text:
యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ వెళ్తుండగా సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలు నల్ల జెండాలతో నిరసన తెలిపిన ఈ ఘటన 2018లో జరిగింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 10, 2021
ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ వెళ్తున్నప్పుడు నల్ల జెండాలు చూపి నిరసన తెలపడానికి వెళ్ళిన సమాజ్ వాది పార్టీ నాయకులు, యోగి కాన్వాయ్ ని చూసి దైర్యం లేక తలలు దాచుకుంటున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ ని చూసి సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలు దాక్కుంటున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ఘటన ఏప్రిల్ 2018 సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బులంద్ షహర్ నగరంలో చోటుచేసుకుంది. ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ బులంద్ షహర్ నగరంలోని నుమాయిష్ ఫ్లై ఓవర్ బ్రిడ్జి పై వెళ్తున్నప్పుడు, సమాజ్ వాది పార్టీకి చెందిన కొందరు నాయకులు, కార్యకర్తలు నలుపు జెండాలు చూపించి నిరసన తెలిపినట్టు తెలిసింది. పోలీస్ సెక్యూరిటీని దాటుకొని బ్రిడ్జి పైకి వెళ్ళిన సమాజ్ వాది కార్యకర్తలు, ముఖ్యమంత్రి వాహనం వచ్చే వరకు దాక్కొని, ఆ తరువాత నల్ల జెండాలు చూపించి నిరసన చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Jagran’ న్యూస్ సంస్థ 28 ఏప్రిల్ 2021 నాడు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్టంలోని బులంద్ షహర్ నగరంలో చోటుచేసుకున్నట్టు ఈ ఆర్టికల్ తెలిపింది. ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ బులంద్ షహర్ నగరంలోని నుమాయిష్ ఫ్లై ఓవర్ బ్రిడ్జి పై వెళ్తున్నప్పుడు, సమాజ్ వాది పార్టీకి చెందిన కొందరు నాయకులు, కార్యకర్తలు నల్ల జెండాలు చూపించి నిరసన తెలిపినట్టు ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. ముఖ్యమంత్రి సెక్యూరిటీ నియమాలను దాటి నిరసన చేసినందుకు గాను సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలపై పోలీసులు కేసులు పెట్టినట్టు ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
ఈ ఘటనకి సంబంధించి ‘Patrika’ న్యూస్ సంస్థ 01 మే 2018 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. 27 ఏప్రిల్ 2018 నాడు బులంద్ షహర్ నగరంలో పర్యటనకు వచ్చిన ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్, నగరంలోని పోలీస్ లైన్ నుండి తన గెస్ట్ హౌస్ వెళ్తుండగా నుమాయిష్ ఫ్లై ఓవర్ బ్రిడ్జి పై సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలు నల్ల జెండాలు పట్టుకొని నిరసన చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. పోలీస్ సెక్యూరిటీని దాటుకొని బ్రిడ్జి పైకి వెళ్ళిన సమాజ్ వాది కార్యకర్తలు, ముఖ్యమంత్రి వాహనం వచ్చే వరకు దాక్కొని, ఆ తరువాత నల్ల జెండాలు చూపించి నిరసన చేసారని ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది అని, ఫోటోలో సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలు యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ కి భయపడి దాక్కోలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2018 లో తీసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కాన్వాయ్ ని చూసి సమాజ్ వాది పార్టీ నేతలు భయంతో దాక్కుంటున్న దృశ్యాలంటున్నారు.


text:
మహారాష్ట్రలోని చిప్లున్ లో జరిగిన చిరుత దాడికి సంబంధించిన ఫోటోలని శ్రీశైలంలో జరిగినట్టుగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2020
శ్రీశైలం ఘాట్ రోడ్ లో చిరుతపులి దాడిలో ఇద్దరు వ్యక్తుల మరణం అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన కొన్ని ఫోటోలు షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీశైలం ఘాట్ రోడ్ లో చిరుతపులి దాడిలో ఇద్దరు వ్యక్తుల మరణం.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులోని ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటోలు మహారాష్ట్ర లోని చిప్లున్ పట్టణంలో 2018లో జరిగిన చిరుత దాడికి సంబంధించినవని తెలిసింది. ఈ ఫొటోలకి శ్రీశైలానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటోలను ప్రచురించిన ఒక ఆన్‌లైన్ వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది, ఈ కథనం 11 డిసెంబర్ 2018న ప్రచురించబడింది. ఐతే ఈ వార్తా కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటోలు మహారాష్ట్ర లోని చిప్లున్ పట్టణంలో జరిగిన చిరుత దాడికి సంబంధించినవి. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఈ ఫోటోలు పాతవని, కొన్ని సంవత్సరాల నుండి ఇంటర్నెట్ లో చక్కర్లు కొడుతున్నాయని చెప్పొచ్చు.
ఇవే ఫోటోలని ఇంతకుముందు తప్పుడు క్లెయిమ్స్ తో షేర్ చేసినప్పుడు కొన్ని ఫాక్ట్ చెకింగ్ వెబ్‌సైట్లు రాసిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, పోస్టులో ఉన్న ఫొటోస్ మహారాష్ట్రలోని చిప్లున్ లో జరిగిన చిరుత దాడికి సంబంధించినవి.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
2018 ఎన్నికల ముందు కమల్ నాథ్ ముస్లింలతో జరిపిన ఈ సమావేశం వీడియోలో హిందువులను వదిలించుకోవాలని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 18, 2023
ఈ వీడియో మద్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ నాయకుడు కమల్ నాథ్ ముస్లింలతో ఆర్ఎస్ఎస్ మరియు హిందువులను విదిలించుకోవాలి అంటూ రహస్య సమావేశం జరిపినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఏ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ నాయకుడు, కమల్ నాథ్ ముస్లింలతో,  ఆర్ఎస్ఎస్ (RSS) మరియు హిందువులను వదిలించుకోవాలంటూ రహస్య సమావేశం నిర్వహించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో కమల్ నాథ్ ఆర్ఎస్ఎస్ మరియు హిందువులను  వదిలించుకోవాలని ఎక్కడా అనలేదు. ఈ వీడియో 2018 ఎన్నికల ముందు మద్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ నేత, కమల్ నాథ్ ముస్లింలతో సమావేశం జరిపిన సమయంలోది. వైరల్ అవుతున్న వీడియో గురించి కమల్ నాథ్ 2018 లోనే వివరణ ఇస్తూ, తాను ఎన్నికల వరకు మత సామరస్యాన్ని కొనసాగించాలని మాత్రమే ముస్లిం మతపెద్దలకు చెప్పానని, బీజేపీ, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌లు దానికి భంగం కలిగించే ప్రయత్నాల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలని హెచ్చరించినట్లు తెలిపారు. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ కథనంపై మరింత సమాచారం కోసం కీ వర్డ్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఈ పోస్టుకు సంబంధించి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మరియు వీడియోలు లభించాయి. వీటి ద్వారా, ఇది 2018లో వైరల్ అయిన వీడియో అని మరియు దీనిపై కమల్ నాథ్ స్పందించడం కూడా జరిగింది అని స్పష్టం అయింది. ఈ వీడియోలో కమల్ నాథ్ పోస్టులో పేర్కొన్నట్టు, ఆర్ఎస్ఎస్ మరియు హిందువులను వదిలించుకోవాలని ఎక్కడా అనలేదు.
వీడియోలో కమల్ నాథ్, ‘మాకు ఆర్ఎస్ఎస్ కార్యకర్తలు ఏం చేస్తున్నారు అన్నదానిపై సమాచారం ఉంది, చింద్వాడా నాగపూర్ కి అతి సమీపంలో ఉన్నందున నాగపూర్  ఆర్ఎస్ఎస్ కార్యకర్తలు సులువుగా చింద్వాడా  ప్రజలను సంప్రదిస్తున్నారు. ఈ కార్యకర్తలకు ఒకే నినాదం ఉన్నది- మీరు హిందువులకు ఓటు  వేయాలనుకుంటే హిందూ షేర్ మోదీకి ఓటు  వేయండి, ముస్లింలకు ఓటు వేయాలి అనుకుంటే కాంగ్రెస్ కు  ఓటు వేయండి. ఇధి ప్రజలను ప్రేరేపించే ఒక వ్యూహం, దీనిని ఎన్నికల దాకా సహించండి, ఆ తరువాత మేము వారితో వ్యవహరిస్తాము’ అని మాట్లాడడం జరిగింది.
వైరల్ అవుతున్న వీడియో గురించి కమల్ నాథ్ 2018 లోనే వివరణ ఇస్తూ, ఈ వీడియో సమావేశం జరిగిన మూడు నెలల తరువాత వైరల్ అవుతోందని, తాను చేసిన ప్రతిపాదనలో తప్పు లేదు అని, సమాజాన్ని విభజించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న వారితో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించమన్నానని, తాను ప్రతి సంఘం ప్రతినిధి బృందంతో ఈ వ్యాఖ్యలు చేశానని స్పష్టం చేసారు.
చివరిగా, 2018 ఎన్నికల ముందు కమల్ నాథ్ ముస్లింలతో జరిపిన సమావేశం వీడియోని తాను హిందువులను వదిలించుకోవాలని అన్నట్టు ఇప్పుడు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2018లో విజయనగరం జిల్లాలోని ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న గిరిజన విద్యార్థుల ఫోటోను ఇటీవలి సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 8, 2023
ఒక ఆసుపత్రిలో ఏడుగురు మహిళలు వరుసగా కూర్చొని సెలైన్లు ఎక్కించుకుంటున్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టం విజయనగరం జిల్లాలో కొత్తవలస ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో తీసిన చిత్రం అని, AP ఆరోగ్యశాఖ మంత్రిని పేర్కొంటూ, ప్రభుత్వానికి గిరిపుత్రుల ప్రాణాలకంటే వారి ఓట్లు ముఖ్యం అని పోస్టు యొక్క వివరణలో తెలిపారు. ఈ క్లెయిమ్ ఎంత వరకు నిజమో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైకాపా ప్రభుత్వం హయాంలో ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టం విజయనగరం జిల్లాలో కొత్తవలస ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో సరైన సదుపాయాల లేకుండా గిరిజన మహిళలు చికిత్స పొందుతున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటో 2018లో కొత్తవలస ఆశ్రమ పాఠశాలకు చెందిన 14 మంది విద్యార్థులు డ్రగ్ ఎలర్జీ, తీవ్ర జ్వరం లక్షణాలతో విజయనగరం జిల్లా సాలూరు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరి చికిత్స పొందుతున్న దృశ్యం. ఈ ఘటన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, టీడీపీ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు జరిగింది, వైకాపా ప్రభుత్వ హయాంలో కాదు. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, పలు ట్విట్టర్ పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మరియు సాక్షి న్యూస్ వీడియో ద్వారా ఇది 2018లో కొత్తవలస ఆశ్రమ పాఠశాలకు చెందిన 14 మంది విద్యార్థులు విజయనగరం జిల్లా సాలూరు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరారు అని తెలిసింది. ఈ ఘటన గురించి అప్పటి ముఖ్యమంత్రి అయిన చంద్రబాబు నాయుడుని  ప్రతిపక్ష నాయకులు విమర్శించారు.
ఏపీని మెడికల్ హబ్ చేస్తానన్న @ncbn గారూ! ఇదీ తమరు చేసింది.
విజయనగరం జిల్లాలో కొత్తవలస గ్రామ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో తీసిన చిత్రం. ఈ ప్రభుత్వానికి గిరిపుత్రుల ప్రాణాలు అక్కర్లేదు కానీ వాళ్ల ఓట్లు కావాలా ?? pic.twitter.com/CEQnKg3UMN
దీని గురించి మరింత తెలుసుకోవటానికి, కీ వర్డ్స ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, పలు వార్త పత్రికలు దీని గురించి ప్రచురించాయి అని తెలిసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).  జ్వరంతో బాధపడుతున్న విద్యార్థులకు మలేరియాను నివారించడానికి క్లోరోక్విన్‌ను అందించారు, అయితే వారిలో కొంతమందికి అలెర్జీ అయిందని అప్పట్లో రిపోర్ట్ చేసారు. వారి పరిస్థితి నిలకడగా అయిందని ఆసుపత్రి బృందం తెలిపిందని ఈ పత్రికా రిపోర్ట్స్ ద్వారా తెలిసింది.
అయితే వైకాపా ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా గిరిజనులకు సరైన వైద్య సదుపాయాలు లేక ఇబ్బందులు పడుతున్నట్టు మీడియా రిపోర్ట్ చేసిన ఘటన ఒకటి ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, 2018లో విజయనగరం జిల్లాలోని ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న గిరిజన విద్యార్థుల ఫోటోను ఇటీవలి  సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 8, 2023


text:
ఒక వ్యక్తి స్నానం చేస్తుంటే టీఆర్ఎస్ నాయకుడు నీళ్ళు పోస్తున్న ఈ ఫోటో దుబ్బాక ఉపఎన్నికకు సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 12, 2020
ఒక వ్యక్తి స్నానం చేస్తుంటే  టీఆర్ఎస్ నాయకుడు ఒకరు నీళ్ళు పోస్తున్న ఫోటోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో పెట్టి, దుబ్బాక ఉపఎన్నికలో ఓట్ల కోసం టీఆర్ఎస్ తిప్పలు అని షేర్ చేస్తున్నారు. దుబ్బాక ఉపఎన్నిక 03 నవంబర్ 2020 న జరగనుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దుబ్బాక ఉపఎన్నికలో ఓట్ల కోసం ఒక వ్యక్తి స్నానం చేస్తుంటే టీఆర్ఎస్ నాయకుడు ఒకరు నీళ్ళు పోస్తున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ చేసిన ఫోటో పాతది. అది 2018 లో తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో ఇల్లందు నియోజికవర్గంలో తీసిన ఫోటో. దుబ్బాక ఉపఎన్నికకు, ఆ ఫోటోకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోని అక్టోబర్ 2018 లో ‘డెక్కన్ క్రానికల్’ వారు తమ ఆర్టికల్ లో పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు. ఆ ఫోటోలో ఉన్నది టీఆర్ఎస్ లీడర్ కోరం కనకయ్య అని, 2018 లో తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో ఇల్లందు నియోజికవర్గంలో ఆ ఫోటో తీసినట్టు తెలుస్తుంది. అయితే, ఆ ఫోటోని ‘ANI’ వారి దగ్గర నుండి తీసుకున్నట్టుగా ఆ ఫోటో కింద రాసి ఉంటుంది. ‘ANI’ వారు కూడా ఆ ఫోటోని అక్టోబర్ 2018 లోనే పోస్ట్ చేసినట్టుగా ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ ఫోటోకి సంబంధించిన వీడియోని ‘న్యూస్18 – తెలుగు’ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఒక వ్యక్తి స్నానం చేస్తుంటే టీఆర్ఎస్ నాయకుడు నీళ్ళు పోస్తున్న ఫోటో దుబ్బాక ఉపఎన్నికకు సంబంధించింది కాదు. అది 2018 లో తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో ఇల్లందు నియోజికవర్గంలో తీసిన ఫోటో.

created: October 12, 2020


text:
పాత ఫోటో పెట్టి, ‘అందరూ హిందీ మాట్లాడాలి’ అని అమిత్ షా అన్నాక తీసిన ఫోటో గా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 16, 2019
కొంతమంది వ్యక్తులు హిందీ భాషలో ఉన్న సైన్ బోర్డులకు నలుపు రంగు వేస్తున్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి ‘దేశంలో అందరూ హిందీ మాట్లాడాలి అని అమిత్ షా అనగానే, తమిళనాడు లో హిందీ పదాలు ఎక్కడ ఉన్నా నల్ల రంగు పూస్తున్నారు’ అంటూ ఆరోపిస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమైనదో పరిశీలిద్దాం.
అమిత్ షా ఈ సంవత్సరం ‘హిందీ దివస్’ సందర్భంగా దేశంలో అందరూ హిందీ మాట్లాడాలని అన్నందుకు బదులుగా తమిళనాడు లో హిందీ పదాలు ఉన్న సైన్ బోర్డులకు నల్ల రంగు పూస్తున్నది ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ ఫోటో 2018లో కావేరీ మానేజ్మెంట్ బోర్డుని ఏర్పాటు చేయడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం విఫలమవడంతో, దానికి వ్యతిరేకంగా తమిళనాడులో హిందీ పదాలు ఉన్న సైన్ బోర్డులకు నల్ల రంగు పూసినది. కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
అమిత్ షా సెప్టెంబర్ 14న, ‘హిందీ దివస్’ సందర్భంగా దేశ ఐక్యత కోసం ఒక భాష ఉండాలి అని, అది హిందీ కావాలి అని, అందరూ హిందీ మాట్లాడాలని అన్నట్లుగా ‘The Hindu’ వారి కథనం ద్వారా తెలుస్తోంది.
పోస్టులో పెట్టిన కొలేజ్ లో పైన ఉన్న ఫోటోని క్రాప చేసి, రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ ఫోటో ‘Times of India’ వారు ఏప్రిల్ 8, 2018న ప్రచురించినకథనం లో లభించింది. దాని ద్వారా, ఆ ఫోటో కేంద్ర ప్రభుత్వం కావేరీ మానేజ్మెంట్ బోర్డుని ఏర్పాటు చేయడంలో విఫలమయినందుకు గానూ, ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తమిళనాడులో హిందీ పదాలు ఉన్నా సైన్ బోర్డులకు నల్ల రంగు పూసినప్పటిదని తెలిసింది. అదే విషయాన్ని వెల్లడిస్తూ ‘The New Indian Express’ వారు ప్రచురించిన కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కొలేజ్ లో క్రింద ఉన్న ఫోటో కోసం వెతికినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన సమాచారం ఎక్కడా లభించలేదు.
చివరగా, ఆ ఫోటో  2018లో తమిళనాడు వారు హిందీ భాషలో ఉన్న సైన్ బోర్డులకు నలుపు రంగు వేసినది. అది ఇప్పటి ఫోటో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 16, 2019


text:
2018లో హరీష్ రావు భావోద్వేగానికి లోనై మాట్లాడిన మాటలని ప్రస్తుత దుబ్బాక బై-ఎలక్షన్స్ ప్రచారంలో అన్నట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2020
ప్రస్తుత రాజకీయాలని చూస్తుంటే, రాజకియల నుంచి వెళ్ళిపోవాలని ఉందని తెలంగాణా ఆర్ధిక మంత్రీ హరీష్ రావు దుబ్బాక అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో బై-ఎలక్షన్స్ ప్రచారము సందర్బంగా చెప్పారు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దుబ్బాక అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం ప్రచారంలో తనకి రాజకీయాల నుండి వెళ్ళిపోవాలని ఉందని హరీష్ రావు ప్రకటించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018లో సిద్ధిపేట జిల్లాలోని ఇబ్రహింపూర్ గ్రామంలో జరిగిన సభలో సిద్ధిపేట జిల్లా ప్రజలు తన పై చూపిస్తున్న ప్రేమ వల్ల భావోద్వేగానికి లోనై తను ఇక రాజకీయాలనుండి వైదోలుగుతే బాగుంటుందని అన్నారు, దాని మీద తరువాత స్పష్టత కూడా ఇచ్చారు. ఈ వ్యాఖ్యలకి దుబ్బాకలో జరగబోతున్న బై-ఎలక్షన్స్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
తెరాస ముఖ్య నేత, ఆర్థిక మంత్రి హరీష్ రావు, తన రాజకీయ సన్యాసం గురించి ఏదైనా సభలో మాట్లాడారా అని వెతకగా,  2018లో సిద్ధిపేట జిల్లాలోని ఇబ్రహింపూర్ గ్రామంలో జరిగిన సభలో తను ఇక రాజకీయాలనుండి వైదోలుగుతే బాగుంటుందని హరీష్ రావు మాట్లాడినట్టు తెలిసింది. ఆ సభలో హరీష్ రావు మాట్లాడిన మాటలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
సిద్ధిపేట జిల్లా వాసులు తనపై చూపిస్తున్న ప్రేమ, ఆదరణ ఎప్పటికి మరిచిపోలేను అని హరీష్ రావు ఆ సభలో అన్నారు. ఈ తృప్తి, గౌరవంతోనే ఇక రాజకీయాలనుండి వెళ్ళిపోతే బాగుంటుందా అనే ఆలోచన తనకు వస్తుందని హరీష్ రావు ఆ సభలో అన్నారు. ఇబ్రహింపూర్ సభలో మాట్లాడిన మాటలు, సిద్ధిపేట జిల్లా ప్రజలు తన పై చూపిస్తున్న ప్రేమ వల్ల భావోద్వేగానికి లోనై మాట్లాడిన మాటలే అని హరీష్ రావు తరువాత స్పష్టతనిచ్చారు. తెరాస పార్టీ లో తనకు విలువ ఇవ్వట్లేదని వ్యతిరేక పార్టిలు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నాయి, అని హరీష్ రావు తెలిపారు.
అధికార తెరాస పార్టీ దుబ్బాక MLA సోలిపేట రామలింగ్ రెడ్డి మరణించడంతో ఇప్పుడు అక్కడ బై ఎలక్షన్స్ జరగబోతున్నాయి. ఆ నేపధ్యంలోనే హరీష్ రావు ఇలా నాటకాలు చేస్తున్నారని ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, 2018లో సిద్ధిపేట జిల్లా ఇబ్రహింపూర్ గ్రామ సభలో హరీష్ రావు భావోద్వేగానికి లోనై మాట్లాడిన మాటలని ప్రస్తుత దుబ్బాక బై ఎలక్షన్స్ ప్రచారంలో మాట్లాడినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 25, 2020


text:
2018 ఎన్నికలకు సంబంధించిన వీడియోని నాగార్జున సాగర్ ఉప ఎన్నికల నేపథ్యంలో మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 25, 2021
వచ్చే నెలలో నాగార్జున సాగర్ అసెంబ్లీ ఉప ఎన్నిక జరుగనున్న నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ నేత జానా రెడ్డి ఎన్నికల ప్రచారంలో ప్రజలపై అరుస్తున్నట్టు ఉన్న వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఇదే నేపథ్యంలో ఒక మీటింగ్ లో పాల్గొన్న వారిపై జానా రెడ్డి అరుస్తున్న మరొక వీడియో (ఆర్కైవ్డ్) కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోలకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నాగార్జున సాగర్ ఉప ఎన్నికల ప్రచారంలో కాంగ్రెస్ నేత జానా రెడ్డి ప్రజలపై అరుస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2018 ఎన్నికల సందర్భంగా నల్గొండ జిల్లాలోని నాగార్జున పేటలో జరిగిన ప్రచారంలో అక్కడి ప్రజలు కాంగ్రెస్ నేత జానా రెడ్డిని అభివృద్ధి పనులకు సంబంధించి నిలదీయడంతో జానా రెడ్డి అసహనం వ్యక్తం చేసిన సంఘటనకి సంబంధించింది. మరొక వీడియో 2018లో జరిగిన ఎన్నికలకు సంబంధించి మిర్యాలగూడలో జరిగిన కాంగ్రెస్ పార్టీ కార్యకర్తల మీటింగ్ లో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించింది. ఈ వీడియోలకి వచ్చే నెలలో నాగార్జున సాగర్ లో జరగనున్న ఉప ఎన్నికలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియో 1:
పోస్టులోని వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతకగా ఇదే వీడియోని 2018లో రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ వీడియో2018లో జరిగిన జనరల్ ఎలక్షన్స్ కి సంబంధించి నల్గొండ జిల్లాలోని నాగార్జున పేటలో ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్ళిన కాంగ్రెస్ నేత జానా రెడ్డిని అక్కడి ప్రజలు అభివృద్ధి పనులకు సంబంధించి నిలదీయడంతో జానా రెడ్డి అసహనం వ్యక్తం చేసిన సంఘటనకి సంబంధించింది.
ఇదే వీడియోని ప్రచురించిన మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ కథనం కూడా పైన తెలిపిన విషయాన్నే చెప్పింది. వీటన్నిటిబట్టి ఈ వీడియో 2018 ఎన్నికల సంబంధించిందని, వచ్చే నెలలో నాగార్జున సాగర్ లో జరగబోయే బై ఎలక్షన్స్ ప్రచారానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమవుతుంది.
వీడియో 2:
ఈ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతకగా ఇదే వీడియోని 2018లో రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం 2018లో తెలంగాణలో జరిగిన ఎన్నికలకి సంబంధించి మిర్యాలగూడలో జరిగిన కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల మీటింగ్ లో ఈ సంఘటన చోటుచేసుకుంది.
ఈ వీడియోని 2018లో రిపోర్ట్ చేసిన మరొక వార్త కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటిని బట్టి ఈ వీడియోకి వచ్చే నెలలో జరగబోయే ఉప ఎన్నికలకి ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, 2018 ఎన్నికలకు సంబంధించిన వీడియోలని నాగార్జున సాగర్ ఉప ఎన్నికల నేపథ్యంలో మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
అమిత్ షా రథం నుంచి జారి పడబోయిన పాత వీడియోని పశ్చిమ బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ ఎన్నికల ప్రచారానికి ముడి పెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2021
కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా పశ్చిమ బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ లో ఒక వేదికపై జారి పడ్డాడని అర్ధం వచ్చేలా ఒక వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ లో ఒక వేదికపై కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా జారిపడ్డ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2018లో మధ్యప్రదేశ్ లో జరిగిన ఒక ఎన్నికల ర్యాలీలో భాగంగా రథం ఎక్కిన అమిత్ షా జారి పడబోయిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ వీడియోకి బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని 2018 రిపోర్ట్ చేసిన చాలా వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా రిపోర్ట్ ప్రకారం 2018లో మధ్యప్రదేశ్ లో జరిగిన ఒక ఎన్నికల ర్యాలీలో ఒక రథం పై జారి పడబోయాడు, ఈ వీడియో ఆ ఘటనకి సంబంధించిందే.
ఇండియా టుడే కూడా ఈ వీడియోని రిపోర్ట్ చేస్తూ, ఈ ఘటన మధ్యప్రదేశ్ లోని ఎన్నికల ర్యాలీలో జరిగిందని ప్రచురించింది. వీటన్నిటి బట్టి, ఈ వీడియో బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ కి సంబంధించింది కాదని తెలుస్తుంది.
బెంగాల్ లో జరుగుతున్న ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా కేంద్ర మంత్రి అమిత్ షా నిన్న నందిగ్రామ్ లో  ర్యాలీ నిర్వహించిన నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, 2018లో మధ్యప్రదేశ్‌లో అమిత్ షా రథం నుంచి జారిపడబోయిన పాత వీడియోని మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2018లో ఉగ్రవాదులపై వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేసిన ఒక కాంగ్రెస్ నాయకుని వీడియోను ఇటీవల జరిగిందిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 6, 2021
“కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే ఎన్కౌంటర్ లో చనిపోయిన ఉగ్రవాదులకు కోటి రూపాయలు ఇస్తాము. జైల్లో ఉన్న ఉగ్రవాదులను విడుదల చేస్తాము.” అని అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే ఎన్కౌంటర్ లో చనిపోయిన ఉగ్రవాదులకు కోటి రూపాయలు ఇస్తాము. జైల్లో ఉన్న ఉగ్రవాదులను విడుదల చేస్తాము.” అని అంటున్న కాంగ్రెస్ పార్టీ వీడియో.
ఫాక్ట్: “కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలోకి వస్తే, ఎవరైతే ఉగ్రవాదం పేరిట జైలులో ఉన్నారో వారిని బయటకు తీసుకొస్తాం. చనిపోయిన వారికి కోటి రూపాయలు ఇస్తాం” అని కాంగ్రెస్ లీడర్ సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ 2018లో అన్నాడు. 2018లో జమ్మూలో స్థానిక పాత్రికేయులతో మాట్లాడుతూ, కాంగ్రెస్ లీడర్ సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ)ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, జమ్మూ కాశ్మీర్ లో కాషాయ పార్టీ “అమాయక ప్రజలపై దురాగతాలకు” పాల్పడుతోందని అన్నారు. అయితే కాంగ్రెస్ పార్టీ ఖాన్ చేసిన వ్యాఖ్యలను అప్పట్లోనే తిరస్కరించింది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే వీడియో యూట్యూబ్‌లో లభించింది. 26 డిసెంబర్ 2018న ఈ వీడియోను “JK MEDIA OFFICIAL” వారు అప్లోడ్ చేసారు. కాంగ్రెస్ లీడర్ సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ ఉగ్రవాదులకు సంబంధించి అప్పట్లో కొన్ని వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేసారు.
“కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలోకి వస్తే, ఎవరైతే ఉగ్రవాదం పేరిట జైలులో ఉన్నారో వారిని బయటకు తీసుకొస్తాం. చనిపోయిన వారికి కోటి రూపాయలు ఇస్తాం. బులంద్ షహర్లో బజరంగ్ దళ్, ఆర్ఎస్ఎస్, భాజపా ఉగ్రవాదులకు పరిహారం లభించినప్పుడు, కాశ్మీర్ లో చనిపోయిన అమాయకులకు ఎందుకు పరిహారం ఇవ్వకూడదు.”
2018లో జమ్మూలో స్థానిక పాత్రికేయులతో మాట్లాడుతూ, కాంగ్రెస్ నాయకుడు సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ)ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, జమ్మూ కాశ్మీర్ లో కాషాయ పార్టీ “అమాయక ప్రజలపై దురాగతాలకు” పాల్పడుతోందని అన్నారు. అయితే కాంగ్రెస్ పార్టీ అప్పటలోనే ఖాన్ చేసిన వ్యాఖ్యలను తిరస్కరించింది.
“కాంగ్రెస్ సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ ప్రకటనను తిరస్కరిస్తుంది. అతను పార్టీ ప్రతినిధి కాదు. అటువంటి సమస్యలపై మాట్లాడటానికి అతనికి అధికారం లేదు. అతనిపై చర్యలు తీసుకోవడానికి మేము మా జాతీయ నాయకత్వానికి సిఫార్సు చేస్తాము. ఉగ్రవాదంపై పోరాటంలో మేము మా భద్రతా దళాలతో నిలబడతాము” అని జమ్మూ కాశ్మీర్ కాంగ్రెస్ ప్రధాన ప్రతినిధి రవిందర్ శర్మ 2018లోనే అన్నారు.
చివరగా, “కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే ఎన్కౌంటర్ లో చనిపోయిన ఉగ్రవాదులకు కోటి రూపాయలు ఇస్తాము” అని 2018లో ఒక కాంగ్రెస్ లీడర్ చేసిన వ్యాఖ్యలను అప్పట్లోనే కాంగ్రెస్ తిరస్కరించింది.

created: December 6, 2021


text:
ఈ వీడియో 2018 లో డిఎంకె లీడర్ సెల్వ కుమార్ ఒక సెలూన్ ఓనర్ పై దాడి చేసినప్పటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2020
“డ్యూటీలో ఉన్న లేడీ డాక్టర్ పై దాడి చేసిన డీఎంకే లీడర్ సెల్వ కుమార్” అని క్లెయిమ్ చేస్తూ  ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతుంది. కానీ, FACTLY విశ్లేషణలో ఆ వీడియో లోని సంఘటన 2018 లో జరిగిందని, ఆ వీడియోలో దాడి చేయబడ్డది మహిళ డాక్టర్ కాదని తెలిసింది. కొన్ని న్యూస్ రిపోర్టుల కథనం ప్రకారం ఆ దాడి పెరంబలూర్ (తమిళనాడు) లోని  ఒక సెలూన్ లో 2018 లో చోటు చేసుకుంది. ఆ వీడియో లో ఉన్న స్త్రీ ఆ సెలూన్ ఓనర్, సెల్వ కుమార్ తో ఆమెకు ఆర్థిక తగాదాలు ఉన్నాయి. ఆ వీడియో 2018 లో వైరల్ అవ్వడం తో  సెల్వ కుమార్ ని డీఎంకే పార్టీ నుండి సస్పెండ్ కూడా చేసారు మరియు పోలీసులు అతన్ని అరెస్ట్ చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. ANI ట్వీట్ – https://twitter.com/ANI/status/1040148919232028673
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.thenewsminute.com/article/dmk-man-kicks-assaults-woman-tn-beauty-parlour-party-suspends-him-88284
3. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/on-cam-dmk-leader-kicks-woman-at-a-beauty-parlour-arrested/videoshow/65798243.cms
Did you watch our new video?


text:
‘హైదరాబాద్ పాత బస్తీ లో హిందూ మహిళలు బతుకమ్మ ఆడినందుకు అరెస్ట్’ అని పెట్టిన ఈ వీడియో 2018 లో తీసినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 19, 2020
‘హైదరాబాద్ పాత బస్తీ లో హిందూ మహిళలు బతుకమ్మ ఆడినందుకు అరెస్ట్’ అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ పాత బస్తీ లో హిందూ మహిళలు బతుకమ్మ ఆడినందుకు అరెస్ట్. దానికి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని ఘటన 2018 లో జరిగింది. ఆ ఘటన ఈ సంవత్సరం బతుకమ్మకి సంబంధించింది కాదు. అంతేకాదు, చార్మినార్ పోలీసువారు కూడా తాజాగా ఎవరిని అలా అరెస్ట్ చేయలేదని FACTLY కి తెలిపారు. కావున, పాత వీడియోని మళ్ళీ షేర్  చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని 2018 లోనే చాలా మంది యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అదే వీడియోని ‘న్యూస్ 18 – తెలుగు’ వారు పోస్ట్ చేసి, ‘హైదరాబాద్‌లోని చార్మినార్ పోలీసు స్టేషన్ వద్ద ఉద్రిక్తత నెలకొంది. చార్మినార్ భాగ్యలక్ష్మీ ఆలయం దగ్గర బతుకమ్మ సంబురాలు నిర్వహించేందుకు బీజేపీ మహిళా మోర్చా నేతలు సిద్ధమయ్యారు. పోలీసులు వారిని అడ్డుకున్నారు. మహిళా నేతలు, పోలీసులకు మధ్య తీవ్ర వాగ్వాదం చోటుచేసుకుంది. వారిని అరెస్టు చేసి పోలీస్ స్టేషన్ కు తరలించారు’, అని రాసారు.
2018 లో వేరే వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఆ ఘటన పై అప్పట్లోనే పలువురు నాయకులు చేసిన కామెంట్లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, చార్మినార్ పోలీసువారు కూడా తాజాగా ఎవరిని అలా అరెస్ట్ చేయలేదని FACTLY కి తెలిపారు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని వీడియో 2018 లో అనుమతి లేకుండా చార్మినార్ వద్ద మహిళలు బతుకమ్మ ఆడినప్పుడు పోలీసులు వాళ్ళని పోలీస్ స్టేషన్ తీసుకొని వెళ్లినప్పుడు తీసినది.

created: October 19, 2020


text:
2018లో వైజాగ్ విమానాశ్రయంలో వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డికి స్వాగతం పలికిన వీడియోను తన లండన్ పర్యటనకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 7, 2023
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డికి లండన్ విమానాశ్రయంలో ఘనస్వాగతం పలికిన దృశ్యం అంటూ ఒక వీడియో వైరల్ అవుతోంది. దీనిలో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డికి లండన్ విమానాశ్రయంలో ఘనస్వాగతం పలికిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2018లో వైజాగ్ ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో వైఎస్ జగన్‌ను వైసీపీ కార్యకర్తలు, అభిమానులు స్వాగతిస్తున్నప్పటిది. ఈ వీడియోకి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి ఇప్పటి లండన్ పర్యటనకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, ఈ పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో గురించి వివరాలు తెలుసుకోవడానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఈ వీడియో 2018లో, విజయనగరంలో ప్రజా సంకల్పయాత్ర సందర్బంగా వైజాగ్ ఎయిర్‌పోర్ట్ చేరుకున్న  వైఎస్ జగన్‌ను వైసీపీ కార్యకర్తలు, అభిమానులు స్వాగతం పలుకుతున్న సందర్భంలోది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని వైరల్ వీడియోతో పోల్చి చూస్తే రెండు వీడియోలు ఒకటే అని తెలిసింది.
ఇటీవల తన వ్యక్తిగత పర్యటన కోసం జగన్మోహన్ రెడ్డి లండన్ వెళ్లిన సందర్భంగా ఈ వీడియో వైరల్ అవుతోంది. లండన్ విమానాశ్రయం యొక్క వీడియోలు లభించలేదు, అయితే సీఎంను గన్నవరం విమానాశ్రయంలో స్వాగతం పలికిన దృశ్యాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, 2018లో  వైజాగ్ విమానాశ్రయంలో వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డికి  స్వాగతం పలికిన  వీడియోను, లండన్ విమానాశ్రయంలోని దృశ్యంగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 7, 2023


text:
ఈ వీడియో తాజాగా ఢిల్లీలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 30, 2020
‘తీవ్ర నిర్బంధాన్ని ఎదురొడ్డి ఢిల్లీ వీధుల్లో కదం తొక్కుతున్న రైతన్నలు’ అని చెప్తూ, ఒక ర్యాలీ వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తాజాగా ఢిల్లీలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించిన ర్యాలీ వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని వీడియోకీ, తాజాగా ఢిల్లీలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఆ వీడియో కనీసం 2018 నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. యూట్యూబ్ లో ఒకరు అదే వీడియోని ఏప్రిల్ 2018 లో పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు. ఆ వీడియో ఎక్కడిదో కచ్చితమైన సమాచారం లేనప్పటికీ, ఆ వీడియో తాజా రైతుల నిరసనలకి సంబంధించిన వీడియో కాదని చెప్పవొచ్చు.
తాజాగా రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించిన కొన్ని దృశ్యాలను ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, పోస్ట్ చేసిన వీడియో తాజాగా ఢిల్లీలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించింది కాదు.

created: November 30, 2020


text:
పాత వీడియోని చూపిస్తూ ఉస్మానియా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలోని కరోనా సమయంలో దయనీయ పరిస్థితులు ఇవి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 6, 2020
కరోన వైరస్ కేసులు తెలంగాణాలో  పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో  హైదరాబాద్ లోని ఉస్మానియా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలోని కరోనా సమయంలో దయనీయ పరిస్థితులు ఇవి అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న ఒక  వీడియో యూట్యూబ్ లో నవంబర్ 2018 నుంచే ఉనట్టు విశ్లేషణలో తెలిసింది. కావున, ఆ వీడియో పాతది. ఉస్మానియా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో కుక్కలు తిరుగుతున్నాయి అని కరోన వైరస్ కన్నా ముందు నుంచే సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు ఉన్నాయి. ఉస్మానియా ఆసుపత్రిలో కుక్కల సంచరిస్తున్నాయని ‘Headlines Today’ వారు 2015లో, ‘The Times of India’ వారు 2018లో కథనాలు రాసారు. అలాగే, ఈ విషయానికి సంబంధించి పలు న్యూస్ వెబ్సైట్ లలో కూడా పాత  ఆర్టికల్స్ కనిపించాయి. అవి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఉస్మానియా ఆసుపత్రిలో కుక్కలు సంచరిస్తున్నాయి అని గతంలో చాలా కథనాలు వచ్చిన మాట నిజమే అయినప్పటికీ, పోస్ట్ లో షేర్ చేసిన వీడియోకి, కరోనా కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.  2018లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని చూపించి కరోన నేపథ్యంలో ఉస్మానియా ఆసుపత్రిలో పరిస్థితి ఇది, అంటూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1.  పాత 2018 వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=y77dn1VwYUY
2. ‘Headlines Today’ వీడియో –
https://www.youtube.com/watch?v=N7nZ8nHUKZ0
3. ‘The Times of India’ వీడియో –
https://www.youtube.com/watch?v=6AsV_Aq6JeM&t=57s
4. ‘Deccan Chronicle’ ఆర్టికల్ – https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/190117/hyderabad-its-raining-cats-dogs-at-osmania-general-hospital.html
Did you watch our new video?


text:
ముస్లిం ప్రార్థనల్లో ప్రధాని మోదీ పాల్గొన్న ఈ వీడియో 2018వ సంవత్సరంది, ఇప్పటిది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2020
నరేంద్ర మోడీ, శివరాజ్ సింగ్ చౌహన్ ఇద్దరు ముస్లిం ప్రార్ధనలో పాల్గొన్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ, వచ్చే నెలలో జరగబోయే బీహార్ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మోదీ ఆడుతున్న డ్రామా అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2020 బీహార్ ఎన్నికల కోసం ముస్లిం ప్రార్థనలో పాల్గొన్న నరేంద్ర మోదీ.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో ఉన్నది 2018లో ఇండోర్ లో దావూది బోహ్రా వర్గం వారు ఇమామ్ హుస్సేన్ బలిదానం జ్ఞాపకార్థం నిర్వహించిన ప్రార్ధన సభలో నరేంద్ర మోదీ పాల్గొన్నప్పటి వీడియో. ఈ వీడియోకి, నవంబర్ 2020లో జరగబోయే బీహార్ ఎన్నికలకి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో గురించిన మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ వీడియో 2018లో ఇండోర్ లో దావూది బోహ్రా వర్గం వారు ఇమామ్ హుస్సేన్ బలిదానం జ్ఞాపకార్థం నిర్వహించిన ప్రార్ధన సభలో నరేంద్ర మోదీ పాల్గొన్నప్పటిది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియో పాతదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఈ ప్రార్ధనలో తను పాల్గొన్నప్పటి కొన్ని ఫోటోలను నరేంద్ర మోదీ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో కూడా షేర్ చేసారు. భారతీయ జనతా పార్టీ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో అప్లోడ్ చేసింది. ఇంకా ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వీడియో వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, 2018లో ఇండోర్ లో మోదీ ముస్లిం ప్రార్థనల్లో పాల్గొన్న వీడియోని, 2020 బీహార్ ఎన్నికల కోసం పాల్గొన్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 20, 2020


text:
2018 లో ఒడిశా లోని పెట్రోల్ పంప్ పై జరిగిన దాడి వీడియోని, తాజాగా జరిగిన ఘటనగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 26, 2020
దేశం లో గత ఇరవై రోజులుగా పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ సందర్భం లో ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో విస్తారంగా చలామణీ అవుతోంది.  ఆ వీడియో లో కొంతమంది వ్యక్తులు పెట్రోల్ పంప్ పై దాడి చేస్తూ కనిపిస్తారు. ఆ వ్యక్తులు వరుసగా పెరుగుతున్న పెట్రోల్, మరియు డీజిల్ ధరలను ఖండిస్తూ ఆ విధంగా చేస్తున్నట్లుగా చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ప్రస్తుతం పెరుగుతోన్న పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలను ఖండిస్తూ ప్రజలు పెట్రోల్ పంప్ పై దాడి చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ): వీడియో లోని ఘటన 2018 లో ఒడిశాలో జరిగింది. పూరీ లోని ఒక పెట్రోల్ వారు తక్కువ పెట్రోల్ పోసి మోసం చేస్తున్నారనే కారణంతో వినియోగదారులు ఆ పెట్రోల్ పంప్ పై దాడికి దిగారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన అనేక సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ వీడియో ని చాలా మంది అక్టోబర్ 2018 లో ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి అందులోని ఘటన ఒడిశా లోని పెట్రోల్ పంప్ లో జరిగిందని పేర్కొన్నారు. ఆ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆ సమాచారంతో టైం ఫిల్టర్ పెట్టి వెతికినప్పుడు, ‘పూరీ’ లోని ఒక పెట్రోల్ పంప్ వారు తమకి తక్కువ పెట్రోల్ పోసి మోసం చేస్తున్నారనే కారణంతో వినియోగదారులు ఆ పెట్రోల్ పంప్ పై దాడికి దిగారని చాలా కథనాలు లభించాయి. ఆ ఘటన ’29 సెప్టెంబర్ 2018′ న జరిగినట్లుగా ఆ కథనాల ద్వారా తెలుస్తుంది.
‘BOOM’ వారు కూడా ఆ విషయం గురించి పూరీ లోని కుంభరపద పోలీసులను సంప్రదించినప్పుడు, పెట్రోల్ పంప్ వారు తక్కువ పెట్రోల్ పోస్తున్నారనే కారణంగా వినియోగదారులు దాడికి దిగినట్లుగా తెలిపారు.
చివరగా, 2018 లో ఒడిశా లోని పెట్రోల్ పంప్ పై దాడి జరిగిన వీడియో ని పెట్టి, తాజాగా జరిగిన ఘటనదని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
2018 వీడియోని ఇటీవల వరుసగా పెరుగుతున్న పెట్రోల్ ధరల నేపథ్యంలో ప్రజలు చేస్తున్న నిరసనగా చిత్రికరిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 12, 2021
దేశంలో వరుసగా పెరుగుతున్న పెట్రోల్ ధరలని నిరసిస్తూ కొంతమంది ప్రజలు ఒక పెట్రోల్ బంక్ పై దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలని సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పెట్రోల్ ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రజలు ఒక పెట్రోల్ బంక్ పై దాడి చేస్తూ తమ నిరసన తెలుపుతున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ ఘటన 2018లో ఓడిశా రాష్ట్రంలో చోటుచేసుకుంది. పూరి నగర సమీపంలోని ఒక పెట్రోల్  బంక్ లో తీసుకుంటున్న డబ్బులు కంటే తక్కువగా పెట్రోల్ పోస్తున్నారనే కారణంతో వినియోగదారులు బంక్ పై దాడి చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే వీడియోని షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పెట్టిన పాత పోస్టులు దొరికాయి. వీటిలో చాలా వరకు పోస్టులు 2018లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ ఘటన ఓడిశా రాష్ట్రంలోని ఒక పెట్రోల్ బంక్ దగ్గర చోటుచేసుకునట్టు ఈ పోస్టుల వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన పూర్తి వివరాల కోసం వెతకగా, ఈ ఘటనకు సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ దొరికింది. ఓడిశా రాష్ట్రం పూరి నగర సమీపంలోని ఒక పెట్రోల్ బంక్ పై వినియోగదారులు దాడికి పాల్పడినట్టు ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. తీసుకున్న డబ్బులు కంటే తక్కువగా పెట్రోల్ పోస్తున్నారనే కారణంతో వినియోగదారులు ఈ దాడికి పాల్పడినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ ఘటన 29 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు జరిగినట్టు ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసారు.
ఇదివరకు, ఈ వీడియోని ఇదే క్లెయిమ్ తో షేర్ చేసినప్పుడు, FACTLY దానికి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2018లో ఓడిశా పెట్రోల్ బంకు పై జరిగిన దాడిని, ఇటివల వరుసగా పెరుగుతున్న పెట్రోల్ ధరల నేపథ్యంలో ప్రజలు చేస్తున్న నిరసనగా చిత్రికరిస్తున్నారు.

created: February 12, 2021


text:
2018 వీడియోని ఇటీవల ఫ్రాన్స్ టీచర్ ని హతమార్చిన ముస్లిం వ్యక్తి అంత్యక్రియలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 12, 2020
మహమ్మద్ ప్రవక్త ని అవమాన పరిచాడని, ఒక ఫ్రాన్స్ టీచర్ ని ముస్లిం మతానికి చెందిన వ్యక్తి హతమార్చిన విషయం మనందరికీ తెలుసు. హత్య చేసిన ముస్లిం యువకుడిని ఫ్రాన్స్ పోలీసులు వెంటనేకాల్చి చంపారు. అయితే, ఫ్రాన్స్ టీచర్ ని చంపిన ఆ ముస్లిం వ్యక్తి అంత్యక్రియలు  చెచన్య లో ఘనంగా చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫ్రాన్స్ టీచర్ ని చంపిన హంతకుడి అంత్యక్రియలు చెచన్య లో ఘనంగా చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. 2018లో, చెచన్య దేశానికి చెందిన యూసుఫ్ అనే వ్యక్తి అంత్యక్రియలకి సంబంధించిన వీడియో అది. రష్యా మిలిటరీ ఆఫీసర్ ని హత్య చేసాడని యూసుఫ్ కు అక్కడి కోర్ట్ 15 సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష విదించింది. ఈ శిక్ష సమయంలో, యూసుఫ్ గుండె పోటుతో జైలులోనే మరణించాడు. ఈ వీడియోకి ఇటివల ఫ్రాన్స్ దేశంలో జరిగిన ఘటనలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్తులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, వీడియో లోని అవే దృశ్యాలని  చూపుతూ సోషల్ మీడియాలో పెట్టిన పాత పోస్టులు, వీడియోలు దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. చెచన్య లో యుసుప్ తెమేర్ఖనొవ్ అనే వ్యక్తి అంత్యక్రియలకి సంబంధించిన వీడియో అని అందులో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, వీడియోలోని ఒక దృశ్యాన్ని షేర్ చేస్తూ ఒక రష్యన్ న్యూస్ వెబ్సైటు ‘10 ఆగష్టు 2018’ నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. చెచన్య కి చెందిన యుసుప్ తెమేర్ఖనొవ్ అనే వ్యక్తి అంత్యక్రియలకి సంబంధించిన ఫోటో అని ఆ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
యూరి బుడనోవ్ అనే రష్యన్ కల్నల్ ని హత్య చేసాడని, యుసుప్ కు అక్కడి కోర్ట్ 15 సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష విదించింది. ఈ శిక్ష సమయంలో, యుసుప్ గుండె పోటుతో జైలులోనే మరణించాడని BBC న్యూస్ వెబ్సైటు తమ ఆర్టికల్ తెలిపారు. చనిపోయిన యుసుప్ తెమేర్ఖనొవ్ అంతక్రియలకి చెచెన్ గ్రామా ప్రజలు భారీగా హజరైనట్టు మరొక రష్యన్ న్యూస్ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని పాత వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఫ్రాన్స్ టీచర్ హతమార్చిన ముస్లిం వ్యక్తి అంత్యక్రియలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 12, 2020


text:
2018 వీడియోని 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ ఓడిపోతుందని రేవంత్ రెడ్డి ఇటీవల మీడియా ముందు ఒప్పుకున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 1, 2023
“కాంగ్రెస్ ఓటమిని ముందుగానే ఒప్పుకున్న రేవంత్ రెడ్డి”, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. రాష్ట్ర ప్రజలు బీఆర్ఎస్‌కు అనుకూలంగా ఉన్నారని తెలంగాణ  పీసీసీ అధ్యక్షుడు మీడియా సమక్షంగా ఒప్పుకున్నట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. “ఏదేమైన రాష్ట్ర ప్రజలు ప్రాథమికంగా అందుతున్న సమాచారం ప్రకారం టిఆర్ఎస్‌కు అనుకూలంగా ఉన్నట్టుగా కనిపిస్తుంది. ఫలితాలు ఎట్లున్న కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రజల మధ్యన ఉండి ప్రజల సమస్యల మీద భాద్యతాయుతంగా పనిచేస్తాం” అని రేవంత్ రెడ్డి మీడియాతో మాట్లాడిన దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. 30 నవంబర్ 2023 నాడు తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఓటింగ్ పూర్తై, 03 డిసెంబర్ 2023 నాడు ఫలితాలు వెలువడనున్న నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ ఒడిపోతుందని రేవంత్ రెడ్డి మీడియా ముందు ఒప్పుకున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కొడంగల్ నియోజకవర్గం నుండి ఓడిపోయిన తరువాత రేవంత్ రెడ్డి మీడియాతో మాట్లాడిన దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది,  2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోని YOYO TV ఛానెల్ 11 డిసెంబర్ 2018 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2018 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కొడంగల్ నియోజకవర్గం నుండి ఓడిపోయిన తరువాత రేవంత్ రెడ్డి మీడియాతో మాట్లాడిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలిపారు.
2018 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ప్రజలు టీఆర్ఎస్ (ప్రస్తుత బీఆర్ఎస్) పార్టీకి అనుకూలంగా ఉన్నట్టుగా కనిపిస్తుందని, ఫలితాలు ఎలా ఉన్నప్పటికీ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రజల మధ్యన ఉండి ప్రజల సమస్యల మీద భాద్యతాయుతంగా పనిచేస్తామనీ రేవంత్ రెడ్డి మీడియాతో అన్నారు. ఈ వీడియోని మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా పబ్లిష్ చేశాయి.
30 నవంబర్ 2023 నాడు తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఓటింగ్ పూర్తైన తరువాత వెలువడిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ అన్నీ తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుందని స్పష్టంగా తెలిపాయని, ఈ ఎన్నికలలో బీఆర్ఎస్‌కు 25 సీట్లకు మించి రావని రేవంత్ రెడ్డి ఎన్నికల తరువాత నిర్వహించిన ప్రెస్ మీట్లో తెలిపారు. ఈ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ ఒడిపోనుందని రేవంత్ రెడ్డి ఎక్కడా ఒప్పుకోలేదు.
చివరగా, 2018 వీడియోని 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ ఓడిపోతుందని రేవంత్ రెడ్డి మీడియా ముందు ఒప్పుకున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 1, 2023


text:
2018 వీడియోని ఇటీవల జరిగిన మునుగోడు సభకు TRS పార్టీ కార్యకర్తలకు మద్యం పంపిణీ చేసిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 22, 2022
మునుగోడులో సభ సంధర్భంగా TRS పార్టీ తమ కార్యకర్తలకు బస్సులో మద్యం పంపిణీ చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ప్రయాణిస్తున్న బస్సులో TRS కార్యకర్తలు మద్యం సేవిస్తున్న దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. మనుగోడు ఉప ఎన్నికల సందర్భంగా అన్నీ పార్టీలు తమ ప్రచార కార్యక్రమాలు మొదలుపెట్టిన నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మునుగోడు సభకు తీసుకెళ్తూ TRS పార్టీ తమ కార్యకర్తలకు బస్సులోనే మద్యం పంపిణీ చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది. 2018 సెప్టెంబర్ నెలలో TRS పార్టీ నిర్వహించిన  ప్రగతి నివేదన సభకు వెళ్తుండగా కార్యకర్తలు బస్సులో మద్యం సేవించిన దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. ఈ వీడియోకి మనుగోడులో జరుగనున్న ఎన్నికలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను పోలి ఉన్న వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ ఛానల్ 03 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్లు తెలిసింది. ప్రగతి నివేదన సభకు వెళ్తుండగా TRS పార్టీ కార్యకర్తలు బస్సులోనే మద్యం సేవిస్తున్న దృశ్యాలంటూ ఈ వీడయో వివరణలో తెలిపారు. ఈ వీడియోని ఇదే వివరణతో పలు వార్తా సంస్థలు కూడా పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, అసలైన వీడియోని ఫ్లిప్ చేసి పబ్లిష్ చేసినట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను తెలుపుతూ ‘Times Now’ వార్తా సంస్థ 03 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ప్రగతి నివేదన సభకు కార్యకర్తలను ఆర్టీసీ బస్సులలో, ట్రాక్టర్లలో తరలిస్తు ప్రయాణంలో వారికి TRS పార్టీ మద్యం పంపిణీ చేస్తున్న దృశ్యాలని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
TRS పార్టీ నిర్వహించిన మరికొన్ని సభలలో కూడా కార్యకర్తలు మద్యం సేవిస్తూ డబ్బులు తీసుకుంటున్న వీడియోలు అంటూ గతంలో వైరల్ అయ్యాయి.  కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది, మనుగోడులో జరుగనున్న ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు.
చివరగా, 2018 వీడియోని ఇటీవల జరిగిన మనుగోడు సభకు TRS పార్టీ కార్యకర్తలకు మద్యం పంపిణీ చేసిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019లో పెంచిన TSRTC బస్సుల ధరలని వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం ఇటీవల APSRTC బస్సుల ధరలు పెంచినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2021
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలు పెంచినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ప్రజల కష్టాలని తీరుస్తానని మాట ఇచ్చిన జగన్, బస్ చార్జీలు పెంచి సామన్య ప్రజల కన్నీటికి కారణమైనట్టుగా ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం కొత్తగా పెంచిన ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని ‘మనలోకం’ అనే వార్తా సంస్థ 03 డిసెంబర్ 2019 నాడు తమ ఫేస్బుక్ పేజీలో షేర్ చేసింది. ఫోటోలో కనిపిస్తున్న బస్ చార్జీలు తెలంగాణ ఆర్టీసీ (TSRTC) కి సంబంధించినవి. 2019లో TSRTC ఉద్యోగులు సమ్మె తరువాత  తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలు పెంచింది. ఈ ఫోటోలో తెలుపుతున్న ధరలు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్టీసీ (APSRTC) కి సంబంధించినవి కావు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్టీసీ వెబ్సైటులో వెతకగా, బస్ చార్జీలు పెంచుతూ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ఎటువంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదని తెలిసింది. వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం ఒకవేళ ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలు పెంచివుంటే, దానికి సంబంధించి పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కాని, APSRTC చార్జీలను  వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం పెంచినట్టుగా ఇటీవల ఇంటర్నెట్ లో ఒక్క న్యూస్ ఆర్టికల్ కూడా పబ్లిష్ అవ్వలేదు.
ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ‘మనలోకం’ పేరు ఆధారంగా ఆ ఫోటోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, ఈ ఫోటోని  ‘మనలోకం’ అనే వార్తా సంస్థ 03 డిసెంబర్ 2019 నాడు తమ ఫేస్బుక్ పేజీలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఫోటోలో తెలిపిన ధరలు తెలంగాణ ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలకు  సంబంధించినవి అని ఈ పోస్టులో స్పష్టంగా తెలిపారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం TSRTC బస్సుల ధరలని పెంచిన విషయాన్నీ ‘మనలోకం’ న్యూస్ సంస్థ 28 డిసెంబర్ 2019 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ లో కూడా రిపోర్ట్ చేసారు.
TSRTC ఉద్యోగులు సమ్మె తరువాత తెలంగాణ ప్రభుత్వం  ఆర్టీసీ బస్ చార్జీలు పెంచిన విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ డిసెంబర్ 2019లో పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఫోటోలో తెలిపిన ధరలు TSRTC బస్సులకు కి సంబంధించినవి అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు. TSRTC పెరిగిన బస్ చార్జీల పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా,  2019లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెంచిన TSRTC బస్ చార్జీలను వై.యస్.జగన్ ప్రభుత్వం ఇటీవల APSRTC బస్ చార్జీలు పెంచినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019లో సంఘమిత్ర ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో నీళ్ళు లీక్ అయిన ఘటనను వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 13, 2022
ట్రైన్ కంపార్టుమెంటులోనికి నీళ్ళు లీక్ అవుతున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఇది వందే భారత్ రైలులో జరిగిన ఘటనగా సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వందే భారత్ రైలులో నీళ్ళు లీక్ అవుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ ఘటన 29 జూన్ 2019న దానాపూర్ నుంచి బెంగళూరు వెళుతున్న సంఘమిత్ర ఎక్స్‌ప్రెస్ లో జరిగింది. నాగపూర్ దగ్గర భారీ గాలివాన కారణంగా ఎయిర్ కండిషనింగ్ ప్లాంట్ యొక్క డ్రెయిన్ హోల్ లో ఆకులు మరియు చెత్త పేరుకొని పోవడం వలన ‘Return Air duct’ పైన పడిన నీరు, కంపార్టుమెంటులోకి లీక్ అయ్యాయి. దీనిని 90 నిముషాలలో రైల్వే సిబ్బంది సరి చేశారు. పైగా, వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ఇప్పటి వరకు అయితే కేవలం కూర్చొని ప్రయాణించడానికి వీలుగా ఉండే సీట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. వీడియోలో చూపించినట్లు బెర్త్ లు లేవు. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే వీడియోని ‘సూయగ్య రాయ్’ అనే వ్యక్తి  ట్విట్టర్ లో 29 జూన్ 2019లో అప్లోడు చేసినట్లు గుర్తించాము. “సంఘమిత్ర సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లోని ‘A1’ బోగీ లో ఈ ఘటన జరిగినట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే రైల్వే శాఖ వారు వెంటనే స్పందించి లోపాన్ని సరిచేశారని ఆయన మరొక ట్వీట్ లో చెప్పారు.
IndiaTV, Times of India కథనాల ప్రకారం 29 జూన్ 2019 న దానాపూర్ నుండి బెంగళూరు వెళుతున్న ‘సంఘమిత్ర సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్’లో ఈ ఘటన జరిగింది. నాగపూర్ దగ్గర భారీ గాలి వాన కారణంగా ఎయిర్ కండిషనింగ్ ప్లాంట్ యొక్క డ్రెయిన్ హోల్ లో ఆకులు మరియు చెత్త పేరుకొని పోవడం వలన ‘Return Air duct’ పైన పడిన నీరు, కంపార్టుమెంటులోకి లీక్ అయ్యాయి. దీనిని 90 నిముషాలలో రైల్వే సిబ్బంది సరి చేశారు. పైగా, ఫిబ్రవరి 2019 న ప్రారంభించిన వందే భారత్ రైలులో ఇప్పటి వరకు అయితే కేవలం కూర్చొని ప్రయాణించడానికి వీలుగా ఉండే సీట్లు మాత్రమే ఉన్నాయి, వైరల్ వీడియోలో చూపించినట్లు బెర్త్ లు లేవు. స్లీపర్ లను కూడా వందే భారత్ రైళ్లలో త్వరలోనే పవేశ పెట్టాలని ప్రభుత్వం భావిస్తుంది.
చివరిగా, 2019 లో సంఘమిత్ర ఎక్స్‌ప్రెస్ లో జరిగిన సంఘటనని వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కు తప్పుగా ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 13, 2022


text:
2019 కుంభమేళలో యోగి ఆదిత్యనాథ్ పాల్గొన్నప్పటి ఫోటోని అయోధ్య లో ఇప్పుడు తీసినట్టుగా చెప్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 6, 2020
అయోధ్యలో ఆనందోత్సాహాల నడుమ ఉన్న ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి సంబంధించి ఒక ఫోటోని కూడా పోస్టులో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
అయోధ్యలో ఆనందోత్సాహాల నడుమ హనుమ స్వరూపంలో ఉన్న ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో జరిగిన కుంభమేళలో యోగి ఆదిత్యనాథ్ పాల్గొన్నప్పటి ఫోటోని అయోధ్యలో ఆనందోత్సాహాల నడుమ ఉన్న యోగి అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వార్తకి సంబంధించి చాలా వార్తా కథనాలు 2019 లో ప్రచురింపబడ్డాయి. యోగి ఆదిత్యనాథ్ కుంభమేళలో పాల్గొన్నప్పటి మరికొన్ని ఫోటోలు తన అధికారిక ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటు లో షేర్ చేసారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటోని ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రచురించిన తేదీ 30 జనవరి 2019గా ఉంది. దీన్నిబట్టి ఈ ఫోటో పాతదని చెప్పొచ్చు. పైగా ఈ వార్తా కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటో 2019లో ప్రయాగ్ రాజ్ లో జరిగిన కుంభమేళలో యోగి ఆదిత్యనాథ్ పాల్గొన్నప్పుడు తీసింది.
యోగి ఆదిత్యనాథ్ కుంభమేళలో పాల్గొన్నప్పటి మరికొన్ని ఫోటోలు తన అధికారిక ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటు లో షేర్ చేసారు. వాటిని ఇక్కడ చూడొచ్చు.
అయోధ్యలో 05 ఆగస్టు 2020న జరిగిన రామ మందిరం భూమి పూజ నేపధ్యంలో ఈ ఫోటో వైరల్ అవుతోంది.. ఐతే రామ మందిరానికి సంబంధించిన సుప్రీం కోర్ట్ తీర్పు 09 నవంబర్ 2019న వెలువడింది, సుప్రీం కోర్ట్ తీర్పు పూర్తి కాపీని ఇక్కడ చదవొచ్చు. కాని పోస్టులో షేర్ చేస్తున్న ఫోటో 30 జనవరి 2019న తీసింది. దీన్నిబట్టి ఈ ఫోటోకి అయోధ్యకి ఎటువంటి సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, 2019 కుంభమేళలో యోగి ఆదిత్యనాథ్ పాల్గొన్నప్పటి ఫోటోని. అయోధ్యలో ఆనందోత్సాహాల నడుమ ఉన్న యోగి అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 6, 2020


text:
2019లో అరవింద్ కేజ్రివాల్ స్కూల్ పిల్లలకి ఉచిత మాస్కులు అందిస్తున్న ఫోటోని కరోనా వైరస్ నేపథ్యంతో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 8, 2021
కరోనా విజృంభిస్తున్న ఈ సమయంలో మాస్క్ ధరించకుండా ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రివాల్, ఉపముఖ్యమంత్రి మనిష్ సిసోడియా ఒక చిన్నపిల్లాడికి మాస్క్ ఎలా ధరించాలో నేర్పుతున్న దృశ్యమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది.  ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా విజృంభిస్తున్న సమయంలో మాస్క్ ధరించకుండా ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రివాల్, ఉపముఖ్యమంత్రి మనిష్ సిసోడియా ఒక చిన్నపిల్లాడికి మాస్క్ ఎలా ధరించాలో నేర్పుతున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో నవంబర్ 2019లో ఢిల్లీ ప్రభుత్వం కాలుష్యం నుంచి రక్షణ కోసం స్కూల్ పిల్లలకి ఉచిత మాస్కులు అందించిన కార్యక్రమానికి సంబంధించింది. ఈ ఫోటోలో అరవింద్ కేజ్రివాల్ చిన్న పిల్లాడికి మాస్క్ అందిస్తున్నది కాలుష్యం నుంచి రక్షణ కోసం, కరోనా వైరస్ కోసం కాదు. ఈ ఫోటో భారతదేశంలో కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందకముందు తీసినది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో ని షేర్ చేస్తూ 01 నవంబర్ 2019 నాడు పబ్లిష్ అయిన ఆర్టికల్ దొరికింది. ఢిల్లీ లో పెరుగుతున్న కాలుష్యం నుంచి రక్షణ కోసం ఢిల్లీ ప్రభుత్వం, స్కూల్ పిల్లలకి 50 లక్షల ఉచిత మాస్కులు అందించే కార్యక్రమం చేపట్టినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రివాల్, ఉపముఖ్యమంత్రి మనిష్ సిసోడియా స్కూల్ పిల్లలకి మాస్కులు అందిస్తున్న ఫోటో అని వివరణలో తెలిపారు.
ఈ ఫోటోని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP), 01 నవంబర్ 2019 నాడు పెట్టిన ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. కాలుష్యం నుంచి రక్షణ కోసం ఢిల్లీ ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు పాఠశాలలో 50 లక్షల మాస్కులు అందించే కార్యక్రమాన్ని అరవింద్ కేజ్రివాల్ చేపట్టినట్టు ఈ ట్వీట్ లో తెలిపారు.
"Delhi has turned into a 'gas chamber' due to pollution caused by crop burning in neighbouring states.
This is why we are distributing 50lakh masks from today onwards in pvt. and govt. schools.
I urge all Delhiites to use them whenever needed.”@ArvindKejriwal pic.twitter.com/cMUNpHo4dl
ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ నవంబర్ 2019లో పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. భారత దేశంలో 30 జనవరి 2020 నాడు మొట్టమొదటి కరోన కేసు నమోదైంది. ఈ ఫోటో భారతదేశంలో కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందకముందు తీసినదని ఈ వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2019లో ఢిల్లీ కాలుష్యం నుంచి రక్షణ కోసం అరవింద్ కేజ్రివాల్ స్కూల్ పిల్లలకి ఉచిత మాస్కులు అందిస్తున్న ఫోటోని కరోనా వైరస్ నేపథ్యంతో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019 ఫోటోని లవ్ జిహాద్‌ను ప్రేరిపించడమే లక్ష్యంగా CMR షాపింగ్ మాల్ ఇటీవల తెలంగాణ/ కర్ణాటకలో ప్రదర్శించిన బ్యానర్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 21, 2023
లవ్ జిహాద్‌ను ప్రేరిపించడమే లక్ష్యంగా CMR షాపింగ్ మాల్ ఇటీవల తెలంగాణలో ప్రదర్శించిన బ్యానర్ యొక్క చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఇస్లాం టోపీ ధరించిన ఒక వ్యక్తి,  చీర ధరించిన స్త్రీతో కలిసి దిగిన ఫోటోని ఈ బ్యానర్ చూపిస్తుంది. ఈ ఫోటోని కర్ణాటకలో ఇటీవల తీసినట్టు మరికొందరు కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లవ్ జిహాద్‌ను ప్రేరిపించడమే లక్ష్యంగా CMR షాపింగ్ మాల్ ఇటీవల తెలంగాణ/కర్ణాటకలో ప్రదర్శించిన బ్యానర్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో రంజాన్ పండగ సందర్భంగా CMR షాపింగ్ మాల్ వారు తెలంగాణలో ప్రదర్శించిన ఒక బిల్ బోర్డుని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది. రంజాన్ షాపింగ్ క్యాంపైన్‌లో భాగంగా తాము ప్రదర్శించిన బ్యానర్ వలన జరిగిన పొరపాటుకు చింతిస్తున్నామని, తాము అన్ని మతాలను, కులాలను గౌరవిస్తామని, తాము ప్రదర్శించిన బ్యానర్లను వెంటనే తీసివేసినట్టు CMR షాపింగ్ మాల్ తెలంగాణ వారు 2019 మే నెలలోనే ప్రకటన విడుదల చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది, కర్ణాటకకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ ఫోటోని కనీసం 2019 జూన్ నెల నుండి పలు న్యూస్ పేజీలు మరియు యూసర్లు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. రంజాన్ క్యాంపైన్ పేరుతో CMR షాపింగ్ మాల్ ప్రదర్శించిన ఈ బిల్ బోర్డుని వెంటనే తీసేయాలని గోషామహల్ MLA రాజా సింగ్ డిమాండ్ చేసినట్టు వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఈ యూసర్లు తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన బ్యానర్ ఫోటోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, బ్యానర్ చివరిలో, తెలంగాణలోని వివిధ CMR షాపింగ్ మాల్స్ బ్రాంచుల పేర్లను రాసి ఉన్నట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. పాట్ని సెంటర్, మల్కాజ్‌గిరి,  సిద్దిపేట, మహబూబ్‌నగర్‌లలో CMR షాపింగ్ మాల్స్ బ్రాంచులున్నట్టు ఈ బ్యానర్‌పై స్పష్టంగా రాశారు.
ఈ ఫోటోకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం సంబంధిత పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ బ్యానరుకు సంబంధించి CMR షాపింగ్ మాల్ 31 మే 2019 నాడు ఇచ్చిన ప్రకటన దొరికింది. తాము ప్రదర్శించిన హోర్డింగ్ వలన జరిగిన పొరపాటుకు చింతిస్తున్నామని, తాము ఎలాంటి మతపరమైన మనోభావాలను దెబ్బతీయాలనే ఉద్దేశంతో ఆ బ్యానర్ పెట్టలేదని, తాము అన్ని మతాలను, కులాలను గౌరవిస్తామని ఈ ప్రకటనలో తెలిపారు. అంతేకాదు, తాము ప్రదర్శించిన బ్యానర్లను తీసివేసినట్టు CMR షాపింగ్ మాల్ ఈ ప్రకటనలో స్పష్టంగా పేర్కొంది.
CMR షాపింగ్ మాల్ ఈ బ్యానరుకు సంబంధించి తెలుగులో ఒక ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసింది. ఈ బ్యానరుకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ CMR షాపింగ్ మాల్  వారు కూడా స్పందించారు. పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది అని, కర్ణాటకకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2019 ఫోటోని లవ్ జిహాద్‌ను ప్రేరిపించడమే లక్ష్యంగా CMR షాపింగ్ మాల్ ఇటీవల తెలంగాణ/కర్ణాటకలో ప్రదర్శించిన బ్యానర్ చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019లో జరిగిన వీధి నాటకాన్ని అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను చంపుతున్న వీడియో అని అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 20, 2021
అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను ఈ విధంగా చంపుతున్నారని చెబుతూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను చంపుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను చంపుతున్న ఈ వీడియో 2019లో చేసిన ఒక వీధి నాటకం, నిజంగా జరిగింది కాదు. మైదాన్ వార్డక్ ప్రావిన్స్‌లోని జల్రిజ్‌లో తాలిబాన్ల దురాగతాలపై అవగాహన పెంచడానికి కళాకారుల బృందం కాబుల్‌లో నిరహించిన వీధి నాటకం ఇది. అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను హింసిస్తున్నారని చాలా న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి, కానీ ఈ వీడియో ఇప్పుడిది కాదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియోను పరిశీలించినట్లయితే వీడియో యొక్క ఎగువ-ఎడమ భాగంలో ఒక లోగో చూడొచ్చు. ఆ లోగోను ఇంగ్లీషులోకి అనువదిస్తే ‘Afghan International’ అని మనకు తెలుస్తుంది. ‘Afghan International’ అని యూట్యూబ్‌లో వేతకగా, అదే విజువల్స్‌తో వారు 25 సెప్టెంబర్ 2019న అప్లోడ్ చేసిన వీడియో చూడొచ్చు. యూట్యూబ్‌లోని వీడియోను 1:20 టైం స్టాంప్ దెగ్గర క్లిప్ చేసి, పోస్ట్ ద్వారా వైరల్ చేస్తున్నట్టు చూడొచ్చు.
యూట్యూబ్‌లోని వీడియో యొక్క వివరణలో, (ఇంగ్లీష్ అనువాదం) ‘How the Taliban group closes the passengers in Jalriz! See more of the allegory of artists being beaten by the Taliban in Jalriz in the video.’ తాలిబాన్ జల్రిజ్‌లో ఇలా చేసి ఉండేదని ఒక నాటకంలా చూపించారని వివరణ ద్వారా తెలుస్తుంది.
వీడియోలో కెమెరాలు, కళాకారులు మైక్‌లను ఉపయోగించడాన్ని గమనించవచ్చు, దీని ద్వారా అది నిజమైన సంఘటన కాదని స్పష్టం అవుతుంది.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, వీడియోలోని ఒక స్క్రీన్‌షాట్‌తో ఉన్న ఆర్టికల్ లభించింది. అఫ్గానిస్తాన్‌లోని మైదాన్ వార్డక్ ప్రావిన్స్‌లోని జల్రిజ్‌లో తాలిబాన్ల దురాగతాలపై అవగాహన పెంచడానికి కళాకారుల బృందం కాబుల్‌లో వీధి నాటకం నిర్వహించింది. ఇది ఒక ‘symbolic movement’ అని ఫోటో కాప్షన్‌గా ఉన్నట్టు ఆర్టికల్‌లో చూడొచ్చు.
అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను హింసిస్తున్నారని చాలా న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి. దీనికి సంబంధించి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. కానీ, వీడియోలో చూపిస్తున్నది వీధి నాటకం మాత్రమే, నిజంగా జరిగింది కాదు.
చివరగా, 2019లో జరిగిన వీధి నాటకాన్ని పట్టుకొని అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్‌లు అక్కడి పౌరులను చంపుతున్న వీడియో అని అంటున్నారు.


text:
2019 దసరా పండగ సందర్బంలో తీసిన వీడియోని అయోధ్యలోని రామ మందిర నిర్మాణానికి సంబంధించిన సంబరాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2020
ఆగస్ట్ 5న అయోధ్య రామ మందిర నిర్మాణ పనులు మొదలవుతున్న నేపథ్యంలో సీతమ్మ  వేషం ధరించి ఆనందంతో చిందులేస్తున్న చిన్నారి, అంటూ షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
అయోధ్యలోని రామ మందిర నిర్మాణ పనులు మొదలవుతున్న ఆనందంలో సీతమ్మ వేషం ధరించి చిందులేస్తున్న చిన్నారి వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో సీతమ్మ  వేషంలో ఉన్న చిన్నారి, చిందులేస్తున్నది అయోధ్యలోని రామ మందిర నిర్మాణ పనులు మొదలవుతున్నందుకు కాదు, 2019 దసరా పండగ సందర్బంలో.  కావున పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్నది తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షోట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే వీడియోని షేర్ చేస్తూ ‘The Indian Express’ వారు రాసిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. ఈ ఆర్టికల్ లో ఆ వీడియో 2019 అక్టోబర్లో దసరా పండగ సందర్భంలో తీసిన వీడియో అని తెలిపారు. పోస్టులోని వీడియోని షేర్ చేస్తూ ‘CNN-News18’ వారు మరియు ‘Mumbai mirror’ రాసిన ఆర్టికల్స్ లో కూడా ఇదే విషయం తెలిపారు. ఆ ఆర్టికల్స్ మనం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వీడియో ఎక్కడ తీసిన విషయానికి సంబంధించింది ఎలాంటి వివరణ ఈ ఆర్టికల్స్ లో తెలుపలేదు.
పోస్టులోని అదే వీడియోని అయోధ్య రామ మందిర నిర్మాణానికి సంబంధించి సుప్రీమ్ కోర్ట్ ఇచ్చిన తీర్పు తర్వాత చేసుకున్న సంబరాలుగా షేర్ చేసినప్పుడు, Factly రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, 2019 దసరా పండగ సందర్బంలో తీసిన వీడియోని చూపిస్తూ అయోధ్యలోని రామ మందిర నిర్మాణం ప్రారంభానికి సంబంధించిన సంబరాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019లో తమిళనాడులో ఘర్షణల వల్ల ధ్వంసమయిన అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని కేరళలో ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు చేసినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 19, 2021
కేరళలో అంబేద్కర్ విగ్రహం తలను తీసేసిన ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు అని అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళలో ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు అంబేద్కర్ విగ్రహం తల తీసేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్: అంబేద్కర్ విగ్రహం తల తీసేస్తున్నట్టు కనబడుతున్న ఈ వీడియో 2019లో తమిళనాడులో తీసింది, కేరళలో కాదు. తమిళనాడులోని నాగపట్టణం జిల్లాలోని వేదరణ్యం పట్టణంలో రెండు కులాల మధ్య ఘర్షణలు చెలరేగాయి, ఆ గొడవల్లో ఈ అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని ధ్వంసం చేశారు; ఇది ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదుల పనిగా ఏ న్యూస్ రిపోర్ట్స్ తెలుపలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది. కనక్ న్యూస్ ఈ వీడియోను 26 ఆగష్టు 2019న యూట్యూబ్‌లో అప్లోడ్ చేసింది. “తమిళనాడులో జరిగిన గ్రూప్ క్లాష్ వలన అంబేద్కర్ విగ్రహం ధ్వంసం, కారు దహనం” అంటూ వీడియో యొక్క టైటిల్ చూడొచ్చు. కావున, ఈ వీడియో కేరళలో తీసింది కాదు, తమిళనాడులో తీసింది.
ఈ వీడియో తమిళనాడుకు సంబంధించింది అని తెలిసి, గూగుల్లో వెతకగా, కొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లభించాయి. 25 ఆగష్టు 2019న తమిళనాడులోని నాగపట్టణం జిల్లాలోని వేదరణ్యం పట్టణంలో రెండు కుల సమూహాల మధ్య ఘర్షణలు చెలరేగాయి, ఆ గొడవల్లో అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని (వీడియోలో ఉన్నట్టుగా) ధ్వంసం చేశారు. ఈ సంఘటన తరువాత వేదరణ్యంలో భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు, అదనపు దళాలను మోహరించారు, ఘర్షణల సమయంలో ధ్వంసమైన అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని 12 గంటల వ్యవధిలో సరికొత్తదానితో మార్చారు.
చివరగా, తమిళనాడులో కుల సమూహాల మధ్య ఘర్షణల వల్ల ధ్వంసమయిన అంబేద్కర్ విగ్రహాన్ని కేరళలో ఇస్లామిక్ తీవ్రవాదులు చేసినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019లో జనసేన విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన లాంగ్ మార్చ్‌కు సంబంధించిన వీడియోను పిఠాపురంలో పవన్ కళ్యాణ్ నామినేషన్ ర్యాలీ వీడియో అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2024
2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి జనసేన అధినేత, సినీనటుడు పవన్ కళ్యాణ్ 23 ఏప్రిల్ 2024న భారీ ర్యాలీతో నామినేషన్ దాఖలు చేశారు (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ నేపథ్యంలో ఈ నామినేషన్ ర్యాలీకి సంబంధించిన దృశ్యాలు అంటూ వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది(ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజాలేమిటో తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: పిఠాపురంలో జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ నామినేషన్ ర్యాలీకి సంబంధించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు 03 నవంబర్ 2019న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఇసుక పాలసీ కారణంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో ఏర్పడిన ఇసుక కొరతకు నిరసనగా జనసేన పార్టీ విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన లాంగ్ మార్చ్‌కు సంబంధించినవి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
ఈ వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం, ఈ వీడియో యొక్క కీఫ్రేములను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోను 04 నవంబర్ 2019న జనసేన పార్టీ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో “Aerial View | JanaSena Party Long March at Visakhapatnam Against YSRCP Sand Policy | Pawan Kalyan” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసిన వీడియో ఒకటి లభించింది. ఈ వీడియో 03 నవంబర్ 2019న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఇసుక పాలసీ కారణంగా ఏపీలో ఏర్పడిన ఇసుక కొరతకు నిరసనగా జనసేన పార్టీ విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన లాంగ్ మార్చ్‌కు సంబంధించినదిగా తెలిసింది. ఈ జనసేన మార్చ్‌ను రిపోర్ట్ చేసిన మరిన్ని వార్త కథనాలను ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను, 2019లో జనసేన పార్టీ విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన లాంగ్ మార్చ్  దృశ్యాలతో పోల్చి చూస్తే, ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఈ జనసేన లాంగ్ మార్చ్‌కు సంబంధించినవిగా మనం నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, 2019లో జనసేన విశాఖపట్నంలో నిర్వహించిన లాంగ్ మార్చ్‌కు సంబంధించిన వీడియోను పిఠాపురంలో పవన్ కళ్యాణ్ నామినేషన్ ర్యాలీ వీడియో అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019 న్యూస్ వీడియోని రైతులు చేస్తున్న ప్రస్తుత నిరసనలతో ముడిపెడుతున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 14, 2020
‘రైతు ధర్నాలో పాల్గొన్న ముసుగు ఉగ్రవాదులని అరెస్ట్ చేసిన పంజాబ్ ప్రభుత్వం’, అని షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్ ఫోర్స్’ ఉగ్రవాద సంస్థకి చెందిన నలుగురు ఉగ్రవాదులని పంజాబ్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు, ‘ETV ఆంధ్రప్రదేశ్’ న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసిన వీడియోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. కొత్తగా అమలులోకి తెచ్చిన వ్యవసాయ బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ రైతులు దేశవ్యాప్తంగా నిరసన చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రైతు ధర్నాలో పాల్గొన్న ముసుగు ఉగ్రవాదులని అరెస్ట్ చేసిన పంజాబ్ పోలీసులు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్ ఫోర్స్’ అనే ఉగ్రవాద సంస్థకి చెందిన నలుగురు ఉగ్రవాదులని పంజాబ్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు ‘ETV ఆంధ్రప్రదేశ్’ న్యూస్ ఛానల్ ‘25 సెప్టెంబర్ 2019’ నాడు రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ వీడియోకి ఇటివల రైతులు వ్యవసాయ బిల్లులకి సంబంధించి చేస్తున్న నిరసనలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ‘ETV ఆంధ్రప్రదేశ్’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో వెతికితే, ఈ వీడియోని ‘ETV ఆంధ్రప్రదేశ్’ న్యూస్ ఛానల్ ‘25 సెప్టెంబర్ 2019’ నాడు రిపోర్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్ ఫోర్స్’ కి చెందిన నలుగురు ఉగ్రవాదులని పంజాబ్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు. పంజాబ్ సహా పలు రాష్ట్రాల్లో వరుస దాడులు చేయటానికి ఈ ఉగ్రవాదులు ప్లాన్ చేసినట్టు వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసారు. అరెస్ట్ చేసిన నలుగురు ఉగ్రవాదుల నుండి AK47 తో సహా మరికొన్ని ఆయుధాలు పంజాబ్ పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు.
ఈ అరెస్ట్ కి సంబంధించి సెప్టెంబర్ 2019లో రిపోర్ట్ చేసిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని, వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘04 సెప్టెంబర్ 2019’ నాడు తాన్ తరన్ నగరంలో జరిగిన బాంబు దాడి లో, ఈ ఉగ్రవాదులు కీలక పాత్ర పోషించినట్టు ఆర్టికల్స్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఇటివల రైతుల వ్యవసాయ బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించినది కాదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
రైతు ధర్నాలో పాల్గొన్న ముసుగు ఉగ్రవాదులని అరెస్ట్ చేసిన పోలీసులంటూ షేర్ చేసిన కొన్ని ఫేక్ పోస్టులని తప్పని చెప్తూ FACTLY పబ్లిష్ చేసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2019లో రిపోర్ట్ చేసిన న్యూస్ వీడియోని చూపిస్తూ రైతు ధర్నాలో పాల్గొన్న ముసుగు ఉగ్రవాదులని పంజాబ్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 14, 2020


text:
2019 ఎన్నికల్లో ఒక టీడీపీ అభ్యర్థికి ఓటు వేయమని సమంత కోరిన వీడియోను ఎడిట్ చేసి 2024 ఏపీ ఎన్నికల్లో సమంత టీడీపీకి ఓటు వేయాలని చెప్పినట్లు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 15, 2024
రాబోయే ఆంధ్రప్రదేశ్ 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో సినీ నటి సమంత “నేను మీ సమంత, అభివృద్ధికి ఓట్ చేయండి, సైకిల్ గుర్తుకే మీ ఓటు ” అని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం .
క్లెయిమ్: 2024 ఎన్నికల కోసం “నేను మీ సమంత, అభివృద్ధికి ఓట్ చేయండి, సైకిల్ గుర్తుకే మీ ఓటు ” అని సినీ నటి సమంత చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 2024 ఏపీ ఎన్నికల్లో నటి సమంత టీడీపీకి ఓటు వేయమని కోరలేదు. 2019 అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భంగా రేపల్లె నియోజకవర్గం టీడీపీ ఎంఎల్ఎ అభ్యర్థి అనగాని సత్యప్రసాద్‌కి ఓట్ వేయాలని సమంత చెప్పిన వీడియోని ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వీడియో రూపొందించారు. అసలైన 2019 వీడియోలో సమంత “నేను మీ సమంత, మన రేపల్లె మన అనగాని, అభివృద్ధికి ఓటు చేయండి, అనగాని సత్యప్రసాద్ గారికి ఓట్ చేసి, అత్యధిక మెజారిటీతో గెలిపించండి, సైకిల్ గుర్తుకే మీ ఓటు” అని చెప్పింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన సమాచరం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, 10 ఏప్రిల్ 2019న  ‘ది హిందూ’ మీడియా సంస్థ ప్రచురించిన వార్తా కథనం లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం, గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి, అప్పటి ఎమ్మెల్యే అనగాని సత్యప్రసాద్‌కు 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓటు వేసి భారీ మెజార్టీతో గెలిపించాలని, సినీనటి సమంత రేపల్లె నియోజకవర్గం ఓటర్లకు విజ్ఞప్తి చేస్తు వీడియో సందేశం విడుదల చేసారు. “మన రేపల్లె మన అనగాని. అభివృద్ధికి ఓటు వేయండి. సైకిల్ గుర్తుక మీ ఓటు వేసి అనగాని సత్య ప్రసాద్‌ను భారీ మెజారిటీతో గెలిపించండి’’ అని నటి సమంత వీడియో సందేశం విడుదల చేసినట్లు వార్త కథనం రిపోర్ట్ చేసింది.
ఏప్రిల్ 2019లో వచ్చిన ఇండియా టుడే కథనం ప్రకారం, ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవగా కొందరు సమంత వీడియో పై విమర్శలు చేస్తు పోస్టులు చేసినట్లు తెలిసింది. సత్య ప్రసాద్‌కు ఓటు వేయమని చెప్పిందని విమర్శిస్తూ ఒక ట్విట్టర్ యూజర్ ప్రశ్నించగా,  అందుకు సమంత  స్పందిస్తూ (ఆర్కైవ్) “సత్య ప్రసాద్ ఒక మంచి వ్యక్తి అని.. తాను హైదరాబాద్ కు వచ్చినప్పటి నుండి ఆయన మరియు ఆయన సోదరి అనగాని మంజులతో పరిచయం ఉందని సమంత వివరించింది. అందుకే ఆయనకు ఓటు వేయమని కోరానని” తెలిపింది.
Yes family friend .. my support is personally towards him . I know him and his sister @DrManjula_A since the time I moved to Hyderabad .. hence I support because he is a good person https://t.co/76FWWRswE9
ఈ సమాచరం ఆధారంగా ఈ వైరల్ వీడియో యొక్క పూర్తి నిడివి గల వీడియోని యూట్యూబ్‌లో  కనుగొన్నాము. ఈ వీడియో ఏప్రిల్ 2019లో యూట్యూబ్‌లో షేర్ చేయబడింది. ఈ వీడియోలో నటి సమంత మాట్లడుతూ “నేను మీ సమంత,మన రేపల్లె మన అనగాని, అభివృద్ధికి ఓటు చేయండి,అనగాని సత్యప్రసాద్ గారికి ఓట్ చేసి, అత్యధిక మెజారిటీతో గెలిపించండి, సైకిల్ గుర్తుకే మీ ఓటు” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలైన ఈ 2019 వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, నటి సమంత 2019 అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భంగా నాటి రేపల్లె నియోజకవర్గం టీడీపీ ఎంఎల్ఎ అభ్యర్థి అనగాని సత్యప్రసాద్‌కి  ఓట్ వేసి అత్యధిక మెజారిటీతో గెలిపించాలని మాత్రమే వీడియోలో కోరింది.
చివరగా, 2024 ఏపీ ఎన్నికల్లో నటి సమంత టీడీపీకి ఓటు వేయమని కోరలేదు, 2019ఎన్నికల సందర్భంగా అనగాని సత్యప్రసాద్‌కి ఓటు వేయాలని సమంత కోరిన వీడియోను ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019 వీడియోని RBI రూ. 2000 నోట్ల ఉపసంహరణ ప్రకటన తరువాత కారు టైరులో పట్టుబడిన నోట్ల కట్టల దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2023
కారు టైరులో రూ. 2000 నోట్ల కట్టలు, నల్లధనం బయటపడిన ఇటీవలి దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. రూ. 2000 నోట్లను చలామణి నుంచి ఉపసంహరించుకుంటున్నట్టు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ప్రకటించడంతో ఈ నల్లధనం బయటపడిందని కొని వార్తా సంస్థలు ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలిపాయి. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రూ. 2000 నోట్లను ఉపసంహరించుకుంటున్నట్టు RBI ప్రకటించిన తరువాత కారు టైర్లలో రూ. 2000 నోట్ల కట్టలు పట్టుబడిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది. 2019లో కర్ణాటకలో ఒక కారు టైరులో ఆదాయ పన్ను శాఖ అధికారులు(ఐటి) రూ.2.3 కోట్లు విలువ గల రూ. 2000 నోట్ల కట్టలను స్వాధీనం చేసుకున్న దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. 2019 సార్వత్రిక ఎన్నికల సందర్భంగా బెంగళూరు నుండి శివమొగ్గకు డబ్బు తరలిస్తున్నారని సమాచారం అందడంతో, ఐటి అధికారులు తనిఖీ జరిపి డబ్బు రవాణా చేస్తున్న కారుని పట్టుకొని, టైర్లో దాచి పెట్టిన డబ్బుని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. RBI ఇటీవల రూ. 2000 నోట్లను ఉపసంహరించుకుంటున్నట్టు ప్రకటించిన తరువాత ఈ డబ్బుని అధికారులు పట్టుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ ‘TOI సమయం’ వార్తా సంస్థ 21 ఏప్రిల్ 2019 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2019 సార్వత్రిక ఎన్నికల వేళ కర్ణాటక రాష్ట్రం బెంగళూరు నగరం సమీపంలో ఐటి అధికారులు ఓ కారులో జరిపిన సోదాలలో భారీ డబ్బు పట్టుబడిందంటూ వీడియోని షేర్ చేస్తు ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది.
ఈ ఘటనకు సంబంధించి 2019లో పబ్లిష్ అయిన పలు వార్తా ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. 2019 సార్వత్రిక ఎన్నికల సందర్భంగా బెంగళూరు నుండి శివమొగ్గకు డబ్బు తరలిస్తున్నారని సమాచారం అందడంతో ఐటి అధికారులు తనిఖీ జరిపి డబ్బు రవాణా చేస్తున్న కారుని పట్టుకొన్నట్టు తెలిసింది. పట్టుబడిన కారులోని టైరులో రూ.2.3 కోట్లు విలువ గల రూ. 2000 నోట్లను స్వాధీనం చేసుకున్నట్టు ఈ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేశారు. పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతదని, RBI రూ. 2000 నోట్ల ఉపసంహరణ ప్రకటన తరువాత పట్టుబడిన నల్లధనం దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపించడం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2019 వీడియోని RBI రూ. 2000 నోట్లను ఉపసంహరించుకుంటున్నట్టు ప్రకటించిన తరువాత కారు టైరులో పట్టుబడిన రూ. 2000 నోట్ల కట్టలు దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
'మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్, 1989'కి 2020లో చేసిన సవరణల ద్వారా పోలీసులకు వాహానాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం ఉంది, కోర్టు ఉత్తర్వులు అవసరం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2021
పెండింగ్ చలానాలు కట్టలేదని వాహనాన్ని సీజ్ చేసే హక్కు పోలీసులకు లేదని తెలంగాణ హైకోర్టు అభిప్రాయపడ్డట్టు చెప్తున్న ఒక న్యూస్ క్లిప్‌ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఇదే విషయాన్ని పలు ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు(ఇక్కడ ,ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ) కూడా ప్రచురించాయి. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పెండింగ్ చలానాలు కట్టలేదని వాహనాన్ని సీజ్ చేసే హక్కు పోలీసులకు లేదు – తెలంగాణ హైకోర్టు.
ఫాక్ట్ (నిజం): న్యూస్ క్లిప్ లో పెర్కొనట్టు తెలంగాణ హైకోర్టు చట్ట ప్రకారం చలానా కట్టలేదన్న కారణానికి వాహానాన్ని సీజ్ చేయకూడదని అనలేదు. ప్రస్తుతం ఉన్న సెంట్రల్ మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్, 1989 ప్రకారం 90 కన్నా ఎక్కువ రోజులు చలాన్ పెండింగ్ ఉండి,  ఈ సంబంధిత పెండింగ్ చలానా గురించి పోలీసులు వాహనదారునికి ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో లేదా కాల్ ద్వారా ఒక్కసారి తెలియ చేసిన సందర్భంలో పోలీసులకు ఆ వాహనాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం ఉంటుంది. వాహనాన్ని సీజ్ చేయొద్దు అని ప్రత్యేకించి కోర్టు నుండి ఉత్తర్వులు ఉంటే తప్ప మిగతా అన్ని సందర్భాల్లో పోలీసులు చలాన్లు పెండింగ్ ఉన్నాయన్న  కారణంతో వాహనాలను సీజ్ చేయొచ్చు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వాహానంపై ఉన్న పెండింగ్ చాలాన్లను చెల్లించలేదన్న కారణంగా పోలీసులు వాహానాన్ని సీజ్ చేసిన ఒక కేసుకి సంబంధించి తెలంగాణ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు నేపథ్యంలోనే  పోస్టులోని వార్త సోషల్ మీడియాలో ఎక్కువగా షేర్ అవుతుంది. నిజానికి ఈ తీర్పులో కోర్టు ఎక్కడ కూడా చట్ట ప్రకారం చలాన్ కట్టలేదన్న కారణానికి వాహానాన్ని సీజ్ చేయకూడదని పేర్కొనలేదు. కేవలం పెండింగ్ చలానా చెల్లించి వాహానాన్ని వెనక్కి తీసుకోవడానికి పోలీసులకు కొత్తగా అప్లికేషన్ పెట్టుకోవాలని మాత్రమే కోర్టు పిటిషనర్‌కి చెప్పింది. ఐతే కోర్టు చెప్పిన ఈ విషయాన్ని చెప్పకుండా  తమకు అనుకూలంగా తీర్పుని వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు.
ఇదే వార్త సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో సైబరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ వారు ట్విట్టర్ ద్వారా ఈ వార్తని ఖండించారు. సెంట్రల్ మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్, 1989 లోని రూల్ 167 ప్రకారం 90 కన్నా ఎక్కువ రోజులు చలానా పెండింగ్ ఉండి, ఈ సంబంధిత పెండింగ్ చలానా గురించి పోలీసులు వాహనదారునికి ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో లేదా కాల్ ద్వారా ఒక్కసారి తెలియ చేసి ఉంటే, పోలీసులకు ఆ వాహనాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం ఉంటుందని సైబరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ ఈ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
Public Notice pic.twitter.com/ND11wYZ2hO
మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్, 1989:
ఐతే మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్, 1989కి 2020లో చేసిన సవరణల ద్వారా చేర్చిన రూల్ 167 (8) లో ‘కోర్టు ఉత్తర్వులకి లోబడి పోలీసులు వాహానాలను సీజ్ చేయాలి అని ఉందని, కాబట్టి పోలీసులకు వాహానాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం లేదని కొందరు వాదిస్తున్నారు.
నిజానికి ఈ వ్యాఖ్యని ‘కేవలం కోర్టు ఉత్తర్వులు  ఉంటే మాత్రమే పోలీసులు వాహానాలను సీజ్ చేయాలనీ’ అర్ధం చేసుకోవడం వల్ల ఈ చర్చ మొదలైంది. కాని చట్ట పరిభాషలో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఈ సెక్షన్ లోని  ‘కోర్టు ఉత్తరువులకు లోబడి పోలీసులు వాహానాలను సీజ్ చేయవచ్చు’ అన్న వ్యాఖ్యకి అర్ధం ‘వాహనాన్ని సీజ్ చేయొద్దు అని ప్రత్యేకించి కోర్టు నుండి ఉత్తర్వులు ఉంటే తప్ప మిగతా అన్ని సందర్భాల్లో పోలీసులు చలాన్లు పెండింగ్ ఉన్నాయన్న  కారణంతో వాహనాలను సీజ్ చేయొచ్చు’.
సైబరాబాద్ పోలీస్ కమిషనర్ విసి సజ్జనార్ కూడా చలానా పెండింగ్ ఉంటే పోలీసులకు వాహానాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం ఉందని, ఈ విషయానికి వ్యతిరేకంగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఫేక్ న్యూస్ ని నమ్మవద్దని ఒక ప్రకటన విడుదల చేసారు.
చివరగా, చలానా పెండింగ్ ఉంటే పోలీసులకు వాహానాన్ని సీజ్ చేసే అధికారం ఉంది, కోర్టు ఉత్తర్వులు అవసరం లేదు.


text:
2020 ఢిల్లీ అల్లర్ల వీడియో పెట్టి, కర్ణాటకలో ‘వేలాది మంది ముస్లింలు హిందువుల షాపులు,ఇళ్లపై దాడి చేస్తున్నారు’ అని షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 10, 2022
“హిజాబ్ వర్సెస్ కాషాయం!! వేలాది మంది ముస్లింలు హిందువుల షాపులు, ఇళ్లపై దాడి చేసి దోచుకుంటున్న దృశ్యాలు……,” అని చెప్తూ కర్ణాటకలో జరుగుతున్న హిజాబ్ ఘటనల నేపథ్యంలో ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. వీడియోలోని ఘటనలు నిన్న కర్ణాటకలో జరిగినట్టు పోస్ట్ చేసిన వారు కామెంట్స్‌లో రాసినట్టు చూడవచ్చు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  కర్ణాటకలో హిందువుల షాపులు మరియు ఇళ్లపై ముస్లింలు దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న దృశ్యాలు కర్ణాటక రాష్ట్రానికి సంబంధించినవి కావు. అవి 2020లో జరిగిన ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించిన దృశ్యాలు. హిజాబ్ ఘటనల్లో భాగంగా కర్ణాటకలో తాజగా కొన్ని గొడవలు జరిగిన మాట వాస్తవమే. అయితే, ‘వేలాది మంది ముస్లింలు హిందువుల షాపులు, ఇళ్లపై దాడి చేసి దోచుకుంటున్నారు’ అనడంలో మాత్రం వాస్తవం లేదు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ఆ వీడియోకి సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో రాలేదు. అయితే, పోస్ట్ చేసిన వీడియోపై ‘The Sun’ వార్తాసంస్థ లోగో ఉన్నట్టు గమనించవచ్చు. కాబట్టి, వారి యూట్యూబ్ ఛానట్‌లో కొన్ని కీ-వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా, పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న దృశ్యాలతో వారి ఛానట్‌లో ఉన్న ఒక వీడియో దొరుకుతుంది. ఆ వీడియోని వారు ఫిబ్రవరి 2020లో పోస్ట్ చేసి, అది ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించింది అని రాసినట్టుగా చదవచ్చు.
హిజాబ్ ఘటనల్లో భాగంగా కర్ణాటకలో తాజగా కొన్ని గొడవలు జరిగిన మాట వాస్తవమే. వాటికి సంబంధించిన దృశ్యాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అయితే, ‘వేలాది మంది ముస్లింలు హిందువుల షాపులు, ఇళ్లపై దాడి చేసి దోచుకుంటున్నారు’ అనడం మాత్రం తప్పు. అలాంటి ఘటనలు తాజగా కర్ణాటకలో జరిగినట్టు ఎవరు ఎక్కడా రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, 2020 ఢిల్లీ అల్లర్ల వీడియో పెట్టి, కర్ణాటకలో ‘వేలాది మంది ముస్లింలు హిందువుల షాపులు,ఇళ్లపై దాడి’ అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 10, 2022


text:
2020 ఢిల్లీ అల్లర్ల వీడియోని 'పాకిస్తాన్ జిందాబాద్' అని నినాదాలు చేసిన ముస్లింలతో సైనికులు జాతీయ గీతం పాడిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 17, 2022
“రాజస్థాన్‌కి చెందిన కొంతమంది ముస్లిం యువకులు కాశ్మీర్ తిరగడానికి వెళ్లి అక్కడ పాకిస్తాన్ జిందాబాద్ అని నినాదాలు చేస్తూ భారతదేశాన్ని హిందూ దేశంగా ఉండనివ్వం అని పెద్దపెద్దగా అరుపులు అరుస్తూ ఉంటే, వాళ్ల చుట్టుపక్కల డ్యూటీ చేస్తున్న సైనికులు వాళ్లను ఒక ఉతుకు ఉతికి వారి చేత భారతమాతకు జై కొట్టించారు”, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాశ్మీర్లో ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేసిన రాజస్థాన్‌కు చెందిన ముస్లింలతో సైనికులు భారత జాతీయ గీతం పాడిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 2020 ఢిల్లీ అల్లర్ల సమయంలో ఢిల్లీ పోలీసులు కొంత మంది CAA వ్యతిరేక నిరసనకారులపై లాఠీ చార్జ్  చేసి వారితో బలవంతంగా జాతీయ గీతాన్ని పాడించిన దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఫైజాన్ అనే యువకుడు తర్వాత గాయాల కారణంగా మరణించాడు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది మరియు కాశ్మీర్‌కు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ 2020లో పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. 2020 ఢిల్లీ అల్లర్ల సమయంలో ఢిల్లీ పోలీసులు కొందరు CAA వ్యతిరేక నిరసనకారులను కొట్టి వారి చేత బలవంతంగా జాతీయ గీతాన్ని పాడిస్తున్న చిత్రాలని ఈ వార్తా సంస్థలు తమ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేశాయి.
2020 ఫిబ్రవరి నెలలో చోటుచేసుకున్న ఈ ఘటనలో ఫైజాన్ అనే 23 ఏళ్ల యువకుడు పోలీసుల లాఠీ దెబ్బల గాయాలతో మరణించినట్టు జర్నలిస్ట్ బర్ఖా దత్ ట్వీట్ ద్వారా తెలిపింది. బాధితుడి తల్లి ఢిల్లీ పోలీసులకు వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీ హైకోర్టులో కేసు ఫైల్ చేస్తూ, స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీంతో ఈ కేసుని దర్యాప్తు చేయించాలని హైకోర్టుని కోరింది. ఈ కేసు విచారణకు సంబంధించి ‘ది ప్రింట్’ వార్తా సంస్థ 2021 జనవరి నెలలో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఢిల్లీ హైకోర్టులో ఈ కేసుకి సంబంధించి ఇంకా విచారణ జరుగుతూ ఉంది. 2022 జనవరి నెలలో జరిగిన హియరింగ్‌లో, ఫైజాన్ మృతిపై అప్పటి వరకు జరిగిన దర్యాప్తుపై సమగ్ర నివేదికను సమర్పించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు ఢిల్లీ పోలీసులను ఆదేశించింది. ఈ కేసు తదుపరి హియరింగ్ 08 సెప్టెంబర్ 2022 నాడు జరగనుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని, కాశ్మీర్లో ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చెసినందుకు జవాన్లు భారత జాతీయ గీతం పాడిస్తున్న దృశ్యాలు కావని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2020 ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించిన వీడియోని కాశ్మీర్లో ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేసిన ముస్లింలతో సైనికులు భారత జాతీయ గీతాన్ని పాడిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని విద్యా సంస్థలని మూసివేస్తునట్టు 2020 కేసీఆర్ ప్రెస్ మీట్ వీడియోని ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2021
వివరణ (24 మార్చి 2021): రాష్ట్రంలో పెరుగుతున్న కోవిడ్-19 కేసుల దృష్ట్యా రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా విద్యాసంస్థలను 24 మార్చి 2021 నుండి తాత్కాలికంగా మూసివేస్తున్నట్లు  తెలంగాణ విద్యాశాఖ మంత్రి సబితా ఇంద్రారెడ్డి 23 మార్చి 2021 న శాసన సభలో ప్రకటించారు.
కరోనా కేసులు పెరుగుతున్న దృష్ట్యా తెలంగాణ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం.
రేపటి నుంచి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా విద్యాసంస్థలను తాత్కాలికంగా మూసివేస్తున్నట్లు తెలిపిన విద్యాశాఖ మంత్రి శ్రీమతి @SabithaindraTRS. pic.twitter.com/aGk1i0cqog
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని అన్ని విద్యా సంస్థలు, మాల్స్, సినిమా థియేటర్లు రేపటి నుండి 31 మర్చి 2021 వరకు మూసి వేస్తునట్టు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మీడియాకి తెలుపుతున్న దృశ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 31 మర్చి 2021 వరకు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని అన్ని విద్యాసంస్థలు, మాల్స్, సినిమా థియేటర్లు మూసేస్తునట్టు కేసీఆర్ ప్రకటిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. ఈ వీడియో 14 మార్చి 2020 నాడు కరోనా వైరస్ నియంత్రణకు సంబంధించి తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ నిర్వహించిన ప్రెస్ మీట్ కు సంబంధిచింది. కరోనా వైరస్ నియత్రణలో భాగంగా రాష్ట్రంలోని అన్ని విద్యాసంస్థలు, మాల్స్, సినిమా థియేటర్లని 31 మార్చి 2020 వరకు మూసివేస్తునట్టు కేసీఆర్ ఈ ప్రెస్ మీట్ లో తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో కోసం కీ  పదాలతో గూగుల్ లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Telangana CMO’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో 14 మార్చి 2020 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో 14 మార్చి 2020 నాడు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మీడియాతో జరిపిన సమావేశానికి సంబంధించిందని తెలిసింది. కరోనా వైరస్ నియంత్రణ కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకోబోతున్న చర్యలని కేసీఆర్ ఈ సమావేశంలో మీడియాకి తెలిపారు. దేశంలో కరోనా కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రజలు ఎక్కువగా గూమిగుడే ప్రదేశాలని మూసివేస్తునట్టు కేసీఆర్ ఈ ప్రెస్ మీట్ లో తెలిపారు. ఇందులో భాగంగానే 15 మార్చి 2020 నుండి 31 మర్చి 2021 వరకు అన్ని విద్యాసంస్థలు, మాల్స్, సినిమా థియేటర్లు మూసి చేస్తునట్టు కేసీఆర్ తెలిపారు.
కేసీఆర్ 14 మార్చి 2020 నాడు చేసిన ఈ ప్రకటనని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని, వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఇటివల, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని గురుకుల పాఠ‌శాల విద్యార్ధులు కోవిడ్-19 వైరస్ బారిన పడుతున్న నేపథ్యంలో, రాష్ట్రంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించబోతునట్టు కొన్ని పుకార్లు చెలరేగుతున్నాయి.
చివరగా, కేసీఆర్ పాత ప్రెస్ మీట్ వీడియోని చూపిస్తూ తెలంగాణ రాష్ట్రంలో విద్యాసంస్థలని 31 మర్చి 2021 వరకు మూసివేస్తునట్టు కేసీఆర్ ఇటివల ప్రకటించిన వీడియో అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2020 లాక్ డౌన్ సమయంలో తీసిన వీడియోని ఇటీవల మహారాష్ట్రలో విధించిన లాక్ డౌన్ దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2021
కరోన వైరస్ మళ్ళీ విజృంభిస్తున్న నేపథ్యంలో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం విధించిన కొత్త లాక్ డౌన్ నియమాలని పోలీసులు అనుసరిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. మహారాష్ట్ర లోని అమరావతి నగరంలో లాక్ డౌన్ నియమాలని ఉల్లంగించిన వారిని పోలీసులు లాఠీలతో కొడుతున్నారని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోన వైరస్ మళ్ళీ విజృంభిస్తున్న నేపథ్యంలో మహారాష్ట్ర పోలీసులు లాఠీలతో ప్రజలను కొడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో మార్చ్ 2020 సమయంలో విధించిన లాక్ డౌన్ కి సంబంధించింది. మహారాష్ట్ర లోని అమరావతి నగరంలో, లాక్ డౌన్ నియమాలని ఉల్లంఘించిన వారిని పోలీసులు అప్పుడు ఇలా లాఠీలతో  కొట్టారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే వీడియోని షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పెట్టిన పాత పోస్టులు దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వీడియోని చాలా మంది యూసర్లు  మార్చ్ 2020 సమయంలో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. లాక్ డౌన్ నియమాలని ఉల్లంగించిన వారిని పోలీసులు లాఠీలతో బాదుతున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. దీన్ని బట్టి, ఈ వీడియో మార్చ్ 2020లో విధించిన లాక్ డౌన్ కి సంబంధించిందని చెప్పవచ్చు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Dainik Prabhat’ న్యూస్ సంస్థ 25 మార్చ్ 2020 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. మహారాష్ట్ర లోని అమరావతి నగరంలో లాక్ డౌన్ నియమాలని ఉల్లంఘించిన వారిని పోలీసులు లాఠీలతో కొడుతున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ రిపోర్ట్  చేస్తూ News 18 సంస్థ, ఈ వీడియోని తమ ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసింది.
కరోన వైరస్ మళ్ళీ విజృంభిస్తున్న నేపథ్యంలో మహారాష్ట ప్రభుత్వం తమ రాష్ట్రంలోని కొన్ని జిల్లాలలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ నియమాలని విధించింది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం అమరావతి నగరంలో 08 మార్చ్ 2021 వరకు లాక్ డౌన్ విధించింది. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఇటివల విధించిన లాక్ డౌన్ కి సంబంధించింది కాదు.
చివరగా, 2020 లాక్ డౌన్ సమయంలో తీసిన వీడియోని ఇటీవల మహారాష్ట్రలో విధించిన లాక్ డౌన్ నేపథ్యంలో పోలీసులు లాఠీలతో ప్రజలను కొడుతున్న దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ప్రస్తుత కరోనా కేసుల నేపథ్యంలో తెలుగు రాష్ట్రాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించినట్టు 2020 వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2023
ప్రస్తుతం మన దేశంలో కొత్త కరోనా వేరియంట్ కేసులు నమోదు అవుతున్న నేపథ్యంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించాయి అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా కరోనా నేపథ్యంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించాయి అని చెప్తున్న TV9 వార్తా కథనం జత చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా కేసుల నేపథ్యంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతం కరోనా కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించలేదు. ఇప్పుడు షేర్ అవుతున్న వీడియో 2020లో అప్పటి కరోనా ప్రభావం దృష్ట్యా విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించారని TV9 రిపోర్ట్ చేసినప్పటిది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన TV9 వార్తా కథనం గురించి కీవర్డ్స్ సహాయంతో వెతకగా, ఇదే వార్తను 18 మార్చి 2020లో TV9 “ఏపీ కీలక నిర్ణయం.. విద్యాసంస్థలు బంద్” అనే శీర్షికతో వార్తా కథనం ప్రసారం చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ కథనం ప్రకారం 2020 మొదటి కరోనా వేవ్ సమయంలో వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో పాటు తెలంగాణ మరియు ఏపీ ప్రభుత్వాలు కూడా విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించాయి.
అలాగే ప్రస్తుతం మన దేశంలో కొత్త కరోనా JN.1 వేరియంట్ కేసులు నమోదు అవుతున్న నేపథ్యంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించాయి అన్న ప్రచారం నిజమా అని వెతకగా అలాంటి వివరాలేవీ లభించలేదు. ఇదే విషయంపై తెలంగాణ విద్యాశాఖ వెబ్ సైట్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యాశాఖ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా విద్యాసంస్థలకు సెలవు ప్రకటిచడం గురించి ఎలాంటి వార్త లభించలేదు.
ఇటీవల దేశంలో కోవిడ్-19 కేసులలో పెరుగుదల మరియు JN.1 వేరియంట్ యొక్క మొదటి కేసును గుర్తించిన నేపథ్యంలో కేంద్రం రాష్ట్రాలకు పలు సలహాలు, సూచనలు చేస్తూ, కోవిడ్ పరిస్థితిపై నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉండాలని రాష్ట్రాలని కోరింది. దీనికి సంబంధించిన రిపోర్ట్ ఇక్కడ చూడవచ్చు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా కోవిడ్-19 కేసులలో పెరుగుదల దృష్ట్యా ఆసుపత్రులను అలర్ట్ చేస్తూ, పలు సూచనలు  జారీ చేసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ).
చివరగా, ప్రస్తుత కరోనా కేసుల నేపథ్యంలో రెండు తెలుగు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విద్యాసంస్థలకు సెలవులు ప్రకటించినట్టు 2020 వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 29, 2023


text:
2020 వీడియోని చూపిస్తూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ లో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించబోతునట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 19, 2021
హైదరాబాద్ నగరంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించబోతున్న తెలంగాణ ప్రభుత్వం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ నగరంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టుగా రిపోర్ట్ చేసిన న్యూస్ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని ‘Siasat’ న్యూస్ ఛానల్ జూన్ 2020లో పబ్లిష్ చేసింది. హైదరాబాద్ నగరంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇటీవల ఎటువంటి ప్రెస్ రిలీజ్ జారీ చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో పై కనిపిస్తున్న ‘Siasat Express’ వాటర్ మార్క్ బట్టి, ఈ వీడియోని హైదరాబాద్ కి చెందిన ‘Siasat TV’ న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసినట్టు అర్ధమవుతుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘Siasat TV’ న్యూస్ ఛానల్ 28 జూన్ 2020 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. GHMC పరిధిలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ అమలు చేసే ఆలోచనలో కేసీఆర్ ప్రభుత్వం ఉన్నట్టు ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసారు. దీన్ని బట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
హైదరాబాద్ నగరంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇటీవల ఎటువంటి ప్రెస్ రిలీజ్ జారీ చేయలేదు. దేశంలో మళ్ళీ కరోనా కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ రాష్ట్రంలో  మళ్ళీ లాక్ డౌన్ నియమాలని అమలులోకి తీసుకొచ్చాయి. కాని, తెలంగాణలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టు కేసీఆర్ ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు.
చివరగా, 2020లో పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ వీడియోని చూపిస్తూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ నగరంలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2020 న్యూస్ వీడియోలని చూపిస్తూ ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2021
సాక్షి ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన ఒక న్యూస్ బులిటెన్ ని షేర్ చేస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విశాఖ, కృష్ణ, ప్రకాశం జిల్లాలో 31 మార్చి వరకు మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ పెట్టారు. మరొక పోస్టులో, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 26 మర్చి 2021 నుండి విజయవాడ నగరంలో పూర్తి లాక్ డౌన్ విధించబోతుందని ‘NTV’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసినట్టుగా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: విశాఖ, కృష్ణ, ప్రకాశం జిల్లాలలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులలో షేర్ చేసిన వీడియోలు పాతవి. విశాఖ, కృష్ణ, ప్రకాశం జిల్లాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్  ప్రభుత్వం మళ్ళీ లాక్ డౌన్  విధించిందనట్టు షేర్ చేసిన ఈ సాక్షి న్యూస్ బులిటెన్ 23 మార్చి 2020 నాడు పబ్లిష్ చేసారు. అలాగే, విజయవాడ నగరంలో వారం రోజుల పాటు లాక్ డౌన్ విధిస్తునట్టుగా షేర్ చేసిన వీడియోని NTV ఛానల్ 23 జూన్ 2020 నాడు పబ్లిష్ చేసారు. ఈ వీడియోలు 2020లో విధించిన లాక్ డౌన్ కి సంబంధించినవి. కావున, ఈ పోస్టులలో చేస్తున్న క్లెయిమ్లు తప్పు.
వీడియో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలతో ఉన్న వీడియోని సాక్షి న్యూస్ ఛానల్ 23 మార్చి 2020 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. కరోనా వైరస్ కేసులు ఎక్కువ అవుతున్న నేపథ్యంలో, దేశంలోని 80 జిల్లాలలో 31 మార్చి 2020 వరకు లాక్ డౌన్ విధించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశం ఇచ్చినట్టు ఈ న్యూస్ రిపోర్ట్ లో తెలిపారు. ఇందులో భాగంగానే ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖ, కృష్ణ, ప్రకాశం జిల్లాలలో ప్రభుత్వం లాక్ డౌన్ విధించినట్టు సాక్షి న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసింది. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ‘AP24x7’ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 2020లో విధించిన లాక్ డౌన్ కి సంబంధించిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
వీడియో-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో కోసం ‘NTV’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో వెతికితే, ఈ వీడియోని 23 జూన్ 2020 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. విజయవాడ నగరంలో కరోనా కేసులు మళ్ళీ పెరగడంతో కృష్ణ జిల్లా కలెక్టర్ ఇంతియాజ్, విజయవాడ నగరంలో 26 జూన్ 2020 నుండి వారం రోజులు పూర్తి లాక్ డౌన్ విధించినట్టు ‘NTV’ ఛానల్ ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసింది. జూన్ 2020లో విజయవాడ నగరంలో విధించిన ఈ లాక్ డౌన్ గురించి సమాచారం తెలుపుతూ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని, వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2020లో పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ వీడియోలని చూపిస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విశాఖ, కృష్ణ, ప్రకాశం జిల్లాలలో మళ్ళీ లాక్ డౌన్ విధించినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2021 ఉత్తరాఖండ్ వరదల ఫోటోని బెంగళూరులో ఇటీవల కురిసిన వర్షాలకు కార్లు వరదలలో మునిగిపోయిన చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2022
బెంగళూరులో ఇటీవల కురిసిన భారీ వర్షాలకు కార్లు వరదలో మునిగిపోయిన చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగళూరులో ఇటీవల కురిసిన భారీ వర్షాలకు కార్లు వరదలో మునిగిపోయిన చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది. 2021లో ఉత్తరాఖండ్‌లో కురిసిన భారీ వర్షాలకు జిమ్ కార్బెట్ నేషనల్ పార్కు సమీపంలోని ఒక హోటల్ దగ్గర కార్లు వరద నీటిలో మునిగిపోయిన దృశ్యాన్ని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది. ఈ ఫోటో బెంగళూరు వర్షాలకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Alarabiya News’ వార్తా సంస్థ 21 అక్టోబర్ 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 19 అక్టోబర్ 2021 నాడు ఉత్తరాఖండ్‌లో కురిసిన భారీ వర్షాలకు జిమ్ కార్బెట్ నేషనల్ పార్కు సమీపంలోని ఒక హోటల్ దగ్గర కార్లు వరద నీటిలో మునిగిపోయిన దృశ్యమని ఈ ఫోటో వివరణలో తెలిపారు. 2021 అక్టోబర్ నెలలో ఉత్తరాఖండ్‌లో కురిసిన భారీ వర్షాలకు కోసి నది పొంగిపొర్లుతూ తీవ్ర ప్రాణ నష్టం మరియు ఆస్తి నష్టం కలిగించింది. ఈ వరదలలో 20 మంది చనిపోవడమే కాక, మరెంతో మంది గల్లంతయినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు.
ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది అని, ఇటీవల బెంగళూరులో కురిసిన వర్షాలకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2021 ఉత్తరాఖండ్ వరదలకు సంబంధించిన ఫోటోని బెంగళూరులో ఇటీవల కురిసిన వర్షాలకు కార్లు వరదలలో మునిగిపోయిన చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2021 వీడియోని మచిలీపట్నంలో కింగ్ కోబ్రా సంచరిస్తున్న ఇటీవలి దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2023
మచిలీపట్నంలో కింగ్ కోబ్రా సంచరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఇటీవల ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం మచిలీపట్నంలోని పొలాలలో 20 అడుగుల కింగ్ కోబ్రా దర్శనమిచ్చిందని ఇదే వీడియోని షేర్ చేస్తూ ‘ETV Bharath’ వార్తా సంస్థ ఇటీవల ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ  పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కృష్ణా జిల్లా మచిలీపట్నంలో కింగ్ కోబ్రా సంచరిస్తున్న ఇటీవల దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రత్తిపాడు మండలం చింతలూరు గ్రామంలో 12 అడుగుల కింగ్ కోబ్రా సంచరించిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని పలు వార్తా సంస్థలు 2021 ఆగస్టు నెలలో పబ్లిష్ చేశారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది మరియు మచిలిపట్నానికి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘TV 5’ వార్తా సంస్థ 05 ఆగస్టు 2021 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రత్తిపాడు మండలం చింతలూరు గ్రామంలో 12 అడుగుల కింగ్ కోబ్రా సంచరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ ఈ వార్తా సంస్థ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు ఇతర వార్తా సంస్థలు కూడా ఈ వీడియోని 2021లో పబ్లిష్ చేశాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనకాపల్లి జిల్లా ముకుందాపురం గ్రామంలో ఈస్ట్రన్ ఘాట్ వైల్డ్ లైఫ్ బృందం ఇటీవల 13 అడుగుల కింగ్ కోబ్రాను పట్టుకొని అటవీ ప్రాంతంలో వదిలేశారు.  మచిలీపట్నంలో ఇటీవల కింగ్ కోబ్రా కనిపించినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ కాలేదు.
చివరగా, 2021 వీడియోని మచిలీపట్నంలో కింగ్ కోబ్రా సంచరిస్తున్న ఇటీవల దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 9, 2023


text:
2021 వీడియోని కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత సిద్దరామయ్య, డి.కే.శివకుమార్‌తో కలిసి దర్గాలో ప్రార్ధనలు చేసిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 29, 2023
కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత ముఖ్యమంత్రి సిద్దరామయ్య, కర్ణాటక కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు డి.కే.శివకుమార్ మరియు ఇతర కాంగ్రెస్ నాయకులు దర్గాలో నమాజ్ ప్రార్థన చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత ముఖ్యమంత్రి  సిద్దరామయ్య, డిప్యూటీ ముఖ్యమంత్రి  డి.కే.శివకుమార్ దర్గాలో ప్రార్థన చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, 2021లో సిద్దరామయ్య, డి.కే.శివకుమార్ మరియు ఇతర కాంగ్రెస్ నేతలతో కలిసి హనగల్‌లోని అల్-హజరత్ దర్గాను దర్శించుకున్నప్పుడు తీసిన దృశ్యాలను చూపిస్తుంది. కర్ణాటకలో ఇటీవల కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తరువాతి దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపించడం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని పలు సోషల్ మీడియా యూసర్లు 2021 అక్టోబర్ నెలలో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కర్ణాటక కాంగ్రెస్ నేతలు RSSకు పోటీగా ముస్లిం ఓట్లను టార్గెట్ చేస్తూ దర్గాలను సందర్శిస్తున్నారని ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలుపుతున్నారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, సిద్దరామయ్య, డి.కే. శివకుమార్ దర్గాలో ప్రార్థన చేస్తున్న ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న ఫోటోలని, ‘ప్రజావాణి’ అనే వార్తా సంస్థ 07 అక్టోబర్ 2021 నాడు తమ ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. కర్ణాటక కాంగ్రెస్ ముఖ్య నాయకులు సిద్దరామయ్య, డి.కే.శివకుమార్ హనగల్‌లోని అల్-హజరత్ దర్గాను దర్శించుకున్న దృశ్యాలంటూ ఈ ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ తెలిపారు.
హనగల్ ఉపఎన్నికలకు నామినేషన్ వేసే ముందు హనగల్‌లోని మహాకాలమ్మ మందిరాన్ని అలాగే, అల్-హజరత్ దర్గాను దర్శించుకున్నామని ఇదే ఫోటోను షేర్ చేస్తూ డి. కే. శివకుమార్ 07 అక్టోబర్ 2021 నాడు ట్వీట్ పెట్టారు. కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత సిద్దరామయ్య, డి.కే.శివకుమార్ ఇద్దరు దర్గాను సందర్శించి ప్రార్ధనలు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు. పై వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2021 వీడియోని కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన తరువాత సిద్దరామయ్య, డి.కే.శివకుమార్‌తో కలిసి దర్గాను సందర్శించి ప్రార్ధనలు చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2022లో కొడైకెనాల్ దగ్గర ప్రమాదంలో ప్రాణం కోల్పోయిన చిరుతపులి దృశ్యాలని తిరుపతిలో జరిగినట్లుగా ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 12, 2023
నిర్జీవంగా రోడ్డుపై పడి ఉన్న ఒక చిరుతపులిని మూడు అడవి పందులు కొరుకుతున్న దృశ్యాలని తిరుపతి ఘాట్ రోడ్డులో జరిగిన సంఘటన అని చెపుతూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: తిరుపతి ఘాట్ రోడ్డులో ఒక నిర్జీవమైన చిరుతపులిని అడవి పందులు కొరుకుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలో సంఘటన మే 2022లో తమిళనాడులోని కొడైకెనాల్ దగ్గర జరిగింది. వార్తా కథనాల ప్రకారం తమిళనాడులోని పళని-కొడైకెనాల్ రోడ్డులో ఒక చిరుతపులి, వేగంగా ప్రయాణిస్తున్న వాహనం ఢీకొట్టడం వళ్ళ చనిపోయింది. కావున ఈ పోస్తులో చేస్తున క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలోని సంఘటన గురించి ఏమైనా వార్త సంస్థలు కథనాలు ప్రచురించారు అని ఇంటర్నెట్లో సంబంధిత  కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతికితే, విడియోలోని దృశ్యాలని పోలి ఉన్న ఫోటో కలిగిన వార్త కథనాలు కొన్ని లభించాయి. వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ కథనాల ప్రకారం తమిళనాడులోని పళని-కొడైకెనాల్ రోడ్డులో వేరంగా వెళ్తున్న వాహనం ఒకటి ఒక ఏడాది వయసు ఉన్న చిరుతపులిని ఢీకొట్టిన సంఘటనలో చిరుత మృతిచెందింది. నిర్జీవంగా రోడ్డు పైన పడి ఉన్న చిరుతను మూడు అడవి పందులు కొరుకుతున్న దృశ్యాలని ఒక వాహనదారుడు చిత్రించాడు. ఈ దృశ్యాలు ఆ సమయంలో ఇంటర్నెట్లో వైరల్ కూడా అయ్యాయని వార్త కథనాల్లో రాసారు.
చివరిగా, 2022లో కొడైకెనాల్ దగ్గర ప్రమాదంలో ప్రాణం కోల్పోయిన చిరుతపులి దృశ్యాలని తిరుపతిలో జరిగినట్లుగా ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 12, 2023


text:
1897 సారాఘరి యుద్ధంలో 22 సిక్కు యోధులు సుమారు 10,000 అఫ్గాన్ సైన్యంతో సుమారు ఏడు గంటలు పోరాడి చనిపోయారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 14, 2021
‘కొన్ని సంవత్సరాల కిందట 21 మంది సిక్కు యోధులు 12 వేల అఫ్గాన్ ముష్కరులను ఓడించారని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘కొన్ని సంవత్సరాల కిందట 21 మంది సిక్కు యోధులు 12 వేల అఫ్గాన్ ముష్కరులను ఓడించారు.’
ఫాక్ట్ (నిజం): 12 సెప్టెంబర్ 1897న, బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ, 36 సిక్కు రెజిమెంట్‌కు చెందిన 22 మంది సిక్కు సైనికులు ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌లోని ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రాంతంలో ఉన్న సారాఘరి కోట వద్ద సుమారు 10,000 మంది అఫ్గాన్ తెగలకు చెందిన సైనికులతో పోరాడారు. హవిల్దార్ ఇషార్ సింగ్ నేతృత్వంలోని 22 మంది సైనికులు శత్రువులకు లొంగిపోకుండా, సుమారు ఏడు గంటలు పోరాడి చనిపోయారు. ఈ యుద్ధం స్మారక చిహ్నాలు పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి. పంజాబ్ రాష్ట్ర 5వ తరగతి పుస్తకంలో కూడా దీని గురుంచి ఉంది. పూర్తి విషయం చెప్పకుండా తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
12 సెప్టెంబర్ 1897న, బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ, 36 సిక్కు రెజిమెంట్‌కు చెందిన 22 మంది సిక్కు సైనికులు ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌లోని ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రాంతంలో ఉన్న సారాఘరి కోట వద్ద సుమారు 10,000 మంది అఫ్గాన్ తెగలకు చెందిన సైనికులతో పోరాడారు. మొన్న సెప్టెంబర్ 12కి ఈ యుద్ధం జరిగి 124 ఏళ్ళు అవుతున్న సందర్భంగా ప్రముఖ తెలుగు వార్తా సంస్థ NTV ఈ యుద్ధం గురించి ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. పోస్టులో చెప్తున్న విషయం ఈ కథనం నుండి సేకరించిందే.
ఐతే పోస్టులో మరియు వార్తా కథనంలో చెప్తునట్టు ఈ యుద్దంలో 22 సిక్కులు అఫ్గాన్ ముష్కరులను ఓడించలేదు. శత్రువులు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ వారికి లొంగిపోకుండా, హవిల్దార్ ఇషార్ సింగ్ నేతృత్వంలోని 22 మంది సైనికులు సుమారు ఏడు గంటలు పోరాడి వందల మంది అఫ్గాన్ సైన్యాన్ని చంపేశారు. ఈ పోరాటంలో ఆ 22 మంది సిక్కు సైనికులు చనిపోయారు. ఆ తర్వాత అఫ్గాన్ తెగలకు చెందిన సైన్యం ఆ కోటని ఆక్రమించుకుంది.
ఈ 22 మంది సైనికుల జ్ఞాపకార్ధం పంజాబ్ లోని ఫెరోజ్పూర్ లో ఒక స్మారక గురుద్వారని నిర్మించారు. అమృత్‌సర్ లో కూడా ఒక స్మారక గురుద్వారని నిర్మించారు.
2017లో సారాఘరి యుద్ధం జరిగి 120 సంవత్సరాలు అయిన సందర్భంలో పంజాబ్ స్టేట్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డు యొక్క పాఠ్యంశాల్లో ఈ యుద్ధం గురించి ప్రచురిస్తామని అప్పటి ప్రభుత్వంలో మంత్రి అయిన నవజ్యోత్ సింగ్ సిద్దు అన్నారు. ఈ ప్రకటనకి అనుగుణంగా పంజాబ్ స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డ్ (PSEB) క్లాస్ – 5 పంజాబీ పాఠ్యపుస్తకంలో ఈ యుద్ధం గురించి ఒక పద్యాన్ని చేర్చినట్టు ఈ కథనం ప్రకారం తెలుస్తుంది.
చివరగా, 1897లో జరిగిన సారాఘరి యుద్ధంలో 22 సిక్కు యోధులు సుమారు 10000 అఫ్గాన్ సైన్యంతో సుమారు ఏడు గంటలు పోరాడి చనిపోయారు.

created: September 14, 2021


text:
BEE వారు విద్యుత్ ఆదా చెయ్యడం కోసం ఎయిర్ కండీషనర్ల డిఫాల్ట్ ఉష్ణోగ్రతని 24°Cకి సెట్ చేయాలని సూచించింది, ఆరోగ్య కారణాలు కోసం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2022
పలు ఆరోగ్య,  విద్యుత్ ఆదా మొదలైన కారణాల చేత ఏసీని 26+ డిగ్రీల వద్ద నడపడం ఉత్తమమని విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయాలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పలు ఆరోగ్య, విద్యుత్ ఆదా మొదలైన కారణాల చేత ఏసీని 26+ డిగ్రీల వద్ద నడపడం ఉత్తమం – విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ.
ఫాక్ట్ (నిజం): 01 జనవరి 2020 నుండి భారతదేశంలో తయారైన లేదా విక్రయించే అన్ని రకాల రూమ్ ఎయిర్ కండీషనర్ల డిఫాల్ట్ ఉష్ణోగ్రతను 24 డిగ్రీ సెల్సియస్‌కి సెట్ చేయాలని బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ 2019లో సూచించింది. ఐతే ఇలా చేయడానికి విద్యుత్ ఆదా కారణమని తెలిపాయే తప్ప పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆర్థరైటిస్, స్కిన్ అలెర్జీ, రక్తపోటు మొదలైన ఆరోగ్య కారణాలు వల్ల ఇలా చేస్తున్నట్టు చెప్పలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ (BEE)తో సంప్రదించి 30 అక్టోబర్ 2019న రూమ్ ఎయిర్ కండీషనర్ (RAC) కోసం కొత్త పనితీరు ప్రమాణాలను నోటిఫై చేసింది. 01 జనవరి 2020 నుండి భారతదేశంలో తయారైన లేదా విక్రయించే 10,465 వాట్స్ (9,000 kcal/hour) వరకు కూలింగ్ కెపాసిటీ కలిగిన అన్ని రకాల రూమ్ ఎయిర్ కండీషనర్ల డిఫాల్ట్ ఉష్ణోగ్రతను 24 డిగ్రీ సెల్సియస్‌కి సెట్ చేయాలని ఈ నోటిఫికేషన్ సారాంశం. అంటే మనం ఎయిర్ కండీషనర్‌ని ఆన్ చేసినప్పుడు, అది డిఫాల్ట్‌గా 24 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆన్ అవుతుందన్నమాట.
2019లో కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ విడుదల చేయక ముందే 2018లో అన్ని విమానాశ్రయాలు, హోటళ్లు, షాపింగ్ మాల్స్, ప్రభుత్వ భవనాలు మొదలైన అన్ని వాణిజ్య మరియు పబ్లిక్ భవనాలలో ఎయిర్ కండీషనర్ ఉష్ణోగ్రతను 24-25 డిగ్రీల సెల్సియస్ సెట్ చేయాలని బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ సూచించింది.
బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ గాని లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇలా ఎయిర్ కండీషనర్ల డిఫాల్ట్‌గా ఉష్ణోగ్రత ప్రతిపాదించడానికి ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ (విద్యుత్ ఆదా) కారణమని తెలిపాయే తప్ప పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆర్థరైటిస్, స్కిన్ అలెర్జీ, రక్తపోటు మొదలైన ఆరోగ్య కారణాలు వల్ల ఇలా చేస్తున్నట్టు చెప్పలేదు.
చివరగా, బ్యూరో ఆఫ్ ఎనర్జీ ఎఫిషియన్సీ, ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ (విద్యుత్ ఆదా) కోసం ఎయిర్ కండీషనర్ల డిఫాల్ట్ ఉష్ణోగ్రతని 24°Cకి సెట్ చేయాలని సూచించింది, ఆరోగ్య కారణాలు కోసం కాదు.


text:
‘రైతులకు మద్దతుగా 25 వేల మంది జవాన్లు శౌర్య చక్ర అవార్డులు వెనక్కి’ అనేది ఫేక్ వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 15, 2020
నూతన వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతులు నిర్వహిస్తున్న ఉద్యమానికి మద్దతుగా 25 వేల మంది జవాన్లు తమ శౌర్య చక్ర అవార్డులు వెనక్కి ఇవ్వాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారని చెప్తూ, ఒక వార్తాపత్రిక క్లిప్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రైతుల ఉద్యమానికి మద్దతుగా 25 వేల మంది జవాన్లు తమ శౌర్య చక్ర అవార్డులు వెనక్కి ఇవ్వాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఫాక్ట్: అది ఒక ఫేక్ న్యూస్. అసలు ఇప్పటివరకు అంత మందికి శౌర్య చక్ర అవార్డులను ప్రభుత్వం ఇవ్వలేదు. ఇప్పటివరకు సుమారు 2,255 మంది శౌర్య చక్ర అవార్డు పొందారు. అంతేకాదు, వారిలో కొంత మంది చనిపోయాక అవార్డు పొందారు. ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ వారు కూడా ‘ప్రజాశక్తి’ వారు ప్రచురించిన వార్త తప్పు అని ట్వీట్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వార్తాపత్రిక క్లిప్ గురించి వెతకగా, ఆ వార్తను ‘ప్రజాశక్తి’ వారు ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. ‘రైతు ఉద్యమానికి మద్దతుగా 25 వేల మంది మాజీ సైనికులు తమ శౌర్య పతకాలను తిరిగి ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నారు. వీరిలో 5 వేల మంది ఇప్పటికే వాపసు చేశారు’, అని ‘ప్రజాశక్తి’ ఆర్టికల్ లో రాసి ఉన్నట్టు ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) మరియు ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) చూడవొచ్చు.
అయితే, అసలు ఇప్పటివరకు అంత మందికి శౌర్య చక్ర అవార్డులను ప్రభుత్వం ఇవ్వలేదని తెలిసింది. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వారి ‘గాలంటరీ అవార్డులు’ వెబ్సైటులో ఇప్పటివరకు సుమారు 2,255 మంది శౌర్య చక్ర అవార్డు పొందారని ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, వారిలో కొంత మంది చనిపోయాక అవార్డు పొందారు. కావున, ‘ప్రజాశక్తి’ వారు ప్రచురించిన వార్తలో నిజం లేదు. కానీ, కొంత మంది మాజీ జవాన్లు తమకు వచ్చిన అవార్డులు తిరిగి ఇవ్వడానికి అయినా సిద్ధం అని చెప్పినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. తిరిగి ఇవ్వడానికి సుమారు 5 వేల గాలంటరీ మెడల్స్ ఇప్పటికి వరకు సేకరించామని, రెండు రోజుల్లో సుమారు 25 వేల మెడల్స్ సేకరించనున్నట్టు మాజీ జవాన్లు తెలిపినట్టు ‘ది హిందూ’ వారు 12 డిసెంబర్ 2020 న ప్రచురించారు; అయితే వారు 25 వేల శౌర్య చక్ర అవార్డులు అని ఎక్కడా రాయలేదు.
‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ వారు కూడా ‘ప్రజాశక్తి’ వారు ప్రచురించిన వార్త తప్పు అని ట్వీట్ చేసారు. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కూడా ఇది తప్పని చెప్తూ, అసలు 1956 నుండి 2019 వరకు 2,048 శౌర్య చక్ర అవార్డులు మాత్రమే ఇచ్చామని తమ ప్రెస్ రిలీజ్ లో పేర్కొన్నారు.
Claim: Prajasakti newspaper has claimed that 25000 soldiers of the #IndianArmy have returned their Shaurya Chakra medals in solidarity with farmers' protest.#PIBFactCheck: This news is false. Only 2048 #ShauryaChakra have been awarded from 1956 till 2019. pic.twitter.com/9HcZYrqXqa
చివరగా, ‘రైతులకు మద్దతుగా 25 వేల మంది జవాన్లు శౌర్య చక్ర అవార్డులు వెనక్కి’ అనేది ఫేక్ వార్త. అసలు ఇప్పటివరకు అంత మందికి శౌర్య చక్ర అవార్డులను ప్రభుత్వం ఇవ్వలేదు.

created: December 15, 2020