు 26 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 798, ఆడవారి సంఖ్య 792గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 591 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596466[1].
ఈ గ్రామములో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల వున్నవి. సమీప బాలబడి (పోలవరం లో), సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (పెనుమూరులో), ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు వున్నవి. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (B.కొత్తకోటలో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరములో వున్నవి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (చిత్తూరులో), సమీప వైద్య కళాశాల , సమీప పాలీటెక్నిక్ (తిరుపతిలో) , సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ , సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (పూతతలపట్టులో) ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్నా ఎక్కువ దూరములో వున్నవి

title: కలవపల్లె

text:
కలవపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా, ములకలచెరువు మండలానికి చెందిన గ్రామము.
ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 559 ఇళ్లతో మొత్తం 2124 జనాభాతో 2031 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె కు 57 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1080, ఆడవారి సంఖ్య 1044గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 124 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 28. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595600[1].
ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.ఈ గ్రామములో 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, 1 ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం ఉన్నాయి.

title: కాటిపేరి

text:
కాటిపేరి, చిత్తూరు జిల్లా, చౌడేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము.
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
మండల కేంద్రము. చౌడేపల్లె
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయలసీమ.,
భాషలు. తెలుగు/
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30),
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 596 మీటర్లు.,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 45,
ఆర్.టి.ఓ. కార్యాలయం. చిత్తూరు, మదనపల్లె, తిరుపతి.,
మండల జనాభా (2001) - మొత్తం 40, 410 - పురుషులు 20, 266 - స్త్రీలు 20, 144,
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం - 60.43% - పురుషుల అక్షరాస్యత 73.65% - స్త్రీలు 47.17%,
ఈ ప్రదేశము /చిత్తూరుకు కి.మీ.దూరములో ఉంది.,
మొత్తం గ్రామాలు14,
మదనపల్లె పెద్దపంజాని, నిమ్మనపల్లె మండలాలు.
లద్దిగం 4 కి.మీ. రాగనిపల్లె, 5 కి.మీ. భగత్ సింగ్ కాలని 5 కి.మీ. దిగువపల్లె 6 కి.మీ. పుంగనూరు 6 కి.మీ. దూరములో ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ లోపు రైలు వసతి లేదు. ఇక్కడికి దగ్గరిలోని ప్రధాన రైల్వే స్టేషను బంగారు పేట్ 75 కి.మీ దూరములో ఉంది.
ఇక్కడికి సమీపములో సోమల బస్ స్టేషను, పుంగనూరు బస్ స్టేషనులు ఉన్నాయి. పుంగనూరు ఇక్కడికి దగ్గరి టౌను. ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డురవాణా సంస్థ అనేక బస్సులు నడుపుచున్నది. పుంగనూరు 10 కి.మీ దూరములో ఉంది. సమీపములోని బస్ స్టేషన్లు... చౌడేపల్లె, మదనపల్లె బస్ స్టేషనులు.
ఇక్కడ ఒక జిల్లా పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.
అగస్తిగాని పల్లె, కవిలివారిపల్లె, గిరిజాపురం, పెద్దగొర్ని గుంట, చిన్నగోర్ని గుంట, వడ్డివారి పల్లె, గురుముర్థానపల్లె.
Katiperi అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన Chowdepalle తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 546 ఇళ్లతో మొత్తం 2133 జనాభాతో 1206 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Punganur 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1042, ఆడవారి సంఖ్య 1091గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 427 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596520[1].
ఈ గ్రామములో 4 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నవి.
బాలబడి, సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల (చౌడేపల్లె లో), ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల , సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల (పుంగనూరులో), అనియత విద్యా కేంద్రం (చౌడేపల్లె లో), ఈ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ దూరంలో వున్నవి.ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ మదనపల్లెలో), సమీప వైద్య కళాశాల (పుంగనూరులో), సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (తిరుపతిలో) ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.

title: కొండమర్రి

text:
కొండమర్రి, చిత్తూరు జిల్లా, చౌడేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామము. . పిన్ కోడ్: 517257.
రాష్ట్రము. ఆంధ్ర ప్రదేశ్
మండల కేంద్రము. చౌడేపల్లె
జిల్లా. చిత్తూరు,
ప్రాంతము. రాయలసీమ.,
భాషలు. తెలుగు/
టైం జోన్. IST (UTC + 5 30),
వాహన రిజిస్ట్రేషను. నెం. AP-03,
సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 596 మీటర్లు.,
మండలములోని గ్రామాల సంఖ్య. 45,
ఆర్.టి.ఓ. కార్యాలయం. చిత్తూరు, మదనపల్లె, తిరుపతి.,
మండల జనాభా (2001) - మొత్తం 40,410 - పురుషులు 20,266 - స్త్రీలు 20,144,
అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం - 60.43% - పురుషుల అక్షరాస్యత 73.65% - స్త్రీలు 47.17%,
ఈ ప్రదేశము /చిత్తూరుకు కి.మీ.దూరములో ఉంది.,
మొత్తం గ్రామాలు14,
కొండమర్రి అన్నది చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన చౌడేపల్లె మండలంలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 1296 ఇళ్లతో మొత్తం 5134 జనాభాతో 2812 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన పుంగనూరు కు19 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2577, ఆడవారి సంఖ్య 2557గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 722 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 183. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596512[1].
ఈ గ్రామములో 11 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, ఉన్నది. బాలబడి, సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల ఇవి ఈ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు ఉన్న చౌడేపల్లె వున్నాయి.సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, మరియు కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాలలు పుంగనూరు లో సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ,సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ మదనపల్లెలో, సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతి లో, సమీప పాలీటెక్నిక్ పలమనేర్లో ఈ గ్రామానికి 10 కి.మీ కన్న దూరంలో వున్నవి.


query: ఊమెన్ జన్మస్థలం ఏది ?

title: ఊమెన్

text: ఊమెన్ కేరళీయుడు. ఈయన కేరళలోని తిరువాన్కూరుకు దగ్గరలో ఉన్న కటానం గ్రామంలో, ఒక సంపన్న కుటుంబంలో 1916, ఫిబ్రవరి 20న జన్మించాడు. తిరువనంతపురం సైన్సు కాలేజీ నుండి పట్టభద్రులయినాడు. ఆ తరువాత జర్నలిజం మీద ఉన్న ఇష్టంతో లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ జర్నలిజంలో చేరి జర్నలిజంలో డిప్లొమా పొందినాడు. 1949లో తన వివాహం అయిన తరువాత మద్రాసు నగరంలో స్థిరపడ్డాడు. 1970 దశకం చివరి రోజులలో (1976-77 ప్రాంతాలలో) ఈయన పరమపదించాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుక్రుడు వ్యాసుడితో " మునీంద్రా ! పరమ బ్రహ్మపదము పొందుటకు అవసరమైనది యజ్ఞములా ? యోగమా ? సాంజ్ఞమా ? జ్ఞానమా ? వీటిలో ఏది ముఖ్యమో వివరించండి? " అని అడిగాడు. నీవు చెప్పినవి అన్నీ మంచివే. తపాస్సు, ఇంద్రియ నిగ్రహము, రాగద్వేషములు, లోభములను పక్కన పెట్టే నేర్పు, దృఢమైనవిద్య వీటి వలన కూడా పురుషుడు బ్రహ్మపదమును పొందవచ్చు. ప్రయత్నమీద ఇంద్రియములను నిగ్రహించ వచ్చు. మనస్సును నిగ్రహిస్తే ఇంద్రియము పని చేయడము మానివేస్తాయి. అప్పుడు బ్రహ్మప్రాప్తి పొందడము సులువు. బుద్ధి మనకు కనిపించదు, వినిపించదు కాని బుద్ధివలన మనము పరమాత్మను చూడగలము తెలుసుకోగలము. వినయము, విద్య కలిగిన బ్రాహ్మణుడియందు, ఆవులందు, ఏనుగులందు, వీధికుక్కలందు, కుక్కమాంసము తినువారియందు సమదర్శనము కలవారు బ్రహ్మపదవికి అర్హులు. చరాచరజగత్తులో అన్ని జీవరాశులందు భగవంతుడు ఆత్మస్వరూపుడై వెలుగుతూ ఉంటాడు. ఆ పరమాత్మయందు అన్ని జీవరాశులు సంచరిస్తున్నాయని తెలుసుకున్న వాడు పరబ్రహ్మపదమును పొందగలడు. ఆత్మ క్షరమైనది, జీవుడు అక్షరుడు. జీవిలో మృత్యువు పొంచి ఉంటుంది కనుక క్షరమైనది. అక్షరమనగా మరాణానంతరము పొందే స్వర్గప్రాప్తి అదియే అమృతము. పండితుడైన వాడు అన్నిటినీ సమానంగా చూస్తాడు. ఈ లోకాలను కాలము శాసిస్తుంది. కాలమును జయించిన వాడు పరబ్రహ్మ పదమును పొందగలడు. ఈ శరీరము తొమ్మిది ద్వారములు కలిగిన ఒక పురము. అందులో ఆత్మ వెలుగుతూ ఉంటుంది. యోగులు ఆ ఆత్మను అక్షరము, అమృతము అంటారు. ఆత్మతత్వమును సత్కర్మలు చేస్తూ వైరాగ్యముతో జీవించే యోగి మాత్రమే తెలుసుకోగలడు. అటువంటి యోగులకు కామము, క్రోధము, భయము, నిద్ర, లోభములు ఉండవు. యోగులు వాటిని వదిలి వేస్తారు. పండితుడు కామ సంబంధిత కోర్కెలను సంకల్పములను వదిలి కామమును జయిస్తాడు. సత్వగుణ సంపదతో నిద్రను, మోహమును జయిస్తాడు. గురువులను, పెద్దలను, పండితులను పూజించడము వలన లోభమును వదిలి వేస్తాడు. ఇంద్రియములను నిగ్రహించి కోపమును జయిస్తాడు. దృఢమైన మనసుతో భయాన్ని జయిస్తాడు. ఏ ఒక్క ఇంద్రియము అదుపు తప్పినా యోగి యొక్క ప్రజ్ఞ మొత్తము నాశనం ఔతుంది. కనుక ఇంద్రియములను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. మనసును అదుపులో ఉంచుకోవాలి. ద్వేషించినా సన్మానించినా ఒకటిలా స్వీకరించాలి. జనావాసాలలో ఉంటూ ఇది సాధించడము అసాధ్యము కనుక జనావాసమును వదిలి అరణ్యములకు పోయి కొండగుహలలో నివసిస్తూ సాధన చేయాలి. యోగి అయిన వాడు విలువైన బంగారమును, విలువ లేని మట్టిని సమానంగా చూడాలి. కర్మమార్గమును ప్రవృత్తిమార్గమని అంటారు. ప్రవృత్తిమార్గము ఇహలోక బంధములను కలిగిస్తుంది. నివృత్తిమార్గము ఆ బంధములను విడతీస్తుంది. కనుక జ్ఞానులు కర్మమార్గమును వదిలి జ్ఞానమార్గమును అనుసరిస్తారు. కొందరు కర్మమార్గము మేలని అనుకుంటారు. వారు జనన మరణములను తప్పించజాలరు. కర్మవలన చిత్తశుద్ధి కలుగుతుంది కాని అది అవిద్య, మాయకు లోబడి ఉంటుంది. కనుక కర్మలను త్యాగము చేయుట మోక్షమునకు మార్గము " అని చెప్పాడు వ్యాసుడు.

title: ఉద్యోగ పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: సంజయుడు " కృష్ణా! నీవే ఇలా మాట్లాడితే సంధి ఎలా పొసగుతుంది? " అన్నాడు. శ్రీకృష్ణడు " ఆ రోజు సభలో భీష్మ, ద్రోణ, కృపాచార్యులు నోరు మెదిపారా? కుమారుల అకృత్యాలను దృతరాష్ట్రుడు ఆపగలిగాడా! దుశ్శాసనుడు ద్రౌపదిని నిందిస్తూ సభకు ఈడ్చుకు వస్తుంటే మామగారైన దృతరాష్ట్రుడు ఎలా సహించాడు ఆమె ఏడ్పులు వినిపించ లేదా ? విని ఓర్చుకున్నాడా! ఇప్పుడు తగుదునమ్మా అని పాండవుల యోగక్షేమం కనుక్కుని రమ్మన్నాడా! భార్యను అవమానిస్తుంటే పాండవులు మిన్న కున్నారు. ఆమె తనను తాను రక్షించుకున్నది కాబట్టి కౌరవులు బ్రతికి పోయారు లేకుంటే ఆరోజే చచ్చి ఊరకుండే వారు. పాండవులు ఎల్ల కాలం ఇలాంటి అవమానాలను సహించి ఊరకుండవలసినదేనా ! సభలో కర్ణుడు " జూదంలో నీ భర్తలు నిన్ను ఓడారు కనుక వారు ఉండీ లేనట్లే కనుక సభలో నీకు నచ్చిన వారిని భర్తగా ఎంచుకో అనలేదా ! " శూలాలలా ఆ మాటలు ద్రౌపదిని బాధించిన విషయం నీకు తెలవదా? దుశ్శాసనుడు " ఇక్కడ రోషం ఉన్న మగాడెవరు? నీకు భర్తలు ఉండీ లేనట్లే " అన లేదా? పాండవులు అప్రయోజకులే అయినా అలా మాట్లాడటం వలన వారికి కలిగిన మేలు ఏమి? ఆ తరువాత జరిగినవి సభలో చెప్పతగినవి కాదు. ఈ సంధి పొసగదు. అయినా పాండవులకు నచ్చ చెప్పి నేను ఒప్పించి హస్థినకు వస్తాను. కౌరవులకు బుద్ధి చెప్పి వారి రాజ్య భాగం వారికిమ్మని అడుగుతాను ఇస్తారా బ్రతికి పోతారు. ఏమైనా కుటిలోపాయం చేసారా పాండవుల బాణాగ్నికి వారు సమూలంగా నాశనం కావడం తథ్యం. అలా జరగదని ఆశిస్తున్నాను. సంజయా! సుయోధనుడు రోషంతో కూడిన మహా వృక్షం దానికి కాండం కర్ణుడు, కొమ్మలు శకుని ఫల పుష్పాదులు దుశ్శాసనాది సోదరులూ ఇతరులు దానికి మూలం దృతరాష్ట్రుడు. అలాగే ధర్మరాజు ధర్మము అనే మహావృక్షం దానికి అర్జునుడు కాండం భీముడు శాఖోపశాఖలు ఫలపుస్పాలు నకుల సహదేవులు ఈ వృక్షానికి మూలం సద్భ్రాహ్మణులు, వేదములు. నిష్పక్షపాతంగా యోచించి రెండింటిలో ఏది మేలో నీవే చెప్పు. దృతరాష్ట్రుడు అతని కుమారులు పాండవులు అందులో తిరిగే సింహాలు. సింహాలు లేని అడవిని కొట్టేస్తారు. అడవి లేక సింహాలు మనజాలవు. కనుక రెండు ఒకరిని ఒకరూ ఆశ్రయించుకుంటే అందరికీ మేలే. నేను హషినకు వస్తాను దృతరాష్ట్రుడు పాండవులను కుమారులలా ఆదరిస్తే వారు కౌరవులను అనుసరించి ఉంటారు.నా మాట అంగీకరిస్తాడో లేదో చూసి కర్తవ్యం నిర్ణయిస్తానని దృతరాష్ట్రుడికి నికి చెప్పు " అన్నాడు.

title: ఊమెన్

text: ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ జయదేవ్ -రాజకీయాలను కార్టూన్లలో ఇమడ్చటం చాలా కష్టమైన పని. అదొక ప్రత్యేకమైన కళ. ఎంతోమంది ప్రయత్నించినా, ప్రతిభ కొందరికే దక్కింది. శంకర్, లక్ష్మణ్, అబూలకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి కూడా లభించింది. వీరిని గురించి అందరికీ తెలుసు. ఇంచుమిచు అంతే ఖ్యాతిని అర్జించుకునీ, కొందరికి మాత్రమే మిగిలి పోయిన రాజకీయ చిత్రకారుడు ఊమెన్. ఊమెన్ కార్టూన్లలో కొట్టొచ్చిన విశిష్టత కనిపిస్తుంది.

title: ఆది పర్వము అష్టమాశ్వాసము

text:
ద్రౌపదీ స్వయంవరం తరువాత దృపదుడు పాండవులకు ఆభరణాలను ఏనుగులను గుర్రాలను కానుకగా ఇచ్చాడు. ద్రౌపది కూడా పతివ్రతా ధర్మంతో ఐదుగురు భర్తలకు సేవచేస్తూ ఉంది. కుంతీ దేవి కూడా కోడలిని సకలైశ్వర్య వంతురాలిగా సంతాన వతిగా దీవించింది. ద్వారకా నగరంలో ఉన్న శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల వివాహ సమయంలో అనేక కానుకలు పంపాడు. ఆ విధంగా పాండవులు ఒక సంవత్సరకాలం రాజభోగం అనుభవించారు. దుర్యోధనుడు వేగుల వలన మత్స్యయంత్రాన్ని ఛేదించింది అర్జునుడని తెలుసుకుని పాండవులు లక్క ఇంట్లో మరణించ నందుకు చింతించాడు. విదురుడు ఈ విషయం తెలిసి సంతోషించాడు. దృతరాష్టృడు మాత్రం దృపదుని కుమార్తె ద్రౌపదిని చేసుకుని పాండవులు మిత్ర లాభం పొందారని అనుకున్నాడు. ఒకరోజు విదురుడు దృతరాష్ట్రుని వద్ద లేని సమయం చూసి దుర్యోధనుడు కర్ణునితో వచ్చి " తండ్రీ ! పాండవులు బ్రతికి ఉన్నారు. విదురుడు పాండవ పక్షపాతి అని తెలిసి కూడా నీవు అతనికి విలువ ఇవ్వడం దురదృష్టకరం " అన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుడు దుర్యోధనునితో " నాయనా ! నేను పైకి పాండవులంటే ఇష్టమున్నట్లు ఉంటాను కానీ అది నిజం కాదు. విదురునికి అది తెలియనీయను. మనం ఒక విషయం మరువ కూడదు. పాండవులకు దైవ బలం ఉంది. మనం వారిని ఏమీ చేయ లేము " అని చెప్పాడు.
దుర్యోధనుడు " తండ్రీ పాండవులు ఇప్పుడు దృపద రాజ పురంలో ఉన్నారు. వారికి పాంచాల రాజు అండగా ఉన్నాడు. శ్రీకృష్ణుడు, వృష్టి, అంధక రాజులు తోడుగా వున్నారు. వారిని బలహీనులను చెయ్యాలంటే పాంచాలరాజు నుండి వేరు చెయ్యడం ఒక మార్గం. రెండవది కుంతీ పుత్రుల మధ్య మాద్రీ పుత్రుల మధ్య విభేధం సృష్టించడం. మూడవది అందగత్తె లైన స్త్రీలను ప్రయోగించి పాడవులు ద్రౌపది మధ్య విభేదం సృష్టించడం. నాల్గవది కుటిలో పాయంతో భీముని చంపి పాడవులను నిర్వీర్యులను చేయడం. వీటిలో ఏది మంచిదో మీరే నిర్ణయించండి " అన్నాడు. కర్ణుడు దుర్యోధనునితో " దుర్యోధనా ! సజ్జనులు సత్ప్రవర్తనులు అయిన పాండవులను దృపదుడు వదులుకోడు, ద్రౌపది కోరి పాండవులను వివాహ మాడింది కనుక విభేధం సృష్టించడం సాధ్యం కాదు. భీముని చంపడం సాధ్యమైన పని కాదు. ఇప్పటి వరకూ చేసిన అటువంటి ప్రయత్నాలు విఫలం అయ్యాయి. కనుక దృపదుని ఓడించి పాండవులను పట్టుకు వస్తాము " అన్నాడు. ధృతరాష్ట్రుడు " పెద్దలతో ఆలోచించి రేపు నిర్ణయం తీసుకుంటాము" అని అన్నాడు.
మరునాడు ధృతరాష్ట్రుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు మొదలైన వారితో సమావేశమై విషయం వివరించాడు. భీష్ముడు దుర్యోధనునితో " సుయోధనా ! నాకు మీరు పాండు సుతులు సమానమే. పాండవులతో యుద్ధానికి నేను అంగీకరించను. పాండవులు కూడా ఈ రాజ్యానికి వారసులు కనుక వారికి అర్ధ రాజ్యం ఇచ్చి కీర్తిమంతుడివికా " అన్నాడు. ద్రోణుడు " సుయోధనా కర్ణుని మాట వినవద్దు. తాతగారి మాట పాలించు " అన్నాడు. ఈ మాటలు కర్ణునికి ఆగ్రహం కలిగించాయి " సుయోధనా ! వీరిమాటలు వినవద్దు వీరు నీ సంపదను అపహరించి నీకు తలపెడతారు " అన్నాడు. ద్రోణుడు " కర్ణా ! మేము కీడు తలపెట్టు వారమా ? నీవు మేలు తలపెట్టు వాడవా ? నీ వలననే ఈ కౌరవ కులానికి శాంతి లేకుండా పోయింది " కర్ణునితో అన్నాడు. విదురుడు కలుగ చేసుకుని వారిద్దరిని వారించి " పెద్దలైన భీష్మ ద్రోణుల మాటలను పాటించడం నీ ధర్మం. పాండవులు అజేయులు. ఇపుడు దృపద మహారాజు అండ ఉంది. శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు, సాత్యకి వంటి మిత్రుల బలం ఉన్నది. వారిని జయించడం అసాధ్యం. పురోచనునితో లక్క ఇంట్లో పెట్టి తగులబెట్టిన అపకీర్తి పోవాలంటే అర్ధ రాజ్యం ఇవ్వడం ఉచితం " అన్నాడు. గత్యంతరం లేక ధృతరాష్ట్రుడు పాండవులను తీసుకు రావడానికి విదురుని పంపాడు.

title: ఊమెన్

text: ఊమెన్‌ను తెలుగు వారికి పరిచయం చేసిన ఘనత ఆంధ్ర పత్రికకు దక్కింది. 1960లలో ఆంధ్ర పత్రిక దినపత్రికలో "లోకం పోకడ" శీర్షికన ఇతని రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రాలు ప్రతిరోజూ ప్రచురించబడేవి. ఆ తరువాత ఆంధ్ర పత్రిక వారపత్రికలో కూడా "ఊమెన్ కార్టూన్లు" అని ఒక పూర్తి పేజీ శీర్షికను మొదలు పెట్టి, అంతకు మునుపటి వారంలో జరిగిన దేశీయ, అంతర్జాతీయ రాజకీయ సంఘటనల మీద వ్యంగ్య చిత్రాలు వేయటం మొదలు పెట్టారు. ఈ శీర్షిక ఊమెన్ మరణించేవరకు నిరాఘాటంగా నిర్వహించబడింది..

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! దైవబలము పురుషప్రయత్నము ఏది గొప్పది ? వివరించండి " అన్నాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇదే ప్రశ్నను పూర్వము వశిష్ఠుడు బ్రహ్మను అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన విషయాన్ని నీకు చెప్తాను. క్షేత్రము, మానవప్రయత్నము, విత్తనము మూడు వేరు వేరు. మూడు కలిస్తే కాని విత్తనము మొలకెత్తదు. భూమిలో విత్తనము వేస్తే విత్తనములు మొలకెత్తుతాయి. విత్తనము భూమిలో వేయడానికి పురుషప్రయత్నము కావాలి. కేవలము భూమి విత్తనము ఉన్నంత మాత్రాన విత్తనము మొలకెత్తదు. కనుక పురుషప్రయత్నము కావాలి. అన్నీ దైవమే చూస్తాడు అనుకుంటే ఫలితము రాదు కనుక పురుషప్రయత్నము అవసరము. పురుషప్రయత్నము ఉంటేనే దైవబలము కూడా తోడౌతుంది. ఉదాహరణగా నిప్పురవ్వ చిన్నదే అయినా బాగా గాలి వీస్తేనే అది పెద్దమంట ఔతుంది. మనము చేసే పని చిన్నది అయినా దైవబలము తోడైతే అతి బలపడుతుంది. నేతితో దీపము పెట్టినప్పుడు నెయ్యి తగ్గిన తరువాత దీపము కొడిగట్టి పోతుంది. అలాగే మనము చేసే పనులకు దైవబలము లోపిస్తే ఆ పని విజయవంతము కాలేదు. పరశురాముడు, భృగువు, బలిచక్రవర్తి గొప్ప వాళ్ళే అయినా వారికి వారు చేసే పనిలో పవిత్రత లోపించింది కనుక దైవబలము లోపించింది కనుక వారు అపజయం పాలయ్యారు. కనుక ఏపనికైనా దైవానుకూలము ముఖ్యము. ఏ పనికైనా పురుష ప్రయత్నము దైబలము సమానంగా కావాలి కనుక రెండూ ముఖ్యమైనవే " అన్నాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: శుకుడు " ధర్మములన్నింటి కంటే పరమధర్మము ఏది ? " అని అడిగాడు. వ్యాసుడు " ఇంద్రియ నిగ్రహము, ఏకాగ్రత, అన్నింటి కంటే ఉత్తమధర్మము. మనసుతో ఇంద్రియములను నిగ్రహించి తరువాత బుద్ధిని దానికి అను సంధానము చేయాలి. అప్పుడు పరతత్వాన్ని దర్శించ వచ్చు. మొక్కలు తమకు పూచిన పూలకు వాసన చూడ లేవు. వృక్షములు తన ఫలములను తాను భుజించదు. అలాగే అంతరాత్మ తన నిజస్వరూపమును చూడ లేదు. ఇలా ఇంద్రియ నిగ్రహంతో మనస్సును బుద్ధితో అనుసంధానము చేసి పరతత్వమును దర్శించి శాంతిని పొందాలి. మనిషి పతనానికి మూలము లోభము. దాని పుట్టుక ఎవరికి తెలియదు. లోభము అనే మడుగుకు సంకల్పము అనేది గట్టు. క్రోధము దానిలోని బురద. కోరికలు ఆ మడుగులో సంచరించే పాములు. ఆ మడుగు మోహము అనే గడ్డి, మొక్కలు, నాచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. అజ్ఞానులు దానిని కనుగొనజాలరు. సత్యము అనే సాధనతో ఆ మడుగు నిజస్వరూపమును తెలుసుకొనగలడు. కనుక నీవు ఆ లోభముకు లోనుగాక ప్రసన్నాత్ముడవై కొండ మీద నుండి కింద ఉన్న వారిని చూసినట్లు ఈ లోకాన్ని దర్శించు. కనుక అన్ని ధర్మలలోకి ఇంద్రియ నిగ్రహము ఉత్తమధర్మము. కుమారా ! బ్రాహ్మణతత్వము వేదవేదాంగలు చదివినా, యజ్ఞయాగాదులు చేసినా లభించదు. కేవలం ప్రశంతతతోనే బ్రాహ్మణత్వము సిద్ధిస్తుంది. పరులకు భయపడక, పరులను భయపెట్టక సమదృష్టితో జీవించే వాడే బ్రాహ్మణుడు. బంధములలో పెద్దబంధము కామము. కామాన్ని వదిలిన మబ్బు వీడిన చంద్రుడి మాదిరి ఆత్మ ప్రకాశిస్తుంది. కామాన్ని జయించి పరతత్వోపాసనా తత్పరుడైన పురుషుడు సుఖము, సమృద్ధి పొదుతాడు. నాది అన్నభావము లేకనే ఏది మనకు ప్రియము కలిగిస్తుందో, దేనిని భుజించకున్నా మనసుకు తృప్తి కలుగుతుందో, ఏది పొందకున్నా బలము కలుగుతుందో అటువంటి పరతత్వాన్ని వేదముల సాయంతో దర్శించాలి. విషయవాంఛలు, కర్మ బంధాలు, త్రిగుణాలు వదిలిన బ్రాహ్మణుడికి ముసలితనము లేదు, మృత్యువు అతడి దరిచేరదు. ఈ దేహము వేరు, అందులోని దేహి వేరు. ఈ సత్యమును వేదాధ్యయనము చేసిన ప్రశాంతచిత్తులు మాత్రమే దర్శించగలరు. సూర్యుడు నీటిలో బింబరూపములో కనిపిస్తాడు. అలాగే ఆత్మ కూడా బుద్ధిలో ప్రతిబింబ రూపములో కనబడుతుంది. సత్వగుణ ప్రధానులకు ఇది గోచరమౌతుంది. రాత్రి పగలనక సూర్యుడు నిరంతరము ప్రకాశిస్తుంటాడు. అలాగే పరమయోగికి వివేకము అవివేకము ఉండదు. నిరంతరము జ్ఞానముతో ప్రకాశిస్తుంటాడు. అతడికి ఇంద్రియములు ఉన్నా లేనట్లే. అతడి ప్రపంచంలో తిరుగుతూనే సమాధిస్థితిలో ఉంటాడు. మోహము అనే బీజము నుండి కామము అనే చెట్టు మొలకెత్తుతుంది. దానికి ఏమరుపాటు అనే నీరు పోసి పెంచుతుంటారు. ఆ చెట్టుకు ఆకులు అసూయ, కాండము అభిమానము, శోకములు శాఖలు, అనేక విధములైన చింతలు ఉపశాఖలు. పూర్వ జన్మ కర్మల ఫలితంగా ఆ చెట్టు వృద్ధి చెందుతుంది. ఆ చెట్టుకు ఆశలు అనే తీగలు అల్లుకుని ఉంటాయి. ఆ చెట్టుకు కాసిన పండ్లకై దాని పైకి ఎక్కిన వాడు ఎవరైనా నశిస్తాడు. అలాకాక త్యాగము అనే కత్తితో ఆచెట్టును సమూలంగా నరికిన వాడు సకల విధ దుఃఖముల నుండి విముక్తుడు కాగలడు. కుమారా ! ఈ శరీరమే ఒక నగరము అయితే ఈ నగరానికి ప్రభువు బుద్ధి, మనసు మంత్రి, ఇంద్రియాలు పురజనులు, శబ్ధ, స్పర్శ, రూప, రుచి, గంధాదులు అక్కడి పురోహితులు. ఈ రాజ్యాన్ని త్రిగుణాలు అనే దొరలు పాలిస్తూ అనుభవిస్తుంటాయి. రాజైన బుద్ధి వివేకము లేక త్రిగుణాలకు బానిసైన నశిస్తుంది, జయించిన శాశ్వత సుఖమును పొందుతాడు " అని వ్యాసుడు శుకునికి చెప్పాడని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు సందేహం తీరని మనసుతో " పితామహా ! మీరు చెప్పినట్లు దమమము, సత్యము, క్షమ అంతటి ఉత్తమమైన గుణాలా ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీవు హంసగీత వింటే నీ సందేహములు తీరగలవు. ధర్మరాజా ! ఒక సారి బ్రహ్మదేవుడు హంసరూపంతో ఒక కొలనులో క్రీడించసాగాడు. అప్పుడు కొంత మంది సాధ్యులు ఆ హంసను చూసారు. " హంసరాజమా ! మేము సాధ్యులము అనే దేవతలము. నీకు అన్ని విద్యలు తెలుసు కనుక మా సందేహములు సమాధానం చెప్పండి. అన్నిటింటి కంటే ఉత్తమమైనది ఏది ? చిత్తము ఎప్పుడూ దేని అందు లీనమై ఉంటుంది. పురుషుడు ఈ కర్మ బంధము వలన ఎలా విముక్తుడు కాగలడు " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ ఉన్న బ్రహ్మ " క్షమ, సత్యము, ఇంద్రియ నిగ్రహము, సత్యము పలకడము, అత్యంత మహిమ కలిగినవి. సమస్త ధర్మములలో అవి కీర్తించ తగినవి. అవి నీతికరమైనవి, ఇతరులను బాధపెట్టేవి, నిష్ఠూరమైన మాటలు, ధర్మకార్యముకు పనికి రానివి సత్యములు కావు కనిక నిజమే అయినా సజ్జనుడు అలాంటి వాటిని పలకడు. సజ్జనుడు ఇతరుల నిందలకు, అవమానములకు చలించక శాంతం వహిస్తాడు. అతడి కీడుచేసిన వాడికి మేలుచేస్తాడు, కొట్టిన వాడిని కూడా క్షమిస్తాడు. వాదసారము సత్యము, సత్యసారము ఇంద్రియనిగ్రహము, ఇంద్రియనిగ్రసారము మోక్షము. కనుక సత్యవ్రతుడికి మోక్షము తధ్యము. పంచ జ్ఞానేంద్రియము, పంచ కర్మేంద్రియములను అదుపులో పెట్టుకున్న వాడు సర్వ ధర్మములను ఆచరించినట్లే . ఇంద్రియనిగ్రహంతో పాపం నశించి ఆత్మ నిర్మలమై మోక్షప్రాం ప్రాప్తిస్తుంది. మనసును అదుపులోఉంచిన వాడికి మోక్షము కరతలామలకం అని పెద్దలు చెప్తారు. పరులను నిందించినప్పుడు అతడి పాపములు తనకు అంటుకుంటాయి. కనుక ఇతరులను నిందించతగదు. కోపము అన్ని విధాలా అనర్ధం. కోపిష్టి చేసిన తపసు, జపము, దేవతార్చన, వ్రతములు, దానములు, యజ్ఞము, పితృకార్యములు మొదలైన పుణ్యకార్యములు నిష్ఫలములు. మౌనం కంటే మంచి పలుకు మేలు. ఈతరులకు ప్రీతి కలిగించే సత్యము పలికే వాడిని దేవతలు కూడా మెచ్చుకుంటాడు " అని హంస రూపములో ఉన్న బ్రహ్మ సాధ్యులకు చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! ఈ లోకము దేని వలన కప్పబడి ఉన్నది ? జీవుడు ఎందుకు ప్రాకాశ హీనుడౌతాడు ? మిత్రులు విడి పోవడానికి కారణం ఏమిటి ? మోక్షం లభించడానికి కారణం ఏమిటి ? అని అడిగారు. హంస రూపంలో ఉన్న బ్రహ్మ " సాధ్యులారా ! ఈ లోకమంతా అజ్ఞానము చేత కప్పబడి ఉంది. మాత్సర్యముకు లోనైన జీవుడు ప్రకాశించ లేడు. లోభి మిత్రులను కోల్పోతాడు. సదా విషయవాంఛలలో తేలే వాడికి మోక్షం లభించదు " అని హంసరూపంలోని బ్రహ్మ చెప్పాడు. సాధ్యులు " తమలోతాము లీనం అయ్యే వాడు ఎవరు ? అందరికీ ప్రీతి కలిగించే వాడు ఎవడు ? బలవంతుడు ఎవడు ? కలహ మార్గము నుండి తొలిగి పోగలిగిన వాడు ఎవడు ? " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " ప్రాజ్ఞుడు తనలో తానే లీనమై బలవంతుడై కలహస్వభావమును వదిలి వేస్తాడు " అని చెప్పాడు. సాధ్యులు " హంసరాజమా ! విప్రుడు దైవత్వం ఎప్పుడు పొందగలడు ? ఎందు వలన సాధుత్వం పొందుతాడు ? ఎందు వలన దుర్జనుడౌతాడు ? ఎందు వలన మనిషిగా చరిస్తాడు ? వివరించ గలరా ! " అని అడిగారు. హంసరూపం లోని బ్రహ్మ " విప్రుడు వేదాధ్యనంతో దైవసమానుడౌతాడు. పుణ్యకార్యాచరణతో సాధుత్వం లభిస్తుంది. దుర్మార్గము వలన దుర్మార్గుడు ఔతాడు. శుచిశుభ్రత విడిచి విషయవాంఛలలో మునిగి పోయిన వాడు మానవుడౌతాడు " అని చెప్పి బ్రహ్మ తన నిజరూపం ధరించి వారిని దీవించి బ్రహ్మలోకం వెళ్ళాడు " అని చెప్పిన భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ హంస గీత వలన నీ సందేహం తీరిందా ! " అని అడిగాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఇక్ష్వాకు కులములో సౌదాసుడు అనేవాడు జన్మించాడు. ఆయన పురోహితుడు వసిష్ఠుడు. ఒక రోజు సౌదాసుడు వశిష్ఠుడిని చూసి " మహాత్మా ! ఈ లోకములో పవిత్రమైనది ఏది ? " ని అడిగాడు. వశిష్ఠుడు " సౌదాసా ! ఆవు పవిత్రమైనది. ఆవు హవిస్సుకు పుట్టినిల్లు. అన్ని జీవులకు గోవు ఆధారము. గోవులు ఉన్న చోట లక్ష్మి నివసిస్తుంది. గోవు ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి పనికి వచ్చే పడవ. స్వర్గలోకమును చేరడానికి నిచ్చెన వంటిది. మానవులు తమ కున్న గోసంపదలో పదింట ఒక దానిని దానంగా ఇవ్వాలి. గోవును ఉదయం స్మరించి నమస్కరించడం అధికమైన పుణ్యం ప్రసాదిస్తుంది. ఆవు పేడ, ఆవు పంచితము పవిత్రమైనవి. కాని ఆవు మాంసము తినడం మహా పాపము. మానవులకు పీడ కలల వలన వచ్చే ఫలితం గోవును స్మరించిన నివారించ బడుతుంది. ఆవు పేడతో ఇల్లు శుభ్రం చెయ్యడం, ఆవు పంచితం ఔషధంగా తీసుకోవడం మంచిది. బ్రాహ్మణులు గోసంపద కాపాడుకుంటూ ఉంటారు. గోదానము వలన అనంతమైన సుఖాలు కలుగుతాయి " అని వశిష్ఠుడు సౌదాసుడికి గోవుల విశిష్ఠత గురించి చెప్పాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఎన్నోతీర్ధాలు ఉన్నాయి కదా ! అందులో పరమ పవిత్రమైన తీర్ధము ఏది వివరించండి ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! తీర్ధములు అన్నీ మేలైనవే. అందులో పవిత్రము అపవిత్రము అంటూ ఏమి లేదు. అన్ని తీర్ధములలో మానసతీర్ధము పరమ పవిత్రమైనది. దాని పేరు సత్యము. దానికి స్థానము ధృతి అనే సరోవరము. ఎవరైతే రజస్సు, తమోగుణాలను పక్కననెట్టి సత్యాన్ని చేతధరించి ఆ సరోవరంలో స్నానము చేస్తాడో అతడు పరిశుద్ధుడౌతాడు. రాగద్వేషములను వదిలి ఇంద్రియనిగ్రహము పాటించు మహాత్ములందరూ పవిత్రతీర్ధముతో సమానులే. వారిని సేవించడం ద్వారా మానవుడికి పుణ్యతీర్ధసేవనఫలం దక్కుతుంది. తపస్సుచేయడం, ఇంద్రుయనిగ్రహము కలిగి ఉండడం, అహింసనుపాటించడం, మనస్సును నిగ్రహించడం, శుభ్రతకలిగి ఉండడం ఇవన్నీ పుణ్యతీర్ధనసేవతో సమానములే. పైగుణములు లేకుండా కేవలం నదీజలాలలో మునిగినంత మాత్రాన పుణ్యతీర్ధసేవన ఫలము దక్కదు. కేవలం శరీరము శుభ్రపడుతుంది కాని మనసు శుభ్రపడదు కదా ! దొరకని వాటి కొరకు ఆశపడకపోవడం, దొరికిన వాటితో తృప్తి చెందడం, ఎల్లప్పుడు తృప్తితో సంతృప్తితో ఉండడం, ఆశాపాశములు విడిచి పెట్టడం పాటించే నరులకు వేరు తీర్ధములు అవసరం లేదు " అని భీష్ముడు పలికాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము పంచమాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు " పితామహా ! మానవులు, దరిద్రము, వ్యాధులు, దుఃఖము వీటితో బాధపడుతూంటారు కదా ! ఆ సమయంలో వారికి శాంతిచేకూర్చే మార్గము ఏది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! నీవు చెప్పిన దుఃఖములతో బాధలుపడుతున్న వారు భక్తితో, శ్రద్ధతో, బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను, వినాయకుడిని, కుమార స్వామిని, అగ్నిదేవుని, వాయుదేవుడిని, సూర్యచంద్రులను, దేవేంద్రులను, వరుణ భగవానుడిని, యమధర్మరాజును, కుబేరుడిని, కామధేనువును, సప్తసముద్రాలను, గంగయమున మొదలైన మహానదులను, మరుత్తులను, అశ్వినీదేవతలను, వసువులను, రుద్రులను, దేవతలను, పితృదేవతలను, వాలఖిల్యాది సిద్ధులను, వేదవ్యాస, వాల్మికీ, నారద, అగస్త్య, గౌతమ, కశ్యప, అత్రి, కణ్వ మొదలైన మహామునులను, రంభ ఊర్వశి మొదలైన అప్సరసలను, ధర్మము, తపస్సు, సత్యము, మొదలైన వాటిని రాత్రింపగళ్ళను, నక్షత్రములను, గ్రహములను, అశ్వినీ మొదలైన నక్షత్రాల సముదాయాలను, మాసములు, రుతువులు, సంవత్సరములు, వైనతేయులు, సర్పరాజములను, కాశీ, గయ మొదలైన పుణ్యక్షేత్రములను, నైమిశారణ్య, దండకారణ్యము మొదలైన అరణ్యములను, మేరుపర్వతము, హిమవత్పర్వతము, కైలాస పర్వతము మొదలైన పర్వతన్ములను, నాలుగు దిశల ఉన్న భూమిని, ఆకాశమును, రావి మొదలైన వృక్షరాజములను బ్రాహ్మణులను, చక్రవర్తులను, తనను పాలించేరాజును మనసారా ధ్యానించాలి. నమస్కరించాలి. మీరందరూ నన్ను రక్షించండి. నాకు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములను అభివృద్ధిని, పరమానందమును ప్రసాదించండి అని మనసారా కోరుకోవాలి. తరువాత నారాయణ మంత్రము శ్రద్ధగా పఠించాలి.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ, నమః పురుషోత్తమాయ, నమః సర్వలోక గురువే, నమః సర్వలోక పితామహాయ, నమః సర్వలోక ప్రధానాయ, నమః సర్వలోకేశ్వరాయ, నమః సర్వలోక విశిష్టాయ, నమః సర్వలోక సుఖప్రదాయ, నమః సర్వలోక భర్తాయ, నమః సర్వలోక కర్తాయ, నమః సర్వలోక హర్తే, నమః సర్వలోకనిధయే, నమః సర్వలోకనధనాయ, నమః సర్వలోకోద్భవకరాయ, నమః విష్ణవే, నమః ప్రభవిష్ణవే అని పఠించాలి. ఈ మంత్రం పథించిన వారికి సమస్త భయములు, కష్టాలు, పాపములు నశించి శుభములు కలుగుతాయి అని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు మహావిష్ణు మంత్రమును ఉపదేశించాడు " అని వైశంపాయనుడు చెప్పాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: శ్రీకృస్ఘ్ణుడు మునులతో " మునిసత్తములారా ! మీ సందర్శన భాగ్యము కలగడం నా అదృష్టంగా భావిస్తున్నాను. మీరు కూడా ఒక పుణ్యకథను నాకు వినిపించండి " అని అడిగాడు. మునులు " మహాత్మా ! మీరు ముల్లోకాలకు పెద్దలు. మీకు తెలియనిది ఏముంది. నీకు ఈ మూడు యుగములలో తెలియని కథ ఈ భూమండలములో ఏముంది ? " అన్నారు. అందుకు మునులు నవ్వి " మహా మునులారా ! నేను మానవ గర్భసంజాతుడను కనుక మానవ మాతృడను. నా బుద్ధికూడా అదే స్థితిలో ఉన్నది. కనుక మీరు ఆ విషయము మరువకూడదు. ఈ పరిస్థితిలో మీరు చెప్పే కథ నాకు తెలియనిదే ఔతుంది " అని అన్నాడు. మునులంతా " శ్రీకృష్ణా ! నీకు చెప్పగల సమర్ధుడు నారదుడే కనుక నారదుడే ఒక కథ చెప్తాడు " అని వారు నారదుడిని చూసి " నారదా ! నీవు ఇంతకు ముందు చూసినది విన్నది అయిన ఒక కథను శ్రీకృష్ణుడికి వినిపించండి " అన్నాడు. నారదుడు పరమసంతోషంతో శ్రీకృష్ణుడికి మునులకు భక్తితో నమస్కరించి వారికి ఉమామహేశ్వర సంవాదము వినిపించ సాగాడు " నేను ఒక సారి తీర్ధసేవనము చేస్తూ తిరుగుతూ తిరుగుతూ హిమవత్పర్వతానికి వచ్చి అక్కడ ఒక అందమైన ఉద్యానవనంలో ప్రధమ గణములు, దేవతలు, సిద్ధులు, సాధ్యులు, విద్యాధరులు, మునులు, భూతగణములు మొదలైన వారితో కొలువు తీరిన మహేశ్వరుడిని చూసాను. నేను కూడా ఈశ్వరుడికి నమస్కరించి వారితో పాటు అక్కడ కూర్చున్నాను. ఆ సమయంలో అక్కడకు వచ్చిన పార్వతీదేవి పరిహాసంగా వెనుక నుండి ఈశ్వరుడి కన్నులు మూసింది. ఆ హటాత్పరిణామానికి జగమంతా చీకటి అయిపోయి సూర్యుడు చంద్రుడు కళతప్పి లోకములన్నీ అంధకారంలో మునిగి పోయాయి. ఆ సమయంలో పరమేశ్వరుడు తన మూడవ కంటిని తెరిచాడు. పరమేశ్వరుడి మూడవ కంటి నుండి అగ్ని జ్వాలలు చెలరేగి హిమవత్పర్వతాన్ని దహించసాగాయి. హిమవంతుడు పార్వతీదేవి తండ్రి. అందువలన తన తండ్రికి కలిగిన కష్టానికి పార్వతీదేవి తల్లడిల్లి పోయింది. వెంటనే పార్వతీదేవి శివుడి పాదాల మీద పడి నమస్కరించింది. శివుడు ప్రసున్నుడై మూడవ కన్ను మూసాడు. అప్పుడు హిమవత్పర్వతం మీద చెలరేగిన మంటలు చల్లారిపోయాయి. అప్పుడు పార్వతి శివుడితో " పరమేశ్వరా ! ఈ సమయంలో నీవు నొసటి కన్ను తెరవడానికి కారణం ఏమిటి ? ఇది రహస్యము కాకపోతే నాకు చెప్పండి. పరమేశ్వరుడు " పార్వతీ ! నీకు చెప్పడానికి వీలు కాని రహస్యములు ఏమున్నాయి ? నేను లోకపాలకుడను. నాకు ఏది జరిగితే లోకాలకు అదే జరుగుతుంది. నీవు నా కళ్ళు మూసినప్పుడు నాకు ఏమీ కనిపించ లేదు కనుక లోకాలు అంధకారంలో మునిగి భయభ్రాంతం అయిపోయాయి. నీ చేతులు తియ్యకుండా ఈ లోకాల అంధకారము పోగొట్టడానికి నేను మూడవ కన్ను తెరవవలసి వచ్చింది " అని అన్నాడు. వెంటనే పార్వతి " పరమేశ్వరా ! నీకు నాలుగు ముఖాలు ఉండడానికి కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగింది. శివుడు " పార్వతీ ! సుందోపసుందులు అని భుజబలసంపన్నులైన ఇద్దరు రాక్షసులు ఉన్నారు. వారు ఏ అస్త్రశస్త్రములకు చావు రాకుండా వరం పొందారు. వారిని చంపడానికి మయుడు లోకములో ఉన్న అందచందాలను, లావణ్యాలను పోగుచేసి అందాల రాశి అయిన తిలోత్తమను సృష్టించాడు. అతడు ఆమెను నా వద్దకు తీసుకు వచ్చాడు. తిలోత్తమ నా చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసింది. దేవకార్య నిమిత్తము సృష్టించబడిన ఆమె నా చుట్టూ తిరిగే సమయంలో నేను ఆమెను నాలుగు వైపుల నుండి ఆమెను చూసాను. అందుకని నాకు నాలుగు ముఖాలు ఏర్పడ్డాయి " అన్నాడు. పార్వతి " ఈశ్వరా ! నీకు కంఠంలో నలుపు ఎలా కలిగింది " అని అడిగింది. పరమశివుడు " పార్వతీ ! పూర్వము దేవతలు, దానవులు అమృతం కొరకు పాల సముద్రాన్ని మధించే సమయంలో ముందుగా పుట్టిన హాలాలం లోకాలను దహించడం ఆపడానికి దేవతల వేడుకోలు మన్నించి ఆ విషాన్ని నేను మింగి దానిని లోకరక్షార్ధం మింగకుండా కంఠములో ఉంచిన కారణంగా నా కంఠము నలుపు అయింది " అని చెప్పాడు. పార్వతి " మహాదేవా ! నీకు అన్ని ఆయుధములో పినాకిని అంటే ఎందుకు అంత ఇష్టము " అని అడిగింది. శివుడు " పార్వతీ ! కృతయుగంలో కణ్వుడు అనే మహాముని తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతడి మీద పుట్టాలుపెరిగాయి. ఆ పుట్టమీద ఒక వెదురుగడ పెరిగింది. ఆ వెదురుగడ లోకములో లేని విధంగా పొడవుగా పెరుగింది. ఆ సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు ప్రత్యక్షమై కణ్వుడికి వరాలు ప్రసాదించాడు. అతడి మీద పెరిగిన వెదురుతో బ్రహ్మ విష్ణువుకు శార్ఘము, నాకు పినాకము చేసి మిగిలిన ముక్కతో గాండీవము చేసి దానిని తాను తీసుకువెళ్ళాడు. బ్రహ్మదేవుడు ఇచ్చినది కానుక నాకు పినాకము అంటే ఇష్టము. పార్వతి " ఈశ్వరా ! ఈ భూమి మీద ఇన్ని జంతువులు ఉండగా నీవు మాత్రము ఎద్దును వాహనముగా చేసుకోవడానికి ఏమి కారణము ? " అని అడిగింది. " పార్వతీ ! పూర్వము నేను హిమాలయము మీద తపస్సు చేసుకొను సమయంలో నా చుట్టూ ఆవులు మేస్తూ నా తపస్సుకు భంగం చేసిన తరుణంలో నేను వాటిని కోపంగా చూడగా అవి బాధ పడ్డాయి. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు వచ్చి వాటిని ఓదార్చి నాకు ఒక ఎద్దును దానంగా ఇచ్చాను. అప్పటి నుండి ఎద్దు నాకు వాహనం అయింది. పార్వతి " దేవా ! ఈ భూమి మీద ఇన్ని భవనములు, నివాస స్థలాలు ఉండగా ఎప్పుడూ వెండ్రుకలు, కపాలాలు, ఎముకలు, దుర్ఘంధం నిండి మురికిగా ఉండే శ్మశానంలో ఎందుకు నివసిస్తున్నారు " అని అడిగింది. శివుడు " పార్వతీ ! క్రూరమైనభూతములు జనులను బాధపెడతాయి. ఆ భూతకోటి ధాటికి ప్రాణికోటి అంతా నాశనం అయింది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న బ్రహ్మ నా వద్దకు వచ్చి దీనికి ప్రతీకారం చేయమని నన్ను వేడుకున్నాడు. నేను కూడా ఆ భూతముల నుండి జనులను కాపాడాలని నిశ్చయించుకుని ఆ భూతములు నివశించు శ్మశానంలో నివసించి వాటిని నాశనం చేస్తుంటాను. లోకరక్షణార్ధమై నేను శ్మశానవాశిని అయ్యాను. మునులు సహితం శ్మశానంలో నివసించడానికి ఇష్టపడతారు " అని చెప్పాడు. పార్వతి " నాధా ! నీవు బూడిద శరీరానికి పూసుకుని, ఎముకలను పాములను ఆభరణంగా చేసుకుని, త్రిశూలధారి అయి భీకర రూపంలో ఉండడానికి కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగింది. శివుడు " పార్వతీ ! ఈ లోక స్వరూపము రెండు విధములుగా ఉంటుంది కదా ! శీతలము, ఉష్ణములతో సకల లోకములు నిండి ఉన్నాయి. ఈ జగత్తు అంతా సౌమ్యము, ఆగ్నేయము అనే రెండు యోగముల సంయోగము. అందులోని సౌమ్యతను విష్ణువు భరించాడు, ఉగ్రతను నేను భరించాను. అందుకని నేను ఉగ్ర స్వరూపముతో ఉంటాను. ఇంకా ఏమైనా సందేహాలు ఉన్నాయా " అని అడిగాడు. పార్వతి " ఈశ్వరా వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు తెలపండి ఈ లోకాలు తరిస్తాయి " అని అడిగింది అని నారదుడు మునులకు చెప్పాడని భీష్ముడు ధర్మరాజుకు చెప్పాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: గౌతముడు " మహాత్మా ! మీరు సామాన్యులు కారు సాక్షాత్తు దేవేంద్రులు. లేని ఎడల సకల లోకముల గురించి తెలియడం ఎలా సాధ్యం. దేవేంద్రా ! నీవు అన్ని లోకములు తిరుగుతుంటావు కదా ! నీవు పోకూడని లోకము ఏది ? " అని అడిగాడు. ఆ మాటలకు దేవేంద్రుడు సంతోషించి " మహాత్మా నీకు ఏమి కావాలో కోరుకో " అని అడిగాడు. గౌతముడు " దేవేంద్రా ! నేను ఈ ఏనుగును బిడ్డలా పెంచుకున్నాను దీనిని నా వద్ద ఉండనివ్వు " అని వేడుకున్నాడు. ఇంద్రుడు " గౌతమా ! నాకు ఆ మాత్రము తెలియదా ! ఆ ఏనుగు చూడు ప్రేమతో నీ తల మీద తన తొండముతో తడుముతూ వాసన చూస్తుంది. నిన్ను నీ బిడ్డను ఎలా వేరు చెయ్యగలను. మారు వేషములో ఉన్న నన్ను దేవతలు సహితం గుర్తుపట్ట లేరు. నీవు నీ పుణ్యవశమున నన్ను గుర్తు పట్టగలిగావు. నీకు నీ ఏనుగుకూ స్వర్గలోకప్రాప్తి కలిగిస్తాను నీవు నీ ఏనుగుతూ స్వర్గలోకములో శాశ్వతంగా ఉండండి " అని స్వర్గలోకానికి ఆహ్వానించాడు. గౌతముడు ఆ ఆహ్వానాన్ని మన్నించి ఏనుగుతో స్వర్గలోకముకు వెళ్ళాడు " ఇదీ స్వర్గలోకము కథ అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text:
వైశంపాయనుడు జనమేజయునకు మహాభారత కథను చెప్పసాగాడు. భీష్ముడు ధర్మరాజుతో నాకు తెలిసిన అన్ని విషయాలు చెప్పాను. నీకు ఇంకా ఏవైనా సందేహాలు ఉంటే అడుగు. నాకు తెలిసినంత వరకు నీకు అన్ని విషయాలు చెప్పాను.
ఐరావతం
ధర్మరాజు " పితామహా ! ఇప్పటి వరకు రాజోచితప్రవర్తన, ధర్మాలు తెలియ చెప్పారు. ఇక ప్రజల మంచిచెడులు వారి ధర్మాలు వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! లోకంలో ధర్మం పలువిధముల విస్తరించి ఉంది. అన్ని ధర్మములు అనుసరించ తగినవే అయినా తత్వం తెలిసినవారు మాత్రమే మోక్షమే ఉత్తమమార్గమని చెప్తారు. ఇష్టం, అయిష్టం మరచి ద్వందాతీతంగా సంపదను అనుసరించడమే మోక్షమార్గం. ఇందుకు ఉదాహరణగా నీకొక కథ చెప్తాను. పూర్వం సేనజిత్తుడు అనే మహారాజుకు పుత్ర వియోగం కలిగింది. అతడి వద్దకు ఒక ఆప్తుడైన బ్రాహ్మణుడు వచ్చి " మహారాజా ! చింతించడం ఎందుకు పుట్టిన వారికి మరణం తప్పదు. నీ కుమారుడికి మాత్రమే మరణం సంప్రాప్తించిందా ! మూర్ఖత్వంతో ఇలా ఎందుకు చింతిస్తున్నావు ? " అని పలికాడు. మహారాజు " మరి ఈ దుఃఖం పోవాలంటే ఏమి చేయాలి " అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు " మహారాజా ! నదీప్రవాహములో ఎన్నో దుంగలు కొట్టుకుని పోతున్నాయి. వాటిలో రెండు దగ్గరకు చేరుతాయి. కొంచెం దూరం పోగానే తిరిగి విడిపోతాయి. భార్యా, పుత్రులు, బంధువులు కూడా అంతే జీవితంలోకి వస్తుంటారు, పోతుంటారు. కనుక శాశ్వతంకాని ఈ శరీరాల కొరకు చింతించడం మూర్ఖత్వంకాదా ! నీ శరీరమే నీ స్వాధీనంలో ఉండదు. ఏది ఎప్పుడు రోగగ్రస్థమౌతుందో నీకు తెలియదు. ఎప్పుడు శాశ్వతంగా పోతుందో నీకు తెలియదు. ఇక భార్యా, పుత్రుల గురించి మోహం ఎందుకు ? మోహం లేనప్పుడు చింత లేదు. మానవునికి సుఖం, దుఃఖం ఒక దాని వెంట ఒకటి వస్తూపోతూ ఉంటాయి. సుఖమూ నిలువదు దుఃఖం నిలువదు. వివేకులు సుఖం వచ్చినప్పుడు పొంగి పోరు. దుఃఖం వచ్చినప్పుడు కుంగి పోరు. మనిషి నాది అనుకున్న వస్తువు దూరమైనప్పుడు దుఃఖిస్తాడు. నాది అన్న సంగం వదిలినప్పుడు దుఃఖం లేదు కదా ! పూర్వజన్మ సంస్కారం అనుసరించి సంయోగ వియోగములు సంభవిస్తాయి. పండితుడికి, పామరుడికి కర్మఫలములు ఒకటిగానే సంభవించినా పండితుడు వాటికి కలతచెందడు. పామరుడు దానిలో లీనమౌతాడు. కనుక ద్వందాతీతంగా ఇష్టం, అయిష్టం వదిలి సుఖదుఃఖాలకు చలించక ప్రవర్తించిన చింతలు ఉండవు. దీని గురించి పింగళ అనేవేశ్య ఇలా చెప్పింది. పింగళ ఒక సారి తన ప్రియుడి కొరకు ఎదురు చూస్తూ ఉంది ఎంతకీ అతడు రాకపోయేసరికి తనలో " నేను ప్రియుడి కొరకు ఎదురు చూస్తూ పిచ్చిదాన్ని అయ్యాను. కాని అతడు ఇలా పిచ్చి వాడు కాలేదుకదా ! అలాంటి వాడికొరకు నేను ఎందుకు బాధపడాలి. కనుక నేనిక కళ్ళుమూసుకుని నిద్రపోతాను. నా వద్దకు రాని వాడికొరకు బాధపడే కంటే వచ్చిన వాడే ప్రియుడను కోవడం మంచిది. రానివాడి మీద ఆశపెట్టుకుని కుంగిపోతూ పిచ్చిదానినై సర్వనాశనం అయ్యేదాని కంటే ఆశవదులుకుని ఉన్న దానితో తృప్తిపడుతుంటాను. కనుక మహారాజా ! లేని దాని కొరకు బాధపడక ఉన్న దానితో సుఖంగా జీవించు. ధర్మనందనా ! ఈ కథలోని అంతరార్ధం గ్రహించి ఉన్నదానితో తృప్తిపడడం నేర్చుకో తృప్తినిమించిన సుఖం, సంపద మరొకటి లేదు.

title: ఊమెన్

text: తెలుగు వారిలో ఎంతగానో ప్రజాదరణ పొందిన మొట్టమొదటి రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రకారుడీయన. ఈయన తెలుగు వాడు కాదన్న విషయం కొంత తెలుసుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తే కాని తెలియని విషయమేకాని, ఈయన కార్టూన్లు చూస్తే తెలియదు. వ్యంగ్య చిత్రాలకు తీసుకున్న రాజకీయ విషయం, బొమ్మల కనుముక్కు తీరు ఇతని కార్టూన్లకు మంచి పేరు తెచ్చినాయి, ఎంతోమందికి చక్కటి రాజకీయ స్ఫూర్తిని అందచేసినాయి. రాజకీయాలను సామాన్యులకు కూడా అర్ధం అయ్యేట్టుగా చెయ్యటంలో ఈయన వ్యంగ్య చిత్రాలు మంచి సాఫల్యం పొందాయని చెప్పవచ్చు. తెలుగులోకి తర్జుమా చేసిన అప్పటి సంపాదకుకుడు శివలెంక రాధాకృష్ణ తెలుగులో రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రాలకు తెర తీసి, మంచి ఒరవడిని ఏర్పరిచి తీర్చిదిద్దాడు. అప్పట్లో ఊమెన్ కార్టూన్ల కొరకు ప్రతి రోజూ, ప్రతి వారం ఎదురు చూసేవారట. ఫలానా, ఫలాన రాజకీయ సంఘటన జరిగింది, దీనికి ఊమెన్ తన కార్టూన్లలో ఎలా స్పందిస్తాడు, అని పాఠకులు ఆసక్తిగా ఎదురు చూసేవారట. ఇతను తమ వ్యంగ్య చిత్రాలలో రాజకీయ నాయకుల బోలుతనాన్ని, నోటితో ఒకటి చెప్పి, ఆచరణలో మరొకటి చేసే తత్వాన్ని హాస్య పూర్వకంగా ఎండకట్టేవాడు. ఈ పార్టీ అని, ఆ పార్టీ అని, ఏదో ఒక రాజకీయ గొడుగు కిందకు చేరి, మిగిలిన రాజకీయ పార్టీలను ఎద్దేవా చేసి ఇరుకున పెట్టే జర్నలిజం ప్రక్రియకు దూరంగా ఉండి, సాధ్యమయినంత వరకు నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించి మంచి పేరు, గౌరవం సంపాదించుకున్నాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహ ! సాధారణంగా మానవులు దానధర్మములు చేస్తుంటారు. ఇతరులతో ప్రియంగా మాట్లాడుతుంటారు రెండింటిలో ఏది గొప్పది ? తెలియ చెయ్యండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! రెండూ మంచివే. ఈ రెండూ ఎదుటి వాడి మనసును బట్టి చేయాలి. దానము గురించి చెప్పనసరం లేదు దానము సదా శ్లాఘనీయమే. ప్రీతికరంగా మాట్లాడడం గురించి నీకు ఒకకథ చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు పనిమీద నిర్మాన్యుష్యమైన అడవిలో వెళుతున్నాడు. అప్పుడు ఒక రాక్షసుడు అతడిని చంపి అతడి మాంసము తినవలెనన్న తలంపుతో ఆ బ్రాహ్మణుడిని పట్టుకున్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు భయము చెందక నిర్మలంగాను నిశ్చలంగాను ఉన్నాడు. అతడి ధైర్యానికి ఆశ్చర్యపోయిన రాక్షసుడు " బ్రాహ్మణోత్తమా ! నీవు నా ప్రశ్నలకు జవాబు చెపితే నిన్ను విడిచి పెడతాను. లేని ఎడల నిన్ను చంపితింటాను " అన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించాడు. రాక్షసుడు " నా శరీరము డస్సిపోయింది అలసి పోయింది అందుకు కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగాడు. బ్రాహ్మణుడు " మహాత్మా ! నీవంటి మహాత్ముడు అడిగితే చెప్పక ఊరుకుంటానా ! నీవు చెడ్డవాడివి అని తెలిసి నీ బంధువులు అందరూ నిన్ను వదిలి వెళ్ళారు. అందుకు నీవు బాధ పడుతున్నావు. నీవు దరిద్రంతో బాధపడుతూ నీకు లభించని ధనము గురించి చింతిస్తున్నావు. మొహమాటానికి పోయి ఇతరుల చేతిలో ఓడిపోయిన అదిచూసి వారు అది తమ ప్రతాపమని పొంగిపోవడం చూసి ఓర్వలేకున్నావు. దుర్మార్గులు నీ చుట్టూచేరి పొగడుతుంటే పండితులు నిన్ను పొగడలేదని మనసులో బాధపడుతున్నావు. ఈ బాధలవలన నీవు మనసులో కృశించిపోతున్నావు. నీవు చెప్పిన మాటలను సభ ఆమోదించకపోవడం, నీవు చేసిన పాడు పనులకు నీ భార్య బాధపడుతుంటే ఆమెను నీవు అనునయించ లేని దుస్థితిలో ఉన్నావు. నీ సొమ్మును ఇతరులు ఎత్తుకు పోతున్నారని తెలిసి నీ సొమ్మును రక్షించు కోలేక బాధపడుతున్నావు. చాటు మాటుగా నిన్ను గురించి చెప్పే మాటలు నీ బంధువులు నిజమని నమ్మడం దాని వలన కలిగే దుఃఖాన్ని నీవు మనసులో దాచుకోలేక బయటకు చెప్ప లేక కుమిలి పోతున్నావు. ఇవి నీ క్షీణతకు కారణాలు. నీ భార్యా బిడ్డలు వారి దుష్ప్రవర్తనతో నిన్ను ఇబ్బంది పెట్టడం, నీ తల్లి తండ్రులు, సోదరులు రోగములతో బాధపడం నీ పూర్వ జన్మలో నీవు ఒక బ్రాహ్మణుడికి చెందిన ఆవును చంపడం, దుష్టబుద్ధితో బ్రాహ్మణుల సొమ్మును, దేవుడిసొమ్మును అపహరించడం, నీ ధనమును పోగొట్టుకుని పరితపించడం, నీ బంధువులు చనిపోవడం, దుర్మార్గుడైన నీ సేవకుని వలన కలిగిన నష్టానికి నీవు బాధ్యుడవు కావడం వీటి వలన కూడా ఒక మానవుడు కృంగి కృశించి పోతాడు " అని బ్రాహ్మణుడు రాక్షసుడికి చెప్పాడని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text:
ధర్మరాజు భీష్ముడిని " పితామహా ! ధర్మము, అర్ధము, కామములలో ఏది ఉత్తమమైనది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఈ సందర్భంలో నీకు కండధారుని చరిత్ర చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞము చేయ తలపెట్టాడు. కాని అతడి వద్ద ధనము లేదు అందుకని అతడు ధనము కొరకు తపస్సు చేయసాగాడు. అప్పుడు కండధారుడు అతడి వద్దకు వచ్చి " విప్రుడా ! నీ కోరిక ఏమిటి అని అడిగాడు ? " ఆ విప్రుడు కండధారుడిని " దేవా ! నాకు ధనము కావాలి " అని అడిగాడు. కండధారుడు దేవతల అనుచరుడూ కుబేరుడి అనుచరుడైన మణిబద్రుడు అనే వాడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షం చేసుకుని " మణిభద్రా ! ఇతడికి కావలసిన ధనము ఇమ్ము " అన్నాడు. మణిభద్రుడు " అలాగే ఎంత ధనము కావాలన్నా ఇస్తాను " అన్నాడు. అప్పుడు కండధారుడికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది. ఎప్పుడో ఒక సారి చనిపోకతప్పదు. కనుక ఇతడికి ధనముతో పనిఏమిటి ? ఇతడి బుద్ధిని చక్కని మార్గమున పెట్టిన సంపదలు ఇతడి వద్దకు వచ్చిచేరుతాయి. అని అనుకుని ఆ విషయము మణిభద్రుడికి చెప్పాడు. ఆ ఆలోచనకు మణిభద్రుడు కూడా సంతోషించాడు. కండధారుడు ఆ విప్రుని ధర్మమార్గమున పెట్టమని దేవతలను ప్రార్థించాడు. అప్పుడు ఆ విప్రునికి తపమాచరించవలెనన్న సంకల్పము కలిగి కండధారుడితో " ఓ మహాత్మా ! నేను ఇప్పటి వరకు నిన్ను ధనము అడిగాను. కాని ఇప్పుడు నీ దయ వలన నా మనస్సు తపస్సు మీదకు మరలింది. కనుక నాకు ఇక ధనము అక్కర లేదు. నాకు తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇవ్వు " అని ప్రార్ధంచాడు. కండధారుడు ఆ బ్రాహ్మణుడికి తపస్సు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఇచ్చి వెళ్ళాడు. తరువాత ఘోరతపమాచరించిన బ్రాహ్మణుడు తన శరీరమును, మనస్సును, మానవత్వము వదిలి దివ్యత్వము పొంది దివ్య శక్తులను పొందాడు. అతడు మనసులో ఇప్పుడిక నేను కోరిన వారికి ధనము ఇవ్వగలను. అప్పుడు విప్రుడు కుండధారుడిని తలచుకుని ప్రత్యక్షము చేసుకుని తపోమహిమతో గంధము, పూలు సృష్టించి కుండధారుడిని పూజించాడు. కుండధారుడు " విప్రోత్తమా ! నీవు నిరంతరము ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, యోగాభ్యాసము చేసి, ఆత్మను అను సంధానము చేసి తరించు " అని చెప్పి అక్కడి నుండి వెళ్ళి పోయాడు.
ధర్మనందనా ! బ్రాహ్మణుడి కథ విన్నావు కదా నీకిక అహింసావ్రతము గురించి చెప్తాను విను. ఒక బ్రాహ్మణుడు అడవిలో ఆశ్రమము నిర్మించుకుని భార్యతో జీవించ సాగాడు. అతడు పొలములో రాలినగింజలను ఏరుకుని జీవనము సాగిస్తున్నాడు. అతడు అహింసావ్రతము ఆచరిస్తూ యజ్ఞములో ఫలములను హవిస్సుగా సమర్పించ సాగాడు. అది వేదవిహిత మార్గము కాదని తెలిసి అతడి శాపానికి భయపడి భార్య ఎదురుచెప్పక ఊరకున్నది. ఇంద్రాది దేవతలు హవిస్సును స్వీకరించ లేదు. అక్కడకు ఒక జింక వచ్చి విషయము తెలిసి చెప్పలేదని మునిపత్నిని నిందించి తనను చంపి ఆ మాంసముతో దేవతలకు హవిస్సులు ఇవ్వమని కోరింది. అందుకు ఆ బ్రాహ్మణుడు అందుకు అంగీకరించ లేదు. ఆ జింక కొంత దూరము పోయి తిరిగి వచ్చి " ఓ విప్రోత్తమా ! నీకు నేను దివ్యదృష్టి ఇచ్చాను నీ కొరకు ఎవరు వచ్చారో చూడు " అన్నాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు దివ్య దృష్టితో చూసి అక్కడ ఉన్న అప్సరసలను, గంధర్వులను చూసి ఆ జింక చెప్పినట్లు దానిని హింసించడానికి పూనుకున్నాడు. అంతటితో అతడి తపస్సు భగ్నమైంది. ఆ జింక ఒక దేవతాస్వరూపము దాల్చి " విప్రోత్తమా ! నేను ధర్మదేవతను నిన్ను పరీక్షించడానికి ఇక్కడకు వచ్చాడు. నీకు ఒక ధర్మసూక్ష్మము చెప్తాను విను. అహింస మహాపాపము. కాని అవసరమైన చోట జీవహింస చేసినా అది ధర్మమే ఔతుంది. యజ్ఞము కొరకు కూడా అనవసర జీవహింస చేయకూడదు. నీవు జీవులను బలి ఇవ్వకుండానే నీ యజ్ఞము పూర్తి అయ్యేలా అనుగ్రహిస్తాను " అని చెప్పి వెళ్ళింది.

title: ఊమెన్

text: ఊమెన్ (Oomen) ఒక వ్యంగ్య చిత్రకారుడు. ఇతని రాజకీయ వ్యంగ్య చిత్రాలు ఎంతగానో ప్రసిద్ధిపొంది, శంకర్ పిళ్ళై (శంకర్స్ వీక్లీ ఆంగ్ల వారపత్రిక-1975లో ప్రచురణ ఆపివేశారు), అబు అబ్రహం (ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ఒకప్పటి కార్టూనిస్ట్) మరియు ఆర్ కే లక్ష్మణ్ (టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో కార్టూనిస్ట్) వంటి ప్రముఖ వ్యంగ చిత్రకారులు వేసిన వ్యంగ్య చిత్రాలతో సమానంగా నిలబడ్డాయి.

title: అనుశాసనిక పర్వము చతుర్థాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " మహాత్మా ! ధ్యానము, ఇంద్రియనిగ్రహము, గురువులను భక్తితో సేవించుట, అహింసను పాటించుట, నిత్యము దేవుడిని పూజించడం, తపస్సు వీటన్నింటిలో మిక్కిలి సేవించవలసినది ఏది ? వివరించండి " అని అడిగాడు. బృహస్పతి " ధర్మనందనా ! నీవు చెప్పిన ఆరుమార్గములు మంచివే. కాని వీటి అందు అహింస పరమధర్మము. అహింస సకలవ్రతములను ప్రకాశింపజేస్తుంది " అని చెప్పి బృహస్పతి స్వర్గలోకముకు వెళ్ళి పోయాడు. తరువాత ధర్మరాజు " పితామహా ! సర్వదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, మునులు అందరూ అన్ని ధర్మములలో అహింస పరమధర్మమని చెప్తారు కదా ! ఆ అహింస గురించి వివరించండి " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే అన్ని ధర్మాలు అహింస అనే ధర్మంలో ఇమిడి ఉన్నాయి. ఈ అహింస నాలుగుపాదములతో నడుస్తుంటుంది. ఆ పాదములలో ఏ ఒక్కటి కుంటుపడినా ధర్మము కుంటుపడుతుంది. మనసుచేత కాని, వాక్కుచేత కాని, శరీరముచేత కాని పరులను హింసించడం, మాంసముతినడం ఇవి హింసామార్గాలు. మాంసం తినడం హింసాత్మకమైనదే. కనుక ఈ నాలుగు మార్గాలలో హింసను వదలాలి. ఆంసం తినడం మీద మక్కువ వదలడమూ అహింసయే " అని భీష్ముడు చెప్పాడు.

title: కర్ణ పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: అన్ని మాటలు మౌనంగా భరించిన అర్జునుడు అఖరున ధర్మరాజు " నీ గాండీవాన్ని కృష్ణుడికి ఇచ్చి నీవు రధాన్ని తోలు " అన్న మాటలు సహించ లేక పోయాడు. పక్కనే ఉన్న కత్తి తీసుకుని ధర్మరాజును నరకబోయాడు. కృష్ణుడు అర్జునుడి చాయి పట్టుకుని వారించి " అర్జునా ఇక్కడ కత్తితో పని ఏమి? ఇక్కడ మనకు శత్రువులు ఎవరూ లేరు కదా ? మనం ఇక్కడకు ధర్మజుడు క్షేమంగా ఉన్న్డా లేడా అని చూడ వచ్చాము. క్షేమంగా ఉన్నాడని తెలుసుకున్నాము. ఇది సంతోషించ వలసిన సమయం కాని కోపం తెచ్చుకొనవలసిన సమయం కాదు " అని అన్నాడు. అర్జునుడు " కృష్ణా ! నా గాండీవాన్ని ఎవరికైనా ఇమ్మని అన్న వారి తల నరుకుతానని నా ప్రతిజ్ఞ. ధర్మజుని మాటలు విన్నావు కదా ! అలాంటి మాటలు అన్న వాడిని నరకడం అతడు ధర్మమే కాని అధర్మమం కాదా ! కనుక నా ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చుకుని అసత్యదోషం నెరవేర్చుకుంటాను. పోనీ నీవు లోకజ్ఞానం కలవాడివి కదా నేను ఏమి చేయాలో చెప్పు " అన్నాడు. కృష్ణుడు " అర్జునా ! చాలు వ్యర్ధప్రేలాపనలు ఆపు. ధర్మాధర్మ విచక్షణ తెలిసిన వారు నీ వలె పలుకరు. ఎవరైనా వింటే నీకు పెద్దల ఎడ గౌరవం లేదని అనుకోగలరు. ఏది ధర్మమో ఏది కాదో తెలుసుకుని మాట్లాడు " అన్నాడు. సత్యము అహింస పరమ ధర్మములు. ఆ సత్యమే అహింసాచరణకు తోడ్పడాలి కాని హింసను ప్రేరేపంచ కూడదు. మనం చేసే కర్మలలో ధర్మము సూక్ష్మాతి సూక్ష్మంగా ఉంటుంది. కర్మను ఉచితానుచితాలు తెలుసుకుని చేయాలి. నీ అన్నయ్య, నీహితము కోరే వాడు, ధర్మము తెలిసిన వాడు, మనకు మహారాజు అతడిని చంపబూనడం ధర్మం అనిపించుకుంటుందా ! తెలిసీ తెలియని వయసులో చేసిన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్ఛకోడానికి ఈ వయసులో ధర్మాధర్మ విచక్షణ మరవడం మూర్ఖత్వం అనిపించుకుంటుంది. పెద్దలు ఇందుకు అంగీకరించరు. ధన, మాన, ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినపుడు అసత్యము పలుకుట దోషం కాదు ఇందుకు నీకు ఒక దృష్టాంతం చెప్తాను " అన్నాడు.

title: శాంతి పర్వము పంచమాశ్వాసము

text: ఆ మాటలకు సంతోషించిన ధర్మరాజు " తాతగారూ ! నేను అజ్ఞానంతో ఏమేమో అడుగుతున్నాను. అడిగినవే తిరిగి తిరిగి అడుగుతున్నానని కోపము వద్దు. ఉత్తమమైన ఆచారము గురించి వివరించండి అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మరాజా ! వేదములలో వివిధములైన ఆచారము గురించి వివరంగా చెప్పారు. వాటిని ఆచరించడమే మన ధర్మము. పెద్ద వాళ్ళు ఏది ఆచరిస్తే అదే ఉత్తమమైన ఆచారము. ఈ సందర్భంలో నీకు జాబాలికి, తులాధరుడు అనే వ్యాపారికి జరిగిన సంవాదం వినిపించెదను విను. పూర్వము జాబాలి అనే మహాముని తపస్సు చేసుకుంటున్నాడు. అతడి తల మీద ఒక పిచ్చుక గూడు కట్టింది. అక్కడ గుడ్లుపెట్టి పొదిగి వాటిని పిల్లలనుచేసింది. పెద్ద పిచ్చుక పిల్లతో కలిసి అక్కడ నివసించ సాగింది. ఆ విషయం తెలిసినా జాబాలి వాటిని తరిమి వేయకుండా భరిస్తూ " ఆహా ! నా వంటి ధర్మనిష్టాగరిష్ఠుడు ఎవరైనా ఉంటారా ! " అని తనను తాను మెచ్చుకోసాగాడు. అప్పుడు ఆకాశవాణి " మహాత్మా ! తనను తాను మెచ్చుకునే ధర్మనిష్ట ఎక్కడైనా ఉంటాదా. నీ కంటే ధర్మనిష్టా పరుడైన తులాధరుడు కూడా ఇలా ఎప్పుడూ మాట్లాడ లేదు ఇక నీ వెంత ? " అని ఎగతాళి చేసింది. ఆ మాటలకు ఆశ్చర్యపడిన జాబాలి " ఆ తులాధరుడు ఎక్కడ ఉంటాడు. నేను అతడిని కలవాలి " అని అడిగాడు. " అతడు వారణాశి పురంలో నివసిస్తున్నాడు " అని ఆకాశవాణి పలికింది. జాబాలి తులాధరుడి మీద కలుగిన మత్సరంతో వారణాశికి వెళ్ళాడు. అక్కడ వ్యాపారం చేస్తున్న తులాధరుడిని చూసాడు. జనులంతా అతడిని ధర్మాత్ముడని పొగుడు తున్నారు. జాబాలిని చూసి తులాధరుడు అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసి " మహానుభావా ! మీ తల మీద పిచ్చుకలు తిరుగుతున్నా చలించక హాయిగా తిరుగుతున్న మీరు జితేంద్రియులు. గౌరవించ తగిన వారు " అని అన్నాడు. అది విన్న జాబాలి " అది సరే నీవు చేసేది వ్యాపారం అందులో ధర్మము తప్పక చేయడం ఎలా సాధ్యము " అని అడిగాడు. తులాధరుడు " అయ్యా ! నేను వస్తువులు కొనడంలో

title: శాంతి పర్వము తృతీయాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! పాపమునకు మూలం ఏది ? పాపం ఎక్కడ పుడుతుంది ? పాపం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మరాజా ! అన్ని పాపములకు మూలము లోభము. లోభానికి మూలం కోరికలు, కామవాంఛలు, కోపం, అసూయ, ద్రోహ చింతన, ప్రస్త్రీ వ్యామోహం, అత్యాశ, సిగ్గు లేమి, ఓర్పు లేమి మొదలైనవి లోభానికి కారణం. కనుక పాపం రాకుండా ఉండాలంటే లోభానికి దూరంగా ఊండాలి " అన్నాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! అన్ని ఆపదలకు, దుర్గతులకు మూలమైన అజ్ఞానం ఎలా ఉంటుంది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మజా ! లోభం వలన అజ్ఞానం పుడుతుంది. అజ్ఞానం అన్ని ఆపదలకు మూలం కనుక లోభం వదిలితే అజ్ఞానం దానంతట అదే పోతుంది " అని చెప్పాడు. ధర్మరాజు " పితామహా ! ధర్మనందనా ! ధర్మములన్నింటికీ మూలం ఇంద్రియ నిగ్రహం. ఇంద్రియ నిగ్రహానికి జ్ఞానం తోడైతే ఉత్తమ గతులు లభిస్తాయి. ఇంద్రియ నిగ్రహంతో కామ, క్రోధ, మద, మాత్సర్యాలను జయంచి బ్రహ్మపదం చేరుకుంటాడు. సర్వ ధర్మాలకు తపస్సు మూలం, ఆహారం, నియమ నిబద్ధతతో చేయబడే తపస్సు వలన పాపములు హరించి సత్యము, శుచిత్వం కలిగి సకల కార్యములు సిద్ధిస్తాయి " అని భీష్ముడు చెప్పాడు. పితామహా ! దేవగణములు, పితృగణములు, బ్రాహ్మణులు సత్యవ్రతమును ప్రశంసిస్తుంటారు కదా ! ఆ సత్యవ్రతమును గురించి చెప్పండి? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ధర్మనందనా ! అన్ని ప్రాణులయందు సమానత్వం కలిగి ఉండడం ఇంద్రియ నిగ్రహం, ఓర్పు, ధైర్యము, నిజాయితీ కలిగి ఉండడం, యజ్ఞ యాగములు దాన ధర్మములు చెయ్యడం, పరోపకారం చెయ్యడం, ఈర్ష్య, ద్వేషం లేకపోవడం, అహింస ఇవన్నీ సత్వగుణాలు సత్యరూపాలు సత్యవ్రతాచరణ వలన యోగము, మోక్షము లభిస్తాయి. సత్యవ్రతానికి వేయి అశ్వమేధయాగాలు సాటిరావు " అని చెప్పాడు భీష్ముడు.

title: కవి చౌడప్ప శతకము

text:
శా.ఒడ్డారంబు ఘటించె బ్రహ్మ వినరా ! ఓరోరి చన్ ముక్కులన్
బిడ్డం డంటిన పాలు కారు, అవియే ప్రేమన్ మగం డంటినన్
జిడ్డం చె మ్మగు కాళ్ళ సందిది మహాసాధ్యంబె అ బ్రహ్మకున్
దొడ్డా కుందవరంపురాయ సుకవీ ! ధూర్త ప్రకారాగ్రణీ !
ఏది చెప్పినా బలంగా సూటిగా గుండెకు తగిలేట్టు చెప్పగల చౌడప్ప ఉమ్మడి కుటుంబ సౌభాగ్య చిత్రం ఎంత అందంగా చిత్రిస్తాడో చూడండి;
కం. తన సతి ఇడగా మనుమలు - తనయులు తలిదండ్రు లన్న దమ్ములు బంధుల్
దిన దినమును భుజియించుట - ఘన విభవము కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కాకర కాయ కూరంటే కవి చౌడప్పకి ప్రాణం !
కం. వేయారు వగల కూరలు - కాయ లనేకములు ధాత్రి కల వందులలో
నాయకములు రా కాకర - కాయలు మరి కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పూర్వ కవులలో కవి చౌడప్పకు ఇష్టమైన కవులు -
కం. విను భారవి భట్టును నా - చన సోముని మాఘ కవిని చతురత శ్రీ నా
ధు నుతింతును కవితకు తి - క్కన తలతున్ కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
పెద్దన పట్ల తన ప్రశంసను చాటే చౌడప్ప పద్యం సుప్రసిద్ధం -
కం. పెద్దన వలె క్రుతి చెప్పిన - పె ద్దనవలె, అల్ప కవిని పె ద్దనవలెనా ?
ఎ ద్దనవలె, మొ ద్దనవలె - గ్ర ద్దనవలె కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
కందపద్యం నడపడంలో తిక్కన తరువాత తనంత మొనగాడు లే డని గర్వంగా చెప్పుకుంటాడు చౌడప్ప;
కం. ముందుగ చను దినములలో - కందమునకు సోమయాజి ఘను డందురు; నే
డందరు నను ఘనుడందురు - కందమునకు కుందవరపు కవి చౌడప్పా !
చౌడప్ప 'పస' పద్యాల్ని చవి చూడకపోతే ఆయన చాటుకవితా సమీక్ష అసమగ్రమే అవుతుంది.
కం. పప్పే పస బాపలకును, - ఉప్పే పస రుచుల కెల్ల, ఉవిదల కెల్లన్
కొప్పే పస, దంతములకు - కప్పే పస కుందవరపు కవి చౌడప్పా !

title: అశ్వమేధ పర్వము ద్వితీయాశ్వాసము

text: అర్జునుడు " శ్రీకృష్ణా ! భార్యా భర్తలు అయిన ఆ బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణి అంత గొప్పవారా ! వారిని గురించి ఇంకా వినాలన్న కుతూహలం కలుగుతుంది. వివరించండి " అని అడిగాడు. అందుకు శ్రీకృష్ణుడు నవ్వి " అర్జునా ! నా మనసే బ్రాహ్మణుడు నా బుద్ధి బ్రాహ్మాణి. ఇంద్రియాతాతీతమైన ఆ పరమాత్మను నేనే " అని అర్జునుడితో చెప్పాడు. అది విన్న అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడితో " శ్రీకృష్ణా ! నీ బోధనల వలన నా మనసు సూక్ష్మగ్రాహి, వివేకవంతం అయినది. కనుక నాకు బ్రహ్మము గురించి తెలుసుకోవాలని ఉన్నది తెలియజేయవా " అని అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు " అర్జునా ! నీ ప్రశ్నకు బదులుగా గురుశిష్య సంవాదం చెప్తాను. నీవు అడిగినట్లే ఒక శిష్యుడు తన గురువును అడిగాడు. అప్పుడు ఆ గురువు బృహస్పతి, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, భార్గవుడు, కశ్యపుడు, వశిష్ఠుడు, అత్రి, విశ్వామిత్రుడు మొదలైన మహామునులను తోడు తీసుకుని బ్రహ్మదేవుడి వద్దకు వెళ్ళి నమస్కరించి " దేవ ! హితము అనగా ఏమి ? హితము పొందుటకు సులభమైన మార్గము ఏది ? " అని అడిగాడు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు " ఈ చరాచరజగత్తు సత్వగుణంలోనే జన్మిస్తాయి. కొంత కాలము ఆ సత్వగుణములో సంచరించిన తరువాత రజోగుణము తమోగుణము జీవుడిని ఆశ్రయిస్తాయి. ముందుగా సత్వగుణము గురించి వివరిస్తాను. సత్వగుణము మహిమాన్వితమైన గుణము కనుక యోగులందరూ సత్వగుణమును ఆశ్రయించి కామమును క్రోధమును పూర్తిగా వదిలివేస్తారు. ఆ సత్వగుణమును అనుసరించుటకు తగిన మార్గము చెప్తాను. ధర్మమునకు నాలుగు ఆశ్రయములు నాలుగు కాళ్ళ వంటివి. ఈ ధర్మము అన్ని వర్గముల చేత అనుష్టించచబడుతుంది. ఉత్తమ ధర్మమైనదానిని అనుసరించి జీవులు ముక్తిపొంద వచ్చు. పైన చెప్పిన నాలుగు ఆశ్రమాలలో ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందని వారు మోక్షమును పొందలేరు. అది అన్ని వర్గాల వారికి సమానము. మరుత్తులు, ఆదిత్యులు, దేవతలు ఎవరైనా మోక్షము పొందాలంటే ఆత్మదర్శనమే సులభమైన మార్గము. ఆధ్యాత్మదర్శనం అంటే 24 తత్వము గురించి తెలుసుకోవడమే. వాటిని గురించి వివరిస్తాను. భూమి మొదలైన పంచభూతములు అయిదు. వాటి తన్మాత్రలైన రూప, రస, గంధాదులు అయిదు. ఇంద్రియములు 10. మనసు బుద్ధి అహంకారం 3. ప్రకృతి 1. అన్నీ కలిపి 24 తత్వములు. జీవుడు అహంకారము వదిలి జననమరణ రహస్యం తెలుసుకుని 24 తత్వముల నిజరూపము తెలుసుకుని అజ్ఞానము వదిలి జ్ఞానము సముపార్జిస్తాడో అప్పుడు అతడు సంసార బంధముల నుండి విడివడి మోక్షమార్గము వైపు పయనిస్తాడు.

title: శాంతి పర్వము షష్టమాశ్వాసము

text: ఇంతలో విశ్వావసుడు అనే గంధర్వుడు ఒక రోజు నావద్దకు వచ్చాడు. నేను అతడికి అతిథి సత్కారాలు చేసిన తరువాత అతడు నన్ను " విశ్వము అనగా ఏమి ? అ విశ్వము అనగా ఏమి ? మిత్రావరుణులు ఎవరు ? జ్ఞానము జ్ఞేయము అనగాేమి ? తపస్సు అనగా ఏమి ? తపస్సు కానిది ఏమి ? సూర్యుడు అతి సూర్యుడు ఎవరు ? విద్య అనగా ఏమి ? అవిద్య అనగా ఏమి ? తెలుసుకో తగినది ఏది ? తెలుసుకో కూడనిది ఏమి ? కదిలేవి ఏవి ? కదలనివి ఏవి ? వేదములు ఆమోదించినవి ఏవి ? నాకు వివరించాండి " అని అడిగాడు. నేను " భూత వర్తమాన కూడిన అవ్యక్తమైన ప్రకృతియే విశ్వము అంటారు. గుణరహితుడైన పురుషుడు అవిశ్వము. మిత్రావరుణులే పురుషుడు, ప్రకృతి. జ్ఞానము, జ్ఞేయము, తపస్సు, తపస్సు కానిది, సూర్యుడు, అతి సూర్యుడు, ఇవన్ని ప్రకృతి పురుషులు. విద్య, అవిద్య, తెలుసుకో తగినది, తెలుసుకో లేనిది, కదిలేది, కదలనిది వరుసగా ప్రకృతి పుషులను తలపిస్తాయి. అజములు, అవ్రణములు, అక్షయములు, అతీద్రియములు ప్రకృతి పుషులు అంటారు. ఈ రెండు తత్వములు కలిసిన రోజు ప్రకృతి పురుషుని వలె గోచరిస్తుంది. వేదార్ధమును తెలుసుకో లేని వాడు వేదము చదివినా ప్రయోజనం లేదు కేవలం కంఠశోష మిగులుతుంది. వేదముల అర్ధము, సారము తెలుసుకున్న పండితుడు క్షరము అక్షరమైన పరతత్వము గురించి తెలుసుకోకలడు. అప్పుడు క్షరమును వదిలి పెట్టి అక్షరయోగము కొరకు ప్రయత్నిస్తాడు. 25వ తత్వమైన అక్షరతత్వము తెలుసుకున్నవాడు పరతత్వము గురించి తెలుసుకుంటాడు. ప్రకృతి పురుషులను వేరు వేరుగా చూడవచ్చు. 25వ తత్వము అయిన అక్షర తత్వము 26వ తత్వమైన పరతత్వము ఒకటే. 26వ తత్వమే పరమేశ్వరుడు అతడే పురుషోత్తముడు. అది నిరంజనుడు, నిత్యము, జ్ఞానము, ఆనంద స్వరూపము " అని యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికాడు.

title: ఊమెన్

text: ఇతని కార్టూన్లలోని కొన్ని చురకలను ఇక్కడ ఉదహరించబడినాయి.

title: ఊమెన్

text: వర్గం:తెలుగు శీర్షికలు వర్గం:1920 జననాలు వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు వర్గం:భారతీయ కార్టూనిస్టులు

title: ఆది పర్వము అష్టమాశ్వాసము

text:
ఒకరోజు అర్జునుడు శ్రీకృష్ణునితో " బావా ! ఇక్కడ ఎండలు అధికంగా ఉన్నాయి. మనం వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళి కొన్ని రోజులు గడిపి వద్దామా " అడిగాడు. శ్రీకృష్ణుడు
అంగీకరించడంతో అందరూ వన ప్రాంతాలకు వెళ్ళారు. వారిద్దరూ విహరిస్తున్న సమయంలో అగ్ని దేవుడు బ్రాహ్మణ వేషంలో అక్కడికి వచ్చాడు. కృష్ణార్జునులు అర్ఘ్యపాద్యాలు ఇచ్చి సత్కరించిన పిమ్మట అతడు " అయ్యా ! బాగా ఆకలి వేస్తుంది. తమరు భోజనం పెట్టగలరా ? " అడిగాడు. అందుకు వారు " విప్రోత్తమా !మీకు ఏది ఇష్టమో చెప్పండి పెడతాము " అన్నారు. అగ్ని దేవుడు నిజస్వరూపం చూపి " కృష్ణార్జునులారా ! నేను అగ్ని దేవుడిని. నేను ఖాండవ వనాన్ని దహించాలి. అందుకు ఇంద్రుడు అడ్డుపడుతున్నాడు. ఇంద్రుడు మిత్రుడు ఆ వనంలో ఉండటమే అందుకు కారణం. ఇంద్రుడు చేసే ఆటంకం తొలగిస్తే నేను ఖాండవ వనాన్ని నిరాటంకంగా భుజిస్తాను " అని అన్నాడు. అర్జునుడు అగ్ని దేవునితో " అయ్యా నీకు ఖాండవ వనాన్ని దహించాలన్న కోరిక ఎందుకు కలిగింది" అని అడిగాడు.

title: అనుశాసనిక పర్వము ప్రథమాశ్వాసము

text: ధర్మరాజు " పితామహా ! ఏది శ్రేష్టమైన ధర్మము ఏది ? ఉత్కృష్టమైన జ్ఞానము ఏది ? " అని అడిగాడు. భీష్ముడు " ఒక రోజు కొంతమంది బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణుడు వింటుండగా మధ్రదేశీధీశుడితో శల్యమహారాజా ! యజ్ఞమూర్తి, యజ్ఞ కర్త మూర్తి, యజ్ఞ కలన మూర్తి అయిన విష్ణుమూర్తిని తెలుసుకోవడమే జ్ఞానముల కంటే ఉత్తమమైన జ్ఞానము. ఆ విష్ణుమూర్తియే శ్రీకృష్ణుడు. ఈ బాలుడు వసుదేవుడి కుమారుడు కంసుడి చెల్లెలు అయిన దేవకి సుతుడు. ఇతడిని యజ్ఞ పురుషుడు అనడానికి కారణం ఏమిటి ? " అని అడిగారు. ఆ మాటలు విన్న కృష్ణుడు నన్ను చూసి ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వకలిగిన వాడివి నువ్వే కనుక నువ్వే జవాబు చెప్పు అని నన్ను అన్నాడు. నేను కృష్ణుడికి నమస్కరించి " శ్రీకృష్ణుడే సర్వమయుడు, వేదమయుడు, వేదములకు అర్ధము, వేదములు ఎరిగిన వాడికి ఇష్టుడు, శ్రీకృష్ణుడే సాక్షాత్తు విష్ణువు అని తెలుసుకొనడమే ఉత్తమ బ్రాహ్మణత్వానికి ఫలము " అని చెప్పాను. నా మాటలు విన్న బ్రాహ్మణులు శ్రీకృష్ణత్త్వము చక్కగా తెలుసుకున్నారు. అని చెప్పిన తరువాత మద్రదేశాధీశుడి సందేహము తొలగి పోయినది. ధర్మనందనా ! నీకు కృష్ణ తత్వము తెలుసునని నాకు తెలుసు. అయినా నీ ప్రజ్ఞను ఒక్క సారి జ్ఞాపకము చెయ్యడానికిది చెప్పాను " అని చెప్పాడు.