หากโลกมุสลิม สามารถสร้างชนชั้นกลางขึ้นมา จะช่วยแก้ปัญหาที่โลกกำลังเผชิญอยู่ได้จริงหรือ?
อาจารย์ วาลี นัสเซ่อร์ (Vali Nasr) เชื่อว่า ถ้าโลกมุสลิมสามารถสร้างชนชั้นกลาง ซึ่งประกอบไปด้วยผู้ประกอบการ นักลงทุน นักวิชาชีพ และผู้บร
นักวิชาการผู้นี้อธิบายแนวคิดที่ว่านี้ไว้ในหนังสือชื่อForcesof Fortune อาจารย์วาลี นัสเซ่อร์ บอกว่าจากการที่ได้เดินทางไปตามประเทศมุสลิมต่างๆ ทั่วโลก ได้สังเกตเห็นแนวโน้มที่ต่างไปจากโลกมุสลิมที่มักจะพูดถึงกันในตะวันตก เช่น ความคิดเห็นสุดโต่ง เผด็จการ และศาสนา และว่าสิ่งที่ได้พบเห็นนั้นกลับเป็นเรื่องการค้า การพัฒนาชนชั้นกลาง และการเข้าไปมีส่วนร่วมในระบบเศรษฐกิจโลก นักวิชาการอเมริกันเชื้อสายอิหร่านผู้นี้บอกว่า ถ้าดูประเทศที่เปิดรับเศรษฐกิจโลก อย่างเช่น ตุรกี มาเลย์เซีย อินโดนีเซียและแม้กระทั่ง ดูไบ ก็จะเห็นกระบวนการที่ว่านี้ จะเห็นการเกิดของชนชั้นกลางซึ่งประกอบไปด้วยผู้ประกอบการ นักลงทุน นักวิชาชีพ และผู้บริโภคจะเห็นชีวิตครอบครัวของชนชั้นกลาง และจะเห็นว่าประเทศเหล่านี้ มีความมั่งคั่งมากกว่าและมีสังคมที่ดูจะยอมรับการเปลี่ยนแปลงได้ดีกว่า แต่นักรัฐศาสตร์ผู้นี้เน้นย้ำว่า จะให้ระบบตลาดเสรีและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวโยงกันทำงานได้ จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงกฎหมาย และกฎข้อบังคับต่างๆความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกับสังคมก็จะต้องเปลี่ยนด้วย และที่สำคัญจะมีความขัดแย้งกับส่วนอื่นๆของโลกไม่ได้ ถ้าจะทำมาค้าขายซึ่งกันและกัน อาจารย์วาลี นัสเซ่อร์แห่งมหาวิทยาลัย Tuftsยอมรับว่า การเปลี่ยนแปลงโลกมุสลิมไปสู่ระบบเศรษฐกิจที่ว่านี้ทำไม่ได้ง่ายๆและยกตัวอย่างปากีสถานมาอธิบายว่าที่ปากีสถานมีปัญหาก็เพราะมีชนชั้นกลางที่ยังไม่เข้มแข็งพอและสังคมยังมีความคิดเห็นสุดโต่งอยู่มาก ในขณะที่อิหร่านนั้นแม้จะมีชนชั้นธุรกิจที่ประสบความสำเร็จเป็นจำนวนมากแต่ไม่แข็งพอที่จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมได้ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าถ้าจะให้ชนชั้นกลางกำเนิด และประสบความสำเร็จให้ได้แล้ว สมาชิกของสังคมนั้นๆจะต้องมุ่งมาดปรารถนาและมีสมรรถนะที่จะทำเช่นนั้น พูดง่ายๆ ก็คือสังคมนั้นๆจะต้องสร้างชนชั้นกลางของตนขึ้นมาเอง จะนำเข้ามาจากที่อื่นไม่ได้ อาจารย์วาลี นัสเซ่อร์ ส่งท้ายว่าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ก็จะต้องมีการได้และการเสียคนที่ได้มักจะเป็นคนที่ผลักดันให้มีการเปลี่ยนแปลงคนที่เสียจะเป็นคนที่ได้ประโยชน์จากระบบเก่า และเสนอแนะว่า โลกตะวันตก จะช่วยคนที่เสียประโยชน์ได้โดยช่วยให้คนเหล่านั้นหันมาประนีประนอมออมชอมกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้