text:
ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ వల్ల రోజుకి 17 కోట్ల టోల్ కలెక్షన్స్ పెరగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2021
‘టోల్ వద్ద ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ తప్పనిసరి చేసిన తరువాత రోజుకు వసూళ్లు సరాసరి 17 కోట్లు పెరిగాయని, ఇంతకు ముందు ఈ డబ్బుని ఒక స్కాం ద్వారా దోచుకున్న విధానాన్ని వివరిస్తూ, ఈ స్కాంని ఆపాటానికే ప్రస్తుత టోల్ సంస్కరణలు తీసుకొచ్చారని చెప్తున్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. పైగా పోస్టు  ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ కలెక్షన్స్ గణనీయంగా పెరిగాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): 2012-13 సంవత్సరానికి నేషనల్ హైవేల పై టోల్ రూపంలో రూ. 9514.33 కోట్లు వసూలయ్యాయి. ఐతే 2013-14లో 23.28% పెరిగి 11729.27 కోట్లకు చేరుకుంది. 2012-18 వరకి కేవలం 2016-17 తప్పిస్తే మిగతా సంవత్సరాలలో టోల్ కలెక్షన్ ఇంచు మించు ఒకే రేట్ లో పెరుగుతు వస్తున్నాయి. NPCI ప్రకారం ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ కలెక్షన్ 2017-18తో పోలిస్తే 71.83% పెరిగి 5760.45 కోట్ల చేరుకోగా, 2019-20లో ఇది 11294.49 కోట్లకు చేరుకుంది, 2018-19తో పోలిస్తే 96.06% పెరిగింది. దీన్ని బట్టి ఇంతకుముందు టోల్ ప్లాజాలో డబ్బులిచ్చి టోల్ కట్టే వారు ఇప్పుడు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ కడుతున్నారని అర్థం చేసుకోవచ్చు. పైగా ప్రతీ నెలా ఇష్యూ అవుతున్న  ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌లు మరియు ప్రతీ నెల పెరుగుతున్న ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లావాదేవీల సంఖ్య ద్వారా కూడా ఇదే విషయం అర్థమవుతుంది కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా 25 ఫిబ్రవరి 2021న టోల్ వసూలు రికార్డు స్థాయిలో 103.94 కోట్ల రూపాయలకు చేరుకుందని నేషనల్ హైవే అథారిటీ అఫ్ ఇండియా (NHAI) ఇటీవల ఒక ట్వీట్ ద్వారా తెలిపింది. నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ అఫ్ ఇండియా (NPCI) ప్రకారం జనవరి 2021 నెలలో 14.856 కోట్ల లావాదేవీలతో మొత్తం 2397.84 కోట్లు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ వసూలైంది. దీన్నిబట్టి రోజువారి సగటును లెక్కిస్తే రోజుకి సుమారు రూ. 77.35 కోట్లు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ వసూలైందని తెలుసుకోవొచ్చు.
ఐతే కేవలం ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ వల్ల టోల్ కలెక్షన్స్ పెరిగాయని కచ్చితంగా చెప్పలేం. ఎందుకంటే 2016-17 (ఏప్రిల్ 2016-మార్చ్ 2017) కాలంలో నేషనల్ హైవేల పై టోల్ రూపంలో రూ. 18893.27 కోట్లు వసూలైంది, 2017-18లో టోల్ రూపంలో రూ. 22820.58 కోట్లు వసూలు అయ్యింది. ఐతే NPCI ప్రకారం 2017-18లో ఫాస్టాగ్ ద్వారా వసూలైన టోల్ విలువ రూ. 3352.4 కోట్లు మాత్రమే. అంటే ఆ సంవత్సరం వసూలైన మొత్తం టోల్ లో ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా వసూలైంది కేవలం 14.68% మాత్రమే.
కాని 2018-19లో ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ కలెక్షన్ 2017-18తో పోలిస్తే 71.83% పెరిగి 5760.45 కోట్ల చేరుకోగా, 2019-20లో ఇది 11294.49 కోట్లకు చేరుకుంది. 2018-19తో పోలిస్తే 96.06% పెరిగింది. దీన్ని బట్టి ఇంతకుముందు టోల్ ప్లాజాలో డబ్బులిచ్చి టోల్ కట్టే వారు ఇప్పుడు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ద్వారా టోల్ కడుతున్నారని అర్డంచేసుకోవచ్చు. NPCI లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ప్రతీ నెలా ఇష్యూ అవుతున్న ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌లు మరియు ప్రతీ నెల పెరుగుతున్న ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లావాదేవీలు సంఖ్య ద్వారా కూడా ఇదే విషయం అర్థమవుతుంది.
2012-13 సంవత్సరానికి నేషనల్ హైవేల పై టోల్ రూపంలో రూ. 9514.33 కోట్లు వసూలయ్యాయి. ఐతే 2013-14లో 23.28% పెరిగి 11729.27 కోట్లకు చేరుకుంది. 2012-18 వరకి కేవలం 2016-17 తప్పిస్తే మిగతా సంవత్సరాలలో టోల్ కలెక్షన్ ఇంచు మించు ఇదే రేట్ లో పెరుగుతూ వచ్చింది. దీన్నిబట్టి కూడా టోల్ కలెక్షన్స్ ప్రతీ సంవత్సరం సాధారణంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ, GDP ఎలా అయితే పెరుగుతుందో, అదే విధంగా టోల్ కలెక్షన్స్ కూడా పెరుగుతున్నాయని అర్థమవుతుంది. ఐతే 2012తో పోలిస్తే 2018లో టోల్ కలెక్షన్స్ గణనీయంగా పెరగడానికి టోల్ ప్లజాలు పెరగడం, టోల్ రేట్లు పెరగడం, టోల్ కట్టే వాహనాలు పెరగడం వంటి కారణాలు ఉండొచ్చు.
చివరగా, కేవలం ఫాస్ట్‌ట్యాగ్‌ల వల్ల రోజుకి 17 కోట్ల టోల్ కలెక్షన్స్ పెరగలేదు.


text:
మహారాష్ట్రలోని ఆర్టీఓ ఆఫీస్‌లో ట్రయల్ రన్ లో భాగంగా డ్రైవర్ వీడియోలోని విన్యాసాలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2021
మహారాష్ట్ర లోని ఆర్టీఓ ఆఫీస్‌లో ఆటో డ్రైవర్ ని ట్రయల్ రన్ వేయమంటే, ఆ డ్రైవర్ ఆటో తో విన్యాసాలు చేసినట్టు చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాష్ట్ర లోని ఆర్టీఓ ఆఫీస్‌లో ట్రయల్ రన్ వేయమంటే, ఆటోతో విన్యాసాలు చేసిన డ్రైవర్ వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లో చెప్పిన కథలో నిజం లేదు. రోడ్డు పక్కన ఒక గ్రౌండ్ లో విన్యాసాలు చేసినట్టు వీడియోలో చూడవొచ్చు. వీడియోకి సంబంధించి వార్తాసంస్థలు 2019లో ఆర్టికల్స్ ప్రచురించాయి. ఆ ఆటో డ్రైవర్ అదే బండితో అంతకముందు చేసిన విన్యాసాలకు సంబంధించిన వీడియోలను యూట్యూబ్ లో చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అలాంటి వీడియోనే ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారు కూడా డిసెంబర్ 2019 లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. అయితే, ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారు పెట్టిన వీడియోలో ఎక్కడా కూడా పోస్ట్ లో చెప్పిన కథ లేదు. రోడ్డు పక్కన ఒక గ్రౌండ్ లో విన్యాసాలు చేసినట్టు వీడియోలో చూడవొచ్చు. ఆ ఈవెంట్ కి సంబంధించిన ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఆ ఆటో డ్రైవర్ పేరు సంతోష్ జాదవ్ అని, తను సుమారు 15-20 ఏళ్ళగా విన్యాసాలు చేస్తున్నాడని ‘ANI’ వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. తను ఒక ఆటో వ్యాపారి అని, వీడియోలోని ఆటోని మాత్రం తన విన్యాసాలకు ఉపయోగిస్తుంటాడని ‘ANI’ వారితో సంతోష్ జాదవ్ తెలిపాడు.
అంతేకాదు, తన ఆటో నెంబర్ తో యూట్యూబ్ లో వెతకగా, 2017 మరియు 2018 లో తన విన్యాసాల పై పెట్టిన మరిన్ని వీడియోలు వచ్చాయి.
చివరగా, మహారాష్ట్ర లోని ఆర్టీఓ ఆఫీస్‌లో ట్రయల్ రన్ లో భాగంగా డ్రైవర్ వీడియోలోని విన్యాసాలు చేయలేదు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
UAEలోని ఈ బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా శాఖలో ఖాతాల మూసివేతకి, ఆ బ్యాంక్ CEO అదానీపై చేసిన వ్యాఖ్యలతో సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2023
హిండెన్‌బర్గ్ నివేదిక విడుదలైన తర్వాత అదాని కంపెనీకి బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా ఋణం ఇవ్వడానికి సుముఖత చూపిన నేపథ్యంలో, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్(UAE)లోని బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా బ్రాంచ్‌లో తమ ఖాతాలను మూసివేయడానికి ఖాతాదారులు క్యూలో నిలబడ్డారంటూ ఒక ఫొటో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అదాని కంపెనీకి ఋణాలు ఇస్తామని బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా చెప్పడంతో, UAE లోని బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా శాఖ ముందు తమ ఖాతాలను మూసివేయడానికీ క్యూలో నిలుచున్న ఖాతాదారులు.
ఫాక్ట్: 20 జనవరి 2023 నాడే బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా UAE లోని అల్ ఐన్ బ్రాంచ్‌ని వాణిజ్య కారణాల దృష్ట్యా మూసి వేయనున్నట్లు ఒక నోటీసు జారీ చేసింది. ఈ నిర్ణయం ఏడాది కిందటే తీసుకొని అక్కడి సెంట్రల్ బ్యాంక్ అనుమతిని కూడా పొందినట్లు బ్యాంకు ప్రతినిధి ఒక ప్రకటనలో తెలిపారు. ఈ శాఖలో ఉన్న ఖాతాలన్నీ అబుదాబి శాఖకు మార్చబడతాయి. తమ ఖాతాలను మూసేయాలనుకుంటున్న కస్టమర్లు 22 మార్చి 2023లోగా ఎటువంటి ఛార్జీలు/పెనాల్టీలు లేకుండా మూసివేయవచ్చనీ, సోషల్ మీడియాలో వస్తున్న పుకార్లు అవాస్తవమని స్పష్టం చేశారు. పైగా, అదాని సంస్థపై హిండెన్‌బర్గ్ నివేదిక విడుదల చేసింది 24 జనవరి 2023 నాడు, కానీ ఈ బ్రాంచ్ మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటన దీనికంటే ముందే వెలువడింది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
ముందుగా, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా సోషల్ మీడియా ఖాతాలను  పరిశీలించగా, ఇదే విషయంపై ఆ బ్యాంక్ ప్రతినిధి 26 ఫిబ్రవరి 2023 నాడు విడుదల చేసిన ప్రకటన లభించింది. దీని ప్రకారం, UAE లో ఉన్న అల్ ఐన్ శాఖని ఏడాది కిందటే మూసివేయాలని ఈ బ్యాంక్ ఒక వాణిజ్యపరమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. దీనికి సంబంధించి అక్కడి సెంట్రల్ బ్యాంక్ అనుమతి కూడా తీసుకుంది. ప్రస్తుతం ఈ శాఖలో ఉన్న ఖాతాలన్నీ అబుదాబి బ్రాంచ్‌కి మార్చబడతాయి. తమ ఖాతాలను మూసేయాలనుకుంటున్న కస్టమర్లు 22 మార్చి 2023లోగా ఎటువంటి ఛార్జీలు/పెనాల్టీలు లేకుండా మూసివేయొచ్చు. ఈ విషయంపై సోషల్ మీడియాలో వచ్చే పుకార్లన్నీ అవాస్తవమని, వాటిని నమ్మ వద్దని స్పష్టం చేశారు.
pic.twitter.com/FYrs0WuYMl
ఇక ఈ బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌ని పరిశీలించగా, ప్రకటనలో చెప్పినట్లుగానే, అల్ ఐన్ బ్రాంచ్ మూసివేత గురించిన నోటీసు 20 జనవరి 2023 నాడే జారీ చేయబడింది. పైగా, అదాని సంస్థపై హిండెన్‌బర్గ్ నివేదిక విడుదల చేసింది 24 జనవరి 2023 నాడు, మరియు ఫిబ్రవరి 2023న బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా C.E.O సంజీవ్ చడ్డా అదాని సంస్థలకి ఋణం ఇవ్వడానికి సుముఖంగా ఉన్నట్లు తెలిపారు.
అయితే బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా తన బ్రాంచ్‌లను మూసివేయడం ఇదే తొలిసారి కాదు. బ్యాంక్ వెబ్‌సైట్‌లోని సమాచారం ప్రకారం, 1986, 1987 లో కూడా నష్టాలు వస్తున్నాయనే కారణంతో రెండు బ్రాంచ్‌లను మూసి వేశారు. అలాగే వివిధ కారణాల రీత్యా భారత్‌కు చెందిన వివిధ ప్రభుత్వరంగ బ్యాంకులు గతంలో భారత్‌లోనే కాకుండా విదేశాల్లో కూడా తమ బ్రాంచ్‌లను మూసివేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. సంబంధిత సమాచారాన్ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, అదాని కంపెనీకి అప్పులు ఇస్తామని బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా ప్రకటించడంతో UAE లోని బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా ఖాతాదారులు తమ ఖాతాలను మూసి వేస్తున్నారని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం.

created: February 27, 2023


text:
పోస్టులోని వీడియో పాతది (2011). చైనాకు గానీ, కొరోనా వైరస్ కు గానీ సంబంధించిన వీడియో కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 4, 2020
ఒక ఇంటి పైకప్పు మీద ఉన్న గబ్బిలాలను వెలికితీస్తున్న వీడియో ని పోస్టు చేసి, ‘చైనాలో కొరోనా వైరస్ పుట్టడానికి గల కారణాన్ని ఎట్టకేలకు కనుగొన్నారు.. చైనాలోని హుబయ్ పరిసర ప్రాంతంలలో ఇండ్ల పెంకులు కింద దాక్కుని ఉన్న క్రిశాంతియుమ్ అనే జాతి గబ్బిలాల వలన వచ్చిందని తేలింది.. ఇప్పుడు వాటిని నివారించే పనిలో పడ్డారు.. మాంసాహార ప్రియులు అయినటువంటి చైనీయులు వీటి సూప్ తాగుతూ ఉండడం వలన వాటి నుండి కొరోనా వైరస్ వీరికి సంక్రమించింది’ అని దాని గురించి పేర్కొంటున్నారు. అందులో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
చైనాలో కొరోనా వైరస్ పుట్టడానికి కారణమై, ఇండ్ల పెంకుల కింద దాక్కున్న ‘క్రిశాంతియుమ్’ జాతి గబ్బిలాలని నిర్మూలిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): చైనాలో కొరోనా వైరస్ పుట్టడానికి గల కారణం గబ్బిలాలని కొన్ని పరిశోధనలు పేర్కొంటున్నప్పటికీ, ‘ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ’ దాన్ని ఇప్పటివరకు కచ్చితమైన నిర్ధారణ చేయలేదు. పోస్టులోని వీడియో 2011 లో మియామీ లోని ఒక ఇంటి పైకప్పు మీది పెంకులను తొలగించేటప్పుడు, గబ్బిలాలను గుర్తించినప్పటిది. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
చైనాలో కొరోనా వైరస్ పుట్టడానికి గల కారణం గబ్బిలాలని కొన్ని పరిశోధనలు పేర్కొంటున్నట్లుగా ‘The Economic Times’ వారి కథనం ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. కానీ, ‘ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ’ దాన్ని ఇప్పటివరకు ఎటువంటి కచ్చితమైన నిర్ధారణ చేయలేదు.
పోస్టులోని వీడియోలో ఒక ఇంటి పైకప్పు మీది పెంకులను తొలగించేటప్పుడు, గబ్బిలాలు బయటకి వస్తాయి. దాంతో, యూట్యూబ్ లో ‘Bats on roof top’ అని వెతికినప్పుడు, పోస్టులోని వీడియో యొక్క పూర్తి వీడియో లభించింది. దానిని ‘Istueta Roofing’ అనే ఒక సంస్థ 2011లో తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్ లో అప్లోడ్ చేసింది. ఆ ఛానెల్ లో ఆ పూర్తి వీడియోకి సంబంధించిన మరొక సంక్షిప్త భాగం కూడా లభించింది. దాని డిస్క్రిప్షన్ ద్వారా, ‘Istueta Roofing’ సంస్థ తమ రూఫింగ్ సేవలలో భాగంగా, 2011 లో మియామీ లోని ఒక ఇంటి పైకప్పు మీది పెంకులను తొలగించేటప్పుడు, గబ్బిలాలు బయటికి రావడంతో వారు వీడియో రికార్డు చేసారని తెలిసింది.
చివరగా, పోస్టులోని వీడియో పాతది (2011). చైనాకు గానీ, కొరోనా వైరస్ కు గానీ సంబంధించిన వీడియో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 4, 2020


text:
‘బీఫ్’ వంటకాలు ఉన్న ఈ మెనూ కార్డు ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’కి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2022
“గోవాలోని కేంద్రమంత్రి స్మృతి ఇరానీ కూతురి రెస్టారెంట్‌లో ఆవు మాంసంతో చేసిన వంటకాలను వడ్డిస్తున్నారు”, అని చెప్తూ ఒక మెనూ కార్డు ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. గోవాలోని ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’ అనే రెస్టారెంట్ స్మృతి ఇరానీ కూతురు జోయిష్ ఇరానీకి చెందినట్టు తాజాగా కొందరు కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపించిన విషయం తెలిసిందే. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జోయిష్ ఇరానీకి చెందినట్టు ఆరోపించబడిన ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’ యొక్క మెనూ కార్డులో ఆవు మాంసం వంటకాలు ఉన్నట్టు చూడవచ్చు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని ఫోటోలో ఉన్న మెనూ కార్డు ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’కి సంబంధించింది కాదు. అది ‘అప్పర్ డెక్ – రాడిసన్ బ్లూ రిసార్ట్ (గోవా)’ యొక్క మెనూ కార్డు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని ఫోటోలో ఉన్న మెనూ కార్డుని గూగుల్ లెన్స్ సహాయంతో వెతకగా, అలాంటి ఫోటోలే సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వచ్చాయి. అదే మెనూ (అవే వంటకాలు మరియు వివరణతో) ‘eazydiner’ వెబ్‌సైట్‌లో ‘అప్పర్ డెక్, రాడిసన్ బ్లూ రిసార్ట్, గోవా’ యొక్క మెనూ కార్డుగా చూడవచ్చు. ఆ రెస్టారెంట్ యొక్క అలాంటి మెనూనే ‘Zomato’ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా చూడవచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్‌లోని ఫోటోలో ఉన్న మెనూ కార్డు ‘అప్పర్ డెక్ – రాడిసన్ బ్లూ రిసార్ట్ (గోవా)’కి  సంబంధించింది, ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ & బార్’ యొక్క మెనూ కార్డు కాదు.
వివిధ వెబ్‌సైట్‌లలో లభించిన ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’ మెనూ కార్డు చూడగా, వాటిలో ‘చికెన్’, ‘పోర్క్’, ‘ఫిష్’, ‘ప్రాన్స్’ మరియు ‘లాంబ్’ గురించి మాత్రమే ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. ‘పెప్పరోని’తో కూడా ఒక వంటకం ఉన్నట్టు మెనూ కార్డులో చూడవచ్చు, కానీ దానిలో వాడే  పదార్థాల గురించి మాకు ఖచ్చితంగా తెలియలేదు. కాబట్టి, మెనూలో ఎక్కడా ‘బీఫ్’ (ఆవు మాంసం) గురించి రాసి లేదు. ఆ రెస్టారెంట్‌లో ‘బీఫ్’ వంటకాలు ఉన్నాయా లేవా అనేది మేము నిర్ధారించలేకపోయినప్పటికీ, పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలోని మెనూ కార్డు మాత్రం ఖచ్చితంగా ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’కి సంబంధించినది కాదు. అంతేకాదు, పోస్ట్‌లో ఉన్న అదే ‘బీఫ్’ వంటకం ఫోటో వివిధ ఇతర వెబ్‌సైట్‌లలో ఉన్నట్టు చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘బీఫ్’ వంటకాలు ఉన్న ఈ మెనూ కార్డు ‘సిల్లీ సోల్స్ గోవా కేఫ్ అండ్ బార్’కి సంబంధించింది కాదు. అది ‘అప్పర్ డెక్ – రాడిసన్ బ్లూ రిసార్ట్ (గోవా)’ యొక్క మెనూ కార్డు.


text:
ఈ వీడియోలోని బైక్‌లో బ్యాటరీ ఉంటుంది; కేవలం సైకిల్ తొక్కినట్లు తొక్కడం ద్వారా 90 kmph స్పీడ్ వెళ్లదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2021
‘పెట్రోల్ కానీ, బాటరీ కానీ అవసరం లేదు; సైకిల్ తొక్కినట్లు తొక్కడమే 90 kmph (గంటకు 90 కిలోమీటర్లు) స్పీడ్ వెళ్తుంది’, అని చెప్తూ ఒక బైక్‌కి సంబంధించిన వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వీడియోలోని బైక్‌కి పెట్రోల్ కానీ, బాటరీ కానీ అవసరం లేదు; సైకిల్ తొక్కినట్లు తొక్కితే చాలు 90 kmph స్పీడ్ వెళ్తుంది.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని ‘eROCKIT’ బైక్‌లో బ్యాటరీ ఉంటుంది. ఒక్కసారి చార్జ్ చేస్తే సుమారు 120 కిలోమీటర్లకు పైగా వెళ్లవచ్చని వారి వెబ్‌సైట్‌లో రాసి ఉంది. కాకపోతే, వేరే బైకుల్లో ఉన్నట్టుగా యాక్సిలేటర్ చేతి దగ్గర ఉండదు; పెడల్ తొక్కే వేగం బట్టి, బండి వేగం ఉంటుంది. బ్యాటరీ ద్వారా నడిచినా, వేగం మాత్రం పెడల్ తొక్కడం బట్టి నియంత్రించవొచ్చు. కావున, బ్యాటరీ అవసరం లేదని, కేవలం తొక్కితే చాలు 90 kmph స్పీడ్ వెళ్తుందని పోస్ట్‌లో చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న బైక్ పేరు ‘eROCKIT’ అని చూడవొచ్చు. ఆ బైక్ గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, పోస్ట్‌లో ఉన్న వీడియోని ‘eROCKITGermany’ కంపెనీ వారు ఫిబ్రవరి 2020లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. వీడియోలో కనిపిస్తున్నది పెడల్ నియంత్రిత ఎలక్ట్రిక్ మోటార్‌సైకిల్ అని వివరణలో రాసినట్టు చదవొచ్చు. అంతేకాదు, వేరే ఎలక్ట్రిక్ బైక్‌లకు పెట్టినట్టు ‘eROCKIT’ బైక్‌కి కూడా ఛార్జింగ్ పెట్టాలా అని కామెంట్ సెక్షన్‌లో ఒకరు అడగగా, సాధారణ సాకెట్‌లో నాలుగు గంటలు పెట్టాలని ‘eROCKITGermany’ వారు బదులిచ్చినట్టుగా చూడవొచ్చు.
‘eROCKIT’ బైక్‌లో బ్యాటరీ సామర్థ్యం 6.6 kWh అని, ఒక్కసారి చార్జ్ చేస్తే సుమారు 120 కిలోమీటర్లకు పైగా వెళ్లవచ్చని వారి వెబ్‌సైట్‌లో రాసినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
కాకపోతే, వేరే బైక్‌లల్లో ఉన్నట్టుగా యాక్సిలేటర్ చేతి దగ్గర ఉండదు; పెడల్ తొక్కే వేగం బట్టి, బండి వేగం ఉంటుంది. బైక్ బ్యాటరీ ద్వారా నడిచినా, వేగం మాత్రం పెడల్ తొక్కడం బట్టి నియంత్రించవొచ్చు. పెడల్ తొక్కే శైలి, వేగం బట్టి, సుమారు 50 రెట్లు శక్తితో బండి పోతుందని, మరియు గరిష్టంగా సుమారు 90 kmph వేగంగా బైక్ వెళ్తుందని ‘eROCKITGermany’ వారు పెట్టిన పోస్ట్‌లను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ‘eROCKIT’ బైక్‌కి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని బైక్‌లో బ్యాటరీ ఉంటుంది. కేవలం సైకిల్ తొక్కినట్లు తొక్కడం ద్వారా 90 kmph స్పీడ్ వెళ్లదు.

created: August 3, 2021


text:
2005 మరియు 2011లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తేవాలని చూసిన బిల్లుల్లో వీడియోలో చెప్పిన చాలా వరకూ క్లాజులు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2022
‘జర్నలిస్ట్ సాయి’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ పబ్లిష్ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ‘కాంగ్రెస్ హయాంలో హిందూ బిల్ అనే పేరుతో ఒక బిల్ తీసుకొనివద్దామని అనుకుంది. మీడియా కూడా దానిని టచ్ లేదా ప్రచారం చేయలేకపోవడమే మన దౌర్భాగ్యం. బిల్లులో నిబంధనలు చూస్తే, ఆల్లర్ల సమయంలో నమోదైన మైనారిటీ కేసులను హిందూ న్యాయమూర్తులు ఎవరూ విచారించకూడదు. ఒక మైనారిటీ తన మీద వివక్ష చూపబడిందని ఆరోపిస్తే, ఆటోమేటిక్‌గా మిమ్మల్ని అరెస్ట్ చేసి జైల్లో పెట్టవచ్చు…..హిందూ ఆల్లర్ల సమయంలో మైనారిటీ వర్గంపై కేసు నమోదు చేయకూడదు, మైనారిటీ వర్గం వ్యక్తి మాత్రం మెజారిటీ వర్గంపై కేసు నమోదు చేయవచ్చు…..హిందువులకు సంబంధించిన ఏమైనా కార్యక్రమాలు జరుపుకోవాలంటే ఆ ఏరియాలో ఉన్నటువంటి మైనారిటీల నుండి NOC సర్టిఫికేట్ తీసుకోవాలి…..ఈ బిల్లును 2005 మరియు 2011లో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఈ బిల్లును తీసుకొని వచ్చింది. బీజేపీ అడ్డుకోబట్టి ఆగింది’, అంటూ ఆ వీడియోలో చెప్తున్నట్టు చూడవచ్చు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2005 మరియు 2011లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తేవాలని చూసిన హిందూ వ్యతిరేక బిల్లులోని నిబంధనలు.
ఫాక్ట్: ‘హిందూ బిల్’ పేరుతో వీడియోలో చెప్పిన నిబంధనలు ఉన్న బిల్లును కాంగ్రెస్ తేవాలని చూడలేదు. అయితే, 2005లో ‘The Communal Violence Bill’ పేరుతో మరియు 2011లో ‘Prevention of Communal and Targeted Violence’ పేరుతో కాంగ్రెస్ పార్టీ బిల్లులను తీసుకొని రావాలని చూసింది. వీడియోలో చెప్పిన్నట్టు ఆల్లర్ల సమయంలో నమోదైన మైనారిటీ కేసులను హిందూ న్యాయమూర్తులు ఎవరూ విచారించకూడదని ఆ బిల్లుల్లో లేదు. అంతేకాదు, హిందువులకు సంబంధించిన ఏమైనా కార్యక్రమాలు జరుపుకోవాలంటే ఆ ఏరియాలో ఉన్నటువంటి మైనారిటీల నుండి NOC సర్టిఫికేట్ తీసుకోవాలని కూడా లేదు. 2011 బిల్లులో ‘గ్రూప్’ అంటే మతపరమైన లేదా భాషాపరమైన మైనారిటీ లేదా ఎస్సీ, ఎస్టీ అని ఉన్నట్టు చదవచ్చు. అయితే, ఆ బిల్లులు హిందువులకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నట్టు మాత్రం కొందరు తెలిపారు. మెజారిటీ అంటే ఎక్కువ సందర్భాల్లో హిందువులే ఉంటారని, వారు ఈ బిల్లుల ప్రకారం నష్టపోతారని వారు వాదించారు. కావున పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
‘హిందూ బిల్’ పేరుతో వీడియోలో చెప్పిన నిబంధనలు ఉన్న బిల్లు గురించి వెతకగా, అలాంటి పేరుతో ఆ నిబంధనలు ఉన్న ఏ బిల్లు దొరకలేదు. అయితే, 2005లో ‘The Communal Violence Bill’ పేరుతో మరియు 2011లో ‘Prevention of Communal and Targeted Violence’ పేరుతో కాంగ్రెస్ పార్టీ బిల్లులను తీసుకొని రావాలని చూసినట్టు తెలిసింది. ఆ బిల్లులను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
వీడియోలో చెప్పిన్నట్టు ఆల్లర్ల సమయంలో నమోదైన మైనారిటీ కేసులను హిందూ న్యాయమూర్తులు ఎవరూ విచారించకూడదని ఆ బిల్లుల్లో లేదు. అంతేకాదు, హిందువులకు సంబంధించిన ఏమైనా కార్యక్రమాలు జరుపుకోవాలంటే ఆ ఏరియాలో ఉన్నటువంటి మైనారిటీల నుండి NOC సర్టిఫికేట్ తీసుకోవాలని కూడా లేదు. 2011 బిల్లులో ‘గ్రూప్’ అంటే మతపరమైన లేదా భాషాపరమైన మైనారిటీ లేదా ఎస్సీ, ఎస్టీ అని ఉన్నట్టు చదవచ్చు. రెండు బిల్లుల్లో ‘హిందువు’ అనే పదం కూడా లేన్నట్టు గమనించవచ్చు. ఆ బిల్లులకు సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, ఆ బిల్లులు హిందువులకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నట్టు మాత్రం కొందరు తెలిపారు. మెజారిటీ అంటే ఎక్కువ సందర్భాల్లో హిందువులే ఉంటారని, వారు ఈ బిల్లుల ప్రకారం నష్టపోతారని వారు వాదించారు. వాటికి సంబంధించిన కొన్ని ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, 2005 మరియు 2011లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తేవాలని చూసిన బిల్లుల్లో వీడియోలో చెప్పిన చాలా వరకూ నిబంధనలు లేవు.


text:
వీడియోలోని పక్షి ‘జఠాయవు’ కాదు, అది ‘ఆండియన్ కాండోర్’. అంతేకాదు, ఆ వీడియోను అర్జెంటీనాలో చిత్రీకరించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2020
ఒక పక్షి ఉన్న వీడియోని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అందులో ఉన్నది ‘జఠాయవు’ పక్షి అని, అది కేరళ లోని సర్వమంగళ అటవీ ప్రాంతంలో దర్శనమిచ్చిందని చెప్తున్నారు. ‘జఠాయవు’ పక్షిని హిందూ ఇతిహాసం ‘రామాయణం’ లో ప్రస్తావించారు, దానిని హిందువులు దైవంగా భావిస్తారు. కానీ ఈ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కేరళ లోని సర్వమంగళ అటవీ ప్రాంతంలో ‘జఠాయవు’ పక్షి దర్శనమిచ్చిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని పక్షి ‘జఠాయవు’ కాదు, అది ‘ఆండియన్ కాండోర్’. అంతేకాదు, ఆ వీడియోను అర్జెంటీనాలో చిత్రీకరించారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్ లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ‘The Dodo’ యొక్క కథనం సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. ఆ కథనం ప్రకారం, వీడియోలో కనిపించే పక్షి ‘సయాని’ అనే ‘ఆండియన్ కాండోర్’, దానిని 2014 లో అర్జెంటీనాలోని వైల్డ్ లైఫ్ సంరక్షకులు చికిత్స అనంతరం విడుదల చేశారు. ‘సయాని’ 2012 లో కాటమార్కా (అర్జెంటీనా) ప్రాంతంలోని స్థానిక రాంచెర్స్ వల్ల  విషప్రయోగానికి గురై ప్రాణాపాయ స్థితిలో లభించింది. వీడియో గురించి అదే సమాచారంతో ఉన్న కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు. ‘సయాని’ ని అర్జెంటీనాలోని వైల్డ్ లైఫ్ సంరక్షణ అధికారులు విడుదల చేయడానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని పక్షి ‘జఠాయవు’ కాదు, అది ‘ఆండియన్ కాండోర్’. అంతేకాదు, ఆ వీడియోను అర్జెంటీనాలో చిత్రీకరించారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియోలో కనిపించే పక్షి పేరు 'లైర్ బర్డ్'. ఆ వీడియోను ఆస్ట్రేలియా లోని అడిలైడ్ జూలో తీశారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 12, 2020
ఒక పక్షి వీడియోను ఫేస్ బుక్ లో పోస్ట్ చేసి అది తమిళనాడులో కనిపిస్తుందని, దానిని  ప్రపంచ వారసత్వంగా పరిగణిస్తారని,  దాని ధర 25 లక్షల రూపాయలని, అంతేకాక, ఆ వీడియోను తీయడానికి 16 ఫొటోగ్రఫర్లకి  62 రోజులు పట్టిందని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
ప్రపంచ వారసత్వంగా పరిగణించే ఈ పక్షి తమిళనాడులో కనిపిస్తుంది. ఈ వీడియోను తీయడానికి 16 ఫొటోగ్రఫర్లకి  62 రోజులు పట్టింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వీడియోలో పక్షి పేరు ‘లైర్ బర్డ్’, అది ఆస్ట్రేలియాలో స్థానికంగా కనిపించే పక్షి. ఆ వీడియో ను ‘Four Fingers Photography’ వారు ఆస్ట్రేలియా లోని అడిలైడ్ జూలో తీశారు. పోస్టులో చెప్పినట్టు  ఆ వీడియో తీయడానికి 16 ఫొటోగ్రఫర్లకి  62 రోజులు పట్టలేదు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్  తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ‘Yandex’ రివర్స్ ఇమేజ్ టెక్నిక్ ద్వారా వెతికితే రష్యన్ టైటిల్ తో ఉన్న అదే వీడియో కనిపించింది. ఆ వీడియో పైన ఉన్న శీర్షికను ఇంగ్లీష్ భాషలోకి అనువాదించి చూస్తే ‘LyreBird – A ParodyBird’ అని ఉంది. యూట్యూబ్ లో ‘Lyre Bird’ అనే కీ వర్డ్ ఉపయోగించి ఎవరైనా దానికి సంబంధించిన వీడియోలు అప్లోడ్ చేశారేమో అని చూస్తే ‘Four Finger’ అనే యూసర్ కొంచెం ఎక్కువ నిడివి తో ఉన్న అలాంటి వీడియోని అప్లోడ్ చేయడం కనిపించింది. ఆ వీడియో కింద వారు ఇచ్చిన వివరణ బట్టి, ఆ పక్షి ‘లైర్ బర్డ్’ అని, ఆ వీడియో ను ఆస్ట్రేలియా లోని అడిలైడ్ జూలో తీసారని తెలిసింది. అదే వివరణలో లైర్ బర్డ్ అనే పక్షి ఆస్ట్రేలియా లో కనిపిస్తుందని, అవి వాటి చుట్టుపక్కల నుండి వచ్చే ఏ శబ్దాలనైనా  అనుకరిస్తాయి అని ఉంది. అంతేకాక,ఆ పక్షుల్లో మగ జాతి పక్షులకి ఆకర్షణీయమైన పెద్ద తోక ఉంటుందని తెలిసింది.  ‘Four Finger Photography’ వారి ఫేస్బుక్ పేజీలో కూడా ఈ పక్షికి సంబందించిన వీడియో మరియు ఫోటోలు చూడవొచ్చు.
అదే వీడియోని ‘ABC Adelaide‘ కూడా ‘Lyre bird in Adelaide Zoo incredible mimics’ అనే శీర్షిక తో పోస్ట్ చేసి ‘Four Finger Photography’ కి  వీడియో క్రెడిట్ ఇవ్వడం చూడవచ్చు.
ఇదే వివరాలతో ‘The Indian Express’ మరియు ‘News18′ మీడియా సంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవొచ్చు.
చివరగా, పైన పోస్ట్ చేసిన పక్షి పేరు ‘లైర్ బర్డ్’, ఆ వీడియో ను ఆస్ట్రేలియా లోని అడిలైడ్ జూ లోతీశారు. ఆ వీడియో తీయడానికి 16 ఫొటోగ్రఫర్లకి  62 రోజులు పట్టలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 12, 2020


text:
ఇప్పటివరకు మొత్తం రూ. 16,492 కోట్ల విలువైన ఎలక్టోరల్ బాండ్ల విరాళాలు రాగా, అందులో సగానికిపైగా BJPకు అందాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 21, 2024
ఇటీవల ఎన్నికల కమిషన్ ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల ద్వారా రాజకీయ పార్టీలు పొందిన విరాళాలకు సంబంధించిన సమాచారం తమ వెబ్సైటులో పెట్టిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఈ నేపథ్యంలోనే  ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల ద్వారా BJP కన్నా ప్రతిపక్ష పార్టీలే ఎక్కువ విరాళాలు పొందయంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). 303 ఎంపీలు ఉన్న BJP 6000 కోట్లు ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల ద్వారా పొందగా, 242 ఎంపీలు ఉన్న ప్రతిపక్షానికి 14,000 కోట్లు విరాళాలుగా వచ్చాయని ఈ పోస్టులో వాదిస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 303 ఎంపీలు ఉన్న BJP 6000 కోట్లు ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల ద్వారా పొందగా, 242 ఎంపీలు ఉన్న ప్రతిపక్షానికి 14,000 కోట్లు విరాళాలుగా వచ్చాయి.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఎలక్టోరల్ బాండ్ పథకం ప్రారంభించినప్పటి నుంచి రాజకీయ పార్టీలు అందుకున్న రాజకీయ విరాళాల మొత్తం విలువ రూ. 16,492 కోట్లు. ఇందులో అత్యధికంగా BJP దాదాపు రూ. 8,251 కోట్లను ఎలక్టోరల్ బాండ్ల ద్వారా పొందింది. మిగిలిన మొత్తం ఇతర పార్టీలకు చేరాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల కేంద్ర మంత్రి అమిత్ షా మీడియాతో మాట్లాడుతూ మొత్తం రూ. 20,000 కోట్ల ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల విరాళాలలో BJPకు రూ. 6,000 కోట్ల విలువైన బాండ్లు అందాయని, మిగతావి ప్రతిపక్ష పార్టీలకు అందాయని అన్నారు. ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న వార్త అమిత్ షా వ్యాఖ్యల అనంతరం మొదలైందే.  ఐతే ఇప్పటివరకు ఏ పార్టీకు ఎంత విరాళాలు అందాయో అన్న వివరాలు కింద చూద్దాం.
ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌లు:
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2017-18 బడ్జెట్‌లో ఎలక్టోరల్ బాండ్‌ల పథకాన్ని మొదటసారిగా ప్రకటించింది,  ఆ పథకం తరువాత జనవరి 2018లో నోటిఫై చేయబడింది. అప్పటి నుండి వివిధ రాజకీయ పార్టీలు ECIకి సమర్పించే వార్షిక ఆడిట్ రిపోర్ట్‌లలో తాము పొందిన ఎలక్టోరల్ బాండ్‌లకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించాయి.
ఇది కాకుండా సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలను అనుసరించి, ఎన్నికల కమిషన్ నవంబర్ 2023 నాటికి వివిధ పార్టీలు అందుకున్న ఎలక్టోరల్ బాండ్‌లకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సీల్డ్ కవర్‌లో వెల్లడించింది. కాగా ఇటీవల ఎన్నికల కమిషన్ విడుదల చేసిన సమాచారంలో (SBI సమర్పించిన డేటా) 12 ఏప్రిల్ 2019 నుండి 24 జనవరి 2024 మధ్య కాలంలో వివిధ పార్టీలు పొందిన విరాళాల వివరాలు ఉన్నాయి. ఈ మూడు సోర్సుల ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని కలిపి విశ్లేషించగా ఈ పథకం మొదలైనప్పటి నుండి ఏ పార్టీకు ఎంత విరాళాలు పొందిందో స్పష్టంగా తెలుసుకోవచ్చు.
అంతకుముందు RTI ద్వారా సేకరించిన సమాచారం ప్రకారం ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు అన్నీ రాజకీయ పార్టులు కలిపి రూ. 16,492 కోట్ల మొత్తాన్ని విరాళాలుగా పొందాయి. కాగా పైన అందించిన మూడు సోర్సుల సమాచారం ప్రకారం మాత్రం ఈ విలువ రూ. 16,488.2 కోట్లని తేలింది. ఈ రెండు పద్దతుల్లో దాదాపు నాలుగు కోట్ల వరకు స్వల్ప వ్యత్యాసం ఉంది.
ఇందులో అధికంగా ఉన్న రూ. 16,492 కోట్లని పరిగణలోకి తీసుకున్నా కూడా ఇప్పటివరకు రాజకీయ పార్టీలు బాండ్ల ద్వారా పొందిన మొత్తం విలువ క్లెయిమ్ చేసిన రూ. 20,000 కోట్ల కన్నా తక్కువే ఉంది. ఇదిలా ఉండగా ఈ మొత్తంలో BJPకు రూ. 8251 కోట్లు బాండ్ల రూపంలో అందాయి, అమిత్ షా చెప్పినట్టు 6,000  కోట్లు కాదు.
అంటే మొత్తం బాండ్ల విలువలో BJP అన్ని పార్టీల కంటే అధికంగా సుమారు 50.04% పొందింది. ఇప్పటివరకు ఏయే పార్టీ ఎంత విరాళాలు పొందిందో కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.
కాగా ఎలక్టోరల్ బాండ్‌లు మొదలైనప్పటి నుండి ఏ సంవత్సరం ఏ పార్టీ ఎంత విరాళాలు పొందిందో అన్న సమాచారం కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.  ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఇప్పటివరకు ఎలక్టోరల్ బాండ్‌లలో సగం BJP పొందగా, మిగిలిన మొత్తం ఇతర పార్టీలకు చేరాయని తెలుస్తుంది. ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే  BJP మినహా అన్ని పార్టీలు ప్రతిపక్షం కాదు. ఇందులో కొన్ని పార్టీలు BJPతో పొత్తులో ఉండగా, కొన్ని పార్టీలు గతంలో పొత్తులో ఉండి, ఇప్పుడు బయటకు వచ్చాయి.
చివరగా, ఇప్పటివరకు మొత్తం రూ. 16,492 కోట్లు విలువైన ఎలక్టోరల్ బాండ్ల విరాళాలు రాగా, అందులో సగానికిపైగా బీజేపీకి అందాయి.


text:
ఈ వీడియోలో ఆపరేషన్ చేసి తీసిన 'బ్లాడర్ స్టోన్' ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2023
‘మీరు రాళ్లను చూసి ఉంటారు, అయితే గుట్కా, మావా, విమల్ ఫుడ్‌తో చేసిన రాయి, ఆపరేషన్ నుండి బయటపడిన రాయి చూడండి!’ అనే క్లెయిమ్ తో ఒక సర్జరీ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆపరేషన్ చేసి బయటికి తీసిన ఈ రాయి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయి అని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని  నిజానిజాలు ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: వీడియోలో ఆపరేషన్ చేసి బయటికి తీసిన మూత్రాశయ రాయి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్దది. ఇది గుట్కా, మావా వంటివి తినడంతో ఏర్పడింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఆపరేషన్ బెంగళూరులోని విక్టోరియా హాస్పిటల్  నెఫ్రో యూరాలజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్  వారు చేసారు. ఆ ఇన్‌స్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ ఇంచార్జి , డాక్టర్ కేశవ మూర్తి  ప్రకారం ఈ రాయి ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయి కాదు. ఈ రాయికి గుట్కా, మావా వంటి పదార్థాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ ప్రకారం ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయి బరువు 1.9 kgs, దీన్ని జోస్ డి కాస్ట్రో డా సిల్వా అనే వ్యక్తి నుండి 25 ఆగష్టు 2003న,  ది ఇన్‌స్టిట్యూటో డో క్యాన్సర్ “ఆర్నాల్డో వియెరా డి కార్వాల్హో” లో తొలగించారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోలో చేస్తున్న క్లెయిమ్ వెనుక నిజానిజాల్ని పరిశీలించటానికి దాని గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకడం జరిగింది. ఇది 2018లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్టుకు దారి తీసింది. ఈ పోస్టులో కూడా వైరల్ పోస్టులో ఉన్న వీడియో ఉంది. పోస్టు వివరణలో ఇది ‘విక్టోరియా హాస్పిటల్ బెంగళూరు’లో తీసిన వీడియో అని ఉంది. ఈ ఆధారంతో విక్టోరియా ఆసుపత్రి వారు క్లైములో చెప్తున్నట్లు ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయిని ఆపరేషన్ చేసి బయటికి తీసినట్లు ఏమైనా వార్త కథనాలు 2018లో లేదా అంతకముందు ప్రచురితమయ్యాయా అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు.
పోస్టులోని క్లెయిమ్ గురించి విక్టోరియా హాస్పిటలోని నెఫ్రో యూరాలజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఇన్ఛార్జ్ డాక్టర్ కేశవ మూర్తి ని సంప్రదించటం జరిగింది. ఆయన ఈ పోస్టులో  ఉన్నది తమ హాస్పిటల్లో జరిగిన ఆపరేషన్ యొక్క వీడియోనే అని స్పష్టం చేసారు. అంతే కాక, గుట్కా, మావ వంటి పదార్థాలకు ఈ మూత్రాశయ రాయికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు అని కూడా తెలిపారు. అయితే, డాక్టర్ మూర్తి ఈ మూత్రాశయ రాయి ప్రపంచంలోని పెద్దది అనే క్లెయిమ్ ను నిరాకరించారు. వారు ఏ జర్నల్స్ లో కూడా దీని గురించి ఎటువంటి సమాచారం ప్రచురించలేదని తెలిపారు.
అసలు ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మాత్రాశయ రాయిని గురించి గిన్నీస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ లో వెతకగా  ‘జోస్ డి కాస్ట్రో డా సిల్వా’ అనే వ్యక్తి నుండి 25 ఆగష్టు 2003న ‘ది ఇన్‌స్టిట్యూటో డో క్యాన్సర్ “ఆర్నాల్డో వియెరా డి కార్వాల్హో” లో తొలగించారు అని తెలిసింది.
చివరిగా, ఈ వీడియోలో ఆపరేషన్ చేసి తీసిన బ్లాడర్ స్టోన్ ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మూత్రాశయ రాయి కాదు; ఇది గుట్కా, మావా వంటి పదార్థాల వలన ఏర్పడలేదు.


text:
ఫోటోలో ఉన్నది ‘1800 సంవతరాల క్రితం రాసిన భాగవతం’ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 22, 2020
‘1800 సంవత్సరాల క్రితం మన భాగవతం’ అని చెప్తూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
1800 సంవతరాల క్రితం రాసిన భాగవతం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో ఉన్నది భాగవతం కాదు. అది పాత కాలపు ఇస్లాం మత గ్రంథం. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోని ‘Getty Images’ వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. ‘Restoration of the oldest Koran in the world’ అని ఆ ఫోటోకి టైటిల్ ఉన్నట్టు వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. కావున, ఫోటోలో ఉన్నది భాగవతం కాదు. దానికి సంబంధించిన మరిన్ని ఫోటోలు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది ‘1800 సంవతరాల క్రితం రాసిన భాగవతం’ కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 22, 2020


text:
ఫొటోలోని విద్యార్థికి యాసిడ్ గాయాలైనది తమ స్కూల్ లోని కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్ ని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 11, 2019
ఫేస్బుక్ లో ఒక ఫోటో ని పెట్టి ‘అయ్యప్పమాల వేసుకున్నందుకు క్రిస్టియన్ స్కూల్లో యాసిడ్ తో బాత్రూమ్ క్లీన్ చేపించిన స్కూల్ యాజమాన్యం. యాసిడ్ పడి గాయపడిన బాలుడు’ అని పోస్టు చేస్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
అయ్యప్ప మాల వేసుకున్నందుకు క్రిస్టియన్ స్కూల్ యాజమాన్యం బాత్రూమ్ క్లీన్ చేపించినప్పుడు యాసిడ్ పడి గాయపడిన బాలుడి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫొటోలోని విద్యార్ధి మరియు కొంతమంది విద్యార్థులు కలిసి తమిళనాడు లోని ఒక స్కూల్ లోని కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్ ని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు, యాసిడ్ పడి గాయపడ్డారు. అయ్యప్ప మాల వేసుకున్నందుకు ఫోటోలోని  బాలుడిని స్కూల్ యాజమాన్యం శిక్షించలేదు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని స్క్రీన్ షాట్ లో ఉన్న సమాచారం ఆధారంగా ‘Tamilnadu good shepherd school student acid burns’ అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. వాటిలోని ‘Times of India’ ఆర్టికల్ లో స్క్రీన్ షాట్ లోని రెండవ ఫోటో యొక్క కొంత భాగాన్ని చూడవచ్చు. ఆ కథనం లో, తమిళనాడు లోని ‘గుడ్ షెపర్డ్ హై స్కూల్’ లోని విద్యార్థులు తమ హెడ్ మాస్టర్ ఆదేశాల మేరకు కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్ ని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు, వారిలోని ఇద్దరిపై యాసిడ్ పడడంతో గాయలయ్యాయని ఉంది. కావున, ఫొటోలోని విద్యార్థి (మహారాజా) గాయపడింది కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్ ని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు.
అదే విషయాన్ని ‘The New Indian Express’ వారి కథనం లో కూడా చూడవచ్చు. అయ్యప్ప మాల వేసుకున్నందుకు తనను స్కూల్ యాజమాన్యం వారు బాత్రూమ్ క్లీన్ చేపించలేదు.
చివరగా, ఫొటోలోని విద్యార్థికి యాసిడ్ గాయలైంది తమ స్కూల్ లోని కెమిస్ట్రీ ల్యాబ్ ని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 11, 2019


text:
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలుడు స్మోక్ బిస్కెట్లు తిన్న తర్వాత అస్వస్థతకు గురయ్యాడు, ఇప్పుడు చికిత్స తర్వాత బాగానే ఉన్నాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2024
డ్రై ఐస్ (ఘనీభవించిన కార్బన్ డయాక్సైడ్) కలిపిన బిస్కెట్లు తిని రెండు రోజుల పాటు ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఒక బాబు చనిపోయాడు అని చెప్తూ వీడియో(ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: డ్రై ఐస్ కలిపిన బిస్కెట్లు తిని అస్వస్థతకు గురై మరణించిన బాలుడిని చూపిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలుడు చనిపోలేదు. ఈ సంఘటన 17 ఏప్రిల్ 2024న కర్ణాటకలోని దావణగెరెలోని పీబీ రోడ్డు సమీపంలోని రోబోటిక్ బర్డ్స్ ఎగ్జిబిషన్‌లో చోటుచేసుకుంది. ఈ ఎగ్జిబిషన్‌లో ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్టాల్ వద్ద బాలుడు “స్మోక్ బిస్కెట్లు”( లిక్విఫైడ్ నైట్రోజన్ గ్యాస్ లేదా డ్రై ఐస్ కలిపిన బిస్కెట్లు) తింటుండగా అస్వస్థతకు గురయ్యాడు, వెంటనే తల్లిదండ్రులు బాలుడిని ఆస్పత్రికి తరలించి చికిత్స అందించారు. చికిత్స అనంతరం బాలుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వైరల్ వీడియోను నిశితంగా పరిశీలిస్తే బాబుతో ఉన్నవారు కన్నడ భాషలో మాట్లాడటం మనం గమనించవచ్చు, అలాగే కొంత మంది ఈ వీడియోను పోస్టు చేస్తూ ఈ ఘటన కర్ణాటక రాష్ట్రంలో జరిగింది అని రాసుకొచ్చారు. వీటి ఆధారంగా కన్నడ భాషలో తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ సంఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన పలు కన్నడ మీడియా కథనాలు లభించాయి(ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఈ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, “కర్ణాటకలోని దావణగెరెలోని పీబీ రోడ్డు సమీపంలోని రోబోటిక్ బర్డ్స్ ఎగ్జిబిషన్‌లో 17 ఏప్రిల్ రాత్రి ఈ ఘటన చోటుచేసుకుంది. ఎగ్జిబిషన్‌లో ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్టాల్ వద్ద బాలుడు “స్మోక్ బిస్కెట్లు”( లిక్విఫైడ్ నైట్రోజన్ గ్యాస్ లేదా డ్రై ఐస్ కలిపిన బిస్కెట్లు) తింటుండగా అస్వస్థతకు గురయ్యాడు, తల్లిదండ్రులు వెంటనే బాలుడిని ఆస్పత్రికి తరలించి చికిత్స అందించారు. చికిత్స అనంతరం బాలుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. ఈ ఘటనతో ఆగ్రహించిన తల్లిదండ్రులు స్మోక్ బిస్కెట్లపై కార్పొరేషన్ అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయగా, ఫిర్యాదు మేరకు అధికారులు పొగ బిస్కెట్ల విక్రయాలను నిలిపివేసి స్టాల్ ను సీజ్ చేశారు. పిల్లలకు ఇలాంటి స్మోక్ బిస్కెట్లు ఇవ్వొద్దని హెచ్చరిస్తూ ఆ బాలుడి తల్లితండ్రులు ఒక ఆడియో సందేశం విడుదల చేశారు.” (కన్నడ నుండి తెలుగు అనువాదం)
డ్రై ఐస్, లిక్విడ్ నైట్రోజన్ అంటే ఏమిటి?
డ్రై ఐస్ అంటే ఘన రూపంలో ఉన్న కార్బన్ డయాక్సైడ్. కార్బన్ డయాక్సైడ్ -మైనస్ 78.5 సెంటీగ్రేడ్ వద్ద ఘనస్థితిలో ఉంటుంది. ఇలా కార్బన్ డయాక్సైడ్ మార్చడాన్ని సబ్లిమేషన్ అంటారు. ఇలా ఘన రూపంలో ఉన్న కార్బన్ డయాక్సైడ్ ను షిప్పింగ్ లో వినియోగిస్తారు. షిప్పింగ్ లో ఉత్పత్తులు పాడవకుండా భద్రపరచడం కోసం దీన్ని గడ్డకట్టే ఏజెంట్‌గా వినియోగిస్తారు.
లిక్విడ్ నైట్రోజన్ – మైనస్196 °C ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవ స్థితిలో ఉంటుంది. లిక్విడ్ నైట్రోజన్ కూడా శీతలకరణిగా (గడ్డకట్టే ఏజెంట్)గా ఉత్పత్తులు పాడవకుండా భద్రపరచడం కోసం విస్తృతంగా వినియోగిస్తారు. ఆహార ఉత్పత్తుల ఇమ్మర్షన్, ఫ్రీజింగ్ మరియు రవాణా కోసం, అలాగే మెడికల్ ఉత్పత్తుల, రక్తం, పునరుత్పత్తి కణాలు ( వీర్యం మరియు గుడ్డు ) మరియు ఇతర జీవ నమూనాలు మరియు పదార్థాలను భద్రపరచడం కోసం వినియోగిస్తారు.
ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI), US ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (FDA), మరియు సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (CDC) ప్రకారం, డ్రై ఐస్ మరియు లిక్విడ్ నైట్రోజన్ రెండూ ప్రాణాంతక పదార్థాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి, ఆహార వినియోగానికి తగినవి కావు.
అమెరికాకు చెందిన US ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రకారం డ్రై ఐస్ మరియు లిక్విడ్ నైట్రోజన్ చేత్తో పట్టుకోకుడదు. లిక్విడ్ నైట్రోజన్ మరియు డ్రై ఐస్‌ని నేరుగా తినకూడదు లేదా తాకకూడదు .డ్రై ఐస్ చేతితో పట్టుకుంటే చేతికి గాయాలు అవుతాయి. కాలిన గాయాల్లాగా అవి ఉంటాయి. ఇక ఈ డ్రై ఐస్‌ను తింటే నోరంతా కాలిపోతుంది. ఊపిరి కూడా ఆడక ఇబ్బంది పడతారు. ముట్టుకునేటప్పుడు చేతికి గ్లౌవ్స్ వేసుకోవడం చాలా అవసరం. అలాగే తగినంత వెంటిలేషన్ ఉన్నప్పుడే వాటిని ఓపెన్ చేయాలి. లేకపోతే డ్రై ఐస్  మరియు లిక్విడ్ నైట్రోజన్ వల్ల ఊపిరాడని పరిస్థితి తలెత్తుతుంది, మన ఆరోగ్యం పై చెడు ప్రభావం పడుతుంది. డ్రై ఐస్ అనుకోకుండా తింటే అది ప్రాణాంతకమైన పరిస్థితులకు దారితీస్తుంది, తీవ్రమైన అంతర్గత గాయాలకు కారణం అవుతుంది, నోటిలో లేదా జీర్ణవ్యవస్థలో పెద్ద మొత్తంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ వాయువు విడుదలవుతుంది. దీనివల్ల జీర్ణ వ్యవస్థలో ప్రమాదకరమైన గ్యాస్ ఏర్పడుతుంది. కడుపుబ్బరం పొత్తి కడుపునొప్పి, వాంతులు, పేగులు చిల్లులు పడడం, పొట్టకు చిల్లులు పడడం వంటివి జరుగుతాయి. డ్రై ఐస్ మరియు లిక్విడ్ నైట్రోజన్ పొరపాటున నోటిలో పెట్టుకుంటే, వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మార్చి 2024లో హర్యానాలోని గురుగ్రామ్‌లోని ఒక రెస్టారెంట్ ఆహారం అనంతరం ఐదుగురు కస్టమర్లకు పొరపాటున మౌత్ ఫ్రెషనర్‌కు బదులుగా డ్రై ఐస్‌ను అందించింది. ఇది తిని వారు అందరూ రక్త వాంతులు చేసుకున్నారు. ఈ వీడియో కూడా అప్పట్లో బాగా వైరల్ అయింది. ఈ ఘటన సంబంధించిన వార్త కథనాలు ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలుడు స్మోక్ బిస్కెట్లు తిన్న తర్వాత అస్వస్థతకు గురయ్యాడు, కానీ ఇప్పుడు చికిత్స తర్వాత బాగానే ఉన్నాడు.


text:
ఈ హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో వధూవరులు చనిపోలేదు; యథావిధిగా పెళ్లి కూడా జరిగింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 17, 2023
తమ వివాహ వేదిక వద్దకు హెలికాప్టర్లో వధూవరులు వస్తున్నారని, అయితే ప్రమాదవశాత్తు హెలికాప్టర్ కూలిపోయి ఇద్దరూ మరణించారని చెప్తూ హెలికాప్టర్ ప్రమాద దృశ్యాలను చూపుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వివాహ వేదిక వద్ద జరిగిన హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో వధూవరులు చనిపోవడాన్ని చూపుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: 2018 బ్రెజిల్ దేశంలో ఈ ఘటన చోటు చేసుకుంది. వివాహ వేదిక వద్దకు వధువును తీసుకువస్తున్న హెలికాప్టర్ ప్రమాదవశాత్తు కూలిపోయింది. అందులో ప్రయాణిస్తున్న ముగ్గురు వ్యక్తులకి గాయాలు కాగా వధువు సురక్షితంగానే బయటపడింది. యథావిధిగా పెళ్లికూడా జరిగింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ ఘటన గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో లభించింది. ఈ ఘటన బ్రెజిల్ దేశంలో విన్హేడో అనే పట్టణంలో 05 మే, 2018 లో జరిగినట్లుగా వీడియో కింద వివరణలో పేర్కొన్నారు. ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే అక్కడే ఉన్న అతిధులు హెలికాప్టర్లో ఉన్న ప్రయాణికులని కాపాడటం చూడవచ్చు.
వార్తా కథనాల ప్రకారం, ప్రమాదం జరిగే సమయానికి హెలికాప్టర్‌లో పెళ్ళికూతురు, పైలట్ తో సహాయ మొత్తం నలుగురు వ్యక్తులు ప్రయాణిస్తున్నారు. అయితే ఈ ఘటనలో ముగ్గురికి స్వల్ప గాయాల కాగా, పెళ్ళికూతురు గాయపడలేదని, పైగా యథావిధిగానే పెళ్లి జరిగిందని స్థానిక మీడియా రిపోర్ట్ చేసింది. ల్యాండింగ్ సమయంలో హెలికాప్టర్‌కి అక్కడే ఉన్న టవర్ తగలడం వల్ల ఈ ప్రమాదం జరిగినట్లు అతిధులు చెప్పారు.
చివరిగా, వైరల్ పోస్టులో చెప్పినట్లుగా హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో వధూవరులు చనిపోలేదు. యథావిధిగా పెళ్లి కూడా జరిగింది.


text:
ఈ ఫొటోలో పెళ్లి కూతురు కూర్చున్నది తన తండ్రి ఒడిలో, పూజారి ఒడిలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2022
1918 లోనే ‘పూజారి ఒడిలో పెళ్లికూతురు కూర్చోవడం’ అనే ఆచారాన్ని బ్రిటిషువారు చట్టం చేసి రద్దు చేశారు అని, అయితే అదే ఆచారం  ఇప్పుడు పునరావృతం అవుతుందని చెప్తూ కొన్ని ఫొటోలు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పూజారి ఒడిలో పెళ్లికూతురు కూర్చున్న దృశ్యాలు. ఈ ఆచారాన్ని బ్రిటిషువారు 1918లోనే చట్టం చేసి రద్దు చేశారు.
ఫాక్ట్: వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలలో పెళ్లికూతురు తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చొన్నది. తమిళ బ్రాహ్మణుల వివాహాల్లో, ముఖ్యంగా అయ్యంగార్ బ్రాహ్మణుల వివాహాల్లో, వధువు వరుడి చేత తాళి కట్టించుకునే సమయంలో తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవడం వారి ఆచారంగా భావిస్తారు. ఇక, 1918లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ‘పూజారి ఒడిలో పెళ్లికూతురు కూర్చోవడం’ అనే ఆచారాన్ని చట్టం చేసి రద్దు చేసినట్లు ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఫోటో 2019లో చెన్నైలో జరిగిన ఒక తమిళ బ్రాహ్మణ యువతికి ఒక విదేశీ వ్యక్తితో జరిగిన పెళ్లిలో తీసినదిగా తెలిసింది. పెళ్లికొడుకు తాళి కట్టే సమయంలో పెళ్లికూతురు తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చొన్నది.
మరొక వైరల్ ఫొటో, 2016లో కేరళలో జరిగిన తమిళ బ్రాహ్మణ పెళ్లిలో తీసినది. ఇందులో కూడా పెళ్లికూతురు తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చొన్న ఫొటోలు మరియు వీడియో ఇక్కడ చూడవచ్చు. తమిళ బ్రాహ్మణుల వివాహాల్లో, ముఖ్యంగా అయ్యంగార్ బ్రాహ్మణుల వివాహాల్లో, వధువు వరుడి చేత తాళి కట్టించుకునే సమయంలో తన తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవడం వారి ఆచారంగా భావిస్తారు. దీనికి సంబంధించిన వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక, ‘పూజారి ఒడిలో పెళ్లికూతురు కూర్చోవడం’ అనే ఆచారాన్ని 1918లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం రద్దు చేయడం గురించి న్యాయశాఖ అధికారిక వెబ్‌సైట్లో వెతకగా, 1918లో అటువంటి చట్టం చేయలేదు అని తెలుస్తుంది. అలాగే, ఇటువంటి ఆచారాన్ని రద్దు చేస్తూ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కానీ భారత ప్రభుత్వం కానీ చట్టం చేసినట్లు ఆధారాలు లేవు.
చివరిగా, వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలలో పెళ్లికూతురు కూర్చున్నది తన తండ్రి ఒడిలో మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ‘పూజారి ఒడిలో పెళ్లికూతురు కూర్చోవడం’ అనే ఆచారాన్ని చట్టం చేసి రద్దు చేసినట్లు ఆధారాలు లేవు.

created: December 29, 2022


text:
ఈ వీడియోలో బురఖా వేసుకొని స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో పాల్గొన్న మహిళ కర్ణాటక రాష్టంలోని కలెక్టర్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2023
ఈ ఏడాది భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో, కర్ణాటకలోని ఒక ముస్లిం మహిళా కలెక్టర్ బురఖా వేసుకొని పాల్గొన్నారని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ‘…నిషేధానికి గురి అయిన చోట గెలవడం అంటే ఇదే..’ అని గత సంవత్సరం కర్ణాటకలోని విద్యా సంస్థల్లో హిజాబ్ ధరించటాన్ని నిషేదించిన విషయాన్ని ఉద్దేశిస్తూ పోస్టు వివరణ ఉంది. అసలు ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలోని ఒక ముస్లిం మహిళా కలెక్టర్ బురఖా ధరించి జండా వందనం చేసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్‌లోని కిష్త్వార్‌లో ఈ ఏడాది జరిగిన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలకి చెందినది. ఇందులో ఉన్న మహిళ, కిష్త్వార్ జిల్లా District Development Council యొక్క Vice-Chairperson అయిన సైమా పర్వీన్ లోన్ . కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించగా, ఒకచోట, స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల బ్యానర్ పైన ‘ District Administration, Kishtwar అని కనిపించింది. అంతే కాక, ఈ విడియో పైన “ఫాస్ట్ న్యూస్” అనే లోగో కూడా ఉంది.
ఈ రెండిటిని హింట్ లాగా తీసుకొని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటెరెట్లో వెతకగా, ఫాస్ట్ న్యూస్ అనే Facebook పేజీలో ఈ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ లభించింది.
ఈ వీడియోలో మొదటి ముప్పై సెకండ్లు వైరల్ వీడియోతో సరిపోలాయి. ఈ వీడియో జమ్మూ & కాశ్మీర్‌లోని కిష్త్వార్‌లో ఈ నెల జరిగిన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలను చూపిస్తుంది. వీడియోలో బురఖా ధరించి వేడుకకు విచ్చేసిన మహిళ కిష్త్వార్ జిల్లా District Development Council యొక్క Vice-Chairperson  సైమా పర్వీన్ లోన్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ వేడుక కిష్త్వార్‌లోని చౌగన్ గ్రౌండ్‌లో జరిగింది అని జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ యొక్క ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ పబ్లిక్ రిలేషన్స్ డిపార్టుమెంట్ వెబ్సైటు చెప్తుంది. ఈ ఆధారాలను  బట్టి, ఈ వేడుకల వీడియోలోని చిన్న భాగాన్ని కట్ చేసి, అందులో ఉన్న మహిళ కర్ణాటకలోని ఒక కలెక్టర్ అని తప్పుడు కథనంతో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరిగా, ఈ వీడియోలో బురఖా వేసుకొని స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో పాల్గొన్న మహిళ కర్ణాటక రాష్టంలోని కలెక్టర్ కాదు, జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని కిష్త్వార్ జిల్లా District Development Council Vice-Chairperson సైమా పర్వీన్ లోన్.


text:
ఈ వీడియోలో బురఖా ధరించిన ముస్లిం మహిళకి రేషన్ కిట్ నిరాకరించబడలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 23, 2020
హిందూ ఫాసిస్ట్లు బురఖా వేసుకున్న మహిళ ముస్లిం అయినందుకు రేషన్  కిట్ నిరాకరించారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతుంది. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు  నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
బురఖా వేసుకున్న ఒక ముస్లిం మహిళ కి రేషన్ నిరాకరిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో బురఖా వేసుకున్న మహిళకి రేషన్ కిట్ నిరాకరించబడలేదు. ఆ వీడియో లో ఫుడ్ కిట్ ని పంచుతున్న రాజీవ్ మిశ్రా ‘FACTLY’కి పంపించిన మరొక వీడియో మరియు ఫోటోలలో ఆ మహిళ కి రేషన్ ఇవ్వడం చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో లో 25 సెకండ్స్ నిడివి దగ్గర రేషన్ పంచుతున్న అతని పేరు ‘రాజీవ్ మిశ్రా’ అని వినిపిస్తుంది. ఆయన పేరుని, కొన్ని కీలక పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఫేస్బుక్ లో ‘UPKhabar’ పోస్ట్ చేసిన ఒక  వీడియో ద్వారా అతని గురించి మరింత సమాచారం తెలిసింది.
ఆ సమాచారం ద్వారా ‘రాజీవ్ మిశ్రా’ (మమతా చారిటబుల్ ట్రస్ట్  ప్రెసిడెంట్ మరియు ఉత్తర్ ప్రదేశ్ యొక్క BJP జనరల్ సెక్రటరీ) యొక్క ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లభించింది. అతను అదే వీడియోని ఆయన తన ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో 16 ఏప్రిల్ 2020 న పోస్ట్ చేసాడు. ఆ వీడియోలో కూడా బురఖా వేసుకున్న ఆ మహిళ  రేషన్ ని  తీసుకోవడానికి  వచ్చినప్పుడు వీడియో మరొక దృశ్యానికి మారుతుంది; దీని వలన ఆ వీడియో చూసినవారు ఆమెకి రేషన్ నిరాకరించబడిందని అనుకుంటారు. ఆ వీడియోపై వివరణ కోసం ‘FACTLY’ రాజీవ్ మిశ్రాను సంప్రదించినప్పుడు, అతను సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతున్న కథనాన్ని ఖండించాడు. అంతేకాక, ఆ ఈవెంట్ లో తీసిన మరొక వీడియోని,  ఫోటోలను ‘FACTLY’ కి పంపించాడు, వాటి ద్వారా ఆ బురఖా వేసుకున్న మహిళ కి రేషన్ అందింది అని స్పష్టమవుతుంది.
తను మతం ఆధారంగా ప్రజలపై వివక్ష చూపనని  రాజీవ్ మిశ్రా ‘FACTLY’ కి చెప్పారు. అంతేకాక, తను ముస్లింలకు ఫుడ్ కిట్లు పంపిణీ చేస్తున్న వీడియోలు మరియు ఫోటోలను ఫేస్ బుక్ ప్రొఫైల్ లో చూడవచ్చు అని పేర్కొన్నాడు.
చివరగా, ఆ వీడియోలో బురఖా ధరించిన ముస్లిం మహిళ కి రేషన్ కిట్ నిరాకరించబడలేదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియోలో మధ్యలోని నాలుగు గుండీలు ఎక్కడికీ పోలేదు; లెక్కించే ప్రక్రియ బట్టి మార్పులు చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 17, 2023
“ఈ వీడియో ఒకసారి చూడండి భలే గమ్మత్తయిన లెక్క ఇది చివరికి ఆ నాలుగు గుండీలు ఏమైతదో అర్థం కాదు”, అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భలే గమ్మత్తయిన లెక్కను చూడండి. వీడియోలో చివరికి ఆ నాలుగు గుండీలు ఏమయ్యాయో అర్థం కాదు.
ఫాక్ట్: వీడియో మొదట్లో రెండు సార్లు లెక్కించే మూలల్లోని బాక్సుల్లో రెండేసి గుండీలు ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. చివరికి వచ్చేసరికి ఒకేసారి లెక్కించే బాక్సుల్లో రెండేసి గుండీలు, రెండు సార్లు లెక్కించే మూలలలోని బాక్సుల్లో ఒకే గుండీ ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. లెక్కించే ప్రక్రియ బట్టి వీడియోలో మార్పులు చేసారు. కావున, పోస్ట్‌లో అది ఏదో వింతలా చూపెడుతూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్‌లోని వీడియోని సరిగ్గా గమనిస్తే, ఆ నాలుగు గుండీలు ఎక్కడికి వెళ్లాయో చాలా సులువుగా కనిపెట్టవచ్చు. వీడియో మొదట్లో మూలల్లోని బాక్సుల్లో రెండేసి గుండీలు ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. లెక్కించేటప్పుడు ప్రతి మూలను రెండేసి సార్లు లెక్కిస్తున్నట్టు గమనించవచ్చు. మూలల్లో లేని బాక్సుల్లో మాత్రం ఒకేసారి లెక్కిస్తున్నారు (వీడియో మొదట్లో ఇలాంటి బాక్సుల్లో కేవలం ఒక గుండీనే ఉన్నట్టు గమనించవచ్చు).
ఆ నాలుగు గుండీలు ఎక్కడికి వెళ్లాయో చెప్పే ప్రక్రియ అర్థం కావడానికి, బాక్సుల్లో ఉన్న అదనపు గుండీలను నీలం రంగులో చూపెడుతున్నాము. నాలుగు గుండీలు బాక్సుల్లోకి వచ్చే ప్రతి అడుగులో, మూలల్లో ఉన్న అదనపు గుండీలు మూలల్లో లేని బాక్సుల్లోకి వెళ్తున్నట్టు చూడవచ్చు.
చివరికి వచ్చేసరికి ఒకేసారి లెక్కించే బాక్సుల్లో రెండేసి గుండీలు, రెండు సార్లు లెక్కించే మూలలలోని బాక్సుల్లో ఒకే గుండీ ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కాబట్టి, ఆ నాలుగు గుండీలు మాయమవలేదు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో మధ్యలోని నాలుగు గుండీలు ఎక్కడికి పోలేదు; లెక్కించే ప్రక్రియ బట్టి మార్పులు చేసారు.

created: January 17, 2023


text:
చింతన్ శివిర్ సభలో కాంగ్రెస్ నేలపై అమర్చినది ఎరుపు రంగు కార్పెట్లు, కాషాయపు రంగు కార్పెట్లు కాదు; పైకప్పుని త్రివర్ణ రంగు వస్త్రాలతో అలంకరించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 17, 2022
చింతన్ శివిర్ పేరిట నిర్వహించిన మీటింగులో  కాంగ్రెస్ తమ పార్టీ జెండాలోని తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులను టెంట్ పైకప్పును అలంకరించడానికి ఉపయోగించి, కాషాయపు రంగు వస్త్రాలని మాత్రం నేలపై అమర్చిన చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. పాకిస్థాన్ జెండా రంగులతో పైకప్పును అలంకరించి, హిందువులు పవిత్రంగా భావించే కాషాయపు రంగుని నేలపై అమర్చి అవమానించారని మరికొందరు క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ చింతన్ శివిర్ సభలో తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులను టెంటు పైకప్పును అలంకరించడానికి ఉపయోగించి, కాషాయపు రంగు కార్పెట్లని నేలపై అమర్చిన చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): జైపూరులో జరిగిన చింతన్ శివిర్ సభలో కాంగ్రెస్ త్రివర్ణ రంగు వస్త్రాలను టెంట్ పైకప్పు అలంకరణ కోసం ఉపయోగించింది. వీటిలో కాషాయపు రంగు వస్త్రాలను కూడా పైకప్పు అలంకరణ కోసం ఉపయోగించారు. ఈ కార్యక్రమంలో నేలపై అమర్చినది ఎరుపు రంగు కార్పెట్లు, కాషాయపు రంగు కార్పెట్లు కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించి కాంగ్రెస్ చింతన్ శివిర్ సభలో తీసిన ఫోటోల కోసం వెతికితే, కాంగ్రెస్ చింతన్ శివిర్ సభలో తీసిన చాలా వరకు ఫోటోలని తమ అధికారిక ట్విట్టర్ హ్యాండిల్స్‌లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాంగ్రెస్ పార్టీ షేర్ చేసిన కొన్ని ఫోటోలలో సభ టెంట్ పైకప్పును త్రివర్ణ రంగు వస్త్రాలతో అలంకరించినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఈ సభలో తెలుపు, ఆకుపచ్చ అలాగే, కాషాయం రంగులతో ఉన్న వస్త్రాలను టెంట్ పైకప్పు అలంకరణ కోసం ఉపయోగించారు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్న సభ దృశ్యాలని మరొక కోణంలో తీసిన ఒక ఫోటోలో, సభ పైకప్పుపై కాషాయపు రంగు వస్త్రాలని కూడా అమర్చినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
చింతన్ శివిర్ సభకు సంబంధించి కాంగ్రెస్ పార్టీ షేర్ చేసిన కొన్ని ఫోటోలలో నేలపై అమర్చిన కార్పెట్ ఎరుపు రంగులో కనిపిస్తే, మరికొన్ని ఫోటోలలో కార్పెట్ కాషాయపు రంగులో ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఈ కార్పెట్ రంగుకు సంబంధించిన స్పష్టత కోసం ‘ఇండియా టుడే’ ఫాక్ట్ -చెకింగ్ సంస్థ ఇండియన్ యూత్ కాంగ్రెస్ నేషనల్ సెక్రటరీ నారాయణ్ ఓజాను సంప్రదించింది. నారాయణ్ ఓజా ‘ఇండియా టుడే’తో మాట్లాడుతూ, “సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవం,  చింతన్ శివిర్ సభ కోసం త్రివర్ణ రంగు వస్త్రాలని పండల్ లేదా టెంట్ అలంకరణ కోసం ఉపయోగించాము. అలాగే, నేలపై పూర్తి ఎరుపు రంగులో ఉన్న కార్పెట్లని మాత్రమే అమర్చాము. సాధారణంగా వివాహాలు మరియు ఇతర సమావేశాలలో ఉపయోగించే తివాచీలు ఆకుపచ్చ లేదా ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. మా విషయంలో, ఇది ఎరుపు రంగు”, అని స్పష్టం చేసారు. అంతేకాదు, చింతన్ శివిర్ సభలో ఎరుపు రంగు కార్పెట్ అమర్చినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్న ఒక ఫోటోని నారాయణ్ ఓజా ‘ఇండియా టుడే’కీ షేర్ చేసారు.
చివరగా, చింతన్ శివిర్ సభలో కాంగ్రెస్ త్రివర్ణ రంగు వస్త్రలని టెంటు పైకప్పు అలంకరణ కోసం ఉపయోగించింది. అలాగే, ఈ సభలో నేలపై అమర్చినది ఎరుపు రంగు కార్పెట్, కాషాయం రంగు కార్పెట్ కాదు.


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం అమెరికా నుండి దిగుమతి అయ్యే ఆపిల్స్‌పై ఉన్న పూర్తి టాక్స్‌ను రద్దు చేయలేదు, అదనపు టాక్స్‌ను మాత్రమే రద్దు చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2023
కేంద్ర ప్రభుత్వం అమెరికా నుండి దిగుమతి చేసుకొనే ఆపిల్స్‌పై టాక్స్ రద్దు చేసిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అమెరికా నుండి దిగుమతి చేసుకొనే ఆపిల్స్‌పై టాక్స్ రద్దు చేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్(నిజం): అమెరికా నుండి దిగుమతి అయ్యే ఆపిల్స్‌పై పూర్తి టాక్స్ రద్దు కాలేదు. మొదటినుండి ఉన్న మోస్ట్ ఫేవర్డ్ నేషన్ డ్యూటీపై 2019లో అమెరికా చర్యలకు వ్యతిరేకంగా విధించిన 20% అదనపు టాక్స్‌ను మాత్రమే ఇప్పుడు ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. జూన్ 2023లో భారత్ మరియు అమెరికా మధ్య జరిగిన WTO ఒప్పందాలలో భాగంగా ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
భారత్ మరియు అమెరికా మధ్య కొనసాగుతున్న ఆరు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) వివాదాలను పరిష్కరించాలని రెండు దేశాలు జరిపిన చర్చల్లో అమెరికా నుండి భారత్‌కు దిగుమతి అయ్యే ఆపిల్స్, వాల్‌నట్‌లు మరియు బాదంతో సహా ఎనిమిది ఉత్పత్తులపై విధించిన టాక్స్‌లను భారత్ రద్దు చేసింది.
ఈ నేపథ్యంలోనే అమెరికా నుండి దిగుమతి అయ్యే యాపిల్స్‌పై ఉన్న 20% అదనపు టాక్స్‌ను రద్దు చేసింది. ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ప్రస్తుతం చర్చనీయాంశం కావడంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిపై ఒక క్లారిఫికేషన్ ఇచ్చింది. అమెరికన్ ఆపిల్స్‌పై మొదటినుండి ఉన్న 50 శాతం మోస్ట్ ఫేవర్డ్ నేషన్ డ్యూటీ (MFN) అలాగే ఉంటుందని, కేవలం 2019లో విధించిన అదనపు టాక్స్ మాత్రమే రద్దు చేసామని తెలిపింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
2019లో అమెరికా ప్రభుత్వం భారత్ నుండి వచ్చే స్టీల్ మరియు అల్యూమినియం ఉత్పత్తులపై సుంకాలను పెంచడాన్ని భారత ప్రభుత్వం వ్యతిరేకిస్తూ అమెరికా నుండి భారత్‌కు దిమతి అయ్యే ఆపిల్స్, వాల్‌నట్, మొదలైన వాటిపై అదనపు టాక్స్ విధించింది. ఐతే పైన చెప్పినట్టు WTO ఒప్పందంలో భాగంగా ఈ అదనపు టాక్స్‌లను ఇప్పుడు తగ్గించింది. దీన్నిబట్టి ఆమెరికన్ ఆపిల్స్‌పై పూర్తిగా పన్ను తగ్గించిందన్న వార్త నిజం కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, అమెరికా నుండి దిగుమతి అయ్యే ఆపిల్స్‌పై ఉన్న అదనపు టాక్స్‌ను మాత్రమే ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది. మొదటినుండి ఉన్న మోస్ట్ ఫేవర్డ్ నేషన్ డ్యూటీ అలాగే ఉంది.

created: September 15, 2023


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం 'మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ' యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 28, 2021
‘మదర్ థెరిసా, మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలు భారతదేశం అంతటా స్తంభింపచేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం’ అని చెప్తున్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మదర్ థెరిసా, మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలు భారతదేశం అంతటా స్తంభింపచేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్(నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలను ఫ్రీజ్ చేయలేదు, కేవలం ఆ సంస్థ యొక్క FCRA లైసెన్స్ రెన్యువల్ అప్లికేషన్ తిరస్కరించింది. ఐతే లైసెన్స్ రెన్యువల్ అంశం పరిష్కారం అయ్యేవరకు తమ సంస్థ యొక్క అన్ని బ్రాంచుల యొక్క విదేశీ విరాళాల అకౌంట్లు ఫ్రీజ్ చేయాలని కోరుతూ మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ సంస్థ స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియాని కోరింది. ఇదే విషయం కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ, మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ సంస్థ ఒక ప్రకటన ద్వారా స్పష్టం చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల 25 డిసెంబర్ 2021న  ఫారిన్ కాంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ (FCRA) కింద మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క లైసెన్స్ రెన్యువల్ అప్లికేషన్  తిరస్కరించింది. ఫారిన్ కంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్, 2010 మరియు ఫారిన్ కంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ రూల్స్ (FCRR) 2011 కింద పాటించాల్సిన అర్హత ప్రమాణాలను పాటించనందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుందని అధికారిక ప్రెస్ రిలీజ్ లో పేర్కొంది. ఈ నేపథ్యంలోనే లైసెన్స్ రెన్యువల్ విషయం పరిష్కరించబడే వరకు విదేశీ విరాళాలకు సంబంధించిన బ్యాంకు ఖాతాలను ఆపరేట్ చేయకూడదంటూ మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ దేశంలోని తమ అన్ని  బ్రాంచులకు సమాచారాన్ని అందించింది. అలాగే మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ తమ బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేయాలనీ కోరుతూ స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియాకి కూడా ఒక లేఖ కూడా రాసింది.
ఐతే జరిగిన ఈ పరిణామాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ (స్తంభింపచేసిన) చేసిందంటూ తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని కథనాలను ప్రచారం చేసారు. బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ కూడా ఈ విషయాన్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని కేంద్ర ప్రభుత్వం మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేసిందంటూ ట్వీట్ చేయడంతో ఈ వార్త వైరల్ అయ్యింది.
ఈ వార్త వైరల్ అవడంతో కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఇదే విషయంపై స్పష్టతనిస్తూ ఒక ప్రెస్ నోట్ కూడా విడుదల చేసింది. మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేయలేదని, కేవలం ఆ సంస్థ యొక్క రెన్యువల్ అప్లికేషన్  తిరస్కరించామని హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఈ ప్రెస్ నోట్‌లో స్పష్టంగా పేర్కొంది. తమ సంస్థ యొక్క అకౌంట్లను ఫ్రీజ్ చేయాలని మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ సంస్థే స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియాని కోరిందని కూడా ఈ నోట్‌లో పేర్కొన్నారు.
అలాగే కేంద్ర ప్రభుత్వం తమ బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేయలేదని, తామే తమ సెంటర్ల యొక్క అకౌంట్లు ఫ్రీజ్ చేయాలని కోరినట్టు మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ జారీ చేసిన స్టేట్మెంట్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం మిషనరీస్ ఆఫ్ ఛారిటీ యొక్క బ్యాంకు ఖాతాలు ఫ్రీజ్ చేయలేదు.

created: December 28, 2021


text:
గత ఏడు సంవత్సరాలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చుల కోసం 100 కోట్లు వెచ్చించినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 12, 2023
గత ఏడు సంవత్సరాలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు అయ్యిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ఆర్టీఐ సమాధానంలో వెల్లడించింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గత ఏడు సంవత్సరాలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చుల కోసం 100 కోట్లు వెచ్చించినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ఆర్టీఐ ద్వారా వెల్లడించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన భోజనానికి మరియు దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులను తానే స్వయంగా భరిస్తారని RTI ద్వారా అడిగిన కొన్ని ప్రశ్నలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం గతంలో సమాధానమిచ్చించి. గత ఏడు సంవత్సరాలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చుల కోసం 100 కోట్లు వెచ్చించినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎప్పుడూ, ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, PMINDIA వెబ్సైటులో ప్రధానమంత్రి భోజన ఖర్చులకి సంబంధించి RTI ద్వారా అడిగిన ప్రశ్నలకి కేంద్ర ప్రభుత్వం, ‘ప్రధానమంత్రి వంటగది ఖర్చులు అనేవి ఆయన వ్యక్తిగత ఖర్చులు. ఈ ఖర్చులు ప్రభుత్వ అకౌంట్ నుండి ఖర్చు చేయరు’, అని సమాధానమిచ్చినట్టు తెలిసింది.
నరేంద్ర మోదీ తైవాన్ పుట్టగొడుగులను తింటారని 2017 గుజరాత్ ఎన్నికల సమయంలో అప్పటి కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి అల్పేష్ ఠాకూర్ మొట్టమొదట ఒక బహిరంగ సభలో ఆరోపణలు చేసారు. ప్రధాని మోదీ తైవాన్ నుండి దిగుమతి చేసుకున్న పుట్టగొడుగులను రోజుకి అయిదు తింటారని, ఈ తైవాన్ పుట్టగోడుగు ఒక్కొక్కటి 80,000 రూపాయిల ధర పలుకుతుందని అల్పేష్ ఠాకూర్ ఆ సభలో ఆరోపించారు. అయితే, అల్పేష్ ఠాకూర్ చేసిన ఈ ఆరోపణలను బలపరచడానికి ఆధారాలు లేకపోవడంతో, ఈ ఆరోపణలు కేవలం ఉహాగానాలుగా మాత్రమే పరిగణించబడుతున్నాయి.
#WATCH Modi Ji eats mushrooms from Taiwan, one mushroom costs Rs 80 thousand & he eats 5 mushrooms a day. He was dark like me but he became fair because of imported mushrooms: Alpesh Thakor, activist & Congress leader #GujaratElection2017 pic.twitter.com/jh5QPN27SD
నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చుల కోసం 100 కోట్లు ఖర్చు పెట్టినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒకవేళ ప్రకటించి ఉంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఇంటర్నెట్లో ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదు. ఇదివరకు, నరేంద్ర మోదీ దుస్తుల ఖర్చుల గురించి, ఆరోగ్య చికిత్స ఖర్చులకు సంబంధించి ఇలాంటి ఫేక్ పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఫాక్ట్‌లీ దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరకు, గత ఏడు సంవత్సరాలలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చుల కోసం 100 కోట్లు వెచ్చించినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించలేదు.

created: January 12, 2023


text:
TTD అందిస్తున్న వివిధ సేవలపై GST వసూలు చేస్తారు, హుండీ ఆదాయంపై కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2021
BJP ప్రభుత్వం తిరుపతి హుండీ ఆదాయం పై 120 కోట్ల GST వసూలు చేసిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: BJP ప్రభుత్వం తిరుపతి హుండీ ఆదాయంపై 120 కోట్ల GST వసూలు చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): TTD హుండీ విరాళం ద్వారా అర్జించే ఆదాయం GST పరిధిలోకి రాదు. ఎందుకంటే GST అనేది వస్తవును లేదా సేవలను విక్రయించడం పై విధించే పన్ను. 24 మార్చ్ 2021న రాజ్యసభలో జరిగిన డిబేట్ లో ఆంధ్రప్రదేశ్ కి చెందిన పార్లమెంట్ సభ్యుడు విజయ సాయి రెడ్డి మాట్లాడుతూ తిరుపతి దేవస్థానం 120 కోట్ల GST కడుతుందని, కేంద్ర ప్రభుత్వం TTD భక్తులకు అందించే కాటేజీ సర్వీస్ పై GST వసూలు చేస్తోందని అన్నారు, ఐతే దీనిని కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరుపతి హుండీ ఆదాయంపై GST వసూలు చేస్తోందని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సాధారణంగా TTDకి విరాళాలు, దర్శనం మరియు ఆర్జిత సేవల టికెట్స్ విక్రయించడం, హుండీలు, లడ్డూల అమ్మకం, దర్శనానికి వచ్చిన భక్తులు ఉండేందుకు కాటేజీ సర్వీస్ అందించడం, భక్తులు సమర్పించిన తల నీలాలు విక్రయించడం, ఆలయానికి చెందిన ప్రాపర్టీస్ లీజుకు ఇవ్వడం వంటి పలు మార్గాల ద్వారా ఆదాయం చేకూరుతుంది.
TTD హుండీ విరాళం ద్వారా అర్జించే ఆదాయం GST పరిధిలోకి రాదు. ఎందుకంటే GST అనేది వస్తవును లేదా సేవలను విక్రయించడం పై విధించే పన్ను. పైగా ఆదాయ పన్ను చట్టం 1961 లోని సెక్షన్ 12AA కింద రిజిస్టర్ చేసుకున్న స్వచ్ఛంద సంస్థలు మరియు మతపరమైన ట్రస్టులు విరాళాల రూపంలో పొందే ఆదాయానికి పన్ను మినహాయింపు కూడా లభిస్తుంది. ఈ సెక్షన్ కింద TTD కూడా హుండీ మరియు విరాళాల రూపంలో పొందే ఆదాయానికి మినహాయింపు పొందుతోంది.
ఇక TTD వివిధ సేవల ద్వారా ఆర్జించే ఆదాయం విషయానికొస్తే GST మొదలు కాకముందు ఆంధ్రప్రదేశ్ జనరల్ సేల్స్ టాక్స్ యాక్ట్, 1957 కింద TTDకి వస్తువుల విక్రయం (Sale of Goods) పై సేల్స్ టాక్స్ మినహాయింపునివ్వగా, ఇదే మినహాయింపుని ఆంధ్రప్రదేశ్ VAT యాక్ట్, 2005 ద్వారా కొనసాగించారు. వసతి సదుపాయాలకు సంబంధించి రోజుకి వెయ్యి రూపాయల మరియు అంతకన్నా ఎక్కువ అద్దె ఉన్న సందర్భాలలో టాక్స్ చెల్లించాల్సి ఉండగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం లగ్జరీ టాక్స్ యాక్ట్, 1987 కింద TTDకి భక్తులకు కాటేజీల ద్వారా వసతి సదుపాయం కల్పించడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయంపై మినహాయింపునిచ్చింది.
ఐతే 2017లో పాత టాక్స్ విధానాన్ని రద్దు చేసి GST విధానాన్ని ప్రారంభించిన తరవాత ఆదాయ పన్ను చట్టం,1961 లోని సెక్షన్ 12AA కింద రిజిస్టర్ చేసుకున్న మతపరమైన ట్రస్టులు అందించే పలు సేవలకు పన్ను మినహాయింపునివ్వగా, మరికొన్ని సేవలకు షరతులతో కూడిన  మినహాయింపునిచ్చింది. ఉదాహరణకి, భక్తులకు అందించే ప్రసాదంపై, దేవాలయ ట్రస్టులు నిర్వహించే మెడికల్ క్యాంపులు, పబ్లిక్ లైబ్రరీలు, అనాథలు, నిరాశ్రయులైన పిల్లలు, శారీరకంగా లేదా మానసికంగా వేధింపులకు గురైన వారికోసం నిర్వహించే పాఠశాలలకు, కాలేజీలకు, GST మినహాయింపునిచ్చారు. ఐతే ప్రసాదాలకు కావలిసిన ముడి సరుకులకు, భక్తులకు అందించే కాటేజీ సర్వీస్ లో రోజుకి వెయ్యి రూపాయల రుసుము దాటిన వాటికి, ఆలయ ట్రస్ట్ కి చెందిన కమ్యూనిటీ హాల్స్, కళ్యాణమండపం లేదా బహిరంగ ప్రదేశాల అద్దె రోజుకు పదివేల రూపాయలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు, ఆలయ ట్రస్ట్ కి చెందిన షాప్స్ అద్దె నెలకు పది వేల రూపాయలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఛార్జీలు ఉన్న సందర్బాలలో GST కట్టాల్సి ఉంటుంది.
ఇదే విషయమై 24 మార్చ్ 2021న రాజ్యసభలో జరిగిన డిబేట్ లో ఆంధ్రప్రదేశ్ కి చెందిన పార్లమెంట్ సభ్యుడు విజయ సాయి రెడ్డి మాట్లాడుతూ తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం 120 కోట్ల రూపాయల GST కడుతుండగా అందులో నుండి తిరిగి 9 కోట్లు క్లెయిమ్ చేసుకుంటుందని, కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరుమలలో భక్తులకు అందించే కాటేజీ సర్వీస్ పై కూడా GST వసూలు చేస్తుందని అన్నారు. దీనికి కేంద్ర ఆర్ధిక మంత్రి స్పందిస్తూ GST కన్నా ముందు రోజుకి వెయ్యి లేదా ఎక్కువ అద్దె వసూలు చేసే హోటల్ గదులు మరియు వసతి సదుపాయాలు అందించే వారు సర్వీస్ టాక్స్ కట్టే వారని, దీనినే GST లోను కొనసాగిస్తున్నామని తెలిపారు. ఐతే విజయ సాయి రెడ్డి చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలను తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని తిరుపతి హుండీ ఆదాయంపై కేంద్రం GST వసూలు చేస్తోందని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నట్టు తెలుస్తోంది.
చివరగా, TTD అందిస్తున్న వివిధ సేవలపై GST వసూలు చేస్తోందన్న మాటని హుండీ ఆదాయంపై GST వసూలు చేస్తోందని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు.


text:
వీడియోలోని శిశువు ‘Harlequin Ichthyosis’ అనే మెడికల్ కండిషన్ తో పుట్టింది. తను వింత రాక్షస శిశువు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 30, 2019
అస్సాంలో పుట్టిన వింత రాక్షస శిశువు అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ శిశువు పట్టుకోవడం వల్ల ఒక హాస్పిటల్ నర్స్ మరణించినట్టు కూడా పోస్ట్ లో పేర్కొన్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అస్సాంలో పుట్టిన వింత రాక్షస శిశువు వీడియో. ఆ శిశువు పట్టుకోవడం వల్ల హాస్పిటల్ నర్స్ మరణించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ఉన్న శిశువు ‘Harlequin Ichthyosis’ అనే మెడికల్ కండిషన్ తో పుట్టింది. ఆ మెడికల్ కండిషన్ తో పుట్టిన పిల్లలు పట్టుకోవడం వల్ల ఎవరూ చనిపోరు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, చాలా వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఒక యూట్యూబ్ వీడియో కింద కామెంట్ చూస్తే, వీడియోలో ఉన్న శిశువు ‘Harlequin Icthyosis’ అనే మెడికల్ కండిషన్ తో పుట్టినట్టు రాసి ఉంటుంది.
Harlequin Icthyosis’ అని గూగుల్ లో వెతకగా, ‘Harlequin Ichthyosis’ అనేది ఒక జెనెటిక్ డిసార్డర్ అని తెలుస్తుంది. ‘ABCA12’ జీన్ లో మ్యుటేషన్ వల్ల ఈ కండిషన్ వస్తుంది. ఇంతకముందు ఈ కండిషన్ తో పుట్టిన పిల్లలు బ్రతకడం కష్టంగా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు ఇంటెన్సివ్ మెడికల్ కేర్ తో పిల్లలు జీవించే అవకాశాలు పెరిగాయని తెలుస్తుంది. ఈ కండిషన్ గురించి మరిన్ని వివరాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
పోస్ట్ లోని వీడియో ఎక్కడ తీసారనే సమాచారం ఇంటర్నెట్ లో దొరకలేదు. కానీ, ‘Harlequin Ichthyosis’ అని సెర్చ్ చేస్తే వీడియోలో ఉన్న శిశువు లాంటి వేరే చాలా శిశువుల ఫోటోలు మరియు వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. కాబట్టి, వీడియోలోని శిశువు కూడా ‘Harlequin Ichthyosis’ అనే కండిషన్ తో బాధపడుతున్నట్టు నిర్ధారణకి రావొచ్చు. పోస్ట్ లో చెప్పిన కథలో ఎటువంటి నిజం లేదు. ‘Harlequin Ichthyosis’ కండిషన్ తో పుట్టిన పిల్లలు పట్టుకుంటే చనిపోతారని ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
ఈ జెనెటిక్ డిసార్డర్ తో ఇంతక ముందు భారతదేశంలో పుట్టిన పిల్లల మీద వివిధ వార్తాసంస్థలు రాసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని శిశువు ‘HarlequinIchthyosis’ అనే మెడికల్కండిషన్ తో పుట్టింది. తను వింత రాక్షస శిశువు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 30, 2019


text:
కుతిరన్ టన్నెల్ వల్ల రెండు గంటల త్రిస్సూర్ నుండి కోయంబత్తూర్ ప్రయాణ సమయం పది నిమిషాలకు తగ్గిందన్న వాదనలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 12, 2021
కేరళలో ఇంతకు ముందు 2 గంటలు పట్టే కోయంబత్తూర్ – త్రిస్సూర్ మధ్య ప్రయాణం ఇటీవల ప్రారంభించిన కుతిరన్ టన్నెల్ వల్ల 10 నిమిషాల్లో పూర్తి చేయొచ్చని చెప్తున్న పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్  అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2 గంటలు పట్టే కోయంబత్తూర్ – త్రిస్సూర్ మధ్య ప్రయాణం ఇటీవల ప్రారంభించిన కుతిరన్ టన్నెల్ వల్ల 10 నిమిషాల్లో పూర్తి చేయొచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇంతకు ముందు కోయంబత్తూర్- త్రిస్సూర్ మార్గ మధ్యలోని కుతిరన్ ప్రాంతంలో సుమారు 2.5 కిలో మీటర్ల మేర ఇరుకైన ఘాట్ రోడ్డుపై ప్రయాణం చేయాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు ఈ 1.6 కిలోమీటర్ల పొడవైన టన్నెల్ నిర్మాణం వల్ల కొంత ప్రయాణ సమయం తగ్గుతుందన్న మాట నిజమైనప్పటికి, రెండు గంటల ప్రయాణం పది నిమిషాల్లో పూర్తి చేయవచ్చన్న వాదనలో హేతుబద్దత లేదు. పైగా ప్రభుత్వం ఎక్కడా కూడా ఇలా చెప్పలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
గుజరాత్ కి చెందిన బిజేపీ నాయకుడు ఒకరు ఇటీవల కేరళలో ప్రారంభించిన కుతిరన్ టన్నెల్ కి సంబంధించిన ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఇంతకు ముందు కోయంబత్తూర్- త్రిస్సూర్ మధ్య 2 గంటల ప్రయాణాన్ని ఈ టన్నెల్ వల్ల 10 నిమిషాల్లో పూర్తి చేయొచ్చంటూ ట్వీట్ చేసాడు. దీంతో ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన సమాచారం కూడా ఇక్కడ నుండి సేకరించిందే. అయితే చాలా మంది ఆ ట్వీట్ లో నిజం లేదు అని అన్నాక, ఆ ట్వీట్ డిలీట్ చేయటం జరిగింది.  ఐతే కుతిరన్ టన్నెల్ నిజంగానే 2 గంటల ప్రయాణాన్ని 10 నిమిషాలకి తగ్గించిందా అన్న విషయం కింద చూద్దాం.
కుతిరన్ టన్నెల్:
త్రిస్సూర్ – పాలక్కాడ్ మీదుగా వెళ్ళే నేషనల్ హైవే 544 పీచి- వజని వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం (Peechi- Vazhani wildlife sanctuary) మీదుగా వెళ్తుంది. ఐతే కుతిరన్ ప్రాంతం అనేది ఈ అభయారణ్యం లోపల ఉంటుంది. ఇది పూర్తిగా కొండ ప్రాంతం కావడంతో ఈ రోడ్డు చాలా ఇరుకుగా (ఘాట్ రోడ్డు) ఉంటుంది. పైగా తరుచూ భారీ వాహానాలు లోడ్లతో కొండ చుట్టూ ఉన్న రహదారిపై ప్రయాణించాల్సి వస్తుంది. ఇందువల్ల ఇక్కడ తరుచూ ట్రాఫిక్ జామ్ మరియు ఆక్సిడెంట్లు జరుగుతూ ఉండేవి.
వాహనదారులు చుట్టూ తిరిగి వెళ్ళకుండా, ట్రాఫిక్ జామ్, ఆక్సిడెంట్స్ తగ్గించే ఉద్దేశంతో 2016లో కుతిరన్ ప్రాంతంలో 1.6 కిలో మీటర్ల పొడవైన రెండు టన్నెల్స్ నిర్మాణం మొదలుపెట్టరు. ఈ రెండింటిలో ఒక టన్నెల్ నిర్మాణం పూర్తి కావడంతో ఇటీవల ప్రారంభించారు. రెండో టన్నెల్ నిర్మాణం ఇంకా పూర్తి కాలేదు. ఈ ప్రాజెక్ట్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని ‘నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ అఫ్ ఇండియా’ (NHAI) చేపట్టింది.
కోయంబత్తూరు – త్రిస్సూర్ ప్రయాణ సమయం:
ఇంతకు ముందు వాహనదారులు ఈ కొండ ప్రాంతంలో సుమారు 2.5 కిలో మీటర్ల మేర ఇరుకైన ఘాట్ రోడ్డుపై ప్రయాణం చేసేవారు.
ఇప్పుడు ఈ 1.6 కిలో మీటర్ల పొడవైన టన్నెల్ నిర్మాణం వల్ల ఈ దూరం మరియు దాన్ని దాటడానికి  పట్టే సమయం కొంత తగ్గుతాయి. కాకపోతే గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, ఈ టన్నెల్ కేవలం 1.6 కి.మి పొడవు కాబట్టి ప్రయాణ సమయం ఏ మేర తగ్గుతుందో మనం అర్ధం చేసుకోవచ్చు. పైగా ప్రయాణ సమయం అనేది ఆ టైములో ఉండే ట్రాఫిక్ పై ఆధారపడి ఉంటుంది. అంతేగాని పోస్టులో పేర్కొన్నట్టు ఈ టన్నెల్ వల్ల రెండు గంటలు పట్టే ప్రయాణ సమయం పది నిమిషాలకు పడిపోయిందన్న వాదనలో హేతుబద్దత లేదు.
కేంద్ర రోడ్డు రవాణా & హైవేల మంత్రిత్వ శాఖ కేరళలో చేపట్టిన పనులకు సంబంధించిన ఒక డాక్యుమెంట్ లో ఈ కుతిరన్ టన్నెల్ గురించి, ఈ టన్నెల్ నిర్మాణం యొక్క ఉపయోగం గురించి ప్రస్తావిస్తూ ఈ టన్నెల్ ట్రాఫిక్ జామ్, ఆక్సిడెంట్లతో పాటు ప్రయాణ సమయాన్ని ఒక 30% తగ్గిస్తుందని పేర్కొన్నారు. అంతేగానీ, ప్రభుత్వం ఎక్కడా కూడా ఈ టన్నెల్  వల్ల రెండు గంటల ప్రయాణం పది నిమిషాలకు తగ్గుతుందని చెప్పలేదు.
గూగుల్ మ్యాప్స్ ప్రకారం కోయంబత్తూరు – త్రిస్సూర్ మధ్య దూరం సుమారు 114 కి.మీలు, ఐతే ఈ మార్గంలో కేవలం ఒక 1.6 కి.మీల టన్నెల్ నిర్మాణం వల్ల ఈ దూరం యొక్క ప్రయాణం సమయం ఏ మేర తగ్గుతుందో మనం అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, కుతిరన్ టన్నెల్ వల్ల రెండు గంటల త్రిస్సూర్ నుండి కోయంబత్తూర్ ప్రయాణ సమయం పది నిమిషాలకు  తగ్గిందన్న వాదనలో నిజం లేదు.


text:
ఒడిశా రైలు ప్రమాద బాధితుల నుండి RSS కార్యకర్తలు విలువైన వస్తువులను దొంగిలించారని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2023
ఇటీవల ఒడిశాలో జరిగిన ఘోర రైలు ప్రమాద బాధితులని ఆదుకుంటామని చెప్పి RSS కార్యకర్తలు బంగారం, డబ్బు, ఇతర విలువైన వస్తువులను దొంగిలిస్తూ పట్టుబడ్డారని చెప్తూ, RSS కార్యకర్తలను పోలీసులు కొడుతున్నట్లు ఉన్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒడిశా రైలు ప్రమాద బాధితుల నుంచి విలువైన వస్తువులను దొంగిలిస్తూ పట్టుబడిన RSS కార్యకర్తలను పోలీసులు కొడుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఈ ఫోటో నవంబర్ 2012లో తీసినది. 11 నవంబర్ 2012లో  ఆగ్రాలో RSS కార్యకర్తలు నిర్వహిస్తున్న సైకిల్ ర్యాలీలో కొన్ని సైకిల్లను బిఎస్పీ నేతకు చెందిన కారు ఢీ కొట్టడంతో, RSS కార్యకర్తలు వారిపై చర్యలు తీసుకోవాలని పెద్ద ఎత్తున ఆందోళన చేపట్టారు. ఆ సమయంలో పోలీసులు RSS కార్యకర్తలపై లాఠీ ఛార్జి చేశారు. ఈ ఫొటోతో ఇటీవల జరిగిన ఒడిశా రైలు ప్రమాదానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టులో చేయబడిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఈ ఘటన జరిగినట్లు మాకు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లభించలేదు. ఇక వైరల్ అవుతున్న ఫొటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా నవంబర్ 2012లో ఇదే ఫోటోతో జాగరణ్ పత్రిక ఒక వార్తాకథనాన్ని ప్రచురించినట్లు గుర్తించాం.
ఈ కథనం ప్రకారం, 11 నవంబర్ 2012న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఆగ్రా నగరంలో టేడీ బగియా ప్రాంతంలో సైకిల్ ర్యాలీ చేస్తున్న RSS కార్యకర్తలను బిఎస్పీ పార్టీకి చెందిన ఒక నేత కారు ఢీ కొట్టింది. ఈ విషయంపై ఇరు వర్గాలకి గొడవ జరిగింది. అయితే పోలీసులు బిఎస్పీ నాయకులపై ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేని RSS కార్యకర్తలు పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనకు దిగారు. ఈ సందర్భంలో పోలీసులు RSS కార్యకర్తలపై లాఠీ ఛార్జి చేయడం జరిగింది.
ఇక ఇదే ఫొటోని 2015 నుంచి సంబంధం లేని అనేక పుకార్లకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్న కారణంగా అనేక మీడియా సంస్థలు దీనిపై ఫాక్ట్- చెక్ కథనాలను మరియు వివరణలను ప్రచురించాయి. వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Disclaimer: ABP न्यूज़ के हवाले से इस तरह की बेबुनियाद और मनगढ़त खबरें सोशल मीडिया पर फैलाई जा रही हैं. जो गल़त है. pic.twitter.com/3MbXxILZLW
చివరిగా, ఒడిశా రైలు ప్రమాద బాధితుల నుంచి విలువైన వస్తువులను దొంగిలిస్తూ RSS కార్యకర్తలను పట్టుబడ్డారని సంబంధం లేని పాత ఫొటోని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఏడేళ్ళలో మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటిందన్నది ఒక కల్పిత వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 24, 2021
RTI సమాచారం ప్రకారం 7 ఏళ్ళలో ప్రధాని మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: RTI సమాచారం ప్రకారం 7 ఏళ్ళలో మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): PMINDIA వెబ్సైటులో ప్రధానమంత్రి కిచెన్ కి, నెలవారీ కూరగాయలకి అయిన ఖర్చులకి సంబంధించి RTI ద్వారా అడిగిన ప్రశ్నలకి సమాధానం ఇస్తూ ‘ప్రధానమంత్రి వంటగది ఖర్చులు అనేవి ఆయన వ్యక్తిగత ఖర్చులని, ఈ ఖర్చులు ప్రభుత్వ ఎకౌంటు నుండి ఖర్చు చేయరని’ అని అన్నారు. పైగా మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటిందని చెప్పే ఎటువంటి సమాచారం లేదు, ఇది కేవలం కల్పిత వార్త మాత్రమే. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
PMINDIA వెబ్సైటులో ప్రధానమంత్రి మోదీకి సంబంధించి, ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి సంబంధించి RTI ద్వారా సమాచారం కోరుతూ అడిగిన కొన్ని ప్రశ్నలు, వాటికి ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం ఇచ్చిన సమాధానాలు అందుబాటులో ఉంచారు. ఐతే ఇందులో మోదీ భోజన ఖర్చులకి సంబంధించి RTI ద్వారా సమాచారం కోరినట్టు లేదు. కాకపోతే ప్రధానమంత్రి కిచెన్ కి, నెలవారీ కూరగాయలకి అయిన ఖర్చులకి సంబంధించిన అడిగిన ప్రశ్నలకి, ‘ప్రధానమంత్రి వంటగది ఖర్చులు అనేవి ఆయన వ్యక్తిగత ఖర్చులని, ఈ ఖర్చులు ప్రభుత్వ ఎకౌంటు నుండి ఖర్చు చేయరని’ సమాధానం ఇచ్చారు. ఇందులో ఎక్కడ కూడా, ప్రధాని భోజన ఖర్చు కి ఇంత అయింది అని చెప్పలేదు.
ఒకవేళ నిజంగానే మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లని RTI ద్వారా వెలువడి ఉంటే, ఈ విషయాన్ని అన్ని వార్తా సంస్థలు ప్రచురించేవి. ఐతే ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. సాధారణంగా ప్రతీ సంవత్సరం బడ్జెట్ లో ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి (PMO) కూడా కొంత డబ్బు కేటాయిస్తారు, కాని ఈ కేటాయింపులలో ప్రత్యేకించి ప్రధానమంత్రి భోజనానికి ఇంతా అని కేటాయించరు. ఉదాహారణకి 2021-22 బడ్జెట్ లో ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి 58 కోట్లు కేటాయించారు, 2020-21 సంవత్సరానికి ప్రధానమంత్రి కార్యాలయానికి 53.80 కోట్లు ఖర్చు చేసారు. ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయ సిబ్బంది, మీటింగులు ఇతర ఖర్చులకు ఈ నిధులు వాడతారు. వీటన్నిటి బట్టి, ఏడేళ్ళలో మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లన్నది కల్పిత వార్త అని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, ఏడేళ్ళలో మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటిందన్నది ఒక కల్పిత వార్త.


text:
సంస్కృత భాష గొప్పతనాన్ని చెప్తూ ప్రచారంలో ఉన్న ఈ పోస్టులోని చాలా విషయాలు నిరాధారమైనవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 9, 2023
“సంస్కృత భాష ప్రపంచాన్ని తన వైపు తిప్పుకుంటుంది..” అని చెప్తూ సంస్కృత భాషను వివిధ దేశాలలో అనేక రంగాలలో వాడుతున్నారని, మరియు సంస్కృతం గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సంస్కృత భాష ఎంత గొప్పదో చెప్పే అనేక ఉదాహరణలు.
ఫాక్ట్: అత్యంత స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణ కలిగిన భాష సంస్కృతం అని, సంస్కృత తాళపత్ర గ్రంధాలను పరిశోధన చేస్తున్నాం అని, సంస్కృతాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని సూపర్ కంప్యూటరులని నిర్మిస్తున్నాం అని NASA ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. భాషలలో పదాలను లెక్కించటానికి ఇప్పటివరకు ఖచ్చితమైన శాస్త్రీయ పరిశోధన కూడా జరగలేదు. భాష మాట్లాడటం వలన వ్యాధి రాకుండా ఉంటుంది అని చెప్పడం కూడా అశాస్త్రీయం. ఇంగ్లండ్ మరియు ఐర్లాండ్ లోని పాఠశాలలలో సంస్కృతం కచ్చితంగా బోధించాలని నియమమేమీ లేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా National Aeronautics and Space Administration (NASA) సంస్థ వారు సంస్కృతాన్ని అత్యంత స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణ కలిగిన భాషగా గుర్తించారని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఇక 60,000 సంస్కృత తాళపత్ర గ్రంధాలను NASA పరిశోధనలు చేయడం గురించి గానీ అంతరిక్షంలో వ్యోమగాములకు సంస్కృతంలో సందేశం పంపడం గురించి గాని NASA అధికారిక వెబ్‌సైట్లో మరియు వార్తా కథనాల్లో ఎక్కడా కూడా ప్రస్తావించలేదు. అలాగే, 2025, 2034లో సంస్కృతాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని NASA సూపర్ కంప్యూటర్లని నిర్మిస్తుందని వచ్చిన పుకారులో ఎంతమాత్రం నిజం లేదని నిరూపిస్తూ FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్‌ను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక ప్రపంచంలో ఉన్న భాషలలో పదాలను లెక్కించటానికి ఇప్పటివరకు ఖచ్చితమైన శాస్త్రీయ పరిశోధన జరగలేదు. భాషలు కాలంతో పాటు రూపాంతరం చెందటం, పదాలు కనుమరుగవడం , కొత్త పదాలు రావడం వంటి సమస్యలు ఉండటం వలన ఒక భాషలోని పదాల సంఖ్యను ఖచ్చితంగా గుర్తించలేము. ఇక ఒక భాష మాట్లాడటం వలన షుగర్, బీపీ వ్యాధులను నివారించవచ్చు అని కానీ లేదా నయం చేయవచ్చు అని వస్తున్న పుకార్లు అవాస్తవం అని వైద్యులు, పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు.
ఇక ఇంగ్లండ్, ఐర్లాండ్ దేశాలలోని పాఠశాల విద్యా ప్రణాళికలను పరిశీలించగా వాటిలో ఎక్కడా కూడా సంస్కృతాన్ని తప్పనిసరిగా బోధించాలని లేదు. ఇంగ్లండ్ విద్యా ప్రణాళికలో ఏదైనా పురాతన లేదా ఆధునిక విదేశీ భాషను బోధించాలి అని మాత్రమే ఉంది.
ఇందులో భాగంగా, ఇంగ్లండ్ లోని  సెయింట్ జేమ్స్ పాఠశాల 1975 నుంచి సంస్కృతాన్ని పాఠ్య ప్రణాళికలో చేర్చి విద్యార్ధులకు బోధిస్తుంది. అలాగే, ఐర్లాండ్‌లోని ‘జాన్ స్కోటస్ నేషనల్ స్కూల్’ లో కూడా పాఠ్య ప్రణాళికకు అదనంగా విద్యార్ధులకు సంస్కృతాన్ని నేర్పిస్తారు.
చివరిగా, నిరాధారమైన విషయాలను ఉదాహరిస్తూ సంస్కృత భాష గొప్పతనం గురించి ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: January 9, 2023


text:
ఇటీవల ఎన్టీఆర్ పేరిట ప్రభుత్వం విడుదల చేసింది స్మారక నాణెం, వీటిని ప్రైవేటుగా డబ్బు కట్టి ముద్రించలేము - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 1, 2023
ఇటీవల విడుదలైన ఎన్టీఆర్ స్మారక నాణెం ప్రభుత్వం విడుదల చేసినవి కావని, ఎన్టీఆర్ కుమార్తె పురందేశ్వరి డబ్బులు చెల్లించి వాటిని ముద్రించి, రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా విడుదల చేయించిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల విడుదలైన ఎన్టీఆర్ స్మారక నాణేన్ని ఆయన కుమార్తె పురందేశ్వరి డబ్బులు చెల్లించి ముద్రించి, రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా విడుదల చేయించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఎన్టీఆర్ శతజయంతి వేడుకల సందర్భంగా విడుదల చేసింది స్మారక నాణెం. వీటిని ప్రైవేటుగా డబ్బు కట్టి ముద్రించలేము. భారత ప్రభుత్వ ప్రతిపాదన మేరకు మాత్రమే వీటిని ముద్రిస్తారు. వీటిపై భారత ప్రభుత్వ రాజముద్ర అయిన మూడు సింహాల గుర్తు ఉంటుంది. ఇకపోతే, సావనీర్ నాణెలు అనే వాటిని ఎవరైనా డబ్బు చెల్లించి ముద్రించుకోవచ్చు. కాకపోతే వీటిపై మూడు సింహాల గుర్తు ఉండదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల ఎన్టీఆర్ శతజయంతి వేడుకల సందర్భంగా రూ.100 స్మారక నాణేన్ని రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్ము విడుదల చేశారు. హైదరాబాద్ మింట్ కాంపౌండ్‌లో తయారైన ఈ స్మారక నాణేనికి  ఓ వైపు ఎన్టీఆర్ బొమ్మ ఉంటే మరోవైపు మూడు సింహాల బొమ్మ ఉంటుంది.
ఐతే వైరల్ అవుతున్న పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నట్టు ఈ నాణేన్ని ఎన్టీఆర్ కుమార్తె పురందేశ్వరి డబ్బులు చెల్లించి ముద్రించలేదు. వీటిని ప్రభుత్వమే ముద్రించింది, దీనికి సంబంధించి కేంద్ర ఆర్ధిక మంత్రిత్వ శాఖ ఈ సంవత్సరం మార్చిలోనే నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది.
సావనీర్ & స్మారక నాణెం :
సాధారణంగా రోజువారి చలామణిలో వాడే నాణేలు కాకుండా మరో రెండు రకాలు ఉంటాయి. ఒకటి సావనీర్ నాణెం, రెండు స్మారక నాణెం. సావనీర్ నాణెంపై మూడు సింహాల గుర్తు ఉండదు, స్మారక నాణెంపై మూడు సింహాల గుర్తు ఉంటుంది, ఇదే ఈ రెండు నాణేల మధ్య ముఖ్యమైన తేడా.
సావనీర్ నాణెం: ఎవరైనా నిర్ణీత ధర చెల్లించి తమ సంస్థ, తమకు నచ్చిన వ్యక్తి బొమ్మ లేదా మరేదైనా ముఖ్యమైన సందర్భం వంటి వాటిపై నాణేలు ముద్రణ చేయించుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు ప్రభుత్వ మింట్లలో ముద్రించిన పలు సావనీర్ నాణేలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
స్మారక నాణెం:  వీటిని సావనీర్ నాణేల్లాగా ప్రైవేటుగా డబ్బు కట్టి ముద్రించలేము, భారత ప్రభుత్వ ప్రతిపాదన మేరకు మాత్రమే వీటిని ముద్రిస్తారు. వీటిపై భారత ప్రభుత్వ రాజముద్ర అయిన మూడు సింహాల గుర్తు ఉంటుంది. చట్టప్రకారం అది లీగల్ టెండరే, కానీ ఇవి సాధారణ నాణేల్లాగా చెలామణీలో ఉండవు. వీటిని నాన్ సర్క్యులేటింగ్ లీగల్ టెండర్ అంటారు. కొందరు ప్రముఖ వ్యక్తుల స్మారకార్ధం ముద్రించిన పలు నాణేలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ప్రస్తుత ఎన్టీఆర్ నాణెం ఈ స్మారక నాణెం కేటిగిరికి చెందుతుంది. ఈ నాణెంపై భారత ప్రభుత్వ రాజముద్ర అయిన మూడు సింహాల గుర్తు ఉంటుంది. ఇదే విషయం ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన నోటిఫికేషన్‌లో కూడా స్పష్టంగా ఉంది.
దీన్నిబట్టి ఎన్టీఆర్ స్మారక నాణెన్ని పురందేశ్వరి డబ్బులిచ్చి ముద్రించారన్న వార్తలో నిజంలేదని స్పష్టమవుతుంది. కాకపోతే పురందేశ్వరి తన పలుకుబడి ఉపయోగించి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎన్టీఆర్ పేరిట నాణేలు త్వరగా తయారు చేసేలా ప్రయత్నం చేసినట్టు కొందరు అధికారులు చెప్పినట్టు బీబీసీ రిపోర్ట్ చేసింది.
చివరగా, ఇటీవల విడుదలైన ఎన్టీఆర్ స్మారక నాణెన్ని పురందేశ్వరి డబ్బులిచ్చి ముద్రించారన్న వార్తలో నిజంలేదు.

created: September 1, 2023


text:
ఫోటోల్లో ఉన్న నాణేలు ఇండోనేషియాలో దొరకలేదు; భారత్ లో వివిధ సందర్భాల్లో దొరికాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2020
ఇండోనేషియా లో ఒక పొలంలో గణేష్ విగ్రహం మరియు గణేష్ ప్రతిమ బంగారు నాణేలు బయటపడ్డాయి అని చెప్తూ, కొన్ని ఫోటోలను చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  ఫోటోల్లో ఉన్నవి ఇండోనేషియా లో ఒక పొలంలో బయటపడ్డ గణేష్ విగ్రహం మరియు గణేష్ ప్రతిమ బంగారు నాణేలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్ట్ లోని ఫోటోల్లో ఉన్న గణేష్ విగ్రహం నిజంగానే ఇండోనేషియా లో ఒక పొలంలో గత సంవత్సరం బయటపడింది. కానీ, బంగారు నాణేలు దొరికినట్టు ఎక్కడా కచ్చితమైన సమాచారం లేదు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోల్లో  ఉన్న నాణేలు భారత్ లో వివిధ సందర్భాల్లో దొరికాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది కేవలం కొంతవరకు నిజం.
పోస్ట్ లోని గణేష్ విగ్రహం ఫోటోలను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ గణేష్ విగ్రహం నిజంగానే ఇండోనేషియా లో ఒక పొలంలో గత సంవత్సరం బయటపడిందని తెలుస్తుంది. దానికి సంబంధించి డిసెంబర్ 2019 మరియు జనవరి 2020 లో ప్రచురించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లోని ఫోటోలు ఆర్టికల్స్ లో చూడవొచ్చు.
అయితే, పై ఆర్టికల్స్ లో మరియు ఎక్కడా విగ్రహం తో పాటు బంగారు నాణేలు దొరికినట్టు రాసి లేదు. మరి పోస్ట్ లోని నాణేల ఫోటోలు ఎక్కడివో చూద్దాం:
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటో తమిళనాడు లోని జంబుకేశ్వర ఆలయం లో తవ్వకాల్లో లభించిన నాణేల ఫోటో. దానికి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఫోటో 2:
ఈ ఫోటో లో ఉన్నది బంగారు నాణేలు కాదు. అంతేకాదు, ఆ నాణెం డాక్టర్ ప్రకాష్ కొఠారి కి ముంబై లోని ‘చోర్ బజార్’ లో దొరికింది.
ఫోటో 3:
ఈ ఫోటోలోని వస్తువులు మరియు నాణేలు 2017 లో శ్రీశైలంలో దొరికాయి. కావున ఇవి కూడా ఇండోనేషియా లో దొరకలేదు.
చివరగా, ఫోటోల్లో ఉన్న గణేష్ విగ్రహం నిజంగానే ఇండోనేషియా లో త్రవకాల్లో బయటపడింది. కానీ, ఫోటోల్లో  ఉన్న నాణేలు భారత్ లో వివిధ సందర్భాల్లో దొరికాయి.


text:
నరేంద్ర మోదీ మూడు నెలల క్రితం ప్రారంభించినట్టు చూపిస్తున్న జామ్ నగర్ - జునాగర్ హైవే బ్రిడ్జ్ చాలా సంవత్సరాల క్రితం కట్టింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2020
నరేంద్ర మోదీ  గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా శంకుస్థాపన చేసి, ప్రధానమంత్రిగా ప్రారంభించిన జామ్ నగర్ -జునాగర్ హైవే యొక్క బ్రిడ్జి మూడు నెలల్లోనే కూలిపోయింది, అంటూ కొందరు సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో తెలుసుకుందాం.
కూలిపోయిన జమ్నగర్-జునాగర్ హైవే బ్రిడ్జి మూడు నెలల కిందట ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ  ప్రారంభించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): జామ్ నగర్ -జునాగర్ హైవే బ్రిడ్జి రాజ్ కోట్ జిల్లాలోని జంకండోర్న  అనే గ్రామంలో కూలిపోయింది. జంకండోర్న గ్రామంలో కూలిపోయిన ఈ బ్రిడ్జి 2009 కన్నా  ముందు నుంచే వినియోగంలో ఉంది. దీనిబట్టి నరేంద్ర మోదీ  ప్రధానమంత్రి కాకముందే   బ్రిడ్జి ప్రారంభించినట్లు ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు. కావున ఈ పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్నది తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ‘Desh Gujarat’ అనే న్యూస్ పోర్టల్ వారు రాసిన ఒక ఆర్టికల్ లో కూలిపోయిన ఆ బ్రిడ్జ్ కి సంబంధించిన వివరాలు దొరికాయి. జంకండోర్న గ్రామం నుండి 14 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న సాటుదాద్ గ్రామం పై నుంచి వెళ్తున్న జామ్ నగర్ -జునాగర్ హైవే బ్రిడ్జ్ కూలిపొయినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో రాసారు.  జూన్ 2019లో ఈ బ్రిడ్జ్ కూలినట్టు ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా మనం తెలుసుకోవచ్చు. ఇదే విషయానికి సంబంధించి ‘Sandesh’ అనే న్యూస్ ఏజెన్సీ వారు రాసిన ఆర్టికల్ లో కూడా ఆ బ్రిడ్జ్ కట్టి చాలా సంవత్సరాలు అయినట్టు రాసి ఉంది. ఈ రెండు ఆర్టికల్స్ లో ఆ బ్రిడ్జి ఇటీవల కట్టింది కాదు అని తెలిసినప్పటికీ, ఎప్పుడు ఆ బ్రిడ్జి ప్రారంభించారు అనే విషయం పై స్పష్టత రాలేదు.
పై ఆర్టికల్స్ లో దొరికిన వివరాల ఆధారాలతో కూలిపోయిన ఆ బ్రిడ్జి స్థానాన్ని ‘Google Earth’ లో కనుగొన్నాము. ఆ ఉపగ్రహ చిత్రంలోని వివరణ ఆధారంగా కూలిపోయిన ఆ బ్రిడ్జి 2009 కన్నా  ముందు నుంచే వినియోగంలో ఉన్నట్టు తెలిసింది. దీని బట్టి ఆ బ్రిడ్జి నరేంద్ర మోదీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ప్రారంభించలేదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు. Google Earth లో దొరికిన ఆ ఉపగ్రహ చిత్రం యొక్క స్క్రీన్ షాట్ కింద చూడవచ్చు.
జామ్ నగర్ -జునాగర్ హైవే బ్రిడ్జి కూలిపోయిన సమయానికి రాజ్ కోట్ కలెక్టర్ గా విధుల్లో ఉన్న రాహుల్ గుప్త, Times of India కరెస్పాండంట్ తో మాట్లాడుతూ ‘45 సంవత్సరాల ముందు ఈ బ్రిడ్జి state roads and building డిపార్టుమెంటు వారు కట్టి, తరువాత ‘National Highways Authority of India’ వారికి అప్పగించారు’ అని తెలిపారు. అలాగే, ఈ బ్రిడ్జ్ నరేంద్ర మోదీ  ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ప్రారంభించినట్టు చేస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు అని స్పష్టం చేసారు. ఆ బ్రిడ్జి చాలా రోజులనుండి శిథిలావస్థలో ఉన్నట్టు రాహుల్ గుప్త తెలిపారు.
చివరగా, నరేంద్ర మోదీ ప్రధానమంత్రిగా ప్రారంభించారు అని చూపిస్తున్న ఆ బ్రిడ్జ్ చాలా సంవత్సరాల క్రితం కట్టింది.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే కలర్ కోడ్ దానిలోని ముడి పదార్థాలకు సూచిక కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 17, 2022
టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే రంగు గుర్తులకు అర్థం తెలుసా అంటూ వాటిపై ఉండే ఒక్కో రంగు ఎటువంటి పదార్థం యొక్క సూచనో  తెలియజేస్తున్న పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ పోస్టుని బట్టి గ్రీన్ అంటే  నాచురల్, బ్లూ అంటే నాచురల్+మెడిసిన్, రెడ్- నాచురల్+కెమికల్, బ్లాక్- పూర్తి కెమికల్. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే రంగు గుర్తులు వాటిలో ఉండే ముడి పదార్థాలను సూచిస్తాయి.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే రంగు గుర్తులు అందులోని ముడి పదార్థాలకి లేదా టూత్ పేస్ట్ ఫార్ములాకి సూచిక కాదు. ఈ రంగు గుర్తులు తయారీ సమయంలో సహాయపడతాయి. టూత్ పేస్ట్ ప్యాకెట్‌ని ఎక్కడ కత్తిరించాలో, మడతపెట్టాలో మరియు సీల్ చెయ్యాలో అనే విషయాలను లైట్ బీమ్ సెన్సార్లు ఈ కలర్ కొడ్‌ని స్కాన్ చేసి మెషిన్లకు అందచేస్తాయి. ఈ రంగు గుర్తులకి టూత్ పేస్ట్ ముడి పధార్థాలకి ఎటువంటి సంబంధం  లేదు. కావున, పోస్టులో చెప్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
అసలు పోస్టులో చెప్తున్నట్టుగా రంగు గుర్తులకి టూత్ పేస్ట్ లో ఉండే ముడి పదార్థాలకి ఏమైనా సంబంధం ఉందా అని ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, హెల్త్ లైన్ వారు ఇదే విషయంపైన రాసిన ఒక ఆర్టికల్ లభించింది. వారి ప్రకారం, టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే అనేక రంగులు తయారీ సమయంలో సహాయపడతాయి.
టూత్ పేస్ట్ ప్యాకెట్‌ని ఎక్కడ కత్తిరించాలో, మడతపెట్టాలో మరియు సీల్ చెయ్యాలో అనే విషయాలను లైట్ బీమ్ సెన్సార్లు ఈ కలర్ కొడ్‌ని స్కాన్ చేసి మెషిన్లకు అందచేస్తాయి. ఈ రంగులు కేవలం బ్లూ, గ్రీన్ , బ్లాక్ మరియు రెడ్ కి మాత్రమే పరిమితం కాదు, వేర్వేరు మెషీన్లలో  వాటిలోని సెన్సార్లని బట్టి అనేక విధమైన రంగులని వాడుతారు. అన్ని రంగులకి అర్థం ఒక్కటే.
ఇదే విషయంపై  కోల్గేట్ వారు వివరణ ఇస్తూ, టూత్ పేస్ట్ మీద ఉన్న కలర్ కోడ్ కి, అందులోని  ముడి పదార్థాలకు సంబంధం లేదని తమ వెబ్సైటులో ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు. టూత్ పేస్ట్ మీద ఉన్న రంగు గుర్తులు తయారీ సమయంలో సహాయపడతాయని తెలిపారు.
టూత్ పేస్ట్ ప్యాకెట్ పైన లేదా ట్యూబ్ పైన అందులోని ముడిపదార్థాల లిస్టును ముద్రిస్తారు దాని తయారీదారులు. టూత్ పేస్ట్ లోని రకాలు మరియు ముడిపదార్థాలు గురించి మరింత సమాచారం కొరకు ఇండియన్ డెంటల్ అసోసియేషన్ వారు రాసిన ఆర్తికల్‌ని ఇక్కడ చదవండి.
చివరిగా, టూత్ పేస్ట్ పైన ఉండే కలర్ కోడ్ దానిలోని ముడి పదార్థాలకు సూచిక కాదు.

created: October 17, 2022


text:
సాధారణంగా కనిపించే ఫాక్స్ టైల్ లిల్లీస్ మొక్కను హిమాలయాల్లో అరదుగా కనిపించే పువ్వు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2023
పవిత్రమైన పగోడా/మహామేరు పుష్పాలు హిమాలయాల్లో 400 ఏళ్ళకు ఒకసారి వికసిస్తాయి అని చెప్తూ, ఒక వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోలో చూపిస్తున్న పువ్వుకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిమాలయాల్లో 400 ఏళ్ళకు ఒకసారి వికసించే పగోడా/మహామేరు పువ్వు వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలో కనిపించేది ఫాక్స్ టైల్ లిల్లీస్ అనే మొక్క. ఇవి పశ్చిమ మరియు మధ్య ఆసియాకు చెందినవి. సాధారణంగా ఈ మొక్కలు వసంతకాలం చివరి నుండి వేసవి కాలం ప్రారంభం వరకు వికసిస్తాయి. ఐతే పగోడా అనే పేరుతో ఒక పువ్వు నిజంగానే ఉన్నప్పటికీ, ఇవి కూడా అరుదైన పూలు కావు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో ఉన్నది ఫాక్స్ టైల్ లిల్లీస్ (Foxtail Lilies) అనే మొక్క, పోస్టులో చెప్తున్నట్టు పగోడా పుష్పం కాదు. ఈ మొక్కకు సంబంధించి ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఇవి పశ్చిమ మరియు మధ్య ఆసియాకు చెందినవి. ఎరెమురస్ (Eremurus) అనేది ఈ మొక్క సైంటిఫిక్ పేరు.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఇవి అరుదుగా కనిపించే పుష్పాలేమి కావు. ఇప్పుడు ఇవి ఇంటర్నెట్ ద్వారా కూడా ఈ మొక్కలు విక్రయిస్తున్నారు.
సాధారణంగా ఈ మొక్కలు వసంతకాలం చివరి నుండి వేసవి కాలం ప్రారంభం వరకు వికసిస్తాయి. ఇవి పలు రకాల రంగుల్లో మరియు ఎత్తుల్లో ఉంటాయి. ఇవి 8 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఈ మొక్కలకు సంబంధించి మరింత సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ మొక్కల పెంపకానికి సంబంధించి ఇంటర్నెట్‌లో చాలా వీడియోలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
పగోడా పుష్పం:
ఐతే పగోడా అనే పేరుతో ఒక పువ్వు నిజంగానే ఉంది. క్లెరోడెండ్రమ్ పానిక్యులాటం (Clerodendrum paniculatum) అనే సైంటిఫిక్ పేరు గల ఈ పుష్పాలు ఆగ్నేయ చైనాకు చెందినవి. ఐతే ఈ పుష్పాలు వేసవి మధ్య నుండి వసంతకాలం వరకు వికసిస్తాయి.
ఇంతకుముందు కూడా ఇలానే అరుదైన పువ్వులంటూ తప్పుడు సమాచారం షేర్ చేసారు:
గతంలో ఇలానే అరుదైన పువ్వులంటూ చాలా ఫోటోలో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయ్యాయి. హిమాలయాల్లో తరచుగా కనిపించే  ‘సిక్కిం రబర్బ్’ పువ్వును 400 ఏళ్ళకి ఒకసారి హిమాలయాల్లో కనిపించే ‘మహామేరు ఆర్యపుష్పం’ అంటూ షేర్ చేసారు.
భారత దేశంలో సాధారణంగానే కనిపించే Cycads అనే జాతికి చెందిన సీడ్ ప్లాంట్‌ను హిమాలయాల్లో 99 సంవత్సరాలకు ఒక్క సారి మాత్రమే బయటికి వచ్చే శివలింగ పుష్పం అంటూ షేర్ చేసారు.
అమెరికాలో సాధారణంగా కనిపించే ‘సాగురో’, ‘సాల్వియా హాట్ లిప్స్’ పువ్వును కూడా హిమాలయాల్లో అరుదుగా కనిపించే మహామేరు పువ్వు అంటూ షేర్ చేసారు.
చివరగా, సాధారణంగా కనిపించే ఫాక్స్ టైల్ లిల్లీస్ మొక్కను హిమాలయాల్లో అరదుగా కనిపించే పువ్వు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ ప్రభుత్వాలు బడ్జెట్‌లో అభివృద్ధి పనుల కోసం ఒకే విధంగా కేటాయింపులు జరిపాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 28, 2022
గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంతో పోల్చుకుంటే మోదీ ప్రభుత్వం అభివృద్ధి పనుల మీద ఎక్కువ ఖర్చు చేసిందని చెప్పే క్రమంలో 2004-14 మధ్య కాలంలో 49.2 లక్షల కోట్లు అభివృద్ధి పనుల మీద ఖర్చు చేయగా, మోదీ ప్రభుత్వం 2014 నుండి ఇప్పటివరకి అభివృద్ధి పనుల మీద 91 లక్షల కోట్లు ఖర్చు చేసిందని పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు సంబంధించి నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గత పది సంవత్సరాల కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంతో పోల్చుకుంటే మోదీ ప్రభుత్వం అభివృద్ధి పనుల మీద ఎక్కువ ఖర్చు చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2004 నుండి 2022 మధ్య కాలంలో అభివృద్ధి పనుల కోసం చేసిన ఖర్చుల నికర విలువ పెరిగినప్పటికీ, ఒక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వాలు చేసే మొత్తం ఖర్చులలో అభివృద్ధి పనుల కోసం కేటాయించే వాటాలో పెద్దగా మార్పు లేదు. కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న 2004 – 2022 కాలంలో కేవలం కొన్ని సందర్భాలలో మాత్రమే క్యాపిటల్ వ్యయం 14% దాటింది. కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్న పది సంవత్సరాలలో చేసిన మొత్తం ఖర్చులో అభివృద్ధి పనుల కోసం కేటాయించిన వాటా సగటు మరియు బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న ఈ సంవత్సరాలలో అభివృద్ధి పనుల కోసం కేటాయించిన వాటా సగటు ఇంచుమించు ఒకేలా ఉన్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సాధారణంగా ప్రతీ సంవత్సరం ప్రభుత్వం చేయబోయే ఖర్చులను బడ్జెట్‌లో ముఖ్యంగా క్యాపిటల్ వ్యయం మరియు రెవెన్యూ వ్యయం అనే రెండు పద్దుల రూపంలో విభజిస్తారు.
రెవెన్యూ వ్యయం : ప్రభుత్వం చేసే రోజువారీ ఖర్చుని రెవెన్యూ వ్యయం కింద పరిగణిస్తారు. అంటే సాధారణ పరిపాలనకు అవసరమైన ఖర్చు, జీతాలు, పెన్షన్లు, సబ్సిడీలు, రుణాల వడ్డీ మదలైన వివిధ రకాల ఖర్చులను రెవెన్యూ వ్యయం కింద పరిగణిస్తారు.
క్యాపిటల్ వ్యయం : మౌలిక వసతుల ఏర్పాటు, రోడ్లు, ప్రాజెక్ట్‌లు, పరిశ్రమలు మొదలైనవాటి నిర్మాణంపై ప్రభుత్వం చేయబోయే ఖర్చును క్యాపిటల్ వ్యయంగా పరిగణిస్తారు.
ప్రతీ సంవత్సరం ప్రభుత్వం అభివృద్ధి పనులపై చేసే ఖర్చులు ముఖ్యంగా ఈ రెండు పద్దుల కిందే కేటాయిస్తారు. ఈ రెండింటిలో క్యాపిటల్ వ్యయం ద్వారా ప్రభుత్వం నేరుగా అభివృద్ధి పనులపై ఖర్చు చేస్తుంది.
ఐతే అభివృద్ధి పనులపై రెండు ప్రభుత్వాలు చేసిన ఖర్చులను పోల్చే సందర్భంలో కేవలం ప్రభుత్వాలు చేసిన ఖర్చుల విలువను మాత్రమే పరిగణలోకి తీసుకుంటే ఆయా ప్రభుత్వాల ప్రాధాన్యతల (అభివృద్ధి, మొదలైన అంశాలు) గురించి స్పష్టత రాదు.  ఉదాహారణకి 2004 -14 కాలంతో పోల్చుకుంటే 2014 -22 కాలంలో అభివృద్ధి పనులపై చేసే ఖర్చుల నికర విలువ సహజంగానే ఎక్కువ ఉంటుంది. కానీ,  ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఇది సహజంగా జరిగే పెరుగుదల మాత్రమే, ఎలాగైతే ప్రతీ సంవత్సరం సహజంగా దేశ స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి (GDP) పెరుగుతుందో, అలాగే అభివృద్ధి పనులపై చేసే నికర ఖర్చులు పెరుగుతాయి.
అందుకే ఆయా ప్రభుత్వాలు ప్రతీ సంవత్సరం చేసే మొత్తం ఖర్చుల్లో అభివృద్ధి పనులపై చేసిన ఖర్చుల వాటా పరిగణలోకి తీసుకంటే అభివృద్ధికి ఏ ప్రభుత్వం ఎంత ప్రాధాన్యతను ఇచ్చిందన్న విషయం స్పష్టమవుతుంది. అంటే కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్న 2004 -14 కాలంలో ప్రతీ సంవత్సరం చేసిన మొత్తం ఖర్చులలో అభివృద్ధి పనులపై చేసిన ఖర్చుల వాటాని, మోడీ నాయకత్వంలోని బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న  2014 -22 కాలంలో అభివృద్ధి పనులకు కేటాయించిన వాటాని పోల్చినప్పుడు మనకు ఆయా ప్రభుత్వాలు అభివృద్ధి పనులకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతపై స్పష్టత వస్తుంది.
2004-22 కాలంలో అభివృద్ధి కోసం చేసిన కేటాయింపులు:
2004-22 మధ్య ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్లలోని వివరాల ప్రకారం బడ్జెట్‌లో అభివృద్ధి పనుల కోసం కేటాయించిన వాటాకు  సంబంధించి కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ రెండు పార్టీలు ఒకేలా కేటాయింపులు జరిపాయి. 2014 -22 కాలంలో కేవలం కొన్ని సంవత్సరాలు మినహాయిస్తే ప్రభుత్వాలు చేసిన మొత్తం ఖర్చులలో (వ్యయం)  క్యాపిటల్ వ్యయం 14% కన్నా తక్కువగానే ఉంది. అంటే ఒక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వాలు చేసే మొత్తం ఖర్చులో మౌలిక వసతుల ఏర్పాటు, వివిధ  ప్రాజెక్ట్‌లు మరియు పరిశ్రమల ఏర్పాటు వంటి అభివృద్ధి పనుల కోసం చేసే ఖర్చు 14% కన్నా తక్కువగానే ఉంది.
2004-05 సంవత్సరంలో మొత్తం వ్యయంలో 19.32% క్యాపిటల్ వ్యయం కోసం కేటాయించగా, ఆ తర్వాత కేవలం ఒక సంవత్సరాన్ని మినహాయిస్తే మిగతా సంవత్సరాలలో క్యాపిటల్ వ్యయం 14% కన్నా తక్కువే ఉంది. అలాగే బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న 2014 -22 కాలంలో కూడా కేవలం మూడు సంవత్సరాలలో మాత్రమే 14% కన్నా ఎక్కవ ఉంది. 2022-23  బడ్జెట్‌లో అత్యధికంగా 19.02% క్యాపిటల్ వ్యయం (మొత్తం వ్యయంలో) కేటాయించింది.
2004 నుండి 2022 వరకు బడ్జెట్‌లో క్యాపిటల్ వ్యయం పెరుగుతూ వస్తున్నప్పటికీ మొత్తం వ్యయంలో క్యాపిటల్ వ్యయం యొక్క వాటాలో పెద్దగా మార్పు లేదు. కాంగ్రెస్ అధికారంలో ఉన్న పది సంవత్సరాల (2004-14) కాలంలో బడ్జెట్‌లో క్యాపిటల్ వ్యయం వాటా యొక్క సగటు, మరియు బీజేపీ అధికారంలో  ఉన్న (2014 -22) కాలంలో బడ్జెట్‌లో క్యాపిటల్ వ్యయం వాటా యొక్క సగటు ఇంచుమించు ఒకేలా ఉన్నాయి. అలాగే రెవెన్యూ వ్యయానికి సంబంధించి కూడా కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ పార్టీలు జరిపిన కేటాయింపులలో పెద్ద తేడా లేదు. దీన్నిబట్టి కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ అభివృద్ధి పనుల కోసం ఒకేలా ఖర్చు చేసాయని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, కాంగ్రెస్ మరియు బీజేపీ ప్రభుత్వాలు బడ్జెట్‌లో అభివృద్ధి పనుల కోసం ఒకే విధంగా కేటాయింపులు జరిపాయి.


text:
కాశ్మీర్ వేర్పాటువాద నాయకుడు యాసిన్ మాలిక్‌కు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎటువంటి బిరుదు ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 17, 2022
యాసిన్ మాలిక్ మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్‌తో ఉన్న ఫోటో మరియు యాసిన్ మాలిక్‌ను పోలీసులు తీసుకెళ్తున్న రెండు ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ ‘యాసిన్ మాలిక్‌ను 2008లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యూత్ ఐకాన్ బిరుదుతో సత్కరించిందని, అదే నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక పోలీసులు అతన్ని ఈడ్చుకెళ్ళి జైల్లో పడేసారని’  క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్న దానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘యాసిన్ మాలిక్‌ను 2008లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యూత్ ఐకాన్ బిరుదుతో సత్కరించిందని, అదే నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక పోలీసులు అతన్ని ఈడ్చుకెళ్ళి జైల్లో పడేసారు.’
ఫాక్ట్ (నిజం): 2006లో కాశ్మీర్ అంశంపై అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ జమ్మూ కాశ్మీర్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (JKLF) నాయకుడు యాసిన్ మాలిక్‌తో చర్చించాడు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఆ సందర్భంలో తీసిందే. ఐతే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యాసిన్ మాలిక్‌కు ఎటువంటి బిరుదును ఇవ్వలేదు. 2008లో ఇండియాటుడే సంస్థ నిర్వహించిన కాన్‌క్లేవ్’లో భాగంగా నిర్వహించిన యూత్ ఫోరం సెషన్‌లో మాట్లాడిన స్పీకర్లలో యాసిన్ మాలిక్ ఒకడు. 2019లో మోదీ ప్రభుత్వం పబ్లిక్ సేఫ్టీ ఆక్ట్ (PSA) కింద యాసిన్ మాలిక్‌ను అరెస్ట్ చేసింది. మాలిక్ టెర్రర్ ఫండింగ్, మంత్రి కూతురి కిడ్నాప్ మరియు ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్సు ఆఫీసర్లను చంపిన పాత కేసులో విచారణ ఎదురుకొంటున్నాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
2006లో కాశ్మీర్ అంశంపై చర్చించడానికి అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ జమ్మూ కాశ్మీర్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (JKLF) నాయకుడు యాసిన్ మాలిక్‌ను ఆహ్వానించాడు. ఇందులో భాగంగానే యాసిన్ మాలిక్ 2006 ఫిబ్రవరిలో మన్మోహన్ సింగ్‌ను తన అధికారిక నివాసంలో కలిసాడు, పోస్టులో యాసిన్ మాలిక్ మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్‌తో ఉన్న ఫోటో ఈ సందర్భంలో తీసిందే. దీనికి సంబంధించిన దృశ్యాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇండియాటుడే కాన్క్లేవ్ :
ఐతే పోస్టులో చెప్తునట్టు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యాసిన్ మాలిక్‌ను ఎటువంటి బిరుదుతో సత్కరించలేదు. 2008లో ఇండియాటుడే సంస్థ నిర్వహించిన కాన్‌క్లేవ్’లో భాగంగా నిర్వహించిన యూత్ ఫోరం సెషన్‌లో మాట్లాడిన స్పీకర్లలో యాసిన్ మాలిక్ ఒకడు. దీనికి సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ సమావేశంలో యాసిన్ మాలిక్ ప్రసంగాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే దీనిని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మాలిక్‌కు యూత్ ఐకాన్ అవార్డు ఇచ్చినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొన్నారు.
2019 అరెస్ట్ :
ఐతే 2019 ఫిబ్రవరిలో కేంద్ర ప్రభుత్వం యాసిన్ మాలిక్‌ను పబ్లిక్ సేఫ్టీ ఆక్ట్ (PSA) కింద అరెస్ట్ చేసి జైలులో నిర్బంధించింది. సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 35A పై తీర్పు చెప్పే రెండు రోజుల ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం పబ్లిక్ సేఫ్టీ ఆక్ట్ (PSA) కింద కాశ్మీర్ వేర్పాటువాద నాయకులను అరెస్ట్ చేసింది, ఇందులో భాగంగానే యాసిన్ మాలిక్‌ను అరెస్ట్ చేసింది, అలాగే జమ్మూ కాశ్మీర్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (JKLF) సంస్థను బ్యాన్ చేసింది. అరెస్ట్ సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
యాసిన్ మాలిక్ జైలులో ఉండగానే మార్చ్ 2019లో NIA మాలిక్‌ను పాత టెర్రర్ ఫండింగ్ కేసులో అరెస్ట్ చేసి విచారించింది. అప్పటి వరకు స్టేలో ఉన్న మంత్రి కూతురి కిడ్నాప్ మరియు ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్సు ఆఫీసర్లను చంపిన పాత కేసులలో తిరిగి విచారణ ప్రారంభించారు.
ఐతే పోలీసులు యాసిన్ మాలిక్‌ను ఈడ్చుకేల్తున్న ఫోటో మాత్రం 2017 జరిగిన అరెస్ట్‌కు సంబంధించింది (ఇక్కడ). 2017లో యాసిన్ మాలిక్ జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని ఐక్యరాజ్య సమితి కార్యాలయం ముందు నిరసన కార్యక్రమంలో పాల్గొనడానికి వెళ్తున్న సందర్భంలో పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు, ఆ తర్వాత విడుదల చేసారు.
చివరగా, కాశ్మీర్ వేర్పాటువాద నాయకుడు యాసిన్ మాలిక్‌కు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎటువంటి బిరుదు ఇవ్వలేదు.


text:
తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మహాలక్ష్మి పథకానికి సంబంధించి 13 డిసెంబర్ 2023 నాటికి విధివిధానాలను రూపొందించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 13, 2023
తెలంగాణలో అధికారంలోకి వచ్చిన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తమ ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో ప్రకటించిన ఆరు గ్యారంటీలలో భాగంగా మహిళలకి సంబంధించిన మహాలక్ష్మి పథకం కింద రూ. 2500 పొందడానికి అవసరమైన పత్రాలు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. మహాలక్ష్మి పథకానికి సంబంధించి మా వాట్సాప్ టిప్‌లైన్‌కి మరొక అభ్యర్ధన వచ్చింది. మహాలక్ష్మి పథకంలో రూ. 500కే గ్యాస్ సిలిండర్ కావాలంటే 31 డిసెంబర్ 2023 లోపు గ్యాస్ ఏజెన్సీలకు ఆధార్ కార్డుతో వెళ్లి బుక్ చేసుకోవాలని చేసుకోవాలని, లేకుంటే సిలిండర్ రూ.1200 అవుతుంది వాట్సాప్‌లో షేర్ అవుతున్న ఈ వార్తకు సంబంధించి వివరణ కోరారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ వార్తలలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేయబోయే మహాలక్ష్మి పథకానికి కావలసిన పత్రాలకు సంబంధించిన సమాచారం.
ఫాక్ట్ (నిజం): తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో ఆ పార్టీ ప్రకటించిన ఆరు గ్యారంటీలలోని మహలక్ష్మి పథకంలో భాగంగా ఇప్పటివరకైతే మహిళలకు ఉచిత బస్సు సౌకర్యాన్ని మాత్రమే అమలు చేశారు. ప్రస్తుతానికి మహిళలకు నెలకు రూ.2500 మరియు రూ.500కే గ్యాస్ సిలిండర్  అందించే విషయానికి సంబంధించి ఇంకా (13 డిసెంబర్ 2023 నాటికి) ఎటువంటి నిర్ణయం ప్రభుత్వం తీసుకోలేదు. ఆరు గ్యారంటీలలో మిగిలిన వాటిని 100 రోజులో అమలు చేస్తామని ముఖ్యమంత్రి మరియు మంత్రివర్గం స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తాము అధికారంలోకి వస్తే ప్రముఖంగా తాము ఆరు గ్యారంటీలను అమలు చేస్తామని హామీ ఇచ్చింది.  ఈ ఆరు గ్యారంటీలలో ఒకటి మహలక్ష్మి పథకం. ఈ మహలక్ష్మి పథకంలో భాగంగా ప్రతీ కుటుంబంలోని మహిళా పెద్దలకు రూ. 2,500 నెలవారీ అందించడం, రాష్ట్రంలోని నాన్-లగ్జరీ తెలంగాణ స్టేట్ రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్ (TSRTC) బస్సుల్లో మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం మరియు రూ. 500కే  LPG సిలిండర్‌ల సరఫరా చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు.
Congress’ 6 Guarantees will herald a revolution that will brighten up the future of Telangana. These Guarantees will help the people of Telangana live a life filled with Self-Respect.
A life that they deserve.
Vote for Congress.#Congress6TelanganaVictoryFix pic.twitter.com/L7VnBMLVXK
ఐతే ఇప్పటివరకు (13 డిసెంబర్ 2023 నాటికి) కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆరు గ్యారంటీలలో పొందుపరిచిన వివిధ పథకాలలో కేవలం మహలక్ష్మి మరియు చేయూత పథకాలలో భాగమైన మహిళలకు ఉచిత బస్సు సౌకర్యాన్ని మరియు రాజీవ్ ఆరోగ్య శ్రీ భీమా పరిమితి రూ. 10 లక్షలు పెంచటం మాత్రమే అమలు చేసారు.
ఆరు గ్యారంటీలలో మిగిలిన వాటిని రాబోయే100 రోజులో అమలు చేస్తామని ముఖ్యమంత్రి మరియు మంత్రివర్గం స్పష్టం చేసింది. 11 డిసెంబర్ 2023న హైదరాబాద్‌లో జరిగిన సమావేశంలో పౌరసరఫరాలు మరియు నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి 100 రోజుల్లో రూ. 500కే గ్యాస్ సిలిండర్, రైతులకు రూ.500 బోనస్ అమలు చేసేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని అన్నారు. వీటన్నిటి బట్టి మహిళలకు నెలకు రూ. 2500 మరియు రూ.500కే గ్యాస్ సిలిండర్ అందించే కార్యక్రమానికి సంబంధించి ప్రభుత్వం 13 డిసెంబర్ 2023 నాటికి ఎటువంటి మార్గదర్శకాలు జారీ చేయలేదని స్పష్టమవుతుంది. కాబట్టి ఈ కార్యక్రమాలకి  సంబంధించి షేర్ అవుతున్న సమాచారం నిజం కాదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, తెలంగాణలో మహాలక్ష్మి పథకం కింద మహిళలకు నెలకు రూ. 2500 మరియు రూ. 500కే గ్యాస్ సిలిండర్ అందించే కార్యక్రమాలకి సంబంధించి ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు (13 డిసెంబర్ 2023 నాటికి) ఎటువంటి మార్గదర్శకాలు జారీ చేయలేదు.

created: December 13, 2023


text:
ప్రస్తుతం అయోధ్యలో గతంలో కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే రామ మందిర నిర్మాణం జరుగుతోంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 18, 2024
అయోధ్యలో 22 జనవరి 2024న  రామాలయ ప్రతిష్టాపన జరుగనున్న నేపథ్యంలో అసలు ఇప్పుడు నిర్మించబోయే రామ మందిరం కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలో కాకుండా దానికి దాదాపు మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో నిర్మిస్తున్నారన్న వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.  రామ మందిరం వివాదాస్పద  బాబ్రీ మసీదు ప్రదేశానికి మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉందని చూపిస్తున్న గూగుల్ మ్యాప్ స్క్రీన్‌షాట్‌లను తమ వాదనకు మద్దతుగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అయోధ్యలో కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలో కాకుండా దానికి దాదాపు మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో రామ మందిరాన్ని నిర్మిస్తున్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ప్రస్తుతం అయోధ్యలో రామ మందిర నిర్మాణం గతంలో కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే జరుగుతోంది. శాటిలైట్ ఫోటోల ద్వారా ఈ విషయం స్పష్టమవుతుంది. మీడియా కూడా ఇదే విషయాన్ని ధృవీకరిస్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల ప్రతిపక్ష నాయకులు కొందరు అయోధ్యలో రామ మందిర నిర్మాణం కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలో కాకుండా, మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో జరుగుతోందని ఆరోపణలు చేసారు. ఈ నేపథ్యంలో ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది.
ఐతే ఈ వాదనలో ఎలాంటి నిజం లేదు. ఇప్పుడు ఆలయం నిర్మిస్తున్నది గతం బాబ్రీ మసీదు ఉన్న స్థలంలోనే. ముందుగా 2019లో సుప్రీంకోర్టు వెల్లడించిన తీర్పులో బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే రామ మందిరం నిర్మించుకోవచ్చని తెలిపింది. కాబట్టి కోర్టు తీర్పుకు వ్యతిరేకంగా మందిరాన్ని వేరే స్థలంలో నిర్మించే అవకాశం ఉండకపోవచ్చు. ఒకవేళ నిజంగా రామ మందిర నిర్మాణం వేరే చోట జరిగుతుంటే మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కానీ, మాకు అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి లభించలేదు. మీడియా కూడా కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే రామ మందిర నిర్మాణం జరుగుతుందని ధృవీకరిస్తుంది.
అయోధ్య రామ మందిర శాటిలైట్ ఫోటోలను పరిశీలిస్తే మనకు ఈ విషయం అర్ధమవుతుంది. ఉదాహారణకి, కింద ఉన్న ఫోటోలలో మొదటిది గతంలో బాబ్రీ మసీదు యధాతథంగా  ఉన్నప్పటి ఫోటో కాగా, రెండవది 2011లో ఇంకా నిర్మాణం మొదలు కాని అయోధ్య రామ మందిర ప్రదేశం యొక్క శాటిలైట్ ఫోటో (గూగుల్ ఎర్త్ ప్రో ద్వారా పొందినవి). ఈ రెండు ఫోటోలను పోల్చినప్పుడు బాబ్రీ మసీదు చుట్టుపక్కల ఉన్న కట్టడాలను 2011నాటి శాటిలైట్ ఫోటోలలో కూడా చూడొచ్చు.
కాగా 2011నాటి శాటిలైట్ ఫోటోల ప్రకారం అయోధ్య రామ మందిర ప్రదేశం యొక్క కోఆర్డినేట్స్ (26°47’43″N  82°11’39″E)గా చూపిస్తుంది.
ఇప్పుడు అయోధ్యలో కొత్తగా నిర్మిస్తున్న రామ మందిర శాటిలైట్ ఫోటోను (గూగుల్ ఎర్త్ ద్వారా పొందిన) కింద చూడొచ్చు. గూగుల్ ఎర్త్ ప్రకారం రామ మందిర కోఆర్డినేట్స్ 26°47’47″N  82°11’35″E. ఐతే ఈ కోఆర్డినేట్స్ మరియు 2011 కోఆర్డినేట్స్ రెండు ఒకేలా ఉండడం గమనించొచ్చు. అంటే దీన్నిబట్టి ఇప్పుడు రామ మందిరం నిర్మిస్తున్నది కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే అన్న విషయం స్పష్టమవుతుంది.
ఇదిలా ఉండగా, ప్రస్తుతం అయోధ్యలో నిర్మిస్తున్న రామ మందిరానికి కొంత దూరంలో ఉన్న మరొక గుడిని కొందరు గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు పేరుతో ట్యాగ్ చేయడంతో రామ మందిరాన్ని కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలో నిర్మించట్లేదు అన్న వాదనకు దారి తీసింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న గూగుల్ మ్యాప్స్ ఫోటోలో బాబ్రీ మసీదు పేరుతో ఉన్నది నిజానికి ఒక హిందూ గుడి.
చివరగా, ప్రస్తుతం అయోధ్యలో గతంలో కూల్చేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థానంలోనే  రామ మందిర నిర్మాణం జరుగుతోంది.

created: January 18, 2024


text:
క్రైస్తవ మతానికి మారిన హిందువులు తమ పేరు నుండి శాస్త్రి, రెడ్డి మొదలైనవి తొలగించాలని కోర్టు తీర్పు చెప్పలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2020
హిందూ మతం నుండి వేరే మతంలోకి మారినవారు తమ పేరులో ఉన్న రెడ్డి, నాడార్ వంటివి తీసేయాలి అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.  వీరి వాదనకి మద్దతుగా కొన్ని కోర్ట్ తీర్పులు గురించి పోస్టులో ప్రస్తావించారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ మతం నుండి వేరే మతంలోకి మారినవారు తమ పేరులో ఉన్న రెడ్డి, నాడార్ వంటివి తీసేయాలని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది.
ఫాక్ట్(నిజం): క్రైస్తవ మతానికి మారిన హిందూ మతానికి చెందిన వారు తమ పేరు నుండి శాస్త్రి, రెడ్డి మొదలైనవి తొలగించాలని కోర్టు తీర్పు చెప్పలేదు. ఇతర మతాలకి మారిన వారు తము ముందు ఆచరించిన మతానికి సంబంధించిన సామాజిక హోదా కోల్పోతారని మద్రాస్  హై కోర్టు 2013లో చెప్పిన తీర్పును తప్పుగా అర్ధంచేసుకొని ఇలా ప్రచారం చేస్తున్నారు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వార్తా కథనంలోని తేదిని బట్టి మద్రాస్ హై కోర్ట్ వెబ్సైటులో వెతకగా పోస్టులో ఉన్న ఫోటోకి సంబంధించిన తీర్పు కాపీ మాకు దొరికింది. ఐతే ఈ తీర్పులో క్రిస్టియన్ నాడార్ సామాజిక వర్గానికి చెందిన ఒక మహిళా ఒక ముస్లిం అబ్బాయిని వివాహం చేసుకున్న తరవాత ఆ అమ్మాయికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందే ప్రక్రియలో క్రిస్టియన్ నాడార్ సామాజిక వర్గానికి సంబంధించిన రిజర్వేషన్ వర్తించదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పు ద్వారా ఒక మతంలోని వెనకబడిన సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు ఇతర మతానికి మారినప్పుడు ఆ  వెనకబడిన సామాజిక వర్గ హోదా కోల్పోతారని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఐతే ఈ తీర్పులో ఎక్కడ కూడా క్రైస్తవ మతానికి మారిన హిందూ మతానికి చెందిన వారు తమ పేరు నుండి శాస్త్రి, రెడ్డి మొదలైనవి తొలగించాలని ఎక్కడ కూడా చెప్పలేదు. దీన్నిబట్టి ఇతర మతాలకి మారిన వారు తము ముందు ఆచరించిన మతానికి సంబంధించిన సామాజిక హోదా కోల్పోతారని కోర్టు చెప్పిన తీర్పును తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారని చెప్పొచ్చు.
2020 లో కేరళ హై కోర్ట్ వివిధ తీర్పుల్లో కూడా క్రైస్తవ మతానికి మారిన హిందూ మతానికి చెందిన వారు తమ పేరు నుండి శాస్త్రి, రెడ్డి మొదలైనవి తొలగించాలని ఎక్కడ కూడా చెప్పలేదు.
చివరగా, క్రైస్తవ మారిన హిందూ మతానికి చెందిన వారు తమ పేరు నుండి శాస్త్రి, రెడ్డి మొదలైనవి తొలగించాలని కోర్టు తీర్పు చెప్పలేదు.


text:
ఈ వీడియోలోని కప్పు సాసర్ సెట్‌కు గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు దక్కలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 16, 2021
ఈ వీడియోలోని కప్పు సాసర్ సెట్‌కు గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు లభించింది అని ఒక పోస్ట్ ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఫిజిక్స్/ ఆప్టిక్స్ ఉపయోగించి ఈ ఇల్ల్యూషన్స్ అందంగా తయారు చేసారని పోస్టులో అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వీడియోలోని కప్పు సాసర్ సెట్‌కు గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు దక్కింది.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని కప్పు సాసర్ సెట్‌కు గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు దక్కిందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. పోస్టులోని వీడియో లుయిచో కంపెనీ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ అకౌంట్ నుంచి తీసి ఎడిట్ చేసినది. లుయిచో అనే కొరియన్ కంపెనీ ఈ కప్పు సాసర్ సెట్లను డిజైన్ చేసింది. అయితే, గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ వెబ్సైటులో వెతకగా, లుయిచో కంపెనీ యొక్క కప్పు సాసర్ల సెట్‌కి రికార్డు వచ్చినట్టుగా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, స్క్రోల్ వారు 05 అక్టోబర్ 2019న  ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లభించింది. ఈ ఆర్టికల్‌లో, వైరల్ అవుతున్న వీడియో గురించి మాట్లాడుతూ, కొరియన్ కంపెనీ లుయిచో ఈ కధలు చెప్పే రిఫ్లేక్టివ్ క్రోకరీని (కప్పు సాసర్ సెట్) తయారుచేస్తుందని తెలిపారు. ఈ వీడియో లుయిచో కంపెనీ యొక్క ఇన్‌స్టాగ్రామ్ అకౌంట్‌లో ఒరిజినల్‌గా ఉందని తెలిపారు. ఆర్టికల్‌లో కప్పు సాసర్ల సెట్‌కి గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్ వచ్చినట్టుగా లేదు.
లుయిచో కంపెనీ యొక్క ఇన్‌స్టాగ్రామ్ అకౌంట్‌లో ఇటువంటి కప్పు సాసర్ల వీడియోలను మరెన్నో చూడొచ్చు. కానీ, ఇక్కడ కూడా కప్పు సాసర్ల సెట్‌కి గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్ వచ్చినట్టుగా తెలపలేదు. లుయిచో కంపెనీ యొక్క ఫేస్బుక్ అకౌంట్‌లో కూడా దీని గురించి ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు.
పోస్టులోని విషయం గురించి గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ వెబ్సైటులో వెతకగా, లుయిచో కంపెనీ యొక్క కప్పు సాసర్ల సెట్‌కి రికార్డు వచ్చినట్టుగా మాకు ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు.
చివరగా, ఈ వీడియోలోని కప్పు సాసర్ సెట్‌కు గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు దక్కలేదు.