RSE: Državljanstvo bosansko, pasoš srpski
Za posljednjih pet godina državljanstvo Srbije zatražilo je gotovo 50.000 građana BiH, mahom iz Republike Srpske.
Od 2013. godine do danas skoro 50.000 građana BiH, mahom iz entiteta Republike Srpske, podnijelo je zahtjev za dobijanje državljanstva Republike Srbije. Razlozi za to su prije svega ekonomske i praktične prirode i predstavljaju rezervni plan za građane ako se stanje u BiH i Republici Srpskoj ne popravi, poručuju analitičari. Od februara 2013. do 1. novembra 2018. godine čak 48.524 lica predalo je zahtjev za prijem u Državljanstvo Republike Srbije, a od aprila 2014. do sada izdato je BH građanima 6.813 pasoša Srbije, podaci su Konzulata Srbije u Banjaluci. Za pasoš Srbije planira podnijeti zahtjev i Banjalučanin Dejan, jer smatra da će sa njim imati bolje mogućnosti u traženju posla van Bosne i Hercegovine. "Mislim da je mogućnost da se nađe posao u zemljama EU puno lakše sa srpskim pasošem u odnosu na bosanski jer je protok radne snage, koncentracija ljudi i migracije su puno pristupačnije iz Srbije u odnosu na Bosnu i Hercegovinu. Tako da ću što prije sada pokušati da regulišem državljanstvo Srbije i samim tim dobijem i pasoš, jel planiram nastavak života u jednoj od zemalja Evropske unije", kaže Dejan. Građani BiH mogu podnijeti zahtjev za državljanstvo Srbije po osnovu srpskog porijekla, po osnovu braka s državljaninom Republike Srbije, po osnovu prebivališta na teritoriji Srbije i po osnovu Ugovora o dvojnom državljanstvu sklopljenom između Srbije i BiH. Prema informacijama iz Konzulata Srbije u Banjaluci, na dobijanje državljanstva u prosjeku se čeka od jednu i po do dvije godine. Vladimir Nikolić, generalni konzul Republike Srbije u Banjaluci, kaže da Srbija ne podstiče bh. građane da traže državljanstvo, ali razumije njihove razloge. "Osnov zašto traže državljanstvo Srbije je prije svega velika ljubav prema Srbiji i osjećaj pripadnosti srpskom narodu i to je najčešći razlog, a onda naravno postoje i praktični razlozi kao što je zbog školovanja, zbog studiranja, zbog zaposlenja i da budu jednostavno ravnopravni sa državljanima Srbije koji žive u Srbiji", smatra Nikolić. Srđan Puhalo, socijalni psiholog iz Banjaluke, mišljenja je da građani, prvenstveno Republike Srpske, u dvojnom državljanstvu vide rezervni plan ukoliko se stanje u BiH i entitetu Republike Srpske ne popravi. "Odnosno da u svakom trenutku možete otići odavde i biti ravnopravni građani Srbije, a to znači da možete tražiti posao, beneficije i sve što iz toga proizilazi jer BiH je i danas vrlo trusno područje i to može biti, da tako kažem, rezervni položaj. Neki ljudi vjerovatno razmišljaju i da odu iz Republike Srpske da žive u Srbiji da rade, da se školuju i žele da budu ravnopravni građani i to im Srbija omogućava. I na kraju krajeva, sa pasošem Srbije vi možete vjerovatno lakše otputovati u treće zemlje, što, ja vjerujem, jedan dio ljudi i o tome vodi računa, kao što recimo Hrvati sada iz BiH sa hrvatskim pasošem mogu da odu u Evropsku uniju bez bilo kakvih problema", mišljenja je Puhalo. Puhalo zaključuje i da se sticanje državljanstva Srbije podstiče od aktuelne vlasti u Republici Srpskoj, ističući primjer aktuelnog predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika, budućeg člana Predsjedništva BiH, koji se javno hvalio da ne koristi bh. pasoš već samo pasoš Srbije i koji redovno glasa na izborima u Srbiji, gdje ima i imovinu.