ศก.จีนก้าวกระโดดหลังเข้าเป็นสมาชิก WTO สิบปีก่อน แต่ก็ยังมีปัญหาท้าทายอีกมากรออยู่
ศก.จีนก้าวกระโดดหลังเข้าเป็นสมาชิก WTO สิบปีก่อน แต่ปัญหาค่าเงินหยวนและการควบคุมการลงทุนต่างชาติยังเป็นอุปสรรคของการปฏิรูปศก.เสรี
เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 10 ปีที่แล้ว จีนเข้าร่วมเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกหรือ WTO เป็นครั้งแรก ตั้งแต่นั้นเศรษฐกิจจีนเติบโตอย่างรวดเร็วจนก้าวขึ้นเป็นประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่อันดับ 2 ของโลกในปัจจุบัน ส่งผลให้ชาวจีนหลายล้านคนหลุดพ้นจากความยากจน แต่นักวิเคราะห์หลายคนชี้ว่ายังมีปัญหาท้าทายอีกหลายประการในการสร้างระบบเศรษฐกิจเสรีอย่างสมบูรณ์ในประเทศจีน คุณ Long Yougtu ผู้แทนของจีนประจำ WTO ระบุว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับเศรษฐกิจจีนในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาถือเป็นเรื่องเหนือความคาดหมาย ทั้งขนาดเศรษฐกิจ การขยายตัวของปริมาณการนำเข้าส่งออก และการขยายตัวของอุตสาหกรรมบางประเภทเช่นรถยนต์ แต่ในขณะที่เศรษฐกิจจีนเติบโต ดูเหมือนผู้ที่สูญเสียได้แก่สหรัฐและประเทศอุตสาหกรรมอีกหลายประเทศซึ่งถูกสินค้าส่งออกราคาถูกจากประเทศจีนตีตลาด ทำให้ประเทศเหล่านั้นขาดดุลการค้ามหาศาลกับจีน นอกจากนี้ยังมีความกังวลเรื่องที่รัฐบาลจีนพยายามควบคุมการลงทุนจากต่างชาติในประเทศจีนอย่างเข้มงวดเพื่อปกป้องบริษัทจีน เช่นการกำหนดให้บริษัทต่างชาติที่เข้าไปลงทุนในจีนต้องถ่ายทอดความรู้ด้านเทคโนโลยีให้แก่บริษัทจีน คุณ Patrick Mulloy หนึ่งในคณะกรรมการตรวจสอบด้านเศรษฐกิจและความมั่นคงระหว่างสหรัฐกับจีนระบุว่า การที่บริษัทต่างชาติต้องถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่จีนแลกกับการเข้าถึงตลาดในประเทศจีนนั้นเป็นผลดีต่อจีนเอง แต่ไม่เป็นผลดีต่อบริษัทต่างชาติเหล่านั้นและยังขัดกับพันธะสัญญาที่จีนมีต่อ WTO ด้วย ที่ผ่านมาบริษัทต่างชาติในประเทศจีนมักแสดงความกังวลเกี่ยวกับการขอใบอนุญาตมากมายก่ายกองและต้องรอนานกว่าจะได้รับอนุญาต ประกอบกับปัญหาเรื่องเงินหยวนมีค่าต่ำกว่าราคาตลาดซึ่งมองกันว่าเป็นปัจจัยที่ทำให้จีนได้เปรียบในตลาดโลก รวมทั้งการให้เงินอุดหนุนของรัฐบาลจีนต่อภาคธุรกิจซึ่งทำให้สินค้าของจีนมีราคาถูก ปัจจัยทั้งหลายเหล่านี้ นักวิเคราะห์มองว่าเป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปไปสู่ระบบเศรษฐกิจเสรีอย่างสมบูรณ์ของจีนเองและควรได้รับการแก้ไข คุณ Patrick Mulloy ชี้ว่าจีนมิได้เป็นศัตรูของสหรัฐ แต่จีนมียุทธศาสตร์ที่เร่งให้ประชาชนก้าวเข้าสู่ด้านบนของห่วงโซ่เศรษฐกิจอย่างเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ ในขณะที่สหรัฐเองมิได้มีกลยุทธ์ตอบโต้จีนในเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม คุณ Daniel Ikenson ผู้เชี่ยวชาญแห่งสถาบัน CATO ในกรุงวอชิงตันแย้งว่า ความขัดแย้งทางการค้าระหว่างสหรัฐกับจีนนั้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่สุดในโลก 2 ประเทศ จริงๆแล้วสหรัฐมีข้อพิพาทด้านการค้ากับแคนาดาและยุโรปมากกว่าจีนเสียอีก แต่ความสัมพันธ์ที่เติบโตเบ่งบานระหว่างสหรัฐกับประเทศเหล่านั้นทำให้ปัญหาคลี่คลายไปได้ ซึ่งความสัมพันธ์กับจีนก็กำลังพัฒนาไปสู่จุดนั้นเช่นกัน สิ่งที่นักวิชาการผู้นี้เชื่อว่าน่ากังวลยิ่งกว่าความขัดแย้งทางการค้าระหว่างประเทศก็คือเรื่องปัญหาสังคมในจีนเอง เช่นปัญหาคอรัปชั่น การขาดแคลนที่อยู่อาศัยและปัญหามลพิษ เพราะหากปัญหาเหล่านั้นระเบิดขึ้นมาเมื่อใด ก็เป็นเรื่องยากที่เศรษฐกิจโลกจะไม่ได้รับผลกระทบตามไปด้วย