query: మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని గ్రామాల సంఖ్య ఎంత ?

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: జిల్లాకు దక్షిణాన తుంగభద్ర నది, కర్నూలు జిల్లా, తూర్పున నల్గొండ జిల్లా, ఉత్తరమున రంగారెడ్డి జిల్లా, పశ్చిమమున కర్ణాటక లోని రాయచూరు, గుల్బర్గా జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈశాన్య దిశలో హైదరాబాదు జిల్లా ఉంది. హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి ఎన్నికైక ఏకైక ముఖ్యమంత్రిని అందించిన జిల్లా ఇది. ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నరుగా పనిచేసిన బి.సత్యనారాయణ రెడ్డి ఈ జిల్లాలోనే జన్మించాడు.[1] రాష్ట్రంలోనే తొలి, దేశంలో రెండవ పంచాయతి సమితి జిల్లాలోనే స్థాపితమైంది. విస్తీర్ణం దృష్ట్యా చూసిననూ, మండలాల సంఖ్యలోనూ ఈ జిల్లా తెలంగాణ రాష్ట్రంలో మొదటి స్థానంలో ఉంది. కృష్ణా మరియు తుంగభద్ర నదులు రాష్ట్రంలో ప్రవేశించేది కూడా ఈ జిల్లా నుంచే. దక్షిణ కాశీగా పేరుగాంచినఆలంపూర్[2], మన్యంకొండ, కురుమూర్తి,మల్దకల్ శ్రీస్వయంభూ లక్ష్మీవెంకటేశ్వరస్వామి దేవస్థానం, ఊర్కొండపేట, శ్రీరంగాపూర్ లాంటి పుణ్యక్షేత్రాలు, పిల్లలమర్రి, బీచుపల్లి, వరహాబాదు లాంటి పర్యాటక ప్రదేశాలు, జూరాల, కోయిలకొండకోయిల్ సాగర్, ఆర్డీఎస్, సరళాసాగర్ (సైఫర్ సిస్టంతో కట్టబడిన ఆసియాలోనే తొలి ప్రాజెక్టు[3]) లాంటి ప్రాజెక్టులు, చారిత్రకమైన గద్వాల కోట, కోయిలకొండ కోట, చంద్రగఢ్ కోట, పానగల్ కోట లాంటివి మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా ప్రత్యేకతలు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, పల్లెర్ల హనుమంతరావు లాంటి స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, గడియారం రామకృష్ణ శర్మ లాంటి సాహితీవేత్తలు, సూదిని జైపాల్ రెడ్డి, సురవరం సుధాకరరెడ్డి లాంటి వర్తమాన రాజకీయవేత్తలకు ఈ జిల్లా పుట్టినిల్లు. ఎన్.టి.రామారావును సైతం ఓడించిన ఘనత ఈ జిల్లాకే దక్కుతుంది.కెసిర్ ఈ జిల్లా మంత్రిగా ఉన్నపుడె తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చింది. పట్టుచీరెలకు ప్రసిద్ధిచెందిన నారాయణపేట, చేనేత వస్త్రాలకు పేరుగాంచిన రాజోలి, కాకతీయుల సామంత రాజ్యానికి రాజధానిగా విలసిల్లిన వల్లూరు, రాష్ట్రకూటులకు రాజధానిగా ఉండిన కోడూరు, రసాయన పరిశ్రమలకు నిలయమైన కొత్తూరు, మామిడిపండ్లకు పేరుగాంచిన కొల్లాపూర్, రామాయణ కావ్యంలో పేర్కొనబడిన జఠాయువు పక్షి రావణాసురుడితో పోరాడి నేలకొరిగిన ప్రాంతం, దక్షిణభారతదేశ చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన రాక్షస తంగడి యుద్ధం జరిగిన తంగడి ప్రాంతం[4] ఈ జిల్లాలోనివే. ఉత్తర, దక్షిణాలుగా ప్రధాన పట్టణాలను కలిపే 44వ నెంబరు జాతీయ రహదారి, సికింద్రాబాదు-డోన్ రైలుమార్గం ఈ జిల్లానుంచే వెళ్ళుచున్నాయి. 2011, 2012లలో నూతనంగా ప్రకటించబడ్డ 7 పురపాలక/నగరపాలక సంఘాలతో కలిపి జిల్లాలో మొత్తం 11 పురపాలక/నగరపాలక సంఘాలు, 14 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు, రెండు లోకసభ నియోజకవర్గాలు, 5 రెవెన్యూ డివిజన్లు, 1553 రెవెన్యూ గ్రామాలు, 1348 గ్రామపంచాయతీలున్నాయి. ఈ జిల్లాలో ప్రధాన వ్యవసాయ పంట వరి.

title: తెలంగాణ విశిష్ట దేవాలయాలు

text:
తిరుమల కొండపై వెలసిన శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి వలెనే మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కురుమూర్తి గ్రామంలో కూడా అన్ని విధాల తిరుమల ఏడు కొండల స్వామి వలె మరో స్వామి వెలిశాడు. తిరుమలలో శ్రీవారు వెలసిన కొండను అనంత గిరి అంటారు. ఇక్కడ కురుమూర్తిలో శ్రీవారు వెలసిన కొండను దేవతాద్రి అంటారు. తిరుమలలో లాగానే ఇక్కడా వినాయకునికి విగ్రహం లేదు. తిరుమలలో వలెనే ఇక్కడా వేంకటేశ్వరుడు ఏడు కొండల నడుమ వెలిశాదు. ఆ ఏడు కొండలు వరుసగా శ్వేతాద్రి, ఏకాద్రి, దుర్గాద్రి, గణాద్రి, భల్లూకాద్రి, పతకాద్రి, దేవతాద్రి. తిరుమలలో వలెనే ఇక్కడా స్వామి వారు వీరస్థానక భంగిమలో కొలువై ఉన్నారు. ఇక్కడ కూడా తిరుమల మెట్ల దారిలో ఉన్నట్టు శ్రీవారి పాద చిహ్నాలున్నాయి. ఇలా తిరుమలతో అన్నివిధాల పోలికలున్న శ్రీవేంకటేశ్వరాలయం (పాలమూరు) మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో కురుమూర్తి గ్రామంలో వెలసి ఉంది.
అందుకే దీనిని పాలమూరు తిరుపతి అంటారు.

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: రోడ్డు సౌకర్యం: దేశంలోనే అతి పొడవైన జాతీయ రహదారి అయిన 44వ నెంబరు (పాత పేరు 7 వ నెంబరు) జాతీయ రహదారి మహబూబ్ నగర్ జిల్లా గుండా వెళ్తుంది. జిల్లాలో ఉన్న జాతీయ రహదారి కూడా ఇదొక్కటే. ఇది జిల్లాలో ఉత్తరం నుంచి దక్షిణం వరకు సుమారు 200 కిలోమీటర్ల పొడవు ఉంది. హైదరాబాదు నుంచి కర్నూలు గుండా బెంగుళూరు వెళ్ళు వాహనాలు జాతీయ రహదారిపై ఈ జిల్లా మొత్తం దాటాల్సిందే. జాతీయ రహదారిపై జిల్లాలోని ముఖ్య ప్రాంతాలు - షాద్‌నగర్, జడ్చర్ల, పెబ్బేర్, కొత్తకోట, ఎర్రవల్లి చౌరస్తా, ఆలంపూర్ చౌరస్తాలు. జిల్లా గుండా మూడు అంతర్రాష్ట్ర రహదారులు కూడా వెళుతున్నాయి. వాటిలో జడ్చర్ల-రాయిచూరు రహదారి ముఖ్యమైనది. ఈ రహదారి మహబూబ్ నగర్, మరికల్, మక్తల్, మాగనూరు గుండా రాయిచూర్ వెళ్తుంది. మరో అంతర్రాష్ట్ర రహదారి హైదరాబాదు-శ్రీశైలం రహదారి. దీనికి జాతీయ రహదారిగా చేయాలనే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది. ఈ రహదారి కడ్తాల్, ఆమనగల్లు, కల్వకుర్తిల గుండా జిల్లానుంచి వెళుతుంది. హైదరాబాదు-బీజాపూర్ రహదారి కొడంగల్ గుండా వెళ్తుంది.

title: పల్లెర్ల రామ్మోహనరావు

text: పల్లెర్ల రామ్మోహనరావు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కవి, కళాకారుడు. విమోచనోద్యమకారుడు, రాష్ట్ర మంత్రిగా పనిచేసిన పల్లెర్ల హనమంతరావు ఇతని పెద్దనాన్న. రామ్మోహనరవు 1965, [[ఆగస్టు 9]న జన్మించాడు. పాలమూరు పట్టణంలోనే విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ప్రస్తుతం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని [[అడ్డాకుల]] మండలం [[వేముల]] గ్రామంలోని [[జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల]]లో మొదటి శ్రేణి తెలుగు పండితులుగా పనిచేస్తున్నాడు. 2014-15 విద్యా సంవత్సరానికి గానూ మార్చిన పాఠశాల తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాలకు సమన్వయకర్తగా పనిచేశాడు. 2015-16 విద్యా సంవత్సరానికి గానూ [[తెలంగాణ]] ప్రభుత్వం మార్చాలనుకుంటున్న పాఠ్యపుస్తకాల కమిటీలో కూడా వీరు సభ్యులు. జిల్లాలోని కళాకారులను ఏకం చేసి రంగస్థల నాటకాలపై ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడమే కాకుండా స్వయంగా భజన కీర్తనలు కూడా రచించాడు. శ్రీఅప్పన్నపల్లి ఆంజనేయస్వామి చరిత్ర, శ్రీపార్వతీశ్వర భజనకీర్తనలు రచించాడు. కళారంగానికి సంబంధించి ఇతను రాసిన ఎన్నో వ్యాసాలు వివిధ పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. నాటకాలలో పాత్రలు కూడా వేశాడు.

title: మహబూబ్ నగర్

text: క్లాక్‌టవర్ నుంచి బోయపల్లి రైల్వే గేటు వెళ్ళు రహదారిలో విశాలమైదానంలో ఎస్.పి.కార్యాలయము ఉంది. జిల్లాలోని అన్ని పోలీస్ స్టేషన్లు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి. ప్రతిఏటా స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం మరియు రిపబ్లిక్ దినోత్సవం నాడు పరేడ్ ఈ కార్యాలయపు గ్రౌండ్‌లో నిర్వహిస్తారు. పరేడ్ అనంతరం ప్రభుత్వ శాఖల ఉత్తమ అధికారులకు సన్మానం కూడా చేయబడుతుంది.

title: దామరగిద్ద

text: దామరగిద్ద, తెలంగాణ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం, గ్రామం. ఇది సమీప పట్టణమైన నారాయణపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.ఇది డివిజన్ కేంద్రమైన నారాయణ పేట నుంచి 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో కోస్గి వైపు ఉంది. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని వెనుకబడిన మండలాలలో ఇది ఒకటి.

title: దత్త జయంతి

text: దత్త జయంతి రోజున తెల్లవారు జామునే భక్తులు నదీస్నానం లేదా ఏటి స్నానం చేస్తారు. దత్తత్రేయునికి షోడశోపచారాలతో పూజ చేస్తారు. జప ధ్యానాలకు ఈ రోజు ప్రాముఖ్యం ఇస్తారు. దత్తాత్రేయుని యోగమార్గం అవలంబిస్తామని సంకల్పించుకుంటారు. దత్త చరిత్ర, గుర చరిత్ర, అవధూత గీత, జీవన్ముక్త గీత, శ్రీపాదవల్లభ చరిత్ర, నృసింహసరస్వతి చరిత్ర, షిర్డి సాయిబాబా చరిత్రం, శ్రీదత్తదర్శనం వంటివి పారాయణ చేస్తారు. ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండడం కూడా ఆనవాయితీనే. సాయం వేళలో భజనలు చేస్తారు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కురుపురం, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని పిఠాపురం శ్రీపాద వల్లభ అవతారానికి సంబంధించిన ప్రదేశాలు. అవధూత దత్త పీఠం వారి ఆధ్వర్యంలో కూడా కొన్ని దత్తాత్రేయ ఆలయాలు ఉన్నాయి వాటిలో కూడా ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి.

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: స్థానిక సంస్థల చరిత్రలో రాష్ట్రంలో జిల్లాకు ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ సిఫార్సుల ప్రకారం మూడంచెల పంచాయతీ వ్యవస్థ అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటిసారిగా మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని షాద్‌నగర్ లో ప్రారంభించారు. 1959, అక్టోబర్ 14న అప్పటి భారత ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఇక్కడి సమితికి ప్రారంభోత్సవం చేసాడు. ఇది దేశంలోనే రెండవ పంచాయతీ సమితి. (మొదటి సమితిని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ప్రారంభించారు). నెహ్రూ ప్రారంభించిన పంచాయతీ సమితి భవనం నేడు మండల పరిషత్తు కార్యాలయంగా సేవలందిస్తోంది.

title: నెట్టెంపాడు ప్రాజెక్టు

text:
నెట్టెంపాడు ప్రాజెక్టు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో కృష్ణానది పై ఏర్పాటుచేసిన ఎత్తిపోతల పథకాలలో ఒకటి. ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్టు నిల్వ నీటి మీద ఆధారపడిన ప్రాజెక్టు ఇది. అందులో నుంచి 21. 425 టి.ఎం.సి. ల నీటిని వినియోగించుకుని, రెండు లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటిని, తాగునీటిని అందించడానికి ఏర్పాటుచేశారు. అప్పట్లో రాష్ట్రమంత్రిగా పనిచేసిన డి.కె. సమరసింహరెడ్డి ఈ ప్రాజెక్టుకు అంకురార్పణ చేశారు.
జిల్లాలోని ధరూర్ మండలంలోని నెట్టెంపాడు, ఉప్పేరు గ్రామాల సమీపాన ఈ ప్రాజెక్టు ఆరంభమవుతుంది.
ఈ ప్రాజెక్టు పరిధిలో గద్వాల నియోజకవర్గంలోని ఘట్టు, ధరూర్, మల్దకల్ మండలాలు, ఆలంపూర్ నియోజకవర్గంలోని ఐజ, ఇటిక్యాల మండలాలలోని భూములకు సాగు నీరు, గ్రామాలకు తాగు నీరు అందుతుంది.

title: మహబూబ్ నగర్ రెవెన్యూ డివిజన్

text:
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని 5 రెవెన్యూ డివిజన్లలో మహబూబ్ నగర్ రెవెన్యూ డివిజన్ ఒకటి. ఈ రెవెన్యూ డివిజన్ క్రింద 19 మండలాలు, 471 రెవెన్యూ గ్రామాలు, 431 గ్రామపంచాయతీలు ఉన్నాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ డివిజన్ జనాభా 13,51,269. ఈ డివిజన్ 7 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు, 2 లోకసభ నియోజకవర్గాలలో విస్తరించియుంది. డివిజన్ పరిధిలో 3 పురపాలక సంఘాలు కూడా ఉన్నాయి. మండలాల సంఖ్యలోనూ, జనాభాలోనూ ఈ డివిజన్ జిల్లాలోనే పెద్దది. మహబూబ్ నగర్ పట్టణంలో కొత్త బస్టాండు ఎదురుగా ఉన్న కలెక్టరు కార్యాలయం ప్రాంగణంలోనే ఆర్డివో కార్యాలయం ఉంది.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మహబూబ్ నగర్ రెవెన్యూ డివిజన్ జనాభా 13,51,269. ఇందులో పురుషులు 6,86,568 కాగా, మహిళలు 6,64,701. డివిజన్ లో పట్టణ జనాభా 3,44,742 మరియు గ్రామీణ జనాభా 10,06,527. అత్యధిక జనాభా కల మండలం మహబూబ్ నగర్ మండలం కాగా, అత్యల్ప జనాభా కల మండలం కేశంపేట.
ఈ రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధి 7 శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో విస్తరించియుంది. అలాగే 2 లోకసభ నియోజకవర్గాలలో వ్యాపించియుంది.

title: ఆలంపూర్ (అయోమయ నివృత్తి)

text: ఆలంపూర్ - ఆలంపూర్, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఒక గ్రామము, మరియు అదే పేరుతోగల ఒక మండలానికి కేంద్రం.

title: నారాయణపేట

text: మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని 4 మున్సిపాలిటీలలో నారాయణ పేట ఒకటి. ఇది హైదరాబాదుకు 168 కిలో మీటర్ల దూరములో కర్ణాటక రాష్ట్ర సరిహద్దులో ఉంది. ఇది పట్టు చీరలకు మరియు బంగారు వ్యాపారానికి ప్రసిద్ధి. ఒకప్పుడు జిల్లా లోనే ప్రముఖ వ్యాపార కేంద్రంగా విలసిల్లిననూ, ప్రస్తుతం పరిస్థితి ఆశాజనకంగా లేదు. జిల్లా లోనే మొట్టమొదటి మున్సిపాలిటీగా నారాయణ పేట ప్రారంబించబడిననూ, ప్రస్తుతం రెండవ గ్రేడు మున్సిపాలిటీగా కొనసాగుతోంది. జిల్లాలోని 5 డివిజన్లలో ఒకటైన నారాయణ పేట రెవెన్యూ డివిజన్ లో 15 మండలాలు ఉన్నాయి.

title: సురవరం సుధాకర్ రెడ్డి

text: సురవరం సుధాకర్ రెడ్డి గారు కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా తరపున నల్గొండ లోకసభ నియోజకవర్గం ఎమ్.పి.గా 12, 14వ లోక్ సభ సభ్యులుగా పనిచేశారు. ఈయన మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కొండ్రావుపల్లి గ్రామంలో 1942 మార్చి 25లో జన్మించారు. ఈయన తండ్రి పేరు వెంకట్రామిరెడ్డి. 19 ఫిబ్రవరి 1974 న విజయలక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు

title: గాలిగూడెం

text: గాలిగూడెం (Galigudem) మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కొందుర్గ్ మండలంలోని ఒక గ్రామం.

title: మహబూబ్ నగర్

text: మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని అన్ని శాఖా గ్రంథాలయాలకు సమన్వయసంస్థగా ఇది పనిచేస్తుంది. దీని కిందుగా 80 శాఖా గ్రంథాలయాలు ఉన్నాయి. శాఖా గ్రంథాలయాలకు కాలవసిన గ్రంథాల ఎంపిక, అధికారుల జీతభత్యములు, నిధుల విడుదల తదితర కార్యకలాపాలు ఈ సంస్థచే నిర్వహించబడుతుంది. ఇది వరకు వన్‌టౌన్ పోలీస్ స్టేషను వద్ద పాతభవనం ఉన్న ఈ సంస్థ ఇటీవలే పిల్లలమర్రి రోడ్డులోని నూతన భవనములోకి మార్చబడింది.

title: చంద్రగఢ్ కోట

text:
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని గిరిదుర్గాలలో చంద్రగఢ్ కోట ఒకటి. ఇది జిల్లాలోని నర్వ మండలంలో చంద్రఘడ్ అనే గ్రామ సమీపంలో ఉంది.
ఈ కోట గద్వాలకు వాయువ్యాన 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో, ఆత్మకూరు పట్టణానికి పశ్చిమాన 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో, పర్యాటక ప్రాంతమైన ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్ట్కు ఉత్తరాన 5 కిలోమీటర్ల దూరంలోనూ ఉంటుంది. ధర్మాపూర్, చిన్న కడుమూరు, బెక్కెరపల్లె ప్రియదర్శిని మొదలగునవి దీని చుట్టుపక్కల గ్రామాలు. ధర్మాపూర్, చంద్రఘడ్ ఒకే పంచాయతీ గ్రామాలు.

title: కోయిల్ సాగర్ ప్రాజెక్టు

text: కోయిల్ సాగర్ ప్రాజెక్టు మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని మధ్యతరహా నీటి పారుదల ప్రాజెక్టులలో ఒకటి. జిల్లాలో ప్రవహించే పెద్దవాగుపై దేవరకద్ర మండలంలోని బొల్లారం గ్రామం దగ్గర ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. మండల కేంద్రమైన దేవరకద్రకు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ ప్రాజెక్టు ఉంది. జిల్లాలోని దేవరకద్ర, ధన్వాడ, చిన్నచింతకుంట మండలాలలోని 12 వేల ఎకరాల సాగు భూమికి నీటిని అందించడానికి ఈ ప్రాజెక్టు ఉద్దేశింపబడింది. ఈ ప్రాజెక్టు నీటి నిల్వ సామర్థ్యం 2.276TMC లు. 1945లో నిజాం పరిపాలనా కాలంలో ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం ప్రారంభమైనది. రెండు కొండల మధ్య నిర్మించబడిన ఈ ప్రాజెక్టు పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది. జిల్లాలో పెద్ద ప్రాజెక్టు ఐన ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్టు నుండి ఎత్తిపోతల ద్వారా ఈ ప్రాజెక్టుకు మరింత నీటిని చేరవేయడానికి పనులు ప్రారంభమైనవి.

title: కాశీం

text:
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోనిఅచ్చంపేట ప్రాంతానికి చెందినవాడు. నిరుపేద దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. విప్లవం ద్వారా సామాజిక మార్పు సాధ్యమనే దృక్పథం కలవాడు. అతను ప్రజాస్వామిక తెలంగాణను కోరుకున్నాడు. అతను సంపాదకత్వం వహిస్తున్న "నడుస్తున్న తెలంగాణ" మాసపత్రిక తెలంగాణలో బలమైన ప్రతిపక్ష గొంతు.
కాశీం మొదట్లో హైదరాబాద్లోని ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్లో తెలుగు ఆచార్యులుగా పనిచేశాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌లోని నిజాం కళాశాలలో తెలుగు ఆచార్యులుగా పనిచేస్తున్నాడు.'పొలమారిన పాలమూరు ' రచనను 2003 లో వెలువరించాడు. ఇది పాలమూరు జిల్లాలోని తీవ్రమైన కరువు నేపథ్యంలో వెలువరించిన దీర్ఘకవిత. 2003 లో పాలమూరు జిల్లా కరువు వ్యతిరేక పోరాట కమిటి ఆధ్వర్యంలో మహబూబ్ నగర్‌లోని టౌన్ హాలులో నిర్వహించిన 'పాలమూరు గోస ' కవి,గాయక సమ్మేళనంలో ఆవిష్కరించి, వినిపించాడు.
కాశీం కవిత్వంపై పలువురు రచయితలు, ఆయన ఉద్యమ సహచరులు పలు వ్యాఖ్యానాలు చేశారు. వాటిలో కొన్ని...

title: ఆదిమ వాసుల గిరిజన కళా రూపాలు

text: నాయిక పోడులు ప్రధానంగా కరీంనగర్ జిల్లాలో కనిపిస్తారు. వరంగల్, ఖమ్మం, ఉభయ గోదావరి జిల్లాల ఏజంసీ ప్రాంతాలలో కోయలు, కొండ రెడ్లు ఎక్కువ. విశాఖ పట్టణం, శ్రీకాకుళం జిల్లాల గొండ ప్రాంతాలలో బగతలు, కొండ దొరలు, వాల్మీకులు, మూల దొరలు, సామంతులు, గదబలు, మమ్మరలు, కోటియాలు ఎక్కువ కనిపిస్తారు. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో జాతపు దొరలు, సవరలూ మాత్రమే కొండ ప్రాంతాల్లో ఉన్నారు. కర్నూలు జిల్లాలోని నల్ల మల అడవులలో నూ, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని అమరాబాద్ పీఠభూమి ప్రాంతంలో చెంచులు నివసిస్తున్నారు.

title: తెలంగాణ విశిష్ట దేవాలయాలు

text: ఈ వంశీయులు అపురూపమైన దేవాలయాలను, గుహాలయాలను నిర్మించారు. నల్గొండ జిల్లాలోని చెరువుగట్టు జడల రామలింగేశ్వర ఆలయం, తుమ్మలగూడెం లోని రామేశ్వర, అమరేశ్వర, మల్లికార్జున ఆలయాలు, మహబూబ్ నగర్ జిల్లా షాద్ నగర్ సమీపంలోని ఉత్తరరాజ రామలింగేశ్వరాలయం, కందూరు రామలింగేశ్వరాలయం, గుంటూరు జిల్లా వేల్పూరు రామలింగేశ్వరాలయం వీటిలో కొన్ని దేవాలయాలు.

title: వెల్లాల సదాశివశాస్త్రి

text: వెల్లాల సదాశివశాస్త్రి (1861-1925) మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి. జిల్లాలోని పెబ్బేరు మండలంలోని అయ్యవారిపల్లె వీరి స్వగ్రామం. తల్లి వెంకటసుబ్బమ్మ, తండ్రి శంకరజ్యోసులు. వీరు ప్రధానంగా చరిత్ర సంబంధిత రచనలు చేశారు.

title: పాలమూరు జిల్లా చారిత్రక స్థలాలు

text:
పూడూరును చాళుక్యులు పరిపాలించగా, చాళుక్యులకు, పల్లవులకు మధ్య జరిగిన యుద్దంలో పెదసోమభూపాలుడు గదను, వాలమును ప్రయోగించడము వలన ఈ కోటకు "గదవాల(గద్వాల)" అన పేరు వచ్చినదని చెబుతారు. ఈ విధంగా 1663 నుండి 1950 వరకు గద్వాల సంస్థానాధీశులచే పరిపాలింపబడింది. రాజాభరణాల రద్దు తరువాత ఈ కోటను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకొని, తరువాత 1962లో జిల్లాలోనే మొట్టమొదటి డిగ్రీ కళాశాలను కోటలోపల ఏర్పాటు చేసారు. డిగ్రీ కళాశాల పేరు కూడా రాణి పేరు మీదుగా మహారాణి ఆదిలక్ష్మి దేవమ్మ (మాల్డ్)డిగ్రీ కళాశాలగా పెట్టబడింది.
== 2. పూడురు
== 4.కొల్లాపురం
ఆత్మకూరు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము మరియు అదే పేరు కల ఒక పట్టణము. ఇది మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని 23 మేజర్ గ్రామపంచాయతీలలో ఒకటి.

title: మట్టిగంప

text:
మట్టిగంప మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన అభ్యుదయకవి పరిమళ్ రాసిన కవిత్వ సంపుటి. వివిధ పత్రికలలో, అనేక సందర్భాలలో వెలువడిన ప్రత్యేక సంచికలకు పరిమళ్ రాసిన 42 కవితలతో వెలువడిన పుస్తకం ఇది. ఈ పుస్తకానికి వీక్షణం సంపాదకులు ఎన్. వేణుగోపాలు ముందుమాట రాశారు.
పరిమళ్ మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, బిజినేపల్లి మండలం, మంగనూర్ గ్రామానికి చెందిన కవి. జిల్లాలోని అభ్యుదయ కవులలో ప్రముఖుడు. పాలమూరు అధ్యయన వేదికలో క్రియాశీల కార్యకర్త. వృత్తి రీత్యా తెలుగు ఉపన్యాసకులు.
'సామాన్యుడి బతుకు జెండాలో అశోక చక్రం " మట్టిగంప"

title: మహబూబ్ నగర్

text: 1930లో మహబూబ్ నగర్‌లో కలెక్టరు కార్యాలయం స్థాపించబడింది. 1960-61లో తొలి ఐ.ఎ.ఎస్. కలెక్టరుగా డి.శంకరగురుస్వామి పనిచేశాడు. ప్రస్తుత కలెక్టరు దమయంతి. కలెక్టరు కార్యాలయం కొత్త బస్సుస్టేషను‌కు ఎదురుగా ఉంది. దీనితో జిల్లాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే ప్రజలకు మంచి సౌకర్యవంతంగా ఉంది.

title: తుంగభద్ర నది పుష్కరము

text:
తుంగభద్ర నది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రెండే జిల్లాల గుండా ప్రవహిస్తుంది కాబట్టి తుంగభద్ర పుష్కరాలు కేవలం ఈ రెండు జిల్లాలలో తుంగభద్ర తీరాన ఏర్పాటు చేశారు. కర్నూలు జిల్లాలో 17 ఘాట్లను, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో 5 ఘాట్లను ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసి పుష్కర సమయంలో వచ్చే భక్తులు, యాత్రికులకు సౌకర్యాలను కల్పించింది.
మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో 5 తుంగభద్ర పుష్కర ఘాట్లను ఏర్పాటు చేశారు. అన్నింటిలో ప్రముఖమైనది ఆలంపూర్. ఇది కాకుండా వడ్డేపల్లి మండలం రాజోలి, మానోపాడు మండలం పుల్లూరు, అయిజా మండలం వేణిసోంపూర్, పుల్లికల్ లలో ఘాట్లను ఏర్పాటుచేశారు. పుష్కరాల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూ. 4.5 కోట్లను కేటాయించింది. తొలి రోజు (డిసెంబర్ 10, 2008) ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాదాయశాఖమంత్రి రత్నాకర్ రావు, టీటీడి బోర్డు చైర్మెన్ ఆదికేశవులు నాయుడు పాల్గొన్నారు. రెండో రోజున ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి ఆమ్లంపూర్ పుష్కర ఘాట్ వద్ద తుంగభద్రమ్మ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించాడు. మూడవ రోజు నుంచి జిల్లాలో భక్తుల రద్ది పెరిగింది. నాలుగు, ఐదవ రోజులలో సెలవు దినాలు ఉండుటచే ఊహించని రీతిలో రద్దీఏర్పడింది. రోజులు గడిచే కొలది రద్దీ పెరిగి 11వ రోజున భక్తుల సంఖ్య 2లక్షలకు పెరిగింది. చివరి రోజు రెండున్నర లక్షల ప్రజలు పుష్కర స్నానాలు చేశారు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో 5 స్నానఘాట్లను ఏర్పాటు చేయగా దాదాపు సగభాగం కంటే ఎక్కువ రద్దీ ఒక్క ఆలంపూర్ లోనే ఏర్పడింది. పురాతనమైన దేవాలయాలు ఉండుట, 5వ శక్తిపీఠం కావడం మరియు నదిలో నీళ్ళు సమృద్ధిగా ఉండుటచే దూరప్రాంతాల భక్తులు ఇక్కడికే వచ్చారు. వేణిసోంపూర్ అయిజా నుండి ఎమ్మిగనూరు వెళ్ళు మార్గంలో ఉండుటచే మంత్రాలయం వెళ్ళు భక్తులు అధిక సంఖ్యలో సందర్శించారు. వేణుగోపాలస్వామి దేవాలయం ఉండుట ఇక్కడి అదనపు ఆకర్షణ. జిల్లాలోని అన్ని ఆర్టీసీ డీపోలు ప్రధాన పట్టణాలనుండి పుష్కర స్థానాల వరకు ప్రత్యేక బస్సులను నడిపించారు.

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన పాలకుల నిర్లక్ష్యం వల్ల మహబూబ్ నగర్ చరిత్రను తెల్సుకోవడానికి ఇబ్బందే. అంతేకాకుండా ఈ ప్రాంతం చాలా కాలం చిన్న చిన్న ప్రాంతాల పాలకుల చేతిలో ఉండిపోయింది. ఇక్కడ ఎక్కువగా సంస్థానాధీశులు, జమీందారులు, దొరలు, భూస్వాములు పాలించారు. జిల్లాలోని ప్రముఖ సంస్థానాలలో గద్వాల, వనపర్తి, జటప్రోలు, అమరచింత మరియు కొల్లాపూర్ సంస్థానాలు ప్రముఖమైనవి. ఇక్కడి ప్రజలు పేదరికంతోను, బానిసత్వంలోను ఉన్నందున చరిత్రకారులు కూడా ఈ ప్రాంతంపై అధిక శ్రద్ధ చూపలేరు. ఇప్పటికినీ ఈ ప్రాంతముధిక ప్రజలు పేదరికంతో జీవన పోరాటం సాగిస్తున్నారు.

title: భీంపురం (ధరూర్)

text: భీంపురం తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ధరూర్ మండలం(మహబూబ్ నగర్)లోని గ్రామం.

title: నములకంటి జగన్నాథమ్

text: నములకంటి జగన్నాథం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి. రాజకీయనాయకుడు. కాంగ్రేసువాది. మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పరిషత్ సభ్యులుగా, రెండు పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యునిగా పనిచేశారు. ఈ కవి ' అరుంధతీదేవి చరిత్రం ' అను వచన కావ్యాన్ని, ' వనితా విలాసం ' అను పద్యకావ్యాన్ని, నల్గొండ జిల్లాలోని యాదగిరి నరసింహస్వామిపై శార్దూల మత్తేభ విక్రీడితలతో ' శ్రీయాదగిరి నరసింహస్వామి ' శతకాన్ని రచించారు... అంతేకాకుండా శివకేశవ భేదరాహిత్యాన్ని తెలుపుటకంటూ, ఉత్పలమాల, చంపకమాలలతో 'గిరిజా మనోహరా!' అను మకుటంతో, శతక రూపంలో ' శ్రీశైల గిరిజా మనోహరం ' అను కావ్యాన్ని రచించాడు. దీనిని నాటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీకాసు బ్రహ్మానందరెడ్డికి...

title: గద్వాల

text: గద్వాల పట్టణం 7వ నెంబరు జాతీయ రహదారికి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. హైదరాబాదు - కర్నూలు మార్గంలో జాతీయ రహదారిపై కృష్ణా నది వంతెన దాటిన కొద్దిదూరంలో ఉన్న ఎర్రవల్లి కూడలి నుంచి కుడివైపున వెళ్ళవలసి ఉంటుంది. కృష్ణానదిపై మరో వంతెన లేనందున వంతెన దాటి గద్వాల వెళ్ళడం హైదరాబాదు, మహబూబ్ నగర్ నుంచి వచ్చు వాహనాలకు దూరం అధికం అవుతుంది. గద్వాల నుంచి కర్నూలు, వనపర్తి, అయిజా, ఆత్మకూరు, కొల్లాపూర్ మరియు కర్ణాటకలోని రాయచూరు పట్టణాలకు బస్సు సౌకర్యాలు బాగుగా ఉన్నాయి. గద్వాలలో తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ డిపో కూడా ఉంది. ఇది మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని 8 డీపోలలో ఒకటి. పరిసర ప్రాంతాలలోని బస్సుస్టేషనుల నిర్వహణ ఈ డిపో ద్వారానే జరుగుతుంది.

title: సందాపురం బిచ్చయ్య

text:
సందాపురం బిచ్చయ్య మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, వీపనగండ్ల మండలంలోని వెంకటాంపల్లి గ్రామానికి చెందిన కవి. హిందీ పండితుడిగా ఉపాధ్యాయ వృత్తిని కొనసాగిస్తూ, మరో వైపు "సూక్తి సాగర " అను కలం పేరుతో తెలుగులో పద్య, వచన రచనలు చేస్తూ, తెలుగు సాహిత్యాభివృద్ధికి తన వంతు సేవలు అందిస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం వనపర్తికి సమీపంలోని నాగవరంలో స్థిరపడ్డాడు.
సందాపురం బిచ్చయ్య హిందీ సాహిత్య రత్న ( హిందీ బి.ఇడి.) పూర్తి చేసి, 1971లో హిందీ పండితుడిగా ఉద్యోగంలో చేరాడు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఉండవెల్లి, శ్రీరంగాపురం, అయ్యవారిపల్లె, వేపూరు, కొత్తకోట, సోలిపురం మొదలగు గ్రామాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా విధులు నిర్వహించారు.2000 సంవత్సరంలో జిల్లా స్థాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా ఎంపికయ్యి, అప్పటి కలెక్టర్ అనంతరాము నుండి అవార్డును స్వీకరించాడు. ఉపాధ్యాయుడిగా కొనసాగుతూ పిల్లలచే ఏకపాత్రలు, లఘు నాటికలు వేయించేవాడు. కవిత్వం, కథలు రాయడంలో శిక్షణ ఇచ్చేవాడు.

title: మహబూబ్ నగర్ జిల్లా

text: స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం 1930 దశాబ్దిలో జరిగిన ఆంధ్రమహాసభలలో ఈ జిల్లాకు చెందిన వ్యక్తులు అధ్యక్షత వహించారు. 1930లో మెదక్ జిల్లాలో జరిగిన తొలి ఆంధ్రమహాసభకు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షత వహించగా, 1931లో నల్గొండ జిల్లా దేవరకొండలో జరిగిన రెండో ఆంధ్రమహాసభకు బూర్గుల రామకృష్ణారావు అధ్యక్షత వహించాడు. వీరిరువురూ మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖులే. 1936లో ఐదవ ఆంధ్రమహాసభ జిల్లాలోని షాద్‌నగర్ లోనే జరిగింది.


query: మహా విశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థలో ఎన్ని వార్డులు ఉన్నాయి?

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లో 72 వార్డులు ఉన్నాయి. ఎన్నికలలో, ఆయా వార్డు లలో గెలిచిన వారిని కార్పొరేటర్లు అంటారు.

title: రామగుండం నగరపాలక సంస్థ

text:
రామగుండం నగరపాలక సంస్థ రామగుండం పట్టణంలోని ప్రజల అవసరాలను తీర్చడం కోసం ఏర్పడిన సంస్థ. ఈ సంస్థ పెద్దపల్లి జిల్లాలోని గోదావరిఖని పట్టణంలో ఉంది. తెలంగాణా నగర పాలక సంస్థలో అత్యంత జనాభా కలిగిన పట్టణాల జాబితాలో 6వ స్థానంలో ఉంది.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ పట్టణంలో 2,29,644 ల జనాభా ఉంది. ఈ సంస్థలో 50 డివిజన్లు ఉన్నాయి.

title: విశాఖపట్నం

text: జనాభా పెరుగుదల కారణంగా 1981లో 180 మురికి వాడలున్న విశాఖపట్నంలో, 2011 సంవత్సరానికి 650 పైగా మురికి వాడలు ఉన్నాయి. వీరికి ఉండటానికి చోటు లేక, సిండియా నుంచి గాజువాక వరకూ వున్న పారిశ్రామిక ప్రాంతంలోని కొండల మీద నివాసం ఉంటున్నారు. అలాగే కప్పరాడ, మధురవాడ ప్రాంతాలలోని కొండల మీద నివాసాలు పెరిగాయి. వీరంతా వలస వచ్చిన వారే. ఫలితంగా వర్యావరణ సమస్యలు, కొండల మీద పచ్చదనం అంతరించి పోవటం జరుగు తుంది. విశాఖపట్నంలో జనాభా పెరిగిన తీరు. క్రింద ఇచ్చిన టేబుల్ చూడు. విశాఖపట్నం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ జనాభా (2001 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా)........... 9,82,910 32 గ్రామ పంచాయతీల జనాభా (ఇవి మహావిశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థలో కలిసినవి).. 1,95,489. గాజువాక పురపాలక సంఘము (ఇది మహావిశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థలో కలిసినది)... 2,48,953. మొత్తం జనాభా ...........................................................................20,91,320.

title: కాకినాడ

text: కాకినాడ పరిపాలన నిర్వహణని కాకినాడ నగరపాలక సంస్థ మరియు నగర కమిషనర్ నిర్వహిస్తారు. నగరంలో 50 వార్డులున్నాయి. ప్రతీ వార్డు నుండి ఒక కార్పొరేటర్, నగర పాలక సంస్థలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. తమలో ఒకరిని మేయరుగా కార్పొరేటర్లు ఎన్నుకుంటారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, ఐ.ఏ.ఎస్ స్థాయి అధికారిని నగర కమీషనరుగా నియమిస్తుంది. నగరంలో రెండు శాసన సభ స్థానాలు ఉన్నాయి. అవి కాకినాడ సిటీ, కాకినాడ రూరల్. పార్లమెంటులో ఈ ప్రాంత ప్రాతినిధ్యం కాకినాడ పార్లమెంటు స్థానం ద్వారా జరుగుతుంది.

title: విశాఖపట్నం నగరాభివృద్ధి సంస్థ

text: , విశాఖపట్నం మహానగర ప్రాంతం , విశాఖపట్నం మరియు శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాలు విశాఖపట్నం నగరాభివౄద్ది సంస్థ యొక్క అధికార పరిధిలోకి వస్తాయి.ఇది 5,573 చదరపు కిలొమీటర్లు (2,152 చ.మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి ఉంది మరియు 53.4 లక్షల జనాభా కలిగి ఉంది. అనకాపల్లి మరియు భీమునిపట్నాం మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థలో విలీనం అయ్యాయి..

title: హైదరాబాదు

text: నగర పరిపాలన హైదరాబాదు మహా నగరపాలక సంస్థ చే నిర్వహించబడుతుంది దీనికి అధిపతి మేయరు అయినప్పటికీ కార్యనిర్వాహక అధికారాలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించే నగరపాలక కమిషనరు అనబడే ఒక ఐఏఎస్ అధికారి చేతిలో ఉంటాయి. ప్రస్తుతం బొంతు రామ్మోహన్ మేయరుగా, క్రిష్నబాబు హైదరాబాదు నగరపాలక సంస్థ ప్రస్తుత మునిసిపల్ కమిషనరుగా ఉన్నారు. మునిసిపల్ కమీషనరుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. నగర త్రాగునీటి సౌకర్యం, రోడ్లు, డ్రైనేజీ నిర్వహణ, చెత్త తొలిగించుట, వీధిదీపముల ఏర్పాటు, మౌలిక వసతులకు బాధ్యత ఈ సంస్థదే. నగరం 150 వార్డులుగా విభజింపబడి ఉంది. ఒక్కో వార్డుకు ఒక కార్పొరేటరు ఎన్నికై కార్పొరేషనులో తన వార్డుకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. నగరప్రాంతం మొత్తం తెలంగాణ 31 జిల్లాల్లో ఒకటి - అదే హైదరాబాదు జిల్లా. ఆస్తుల దస్తావేజులు, రెవిన్యూ సమీకరణకు జిల్లా కలెక్టరు బాధ్యుడు. హైదరాబాదు జిల్లాలో ఎన్నికల నిర్వహణ బాధ్యత కూడా కలెక్టరుదే.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: విశాఖపట్నం మునిసిపాలిటీలో (50 వార్డులు ఉండేవి). ఈ మునిసిపాలిటీ, మహా విశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థగా ఎదిగిన తరువాత 72 వార్డులుగా విభజించి ఎన్నికలు జరిపారు. ఒక్కొక్క వార్డు తాలుకా కార్పొరేటరు, వారి ఎన్నికల వివరాలు, జనాభా, ఆడ, మగ వివరాలు, హద్దులు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, నీటి సౌకర్యం, రోడ్ల వివరాలు వగైరా చేర్చటం జరిగింది. 2007 ఫిబ్రవరి 21 నాటి మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల వివరాలు.

title: హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్

text:
హెయిర్‌ట ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌లో రెండు ముఖ్యమైన పద్ధతులు ఉన్నాయి. స్ట్రిప్ లేదా ఎఫ్‌యూఈ (ఫోలిక్యులర్ యూనిట్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్). సర్జరీ కోసం ఒకరోజంతా క్లినిక్‌లోనే ఉండాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని గంటల పాటు సర్జరీ జరుగుతుంది. ఈ సర్జరీకి లోకల్ అనస్థీషియా సరిపోతుంది. అంటే క్లయింట్ సర్జరీ జరుగుతున్నంత సేపు మెలకువగానే ఉంటాడు. ఎఫ్‌యూఈ పద్ధతిలో ఒక్కో వెంట్రుకను తీసుకుంటూ బట్టతల ప్రాంతంలో అతికించడం జరుగుతుంది. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ తరువాత ఎర్రగా మారడం, వాపు ఉంటాయి. కొన్ని వారాల తరువాత ఇవి తగ్గిపోతాయి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన తరువాత శిరోజాలు రాలిపోతాయి. కానీ అక్కడి నుంచే కొత్త జుట్టు పెరగడం మొదలవుతుంది. ఏడాది తరువాత జుట్టు పూర్తిగా పెరిగిపోతుంది. శిరోజాలు తీసే స్థలంలో, అతికించే స్థలంలో అనస్థీషియా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల నొప్పి ఏ మాత్రం తెలియదు.
డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఇప్పటి వరకు ఎన్ని సర్జరీలు చేశారు? వారి ఫోటోలు చూపించగలరా? సర్జరీకి ముందు సర్జీరీ తరువాత వారి శిరోజాలు ఎలా ఉన్నాయి? తదితర అంశాలను ఫోటోలు చూసి తెలుసుకుంటే మంచిది. వీలుంటే సర్జరీ చేయించుకున్న క్లయింట్స్‌తో ఒకసారి మాట్లాడించమని అడగవచ్చు. సర్జరీ చేయించుకుంటే మీ హెయిర్ స్టయిల్ ఎలావస్తుందో స్కెచ్ గీసి చూపించమని కోరవచ్చు. ఎన్ని సెషన్లు రావాల్సి ఉంటుందో తెలుసుకోవడం మరవద్దు. మొత్తం సర్జరీకి ఎంత ఖర్చవుతుందో ముందుగా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. డాక్టర్‌ను కలిసినపుడు ఈ విషయాలు గుర్తుపెట్టుకుని సందేహాలు నివృత్తి చేసుకోవాలి.
పొగతాగడం, ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం, ఇతర మందులు వాడే అలవాటు ఉంటే సర్జరీకి కొన్ని వారాల ముందు నుంచి ఆపేయాలి. దీనివల్ల ఎటువంటి సైడ్ఎఫెక్ట్స్‌రాకుండా ఉంటాయి. అధికంగా మద్యం సేవించడం, ఇతర వ్యాధులకు వాడే మందుల వల్ల సర్జరీ సమయంలో లేదా తరువాత బ్లీడింగ్ కావడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే సర్జరీ చేయించుకోవాలని అనుకుంటున్న వారు తప్పనిసరిగా ఈ అలవాట్లను మానుకోవాలి.
ఒక్ సెషన్‌లో 1500 నుంచి 3 వేల వరకు శిరోజాలను తీసి అతికించవచ్చు. రోజంతా సర్జరీ చేసినపుడు ఇది సాధ్యమవుతుంది. చాలా వరకు రోగులు ఉదయం క్లినిక్‌కు వస్తే సాయంత్రంకల్లా ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు.
హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోగానే నిండైన జుట్టుతో అందంగా కనిపించాలని కోరుకుంటారు. కానీ దానికి సమయం పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన శిరోజాలు నెమ్మదిగా పెరుగుతాయి. సర్జరీ చేసిన కొన్ని వారాల తరువాత ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ హెయిర్స్ రాలిపోతాయి. ఆ తరువాత నెమ్మదిగా పెరగటం మొదలవుతుంది. మూడు నెలల్లో మెల్లగా శిరోజాలు పెరుగుతుండటం గమనించవచ్చు. ఆరు నుంచి ఏడాదిలోపల జుట్టు పూర్తిగా పెరుగుతుంది. సర్జరీకి ముందు, సర్జరీ తరువాత తేడాను స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. ఈ జుట్టు పూర్తిగా సాధారణ జుట్టు మాదిరిగానే ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మామూలుగా దువ్వుకోవడం చేయవచ్చు. ఈ జుట్టు ఊడిపోవడం మళ్లీ బట్టతల రావడం అంటూ జరగదు. ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేసిన జుటు జీవితాంతం నిగనిగలాడుతూ ఉంటుంది. బట్టతల సమస్యకు హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ సర్జరీ ఒక వరం. హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌తో బట్టతలకు శాశ్వతంగా గుడ్‌బై చెప్పవచ్చు.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: పోటీచేసిన వారు: బి. కరుణాకర్ (కాంగ్రెస్), ఎమ్. రామిరెడ్డి (స్వతంత్ర)

title: నిజామాబాదు (పట్టణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం

text:
నియోజకవర్గాల పునర్వ్యవస్య్జీకరణలో భాగంగా ఈ నియోజకవర్గం పేరు మారింది. ఇదివరకు నిజామాబాదు శాసనసభ నియోజకవర్గంగా ఉన్న పేరు, పునర్విభజనలో దీనిని రెండుగా విభజించడంతో నిజామాబాదు (పట్టణ), నిజామాబాదు (గ్రామీణ) నియోజకవర్గాలు ఏర్పడ్డాయి. నిజామాబాదు నగరపాలక సంస్థ పరిధిలోని 50 వార్డులు పట్టణ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలను, ఇదివరకు ఉన్న డిచ్‌పల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను కలిపి నిజామాబాదు (గ్రామీణ) నియోజకవర్గాన్ని ఏర్పర్చారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడు డి.శ్రీనివాస్ 2009 మరియు 2010లలో వరుసగా రెండుసార్లు భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి చేతిలో పరాజయం పొందినాడు. 1952 నుండి ఇప్పటివరకు జరిగిన 14 ఎన్నికలలో (ఉప ఎన్నికతో కలిపి) కాంగ్రెస్ పార్టీ 4 సార్లు, తెదేపా 3 సార్లు, భారతీయ జనతా పార్టీ 2 సార్లు విజయాలు సాధించగా 5 సార్లు ఇండిపెండెంట్లు గెలుపొందినారు.నిజామాబాదు జిల్లా మధ్యన నిజామాబాదు (పట్టణ_ నియోజకవర్గం ఉంది. ఇది జిల్లాలోని 5 నియోజకవర్గాలతో సరిహద్దులను కలిగి ఉంది. తూర్పున నిజామాబాదు (గ్రామీణ) నియోజకవర్గం ఉండగా, దక్షిణమున ఎల్లారెడ్డి నియోజకవర్గం, పడమరన బాన్సువాడ నియోజకవర్గం, వాయువ్యాన బోధన్ నియోజకవర్గం, ఈశాన్యాన ఆర్మూర్ నియోజకవర్గం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. ఈ శాసనసభ నియోజకవర్గం నిజామాబాదు లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది.1952లో నిజామాబాదు పేరుతో ఈ నియోజకవర్గం ఏర్పడినది. నియోజకవర్గాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో గ్రామీణ ప్రాంతాలు విడదీని దానిని ప్రత్యేకంగా నిజామాబాదు (గ్రామీణ) నియోజకవర్గంగా ఏర్పాటుచేయడంతో 2009 ఎన్నికల నుంచి ఇది నిజామాబాదు (పట్టణ) నియోజకవర్గంగా పిలువబడుచున్నది. 1952 నుంచి ఒక ఉప ఎన్నికతో సహా మొత్తం 14 సార్లు ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి. తొలి ఎన్నికలో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయం సాధించగా, ఆ తరువాత వరుసగా 5 సార్లు ఇండిపెండెంట్ అభ్యర్థులు విజయాలు నమోదుచేశారు. 1983లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్బావం అనంతరం ఆ పార్టీకి చెందిన డి.సత్యనారాయణ వరుసగా 2 సార్లు ఇక్కడి నుంచి గెలుపొందినాడు. మూడున్నర దశాబ్దాల అనంతరం 1989లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన అభ్యర్థి గెలుపొందినాడు. 1994లో మళ్ళీ తెదేపా విజయం సాధించగా, 1999 మరియు 2004లో కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి డి.శ్రీనివాస్ విజయం సాధించాడు. 2009 మరియు 2010లలో డి.శ్రీనివాస్ పిసిసి అధ్యక్ష హోదాలో పోటీచేసినప్పటికీ పరాజయం పొందినాడు.
1983 ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి డి.సత్యనారాయణ సమీప కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి శ్రీనివాస్ పై సుమారు 13వేల ఓట్ల మెజారిటీతో విజయం సాధించాడు. సత్యానారాయణకు 32653 ఓట్లు రాగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి శ్రీనివాస్ 19708 ఓట్లు పొందినాడు.

title: గుంటూరు

text: నగర పాలక సంస్థకు వార్డు సభ్యులను, మేయర్ ను ప్రజలు ఎన్నుకుంటారు. వీరి ఆధ్వర్యంలో నడిచే నగర పాలన సంస్థకి అత్యున్నత అధికారి కమీషనర్. వీరికి సహాయంగా అదనపు కమీషనర్, ఖాతాపరీక్షకుడు, ఉప కమీషనర్, పురపాలక ఇంజనీర్, అరోగ్య అధికారి, జీవశాస్త్రవేత్త, ఉప నగర ప్రణాళిక అధికారి వుంటారు.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గ్రేటర్ విశాఖ తరువాత అంత పెద్ద నగరపాలక సంస్థని కలిగి గ్రేటర్ గుంటూరుగా మార్పుచెందిన మరో నగరం గుంటూరు మహా నగరం.

title: రాధా రమాదేవి

text:
రాధా రమాదేవి బయోటెక్నాలజీ శాస్త్రవేత్త. గుంటూరు జిల్లాలో జన్మించారు. ఆంధ్రా మెడికల్ కాలేజీ నుంచి చిన్న పిల్లల వైద్య శాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేశారు. ఎం.బి.బి.యస్ లోణే రాష్ట్రపతి అవార్డు అందుకున్నారు. బెంగళూరు లోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్‌సి) లో జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేశారు. అదే సంస్థలో వైద్యాధికారిగా 1977 ముంచి 1994 వరకు పనిచేశారు.
దేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా నియోనాటల్ స్క్రీనింగ్ ను ప్రారంభించిన ఘనత ఈమెదే. అంటే నవజాత శిశువు పాదం నుండి రెండు చుక్కల రక్తం తీసుకొని పరీక్షలు చేయడాం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఆ బిడ్డ ఎదుర్కొనే శారీరక, మానసిక, ఎదుగుదల లోపాలను ముందే కనిపెట్టవచ్చు. అవి తలెత్తకుండా ముందు జాగ్రత్త కూడా తీసుకోవచ్చు. దేశ విదేశాలలో జరిగిన జాతీయ, అంతర్జాతీయ సదస్సుల్లో మానవాళికి మేలు చేసే అంశాలపై ఎన్నో పత్రాలు అందజేశారీమె. నియోనాటల్ స్క్రీనింగ్ పై జపాన్ లో జరిగిన ఒక సదస్సులో ఈమె ప్రసంగించారు మనీలా లో 2001 లో జరిగిన నాలుగో ఆసియా పసిఫిక్ సదస్సులో పాల్గొన్నారు. ప్రస్తుతం సెంటర్ ఫర్ డ్.ఎన్.ఎ అండ్ ఫింగర్ ప్రింట్స్ డయోగ్నాస్టిక్స్ లో డయాగ్నోస్టిక్స్ సైన్సెస్ సైన్సెస్ విభాగానికి ఇన్‌ఛార్జిగా వ్యవహరిస్తున్నారు.
పురిటి బిడ్డను పరీక్షించి ఆ బిడ్డకు భవిష్యత్తులో ఎలాంటి వ్యాధులు వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయి? అనే అంశం పై డాక్టర్ రమాదేవి గారు చేస్తున్న పరిశోధనలు పూర్తయ్యాయి. 2004 సంవత్సరం వరకు ఈమె హైదరాబాద్ నగరంలో 20 వేల మంది నవజాత శిశువులపై పరిశోధనలు చేసి, భవిష్యత్తులో వారు ఎదుర్కోనున్న పది ప్రధాన సమస్యలను కనుగొన్నారు. భవిష్యత్ లో దేశవ్యాప్తంగా ఐదు కేంద్రాలు స్థాపించి, చిన్నారులు ఎదుర్కోనున్న యాభై లోపాలను గుర్తించేదుకు పరిశోధనలు చేయాలన్నదే ఈమె ధ్యేయం.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: వార్డు హద్దులు: దక్షిణ జైల్ రోడ్, నేరెళ్ళ కోనేరు, అల్లిపురం మెయిన్ రోడ్డు, అల్లిపురమ్ మార్కెట్, రైల్వే క్వార్టర్స్, రైల్వే స్టేషను రోడ్.

title: పొంగూరు నారాయణ

text:
ఎంచుకున్న రంగంలో అత్యున్నత శిఖరాలు అందుకోవాలన్న దీక్షతో ప్రతీ అడుగు ముందుకు వేసే పి.నారాయణ కొత్తగా ఏదైనా చేయాలని తలపోశారు. ఆ ప్రస్థానంలో ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా అధిగమించారు. ఎదురైన కష్టాల్ని,ఒడిదుడుకుల్ని చిరునవ్వుతో ఎదుర్కున్నారు. ఆ ఫలితమే ఇప్పుడు యావద్దేశంలో తలెత్తుకొని నిలబడ్డ నారాయణ విద్యాసంస్థలకు బలమైన పునాదిగా నిలిచింది.
1979 లో ఓ చిన్న అద్దె గదిలో నారాయణ ట్యూషన్ సెంటర్ మొదలైంది. నెల్లూరు హరనాథపురంలో ఏర్పాటైన ఈ ట్యూషన్ సెంటర్ మొదలు కేవలం అయిదుగురు విద్యార్థులతో ప్రారంభమైంది. ఆ సంఖ్య రోజురోజుకీ పెరుగుతూ పోయింది. అతి కష్టమైన, క్లిష్టమైన లెక్కల్ని విద్యార్థులకు సులువుగా అర్ధమయ్యేలా చెప్పేందుకు నారాయణ చేసిన కృషి వృధాగా పోలేదు. నారాయణ ట్యూషన్ సెంటర్లో గణితం భలే చెబుతున్నారన్న విషయం ఆ నోటా ఈ నోటా పాకి రాష్ట్రమంతా తెలిసిపోయింది. దీంతో, ఈ సెంటర్ లో మాథ్స్ నేర్పించాలని హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం నుండి కూడా పిల్లలను తల్లిదండ్రులు తీసుకు రావడం మొదలయ్యింది. దీంతో, గణితంతో పాటూ ఇతర సబ్జెక్ట్స్ కూడా భోదించే ఉపాధ్యాయుల్ని కూడా తన బృందంలో చేర్చుకున్నారు. అలా ఓ చిన్న ట్యూషన్ సెంటర్ గా మొదలైన ఆ ప్రస్థానం అనతి కాలంలోనే ఓ కోచింగ్ సెంటర్ గా రూపుదిద్దుకుంది.
డాక్టర్ నారాయణ ప్రణాళిక, చిత్తశుద్ధి, కృషితో పాటు బోధనా రంగంలో ఎంచుకున్న వినూత్న పద్దతులు, అద్భుత ఫలితాలు ఇచ్చాయి. నారాయణ కోచింగ్ సెంటర్ లో చదువుకున్న విద్యార్థులు పోటీ పరీక్షల్లో ఉత్తమ ర్యాంకులు సాధించడం మొదలైంది. ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో అయితే నారయణకు పోటీ కూడా లేకుండా పోయింది. ఎంసెట్ తో పాటు ఐ.ఐ.టి పోటీ పరీక్షల్లోనూ నారాయణ విద్యార్థులు విజయ దుదుంభి మోగించారు. ఒకప్పుడు ఐ.ఐ.టి సీట్ అంటే తెలుగు విద్యార్థులకు సాధ్యమా అనుకునే పరిస్థితి నుండి ఆ విభాగంలో అత్యధిక స్థానాలు ఇక్కడి విద్యార్థులే సాధించే పరిస్థతి వచ్చింది. ఈ విషయంలో నారాయణ విద్యాసంస్థల పాత్ర ఎంత ఉందో ఆ సంస్థ విద్యార్థుల విజయాలే ఢంకా బజాయించి మరీ చెబుతాయి. వివిధ పోటీ పరీక్షల్లో విద్యార్థులని సన్నద్ధం చేసేందుకు మైక్రో షెడ్యూల్స్ రూపకల్పన చేయడానికి ఆయన ఆద్యుడు. దీంతోపాటు, ఏ పోటీ పరీక్షకు ఎలా సిద్ధం కావాలి అన్నదానిపై నారాయణ నిర్దేశకత్వంలో సంస్థ ఎన్నో ప్రయోగాలు చేసి అద్భుత ఫలితాలు చూపింది. దానికి సాక్ష్యమే ఇప్పుడు ఐ.ఐ.టి విద్యాసంస్థల్లో 15 నుండి 20 శాతం దాకా తెలుగు విద్యార్థులు చదువుకోవడం.
నారాయణ విద్యాసంస్థ విజయాలతో పాటు అక్కడి క్రమశిక్షణ, బోధనా పద్దతుల గురించి తెలియడంతో విద్యార్థులు సంఖ్య బాగా పెరిగింది. నెల్లూరులో ఓ చిన్న అద్దెగదిలో మొదలైన నారాయణ సంస్థ ఇప్పుడు దేశమంతటా విస్తరించింది. ఓ ప్రతిష్టాత్మకమైన విద్యాసంస్థగా ఆవిర్భవించింది. దాదాపు 14 రాష్ట్రాల్లో 4 లక్షల మందికి పైగా విద్యార్థులు, 40 వేల మంది సిబ్బందితో విద్యాప్రస్థానం సాగిస్తున్నది. నారాయణ విద్యా సంస్థలో చదువుకుంటున్న విద్యార్థులు ఐ.ఐ.టి-జే.ఇ.ఇ, నీట్, బిట్ శాట్, ఏ.ఎఫ్.ఎం.సి, ఎయిమ్స్, జిప్ మర్ వంటి ప్రతిష్టాత్మక పోటీ పరీక్షల్లో రాణిస్తున్నారు.

title: తమాషా లెక్కలు

text:
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి ఒక్కొక్క పండు ఇస్తే ఒక పండు మిగులుతుంది.
ఒక్కొక్క పిల్లవానికి రెండు పండ్లు ఇస్తే ఒక పిల్లవానికి పండ్లు తక్కువవుతాయి.
అయితే ఎంత మంది పిల్లలు ఉన్నారు? ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉన్నాయి?

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: 39వ వార్డు: కార్పొరేటర్: సానాపతి సీతా రామాంజనేయులు (తెలుగు దేశం). మెజారిటి - 568. మొత్తం ఓటర్లు: 19450 (మగ 10282, స్త్రీలు: 9168)

title: విశాఖపట్నం

text: తెలుగు సమాజము(గ్రామము) లో పొటీ మరియు సాంప్రదాయ బహుమానము(ట్రిబ్యూట్) కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రి విశాఖపట్నం వార్డులు జిల్లా కలెక్టరు కార్యాలయం

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: మహా విశాఖపట్నం నగర పాలక సంస్థలో ఉన్న 72 వార్డులను, 6 జోన్లుగా చేసి, పాలన చేస్తున్నారు.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: 31వ వార్డు: కార్పొరేటర్: గోగినేని సాంబశివ రావు (తెలుగు దేశం) మొత్తం ఓటర్లు: 14564 (మగ 7450 స్త్రీలు: 7204) మెజారిటీ:36.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: 40వ వార్డు: కార్పొరేటర్: పి.వి. నర్స కుమారి (టిడిపి) మొత్తం జనాభా: 21000. మొత్తం: 16336 (మగ: 7826 స్త్రీలు: 8510. మెజారిటీ: 1698.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: వార్డు హద్దులు: యారాడ గ్రామం

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: ఈనాడు వార్త ఆంధ్ర జ్యోతి సాక్షి

title: శివసేన

text: భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP)తో కలిసి సంకీర్ణంలో 1995-99 వరకు శివసేన రాష్ట్రాన్ని పాలించింది. 1999 నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీతో కలిసి సేన రాష్ట్రంలో ప్రతిపక్ష పార్టీగా ఉంది. శివసేన-భారతీయ జనతా పార్టీ సంయుక్తంగా ముంబాయి మహా నగరపాలక సంస్థ్ను పాలిస్తున్నాయి. సంప్రదాయబద్ధంగా శివసేన యొక్క బలమైన ఓటు బ్యాంకులు ముంబయి మరియు కొంకణ్ తీర ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. అయితే, 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఈ ప్రాంతాల్లో ఫలితాలు తారుమారయ్యాయి. ఈ ఎన్నికల్లో శివసేన రాష్ట్రంలోని మిగిలిన ప్రాంతాల్లోకి అడుగుపెట్టినప్పటికీ, ముంబయిలో పరాజయాలు చవిచూసింది.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: * వార్డుల వారీగా, 72 వార్డుల జనాభా వివరాలకు ఇక్కడ నొక్కండి

title: ఏలూరు

text: ఏలూరు పురపాలక సంఘాన్ని 1866 లో స్థాపించారు. నగర అధికార పరిధి 12.02km2 (4.64sqmi)తో 50 వార్డులు కలిగి ఉంది[12]. వై.సాయి శ్రీకాంత్ ప్రస్తుత మున్సిపల్ కమిషనర్ మరియు షేక్ నూర్ జహాన్ నగర మేయర్గా ఉన్నారు.[13] 9 April 2005 న నగరపాలక నంస్థగా అభివృద్ధి చెందింది.

title: విశాఖపట్నం

text: మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థను 11 విబాగాలుగా విడదీసి, పరిపాలన చేస్తున్నారు. రెవెన్యూ శాఖ, అక్కౌంట్సు (పద్దులు) శాఖ, సాధారణ పరిపాలన, బట్వాడా శాఖ (సంస్థలోని మిగతా శాఖలు రాసిన ఉత్తరాలు, నోటీసులు పంపించటం), ఇంజినీరింగ్ శాఖ, ప్రజారోగ్య శాఖ (ప్రజల ఆరోగ్యం, వీధులు, మురికి కాలువలు శుభ్రం చేయటం, ఆసుపత్రులు ), టౌన్ ప్లానింగ్ శాఖ, అర్బన్ కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ (నగర్ అభివృద్ధి సంస్థ), విద్యా శాఖ, ఆడిట్ శాఖ (అక్కౌంట్సు శాఖ రాసిన జమా ఖర్చులు సరిగా ఉన్నాయా లెవ అని పరిశీలించి, తప్పులను, అనవరంగా చేసిన ఖర్చులను వెదికి అభ్యంతరాలను నమోదు చేస్తుంది), లీగల్ సెల్ (మహా విశాఖ నగరపాలక సంస్థ మీద ఎవరైనా దావాలు వేసిన వాటికి సమాధానలు ఇవ్వటం, కొన్ని న్యాయసంబంధమైన సలహాలు సంస్థకు ఇవ్వటం, వంటి పనులు చేస్తుంది). ఈ 11 శాఖలకు అధిపతులు ఉంటారు. ఈ 11మంది అధిపతులు, మహా విశాఖ నగర పాలక సంస్థ అధిపతి అయిన కమిషనరు (ఐ.ఏ.ఎస్ అధికారి) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తారు.

title: విశాఖపట్నం

text: మహా విశాఖపట్నం నగరపాలక సంస్థలో ఉన్న 72 వార్డుల వివరాలు (జనాభా, వార్డు హద్దులు, వార్డులో ఉన్న గ్రామాలు, ప్రాంతాల వివరాలు, సౌకర్యాలు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు మొదలైనవి)కోసం విశాఖపట్నం వార్డులు చూడండి. జాతీయ పట్టణ అభివృద్ధి పధకం ద్వారా విశాఖపట్నాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ నిర్ణయంతో, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, విశాఖ పట్నం పురపాలక సంఘాన్ని, మహా విశాఖ పట్నం పురపాలక సంఘంగా అభివృద్ధి చేయాలనే ఉద్దేశంతో, విశాఖపట్నం చుట్టుపక్కల వున్న 32 గ్రామాలను (గ్రామాల పేర్లు కింద చూడు), గాజువాక పురపాలక సంఘాన్ని, మహా విశాఖ పురపాలక సంఘం ప్రభుత్వ ఆర్డరు G.O. Ms.No.938 MA & UD (Elec.II) Dept.తేది 2005 నవంబరు 21 ఇచ్చిన అధికారంతో విలీనం చేసారు. 9.82 లక్షల జనాభా వున్న విశాఖ, ఈ 32 గ్రామాలు, గాజువాక పురపాలక సంఘం కలిసి పోయిన తరువాత 14.25 లక్షల జనాభాకి పెరిగింది. ఈ విలీనం వల్ల 111 చదరపు కిలోమీటర్లు (చ.కీ.మీ.) పరిధిలో విస్తరించిన విశాఖ, 534 చ.కీ.మీ. విస్తీర్ణానికి పెరుగుతుంది. (1) మధురవాడ, (2) పరదేశి పాలెం, (3) కొమ్మాది, (4) బక్కన్న పాలెం, (5) పోతిన మల్లయ్య (పి.ఎమ్) పాలెం, (6) యారాడ (యారాడ మలుపు రోడ్డు ప్రమాదాలకు పెట్టింది పేరు. ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ 108 అంబులెన్స్ వుంటుంది), (7) గుడ్లవాని పాలెం, (8) ఎల్లపువాని పాలెం, (9) వేపగుంట, (10) పురుషోత్తమపురరం, (11) చిన్న (చిన) ముషిడివాడ, (12) పులగాలి పాలెం, (13) పెందుర్తి, (14) లక్ష్మీపురం, (15) పొర్లుపాలెం, (16) నరవ, (17) వెదుళ్ళ నరవ, (18) సతివాని పాలెం, (19) నంగి నరపాడు, (20) గంగవరం (పోర్టు వుంది), (21) ఇ. మర్రిపాలెం, (22) లంకెల పాలెం, (23) దేశపాత్రుని పాలెం, (24) దువ్వాడ (రైల్వే స్టేషను వుంది), (25) అగనంపూడి (ఆల్ ఇండియా రేడియో స్టేషను వుంది), (26) కె.టి. నాయుడి పాలెం, (27) దేవాడ, (28) పాలవలస, (29) చిన్నిపాలెం, (30) అప్పికొండ (సోమేశ్వరాలయం ప్రసిద్ధి) (31) అడివి వరం (32) మంత్రి పాలెం.(33) పందూరు అడవిలో ఉన్న వాటర్

title: గుంటూరు

text: ప్రస్తుతం గుంటూరు మహా నగరపాలక సంస్థ అధికారిగా k. కన్నా బాబు గారు (ఐఏఎస్) గారు నియమితులయ్యారు.

title: విశాఖపట్నం వార్డులు

text: 46వ వార్డు: కార్పొరేటర్: అంగ ఛంద్ర కళ (కాంగ్రెస్). మొత్తం ఓటర్లు: 11691 (మగ 5887 స్త్రీలు 5804 ) మెజారిటీ: 988 వార్డు హద్దులు: జింక్ క్వార్టర్స్, ములగాడ (అంగన్వాడి వుంది), ఛిన ములగాడ, ఎదురువాని పాలెం, గొందేశివాని పాలెమ్, శ్రీరామ నగర్, కుంచమ్మ కోలనీ, శాంతినగర్, పిలకవాని పాలెం, రాజ్ కమల్ దేవి కోలనీ, శ్రీనివాస కోలనీ, కోడి పందేల దిబ్బ, శ్రీనివాసనగర్, శ్రీహరిపురం (ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. శ్రీహరిపురంలో ప్రైవేటు విద్యాసంస్థలు ఎక్కువగా వున్నాయి), రామ్ నగర్, అన్నమ్మ కోలనీ, గుల్లల పాలెం, ఉప్పర కాలనీ. 46, 47, 48 వార్డులకు వైద్య సేవలు అందింఛటానికి, గుల్లల పాలెంలో 10 పడకల ఆస్వత్రి 1991 నగర పాలక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఏర్వడింది. ఇందులో ఎక్ష్-రే యూనిట్ కూడా ఉంది. ఇక్కడే ఈ-సేవా కేంద్రం ఉంది. గుల్లల పాలెం మార్కెట్టులో నగరపాలక సంస్థ కట్టిన షాపింగ్ కాంప్లెక్స్ ఉంది. హిందూస్థాన్ జీంక్ లిమిటెడ్, కోరమాండల్ ఇంటర్నేషనల్ సంస్థలు ఇక్కడకు దగ్గర్లోనే ఉన్నాయి. జింక్ ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం, సాయిబాబా గుడి మెయిన్ రోడ్డు ప్రక్కనే ఉన్నాయి. 47వ వార్డు:కార్పొరేటర్: పీలా సుహాసిని (తెలుగు దేశం) మొత్తం ఓటర్స్ 15132 (మగ 7620 స్త్రీలు 7512) మెజారిటీ: 824. పోటీ చేసిన ఇతరులు: పీలా ఉమా రాణి ( కాంగ్రేస్). వార్డు హద్దులు: హిమాఛల్ నగర్, మారుతి (గణపతి) నగర్, ఎన్.జి.ఓ (నాన్ గెజిటెడ్ ఆఫీసర్స్) కోలనీ, గణపతి నగర్, ములగాద హౌసింగ్ కొలనీ, ఎక్ష్-సర్వీస్ మెన్ కోలని (మాజీ సైనికుల కాలనీ) (సామాజిక భవనం వుంది), శాంతి నగర్, పాత ఛెక్ పోస్ట్ ఏరియా, నక్కవాని పాలెం, వాయుపుత్ర నగర్, హనుమాన్ నగర్, నెహ్రూ నగర్, వుడా కోలనీ, హనుమాన్ సంజీవ కోలనీ, ఎగువ శ్రీహరిపురం, గంగా నగర్.కొత్తనక్కవాని పాలెం (బాల్వాడి కెంద్రం వుంది), చైతన్య నగర్, శాంతిగిరి కాలనీ. గుల్లలపాలెంలో మార్కెట్టు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి ఉన్నాయి. ఈ ఆసుపత్రిలో మందుల కొరత అధికం. సెలైన్ సీసాలు, ఇంజక్షన్లు, పారాసెటమాల్ వంటి మాత్రల కొరత ఉంది. నిత్యం 250మందికి పైగా ఔట్ పేషెంట్లు (రోగులలు) అనారోగ్యంతో ఆసుపత్రికి వస్తారు. 48వ వార్డు: కార్పొరేటర్: పిళ్ళా కనక రాజు (కాంగ్రెస్). మొత్తం ఓటర్లు: 15015 (మగ 7669 స్త్రీలు 7346) మెజారిటీ: 1287. సామాజిక వర్గాలు: గవర్లు 40%, పాలీలు (?) 20%; కాపులు 20%, ఇతరులు 10%. వార్డు హద్దులు: మల్కాపురం, రామకృష్ణాపురం (ప్రభుత్వ పాఠశాల్ వుంది), ఇందిరాకాలనీ -1 (ఆధునిక కళ్యాణ మండపం వుంది, ఇందిరా కాలనీ-2, జనతా కాలనీ (కళ్యాణ మండపం వుంది), అంబేద్కర్ కాలనీ (కమ్యూనిటీ భవనం వుంది), బాబూజీ కాలనీ (సామాజిక భవనం వుంది) ప్రియదర్శిని కాలనీ, జవహర్ నగర్, పవనపుత్ర నగర్. టిడిపి (తెలుగు దేశం) కాలనీ (ప్రభుత్వ పాఠశాల వుంది), కొండ ప్రాంతాలు అచ్ఛినాయుడు లోవ, జనతా కాలనీ, అశోక్ నగర్, వెంకన్నపాలెం కాలనీ.

title: మధురవాడ

text: మధురవాడ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నం నగరమున శివారు గ్రామం. ఇది జాతీయ రహదారి 5 మీద విశాఖ-విజయనగరం మధ్య విశాఖపట్నం నుండి 16 కి మీ దూరంలో ఉంది. ఈ ఊరు మహా విశాఖపట్నం నగర పాలక సంస్థలో విలీనం చేయబడింది.


query: వినుకొండ వల్లభరాయడు ఎప్పుడు జన్మించాడు?

title: వినుకొండ వల్లభరాయుడు

text: వినుకొండ వల్లభరాయల పూర్వులు గుంటూరు సీమలోని వినుకొండ వాస్తవ్యులు. విజయనగర సామ్రాట్టు రెండవ హరిహరరాయల ఏలుబడిలో వల్లభరాయుడి తండ్రి భాండాగార రక్షకునిగా, వినుకొండకు మహాప్రధానిగా పనిచేశారు. వల్లభరాయుడు భైరవస్వామి భక్తుడు. వల్లభరాయుడు కడప ప్రాంతంలోని (నేటి వై.ఎస్.ఆర్.జిల్లా) లోని మోపూరు గ్రామాధిపతి. మోపూరు గ్రామంలోనే ఆయన ఇష్టదైవం భైరవస్వామి కొలువై ఉన్నాడు. వల్లభరాయుడు 15వ శతాబ్ది ప్రథమార్థం (క్రీ.శ.1400-1450) లో జీవించినట్టుగా చరిత్రకారులు నిర్ధారించారు.

title: మదమంచిపాడు

text: మదమంచిపాడు గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 7 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం ఇళ్లతో, 0 జనాభాతో 195 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య, ఆడవారి సంఖ్య . షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య . గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590084.

title: పెదకంచర్ల

text:
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాలలో చదువుచున్న గుడిదేని కోకిల అను విద్యార్థిని, ఇటీవవల కడప జిల్లాలో నిర్వహించిన బాల్ బ్యాండ్మింటను పోటీలలో తన ప్రతిభ ప్రదర్శించి, రాష్ట్రస్థాయి జట్టులో స్థానం సంపాదించింది. ఈమె 2014, డిసెంబరు-27,28,29 తేదీలలో తమిళనాడులోని సేలంలో నిర్వహించే జాతీయస్థాయి పోటీలలో పాల్గొంటుంది. [3]
ఈ ఊరు వినుకొండ మండలానికి 10 కిలోమీటర్లు. ఈ ఊరికి వినుకొండ నుంచి ఆటో ద్యారానె వెళ్ళాలి. వినుకొండ నుంచి గుంటూరుకి ట్రైన్ ద్యారా 2 గంటలు బస్ ద్యారా 3 గంటలు సమయం ప్రయాణం. వినుకొండ నుంచి ఓంగొలుకి బస్ ద్యారా 3.30 గంటలు ప్రయాణం అక్కడ నుంచి చెన్నైకి ట్రైన్ ద్యారా 4.30 నుంచి 6 గంటలు సమయం పడుతుంది. వినుకొండ నుంచి హైదరాబాద్ కి బస్ ప్రయాణం ద్యారా 5 నుంచి 6 గంటలు సమయం పడుతుంది.

title: వినుకొండ

text: వినుకొండ అన్న పేరు ఈ గ్రామంలో శ్రీరాముడు సీతాదేవి అపహరణ గురించి వినడం జరిగింది కాబట్టి విను అన్న క్రియను బట్టి ఆ పేరు వచ్చిందని లోకనిరుక్తి ఉంది. ఈ నిరుక్తిని అనుసరించి తెలుగు, సంస్కృత పండితులు ఈ పేరును సంస్కృతీకరించి శృతగిరి పురం (శృత= విను, గిరి= కొండ, పురం= పట్టణం/నగరం) అన్న పదం కల్పించారు.

title: నరగాయపాలెం

text: నరగాయపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 5 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 348 ఇళ్లతో, 1333 జనాభాతో 639 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 678, ఆడవారి సంఖ్య 655. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 213 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590080.పిన్ కోడ్: 522647.

title: కొప్పుకొండ (వినుకొండ)

text: కొప్పుకొండ గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 20 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1495 ఇళ్లతో, 5755 జనాభాతో 2415 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2898, ఆడవారి సంఖ్య 2857. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 506 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1297. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590069.పిన్ కోడ్: 522647.

title: తిమ్మాయపాలెం (వినుకొండ)

text: వెంకుపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 239 ఇళ్లతో, 1047 జనాభాతో 577 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 516, ఆడవారి సంఖ్య 531. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 253 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 4. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590079.పిన్ కోడ్: 522647.

title: చౌటపాలెం (వినుకొండ)

text: చౌటపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 104 ఇళ్లతో, 313 జనాభాతో 624 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 140, ఆడవారి సంఖ్య 173. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 46 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590070.పిన్ కోడ్: 522647.

title: వినుకొండ వల్లభరాయుడు

text: వినుకొండ వల్లభరాయడు తెలుగు సాహిత్యంలో సుప్రసిద్ధి పొందిన వీధినాటకం క్రీడాభిరామం గ్రంథకర్త. కాకతీయుల కాలంనాటి తెలుగు ఆచార వ్యవహారాలను, పండుగలను, దైవీరూపాలను మొదలుకొని ఎన్నెన్నో విశేషాలతో కూర్చిన గ్రంథం క్రీడాభిరామం. తెలుగు సాహిత్యంలోనే కాక ఆంధ్రుల సంస్కృతి, చరిత్రలను రచించే చారిత్రికులకు కూడా క్రీడాభిరామం ప్రాధాన్యత కలిగిన రచన. అయితే ఈ గ్రంథాన్ని వినుకొండ వల్లభరాయుడు కాక శ్రీనాథుడు రచించాడనే వాదనలు కూడా ఉన్నాయి.

title: ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము

text:
1. నన్నయభట్టు
2. తిక్కనసోమయాజి
3. ఎర్రాప్రెగడ
4. పావులూరి మల్లన
5. నన్నెచోడుడు
6. ప్రతాపరుద్రుడు
7. పాలకురికి సోమనాథుడు
8. రంగనాథుడు
9. కేతన
10. బద్దెన
11. మంచన
12. అధర్వణాచార్యుడు
13. కాచవిభుడు విఠలరాజు
14. మారన
15. విన్నకోట పెద్దన్న
16. చిమ్మపూడి యమరేశ్వరుడు
17. హుళక్కి భాస్కరుడు
18. నాచన సోముడు
19. వేములవాడ భీమకవి
20. మడికి సింగన్న
21. జక్కయ్య
22. అనంతామాత్యుడు
23. రావిపాటి తిప్పన్న
24. వినుకొండ వల్లభరాయడు
25. శ్రీనాథుడు
26. బమ్మెర పోతరాజు
27. నిశ్శంక కొమ్మన్న
28. గౌరనమంత్రి
29. దగ్గుపల్లి దుగ్గయ్య
30. భైరవకవి
31. పిల్లలమర్రి పినవీరన్న
32. నందిమల్లయ్య ఘంటసింగయ్య
33. దూబగుంట నారాయణకవి
34. వెన్నెలకంటి సూరన్న
35. ఫణిభట్టు
36. మనుమంచిభట్టు
37. కేతనమంత్రి
38. కవిభల్లటుడు
39. కవిరాక్షసుడు

title: ఏనుగుపాలెం

text: ఏనుగుపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1302 ఇళ్లతో, 4553 జనాభాతో 894 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2264, ఆడవారి సంఖ్య 2289. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1190 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 121. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590086.పిన్ కోడ్: 522647.

title: పెదకంచర్ల

text: పెదకంచెర్ల గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1500 ఇళ్లతో, 5775 జనాభాతో 2608 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2875, ఆడవారి సంఖ్య 2900. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1815 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 124. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590083.పిన్ కోడ్: 522648.

title: క్రీడాభిరామము

text:
మాచల్దేవి క్రీడాభిరామం అనునది వినుకొండ వల్లభరాయుడు మాచల్దేవి గౌరవార్థం రచించిన వీధి నాటకం. ఇది ఓరుగల్లులో ప్రదర్శించబడింది. కాకతీయుల కాలంలో వేశ్యా కులానికి విశేష ప్రాధాన్యముండేది. వేశ్యల్ని పోషించటం ఆనాటి అధికార వర్గాల గౌరవంగా భావించేవారు. ప్రతాప రుద్రుని వుంపుడుగత్తె మాచల్దేవి ఒకతె. ఈమె భవనం ఓరుగల్లులో నాటి అత్యంత సుందర భననాలలో ఒకటి. క్రీడాభిరామం రెడ్డిరాజుల కాలంలో రచించబడ్డ వీధి నాటకం. ఈ కావ్యకర్త విషయంలో సాహితీవేత్తల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. శ్రీనాథుడు రాశాడని కొందరు, వినుకొండ వల్లభరాయుడు రచించాడని మరికొందరు భావిస్తున్నారు.
ఈ కావ్యంలోని కొన్ని పద్యాలు శ్రీనాథుని ఇతర కావ్యాలలోనివి, చాటువులలోనివి కావడంతో కొందరు ఈ కావ్యాన్ని రచించింది శ్రీనాథుడేననీ, వినుకొండ వల్లభరాయుడి పేరిట పెట్టారనీ భావిస్తున్నారు. ఈ పద్యాలు కేవలం శ్రీనాథునిపై వినుకొండ వల్లభరాయునికి అభిమానం తెలిపేవనీ, బహుశా వారిద్దరి స్నేహాన్ని పురస్కరించుకుని శ్రీనాథుడు వల్లభరాయుడికి కొన్ని రచనా నైపుణ్యాలు మెరుగుపర్చి ఉండవచ్చని మరికొందరు పండితుల వాదన. ఈ క్రమంలో పలువురు పండితుల అభిప్రాయాలు ఇలా ఉన్నాయి:

title: వినుకొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం

text: వినుకొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం

title: గోకనకొండ

text: గోకనకొండ గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 21 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1615 ఇళ్లతో, 6930 జనాభాతో 719 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3528, ఆడవారి సంఖ్య 3402. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 919 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 30. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590090.పిన్ కోడ్: 522649.

title: నరసరాయనిపాలెం

text: నరసరాయనిపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 146 ఇళ్లతో, 597 జనాభాతో 509 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 300, ఆడవారి సంఖ్య 297. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 8 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 116. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590073[1].పిన్ కోడ్: 522647.

title: వినుకొండ రైల్వే స్టేషను

text: వినుకొండ రైల్వే స్టేషను (స్టేషన్ కోడ్: VKN) ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా లోని వినుకొండలో ఒక భారతీయ రైల్వే స్టేషను. ఇది నల్లపాడు–నంద్యాల రైలు మార్గము లో ఉంది. వినుకొండ రైల్వే స్టేషను దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్, గుంటూరు రైల్వే డివిజను కింద పనిచేస్తుంది.

title: విత్తంరాజుపల్లి

text: విత్తంరాజుపల్లి గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 185 ఇళ్లతో, 646 జనాభాతో 313 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 310, ఆడవారి సంఖ్య 336. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 252 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590082.పిన్ కోడ్: 522647.

title: జాషువా

text: జాషువా 1895, సెప్టెంబర్ 28 న వీరయ్య, లింగమ్మ దంపతులకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా వినుకొండ మండలం చాట్రగడ్డపాడులో జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు వేరువేరు కులాలకు చెందిన వారు. తండ్రి యాదవ, తల్లి మాదిగ, ఈ ఒక్క విషయం చాలు, మూఢాచారాలతో నిండిన సమాజంలో అవమానాలు, ఛీత్కారాలు ఎదుర్కోడానికి. బాల్యం వినుకొండ గ్రామంలో పచ్చని పొలాల మధ్య హాయిగానే సాగింది. చదువుకోడానికి బడిలో చేరిన తరువాత జాషువాకు కష్టాలు మొదలయ్యాయి. ఉపాధ్యాయులు, తోటి పిల్లల నుండి ఎన్నో అవమానాలు ఎదుర్కొన్నాడు..

title: నీలగంగవరం

text: నీలగంగవరం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 427 ఇళ్లతో, 1680 జనాభాతో 1178 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 834, ఆడవారి సంఖ్య 846. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 457 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 11. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590071.పిన్ కోడ్: 522647.

title: ఉదయగిరి

text:
ఉదయగిరి దుర్గమునేలే బసవరాజు మంత్రియైన గంగన్నకు దుగ్గనకవి తాను రచించిన నాసికేతూపాఖ్యానము కృతి ఇచ్చెను. ఈకాలమున ఉదయగిరి దుర్గము విజయనగరరాజుల చేతులలో నుండి గజపతుల చేతులలో పడెను. బసవరాజే గజపతుల తరుపున ఉదయగిరి దుర్గమును స్వాధీనము చేసుకొని తన యేలుబడిలో నుంచుకొనెనట. ప్రబోధచంద్రోదయమును రచించిన మల్లనసింగనలు పై గంగన్నకే తన కావ్యమును కృతి ఇచ్చిరి.
దూబగుంట నారాయణ కవి తాను రచించిన పంచతంత్రమును పై బసవరాజుకు అంకితమిచ్చెను.
ఉదయగిరి రాజ్యము సంగీతవిద్యలో కూడా పేరు తెచ్చుకొన్నది. అచ్యుతరాయ రామరాయల కాలములలో ఉదయగిరి రాజ్యమునకు రాజప్రతినిధగా రామామాత్యుడుండెను. ఇతడు సర్వమేళకళానిధి అనే ప్రసిద్ధ సంగీత గ్రంథమును రచించెను. దానిని రామరాయలకు అంకితమిచ్చెను. ఇతనికి వాగ్గేయకారతోడరుమల్లు అను బిరుదు ఉంది. అక్బరు కాలమున ఆర్థికమంత్రిగా నుండిన తోడరుమల్లు చూపిన ప్రతిభవంటి ప్రతిభను ఇతడు మంత్రిగానుండి చూపుటచేత, సర్వకళానిధి రచించుటవల్లనూ ఈబిరుదు ఇతనికి ఇచ్చిరట.
ఉదయగిరి గ్రామమునకు కొండాయపాలెం అని పేరుకూడ.
ఉదయగిరి కొండమీద ఒక ఆలయమున్నది. దానికి వల్లభరాయ దేవాలయమని పేరు. వల్లభరాయడను మంత్రి దానిని నిర్మించెనట. దేవాలయము పక్కన చక్కని కోనేరు ఉంది. ఈ వల్లభరాయుడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయ ల ప్రతినిధి యట. క్రీదాభిరామము న శ్రీనాధుడు వల్లభరాయని పేర వ్రాసినట్లున్నూ, ఆ వల్లభరాయడు ఉదయగిరిసీమలోని మోపూరు గ్రామమున వెలసిన భైరవస్వామి భక్తుడనిన్నీ శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారు వ్రాసియున్నారు. ఈ ఇద్దరు వల్లభరాయలు ఒకరేనని పరిశోధకులు చెప్పుదురు.

title: దొండపాడు (వినుకొండ మండలం)

text: దొండపాడు గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 894 ఇళ్లతో, 3475 జనాభాతో 1460 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1730, ఆడవారి సంఖ్య 1745. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 600 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 105. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590076.పిన్ కోడ్: 522647.

title: ఉమ్మడివరం (వినుకొండ)

text: ఉమ్మడివరం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 15 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 243 ఇళ్లతో, 942 జనాభాతో 352 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 482, ఆడవారి సంఖ్య 460. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 275 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 3. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590088.పిన్ కోడ్: 522649.

title: వినుకొండ

text: వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులుహైదరాబాద్ పుల్లారెడ్డి స్వీట్లంటే రాష్ట్రంలో ఎంత గుర్తింపు ఉందో వినుకొండ పాలకు,మరియు స్వీట్స్ కు మార్కెట్లో అంత గిరాకీ ఉంది. నాణ్యత, రుచిలో ఈ పాలకు పెట్టింది పేరు. వినుకొండ ప్రాంతం పాలకు మార్కెట్లో మంచి గిరాకీ ఉంది. మెట్ట ప్రాంతం కావడంతో పాలు నాణ్యంగా, అత్యంత ప్రత్యేకంగా ఉంటాయని పశు వైద్యాధికారులు నిర్ధారించారు. పాలలో వెన్న, ఇతర పదార్థాలు (ఎస్.ఎన్.ఎఫ్.) అత్యధికంగా ఉండటంతో 90 శాతం డెయిరీలు ఇక్కడి పాలను సేకరించేందుకు మక్కువ చూపుతున్నాయి. ఇక్కడి పాలు గది ఉష్ణోగ్రతలో ఎక్కువ సేపు నిల్వ ఉంటాయి. వినుకొండలో ప్రసిద్ధి చెందిన సంగం డెయిరీ, హెరిటేజ్, తిరుమల, జెర్సీతోపాటు మొత్తం ఆరు పాల శీతలీకరణ కేంద్రాలు ఏర్పాటయ్యాయి.అన్ని గ్రామాల్లో కలిపి 30వేల మంది పాలు విక్రయిస్తూ ఆదాయం పొందుతున్నారు.

title: బెస్త

text:
సాంప్రదాయ మత్స్యకారులైన బెస్త, గూండ్ల వాడ బలిజ, బెస్త, జాలరి, గంగవారు, గంగపుత్ర, గూండ్ల, వన్యకుల క్షత్రియ, వన్నెకాపు, వన్నెరెడ్డి, పల్లికాపు, పల్లిరెడ్డి, నెయ్యల, పట్టపు అనే పేర్లతో కూడా ఈ కులస్తులు పిలువబడతారు. బెస్తవారు చేపలు పట్టుకొని అమ్ముకుంటారు.చెరువు, కుంటల్లో నీరు ఉంటేనే వీరి పంట పండినట్లు. లేకుంటే కరువొచ్చినట్టే. వరుణుడు కరుణిస్తేనే వీరి బతుకుబాగుంటుంది. ఎక్కువగా మత్స్య వృత్తిని చేపడుతున్నారు.జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో విత్తనాలు వేసి మార్చి నుంచి మే వరకు చేపలను పడతారు.దళారీలు చెరువులను గుత్తకు మాట్లాడుకొని ఆదాయాన్ని గడించటంవల్ల మత్స్యకారులు నష్టపోతున్నారు. చెరువులో విత్తనాలు చల్లే సదరు కాంట్రాక్టర్ చేపలు పట్టే సమయానికి మత్స్యకారుల వద్ద కొనుగోలు చేస్తాడు. వాటిని ఆ వ్యక్తి మార్కెట్‌లో ఎక్కువ రేటుకు విక్రయించి సొమ్ము చేసుకుంటాడు. దళారి వ్యవస్థ లేనిపక్షంలో మత్స్యకారులు నేరుగా చేపలను మార్కెట్‌కు తరలించి విక్రయించి లాభాలను గడించే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రభుత్వం సొసైటీలకు విత్తనాలను 50 శాతం సబ్సిడీపై అందజేస్తోంది. ఫలితంగా వృత్తిదారులు స్వయంగా విత్తనాలు వేసి చేపలు పట్టుకొని మార్కెట్‌కు తరలించి విక్రయించడం ద్వారా లాభాన్ని గడించే అవకాశం లభించింది. వాగులలో ప్రభుత్వం లైసెన్సులు జారీ చేసింది. 105 రూపాయల ఫీజు చెల్లిస్తే ఏడాది పాటు చేపలు పట్టుకొనే వీలు కల్పించింది. కట్ల, రౌ, బంగారు తీగ చేపలను ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. చేపల మార్కెటింగ్‌కు గాను ఈ మధ్య మహిళలకు సబ్సిడీపై బైక్‌లను అందించారు.మత్స్యకారుల పిల్లల కోసం రాష్ట్రంలో చిత్తూరు, పశ్చిమ గోదావరి, మెదక్ జిల్లా ల్లోగురుకుల పాఠశాలలున్నాయి.వృత్తిదారులు చనిపోతే రెండు లక్షలు బీమా ఇస్తున్నారు.
మహిళా మత్స్యకారులు కూడా మత్స్య మిత్ర గ్రూపుల నుంచి రుణాలు, నైలాన్ వలలు, ఐస్ బాక్స్ లు తదితర పరికరాల కోసం రుణాలు పొందారు.మహిళా మత్స్య ఫెడరేషన్ ఏర్పాటు చేసి వారికి వృత్తి నైపుణ్యంలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుందని వారు ఆశిస్తున్నారు. తక్కువ నీటిలో ఎక్కువ చేపలను ఉత్పత్తి చేసే మెళకువలు నేర్పించాలని, కేరళలో చేపడుతున్నట్లుగా ఇక్కడ కూడా చేపల పచ్చళ్లు, ఫ్రై తదితర వెరైటీ వంటకాలు తయారు చేసి విక్రయించేలా మార్కెటింగ్ సదుపాయం కల్పించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.మండల కేంద్రాల్లో స్టాళ్లను ఏర్పాటుచేయాలని ప్రతి మండలంలో ఓ కమ్యూనిటీ హాలు నిర్మించి ఇవ్వాలని వారు కోరుతున్నారు. ఎవరికైనా చేపలు అవసరమైతే డోర్ డెలివరీ చేసే స్థాయికి ఎదగాలని వృత్తి దారులు భావిస్తున్నారు.చందురుడు వాడె యదె బృహస్పతి పురంధ్రి
జాలరియు నదె శ్రీపరాశరుడు వాడె
కుశికజుడు వాడె యదె యింద్రు కొలువు లేము
చిత్తజుని శౌర్య మెరిగించె చిత్రశాల ... ... వినుకొండ వల్లభరాయడు - క్రీడాభిరామము

title: వినుకొండ వల్లభరాయుడు

text: వినుకొండ వల్లభరాయునిదిగా భావించే క్రీడాభిరామం కర్తృత్వ విషయమై వివాదం నెలకొంది. క్రీడాభిరామం రచించింది వల్లభరాయుడు కాదనీ, ప్రసిద్ధ కవి, కొండవీటి విద్యాధికారి శ్రీనాథుడేనని కొందరు పండితులు అభిప్రాయపడ్డారు. శ్రీనాథుని వీధినాటకంలోని పద్యాలంటూ క్రీడాభిరామంలోని రెండు పద్యాలు లాక్షణిక గ్రంథమైన అప్పకవీయంలో కనిపిస్తూండడంతో పండితులు కొందరు క్రీడాభిరామం శ్రీనాథుని కృతి కావచ్చని భావించారు. శ్రీనాథుని ఇతర కావ్యాల్లో కనిపించే పదబంధాలు, పద్యపాదాలు, భావాలు ఇందులో దొర్లడంతో దీన్ని శ్రీనాథ కవి రచనేనని పలువురు వాదించారు. వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి క్రీడాభిరామము వినుకొండ వల్లభరాయనిది కాక శ్రీనాథుని రచనేనని పేర్కొన్నారు. టేకుమళ్ల కామేశ్వరరావు, చిలుకూరి పాపయ్యశాస్త్రి, బండారు తమ్మయ్య ఈ రచన ప్రధానంగా వినుకొండ వల్లభరాయని కృతే అయినా, శ్రీనాథుడు ఏ సందర్భంలోనో వల్లభరాయుని సందర్శించినప్పుడు సరిదిద్ది, రచనలో చేయివేసి ఉంటాడని భావించారు. టేకుమళ్ళ అచ్యుతరామయ్య, బి.వి.సింగరాచార్యులు ఈ రచన వినుకొండ వల్లభరాయనిదేనని పేర్కొన్నారు. బి.వి.సింగరాచార్యులు శ్రీనాథుని ఇతరేతరములైన ఏ కావ్యాలలోనూ కనిపించనివీ, క్రీడాభిరామంలో వాడినవీ ఐన పలు పదప్రయోగాలను చూపి రచన వల్లభరాయునిదేనని నిరూపించారు. అప్పటికే ప్రఖ్యాతి పొందిన శ్రీనాథుని హాస్య వ్యంగ్య రూపం (కారికేచర్) గా మంచన పాత్రను రూపొందించారనీ, శ్రీనాథుని కవిత్వాన్ని హాస్యానుకరణం (పేరడీ) చేశారనీ పేర్కొన్నారు. శ్రీనాథుని పట్ల ఎంతో ఆసక్తి ఉంటే తప్ప ఇటువంటివి సాధ్యం కాదని తెలిపారు.[2]

title: పెరుమాళ్ళపల్లి

text: పెరుమాళ్ళపల్లి గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 221 ఇళ్లతో, 821 జనాభాతో 550 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 415, ఆడవారి సంఖ్య 406. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 237 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 11. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590085.పిన్ కోడ్: 522648.

title: బ్రాహ్మణపల్లి (వినుకొండ మండలం)

text: బ్రాహ్మణపల్లి (పాక్షిక) గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1134 ఇళ్లతో, 4174 జనాభాతో 1226 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2081, ఆడవారి సంఖ్య 2093. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1073 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 153. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590081.పిన్ కోడ్: 522647.

title: నాయనిపాలెం

text: నాయనిపాలెం గుంటూరు జిల్లా, వినుకొండ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వినుకొండ నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 132 ఇళ్లతో, 482 జనాభాతో 519 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 236, ఆడవారి సంఖ్య 246. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 135 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590074.పిన్ కోడ్: 522647.

title: వినుకొండ

text:
1952లో వినుకొండ శాసనసభ్యులుగా గెలుపొందిన శ్రీ పులుపుల వెంకటశివయ్య , 1953లో వినుకొండ పంచాయతీ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. రెండు పదవులలో 1955 దాకా ఉన్నారు. సర్పంచిగా 1964 వరకూ పనిచేశారు. 1962లో మూడోసారి జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో గెలుపొంది శాసనసభ్యులుగా 8 ఏళ్ళు పనిచేశారు. సర్పంచిగా 11 ఏళ్ళు పనిచేశారు. నిరాడంబరుడైన ఈయన స్మృతి చిహ్నంగా పట్టణం నడిబొడ్డున ఈయన స్మారకస్థూపం ఏర్పాటుచేశారు. [1]కొండమీద వేంచేసియున్న శ్రీ ప్రసన్న రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
వినుకొండకు ఏడు కి.మీ.దూరంలో, గుండ్లకమ్మ నదీ తీరాన కొలువైయున్న ఈ స్వామివారిని భక్తులు మహిమాన్వితుడిగా కొలుస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం చైత్ర బహుళ పంచమినాడు, స్వామివారి తిరునాళ్ళను వైభవంగా నిర్వహించుచున్నారు. ఈ తిరునాళ్ళకు భక్తులు వేలాదిగా తరలి వచ్చెదరు. ఈ తిరునాళ్ళ సందర్భంగా ఎడ్ల బలప్రదర్శన పోటీలు నిర్వహించి, గెలుపొందిన ఎడ్ల యజమానులకు బహుమతులు అందజేసెదరు. ఈ తిరునాళ్ళకు ఆర్.టి.సి. వారు ప్రత్యేక బస్సులను నడిపెదరు. [3]


query: బందా సింగ్ బహదూర్ ఎక్కడ జన్మించాడు?

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: భాయ్ కహాన్ సింగ్ నభా రాసిన మహాన్ కోశ్ అన్న సిక్ఖు విజ్ఞాన సర్వస్వం ప్రకారం - ఆయన జమ్మూ ప్రాంతంలోని రాజౌరీ కానీ, పంజాబ్ లోని దౌబాకి కానీ చెందిన మిన్హాస్ రాజ్ పుత్. పి.ఎన్.బలి ఆయనను మొహ్యాల్ బ్రాహ్మణుడిగా భావించారు.[5] బలి రాసిన మోహ్యాల్ హిస్టరీ పుస్తకం ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని శివాలిక్ పర్వత శ్రేణుల వద్ద గల బందా పూంఛ్ తాలూకాలోని మెంధర్ జిల్లాలో 1670 అక్టోబరు 27న జన్మించారు. హరీం రాయ్ ఆయనను పంజాబీ ఖత్రీ లేక రాజ్ పుత్ గా భావించారు.[6] జైనీ బుధ్ సింగ్ అనే సుప్రసిద్ధ పండితుడు తన ప్రఖ్యాత గ్రంథం ఛొవెన్ రతన్లో బందా బహదూర్ పుట్టుకతో బ్రాహ్మణుడని భావించారు. హర్జీందర్ సింగ్ దిల్జీర్ తన పుస్తకం సిక్ఖు త్వారీఖ్ (1469-2008) (అమృత్ సర్ సింగ్ సోదరులు, 2008లో 5 సంపుటాల గ్రంథంగా ప్రచురించారు) లో బందా సింగ్ ను పుట్టుకతో రాజపుత్ గా పేర్కొన్నారు. 1670లో లచ్మణ్ దాస్ గా జన్మించిన ఆయన 16వ యేట ఇంటిని వదిలి, దిమ్మరులైన హిందూ సాధువుల గుంపులో కలిసిపోయారు. ఆయన రెండు సంవత్సరాల కాలాన్ని ఇద్దరు సాధువుల (జానకీ దాస్ తర్వాత రాందాస్) వద్ద గడిపారు, ఆపైన బాబా లూనియాను, బుర్హాన్ పూర్ వద్ద కలుసుకున్నారు. 1696లో ఆయన గురు గోవింద్ సింగ్ను కన్ఖల్, హరిద్వార్ వద్ద కొద్ది సమయం కలుసుకున్నారు. ఈ సంఘటన తర్వాత ఆయనను గోవింద్ సింగ్ ఆగస్టు 1708లో సందర్శించారు. అయితే దల్జీర్ వ్రాసిన ఈ కథనాన్ని కొందరు సిక్ఖులు సవాలుచేశారు.[7][8]

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: మాతా సుందరి ఆధిపత్యం కింద భాయ్ మణి సింగ్ హర్మందిర్ సాహిబ్ జాతేదార్ అయ్యారు[56] బందియా ఖల్సాకు చెందిన సిక్ఖుల నాయకుడు భాయ్ మణి సింగ్ ద్వారా తత్ ఖల్సాలోకి చేరిపోరు.[57] ఆపైన బందియాలు మౌనం వహించి, చివరకు ఆచరణ నుంచి పూర్తిగా తప్పుకుని చరిత్ర పుటల్లోకి చేరిపోయారు. సిక్ఖులపై నిఘా పెట్టేందుకు అమృత్ సర్ లో రక్షక భటుల పోస్ట్ ఏర్పాటుచేశారు.[58] అబ్దుస్ సమద్ ఖాన్ ను 1726లో ముల్తాన్ కు బదిలీ చేసి, అత్యంత చురుకైన వాడు, ఆయన కొడుకు జకారియా ఖాన్ (ఖాన్ బహదూర్ గా సుప్రసిద్ధుడు)ని,[59] లాహోర్ గవర్నర్ గా నియమించారు. 1726లో భాయ్ తారాసింగ్ వాన్ అనే సుప్రసిద్ధ సిక్ఖు నాయకుడిని, ఆయన 26 మంది అనుచరులను జకారియా ఖాన్ తన ఉప గవర్నర్ మొమిమ్ ఖాన్ ను 2200 గుర్రాలు, 40 జంబురక్ లు, 5 ఏనుగులు, 4 ఫిరంగులతో సైనిక దళాన్ని పంపి చంపించారు.[60] తారా సింగ్ హత్య వార్త పంజాబ్ వ్యాప్తంగా సిక్ఖుల్లో దావాలనంలా పాకిపోయింది. సిక్ఖులెవరూ లేకుండా చూసి ప్రభుత్వం (అలాంటి) ఒక్కో గ్రామంలోనూ డప్పుకొట్టి భయపెట్టేందుకు, మోసపూరితంగా అందరు సిక్ఖులను చంపేస్తామని ప్రకటించేవారు, కానీ ప్రజలకు నిజానికి అలా జరగదని తెలిసే ఉండేది.[61] సిక్ఖులు తమ సంఖ్య తక్కువగా ఉండడంతో సైన్యాన్ని నేరుగా ఎదుర్కొనేవారు కాదు, ధాయ్ ఫుట్ గెర్రిల్లా యుద్ధతంత్రం (దాడిచేసి, చాటుకు తప్పుకునే) పద్ధతులు పాటించేవారు. శత్రువుని బలహీనం చేసేందుకు నవాబ్ కపూర్ సింగ్, జాతేదార్ దర్బారా సింగ్ ల నాయకత్వంలో సైనిక బిడారును, సరఫరాలను లూటీ చేసేవారు. కొన్నేళ్ళ పాటు ప్రభుత్వ ఖజానాకు సేకరించిన పన్ను పైసా కూడా చేరేది కాదు.[62] ఈ చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు వారిని శిక్షించాలంటే సాధ్యపడేది కాదు. ఎందుకంటే సిక్ఖులు ఇళ్ళలోనో, కోటల్లోనో కాక అడవుల్లో రహస్య సమావేశాలకు, చేరరాని ఇతర ప్రాంతాలకు పారిపోయి దాక్కునేవారు.

title: భారతదేశం - మొట్టమొదటి వ్యక్తులు

text: భారత దేశపు మొట్టమొదటి మహిళా గవర్నర్--సరోజినీ నాయుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--సి.యం.త్రివేది తెలంగాణ మొట్టమొదటి గవర్నర్--ఈ.ఎస్.ఎల్.నరసింహన్ ఝార్ఖండ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--ప్రభాత్ కుమార్ కర్ణాటక మొట్టమొదటి గవర్నర్--జయ చామరాజ వడయార్ బహదూర్ మధ్యప్రదేశ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--పట్టాభి సీతారామయ్య పంజాబ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--సి.యం.త్రివేది రాజస్థాన్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--గురుముఖ్ నిహాల్ సింగ్ రాజస్థాన్ మొట్టమొదటి మహిళా గవర్నర్--ప్రతిభా పాటిల్ ఉత్తరఖండ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--సుర్జీత్ సింగ్ బర్నాలా పశ్చిమ బెంగాల్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--సి.రాజగోపాలాచారి ఉత్తరప్రదేశ్ మొట్టమొదటి గవర్నర్--హెచ్.పి.మోడి

title: ధుబ్రి

text: మంత్రగత్తెలు విసిరిన రాయి గురు తేజ్ బహదూర్ మాకాంకు హానికలిగించడంలో విఫలం అయిన తరువాత వారు ఒక చెట్టును ప్రయోగించారు. అది మకాంలోని వ్యక్తులకు హానిచేయకుండా గురు తేజ్ బహదూర్ మాకం సమీపంలో పడింది. గురు తేజ్ బహదూరు మంత్రగత్తెల మీద బాణాల ప్రయోగం చేసిన తరువాత మాంత్రికశక్తులు ముగిసాయి. మంత్రగత్తెలు తమ మత్రశక్తులు గురు తేజ్ బహదూర్ శక్తుల ముందు ఓటమి పొందాయని గ్రహించారు. తరువాత వారు నదిని దాటి వచ్చి గురుతేజ్ బహదూరుకు హాని కలిగించినందుకు ఆయనను క్షమించమని వేడుకున్నారు. వారు తమను బానిసలను చేయడానికి ప్రయత్నించిన విదేశీశక్తులను వ్యతిరేకిస్తూ మాత్రమే తాము పోరాటం సాగించామని అంగీకరించారు.గురు తేజ్ బహదూర్ తాను రాజారాం సింగ్ మరియు అహూం కింగ్ మధ్య శాంతి నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నిస్తానని వారికి వాగ్ధానం చేసాడు.

title: మహారాజా జైసింగ్ II

text: ఔరంగజేబ్ యొక్క మరణాంతరము (1707) జైసింగ్ యొక్క కష్టాలు ఎక్కువ అయ్యాయి. మొఘల్ వారసత్వ యుద్ధంలో అతని పోషకుడు బీదర్ బఖ్త్ మరియు అతని తండ్రి ఆజం పరాజయం వైపు ఉన్నారు— విజయుడైన బహదూర్ షా వారి భూములను స్వాధీన పరచుకొనే ప్రయత్నాలతో రాజపుత్రులపై ఔరంగజేబ్ యొక్క విరుద్ధమైన మరియు సంకుచిత విధానములను కొనసాగించాడు. సవై జైసింగ్, మొఘలులను ఓడించి వారిని రాజపుతానా నుండి వెళ్ళగొట్టిన రాజపుత్ర రాష్ట్రములు మేవార్ మరియు మార్వార్ తో సంధి (వివాహ బంధంతో) కుదుర్చుకున్నాడు. రాజపుత్రులను పరిపాలనా వ్యవహారాలలోకి తీసుకోకూదడనే ఔరంగజేబు నియమాన్ని తదుపరి మొఘలులు రద్దు పరచారు—— ముఖ్యమైన రాష్ట్రాలు ఆగ్రా మరియు మాల్వాలను పాలించడానికి జై సింగ్ నియమిపబడ్డాడు. ఆగ్రాలో దృఢ శరీరంగల జాట్ వ్యవసాయదారులతో వివాదం తెచ్చుకున్నాడు.

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: బందా సింగ్ ముఖ్లిస్ ఘర్ అనే గ్రామాన్ని అభివృద్ధి చేసి తన రాజధాని చేసుకున్నారు. అతను నగరాన్ని లోహ్ ఘర్ (ఉక్కు కోట) గా పేరుపెట్టారు. అక్కణ్ణుంచి తన నాణాలను తాను జారీచేశారు.[15] నాణెంపై లోహ్ ఘర్ గురించి: శాంతి అన్న నగరంలో, నాగరిక జీవన సౌందర్యం చిత్రీకరిస్తూ, ఆశీస్సులు పొందిన సింహాసనానికి ఆభరణంగా అమరిందని రాశారు. సిక్ఖులు ఆపైన సహరన్ పూర్, జలాలాబాద్, ముజఫర్ నగర్, ఇతర నగరాలను కలుపుకుంటూ అక్కడ అణచివేయబడ్డ జనానినికి సాంత్వన చేకూర్చారు.[16] జలంధర్, అమృత్‌సర్ జిల్లాల్లోని ఇతర ప్రాంతాల్లో సిక్ఖులు పోరాడటం ప్రారంభించారు. బందా బహదూర్ రహాన్ యుద్ధం (1710) లో మొఘలుల్ని ఓడించి రహాన్ ను గెలిచారు. రాజ్యంలో కలుపుకున్న ప్రాంతాల్లో ఆయన అవినీతిపరులైన అధికారుల్ని నిజాయితీ గలవారితో మార్చేశారు.[16]

title: గాయత్రీదేవి

text: 1965లో " లాల్ బహదూర్ శాస్త్రిని " కలుసుకున్న సమయంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున పోటీచేయాలని లాల్బహదూర్ శాస్త్రి నుండి సూచన అందుకుంది. ఆసమయంలో ఆమె భర్త స్పెయిన్ రాయబారిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన కారణంగా లాల్ బహదూర్ సూచనను స్వీకరించలేదు.1967లో స్వతంత్ర పార్టీ భైరన్ సింగ్ నాయకత్వంలో నిర్వహించబడుతున్న జనసంఘ్ పార్టీతో చేతులు కలిపింది.1967లో ఈ కూటమి పెద్ద సంఖ్యలో పార్లమెంటు స్థానాలను సాధించింది. అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో గాయత్రీదేవి మల్పురాలో దామోదర్ లాల్ వ్యాస్‌తో పోటీచేసి ఓటమి పొందినప్పటికీ పార్లమెంటు ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది.

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: 15వ ఏట ఇల్లు విడిచి సన్యసించి, మాధవ్ దాస్ అన్న దీక్షానామం స్వీకరించారు. గోదావరి తీరంలో గల నాందేడ్ ప్రాంతంలో ఒక మఠాన్ని స్థాపించారు. సెప్టెంబరు 1708లో ఆయనను తన ఆశ్రమంలో గురు గోవింద సింగ్ సందర్శించారు, తదనంతరం ఆయనకు మాధవ్ దాస్ శిష్యుడయ్యారు. ఆ సందర్భంగా బందా సింగ్ బహదూర్ అన్న పేరును గురు గోబింద్ సింగ్ ఈయనకు పెట్టారు. గురు గోబింద్ సింగ్ ఇచ్చిన దీవెనలు, అధికారంతో బందా సింగ్ బహదూర్ ఓ సైన్యాన్ని పోగుచేసి, మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. 1709 నవంబరులో ముఘల్ ప్రావిన్షియల్ రాజధాని అయిన సమానాను ముట్టడించి, విజయం సాధించి తన తొలి ప్రధాన విజయాన్ని నమోదుచేశారు.[3] పంజాబ్ లో అధికారాన్ని స్థాపించాకా ఆయన జమీందారీ వ్యవస్థను రద్దుచేసి, సాగుచేసుకుంటున్న రైతులకే భూమిని పంచిపెట్టారు. 1716లో మొఘలులు ఆయన్ను బంధించి, చిత్రహింసలు పెట్టి చంపారు.

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: 1699లో అమృత్ సంస్కార్ ద్వారా సిక్ఖులకు అమృత్ ఇచ్చి ఖల్సా పంత్ సృష్టించారు. 1704లో ఆయన ఔరంగజేబు, వజీర్ ఖాన్ (సర్హింద్ నాయకుడు), ఇతర రాజుల సమిష్టి సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. ఆనంద్ పూర్ వదిలి చంకౌర్ కేవలం 40మంది సిక్ఖులతో వెళ్ళారు. అక్కడ విపరీతమైన సంఖ్యలోని మొఘల్ సైనికులను ఎదిరించి కేవలం 40 మంది సిక్ఖులతో చంకౌర్ యుద్ధంలో పోరాడారు. 17, 15 సంవత్సరాల వయస్సులోని ఆయన ఇద్దరు కుమారులు అక్కడ అమరులయ్యారు. 9, 6 సంవత్సరాల వయసున్న మిగతా ఇద్దరు కుమారులను వజీర్ ఖాన్ చంపేశారు. గురుజీ ఔరంగజేబుకు జఫర్ నామా (విజయ ప్రకటన) పంపించారు. ఆపైన ఆయన మహారాష్ట్రలోని నాందేడ్ వెళ్ళారు. అంతకు ముందే పరిచయమైన బాబా గురుబఖష్ సింగ్ ను వెళ్ళి కలిశారు. బాబా బందా సింగ్ బహదూర్ అన్న మారుపేరు కలిగిన బాబా గురుబఖష్ సింగ్ ను ప్రభావితం చేసి, సిక్ఖుగా మార్చి సైన్యాధ్యక్షునిగా పంజాబ్ కు పంపారు.

title: అంబాలా

text: మధ్య యుగం జిల్లా ప్రాంతం కుతుబుద్దీన్ అయిబక్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతం తైమూర్ దాడికి సాక్ష్యంగా నిలిచింది. 1450లో పంజాబ్ గవర్నర్ బహ్లాల్ లోడి ఈ ప్రాంతాన్ని తన ఆధీనం చేసుకున్నాడు. 1526లో బాబర్ ఈ ప్రాంతం మీద దండయాత్రచేసాడు. అక్బర్ పాలనలో ఈ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుభాహ్‌లో అంబాలా మహల్‌గా ఉంది. గురుగోవింద్ సింగ్ శిష్యుడు (1709-10) ఈ ఫ్రాంతం మీద దాడి చేసాడు. 1710 లో మొఘల్ పాలకులు ఈ దాడిని తిప్పికొట్టాడు. బందా మరియు ఖిద్మత్ తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని 1739 నుండి మొఘల్ అధికారులు పాలించారు. విషాదకరమైన నాదిర్షా దండయాత్ర తరువాత మొఘల్ సామ్రాజ్యం చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. 1757 లో అంబాలా మీద అబ్దాలి ఆధిక్యత సాధించాడు. 1763లో సిక్కులు అబ్దాలీని వధించి అంబాలా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. మద్యయుగంలో ఈ ప్రాంతం పలు చారిత్రక సంఘటనలకు సాక్ష్యంగా నిలిచింది.

title: ఒబెరాయ్ హోటల్స్ & రిసార్ట్స్

text: ఒబెరాయ్ గ్రూపు నకు పునాదులు పడిన 1934 సంవత్సరానికి ముందు గ్రూపు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడైన రాయ్ బహదూర్ మోహన్ సింగ్ ఒబెరాయ్ ఓ ఆంగ్లేయుని నుంచి ఢిల్లీలోని క్లార్క్స్ హోటల్, సిమ్లాలోని క్లార్క్స్ హోటల్ కొనుగోలు చేశారు. ఆ తర్వాత సంవత్సరాల్లో మొహన్ సింగ్ ఒబెరాయ్ తన ఇద్దరు కుమారులైన తిలక్ రాజ్ సింగ్ ఒబెరాయ్, పృథ్విరాజ్ ఒబెరాయ్ లకు సలహాలిస్తూ హోటళ్ల విస్తరణకు సహకరించారు.

title: ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము

text: భవనాల నిర్మాణానికి ఆర్కిటెక్ లుగా సయ్యద్ అలీ, రజా, నవాబ్ జయంత్ సింగ్ బహదూర్ లను నిమమించారు. వారు అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా స్టాన్‍ఫోర్డ్, హార్వర్డ్, కొలంబియా, బ్రిటన్ లోని ఆక్స్ పర్డ్, కేంబ్రిడ్జ్ మొదలైన విశ్వవిద్యాలయాలను సందర్శించి వచ్చారు. బెల్జియానికి చెందిన ఇ.జస్సార్ ను సలహాదారుగా నియమించి లా, ఇంజరీరింగ్, ఆర్ట్స్ కళాశాల లైబ్రరి, సెనేట్ హాలు వంటి భవనాలను నిర్మించారు. ఆర్ట్స్ కాలేజి భవనానికి 1923 జూలై 5న పునాదులు వేసి, 1939 డిసెంబరు నాల్గవ తేదీన పూర్తి చేసారు. అదే రోజున హైదరాబాదు నిజాము దీనిని ప్రారంబించాడు. నైజాంలో విద్యాశాఖ మంత్రిగా ఉండిన అక్బర్ హైదర్ చాన్సెలర్ గా, నవాబ్ మెహదీయార్ జంగ్ బహదూర్ వైస్ ఛాన్సెలర్ గా నియమితులయ్యారు. 1949 లో హైదరాబాదు రాష్ట్రం భారతదేశంలో విలీనం కావడంతో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అప్పటి వరకు ఉన్న ఉర్దూ మాధ్యమాన్ని రద్దు చేసి ఆంగ్లమాద్యమాన్ని ప్రవేశ పెట్టారు. ఇస్లాం యూనివర్సిటీగా నామకరణం చేయాలని మొదట్లో వచ్చిన ప్రతి పాదనను కాదని ఉస్మానియా యూనివర్సిటీగా పేరు పెట్టారు. ఇండియా టుడే పత్రిక మన దేశంలో వున్న 160 యూనివర్సిటీలపై సర్వే నిర్వహించగా 2010 వ సంవత్సరంలో 10వ స్థానం, 2011లో 7వ స్థానం, 2012 లో ఆరవ స్థానం లభించింది. దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు చెందిన యూనివర్సిటీలలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.

title: పంజాబీ హిందువులు

text: పంజాబ్ ప్రాంతంలో చారిత్రికంగా ఎప్పటినుంచో హిందూ మతం ప్రాచుర్యంలో ఉంది. హిందూ మతం పంజాబ్ లో విలసిల్లిన కాలానికి ఆ ప్రాంతానికి ఇస్లాం ఆగమనం కానీ, ఆ మట్టిపై సిక్ఖు మతం జననం కానీ జరగలేదు. సిక్ఖు మతపు తొలి గురువు గురు నానక్ సహా బందా సింగ్ బహదూర్, భాయ్ మతీ దాస్ వంటి ప్రముఖ సిక్ఖు నాయకులు, గురువులు అందరూ పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన హిందూ కుటుంబాలకు చెందినవారే. పలువురు పంజాబీ హిందువులు అనంతర కాలంలో సిక్ఖుమతంలో చేరారు. నిజానికి పంజాబీ హిందువులు తమ మూలాలను వేదకాలం నుంచి అన్వేషించవచ్చు.

title: హజారీబాగ్

text: 20వ శతాబ్దపు మొదటి అర్ధ భాగంలోని మరియొక ప్రముఖ బెంగాలి వ్యక్తి రాయ్ బహదూర్ సురేంద్రనాథ్ రాయ్, ఈయన ప్రముఖ ప్రభుత్వ న్యాయవాది మరియు మంచి కళా పోషకుడు. సురేన్ బాబు 1902లో హజారీ బాగ్ సివిల్ న్యాయస్థానములో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టుటకు రఘునాథ్ పూర్ (నాడియా, బెంగాల్) అనే గ్రామం నుండి వలస వచ్చారు, ఆయన అక్కడ ఒక జమిందార్ (জমিদার) మరియు 'రాయ్ బహదూర్' అనే నామమును బ్రిటీషువారు ఆయనను సంబోధించునప్పుడు ఉపయోగించేవారు. ఒక సమయంలో ఆయన న్యాయవాద మండలికి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు మరియు అన్నడ ఉన్నత పాఠశాలకు (బెంగాలి పాఠశాల) సహ వ్యవస్థాపకుడు. ఈయన మినార్ కామాఖ్య నారాయణ్ సింగ్ కి ప్రతినిధిగా కూడా వ్యవహరించారు, రాంగడ్ రాంగడ్ రాజ్ కి మాజీ రాజు.

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: గురు గోబింద్ సింగ్ జన్మనామం గోవింద్ రాయ్ (22 డిసెంబర్ 1666 – 7 అక్టోబర్ 1708),[23][36] సిక్ఖుల పదవ గురువు, ఆధ్యాత్మిక గురువు, వీరుడు, కవి, తత్త్వవేత్త. ఆయన తండ్రి గురు తేగ్ బహదూర్ ఇస్లాంలోకి మారడానికి నిరాకరించినందుకు, కాశ్మీరీ హిందువుల బలవంతపు మతాంతీకరణ అడ్డుకున్నందుకు తల నరికించి చంపినప్పుడు,[37][38] గురు గోబింద్ సింగ్ తొమ్మిదేళ్ళ వయసులో సిక్ఖుల గురువు, నాయకునిగా అభిషిక్తుడయ్యారు, జీవించిన సిక్ఖు గురువుల్లో ఆఖరువారిగా నిలిచిపోయారు.[39] ఆయన నలుగురు కొడుకులు ఆయన జీవించివుండగానే మరణించారు, ఇద్దరు ముస్లిం-సిక్ఖు యుద్ధాల్లో చనిపోగా, మిగతా ఇద్దరినీ మొఘల్ సైన్యం పట్టి చంపింది.[40][41][42]

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: యువకునిగా ఆయన కుస్తీ, గుర్రపు స్వారీ, వేట ప్రధానమైన వ్యాపకాలుగా గడిపారు. ఒకసారి పావురాన్ని గురిచూసి కొట్టగా, దాని తల్లి బాధ తట్టుకోలేక మరణించడం చూశారు. దాంతో మనసు మారి, ఆ క్రమంలో ఇల్లు వదిలివేసి, సన్యాసం స్వీకరించి బైరాగి జానకీ దాస్ శిష్యుడయ్యాడు, అప్పుడే ఆయనకు మాధవ్ దాస్ అన్న దీక్షానామం ఇచ్చారు. సాధువుల సాంగత్యంలో దేశంలో ఎన్నో ప్రదేశాలు తిరిగి, చివరకు గోదావరి తీరంలోని నాందేడ్లో ఆశ్రమం నిర్మించి నివసించారు.

title: గుర్‌దాస్‌పూర్

text:
మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనం తరువాత ఈ ప్రాంతంలో సిక్కుల శక్తి తలెత్తింది. ఈ జిల్లాలో కొందరు సిక్కు గురువులు సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. 1469లో లాహోర్ జిల్లాలో గురునానక్ జన్మించాడు. ఆయన 1485లో మూల్చంద్ కుమార్తె సుల్ఖని బతల తాలూకాలో వివాహం చేసుకున్నాడు. అందుకు గుర్తుగా గురుదాస్పూర్‌లో ఇప్పటికీ జులానా మహల్ ఉంది.
రహిలా పేరుతో ఉన్న ఈ పట్టణాన్ని సిక్కు గురువు హర్గోబింద్ శ్రీ హర్గోబింద్‌పూర్‌గా పునర్నిర్మించాడు. గుర్‌గోబింద్ శిష్యుడు బందాసింగ్ బహదూర్ ఈ పట్టాణాన్ని కేంద్రంగా రాజ్యాన్ని లాహోర్ వరకు విస్తరింపజేసాడు. 1711లో బహదూర్‌షాహ్ చక్రవర్తి బందాసింగ్ బహదూర్ మీద దాడిచేసాడు. అయినప్పటికీ అది తాత్కాలిక ప్రయత్నమే అయింది. బందా బహదూర్ చివరిసారిగా గురుదాస్ నగర్ వద్ద మొగల్ సైన్యంతో పోరాడి పట్టుబడ్డాడు. తతువాత ఈ జిల్లా డోయాబ్ కారణంగా రాంగర్హియా మిస్ల్ మరియు కంహలియా మిస్ల్ పరస్పర పగలతో చరిత్ర క్షీణదశను చూసింది.

title: భాయ్ మణి సింగ్

text: 30 మార్చి 1664న ఢిల్లీలో గురు హర కిషన్ పరమపదించాకా ఆయన తల్లి మాతా సులఖనికి రక్షణగా ఉండి, ఆమెను బకలా తీసుకువెళ్ళి గురు తేగ్ బహదూర్ కు ఆమెను, ఆయన సేవకు తనను సమర్పించారు. ఆయన సోదరులు భాయ్ జీతా సింగ్, భాయ్ దైల్ దాస్ కూడా గురు సేవ చేసుకున్నారు. అప్పటికి మణి సింగ్ వయసు 20 ఏళ్ళు. కొన్నాళ్ళు సేవ చేశాకా తిరిగి వరి ఊరు అలిపూర్ కు వెళ్ళారు.

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: బందా సింగ్ బహదూర్ (జన్మనామం లచ్మణ్ దేవ్, బందా బహదూర్,[50] లచ్మణ్ దాస్, మాధవ్ దాస్[23][51] పేర్లతోనూ ప్రఖ్యాతుడు) (27 అక్టోబర్ 1670 – 9 జూన్ 1716, ఢిల్లీ) సిక్ఖు సైన్యాధ్యక్షుడు, నాయకుడు.

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: బందా సింగ్ బహదూర్ ఎక్కడివారు అన్న అంశంపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి:

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: గురు గోవింద్ సింగ్ ను 1708 సెప్టెంబరు 3న కలిశాకా ఆయన సిక్ఖు మతం స్వీకరించారు.[3] గురువు ఆయన పేరు బందా సింగ్ బహదూర్ గా మార్చి, పంజాబ్ చేరుకుని మొఘల్ చక్రవర్తులకు వ్యతిరేకంగా సిక్ఖు సైన్యం సహకారంతో పోరాడమని ఆదేశించారు. బందా సింగ్ బహదూర్ సోనీపట్ వద్ద ఖార్ ఖోడా వద్ద స్థావరాన్ని ఏర్పాటుచేసుకున్నారు. ఆయన సోనిపట్ యుద్ధంలో పోరాడి, [9] సోనిపట్, కైతా ప్రాంతాలు గెలిచారు.[10] 1709లో మొఘల్ సామ్రాజ్యపు పంజాబ్ సుబా రాజధాని సమానాను ముట్టడించి, సుమారు 10వేలమంది మహమ్మదీయులను యుద్ధంలో చంపి, మొఘల్ సైన్యంపై నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించారు. దీంతో సమానా నగరం ఆయనకు లభించింది.[11][12] సమానా నాణేల ముద్రణకు పేరొందింది. అక్కడున్న ఖజానా లభించడంతో సిక్ఖులు ఆర్థికంగా నిలకడ సాధించారు. ఆపైన సిక్ఖులు కొద్దికాలానికే ముస్తఫాబాద్, [3] సాధోరాలను గెలుచుకున్నారు.[13] సిక్ఖులు ఆపైన గుర్హాం, కపోరీ, బనూరి, మలెర్కోట్ల, నహాన్ సహా పంజాబ్ లోని సిస్-సట్లెజ్ ప్రాంతాన్ని పట్టుకున్నారు. 1710 మే 12లో చప్పర్ చిరి యుద్ధంలో సిక్ఖులు గురు గోవింద్ సింగ్ చిన్న కుమారులు అమరులు కావడానికి కారణమైన సిర్హింద్ గవర్నర్ వాజిర్ ఖాన్ ను, దివాన్ సుచానంద్ ను చంపారు. రెండు రోజుల తర్వాత సిక్ఖులు సిర్హింద్ ను పట్టుకున్నారు. దాంతో బందా సింగ్ అధీనంలోకి సట్లెజ్ నుంచి యమున వరకూ వచ్చాయి. తన రాజ్యంలో జమీందారీ వ్యవస్థను రద్దుచేసి, రైతులు ఆత్మగౌరవంతో, మర్యాదతో జీవించాలంటూ వారికి భూములు పంచిపెట్టారు.[14]

title: ధుబ్రి

text: క్రీ.శ. 1669 ఫిబ్రవరిలో కామరూప్ ఈప్రాంతంలో ప్రవేశించింది. రంగమతి కోటలో రాజారాం సింగ్ సేనలతో మకాం వేసిన సమయంలో గురు తేజ్ బహదూర్ ధుబ్రీ ప్రాంతంలో మకాం వేసాడు. మొఘల్ సైన్యం ఆత్మవిశ్వాసంతో ఉన్నప్పటికీ అస్సామీ ప్రజల మంత్రతంత్రశక్తులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడడానికి గురుతేజ్ బహదూర్ సహాయం అవసరమని భావించారు. నదికి ఆవలితీరంలో ఉన్న అసామీలు వారి మంత్రశక్తులు మరియు మాంత్రుకుల శక్తుల మీద విశ్వాసం ఉంచి అశేషంగా నిలిచిన మొఘల్ సైన్యాలను చూసిన తరువాత కూడా చెక్కుచెదరని ఆత్మవిశ్వాసంతో నిలిచారు.

title: నవాబ్ కపూర్ సింగ్

text: నవాబ్ కపూర్ సింగ్ (1697–1753) సిక్ఖు చరిత్రలో కీలకమైన వ్యక్తుల్లో ఒకరు, ఆయన నాయకత్వంలో సిక్ఖు సమూహం సిక్ఖు మత చరిత్రలోకెల్లా అత్యంత చీకటి కాలాన్ని దాటింది. సిక్ఖు సమాఖ్య, దాల్ ఖల్సాలను వ్యవస్థాపించి, నిర్వహించారు.. క్రమేణా ఆ దాల్ ఖల్సాలే మిస్ల్ లు అనే పరిపాలన విభాగాలుగా మారి పంజాబ్ ప్రాంతాలపై పట్టు సాధించి తర్వాతికాలంలోని సిక్ఖు సామ్రాజ్యానికి పునాదులు వేశాయి. సిక్ఖులు ఆయనను అత్యద్భుతమైన నాయకునిగానూ, సైన్యాధ్యక్షునిగానూ భావిస్తారు. ఖల్సా రాజ్యాన్ని స్థాపించిన బందా సింగ్ బహదూర్ ను చంపేశాకా జరిగిన అణచివేత కాలాన్ని సమర్థంగా ఎదుర్కొని సిక్ఖులను పంజాబ్ లోకెల్లా బలమైన సైనిక, రాజకీయ శక్తిగా మలచిన నాయకుడు నవాబ్ కపూర్ సింగ్. 1733లో పంజాబ్ గవర్నర్ సిక్ఖులకు నవాబ్ పదవిని, రాచ పదవిని ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించినప్పుడు ఖల్సా కపూర్ సింగ్ కు ఇచ్చేందుకు అంగీకరించింది. అలా ఆయనకు ఒక జాగీర్ లభించింది. దాంతో ఆయన నవాబ్ కపూర్ సింగ్ గా సుప్రసిద్ధులయ్యారు.

title: ధుబ్రి

text: గురుతేజ్ సింగ్ శాంతిప్రయత్నాలను మొఘల్ మరియు అహూం సైన్యాలు స్వాగతించాయి. ఇరువైపుల ఉన్న సైన్యాలు మోసుకువచ్చిన ఎర్రమట్టితో ఒక గుట్టను స్మారక చిహ్నంగా స్థాపించారు. గురుతేజ్ బహదూర్ సాగించిన విజయవంతమైన శాంతి చిహ్నం ధుబ్రీలో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉంది. దేశమంతటి నుండి భక్తులు ధుబ్రీకి వచ్చి గురు డండమా సాహెబ్‌కు నివాళులు సమర్పిస్తుంటారు. వారు హిందూ మరియు ముస్లిం సైన్యాలు నిర్మించిన మట్టిదిబ్బను కూడా సందర్శిస్తుంటారు.అహో పాలనను వ్యతిరేకిస్తూ రాజారాం సింగ్‌తో వచ్చిన 5 గురు సూఫీ సన్యాసులు నిర్మించిన " పాచ్ పీర్ దర్గా " కూడా నగరంలో ఉంది.

title: మొదటి బహదూర్ షా

text:
ముయాజ్జం మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు మూడవ కుమారుడు. తల్లి నవాబ్ బాయి. ఆమె రాజౌరి రాజు (జర్రల్ రాజపుత్రుడు) కుమార్తె. ముయాజ్జం 1643లో బుర్హంపూర్‌లో జన్మించాడు.
ముయాజ్జం ఔరంగజేబు సామ్రాజ్యంలోని వాయవ్య భూభాగానికి గవర్నర్‌గా నియమించబడ్డాడు. ఆయన భూభాగంలో సిక్కుల ప్రాభవం అధికంగా ఉన్న పంజాబు ఉంది. గవర్నర్‌గా ముయాజ్జం
గవర్నరుగా తన భూభాగంలో ఔరంగజేబు విధించిన కఠిన చట్టాల నుండి సడలింపు కలిగించాడు. అలాగే తన భూభాగంలో కొంతకాలం ప్రశాంత వాతావరణం ఉండేలా చేసాడు. ఆయన చివరి
సిక్కు గురువు గురుగోబింద్ సింగ్‌తో సత్సంబంధాలు కలిగిఉన్నాడు. ముయాజ్జం మొఘల్ సింహాసనం కొరకు తన సోదరులను సవాల్ చేసిన సమయంలో రాకుమారునికి గురుగోబింద్ సింగ్ సైనిక సాయం చేసాడు. ఆయన కవి జఫర్‌కు అభిమాని.

title: దాల్ ఖల్సా (సిక్ఖు సైన్యం)

text:
పంజాబ్ ప్రాంతంలో 18వ శతాబ్దం (1747-1780) నిర్వహించిన సిక్ఖు సైన్యాన్ని "దాల్ ఖల్సా" అని పిలుస్తారు. 1699లో గురు గోబింద్ సింగ్ ఏర్పరిచిన ఖల్సా సైన్యాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరిస్తూ దాల్ ఖల్సా ఏర్పరిచారు. దాల్ ఖల్సాలో రెండు భాగాలు ఉంటాయి, తరుణ దాల్, బుధ దాల్. తరుణ దాల్ లో 40 సంవత్సరాల వయసులోపల ఉన్న యువకులు చేరుతారు. దీని ప్రధాన లక్ష్యం యుద్ధం చేయడమే. ఖల్సా సైన్యపు యుద్ధ బలగం ప్రధానంగా తరుణ దాల్ యే. 40 సంవత్సరాల వయసు దాటిన వృద్ధులతో బుధ దాల్ ఏర్పడుతుంది. బుధ దాల్ లో ఉన్నవారు గురుద్వారాల నిర్వహణ, సిక్ఖు బోధలు ప్రవచించడం వంటివి చేస్తూంటారు. అయితే వీరు రాజకీయంగా జరుగుతున్న మార్పులు, సైనిక బలగం కదలికలు, రాజకీయపుటెత్తుగడలు పరిశీలించి తరుణ దాల్ కు చేరవేస్తూంటారు.
సిక్ఖు మతంలో మొదటి నలుగురు గురువులైన గురు నానక్, గురు అంగద్, గురు అమర్ దాస్, గురు రాందాస్ ల హయాంలో సిక్ఖులకు మొఘల్ ప్రభుత్వంతో ఏ విధమైన శత్రుత్వమూ లేదు. అప్పటి అక్బర్ చక్రవర్తి మత సామరస్య విధానం వంటివాటి వల్ల ఇంకా సిక్ఖుల అభివృద్ధికి రాజ్యం ఆటకం కలిగించలేదు. ఐతే సిక్ఖుల ఐదవ గురువు గురు అర్జున్ను రాజకీయ ఖైదీగా బంధితుణ్ణి చేసి, చిత్రహింసలు పాలుచేసి మొఘలులు దారుణంగా చంపేశారు. దీంతో సిక్ఖు మతం రాజకీయంగానూ, సైనికంగానూ గొప్ప మలుపుతీసుకుంది. అప్పటివరకూ ఆధ్యాత్మికపరమైన మతం ఆయన మరణం వల్ల ఆత్మరక్షణ చేసుకుని, పరిపాలించే రాజకీయ మలుపు తీసుకుంది. గురు హర్ గోబింద్ సిక్ఖు మతంలో సైనిక సంప్రదాయం ప్రారంభించారు. ఆ క్రమంలో పదవ గురువు గురు గోబింద్ సింగ్ ఇక తన తర్వాత గురు గ్రంథ్ సాహిబే ఇక శాశ్వతమైన గురువు అనీ, సిక్ఖు పంత్ భౌతికాధికారానికి అధికారి అని నిర్ణయించారు. గురు గోబింద్ సింగ్ స్వయానా ఖల్సాను స్థాపించారు.
గురు గోబింద్ సింగ్ మరణించడానికి ముందు హిందూ సాధువుగా జీవిస్తున్న వ్యక్తికి సిక్ఖు మతంపై ఆసక్తి కల్పించి ఆయనకు బందా సింగ్ బహదూర్ అని పేరు పెట్టారు. ఆయనను సిక్ఖుల సైన్యాధ్యక్షునిగా నియమించి పంజాబ్ పంపారు. ఆయన నాయకత్వంలో ఖల్సా సైన్యం మంచి విజయాలు సాధించింది. బందా సింగ్ బహదూర్ తన తిరుగుబాటును ప్రారంభించి సమానా, సధౌరా ప్రాంతాల వద్ద ముఘల్ సైన్యాలను ఓడించారు. ఆ క్రమంలోనే సిర్ హింద్ నగరంలో గెలుపొంది, గురు గోబింద్ సింగ్ ను చంపించి, ఆయన నలుగురు కుమారులను చంపిన వజీర్ ఖాన్ ను పట్టి మరణశిక్ష అమలు చేశారు. ఆయన హిమాలయాల్లో నెలకొన్న లోహ్ ఘర్ నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని సట్లెజ్, యమున నదుల మధ్య ప్రాంతంలో ఖల్సా రాజ్యాన్ని స్థాపించి పాలించారు. తన పాలనలో జమీందారీ వ్యవస్థను రద్దుచేసి సాగుచేసుకుంటున్న రైతులకే భూమిపై అధికారాన్ని కల్పించారు. 1716లో గురుదాస్ నాంగల్ కోటను ముట్టడించే యత్నంలో ముఘలుల చేతిలో ఓడిపోయారు. 700 మంది అనుచరులతో సహా బందా సింగ్ బహదూర్ ముఘల్ సైన్యానికి పట్టుబడగా అందరినీ దారుణంగా చంపేశారు.
బందా సింగ్ బహదూర్ మరణం, ఖల్సా రాజ్య పతనం 1716లో జరిగాకా మొఘల్ సామ్రాజ్యం సిక్ఖులపై తీవ్రమైన అణచివేతకు పాల్పడింది. సిక్ఖులు ఇస్లాంలోకి మారడం కానీ, మరణించడం కానీ జరగాలని మొఘల్ పాదుషా ఫరూఖ్ సియర్ శాసించారు. దాని ఆధారంగా ప్రభుత్వాధికారులు గ్రామస్థాయి అధికారులకు సిక్ఖులను పట్టి చంపాలని, లేదా బంధించాలని ఆదేశాలు జారీచేశారు. సిక్ఖులను చంపినవారికీ, ఆచూకీ తెలిపి పట్టించినవారికీ బహుమతులు ప్రకటించారు. ఆ సమయంలో సిక్ఖులు అడవుల్లోకి పారిపోవడం కానీ, బాహ్య చిహ్నాలు విడిచిపెట్టి మళ్ళీ హిందువుల్లో చేరిపోవడం కానీ, ఖల్సా పొంది బాహ్య చిహ్నాలు స్వీకరించకుండా రహస్యంగా ఉండిపోవడం కానీ చేసేవారు. వందలాది మంది సిక్ఖులను గ్రామాల్లోంచి బయటకు తెచ్చి చంపేశారు. ఆ దశలో ఖల్సాలో చేరిన కపూర్ సింగ్ మంచి వ్యూహకర్త, గొప్ప సైనిక నాయకుడిగా ఎదిగారు. ఆయన నేతృత్వంలో ఖల్సా సైన్యం పంజాబ్ ప్రాంతం మొత్తం నుంచీ లాహోరుకు, అక్కడ నుంచి ఢిల్లీకి వెళ్ళే ప్రభుత్వ ధనాన్ని లూటీచేస్తూ, మధ్య ఆసియా ప్రాంతం నుంచి వచ్చిపోయే బిడారులపై దాడులు చేస్తూ తమ బలాన్ని పెంచుకుని, ప్రభుత్వాన్ని దెబ్బతీశారు. ఆ దశలో పంజాబ్ నుంచి కొన్నేళ్ళ పాటు ఏ మాత్రం రెవెన్యూ చేరలేదు.
చివరకు ప్రభుత్వం సిక్ఖుల సహకారం లేకుండా పంజాబ్ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించడం అసాధ్యమన్న అభిప్రాయానికి వచ్చింది. దాంతో సిక్ఖులతో జరుగుతున్న యుద్ధాన్ని ఆపివేసి, వారిని దారికి తెచ్చుకోవాలని భావించి వారికి నవాబురికాన్ని, జాగీరును ఇచ్చేందుకు ముందుకువచ్చారు. ముందు ఖల్సా అంగీకరించకపోయినా శాంతి సమయం తమ అభివృద్ధికీ, ప్రస్తుతం ఉన్న అనిశ్చితి తాత్కాలికంగానైనా ఉపకరిస్తుందన్న ఆలోచనతో అంగీకరించారు. అయితే ప్రభుత్వం సూచించిన సిక్ఖుకు కాదని కపూర్ సింగ్ ను ఎంపికచేశారు. ఆ శాంతి సమయాన్ని అవకాశంగా ఉపయోగించుకున్నారు. ఈ దశలోనే కపూర్ సింగ్ దాల్ ఖల్సాకు నాంది పలికారు.
కపూర్ సింగ్ నాయకత్వంలో సిక్ఖులు ఖల్సాను రెండుగా విభజించుకున్నారు. ఆ రెండు విభాగాలను తరుణ దాల్, బుధ దాల్ లుగా పిలిచారు.
నవాబ్ కపూర్ సింగ్ చేపట్టిన చర్యలు ఇలా ఉన్నాయి:
తరుణ దాల్లో వేగంగా 12 వేలమంది చేరారు, క్రమంగా అంతమందికి ఒకే ప్రదేశంలో ఉంచి నివాస, ఆహార అవసరాలు చూసుకోవడం కష్టమైపోయింది.
దాంతో దాల్ ను ఐదుగా విభజించేందుకు నిశ్చితమైంది, దాల్ కు చెందిన ఐదు విభాగాలు ఒకే ప్రధాన నిల్వలోంచి పదార్థాలు తీసుకుని, స్వంత లాంగర్లలో వండుకునేవారు. అమృత్ సర్ లోని ఐదు పవిత్ర సరోవరాలైన రాంసర్, బిబేక్ సర్, లచ్మన్ సర్, కౌల్ సర్, సంతోఖ్ సర్ ల చుట్టుపక్కల ఈ ఐదు విభాగాలు నిలిచివుండేవి.

title: పంజాబీలు

title: ఫర్రుక్‌సియార్

text: సిక్కుల నాయకుడు బందా సింగ్ బహదూర్‌ను అవిభవశాలి అయిన ముఘల్ సామ్రాజ్య సైనికాధికారి అబ్దస్ సమద్ ఖాన్ బహదూర్ మరియు ఆయన కుమారుడు జకరియా ఖాన్ బహదూర్‌లు సిర్హింద్ కొత్త ఫౌజుదార్ జైన్ ఉద్- దిన్- అహ్మద్ ఖాన్ (7,000), కుమర్-ఉద్- దీన్ ఖాన్ (20,000) కలిసి చుట్టుముట్టి (గుర్దాస్పూర్ పోరాటణ్) పోరాటం సాగించారు. బందా సింగ్ బహదూర్ వీరోచితంగా మరియు రౌద్రంగా పోరాటం సాగించినప్పటికీ ముఘల్ సైన్యాలు 8 మాసాలకాలం సాగిన భీకర పోరాటం సాగించిన తరువాత 1715 డిసెంబరు 15న లొంగిపోయాడు.తరువాత బందా సింగ్ బహదూర్ ఆయన అనుయాయులు ఢిల్లీకి తీసుకుని పోబడి తరువాత 1716లో ముఘల్ చక్రవర్తి ఫరూక్‌సియార్ ఆదేశంతో మరణశిక్షకు గురయ్యారు. .[1]

title: సిక్ఖు మత చరిత్ర

text: 15వ ఏట ఇల్లు విడిచి సన్యసించి, మాధవ్ దాస్ అన్న దీక్షానామం స్వీకరించారు. గోదావరి తీరంలో గల నాందేడ్ ప్రాంతంలో ఒక మఠాన్ని స్థాపించారు. సెప్టెంబర్ 1708లో ఆయనను తన ఆశ్రమంలో గురు గోవింద సింగ్ సందర్శించారు, తదనంతరం ఆయనకు మాధవ్ దాస్ శిష్యుడయ్యారు. ఆ సందర్భంగా బందా సింగ్ బహదూర్ అన్న పేరును గురు గోబింద్ సింగ్ ఈయనకు పెట్టారు. గురు గోబింద్ సింగ్ ఇచ్చిన దీవెనలు, అధికారంతో బందా సింగ్ బహదూర్ ఓ సైన్యాన్ని పోగుచేసి, మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. 1709 నవంబరులో ముఘల్ ప్రావిన్షియల్ రాజధాని అయిన సమానాను ముట్టడించి, విజయం సాధించి తన తొలి ప్రధాన విజయాన్ని నమోదుచేశారు.[23] పంజాబ్ లో అధికారాన్ని స్థాపించాకా ఆయన జమీందారీ వ్యవస్థను రద్దుచేసి, సాగుచేసుకుంటున్న రైతులకే భూమిని పంచిపెట్టారు. 1716లో మొఘలులు ఆయన్ను బంధించి, చిత్రహింసలు పెట్టి చంపారు.

title: బందా సింగ్ బహదూర్

text: బందా సింగ్ బహదూర్ (జన్మనామం లచ్మణ్ దేవ్, బందా బహదూర్, [2] లచ్మణ్ దాస్, మాధవ్ దాస్[3][4] పేర్లతోనూ ప్రఖ్యాతుడు) (27 అక్టోబరు 1670 – 9 జూన్ 1716, ఢిల్లీ) సిక్ఖు సైన్యాధ్యక్షుడు, నాయకుడు.


query: 2011 జనగణన ప్రకారం సొగోడియా గ్రామంలో పురుషుల సంఖ్య ఎంత?

title: సొగోడియా

text: సొగోడియా, శ్రీకాకుళం జిల్లా, పలాస మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పలాస నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన పలాస-కాశీబుగ్గ నుండి 3 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 11 ఇళ్లతో, 41 జనాభాతో 34 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 18, ఆడవారి సంఖ్య 23. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 41 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 580279[1].పిన్ కోడ్: 532221.

title: పోలవరం(మండలం)

text:
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా13470. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 6637, మహిళల సంఖ్య 6833, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3454 ఉన్నాయి.
పోలవరం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4202 ఇళ్లతో, 13861 జనాభాతో 2836 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6830, ఆడవారి సంఖ్య 7031. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2019 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1924. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588101.పిన్ కోడ్: 534315.

title: తిల్లపూడి

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2930.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1499, మహిళల సంఖ్య 1431, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 721 ఉన్నాయి. తిల్లపూడి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 9 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 865 ఇళ్లతో, 2914 జనాభాతో 509 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1469, ఆడవారి సంఖ్య 1445. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 538 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 17. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588782[3].పిన్ కోడ్: 534245.

title: ఇంద్రకల్

text:
2011 గణన ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2414. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1214, స్త్రీల సంఖ్య 1200. గృహాల సంఖ్య 526. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 526 ఇళ్లతో, 2414 జనాభాతో 1898 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1214, ఆడవారి సంఖ్య 1200. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 453 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 227. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575707.పిన్ కోడ్: 509502.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నాగర్‌కర్నూల్లో ఉంది.

title: వరిధనం

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1654 .[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 846, మహిళల సంఖ్య 808, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 378 ఉన్నాయి. వారిదనం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 490 ఇళ్లతో, 1645 జనాభాతో 189 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 836, ఆడవారి సంఖ్య 809. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 178 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 21. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588788[3].పిన్ కోడ్: 534260.

title: రుస్తుంబాద(గ్రామీణ)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5,183.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,623, మహిళల సంఖ్య 2,560, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,237 ఉన్నాయి. రుస్తుం బాద (గ్రా) పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, నరసాపురం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నరసాపురం నుండి 3 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1265 ఇళ్లతో, 5559 జనాభాతో 1238 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2704, ఆడవారి సంఖ్య 2855. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2062 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 68. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588768[2].పిన్ కోడ్: 534275.

title: దిరుసుమర్రు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 8917.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4483, మహిళల సంఖ్య 4434, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2146 ఉన్నాయి. దిరుసుమర్రు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమవరం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన భీమవరం నుండి 8 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2509 ఇళ్లతో, 8645 జనాభాతో 1414 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4358, ఆడవారి సంఖ్య 4287. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 339 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 55. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588736[2].పిన్ కోడ్: 534239.

title: రుద్రారం (కోడంగల్)

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1209 ఇళ్లతో, 6041 జనాభాతో 3651 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3026, ఆడవారి సంఖ్య 3015. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1762 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 379. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574899.పిన్ కోడ్: 509336.
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6082. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3110, స్త్రీల సంఖ్య 2972. - గృహాల సంఖ్య 1,140

title: చందపర్రు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 876.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 429, మహిళల సంఖ్య 447, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 237 ఉన్నాయి. చండపర్రు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 242 ఇళ్లతో, 809 జనాభాతో 329 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 415, ఆడవారి సంఖ్య 394. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 723 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588786[2].పిన్ కోడ్: 534260.

title: శివదేవునిచిక్కాల

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3430.[2] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1754, మహిళల సంఖ్య 1676, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 877 ఉన్నాయి. శివదేవునిచిక్కాల పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 9 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1001 ఇళ్లతో, 3555 జనాభాతో 588 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1777, ఆడవారి సంఖ్య 1778. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1222 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 27. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588781[3].పిన్ కోడ్: 534245.

title: నాందార్‌పూర్

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 385 ఇళ్లతో, 1974 జనాభాతో 476 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 981, ఆడవారి సంఖ్య 993. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 352 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 610. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574928.పిన్ కోడ్: 509338.
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,633 - పురుషుల సంఖ్య 775 - స్త్రీల సంఖ్య 858 - గృహాల సంఖ్య 295

title: అన్నెబోయినపల్లి (మాడ్గుల్)

text: 2011 గణన ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1130. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 572, స్త్రీల సంఖ్య 5558. గృహాల సంఖ్య 261. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 261 ఇళ్లతో, 1130 జనాభాతో 926 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 572, ఆడవారి సంఖ్య 558. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 353 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 9.గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575302

title: ప్రాతళ్లమెరక

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1218.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 613, మహిళల సంఖ్య 605, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 325 ఉన్నాయి. ప్రతాళ్ళమెరక పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కాళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కాళ్ళ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 344 ఇళ్లతో, 1151 జనాభాతో 193 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 570, ఆడవారి సంఖ్య 581. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 152 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 8. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588742[2].పిన్ కోడ్: 534236. కలవపూడి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కాళ్ళ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కాళ్ళ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2237 ఇళ్లతో, 7982 జనాభాతో 2326 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4060, ఆడవారి సంఖ్య 3922. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 314 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 55. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588743[3].పిన్ కోడ్: 534236.

title: సాతులూరు

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1987 ఇళ్లతో, 7619 జనాభాతో 2166 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3747, ఆడవారి సంఖ్య 3872. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 988 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 227. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590172.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా మొత్తం 7386,అందులో పురుషుల సంఖ్య 3726 మహిళలు 3660 నివాస గృహాలు 1708 విస్తీర్ణం 2166 హెక్టారులు,ప్రాంతీయ భాష తెలుగు

title: చిన అమిరం(గ్రామీణ)

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4182.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2071, మహిళల సంఖ్య 2111, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1048 ఉన్నాయి. ' పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమవరం మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన భీమవరం నుండి 4 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1267 ఇళ్లతో, 4699 జనాభాతో 477 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2304, ఆడవారి సంఖ్య 2395. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 618 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 25. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588729[2].పిన్ కోడ్: 534204.

title: భైరాపూర్ (ఆలంపూర్)

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 378 ఇళ్లతో, 1434 జనాభాతో 653 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 697, ఆడవారి సంఖ్య 737. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 286 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576444[2].పిన్ కోడ్: 509152. 2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 1291. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 610, స్త్రీల సంఖ్య 681. గృహాల సంఖ్య 307.

title: పార్ణపల్లె (బండి ఆత్మకూరు)

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 834 ఇళ్లతో, 3456 జనాభాతో 1395 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1766, ఆడవారి సంఖ్య 1690. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 658 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 29. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594296.పిన్ కోడ్: 518526.
2001వ సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,052. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,574, మహిళల సంఖ్య 1,478, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 689 ఉన్నాయి.

title: తాళ్ళపూడి

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4689.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2362, మహిళల సంఖ్య 2327, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1095 ఉన్నాయి. తాళ్ళపూడి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇదే పేరుతో ఉన్న మండలం యొక్క కేంద్రము. ఇది సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 15 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1151 ఇళ్లతో, 4411 జనాభాతో 267 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2242, ఆడవారి సంఖ్య 2169. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1136 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 170. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588121[2].పిన్ కోడ్: 534341.

title: చాగల్లు (నకిరికల్లు)

text:
చాగల్లు, గుంటూరు జిల్లా, నకరికల్లు మండలానికి చెందిన గ్రామము. ఇది మండల కేంద్రమైన నకరికల్లు నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నరసరావుపేట నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1860 ఇళ్లతో, 6648 జనాభాతో 2234 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3333, ఆడవారి సంఖ్య 3315. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1952 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 339. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590053.పిన్ కోడ్: 522615.
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా 2,102. పురుషుల సంఖ్య 974, మహిళలు 1128, నివాసగృహాలు 618, విస్తీర్ణం 2234 హెక్టారులు.

title: ఇర్విన్

text:
2011 గణన ప్రకారం గ్రామ జనాభా 5769. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2911, స్త్రీల సంఖ్య 2858. గృహాల సంఖ్య 1376. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1376 ఇళ్లతో, 5769 జనాభాతో 4611 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2911, ఆడవారి సంఖ్య 2858. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1480 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 327.గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575300.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల మడ్గుల్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కల్వకుర్తిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ హైదరాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాద్లో ఉన్నాయి.

title: ఆరట్లకట్ల

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2834.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1427, మహిళల సంఖ్య 1407, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 782 ఉన్నాయి. అరట్లకట్ల పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 813 ఇళ్లతో, 2739 జనాభాతో 316 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1363, ఆడవారి సంఖ్య 1376. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 728 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 5. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588774[3].పిన్ కోడ్: 534250.

title: అర్కపల్లి

text:
2011 గణన ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3985. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2089, స్త్రీల సంఖ్య 1896. గృహాల సంఖ్య 896. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 896 ఇళ్లతో, 3985 జనాభాతో 2383 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2089, ఆడవారి సంఖ్య 1896. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1061 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1344.గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575305.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మాల్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల హైదరాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ హైదరాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాద్లో ఉన్నాయి.

title: ఉడిమేశ్వర్

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 210 ఇళ్లతో, 1005 జనాభాతో 465 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 498, ఆడవారి సంఖ్య 507. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 366 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574904.
2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 856 - పురుషుల సంఖ్య 437 - స్త్రీల సంఖ్య 419 - గృహాల సంఖ్య 178

title: దగ్గులూరు

text: 2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6041. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3088, మహిళల సంఖ్య 2953, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1524 ఉన్నాయి. దగ్గులూరు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పాలకొల్లు నుండి 6 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1737 ఇళ్లతో, 5881 జనాభాతో 350 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2997, ఆడవారి సంఖ్య 2884. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 566 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 185. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588778[2].పిన్ కోడ్: 534250.

title: వీరంరాజుపల్లి

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 113 ఇళ్లతో, 444 జనాభాతో 379 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 227, ఆడవారి సంఖ్య 217. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 194 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576090.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 382. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 199, స్త్రీల సంఖ్య 183. గృహాల సంఖ్య 76.

title: ధూళికట్ట

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1114 ఇళ్లతో, 3895 జనాభాతో 1525 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1957, ఆడవారి సంఖ్య 1938. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1381 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 18. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 572008.పిన్ కోడ్: 505525.
2001 లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3511. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1757, మహిళలు 1754. గ్రామంలో కుటుంబాల సంఖ్య 930.

title: పెబ్బేరు

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2681 ఇళ్లతో, 12289 జనాభాతో 2113 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6275, ఆడవారి సంఖ్య 6014. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2326 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 352. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576202.పిన్ కోడ్: 509104.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 68691. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 35061, స్త్రీల సంఖ్య 33630. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 33480.

title: కొత్తూరు (బొమ్మరాసుపేట)

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 515 ఇళ్లతో, 2518 జనాభాతో 1538 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1251, ఆడవారి సంఖ్య 1267. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 412 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 306. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574920.పిన్ కోడ్: 509338.
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 2,096 - పురుషుల సంఖ్య 1,015 - స్త్రీల సంఖ్య 1,081 - గృహాల సంఖ్య 404

title: వాడిచర్ల

text: 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 362 ఇళ్లతో, 1930 జనాభాతో 1167 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 908, ఆడవారి సంఖ్య 1022. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 183 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 853. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574919.పిన్ కోడ్: 509338.2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 2,063 - పురుషుల సంఖ్య 958 - స్త్రీల సంఖ్య 1,105- గృహాల సంఖ్య 336

title: రేగడి మైలారం

text:
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 693 ఇళ్లతో, 3410 జనాభాతో 1153 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1725, ఆడవారి సంఖ్య 1685. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 722 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1142. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 574933.
2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 2,750 - పురుషుల సంఖ్య 1,383 - స్త్రీల సంఖ్య 1,367 - గృహాల సంఖ్య 540