query: షాహంషా నాసిర్ - ఉద్- దిన్ ముహమ్మద్ షా ఏ సంవత్సరంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తి అయ్యాడు?

title: మొహమ్మద్ షా

text: 1719 సెప్టెంబరు 29న రాకుమారుడు రోషన్ అక్తర్ " అబు ఆల్ - ఫతాహ్ నాసిర్ - ఉద్- దీన్ రోషన్ అక్తర్ ముహమ్మద్ షా " ఎర్రకోటలో ప్రసిస్ద్ధ " మయూర సింహాసనం " మీద పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు. ఆమె తల్లి ఖర్చులకు గాను మాసానకి 15వేలు రూపాయలు ఇవ్వబడ్డాయి. సయ్యద్ సోదరులు కొత్త చక్రవర్తిని కఠిన నియమాల మధ్య తమ పర్యవేక్షణలో ఉంచుకున్నారు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
అహమ్మద్ షా బహదూర్ తన చివరి పాలనలో ప్రముఘులు వారిలో వారు కలహించుకున్నారు. ఈ కలహాలు చక్రవర్తిని విసిగించాయి. ఆయన వాటి నుండి బయటపడడానికి ప్రయత్నించాడు. చక్రవర్తి కొందరు ప్రముఖుల పక్షం వహించి వారిసాయంతో మిగిలిన వారి మీద యుద్ధం ప్రకటించాడు. ఇందు వలన రాజ్యంలో చెలరేగిన కల్లోలం ఆరు మాసాల కాలం కొనసాగింది. నాల్గవ ఘాజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ మరాఠీల సాయంతో సఫ్దర్ జంగ్‌ను ఓడించాడు. తరువాత చక్రవర్తి పెద్ద సైన్యాలను సమీకరించి సికిందర్‌బాదు వద్ద నిలిపాడు. మరొక వైపు ఘాజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ మరాఠీ సైన్యాలతో మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా సైన్యాలను సికిందరాబాదు యుద్ధంలో మట్టుపెట్టాడు. చక్రవర్తి తన భార్యలు మరియు 8,000 సైన్యాలను వెంటపెట్టుకుని ఢిల్లికి
పారిపోయాడు. ఘజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ కూడా ఢిల్లీకి వెళ్ళి చక్రవర్తిని ఆయన తల్లిని 1754 జూన్ 25న ఖైదు చేసాడు. తరువాత అహ్మద్ షా బహదూర్ అంధునిగా చేయబడ్డాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించబడ్డాడు. నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ పరాక్రమం చక్రవర్తి అహ్మద్ షా బహదూరుకు వెరుపు కలిగించింది. మొఘల్ చక్రవర్తి నాల్గవ ఘాజీ ఉద్ - దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ వసూలు చేసిన 15,00,000 దాం లను తీసుకుని మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి
చెందిన 80,000 సైన్యాలకు వేతనం చెల్లించడానికి నిరాకరించాడు. మొఘల్ సైనికాధికారులు 32 మాసాల వేతనం కావాలని నిర్బంధించారు. అహ్మద్ షా బహదూర్ ఇమాద్ -ఉల్- ముల్క్‌ను అధికారం నుండి తొలగించాలని ప్రయత్నించాడు. ఇమాద్- ఉల్- ముల్క్ అక్విబత్ ముహమ్మద్‌ను పంపి చక్రర్తి అహమ్మద్ షాను ఖైదుచేయమని చెప్పాడు. తరువాత మరాఠీ సైనికాధికారి సదాశివరావు భౌతో కూటమిని ఏర్పరచుకుని 1754లో అహమ్మద్ షా బహదూర్‌ను పదవి నుండి తొలగించాడు.
సఫ్దర్‌జంగ్ అవధ్‌కు పారిపోయాడు. తరువాత మొఘల్ సైనికాధికారి జాట్ తిరుగుబాటుదారుల ఆధీనంలో ఉన్న భుర్త్పోర్ సూరజ్ మాల్ మీద దాడి చేసాడు. నాల్గవ ఘాజి ఉద్- దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) ను తిరిగి మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించిన తరువాత ఆయన తన సరికొత్త ఆయుధ సంపదతో తన సహాయ సైనికాధికారికి మద్దతుగా ఢిల్లీకి వెళ్ళాడు. ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ మీద దండయాత్ర చేయమని అహ్మద్ షా బహదూర్ మరియు జావిద్ ఖాన్ సూరజ్ మాల్‌కు పంపిన రహస్య లేఖలు ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ చేతికి చిక్కాయి. ఆ లేఖలు ఇమాద్ - ఉల్ - ముల్క్ మరియు సూరజ్ మాల్ మద్య అశాంతికి దారితీసింది. ఈ అశాంతి తరువాత జావేద్ ఖాన్ నవాబ్ బహదూర్‌కు మరణశిక్ష విధిపుకు మరియు మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ ఖాన్ బహదూరును అంధుని చేయడానికి దారి తీసింది. ఈ సమాచారం విన్న తరువాత సఫ్దర్ జంగ్ జబ్బునపడి మరణించాడు.

title: రెండవ అలంఘీర్

text: 1755 లో మొఘల్ సాంరాజ్యానికి చెందిన వైశ్రాయి " ముయిన్ ఉల్- ముల్క్ " (మిర్ మన్ను) మరణించిన తరువాత ఆయన భార్య ముఘ్లం బేగం వారసత్వపోరు జరగకుండా ఆపడానికి మరియు తూర్పు భూభాగంలో తలెత్తిన సిక్కుల తిరుగుబాటు నివారించడానికి గత్యంతరం లేని పరిస్థితిలో " అహమ్మద్ షాహ్ దుర్రాని " సహాయం కోరింది. 1756 లో అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ మరియు ఆయన సైన్యాన్ని లాహోరుకు నడిపించి ఆయన కుమారుడైన " తైమూరు షాహ్ దుర్రానీ " కొత్త వైశ్రాయిగా నియమించబడ్డాడు. కొత్త వైశ్రాయికి " జహాన్ ఖాన్ " రక్షణగా నియమించబడ్డాడు. అలాగే అదినా బెగ్‌ను డోయాబ్ ఫౌజుదార్‌గా నియమించాడు. తరువాత అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ తూర్పు పంజాబు ప్రాంతంలో హిందూ మరియు సిక్కు నివాసులను దోచుకున్నాడు. 1757 అక్టోబర్‌లో దుర్రానీ ఢిల్లీ వైపు సైన్యాలను నడిపించాడు. మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ ఆలంఘీర్ సభాసదులైన షాహ్ వాలియుల్లాహ్ మరియు నజీబ్- ఉల్ - దౌలా వంటి ప్రముఖులు మరియు రాజకుటుంబీకులతో కలిసి " అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ " ని కలిసి సంప్రదించడానికి వచ్చాడు. తరువాత ఆయన మరాఠీల సహాయంతో " మూడవ గజీ ఉద్- దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ " అధికారాన్ని తొలగించడానికి ప్రయత్నించాడు. అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ కుమారుడు తైమూర్ షాహ్ దుర్రానీతో రెండవ ఆలంఘీర్ కుమార్తె " జుహ్రా బేగం " తో వివాహం నిర్ణయించిన తరువాత అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ సంబంధాలు మరింతగా బలపడ్డాయి. అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ మునుపటి మొఘల్ చక్రవర్తి " ముహమ్మద్ షాహ్ " కుమార్తె అయున హద్రత్ బేగంను వివాహం చేసుకున్నాడు. తరువాత అహ్మద్ షాహ్ దుర్రానీ తన సైన్యాలను కుమారుడైన తైమూర్ షాహ్ దుర్రానీ నాయకత్వంలో వదిలి కాబూలుకు వెళ్ళాడు. తరువాత తైమూర్ షాహ్ దుర్రానీ తండ్రి వదిలి వెళ్ళిన సైన్యాలను లాహోరు సైన్యంతో విలీనం చేసాడు. తరువాత వారు జాంజమా ఫిరంగిని కనిపెట్టారు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రధాన వజీరు కుమర్- ఉద్- దిన్ ఖాన్ సిరిహింద్ యుద్ధంలో మరణించాడు. మొఘల్ చక్రవర్తికి ఈ సమాచారం అందించబడుంది. ఈ వార్త చక్రవర్తిని కుంగదీసింది. తరువాత
మొఘల్ చక్రవర్తి రోగగ్రస్థుడై త్వరలోనే మరణించాడు. అది విన్న రాకుమారుడు అహమ్మద్ షా ఢిల్లీకి చేరి తండ్రి మరణం కొరకు ఒక వారం దుఃఖం అనుష్ఠించాడు. తరువాత 1748 ఏప్రిల్ 18న మొఘల్ సింహాసనం అధిష్టించాడు. 1748 ఏప్రిల్ 29న ఎర్రకోట వద్ద ఆయనకు పట్టాభిషేకం జరిగింది. తరువాత ఆయన " అబు నాసిర్ ముజహిద్ - ఉద్ - దిన్ అహమ్మద్ షా ఘజి " బిరుదనామాన్ని స్వీకరించాడు.

title: మొహమ్మద్ షా

text: 1736లో మురద్ - జంజిరా సిదిలు భాజీరావు స్వాధీనంలో ఉన్న రాజఘర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడామికి సన్నాహాలు చేసుకున్నారు. రివాస్ యుద్ధంలో చిమ్నాజీ సిద్ది సైనిక శిబిరాల మీద దాడిచేసాడు. యుద్ధం ముగిసే సమయానికి 15,00 సైనికులతో వారి నాయకుడు సిద్ధి సత్ మరణించాడు. తరువాత 1736 సెప్టెంబరులో సిద్దీలు మరాఠీల మద్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరిన తరువాత సిద్దీల రాజ్యం జంఝిర, గోవల్కాట్ మరియు అంజంవాల్ వరకు పరిమితం అయింది. . 1737లో మొదటి హైదరాబాదు నిజాం అసఫ్ ఖాన్ నాయకత్వంలో మొఘల్ సైన్యాలు భోపాల్ నవాబు యార్ ముహమ్మదుకు సాయంగా సైన్యాలను నడిపాడు. అయినప్పటికీ భాజీరావు నాయకత్వంలో 80,000 మంది మరాఠీ సైన్యాలు భోపాల్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. తరువాత భోపాల్ యుద్ధం కొనసాగిస్తూ మల్హర్ రావు హోల్కర్ నాయకత్వంలో మరాఠీ సైన్యం సఫ్దర్ జంగ్ మరియు అతడి సైన్యాలను తరిమికొట్టాయి. తరువాత జరిగిన శాంతి ఒప్పందం ద్వారా మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మాలవాను మరాఠీలకు వదిలింది. .[14] 1737 మరాఠీ రాజప్రతినిధి మొదటి భాజీరావు మొఘల్ సామ్రాజ్య రాజధాని ఢిల్లీ మీద దాడిచేసి అమీర్ ఖాన్ బహదూర్ నాయకత్వంలో యుద్ధం చేసిన మొఘల్ సైన్యాలను ఓడించింది. అయినప్పటికీ మొఘల్ ప్రధాన వజీరు కుమరిద్దీన్ సైన్యాలు మరాఠీల ప్రయత్నాన్ని విఫలం చేస్తూ వారిని ఢిల్లీ పొలిమేర నుండి వెలుపలికి తరిమి వేసింది. మొదటి భాజీరావు మరియు ఆయన సైన్యం ఆగ్నేయం పారిపోయి బాద్షాపూర్ చేరుకుంది. అక్కడ జరిగిన శాతిఒప్ప్ందంలో మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మరాఠీలకు మాల్వా భూభాగాల ఆధిపత్యం లభించింది.[14] మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి విశ్వాసపాత్రురాలైన మధురై నాయకర్ రాణి మీనాక్షి దిండిగు కోట నుండి కర్నాటక్ భూభాగలలో మరాఠీలతో యుద్ధం చేస్తున్న మొఘల్ సైన్యాలకు పలుమార్లు సహకారం అందించింది.

title: మొహమ్మద్ షా

text: 1722 ఫెబ్రవరి 21న మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా మొదటి అసఫ్ షాను మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించా డు. మొదటి అసఫ్ షా అక్బర్ చక్రవర్తిలా జాగరూకతతో మరుయు ఔరంగజేబు చక్రవర్తిలా ధైర్యసాహసాలతో ఉండమని సలహా ఇచ్చాడు. అలాగే పర్షియాకు చెందిన రెండవ తహ్ంసాప్‌కు సహకరించమని కూడా సలహా ఇచ్చాడు. మొదటి తహ్ంసాప్ మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయున్‌కు అవసర సమయంలో సహకారం అందించాడు. తరువాత చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా తన సైనిక నిర్వహణను నిర్లక్ష్యం చేసాడని మొదటి అసఫ్ షా ప్రధాన వజీరు పదవి నుండి విరమించాడు. తరువాత ఇవాజ్ ఖాన్‌కు ఔరంగాబాదు వద్ద సైన్యాలకు అధిపతిని చేసాడు. రవాణాపతమైన బాధ్యతలు ఇనాయుతుల్లా కాశ్మీరి వహించాడు. [6] మొదటి అసఫ్ జా అసహనతతో మొఘల్ రాజ్యసభను వదిలి వెళుతూ సహాయ సైనికాధికారి కుమరుద్దీన్ ఖాన్‌ను తరువాత మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించాడు. తరువాత మొదటి అసఫ్ జా 1773లో దక్కన్ ప్రాంతంలో దండయాత్రకు సమాయత్తం చేసుకున్నాడు. దక్కన్‌లో అసఫ్ జా మొఘల్ సుబేదార్ ముబరిజ్ ఖాన్ మీద దండయాత్ర చేసాడు. ముబరిజ్ ఖాన్ సంప్రదాయక బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకున్న మొదటి అసఫ్ జా ఆయనను ఓడించి 1725లో హైదరాబాదు నిజాంను సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

title: మొహమ్మద్ షా

text: 1739లో నాదిర్ షా మొఘల్ సంపద మీద చేత ఆకర్షించబడి మొఘల్ సామ్రాజ్య బలహీనత గ్రహించి మొఘల్ తూర్పు సరిహద్దులలో తిరుగుబాటును మరియు వారి నిర్లక్ష్యాన్ని ఆధారం చేసుకుని మొఘల్ సామ్రాజ్యం మీద దండయాత్రకు ప్రణాళిక వేసుకున్నాడు. తరువాత మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఘజ్ని, కాబూల్, లాహోర్, సింధ్ మరియు కాశ్మీర్ మీద దండయాత్ర చేసాడు. తరువాత ఆయన కమల్ యుద్ధం ద్వారా మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాతో యుద్ధం చేసి ఓడించాడు. పర్షియన్లు మూడు గంటలకంటే తక్కువ సమయం లోనే మొఘల్ సైన్యాలను విధ్వంసం చేసారు.,[8] తరువాత మొఘల్ రాజధాని ఢిల్లీ వైపు ముందుకు సాగి ఢిల్లీని పూర్తిగా దోచుకుని అత్యంత విలువైన సంపదని పర్షియాకు తీసుకు వెళ్ళాడు. ఈ సంఘటన మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని మరింత బలహీనం చేసింది. అది మరింత మంది దండయాత్రదారుల మార్గాన్ని సుగమం చేసింది. చివరికి బ్రిటిష్ రాజ్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం మీద ఆధిక్యత సాధించింది.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text: 1748 ఏప్రిల్ మాసంలో అహమ్మద్ షా అబ్దల్ షా నవాజ్ ఖాన్‌తో కలిసి సింధూ లోయప్రాంతం మీద దండయాత్రచేసాడు. ఈ చర్యతో ప్రేరితమైన సింధు నవాబు సర్బులంద్ ఖాన్ మొఘల్ సైన్యాల సహాయంతో నదీతీరంలో సైన్యాలను సమీకరించి బలోపేతం చేసాడు. మొఘల్ చక్రవర్తి రాకుమారుడు అహమ్మద్ మరియు ప్రధాన వజీరు కామరుద్దీన్ ఖాన్, హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్, మూడవ సఫ్దర్జంగ్, ఘాజీ ఉద్-దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్- దు- ల్లా), నాసిర్ ఖాన్ (ఘజని పూర్వపు సుబేదార్) మరియు కాబూల్, యాహ్యా ఖాన్ మరియు అలీ ముహమ్మద్ ఖాన్ రొహిల్లాలను పంపాడు. 1748 మణిపూర్ యుద్ధం సమయంలో దురానీ 12,000 సైన్యాలను ఎదుర్కోడానికి మొఘల్ సామ్రాజ్యం 75,000 సైన్యాలను పంపింది. సట్లైజ్ నదీతీరంలో సిర్హింద్ వద్ద రెండు సైన్యాలు ముఖాముఖి పోట్లాడుకున్నాయి. చివరికి రాకుమారుడు అహమ్మదుకు విజయం లభించింది. తరువాత రాకుమారుడు అహమ్మదు బహదూరు బిరుదుతో సత్కరించబడ్డాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
అహమ్మద్ షా బహదూర్, మిర్జా అహమ్మద్ షా, షహన్‌షా అహమ్మద్ బహదూర్ (1725 డిసెంబరు 23 - 1775 జనవరి 1) మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాకు కుమారుడుగా జన్మించాడు.
1748 లో అహమ్మద్ షా బహదూర్ తన 22 వ సంవత్సరంలో తండ్రి సింహాసనాన్ని వారసుడుగా 15 వ మొఘల్ చక్రవర్తిగా అధిష్టించాడు. అహమ్మద్ షా మొఘల్ సింహాసం అధిష్టించే తరుణంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనావస్థలో ఉంది. ఆయన బలహీన పాలన మూడవ ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ (ఇమాద్- ఉల్-ముల్క్) బలంపుంపుంజుకోవడానికి కారణం అయింది.

title: మొహమ్మద్ షా

text: చక్రవర్తిలు ఇరువురి నడుమ మర్యాదపూర్వమైన చర్యలు ఆరంభం అయ్యాయి. అయినప్పటికీ నాదిర్ షా చంపబడ్డాడు అన్న పుకారులు చెలరేగాయి. ప్రజలు పర్షియన్ సైన్యాల మీద తిరగబడి కొందరు సైన్యాలను చంపారు. ఆగ్రహించిన నాదిర్ షా ఆగ్రహించి ప్రజలను హతమార్చమని ఆదేశించాడు. 30,000 మంది ప్రజలు వధించబడిన తరువాత చక్రవర్తి మొదటి అసఫ్ షా మరియు ప్రధాన వజీరు కుమరుద్దీన్ ఖాన్ నాదిర్ షా క్షమాభిక్ష కోరారు. నాదిర్ షా ప్రజాహత్యను నిలుపుదల చేసి మొఘల్ ఖజానా దోపిడీ మొదలు పెట్టాడు. .[21] ప్రముఖ మయూర సింహాసనం, దరియా - ఐ- నూర్ వజ్రం మరియు వెలకట్టడానికి సాధ్యం కాని మొఘల్ సంపద దోపిడీకి గురైంది. అదనంగా ఏనుగులు, గుర్రాలు మరియు ఇతర సంపదలు దోపిడీకి గురైయ్యాయి. ముహమ్మద్ షా తన కుమార్తె జహన్ అఫ్రుజ్ భానును నాదిర్ షా చిన్న కుమారుడికి ఇచ్చి వివాహం చేసాడు. మొదటి అసఫ్ షా పదవి నుండి వైదొలగి మూడవ ఘాజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్‌ను ప్రధాన కమాండరుగా నియమించాడు. తరువాత విశ్వాసపాత్రుడైన కుమరుద్దీన్ ఖాన్ ప్రధాన వజీరుగా నియమించబడ్డాడు. [22]

title: రెండవ అలంఘీర్

text: " అజిజ్- ఉద్- దిన్- ఆలంఘీర్ " (1699 జూన్ 6 జననం - 1759 నవంబరు 29 మరణం) (عالمگير ثانی) మొఘల్ చక్రవర్తిగా 1754 జూన్ 3 నుండి 1759 నవంబరు 29 వరకు పాలించాడు. ఆయన జహందర్ షా కుమారుడు.అజిజ్ - ఉద్- దిన్ జహందర్- షా రెండవ కుమారుడు. ఆయన గజీ ఉద్ దిన్- దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ సాయంతో " అహ్మద్ షా బహదూర్ "ను 1754లో సింహాసనం నుండి పతనం చేసి మొఘల్ సిహాసనం అధిష్టించాడు. ఆయన తనజీవితంలో అధికకాలం జైలులోనే గడిపిన కారణంగా ఆయనకు రాజ్యపాలనలో కాని యుద్ధభూమిలో కాని తగినంత నైపుణ్యం లభించలేదు. ఆయన అత్యంత బలహీన పాలకుడిగా అధికారం అంతటినీ తన వజీర్ " గజీజ్ - ఉద్- దిన్ "కి కట్టబెట్టాడు. 1756లో " అహ్మద్ షాహ్ అబ్దాలి " భారతదేశం మీద దండెత్తి డిల్లీని ఆక్రమించి ( మధుర ఉత్తరప్రదేశ్) ను దోచుకున్నాడు." రెండవ గజీ-ఉద్-దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ "తో చేతులు కలిపిన మరాఠీలు అత్యంత శక్తివంతులై ఉత్తరభారతదేశం అంతటి మీద ఆధిక్యత సాధించారు. మధుర విస్తరణ శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది. శక్తివంతమైన పాలకుడు లేక బలహీనపడి ఉన్న మొఘల్ సాంరాజ్యానికి మరాఠీలు శక్తివంతులు కావడం సమస్యాకరంగా మారింది.రెండవ ఆలంఘీర్ మరియు అప్పుడే వజీరుగా తలెత్తుతున్న " గజీ ఉద్- దీన్ ఫెరోజ్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ " మద్యవిబేధాలు అధికం అయ్యాయు. ఈ సమయంలో రెండవ ఆలంఘీర్‌ను " గజీ ఉద్- దీన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ " మరియు మరాఠీ నాయకుడు సదాశివరావ్ భౌ కలిసి హత్యచేసారు. రెండవ ఆలంఘీర్ కుమారుడు అలీ గౌహర్ ఢిల్లీ పాలకుల హింస నుండి తప్పించుకున్నాడు. మూడవ షాజహాన్ మొఘల్ సింహాసనం అధిష్టించాడు.

title: మొహమ్మద్ షా

text: ముహమ్మద్ షాకు నృత్యం మరియు సంగీతం అంటే అభిమానం ఉండదు. ఆయన పాలనలో రాజ్యనిర్వహణలో కళలకు ముఖ్యత్వం ఇవ్వబడింది. ఒకవైపు ముహమ్మద్ షా పాలమలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనం కొనసాగినప్పటికీ చక్రవర్తి కళాపోషణ కొరకు నిధమల్ [1735-75) మరియు చితర్మన్ (వారి చిత్రాలు మొఘల్ రాజ్యసభను అలంకరించాయి) వంటి కళాకారులను శిక్షణకు నియమించాడు. రాజసభలో వేట మరియు హోళీ ఉత్సవాలు చోటుచేసుకున్నాయి.[10] ముహమ్మద్ షా కాలంలో మొఘల్ రాజ్యసభలో నియామత్ ఖాన్ (సదరంగ్) మరియు ఆయన మేనల్లుడు ఫిరోజ్ ఖాన్ (అదరంగ్) సంగీతం కూర్చున ఖాయల్ మరియు తప్ప గీతలు ప్రజాదరణ చూరగొన్నాయి. ఈ భరతీయ సాంస్కృతిక సంగీతం మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా ఆభిమానాన్ని చూరగొన్నది.[11]

title: జహందర్ షా

text: మొఘల్ చక్రవర్తి జహందర్ షా (మే 10, 1661 - ఫిబ్రవరి 12, 1713) స్వల్పకాలం మాత్రమే (1712-1713) రాజ్యపాలన చేసాడు. ఆయనకు " షహన్‌షా - ఐ - ఘజి అబ్దుల్ ఫాత్ ముఇజ్- ఉద్- దీన్ ముహమ్మద్ - జహందర్ - షా - సాహిబ్- ఐ- కురాన్ పాద్షా - జహన్ " (ఖుల్ద్ ఆర్ంగా) బిరుదు ఉంది.

title: మొహమ్మద్ షా

text: షాహంషా నాసిర్ - ఉద్- దిన్ ముహమ్మద్ షా, అబు - ఫతాహ్ నాసిర్ - ఉద్-దీన్- రోషన్ అక్తర్ ముహమ్మద్ షా (రోషన్ అక్తర్) (1702 ఆగస్టు 7 - 1748 ఏప్రిల్ 26) (ఉర్దూ: محمد شاه) మొఘల్ చల్రవర్తులలో ఒకరు. ఆయన మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని (1719-1748) వరకు పాలించాడు. [1][2][3] ఆయన జహన్ షా కుజిస్తా అక్తర్ కుమారుడు. మొదటి బహదూర్ షా నాల్గవ కుమారుడు. ఆయనకు 17వ సంవత్సరంలో సయ్యద్ సోదరుల సహాయంతో మొఘల్ చక్రవర్తిగా పట్టాభిషేకం అయింది. ఆయన తరువాత మొదటి అసఫ్ షా సహాయంతో సయ్యద్ సోదరుల పిడి నుండి తప్పించుకున్నాడు. 1720లో హుస్సైన్ అలి ఖాన్ ఫతేపూర్ సిక్రీలో హత్యచేయబడ్డాడు. 1722లో సయ్యద్ హాసన్ ఖాన్ బహ్రా మీద విషప్రయోగం జరిగింది.[4] ముహమ్మద్ షాహ్ గొప్ప కళాభిమాని. ఆయనకు సంగీతం, సాంస్కృతిక అభివృద్ధికి విశేషంగా కృషిచేసాడు.[5] ఆయన గొప్ప కళాభిమాని. ఆయన పాలనా కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం అధికంగా పతనం కావడం మొదలైంది. అంతకు కొంత కాలం ముందే మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనం ఆరంభం అయింది. పర్షియా నుండి నాదిర్ షా చేసిన దండయాత్ర తరువాత మొఘల్ రాజధాని ఢిల్లీని లూటీ చేయడం ప్రజలలో భయాందోళనలకు కారణం అయింది. ఈ సంఘటనలు మొఘల్ పాలకులను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేయడం కాక బ్రిటిష్ రాజ్ మొదలైన విదేశీ దండయాత్రదారుల దృష్టి భారత్ వైపు మరలడానికి దారితీసింది.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
1749 లో జోసెఫ్ ఫ్రాంకోయిస్ డూప్లెక్స్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం దక్కన్‌లో నియమించిన శక్తివంతమైన నిర్వాహకులైన చందాసాహెబ్ మరియు ముజాఫర్ జంగ్‌ల కూటమి చేరాడు. వారిని వారి ప్రాంతాలకు పాలకులను చేయాలని ప్రతిపాదించాడు. వీరితో ప్రముఖ నాయకుడైన హైదర్ ఆలీ కూడా చేతులు కలిపి ఫ్రెంచ్ వైపు మొగ్గుచూపాడు. తరువాత చందా సాహెబ్, ముజాఫర్ జంగ్ మరియు ఫ్రెంచ్ తరఫున నాయకత్వం వహించిన పటిసియర్ మరియు మార్క్విస్ డీ బస్సి - కాస్టిల్నౌ కలిసి కర్నాటక నవాబు అంవతుద్దీన్ ముహమ్మద్ ఖాన్‌ను ఆంబూర్ యుద్ధం (1749) లో ఓడించారు.
విజయవంతంగా నిర్వహించబడిన ఈ యుద్ధం ఫలితంగా 1759లో ముహమ్మద్ అలి ఖాన్ వాలాజా మరియు నాసిర్ జంగ్ వారికి వారు ఆగ్లేయులతో కూటమి ఏర్పరుచుకున్నారు. డీ బస్సీ నుండి
జింగీ కోటను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించిన నాసిర్ జంగ్‌ను కడప నవాబు హిమ్మత్ ఖాన్ అడ్డగించి ఓడించి చంపబడ్డాడు. విజేత వెనుక ఉన్న జోసెఫ్ ఫ్రాంకొయిస్ డూప్లెక్స్ ముజాఫర్‌ను తూర్పు దక్కన్ మొఘల్ భూభాగాలకు నిజాంను చేసాడు. చందా సాహెబ్ కర్నాటక నూతన నవాబుగా నియమించబడ్డాడు. ఔరంగజేబు కాలం నుండి సముద్రపు దోపిడీదారులుగా పేరు ఉన్నప్పటికీ క్రమంగా ఫ్రెంచ్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం అంతటా ఆధీనత సాధించారు.

title: మొహమ్మద్ షా

text: మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాహ్ అసమర్ధులైన ముగ్గురు ప్రధాన వజీరులను మార్చిమార్చి నియమించిన తరువాత రాజాస్థానాల నిర్వహణ గురించి తెలుసుకున్నాడు. చక్రవర్తికి కోకీజీ (పెంపుడు సహోదరి), రోషన్ - ఉద్- దౌలా (ఆయన వాణిజ్య సహచరుడు) మరియు థట్టా సుఫీ అబ్దుల్ ఘఫూర్ ఆయనకు శ్రేయోభిలాషులుగా సహకరించారు. 1737లో మరాఠీలు భాజీరావు నాయకత్వంలో గుజరాత్, మాల్వా మరియు బుండేల్ ఖండులను విలీనం చేసుకుని మొఘల్ రాజధాని ఢిల్లీ మీద దండయాత్ర చేసాడు.

title: మొహమ్మద్ షా

text: మొఘల్ సామ్రాజ్య ప్రధాన వజీరు " సయ్యద్ హాసన్ అలి ఖాన్ బహ్రా " ఆయన సోదరుడు కమండర్ సయ్యద్ హుస్సేన్ అలీ ఖాన్ బర్హా మొదటి అసఫ్ జా మరియు ఆయన మిత్రులు కుమరుద్దీన్ ఖాన్, జైన్ ఉద్ - దీన్ అహ్మద్ ఖాన్ " పట్ల చాలా అప్రమత్తంగా ఉన్నాడు. వారు సయ్యద్ సోదరుల ఆధిపత్యాన్ని తొలగించగలరని సందేహపడ్డాడు. సయ్యద్ సోదరులు శీఘ్రగతిలో పరిణితి చెందని దశలో ఉన్న రాకుమారుడు ముహామ్మాద్ ఇబ్రహీంను చక్రవర్తిని చేసారు. ఆయన త్వరలోనే 1720 నవంబర్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా విశ్వాసుల చేతిలో ఓటమి పాలయ్యాడు.

title: రెండవ షా ఆలం

text:
ముజాఫర్‌ఘర్ అపజయం తరువాత ఘనౌర్, మజీద్-ఉద్-దౌలాను ఖైదు చేయమని రెండవ షా ఆలం ఆదేశాలు జారీచేసాడు. తరువాత ఆయన మిర్జా నజాఫ్ ఖాన్‌ను తిరిగి పిలిపించాడు. తరువాత ప్రధాన వజీర్ తప్పుగా అంచనా వేసాడని మరియు చక్రవర్తి శత్రువులకు సహకరించాడని ఖైదుచేయబడ్డాడు. దేశద్రోహిగా గుర్తించి ఖైదుచేసి అతడు అపహరించిన 2 మిలియన్ల దాములను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం ఈ విషయంలో పొరపాటున తీర్పు ఇచ్చాడని విశ్వసించినందున తరువాత ఆయన పతనం ఆరంభం అయింది. మిర్జా నజాఫ్ ఖాన్ మొఘల్ సైన్యాలలో బలోపేతంచేసి మొఘల్ సామ్రాజ్యం మరొకసారి పూర్వస్థితికి రావడానికి కృషిచేసాడు. 1779 లో కొత్తగా సంస్కరించబడిన మొఘల్ సామ్రాజ్యసైన్యం జబితా ఖాన్‌ను ఓడించడం ఆయన సిక్కు కూటమిని ఓడించింది. సిక్కు కూటమి వారి నాయకుడిని మరియు 5,000 మంది తిరుగుబాటు దారులను కోల్పోయింది. మిర్జా నజాత్ ఖాన్ జీవించి ఉన్నతవరకు సిక్కు తిరుగుబాటుదారులు ఢిల్లీ మీద దాడి చేయలేదు. దురదృష్టకరంగా రెండవ షా ఆలం తప్పుగా తీర్పు ఇచ్చి సౌనికాధికారిని చంపించడం వెలుగులోకి వచ్చింది. పలు సందర్భాలలో ధైర్యసాహసాలు ప్రదర్శించిన మరక్షిశిక్షకు గురైన ప్రధాన వజీర్ మేనల్లుడు ప్రధాన వజీరుగా నియమించబడలేదు. బదులుగా చక్రవర్తి విశ్వసించ తగని శక్తి సామర్ధ్యాలు లేని ఇతరవ్యక్తులను వజీరుగా నియమించాడు. వారు తరచుగా వారిలో వారు కలహించుకున్నారు. లచం తీసుకుని రాజ్యాంగ ద్రోహిగా గుర్తించబడిన ప్రధాన వజీరును తిరిగి పదవిలో నియమించాడు. అతడు తరువాత సిక్కులతో చేతులు కలిపి మొఘల్ సైన్యాలను 20,000 నుండి 5,000 వరకు తగ్గించి రెండవ షా ఆలం పతనానికి కారణం అయ్యాడు.
నవాబు మజీద్- ఉద్- దౌలా మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి శత్రువుగా మారాడు. నజీబ్ ఖాన్ మనుమడు గులాం ఖాదిర్ సిక్కుల కూటమితో కలిసి మజీద్- ఉద్- దౌలాను మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి ప్రధాన వజీరుగా నియమించమని రెండవ షా ఆలం మీద వత్తిడి చేసాడు. గులాం ఖాదిర్ మొఘల్ రాజభవలాలో సంపదదోచుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. రాజ్భవనాలలో దాచబడిన సంపద 250 మిలియన్లు ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. గులాం ఖాదిర్ చర్యలకు ఆగ్రహించిన రెండవ షా ఆలం 1978 ఆగస్టు 10న అతడి కళ్ళు పొడిపించి అంధుడిని చేసాడు.
. గులాం ఖాదిర్ ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి మొఘల్ రాజకుటుంబం మీద దాడి చేసాడు. మహదాజీ సిండే కలగజేసుకుని గులాం ఖాదిర్‌ను చంపి చక్రవర్తిని రక్షించాడు.
మొఘల్ చక్రవర్తి మహాద్జీ సింధియాను ఒకిల్- ఉల్- ముత్లాగ్ (రాజప్రతినిధి) మరియు అమీర్- ఉల్- అమరాగా గౌరవించాడు. చివరికి చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం మహాద్జీ సింధియా ముందు నామమాత్ర చక్రవర్తిగా మిగిలాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
అహమ్మద్ షా మొఘల్ అవధ్ నవాబును సఫ్దర్జంగ్‌ను ప్రధాన వజీర్‌ను చేసాడు, మూడవ ఘజీ - ఉద్- దీన్- ఫెరోజ్ - జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) మీర్ బక్షిగా నియమించాడు మరియు ముయిన్ - ఉల్- ముల్క్ (మీర్ మన్ను) (మరణించిన ప్రధాన వజీర్ కుమరుద్దీన్ ఖాన్ కుమారుడు) ను పంజాబు గవర్నర్‌ను చేసాడు. మొఘల్ రాజ్యసభ ప్రధాన నపుంసకుడు జావేద్ ఖాన్ నవాబ్ బహదూర్ (జావేద్ ఖా) కు అధికారికంగా " నవాబ్ బహదూర్ " బిరుదు ఇవ్వబడింది.
. తరువాత చక్రవర్తి అంతఃపుర స్త్రీలతో సంతోషంగా కాలం గడిపాడు. దాదాపు కొన్ని మాసాల వరకు ఆయన పురుషులను చూడలేదని కొన్ని కథనాలు వివరిస్తున్నాయి.

title: ఫర్రుక్‌సియార్

text: అబు ముజాఫర్ ముయిన్ - ఉద్ - దిన్ ముహమ్మద్ షా ఫర్రూక్ - షియార్ అలిం అక్బర్ శని వాలా షా పాద్షా - ఐ- బార్ - ఉ- (షాహిద్ - ఐ- మజ్లం) (లేక ఫర్రుక్‌సియార్ 1685 ఆగస్టు 20 - 1719 ఏప్రిల్ 19) ముఘల్ చక్రవర్తులలో ఒకరు. ఆయన 1713-1719 మద్యకాలంలో పాలన సాగించాడు. ఆయన గంభీరమైన పాలకుడు. ఆయన సలహాదారులు ఆయనను అధికంగా నడిపిస్తుంటారు. ఆయనకు స్వయంగా ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకునే పరిఙానం కొరతగా ఉండేది. ఫర్రుక్‌సియార్ తండ్రి అజం- ఉష్ - షా చక్రవర్తి మొదటి బహదూర్ షా మరియు సాహిబా నివాజ్‌ల రెండవ కుమారుడు. ఆయన పాలనలో సయ్యద్ సోదరుల ఆధిక్యత అధికంగా ఉండేది. సయ్యద్ సోదరులు చక్రవర్తి వెనుక ఉండి వారికి అనుకూలంగా మొఘల్ రాజ్యాంగాన్ని నడిపించేవారు. సయ్యద్ సోదరుల సలహాలు చివరికి ఫర్రుక్‌సియార్ను పదవీచ్యుతుని చేసింది. .

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text: 1750 లో మరాఠీలు గుజరాత్‌ను తమరాజ్యంలో విలీనం చేసుకున్నారు. తరువాత ఇరు పక్షాల మద్య తీవ్రమైన సంఘర్షణ చెలరేగింది. ఈ సంఘర్షణలలో భాగంగా 1753లో రాజ్ బొవ్రి మసీదు ధ్వంసం చేయబడింది. గుజరాత్ విలీనం మొఘల్ చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ జునాగఢ్ నవాబుగా ముహమ్మద్ బహదూర్ ఖాంజీని నియమించి అలాగే మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి విశ్వాసంగా ఉన్నందుకు బదులుగా పలు బిరుదులను ప్రధానం చేసాడు అహమ్మద్ షా బహదూర్ మరియు సఫ్దర్జంగ్ సలాబత్ ఖానును 18,000 మొఘల్ సైన్యంతో తిరుగుబాటు చేస్తున్న రాజపుత్రభూభాగాలను అణిచివేసి సైన్యాలను అభివృద్ధికి మద్దతు కూడమట్టమని పంపాడు.

title: రెండవ అలంఘీర్

text: రెండవ ఆలంఘీర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి వార్షికంగా 2 మిలియన్ల " మాములు " కప్పంగా చెల్లించే బెంగాలు నవాబు మరణానికి విచారించాడు. ఆయన తరువాత " సిరాజ్ - ఉద్ - దౌలా "ను బెంగాలు నవాబుగా నిర్ణయించారు. అయినప్పటికీ కొత్తగా నియమించబడిన బెంగాల్ నవాబుకు అంతర్గత శత్రువుకు అధికం అయ్యారు. రెండవ ఆలంఘీర్ బెంగాలు నవాబుకు విధించిన " ఫిర్మన్ " కట్టడాన్ని బెంగాలు ప్రముఖులు వ్యతిరేకించారు.అంతర్గత సంఘర్షణల ఫలితంగా బెంగాలు నవాబు మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ ఆలంఘీర్ మరియు సలాబత్ జంగ్ అనుమతి తీసుకోకుండా కలకత్తాను ఈస్టిండియా కంపెనీతో విలీనం చేసాడు. 1757లో క్లైవ్ సిరాజ్ - ఉద్ - దౌలాను " ప్లాస్సే యుద్ధంలో " ఓడించి తిరిగి కలకత్తాను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. సైన్యం అంతా నిర్మూలం అయిన తరువాత సిరాజ్ - ఉద్- దౌలా పారిపోయాడు. అయినప్పటికీ సిరాజ్ - ఉద్ -దౌలా కిరాతకంగా " మిర్ జాఫర్ " చేత చంపబడ్డాడు.మరణించిన సిరాజ్- ఉద్- దౌలా బాధాతారహిత చర్య మొఘల్ రాజసభలో విమర్శకు గురైంది. ఘులాం హుస్సేన్ తబాతాబై మరియు రెండవ ఆలంఘీర్ " మిర్ జాఫర్ "ను బెంగాల్ నవాబుగా గుర్తించడానికి నిరాకరించారు. ఫలితంగా మిర్ జాఫర్ రాజకుటుంబానికి వ్యతిరేరంగా " మూడవ గజీ ఉద్ - దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ "తో కూటమిగా చేరాడు.

title: రెండవ షా ఆలం

text: 1760లో బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సాలో కొంత భాగం, మొఘల్ యువరాజు అలి గౌహర్ మొఘల్ సైన్యం 30,000 తో మీర్ జఫర్ మరియు మూడవ ఘజి ఉద్- దిన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇమాద్ - ఉల్- ముల్కి) లను త్రోసి వారిని పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ 1759 నాటికి అవధ్ మరియు పాట్నా వైపు సాగారు. అయినప్పటికీ ఈ కలహంలో మధ్యలో ఈస్టిండియా కంపెనీ జోక్యం చేసుకుంది. అయినప్పటికీ మొఘల్ సైన్యం తూర్పు సుభాహ్‌లను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి తీవ్రత చూపింది. రాకుమారుడు అలీ గౌహర్ ముహమ్మద్ కులీ ఖాన్, కాదిం హుసైన్, కాంగర్ ఖాన్, హిదయత్ అలి, మీర్ అఫ్జల్ మరియు ఘులాం హుసైన్ తబతబలిలతో ముందుకు సాగాడు. మొఘల్ సైన్యాలకు బలం కలిగిస్తూ షుజా-ఉద్-దౌలా, నజీబ్ - ఉద్- దౌలా మరియు అహ్మద్ షా బంగష్ సైన్యాలు చేరాయి. వారికి మరింత బలం కలిగిస్తూ జీన్ లా డీ లౌరిస్టన్ మరియు 200 మంది ఫ్రెంచ్ వారు కలిసి బ్రిటిష్ సైన్యాలతో యుద్ధం చేసారు. ఈ యుద్ధం ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధంగా వర్ణించబడింది.

title: రెండవ అలంఘీర్

text: " అజిజ్- ఉద్- దిన్ బెగ్ మిర్జా " (రెండవ ఆలంఘీర్) 1699 జూన్ 6న ముల్తాన్‌లో జన్మించాడు. ఆయన జహందర్ షాహ్ (మాజ్- ఉద్- దిన్) రెండవ కుమారుడు. రెండవ ఆలంఘీర్ 7 సంవత్సరాల వయసులో ఉండగా ఆయన ముత్తాత ఔరంగజేబు మరాఠీలతో యుద్ధంచేస్తూ డెక్కన్‌లో మరణించాడు. ఆయన తాత మొదటి బహదూర్ షా (మొఘల్ చక్రవర్తి) మరణించిన తరువాత ఆలంఘీర్ తండ్రి " జహందర్ షా "మొఘల్ చక్రవర్తిగా సింహాసనం అధిష్టించాడు. తరువాత జరిగిన వారసత్వ యుద్ధంలో జహందర్ షాను ఫర్రుక్‌సియార్ ఓడించాడు." అజిజ్ - ఉద్- దీన్ " 1714 లో ఖైదుచేయబడి అప్పుడే తలెత్తిన వజీరు " మూడవ గజీ- ఉద్-దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ "(ఇమాద్ - ఉల్- ముల్క్) సాయంతో 1754 విడుదల చేయబడ్డాడు. వజీరు మూడవ గజీ- ఉద్-దీన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ రెండవ ఆలంఘీర్‌ను నామమాత్రపు చక్రవర్తిని చేసి తెరవెనుక పాలనాధికారం కొనసాగించాడు. 1754 లో వజీరు చేత అజీజ్ - ఉద్-దీన్‌కు రెండవ ఆలఘీర్ అనే బిరుదుతో గౌరవించబడ్డాడు. ఆయన ఔరంగజేబులా అధికారకేంద్రీకరణకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
మూడవ ఘజీ - ఉద్- దిన్ ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్ దౌలా) నానాసాహెబ్ పేష్వాతో చేతులు కలిపినందుకు ఆయన మీద స్వంత బృందాలు విషప్రయోగం చేసారు.1752 లో ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ వాలాజా మరియు క్లైవ్ చేతిలో ఓడిపోయిన తరువాత జరిగిన తిరుగుబాటులో కర్నాటక నవాబు చందా సాహెబ్ మరణించాడు. ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ వాలాజా
తరువాత విజయవంతంగా కర్నాటకా నవాబుగా ప్రకటించబడ్డాడు.

title: రెండవ షా ఆలం

text:
అలి గౌహర్ (జూన్ 19, 1728 - నవంబర్ 19, 1806) చారిత్రక నామం " రెండవ షా ఆలం " 18వ ముఘల్ చక్రవర్తి. ఆయన ఆలంఘీర్ కుమారుడు. రెండవ షా ఆలం పతనావస్థలో ఉన్న మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తి అయ్యాడు. ఆయన పాలన కాలంలోనే మొఘల్ చక్రవర్తి అధికారం పతనావస్థకు చేరుకుంది. సుల్తాన్ షా ఆలం ఎమీర్ (ఆఫ్ఘనీస్థాన్) మరియు అహమ్మద్‌షా అబ్దలి నుండి పలుమార్లు దండయాత్రలను ఎదుర్కొన్నాడు. అది చివరకు మరాఠీలతో మూడవ పానిపట్ యుద్ధం జరగడానికి దారితీసింది. 1760లో మరాఠీల నాయకత్వంలో అబ్దల్ సైన్యాలు సాంబశివరావు ఆధ్వర్యంలో ఢిల్లీ మీద దాడి చేసి మూడవ షాజహాన్‌ను సింహాసనం నుండి తొలగించాయి. తరువాత మరాఠీల ఆధ్వర్యంలో ఇమాద్- ఉల్- ముల్క్, రెండవ ఆలం నామమాత్రపు చక్రవర్తిగా నియమించబడ్డారు. రెండవ షా ఆలం అసలైన వారసత్వం కలిగిన చక్రవర్తిగా భావించబడినప్పటికీ 1772 వరకు మరాఠీ సైన్యాధిపతి మహదాజీ సిండే రక్షణలో ఉన్న ఢిల్లీకి రావడానికి అవకాశం లభించలేదు. రెండవ షా ఆలం బక్సర్ యుద్ధంలో ఆగ్కేయులను ఎదిరిస్తూ యుద్ధం చేసాడు. రెండవ షా ఆలం " దివాన్ కవిత్వం " పేరిట కవుత్వరచన చేసాడు.
ఆయన " అఫ్తాబ్ " కలం పేరుతో రచనలు చేసాడు. ఆయన కవిత్వాన్ని మిర్జా ఫకీర్ మకిన్ సరక్షించి సంకలనం చేసి బధ్రపరిచాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text: అహమ్మద్ షా బహదూర్ చాలా బలహీనమైన మొఘల్ రాజాస్థానానికి వారసత్వం వహించాడు. ఆయన మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి నామమాత్రపు చక్రవర్తిగా మాత్రమే ఉన్నాడు. ఆయన వజీరు ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ చేత సింహాసనాధిస్ఠుడు అయ్యాడు. ముహమ్మద్ షా 6 సంవత్సరాల పాలన తరువాత ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ చేత పదవీచ్యుతుడయ్యాడు. తరువాత ముహమ్మద్ షా ఆమె తల్లి ఘజి ఉద్ - దీన్ - ఖాన్ జంగ్ ఆదేశాలతో అంధులుగా చేయబడి ఖైదు చేయబడ్డారు. ముహమ్మద్ షా 1775 లో సహజమరణం పొందాడు.

title: అహమ్మద్ షా బహదూర్

text:
1751 లో చందా సాహెబ్ ఆయన సైనికాధికారులు రేజా సాహెబ్, ముహమ్మద్ యూసఫ్ ఖాన్ ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ మరియు క్లైవ్ ఆర్కాట్ యుద్ధంలోవాలాజాచేత ఓడించబడ్డారు. తరువాత ముజాఫర్ జంగ్ కర్నూలు నవాబ్, కడప నవాబు మరియు సావనూర్ నవాబు విముఖతను ఎదుర్కొన్నాడు. వారు ముగ్గురు కలిసి 3,000 సైనికులతో ఉన్న ముజాఫర్ జంగ్ శిబిరాలపై దండయాత్ర సాగించారు. యుద్ధంలో సావనూరు నవాబు మరణించాడు, కర్నూలు నవాబు హిమయత్ ఖాన్ కాల్చివేయబడి తీవ్రంగా గాయపడిన సమయంలో
. ముజారఫ్ జంగ్‌తో సవాలు చేసి ద్వంధయుద్ధానికి పిలిచి యుద్ధంలో ఒకరిని ఒకరు తొలగించుకున్నారు.ముజాఫర్ జంగ్ మరణం గొప్ప సంచలనం సృష్టించింది. కనీవినీ ఎరిగని ఈ సంఘటన మొఘల్ సామ్రాజ్యంలోనూ మరియు ఫ్రెంచ్ ప్రజలలోనూ కల్లోలం రేకెత్తించింది. డీ బుస్సీ చక్రవర్తి కోర్టులో బాధ్యత వహించి చక్రవర్తి అహమ్మద్ షా బహదూర్ అంగీకారం లేకుండానే ముజాఫర్ జంగ్ సోదరుడు సలాబాత్ జంగును దక్కన్ సుబేదారుగా నియమించాడు. తరువాత ఏప్రిల్ 12న హైదరాబాదులో ప్రవేశించి అక్కడి నుండి మరాఠీల మీద దాడి చేయడానికి ఏప్రిల్ 18న ఔరంగాబాదు చేరి అక్కడ సైన్యాలను బలోపేతం చేసాడు. . తన సోదరుడు శక్తివంతుడు కావడం సహించలేని మూడవ ఘాజీ ఉద్- దిన్- ఖాన్ ఫెరోజ్ జంగ్ (ఇంతిజాం ఉద్- దౌలా) (ప్రముఖ మొఘల్ సైనికాధికారి) అతని పదవిని రద్దు చేసి అతడిని భయపెట్టడానికి 1,50,000 మంది సైనికులతో దక్కన్ వైపు కదిలాడు. అక్కడ అప్పటి వరకు శత్రువుగా ఉన్న నానాసాహెబ్ పేష్వా బాలాజీ బాజీరావు సాయంతో సలాబత్ జంగును తొలగించాడు. తరువాత జోసెఫ్ ఫ్రాంసియోస్ డూప్లెక్స్ మరాఠీలను ఎదిరించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
1751 డిసెంబరు సూర్యగ్రహణ సమయంలో సందభాన్ని అవకాశంగా తీదుకుని బాలాజీ భాజీరావును ఓడించాడు. తరువాత డీబస్సీ మరియు సలాబత్ జంగ్ కూటమి పాట్నా వైపు సాగి మారాఠీల మీద వరుస విజయాలు సాధించారు. తరువాత సంవత్సరం డీ బస్సీ అహ్మద్ నగర్ సమీపంలో మరాఠీలతో శాంతి ఒప్పందం చేసాడు.

title: ముహమ్మద్ అజాం షాహ్

text:
" అబ్దుల్ ఫాజీ కుతుబ్ - ఉద్- దిన్ ముహమ్మద్ అజాం " (1653 జూన్ 28 - 1707 జూన్ 8) (సాధారణంగా అజాం షా) నామమాత్ర మొఘల్ చక్రవర్తి.
పాలనా కాలం 1707 మార్చి 14 నుండి 1707 జూన్ 8. 6వ మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబుకు అతడు పెద్దకుమారుడు. అజాం షా అలంఘీర్ గా పిలువబడ్డాడు. అతడి పట్టమహిషి " దిల్ రాస్ బాను బేగం". 1681 ఆగస్టు 12న అజాం తనతండ్రి మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు వారసుడిగా అభిషేకించబడ్డాడు. ఆయన బేరర్, మాల్వా, బెంగాల్, గుజరాత్ మరియు దక్కన్ సుభాహ్‌కు వైస్రాయ్‌గా సేవలందించాడు. ఔరంగజేబు మరణించిన తరువాత అజాం అహమ్మద్‌నగర్ వద్ద 1707 మార్చి 14న మొఘల్ సింహాసం అధిరోహించాడు.


query: ప్రభాగిరిపట్నం గ్రామ విస్తీర్ణం ఎంత?

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ప్రభాగిరిపట్నం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, పొదలకూరు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పొదలకూరు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 714 ఇళ్లతో, 2757 జనాభాతో 3888 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1392, ఆడవారి సంఖ్య 1365. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 937 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 307. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 592053[1].పిన్ కోడ్: 524345.

title: చిలుకూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)

text: ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి డి.కవిత, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]1.2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 996. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 513, స్త్రీల సంఖ్య 483, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 250 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 408 హెక్టారులు.

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: బావులు/బోరు బావులు: 365 హెక్టార్లు చెరువులు: 12 హెక్టార్లు

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ప్రభగిరిపట్నం అన్న గ్రామనామం ప్రభగిరి అనే పూర్వపదం, పట్నం అనే ఉత్తరపదాల కలయికతో ఏర్పడింది. వీటిలో ప్రభగిరి అన్న పదం పురుషనామసూచి, పట్నం పట్టణానికి రూపాంతరం. పట్టణమంటే వ్యాపారకేంద్రం, నగరం, సముద్రతీరం అనే అర్థాలు వస్తున్నాయి.[2]

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ఈ గ్రామసమీపములో ఎన్.సి.ఎల్. పంచదార కర్మాగారం ఉన్నది. [1]

title: దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

text: ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

title: లంకపల్లి అగ్రహారం

text: 2013 జూలైలో లంకపల్లె గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కోండ్రు రత్నమాల, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 742. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 376, స్త్రీల సంఖ్య 366, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 199 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 216 హెక్టారులు.

title: కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం

text: 4 మరియు 6 ల క.సా.గు ఎంత?

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ప్రభాగిరిపట్నంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

title: బోర్ నమూనా

text: కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం ఎంత? కేంద్రంలో ఎన్ని ప్రోటానులు ఉన్నాయో దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రంలో ఉన్న ప్రోటానుల సంఖ్యని రివాజుగా "Z" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. ఒకొక్క ప్రోటాను మీద ఉన్న ఆవేశం "+e" అనుకుంటే "Q = +Ze" = కేంద్రం మీద ఉన్న ఆవేశం. చుట్టూ తిరుగుతున్న ఎలక్ట్రాను మీద ఆవేశం "-e".

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ప్రభాగిరిపట్నంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

title: కాంతి వేగం

text: శూన్యంలో కాంతి వేగం ఎంత? క్షణానికి 186,282 మైళ్లు. లేదా కచ్చితంగా క్షణానికి 299,792,458 మీటర్లు. తేలిగ్గా జ్ఞాపకం ఉంచుకుందికి దీనిని క్షణానికి 300,000 కిలోమీటర్లు అని ఉరమర సంఖ్య వాడుతూ ఉంటాం.

title: ఈదర

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9140.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 4656, స్త్రీల సంఖ్య 4484, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2347 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2917 హెక్టారులు.

title: అశ్వారావుపాలెం

text:
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కొండవీటి మస్తాన్ రావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2303. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1181, స్త్రీల సంఖ్య 1122, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 626 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 825 హెక్టారులు.

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ పెంచలప్రసాదు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

title: గాట్‌ఫ్రీడ్ విల్‌హెం లైబ్‌నిట్జ్

text: ఒకటి పురాతన గ్రీకుల కాలం నాటిది: త్రిభుజం, చతురస్రం, వృత్తం లాంటి క్రమాకారాల వైశాల్యాలకి సూత్రాలున్నాయి కాని నిజ జీవితంలో క్రమంగా లేని సర్వసాధారణమైన రూపాలకి సూత్రాలు లేవు. ఉదాహరణకి పొలంలో ఒకవైపు అంచు వక్రంగా ఉండొచ్చు. వంపు క్రింద వైశాల్యం (area under a curve) ఎంత? అన్నది కొన్ని వందల ఏళ్ళగా తీరని సమస్యగా ఉండిపోయింది.

title: రాచవారిపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా = 2,882. గ్రామ జనాభా 2756. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,452, మహిళల సంఖ్య 1,430. గ్రామంలో నివాస గృహాలు 703 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 942 హెక్టారులు.గూగల్ ఈ గ్రామం: http://maps.google.com/?ie=UTF8&ll=15.638452,80.040679&spn=0.032524,0.054932&t=h&z=15 న ఉంది.

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: [1] ఈనాడు నెల్లూరు; 2014,జనవరి-22; 7వ పేజీ. [2] ఈనాడు నెల్లూరు/సర్వేపల్లి; 2014,ఏప్రిల్-3; 1వ పేజీ. [3] ఈనాడు నెల్లూరు/సర్వేపల్లి; 2014.మే-24; 2వ పేజీ.

title: సున్నీ ఇస్లాం

text: ప్రపంచంలోని ముస్లింల జనగణనావిషయంలో తలో అభిప్రాయంవున్నది. ముస్లింల జనాభా ఎంత? అందులో సున్నీలు షియాల గణన ఎంత? ఈవిషయంపై సరైన అవగాహనే కలగదు. ఒకవిషయంమాత్రం విదితం, అదేమనగా దాదాపు 60ముస్లిం దేశాలున్నాయి అందులో మెజారిటీ షియాలున్న దేశం ఒక్క ఇరాన్ మాత్రమే. ఇరాక్, ఆప్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్లలో చెప్పుకోదగ్గ షియా సముదాయమున్నది. భారతదేశంలోనూ షియాలు నివసిస్తున్నారు. అదే సున్నీల విషయానికి వస్తే అన్ని ఇస్లామీయ దేశాలలో సున్నీలు మెజారిటీగా కనిపిస్తారు. క్లుప్తంగా ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో 90% నుండి 92.5% సున్నీ ముస్లింలుంటే, 7.5% నుండి 10% వరకు షియాలున్నారు.

title: చిరివాడ

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2188.[4] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1097, స్త్రీల సంఖ్య 1091,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 554 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 456 హెక్టారులు.

title: ఉప్పరపాలెం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4144. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2057, స్త్రీల సంఖ్య 2087,గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1048 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1078 హెక్టారులు.

title: చినపులివర్రు

text: విస్తీర్ణం 494 హెక్టారులు ప్రాంతీయ భాష తెలుగు గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాల కొరకు ఇక్కడ చూడండి గ్రామ గణాంకాల వివరాలు - ఆంగ్ల వ్యాసం

title: కందులపాడు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1047.[4] ఇందులోపురుషుల సంఖ్య 540, స్త్రీల సంఖ్య 507, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 281 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 205 హెక్టారులు.

title: తాళ్ళూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 7,322.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3,767, మహిళల సంఖ్య 3,555, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు. 2011 జనాభా జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 48400, ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 24848, మహిళల సంఖ్య 23552, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,680 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,062 హెక్టారులు.

title: అష్టమహిషులు

text: శ్రీకృష్ణుడికి రుక్మిణి, సత్యభామ తదితర అష్ఠ మహిషులు, పదహారు వేల వంద మంది భార్యలు ఉన్నారు. కృష్ణుడికి ఆ భార్యల వల్ల కలిగిన సంతానం ఎంత? భార్యలందరితోనూ ఆయనకు ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది పిల్లలు పుట్టారు.

title: నూజెండ్లపల్లి

text: 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గొట్టిపాటి వెంకటరత్నకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1,622. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 776, మహిళల సంఖ్య 846, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 421 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 662 హెక్టారులు.

title: కృష్ణసంతానం

title: ప్రభాగిరిపట్నం

text: ప్రభాగిరిపట్నంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:


query: భారతీయ జనతా పార్టీ స్థాపన ఎప్పుడు జరిగింది?

title: భారతీయ జనతా పార్టీ

text: భారతీయ జనతా పార్టీ (భాజపా), భారతదేశంలోని ప్రముఖ జాతీయస్థాయి రాజకీయపార్టీలలో ఒకటి. 1980లో ప్రారంభించిన ఈ పార్టీ దేశములోని హిందూ అధికసంఖ్యాక వర్గం యొక్క మత సాంఘిక, సాంస్కృతిక విలువల పరిరక్షణను ధ్యేయంగా చెప్పుకుంటుంది. సాంప్రదాయ సాంఘిక నియమాలు మరియు దృఢమైన జాతీయరక్షణ దీని భావజాలాలు. రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ ప్రధానపాత్ర పోషిస్తున్న సంఘ్ పరివార్ కుటుంబానికి చెందిన వివిధ రకాల హిందూ జాతీయవాద సంస్థలు భారతీయ జనతా పార్టీకి కార్యకర్తల స్థాయిలో గట్టి పునాదిని ఇస్తున్నాయి.

title: బండారు దత్తాత్రేయ

text: 1980లో భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా నియమితులైనారు. 1981-89 కాలంలో భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి పదవిలో ఉన్నారు. బండారు దత్తాత్రేయ తొలిసారిగా 1991లో సికింద్రాబాదు స్థానం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున లోకసభకు ఎన్నికైనారు. 1996-98 కాలంలో రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. 1998 మరియు 1999లలో కూడా ఇదే స్థానం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున విజయం సాధించడమే కాకుండా రెండు సార్లు కేంద్ర మంత్రిమండలిలో స్థానం పొందారు. కేంద్రంలో పలు పార్లమెంటరీ కమిటీలలో పనిచేశారు. తిరిగి..2014 ఎన్నికల్లోనూ ఆయన సికింద్రాబాద్ స్థానం నుంచే పార్లమెంట్ కు ఎన్నికయ్యారు.

title: సుమిత్ర మహాజన్

text: శ్రీమతి సుమిత్ర మహాజన్ 1982 - 85 లో ఇండోర్ మునిసిపల్ కార్పోరేటర్ గా పనిచేసారు. 1984-85 లో ఇండోర్ మునిసిపల్ కార్పోరేషన్ కు డిప్యూటి మేయర్ గా పనిచేసారు. 1991 లో భారతీయ జనతా పార్టీ తరుపున లోక్ సభకు ఎన్నికై 10 వ లోక్ సభలో కూర్చున్నారు. వీరు 1992-94 లో మధ్య ప్రదేశ్ భారతీయ జనతా పార్టీ వైస్ ప్రెశిడెంటగా ఉన్నారు. 1996 లో భారతీయ జనతా పార్టీ తరుపున 11 వ లోక్ సభకు తిరిగి ఎన్నికైనారు. 1999 లో 13 వ లోక్ సభకు కూడా మరళా గెలిచారు. 1999 నుండి 2002 వరకు కేంద్ర మంత్రిగాను పనిచేశారు. 2009 లో జరిగిన ఎన్నికల్లో వరుసగా 7వ సారి భారతీయ జనతా పార్టీ తరుపున గెలిచి లోక్ సభ సభ్యులయ్యారు.

title: బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప

text: దక్షిణ భారతదేశంలో భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన ప్రముఖ నేతలలో ఒకడైన బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప (B. S. Yeddyurappa) 1943, ఫిబ్రవరి 27న మాండ్యా జిల్లాలోని బూకనాకెరెలో జన్మించాడు.[1]) 1970లోనే శికారిపుర శాఖకు రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ కార్యదర్శిగా నియమించబడి 1972లో తాలుకా శాఖకు జనసంఘ్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకోబడ్డాడు. 1975లో శికారిపుర పురపాలక సంఘపు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించి అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో జైలుకు కూడా వెళ్ళినాడు. 1980లో భారతీయ జనతా పార్టీ ఆవిర్భావంతో శికారిపుర తాకుకా భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగాను, ఆ తరువాత శిమోగా జిల్లా భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడుగాను పనిచేశాడు. 1988 నాటికి కర్ణాటక రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఎదిగాడు. 1983లో శికారిపుర శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి కర్ణాటక శాసనసభలో ప్రవేశించి అప్పటినుంచి వరుసగా అదే స్థానం నుంచి ఎన్నికవుతూ వస్తున్నాడు. 2007 నవంబర్‌లో ముఖ్యమంత్రి పీఠం దక్కిననూ జనతాదళ్ (ఎస్) మద్దుతు కొనసాగించుటకు నిరాకరించడంతో రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబడింది. 6 మాసాల రాష్ట్రపతి పాలన అనంతరం జరిగిన ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ విజయం సాధించడంతో మే 30, 2008న రెండో పర్యాయం కర్ణాటక ముక్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు. యడ్యూరప్ప దక్షిణ భారతదేశంలో ముఖ్యమంత్రి పీఠాన్ని అధిష్టించిన తొలి భారతీయ జనతా పార్టీ నేతగా రికార్డు సృష్టించాడు.[2] ఇతని అసలుపేరు యడియూరప్ప కాగా 2007లో జ్యోతిష్యుడి సలహాతో యడ్యూరప్పగా పేరుమార్చుకున్నాడు.[3]

title: ప్రశ్నార్థక పదాలు

text:
ఒక విషయాన్ని గురించి పూర్తి సమాచారాన్ని అధ్యయనం చేసేందుకు కనీసంగా నాలుగు ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందవలసి ఉంటుంది. అవి ఎప్పుడు?, ఎక్కడ?, ఏమిటి?, ఎలా?. ఈ నాలుగు ప్రశ్నలకు సమాధానం వస్తే విషయం క్లుప్తంగా అర్ధం అవుతుంది. ఉదాహరణకు చెప్పుకోవాలంటే - ఒక లారీ యాక్సిడెంటు జరిగిందని అనుకోండి... __ఆ ప్రమాదం ఎప్పుడు జరిగింది? జ: ఫలానా సమయంలో...! __ఆ ప్రమాదం ఎక్కడ జరిగింది? జ: ఫలానా చోట...! __అసలు ఆ ప్రమాదం ఏమిటి ? జ: ఒక లారీ, ఆటోను డీ కొంది...! __అసలు ఆ ప్రమాదం ఎలా జరిగింది? జ: ఒక లారీ ఎదురుగా వస్తున్న ఆటోను ఓవర్ టేక్ చేస్తూండగా డీ కొంది...! ---అంటే యాక్సిడెంటు గురించి కొంత మేరకు క్లుప్తంగా సమాచారం లభిస్తుంది. ఇంకా అదనపు సమాచారం కావాలంటే 'ఆ ప్రమాదం ఫలితం ఏమిటని ప్రశ్నిస్తే ' మృతిచెందిన ...లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య తెలుస్తుంది. వారివివరాల కోసం __ఆ ప్రమాద బాధితులు ఎవరు ? అని ప్రశ్నిస్తే బాధితుల వివరాలు లభిస్తాయి.
ఇదే ప్రశ్నలు-సమాధానాలు మన బయోడేటాల లోనూ లభిస్తాయి. ఒక అభ్యర్థి ఉద్యోగం కోసం పంపే దరఖాస్తు ___ ఆ అభ్యర్థి ఎవరు?, ఏమి చదువుకున్నాడు? ఎక్కడ చదువుకున్నాడు? ఎప్పుడు చదువుకున్నాడు? వంటి వివరాలు తెలియజేస్తుంది. అందుకే వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణులు ప్రశ్నించడం నేర్చుకోండి... ఆ ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందడం ద్వారా ఆ సమాచారాన్ని ఆకళింపు చేసుకుంటూ మరింత అదనపు సమాచారం కోసం మరిన్ని సందేహాలు మీలో ప్రశ్నల రూపంలో మొదలవుతాయి. ఆయా ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకొనే కొద్దీ అవే మిమ్మల్ని విజ్ఞానం వైపు నడిపిస్తాయంటూ సలహా ఇస్తుంటారు.
పత్రికా విలేకరులు ఇలాటి ప్రశ్నలకు సమాధానం పొందడం ద్వారా విషయ సేకరణ చేస్తుంటారు.

title: భారతీయ జనతా పార్టీ

text: స్థాపన నుండే, భాజపా భారత జాతీయ కాంగ్రేసు యొక్క ప్రధాన ప్రత్యర్థిగా ఉంది. భారతీయ రాజకీయరంగంలో నాలుగు దశాబ్దాలపాటు ఆధిపత్యము వహించిన కాంగ్రేసు పార్టీ యొక్క వామపక్ష ధోరణులను తిప్పివేసేందుకు భాజపా ప్రాంతీయ పార్టీలతో పొత్తు కుదుర్చుకుంది. అయితే భాజపా భావజాల యుద్ధ నినాదము మాత్రం హిందుత్వ</i>మే (సాంస్కృతిక హిందూ జాతీయవాదం).

title: నారాయణపేట అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం

text: 2009 ఎన్నికలలో అన్ని పార్టీల కంటే ముందుగా భారతీయ జనతా పార్టీ తన అభ్యర్థిని ప్రకటించింది. గత ఎన్నికలలో మక్తల్ నియోజకవర్గం నుండి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పోటీచేసి స్వల్పతేడాతో ఓడిపోయిన నారాయణపేట పట్టణ నివాసి అయిన నాగూరావు నామాజీని తన అభ్యర్థిగా ప్రకటించింది. కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున సుగూరప్ప పోటీలో చేయగా, తెలుగుదేశం పార్టీ నుండి ఎల్లారెడ్డి, ప్రజారాజ్యం పార్టీ తరఫున సాయిబాబా పోటీ చేశారు. ప్రధాన పోటీ తెలుగుదేశం, కాంగ్రెస్, భారతీయ జనతా పార్టీల మధ్య జరుగగా తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి ఎల్కోటి ఎల్లారెడ్డి తన సమీప ప్రత్యర్థి, కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి సూగప్పపై 12126 ఓట్ల తేడాతో విజయం సాధించాడు.

title: యెండెల లక్ష్మీనారాయణ

text: లక్ష్మీనారాయణ మార్చి 1, 1963న నిజామాబాదులో జన్మించారు. వీరి తండ్రి 3 సార్లు పురపాలక సంఘం కౌన్సిలర్‌గా పనిచేశారు. డిగ్రీ చదివే రోజుల్లో కళాశాల ఎన్నికలలో విజయం సాధించారు. ప్రారంభంలో భారతీయ జనతా యువమోర్చాలో పనిచేసి తర్వాత భారతీయ జనతా పార్టీ జిల్లా అధ్యక్షులుగా నియమించబడ్డారు. 2009లో నిజామాబాదు (పట్టణ) అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పోటీచేసి ప్రదేశ్ కాంగ్రేస్ కమిటీ అధ్యక్షుడు ధర్మపురి శ్రీనివాస్ పై సంచలన విజయం సాధించారు. తెలంగాణకు మద్దతుగా శాసన సభ్యులు పదవికి రాజీనామా చేసి మళ్ళీ అదేస్థానం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున మరోసారి ధర్మపురి శ్రీనివాస్ పై గెలుపొందినారు. భారతీయ జనతా పార్టీ శాసనసభాపక్ష నేతగా ఎన్నికయ్యాడు.

title: ఆలంపూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం

text: 1999 ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి రావుల రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి కొత్తకోత ప్రకాష్ రెడ్డిపై 30254 ఓట్ల ఆధిక్యతతో గెలుపొందినాడు. రవీంద్రనాథ్ రెడ్డి 53588 ఓట్లు సాధించగా, ప్రకాష్ రెడ్డికి 23334 ఓట్లు లభించాయి. ఈ నియోజకవర్గం నుండి మొత్తం ఏడుగురు అభ్యర్థులు పోటీ చేయగా భారతీయ జనతా పార్టీ, కాంగ్రెస్ పార్టీల మధ్యనే పోటీ జరిగింది. తెలుగుదేశం పార్టీ పొత్తులో భాగంగా భారతీయ జనతా పార్టీకి మద్దతి ఇచ్చింది. పోటీలో ఉన్న మిగితా ఐదుగురు అభ్యర్థులు డిపాజిట్టు కోల్పోయారు.

title: భారతీయ జనసంఘ్

text: శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ 1901, జూన్ 6న జన్మించిన శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ ప్రముఖ జాతీయవాద నేతలలో ప్రముఖుడు. 1951లో భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీ స్థాపించిన ముఖర్జీ ఆధునిక హిందుత్వ మరియు హిందూ జాతీయవాదాన్ని ప్రగాఢంగా విశ్వశించాడు. హిందూ మహాసభ మరియు రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ సభ్యుడైన శ్యాం ప్రసాద్ ముఖర్జీ జనసంఘ్‌ను స్థాపించి దేశంలో తొలి హిందూవాద రాజకీయ పార్టీని స్థాపించిన తొలి నేతగా స్థానం పొందినాడు. కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం కులపతిగా పనిచేసిన అశుతోష్ ముఖర్జీ కుమారుడైన శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ కోల్‌కత లోనే ఉన్నత విద్యాభ్యాసం అభ్యసించి ప్రారంభంలో కాంగ్రెస్ వాదిగానే రాజకీయ జీవితం ఆరంభించినాడు. స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం జవహర్ లాల్ నెహ్రూ నేతృత్వంలోని మధ్యంతర ప్రభుత్వంలో పరిశ్రమల మంత్రిగా పనిచేశాడు. 1949లో ఢిల్లీ ఒప్పందానికి వ్యతిరేకంగా కాంగ్రెస్ పార్టీ నుంచి తప్పుకొని అక్టోబర్ 21, 1951న జనసంఘ్ పార్టీని స్థాపించి, ఆ పార్టీ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా మే 23, 1953న మరణించేవరకు కొనసాగినాడు. అటల్ బిహారీ వాజపేయి 1924లో గ్వాలియర్ లో జన్మించిన వాజపేయి 1968 నుండి 1973 వరకు జనసంఘ్ అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టినాడు. 1977లో మురార్జీ దేశాయ్ నేతృత్వంలో ఏర్పడిన జనతా ప్రభుత్వంలో కీలకమైన విదేశాంగ మత్రివ్త శాఖను నిర్వహించాడు. 1980లో జనతాపార్టీ నుంచి బయటకు వచ్చి పూర్వపు జనసంఘ్ నేతలుేర్పాటు చేసిన భారతీయ జనతా పార్టీకి అటల్ బిహారీ వాజపేయి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. కేంద్రంలో 3 సార్లు ఏర్పడిన భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వానికి కూడా వాజపేయే ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశాడు. లాల్ కృష్ణ అద్వానీ 1927లో కరాచిలో జన్మించిన అద్వానీ చిన్న తనంలోనే ఆర్.ఎస్.ఎస్. పట్ల ఆకర్షితుడైనాడు. మహాత్మా గాంధీ హత్యానంతరం అనేక ఆర్.ఎస్.ఎస్ కార్యకర్తలలో పాటు అద్వానీ కూడా అరెస్టు అయ్యాడు. ఆ తరువాత శ్యాంప్రసాద్ నేతృత్వంలోని జనసంఘ పట్ల ఆకర్షితుడై ఆ పార్టీలో చేరి పలు పదవులు చేపట్టినాడు. 1977లో జనసంఘ్ పార్టీని జనతా పార్టీలో విలీనం చేయబడటంతో ఎన్నికలలో విజయం సాధించిన జనతా ప్రభుత్వంలో సమాచార ప్రసార శాఖ మంత్రిత్వ శాఖను నిర్వహించినాడు. జనతా పార్టీ విచ్ఛిన్నం అనతరం 1980లో బయటకు వచ్చి జనసంఘ్ నేతలు భారతీయ జనతా పార్టీని స్థాపించడంతో అద్వానీ కూడా భారతీయ జనతా పార్టీలో వ్యవస్థాపక నేతగా చేరి పార్టీలో మంచి గుర్తింపు పొందినారు. 1989 తరువాత భారతీయ జనతా పార్టీ ఎదుగుదలకు కృషిచేసి పార్టీ అధ్యక్ష పదవిని పొందడంతో పాటు కేంద్రంలో ఏర్పడిన అటల్ బిహారీ వాజపేయి మంత్రివర్గంలో కీలకమైన మంత్రిత్వ శాఖలను నిర్వత్రించినాడు.

title: తల్లోజు ఆచారి

text: 1986లో ఆచారి ఆమన‌గల్ పంచాయతి వార్డు సభ్యునిగా విజయంతో రాజకీయ ఆరంగేట్రం చేశారు. 1996లో ఆమనగల్ పంచాయతి సర్పంచిగా ఎన్నికై ఐదేళ్ళు పదవిలో ఉన్నారు. 1999, 2004, 2009లలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున కల్వకుర్తి నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేశారు. 2004లో రెండోస్థానంలో నిలిచారు. మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేయడమే కాకుండా కల్వకుర్తి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం లో భారతీయ జనతా పార్టీ బలపడడానికి కృషిచేశారు. 2014 శాసనసభ ఎన్నికలలో మరోసారి అదేస్థానం నుంచి పోటి చేసి స్వల్ప ఓట్ల తేడాలో రెండవ స్థానంలో నిలిచారు.

title: అరుణ్ జైట్లీ

text: విద్యార్థి దశలోనే అరుణ్ జైట్లీ అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్తు నాయకుడుగా పనిచేశారు. అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో 19 నెలలు జైలుకు వెళ్ళారు. జైలు నుంచి విడుదలయ్యాక జనసంఘ్ పార్టీ (ఇప్పటి భారతీయ జనతా పార్టీ) లో చేరారు. విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్ ప్రధానమంత్రి హయంలో అరుణ్ జైట్లీ సొలిసిటర్ జనరల్‌గా పనిచేశారు. 1991 నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ కార్యవర్గంలో పనిచేస్తున్నారు. అటల్ బిహారీ వాజపేయి నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో కేబినెట్ హోదా కల మంత్రిగా నియమించబడ్డారు. పలు రాష్ట్రాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ ఎన్నికల బాధ్యతలు చేపట్టి సమర్థవంతంగా వ్యవహరించారు. 2014 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో మొదటిసారిగా ప్రత్యక్ష ఎన్నికలలో అమృత్‌సర్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీపడి... కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అమరీందర్ సింగ్ చేతిలో ఓటమి పాలయ్యారు

title: భారతీయ జనతా పార్టీ

text: 1991 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మండలం, మందిర్ ప్రధానాంశాలుగా జరిగిన ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ తన స్థానాలను 120కి పెంచుకొని ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా మారింది. కాంగ్రెస్ మైనార్టీ ప్రభుత్వంగా పాలన కొసాగించింది. 1996 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అతి పెద్ద రాజకీయ పక్షంగా అవతరించింది. అప్పటి రాష్ట్రపతి శంకర్ దయాళ్ శర్మ అటల్ బిహారో వాజ్‌పేయిని ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు ఆహ్వానించగా బి.జే.పి. ప్రభుత్వం లోక్‌సభ విశ్వాసం పొందుటలో విఫలమైంది. తత్ఫలితంగా వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం 13 రోజులకే పతనమైంది. 13 రోజులు అధికారంలో ఉన్నప్పుడు భాజపాకు కేవలం మూడే మూడు మిత్రపక్షాలు (శివసేన, సమతాపార్టీ, హర్యానా వికాస్ పార్టీ) ఉండేవి.

title: వనం ఝాన్సీ

text:
వనం ఝాన్సీ (Vanam Jhansi) మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకురాలు. 1969లో అచ్చంపేటలో రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ నేపథ్యమున్న కుటుంబంలో జన్మించిన వనం ఝాన్సీ తొలుత రాష్ట్ర సేవికా సమితి (రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ మహిళా విభాగం)లో, అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్తులో పనిచేసింది. ఎల్.ఎల్.ఎం. చదివిన ఝాన్సీ కొంతకాలం న్యాయవాద వృత్తి చేపట్టారు. భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరి మండల ఉపాధ్యక్షురాలిగా, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పార్టీ ఉపాధ్యక్షురాలిగా, బీజెవైఎం రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యురాలిగా, బిజెపి మహిళామోర్చా రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యురాలిగా, భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా, ఉపాధ్యక్షురాలిగా, మహిళామోర్చా జాతీయ కార్యవర్గ సభ్యురాలిగా అంచెలంచెలుగా ఎదిగింది. 1975 జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి సమయంలో జైలుకు కూడా వెళ్ళింది. 1995, 2000లలో జడ్పీటీసి స్థానానికి, 2009 శాసనసభ ఎన్నికలలో షాద్‌నగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పోటీచేసింది. ఫిబ్రవరి 19, 2011 నాడు ఆమనగల్ మండలం కడ్తాల్ వద్ద రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించింది.
వనం ఝాన్సీ భర్త చంద్రమౌళి వ్యాపారవేత్త. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు.

title: పైడికొండల మాణిక్యాలరావు

text:
పైడికొండల మాణిక్యాలరావు 9 సంవత్సరాల వయస్సులోనే రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్‌లో చేరారు. సంఘ్ కార్యకర్తగా ఆయన ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థిగానే దేశ ఎమర్జెన్సీకి వ్యతిరేకంగా అజ్ఞాతంగా పోరాడారు. బాల్యదశలోనే జై ఆంధ్ర ఉద్యమంలో పాలుపంచుకున్నారు. అనంతర కాలంలోనూ ఆరెస్సెస్‌తో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ ఆవిర్భవించిన నాటి నుంచీ పార్టీలోనే కొనసాగుతున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ పశ్చిమగోదావరి జిల్లా అధ్యక్షునిగా 1998 ఎన్నికల్లో నరసాపురం పార్లమెంటరీ స్థానానికి యు.వి.కృష్ణంరాజును గెలిపించారు. కృష్ణంరాజు కేంద్ర సహాయమంత్రిగా ఉండగా ఆయనతో సమన్వయం చేస్తూ జిల్లాలో పలు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేశారు. భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యునిగా ఎంతోకాలం పార్టీకి సేవలందించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున పురపాలకసంఘ ఎన్నికల్లో తాడేపల్లిగూడెం పట్టణంలో కౌన్సిలర్‌గా పోటీచేసి ఓటమి పాలయ్యారు. 2014 ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ-తెదేపా పొత్తు నేపథ్యంలో తాడేపల్లిగూడెం నియోజకవర్గాన్ని భారతీయ జనతా పార్టీకి కేటాయించడంతో ఎవరూ ఊహించని విధంగా మాణిక్యలరావుకు భారతీయ జనతా పార్టీ టిక్కెట్ ఇచ్చింది. అనుకోని విధంగా తెదేపా-భారతీయ జనతా పార్టీ కూటమి అభ్యర్థిగా నిలిచిన మాణిక్యాలరావు అనూహ్యంగానే తన సమీప ప్రత్యర్థి, వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి తోట పూర్ణగోపాల సత్యనారాయణ (గోపి) పై 14వేల పైచిలుకు ఓట్ల ఆధిక్యంతో గెలుపొందారు. భారతీయ జనతా పార్టీతో పొత్తు నేపథ్యంలో 2014లో ఏర్పడిన చంద్రబాబు ప్రభుత్వంలో మాణిక్యాలరావుకు దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ మంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు అప్పగించారు.
మాణిక్యాలరావు పలు ధార్మిక, సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. తాడేపల్లిగూడెం మండలం నాచుగుంట గోసంరక్షణ సమితి సభ్యునిగా గోసేవలో భాగం పంచుకున్నారు. తనకున్న స్థలంలో శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించి నిర్వహిస్తున్నారు. 2011 నుంచి 2013 వరకూ మానవత సంస్థ గూడెం పట్టణ అధ్యక్షునిగా పలు సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 2013-14 సంవత్సరానికి గాను మానవత జిల్లా అధ్యక్షునిగా జిల్లావ్యాప్తంగా సేవలు విస్తరించారు. మానవత సేవాసంస్థ ద్వారా జిల్లాలోని పలు పట్టణాల్లో శీతల శవపేటికలు ఏర్పాటుచేసి ఉచితంగా అందజేస్తూన్నారు. ముఖ్యపట్టణాల్లో శవవాహక వాహనాన్ని కూడా నిర్వహిస్తూ మరణించినవారి భౌతికదేహాలను శ్మశానం వరకూ తీసుకువెళ్ళేందుకు ఉచితంగా ఇస్తున్నారు.

title: నరేంద్ర మోదీ

text: 1987లో నరేంద్ర మోదీ భారతీయ జనతా పార్టీలో ప్రవేశించారు. కొద్దికాలంలోనే రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి పదవిని చేపట్టారు. 1990లో లాల్ కృష్ణ అద్వానీ చేపట్టిన అయోధ్య రథయాత్రకు, 1992లో మరళీ మనోహర్ జోషి చేపట్టిన కన్యాకుమారి-కాశ్మీర్ రథయాత్రకు ఇన్‌చార్జీగా పనిచేశారు[4]. 1998లో భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమించబడ్డారు. ఆ తర్వాత జరిగిన ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ విజయం సాధించింది. పార్టీలో సీనియర్ నాయకుడైన కేశూభాయి పటేల్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. ఆ సమయంలో గుజరాత్‌లో సంభవించిన పెను భూకంపం తర్వాత సహాయ కార్యక్రమాలు చేపట్టడంలో కేశూభాయి ప్రభుత్వం విఫలమైందని ప్రతిపక్షాలు విమర్శించడంతో భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకత్వం 2001 అక్టోబరులో నరేంద్ర మోదీని గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి పీఠంపై అధిష్టించింది. అప్పటి నుంచి 2014 మే 21 నాడు ప్రధానమంత్రి పదవి చేపట్టేందుకు వీలుగా రాజీనామా చేసేవరకు గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా నరేంద్ర మోదీనే కొనసాగారు.

title: అహ్మద్‌నగర్ లోకసభ నియోజకవర్గం

text:
అహ్మద్‌నగర్ లోకసభ నియోజకవర్గం (Ahmednagar Lok Sabha constituency) మహారాష్ట్రలోని 48 లోకసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. 1962 నుంచి ఇప్పటివరకు జరిగిన 13 ఎన్నికలలో 11 సార్లు కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయం సాధించగా, 2 సార్లు భారతీయ జనతా పార్టీ విజయం సాధించింది. 2009లో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి దిలీప్ కుమార్ గాంధీ విజయం సాధించి ఈ స్థానం నుంచి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
ఈ లోకసభ నియోజకవర్గంలో 6 అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్లు ఉన్నాయి.
2009 ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీకు చెందిన దిలీప్ కుమార్ గాంధీ తన సమీప ప్రత్యర్థి నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి అయిన శివాజీ కార్దిలేపై 46,731 ఓట్ల ఆధిక్యతతో విజయం సాధించాడు. భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థికి 3,12,047 ఓట్లు రాగా, నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థికి 2,65,316 లభించాయి. ఇండిపెండెంట్ అభ్యర్థి రాజీవ్ రాజలే 1,52,795 ఓట్లతో మూడవ స్థానంలో నిలిచాడు.

title: జి.కిషన్ రెడ్డి

text: తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన లక్ష్యంగా భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున జీ.కిషన్‌రెడ్డి మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా మాగనూరు మండలం కృష్ణా గ్రామం నుంచి జనవరి 19, 2012న భారతీయ జనతా పార్టీ పోరుయాత్ర ప్రారంభించాడు. ఈ యాత్ర 22 రోజులపాటు తెలంగాణ జిల్లాల్లో కొనసాగీంది పోరుయాత్ర ప్రారంభం రోజు కృష్ణా గ్రామంలో జరిగిన సమావేశానికి భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు నితిన్ గడ్కరి హాజరయ్యాడు.

title: భారతీయ జనతా పార్టీ

text: 1998లో లోక్‌సభ ఎన్నికలను మళ్ళీ నిర్వహించగా భారతీయ జనతా పార్టీకి మళ్ళీ అత్యధిక స్థానాలు లభించాయి. ఈ పర్యాయం భారతీయ జనతా పార్టీ ఇతర రాజకీయ పార్టీలతో కల్సి జాతీయ ప్రజాతంత్ర కూటమి (NDA) ను స్థాపించంది. NDA కు లోక్‌సభలో బలం ఉన్నందున అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రధాన మంత్రిగా కొనసాగినారు. కాని 1999 మే మాసములో ఆల్ ఇండియా అన్నా డి.యం.కే అధినేత్రి జయలలిత భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వం లోని ఎన్.డి.ఏ. ప్రభుత్వానికి మద్దతును ఉపసంహరించుకొనగా మళ్ళీ ఎన్నికలు అనివార్యమయ్యాయి. లోక్‌సభలో విశ్వాస సమయంలో వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం కేవలం ఒకే ఒక్క ఓటు తేడాతో విశ్వాసం కోల్పోయింది. 1999 అక్టోబరులో భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వం లోని ఎన్.డి.ఏ. కూటమి 303 లోక్‌సభ స్థానాలను గెల్చింది. భారతీయ జనతా పార్టీకి ఇదివరకెన్నడు లభించనంత 183 స్థానాలు లభించాయి. అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ముచ్చటగా మూడో పర్యాయం ప్రధాన మంత్రి పీఠాన్ని అధిరోహించారు. అద్వానీకి ఉప ప్రధాన మంత్రి హోదా లభించింది. ఈ సారి ఎన్.డి.ఏ. సంకీర్ణ ప్రభుత్వం పూర్తి 5 సంవత్సరాల కాలం అధికారంలో కొనసాగింది. భాజపా ప్రభుత్వం ప్రసార భారతి బిల్లుకు మద్దతు ఇచ్చి మీడియా ఛానళ్ళకు మరింత స్వయంప్రతిపత్తి కల్పించింది. ఈ బిల్లుకు భాజపా మద్దతు ఉన్ననేషనల్ ఫ్రంట్ హయంలోనే రూపుదిద్దాల్సి ఉన్నా అప్పటినుంచి వాయిదా పడుతూ వస్తోంది.

title: ముప్పవరపు వెంకయ్య నాయుడు

text: 1973-74లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయపు విద్యార్థినాయకుడిగా ఉన్నప్పుడే అతనిలో రాజకీయ లక్షణాలు ఏర్పడ్డాయి. 1977 నుంచి 1980 వరకు జనతా పార్టీ యువ విభాగానికి అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. అదే సమయంలో 1978లో తొలిసారిగా ఉదయగిరి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికైనాడు. 1980 నుంచి శాసనసభలో భారతీయ జనతా పార్టీ శాసనసభాపక్ష నేతగా వ్యవహరించాడు. 1983లో మళ్ళీ అదే స్థానం నుంచి రెండో పర్యాయం శాసనసభ్యుడుగా ఎన్నికై 1985 వరకు కొనసాగినాడు. 1980లో అఖిల భారతీయ జనతా పార్టీ యువ విభాగానికి ఉపాధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనాడు. 1985లో భారతీయ జనతా పార్టీ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రధానకార్యదర్శిగా నియమించబడి 1988 వరకు కొనసాగి ఆ వెంటనే ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా నియమించబడ్డాడు. 1993నుండి భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా వ్యవహరించాడు. 1998లో రాజ్యసభకు ఎన్నుకోబడినాడు. 2000లో అటల్ బిహారీ వాజపేయి నాయకత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వంలో గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖా మంత్రిగా పనిచేసాడు. 2002 జూలై 1 నుంచి 2004, అక్టోబర్ 5 వరకు భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షపదవిలో సేవలందించి మహారాష్ట్ర ఎన్నికలలో పార్టీ ఓటమికి నైతిక బాధ్యత వహించి రాజీనామా చేశాడు. 2005 ఏప్రిల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ ఉపాధ్యక్ష పదవిని స్వీకరించాడు. ప్రస్తుతం రాజకీయాలకు రాజీనామా చేసి ఉపరాష్ట్రపతి గా నామినేషన్ దాఖలు చేసాడు.

title: జార్ఖండ్

text: 2004లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ కూటమి 33, భారతీయ జనతా పార్టీ కూటమి 36, ఇండిపెండెట్లు 12 స్థానాలలో విజయం సాధించాయి. ఎవరికీ పూర్తి మెజారిటీ దక్కలేదు. శిబూసోరెన్ రెండుసార్లు, స్వతంత్ర అభ్యర్థి మధుకోడా రెండేళ్ళు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు. నాలుగు సంవత్సరాలలో నాలుగుసార్లు ముఖ్యమంత్రి పీఠం మారింది. ఆ తర్వాత రాష్ట్రపతి పాలనలో ఉంది. 2009 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాష్ట్రంలోని మొత్తం 14 లోక్‌సభ స్థానాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ 8 స్థానాలలో విజయం సాధించగా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఒకే ఒక్క స్థానం లభించింది. 2010లో భారతీయ జనతా పార్టీ విజయం సాధించగా అప్పటి నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీకు చెందిన అర్జున్ ముండా ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నాడు.

title: పులివెందుల శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: పులివెందుల శాసనసభ నియోజకవర్గంలో ప్రారంభంనుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆధిపత్యంలో ఉంది. ఇంతరవకు జరిగిన శాసనసభల ఎన్నికలలో 1962లో ఒక్కసారి మినహా ప్రతిసారి కామ్గ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థులే విజయం సాధిస్తున్నారు. 1962లో స్వతంత్ర అభ్యర్థి గెలుపొందగా కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి రెండో స్థానంలో నిలిచాడు. 1955 మరియు 1967 ఎన్నికలలో కమ్యూనిష్టు పార్టీలు రెండో స్థానంలో నిలిచి కొద్దిగా ప్రభావితం చేయగా, 1978లో దేశవ్యాప్తంగా ప్రబలిన జనతా పార్టీ ప్రభంజనంలో ఈ స్థానంలో రెండో స్థానంతో సరిపెట్టుకుంది. 1982లో తెలుగుదేశం పార్టీ స్థాపన తరువాత జరిగిన అన్ని ఎన్నికలలో ఆ పార్టీ అభ్యర్థులే కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థులకు ప్రధాన ప్రత్యర్థులుగా మారుతున్నారు.

title: నరేంద్ర మోదీ

text: 2007 ఎన్నికలు: 2007 డిసెంబర్లో జరిగిన గుజరాత్ శాసనసభ ఎన్నికలు దేశవ్యాప్తంగా ఆకర్షించాయి. ఆ కాలంలో ఏ ఎన్నికలకూ లేని విశేష ప్రాధాన్యత గుజరాత్ ఎన్నికలకు లభించిందంటే అందులో ఎటువంటి అతిశయోక్తి లేదు [8]. కేవలం ఒక రాష్ట్ర ఎన్నికలు దేశవ్యాప్తంగా ఆకర్షించడానికి కారణం ఇది జరగబోయే లోక్‌సభ ఎన్నికలను ప్రభావితం చేయడమే. అంతేకాకుండా 2009 లో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థిగా ప్రకటించబడిన లాల్ కృష్ణ అద్వానీది గుజరాతే. కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ రాజకీయ కార్యదర్శి కూడా గుజరాత్‌కే చెందినవారు. ఇటీవల కాలంలో అధికారంలో ఉంటూ మళ్ళీ పార్టీని గెలిపించిన సందర్భాలు తక్కువే. అటువంటిది వరుసగా మూడో పర్యాయం 182 స్థానాలకుగాను 117 స్థానాలు పొందటం విశేషం. ఆయన స్వయంగా మణినగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి, కేంద్ర మంత్రి అయిన దిన్షా పటేల్ పై 87,161 ఓట్ల తేడాతో ఘన విజయం సాధించారు. గుజరాత్‌లో భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం ఏర్పడటం అది 4 వ సారి కాగా నరేంద్ర మోదీ సర్కారు ఏర్పడటం 3 వ పర్యాయం[9]. గుజరాత్‌లోని 4 భౌగోళిక ప్రాంతాలైన సౌరాష్ట్ర, మధ్య గుజరాత్, దక్షిణ గుజరాత్, ఉత్తర గుజరాత్ అన్నింటిలోనూ భారతీయ జనతా పార్టీ స్పష్టమైన మెజారిటీ సాధించింది. భారతీయ జనతా పార్టీ కేంద్ర కార్యాలయం, ఇది భారతీయ జనతా పార్టీ జట్టు విజయమని, 'మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్' మాత్రం నరేంద్ర మోదీ అనీ క్రికెట్ భాషలో వ్యాఖ్యానించింది [10]. తాను 2001 నుంచే కాదు ఎప్పటి నుంచో సీఎం అని, ఎప్పటికీ గుజరాత్ సీఎం నేనని, సీఎం అంటే కామన్ మ్యాన్ అని నరేంద్ర మోదీ సరి కొత్త భాష్యం చెప్పారు.

title: జి.కిషన్ రెడ్డి

text: 1977లో జనతాపార్టీలో యువనాయకుడిగా ప్రవేశించి, 1980లో భారతీయ జనతా పార్టీ ఆవిర్భావంతో ఆ పార్టీలో చేరి అప్పటి నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున తన సేవలు అందిస్తున్నాడు. 1980లోనే రంగారెడ్డి జిల్లా భారతీయ జనతా యువమోర్చా కన్వీనర్ పదవి చేపట్టాడు. 1983 నాటికి భారతీయ జనతా యువమోర్చా రాష్ట్ర కార్యదర్శి, 1984లో ప్రధాన కార్యదర్శి, 1985లో రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు అయ్యాడు. 1992లో భారతీయ జనతా యువమోర్చా జాతీయ కార్యదర్శి, 1992లో ఉపాధ్యక్షపదవి, 1994లో యువమోర్చా ప్రధాన కార్యదర్శి పదవులను పొందినాడు. 2001లో భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కోశాధికారిగా, 2004లో భారతూయ జనతా యువమోర్చా జాతీయ అధ్యక్ష పదవులను పొందినాడు. 2004లో తొలిసారిగా హిమాయత్ నగర్ శాసనసభ స్థానం నుంచి విజయం సాధించి రాష్ట్ర శాసనసభలో అడుగుపెట్టగా, 2009 ఎన్నికలలో అంబర్ పేట్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి 27000 పైగా ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొంది వరుసగా రెండోసారి శాసనసభలో ప్రవేశించాడు. శాసనసభలో భారతీయ జనతా పార్టీ పక్షనాయకుడిగా కూడా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 2010, మార్చి 6న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై బండారు దత్తాత్రేయ నుండి పార్టీ పగ్గాలు స్వీకరించాడు.2014 ఎన్నికలలో అంబర్ పేట్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి 62598 ఓట్ల మెజారిటీతో వరుసగా మూదొసారి శాసనసభలో ప్రవేశించాడు.అ తారువాత 2014 లో మరల తెలంగన భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన్నరు.

title: భారతీయ జనసంఘ్

text: సంక్షిప్తంగా జనసంఘ్ అని పిలువబడే భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీ 1951లో శ్యాంప్రసాద్ ముఖర్జీ చే ఢిల్లీలో స్థాపించబడింది. 1977లో ఈ పార్టీని జనతా పార్టీలో విలీనం చేయబడింది. 1977లో ఏర్పడిన జనతా ప్రభుత్వంలో భారతీయ జనసంఘ్ పార్టీకి చెందిన ప్రముఖులైన అటల్ బిహారీ వాజపేయి, లాల్ కృష్ణ అద్వానీ లాంటి నాయకులు ప్రముఖ పదవులు నిర్వహించారు. 1980లో జనతా పార్టీ నుండి బయటకు వచ్చి పూర్వపు జనసంఘ్ నాయకులు భారతీయ జనతా పార్టీ స్థాపించారు. ప్రస్తుతం భారతీయ జనతా పార్టీ భారతదేశంలో ప్రముఖ జాతీయ రాజకీయ పార్టీలలో ఒకటి.

title: సుష్మాస్వరాజ్

text:
భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన మహిళా నేతలలో అగ్రగణ్యురాలైన సుష్మాస్వరాజ్ (Sushma Swaraj) 1952, ఫిబ్రవరి 14న హర్యానా లోని అంబాలా కంటోన్మెంటులో జన్మించారు. కేంద్రమంత్రిగాను, ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రిగాను పనిచేసిన సుష్మాస్వరాజ్ వర్తమాన భారతదేశపు మహిళా రాజకీయ నేతలలో ప్రముఖురాలు. 1970లో రాజకీయ రంగప్రవేశం చేసిన సుష్మా విద్యార్థి సంఘం నాయకురాలిగా ఉంటూ ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు చేపట్టి 1977లో తొలిసారిగా హర్యానా రాష్ట్ర శాసనసభలో కాలుపెట్టారు. అదే సంవత్సరంలో కేంద్రంలో ఏర్పాటైన జనతా ప్రభుత్వంలో స్థానం సంపాదించారు. 1996, 98లలో వాజపేయి మంత్రివర్గంలలో కూడా ఈమెకు చోటు లభించింది. 1998లో ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 2014 మే 26 నాడు నరేంద్రమోడి కేబినెట్‌లో కేంద్రమంత్రిగా నియమితులైనారు. సుష్మాస్వరాజ్ భర్త స్వరాజ్ కౌశల్ ప్రముఖ న్యాయవాది మరియు మిజోరాం గవర్నరుగా పనిచేశారు.
1952, ఫిబ్రవరి 14న అంబాలాలో జన్మించిన సుష్మాస్వరాజ్ కళాశాల విద్య వరకు స్థానికంగా అంబాలాలోనే జరిగింది. ఆ తరువాత పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం, చండీగర్ నుంచి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందినారు. 1970లలో విద్యార్థి దశలోనే ఆమె ఇందిరాగాంధీకి వ్యతిరేకంగా విద్యార్థి నాయకురాలిగా ఉద్యమం నడిపారు.
1977లో జనతా పార్టీ తరఫున హర్యానా విధానసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికై 1982 వరకు ఆ పదవిని నిర్వహించి మళ్ళీ 1987లో రెండో పర్యాయం భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున హర్యానా విధానసభకు ఎన్నికైనారు. 1977 నుంచి 1979 వరకు దేవీలాల్ ప్రభుత్వంలో కార్మిక మరియు ఉపాధి కల్పన శాఖల కేబినెట్ మంత్రిగా వ్యవహరించారు. 1984లో సుష్మాస్వరాజ్ భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరినారు. 1987 నుంచి 1990 వరకు దేవీలాల్ నేతృత్వంలోని లోకదళ్-భారతీయ జనతా పార్టీ సంయుక్త ప్రభుత్వంలో ఈమె విద్య, ఆరోగ్యం మరియు సివిల్ సప్లై శాఖల కేబినెట్ మంత్రిగా వ్యవహరించారు.
1990లో సుష్మాస్వరాజ్ రాజ్యసభకు ఎన్నికై జాతీయ రాజకీయాలలో ప్రవేశించారు. అంతకు ముందు 1980, 1984, 1989లలో కార్నాల్ లోకసభ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి పరాజయం పొందినారు. 1996లో ఈమె దక్షిణ ఢిల్లీ నియోజకవర్గం నుంచి 11వ లోక్‌సభకు ఎన్నికైనారు. 1996లో 13 రోజుల అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రభుత్వంలో సమాచార, ప్రసార శాఖ కేబినెట్ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించింది. 1998లో 12వ లోక్‌సభకు మళ్ళీ రెండో పర్యాయం దక్షిణ ఢిల్లీ నియోజకవర్గం నుంచి ఎన్నికై వాజపేయి రెండో మంత్రివర్గంలో మళ్ళీ అదే శాఖను చేపట్టినారు. మార్చి 19 నుంచి అదనంగా టెలికమ్యునికేషన్ శాఖ బాధ్యతలు కూడా నిర్వహించారు. ఢిల్లీ శాసనసభ ఎన్నికలలో విజయం సాధించడానికి 1998 అక్టోబర్లో సుష్మాస్వరాజ్‌ను భారతీయ జనతా పార్టీ అధిష్టానం కేంద్రమంత్రిమండలి నుంచి ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టాడానికి పంపబడ్డారు. ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టిన తొలి మహిళగా సుష్మాస్వరాజ్ రికార్డు సృష్టించిననూ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ పరాజయం పొందుటతో డిసెంబర్లో మళ్ళీ జాతీయ రాజకీయాలలోకి ప్రవేశీంచారు.
1999లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సోనియా గాంధీ కర్ణాటకలోని బళ్ళారి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేయుసమయంలో భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున బలమైన మహిళా నాయకురాలిని నియమించుటకై సుష్మాస్వరాజ్‌ను బరిలోకి దించారు. దేశ స్వాతంత్ర్యానంతరం కాంగ్రెస్ పార్టీ తప్ప మరే పార్టీ ఇక్కడినుంచి విజయం సాధించలేకపోవడంతో సోనియాగాంధీ ఈ నియోజకవర్గాన్ని ఎంచుకొంది. ఊహించినట్లుగానే సుష్మాస్వరాజ్ ఓడిపోయిననూ సోనియాపై పోటీచేసి దేశ ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించింది.
2004 ఏప్రిల్లో సుష్మాస్వరాజ్ ఉత్తరఖండ్ నుంచి రాజ్యసభకు ఎన్నికైంది. 2000 సెప్టెంబర్ నుంచి 2003 జనవరి వరకు కేంద్రంలో సమాచార, ప్రసార శాఖ కేబినెట్ మంత్రిగా పనిచేసింది. జనవరి 2003 నుంచి మే 2004 వరకు మరో రెండూ శాఖలు (ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంక్షేమం మరియు పార్లమెంటరీ వ్యవహారాలు) అదనంగా చేపట్టింది. 2006 ఏప్రిల్లో మధ్యప్రదేశ్ నుంచి మళ్ళీ రాజ్యసభకు ఎన్నికై ఆ పదవిలో కొనసాగుతోంది.

title: భారతీయ జనసంఘ్

text: జనతా ప్రభుత్వం విచ్ఛిన్నం కావడంతో 1980 లోక్‌సభ ఎన్నికల ముందు పూర్వపు భారతీయ జనసంఘ నేతలు జనతా పార్టీ నుండి బయటకు వచ్చి భారతీయ జనతా పార్టీ పేరుతో కొత్త రాజకీయ పార్టీని స్థాపించారు. అటల్ బిహారీ వాజపేయి భారతీయ జనతా పార్టీకు తొలి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1989 తరువాత ఈ పార్టీ బలపడింది. అటల్ బిహారీ వాజపేయి 3 సార్లు ప్రధానమంత్రి పదవిని కూడా చేపట్టినాడు.

title: నిజామాబాదు (పట్టణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: 2009లో విజయం సాధించిన భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి యెండల లక్ష్మీనారాయణ తెలంగాణ వాదానికి మద్దతుగా రాజీనామా చేయడంతో జరిగిన ఉప ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ, కాంగ్రెస్ పార్టీల తరఫున మళ్ళీ పాత అభ్యర్థిలే పోటీపడ్డారు. భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి లక్ష్మీనారాయణ తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి, పిసిసి అధ్యక్షుడు అయిన డి.శ్రీనివాస్‌పై వరుసగా రెండవ సారి విజయం సాధించాడు. ఈ ఎన్నికలలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ, తెలంగాణ కార్యాచరణ సంఘము, తెలంగాణ న్యాయవాదులు తదితర ప్రత్యేక తెలంగాణ అనుకూలవాదులు భారతీయ జనతా పార్టీకు మద్దతు ప్రకటించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి లక్ష్మీనారాయణ 64వేలకు పైగా ఓట్లు సాధించగా, కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి డిశ్రీనివాస్ 52వేలకుపైగా ఓట్లు పొందినాడు. తెదేపా అభ్యర్థి అరికెల నర్సారెడ్డి కేవలం 1793 ఓట్లు మాత్రమే పొంది డిపాజిట్టు కోల్పోయాడు. లక్ష్మీనారాయణకు ఈ ఉప ఎన్నికలలో పోస్టల్ ఓట్లతో కలిపి 11981 ఓట్ల మెజారిటీ లభించింది

title: కె.రతంగ్ పాండురెడ్డి

text: మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడైన కె.రతంగ్ పాండురెడ్డి నారాయణపేట మండలం సింగారంలో సామాన్య రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు. 1992లో భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరి గ్రామకమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. అంచెలంచెలుగా ఎదుగుతూ పార్టీ మండల ప్రధాన కార్యదర్శిగా, పార్టీ మండల అధ్యక్షులుగా, 2001లో జిల్లా కిసాన్ మోర్చా అధ్యక్షుడిగా, 2004లో రాష్ట్ర కిసాన్ మోర్చా కార్యవర్గ సభ్యుడిగా, రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. 2005లో తొలి ఎంపీటీసి ఎన్నికలలో సింగారం నుంచి ఎన్నికై ఏకగ్రీవంగా మండల అధ్యక్ష పదవి పొందారు. 2009లో జిల్లా భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా, 2010 మే లో జిల్లా భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.

title: దేవేంద్ర ఫడ్నవిస్

text:
దేవేంద్ర ఫడ్నవిస్ మహారాష్ట్రకు చెందిన రాజకీయనాయకుడు. 1970లో నాగ్పూర్‌లో జన్మించిన ఫడ్నవిస్ అంచెలంచెలుగా ఎదుగుతూ 2014 మహారాష్ట్ర ఎన్నికలలో విజయం సాధించిన భారతీయ జనతా పార్టీ ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిగా దేవేంద్ర ఫడ్నవిస్ ను ప్రకటించబడి 2014 అక్టోబరు 31న ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడే ఫడ్నవిస్ రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్‌లో మరియు భారతీయ జనతాపార్టీ విద్యార్థి విభాగమైన అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్తులో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. 21 ఏళ్ల వయస్సులోనే నాగ్పూర్ నగరపాలక సంస్థ కార్పోరేటరుగా ఎన్నికై, 1997లో నాగ్పూర్ మేయర్ పదవి చేపట్టారు. దేశంలో చిన్న వయస్సులోనే మేయర్ అయిన వాళ్లలో ఫడ్నవిస్ ఒకరు. ఆ తర్వాత 3 సార్లు శాసనసభకు ఎన్నిక కావడమే కాకుండా మహారాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్ష పదవిని కూడా నిర్వహించారు. 2014 అక్టోబరు 31న మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పదవి పొంది మహారాష్ట్ర తొలి భారతీయ జనతా పార్టీ ముఖ్యమంత్రిగ అవతరించారు.


query: సిపాయిల తిరుగుబాటు ఎవరి మధ్య జరిగింది?

title: మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం

text: మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం : 1857–-58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని 'ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి.

title: 1857 పూర్వరంగములు

text: 1857–58 మధ్యకాలంలో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లని మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య్య యుద్ధం అనీ, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు అనీ పరిగణిస్తారు. భారత చరిత్రకారులు ఈ తిరుగుబాట్లని ప్రథమ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా భావిస్తారు. దశాబ్దాలుగా భారతీయ సిపాయిలకీ బ్రిటీష్ అధికారులకీ మధ్యగల జాతీయ, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు తిరుగుబాట్లకి దారితీసాయి. బ్రిటిష్ వారికి భారత పాలకులైన మొగలాయి, పేష్వాల పట్లగల నిర్లక్ష్య వైఖరి మరియూ ఔధ్ విలీనం లాంటి రాజకీయ కారణాలు భారతీయులలో బ్రిటిష్ పాలన పట్ల వ్యతిరేకత కలిగించాయి. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు/ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం వెనుక గల చారిత్రిక శక్తులు, ఆ యుద్ధం పరిణమించేందుకు కారణమైన పరిస్థితుల గురించి వ్రాసిన చరిత్ర గ్రంథం. ప్రముఖ చారిత్రికులు దిగవల్లి వేంకట శివరావు పలు ప్రామాణిక ఆధారాల నుంచి ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.

title: మనసుకు నచ్చింది

text:
మనసుకు నచ్చింది 2018 ఫిబ్రవరి 16న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
సూరజ్(సందీప్ కిషన్), నిత్య(అమైరా దస్తూర్) బావ మరదళ్లు. చిన్నప్పటి నుంచి స్నేహితుల్లా ఉంటారు. పెద్దలు వీరిద్దరికీ పెళ్లి చేయాలని అనుకుంటారు."మేమిద్దరం ఎప్పటికీ ఫ్రెండ్స్‌లాగానే ఉంటాం. మా జీవిత భాగస్వాములను మేమే వెతుక్కుంటాం" అంటూ పెళ్లిపీటల మీద నుంచి గోవా పారిపోతారు. అక్కడ సూరజ్‌కు నిక్కీ(త్రిదా చౌదరి), నిత్యాకు అభయ్(అదిత్ అరుణ్) పరిచయం అవుతారు. వాళ్ల మధ్య ప్రేమ చిగురిస్తుంది. కానీ, నిత్య మాత్రం తన మనసులో ఉన్నది అభయ్ కాదు.. సూరజ్ అని తెలుసుకుంటుంది. ఆ తర్వాత ఏం జరిగింది? తన మనసులో ఉన్న ప్రేమను సూరజ్‌కు చెప్పగలిగిందా? ఎవరికి నచ్చిన భాగస్వాములను వారు తెచ్చుకోగలిగారా? అన్నది మిగిలిన కథ

title: గదర్ కుట్ర

text: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సందర్భంగా తొలుత ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన భారత నేతాగణం నుంచి ఇంగ్లండ్‌కు అనూహ్య మద్దతు, నైతిక నిబద్ధత వంటివి లభించాయి. యుద్ధాన్ని అవకాశంగా తీసుకుని భారత్ తిరగబడుతుందని తొలుత బ్రిటన్ పడ్డ భయానికి విరుద్ధంగా జరిగింది. సైనికులు, సిబ్బందితో పాటు వనరులను కూడా భారీగా సమకూర్చడం ద్వారా ఇంగ్లండ్ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సన్నాహాలకు భారత్ ఎంతగానో దోహదపడింది. ఐరోపా, ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో ఏకంగా 13 లక్షల మంది భారతీయులు సైనికులుగా, కార్మికులుగా సేవలందించారు. దాంతోపాటు భారత ప్రభుత్వం, సంస్థానాలు ఆహారం, ధనం, సాయుధ సామగ్రి వంటివాటిని వారికి సరఫరా చేశాయి. కానీ బెంగాల్, పంజాబ్ మాత్రం వలసవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా విలసిల్లుతూనే వచ్చాయి. బెంగాల్‌లోని ఉగ్రవాదం పంజాబ్‌లోని కల్లోల, అస్థిర పరిస్థితులతో అతి సన్నిహిత సంబంధాలు నెరుపుతూ వచ్చింది. తద్వారా ఆ ప్రాంతంలో పాలనను దాదాపుగా స్తంభింపజేసింది. పైగా యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచీ భారత ప్రజలు, ముఖ్యంగా అమెరికా, కేనడా, జర్మనీల్లో నివసిస్తున్న వారు బెర్లిన్ కమిటీ, గదర్ పార్టీల నేతృత్వంలో భారత్‌లో 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు మాదిరి విప్లవాన్ని లేవదీసేందుకు ప్రయత్నించాయి. ఐరిష్ రిపబ్లికన్, జర్మన్, టర్కీ సాయాలతో ఇందుకోసం భారీ కుట్రలకు రూపకల్పన చేసింది. దీన్నే అప్పటి నుంచీ హిందూ జర్మన్ కుట్రగా పేర్కొంటూ వచ్చారు. అఫ్గానిస్థాన్‌లో కూడా బ్రిటిషిండియాకు వ్యతిరేకంగా భారీ ర్యాలీ తీసేందుకు ఈ కుట్రదారులు ప్రయత్నించారు. దాంతోపాటు ఎన్నో విఫల కుట్ర యత్నాలు కూడా చేశారు. వాటిలో సింగపూర్‌లో ఫిబ్రవరిలో జరిగిన తిరుగుబాటు ప్రయత్నం చెప్పుకోదగినది. దాదాపుగా పదేళ్ల పాటు కొనసాగిన ఈ ఉద్యమాన్ని కూడా విపరీతమైన అంతర్జాతీయ కౌంటర్ ఇంటలిజెన్స్ కార్యకలాపాలు, క్రూరమైన రాజకీయ చర్యలు (భారత రక్షణ చట్టం, 1915 వంటివి) వంటివాటి సాయంతో అణచేశారు.

title: బఖ్త్ ఖాన్

text:
బఖ్త్ ఖాన్ (Bakht Khan) (1797–13 మే 1859) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కి వ్యతిరేకంగా జరిగిన సిపాయిల తిరుగుబాటు 1857 కు భారత్ తరపున సైన్యాధ్యక్షుడు.
యూసుఫ్‌జాయి తెగ శాఖ అయిన రొహిల్లా తెగ నాయకుడైన నజీబుద్దౌలా కుటుంబానికి చెందిన పష్తూన్ (పక్తూన్) ఈ బఖ్త్ ఖాన్. ఇతడు రోహిల్‌ఖండ్ కు చెందిన బిజ్నోర్ లో జన్మించాడు. ఆతరువాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో సూబేదార్ గా నియమితుడయ్యాడు. బెంగాల్ హార్స్ ఆర్టిల్లరీలో 40 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ సేవలందించాడు.

title: భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము

text: బెంగాలు విభజనకాలంలో కొత్త పద్ధతులలో ఉద్యమాలు జరిగాయి. ఇవే స్వదేశీ, బహిష్కరణ మార్గాలు. కాంగ్రెసువారి విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ ఉద్యమం, సిపాయిల తిరుగుబాటు స్థాయిలో బ్రిటిషు వారిపై ప్రజా వ్యతిరేకతను పెంచగలిగింది. హింస, అణచివేతల చక్రభ్రమణం దేశంలో పలుచోట్ల జరిగింది (చూడుడుఅలీపూర్ విస్ఫొటం). బ్రిటిషు వారు ఈ సంకట స్థితిలో నుండి బయటపడడానికి కొందరు మితవాదులకు రాజాస్థాన, సంస్థాన పదవులు ఇచ్చి, 1909లో కొన్ని రాజ్యాంగ సవరణలను తెచ్చారు. ఐదవ జార్జి రాజు 1911లో జరిపిన, బ్రిటిషు వారు సుహృద్భావ పర్యటనగా భావించే పర్యటనలో దర్బారు (దాసులు సార్వభౌమునికి విధేయతను ప్రకటించే నిండు పేరోలగం) లో బెంగాల్ విభజన రద్దును, రాజధానిని కలకత్తా నుండి ఢిల్లీకి దక్షిణాన ఒక పధకం ప్రకారం నిర్మింపబడుతున్న నగరానికి మార్పును ప్రకటించాడు.

title: 1857 పూర్వరంగములు

text:
1857 పూర్వరంగములు గ్రంథం భారత తొలి స్వాతంత్ర్య సమరంగా పేరొందిన 1857 తిరుగుబాటు వెనుకనున్న కారణాల గురించి వివరించే చరిత్ర గ్రంథం. ఈ గ్రంథాన్ని ప్రముఖ చారిత్రికులు దిగవల్లి వేంకటశివరావు రచించారు. సిపాయిల పితూరిగా పాశ్చాత్య చరిత్రకారులు తక్కువచేసి చూపిన ఈ యుద్ధం భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో కీలకమైనదని వివరిస్తూ ఆయన ఈ గ్రంథరచన చేశారు.
1857 పూర్వరంగములు గ్రంథాన్ని శివరావు 1957లో రచించి ప్రచురించారు. బ్రిటీష్ చరిత్రకారులు, వారి అనుయాయులు భారతదేశాన్ని వలసపాలన నుంచి విముక్తి చేసే మహాప్రయత్నమైన 1857 యుద్ధాన్ని జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటమనేందుకు వీలులేదంటూ అసత్య ప్రచారం చేస్తున్నారనీ, దాన్ని తొలగించి చారిత్రిక సత్యాలు పునస్థాపించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్టు రచయిత ముందుమాటలో పేర్కొన్నారు.

title: గదర్ కుట్ర

text: భారత సిపాయిల మద్దతు పూర్తిగా పొందగలమనే విశ్వాసంతో తిరుగుబాటుకు తుది ప్రయత్నాలు అప్పటికే రూపుదిద్దుకోసాగాయి. పంజాబ్‌లోని 23వ పదాతి దళం ఫిబ్రవరి 21న రోలింగ్‌లో ఉన్న సమయంలో తమ పై అధికారులను చంపేసి, ఆయుధాలను సేకరించాలన్నది వ్యూహం. తర్వాత 26న పంజాబ్‌లో తిరుగుబాటు లేవాలి. తిరుగుబాటు మొదలైందనేందుకు అదే ప్రారంభ సూచిక. ఢిల్లీ, లాహెAర్‌లలో కూడా దాన్ని అనుసరించి తిరుగుబాట్లు మొదలు కావాలి. బెంగాల్ విప్లవకారులు ఢాకాలోని సిక్కు సైనిక దళాలను లాహోర్‌లోని సిక్కు సైనికుల పరిచయ పత్రాల సాయంతో కలిశారు. వారిమద్దతు కూడా కూడగట్టడంలో సఫలమయ్యారు. ఆ తర్వాతి రోజు హౌరా స్టేషన్‌కు వచ్చే "పంజాబ్ మెయిల్" (పంజాబ్‌ను ముట్టడిస్తే దాన్ని మూసేసేవారు) ను బెంగాల్ విభాగం తక్షణం ముట్టడించాలని నిర్ణయించారు.

title: మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్, సాలార్ జంగ్ I

text:
మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్, సాలార్ జంగ్ I (1829–1883) హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయవేత్త, హైదరాబాద్ రాజ్య దివాన్. హైదరాబాద్ రాజ్యానికి దివాన్లుగా పనిచేసిన వారందరిలోకీ గొప్పవానిగా సుప్రసిద్ధుడు. నిజాం పాలకులు ఆయనకు సాలార్ జంగ్ అన్న బిరుదు ఇవ్వగా, బ్రిటీష్ వారు సర్ బిరుదాన్ని ఇచ్చారు. వెరసి సర్ సాలార్ జంగ్ గా ఆయన సుప్రసిద్ధి పొందారు. ఆయన వంశానికే చెందిన, హైదరాబాద్ రాజ్య దివానులైన ముగ్గురు సాలార్ జంగ్ లలో ఈయన మొదటివారు. సాధారణ ప్రజానీకం ఆయనను నవాబ్ సాహెబ్ గా పిలిచేవారు.
ఐదవ నిజాం అఫ్జలుద్దౌలా కాలంలో ప్రధానిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన మొదటి సాలార్ జంగ్, ఆయన మరణానంతరం పసిపిల్లవాడైన ఆరవ నిజాం మహబూబ్ అలీఖాన్ కు పద్నాలుగేళ్ళ పాటు మంత్రిత్వం నెరపారు. తరాలుగా రాజ్యంలో బ్రిటీష్ ప్రతినిధి అయిన రెసిడెంట్, భారతదేశంలో బ్రిటీష్ పరిపాలన నెరపే వైశ్రాయ్/గవర్నర్ జనరల్ ల మాటకు ఎదురు లేని హైదరాబాద్ రాజ్యంలో మొదటి సాలార్ జంగ్ మాత్రం దృఢమైన వ్యక్తిత్వంతో తనకు ఇష్టంవచ్చిన సంస్కరణలు అమలుచేశారు. ప్రభుత్వంలో ఏర్పడిన అస్తవ్యస్త పరిస్థితులు, అలసత్వం చక్కదిద్దుతూ పాలనాపరమైన సంస్కరణలకు నాంది పలికారు. మొత్తం ప్రభుత్వాన్ని తన పట్టులో నిలుపుకుని ప్రభావశీలమైన కృషిచేశారు.
మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్ బీజాపూర్ లో 1829 సంవత్సరంలో ఉన్నత ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన వంశం తొలినాళ్ళ నుంచి భారతీయ రాజకీయాల్లో ప్రముఖమైనది. బీజాపూర్ సుల్తానులైన ఆదిల్‌షాహీల వద్ద, ఆపైన ఢిల్లీ చక్రవర్తుల వద్ద, చివరకు హైదరాబాద్ నిజాంల వద్ద పనిచేశారు. ఆయనకన్నా ముందుగానే ఆయన వంశస్థులు, బంధువులైన మరో ఇద్దరు నిజాంకు దివాన్లుగా పనిచేశారు. ఆయన మావయ్య సిరాజ్-ఇ-ముల్క్ ఆయనకు ముందు ప్రధానిగా పనిచేసిన వ్యక్తి. ఆయన మరణంతోనే మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్ ప్రధాని అయ్యారు. మీర్ తురాబ్ అలీ కుమారుడు మీర్ లాయక్ అలీ ఖాన్ రెండవ సాలార్ జంగ్ గానూ, మనవడు మీర్ యూసఫ్ అలీ ఖాన్ మూడవ సాలార్ జంగ్ గానూ ప్రసిద్ధి పొంది, హైదరాబాద్ రాజ్య దివాన్ పదవి చేపట్టారు.
మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్ తర్వాతికాలంలో తనకు రాజకీయ సలహాదారుగా పనిచేసిన నవాబ్ సర్వార్ ఉల్ ముల్క్ వద్ద చదువుకున్నారు.
1853లో అప్పటి హైదరాబాద్ రాజ్య ప్రధాని సిరాజుల్-ముల్క్ మరణించడంతో ఆయనకు వారసునిగా అల్లుడైన మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్ దివాన్ పదవి చేపట్టారు. 1853 నాటికి నాలుగవ నిజాం నసీరుద్దౌలా రాజ్యపాలకునిగా ఉన్నారు.
ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన 4 సంవత్సరాలకే 1857లో పరీక్షా సమయం ఎదురైంది. భారత దేశాన్ని చుట్టుముట్టిన సిపాయిల తిరుగుబాటు లేదా ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం ఆ సంవత్సరం ప్రారంభమైంది. హైదరాబాద్ రాజ్యంలో కూడా దాని ప్రభావం కనిపించింది. బెంగాల్, మీరట్, ఢిల్లీ వంటి ప్రాంతాల్లో సిపాయిలు, కొందరు స్థానిక నాయకులు, సంస్థానాధీశులు తిరుగుబాటు చేశారు. సరిగా అదే సమయంలో నాలుగో నిజాం మరణించారు.

title: ఎర్రకోట

text: ఈ కోటలో నివసించిన ఆఖరి మొఘలు చక్రవర్తి బహదూర్ షా II "జఫర్". ఈ కోట మొఘల్ శక్తికి మరియు దాని రక్షణ సామర్ధ్యానికి కేంద్రముగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రిటిష్ వాళ్లకి వ్యతిరేకంగా 1857 సంవత్సరములో సిపాయిల తిరుగుబాటు జరిగినప్పుడు, ఎర్రకోటకి రక్షణ కల్పించలేదు. 1857 తిరుగుబాటు విఫలమైన తరువాత, 17 సెప్టెంబరు నాడు జఫర్ కోటని వదిలి వెళ్లాడు. ఆయన బ్రిటిష్ వాళ్ళ ఖైదీగా ఎర్రకోటకు తిరిగి వచ్చాడు. జఫర్ మీద న్యాయ విచారణ 1858 జనవరి 27 న ప్రారంభమయింది. అక్టోబరు 7 న ఆయనను రాజ్యబహిష్కరణ చేశారు.

title: మౌరిటానియ

text: ఆగస్టు 3న రాష్ట్రపతి అంగరక్షకులతో కలిపి మౌరిటానియ సైన్యం రాజధాని నౌఅక్చోట్ లోని కీలక ప్రాంతాలను తమ అదుపులోకి తీసుకున్నారు. రాష్ట్రపతి తయా సౌది రాజు ఫహద్ అంత్యక్రియలకు హాజరు అవ్వడానికి వెళ్లినప్పుడు సైన్యం తిరుగుబాటు చేసింది, ఈ చర్యలో ఎవరి ప్రాణాలు పోలేదు. కొంత మంది అధికారులు తమని తాము న్యాయానికి మరియు ప్రజతంత్రానికి మిలటరీ పరిషత్తు అని చెప్పుకుంటూ ఒక ప్రకటన చేసారు:

title: రాజా రామేశ్వర్ రావు 1

text:
రాజా రామేశ్వర్ రావు 1 ( -1866) సంస్థానాధీశుడు, పరిపాలనదక్షుడు, సంస్కర్త. ఆయన వనపర్తి సంస్థానాధీశునిగా పలు సంస్కరణలకు నాంది పలికారు. నిజాం సైన్యంలో కూడా ఆయన ప్రధానమైన పదవులు స్వీకరించారు.
18వ శతాబ్ది అంతంలో వనపర్తి సంస్థానాధీశుడైన రాజా రామకృష్ణరావుకు రామేశ్వర్ రావు దత్తుడు.
దత్తత స్వీకరించిన తండ్రి రామకృష్ణరావు 1823లో మరణించగా రామేశ్వర్ రావు సంస్థానాధీశునిగా పరిపాలన వహించారు. ఆయన పరిపాలన కాలంలో పలు మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. కందనూరు నవాబు పాలనలో ఉన్న ఆయన దక్షిణ సరిహద్దు 1830లో నవాబు కుట్ర భగ్నమై కంపెనీ పాలన క్రిందకు వచ్చింది. 1857లో ప్రథమ స్వాతంత్ర్యపోరాటంగా విఖ్యాతి చెందిన సిపాయిల తిరుగుబాటు కారణంగా బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా పరిపాలన నుంచి భారతదేశ పాలన నేరుగా బ్రిటీష్ రాణి క్రిందికి వచ్చింది. రామేశ్వర్ రావు సంస్థానం బ్రిటీష్ ఇండియా సరిహద్దుల్లో ఉండడం వల్ల బ్రిటీష్ ఇండియాలో జరుగుతున్న మార్పులను అర్థంచేసుకునే వీలు ఆయనకు దొరికింది. ఈ ప్రభావం పడిన రామేశ్వర్ రావు బ్రిటీష్ ఇండియాలోని పాలనాపద్ధతులను తనకు తోచిన విధంగా అవలంబించారు. బ్రిటీష్ ఇండియాలో అదే సమయంలో బెంగాల్ పునరుజ్జీవనోద్యమ ప్రభావంతో సాగుతున్న ఆలోచనలు కూడా వీరిపై ప్రభావం చూపడంతో వాటిలో కొన్నిటిని తన సంస్థానంలో ప్రవేశపెట్టారు.

title: బ్రిటీష్ ఇండియాలోని ప్రెసిడెన్సీలు, ప్రావిన్సులు

text: భారతదేశంలో సాగిన ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలన బెంగాల్లో ప్రారంభమై పలు ప్రాంతాల్లో జరిగిన 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు తర్వాత భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1858తో ముగిసింది. అప్పటి నుంచి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ వలస భూభాగంగా బ్రిటీష్ కిరీటం ప్రత్యక్ష పరిపాలన కిందకు వచ్చింది, 1876 నుంచి భారత సామ్రాజ్యంగా వ్యవహరింపబడింది. భారతదేశం బ్రిటీష్ పార్లమెంట్ చేసిన చట్టాల ద్వారా బ్రిటీష్ వారు నేరుగా పరిపాలించే ప్రాంతాలను "బ్రిటీష్ ఇండియా"గానూ, పలు జాతులు, ప్రాంతాలకు చెందిన స్థానిక పాలకులు బ్రిటీష్ ఆధిపత్యం అంగీకరిస్తూ, కొంతమేరకు అంతర్గత స్వతంత్ర ప్రతిపత్తితో పరిపాలిస్తున్న "రాజరిక రాష్ట్రాలు"(ప్రిన్స్ లీ స్టేట్స్)గానూ ఏర్పడుతుంది. "బ్రిటీష్ ఇండియా" భారతదేశ విస్తీర్ణంలోనూ, జనాభాలోనూ ప్రధాన భాగం అయింది; ఉదాహరణకు 1910లో బ్రిటీష్ ఇండియా దాదాపు 54 శాతం భూభాగం, 77 శాతం జనాభా ఆక్రమించింది. దీనికితోడు భారతదేశంలో పోర్చుగీస్, ఫ్రెంచి ఎక్స్ క్లేవులు ఉండేవి. 1947లో బ్రిటీష్ పాలన నుంచి భారత సామ్రాజ్యం స్వాతంత్రం పొందుతూ భారత, పాకిస్తాన్ డొమినియన్లుగా ఏర్పడింది. పాకిస్తాన్ లో తూర్పు బెంగాల్ (ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్) కలిసివుండేది.

title: జలియన్ వాలాబాగ్ దురంతం

text: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఆంగ్లేయులు భారతీయులను సహాయం కోసం అడిగితే తిరుగుబాటు చేస్తారనుకున్నారు. కానీ వారి భయానికి విరుద్ధంగా ప్రధాన రాజకీయ నాయకత్వాల నుంచి విశేషంగా స్పందన లభించింది. వారికి ఆ యుద్ధంలో సహాయపడటం ద్వారా వారి నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందాలని వారి ఆలోచన. యుద్ధానికి భారతీయ సైన్యాలను పంపించి వారికి సాయం చేశారు. దాదాపు 13 లక్షల మంది భారతీయ సైనికులు యూరోపు, ఆఫ్రికా, మధ్య ప్రాచ్య దేశాల్లో తమ సేవలందించారు. భారతీయ రాజులు తమ శక్తి మేరకు ధనాన్ని, ఆహారాన్ని, ఆయుధాలను పంపించారు. కానీ బెంగాల్, మరియు పంజాబ్ లలో మాత్రం వలసవాదులకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. బెంగాల్‌లో ఉగ్రవాద తరహా దాడులు, పంజాబ్ లో నానాటికీ పెరుగుతున్న అశాంతి, ఆయా ప్రాంతీయ పరిపాలనా విభాగాలను ఇరుకున పెట్టాయి.[2][3] ఈ యుద్ధం ప్రారంభం నుంచే అమెరికాలోనూ, కెనడా, జర్మనీలలో ఉంటున్న కొద్దిమంది భారతీయులు బెర్లిన్ కమిటీ, మరియు గదర్ పార్టీ నేతృత్వంలో, ఐరిష్ రిపబ్లికన్ ఆర్మీ మరియు, జర్మన్, టర్కీల సహకారంతో 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు తరహాలోనే ఉద్యమం లేవదీయాలని చూశారు. దీన్నే హిందూ జర్మన్ కుట్ర అని కూడా అంటారు.[4][5][6] దీనిలో భాగంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్ను కూడా బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా రెచ్చగొట్టాలని ప్రయత్నించారు.[7] బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఎన్నో ఉద్యమాలు విఫల యత్నాలు చేశారు వీటిలో గద్దర్ కుట్ర, మరియు సింగపూర్ కుట్ర ప్రధానమైనవి. కానీ ఈ ఉద్యమాలు విస్తృతమైన గూఢచార సమాచారంతో, కఠినమైన రాజకీయ శాసనాలతో అణచివేయడం జరిగింది. ఈ చట్టాలు దాదాపు పదేళ్ళపాటు అమలులో ఉన్నాయి[8][9]

title: భారతదేశంలో ఇస్లాం

text: బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా భారత స్వతంత్ర సంగ్రామంలోని ముస్లిం ఉద్యమకారులలో ముఖ్యంగా కవులు, రచయితలు కానవస్తారు. వీరిలో ప్రముఖులు మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్, హకీం అజ్మల్ ఖాన్ మరియు రఫీ అహ్మద్ కిద్వాయి మొదలగువారు. షాజహాన్ పూర్కు చెందిన ముహమ్మద్ అష్ఫాకుల్లా ఖాన్, బ్రిటిష్ వారి ఖజానాను కొల్లగొట్టి వాటిని, స్వతంత్ర సంగ్రామంలోని ఉద్యమకారులకు పంచిపెట్టాడు. సరిహద్దు గాంధీగా ప్రసిద్ధిపొందిన ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్, భారత స్వతంత్రంకోసం పోరాడి తన 95 సంవత్సరాల జీవితంలోని 45 సంవత్సరాలు జైలులో గడిపిన దేశభక్తుడు. భోపాల్కు చెందిన బర్కతుల్లా గద్దర్ పార్టీ స్థాపకుల్లో ఒకడు. సయ్యద్ రహ్మత్ షా గద్దర్ పార్టీకి చెందిన అండర్-గ్రౌండ్ ఉద్యమకారుడు, ఫ్రాన్స్లో తనకార్యకలాపాలు కొనసాగించాడు. ఫైజాబాదుకు చెందిన అలీ అహ్మద్ సిద్దీఖీ, మలయా మరియు బర్మా లలో ఉంటూ సిపాయిల తిరుగుబాటు కొరకు సయ్యద్ ముజ్తబా హుసేన్తో పథకం వేసి పట్టుబడి 1917 లో ఉరి తీయబడ్డాడు. కేరళకు చెందిన వక్కోమ్ అబ్దుల్ ఖాదర్ క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని బ్రిటిష్ వారిచే ఉరితీయబడ్డాడు. బాంబేకి చెందిన ఉమర్ సుభానీ ఒక పారిశ్రామికవేత్త మరియు కోటీశ్వరుడు, కాంగ్రెస్ పార్టీకి కావలసిన మొత్తం డబ్బును మహాత్మా గాంధీకి సమకూర్చేవాడు, తుదకు భారతస్వాతంత్ర్యం కొరకు తన ప్రాణాలనే అర్పించాడు. ముస్లిం స్త్రీలలో హజరత్ మహల్, అస్గరీ బేగం మరియు బీ అమ్మా మున్నగువారు బ్రిటిషువారికి వ్యతిరేకంగా స్వతంత్ర సంగ్రామంలో పాల్గొన్నారు.

title: ఎర్రకోట

text: ఒక కాలములో, 3000 మంది కంటే ఎక్కువ జనము ఢిల్లీ కోట సముదాయము లోపల నివసించేవారు. కాని 1857 సంవత్సరములోని సిపాయిల తిరుగుబాటు అనంతరం, బ్రిటన్ ఈ కోటని కైవసం చేసుకొని, నివాస రాజభవనాలని నాశనం చేసింది. ఈ కోట బ్రిటిష్ ఇండియన్ సైన్యం యొక్క కేంద్ర స్థావరముగా మార్చబడింది. తిరుగుబాటు జరిగిన వెనువెంటనే బహదూర్ షా జఫర్ మీద ఎర్రకోటలో విచారణ జరిపించారు. ఇక్కడే నవంబరు 1945లో, ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీకి చెందిన మూడు అధికారుల మీద, ప్రసిద్ధి చెందిన సైన్య విచారణ జరిగింది. 1947లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, భారత సైన్యం, ఈ కోటని తన కైవసం చేసుకుంది. డిసెంబరు 2003లో భారత సైన్యం, ఈ కోటని భారత పర్యాటక అధికారులకు స్వాధీనం చేసింది.

title: సలాం హైదరాబాద్ (నవల)

text:
సలాం హైదరాబాద్ ప్రముఖ రచయిత పరవస్తు లోకేశ్వర్ వ్రాసిన నవల. ఈ నవలలో 'పైదాయిషీ హైదరాబాది' పరవస్తు లోకేశ్వర్ హైదరాబాద్ ను మన కళ్ళ ముందుంచాడు. ఇందులో నగర పూర్వ సంస్కృతి, ఈ తరంవాళ్ళకు తెలియని అనేక విషయాలు ప్రస్తుతీకరించబడినవి.
హైదరాబాద్ అన్నపూర్ణ. ఎక్కడెక్కడి జాతులవాళ్ళో వచ్చి స్థిరపడి తాము బాగుపడి, నగరాన్ని, రాష్ట్రాన్ని బాగుపరిచారు. ఇక్కడి మూలవాసుల్లో కలిసిపోయి, మూలవాసుల ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నారు. తరువాత వచ్చినవాళ్లు మరికొందరు ఇక్కడివాళ్ళ సంస్కారాన్ని, భాషనూ, యాసను పరిహసించి తామే గోప్పవాల్లమన్నట్లు ప్రవర్తించారు. ఈ నవలలో ఇవన్ని వైనంవారిగా చెప్పుకోచ్చాడు. అప్పటి ఆచారవ్యవహారాలు, ఆటపాటలు, ఇరానీ హోటళ్ళు, ఎక్ మే దో చాయ్, బిర్యానీ, తందూరి రోటీలే కాక అనేక చారిత్రకాంశాలు, మహాలఖాబాయి చందా, పాట్రిక్ ఖైరున్నిసా ప్రేమ వ్యవహారాలు, 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు కూడా ఉన్నాయి. ఇదొక 'హైదరాబాది' ఆత్మ కథ.
ఈ నవల గురించి రచయిత తన ముందు మాటగా చెప్పుకున్న వివరాల ప్రకారం, ఈ నవలాకాలం 1578 నుండి 1970 జూలై 10 వరకు. ఇందులోని ముఖ్య వస్తువులు హైద్రాబాద్ చరిత్ర, నగరంలో నడిచిన ఉద్యమాలు, స్వామి అనే ఒక పి. యు. సి. విద్యార్థి ఆత్మకథ. ఈ మూడు వస్తువుల్నీ కలిపి జడలాగా ఈ నవలను అల్లినట్టు రచయిత చెప్పుకున్నారు.
ఈ పుస్తకం మొదట ప్రచురించింది జూలై 2005 లో. నాలుగు నెలలు తిరక్క ముందే వెయ్యి కాపీలు అమ్ముడుబోయి, నవంబరు 2005 లో రెండవ ముద్రణకు రావడం ఈ నవలకు కలిగిన ఆదరణను ఋజువు చేస్తుంది. మొదటి ముద్రణకు, రెండవ ముద్రణకు మధ్యకాలంలో వచ్చిన పాఠకుల, విమర్శకుల అభిప్రాయాలు రెండవ ముద్రణలో ప్రచురించారు.

title: లవ్ యు బంగారమ్

text: ఆకాష్ (రాహుల్) సెల్ కాన్ మొబైల్ కంపెనీలో అసిస్టెంట్ మేనేజర్ గా పనిచేస్తుంటాడు. ఆకాష్ చూడటానికి ఎంతో కాన్ఫిడెంట్ గా కనిపించినా కాస్త ఆత్మ నూన్యత భావం (ఇన్సెక్యూర్ ఫీలింగ్) కలిగిన వ్యక్తి. ఆకాష్ వ్యక్తిత్వానికి పూర్తి భిన్నమైన ఆలోచనలు ఉన్న అమ్మాయి మీనాక్షి (శ్రావ్య). ఆకాష్ మీనాక్షిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. కొద్ది రోజులకి మీనాక్షి కూడా రాహుల్ ని ప్రేమిస్తుంది. వీరిద్దరి ప్రేమని పెద్దవాళ్ళు అంగీకరించకపోవడంతో పెద్దవాళ్ళని కాదని పెళ్ళి చేసుకుంటారు. పెళ్ళైన తర్వాత సాఫీగా సాగిపోతున్న వారిద్దరి జీవితంలోకి మదన్ (రాజీవ్) ఎంటర్ అవుతాడు. ఆ తర్వాత రాహుల్ – మీనాక్షి మధ్య ఏం జరిగింది? వారిద్దరి మధ్య వచ్చిన సమస్యలు ఏంటి? అసలు ఈ మదన్ ఎవడు? అనేది సినిమా క్లైమాక్స్.

title: నెమలి సింహాసనం

text: అనంతర కాలంలో మొఘలులు రాజకీయంగా బలహీనమైపోయినా 1857 వరకూ భారతదేశపు నామమాత్ర చక్రవర్తులుగా మిగిలారు. మహమ్మద్ షా తర్వాతి చక్రవర్తులందరి చిత్రాలూ నెమలి సింహాసనంలో ఉన్నట్టుగానే ఉన్నాయి. దీనిని చరిత్రకారులు బహుశా మరో నమూనా సింహాసనాన్ని మొఘలులు తయారుచేసుకున్నారని అవగాహన చేసుకున్నారు. ఐతే మొఘల్ రాజవంశం అత్యంత క్షీణదశయైన ఆ సమయంలో వారు తయారుచేసున్నది నెమలి సింహాసనమంతటి విలువైనది కాక దాని పేలవమైన అనుకరణగానే ఉంటుందని చెప్పవచ్చు. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు వరకూ ఆ అనుకరణ సింహాసనం మొఘలుల వద్ద ఉన్నట్టుగా చరిత్రకారులు గుర్తించారు.

title: బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం

text:
1857లో బ్రిటిష్ అధికారుల మరియు కక్ష్యల క్రింద పని చేస్తోన్న సిపాయిల మరియు భారతీయ సైనికదళాల తిరుగుబాటు ఒక మరింత పెద్ద ఘర్షణగా మారి కంపెని యొక్క విద్రావణానికి దారితీసి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం యొక్క ప్రత్యక్ష నియంత్రణకు దారితీసింది. భారతీయ తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి ఆరునెలలు పట్టింది, అది ఇరువైపులా భారీ ప్రాణనష్టానికి దారితీసింది. ఆ తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతదేశంపై ప్రత్యక్ష నియంత్రణ వహించింది, అది బ్రిటిష్ రాజ్ అనే కాలానికి నాంది పలికింది, ఆ కాలంలో క్వీన్ విక్టోరియా భారతదేశానికి మహారాణిగా పట్టాభిషిక్తురాలై, బ్రిటిష్ వారు నియమించిన గవర్నర్-జనరల్ భారతదేశాన్ని నిర్వహించే బాధ్యతలు చేపట్టడం జరిగింది.
తర్వాతి సంవత్సరం ఈస్ట్ భారతదేశం కంపెని విద్రావణమయ్యింది.

title: భారతదేశంలో ఇస్లాం

text: బ్రిటిషువారికి వ్యతిరేకంగా, హైదర్ అలీ కుమారుడైన టిప్పూ సుల్తాన్ తన బలాలన్నీ ఉపయోగించి నిరోధించడానికి ఉపయోగించాడు. ఐరోపాకు తెలియని యుద్ధరంగ రాకెట్లు తగ్రఖ్‌లు ఉపయోగించాడు. ఆఖరుకు 1799 లో టిప్పూ సుల్తాన్, శ్రీరంగపట్టణంలో ఓడిపోయాడు. బెంగాల్ నవాబు అయిన సిరాజుద్దౌలా బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దురుద్దేశాలను గ్రహించి, వారి కార్యకలాపాలకు వ్యతిరేకంగా సన్నాహాలు ప్రారంభించాడు. 1757లో ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ వారితో ఓడిపోయాడు. మొదటి భారత స్వతంత్ర సంగ్రామం లేదా సిపాయిల తిరుగుబాటు 1857లో జరిగినపుడు, ముస్లింలలోని అగ్రకులాలను తమ టార్గెట్ గా బ్రిటిష్ వారు ఎంచుకున్నారు. కారణం వీరి ఆధ్వర్యంలోనే సిపాయిల తిరుగుబాటు ఊపందుకుంది. ఢిల్లీ మరియు పరిసరప్రాంతాలలో వీరే, బ్రిటిషువారికి కొరకరాని కొయ్యలయ్యారు. ఢిల్లీ లోని ఎర్రకోట గుమ్మానికి వేలాదిమంది ముస్లింలను ఉరితీసారు. అందుకే దీని ద్వారాన్ని "ఖూనీ దర్వాజా"గా ప్రజలు పిలుస్తారు. ప్రఖ్యాత ఉర్దూ కవి మిర్జా గాలిబ్ (1797-1869) తన లేఖారచనలైన 'గాలిబ్ లేఖలు' లో దీనిగురించి వర్ణించాడు. ఈ రచనలను రాల్ఫ్ రస్సెల్ మరియు ఖుర్షీదుల్ ఇస్లాంలు క్రోడీకరించి తర్జుమాలు చేశారు, ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్ దీనిని ప్రచురించింది (1994).

title: ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి

text: ఝాన్సీలో ఇవన్నీ జరుగుతున్నపుడు, మే 10,1857లో మీరట్ లో భారత సిపాయిల తిరుగుబాటు మొదలైంది. బ్రిటిష్ కి వ్యతిరేకంగా ఇది మొదటి తిరుగుబాటుగా నిలిచింది. పందులంటే ముసల్మానులకు ద్వేషమని, హిందువులకు ఆవులంటే పవిత్రమైనవని తెలిసినా కాని,వాళ్ళు యుద్ధములో తుపాకి గుండ్లు తగలకుండా వేసుకొనే తొడుగులకు, మరియు వాళ్ళు వాడే తుపాకీలకు పందుల మరియు ఆవుల కొవ్వుని పూసారు. బ్రిటిష్ అధికారులు వాళ్ళను వాటిని వాడవల్సిందిగా బలవంత పరిచి,ఎవరైతే వినలేదో వాళ్ళని శిక్షించడం మొదలుపెట్టారు. ఆ తిరుగుబాటు సమయంలో చాలా మంది బ్రిటిష్ ప్రజలు, మహిళలు,పిల్లలు సిపాయిల చేతిలో చంప బడిన వాళ్ళలో ఉన్నారు. బ్రిటిష్ వాళ్ళు ఈ తిరుగుబాటును త్వరగా ముగించాలనుకొన్నారు.

text:
1851 నాటికి, బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ భారత ఉపఖండ వ్యాప్తంగా సాధించి, పరిపాలిస్తున్న భూభాగాలన్నిటినీ కేవలం నాలుగు ప్రధాన పరిపాలన విభాగాలుగానే నిర్వహించిసాగింది, అవి:
1857లో సిపాయిల తిరుగుబాటు జరిగి, భారతదేశంలో కంపెనీ పాలన ముగిసి నేరుగా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ పాలన ముగిసేనాటికి ఉన్న పాలనా విభాగాలు, వాటి విస్తరణ ఇలా ఉంది:

title: నీలిమందు

text: పద్దెనిమిది, పందొమ్మిది శతాబ్దాలలో అద్దకం పరిశ్రమ భారత దేశంలో బాగా పుంజుకుంది. వెలిసిపోని పక్కా రంగులని వాడి తయారు చేసిన భారతీయ వస్త్రాలకి ఐరోపాలో మంచి గిరాకీ ఉండేది. అందుకనే బ్రిటిష్ వాళ్ళు వచ్చిన కొత్తలో నీలి మొక్కలని బీహారు లోను, బెంగాల్ లోను తోటలుగా పెంచి, శ్రామిక వర్గాలు చెమటోడ్చి తయారు చేసిన ఆ నీలిరంగుని ఎగుమతి చేసి లాభసాటి వ్యాపారం చేసేరు. కాని ఆ వ్యాపారంలో వచ్చిన లాభాలని ఎండనక, వాననక పొలాల్లో పనిచేసిన కర్షకులతో పంచుకోటానికి సుముఖత చూపేవారు కాదు. ఆఖరికి జిల్లా కలెక్టర్లు కూడా చూసీచూడనట్లు ఊరుకునేవారు. సిపాయిల తిరుగుబాటు 1857 అయిన కొత్తలోనే, దరిదాపు 1850 ప్రాంతాలలో, పొలాల్లో పనిచేసే పనివాళ్ళు బ్రిటిష్ జమీందారుల మీద తిరగబడ్డారు. ఈ తిరుగుబాటుని చిత్రిస్తూ 1859-62 కాలంలో "నీల్ దర్పణ్" (నీలి అద్దం) అన్న పేరుతో ఒక నాటకం బిహార్లో మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. జేమ్స్ లాంగ్ అనే కేథలిక్ ఫాదర్ ఈ నాటకాన్ని ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి రైతులకి జరుగుతూన్న అన్యాయాన్ని బయటపెట్టేడు. అందుకని బ్రిటిష్ జడ్జి ఫాదర్ లాంగ్ ని జైల్లో పెట్టేడు. దానితో గూడుపుఠాణీగా జరుగుతూన్న అన్యాయం కాస్తా బట్టబయలయింది.

title: భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన

text: 1857 భారత ప్రథమ స్వాతంత్ర్య పోరాటం (బ్రిటీషర్లు దీన్నే సిపాయిల తిరుగుబాటు లేదా పితూరీగా వ్యవహరిస్తూంటారు) అనంతరం, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1858 ద్వారా భారత ప్రభుత్వంలో మూడు స్తరాల్లో మార్పు చేశారు:

title: మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం

text: ఈ తిరుగుబాటులో పాల్గొన్న సిపాయిల కంటే పాల్గొనని సిపాయిల సంఖ్య అధికం. ఏది ఏమైనా 1857 తిరుగుబాటును స్వాతంత్య్ర సమర యుద్ధమని చెప్పలేమన్న దానికే ఎక్కువ మంది చరిత్రకారులు అంగీకరించారు. 1857 తిరుగుబాటు గురించి మార్క్సిస్టు వాదులు ‘కర్షక సైనికుల తిరుగుబాటు విదేశీయులైన, భూస్వామ్య సంకెళ్లపైన’ అని అన్నారు.

title: అఫ్జల్ ఉద్దౌలా

text: ఈతని పరిపాలన కాలంలోనే సిపాయిల తిరుగుబాటు జరిగింది. హైదరాబాదులో బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీపై దాడి చేసిన తురాబజ్ ఖాన్ ను బ్రిటిష్ వారు కాల్చి చంపారు. బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రజలను రెచ్చగొడుతున్న అల్లాఉద్దీన్ మౌల్వీని బంధించి అండమాన్ దీవులకు పంపారు.

title: మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధం

text: వి.డి. సావర్కర్ 1909లో లండన్‌లో ప్రచురించిన "First War of Indian Independence" అనే పుస్తకం 1857 తిరుగుబాటు స్వరూప స్వభావాలను ప్రశ్నించింది. దీనిపై జాతీయ వాదులు, చరిత్రకారుల మధ్య చర్చలు మూడు అంశాల చుట్టూ పరిభ్రమించాయి. అవి 1) తిరుగుబాటు అనేది సిపాయిల ప్రతిఘటన (పితూరి). 2) అది జాతీయ పోరాటం లేదా స్వాతంత్య్రం యుద్ధం 3) అది జమీందార్ల అసంతృప్తి, వారి ప్రతిచర్య.

title: భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము

text: సిపాయిల తిరుగుబాటు తరువాతి దశాబ్దాల్లో భారతదేశంలో రాజకీయ చైతన్యం హెచ్చింది. రాజకీయాలలో భారత ప్రజల వాణి విన్పించసాగింది. అంతేకాక, జాతీయస్థాయిలోను, ప్రాంతీయస్థాయిలోను అనేకులు భారత ప్రజలకు నాయకత్వం వహించసాగారు. దాదాభాయి నౌరోజీ 1867 లో ఈస్ట్ ఇండియా ఆసోసియేషన్ (తూర్పు భారతీయ సంఘం ) బు స్థాపించాడు. 1867 లో సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ ఇండియన్ నేషనల్ అసోసియేషన్ (భారత జాతీయ సంఘం) స్థాపించాడు. పదవీవిరమణ చేసిన బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అలన్ ఆక్టేవియస్ హ్యూమ్ ప్రోత్సాహంతో బొంబాయి (ముంబాయి) లో సమావేశమైన 73 మంది భారత ప్రతినిధులు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ని స్థాపించారు. వివిధరాష్ట్రాలకు చెందిన వీరిలో చాలామంది పాశ్చాత్యవిద్య నభ్యసించి న్యాయ, పాత్రికేయ, విద్యారంగాల వంటి వృత్తులలో ఉన్నవారు. కాంగ్రెస్ ఏర్పాటైన కొత్తలో ఏవిధమైన సిద్ధాంతాలు లేక, కేవలం అనేక అంశాలపై చర్చలకు పరిమితమై బ్రిటిష్ పాలన పట్ల అనుకూలతను వ్యక్తంచేయటానికే పరిమితమైంది. ప్రతి వార్షిక సమావేశాలలో ప్రాథమిక హక్కులు, పౌరసేవలలో, ప్రభుత్వంలో భారతీయ భాగస్వామ్యం మెదలైన తక్కువ వివాదాస్పదమైన విషయాలలో అనేక తీర్మానాలను చేయటానికి పరిమితమైంది. ఈ తీర్మానాలను వైస్రాయికి, కొన్నిసార్లు బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకూ నివేదించేవారు. అయితే తొలినాళ్ళలో కాంగ్రెస్ సాధించింది చాలా స్వల్పం. భారత ప్రజలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నట్లు చెప్పుకున్నప్పటికీ, కేవలం నగరాలలో నివసించే శిష్టజనవర్గానికే కాంగ్రెస్ పరిమితమైంది. ఇతరవర్గాలకి కాంగ్రెస్‌లో ప్రాతినిధ్యం నామమాత్రమేనని చెప్పవచ్చు.

title: ప్రీమియర్ లీగ్

text: ది టైమ్స్‌కు చెందిన మార్సెలో పాంటానెల్లా కూడా అగ్రశ్రేణి జట్ల మధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక పరపతి అంతరాన్ని విమర్శించారు, ఆధునిక ఫుట్‌బాల్‌లో ప్రీమియర్ లీగ్ అత్యంత చేటుకరమైన అంశాల్లో రెండోదని వ్యాఖ్యానించారు, 1992లో ఫుట్‌బాల్ లీగ్ నుంచి ప్రీమియర్ లీగ్ విడిపోయి బయటకు వచ్చిన తరువాత ఏం మార్పు జరిగింది? అంతా మారిపోయింది. ఫస్ట్ డివిజన్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్న జట్టు, ఇంగ్లండ్‌లో అత్యత్తమైన జట్టు అవుతుంది. అదే ప్రీమియర్ లీగ్ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంటే, ఆ జట్టకు £500 మిలియన్ల డబ్బు వస్తుంది." (బిగ్ ఫోర్ క్లబ్‌లకు సంబంధించిన రుణాల్లో గణనీయమైన వైవిధ్యం కనిపిస్తుంది, చెల్సియాకు ప్రస్తుతం పెద్దగా ఎటువంటి అప్పులు లేవు మాంచెస్టర్ యునైటెడ్‌కు £716.5 మిలియన్ల రుణాలు ఉండగా, అర్సెనల్‌కు £203.6 మిలియన్లు మరియు లివర్‌పూల్‌కు £351.4 మిలియన్ల అప్పులు ఉన్నాయి.)