text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని RSS వ్యక్తి భారతదేశ జెండాను కాషాయంగా మార్చాలని జాతీయ జెండాను కాల్చినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 2, 2022
“జాతీయ జెండాని కాలుస్తున్న ఆర్ఎస్ఎస్ వ్యక్తి ” అని చెప్తూ, కాలుతున్న జాతీయ జెండాని పట్టుకున్న వ్యక్తి యొక్క ఫోటో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఈ ఫోటోకి సంబంధించి వివరణ కోరుతూ మా వాట్సాప్ టిప్‌లైన్‌కు (+91 92470 52470) చాలా అభ్యర్ధనలు వచ్చాయి. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడులో టీచర్ గా పని చేస్తున్న RSS వ్యక్తి భారత దేశ జెండాని కాషాయంగా మార్చాలని జాతీయ జెండాని కాల్చి వీడియో పెట్టాడు.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి, తమిళనాడుకు చెందిన టీచర్. ఈయన 31 మార్చి 2018లో ఒక వీడియో పోస్టు చేశాడు. ఈ వీడియోలో మత్స్యకారులు, కావేరి మ్యానేజ్మెంట్ బోర్డు, న్యూట్రినో ప్రాజెక్టు, హైడ్రోకార్బన్ అన్వేషణ, కూడంకుళం వంటి తమిళనాడుకు కీలకమైన పలు సమస్యలపై కేంద్రం వైఖరిని ఖండిస్తూ జాతీయ జెండాను దగ్ధం చేస్తూ ప్రభు కనిపిస్తారు. పోలీసులు ఇతనిపై కేసు నమోదు చేసి విచారణ చేపట్టారు. కావున , పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా, ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, కొన్ని పాత వార్తా కథనాలు దొరికాయి. వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ కథనాల ప్రకారం,  తమిళనాడులోని తంజావూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రభు ఒక ప్రైవేట్ పాఠశాలలో డ్రాయింగ్ టీచర్ గా పనిచేస్తున్నారు. 31 మార్చి 2018లో ఈయన జాతీయ జెండాను కాలుస్తున్న వీడియోను సోషల్ మీడియా షేర్ చేశాడు. ఈ వీడియోలో మత్స్యకారులు, కావేరి, న్యూట్రినో ప్రాజెక్టు, హైడ్రోకార్బన్ అన్వేషణ, కూడంకుళం వంటి తమిళనాడుకు కీలకమైన పలు సమస్యలపై కేంద్రం వైఖరిని ఖండిస్తూ జాతీయ జెండాను దగ్ధం చేస్తూ ప్రభు కనిపిస్తున్నారు. సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించినా కూడా కావేరీ మ్యానేజ్మెంట్ బోర్డు ఏర్పాటును ప్రభుత్వాలు జాప్యం చేస్తున్నాయి అంటూ వీడియోలో ఆయన చెప్పారు. ఈ వీడియో వైరల్ కావడంతో, పోలీసుల బృందం ప్రభును అరెస్టు చేసింది. అతనిపై సెక్షన్ 153A , (వివిధ జాతులు, నివాసం మరియు భాషల మధ్య అసమానతను ప్రోత్సహించడం) మరియు 504 (2) కింద జాతీయ గౌరవానికి అవమానాన్ని నిరోధించే చట్టం (శాంతికి భంగం కలిగించే ఉద్దేశ్యంతో ఉద్దేశపూర్వక అవమానం) కింద కేసు నమోదు చేసి విచారణ చేపట్టారు.
ఈ వీడియోలో ఎక్కడా కూడా, భారతదేశ జెండాని కాషాయ జెండాగా మార్చాలని ఆయన అనలేదు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, కేంద్ర ప్రభుత్వo తన రాష్ట్ర సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేయడంపై నిరసనగా ఈయన జాతీయ జెండాని కాల్చారు.

created: August 2, 2022


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని చూపిస్తూ సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం ఫ్రాన్స్ వస్తువులని ఎడారిలో విసిరేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 30, 2020
ఫ్రాన్స్ వస్తువులను ఎడారిలో విసిరేస్తున్న సౌదీ అరేబియా, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఇటివల ఇస్లాం మతానికి సంబంధించి ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రోన్ చేసిన వ్యాఖ్యలను నిరసిస్తూ ముస్లిం దేశాలలోని ప్రజలు భారీ ర్యాలీలు తీస్తున్న విషయం మనందరికీ తెలుసు. ఈ నేపధ్యంలో షేర్ అవుతున్న పోస్టులోని ఆ క్లెయిమ్ ఎంతవరకు నిజమో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం ఫ్రాన్స్ వస్తువులను ఎడారిలో విసిరేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ వీడియో పాతది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న ట్రక్కుల నుంచి విసేరేస్తున్నది నిల్వ చేసిన చికెన్ కార్టన్లు, ఫ్రాన్స్ దేశంలో తయారయిన వస్తువులు కాదు. 2016 లో కుళ్ళిపోయి ఉన్న 8 లక్షల చికెన్ కార్టన్లని అల్-ఖాసిం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఎడారిలో విసిరేస్తున్న దృశ్యం ఇది. ఈ వీడియోకి, ఇటివల ఫ్రాన్స్ దేశానికి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం దేశాలు చేస్తున్న నిరసనలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగి  ఉన్న వీడియోని ఒక అరబిక్ న్యూస్ ఛానల్ ‘18 నవంబర్ 2016’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. కుళ్ళిపోయి ఉన్న 8 లక్షల చికెన్ కార్టన్లని అల్-ఖాసిం మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఎడారిలో ఖననం చేసిన దృశ్యాలంటూ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులోని వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఒక అరబిక్ న్యూస్ వెబ్ సైట్ 2016లో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. కుళ్ళిపోయిన చికెన్ మాంసాన్ని తరలిస్తున్న 25 ట్రక్కులని అల్-ఖాసిం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ సీజ్ చేసినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఆ 25 ట్రక్కులలో ఉన్న 8 లక్షల కుళ్ళిపోయిన చికెన్ కార్టన్లని అల్-ఖాసిం మున్సిపల్ శాఖా ఎడారిలో ఖననం చేసినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ‘Alriyadh’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి ఫ్రాన్స్ దేశానికి వ్యతిరేకంగా ఇటివల ముస్లిం దేశాలు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని చూపిస్తూ సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం ఫ్రాన్స్ వస్తువులని ఎడారిలో విసిరేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

created: October 30, 2020

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఢిల్లీ JNU విధ్యార్ధులు సనాతన ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా నిర్వహించిన నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 22, 2023
సనాతన ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీ JNUలోని కమ్యూనిస్ట్ విధ్యార్ధులు నిర్వహించిన నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. బహిరంగ ప్రదేశంలో యువతీ యువకులు ముద్దులాడుతూ ఒకరినొకరు హగ్ చేసుకుంటున్న నిరసన చేస్తున్న దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సనాతన ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీ JNUలోని కమ్యూనిస్ట్ విధ్యార్ధులు నిర్వహించిన నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2014లో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం కోల్‌కతాలో జరిగిన ‘కిస్ ఆఫ్ లవ్’ నిరసన కార్యక్రమానికి సంబంధించిన దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. మోరల్ పొలిసింగ్,  లింగ వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కోల్‌కతాలోని విశ్వవిధ్యాలయాలకు చెందిన విధ్యార్ధులు ఈ ‘కిస్ ఆఫ్ లవ్’ నిరసన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది, ఢిల్లీ JNUకి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ ఛానెల్ 05 నవంబర్ 2014 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం కోల్‌కతాలోని జాదవ్‌పుర్ యూనివర్సిటీలో నిర్వహించిన ఓపెన్ కిస్ నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోని ‘ABP Ananda’ వార్తా సంస్థ 06 నవంబర్ 2014 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. కోల్‌కతాలో మోరల్ పోలీసింగ్‌కు వ్యతిరేకంగా విధ్యార్ధులు చేపట్టిన నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలంటూ ఈ ABP వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఇతర వార్తా సంస్థలు కూడా 2014 నవంబర్ నెలలో వీడియోలు మరియు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి.
మోరల్ పొలిసింగ్, లింగ వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కోల్‌కతాలోని విశ్వవిధ్యాలయాలకు చెందిన విధ్యార్ధులు ఈ ‘కిస్ ఆఫ్ లవ్’ నిరసన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించినట్టు తెలిసింది. కేరళలో మోరల్ పొలిసింగ్‌కు వ్యరతిరేకంగా నిర్వహించిన కిస్ ఆఫ్ లవ్ నిరసనకు మద్దతు పలుకుతూ కోల్‌కతా విధ్యార్ధులు ఈ నిరసన చేపట్టినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఢిల్లీ JNU విధ్యార్ధులు సనాతన ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా ఇటీవల నిర్వహించిన నిరసన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 22, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత ఫోటోని చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ IT ఉద్యోగులు హైదరాబాద్‌లో చేపట్టిన భారీ నిరసన దృశ్యమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2023
ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, టీడీపీ అధినేత నారా చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ IT ఉద్యోగులు హైదరాబాద్‌లో భారీ నిరసన చేపట్టిన దృశ్యామంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక డ్రోన్ ఫోటో బాగా షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ IT ఉద్యోగులు హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించిన భారీ నిరసన దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని సాయికాంత్ కృష్ణ అనే ఏరియల్ సినిమాటోగ్రాఫర్ 19 ఆగస్టు 2022 నాడు వరల్డ్ ఫోటోగ్రఫీ డే సందర్భంగా పబ్లిష్ చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోకి చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ IT ఉద్యోగులు ఇటీవల హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించిన నిరసనలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని సాయికాంత్ కృష్ణ అనే ఏరియల్ సినిమాటోగ్రాఫర్ 19 ఆగస్టు 2022 నాడు తన ఇన్‌స్టాగ్రామ్ మరియు ఎక్స్ (ఇదివరకు ట్విట్టర్) సోషల్ మీడియా పేజీలలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోని హైదరాబాద్‌లోని విప్రో సర్కిల్ దగ్గర తీసినట్టు సాయికాంత్ కృష్ణ తెలిపారు. వరల్డ్ ఫోటోగ్రఫీ డే సందర్భంగా సాయికాంత్ కృష్ణ ఈ ఫోటోని పబ్లిష్ చేశారు.
విప్రో సర్కిల్ దగ్గర జరిగిన జాతీయ గీతాలాపన కార్యక్రమంలో ఈ ఫోటో తీసినట్టు ఒక యూసర్ సాయికాంత్ కృష్ణ పెట్టిన ట్వీట్ కింద స్పంధించారు. 75వ స్వాతంత్య్రదినోత్సవ వేడుకలలో భాగంగా 16 ఆగస్టు 2022 నాడు హైదరాబాద్ గచ్చిబౌలి పరిధిలోని విప్రో సర్కిల్ దగ్గర జరిగిన సామూహిక జాతీయా గీతాలపన కార్యక్రమంలోని దృశ్యాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Sri.M.Stephen Raveendra IPC, Commissioner of Police, DCP Madharpur, ACP Madhapur, MLA Sherilingampally, GHMC Commissioner, Inspector Sri G.Suresh along with staff, Local Public, Students, were participated in Mass Singing of National Anthem at Wipro Circle, Gachibowli Limits pic.twitter.com/pGPOTrdikT
అంతేకాదు, ఈ ఫోటోని జూమ్ చేసి చూస్తే, విప్రో జంక్షన్ దగ్గర గుమిగుడిన జనాలు జాతీయ జెండాలు పట్టుకొని నిలుచున్నట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఈ ఫోటోకి సంబంధించి మరింత స్పష్టతనివ్వాలని మేము సాయికాంత్ కృష్ణను సంప్రదించాము. సాయికాంత్ స్పంధించిన వెంటనే ఈ ఆర్టికల్‌ను అప్డేట్ చేస్తాము.
చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ హైదరాబాద్‌లోని సైబర్ టవర్ దగ్గర, విప్రో సర్కిల్ దగ్గర IT ఉద్యోగులు ఇటీవల నిరసన కార్యక్రమాలు చేపట్టిన మాట వాస్తవం. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది మరియు చంద్రబాబు అరెస్టుకి సంబంధించినది కాదు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత ఫోటోని చంద్రబాబు అరెస్టుని నిరసిస్తూ IT ఉద్యోగులు హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించిన భారీ నిరసన కార్యక్రమం దృశ్యమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 15, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఇజ్రాయిల్ సైన్యంపై దాడి చేస్తుండగా ఆయుధం పేలి మరణించిన పాలస్తీనా మిలిటెంట్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 26, 2023
ఇజ్రాయిల్ సైన్యంపై బాంబులను ప్రయోగిస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తూ మోర్టార్ పేలి పాలస్తీనా మిలిటెంట్ మరణించిన ఇటీవల దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇజ్రాయిల్ సైన్యంపై బాంబులను ప్రయోగిస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తూ మోర్టార్ పేలి పాలస్తీనా మిలిటెంట్ మరణించిన ఇటీవలి దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో కనీసం 2007 నుండి ఇంటర్నెట్లో షేర్ అవుతోంది. ఇరాకీ తిరుగుబాటుదారుడు మోర్టార్ షెల్స్‌లను ప్రయోగిస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు మోర్టార్ పేలిపోయిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని పలు వార్తా సంస్థలు 2007లోనే షేర్ చేశాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది, ప్రస్తుత ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా యుద్ధానికి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలను కనీసం 2007 నుండి ఇంటర్నెట్లో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఇరాకీ తిరుగుబాటుదారుడు అమెరికా సైన్యంపై బాంబులు ప్రయోగిస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు మోర్టార్ పేలి మరణించిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని పలు సంస్థలు 2007లోనే రిపోర్ట్ చేశాయి. ఆ వార్తా రిపోర్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ వీడియోలోని స్క్రీన్ గ్రాబ్‌లను షేర్ చేస్తూ గతంలో పలు ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి. ఇస్లామిక్ స్టేట్ మిలిటెంట్ మోర్టార్లను లోడ్ చేస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు ఆయుధం పేలిన దృశ్యాలంటూ ఈ వార్తా సంస్థలు గతంలో రిపోర్ట్ చేశాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని,  ప్రస్తుత ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా యుద్ధానికి సంబంధించినది కాదని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఇజ్రాయిల్ సైన్యంపై దాడి చేస్తుండగా ఆయుధం పేలి పాలస్తీనా మిలిటెంట్ మరణించిన ఇటీవలి దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 26, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో సీట్ల కేటాయింపు విషయంపై కాంగ్రెస్ నాయకులు KTRతో చర్చలు జరుపుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 3, 2023
రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఏ నియోజకవర్గంలో ఎవరికి టికెట్ ఇవ్వాలనే విషయంపై కాంగ్రెస్ నాయకులు KTRతో కలిసి చర్చలు జరుపుతున్న ఇటీవల దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది.  కాంగ్రెస్ నాయకులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, భట్టి విక్రమార్క KTRతో  కలిసి భేటీ అయిన దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఏ నియోజకవర్గంలో ఎవరికి టికెట్ ఇవ్వాలనే విషయంపై కాంగ్రెస్ నాయకులు KTRతో కలిసి చర్చలు జరుపుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  2019లో తెలంగాణ అసెంబ్లీ డిప్యూటీ స్పీకర్ ఎన్నిక ఏకగ్రీవానికి సహకరించాలని KTR కాంగ్రెస్ నాయకులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, భట్టి విక్రమార్కలతో చర్చలు జరిపిన దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది, ఇంకా  రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Mahaa News’ వార్తా సంస్థ 23 ఫిబ్రవరి 2019 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. సిఎల్పీ ఛాంబర్లో KTR ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి,  భట్టి విక్రమార్కలతో సమావేశమై డిప్యూటీ స్పీకర్ ఎన్నిక ఏకగ్రీవానికి సహకరించాలని కొరినట్టు ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది.
డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా పద్మారావు ఎంపికకు మద్దతు తెలుపాలని KTR సిఎల్పీ నాయకులు ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, భట్టి విక్రమార్కలను కోరితే, వారు దానికి అంగీకారం తెలిపినట్టు ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు ఇతర వార్తా సంస్థలు కూడా ఈ వీడియోను 2019 ఫిబ్రవరి నెలలో పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని, రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఏ నియోజకవర్గంలో ఎవరికి టికెట్ ఇవ్వాలనే విషయంపై కాంగ్రెస్ నాయకులు KTRతో చర్చలు జరుపుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 3, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఒడిశా రైలు ప్రమాదంలో చనిపోయిన వ్యక్తుల శవాలను ట్రక్కులలో కుప్పలుగా వేసి ఒకే దగ్గర ఖననం చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 20, 2023
భారత దేశంలో ట్రక్కులలో శవాలను కుప్పలు తెప్పలుగా వేసి సామూహిక ఖననం చేస్తున్న దయనియమైన దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఒడిశా బాలాసోర్ రైలు ప్రమాదం దృశ్యాన్ని చూపిస్తున్న చిత్రాన్ని అలాగే, ఆ ప్రమాదంలో చనిపోయిన వ్యక్తుల శవాల ఫోటోని ఈ వీడియోపై చూపిస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒడిశా రైలు ప్రమాదంలో చనిపోయిన వ్యక్తుల శవాలను ట్రక్కులలో కుప్పలగా వేసి స్మశానవాటికలో ఖననం చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 2021 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. కోవిడ్-19 బారిన పడి చనిపోయిన వ్యక్తులను ఖననం చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ పలు వెబ్సైట్లు, సోషల్ మీడియా యూసర్లు ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలిపారు. ఈ వీడియో కొందరు ఆఫ్రికాకు సంబంధించినదని, మరికొందరు వియత్నాం దేశానికి సంబంధించినదని షేర్ చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది మరియు ఒడిశా రైలు ప్రమాదానికి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని పలు యూసర్లు 2021 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఆఫ్రికా దేశంలో కోవిడ్-19 బారిన పడి చనిపోయిన వ్యక్తులను సామూహిక ఖననం చేస్తున్న దృశ్యాలని కొన్ని వెబ్సైట్లలో తెలిపారు. అయితే, కొందరు ఈ వీడియో వియత్నాం దేశానికి సంబంధించినదని, మరికొందరు ఈ వీడియో ఇండోనేషియా దేశానికి సంబంధించినదని షేర్ చేశారు. ఈ వీడియో ఎక్కడిదో తెలుసుకోలేనప్పటికి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది మరియు ఒడిశా రైలు ప్రమాదానికి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఒడిశా రైలు ప్రమాదంలో చనిపోయిన వ్యక్తులను కుప్పలుగా ట్రక్కులలో వేసి స్మశానవాటికలో సామూహిక ఖననం చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని కర్ణాటక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ గెలుపు తరువాత ముస్లింలు పాకిస్తాన్ జెండా ఎగరవేస్తూ సంబరాలు జరుపుకున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2023
కర్ణాటక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ గెలుపు తరువాత ఆ రాష్ట్ర ముస్లింలు పాకిస్థాన్ జెండా ఎగరవేస్తూ సంబరాలు జరుపుకుంటున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. బీజేపీ మత రాజకీయాలు చేస్తుందని ఆరోపించిన నాయకులు, కర్ణాటక హిందూ ఓటర్లుకు త్వరలోనే భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవలిసి వస్తుందని ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ విజయం తరువాత అక్కడి ముస్లింలు పాకిస్థాన్ జెండా ఎగిరేస్తూ సంబరాలు జరుపుకుంటున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో కర్ణాటక రాష్ట్రం కూడచిలో ఈద్ మిలాద్-ఉన్-నబీ పండగ సందర్భంగా ముస్లింలు సంబరాలు జరుపుకుంటున్న దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. ఈ వీడియోలో ముస్లింలు ఎగరవేస్తున్నది పాకిస్థాన్ జెండా కాదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది మరియు కర్ణాటక ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను మరొక కోణం నుండి తీసిన వీడియో దొరికింది. ఈ వీడియో కర్ణాటక రాష్ట్రం కూడచి పట్టణంలో తీసినట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు. 2019 నవంబర్ నెలలో ఈ వీడియోని యూట్యూబ్‌లో పబ్లిష్ చేశారు.
ఈ వివారాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కూడిన వీడియోని కన్నడమ్మ (KNN) వార్తా సంస్థ 12 నవంబర్ 2019 నాడు పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈద్ మిలాద్-ఉన్-నబీ పండగ సందర్భంగా కూడచి పట్టణంలోని ముస్లింలు స్వీట్లు పంచుతూ, లౌడ్ స్పీకర్లలో పాటలు పెట్టుకొని వీధులలో చిందులేస్తూ సంబరాలు జరుపుకున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
వీడియోలో మిలాద్-ఉన్-నబీ పండగ సందర్భంగా ముస్లింలు ఎగరేస్తున్న పచ్చ జెండాను జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, అది ఒక ఇస్లాం మత జెండా అని, పాకిస్తాన్ జాతీయ జెండా కాదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని, కర్ణాటక ఎన్నికలు లేదా పాకిస్థాన్‌తో ఈ వీడియోకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని కర్ణాటక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ గెలుపు తరువాత ముస్లింలు పాకిస్తాన్ జెండా ఎగరవేస్తూ సంబరాలు జరుపుకుంటున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని జగిత్యాల రాయపట్నం బ్రిడ్జి దగ్గర భారీ వరద ఉధృతి దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 14, 2022
జగిత్యాల జిల్లా రాయపట్నం బ్రిడ్జి దగ్గర భారీ వరద ఉధృతి దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. భారీ అలలు ఒక బ్రిడ్జిని చుట్టుముట్టిన దృశ్యాలని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జగిత్యాల జిల్లా రాయపట్నం బ్రిడ్జి దగ్గర వరద ఉధృతి దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2017లో లక్షద్వీప్ మినికాయ్ ద్విపంలోని ఒక సముద్ర వంతెనను భారీ అలలు తాకుతున్న  దృశ్యాలని ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది,  తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Dweepdiary Lakshadweep’ అనే మీడియా సంస్థ 26 ఆగష్టు 2017 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. లక్షద్వీప్‌లోని మినికాయ్ ద్విపంలో భారీ అలలు ఈస్టర్న జెట్టి బ్రిడ్జిని ఢీకొన్న దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ ఘటన 23 ఆగష్టు 2017 నాడు చోటుచేసుకున్నట్టు ఈ మీడియా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని మరొక యూట్యూబ్ ఛానల్ 24 ఆగష్టు 2017 నాడు ఇదే వివరణతో పబ్లిష్ చేసింది.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత స్పష్టత కోసం ‘ఇండియా టుడే’ ఫాక్ట్-చెకింగ్ టీమ్   ‘Dweepidary Lakshadweep’ న్యూస్ పోర్టల్ చీఫ్ ఎడిటర్ బాహిర్‌ను సంప్రదించింది. బాహిర్ ‘ఇండియా టుడే’తో మాట్లాడుతూ, “ఈ వీడియోని లక్షద్వీప్‌లోని దక్షిణ దీవులలోని ఒకటైన మినీకాయ్ ద్విపంలో తీసారు. ఇలాంటి అలలు ఇక్కడ కొత్తవేమీ కాదు. ప్రతికూల వాతావరణం కారణంగా ఒక రోజు భారీ అలలు అరేబియా సముద్ర తీర ప్రాంతమైన తూర్పు ప్యాసింజర్ జెట్టీని చుట్టుముట్టాయి. ఈ వీడియోని తీసే క్రమంలో ఒక స్థానికుడికి స్వల్ప గాయాలయ్యాయి”, అని తెలిపారు. లక్షద్వీప్ మినికాయ్ ద్విపంలోని ఈస్టర్న్ జెట్టి బ్రిడ్జి యొక్క చిత్రాలని ఇక్కడ  చూడవచ్చు.
తెలంగాణ వ్యాప్తంగా గత కొన్ని రోజులుగా భారీ వర్షాలు కురుస్తున్న నేపథ్యంలో, రాష్ట్రంలోని డ్యామ్లు, చెరువులు, వాగులు పొంగిపొర్లుతున్నాయి. జగిత్యాల జిల్లాలో కురుస్తున్న భారీ వర్షాలకు, జిల్లాలోని పలు చోట్ల  చెరువులకు గండి పడినట్టు, వరద నీరు వంతెనల పైనుండి ఉధృతంగా ప్రవహిస్తున్నట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా కురుస్తున్న భారీ వర్షాలకు రాయపట్నం గోదావరి బ్రిడ్జికు భారీ వరద నీరు చేరుకున్నట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. రాయపట్నం గోదావరి బ్రిడ్జి దగ్గర వరద ఉధృతి  దృశ్యాలను చూపిస్తూ  ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ 13 జులై 2022 నాడు తన ఛానెల్లో ఒక వీడియోని పబ్లిష్ చేసారు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని జగిత్యాల జిల్లా రాయపట్నం బ్రిడ్జి దగ్గర వరద ఉధృతి దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఖమ్మం BRS సభలో మహిళా కార్యకర్తలు మద్యం తాగుతున్నట్లుగా సంబంధం లేని పాత వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2023
ఇటీవల ఖమ్మంలో భారత రాష్ట్ర సమితి (BRS) మొదటి బహిరంగ సభ నిర్వహించిన నేపథ్యంలో, ఈ సభలో BRS మహిళా కార్యకర్తలు మద్యం సేవిస్తున్నారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 18 జనవరి 2023న ఖమ్మంలో జరిగిన BRS సభలో మద్యం సేవిస్తున్న BRS మహిళా కార్యకర్తల వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో ఇటీవల ఖమ్మంలో జరిగిన BRS సభకు చెందినది కాదు. మార్చి 2021 నుంచే దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని వివిధ యూట్యూబ్ ఛానెళ్ళు అప్లోడ్ చేసాయి. కొందరు మహిళలు వారి కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి కారులో కూర్చొని మద్యం సేవిస్తుండడం చూడవచ్చు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా సంబంధిత కీ వర్డ్స్ తో వైరల్ వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో యూట్యూబ్‌లో  లభించింది. ఈ వీడియో 11 మార్చి 2021న అప్లోడ్ చేయబడింది. వీడియోలో ఉన్న దాని ప్రకారం కొందరు మహిళలు వారి కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి కారులో కూర్చొని మద్యం సేవిస్తున్నట్లుగా చూడవచ్చు. ఘటన జరిగిన ప్రదేశం మరియు సమయం ఖచ్చితంగా తెలియనప్పటికీ, ఈ వీడియో 18 జనవరి 2023 లో ఖమ్మంలో జరిగిన బహిరంగ సభకు చెందినది కాదని స్పష్టం అవుతుంది. ఇదే వీడియోని మరికొందరు కూడా 2021లో యూట్యూబ్‌లో అప్‌లోడు చేశారు. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, సంబంధంలేని పాత వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఇటీవల ఖమ్మం సభలో BRS మహిళా కార్యకర్తలు మద్యం సేవిస్తున్నట్లు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: January 20, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలో దసరా పండగ సందర్భంగా మహిళలు కత్తి సాము చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 14, 2022
గుజరాత్ రాష్ట్రంలో దసరా నవరాత్రుల సందర్భంగా నెల రోజుల పాటు కత్తి సాము నేర్చుకొని పండగ రోజు ఇలా ప్రదర్శించారు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. వందలాది మహిళలు కత్తి సాము చేస్తూ నృత్యం చేస్తున్న దృశ్యాలని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఈ వీడియోని కేవలం BBC ఛానెల్ పబ్లిష్ చేసిందని, ఈ నృత్య ప్రదర్శనకు గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ పుస్తకంలో స్థానం కూడా లభించిందని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గుజరాత్ రాష్ట్రంలో దసరా పండగ సందర్భంగా వందలాది మహిళలు కత్తి సాము చేస్తూ నృత్య ప్రదర్శన చేసిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): గుజరాత్‌లోని 400 ఏళ్ల చరిత్ర  ఉన్న రాచరిక సంస్థానమైన రాజ్‌కోట్‌కు  మాంధాత సిన్హ్ జడేజాను 17వ రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయనున్న సంధర్భంగా రెండు వేలకు పైగా రాజ్‌పూట్ మహిళలు కత్తి సాము చేస్తూ ఇలా నృత్య ప్రదర్శన చేశారు. 30 జనవరి 2020 నాడు మాంధాత సిన్హ్ జడేజాకు పట్టాభిషేక వేడుక జరుగనున్న సందర్భంగా 28 జనవరి 2020 నాడు ఈ నృత్య ప్రదర్శన చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది. అంతే కాదు,  ఈ నృత్య ప్రదర్శన దసరా పండగ సందర్భంగా చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోపై ‘BBC News Hindi’ వాటర్ మార్క్ స్పష్టంగా కనిపిస్తుండటానని మనం చూడవచ్చు. ఈ వీడియో కోసం ‘BBC News Hindi’ న్యూస్ ఛానెల్ వెబ్సైట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘BBC’ న్యూస్ చానెల్  2020 జనవరి నెలలో తమ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. గుజరాత్లోని రాజ్‌కోట్ నగరంలో ఈ కత్తి సాము నృత్య ప్రదర్శన జరిగినట్టు ‘BBC’ తమ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది.
గుజరాత్‌లోని 400 ఏళ్ల చరిత్ర ఉన్న రాచరిక సంస్థానమైన రాజ్‌కోట్‌కు రాజ కుటుంబీకుడైన మాంధాత సిన్హ్ జడేజాను 17వ రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయనున్న సంధర్భంగా ఈ నృత్య ప్రదర్శన నిర్వహించినట్టు తెలిసింది. రెండు వేలకు పైగా రాజ్‌పూట్ మహిళలు కత్తి సాము చేస్తూ ఈ నృత్య ప్రదర్శన చేసినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలను పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. 30 జనవరి 2020 నాడు మాంధాత సిన్హ్ జడేజాకు పట్టాభిషేక వేడుక జరుగనున్న సందర్భంగా 28 జనవరి 2020 నాడు ఈ నృత్య ప్రదర్శన చేశారు. ఈ కత్తి సాము నృత్య ప్రదర్శనకు గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డు పుస్తకంలోనూ స్థానం సంపాదించుకున్నట్టు తెలిసింది.  ఇదే వీడియోని ‘రాయల్ ఫామిలీ అఫ్ రాజ్‌కోట్’ సోషల్ మీడియా పేజీలలో కూడా షేర్ చేసారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని, దసరా పండగ సందర్భంగా ఈ నృత్య ప్రదర్శన చేయలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని గుజరాత్ రాష్ట్రంలో దసరా పండగ సందర్భంగా వందలాది మహిళలు కత్తి సాము చేస్తూ నృత్య ప్రదర్శన చేసిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 14, 2022


text:
సంబంధంలేని పాత హెలికాప్టర్ ప్రమాద వీడియోలను జనరల్ బిపిన్ రావత్ ఘటనకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 9, 2021
నిన్న తమిళనాడులో జరిగిన హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో భారత తొలి చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (CDS) జనరల్ బిపిన్ రావత్ మృతి చెందిన నేపథ్యంలో కొన్ని వీడియోలు, ఫోటోలు ఈ ఘటనకి సంబంధించినవంటూ సోషల్ మీడియాలో  వైరల్ అవుతున్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా ఆ విజువల్స్‌కి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జనరల్ బిపిన్ రావత్ ప్రయాణిస్తున్న హెలికాప్టర్ ప్రమాద దృశ్యాల వీడియోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలలో ఒకటి గత నెల అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్‌కి చెందిన ఎంఐ-17 హెలికాప్టర్ క్రాష్ ల్యాండ్ అయిన ఘటనకి సంబంధించిది కాగా, మరొకటి గత సంవత్సరం సిరియాలో ప్రభుత్వ హెలికాప్టర్‌ని ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు పేల్చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ రెండు వీడియోలకు బిపిన్ రావత్ మరణించిన హెలికాప్టర్ ప్రమాద ఘటనకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తమిళనాడులోని జరిగిన హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో భారత తొలి చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (CDS) జనరల్ బిపిన్ రావత్ మృతి చెందాడు. ఈ ఘటనకి సంబంధించి హెలికాప్టర్ క్రాష్ అవుతునప్పుడు తీసిన వీడియోలేవి కూడా ఇప్పటివరకి ఎవరూ రిపోర్ట్ చేయలేదు. కొందరు స్థానికులు క్రాష్‌కి ముందు తీసిన వీడియో ఒకటి ఈ రోజు వెలుగులోకి వచ్చింది. ఐతే వైరల్ అవుతున్న వీడియోలు ఎక్కడివో కింద చూద్దాం.
వీడియో 1:
ఈ వీడియో గత నెల అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో జరిగిన హెలికాప్టర్ ప్రమాదానికి సంబంధించిన వీడియో. ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన పలు న్యూస్ రిపోర్ట్స్ కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఈ దృశ్యాలు గత నెల 18 నవంబర్ 2021న అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో రోచ్చం హెలిప్యాడ్ వద్ద ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్‌కి చెందిన ఎంఐ-17 హెలికాప్టర్ క్రాష్ ల్యాండ్ అయిన ఘటనకి సంబంధించినవి.
#WATCH video of the Indian Air Force Mi-17 helicopter that crash-landed near a helipad in Eastern Arunachal Pradesh today with two pilots and three crew members. All of them are safe with minor injuries.
(Source: a local person) pic.twitter.com/cTUbzZRT3J
ఈ వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ కథనాల బట్టి వైరల్ వీడియోకి నిన్న జరిగిన హెలికాప్టర్ క్రాష్‌కి ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
వీడియో 2:
ఈ వీడియో గత సంవత్సరం ఫిబ్రవరీలో సిరియాలో ప్రభుత్వానికి చెందిన హెలికాప్టర్‌ని ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు పేల్చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది. వైరల్ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన పలు న్యూస్ రిపోర్ట్స్ కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం సిరియాలోని ఇడ్లిబ్ ప్రావిన్స్‌లో ప్రభుత్వ హెలికాప్టర్‌ని ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు రాకెట్ ద్వారా పేల్చేశారు.
ఈ ఘటనని అప్పట్లో చాలా వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి, ఈ కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన మరికొన్ని దృశ్యాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, సంబంధంలేని పాత హెలికాప్టర్ క్రాష్ వీడియోలను జనరల్ బిపిన్ రావత్ ఘటనకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 9, 2021


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోలని భారతదేశానికి అంబులన్స్ వాహనాలు పంపి సహాయం చేసిన పాకిస్తాన్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 4, 2021
“కరోనాతో కుక్క చావు చస్తుంది పాకిస్తాన్ అంటూ టీవీల్లో సంబరాలు చేసుకుంటూ ప్రచారం చేశారు. కానీ ఇప్పుడు పాకిస్తాన్ మానవతా దృక్పధంతో అంబులెన్స్ లు పంపుతుంది”,  అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. భారతదేశంలో కరోనా వైరస్ సెకండ్ వేవ్ విళయ తాండవం చేస్తున్న వేళ, పాకిస్తాన్ మానవత దృక్పధంతో భారతదేశానికి అంబులన్స్ లని పంపించినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో పాకిస్తాన్ భారత దేశానికి అంబులన్స్ వాహనాలు పంపుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పాకిస్తాన్ దేశానికి చెందిన ‘Edhi Foundation’, కరోనా వైరస్ తో పోరాడుతున్న భారతదేశానికి సహాయంగా 50 అంబులన్స్ వాహనాలు పంపుతామని చెప్పిన మాట వాస్తవం. కానీ, ‘Edhi Foundation’ చేసిన ఈ ఆఫర్ ని భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు ఆమోదించలేదు. ఈ వీడియోలో షేర్ చేసిన నాలుగు వేర్వేరు క్లిప్పులు పాకిస్తాన్ అంబులన్స్ లకి సంబంధించిన పాత వీడియోలు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియోలో నాలుగు వేర్వేరు క్లిప్స్ ఉండటాన్ని మనం చూడవచ్చు. ఈ నాలుగు వీడియో క్లిప్స్ కు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
క్లిప్-1:
ఈ వీడియో క్లిప్ లో కనిపిస్తున్న అంబులన్స్ వాహనాల పై ‘EDHI Ambulance’ అనే అక్షరాలు రాసి ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. దీనిబట్టి, ఈ అంబులన్స్ వాహనాలు పాకిస్తాన్ దేశానికి చెందిన ‘Edhi Foundation’ కి సంబంధించినవని చెప్పవచ్చు. ఈ వీడియోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Geo News’ ఛానల్ 03 డిసెంబర్ 2017 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘Edhi Foundation’ కొత్తగా 100 అంబులన్స్ వాహనాలని తమ సంస్థలో చేర్చుకున్నట్టు ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
క్లిప్-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో క్లిప్పుని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ 2016లో పెట్టిన సోషల్ మీడియా పోస్టులు దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘Edhi Foundation’ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు అబ్దుల్ సత్తార్ ఎది మరణం తరువాత అంతక్రియల కోసం తీసుకెళ్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.  అబ్దుల్ సత్తార్ ఎది మరణానికి సంబంధించి ‘Al Jazeera’ న్యూస్ సంస్థ జూలై 2016లో పబ్లిష్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
క్లిప్-3:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో క్లిప్పుని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Edhi Foundation’ సంస్థ 08 అక్టోబర్ 2019 నాడు తమ ఫేస్బుక్ పేజి లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. The Jammu and Kashmir Liberation Front (JKLF) పార్టీ అక్టోబర్ 2019లో నిర్వహించిన ‘ఆజాద్ మార్చ్’ కార్యక్రమం కోసం ఈ అంబులన్స్ లని సిద్దం చేసినట్టు ‘Edhi Foundation’ ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఈ వీడియో ఇటివల తీసినది కాదు.
క్లిప్-4:
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న అంబులన్స్ వాహనాల పై ‘CHHIPA Ambulance’ అనే అక్షరాలు రాసి ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. దీనిబట్టి, ఈ అంబులన్స్ వాహనాలు పాకిస్తాన్ దేశానికి చెందిన ‘Chhipa Welfare Association’ కి సంబంధించినవని చెప్పవచ్చు. ఈ వీడియో క్లిప్పుని కొన్ని పదాలు ఉపయోగించి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Chhipa Welfare Association’ సంస్థ 25 మే 2016 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. Chhipa అంబులన్స్ సర్వీస్ ప్రకటనకు సంబంధించిన ఈ వీడియోలోని కొన్ని క్లిప్పులని పోస్టులోని వీడియోలో జతచేసినట్టు తెలుస్తుంది.
పాకిస్తాన్ దేశానికి చెందిన ‘Edhi Foundation’, కరోనా వైరస్ తో పోరాడుతున్న భారతదేశానికి 50 అంబులన్స్ లు సహాయంగా పంపుతామని ఆఫర్ చేసింది. కాని, భారత ప్రభుత్వం ఈ ఆఫర్ ని ఇప్పటివరకు ఆమోదించలేదు. దీనికి సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా భారత దేశానికి సహాయంగా పాకిస్తాన్ అంబులన్స్ వాహనాలు పంపుతున్న దృశ్యాలని షేర్ చేసిన ఈ వీడియో తప్పని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియో క్లిప్పులని జోడిస్తూ కరోనా వైరస్ తో పోరాడుతున్న భారతదేశానికి అంబులన్స్ వాహనాలు పంపి సహాయం అందిస్తున్న పాకిస్తాన్ అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని పాత వీడియోలను నివర్ తుఫాన్ యొక్క వీడియోలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2020
విలయతాండవం చేస్తున్న నివర్ తుఫాన్ అని చెప్తూ, రెండు వీడియోలను సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: విలయతాండవం చేస్తున్న నివర్ తుఫాన్ యొక్క వీడియోలు.
ఫాక్ట్: ఒకటి సాఫ్ట్‌వేర్ సహాయంతో తయారు చేసిన సిములేషన్ వీడియో అయితే, మరొక వీడియో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం 2017 నుండి షేర్ చేయబడుతుంది. ఆ రెండు వీడియోలు నివర్ తుఫాన్ కి సంబంధించినవి కావు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో 1: (ఆర్కైవ్డ్)
వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని కొందరు మే 2020 లోనే పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ పోస్టులను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, ఆ వీడియో నివర్  తుఫాన్ కి సంబంధించింది కాదు. అంతేకాదు, అలాంటి వీడియోనే 2018 లో ‘Alexandru Dineci’ అనే వ్యక్తి తన యూట్యూబ్ అకౌంట్ లో ‘Tornado CGI simulation (Cinema 4D TurbulenceFD)’ అనే టైటిల్ తో పోస్ట్ చేసాడు.
అది ఒక సాఫ్ట్‌వేర్ సహాయంతో తయారు చేసిన సిములేషన్ వీడియో అని చెప్తూ అతను తన అకౌంట్ మరో వీడియోని కూడా పోస్ట్ చేసాడు. కావున, ఆ వీడియోలో ఉన్నది అసలు నిజమైన తుఫాన్ కాదు.
వీడియో 2: (ఆర్కైవ్డ్)
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని ఇంతకముందు వివిధ సందర్భాల్లో చాలా మంది షేర్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ వీడియో కనీసం 2017 నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ చేయబడుతుంది. వీడియో ఎక్కడ తీసారో కచ్చితమైన సమాచారం లేనప్పటికీ, నివర్ తుఫాన్ కి సంబంధించినది మాత్రం కాదని చెప్పవొచ్చు.
చివరగా, సంబంధంలేని పాత వీడియోలను నివర్ తుఫాన్ యొక్క వీడియోలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 27, 2020


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోలని హిందూ మహాసముద్రంలో కూలిపోయిన చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్ 5బి’ రాకెట్ కి ముడిపెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2021
హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్ 5బి’ రాకెట్ కుప్పకులుతున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో కొన్ని వీడియోలు షేర్ అవుతున్నాయి. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. 29 ఏప్రిల్ 2021 నాడు చైనా లాంచ్ చేసిన ‘The Long March-5b’ రాకెట్ యొక్క శకలాలు, అంతరిక్షంలో నియంత్రణ తప్పి 09 మే 2021 నాడు హిందూ సముద్రంలో పడిపోయాయి. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్ 5బి’ రాకెట్ కులిపోతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ పోస్టులలో షేర్ చేసిన వీడియోలు పాతవి. ఈ వీడియోలకి హిందూ మహాసముద్రంలో ఇటివల కూలిపోయిన చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో-1 (ఆర్కైవ్డ్):
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని 26 మార్చి 2021 నాడు ఒక యూసర్ తన ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది SpaceX Falcon 9 రాకెట్ యొక్క శకలాలని ఈ పోస్టులో తెలిపారు. Space X Falcon 9 రాకెట్ శకలాలు ఆకాశంలో కాలిపోతున్న ఈ దృశ్యాలు వాషింగ్టన్ మరియు ఒరెగాన్ ప్రదేశాలలో కనిపించినట్టు ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఈ వీడియోని ఇదే వివరణతో ‘imgur’ వెబ్సైటులో ఒక యూసర్ పబ్లిష్ చేసారు.
25 మర్చి 2021 నాడు SpaceX Falcon 9 రాకెట్ శకలాలు వెస్ట్ పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని వాషింగ్టన్ మరియు ఒరెగాన్ ప్రదేశాలలో వెలుగులు జిమ్ముతూ కనిపించినట్టు ‘Space.com’ వెబ్ సైట్ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో హిందూ మహాసముద్రంలో ఇటివల కూలిపోయిన చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కి సంబంధించింది కాదని చెప్పవచ్చు.
వీడియో-2 (ఆర్కైవ్డ్):
‘ABN Telugu’ కూడా తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఇదే వీడియోని అప్లోడ్ చేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక సోషల్ మీడియా యూసర్ తన ఇన్స్టాగ్రామ్  పేజిలో ఫిబ్రవరి 2021లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ దృశ్యాలు SpaceX Starship రాకెట్ కి సంబంధించినవి అని ఈ యూసర్ వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క అధికారిక వివరాల కోసం వెతకగా, SpaceX Starship ప్రోటోటైప్ రాకెట్ కుప్పకూలిన విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘Al Jazeera’ పబ్లిష్ చేసిన వీడియో దొరికింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలతో పోలి ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. అమెరికా SpaceX కంపెనీకి చెందిన Starship ప్రోటోటైపు రాకెట్, 02 ఫిబ్రవరి 2021 నాడు కుప్పకులినట్టు ‘The New York Times’ ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.  ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఇటివల కూలిపోయిన చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కి సంబంధించింది కాదని చెప్పవచ్చు.
వీడియో-3 (ఆర్కైవ్డ్):
ఆకాశం నుండి ఒక మీటియార్ భారీ శబ్దాలు చేస్తూ ఆస్ట్రేలియా బీచ్ లో పడినట్టు ఒక యూసర్ ఈ వీడియోని 16 అక్టోబర్ 2016 నాడు తన యూట్యూబ్ లో పబ్లిష్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలోని ఆ ఘటనకు సంబంధించిన అధికారిక సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ ఘటనకు సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ దొరికింది. ఆస్ట్రేలియా విక్టోరియా బీచ్ లో భారీ శబ్దాలు చేస్తూ ఆకాశం నుండి మీటియార్ పడినట్టు ఈ ఆర్టికల్ తెలిపింది. ఈ వీడియో తీసిన వ్యక్తి, ఆకాశం నుండి భారీ శబ్దాలు చేస్తూ ఒక మీటియార్ ఆస్ట్రేలియా బీచ్ లో పడిందని తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో హిందూ మహాసముద్రంలో ఇటివల కూలిపోయిన చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కి సంబంధించింది కాదని చెప్పవచ్చు.
చైనా దేశం 29 ఏప్రిల్ 2021 నాడు ప్రయోగించిన ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ యొక్క శకలాలు, ఇటివల నియంత్రణ కోల్పోయి హిందూ మహాసముద్రంలో పడిపోయాయి. ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ శకలాలు ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తున్న దృశ్యాలు మిడిల్ ఈస్ట్ దేశాలలో కనిపించినట్టు పలు న్యూస్ వెబ్ సైట్స్ వీడియోలు పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాని, హిందూ మహాసముద్రంలో ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కూలిపోయిన దృశ్యాలని ఏ యొక్క న్యూస్ వెబ్సైటు పబ్లిష్ చేయలేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోలని చూపిస్తూ హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా ‘లాంగ్ మార్చ్5బి’ రాకెట్ కూలిపోతున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోలను ముస్లింలు, మోదీ వ్యతిరేకులు ఇటీవల రైల్వే ట్రాక్‌లను నాశనం చేస్తూ, రైళ్లపై సిలిండర్లు విసురుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 8, 2023
ఒడిశాలోని బహణగా బజార్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఇటీవల ఘోర రైలు ప్రమాదం చోటుచేసుకున్న నేపథ్యంలో, కదులుతున్న రైలు ముందు ముస్లింలు గ్యాస్ సిలిండర్ విసిరేసిన దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ఇటీవల ముస్లింలు కదులుతున్న రైలుపై రాళ్ళు రువుతున్న దృశ్యాలంటూ మరొక వీడియో కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. అంతేకాదు, నరేంద్ర మోదీని వ్యతిరేకించే వారు కావాలని రైల్వే ట్రాక్‌లపై ఉన్న నట్లను తీసివేస్తూ మళ్ళీ రైలు ప్రమాదాలు జరగాలని పన్నాగం పన్నుతున్న దృశ్యాలంటూ మరొక వీడియో కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లింలు, మోదీ వ్యతిరేకులు ఇటీవల రైల్వే ట్రాక్‌లను ధ్వంసం చేస్తూ, కదులుతున్న రైళ్లపై సిలిండర్లు, రాళ్ళు రువ్వుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ పోస్టులలో షేర్ చేసిన మూడు వీడియోలు పాతవి. కదులుతున్న రైలుపై సిలిండర్ విసిరేసిన దృశ్యాలకు సంబంధించి నార్త్ ఈస్టర్న్ రైల్వే అధికారులు ఇటీవల ఒక ట్వీట్ పెట్టారు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియో 2022 జులై నెలలో జరిగిన ఘటనను చూపిస్తుందని, ఈ ఘటనకు కారకుడైన నిందితుడి పేరు గంగారామ్ అని రైల్వే అధికారులు ట్వీట్లో స్పష్టం చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన రెండవ వీడియో కనీసం 2019 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఇక చివరి వీడియో, 2022లో అగ్నిపథ్ పథకానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనకారులు భరత్‌పుర్‌లో రైలులను నిలిపివేసి, రైల్వే ట్రాక్‌పై ఉన్న నట్లను తీస్తున్న దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో 1:
ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం హల్ద్‌వానిలో కదులుతున్న రైలు ముందు గ్యాస్ సిలిండర్‌ను విసిరేసిన ముస్లింలు అంటూ ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ వీడియోకి సంబంధించి ఇటీవల ‘ETV Bharat’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియో గత సంవత్సరం ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం హల్ద్‌వానిలో చోటుచేసుకున్న ఘటనను చూపిస్తుందని ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి నార్త్ ఈస్టర్న్ రైల్వే అధికారులు ఇటీవల ఒక ట్వీట్ పెట్టారు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియో 2022 జులై నెలలో జరిగిన ఘటనను చూపిస్తుందని, ఈ ఘటనకు కారకుడైన నిందితుడి పేరు గంగారామ్ అని రైల్వే అధికారులు ట్వీట్లో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.  పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతదని, ఇందులో మతపరమైన కోణం ఏది లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
श्रीमान उक्त वीडियो के सम्बन्ध में रेसुब चैकी हल्द्वानी के उनि0 के द्वारा बताया गया कि उक्त वीडियो दिनांक-05.07.22 (पुराना वीडियो है) जिसमें मुअसं-131/22 अंतर्गत धारा/174, 153 रेल अधिनियम सरकार बनाम गंगाराम के विरुद्ध मामला पंजीकृत किया जा चुका है।
వీడియో 2:
పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ముస్లిం సమూహం ఇటీవల రైలులపై రాళ్ళు రువ్వుతున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలని కనీసం 2019 నుండి సోషల్ మీడియాలో యూసర్లు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు. ఈ వీడియో ఎక్కడిదో స్పష్టంగా తెలుసుకోలేనప్పటికి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని, ఒడిశా రైలు ప్రమాదం తరువాత చోటుచేసుకున్న ఘటన కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
వీడియో 3:
2024 ఎన్నికలను దృష్టిలో ఉంచుకొని కొందరు నరేంద్ర మోదీ వ్యతిరేకులు రైల్వే ట్రాక్‌లను ధ్వంసం చేస్తూ, వాటిపై ఉన్న నట్లను తీసివేస్తున్న దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోలను 2022లో పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్‌లో దొరికింది. 2022లో అగ్నిపథ్ పథకానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనకారులు భరత్‌పుర్‌లో రైలులను నిలిపివేసి, రైల్వే ట్రాక్‌పై ఉన్న నట్లను తీస్తున్న దృశ్యాలంటూ ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. 2022లో భరత్‌పుర్‌లో చోటుచేసుకున్న ఈ ఘటనకు సంబంధించి మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేశాయి.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోలను ముస్లింలు, మోదీ వ్యతిరేకులు ఇటీవల రైల్వే ట్రాక్‌లను నాశనం చేస్తూ, రైళ్లపై సిలిండర్లు, రాళ్ళు రువ్వుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోలని బెంగాల్ లో హిందువుల 'రివెంజ్ అటాక్' అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2021
ఇటీవల బెంగాల్ ఎన్నికల అనంతరం జరిగిన గొడవల తరువాత, హిందువులు ముస్లింల పై రివెంజ్ తీసుకుంటున్నారని ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో  షేర్ చేస్తున్నారు
క్లెయిమ్: బెంగాల్ ఎన్నికల అనంతరం జరిగిన గొడవల తరువాత, హిందువులు ముస్లింల పై దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: సంబంధం లేని మూడు వేరు వేరు వీడియోలను జత చేసి బెంగాల్ లో హిందువులు ముస్లింల పై దాడి చేస్తున్న వీడియోగా షేర్ చేస్తున్నారు. వీడియోలోని మొదటి మరియు చివరి భాగం పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రానికి సంబంధించినవి, వాటికి బెంగాల్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోని పరిశీలించినప్పుడు, ఇది మొత్తం మూడు వేరు వేరు వీడియోలను కలిపి ఎడిట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. మొదటి భాగం వీడియో ని స్క్రీన్ షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, అదే ఘటనకు సంబంధించి ఎక్కువ నిడివి గల వీడియో జులై 13 2017న యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది.  ఈ ఘటన ఫగ్వారా, పంజాబ్ లో జరిగినట్టు తెలుపుతున్న న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. కావున, బెంగాల్ కి మరియు వీడియో లోని ఘటనకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
మూడోవ భాగం వీడియో ని కూడా స్క్రీన్ షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే ఘటనకు సంబంధించి NDTV యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసిన ఎక్కువ నిడివి గల వీడియో మాకు లభించింది. ఆ సంఘటన  గురుగ్రామ్, హర్యానా రాష్ట్రంలో జరిగినట్టు వీడియో లో తెలిపారు. 2019 సంవత్సరం లో ఈ వీడియో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది.
ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వీడియో భాగం హర్యానా రాష్ట్రానికి చెందింది, బెంగాల్ కి దీనికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
ఈ వీడియో లోని మొదటి మరియు చివరి భాగాల వీడియో ల సమాచారం మాకు లభించినప్పటికీ, రెండొవ భాగానికి సంబంధించి ఇప్పటివరకు ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. కానీ ఇటీవల 02 మే 2021న వెలువడ్డ పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం రాష్ట్రంలో హింసాత్మక ఘటనలు జరిగినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసినప్పటికీ, ఇలా పోస్టులో తెలిపినట్టు హిందువులు ముస్లింల పై రివెంజ్ తీసుకుంటున్నట్టు ఎవరు రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోలని జత చేసి బెంగాల్ ఎన్నికల అనంతరం జరిగిన గొడవల తరువాత, హిందువులు ముస్లింల పై రివెంజ్ తీసుకుంటున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోలను సూర్యాపేటలో మంత్రి జగదీష్ రెడ్డి గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర చిరుత పులి సంచరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 9, 2023
సూర్యాపేటలో మంత్రి జగదీష్ రెడ్డి గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర చిరుత పులి సంచరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. చిరుత పులి తనను పట్టుకుందామని ప్రయత్నిస్తున్న కొందరు పోలీసులపై  దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సూర్యాపేటలో మంత్రి జగదీష్ రెడ్డి గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర చిరుత పులి సంచరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2022లో హర్యానా రాష్ట్రం పానిపట్ జిల్లాలో చిరుత పులి పోలీసులు, అటవీ శాఖ అధికారులపై దాడి చేసిన దృశ్యాలను వీడియోలోని మొదటి వీడియో  క్లిప్ చూపిస్తుంది. 2022 డిసెంబర్  నెలలో  గురుగ్రామ్ నగరంలోని మానేసర్ వ్యాలీ దగ్గర చిరుతపులి గోడపై నడుస్తూ కనిపించిన దృశ్యాలను రెండవ వీడియో క్లిప్ చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన రెండు వీడియో క్లిప్పులు పాతవి,  తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని సూర్యాపేట జిల్లాకు సంబంధించినవి కావు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో రెండు వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులు కలిగి ఉన్నాయి. ఆ వీడియో క్లిప్పులకి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఇప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
వీడియో క్లిప్ 1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో క్లిప్పు యొక్క స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ NDTV వార్తా సంస్థ 2022 మే నెలలో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. హర్యానా రాష్ట్రం పానిపట్ జిల్లాలో చిరుత పులి పోలీసులు మరియు అటవీ శాఖ అధికారులపై దాడి చేసిన దృశ్యాలంటూ ఈ వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ వీడియోని అప్పటి పానిపట్ జిల్లా ఎస్పీ శశాంక్ కుమార్ సవాన్ ట్వీట్ కూడా చేశారు.
వీడియో క్లిప్ 2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న ఫోటోని ‘దైనిక్ జాగ్రన్’ వార్తా సంస్థ 05 డిసెంబర్ 2022 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో షేర్  చేసినట్టు తెలిసింది. హర్యానా రాష్ట్రం గురుగ్రామ్ నగరంలోని మానేసర్ వ్యాలీ దగ్గర చిరుత పులి గోడపై నడుస్తూ కనిపించిన దృశ్యాలంటూ ఈ వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది. గురుగ్రామ్ నగరం మానేసర్ వ్యాలీ దగ్గరలోని ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పోరేషన్ కంపెనీ గోడపై చిరుత పులి సంచరిస్తుండగా ఈ వీడియోని తీసినట్టు తెలిసింది. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ మరి కొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా 2022 డిసెంబర్ నెలలో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి. ఈ వీడియోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రం అల్వార్ జిల్లాలో తీసినట్టు 2023 జనవరి నెలలో కొన్ని వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
సూర్యాపేటలో మంత్రి జగదీష్ రెడ్డి ఇంటి సమీపంలో  చిరుత పులి కనిపించిందంటూ ఇటీవల ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.  పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతదని, తెలంగాణ రాష్ట్రం సూర్యాపేట జిల్లాకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోలను సూర్యాపేటలో మంత్రి జగదీష్ రెడ్డి గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర చిరుత పులి సంచరిస్తున్నదృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 9, 2023


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియోని ఈశాన్య తీర రాష్ట్రాలలో ‘యాస్’ తుఫాను సృష్టిస్తున్న బీభత్సం దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 28, 2021
‘యాస్’ తుఫాను ఉహకందని గాలివేగంతో ప్రయాణిస్తూ పెద్ద చెట్లని సైతం దూదిపింజల్లా ఎగరగొడుతున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. తూర్పు మధ్య బంగాళాఖాతం మీదుగా ఇటీవల ఏర్పడిన ‘యాస్’ తుఫాను, ఒడిశా మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలలో తీవ్ర బీభత్సం సృష్టించింది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘యాస్’ తుఫాను ఉహకందని గాలివేగంతో ప్రయాణిస్తూ పెద్ద చెట్లని సైతం దూదిపింజల్లా ఎగరగొడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది. ఈ వీడియో 2016లో ఉరుగ్వే దేశంలో చోటుచేసుకున్న తీవ్ర తుఫాను యొక్క దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ఈ వీడియోకి ఇటీవల బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ‘యాస్’ తుఫానుకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ 2016లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2016లో ఉరుగ్వే దేశంలోని డోలొరెస్ నగరంలో చోటుచేసుకున్న తీవ్ర తుఫాను యొక్క దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న భవనం పై ‘BBVA’ అని రాసి ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. BBVA అనేది స్పెయిన్ కి  సంబంధించిన బ్యాంకింగ్ మరియు ఫైనాన్స్ కంపెనీ అని తెలిసింది. ఉరుగ్వే దేశంలోని డోలొరెస్ నగరంలో స్థాపించిన BBVA బ్యాంకు బ్రాంచ్ యొక్క దృశ్యాలు మాకు గూగుల్ స్ట్రీట్ వ్యూ లో లభించాయి. గూగుల్ లో లభించిన BBVA బ్యాంకు దృశ్యాలు, వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలతో మ్యాచ్ అవ్వడంతో, ఈ వీడియో ఉరుగ్వే దేశానికి సంబంధించిన పాత వీడియో అని స్పష్టమయ్యింది.
డోలొరెస్ నగరంలో 2016లో చోటుచేసుకున్న ఈ తీవ్ర తుఫానుకు సంబంధించిన మరొక వీడియోని ఒక యూసర్ తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో షేర్ చేసారు. 15 ఏప్రిల్ 2016 నాడు డోలొరెస్ నగరంలో తీవ్రమైన గాలులు వీస్తూ భారీ తుఫాను ఏర్పడినట్టు ఆ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. డోలొరెస్ నగరంలో చోటుచేసుకున్న ఈ తుఫానుకు సంబంధించి ‘CNN’ న్యూస్ సంస్థ 16 ఏప్రిల్ 2016 నాడు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఇటీవల బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ‘యాస్’ తుఫానుకి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఈశాన్య తీర రాష్ట్రాలలో ‘యాస్’ తుఫాను సృష్టిస్తున్న బీభత్సం యొక్క దృశ్యాలంటున్నారు.


text:
ఈ ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తికి ఉత్తరప్రదేశ్ లో జరిగిన అత్యాచారానికి సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 5, 2020
ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్ దళిత మహిళ అత్యాచార కేసులో పోలీసులు సమీర్ ఖాన్ అనే కాంగ్రెస్ లీడర్ ని అరెస్ట్ చేసారని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ దళిత మహిళ అత్యాచార కేసులో పోలీసులు సమీర్ ఖాన్ అనే కాంగ్రెస్ లీడర్ ని అరెస్ట్ చేసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో ఉన్న ఫోటో మధ్య ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన వ్యక్తి ఫోటో. ఒక అమ్మాయిని లైంగికంగా వేధించిన కేసులో అరెస్ట్ అయ్యాడు. ఇతనికి  ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో జరిగిన అత్యాచారానికి  సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే  ఫోటోని ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ  వార్తా కథనం ప్రకారం ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి మధ్య ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సమీర్ ఖాన్ అలియాస్ సికందర్. ఇతనిని 14 సెప్టెంబర్ 2020న ఒక అమ్మాయి అశ్లీల వీడియోలను చిత్రీకరించి లైంగికంగా వేధించాడనే ఆరోపణలపై పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు. దీనికి సంబంధించిన న్యూస్ వీడియోస్ ఇక్కడ ఇంకా ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఇతనికి  ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో జరిగిన  అత్యాచారానికి సంబంధం లేదని చెప్పొచ్చు.
ఇటీవలే ఉత్తరప్రదేశ్ లోని హత్రాస్ లో జరిగిన 19 ఏళ్ళ యువతి  అత్యాచారం  నేపథ్యంలో పోస్టులో ఉన్న వార్త లాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా  షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలోని వ్యక్తి మధ్య ప్రదేశ్ లో ఒక అమ్మాయిని లైంగికంగా వేధించిన కేసులో అరెస్ట్ అయ్యాడు, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ హత్రాస్ అత్యాచార కేసుకి సంబంధం లేదు.

created: October 5, 2020


text:
సంబంధం లేని ఫోటోని ఉత్తరప్రదేశ్ బిజ్నోర్ లోని మదర్సాలో పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2021
ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం బిజ్నోర్ నగరంలోని మదర్సాలో పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాల ఫోటో, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు మదర్సా పై నిర్వహించిన ఈ రైడ్ లో నిమిషానికి ఎనిమిది వేల రౌండ్లు కాల్చగలిగే ఎల్‌ఎమ్‌జి మెషిన్ గన్ పట్టుబడినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, పోలీసులు ఆ మదర్సాను  నడిపిస్తున్న ఆరుగురు (6) మతాధికారులను అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం బిజ్నోర్ నగరంలోని మదర్సాలో పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాల ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో తెలుపుతున్న ఘటన జూలై 2019లో చోటుచేసుకుంది. 2019లో ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు బిజ్నోర్ లోని దారుల్ ఖురాన్ హమిదియా మదర్సా పై నిర్వహించిన రైడ్ లో మూడు నాటు తుపాకులు, 32 బుల్లెట్ల పిస్టోల్స్ మరియు పెద్ద సంఖ్యలో బుల్లెట్లని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ రైడ్ లో ఎల్‌ఎమ్‌జి మెషిన్ గన్ పట్టుబడలేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో, పంజాబ్ రాష్ట్రం పటియాల నగరంలోని ఒక కత్తి కర్మాగారానికి సంబంధించింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగల్ లో వెతికితే, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం బిజ్నోర్ నగరంలోని మదర్సా పై పోలీసులు జూలై 2019లో రైడ్ నిర్వహించినట్టు తెలిసింది. బిజ్నోర్ నగరం శేర్కోట్ ప్రాంతంలోని దారుల్ ఖురాన్ హమిదియా మదర్సా పై పోలీసులు రైడ్ నిర్వహించి ఆయుధాలు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు నిర్వహించిన ఈ రైడ్ లో మూడు నాటు తుపాకులు, 32 కాలిబెర్ల  రెండు పిస్టోల్స్ మరియు పెద్ద సంఖ్యలో బుల్లెట్లని స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు ఈ ఆర్టికల్స్ లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ రైడ్ కు సంబంధించి ‘ANI’ పెట్టిన ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
బిజ్నూరు నగరం శేర్కోట్ ప్రాంతంలోని హమిదియా మదర్సాలో తాము స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాల గురించి తెలుపుతూ బిజ్నోర్ పోలీసులు 11 జూలై 2019 నాడు ట్వీట్ పెట్టారు.  ఈ రైడ్ లో అయిదు చట్ట విరుద్ధమైన  పిస్టోల్స్ ని స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు  బిజ్నోర్ పోలీసులు తెలిపారు.  ఈ ఆయుధాలని అక్రమ రవాణ చేస్తున్న ఆరుగురిని అరెస్ట్ చేసినట్టు పోలీసులు తమ ట్వీట్ లో తెలిపారు. మదర్సా పై నిర్వహించిన ఈ రైడ్ లో ఎల్‌ఎమ్‌జి మెషిన్ గన్ పట్టుబడినట్టు బిజ్నోర్ పోలీసులు ఎక్కడా తెలుపలేదు.
थाना शेरकोट @bijnorpolice द्वारा मदरसे में अवैध शस्त्रों की तस्करी करते 06 अभियुक्तगण 01 पिस्टल, 04 तमंचे व भारी मात्रा में कारतूसों सहित गिरफ्तार। #uppolice @Uppolice @adgzonebareilly @digmoradabad @News18India pic.twitter.com/WDj3kkBfIu
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘India Today’ న్యూస్ వెబ్సైటు 2018లో ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో, పంజాబ్ రాష్ట్రం పటియాల నగరంలోని ఒక కత్తుల కర్మాగారానికి సంబంధించిందని ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఇదివరకు, ఇదే ఫోటోని వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతులు నిర్వహించిన నిరసనకు ముడిపెడితే, దానికి సంబంధించి FACTLY ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోని ఉత్తరప్రదేశ్ బిజ్నోర్ లోని మదర్సాలో పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్న ఆయుధాల దృశ్యమని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని ఫోటోని సగం కాలిన పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయాన్ని కుక్కలు తింటున్న ఫోటో అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2023
సగం కాలిన మాజీ ప్రధానమంత్రి పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయాన్ని కుక్కలు తింటున్న విషాదకరమైన ఫోటో అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. కాంగ్రెస్ పార్టీ పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయానికి అనాథ శవంలా అంత్యక్రియలు జరిపిన తీరుని ఈ పోస్టులో విమర్శిస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మాజీ ప్రధాని పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయాన్ని కుక్కలు తింటున్న చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆగ్రా నగరంలోని యమునా నది తీరాన ఒక కుక్క మనిషి శవాన్ని తింటున్న దృశ్యాన్ని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది. 2004లో మాజీ ప్రధాని పి.వీ.నరసింహారావు అంత్యక్రియలను అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని, ప్రస్తుత తెలంగాణలోని హైదరాబాద్ నగరంలో నిర్వహించారు. అంత్యక్రియలు జరిగిన రోజు రాత్రి సగం కాలిన పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయం దగ్గర కుక్కలు గుమిగూడిన మాట వాస్తవం. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోతో ఆ సంఘటనకు సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ‘Alamy’ వెబ్సైటులో ఫ్రాంక్  మెటాయిస్ అనే ట్రావెల్ ఫొటోగ్రాఫర్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆగ్రా నగరంలోని యమునా నది తీరాన ఒక కుక్క మనిషి శవాన్ని తింటున్న చిత్రమనీ ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ తెలిపారు. ఫ్రాంక్ మెటాయిస్ గురించిన మరింత సమాచారం మరియు అతను తీసిన ఇతర ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కాంగ్రెస్ నాయకుడు మరియు మాజీ ప్రధానమంత్రి పి.వీ.నరసింహారావు 23 డిసెంబర్ 2004 నాడు ఢిల్లీలో కన్నుమూశారు. 25 డిసెంబర్ 2004 నాడు పి. వీ. నరసింహారావు అంత్యక్రియలను అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని, ప్రస్తుత తెలంగాణలోని హైదరాబాద్ నగరంలో అధికార లాంఛనాలతో నిర్వహించారు. పి.వీ.నరసింహారావు అంత్యక్రియలకు సంబంధించిన చిత్రాలు మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంత్యక్రియలు జరిగిన రోజు రాత్రి సగం కాలిన పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయం దగ్గర కుక్కలు గుమిగూడిన ఘటనను పి.వీ నరసింహారావు కుమారుడు పి. వీ. ప్రభాకర్ రావు ఒక ఇంటర్వ్యూలో వివరించారు. ఈ ఘటనను పలు వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేశాయి. అయితే, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆగ్రా నగరంలోని యమునా నది దగ్గర తీశారు. ఈ ఫోటోతో మాజీ ప్రధాని పి.వీ.నరసింహారావుకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోని సగం కాలిన పి.వీ.నరసింహారావు భౌతికకాయాన్ని కుక్కలు తింటున్న చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని ఫోటోని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ కోసం ఏర్పాటు చేసిన మొదటి ప్రభుత్వ ఇఫ్తార్ విందు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2023
1947లో భారత దేశ స్వాతంత్రం తరువాత జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తన మంత్రివర్గ సహచరుడు, మొట్టమొదటి విధ్యా శాఖ మంత్రి అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ కోసం ఏర్పాటు చేసిన మొదటి ఇఫ్తార్ విందు చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. హిందూ పండగలను పట్టించుకోకుండా ముస్లిం పండగకు ప్రభుత్వ విందు ఏర్పాటు చేయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ ఈ విందుకి హాజరు కాలేదని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1947లో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అప్పటి విధ్యా శాఖ మంత్రి అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ కోసం ఏర్పాటు చేసిన మొదటి ఇఫ్తార్ విందులో తీసిన చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1948లో రాజగోపాల చారి భారతదేశ మొట్టమొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా నియమితులయిన సంధర్భంగా సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ అప్పటి భారత మంత్రివర్గానికి విందు ఏర్పాటు చేసిన దృశ్యాన్ని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్, బి.ఆర్.అంబేద్కర్‌లతో పాటు సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ కూడా ఈ విందులో పాల్గొన్నారు. ఇఫ్తార్ సందర్భంగా ఈ విందుని ఏర్పాటు చేయలేదు. అంతే కాదు, ఈ విందుని ఏర్పాటు చేసింది జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో ‘Alamy’ వెబ్సైట్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 1948 జూన్ నెలలో సి.రాజగోపాల చారి భారతదేశ మొట్టమొదటి గవర్నర్ జనరల్‌గా నియమితులయిన సంధర్భంగా సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ అప్పటి భారత మంత్రివర్గానికి విందు ఏర్పాటు చేసిన దృశ్యమంటూ ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ తెలిపారు.
ఈ ఫోటోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, సి.రాజగోపాల చారి భారత గవర్నర్ జనరల్‌గా నియమితులయిన సంధర్భంగా సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ ఇచ్చిన విందులో మరొక కోణం నుండి తీసిన ఫోటో దొరికింది. భారత దేశ మొట్టమొదటి మహిళ ఫోటో జర్నలిస్ట్ హోమై వ్యారవల్ల తీసిన ఈ ఫోటోలో సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ కూడా ఈ విందులో పాలుపంచుకున్నట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్, బి.ఆర్.అంబేద్కర్, సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ సహా పలువురు నాయకులు ఈ విందులో పాలుపంచుకున్నారు. ఇఫ్తార్ సందర్భంగా ఈ విందుని ఏర్పాటు చేయలేదని, అలాగే, ఈ విందుని ఏర్పాటు చేసింది  జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాదని, సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ అని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 1948లో సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ భారత మంత్రివర్గానికి ఇచ్చిన విందులో తీసిన ఫోటోని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ కోసం ఏర్పాటు చేసిన ప్రభుత్వ ఇఫ్తార్ విందు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని వ్యక్తి మృతదేహాన్ని చూపిస్తూ జోయలుక్కాస్ అధినేత కరోనతో మరణించాడని చెప్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 6, 2020
ఒళ్ళంతా బంగారంతో అలంకరించబడి ఉన్న ఒక మనిషి మృతదేహన్ని చూపిస్తూ, బంగారు నగల వ్యాపార సంస్థ అయిన ‘జోయలుక్కాస్’ అధినేత ‘జాయ్ అరక్కల్’ కరోనా వైరస్ తో మిడిల్ ఈస్ట్ లో చనిపోయాడు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
బంగారు నగల వ్యాపార సంస్థ ‘జోయలుక్కాస్’ అధినేత ‘జాయ్ అరక్కల్’ కరోనా వైరస్ తో మిడిల్ ఈస్ట్ లో చనిపోయాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మొదటి ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి ట్రినిడాడ్ కి చెందిన శేరోన్ సుఖ్ డియో, ఇతనికి జోయలుక్కాస్ అధినేతకి అసలు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఇంకా ‘జోయాలుక్కాస్’ సంస్థ  అధినేత ‘జాయ్ అలుక్కాస్’; ‘జాయ్ అరక్కల్’ కాదు. జాయ్ అరక్కల్ ‘ఇన్నోవా గ్రూప్ అఫ్ కంపెనీస్’ కి మ్యానేజింగ్ డైరెక్టర్, ఈయన ఆర్ధిక కారణాలతో ఆత్మహత్య చేసుకొని చనిపోయాడని దుబాయ్ పోలీసులు నిర్ధారించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటోతో కూడిన రిజల్ట్స్ మాకు చాల కనిపించాయి. ఈ రిజల్ట్స్ ప్రకారం ఈ ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి ట్రినిడాడ్ కి చెందిన శేరోన్ సుఖ్ డియో, ఇతను 2018లో కాల్చి చంపబడ్డాడు. ఇతని అంత్యక్రియల సందర్భంలో ఇతని మృతదేహన్ని బంగారు నగలతో అలంకరించారు. దినికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీనికి సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి పోస్టులో చూపిస్తున్నది జోయలుక్కాస్ అధినేతది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు ఎందుకంటే  జోయలుక్కాస్ అధినేతగా తప్పుగా అభిప్రాయపడుతున్న జాయ్ అరక్కల్ 23 ఏప్రిల్ 2020న చనిపోయాడు.
ఫోటో 2:
‘జోయాలుక్కాస్’ సంస్థ అధినేత ‘జాయ్ అలుక్కాస్’; ‘జాయ్ అరక్కల్’ కాదు. జాయ్ అరక్కల్ UAE కేంద్రంగా పని చేసే ‘ఇన్నోవా గ్రూప్ అఫ్ కంపెనీస్’ కి మ్యానేజింగ్ డైరెక్టర్. ఆయన దుబాయ్ లో 23 ఏప్రిల్ 2020 న మరణించాడు. మొదట ఆయన గుండె జబ్బు తో మరణించి ఉంటాడనే వార్తలు వచ్చాయి, కానీ ఇటివలే దుబాయ్ పోలీసులు జాయ్ అరక్కల్ ఆర్ధిక కారణాలతో ఒక బిల్డింగ్ లోని 14వ అంతస్తు నుండి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్లుగా నిర్ధారించారు. ‘జోయాలుక్కాస్’ వారు ఒక ఫేస్బుక్ పోస్టు లో జాయ్ అలుక్కాస్ (ఆ సంస్థ అధినేత) కి సంబంధించి తప్పుడు వార్తలు వస్తున్నాయని, ఆయన సురక్షితంగా మరియు ఆరోగ్యంగా ఉన్నారని స్పష్టం చేసారు. అంతేకాదు, చనిపొయిన ‘జాయ్ అరక్కల్’ కి తమ సంస్థ తో ఎటువంటి సంబంధం లేదని తెలిపారు.
చివరగా, సంబంధంలేని వ్యక్తి మృతదేహాన్ని చూపిస్తూ జోయలుక్కాస్ అధినేత కరోనతో మరణించాడని చెప్తున్నారు.

created: August 6, 2020


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని ఒడిశా రాష్ట్రంలోని సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ మంటలకు ముడిపెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 10, 2021
ఒడిశా రాష్ట్రంలో 2,750 చదరపు కిలో మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ గత పది రోజులుగా మంటలతో కాలిపోతుండడంతో, లెక్క లేనన్ని మొక్కలు మరియు వన్య ప్రాణులు తీవ్రంగా ప్రభావితం అవుతున్నాయంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. మంటలలో కాలిపోతున్న అడివి యొక్క ఫోటోని, మసి రంగులో ఉన్న రెండు పులుల ఫోటోలని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒడిశా రాష్ట్రంలో మంటలలో కాలిపోతున్న సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ లోని దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలు సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ లో ఇటివల మంటలు చెలరేగిన ఘటనకు సంబంధించినవి కావు. మసి రంగులో ఉన్న పులుల యొక్క ఫోటోని, 2020లో ఒడిశా రాష్ట్రంలోని సిమ్లిపాల్  టైగర్ రిజర్వ్ లో తీసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన మరొక ఫోటో 2019 లో అమెజాన్ అడివిలో చెలరేగిన మంటలకు సంబంధించింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా వుంది.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే దృశ్యం కలిగిన ఫోటోని IFS ఆఫీసర్ ప్రవీణ్ కాస్వన్ తన ట్వీట్ లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ప్రవీణ్ కాస్వన్ 12 జూలై 2020 నాడు ఈ ట్వీట్ పెట్టారు. ఒడిశా రాష్ట్రంలోని ఒక అడవిలో ఈ ఫోటో తీసినట్టు ప్రవీణ్ కాస్వన్ తన ట్వీట్ లో తెలిపారు. ఒడిశా రాష్ట్రానికి చెందిన IPS ఆఫీసర్ సందీప్ త్రిపాఠి,  ఈ ఫోటోని సిమ్లిపాల్ టైగర్ రిజర్వ్ లో తీసినట్టు తన ట్వీట్ తెలిపారు.
Here another wonder from #India. After black panther here black #tiger. Only wild melanistic tiger documentation in world from current times. They have broad black stripes. A camera trap from Odisha. Courtesy FD. pic.twitter.com/l6G7c1qeNv
ప్రవీణ్ కాస్వన్ ట్వీట్ ఆధారంగా ‘The New Indian Express’ ఇదే ఫోటోని తమ ఆర్టికల్ లో పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో ఇటివల మంటలలో కాలిపోయిన సిమిలిపాల్ నేషనల్ పార్క్ కి సంబంధించింది కాదని చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ 2019లో పబ్లిష్ అయిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. ఈ ఫోటో 2019లో అమెజాన్ అడివిలో చెలరేగిన మంటలకు సంబంధించిందని తెలిపారు.
‘The Gaurdian’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ లో కూడా ఈ ఫోటో 2019లో మంటలలో కాలిపోయిన అమెజాన్ అడవికి సంబంధించిందని తెలిపారు. దీనిబట్టి, ఈ ఫోటో ఇటివల ఒడిశా రాష్ట్రంలోని సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ లో చెలరేగిన మంటలకి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఒడిశా రాష్ట్రంలోని సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ లో గత రెండు వారాలుగా మంటలు చెలరేగుతున్న విషయాన్నీ మీడియా సంస్థలు ఇటివల రిపోర్ట్ చేసారు. దీనికి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలని ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలు ఈ సంఘటనకు సంబంధించినవి కావు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోలని చూపిస్తూ ఒడిశా రాష్ట్రంలో ఇటీవల మంటలలో కాలిపోయిన సిమ్లిపాల్ నేషనల్ పార్క్ యొక్క దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
మమతా బెనర్జీ ఇటీవల తలకు గాయమైనట్లు నటిస్తున్నట్లు పేర్కొంటూ సంబంధం లేని ఫోటోలను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 19, 2024
ఇటీవల 14 మార్చి 2024న పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ తలకు గాయం అయినట్లు పలు వార్తసంస్థలు,  తృణముల్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వర్గాలు తెలిపాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే  మమతా బెనర్జీ తన తలకు గాయం అయినట్లు నటిస్తున్నారు అని చెప్తూ ఉన్న పలు పోస్టులు (ఇక్కడ & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. వీటికి మద్దతుగా మమతా బెనర్జీ తలకు సంబంధించిన గాయాలను చూపుతున్న పలు ఫోటోలను జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఇటీవల తలకు గాయమైనట్లు నటించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): వేర్వేరు సందర్భాలలో తీసిన ఫోటోలను ఒకే సంఘటనకు సంబంధించినవి అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. మొదటి ఫోటో వాస్తవంగా ఇటీవల 14 మార్చి 2024న మమతా బెనర్జీకి తగిలన గాయాన్నే చూపిస్తున్నది. రెండవ ఫోటో జనవరి 2024లో జరిగిన కారు ప్రమాదం తర్వాత తలకు బ్యాండేజ్ కట్టుతో ఆమె మీడియాను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతున్న సందర్భంలో తీసింది. మూడవ ఫోటో, 19 మార్చి 2024న కోల్‌కతాలోని గార్డెన్ రీచ్ ప్రాంతంలో భవనం కూలిన ఘటనలో అక్కడ స్థానికులతో మాట్లాడుతున్న సమయంలో తీసింది.కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మొదటి ఫోటో:
ఈ వైరల్ ఫోటోలకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం, ఇంటర్నెట్‌లో గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ఈ మమతా బెనర్జీ నుదిటి మధ్యలో రక్తస్రావం అయిన గాయంతో ఉన్న మొదటి చిత్రాన్ని ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ పార్టీ తమ అధికారిక X (ఆర్కైవ్) ఖాతా ద్వారా 14 మార్చి 2024న షేర్ చేసారు అని తెలిసింది. “మా ఛైర్‌పర్సన్ మమతా బెనర్జీకి పెద్ద గాయం అయింది. దయచేసి ఆమె కోసం మీరు  ప్రార్థన చేయండి”. అనే శీర్షికతో ఈ ఫోటోలు పోస్ట్ చేయబడ్డాయి. కావున మొదటి ఫోటో వాస్తవంగా ఇటీవల మమతా బెనర్జీకి తగిలన గాయనే చూపిస్తున్నది అని తెలుస్తుంది.
రెండో ఫోటో:
మమతా బెనర్జీ నుదిట ఎడమవైపు బ్యాండేజ్ కట్టు(Bandage) ఉన్న రెండవ ఫోటోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం కోసం రివర్స్ ఇమేజ్ చేయగా, 24 జనవరి 2024న, ఇలాంటి ఫొటోనే రిపోర్ట్ చేస్తూ వెలువడిన పలు వార్తా కథనాలు లభించాయి(ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి పుర్బా బర్ధమాన్‌లో జరిగిన అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సమీక్షా సమావేశం నుండి తిరిగి వస్తుండగా ప్రమాదం జరిగింది. మమతా బెనర్జీ కారు మరో వాహనంతో ఢీకొనకుండా సడన్ బ్రేక్ వేయడంతో,  ఆమె నుదిటిపై గాయమైంది, ఈ ఘటన తర్వాత మమతా బెనర్జీ రాజ్‌భవన్‌లో గవర్నర్ సీవీ ఆనంద బోస్‌ను కలిశారు. అనంతరం మీడియా సమావేశంలో మాట్లాడారని ఈ నివేదికలు పేర్కొనాయి. ఈ మీడియా సమావేశాన్ని పలు వార్త సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ మీడియా సమావేశం సమయంలో తీసిన ఒక ఫొటోనే, ఇప్పుడు వైరల్‌గా మారింది అని అర్థమవుతుంది.
మూడవ ఫోటో:
ఈ మూడవ వైరల్ ఫోటోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతకగా, ఇటీవల తలకు గాయమై ఆసుపత్రి నుంచి డిశ్చార్జ్ అయిన మమతా బెనర్జీ, 18 మార్చి 2024న గార్డెన్ రీచ్ ప్రాంతంలో నిర్మాణంలో ఉన్న ఐదు అంతస్తుల భవనం కూలిన ప్రదేశాన్ని సందర్శించి బాధిత కుటుంబాలను పరామర్శించినట్లు, మరియు అక్కడ నివసించే స్థానికులతో మాట్లాడినట్లు పలు రిపోర్ట్స్ లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). దీన్ని బట్టి మమతా బెనర్జీ భవనం కూలిన ఘటనలో అక్కడ స్థానికులతో మాట్లాడుతున్న సమయంలో తీసిన ఒక ఫొటోనే, ఇప్పుడు వైరల్‌గా మారింది అని అర్థమవుతుంది.
Smt. @MamataOfficial expressed deep sadness over the tragic house collapse incident in the Garden Reach area.
She personally visited the area to assess the situation and met with the affected families who are currently receiving treatment in hospitals.
The administration is… pic.twitter.com/OQyEK5XVBw
చివరగా, ఇటీవల మమతా బెనర్జీ తలకు గాయం కాలేదన్న వాదన తప్పు. వేర్వేరు సందర్భాలలో తీసిన ఫోటోలను ఒకే సంఘటనకు సంబంధించినవి అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని DMK స్టాలిన్ అల్లుడి ఇంటి పై జరిగిన IT దాడుల ఫోటోలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2021
DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడి ఇంటి ఫై జరిగిన IT దాడులలో 700 కోట్ల నగదు, 280 కేజీల బంగారం, 3000 కోట్లు విలువ చేసే డాక్యుమెంట్లు పట్టుబడినట్టు కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. 02 ఏప్రిల్ 2021 నాడు, DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడు శబరీశన్ ఇంటి పై IT అధికారులు రైడ్ నిర్వహించినట్టు పలు న్యూస్ ఆర్టికల్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి.  తమిళనాడులో 06 ఏప్రిల్ 2021 నాడు అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడి ఇంటి పై జరిగిన IT దాడులలో పట్టుబడిన భారీ  నగదు, బంగారం, డాక్యుమెంట్ల యొక్క ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన మూడు ఫోటోలు, తమిళనాడులో జరిగిన పాత IT రైడ్లకి సంబంధించినవి. పోస్టులోని మరొక ఫోటో కూడా DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడు సబరీసన్ పై ఇటివల జరిగిన IT దాడులకి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ గతంలో చాలా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ అయినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో IT సోదాలు నిర్వహించినప్పుడు, న్యూస్ సంస్థలు ఈ ఫోటోని రిఫరెన్స్ ఫోటోగా వాడుకున్నట్టు తెలిసింది. అంతేకాదు, ఈ ఫోటోని ఒక యూసర్ 12 నవంబర్ 2016 నాడు ట్వీట్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడు శబరిశన్ ఇంటి పై ఇటివల జరిగిన IT దాడులకి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-2 మరియు 3:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ ‘ANI’ న్యూస్ సంస్థ 17 జూలై 2018 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. తమిళనాడు లోని SPK కంపెనీ పై జరిగిన IT సోదాలలో అధికారులు 163 కోట్ల నగదు, 100 కేజీల బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకునట్టు ఈ ట్వీట్ లో రిపోర్ట్ చేసారు. దీనిబట్టి, ఈ ఫోటోలు తమిళనాడు లో జరిగిన పాత IT రైడ్ కి సంబంధించిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
Gold biscuits weighing around 100 kg and Rs 163 crore in cash that is suspected to be unaccounted, seized by the Income Tax department from 20 locations of SPK company in Madurai, Aruppukkottai, Vellore and Chennai. Raids started y'day, still underway at few locations. #TamilNadu pic.twitter.com/LY5fgyS9TM
ఫోటో-4:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘ANI’ 01 ఏప్రిల్ 2019 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. 29 మార్చి 2019 రాత్రి వెల్లూరు నగరంలోని ఒక సిమెంట్ గోడౌన్ లో జరిగిన IT సోదాలలో, అధికారులు భారి నగదుని స్వాధీనం చేసుకునట్టు ఈ ట్వీట్ లో తెలిపారు.
Tamil Nadu: Income Tax officials seized huge cache of money stuffed in cartons and gunny bags from a cement godown in Vellore, during the intervening night of 29-30 March. pic.twitter.com/g2rvITVzw8
అంతే కాదు, DMK అధినేత స్టాలిన్ అల్లుడి ఇంటి పై జరిగిన IT దాడులలో పోస్ట్ లో చెప్పిన నగదు గానీ, బంగారం గానీ, వేరే డాకుమెంట్స్ పట్టుబడ్డట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ DMK స్టాలిన్ అల్లుడి ఇంటి పై జరిగిన IT దాడులలో అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్న నగదు, బంగారం యొక్క ఫోటోలంటున్నారు.


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని టీ.టీ.డీ  అర్చకుడి ఇంట్లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ స్వాధీనం చేసుకున్న బంగారం మరియు నగదు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 13, 2022
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలోని 16 మంది అర్చకులలో ఒక అర్చకుడి ఇంటిపై ఆదాయపు పన్ను శాఖ తనిఖీ నిర్వహించి 128 కిలోల బంగారం, 150 కోట్ల నగదు, 77 కోట్ల విలువైన ఆభరణాలు స్వాధీనం చేసుకుందని సోషల్ మీడియాలో కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఇదే క్లెయింతో మరొక ఫోటో కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అర్చకుడి ఇంటిపై ఆదాయపు పన్ను శాఖ తనిఖీ  నిర్వహించి స్వాధీనం చేసుకున్న బంగారం మరియు నగదు యొక్క ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన మొదటి మరియు చివరి ఫోటోలు, ఉత్తరప్రదేశ్ వ్యాపారి పియూష్ జైన్ ఇంట్లో DGGI అధికారులు ఇటీవల స్వాధీనం చేసుకున్న నగదు మరియు బంగారం దృశ్యాలు. ఇక రెండో ఫోటో, తమిళనాడు వెల్లూరులో ఒక బంగారం షాపు నుండి అపహరించిన ఆభరణాలను పోలీసులు పట్టుకొని మీడియా ముందుకు తీసుకొచ్చిన దృశ్యాలని చుపిస్తుంది. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అర్చకుడి ఇంటిపై ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు తనిఖీ నిర్వహించినట్టు ఇటీవల ఎటువంటి వార్తలు లేవు.  కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలకు సంబంధించిన వివరాల్ని ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
ఫోటో 1 & 3:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ ‘ది హిందూ’ వార్తా  సంస్థ 27 డిసెంబర్ 2021 నాడు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ జిఎస్‌టీ ఇంటలిజెన్స్ (DGGI) అధికారులు ఉత్తరప్రదేశ్ కాన్పూర్ వ్యాపారి పియూష్ జైన్ ఇంట్లో స్వాధీనం చేసుకున్న బంగారం మరియు నగదు యొక్క దృశ్యాలంటూ ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. పియూష్ జైన్ యొక్క ఒడోచెం ఇండస్ట్రీస్ ఆహ్మదబాద్ యూనిట్లో DGGI అధికారులు తనిఖీ నిర్వహించి 23 కేజీల బంగారం, 17 కోట్ల నగదు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. 2021 డిసెంబర్ నెలలో కాన్పూర్ వ్యాపారి పియూష్ జైన్‌కు సంబంధించిన వ్యాపారాలు, పలు నివాసాలలో జిఎస్‌టీ ఇంటలిజెన్స్ అధికారులు సోదాలు నిర్వహించి సుమారు 194 కోట్ల నగదు, 23 కేజీల బంగారం నగదు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు తెలిసింది.
Just In: DG, GST Intelligence, Ahmedabad Unit, recover 23kg gold, ₹17 cr in cash from residence of Peeyush Jain of Odochem Industries in Kannauj, UP. Earlier, officials had recovered ₹177. 45 cr in cash from his house in Kanpur. | reports @LangaMahesh
📷: Special Arrangement pic.twitter.com/gSc0NRfvtM
మరొక పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో కూడా పియూష్ జైన్ రైడ్‌కు సంబంధించిందే అని తెలిసింది. పియూష్ జైన్ రైడ్‌కు సంబంధించి ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటో 2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలతో ఉన్న వీడియోని తమిళ న్యూస్ ఛానల్ ‘Jaya Tv’ 22 డిసెంబర్ 2021 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో తమిళనాడు వెల్లూరు పట్టణంలో ఇటీవల జరిగిన ఒక నగల దోపిడీకి సంబంధించినదని తెలిసింది. 14 డిసెంబర్ 2021 అర్ధరాత్రి వెల్లూరులోని జోస్ అలుక్కాస్ షోరూమ్ నుంచి 15 కిలోల బంగారం, దాదాపు 500 గ్రాముల వజ్రాలని ముసుగు ధరించి వచ్చిన ఒక దొంగ దోచుకొని వెళ్ళాడు. తమిళనాడు పోలీసులు కోల్పోయిన ఆభరణాలన్నింటినీ స్వాధీనం చేసుకుని నిందితుడు దీకరమన్‌ను అరెస్టు చేశారు. పట్టుబడిన ఆభరణాలని పోలీసులు మీడియాకి చూపిస్తున్నప్పుడు ఈ ఫోటో తీసారు.
వెల్లూరులో జరిగిన ఈ నగదు దోపిడీకి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఇదివరకు, ఈ ఫోటోని టీటీడీ ట్రస్ట్ సభ్యుడు జె.శేఖర్ రెడ్డి ఇంట్లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్న బంగారం దృశ్యాలని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఫ్యాక్ట్‌లీ దాని సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం అర్చకుడి ఇంటిపై  ఇటీవల ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు తనిఖి నిర్వహించి నగదు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు ఎటువంటి వార్త పబ్లిష్ అవ్వలేదు. అయితే, 2016లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు అప్పటి టీటీడీ బోర్డు సభ్యుడు జె.శేఖర్ రెడ్డి నివాసాలపై తనిఖీ నిర్వహించి ₹100 కోట్ల నగదు, 120 కిలోల బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ ఐటి దాడుల తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం శేఖర్ రెడ్డిని టీటీడీ సభ్యుడిగా తొలగించింది. శేఖర్ రెడ్డిపై సీబీఐ కేసును దాఖలు చేసిన తరువాత సాక్ష్యాలు లేనందున ప్రత్యేక కోర్టు సెప్టెంబర్ 2020లో కొట్టివేసింది. తనపై ఆరోప బడిన కేసులని కోర్టు  కొట్టిపారేయడంతో, శేఖర్ రెడ్డి తిరిగి టీటీడీ బోర్డులో చేరారు. అయితే, ఆగస్టు 2021లో ఏర్పాటు చేసిన కొత్త టీటీడీ బోర్డులో అతన్ని చేర్చలేదు. 2016లో జరిగిన ఐటి దాడుల దాడులకు సంబంధించి ఈ.డి. నమోదు చేసిన కేసు ఇంకా విచారణలోనే ఉంది.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోలని తిరుపతి దేవస్థానం అర్చకుడి ఇంట్లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ స్వాధీనం చేసుకున్న బంగారం, నగదు దృశ్యాలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 13, 2022


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని శ్రీకృష్ణుడు 5000 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ద్వారక నగరంలోని దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 19, 2021
శ్రీకృష్ణుడు 5000 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ద్వారక నగరం యొక్క దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీకృష్ణుడు 5000 సంవత్సరాల క్రితం సముద్రం అడుగున నిర్మించిన ద్వారక నగరం యొక్క దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఒక్క ఫోటో మినహా మిగితా అన్ని ఫోటోలు ద్వారక నగరానికి సంబంధించినవి కావు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఐదు ఫోటోలకు సంబంధించిన వివరాలని ఒక్కోక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పలు వెబ్సైట్లు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ఇటలీ ‘బయా’ అండర్‌వాటర్ పార్కులోని దృశ్యాలని ఈ ఆర్టికల్స్‌లో తెలిపారు. ఒక స్కూబా డ్రైవర్ ‘బయా అండర్‌వాటర్ పార్కులో దృశ్యాలని చూపుతూ చేసిన వీడియోని ‘IBT’ న్యూస్ సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వీడియోలో పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్న అవే దృశ్యాలు కనిపిస్తున్నాయి. అంతేకాదు, ‘France 24’ న్యూస్ ఛానల్ ‘బయా’ అండర్‌వాటర్ పార్కుకి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో పోస్టులో షేర్ చేసిన అవే దృశ్యాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారక నగరానికి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-2:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న శిల కట్టడాలు ద్వారక నగరానికి సంబంధించి ‘నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ ఓశనోగ్రాఫి’ వారు నిర్వహించిన రిసర్చ్‌లో బయటపడ్డాయని ‘Aaj Tak’ న్యూస్ సంస్థ 2017లో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న అవే శిలాలతో పోలి ఉన్న ఫోటోలని ‘నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ ఓశనోగ్రాఫి’ పబ్లిష్ చేసిన ఒక డాక్యుమెంట్లో కనిపించాయి.
ఫోటో-3:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోని ‘Daily Mail’ న్యూస్ సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోలో సముద్రపు నీటిలో కనిపిస్తున్న శిలా కట్టడం, చైనాలో “అట్లాంటిస్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్”గా పిలవబడే ‘శైచెంగ్’ నగరంలోనిదని ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో ‘BBC’ వార్తా సంస్థ మరియు ‘China Culture.org’ వెబ్సైట్లు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. జినాన్ డ్యామ్ మరియు దాని ప్రక్కనే ఉన్న జలవిద్యుత్ స్టేషన్‌కు మార్గం ఏర్పాటు చేయండం కోసం శైచెంగ్ నగరాన్ని ఉద్దేశాపుర్వంగానే 1959లో జలసమాధి చేసారని ఈ ఆర్టికల్స్‌లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారక నగరానికి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-4:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది బహమాస్ దేశం ప్యారడైజ్ ద్వీపంలో నిర్మించిన ‘The Dig Atlantis’  అనే మరైన్ పార్కులోని దృశ్యాలని తెలిసింది. ఇవే దృశ్యాలతో కూడిన ఫోటోలని ‘Atlantis Bahamas’ అధికారిక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసారు. ఆ ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారక నగరానికి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-5:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో ‘Vietnam Times’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో దొరికింది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కొన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం సముద్రంలో మునిగిపోయిన  జమైకా ‘పోర్ట్ రాయల్’ సముద్ర నగరంలోని దృశ్యాలని ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో మరికొన్ని వెబ్సైట్లు కూడా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అరేబియన్ సముద్రంలో కొన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం మునిగిపోయిన ద్వారక నగరానికి సంబంధించి పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ ఓశనోగ్రాఫి’ వెబ్సైటులో ద్వారకా నగరంలో లభించిన శిలా కట్టడాల ఫోటోలని షేర్ చేసింది. కాని, ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఒక్క ఫోటో మినహా మిగితా నాలుగు ఫోటోలలోని ప్రాచిన కట్టడాలు ద్వారక నగరానికి సంబంధించినవి కావు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోలని శ్రీకృష్ణుడు 5000 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ద్వారక నగరంలోని దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 19, 2021


text:
ఈ ఫోటోలో గుంతలతో ఉన్న రోడ్లు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు సంబంధించినవి కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 12, 2020
ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్ల పరిస్థితి అని చెప్తూ, గుంతలతో ఉన్న రోడ్ల ఫోటోలను కొంత మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇదే ఫోటోను ఇంకొందరు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని రోడ్ల పరిస్థితి అని, మరికొందరు ఔరంగాబాద్ నగరం పరిస్థితి అని ప్రచారం చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో  గుంతలతో ఉన్న రోడ్లు ఫోటోలు.
ఫాక్ట్: ఫోటోలో గుంతలతో ఉన్న రోడ్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ కి లేదా తెలంగాణకి సంబంధించినవి కావు. వివిధ ప్రదేశాలకు సంబంధించినవి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో చాలా ఫోటోలు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఒక్కో ఫోటో ఎక్కడిదో తెలుసుకుందాం.
ఫోటో 1: చికాగో (అమెరికా)
ఫోటో 2: డార్లింగ్టన్ (ఇంగ్లాండ్)
ఫోటో 3: రష్యా
ఫోటో 4: ముంబై
ఫోటో 5: సాకేత్ రోడ్, థానే (మహారాష్ట్ర)
ఫోటో 6: కళ్యాణ్ (మహారాష్ట్ర)
ఫోటో 7: ముంబై
మిగిలిన ఫోటోలు కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ కి లేదా తెలంగాణకి సంబంధించినవని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు దొరకలేదు.
చివరగా, ఫోటోలో గుంతలతో ఉన్న రోడ్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ కి లేదా తెలంగాణకి సంబంధించినవి కావు. వివిధ ప్రదేశాలకు సంబంధించినవి.
వివరణ (OCTOBER 13, 2020):పోస్టులోని ఫొటోలో గుంతలతో ఉన్న రోడ్లు మొదట ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంకి సంబంధించినవి అని ప్రచారం అవ్వగా, తరువాత తెలంగాణకి సంబంధించినవని ప్రచారం జరిగింది. ఆర్టికల్ శీర్షిక మరియు వివరణ దానికి తగినట్టుగా మార్చబడినది.

created: October 12, 2020


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని కువైట్ కుబేరుడు నాజర్ అల్-ఖరాఫి మరణించక ముందు సంపాదించిన ఆస్తులని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 10, 2021
కువైట్ దేశపు కుబేరుడు నాజర్ అల్-ఖరాఫి మరణించక ముందు సంపాదించుకున్న ఆస్తులు చూడండి, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. వందల కోట్లు విలువ చేసే బంగారం, వజ్రాలు, ఖరీదైన వాహనాల ఫోటోలని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. అలాగే, ఒక సమాధి ఫోటోని షేర్ చేస్తూ అది నాజర్ అల్-ఖరాఫి సమాధి అని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కువైట్ కుబేరుడు నాజర్ అల్-ఖరాఫి మరణించక ముందు సంపాదించిన ఆస్తుల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలు కువైట్ దేశం కుబేరుడు నాజర్ అల్-ఖరాఫి కి సంబంధించినవి కావు. నాజర్ అల్-ఖరాఫి ఏప్రిల్ 2011 లో చనిపోయారు. ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన సమాధి ఫోటో గురించి ఖచ్చితమైన సమాచారం FACTLY కి దొరకలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ పోస్టులో తెలిపిన కువైట్ కుబేరుడి సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతికితే,  నాజర్ అల్-ఖరాఫి అనే పేరు గల వ్యక్తి కువైట్ దేశానికి చెందిన ధనవంతులలో ఒకడని తెలిసింది. నాజర్ అల్-ఖరాఫి ఏప్రిల్ 2011 లో మరణించారు. 2011లో ఫోర్బ్స్ తెలిపిన సమాచారం ప్రకారం నాజర్ అల్-ఖరాఫి కుటుంబానికి $10.4 బిల్లియన్ డాలర్ల ఆస్తి ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోల గురించి ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో లండన్ లోని బ్యాంక్ అఫ్ ఇంగ్లాండ్ కి సంబంధించిందని తెలిసింది. ఇదే దృశ్యాన్ని ‘BBC News’ ఛానల్ బ్యాంక్ అఫ్ ఇంగ్లాండ్ బంగారు లాకర్ల గురించి తెలుపుతూ పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో చూడవచ్చు.
ఫోటో-2:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో ‘U.S. Customs and Border Protection’ అధికారిక వెబ్సైటులో దొరికింది.  ‘$3M in illicit currency seized by Border Patrol agents’ అని ఈ ఫోటో వివరణలో తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటో-3:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో National Geographic వెబ్సైటులో దొరికింది. ‘Stacks of gold bars fill a bank vault, Pretoria, South Africa’ అని ఈ ఫోటో వివరణలో తెలిపారు. అంతేకాదు, ఇదే ఫోటోని  ‘National Geographic Magazine scans’, on ‘Flickr’ ఆల్బం లో కూడా అప్లోడ్ చేసారు.
ఫోటో-4:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఇదే ఫోటోని ‘Swarovski Crystal Staircases on the MSC Fantasia’ అనే వివరణతో Flickr వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేసారు. ఈ ఫోటో యొక్క EXIF సమాచారాన్ని ఈ వెబ్సైటులో చూడవచ్చు. MSC Fantasia అనే ఈ క్రూజ్ షిప్ ని MSC Cruises అనే సంస్థ నడిపిస్తుంది. MSC Cruises కి సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ చదవచ్చు.
ఫోటో-5:
ఈ ఫోటోలో బంగారు రంగులో కనిపిస్తుంది ‘Khalilah’ అనే పేరుతో పిలువబడే పడవ అని తెలిసింది. ఈ పడవని నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ మరణించిన తరువాత నిర్మించారు. ఈ పడవకి నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ ‘Khalilah’ పడవకు సంబంధించిన మరింత సమాచారాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటో-6:
ఈ బంగారం రంగులో ఉన్న కారు ఫోటోని ‘West Coast Customs’ అనే ఫేస్బుక్ పేజి 2015లో పోస్ట్ చేసింది. ‘West Coast Customs’ ఈ కారుని ‘this Gold Rolls we built in 2015 for The Gumball 3000’ అని తెలుపుతూ పోస్ట్ చేసారు. దీనిబట్టి, ఈ ఫోటో నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ మరణించిన తరువాత తీసినది అని చెప్పవచ్చు.
ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన కొన్ని ఫోటోల గురించి ఖచ్చితమైన సమాచారం తెలియనప్పటికి, మిగిలిన ఫోటోల సమాచారాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన సమాధి ఫోటో ఎవరిదనే ఖచ్చితమైన సమాచారం మాకు దొరకలేదు. నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ అంతక్రియల ఫోటోలని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ అంతక్రియలు కువైట్ లోని ‘Sulaibikhat’ స్మశానవాటికలో లో జరిగినట్టు ఒక ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ స్మశానవాటిక యొక్క  Google Street View ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. నాజర్ అలీ-ఖరాఫీ యొక్క సమాధి ఫోటోలు మాత్రం మాకు దొరకలేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోలని చూపిస్తూ కువైట్ కుబేరుడు నాజర్ అల్-ఖరాఫి మరణించక ముందు సంపాదించిన ఆస్తుల ఫోటోలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
UPలో జరిగిన ఘటనకి సంబంధించిన ఫోటోలు చూపిస్తూ అర్ణబ్ గోస్వామిని పోలీసులు కొడుతున్నట్టు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 5, 2020
జర్నలిస్ట్ అర్ణబ్ గోస్వామిని పోలీసులు హింసిస్తున్నారని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించి కొన్ని ఫోటోలు షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జర్నలిస్ట్ అర్ణబ్ గోస్వామి ని పోలీసులు కొడుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటోలు జనవరి 2020లో ఉత్తరప్రదేశ్ లోని దియోరియా జిల్లాలో ఫోన్ దొంగలించాడనే నెపంతో అరెస్ట్ అయిన ఒక వ్యక్తిని పోలీసులు స్టేషన్ లో తాడ్లతో కట్టేసి కొట్టిన ఘటనకు సంబంధించినవి. ఈ ఫొటోలకి అర్ణబ్ గోస్వామి అరెస్ట్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా అచ్చం ఇలాంటి ఫోటోలు ప్రచురించిన 10 జనవరి 2020 వార్తా కథనం మాకు దొరికింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటోలు ఉత్తరప్రదేశ్ లోని దియోరియా జిల్లాలో ఫోన్ దొంగలించాడనే నెపంతో అరెస్ట్ అయిన ఒక వ్యక్తిని పోలీసులు స్టేషన్ లో తాడ్లతో కట్టేసి కొట్టిన ఘటనకు సంబంధించినవి.
ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన న్యూస్ వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ న్యూస్ వీడియో కూడా ఈ ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ లో జరిగిందని ధృవీకరిస్తుంది. దీన్నిబట్టి ఫోటోలో పోలీసులు కొడుతున్నది అర్ణబ్ గోస్వామిని కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఒక వ్యక్తి ఆత్మహత్యకి కారణమైన ఆరోపణలతో అర్ణబ్ గోస్వామి అరెస్ట్ అయిన నేపధ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలు ఉత్తరప్రదేశ్ లో జరిగిన ఘటనకి సంబంధించినవి, ఈ ఫొటోలకి అర్ణబ్ గోస్వామి కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

created: November 5, 2020


text:
సంబంధంలేని ఫోటోలు పెట్టి, శ్రీలంక ప్రజల చేతుల్లో దెబ్బలు తిన్న అక్కడి మంత్రులని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 20, 2022
“శ్రీలంక ప్రజాధనాన్ని దోపిడీ చేసి మొత్తం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థని నాశనం చేసిన మంత్రులని రోడ్ల పై ఈడ్చి దేహశుద్ధి చేస్తున్న శ్రీలంక ప్రజలు”, అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో ఉన్న ఒక పోస్ట్‌ని కొంత మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీలంక ప్రజల చేతుల్లో దెబ్బలు తిన్న అక్కడి మంత్రుల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్: శ్రీలంకలో తాజాగా నెలకొన్న పరిస్థితులలో వివిధ వ్యక్తులపై దాడులు జరిగాయి. అయితే, ఫోటోల్లో దెబ్బలతో ఉన్న అందరు వ్యక్తులు శ్రీలంక మంత్రులని చెప్పడానికి ఎక్కడా ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. అందులో ఒక వ్యక్తి కొలంబో మునిసిపల్ కౌన్సెలర్స్ మరియు శ్రీలంక పీపుల్స్ ఫ్రంట్ ఎంప్లాయీస్ యూనియన్ అధ్యక్షుడు మహింద కహందగామా. కావున, పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్‌లోని ఫోటోల్లో ఉన్న వ్యక్తుల గురించి ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ సహాయంతో వెతకగా, వాటిల్లో దెబ్బలతో ఉన్న అందరు వ్యక్తులు శ్రీలంక మంత్రులని చెప్పడానికి ఎక్కడా ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. ఆ ఫొటోల్లో ఉన్న ఒక వ్యక్తి కొలంబో మునిసిపల్ కౌన్సెలర్స్ మరియు శ్రీలంక పీపుల్స్ ఫ్రంట్ ఎంప్లాయీస్ యూనియన్ అధ్యక్షుడు మహింద కహందగామా అని తెలిసింది. మహింద కహందగామా పైన జరిగిన దాడి గురించి వివిధ వెబ్సైట్లు రిపోర్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Mahinda Kahandagama, President of the Colombo Municipal Councilors 'and Employees' Union of the Sri Lanka People's Front (SLPP) participated in a protest rally in front of the Temple Trees Gate this morning in support of President Mahinda Rajapaksa. pic.twitter.com/YADYXK2uHv
ఇతర ఫోటోల్లో ఉన్న వ్యక్తులకు సంబంధించి ఎటువంటి కచ్చితమైన సమాచారం లభించలేదు. వాటిల్లో ఉన్న ఒక వ్యక్తి జర్నలిస్ట్ అని కొందరు రాసినట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. మరొక వ్యక్తి మహింద రాజపక్స మద్దతుదారుడని ఉన్న అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
ఇంతకుముందు కూడా ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తూ, అందులో ప్రజల చేతుల్లో దెబ్బలు తింటున్న వ్యక్తులు శ్రీలంక మంత్రులని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయగా, అది తప్పని చెప్తూ FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, సంబంధంలేని ఫోటోలు పెట్టి, శ్రీలంక ప్రజల చేతుల్లో దెబ్బలు తిన్న అక్కడి మంత్రులని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని ఫోటోలని ద్వారక నగరంలో దాగి ఉన్న రహస్య సొరంగాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2021
ద్వారక నగరంలో దాగి ఉన్న రహస్య సొరంగాల ఫోటోలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఈ సొరంగాలలోకి  వెళ్ళిన వ్యక్తులెవరూ బయటికి రాలేదని, ఇంగ్లాండ్ దేశానికి చెందిన జాన్ వుడ్ ఈ సొరంగాల గురించి తన పుస్తకంలో రాసినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ద్వారక నగరంలో దాగి ఉన్న రహస్య సొరంగాల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన మొదటి సొరంగం ఫోటోని Bakya అనే గ్రాఫిక్ డిజైనర్ రూపొందించారు. రెండో ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది మోంటెనెగ్రో దేశంలోని కమేనోవో బీచ్ నుండి రాఫైలోవిసి అనే గ్రామం మధ్యలో నిర్మించిన సొరంగం. జాన్ వుడ్ అనే రచయిత ద్వారక నగరానికి సంబంధించి పుస్తకం పబ్లిష్ చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఇమేజ్ ‘DeviantArt’ అనే ఆర్ట్ కమ్యూనిటీ వెబ్సైటులో దొరికింది. ఈ ఇమేజ్ ని Batkya అనే గ్రాఫిక్ డిసైనర్ రూపొందించినట్టు ఈ వెబ్సైటులో తెలిపారు. ఈ ఫోటో ‘Behance’ ఇమేజ్ షేరింగ్ వెబ్సైటులో కూడా పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
రష్యా దేశానికి చెందిన Batkya (అసలు పేరు Sergey Likhachev), ‘Lost City’ ఆల్బంలో భాగంగా ఈ ఇమేజ్ ని రూపొందించారు. ఈ ఇమేజ్ ని తయారు చేసిన ప్రక్రియని Batkya తన యూట్యూబ్ చానెల్లో షేర్ చేసాడు. ఈ వీడియోని ‘Creative Media’ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో గాఫిక్ డిజైన్  ద్వార రూపొందించింది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-2:
ఈ సొరంగం ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే సొరంగం ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. మోంటెనెగ్రో దేశంలోని Kamenovo బీచ్ నుండి Rafailovici అనే గ్రామానికి యాత్రికులు నడవడానికి ఈ సొరంగం నిర్మించినట్టు ఆర్టికల్ తెలిపింది. ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో మరొక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసారు.
‘Trip Advisor’ వెబ్సైటులో కూడా ఈ సొరంగం కమేనోవో బీచ్ నుండి రాఫైలోవిసి గ్రామం మధ్యలో నిర్మించినది అని తెలిపారు. ఈ సొరంగం ఫోటోని Alamy, Shutter Stock వెబ్సైటులో ఇదే వివరణతో షేర్ చేసారు.ఈ సొరంగం ఫోటో Google Maps లో కూడా లభించింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారక నగరానికి సంబంధించి కాదు అని చెప్పవచ్చు.
జాన్ వుడ్ అనే ఇంగ్లాండ్ కి చెందిన రచయిత, ద్వారక నగరానికి సంబంధించిన రహస్యాలు తెలుపుతూ “Unsolved and Dangerous Mysteries” అనే పుస్తకం పబ్లిష్ చేసినట్టు ఎక్కడ ఆధారాలు దొరకలేదు.
చివరగా, సంబంధం లేని సొరంగాల ఫోటోలని చూపిస్తూ ద్వారక నగరంలో దాగి ఉన్న రహస్య సోరంగాల ఫోటోలని  షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని ఫోటోలని అస్సాంలోని వరదలకు సంబంధించిన ఫోటోలుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 23, 2020
అస్సాం వరదలకు సంబంధించిన ఫోటోలని చేప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
అస్సాం వరదలుకు సంబంధించిన ఫొటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇటీవల అస్సాంలో వరదలు సంభవించిన మాట నిజమైనప్పటికి పోస్ట్ లో షేర్ చేసిన ఫోటోలు అన్నీ అస్సాంకు సంబంధించినవి కావు. పైగా కొన్ని ఫోటోలు 2017, 2019 సంవత్సరాలకి సంబంధించినవి. కావున ఈ పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్నది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా ఈ ఫోటో 2019 ఆగస్టులో అస్సాం లో సంభవించిన వరదలకు సంబంధించింది. ఈ ఫోటోని ప్రచురించిన వార్త కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఫోటో 2:
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, ఇది 2017 ఆగస్టులో బీహార్ లో వచ్చిన   వరదలకు సంబంధించిందని ఈ వార్తా కథనం ద్వారా తెలిసింది.
ఫోటో 3:
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, ఇది ఇటీవల ఉత్తర ప్రదేశ్ లో సంభవించిన వరదలకు సంబంధించిందని తెలిసింది. ఈ ఫోటోని ప్రచురించిన వార్త కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఫోటో 4:
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, ఇది ఇటీవల అస్సాంలో సంభవించిన వరదలదే అని తెలిసింది. ఈ ఫోటోని ప్రచురించిన వార్త కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్ వరదలకి సంబంధించిన ఫోటోలని అస్సాంలో సంభవించిన వరదల ఫోటోలుగా చెప్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ ఆంధ్ర నాయకుడికి సంబంధించిన విలాసవంతమైన ఇంటి ఫోటోలని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2023
ఒక విలాసవంతమైన భవనానికి సంబంధించిన ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ ఇవి ఒక ఆంధ్ర నాయకుడి ఇంటికి సంబంధించినవని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు ద్వారా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అసలు ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా పరిశీలిద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక ఆంధ్ర నాయకుడికి సంబంధించిన విలాసవంతమైన ఇంటి ఫోటోలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ పోస్టులో ఉన్నవి ఫోటోలు వేరు వేరు సంబంధంలేని ఫోటోలు. వీటిలో ఒకటి ముకేశ్ అంబానీ నివాసం ఆంటీలియాకు సంబంధించినది అయితే, ఇంకోటి అమెరికాలోని బ్రూక్లిన్లో ఉన్న ఒక ఖరీదైన ఇంటిది. కొన్ని  ఫోటోలు ఆన్లైన్ షాపింగ్ వెబ్సైటులలోనివి. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలని నుండి ఒక్కో ఫోటోను ఇంటర్నెట్లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఇవన్నీ ఒక ఇంటికి సంబంధించినవి కావని, ఒక్కో దానికి మరోదానితో సంబంధం లేదని తెలిసింది. ఆంధ్రాలో ఉన్న ఒక నాయకుడి విలాసవంతమైన ఇంటికి సంబంధించిన ఫోటోలు ఇవి అని చెప్పడానికి ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు.
వీటిల్లో కొన్ని ఫోటోల గురుంచి వివరాలు చూద్దాం.
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటో అమెరికాలో ఉన్న బ్రూక్లిన్లోని ఒక ఖరీదైన ఇంటికి సంబంధించినది. 2012లోని nydailynews వెబ్సైటులో ఈ ఇంటి గురించి ప్రచురితమైన ఒక ఆర్టికల్‌లో ఉన్న ఒక ఫొటోలో ఈ ఇంటి మెట్లను చూడచ్చు, ఇవి అచ్చం వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలో ఉన్న మెట్లను పోలి ఉన్నాయి. అంతే కాకుండా రెడ్డిట్‌లో కూడా nydailynews వారు ఈ ఇంటి ఫోటోను పోస్టు చేసారు.
ఫోటో 2:
ఈ  గది యొక్క ఫోటో, భారతదేశములో ధనికుల్లో ఒకడైన ముకేశ్ అంబానీ గృహం ఆంటిలియాది. ది సన్ వెబ్సైటులో  ప్రచురితమైన ఒక ఆర్టికల్‌లో ఈ ఫోటోను చూడొచ్చు.
ఫోటో 3:
ఇది  అమెరికాలోని ది పాలజ్జో హోటల్ యొక్క ఇంటీరియర్ యొక్క ఫోటో, ఈ హోటల్ లాస్ వేగాస్ నగరంలో ఉంది. ఈ ఫోటోను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతే కాకుండా, ట్రిప్ అడ్వైసర్ వెబ్సైటులో ఉన్న ఈ హోటల్ యొక్క ఇదే భాగానికి సంబంధించిన వేరే యాంగిల్లో తీసిన ఫోటో ఇక్కడ చూడచ్చు.
ఆన్లైన్ షాపింగ్ వెబ్సైటులలో ఉన్న ఫోటోలు
పోస్టులో ఉన్న ఈ ఫోటో మరియు ఈ ఫోటో వేరు వేరు ఆన్లైన్ షాపింగ్ వెబ్సైటులలో లభించాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, సంబంధంలేని ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ ఒక ఆంధ్ర నాయకుడికి సంబంధించిన విలాసవంతమైన ఇంటి ఫోటోలని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని ఫొటోలను లవ్ జిహాద్‌కు ముడిపెడుతూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 24, 2023
ఒక హిందూ మహిళ ముస్లిం వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకున్నాక సూట్‌కేసులో శవంగా పోలీసులకి దొరికిందని, ఈ ఉదంతం లవ్ జిహాద్‌కు సాక్ష్యమని చెప్తూ కొన్ని ఫొటోలు కలిగిన ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకున్న హిందూ మహిళ సూట్‌కేసులో శవంగా దొరికిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: పోస్టులో ఉన్న మొదటి రెండూ ఫొటోల్లో ఉన్న మహిళకి, మూడవ ఫొటోలో ఉన్న మహిళ శవానికి సంబంధం లేదు. మొదటి రెండూ ఫొటోలలో ఉన్న మహిళ పేరు సురభి. ఈమె తన భర్త మహమ్మద్ ఆదిల్ పాషాతో ఉత్తరా ఖండ్ రాజధాని డెహ్రాడూన్ ప్రాంతంలో నివసిస్తుంది. ఇక మూడవ ఫొటోలో ఉన్న మహిళ శవం విషయానికి వస్తే, జులై 2020 లో ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన ఘజియాబాద్ పోలీసులు ఒక గుర్తు తెలియని మహిళ శవం సూట్‌కేసులో ఉన్నట్లు గుర్తించారు. కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. చనిపోయిన మహిళా ఎవరనేది ఇప్పటికీ తెలియలేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా సూట్ కేసులో శవం దొరికిన ఘటన గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇదే ఫొటోతో ఉన్న వార్తాకథనాన్ని ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ 27 జులై 2020లో ప్రచురించింది. ఈ కథనం ప్రకారం, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఘజియాబాద్‌లో గుర్తు తెలియని మహిళ శవం సూట్‌కేసులో ఉండటాన్ని పోలీసులు గుర్తించి కేసు నమోదు చేసి విచారణ చేపట్టారు.
అయితే, ఈ శవం వారిష అలీ (22) అనే యువతిదే అని ఆమె కుటుంబ సభ్యులు చెప్పడంతో, తమ కుమార్తెని అత్తింటి వాళ్ళు అదనపు కట్నం ఇవ్వలేదనే కారణంతో హత్య చేశారని వారు ఆరోపించారు. ఇదిలా ఉండగా, 03 ఆగస్టు 2020న, తాను బ్రతికే ఉన్నానని వారిష అలీ పోలీసుల ముందుకొచ్చింది. శవాన్ని తప్పుగా గుర్తించామని తెలుసుకున్న ఘజియాబాద్ పోలీసులు కేసు విచారణ మళ్ళీ తిరిగి చేపట్టారు. చనిపోయిన మహిళా ఎవరనేది ఇప్పటికీ తెలియలేదు. సంబంధిత వార్తా కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చనిపోయిన మహిళ ఫోటోని ‘దైనిక్ జాగరణ్’ ప్రచురించిన ఈ వార్తా కథనంలో చూడవచ్చు.
ఇక వైరల్ పోస్టులో ఉన్న జంట ఎవరనే దానిపై ఇంటర్నెట్లో వెతకగా సోషల్ మీడియాలో లభించిన పోస్టులను (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) బట్టి వారు ఉత్తరాఖండ్ రాజధాని డెహ్రాడూన్‌కు చెందిన ‘లవీ జోషి అలియాస్ సురభి’ మరియు ‘మహమ్మద్ ఆదిల్ పాషా’ గా గుర్తించాము. ఇదే విషయంపై ‘Fact Crescendo’ సెప్టెంబర్ 2020లో డెహ్రాడూన్ పోలీసులని సంప్రదించగా, అటువంటి హత్య ఇటీవల తమ వద్ద జరగలేదని వారు చెప్పారు. అలాగే, సురభిని సంప్రదించగా, ఆ హత్య కేసుతో తనకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని, ప్రస్తుతం తన భర్త అయిన మహమ్మద్ ఆదిల్ పాషాతో కలిసి డెహ్రాడూన్ ప్రాంతంలో ఉంటున్నానని ఆమె ఒక ఫొటోని కూడా పంపించడం జరిగింది.
దీనిని బట్టి చనిపోయిన మహిళ సురభి కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరిగా, సంబంధంలేని ఫొటోలను లవ్ జిహాద్‌కు ముడిపెడుతూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: February 24, 2023


text:
సంబంధంలేని ఫోటోలు బ్రిటిష్ మరియు మోదీ ప్రభుత్వాల హయాంలో రైతుల నిరసనలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 23, 2020
1917 నుండి 2020 వరకు ప్రభుత్వాలే మారాయి తప్ప విధానాలు కాదు అని చెప్తూ 1917లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చంపారన్ రైతులు నిరసన తెలుపుతున్నారని చెప్తున్న ఫోటో మరియు నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతున్న రైతుల ఫోటోల కోలాజ్ షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1917లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చంపారన్ రైతులు నిరసన తెలుపుతున్న ఫోటో మరియు 2020లో నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతున్న రైతుల ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం):  1917 తీసిందని చెప్తున్న ఫోటో నిజానికి 1877లో తీసిన ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని అలహాబాద్ లో నీలిమందు తోటల్లో పనిచేసేవారి ఫోటో. ఈ ఫోటోలో రైతులు కేవలం నిలబడి ఉన్నారు, నిరసన తెలపట్లేదు. 2020 ఫోటో అని చెప్తున్నది నిజానికి 2017లో రైతుల రుణాలు మాఫీ చేయాలనీ తమిళనాడు రైతులు ఢిల్లీలో నిరసనలు చేపట్టిన సంధర్బానికి సంబంధించినవి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పైన ఫోటో:
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ కోలాజ్ లో 1917లో తీసిందిగా చెప్తున్న ఫోటోని పోలిన ఫోటో ఒకటి J. Paul Getty Museum వెబ్సైటులో కనిపించింది. వెబ్సైటులో ఈ ఫోటోకి సంబంధించి ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం ఈ ఫోటో 1877లో ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని అలహాబాద్ లో తీసినదిగా తెలుస్తుంది. పైగా ఈ వివరణ ప్రకారం ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది నీలిమందు తోటల్లో పనిచేసేవారు, ఐతే ఈ ఫోటోలో రైతులు నిరసన తెలుపుతున్నట్టు ఎక్కడ కూడా లేదు.
కింద ఫోటో 2:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని ప్రచురించిన కొన్ని 2017 వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ  కథనాల ప్రకారం ఈ ఫోటో 2017లో రైతుల రుణాలు మాఫీ చేయాలంటూ తమిళనాడుకి చెందిన రైతులు ఢిల్లీలో నిరసన చేపట్టిన సంధర్బానికి సంబంధించినవి. ఇదే విషయం తెలుపుతున్న మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్తగా తెసుకొచ్చిన వ్యవసాయ చట్టాలకి వ్యతిరేకంగా రైతులు చేస్తున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, సంబంధంలేని పాత ఫోటోలను ఇప్పుడు వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న రైతుల నిరసనలకు ముడిపెడుతున్నారు.

created: December 23, 2020


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలని 'తన విగ్రహాన్ని తగలపెట్టిన ముస్లింలపై కాళీ మాత ప్రతీకారం' అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 8, 2020
తన విగ్రహాన్ని ఏ విధంగా అయితే తగలబెట్టారో, అదే విధంగా ముస్లింలని తగలబెట్టిన కాళీ మాత అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఇటివలే పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో కాళీ మాత విగ్రహాన్ని అక్కడి ముస్లింలు కాల్చేసారని సోషల్ మీడియాలో కొన్ని పోస్టులు షేర్ చేసిన నేపథ్యంలో, ఈ పోస్టులోని ఫోటోలు ఇప్పుడు వైరల్ అవుతున్నాయి. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తన విగ్రహాన్ని ఏ విధంగా అయితే తగలబెట్టారో, అదే విధంగా ముస్లింలని తగలబెట్టి ప్రతీకారం తీర్చుకున్న కాళీ  మాత.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం లోని ఆ కాళీ మాత విగ్రహం ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయిందని, ఈ ఘటనలో అక్కడి ముస్లింల పాత్ర లేదని పోలీసులు ఇంతకు ముందే స్పష్టం చేశారు. పోస్టులో గాయపడి ఉన్న వ్యక్తుల ఫోటో బంగ్లాదేశ్ లోని నారాయణ్ గంజ్ అనే మజిదులో చోటు చేసుకున్న ఫైర్ ఆక్సిడెంట్ వల్ల క్షతగాత్రులైన వారివి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం ఆలంపూర్ గ్రామ దేవాలయంలోని కాళీ మాత  విగ్రహం, ‘31 ఆగష్టు 2020’ నాటి రాత్రి ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయిందని, ఈ ఘటనలో అక్కడి ముస్లింల పాత్ర లేదని ఆ దేవాలయపు సెక్రటరీ సుఖదేవ్ బాజ్పాయ్ తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ముర్షిదాబాద్ జిల్లా పోలీస్ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో పెట్టిన ట్వీట్ ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఘటనలో ముస్లింల పాత్ర లేదని ‘FACTLY’ రాసిన  ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
নওদার কালীমন্দিরের ঘটনা নিয়ে সেখানকার মন্দির কমিটির সেক্রেটারির বক্তব্য আপনাদের সকলের জন্য।
আপনাদের সকলের কাছে অনুরোধ কেউ গুজব ছড়াবেন না আর গুজবে বিশ্বাস করবেন না।
আর যারা গুজব ছড়াবেন বা ছড়ানোর চেষ্টা করবেন, তাদের বিরুদ্ধে কঠোর আইনানুগ ব্যবস্থা নেওয়া হবে। pic.twitter.com/QpvDlkoAER
పోస్టులో షేర్ చేసిన మరొక ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే దృశ్యం తో కూడిన ఒక వీడియో ‘Viral Waz’ అనే బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పోస్ట్ చేసి ఉంది. ‘Narayanganj tolla mosjid’ అనే టైటిల్ తో ఈ వీడియోని ఆ ఛానల్  యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఢాకా నగర సమీపంలో ఉన్న నారాయణ్ గంజ్ అనే మసీదులో చోటు చేసుకున్న ఫైర్ ఆక్సిడెంట్ వల్ల క్షతగాత్రులైన వారి ఫోటోలు ఇవి అని అందులో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ ఘటనకి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, ‘05 సెప్టెంబర్ 2020’ నాడు బంగ్లాదేశ్ రాజధాని  ఢాకా నగర సమీపంలో ఉన్న నారాయణ్ గంజ్ అనే మసీదులో గ్యాస్ పైప్స్ లీక్ అవ్వడంతో మంటలు పెద్దఎతున్న చెలరేగాయి అని ‘Dhaka Tribune’ అనే వార్తా వెబ్ సైట్ రాసిన ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
చివరగా, సంబంధం లేని ఫోటోలని చూపిస్తూ తన విగ్రహాన్ని తగలపెట్టిన ముస్లింలపై కాళీ మాత ప్రతీకారం తీర్చుకందని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 8, 2020


text:
ఒక వెబ్సైటులో సృష్టించిన బాణసంచా వీడియోని చూపిస్తూ ఒలింపిక్స్ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం కోసం సిద్ధం చేసిన బాణసంచాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 21, 2020
జపాన్ దేశంలో జరగవలిసిన ఒలింపిక్స్ క్రీడలు కరోన కారణంగా వాయిదా పడినందున, ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం కొరకు సిద్ధం చేసిన బాణసంచాలను, జపాన్ దేశం వారు ఫూజి పర్వతం దగ్గర కాల్చేసారంటు షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒలింపిక్స్ క్రీడల కోసం సిద్దం చేసిన బాణసంచాలను జపాన్ దేశం ఫూజి పర్వతం సమీపంలో కాల్చివేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కంప్యూటర్లో సిములేట్ చేసిన బాణసంచాలు, నిజమైనవి కాదు. ‘hiramu55bocaboca’ అనే యూసర్ ‘FWsim’ వెబ్సైటులో ఈ బాణసంచాల వీడియో తయారు చేసి తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పోస్ట్ చేసారు. జపాన్ లో జరుగబోయే ఒలింపిక్స్ క్రీడలకి, ఈ వీడియోకి ఎలాంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘hiramu55bocaboca’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్  ‘FWsim Mount Fuji synchronized fireworks show2’ అనే టైటిల్ తో పోస్ట్ చేసింది. ‘01 December 2015’ నాడు ఈ వీడియో ని యూట్యూబ్ లో ఈ ఛానల్ వారు పోస్ట్ చేసారు. ‘FWsim’ వెబ్సైటు తమకు నచ్చిన బాణసంచా వీడియోని తయారు చేసుకునే సదుపాయం అందరికీ  కలిపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ అదే వీడియో ‘gfycat’ వెబ్సైటులో కూడా దొరికింది. ఈ వీడియోని ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తూ కొంత మంది సోషల్ మీడియా యూజర్స్  ‘hiramu55bocaboca’ ఛానల్ కి క్రెడిట్ ఇస్తూ పోస్ట్ పెట్టారు. అవి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
జపాన్ దేశంలో ‘24 July 2020’ నాడు ‘టోక్యో 2020’ ఒలింపిక్స్ క్రీడలు మొదలు కావల్సి వుండగా, కరోన కారణంగా ఈ ఈవెంట్ 2021కి వాయిదా పడింది. వాయిదా పడిన ఒలింపిక్స్ క్రీడలు మొదలవటానికి సరిగ్గా సంవత్సరం ఉన్నందుకు గుర్తుగా జపాన్ దేశంలో బాణసంచలు పేల్చారు. వాటికి సంబంధించిన ఆర్టికల్ మరియు వీడియోని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘FWsim’ వెబ్సైటులో సృష్టించిన బాణసంచా వీడియోని చూపిస్తూ ఒలింపిక్స్ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం కోసం సిద్ధం చేసిన బాణసంచాలని కాల్చేస్తున్న జపాన్ దేశమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.