text:
చనిపోయిన తల్లి పాలు తాగుతున్న బాలుడి ఫోటో 2017లో మధ్య ప్రదేశ్ లో జరిగిన ఒక ఘటనది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2020
మరణించి ఉన్న తల్లి నుంచి పాలు తాగుతున్న ఓ బాలుడి ఫోటోను పెట్టి , లాక్ డౌన్ కారణంగా ఎంతో మంది వలస కార్మికులు చనిపోతున్నా పటించుకొని మీడియా, సెలబ్రిటీ వాళ్ళు ఒక ఏనుగు చనిపోయినప్పుడు ఇంతలా ఎందుకు స్పందిస్తున్నారు, అని ప్రశ్నిస్తూ కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో తెలుసుకుందాం.
లాక్ డౌన్ సమయంలో మరణించిన వలస కార్మికురాలి బాలుడు ఆకలితో, చనిపోయి ఉన్న తన తల్లి పాలు తాగుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటో 2017లో తీసినది. మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో చనిపోయిన తన తల్లి పాలను ఆకలితో ఉన్న తన కుమారుడు తాగుతున్న సమయంలో చిత్రీకరించిన ఫోటో అది. కావున, పోస్టులోని క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న మొదటి ఫోటో ఓపెన్ చేసి చూస్తే, అది 25 మే 2017న ప్రచురించిన కథనంగా తెలుస్తుంది. అదే శీర్షిక తో గూగుల్ లో వెతికితే ‘Metro’న్యూస్ ప్రచురించిన కథనం దొరుకుతుంది. పోస్టులోని ఇంకో ఫోటో చూస్తే, అది 25 మే 2017న ‘India Today’ ప్రచురించిన కథనం నుంచి తీసుకుంది అని గుర్తించొచ్చు. ఈ కథనాల ఆధారంగా, 2017లో మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, దామో జిల్లాలో రైల్వే ట్రాక్ పక్కన అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో మరణించిన తన తల్లి పాలను బాలుడు తాగుతున్నప్పటి ఫోటో అని తెలుస్తుంది.
ఇదే సంఘటన పై 25 మే 2017న సాక్షి టీవీ ప్రసారం చేసిన వీడియో కథనం ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, మూడు సంవత్సరాల క్రితం మరణించిన మహిళ, తన పాలు తాగుతున్న బాలుడి ఫోటోలను ఇప్పుడు లాక్ డౌన్ సమయంలో మరణించిన వలస కార్మికురాల ఫొటోలుగా  షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
డిసెంబర్ నెలలో 5 ఆదివారాలు, 5 సోమవారాలు మరియు 5 మంగళవారాలు రావడం ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే సంభవించే సంఘటన కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 4, 2019
‘మీ జీవితంలో ఈ దృగ్విషయాన్ని చుచే ఏకైక సంవత్సరం ఇది. డిసెంబర్ క్యాలెండర్ 5 ఆదివారం 5 సోమవారం 5 మంగళవారం ఇది 823 సంవత్సరాలు ఒక్కసారి మత్రమే జరుగుతుంది. చైనీయులు దినిని Bag Full Of Money అని పిలుస్తారు ఇ మేస్సజ్ స్నేహితులందరీకి పంపితే అదృష్టం మిమ్మలని వెతుక్కుంటు వస్తాదని చైనీయుల నమ్మకం మిరు కుడా మీ మిత్రులకు షేర్ చేయ్యండి!’ అని చెపుతూ ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్టు ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్టులో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
డిసెంబర్ నెలలో ఐదు ఆదివారాలు, ఐదు సోమవారాలు మరియు ఐదు మంగళవారాలు రావడం ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే సంభవించే సంఘటన.
ఫాక్ట్ (నిజం): డిసెంబర్ నెలలో ఐదు ఆదివారాలు, ఐదు సోమవారాలు మరియు ఐదు మంగళవారాలు ఉండడం అనేది అసాధారణమైన సంఘటన కాదు. అలాంటి సంఘటన  ప్రతి కొన్ని సంవత్సరాలకు డిసెంబరులో జరుగుతుంది. కావున, పోస్టులో అటువంటిది ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు మాత్రమే జరుగుతుందనడం తప్పు.
2019 డిసెంబర్ నెలలో ఐదు ఆదివారాలు, ఐదు సోమవారాలు మరియు ఐదు మంగళవారాలు ఉన్నాయి. కానీ, అలా ఉండడం అసాధారణమేమీ కాదు. ఇది ప్రతి కొన్ని సంవత్సరాలకు డిసెంబరులో వస్తుంది.  గతంలో 2013 డిసెంబర్ నెలలో ఇలానే ఉండడం చూడవచ్చు.
మరియు 2019 తర్వాత మళ్ళీ 2024 డిసెంబర్ లో జరుగుతుంది.
కావున, ఇటువంటి సంఘటన ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు మాత్రమే జరుగుతుందనడం అవాస్తవం.
చివరగా, డిసెంబర్ నెలలో ఐదు ఆదివారాలు, ఐదు సోమవారాలు మరియు ఐదు మంగళవారాలు రావడం ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే సంభవించే సంఘటన కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: December 4, 2019

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
కేవలం కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ (KSCSA) యొక్క పొన్నాని సబ్ సెంటర్‌లో మాత్రమే ముస్లింలకి 50% రిజర్వేషన్ ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2022
IAS, IPSలను తయారు చేసే వ్యవస్థలలో ముస్లింలకు 50% రిజర్వేషన్ కేరళలో కల్పిస్తున్నారని కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ (KSCSA) విడుదల చేసిన ఒక ప్రకటనను ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీలో ముస్లింలకు 50% రిజర్వేషన్.
ఫాక్ట్: కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ (KSCSA) యొక్క పొన్నాని సబ్ సెంటర్‌లో మాత్రమే ముస్లింలకి 50% రిజర్వేషన్ ఉంది. KSCSA ఇతర సబ్ సెంటర్లలో ముస్లింలకి 50% రిజర్వేషన్ లేదు. తిరువనంతపురంలోని చరాచిరాలోని ప్రధాన కేంద్రం కాకుండా, కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీకి సంబంధించి తొమ్మిదికి పైగా సబ్ సెంటర్‌లు ఉన్నాయి. KSCSA కల్లియస్సేరీ సబ్ సెంటర్‌లో మొత్తం సీట్లలో 51% ఎస్సీ వర్గాలకు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల, కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ (KSCSA) UPSC సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్ష కొరకు కోచింగ్ ఇచ్చే తరగతుల్లో ప్రవేశం కోసం వాళ్ళు నిర్వహించే ప్రవేశ పరీక్షకు దరఖాస్తులను ఆహ్వానించింది.
కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ వెబ్‌సైట్‌ని సెర్చ్ చేసినప్పుడు, వారి వెబ్‌సైట్‌లో అడ్మిషన్ విధానం గురించి ప్రకటన చేసినట్లు చూడొచ్చు. ఆ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం, పొన్నాని సబ్ సెంటర్‌లో మాత్రమే ముస్లింలకి 50% రిజర్వేషన్ ఉంది. కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీలోని ఇతర సబ్ సెంటర్లలో ముస్లింలకి రిజర్వేషన్ లేదు. తిరువనంతపురంలోని చరాచిరాలోని ప్రధాన కేంద్రం కాకుండా, కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీకి సంబంధించి తొమ్మిదికి పైగా సబ్ సెంటర్‌లు ఉన్నాయి. KSCSA కల్లియస్సేరీ సబ్ సెంటర్‌లో మొత్తం సీట్లలో 51% ఎస్సీ వర్గాలకు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి.
అన్నీ KSCSA కేంద్రాలలో రెగ్యులర్ బ్యాచ్‌లలో  10% సీట్లు SC/ST వర్గాలకు చెందిన విద్యార్థులకు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. ఎస్సీ విద్యార్థులు అందుబాటులో లేకుంటే, ఖాళీగా ఉన్న సీట్లను ఎస్టీ కమ్యూనిటీ విద్యార్థుల నుంచి భర్తీ చేస్తారు. రిజర్వేషన్ కేటగిరీ కింద ఎంపికైన విద్యార్థులు ట్యూషన్ ఫీజు మరియు GST చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. రిజర్వేషన్ కేటగిరీలో తగినంత మంది విద్యార్థులు అందుబాటులో లేకుంటే, ఇతర వర్గాల విద్యార్థులను చేర్చుకోవడానికి KSCSAకి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది. ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉన్న 100 మంది విద్యార్థులు ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌కు అర్హులు. SC/ST మరియు ముస్లిం కమ్యూనిటీ రిజర్వేషన్ల కింద ప్రయోజనం పొందినవారు ఈ కేటగిరి కిందికి రారు.
పొన్నానిలోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెరీర్ స్టడీస్ & రీసెర్చ్ (ICSR) కేరళ ప్రభుత్వంచే స్థాపించబడిన స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ అయిన సెంటర్ ఫర్ కంటిన్యూయింగ్ ఎడ్యుకేషన్ కేరళ (CCEK) క్రింద స్థాపించబడింది.
కేరళలో జస్టిస్ సచార్ కమిషన్ నివేదిక అమలును అధ్యయనం చేయడానికి, అప్పటి స్థానిక స్వపరిపాలన మంత్రి (Minister for Local Self Government) పలోలి మహమ్మద్ కుట్టి అధ్యక్షతన ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. అడ్మినిస్ట్రేటివ్ క్యాడర్‌లో మరియు ప్రభుత్వ ఉన్నత పదవులలో ముస్లిం ప్రాతినిధ్యం చాలా తక్కువగా ఉందని, ఈ తగ్గింపును ప్రత్యేక కోచింగ్ ఇవ్వడం ద్వారా మరియు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ కల్పించడం ద్వారా పరిష్కరించాలని కమిటీ రిపోర్ట్ ఇచ్చింది. అందుకే పొన్నానిలో 2010లో ఏర్పాటైన కోచింగ్ సెంటర్‌లో ముస్లింలకు రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తున్నారు. 2018లో కూడా ముస్లిం కమ్యూనిటీకి, పొన్నానిలో అదే రిజర్వేషన్ ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
చివరగా, కేవలం కేరళ రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ అకాడమీ (KSCSA) యొక్క పొన్నాని సబ్ సెంటర్‌లో మాత్రమే ముస్లింలకి 50% రిజర్వేషన్ ఉంది.


text:
లిస్ట్ లోనివి మాజీ చైనీస్ ఆర్మీ జనరల్స్ పేర్లు; గల్వాన్ వ్యాలీ ఘటనలో చనిపోయిన చైనా సైనికులవి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 19, 2020
చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు 56 మంది మృతి చెందినట్లుగా ప్రకటించిందనే వార్త తో పాటూ 56 మంది పేర్లతో ఉన్న ఒక లిస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు 56 మంది మృతి చెందినట్లుగా ప్రకటించింది.  లిస్ట్ లోని పేర్లు మృతి చెందిన 56 మందివి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ): చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు ఎంతమంది చనిపోయారనే సమాచారం ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి ఇంకా విడుదల చేయలేదు. అంతేకాదు, పోస్టులోని లిస్ట్ లో ఉన్న పేర్లు ‘వికీపీడియా’ లో చైనీస్ మాజీ ఆర్మీ జనరల్స్ కి సంబంధించిన పేజ్ నుండి తీసుకోబడ్డాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
భారత్ మరియు చైనా సైన్యాల మధ్య 15 జూన్ 2020న గాల్వాన్ వ్యాలీ లో ఘర్షణలు జరిగాయి. ఆ ఘర్షణల్లో సుమారు ఇరవై మంది భారత జవాన్లు ప్రాణాలు కోల్పోయారని భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. కానీ, చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు ఎంతమంది చనిపోయారనే సమాచారం ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయం వరకైతే విడుదల చేయలేదు. చైనా దేశానికి చెందిన ‘Global Times’ వార్తా పత్రిక యొక్క ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్ ‘హు క్సుజిన్’ కూడా ఒక ట్వీట్ లో తమ ప్రభుత్వం ఎంతమంది చైనా సైనికులు చనిపోయారని వెల్లడించలేదని తెలిపారు. కావున, చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు 56 మంది మృతి చెందినట్లుగా ప్రకటించిందనేది తప్పు.
Chinese side didn’t release number of PLA casualties in clash with Indian soldiers. My understanding is the Chinese side doesn’t want people of the two countries to compare the casualties number so to avoid stoking public mood. This is goodwill from Beijing.
అంతేకాదు, పోస్టులోని లిస్ట్ లోని పేర్లను గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ఆ లిస్ట్ లోని పేర్లు ‘వికీపీడియా’ లో ‘List of generals of the People’s Republic of China’ అనే టాపిక్ మీద ఉన్న పేజ్ లో చూడవచ్చు. ఆ లిస్ట్ లోని కొందరు మాజీ జనరల్స్ ఎప్పుడో చనిపోయరు. కావున, ఈ లిస్ట్ కి గాల్వాన్ వ్యాలీ లో జరిగిన ఘర్షణలలో పాల్గొన్న వారికి సంబంధం లేదు.
చివరిగా, 19 జూన్ 2020 వరకైతే చైనా ప్రభుత్వం తమ సైనికులు ఎంతమంది చనిపోయారనే సమాచారం విడుదల చేయలేదు, మరియు పోస్టు లోని లిస్ట్ లో ఉన్న పేర్లు వికీపీడియాలోని చైనీస్ మాజీ ఆర్మీ జనరల్స్ లిస్ట్ నుండి తీసుకోబడినవి.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
AAP మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంట్లో 630 అక్రమ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు లభించాయనే వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2021
‘ఢిల్లీలో కేజ్రివాల్ ప్రభుత్వంలోని మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంట్లో 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు పట్టుకున్న ఢిల్లీ పోలీస్’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ఢిల్లీలో కేజ్రివాల్ ప్రభుత్వంలోని మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంట్లో 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు పట్టుకున్న ఢిల్లీ పోలీస్’.
ఫాక్ట్ (నిజం): AAP ప్రభుత్వంలోని మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంటి నుండి 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను ఢిల్లీ పోలీస్ జప్తు చేసినట్టు గాని లేక అక్రమ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు నిలువ చేసినందుకు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ని అరెస్ట్ చేసినట్టు గాని ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. కేవలం తన కార్యాలయం వద్ద ప్రజలకు పంచిన ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు ఎక్కడి ఉంది వచ్చాయో విచారణ జరపాలని ఒక వ్యక్తి ఢిల్లీ హై కోర్ట్ లో PIL వేయగా, 10 మే 2021న విచారణకు హాజరైన ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ తను ఈ ఆక్సిజన్ ని ఫరిదాబాద్ నుండి సేకరించినట్టు కోర్టుకి తెలిపాడు, ఈ విషయమై ఇంకా విచారణ పూర్తి కావాల్సి ఉంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఢిల్లీలో AAP ప్రభుత్వంలోని మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంటి నుండి 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను ఢిల్లీ పోలీస్ జప్తు చేసినట్టు గాని లేక అక్రమ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు నిలువ చేసినందుకు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ని అరెస్ట్ చేసినట్టు గాని ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు.
కాకపోతే ఢిల్లీ మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ తన కార్యాలయం వద్ద ప్రజలకి ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు అందజేస్తున్న ఫోటోలని AAP ఢిల్లీ తమ ఫేస్ బుక్ ఎకౌంటులో షేర్ చేసుకుంది. ఐతే ఈ ఫోటోల ఆధారంగా వేదాన్ష్ ఆనంద్ అనే వ్యక్తి అసలు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ కి ఆ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు ఎక్కడి నుండి వచ్చాయని, అతను ఈ సిలిండర్లు ఎవరికీ పంచుతున్నాడని, అతను అక్రమంగా ఈ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను కలిగి ఉన్నాడో లేదో విచారణ జరపాలని ఢిల్లీ హై కోర్ట్ లో ఒక పబ్లిక్ ఇంటరెస్ట్ లిటిగేషన్ ధాఖలు చేసాడు.
ఐతే 07 మే 2021న ఈ లిటిగేషన్ కి ఢిల్లీ హైకోర్ట్ స్పందిస్తూ ఈ విషయానికి సంబంధించి 10 మే 2021న జరిగే విచారణకు మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ నేరుగా హాజరు కావాలని కోర్ట్ తెలిపింది. ఐతే ఈ కేసుని పరిశీలిస్తున్న జస్టిస్ విపిన్ సాంఘి మరియు జస్టిస్ రేఖా పిళ్ళై వ్యాఖ్యానిస్తూ ఇలా అన్నారు ‘ముందుగా ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ కి ఈ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు ఎక్కడి నుండి వచ్చయో తెలుసుకోవాలని, ఒకవేళ ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఢిల్లీ వెలుపలి నుండి తన సొంతంగా ఈ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను ఏర్పాటు చేస్తే అందులో తప్పు పట్టడానికి ఏమి లేదని, దీనిపై విచారణ జరపాల్సిన అవసరం లేదని, పైగా తను ఢిల్లీలోని ఆక్సిజన్ కొరతను తీరుస్తున్నట్టని అభిప్రాయపడింది. అదే ఒకవేళ తను ఆసుపత్రులకు లేదా నర్సింగ్ హోమ్లకు కేటాయించిన ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను అక్రమంగా తరలించి ఉంటే అప్పుడు ఈ విషయమై విచారణ జరపొచ్చని అభిప్రాయపడింది.
ఐతే 10 మే 2021న జరిగిన విచారణకి కోర్టుకి హాజరైన ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ తను ఈ ఆక్సిజన్ ని ఢిల్లీ వెలుపల ఫరిదాబాద్ నుండి సేకరించినట్టు కోర్టుకి తెలిపాడు. ఐతే తను ఈ ఆక్సిజన్ ని ఫరిదాబాద్ నుండి సేకరించినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు సమర్పించలేదు. అందువలన కోర్టు తన వాదనకి మద్దతుగా ఈ ఆక్సిజన్ ని ఫరిదాబాద్ నుండి సేకరించినట్టు రుజువు చేసే పత్రాలు ఫైల్ చేయాలనీ ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ని ఆదేశిస్తూ కేసుని వాయిదా వేసింది.
పైన తెలిపిన వివరాల ప్రకారం ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంటి నుండి ఢిల్లీ పోలీస్ 630 అక్రమ సిలిండర్లు జప్తుచేయలేదని, కేవలం తన ఆఫీస్ వద్ద తను పంచిన ఆక్సిజన్ సిలిండర్లకు సంబంధించి అవి ఎక్కడి నుండి వచ్చాయన్న విషయంపై విచారణ జరుగుతుందని అర్ధం అవుతుంది. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే తన ఆఫీస్ వద్ద పంచిన ఆక్సిజన్ యొక్క పరిమాణం ఎంతో కూడా వార్తా కథనాలు ప్రచురించలేదు, దీన్నిబట్టి ప్రచారంలో ఉన్నట్టు 630 అక్రమ సిలిండర్లు అన్నది కల్పితం అనే అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, AAP మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంట్లో 630 అక్రమ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు లభించాయనే వార్తలో నిజం లేదు.


text:
1966లో పార్లమెంట్ వెలుపల గోహత్య నిరసనకారులపై పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో ఎనిమిది మంది చనిపోయారు, వందల/వేల సంఖ్యలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 12, 2021
07 నవంబర్ 1966న పార్లమెంట్ వెలుపల గోహత్యను నిషేధించాలని నిరసన చేస్తున్న సాధువులపై ఇందిరా గాంధీ ఆదేశాల మేరకు పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో అధికారికంగా 375 హిందువులు చనిపోయారని, అదే అనధికారికంగా ఐతే సుమారు 5000 మంది చనిపోయారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ విషయానికి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1966లో పార్లమెంట్ వెలుపల ఇందిరా గాంధీ ఆదేశాల మేరకు పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో అధికారికంగా 375, అనధికారికంగా 5000 మంది చనిపోయారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రభుత్వం గోహత్యను నిషేధించాలని 07 నవంబర్ 1966న పార్లమెంట్ వెలుపల నిరసన తెలుపుతున్న వారిపై పోలీసులు కాల్పులు జరిపిన మాట నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ ఘటనలో వందలు లేదా వేల సంఖ్యలో జనాలు చనిపోలేదు. ఈ ఘటనలో ఎనిమిది మంది చనిపోయినట్టు పార్లమెంట్‌లో మంత్రులు,  వార్తా కథనాలు, అధికారిక పత్రాలు పేర్కొన్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
07 నవంబర్ 1966న ఢిల్లీలో  ప్రభుత్వం గోహత్యను నిషేధించాలని కోరుతూ జన్ సంఘ్, హిందూ మహాసభ, ఆర్య సమాజ్, సనాతన్ ధర్మ సభ ఆద్వర్యంలో గోరక్షకులు, సాధువులు నిరసనలు తెలుపుతూ  పార్లమెంట్ వైపుకు కవాతుగా బయలుదేరారు. ఐతే నిరసనకారులు పార్లమెంట్ లోపలికి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నిచడంతో పోలీసులు వారిపై ఫైరింగ్ చేయగా, ఈ ఫైరింగ్‌లో కొందరు నిరసనకారులు చనిపోయారు.
పార్లమెంట్ సమావేశాలు జరుగుతున్న సమయంలో ఈ ఘటన జరగడంతో, లోక్‌సభలో అప్పటి హోం శాఖా మంత్రి అయిన గుల్జారీలాల్ నంద పార్లమెంట్ వెలుపల జరిగిన పరిణామాలను సభలో వివరించారు. ‘జనసంఘ్ పార్టీ ఎంపీ స్వామి రామేశ్వరానంద రెచ్చగొట్టే ఉపన్యాసం ఇవ్వడంతో నిరసనకారులు పార్లమెంట్ లోపలికి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించగా, పోలీసులు వారిని అదుపు చేసేందుకు ఫైరింగ్ చేయగా, ఇప్పటి వరకు అందిన నివేదికల ప్రకారం కనీసం ఎనిమిది మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. వీరిలో ఇప్పటివరకి ఇద్దరు మృతి చెందినట్లు’ హోం మినిస్టర్ సభకు 07 నవంబర్ 1966న వివరించారు.
అదే రోజు రాజ్యసభలో సభ్యులైన అటల్ బిహారి వాజ్‌పేయి తదితర సభ్యులు హోం మంత్రి వచ్చి జరిగిన పరిణామాలు వివరించాలని కోరడంతో, హోం మంత్రిత్వ శాఖలో మినిస్టర్ అఫ్ స్టేట్ అయిన శ్రీ జైసుఖ్‌లాల్ హథీ రాజ్యసభలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించి ఇచ్చిన వివరణలో కూడా పైన తెలిపిన విషయాన్నే పునరుద్ఘాటించారు.
ఐతే 08 నవంబర్ 1966న జరిగిన లోక్‌సభ సమావేశంలో ముందు రోజు జరిగిన పోలీస్ ఫైరింగ్ అంశంపై రామ్ మనోహర్ లోహియా, మొదలైనవారు ప్రవేశపెట్టిన  వాయిదా తీర్మానంలో పోలీస్ ఫైరింగ్‌లో ఏడుగురు చనిపోయారని, వంద మందికిపైగా గాయపడ్డారని పేర్కొన్నారు. కాగా ఈ ఘటన జరిగిన తర్వాతి రోజుల్లో జరిగిన లోక్‌సభ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మరియు రాజ్యసభ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ)  చర్చల్లో ఎక్కడా కూడా ఈ ఘటనలో పోస్టులో చెప్తున్నట్టు వందల సంఖ్యలో నిరసనకారులు చనిపోయారని పేర్కొనలేదు.
ఐతే ఈ ఘటన జరిగిన తర్వాతి రోజు (08 నవంబర్ 1966) ఇండియన్ ఎక్ష్ప్రెస్స్ పోలీస్ ఫైరింగ్‌లో ఏడుగురు చనిపోగా, 200 మంది గాయపడ్డారని రిపోర్ట్ చేసింది. ది హిందూ పత్రిక కూడా ఈ ఘటనకు సంబంధించి ప్రచురించిన కథనంలో పోలీస్ ఫైరింగ్‌లో ఏడుగురు చనిపోయినట్టు 08 నవంబర్ 1966న రిపోర్ట్ చేసింది.
ఇండియన్ ఎక్ష్ప్రెస్స్ ఆ తరవాతి రోజు (09 నవంబర్ 1966)న  పోలీస్ ఫైరింగ్‌లో మరొకరు చనిపోయారని రిపోర్ట్ చేసింది. దీనితో మొత్తం చనిపోయిన వారి సంఖ్య ఎనిమిదికి చేరుకుంది. అలాగే ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఈ మధ్య కాలంలో ప్రచురించిన వార్తా కథనాలలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ) కూడా ఎనిమిది మందికి మించి చనిపోయినట్టు పేర్కొనలేదు. దీన్ని బట్టి పోస్టులో చెప్తునట్టు ఈ ఘటనలో వందలు, వేల సంఖ్యలో జనాలు చనిపోయారన్న వార్త వాస్తవం కాదని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, 1966లో పార్లమెంట్ వెలుపల గోహత్య నిరసనకారులపై పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో ఎనిమిది మంది చనిపోయారు, వందలు/వేల సంఖ్యలో కాదు.

created: November 12, 2021


text:
‘మాకు ఖలిస్థాన్ కావాలి’ అనే పోస్టర్ పట్టుకున్న ఒక వ్యక్తి 2013 నాటి ఫోటోని, ఇప్పుడు ఢిల్లీలో జరుగుతున్న రైతుల నిరసనతో జోడించి తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2024
ప్రభుత్వ పాలసీలకి వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీలో రైతులు ప్రస్తుతం చేపట్టిన నిరసన నేపథ్యంలో, ఈ నిరసన ఉద్దేశాలని ప్రశ్నిస్తున్న ఒక మెసేజ్ మరియు ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ ఫొటోలో సిక్కు దుస్తులు ధరించిన కొందరు ఉన్నారు, వీరిలో ముందున్న వ్యక్తి ‘we want ‘Khalisthan’ (మాకు ఖలిస్థాన్ కావాలి) అని రాసి ఉన్న ఒక పోస్టర్ పట్టుకొని ఉన్నాడు. ‘… ప్రత్యేక దేశం ఖలిస్తాన్  ఇవ్వాలట. వీళ్ళను రైతులు అంటారా..??ఇది రైతు ఉద్యమమేనా..??’ అని చెప్తూ వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో జరుగుతున్న రైతుల నిరసనలో ‘మాకు ఖలిస్థాన్ కావలి’  అనే పోస్టర్ పట్టుకొన్న ఒక రైతు నిరసనకారుడు.
ఫ్యాక్ట్(నిజం):  ఈ ఫోటోకి ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో జరుగుతున్న రైతుల నిరసనకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ ఫోటో 2013లో తీసింది. 6 జూన్ 2013 నాడు ‘ఘల్లుఘర దివస్,’ ‘ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్’ యొక్క 29వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా కొన్ని సిఖ్ సంస్థల కార్యకర్తలు  సిక్కుల నాయకుడు జర్నైల్ సింగ్ భింద్రన్ వాలే కి మద్దతు తెలుపుతూ ‘we want ‘Khalisthan’’ (మాకు ఖలిస్థాన్ కావలి) అనే పోస్టర్ పట్టుకొన్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
పోస్ట్‌లోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, అదే ఫోటోని కలిగి ఉన్న వార్తా కథనం ఒకటి దొరికింది.  ఈ కథనంలో ప్రచురించబడిన చిత్రం AFPకి క్రెడిట్ చేయబడింది.
వార్తా కథనంలోని ఫోటో క్రెడిట్ నుండి హింట్ తీసుకొని, స్టాక్ ఫోటోగ్రఫీ వెబ్‌సైట్‌లో AFP కంట్రిబ్యూటెడ్ ఫోటోల కోసం వెతుకగా ‘గెట్టి ఇమేజెస్’లో ఉన్న ఇదే ఫోటోకి దారితీసింది.
ఈ ఫోటోతో పాటు ఉన్న వివరణ ప్రకారం, ఈ ఫోటో 2013లో అమృత్‌సర్‌లోని గోల్డెన్ టెంపుల్‌లో ‘ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్’ 29వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా క్లిక్ చేయబడింది. ఈ ఫోటోకి ప్రస్తుతం 2024లో ఢిల్లీలో జరుగుతున్న రైతుల ఆందోళనకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని ఇది నిర్ధారిస్తుంది.
చివరిగా, ఖలిస్తాన్ అనుకూల నిరసనకి చెందిన ఒక పాత ఫోటీని ఇప్పుడు ఢిల్లీలో కొనసాగుతున్న రైతుల నిరసనలకు తప్పుగా ఆపాదిస్తున్నారు.

created: February 16, 2024


text:
2019లో సూరత్‌లో కొందరు ముస్లింలు ఒక బస్సును ధ్వంసం చేసిన దృశ్యాలు, ఇటీవల కర్ణాటకలో జరిగిన ఒక సంఘటనవిగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2023
ఒక నీలి రంగు బస్సును కొందరు ధ్వంసం చేస్తున్న దృశ్యాలు ఉన్న ఒక వీడియోను, ఇది ఇటీవల కర్ణాటకలో జరిగిన సంఘటనకి చెందిన విజువల్స్ అని పేర్కొంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఒక ముస్లిం మహిళకి బస్సులో సీట్ ఇవ్వనందున, ముస్లింలు ఇలా బస్సుపై దాడికి పాల్పడ్డారు అని ఈ పోస్ట్ ద్వారా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అసలు ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో, ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో ఒక ముస్లిం మహిళకి బస్సులో సీట్ ఇవ్వనందుకు, ముస్లింలు ఆ బస్సుపై దాడి చేసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): 2019లో సూరత్‌లో mob lynchingకి వ్యతిరేఖంగా కొందరు ముస్లింలు చేపట్టిన ఒక ర్యాలీ సందర్భంగా వాళ్ళు రోడ్డుపై ఉన్న బస్సుల మీద రాళ్లు రువ్వి, వాటిని ధ్వంసం చేసారు. వైరల్ వీడియో ఈ సంఘటనకు చెందినది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న  క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోను జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ధ్వంసమైన బస్సుపై ‘సిటిలింక్’ అని రాసి ఉండటం చూడచ్చు. ఒక ఇంటర్నెట్ సెర్చ్ ద్వారా, సిటిలింక్ లేదా సూరత్ BRTS అనేది గుజరాత్‌లోని సూరత్‌లో ఉన్న పబ్లిక్ బస్సు రవాణా వ్యవస్థ అని తెలిసింది.
సంబంధిత కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఈ సంఘటన గురించి మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దివ్యాంగ్ న్యూస్ ఛానెల్ జూలై 2019లో ప్రచురించిన ఒక వీడియోలో, వైరల్ వీడియోలో విధ్వంసానికి గురైన బస్సు యొక్క దృశ్యాలను పోలిన దృశ్యాలు కనిపించాయి. వీడియో యొక్క వివరణలో, “Surat  Police fire tear gas shells as rally against mob lynching incidents turns violent”
దేశంలో జరుగుతున్న mob lynching సంఘటనలకు వ్యతిరేకంగా, Versatile Minorities Forum(VMF) అనే సంస్థకు చెందిన కొందరు ముస్లింలు, 2019లో సూరత్‌లో ఒక ర్యాలీ నిర్వహించింది. ఇది హింసాత్మకంగా మారటంతో, పోలీసులు Tear-గ్యాస్ ఫైర్ చెయ్యవలసి వచ్చింది. ఈ సంఘటనలో ఐదుగురు పోలీసులు గాయపడ్డట్టు ఈ సంఘటనపై వచ్చిన వార్త కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ సంఘటనపై వచ్చిన కొన్ని వార్తా కథనాలు మీరు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2019లో గుజరాత్‌లో జరిగిన ఒక పాత సంఘటనకి చెందిన వీడియోని, కర్ణాటకలో ఇటీవల జరిగినది ఒక సంఘటనకి చెందినదిగా వైరల్ పోస్టులో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 7, 2023


text:
2023లో ఒడిశాలో రెండు బీజేపీ వర్గాల మధ్య జరిగిన ఘర్షణ వీడియోను తమిళనాడులో ఓటర్లు బీజేపీ నాయకులను కొడుతున్నదిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2024
దేశవ్యాప్తంగా జరగనున్న 2024 జనరల్ ఎలక్షన్స్ నేపథ్యంలో తమిళనాడులో ఓట్లు అడగడానికి వెళ్లిన బీజేపీ లీడర్లను ఓటర్లు కొడుతున్నారని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజం ఉందో  పరిశీలిద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడులో ఓట్లు అడగడానికి వెళ్లిన బీజేపీ లీడర్లను ఓటర్లు కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (Fact): ఈ వీడియోలోని సంఘటన ఒడిశా రాష్ట్రంలో జరిగింది, తమిళనాడులో కాదు. 2023 లో ఒడిశా రాష్ట్రంలోని బలంగీర్ జిల్లాలో బీజేపీ నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమానికి ఆ పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు మన్మోహన్ సమాల్ హాజరు అయినప్పుడు ఆయనకు స్వాగతం చెప్పడానికి అనంత దాస్ అనే పార్టీ సభ్యుడు ర్యాలీ వాహనం దగ్గరికి వెళుతుండగా గోపాల్‌జీ పాణిగ్రాహి అనే మరొక సభ్యుడు అతనిని ఆపడానికి ప్రయత్నించడంతో ఇరు వర్గాల మధ్య ఘర్షణ చోటు చేసుకుంది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియో కీఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ‘X’ లో కొంతమంది పోస్ట్ (ఆర్కైవ్) చేసిన ఇదే వీడియో లభించింది. ఇందులో ఒక వీడియో కింద ఒక యూసర్ చేసిన  కామెంట్లో (ఆర్కైవ్) ఈ సంఘటన ఒడిశాకి సంబంధించినదని ఉంది.
Yeh odisha ka he
దానికి సంబంధించిన కీ వర్డ్స్ తో YouTubeలో వెతకగా ‘Kalinga TV’ 9 అక్టోబర్ 2023న పోస్ట్ చేసిన ఒక వీడియో లభించింది. ఇందులో వైరల్ వీడియోలో ఉన్న ర్యాలీ దృశ్యాలు ఈ వీడియోలో కూడా ఉన్నాయి. వీడియో కింద టైటిల్ లో ఈ ఘటన ఒడిశా రాష్ట్రం లోని బలంగీర్ జిల్లాలో బీజేపీకి చెందిన రెండు వర్గాల మధ్య జరిగిన గొడవగా పేర్కొన్నారు.
పైన లభించిన సమాచారంతో ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) లభించాయి. వీటి ప్రకారం, ఒడిశా రాష్ట్రంలోని బలంగీర్ జిల్లాలో బీజేపీ నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమానికి ఆ పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు మన్మోహన్ సమాల్ హాజరు అయినప్పుడు ఆయనకు స్వాగతం చెప్పడానికి అనంత దాస్ అనే పార్టీ సభ్యుడు ర్యాలీ వాహనం దగ్గరికి వెళుతుండగా గోపాల్‌జీ పాణిగ్రాహి అనే మరొక సభ్యుడు అతనిని ఆపడానికి ప్రయత్నించడంతో ఇరు వర్గాల మధ్య ఘర్షణ చోటు చేసుకున్నట్లు ఉంది.
చివరగా, 2023లో ఒడిశాలో రెండు బీజేపీ వర్గాల మధ్య జరిగిన ఘర్షణ వీడియోను తమిళనాడులో ఓటర్లు బీజేపీ నాయకులను కొడుతున్నదిగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
దీపావళిని అమెరికా జాతీయ సెలవు దినంగా ప్రకటించాలని ప్రవేశపెట్టిన బిల్లుని ఇంకా ఆమోదించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 29, 2023
దీపావళిని జాతీయ సెలవు దినంగా ప్రకటిస్తూ అమెరికా ప్రభుత్వం ‘దీపావళి డే’ చట్టాన్ని ఆమోదించిందని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దీపావళిని దేశవ్యాప్త సెలవు దినంగా ప్రకటిస్తూ అమెరికా ప్రభుత్వం ‘దీపావళి డే’ అనే చట్టాన్ని ఆమోదించింది.
ఫాక్ట్: 15 మే 2023 న దీపావళిని అమెరికా వ్యాప్తంగా సెలవు దినంగా ప్రకటించాలని కోరుతూ ప్రతినిధుల సభలో ‘దివాళీ డే’ అనే బిల్లుని ప్రవేశపెట్టారు. అయితే ఈ బిల్లుని ప్రతినిధుల సభ, సెనేట్ మరియు అధ్యక్షుడు ఆమోదించాల్సి ఉంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, ఈ విషయంపై అమెరికా కాంగ్రెస్ (పార్లమెంటు) వెబ్‌సైట్లో ఇచ్చిన అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, దీపావళిని అమెరికా వ్యాప్తంగా సెలవు దినంగా ప్రకటించాలని 15 మే 2023న గ్రేస్ మెంగ్ అనే మహిళా ప్రజాప్రతినిధి అమెరికా పార్లమెంటులోని దిగువ సభ అయిన ప్రతినిధుల సభలో ‘దీవాళీ డే’ బిల్లుని ప్రవేశపెట్టింది.
అయితే ఆ బిల్లుని ప్రస్తుతానికి హౌస్ కమిటీ దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ఈ బిల్లు చట్టంగా మారాలంటే ముందుగా ప్రతినిధుల సభ, తర్వాత సెనేట్, ఆఖరుగా అధ్యక్షుడు ఆమోదించాల్సి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతానికి, అమెరికాలో 11 రోజులను మాత్రమే దేశవ్యాప్తంగా సెలవు దినాలుగా గుర్తిస్తారు.
అయితే గతంలో దీపావళి పండగ రోజుని న్యూయార్క్ లోని కొన్ని బడులు సెలవుగా ప్రకటించాయి మరియు ఇటీవల పెన్సిల్వేనియా రాష్ట్ర అసెంబ్లీ దీపావళి రోజుని సెలవు దినంగా ప్రకటిస్తూ చట్టాన్ని చేసింది.
The Senate voted unanimously to recognize Diwali as an official holiday! To all Pennsylvanians who celebrate this festival of light and connection: you are seen, you are welcome, you matter. Thank you, @rothman_greg, for the opportunity to join you in introducing this bill. 🪔🪔 pic.twitter.com/CU6mDb7dYk
చివరిగా, దీపావళి రోజుని అమెరికా దేశవ్యాప్తంగా సెలవు దినంగా ప్రకటించాలని ప్రవేశపెట్టిన బిల్లుని ఇంకా ఆమోదించలేదు.


text:
కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందిచిన వీడియోని నది తీరాన జలకన్యలు సేద తీరుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2022
మత్స్యరూపంలో ఉన్న జలకన్యలు నది తీరాన సేద తీరుతున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జలకన్యలు నది తీరాన సేద తీరుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది నిజమైన జలకన్య కాదు. ‘JJPD Productions’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ ఈ వీడియోని కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ (CGI) టెక్నాలజీని ఉపయోగించి  రూపొందించినట్టు వివరణలో స్పష్టం చేసింది. ఈ CGI వీడియోని జిమ్మీ పెరెజ్ అనే 3D యానిమేటర్ రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘JJPD Productions’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ 17 జులై 2022 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోని కంప్యూటర్-జనరేటెడ్ ఇమేజరీ (CGI) టెక్నాలిజీని ఉపయోగించి రూపొందించినట్టు ‘JJPD Productions’ వీడియో వివరణలో స్పష్టం చేసింది.
ఈ వీడియోని జిమ్మీ పెరెజ్ అనే 3D యానిమేటర్ రూపొందించినట్టు తెలిసింది. జిమ్మీ పెరెజ్ రూపొందించిన మరికొన్ని CGI వీడియోలని అతని ఫేస్‌బుక్ మరియు ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలలో చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ ద్వారా రూపొందించిందని, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తుంది నిజమైన జలకన్య కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఇంతకు ముందు కూడా, ‘JJPD Productions’ పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని జలకన్యల CGI వీడియోలని నిజమైన జలకన్యల దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఫ్యాక్ట్‌లీ ఆ వీడియోలకి సంబంధించిన ఒక ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించిన వీడియోని నది తీరాన జలకన్యలు సేద తీరుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
1893లో చికాగోలో స్వామి వివేకానంద చేసిన ప్రసంగం ఒరిజినల్ వీడియో అంటూ స్వామి వివేకానంద జీవితం ఆధారంగా తీసిన సినిమా క్లిప్ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2024
1893లో చికాగోలో జరిగిన ప్రపంచ సర్వమత సమ్మేళన పార్లమెంటులో స్వామి వివేకానంద ప్రసంగానికి సంబంధించిన ఒరిజినల్ వీడియో అని చెప్తూ పలు పోస్టులు(ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1893లో చికాగోలో జరిగిన ప్రపంచ సర్వమత సమ్మేళన మహాసభలో స్వామి వివేకానంద ప్రసంగం దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలోని  దృశ్యాలు స్వామి వివేకానంద జీవితం ఆధారంగా తీసిన ‘వివేకానంద బై వివేకానంద’ అనే సినిమా లోనివి.ఈ వీడియోను ‘శ్రీ రామకృష్ణ మఠం చెన్నై’ వారు యూట్యూబ్‌లో 04 అక్టోబర్ 2018న అప్‌లోడ్ చేసారు. అలాగే స్వామి వివేకానందకు సంబంధించి ఎటువంటి వాయిస్ క్లిప్స్ అందుబాటులో లేవని బేలూరు మఠం జనరల్ సెక్రటరీ స్వామి సువీరానంద 11 సెప్టెంబర్ 2020న యూట్యూబ్ వీడియోలో స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మేము ముందుగా వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, 04 అక్టోబర్ 2018న ‘శ్రీ రామకృష్ణ మఠం చెన్నై’ వారు యూట్యూబ్‌లో “వివేకానంద బై వివేకానంద| పూర్తి సినిమా | జీవిత చరిత్ర | ఇంగ్లీష్ | అధికారిక ” .( ఇంగ్లీష్ నుండి తెలుగు అనువాదం) అనే శీర్షికతో అప్‌లోడ్ చేసిన వీడియో ఒకటి లభించింది. ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు టైంస్టాంప్ 13:34 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 13:54 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. దీన్ని బట్టి ఈ సినిమాలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు అని నిర్థారించవచ్చు.
ఈ క్రమంలోనే ‘ది హిందూ’ 07 సెప్టెంబర్ 2012న, స్వామి వివేకానంద యొక్క చికాగో ప్రసంగం రికార్డ్ చేయబడలేదని బేలూరు మఠం స్పష్టం చేసింది అని తెలుపుతూ ప్రచురించిన వార్త కథనం లభించింది. అలాగే, 11 సెప్టెంబర్ 2020న బేలూరు మఠం వారు తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ ‘రామకృష్ణ మఠం & రామకృష్ణ మిషన్, బేలూరు మఠం’లో “స్వామి వివేకానంద వాయిస్ రికార్డింగ్ : స్వామి సువీరానంద”  అనే శీర్షికతో అప్‌లోడ్ చేసిన వీడియో ఒకటి లభించింది. ఈ వీడియోలో, 1893లో చికాగోలో జరిగిన ప్రపంచ మతాల పార్లమెంటులో ప్రసంగాలను రికార్డ్ చేయడానికి ఎటువంటి ఏర్పాటు లేదని, స్వామి వివేకానంద చికాగో సమావేశంలో మాట్లాడిన ఆడియో క్లిప్, వీడియో అంటూ ఇంటర్నెట్‌లో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారని, స్వామి వివేకానంద సంబంధించి ఎటువంటి వాయిస్ క్లిప్స్ అందుబాటులో లేవని స్వామి సువీరానంద స్పష్టం చేసారు. 11 సెప్టెంబర్ 1893లో చికాగోలో జరిగిన ప్రపంచ సర్వమత సమ్మేళన పార్లమెంటులో స్వామి వివేకానంద ప్రసంగాన్ని బేలూరు మఠం తమ వెబ్సైట్లో పొందుపరిచింది.(ఇక్కడ). ఈ వైరల్ వీడియో క్లిప్ యొక్క పూర్తి సినిమాను కూడా బేలూరు మఠం తమ వెబ్సైట్లో పొందుపరిచింది.(ఇక్కడ).
చివరగా,1893లో చికాగోలో స్వామి వివేకానంద చేసిన ప్రసంగానికి సంబంధించిన ఒరిజినల్ వీడియో అంటూ స్వామి వివేకానంద జీవితం ఆధారంగా తీసిన సినిమా దృశ్యాలు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
‘The Flu’ సినిమాలోని క్లిప్ ని పెట్టి, ‘ఇటలీలో శవాల కుప్పలు’ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 11, 2020
ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అది ఇటలీ లో సామూహిక దహనానికి శవాలు గుట్టలుగుట్టలు గా  వేస్తున్నదని చెప్తున్నారు. కానీ వీడియో వాస్తవ సంఘటనది కాదని, అది 2013 లో రిలీజ్ అయిన ‘The Flu’ అనే చిత్రం లోని ఒక క్లిప్ అని ‘FACTLY’ విశ్లేషణ లో తేలింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://youtu.be/PtnZOR9lDts?t=4026
https://www.imdb.com/title/tt2351310/
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వెబ్ సీరీస్ లోని క్లిప్ పెట్టి, ‘లాక్ డౌన్ కారణంగా దేవాలయంలో పూజలు చేయొద్దని అన్నందుకు ఒక పోలీస్ అధికారిని కొట్టారు’ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2020
ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఒక పోలీస్ అధికారి లాక్ డౌన్ కారణంగా దేవాలయంలో పూజలు చేయొద్దని అన్నందుకు అతన్ని కొట్టారని చెప్తున్నారు. కానీ, ‘FACTLY’ పరిశీలనలో ఆ వీడియో ఒక వెబ్ సీరీస్ లో నుండి తీసుకోబడింది అని తేలింది. పూర్తి వీడియో ని ‘కాంటినెంటల్ రెజ్లింగ్ ఎంటర్టైన్మెంట్ (CWE)’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్ లో 18 జూన్ 2019న అప్లోడ్ చేసినట్లుగా చూడవచ్చు. CWE అనేది ఒక రెజ్లింగ్ ఎంటర్టైన్మెంట్ కంపెనీ; దానిని WWE రెజ్లర్ ‘ది గ్రేట్ ఖాలీ’ ప్రారంభించారు. కావున, పోస్టు లోని క్లిప్ వాస్తవ ఘటనది కాదు, అది ఒక వెబ్ సిరీస్ లోనిది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=c3bFrAooH84 2. CWE గురించి వీడియో  – https://www.youtube.com/watch?v=jca3mFhWfHE&feature=youtu.be
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వై.ఎస్.జగన్ ముఖ్యమంత్రి కాడని మంత్రి రోజా చెప్తున్నట్లుగా ఉన్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 24, 2023
“జగన్మోహన్ రెడ్డి ముఖ్యమంత్రి కాడు. ఇది నా శాసనం” అని వైకాపాకి చెందిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పర్యాటక శాఖ మంత్రి ఆర్. కే. రోజా చెప్తున్నట్లుగా ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి మళ్ళీ ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కాకూడదని చెప్తున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి రోజా.
ఫాక్ట్: ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో. పవన్ కళ్యాణ్ గతంలో వై.ఎస్.జగన్ ముఖ్యమంత్రి కాకూడదని ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారంటూ ఆమె తన ప్రసంగంలో చెప్పారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వైరల్ వీడియోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో 16 అక్టోబర్ 2023లో సాక్షి టీవీలో యూట్యూబ్ చానెల్లో అప్‌లోడు చేసినట్లు గుర్తించాం. కృష్ణ జిల్లాలోని పెడన నియోజకవర్గంలో ఏర్పాటు చేసిన ఒక సభలో మాట్లాడుతూ రోజా ఈ విధంగా అన్నారు, “…మొన్న వచ్చిన వాడు (పవన్ కళ్యాణ్) ఇంకో మాట కూడా అన్నాడు. జగన్మోహన్ రెడ్డి ముఖ్యమంత్రి కాడు. ఇది నా శాసనం అన్నాడు. శాసనం, శాసనం అన్న వాడిని శాసన సభ గేటుని కూడా తాకనీయలేదు.”
జనసేన పార్టీ అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యాణ్ గతంలో చేసిన వ్యాఖ్యలంటూ ఆమె ఇలా తన ప్రసంగంలో చెప్పారు. అయితే ఈ వీడియోని క్లిప్ చేసిన జగన్మోహన్ రెడ్డి ముఖ్యమంత్రి కాడని రోజా చెప్పారంటూ తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతుంది.
చివరిగా, వై.ఎస్.జగన్ ముఖ్యమంత్రి కాడని ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి రోజా చెప్తున్నట్లుగా ఉన్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది.

created: December 24, 2023


text:
ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్‌పై జరిగిన దాడిపై కొడాలి నాని వ్యంగ్యంగా వ్యాఖ్యానించారు అంటూ ఒక క్లిప్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 23, 2024
ఇటీవల 13 ఏప్రిల్ 2024న వైసీపీ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా విజయవాడలో నిర్వహించిన రోడ్ షోలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డిపై రాయితో దాడి జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో ఆ దాడి ఘటనపై ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ మంత్రి, వైసీపీ నాయకుడు కొడాలి నాని స్పందిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంటూ వీడియో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో కొడాలి నాని “పర్యటనకి వెళ్తుంటే ఎంత మంది పోలీసులు పహారాలో అతని యాత్ర నడుస్తుంది, ఎవడో చీకట్లో రాయి విసిరాడు అంట ఈడి మీదకి, వీన్ని   చంపేద్దాం అని చెప్పి, ఎంత ఇంత గులకరాయి, ఈయన ఏమైనా పావురమా ? పిట్టా ? గులకరాయి పెట్టి కొడితే పోవడానికి, ఎవడు విసురుతాడు, పక్కింటి హీరోని తీసుకొచ్చి అందలం ఎక్కాలి అని చూస్తున్నావు కాబట్టి నీ తాలుక ఎవడో విసిరి ఉంటాడు, ఆయనే, ఆయన పార్టీ కార్యకర్తలతో గులకరాళ్లు వేయించుకోవడం” అని మాట్లాడం మనం చూడవచ్చు .ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 13 ఏప్రిల్ 2024న విజయవాడలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి పై జరిగిన దాడి ఘటన పై వైసీపీ నాయకుడు కొడాలి నాని స్పందిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): నవంబర్ 2022లో నందిగామలో చంద్రబాబు రోడ్ షో పై జరిగిన రాళ్లదాడి ఘటనపై అప్పట్లో కొడాలి నాని స్పందిస్తున్న వీడియోలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేసి ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డిపై జరిగిన దాడి గురించి కొడాలి నాని అన్నట్లు షేర్ చేస్తున్నారు. వాస్తవంగా, కొడాలి నాని చంద్రబాబు నాయుడును ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
13 ఏప్రిల్ 2024న ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డిపై జరిగిన దాడి ఘటనపై  వైసీపీ నాయకుడు కొడాలి నాని స్పందిస్తూ ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు ఏవీ చేయలేదు. కొడాలి నాని ఈ దాడి ఘటనను ఖండిస్తూ, టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు ప్రేరణతోనే టీడీపీ కార్యకర్తలు ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ పై దాడి చేసారని అన్నారు (ఇక్కడ & ఇక్కడ).
నవంబర్ 2022లో ఎన్టీఆర్ జిల్లా నందిగామలో జరిగిన టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు రోడ్ షోపై రాళ్లదాడి జరిగింది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఈ ఘటనపై అప్పట్లో కొడాలి నాని స్పందిస్తూ చంద్రబాబే రాళ్లు వేయించుకుని ఉంటారని ఆరోపిస్తున్న దృశ్యాలను చూపిస్తున్నది.
ఈ వైరల్ వీడియో కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని 06 నవంబర్ 2022న ‘ETV Andhra Pradesh ’ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో “TDP Leader Devineni Uma Serious On Kodali Nani Comments | During Chandrababu Nandigama Visit” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 00:16 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 00:42  వద్ద ముగుస్తాయి అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, కొడాలి నాని మాట్లాడుతూ “చంద్రబాబు నాయుడు గారు పర్యటనకి వెళ్తుంటే ఎంత మంది పోలీసులు పహారాలో అతని యాత్ర నడుస్తుంది, ఎవడో చీకట్లో రాయి విసిరాడు అంట ఈడి మీదకి, వీన్ని  చంపేద్దాం అని చెప్పి, ఎంత ఇంత గులకరాయి, ఈయన ఏమైనా పావురమా ? పిట్టా ? గులకరాయి పెట్టి కొడితే పోవడానికి, ఎవడు విసురుతాడు, పక్కింటి హీరోని తీసుకొచ్చి అందలం ఎక్కాలి అని చూస్తున్నావు కాబట్టి నీ తాలుక ఎవడో విసిరి ఉంటాడు, ఆయనే, ఆయన పార్టీ కార్యకర్తలతో గులకరాళ్లు వేయించుకోవడం” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి నవంబర్ 2022లో నందిగామలో చంద్రబాబు రోడ్ షోపై జరిగిన రాళ్లదాడి ఘటనపై అప్పట్లో కొడాలి నాని స్పందిస్తున్న వీడియోలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేసి ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డిపై జరిగిన దాడి గురించి కొడాలి నాని అన్నట్లు షేర్ చేస్తున్నారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, కొడాలి నాని చంద్రబాబు నాయుడును ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
చివరగా, 13 ఏప్రిల్ 2024న  ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ పై జరిగిన దాడి గురించి కొడాలి నాని వ్యంగ్యంగా వ్యాఖ్యానించారు అంటూ ఒక క్లిప్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
అసంపూర్ణ వీడియోని షేర్ చేస్తూ మోదీని ఇతర నేతలు పట్టించుకోలేదని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2023
ఇటీవల జపాన్‌లో జరిగిన G7 సదస్సులో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పాల్గొన్న నేపథ్యంలో, వివిధ దేశాల నాయకులు గ్రూప్ ఫోటో దిగుతున్న సమయంలో మోదీని ఎవరూ పట్టించుకోలేదని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జపాన్‌లో జరిగిన G7 సదస్సులో వివిధ దేశాల నాయకులు గ్రూప్ ఫోటో దిగుతున్న సమయంలో మోదీని ఎవరూ పట్టించుకోలేదు.
ఫాక్ట్: ఈ కార్యక్రమం పూర్తి వీడియోలో ప్రధాని మోదీతో ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ కలిసి రావడం చూడవచ్చు. అలాగే జపాన్ ప్రధాని ఫుమియో కిషీదా కరచాలనం చేస్తూ మాట్లాడారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోను పరిశీలించగా, ప్రధాని మోదీతో ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ కలిసి రావడం చూడవచ్చు. అలాగే, ఫోటో సెషన్ పూర్తయ్యాక, మోదీతో కరచాలనం చేస్తూ జపాన్ ప్రధాని ఫుమియో కిషీదా మాట్లాడటం కూడా చూడవచ్చు.
ఇక ఈ పర్యటనలో మోదీ వివిధ దేశాల నాయకులను కలిసినప్పుడు తీసిన ఫొటోలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా,  అసంపూర్ణ వీడియోని షేర్ చేస్తూ G7 సదస్సులో మోదీని ఇతర నేతలు పట్టించుకోలేదని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
ఏపీ సీఎం జగన్ హయాంలో ఎలాంటి అభివృద్ధి జరగలేదని వైసీపీ నేత అంబటి రాంబాబు వ్యాఖ్యానించారు అంటూ ఒక క్లిప్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి, వైసీపీ నాయకుడు అంబటి రాంబాబు ఒక చర్చా   కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి హయాంలో ఎటువంటి అభివృద్ధి జరగలేదని ఒప్పుకున్నారు అని చెప్తూ వీడియో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో “అభివృద్ధి లేదు కేవలం  సంక్షేమమే, జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు బటన్ నొక్కుతున్నారు రెండు లక్షల డెబ్బై కోట్ల రూపాయలు ప్రజలకి వెళ్ళాయి, అభివృద్ధి అనేది శూన్యం, అభివృద్ధి మీద ఏ విధమైన దృష్టి జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు పెట్టలేదు” అని అంబటి రాంబాబు మాట్లాడం మనం చూడవచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి, వైసీపీ నాయకుడు అంబటి రాంబాబు ఒక చర్చా కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి హయాంలో ఎటువంటి అభివృద్ధి జరగలేదు అని చెప్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో క్లిప్ చేసినది. ఈ వైరల్ వీడియో క్లిప్ యొక్క పూర్తి వీడియో 15 ఏప్రిల్ 2024న ‘NTV’ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో పబ్లిష్ చేసింది. వాస్తవంగా, ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి హయాంలో ఎటువంటి అభివృద్ధి జరగలేదు అంటూ వస్తున్న విమర్శలను అంబటి రాంబాబు తప్పు పట్టారు. ఈ వీడియోలో అంబటి మాట్లాడుతూ “అభివృద్ధి లేదు కేవలం సంక్షేమమే, జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు బటన్ నొక్కుతున్నారు రెండు లక్షల డెబ్బై కోట్ల రూపాయలు ప్రజలకి వెళ్ళాయి, అభివృద్ధి అనేది శూన్యం, అభివృద్ధి మీద ఏ విధమైన దృష్టి జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు పెట్టలేదు అనేది పచ్చి అబద్ధం, అభివృద్ధి చూడగలిగితే కనిపిస్తుంది” అని అన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోలో తెలుగు న్యూస్ ఛానల్ ‘NTV’ లోగో కలిగి ఉండటం మనం గమనించవచ్చు. దీని ఆధారంగా ఈ వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 15 ఏప్రిల్ 2024న ‘NTV’ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో “Question Hour With Minister Ambati Rambabu | YCP | Ntv ” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 01:13:14 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 01:13:33  వద్ద ముగుస్తాయి అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, ఈ చర్చా  కార్యక్రమంలో అంబటి రాంబాబు మాట్లాడుతూ “అభివృద్ధి లేదు కేవలం సంక్షేమమే, జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు బటన్ నొక్కుతున్నారు రెండు లక్షల డెబ్బై కోట్ల రూపాయలు ప్రజలకి వెళ్ళాయి, అభివృద్ధి అనేది శూన్యం, అభివృద్ధి మీద ఏ విధమైన దృష్టి జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు పెట్టలేదు అనేది పచ్చి అబద్ధం, అభివృద్ధి చూడగలిగితే కనిపిస్తుంది” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి పూర్తి వీడియోలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేస్తూ అంబటి రాంబాబు, వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి హయాంలో ఎటువంటి అభివృద్ధి జరగలేదు అని అన్నట్లు అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి హయాంలో ఎటువంటి అభివృద్ధి జరగలేదు అంటూ వస్తున్న విమర్శలను అంబటి రాంబాబు తప్పు పట్టారు.
చివరగా, ఏపీ సీఎం జగన్ హయాంలో ఎలాంటి అభివృద్ధి జరగలేదని ఏపీ మంత్రి, వైసీపీ నేత అంబటి రాంబాబు వ్యాఖ్యానించారు అంటూ ఒక క్లిప్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
రిజర్వేషన్ వ్యవస్థకు తాను వ్యతిరేకమని ప్రధాని మోదీ అనలేదు; 1961లో నెహ్రూ రాసిన లేఖను ఆయన చదివారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 21, 2024
పార్లమెంట్‌లో రిజర్వేషన్ల గురించి ప్రధాని మోదీ మాట్లాడుతున్న వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తూ,  ఇది పనిలో సామర్ధ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది కాబట్టి రిజర్వేషన్‌లకు మోదీ వ్యతిరేకం అని పోస్టు చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని మోదీ, ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీలకు రిజర్వేషన్లు లభిస్తే ప్రభుత్వ పనిలో సామర్థ్యం కనపడదు అని పార్లమెంటులో రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడారు.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఈ వీడియో 7 ఫిబ్రవరి 2024న, రాజ్యసభలో ప్రధాని మోదీ యొక్క ‘మోషన్ ఆఫ్ థాంక్స్’ పూర్తి ప్రసంగాన్ని ఎడిట్ చేసిన వీడియో క్లిప్. ఈ నేపద్యంలో మోదీ ,  నెహ్రూ ఒకసారి ముఖ్యమంత్రులకు రిజర్వేషన్లపై తన అయిష్టతను వ్యక్తం చేస్తూ “నేను ఎలాంటి రిజర్వేషన్‌లను ఇష్టపడను, ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ సేవలలో అసమర్థత మరియు తక్కువ స్థాయి ప్రమాణాలకు దారితీసే దేనికైనా నేను తీవ్రంగా వ్యతిరేకం” అని రాసిన లేఖను చదివిన సందర్భంలోది. కాబట్టి, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ గురించి, తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతికితే, 07 ఫిబ్రవరి 2024న హిందూస్తాన్ టైమ్స్ ప్రచురించిన కథనాన్ని మేము కనుగొన్నాము. రాజ్యసభలో రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానంపై చర్చకు స్పందిస్తూ, ప్రధాని మోదీ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ముఖ్యమంత్రులకు రాసిన లేఖన చదివారు.  రిజర్వేషన్లు ప్రభుత్వ పనితీరును ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తాయని ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్లకు మొదటి ప్రధాని వ్యతిరేకమని లేఖ స్పష్టంగా పేర్కొంది అని ప్రధాని మోదీ తెలిపారు.
తరువాత, సంసద్ TVలో రాజ్యసభలో భారత రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానంపై చర్చకు ప్రధాని మోదీ సమాధానమిచ్చే పూర్తి వీడియోను పరిశీలించాం. ప్రధాని మోదీ తన ప్రసంగంలో, తమ ప్రభుత్వ హయాంలో ఉగ్రవాదం, నక్సలైట్ల సమస్య, అంతర్గత మరియు భద్రత మొదలైన వివిధ అంశాలపై తమ నిర్ణయాలను కాంగ్రెస్ పార్టీ విమర్శించింది అని, ఎస్సీ/ఎస్టీలకు, రిజర్వేషన్ వ్యవస్థకు కాంగ్రెస్ ఎప్పుడూ వ్యతిరేకమని ఆయన తన ప్రసంగంలో పేర్కొన్నారు. ప్రసంగం కొనసాగిస్తూ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఒకసారి ముఖ్యమంత్రులకు రిజర్వేషన్లపై తన అయిష్టతను వ్యక్తం చేస్తూ లేఖ రాశారని ఆ లేఖను చదువుతూ, “నేను ఎలాంటి రిజర్వేషన్‌లను ఇష్టపడను, ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ సేవలలో. దేశంలో అసమర్థత మరియు తక్కువ స్థాయి ప్రమాణాలకు దారితీసే దేనికైనా నేను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాను” అని రాశారని పేర్కొన్నారు. రాజ్యసభలో మోదీ చేసిన పూర్తి ప్రసంగాన్ని ఎడిట్ చేసి షేర్ చేసినట్టు మరియు రిజర్వేషన్ వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా మోదీ ఎలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదని ఈ సమాచారం నుండి స్పష్టమైంది.
చివరిగా, రిజర్వేషన్ వ్యవస్థకు తాను వ్యతిరేకమని ప్రధాని మోదీ చెప్పలేదు; 1961లో నెహ్రూ రాసిన లేఖను ఆయన రాజ్యసభలో చదివారు.

created: February 21, 2024


text:
ప్రపంచకప్ ట్రోఫీ బహుకరించే సమయంలో నరేంద్ర మోదీ ఆస్ట్రేలియా కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌ను పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2023
ఐసిసి క్రికెట్ ప్రపంచకప్ 2023 ఫైనల్‌లో భారత్‌పై ఆస్ట్రేలియా విజయం సాధించిన తర్వాత, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రపంచకప్ ట్రోఫీని ఆస్ట్రేలియా కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌కు బాహుకరించి, అతనిని పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. భారత జట్టు ఒడిపోయిందని, మన దేశానికి వచ్చిన అతిథిని అవమానించకూడదని ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రపంచకప్ ట్రోఫీ బహుకరించే సమయంలో నరేంద్ర మోదీ ఆస్ట్రేలియా కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌ను పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రపంచకప్ గెలిచిన ఆస్ట్రేలియా జట్టును, ఆ జట్టు కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌ను ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అభినందించి కరచాలనం చేశారు. నరేంద్ర మోదీ పాట్ కమిన్స్‌కు ట్రోఫీ అందజేసి, స్టేజి కిందకు వెళుతున్నప్పుడు తీసిన దృశ్యాలను మాత్రమే క్లిప్ చేసి పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రూపోందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, ప్రపంచకప్ ఫైనల్‌లో ఆస్ట్రేలియా విజయం సాధించిన తర్వాత, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఆస్ట్రేలియా ఉప ప్రధానమంత్రి రిచర్డ్ మార్ల్స్‌తో కలిసి ప్రపంచకప్ ట్రోఫీని ఆస్ట్రేలియా కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌కు బాహుకరించిన దృశ్యాలు మాకు Hotstar వెబ్సైటులో అందుబాటులో ఉన్నా పూర్తి మ్యాచ్ రీప్లే మరియు హైలైట్స్ వీడియోలలో లభించాయి.
ట్రోఫీ బాహుకరించే సమయంలో నరేంద్ర మోదీ, పాట్ కమిన్స్‌తో కరచాలనం చేసి అతన్ని అభినందించారు. నరేంద్ర మోదీ ప్రపంచకప్ ట్రోఫీని అందజేసే సమయంలో తీసిన ఫోటోలని అనేక వార్తా సంస్థలు పబ్లిష్ చేశాయి.
Prime Minister Narendra Modi along with Australian Deputy Prime Minister Richard Marles handed the ICC Men's Cricket World Cup 2023 trophy to Australian captain Pat Cummins after their win against India in Ahmedabad
Pic Source: ANI Photos pic.twitter.com/E4T3twcyHf
నరేంద్ర మోదీ పాట్ కమిన్స్‌కు ట్రోఫీ అందజేసి స్టేజి కిందకు వెళుతున్నప్పుడు తీసిన దృశ్యాలను క్లిప్ చేసి పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రూపోందించారు. ఎడిట్ చేయని పూర్తి వీడియో క్లిప్పుని పలు యూసర్లు ట్వీట్ కూడా చేశారు.
Congratulations Australia and here is the unedited video of PM Modi handing over the trophy.
Congress and its propaganda machinery are circulating cropped version to insult the PM & the country. pic.twitter.com/ycmIqs0ZWz
అయితే, పాట్ కమిన్స్‌కు ట్రోఫీ అందజేసి, నరేంద్ర మోదీ మరియు రిచర్డ్ మార్ల్స్ స్టేజి కిందకు దిగి, మిగితా ఆస్ట్రేలియా జట్టు సభ్యులను అభినందిస్తూ కరచాలనం చేశారు. ఆ సమయంలో పాట్ కమిన్స్ ట్రోఫీ చేతిలో పట్టుకొని ఒంటరిగా స్టేజిపై ఇబ్బందిపడుతూ నిలబడ్డాడాని కొన్ని స్పోర్ట్స్ వెబ్సైట్లు కథనాలు పబ్లిష్ చేశాయి. కానీ, ప్రపంచకప్ ట్రోఫీ అందజేసే సమయంలో నరేంద్ర మోదీ పాట్ కమిన్స్‌ను పట్టించుకోకుంటా వెళ్లిపోయారని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, ప్రపంచకప్ ట్రోఫీ బహుకరించే సమయంలో నరేంద్ర మోదీ ఆస్ట్రేలియా కెప్టెన్ పాట్ కమిన్స్‌ను పట్టించుకోకుండా వెళ్లిపోయాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది.

created: November 20, 2023


text:
డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన న్యూస్ క్లిప్‌ను మహాసేన రాజేష్‌కు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 27, 2023
‘దొంగతనానికెళ్లి చేపలపులుసు తిని నిద్రపోయాడు’ అనే శీర్షికతో ఉన్న ఒక న్యూస్ క్లిప్ ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఐతే ఇలా దొరికిపోయిన వ్యక్తి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి చెందిన మహాసేన (సరిపెళ్ళ) రాజేష్ అంటూ ఈ  న్యూస్ క్లిప్‌లో పేర్కొన్నారు. అలాగే ఈ న్యూస్ క్లిప్‌లో రాజేష్ ఫోటో కూడా జోడించారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహాసేన రాజేష్ దొంగతనానికెళ్లి దొరికిపోయాడని చెప్పే న్యూస్ క్లిప్.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్త జూన్ 2020లో తమిళనాడులోని కన్యాకుమారిలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించింది. ఈ దొంగతనానికి ప్రయత్నించిన వ్యక్తిని సతీష్‌గా గుర్తించారు. ఐతే ఈ వార్తను ఆంధ్రప్రదేశ్ టీడీపీ నాయకుడు మహాసేన రాజేష్‌కు ఆపాదిస్తూ, వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో ఆయన వివరాలు, ఫోటోను డిజిటల్‌గా జోడించి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇది ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురించిన ఒక పాత న్యూస్ క్లిప్. పైగా ఈ వార్తకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. న్యూస్ క్లిప్ మొదట్లో చెన్నై, జూన్ 15 అని రాసి ఉండడం చూడొచ్చు. అలాగే ఈ ఘటన తమిళనాడులోని కన్యాకుమారి జిల్లా, పరైకోడు గ్రామంలో జరిగినట్టు ఈ వార్తలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
ఐతే ఈ వార్తకు సంబంధించిన అసలైన కథనం కోసం వెతకగా ఆంధ్రజ్యోతి ఈ వార్తను 16 జూన్ 2020న  ప్రచురించిన ఆన్లైన్ కథనం దొరికింది. ఈ కథనంలో కూడా ఈ ఘటన తమిళనాడులోని కన్యాకుమారిలో జరిగినట్టు స్పష్టంగా రాసి ఉంది. పైగా ఈ దొంగతనానికి ప్రయత్నించి దొరికిపోయిన వ్యక్తి పేరు సతీష్ అని ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.
అప్పట్లో ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన మరొక కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ కథనంలో ఆ దొంగ ఫోటో కూడా ప్రచురించారు. ఈ కథనం కూడా ఆ దొంగతనానికి ప్రయత్నించిన వ్యక్తిని సతీష్‌గా గుర్తించింది.
వైరల్ అవుతంది డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన క్లిప్:
దీన్నిబట్టి ఈ వార్తకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి గాని మహాసేన (సరిపెళ్ళ) రాజేష్‌కు గాని ఎటువంటి సంబంధం లేదని స్పష్టమవుతుంది. ఐతే ఈ వార్తను ఆంధ్రప్రదేశ్ టీడీపీ  నాయకుడు మహాసేన రాజేష్‌కు ఆపాదిస్తూ, వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో ఆయన వివరాలు, ఫోటోను డిజిటల్‌గా జోడించి షేర్ చేస్తున్నారు.
వైరల్ క్లిప్‌లోని చివరి రెండు లైన్‌లు చుస్తే ఈ విషయం స్పష్టమవుతుంది. ఈ రెండు లైన్‌లను డిజిటల్‌గా జోడించారు. ఈ లైన్‌ల ఫాంట్ స్టైల్ మిగితా లైన్ల కన్నా భిన్నంగా ఉంటుంది. ఐతే కొందరు ఈ క్లిప్‌ను వ్యంగ్యంగా షేర్ చేస్తుంటే, మరికొందరు దీనిని నిజమనుకొని షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన న్యూస్ క్లిప్‌ను మహాసేన రాజేష్‌కు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కేటీఆర్ కొడంగల్ సభలో కొందరు కాంగ్రెస్ నినాదాలు చేసారని చెప్తూ ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 15, 2023
తెలంగాణ ఐటీ శాఖ మంత్రి కేటీ రామారావు (కేటీఆర్) కొడంగల్‌లో ప్రసంగిస్తున్న సమయంలో కొందరు కాంగ్రెస్‌కు మద్దతుగా నినాదాలు చేయసారని ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో సంచలనం సృష్టిస్తోంది. తను ప్రసంగిస్తుండగా కొందరు జై కాంగ్రెస్, రేవంత్ అన్న నాయకత్వం వర్ధిల్లాలి అని అనడం వీడియోలో చూడవచ్చు.   కొడంగల్ కేటీఆర్ సభలో కాంగ్రెస్ జోరు అని చెప్తున్న ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కొడంగల్‌లో జరిగిన బహిరంగ సభలో కేటీఆర్ ప్రసంగిస్తుండగా కొందరు కాంగ్రెస్ నినాదాలు చేశారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో. నిజానికి 09 నవంబర్ 2023న కొడంగల్‌లో జరిగిన ఒక సభలో కేటీఆర్ ప్రసంగం చేస్తున్నప్పుడు వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్లుగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి మద్దతుగా  నినాదాలు ఎవరూ చెయ్యలేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని తెలుసుకోవటానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో సెర్చ్ చేసాము.
ఈ సెర్చ్ ద్వారా వైరల్ వీడియో 9వ నవంబరు 2023 నాడు కొడంగల్‌లో జరిగిన బహిరంగ సభలో కేటీఆర్ ఇచ్చిన ప్రసంగంలోని ఒక చిన్న భాగం అని అర్థం అయ్యింది. ఈ పూర్తి ప్రసంగం ఉన్న వీడియోలు మీరు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.  తాను వైరల్ వీడియోలో మాట్లాడుతున్న భాగాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
“ముచ్చటగా మూడోసారి..ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ గారే అవుతారు” అంటూ కేటీఆర్ తన ప్రసంగంలో అన్న తర్వాత, వైరల్ అవుతున్న వీడియోకు విరుద్ధంగా ఒరిజినల్ ఫుటేజీలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి, రేవంత్ రెడ్డికి  మద్దతుగా జై కాంగ్రెస్, రేవంత్ అన్న నాయకత్వం.. వర్ధిల్లాలి అన్న నినాదాలు ఎవరూ చేయలేదు. కాంగ్రెస్, రేవంత్ రెడ్డికి మద్దతుగా ఉండే నినాదాలు ఈ చిన్న భాగానికి జోడించి వైరల్ వీడియోని ఎడిట్ చేసినట్లు ఈ వైరుధ్యం స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
చివరిగా, ఒక చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ కొడంగల్ కేటీఆర్ సభలో కొందరు కాంగ్రెస్ నినాదాలు చేసారని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: November 15, 2023


text:
దసరా ఉత్సవాలలో భాగంగా మైసూరులో గత కొన్నేళ్లుగా ఏర్పాటు చేస్తున్న లైటింగ్ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నూతనంగా ఏర్పాటు చేసినగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 19, 2023
“చారిత్రక మైసూరు దసరా ఉత్సవాలలో దుర్గమ్మకు బదులు దర్గాను ఏర్పాటు చేసిన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం”, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. దర్గాను ప్రతిబింబించేలా కట్టిన ఒక పండాల్‌కు పచ్చ రంగు కాంతులతో అలంకరణ చేసిన దృశ్యాన్ని మనం ఈ ఫోటోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం చారిత్రక మైసూరు దసరా ఉత్సవాలలో దుర్గమ్మకు బదులు దర్గా పండాల్‌ల లైటింగ్ ఏర్పాటు చేసిన దాని ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ లైటింగ్ దసరా ఉత్సవాలలో భాగంగా మైసూరు నగరం సయ్యాజి రోడ్డులో గత కొన్నేళ్లుగా ఏర్పాటు చేస్తూ వస్తున్నారు. గత బీజేపీ ప్రభుత్వం సమయంలో జరిగిన దసరా ఉత్సవాలలో కూడా ఈ పండాల్‌ను ఇదేవిధంగా పచ్చ రంగు దీపాలతో అలంకరించారు. ఈ పండాల్‌ను ప్రస్తుత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ 16 అక్టోబర్ 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2023 మైసూరు దసరా దీపాలంకరణ దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ తెలిపారు. దసరా పండగ సందర్భంగా మైసూరు నగరాన్ని దీపాలతో అలంకరించిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఆ యూట్యూబ్ యూసర్ చేశారు. ఇదే ఫోటోని హిందూస్తాన్ టైమ్స్  వార్తా సంస్థ 16 అక్టోబర్ 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో షేర్  చేశారు.
అయితే, గత బీజేపీ ప్రభుత్వ హయాంలో జరిగిన దసరా ఉత్సవాలలో కూడా వీడియోలో కనిపిస్తున్న అదే పండాల్‌ను ఏర్పాటు చేశారని తెలిసింది. మైసూరు నగరం సయ్యాజి రోడ్డులో దసరా పండగ సందర్భంగా గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఈ పండాల్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నారని తెలిసింది. 2019, 2020 మరియు 2022లో జరిగిన దసరా ఉత్సవాలకు సంబంధించిన వీడియోలు మరియు ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
దసరా పండగ ఉత్సవాలలో భాగంగా చాముండేశ్వరి ఎలక్ట్రిసిటీ సప్లై కార్పొరేషన్ (CESC) ప్రస్తుతం మైసూరు నగరంలో దుర్గా మాత పండాల్‌లను, దేవాలయాలను, వీధులను మరియు జంక్షన్లను కాంతులతో అలంకరించారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్న పండాల్‌ను కర్ణాటకలోని ప్రస్తుత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ఏర్పాటు చేసినది కాదని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, మైసూరు దసరా ఉత్సవాలలో భాగంగా గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఏర్పాటు చేస్తున్న పండాల్‌ను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నూతనంగా ప్రవేశపెట్టిందని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు

created: October 19, 2023


text:
2018లో అంబేడ్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేస్తూ హార్ధిక్ పాండ్య పేరుతో ట్వీట్ చేసింది ఒక ఫేక్ అకౌంట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2022
అంబేద్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేసినందుకు భారత క్రికెట్ ఆటగాడు హార్ధిక్ పాండ్యపై కేసు నమోదు చేయాలని జోధ్‌పుర్ కోర్టు ఆదేశాలు జారీ చేసింది అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. “ఏ అంబేద్కర్ అస్పష్ట రాజ్యాంగాన్ని రాసినతడా..? రిజర్వేషన్ అనే వ్యాధిని వ్యాప్తి చేసినతడా?”, అని హార్ధిక్ పాండ్య ట్వీట్ చేసినందుకు జోధ్‌పుర్ కోర్టు ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసినట్టు ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అంబేడ్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేసినందుకు భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు హార్ధిక్ పాండ్యపై కేసు నమోదు చేయాలని జోధ్‌పుర్ కోర్టు ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018లో హార్ధిక్ పాండ్య పేరుతో ఉన్న ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ హ్యాండిల్, అంబేడ్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ట్వీట్ పెడితే, ఆ ట్వీట్ హార్ధిక్ పాండ్యనే పెట్టినట్టుగా భావించి జోధ్‌పుర్ హైకోర్టు హార్ధిక్ పాండ్యపై కేసు నమోదు చేయాలని పోలీసులకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అంబేడ్కర్‌పై తాను ఎటువంటి అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయలేదని, మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ట్వీట్ తన పేరుతో రూపొందించిన ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంటు పెట్టిందని హర్ధిక్ పాండ్య తన అధికార ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం కూడా చేశారు. ఈ కేసులో హర్ధిక్ పాండ్యని నిర్ధోషిగా తేలుస్తూ జోధ్‌పుర్ హైకోర్టు 01 ఆగస్టు 2022 నాడు తీర్పు ఇచ్చింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింలకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, హార్ధిక్ పాండ్య అంబేడ్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ట్వీట్ చేసాడని ఆరోపిస్తూ, అతనిపై SC/ST ఆక్ట్ ప్రకారం కేసు నమోదు చేసి అరెస్ట్ చేయాలని డా. మెగ్వాల్ అనే వ్యక్తి జోధ్‌పుర్ హైకోర్టులో 2018 మార్చి నెలలో పిటిషన్ ధాఖలు చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ కేసు విచారణలో భాగంగా హార్ధిక్ పాండ్యపై కేసు నమోదు చేయాలని జోధ్‌పుర్ హైకోర్టు పోలీసులను ఆదేశించినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు 2018లో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, అంబేడ్కర్‌పై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేసిన ఈ ట్వీట్‌ని ‘@sirhardik3777’ అనే హర్ధిక్ పాండ్య పేరుతో ఉన్న ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ పెట్టినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
తనపై వస్తున్న ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి హర్ధిక్ పాండ్య తన అధికారిక ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో 22 మార్చి 2022 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టారు. అంబేడ్కర్‌పై తాను ఎటువంటి అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయలేదని, మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ట్వీట్‌ను తన పేరుతో రూపొందించిన ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంటు పెట్టిందని హర్ధిక్ పాండ్య తన ట్వీట్లో స్పష్టం చేశారు.
My statement. pic.twitter.com/P67YZLJqsl
2018లో నమోదయిన ఈ కేసులో హర్ధిక్ పాండ్యని నిర్ధోషిగా తేలుస్తూ  కోర్టు  ఇటీవల తీర్పు ప్రకటించింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ కూడా పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, హార్ధిక్ పాండ్య అంబేడ్కర్‌పై ఎటువంటి అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయలేదు; హార్ధిక్ పాండ్య పేరుతో ఒక ఫేక్ పేజీ పెట్టిన ట్వీట్‌కు 2018లో జోధ్‌పుర్ కోర్టు హార్ధిక్ పాండ్యపై కేసు నమోదు చేయాలని ఆదేశాలిచ్చింది.

created: September 30, 2022


text:
ఉర్ఫీ జావేద్ నటించిన ఒక ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోని పొట్టి బట్టలు వేసుకున్నందుకు మహారాష్ట్ర/యూపీ పోలీసులు అరెస్ట్ చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 6, 2023
మహారాష్ట్ర పోలీసులు పొట్టి బట్టలు వేసుకున్నందుకు ఒక అమ్మాయిని అరెస్ట్ చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. మరొక వీడియోలో ఆ అమ్మాయిని యూపీ పోలీసులు అరెస్ట్ చేస్తున్నట్టు పేర్కొన్నారు. పోలీసు దుస్తులలో ఉన్న ఇద్దరు మహిళలు పొట్టి బట్టలు వేసుకున్న ఒక అమ్మాయిని అదుపులోకి తీసుకుంటున్న దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పొట్టి బట్టలు వేసుకున్నందుకు మహారాష్ట్ర/యూపీ పోలీసులు ఒక అమ్మాయిని అరెస్ట్ చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసినది ఫ్యాషన్ ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ ఉర్ఫీ జావేద్ నటించిన ఒక ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియో. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది నిజమైన పోలీసులు కాదు. పోలీస్ దుస్తులు ధరించి ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోలను చిత్రీకరించినందుకు గాను ముంబై పోలీసులు ఉర్ఫీ జావేద్ మరియు ఇతర సహనటులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ Economic Times వార్తా సంస్థ ఇటీవల ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పోలీసు దుస్తులను ఉపయోగిస్తూ ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోలను చిత్రీకరించినందుకు ఫ్యాషన్ ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ ఉర్ఫీ జావేద్, ఇతర నటులపై ముంబై పోలీసులు చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకున్నట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
పోలీసు దుస్తులలో ఉన్న ఇద్దరు మహిళలు పొట్టి బట్టలు వేసుకున్నందుకు ఉర్ఫీ జావేద్‌ను అరెస్ట్ చేస్తున్నట్టుగా ఒక వీడియోని రూపొంధించి సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు. పోలీసు దుస్తులు ధరించి ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోలను చిత్రీకరించినందుకు గాను ముంబై పోలీసులు ఉర్ఫీ జావేద్ మరియు ఇతర సహ నటులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకున్నట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
అంతేకాదు, ఉర్ఫీ జావేద్ రూపొంధించిన ఈ ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోకి సంబంధించి ముంబై పోలీసులు ఇంస్టాగ్రామ్ పోస్ట్ కూడా పెట్టారు. పోలీసు యూనిఫాంను దుర్వినియోగపరుస్తూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తూ ఈ వీడియోని రూపొంధించిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటున్నట్టు ముంబై పోలీసులు ఈ ఇంస్టాగ్రామ్ ద్వారా తెలిపారు.
చివరగా, ఉర్ఫీ జావేద్ నటించిన ఒక ఫేక్ అరెస్ట్ వీడియోని మహారాష్ట్ర/యూపీ పోలీసులు పొట్టి బట్టలు వేసుకున్నందుకు ఒక అమ్మాయిని అరెస్ట్ చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 6, 2023


text:
ప్రధానమంత్రి మోదీ పర్యటన కోసం లేహ్ మిలిటరీ ఆసుపత్రిలో ఒక ఫేక్ వార్డును సృష్టించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 6, 2020
ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ 03 జులై 2020 లేహ్ లోని మిలిటరీ ఆసుపత్రిని సందర్శించి ఇటీవలే గాల్వాన్ లోయలో గాయపడిన సైనికుల్ని పరామర్శించారు. ఐతే ప్రధానమంత్రి పర్యటన కోసం డైనింగ్ హాల్ ని (కొందరు కాన్ఫరెన్స్ హాల్ గా అభివర్ణిస్తున్నారు) ఒక ఫేక్ హాస్పిటల్ వార్డుగా మార్చి, సైనికులతో పేషెంట్సగా నటింపచేసారు అని చెప్పే ఒక ఫోటో అనేక సామజిక మాధ్యమాల్లో చక్కర్లు కొడుతున్నది. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో ఈ కధనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
ప్రధానమంత్రి గాయపడిన సైనికులను సందర్శించినప్పుడు ఫొటోలకి పోజులివ్వడం కొరకు లేహ్ లో ఒక ఫేక్ హాస్పిటల్ వార్డుని సృష్టించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ ఫొటోలో ఉన్న వార్డు ప్రధానమంత్రి పర్యటన కోసం సృష్టించింది కాదు, అదే వార్డుని ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ నరవణే గాయపడిన సైనికుల్ని పరామర్శిండానికి 23 జూన్ 2020న  లేహ్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సందర్శించినప్పటి ఫోటోల్లో చూడొచ్చు. ఎప్పుడైతే ఈ హాస్పిటల్ ని కోవిడ్ హాస్పిటల్ గా మార్చాలని నిర్ణయించారో సాధారణంగా ఆడియో వీడియో ట్రైనింగ్ కి ఉపయోగించే హాల్ ని హాస్పిటల్ వార్డుగా మార్చారని ఆర్మీ ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా తెలిపింది. క్రికెటర్ ధోని ఉన్న ఫోటో ఆగష్టు 2019లో ఆర్మీ జనరల్ హాస్పిటల్ పర్యటనకు సంబంధించింది. కావున ఈ పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్నది తప్పు.
ఆ ఫోటోని రెండు భాగాలుగా విడదీసి, ధోని ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఆ ఫోటో ఆగష్టు 2019 లో ధోని ఆర్మీ జనరల్ హాస్పిటల్ పర్యటనకు సంభంధించిగా తేలింది. ధోని పర్యటనుకు సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్ని బట్టి ఈ ఫోటో ఈ మధ్యకాలంలో తీసింది కాదని నిర్ధారించవచ్చు.
ఈ విషయం గురించి లోతుగా అన్వేషించగా, ప్రధానమంత్రి 03 జులై 2020 లేహ్ లోని జనరల్ హాస్పిటల్ పర్యటనపై చేసిన ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి ఇండియన్ ఆర్మీ వారు విడుదల చేసిన ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ దొరికింది. ఇండియన్ ఆర్మీ ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం “పైన పేర్కోబడినది వంద పడకల క్రైసిస్ ఎక్సపాన్షన్ కెపాసిటీ లో భాగంగా తయారుచేసింది, ఇది జనరల్ హాస్పిటల్ లో అంతర్భాగమే. కోవిడ్-19 ప్రోటోకాల్ ప్రకారంగా హాస్పిటల్ లోని కొన్నివార్డులని ఐసొలేషన్ వార్డుగా మార్చే అవసరం ఏర్పడింది. అందుకే ఎప్పుడైతే ఈ హాస్పిటల్ని కోవిడ్ హాస్పిటల్ గా మార్చాలని నిర్ణయించారో, సాధారణంగా ఆడియో వీడియో ట్రైనింగ్ కోసం  ఉపయోగించే హాల్ ని హాస్పిటల్ వార్డుగా మార్చారు. గాల్వాన్ లో గాయపడి ఇక్కడికి వచ్చినప్పటి నుండి సైనికుల్ని కోవిడ్ పరిసరాల నుండి దూరంగా ఇక్కడే ఉంచడం జరిగింది“.
ఈ విషయం గురించి వివరణ ఇస్తూ 23 జూన్ 2020 రోజున చీఫ్ అఫ్ ఆర్మీ స్టాఫ్ మరియు ఆర్మీ కమాండర్ గాయపడిని సైనికుల్ని ఇక్కడే పరామర్శించారని చెప్పారు. ప్రధానమంత్రి మరియు ఆర్మీ చీఫ్ పర్యటనకు సంబంధించిన ఫొటోల్ని పోల్చిచూసినప్పుడు రెండిటిలో ఉన్నది ఒకటే హాలుగా నిర్ధారించవచ్చు (రెండు ఫొటోల్లో ఒకే రకమైన కర్టైన్స్, పెయింటింగ్స్, టిబెట్ ప్రార్ధన జెండాలు చూడవచ్చు). దీన్నిబట్టి గాయపడిన సైనికులు ప్రధానమంత్రి పర్యటనకు మునుపే హాస్పిటల్ వార్డుగా మార్చబడిన హాలులో చికిత్స పొందుతున్నారని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా ప్రధానమంత్రి పర్యటన కోసం కాన్ఫరెన్స్ హాల్ని హాస్పిటల్ వార్డుగా మార్చబడలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘Coronil’ ఔషధానికి అనుమతి ఇవ్వనందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ డాక్టర్ ను గాని మెడికల్ ఆఫీసర్ ను గాని విధుల నుండి తొలగించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 26, 2020
పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్థ కరోనాకు చికిత్సగా తయారు చేసిన ‘Coronil’ ఔషధానికి అనుమతి ఇవ్వనందుకు ముజాహిద్ హుస్సేన్ అనే డాక్టర్ ని కేంద్రం తొలగించింది, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఓక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. పతంజలి ప్రకటించిన ‘Coronil’ ఔషదానికి ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ తాము ఈ ఔషదానికి ఎలాంటి అనుమతి ఇవ్వలేదంటూ ప్రకటించిన నేపద్యంలో ఈ పోస్ట్ వైరల్ చేయడం జరిగింది.ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో తెలుసుకుందాం.
పతంజలి సంస్థ తయారు చేసిన ‘Coronil’ ఔషధానికి అనుమతి ఇవ్వనందుకు, ముజాహిద్ హుస్సేన్ అనే డాక్టర్ ను కేంద్రం విధులనుండి తొలగించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ): ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ తాము ఈ మధ్యకాలంలో తమ డాక్టర్లని గాని  మెడికల్ ఆఫీసర్లని తొలగించలేదని స్పష్టం చేస్తూ ట్వీట్ చేసారు. PIB వారు కూడా ఈ వివరణతో వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ ఫేక్ అని తెలియజేసింది. FACTLY విశ్లేషణలో ముజాహిద్ హుస్సేన్ అనే పేరు గల డాక్టర్ అయుష్ వెబ్సైటులో లేరని తెలిసింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చేసిన క్లెయిమ్ కోసం విచారించగా, అయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ దీనిపై ఇప్పటికే తమ ట్విట్టర్ మరియు ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో స్పష్టతనిస్తూ పోస్ట్ చేసిందని తెలిసింది. తాము, తమ డాక్టర్లను గాని మెడికల్ ఆఫీసర్లను గాని తొలగించలేదని అయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ తమ పోస్ట్ లో స్పష్టం చేసింది. ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) వారు కూడా ఈ వివరణతో వైరల్ అవుతున్న  పోస్ట్ లు తప్పు అని తెలియజేసింది. అంతేకాదు, FACTLY విశ్లేషణలో ముజాహిద్  హుస్సేన్ అనే పేరు ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైటులో లేనట్లు తెలుసుకోవడం జరిగింది.
‘Coronil’ పై జరుగుతున్న వివాదంలో ఇదో ముందడుగు, అంటూ పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్ధ M.D. ఆచార్య బాల్ కృష్ణ  ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ పంపిన లేఖను షేర్ చేస్తూ ట్వీట్ పెట్టారు. ఆ లేఖలో ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ‘Coronil’ కి సంభందించిన రీసెర్చ్ సమాచారాన్ని విశ్లేషించిన తరువాతే ఆ ఔషదాన్ని అనుమతిస్తాము అని రాయడం జరిగింది.
చివరగా, పతంజలి తాయారు చేసిన ‘Coronil’ ఔషదానికి అనుమతి ఇవ్వలేదని డాక్టర్లని గాని మెడికల్ ఆఫీసర్లని గాని విధులనుండి కేంద్రం తొలగించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మహేష్ బాబు వైకాపాలో చేరుతున్నాడని ఒక నకిలీ ‘way2news’ పోస్టుని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2023
ప్రముఖ సినీనటుడు మహేష్ బాబు 02 సెప్టెంబర్ 2023న  వై.యస్.ఆర్  కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరుతున్నాడని ‘way2news’ సంస్థ లోగో కలిగి ఉన్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహేష్ బాబు 02 సెప్టెంబర్ 2023న  వై.యస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరుతున్నాడని ‘way2news’ ప్రచురించిన కథనం యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: ‘way2news’ ఈ వార్తను ప్రచురించలేదని స్పష్టం చేసింది. మహేష్ బాబు వై.యస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరుతున్నాడని ఎక్కడా అధికారికంగా ప్రకటించలేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయంపై ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, తాము ఈ కథనాన్ని ప్రచురించలేదని ‘way2news’ తమ ఫాక్ట్-చెక్ ట్విట్టర్ ఖాతాలో స్పష్టం చేయడం గుర్తించాం. తమ సంస్థ లోగోని వాడుకొని కొందరు వ్యక్తులు తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని ఆ సంస్థ వెల్లడించింది.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo and the 'attached post' has gone viral.   We confirm that this has not been published by us. #SayNoToFakeNews pic.twitter.com/ChFfgE4tUH
పైగా, తను వై.యస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరుతున్నట్లు మహేష్ బాబు స్వయంగా కానీ, మీడియా ముఖంగా కానీ ఇప్పటివరకు చెప్పలేదు.
చివరిగా, మహేష్ బాబు 02 సెప్టెంబర్ 2023న వై.యస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరుతున్నాడని చెప్తూ ప్రచారంలో ఉన్న ‘way2news’ పోస్టు నకిలీదని ఆ సంస్థ స్పష్టం చేసింది.


text:
ఒక కల్పిత కథని మలప్పురం కలెక్టర్ జీవితంలో జరిగిన నిజమైన సంఘటనలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 28, 2022
కేరళలోని మలప్పురం జిల్లా కలెక్టర్ రాణి సోయమోయి,  స్కూల్ పిల్లల మధ్య జరిగిన సంభాషణ అంటూ షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ సంభాషణలో కలెక్టర్ తను చిన్నప్పుడు మైకా గనుల్లో పని చేసిన విషయాలు, తను మేకప్ ఎందుకు వేసుకోదో అన్న విషయాలు పిల్లతో పంచుకుంటుంది. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్న సంభాషణకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళలోని మలప్పురం జిల్లా కలెక్టర్ రాణి సోయమోయి, స్కూల్ పిల్లల మధ్య జరిగిన సంభాషణ.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ సంభాషణ నిజం కాదు. ఈ సంభాషణను హకీమ్ మొరయుర్ అనే మలయాళీ రచయితా రాసిన ‘త్రీ విమెన్’ అనే ఒక కథల పుస్తకం నుండి సేకరించారు. ఇది పూర్తిగా కల్పితం. ఇదే విషయాన్ని హకీమ్ మొరయుర్ దృవీకరించారు. పైగా పోస్టులోని ఫోటోలో ఉన్నది శైనామోల్ ఐఏఎస్, రాణి సోయమోయి కాదు. ఆమె గతంలో మలప్పురం కలెక్టర్‌గా పనిచేసింది. హకీమ్ మొరయుర్ రాసిన ఒక కల్పిత కథని శైనామోల్ ఐఏఎస్‌కి ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ పోస్టులో మలప్పురం కలెక్టర్ రాణి సోయమోయి జీవిత కథ పేరుతో వైరల్ అవుతున్నది ఒక కల్పిత కథ.  హకీమ్ మొరయుర్ అనే మలయాళీ రచయిత రాసిన ‘త్రీ విమెన్’ అనే కథల పుస్తకంలోని ‘షైనింగ్ ఫేసెస్’ అనే కథ నుండి సేకరించారు.
ఈ కథ మలప్పురం కలెక్టర్ పేరుతో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో, దీనినిపై హకీమ్ మొరయుర్ ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ ద్వారా వివరణ ఇచ్చాడు. వైరల్ అవుతున్న కథ తాను రాసిన పుస్తకంలోనిదని, తన కథలోని హీరోయిన్ పేరు కూడా రాణి సోయమోయి అని, తన పుస్తకంలోని కథని వేరొక మహిళకు ఆపాదిస్తూ, నిజమైన కథలా షేర్ చేస్తున్నారని స్పష్టం చేసాడు. అలాగే తన పుస్తకంలోని ఈ కథని ఉన్న పేజీ ఫోటోని కూడా షేర్ చేసాడు.
ఇకపోతే వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన మహిళ ఫోటో శైనామోల్ అనే ఐఏఎస్‌ది. ఈమె గతంలో మలప్పురం కలెక్టర్‌గా పనిచేసింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ప్రస్తుతం మలప్పురం కలెక్టర్‌గా వేరే వ్యక్తి ఉన్నారు. దీన్నిబట్టి, హకీమ్ మొరయుర్ రాసిన ఒక కల్పిత కథని, శైనామోల్ ఐఏఎస్ ఫోటోతో పాటు షేర్ చేస్తున్నట్టు అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ఒక కల్పిత కథని మలప్పురం కలెక్టర్ జీవితంలో జరిగిన నిజమైన సంఘటనలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 28, 2022


text:
గణపతి విగ్రహం పెట్టడంపై రెండు హిందూ వర్గాల మధ్య జరిగిన గొడవని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2020
హైదరాబాద్ లోని లాల్ దర్వాజా లో గణపతి విగ్రహం పెడుతుంటే అభ్యంతరం తెలుపుతూ ముస్లింలు విగ్రహం యొక్క చెయ్యి విరగొట్టారు అని చెప్తూ, రెండు వర్గాలు కొట్టుకుంటున్న ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియా లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లాల్ దర్వాజా లో గణపతి విగ్రహం పెడుతుంటే అభ్యంతరం తెలుపుతూ ముస్లింలు విగ్రహం యొక్క చెయ్యి విరగొట్టినందున జరిగిన గొడవ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఇరువర్గాలు హిందువులేనని, వారు దూరపు చుట్టాలు కూడా అని FACTLY తో మాట్లాడుతూ మొగల్‌పురా పోలిస్ స్టేషన్ SHO తెలిపారు. ఒక వర్గం వారు తమ ఇంటిముందు వినాయకుడి విగ్రహం పెట్టొద్దని అంటే, అక్కడే కొన్నేళ్లుగా విగ్రహం పెడుతున్నామని, ఈ సారి కూడా అక్కడే పెడతామని మరొక వర్గం వారు అనడంతో ఇరు వర్గాల మధ్య చిన్న గొడవ జరిగింది. అంతేకాదు, గొడవ లో విగ్రహం విరగలేదు. అంతకు ముందే విగ్రహాన్ని తరలిస్తున్నప్పుడు  విరిగింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియోని మరికొందరు కూడా ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు. అయితే, వారు ఎక్కడా కూడా ముస్లింల వల్ల గొడవ జరిగినట్టు రాయలేదు.
వీడియోలోని ఘటనకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం మొగల్‌పురా పోలిస్ స్టేషన్ SHOని FACTLY సంప్రదించగా, అది మత ఘర్షణ కాదని, వీడియోలోని ఇరువర్గాలు హిందువులేనని, వారు దూరపు చుట్టాలు కూడా అని అయన తెలిపారు. ఒక వర్గం వారు తమ ఇంటిముందు వినాయకుడి విగ్రహం పెట్టొద్దని అంటే, అక్కడే కొన్నేళ్లుగా విగ్రహం పెడుతున్నామని, ఈ సారి కూడా అక్కడే పెడతామని మరొక వర్గం వారు అనడంతో ఇరు వర్గాల మధ్య చిన్న గొడవ జరిగిందని తెలిపారు. తరువాత ఇరువర్గాల మధ్య రాజీ కుదిరిందని, ఆ ఘటన పై తాము ఎలాంటి కేసు పెట్టలేదని తెలిపారు. అంతేకాదు, గొడవ లో విగ్రహం విరగలేదని, అది ముందే విగ్రహాన్ని తరలిస్తున్నప్పుడు విరిగిందని కూడా చెప్పారు.
చివరగా, వీడియోలో గొడవపడుతున్న ఇరువర్గాలు హిందువులే. వీడియోలోని ఘటనకు, ముస్లింలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు.


text:
ఈ ఎన్నికల్లో భారత రాష్ట్ర సమితి గెలుపు ఖాయం అని చెప్తున్న ఈ TV9 వార్తా కథనం 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల నాటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 13, 2023
ఇండియా టుడే సర్వే ప్రకారం తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (భారత రాష్ట్ర సమితి) రాబోయే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గెలుపొందడం ఖాయమని చెప్తున్న ఒక TV9 వార్తా కథనం యొక్క క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది. ఈ కథనం వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తనిఖీ చేద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ (బీఆర్ఎస్) విజయం సాధిస్తుందని ఇటీవల అంచనా వేసిన ఇండియా టుడే సర్వే గురుంచి TV9 వార్తా కథనం వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): నిజానికి,ఈ వీడియో క్లిప్ 2018 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో ఇండియా టుడే చేసిన సర్వే గురించి TV9లో వచ్చిన వార్తా కథనంలోనిది.  వ‌చ్చే ఎన్నిక‌ల‌కు జోస్యం చెప్తున్న వీడియో అంటూ ఈ ఐదేళ్ల నాటి ఇండియా టుడే సర్వేకి చెందిన వార్తా కథనం సోషల్ మీడియాలో తప్పుగా చ‌క్క‌ర్లు కొడుతోంది. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేదిలా ఉంది.
వైరల్ క్లెయిమ్ యొక్క ఖచ్చితత్వాన్ని చెక్ చెయ్యటానికి, మేము తగిన కీవర్డ్‌లతో ఇంటర్నెట్‌లో సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించిన సర్వే యొక్క అసలు వీడియో రిపోర్టుకి దారి తీసింది. ఇందులోని ఒక చిన్న భాగాన్ని తీసి వైరల్ క్లిప్ రూపంలో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఇక్కడ గమనించాల్సింది, ఈ వీడియో ఐదేళ్ల క్రితం నాటిది అని. ఇది గత (2018) తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో ఇండియా టుడే వారు చేసిన ఎన్నికల సర్వేని రిపోర్టు చేసిన TV9 వీడియో.
వైరల్ క్లిప్‌ను వీడియో ప్రారంభం నుండి చూడవచ్చు. 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ (ప్రస్తుత భారత రాష్ట్ర సమితి) విజయాన్ని అంచనా వేసిన ఇండియా టుడే సర్వే గురించి చేసిన రిపోర్టు రాబోయే 2023 ఎన్నికలతో ముడిపడి ఉన్నట్లు తప్పుగా షర్ చేస్తున్నారు సోషల్ మీడియాలో.
చివరిగా, వైరల్ వీడియో పాతది, 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు.

created: November 13, 2023


text:
వీధుల్లోకి వచ్చి, ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలపాలని CJI చంద్రచూడ్ ప్రజలను ప్రోత్సహించారని ఒక ఫేక్ ప్రకటన షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 26, 2023
వీధుల్లోకి వచ్చి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలిపేలా ప్రజలను ప్రోత్సహిస్తూ Chief Justice of India(CJI) డీ.వై.చంద్రచూడ్ ఒక ప్రకటన చేసారని చెప్తున్న మెసేజ్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. CJI చంద్రచూడ్ అన్నారని చెప్తున్న ప్రకటన ఇలా ఉంది- “ మేము భారత రాజ్యాంగాన్ని, భారత ప్రజాస్వామ్యాన్ని రక్షించడానికి మా వంతు ప్రయత్నం చేస్తున్నాము, అయితే మీ సహకారం దీనికి కూడా చాలా ముఖ్యం, ప్రజలంతా ఏకమై వీధుల్లోకి వచ్చి తమ హక్కుల గురించి ప్రభుత్వాన్ని అడగాలి, ఈ నియంతృత్వ ప్రభుత్వం. ప్రజలను భయపెడతారు, బెదిరిస్తారు, కానీ మీరు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు, ధైర్యంగా ఉండండి మరియు ప్రభుత్వాన్ని లెక్క అడగండి, నేను మీతో ఉన్నాను “ పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా వెరిఫై చేద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలిపేందుకు ప్రజలను ప్రోత్సహిస్తూ CJI చంద్రచూడ్ ఒక  ప్రకటన చేసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ పోస్ట్ ఫేక్ అని స్పష్టం చేస్తూ సుప్రీంకోర్టు పబ్లిక్ రిలేషన్స్ ఆఫీస్ (PRO) ఒక ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసింది. అటువంటి పోస్ట్ ఏదీ CJI జారీ చేయలేదని సుప్రీంకోర్టు పత్రికా ప్రకటన ద్వారా తెలియజేసింది. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేయాలని కోరుతూ CJI DY చంద్రచూడ్ అటువంటి ప్రకటన ఏదైనా చేసారా అని ఇంటర్నెట్‌లో తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతికినప్పుడు, ఈ వైరల్ ప్రకటనకు సంబంధించి ‘లైవ్ లా’ ప్రచురించిన ట్వీట్‌ని మేము కనుగొన్నాము. ఆ ట్వీట్‌లో, “భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని తప్పుడుగా ఉటంకిస్తూ(Quote(కోట్) చేస్తూ) సోషల్ మీడియాలో ఫేక్ న్యూస్ వ్యాప్తికి సంబంధించి #సుప్రీంకోర్టు ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఈ విషయంలో న్యాయ అధికారులు తగిన చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.” అని ఉంది.
#SupremeCourt issues a statement regarding a fake-news being spread in the social media falsely quoting the Chief Justice of India.
Law authorities are taking appropriate action in this regard.#SupremeCourtofIndia pic.twitter.com/gRy65EpIA6
ఈ ట్వీటులో ‘లైవ్ లా’ CJIకి తప్పుగా ఆపాదించబడిన ఈ కల్పిత ప్రకటనకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు పబ్లిక్ రిలేషన్స్ ఆఫీస్ (PRO) జారీ చేసిన ప్రెస్ నోట్‌ను షేర్ చేసింది. వైరల్ కోట్(Quote) CJIకి తప్పుగా ఆపాదించబడిందని ధృవీకరిస్తూ, ప్రెస్ నోట్ ఇలా పేర్కొంది- “ఈ పోస్ట్ ఫేక్, దురుద్దేశపూరితమైన మరియు అల్లరి పనిలాగా ఉంది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి అటువంటి పోస్టు చెయ్యలేదు లేదా అటువంటి పోస్టు చెయ్యటానికి అధికారం కూడా ఎవ్వరికీ ఇవ్వలేదు. ఈ విషయంలో న్యాయ అధికారుల ద్వారా తగిన చర్యలు తీసుకోబడుతున్నాయి.”
సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ వివరణను రిపోర్టు చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు కథనాలు ప్రచురించాయి. వాటిలో కొన్నిటిని  ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చి నిరసన తెలపాలని CJI చంద్రచూడ్ ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.

created: September 26, 2023


text:
మత మార్పిళ్లకు వ్యతిరేకంగా దాఖలైన కొత్త పిటిషన్ సుప్రీంకోర్టులో ఇంకా విచారణలో ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2023
మతమార్పిడి బిల్లును కొట్టివేసిన సుప్రీంకోర్టు అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతోంది. 18 సంవత్సరాలు దాటిన వ్యక్తులు తమకు నచ్చిన మతాన్ని స్వీకరించవచ్చని, పౌర స్వేచ్చను తాము అడ్డుకోలేమని సుప్రీంకోర్టు తిర్పిచ్చినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మత మార్పిళ్లకు వ్యతిరేకంగా దాఖలైన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల కొట్టిపారేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2021 ఏప్రిల్ నెలలో బీజేపీ నాయకుడు అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ మత మార్పిళ్లకు వ్యతిరేకంగా దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టేసింది. 18 సంవత్సరాలు దాటిన వ్యక్తులు తమకు నచ్చిన మతాన్ని ఎంచుకొనే హక్కు ఉందని, ఇది ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం కాదు, పబ్లిసిటీ ఇంట్రెస్ట్ లిటిగేషన్ అని వ్యాఖ్యానిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఆ పిటిషన్‌ను కొట్టేసింది. అయితే, 2022 జనవరి నెలలో బలవంతపు మత మార్పిళ్లను చట్ట వ్యతిరేక నేరంగా పరిగణించాలని అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ సుప్రీం కోర్టులో మళ్ళీ పిటిషన్ ధాఖలు చేశారు. ఈ కేసు ఇంకా సుప్రీంకోర్టులో విచారణలో ఉంది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, 2021 ఏప్రిల్ నెలలో బీజేపీ నాయకుడు మరియు న్యాయవాధి అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ మత మార్పిళ్లకు వ్యతిరేకంగా దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టిపారేసినట్టు తెలిసింది. “ఇది ఎటువంటి రిట్ పిటిషన్? 18 ఏళ్లు దాటిన వ్యక్తులు తమకు నచ్చిన మతాన్ని ఎందుకు ఎంచుకోకూడదు? రాజ్యాంగంలో ‘ప్రచారం’ అనే పదం ఉందని మీరు ఎందుకు అనుకుంటున్నారు? దీనిపై నీకు మేము భారీ జరిమానా విధించగలం”, అని ధర్మాసనం పిటిషనర్‌పై మండిపడినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు 2021 ఏప్రిల్ నెలలో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి.
అయితే, 2022 జనవరి నెలలో తమిళనాడులో 17 సంవత్సరాల లావణ్య అనే యువతి ఆత్మహత్య తరువాత, అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ బలవంతపు మత మార్పిళ్లను చట్టవిరుద్ధ చర్యగా పరిగణించాలని కోరుతూ సుప్రీంకోర్టులో మళ్ళీ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఈ కేసుకి సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు తుదితీర్పు ఇంకా వెల్లడించలేదు. ఈ కేసు ఇంకా సుప్రీంకోర్టులో విచారణలో ఉంది.
ఉత్తరప్రదేశ్, కర్ణాటక లాంటి రాష్ట్రాలలో ఇప్పటికే మత మార్పిళ్ల నిరోధక చట్టాలు అమలులో ఉన్నాయి. మత మార్పిళ్లను నిరోధించడానికి వివధ రాష్ట్రాలు తీసుకొచ్చిన చట్టాలను సవాల్ చేస్తూ హైకోర్టులలో ధాఖలైన కేసుల స్థితిని తెలిజేయలని సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఆదేశాలు కూడా ఇచ్చింది.
చివరగా, మత మార్పిళ్లకు వ్యతిరేకంగా దాఖలైన కొత్త పిటిషన్ సుప్రీంకోర్టులో ఇంకా విచారణలో ఉంది.

created: February 22, 2023


text:
గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగించి రూపొందించిన ఫ్యూయల్ సెల్ ఎలెక్ట్రిక్ వాహనమేది టాటా మరియు డీఆర్‌డీవో సంస్థలు విడుదల చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 30, 2023
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆదేశాల మేరకు టాటా మరియు డిఫెన్సు రిసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) సంస్థలు నీటితో నడిచే బస్సుని తయారు చేస్తున్నారు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. నరేంద్ర మోదీ సంకల్పం మేరకు DRDO మరియు టాటా సంస్థలు నీటి నుండి హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని తయారు చేసి, ఆ ఇంధనం వలన నడిచే వాహనాలను తయారుచేస్తున్నారని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. నీటి నుంచి తయారు చేస్తున్నందున ఈ ఇంధనం చాలా చవకగా దొరుకుతుందని, కాలుష్యం కూడా ఉండదని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. 2025 కల్లా దేశంలో పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ వాడకం ఉండకూడదనే లక్ష్యంతో, హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని తయారుచేయటానికి మోదీ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే బ్లూప్రింట్ తయారుచేసిందని, 2030 నాటికి 50 లక్షల మెట్రీక్ టన్నుల హైడ్రోజన్ ఇందనాన్ని తయారుచేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారని ఈ పోస్టులో తీలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆదేశాల మేరకు టాటా మరియు డిఫెన్సు రిసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) సంస్థలు నీటితో నడిచే బస్సుని తయారు చేస్తున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనాలు హైడ్రోజన్ మరియు గాలిని ఉపయోగించి వాహనానికి కావాలిసిన విద్యుత్తుని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఈ వాహనాలలో ఫ్యూయల్ సెల్స్‌కి అందించే హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని న్యాచురల్ గ్యాస్ రెఫార్మింగ్, ఎలెక్ట్రోలైసిస్, బయోమాస్ ఫేరమెంటేషన్ మరియు రెన్యువబుల్ లిక్విడ్ రీఫార్మింగ్ పద్దతులలో ఉత్పత్తి చేస్తారు. రెన్యువబుల్ విద్యుత్తు (సోలార్ లేదా విండ్ మిల్స్ ద్వారా రూపొందించే విద్యుత్తు), నీరు, మరియు ఆక్సిజన్‌ను ఉపయోగించి ఎలెక్ట్రోలైసిస్ పద్దతిలో ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అంటారు. 04 జనవరి 2023 నాడు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్లో భాగంగా 2030 నాటికి 5 మిల్లియన్ల (50,00,000) మెట్రిక్ టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని తయారు చేయడం లక్ష్యమని తెలిపారు. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగించి రూపొందించిన హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనమేది టాటా మరియు డీఆర్‌డీవో సంస్థలు ఇప్పటివరకు విడుదల చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనాలు ఎలా పనిచేస్తాయి:
ఫ్యూయల్ సెల్ ఎలెక్ట్రిక్ వాహనాలు (FCEV) ఫ్యూయల్ సెల్ ఉత్పత్తి చేసే విధ్యుత్తుని ఉపయోగించి పనిచేస్తాయి. ఈ వాహనాలలో అమర్చిన ప్రత్యేక ట్యాంకులోని హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని, చుట్టుపక్కల గాలి నుండి లభించే డయాక్సిజన్ (O2) వాయువు ఫ్యూయల్ సెల్‌కి సరఫరా అవుతుంది. ఫ్యూయల్ సెల్‌లో ఈ రెండు వాయువుల మధ్య ఎలెక్ట్రోకెమికల్ రియాక్షన్ జరిగి వాహనం పనిచేయడానికి కావాలిసిన విధ్యుత్తుని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ ఎలెక్ట్రోకెమికల్ రియాక్షన్ ద్వారా ఉత్పత్తి అయ్యే నీరు ఆవిరిని (H2O) వాహనం కింద ఒక ఎమిషన్ పైప్ ద్వారా బయటకి వదులుతుంది.
హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చేసే పద్దతి:
హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్  వాహనాలలో ఫ్యూయల్ సెల్స్‌కి అందించే హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని న్యాచురల్ గ్యాస్ రీఫార్మింగ్, ఎలెక్ట్రోలైసిస్, బైయోమాస్ ఫేరమెంటేషన్ మరియు రెన్యువబుల్ లిక్విడ్ రీఫార్మింగ్ పద్దతులలో ఉత్పత్తి చేస్తారు. ప్రస్తుతం చాలా వరకు హైడ్రోజన్ వాహనాలు గ్యాస్ రూపంలో ఉన్న హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని కంప్రెసర్ ట్యాంకులలో స్టోర్ చేసి ఉపయోగిస్తున్నారు. ఎలెక్ట్రోలైసిస్ పద్దతిలో విద్యుత్తు, నీరు మరియు ఆక్సిజన్ ఉపయోగించి హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. కానీ, ప్రస్తుతం హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి కోసం  న్యాచురల్ గ్యాస్ రీఫార్మింగ్ పద్ధతిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారని పలు రిసెర్చ్ స్టడీస్ తెలిపాయి.
నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్:
రెన్యువబుల్ విద్యుత్తు (సోలార్ లేదా విండ్ మిల్స్ ద్వారా రూపొందించే విద్యుత్తు), నీరు, మరియు ఆక్సిజన్‌ను ఉపయోగించి ఎలెక్ట్రోలైసిస్ పద్దతిలో ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్‌ని ఇంధనాన్ని గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అంటారు. 04 జనవరి 2023 నాడు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్లో భాగంగా 2030 నాటికి 5 మిల్లియన్ల (50,00,000) మెట్రిక్ టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని తయారు చేయడం లక్ష్యమని తెలిపారు. విద్యుత్ ఇంధన మిశ్రమంలో ఎంత ఎక్కువ రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ ఉంటే అంతా ఎక్కువ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి జరుగుతుంది. కేవలం, నీరుని ఉపయోగించి మాత్రమే ఈ హైడ్రోజన్ ఇంధనాన్ని తయారుచేయారు.
నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్లో భాగంగా టాటా మరియు DRDO కలిసి గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వాహనాలను తయారుచేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ కాలేదు. ఇండియన్ స్పేస్ రిసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (ISRO)తో కలిసి హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ బస్సులను నిర్మించడానికి ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టు టాటా మోటార్స్ ఒక ప్రెస్ రిలీజ్‌లో తెలిపింది. టాటా మోటార్స్ హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనాలకు సంబంధించి తాము ప్రభుత్వంతో కూడా పనిచేస్తున్నట్టు టాటా మోటార్స్ తెలిపింది. 2022 ఏప్రిల్ నెలలో టాటా మోటార్స్ రూపొందించిన హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనాల రోడ్ ట్రాయిల్స్‌కు ప్రభుత్వం అంగీకారం కూడా తెలిపింది.  గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగించి రూపొందించిన హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనమేది టాటా మరియు DRDO సంస్థలు ఇప్పటివరకు విడుదల చేయలేదు.
2022 ఆగస్టు నెలలో KPIT-CSIR రూపొందించిన మొట్టమొదట పూర్తి స్వదేశీ హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ బస్సుని కేంద్ర మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ ప్రారంభించారు.  2013లో అప్పటి యూపీఏ  ప్రభుత్వ హయాంలో టాటా మోటార్స్, ఇస్రోతో కలిసి  హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ వాహనాన్ని రూపొందించారు.
అంతే కాదు, 2025 కల్లా పెట్రోల్, డీజిల్ వాడకమే ఉండకూడదని ‘నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్’ లో ఎక్కడా లేదు.
చివరగా, గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగించి రూపొందించిన ఫ్యూయల్ సెల్ ఎలెక్ట్రిక్ వాహనమేది టాటా మరియు DRDO సంస్థలు విడుదల చేయలేదు.

created: January 30, 2023


text:
భారతదేశంలోని ఒక దేవాలయంలో ప్రతిష్టించబడిన గదని శ్రీలంకలో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ హనుమంతుని గద అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2023
ఒక పెద్ద లారీ పైన ఉన్న ఒక గద(మేస్) చిత్రాలను షేర్ చేస్తూ, శ్రీలంకలో తవ్వకాల్లో బయటబడిన హనుమంతుని గద అనే  వాదనతో సోషల్ మీడియాలో కొందరు యూసర్లు వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని తనిఖీ చేద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీలంకలో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ హనుమంతునికి చెందిన ఒక భారీ గద.
ఫాక్ట్: ఈ గద భారతదేశంలోని ఇండోర్‌లోని ‘పిత్ర పర్వత్’ ఆలయంలో ప్రతిష్టింపబడింది. ఇది శ్రీలంకలో తవ్వకాల్లో బయటపడలేదు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, శ్రీలంక మీడియా తమ దేశంలో హనుమంతుని గదను వెలికితీసినట్లు ఏమైనా వార్త కథనాలు ప్రచురించారా అని ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఎటువంటి కథనాలు మాకు దొరకలేదు.
ఈ గద యొక్క మూలాలను తెలుసుకోవడానికి ఇంటర్నెట్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేస్తే, మాకు ఒక YouTube వీడియో దొరికింది, దీనిలో ఒక భారీ వాహనంపై గద రవాణా చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలోని గద మరియు వాహనం వైరల్ క్లెయిమ్‌లో ఉన్న దానితో పోలి ఉన్నాయి. వీడియో టైటిల్ ప్రకారం, ఇది ఇండోర్‌లో చిత్రీకరించబడింది.
ఈ సమాచారంతో  ఇంటర్నెట్లో తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతికితే, ఈ గద ఇండోర్‌లోని ‘పిత్ర పర్వత్’ (చదవండి) ఆలయంలో ప్రతిష్టింపబడిందని, ఇక్కడ హనుమంతుని భారీ విగ్రహం కూడా ఉందని తెలిసింది. హిందుస్థాన్ టైమ్స్ 2014లో ప్రచురించిన ఒక కథనంలో, ఆ ఏడాది, ప్రజలు నమ్మిన బూటకాలను గురించి రాసారు. ఈ కథనంలో ఇప్పుడు వైరల్ అవుతున్న గదకు సంబంధించిన ఫోటో గురించి చెప్పారు, ఈ గద శ్రీ లంకలో తవ్వకాల్లో బయటపడిందనే  విషయం బూటకమని ఇది స్పష్టంగా చెప్తుంది.
అలాగే, ఏప్రిల్ 2013లో, ఎకనామిక్ టైమ్స్ ‘పిత్ర పర్వత్’లో  51 అడుగుల పొడవైన హనుమంతుని గద ఏర్పాటు చేయడం గురించి రిపోర్టు చేసింది. దీనిపై దైనిక్ భాస్కర్ కూడా ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది.
అదనంగా, ఈ గదను రవాణా చేసిన సంస్థ B R జోషి రోడ్ లైన్స్ వారు తమ Facebook పేజీలో కొన్ని చిత్రాలను అప్‌లోడ్ చేసారు. గద రవాణా చేస్తున్న వీడియోలో కనిపిస్తున్న విజువల్స్‌తో ఈ ఫోటోలు మ్యాచ్ అవుతున్నాయి.
ఇంతే కాకూండా, ఈ ఫోటోలో ఉన్న గద శ్రీలంకలో తవకల్లో బయటపడిన హనుమంతుని గద అని చాలా సంవత్సరాలుగా పుకార్లు ఇంటర్నెట్లో  చక్కర్లు కొడుతున్నాయి. ఇదేమి హనుమంతుని గద కాదు అని Hoaxorfact వారు ఒక కథనం తొమ్మిది సంవత్రరాల క్రితం రాసారు.
ఈ మొత్తం విషయంలో వింతైన విషయం ఏంటంటే వైరల్ అవుతున్న విడియోలోనే ఆఖర్లో, ఈ గద శ్రీలంకలో దొరకలేదని చెప్తారు. అయినా సోషల్ మీడియాలో అదే క్లెయిమ్ తో  ఈ వీడియోను షేర్ చెయ్యడం గమనార్హం.
చివరిగా, ఈ గద శ్రీలంకలో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ హనుమంతుని గద కాదు. ఇది భారతదేశంలోని ఒక దేవాలయంలో ప్రతిష్టించబడింది.


text:
సంబంధం లేని థాయ్‌లాండ్ కోతుల గుంపు వీడియోను అయోధ్యకు ఆపాదిస్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 23, 2024
అయోధ్యలో శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ట కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం కోసం కదిలి వచ్చిన వానర సైన్యం (కోతుల గుంపు) అని చెప్తూ ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అయోధ్యలో ప్రాణ ప్రతిష్ట కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం కోసం కదిలి వచ్చిన వానర సైన్యం (కోతుల సమూహం) వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో మార్చి 2020 థాయ్‌లాండ్‌లో రిపోర్ట్ అయింది. ఈ వీడియోకి అయోధ్యకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. మార్చి 2020లో కరోనా కారణంగా సరిపడా ఆహారం దొరక్క థాయ్‌లాండ్‌లోని లోప్‌బురి నగరంలో కోతుల మధ్య జరిగిన దాడికి సంబంధించిన వీడియోను అయోధ్యకు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం, ముందుగా వీడియో స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలను మార్చి 2020లో రిపోర్ట్ చేసిన పలు థాయ్‌లాండ్ వార్త కథనాలు మాకు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం ఈ వీడియో థాయ్‌లాండ్‌లోని లోప్‌బురి పట్టణానికి సంబంధిచింది, ఈ నగరంలో కోతులు అధిక సంఖ్యలో ఉంటాయి. గతంలో ఇక్కడికి వచ్చే పర్యాటకులు కోతులకు ఆహారం ఇచ్చేవారు. కానీ 2020లో కరోనా కారణంగా ఈ నగరానికి వచ్చే పర్యాటకుల సంఖ్య బాగా పడిపోయింది, ఈ నేపథ్యంలోనే సరిపడా ఆహారం దొరకని కారణంగా కోతులు రెండు వర్గాలగా ఏర్పడి విధిలో పోట్లాడుకున్నాయి.
రెండు వీడియోలను జాగ్రత్తగా గమనించి, వైరల్ వీడియో, ఇంకా పలు మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ గ్రాబ్‌లను పోల్చడం ద్వారా రెండూ ఒకటే అని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, సంబంధం లేని థాయ్‌లాండ్ కోతుల గుంపు వీడియోను అయోధ్యకు ఆపాదిస్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 23, 2024


text:
తెలంగాణలో హత్యా నేరం కింద ఒక కోడిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేయలేదు; దర్యాప్తులో భాగంగా సంరక్షిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2021
తెలంగాణలోని జగిత్యాల జిల్లాలో హత్యా నేరం కింద ఒక కోడిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణలో హత్యా నేరం కింద ఒక కోడిని అరెస్ట్ చేసిన పోలీసులు.
ఫాక్ట్: సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నట్టు ఆ కోడిని అరెస్ట్ లేదా అదుపులోకి తీసుకోలేదని, దర్యాప్తులో భాగంగా ఆ కోడిని సంరక్షించాల్సిన బాధ్యత పోలీస్ వారి పై ఉంది కాబట్టి, అందులో భాగంగానే ఆ కోడిని కోళ్ల ఫారం నందు సంరక్షణ నిమిత్తం ఉంచడం జరిగిందని గొల్లపల్లి పోలీసు వారు FACTLY కి తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఘటన గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ ఘటన కి సంబంధించి చాలా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. కోడి కత్తి ప్రమాదవశాత్తూ తగలడంతో వ్యక్తి మరణించిన ఘటన జగిత్యాల జిల్లా గొల్లపల్లి మండలంలో జరిగినట్టు ‘ఈనాడు’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అయితే, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నట్టు ఆ కోడిని అరెస్ట్ లేదా అదుపులోకి తీసుకోలేదని, దర్యాప్తులో భాగంగా ఆ కోడిని సంరక్షించాల్సిన బాధ్యత పోలీస్ వారి పై ఉంది కాబట్టి, అందులో భాగంగానే ఆ కోడిని కోళ్ల ఫారం నందు సంరక్షణ నిమిత్తం ఉంచడం జరిగిందని గొల్లపల్లి పోలీసు వారు తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. FACTLY తో ఫోన్ లో మాట్లాడుతూ కూడా గొల్లపల్లి పోలీసులు అధికారులు ఇదే విషయం తెలిపారు.
ఆ ఘటన పై నమోదు చేసిన FIR లో కూడా కోడి ని నిందితుల లిస్టులో పెట్టలేదని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, తెలంగాణలో హత్యా నేరం కింద ఒక కోడిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేయలేదు; దర్యాప్తులో భాగంగా సంరక్షిస్తున్నారు.


text:
పశువు మాంసం తింటే మనుషులు చనిపోయేలా రసాయనాన్ని ధృవ్ పటేల్ అనే వ్యక్తి తయారు చేసినట్టు ఎక్కడా సమాచారం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 8, 2021
అహ్మదాబాద్ ఎల్.డీ.యూనివర్సిటీకి చెందిన ధృవ్ పటేల్ తాజాగా ఒక రసాయనాన్ని తయారు చేసాడని, ఆ రసాయన ఇంజక్షన్ ఇస్తే పశువులకు ఎటువంటి ఆరోగ్య సమస్య రాదు అని, కానీ పశువు మరణించాక లేదా చంపి దాని మాంసాన్ని తింటే మాత్రం, తిన్న వ్యక్తులు నాలుగు గంటల్లో మరణిస్తారు అని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశువు మాంసం తింటే మనుషులు చనిపోయేలా తాజాగా ఒక రసాయనాన్ని తయారు చేసిన అహ్మదాబాద్ ఎల్.డీ.యూనివర్సిటీకి చెందిన ధృవ్ పటేల్.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లో చెప్పిన రసాయనం గురించి ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఇదే మెసేజ్ 2014 నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతుంది. అంతేకాదు, తమ కాలేజీ కి చెందిన ఒక వ్యక్తి అలాంటి  రసాయనాన్ని తయారు చేసినట్టు తమ దగ్గర సమాచారం లేదని ఎల్.డీ.కాలేజ్ అఫ్ ఇంజనీరింగ్ వారు FACTLY కి తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన రసాయన ఇంజక్షన్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అలాంటి రసాయనాన్ని ధృవ్ పటేల్ అనే వ్యక్తి తయారు చేసినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. అటువంటి రసాయనాన్ని నిజంగా ఎవరైనా తయారు చేస్తే, ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, ఆ రసాయనం గురించి ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. అంతేకాదు, ఇదే మెసేజ్ 2014 నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. 2014 లో షేర్ చేసిన మెసేజ్లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి అహ్మదాబాద్ ఎల్.డీ.కాలేజ్ అఫ్ ఇంజనీరింగ్ వారికి FACTLY ఫోన్ చేసి మాట్లాడగా, అలాంటి పేరుతో తమ కాలేజీలో ఎవరూ లేరని తెలిపారు. అంతేకాదు, తమ కాలేజీ కి చెందిన ఒక వ్యక్తి అలాంటి  రసాయనాన్ని తయారు చేసినట్టు తమ దగ్గర సమాచారం లేదని చెప్పారు.
చివరగా, పశువు మాంసం తింటే మనుషులు చనిపోయేలా రసాయనాన్ని ధృవ్ పటేల్ అనే వ్యక్తి తయారు చేసినట్టు ఎక్కడా సమాచారం లేదు.


text:
ఒక ‘మీమ్’ ని పెట్టి, ‘యూరప్ లో ఒక దినపత్రిక ప్రచురించిన కార్టూన్’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 7, 2020
ఫేస్బుక్ లో ఒక ఫోటో ని పెట్టి, అది యూరప్ లో ఒక దినపత్రిక ‘ఇస్లాం’ మతం గురించి ప్రచురించిన కార్టూన్ అని చెప్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
యూరప్ లో ఒక దినపత్రిక ‘ఇస్లాం’ మతం గురించి ప్రచురించిన కార్టూన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని ఫోటోలో ఉన్నది ఒక ‘మీమ్’. దానిని యూరప్ లోని ఏ దినపత్రిక కూడా ప్రచురించినట్లుగా సమాచారం లభించలేదు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ ఫోటో లో ఉన్న కార్టూన్ ని గత కొంత కాలంగా వివిధ రకాలుగా వాడుతున్నట్లుగా తెలిసింది. వివిధ సందర్భాలకి సంబందించిన మీమ్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఫోటోలోని కార్టూన్ ని యూరప్ లోని ఏ దినపత్రికైనా ప్రచురించిందాఅని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన సమాచారం ఏమీ లభించలేదు. కావున, పోస్టులో చెప్పిందితప్పు.
చివరిగా, ఒక ‘మీమ్’ ని పెట్టి, ‘యూరప్ లో ఒక దినపత్రిక ప్రచురించిన కార్టూన్’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 7, 2020


text:
తిరుమల నడకదారి భక్తుల భద్రత కోసం టీటీడీ అందించే కర్రలపై జగన్ స్టికర్ అంటూ ఒక మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోను షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 16, 2023
తిరుమల నడకదారిలో దర్శనం కోసం వెళ్ళే భక్తుల భద్రత కోసం అందరికీ చేతికర్రలు ఇవ్వాలని టీటీడీ నిర్ణయం తీసుకున్న నేపథ్యంలో ఈ కర్రలకు దేవుడి ఫోటోలకు బదులు జగన్ ఫోటోలు అతికించారంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల నడకదారి భక్తులకు టీటీడీ అందించే చేతికర్రలకు దేవుడి ఫోటోలకు బదులు జగన్ ఫోటోను అతికించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఈ ఫోటో అమెజాన్ వెబ్‌సైట్ నుండి సేకరించింది. అమెజాన్ వెబ్‌సైట్ నుండి సేకరించిన ఈ ఫోటోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి, జగన్ ఫోటోను అతికించారు. ఇకపోతే,  టీటీడీ వారు 16 ఆగష్టు 2023 నుండి భక్తులకు కర్రలు ఇవ్వడం కూడా ప్రారంభించారు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ప్రకారం ఈ కర్రలపై ఎలాంటి ఫోటోలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల తిరుమలకు వెళ్లే అలిపిరి మెట్ల మార్గంలో చిరుత దాడిలో ఆరేళ్ల చిన్నారి మరణించడంతో భక్తుల భద్రత విషయంలో టీటీడీ కొన్ని నిర్ణయాలు తీసుకుంది. అలిపిరి, శ్రీవారి మెట్టుమార్గంలో ఉదయం 5 గం. నుంచి మధ్యాహ్నం 2గం. వరకే పిల్లలకు అనుమతి,  కాలిబాటలో రాత్రి 10 గంటల వరకు పెద్దవాళ్లకు అనుమతి., ఘాట్ రోడ్లో వెళ్లే టూ-వీలర్ వాహనాలకు సాయంత్రం ఆరు గంటల వరకే అనుమతి లాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంది. అలాగే భక్తులు వంద మంది బ్యాచ్‌లలో ఒక సెక్యూరిటీ గార్డుతో కలిసి వెళ్ళడం, మొదలైన నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు.
ఇందులో భాగంగానే నడకదారిలో వెళ్ళే ప్రతీ భక్తుడికి తమ రక్షణ కోసం ఊతకర్ర కూడా ఇవ్వాలని టీటీడీ నిర్ణయించింది. ఈ క్రమంలోనే 16 ఆగష్టు 2023 నుండి భక్తులకు కర్రలు ఇవ్వడం కూడా ప్రారంభించారు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ప్రకారం ఈ కర్రలపై ఎలాంటి ఫోటోలు లేవు. కర్రలపై ముఖ్యమంత్రి జగన్ స్టికర్‌ను అతికించినట్టు మాత్రం ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ కూడా లేవు.
కాగా వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటో అమెజాన్ వెబ్‌సైట్‌లో కనిపించింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటో అమెజాన్‌లోని ఫోటోకు మిర్రర్ ఇమేజ్. ఐతే అమెజాన్‌లోని ఫోటోలో కర్రలపై ఎటువంటి స్టికర్స్ లేవు. పైగా పై కథనంలో చూపించిన కర్రలు, అమెజాన్‌లోని కర్రల కన్నా బిన్నంగా ఉన్నాయి. దీన్నిబట్టి అమెజాన్‌లోని ఫోటోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి జగన్ ఫోటోను అతికించినట్టు స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, తిరుమల నడకదారిలో భక్తుల భద్రత కోసం టీటీడీ అందించే కర్రలపై జగన్ స్టికర్ అంటూ ఒక మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోను ప్రధాని మోదీ, AIMIM అధ్యక్షుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కలిసి చర్చిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 28, 2023
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, AIMIM పార్టీ అధినేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కలిసి చర్చిస్తుంటే, AIMIM మహారాష్ట్ర నాయకుడు, ఇంతియాజ్ జలీల్ పక్కన కూర్చొని ఉన్న ఫోటోను, ‘ఇంత క్లోజ్ గా ఉన్నారు, మరి హిందూ భజన ఎందుకు?’ అంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవాన్ని ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని మోదీ, AIMIM అధ్యక్షుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కలిసి చర్చిస్తున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రధాని మోదీ, AIMIM అధ్యక్షుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కలిసి చర్చిస్తున్న ఈ ఫోటో నినిజమైనది కాదు. రెండు వేరు వేరు ఫోటోలను క్రాప్ చేసి మార్ఫ్ చేసిన ఫోటో. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ గురించి తెలుసుకోవటానికి కీ వర్డ్ సెర్చ్ ద్వారా ఇంటర్నెట్లో వెతికితే ఇటువంటి సమావేశం జరిగినట్టు ఏ న్యూస్ రిపోర్టు తెలుపలేదు. ఈ చిత్రాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే ఇది ఎడిట్ చేసిన ఫోటో అని తెలిసింది. ఒవైసీ మరియు ఇంతియాజ్ ఉన్న ఫోటో,  ఒవైసీ 2022లో ఇఫ్తార్ విందు సందర్భంగా ఇంతియాజ్ ఇంటికి వెళ్ళిన సందర్భంలో తీసింది. ఈ ఫోటోను AIMIM పార్టీకి చెందిన షరీక్ నక్ష్బంది తన ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో పోస్టు చెయ్యటం గమనించాం.
A post shared by Shareque Naqshbandi (@shareque_naqshbandi)
ప్రధాని మోదీ యొక్క చిత్రం, కెనడాకు చెందిన రాజకీయవేత్త, ఆండ్రూ స్కీర్ 2018లో ప్రధాని మోదీని కలిసినప్పుడు తన సోషల్ మీడియాలో పోస్టు చేసిన వీడియోలోనిది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
అయితే, ఈ ఫొటోలో, మోదీని మాత్రమే క్రాప్ చేసి, తరువాత ఫ్లిప్ చేసి ముందు ఫొటోలో, షరీక్ కూర్చున్న స్థానంలో ఫ్లిప్ చేసిన మోదీ ఫోటోను పెట్టారు. కింద ఉన్న GIF ఈ ఫోటోను ఎడిట్ చేసిన విధానాన్ని చూపిస్తుంది.
చివరిగా, మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోను  ప్రధాని మోదీ, AIMIM అధ్యక్షుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీ కలిసి చర్చిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 28, 2023


text:
మార్ఫ్ చేసిన ఫొటోను షేర్ చేస్తూ తీన్మార్ మల్లన్న బిఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడని పేర్కొంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 23, 2023
తీన్మార్ మల్లన్న కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి బిఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడంటూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవమేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తీన్మార్ మల్లన్న కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి బిఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫొటో తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నేత జిట్టా బాలకృష్ణారెడ్డి, TNGO సంఘం మాజీ అధ్యక్షుడు మామిళ్ల రాజేందర్ బీఆర్‌ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ సమక్షంలో భారత రాష్ట్ర సమితి (బీఆర్‌ఎస్)లో చేరిన రోజుకు సంబంధించింది. అసలు ఫొటోలో మామిళ్ళ రాజేందర్ ముఖం స్థానంలో తీన్మార్ మల్లన్న ముఖం పెట్టి ఎడిట్ చేసి షేర్ చేసారు. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ గురించి కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇటువంటి వార్త ఏ న్యూస్ ఛానల్ లేదా వార్తా పత్రిక ప్రచురించినట్టు కనిపించలేదు. ఈ పోస్టులో ఉన్న ఫొటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే, ఇటువంటి  ఫొటో పలు వార్తా పత్రికలు ప్రచురించినట్టు గమనించాం (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ ఫొటో తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నేత జిట్టా బాలకృష్ణారెడ్డి, TNGO సంఘం మాజీ అధ్యక్షుడు మామిళ్ల రాజేందర్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ సమక్షంలో భారత రాష్ట్ర సమితి (బీఆర్‌ఎస్)లో చేరిన రోజుకు సంబంధించింది.
అసలు ఫొటోలో TNGO సంఘం ప్రెసిడెంట్ మామిళ్ళ రాజేందర్ ముఖం స్థానంలో తీన్మార్ మల్లన్న ముఖం పెట్టి ఎడిట్ చేసి షేర్ చేసారు. అసలు, వైరల్ ఫొటోల మధ్య పోలిక క్రింద చూడవచ్చు.
చివరిగా, మార్ఫ్ చేసిన ఫొటోను షేర్ చేస్తూ తీన్మార్ మల్లన్న  బిఆర్ఎస్ పార్టీలో చేరాడని పేర్కొంటున్నారు.

created: November 23, 2023


text:
రేవంత్ రెడ్డి కాంట్రాక్టర్లను డబ్బుల కోసం బెదిరించిన ఆడియో లీక్ అయిందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఆంధ్రజ్యోతి వార్త కథనం ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 5, 2023
ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ పోస్టు చేస్తూ, రేవంత్ రెడ్డి లీక్ అయిన ఆడియో కాల్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోందని, ఆ ఫోన్ కాల్లో రేవంత్ రెడ్డి, కాంట్రాక్టర్లను బెదిరిస్తూ తానే  కాబోయే సీఎం అని, రెండ్రోజుల్లో చెప్పిన నాయకులకు డబ్బులు పంపకపోతే కేసులు పెడతానని హెచ్చరించాడని, ఇది ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురించిన వార్త కథనం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.  దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవం ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రేవంత్ రెడ్డి, కాబోయే సీఎం తానేనని, రెండ్రోజుల్లో డబ్బులు పంపకపోతే కేసులు పెడతానని కాంట్రాక్టర్లను ఫోన్లో బెదిరించిన లీక్ అయిన ఆడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుందంటూ ఆంధ్రజ్యోతి ఎలక్షన్ స్పెషల్లో ప్రచురించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ పోస్టులోని కథనాన్ని ఆంధ్రజ్యోతి పబ్లిష్ చెయ్యలేదు. ABN ఆంధ్రజ్యోతి సోషల్ మీడియా ద్వారా ఈ కథనం ఫేక్ అని స్పష్టం చేసింది. కావున ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన కథనాన్ని ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిందా లేదా అని తెలుసుకునేందుకు వారి వెబ్సైటులో వెతికితే, రేవంత్ రెడ్డికి సంబంధించి అటువంటి వార్తా కథనమేదీ ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది.
ABN ఆంధ్రజ్యోతి సోషల్ మీడియా ద్వారా, “ఇలాంటి అసత్య ప్రచారాలు చేస్తున్నవారిపై ఆంధ్రజ్యోతి యాజమాన్యం కఠిన చర్యలు తీసుకోబడును” అంటూ, ఈ కథనం ఫేక్ అని స్పష్టం చేసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ)
చివరిగా, రేవంత్ రెడ్డి కాంట్రాక్టర్లను డబ్బుల కోసం బెదిరించిన ఆడియో లీక్ అయిందంటూ షేర్ చేస్తున్న ABN ఆంధ్రజ్యోతి వార్త కథనం ఫేక్.

created: December 5, 2023


text:
వారణాసిలో ఒక దళిత మహిళ, అత్యాచార బెదిరింపులకు పాల్పడిన ముస్లిం యువకుల తల నరికి చంపిందన్న వార్త కల్పితం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 27, 2023
వారణాసిలోని బబత్‌పూర్‌లో అత్యాచార బెదిరింపులకు పాల్పడిన 6 మంది ముస్లిం యువకుల గొంతు కోసి పరారీలో ఉన్న దళిత హిందూ యువతి అంటూ ఒక న్యూస్ క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. పైగా ఆరు తెగిపోయిన తలలు బాబత్పూర్ ప్రాంతంలోని పురాతన కాళీ మాత ఆలయంలో దొరికాయని కూడా ఈ న్యూస్ క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తున్న పోస్టులలో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వారణాసిలోని బబత్‌పూర్‌లో అత్యాచార బెదిరింపులకు పాల్పడిన 6 మంది ముస్లిం యువకుల గొంతు కోసి పరారీలో ఉన్న దళిత హిందూ యువతి.
ఫాక్ట్(నిజం): వారణాసిలో ఇలాంటి సంఘటనేమీ జరగలేదని, ఈ వార్త పూర్తిగా కల్పితమని పోలీసులు స్పష్టం చేసారు. వైరల్ అవుతున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్‌లను ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న కొన్ని పాత న్యూస్ క్లిప్‌లను డిజిటల్‌గా జోడించి రూపొందించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు వారణాసిలోని బబత్‌పూర్‌లో ఇలాంటి ఘటనేది రిపోర్ట్ కాలేదు. ఈ విషయానికి సంబంధించి వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఇలాంటి ఘటన జరిగినట్టు రిపోర్ట్ చేసినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించలేదు. పైగా ఈ వార్తను ఖండిస్తూ వారణాసి పోలీసుల గోమతి జోన్ డిప్యూటీ కమిషనర్ ఆఫ్ పోలీస్ ఒక ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
आवश्यक सूचना…
कतिपय ट्वीटर हैंडलों द्वारा एक फेक न्यूज को पोस्ट कर वायरल किया जा रहा है, जो पूर्णतया असत्य है। वाराणसी गोमती ज़ोन पुलिस इस असत्य एवं भ्रामक खबर का खंडन करती है।#UPPolice #PoliceCommissionerateVaranasi #Gomti_Zone pic.twitter.com/eL37ECjQ9g
వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తూ బబత్‌పూర్‌లో ఇలాంటి ఘటన ఏది రిపోర్ట్ కాలేదని పోలీసులు స్పష్టం చేసారు. ఐతే పోలీసులు షేర్ చేసిన న్యూస్ క్లిప్‌పై ‘UP Tak’ అనే లోగో గమనించవచ్చు. ఈ లోగో ఆధారంగా వెతకగా ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన ఎలాంటి వార్తా కథనం వారి వెబ్‌సైట్‌లో మాకు కనిపించలేదు.
పైగా తమ సంస్థ లోగోతో వైరల్ అవుతున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్‌తో తమకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని UP Tak ఒక ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
सोशल मीडिया पर यूपी Tak के नाम (Logo) के साथ फैलाई जा रही ये काल्पनिक ख़बर पूर्णतया असत्य एवं भ्रामक है। कृपया ऐसी भ्रामक ख़बरों पर ध्यान न दें। वारणसी कमिश्नरेट ने भी इस ख़बर का खंडन किया है। पुलिस ऐसे पोस्ट को शेयर करने वालों पर वैधानिक कार्यवाही करेगी।#UPTak #FakeNews… pic.twitter.com/4CHtr2COX5
ఇంకా, వైరల్ అవుతున్నది నిజమైన న్యూస్ క్లిప్ కాదు, దీనిని డిజిటల్‌గా రూపొందించారు. వైరల్ అవుతున్న వార్తాతో పాటు ప్రచురితమైన ఇతర వార్తలు మరియు ఫోటోలను గమనిస్తే ఈ విషయం అర్ధమవుతుంది.
‘Web Dunia’ అనే న్యూస్ పోర్టల్ మధ్యప్రదేశ్ బడ్జెట్‌కు సంబంధించిన మార్చి 2022లో ప్రచురించిన వార్తను, ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వారి వార్తా కథనాలలో ప్రచురించిన పోలీసుల ఫైల్ ఫోటో, మొదలైన కొన్ని పాత న్యూస్ క్లిప్‌లను డిజిటల్‌గా జోడించి ఈ న్యూస్ క్లిప్‌ను రూపొందించారు.
చివరగా, వారణాసిలో ఒక దళిత మహిళ అత్యాచార బెదిరింపులకు పాల్పడిన ముస్లిం యువకుల తల నరికి చంపిందన్న వార్త పూర్తిగా కల్పితం.


text:
2017లో మధ్యప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఉపఎన్నికలో రిపోర్ట్ అయిన ఈవీఎం లోపానికి సంబంధించిన న్యూస్ క్లిప్‌ను ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 13, 2023
ఇటీవల (2023 నవంబర్, డిసెంబర్ నెలల్లో) ఐదు రాష్ట్రాలలో ఎన్నికలు జరిగి వాటి ఫలితాలు కూడా వచ్చిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఈ ఎన్నికల్లో బీజేపీ గెలిచిన మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలలో ఈవీఎం అక్రమాలకు పాల్పడిందని ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఎన్నికలో తలెత్తిన ఈవీఎం లోపానికి  సంబంధించి ‘ఏ మీట నొక్కినా బీజేపీకే ఓటు పడుతోంది’ అనే శీర్షికతో ప్రచురించిన ఒక న్యూస్ క్లిప్‌ను తమ వాదనకు మద్దతుగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలలో బీజేపీ ఈవీఎం అక్రమాలకు పాల్పడింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ న్యూస్ క్లిప్ 2017లో మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రం అటర్ నియోజకవర్గానికి ఉపఎన్నిక సందర్భంలో నిర్వహించిన మాక్ టెస్ట్‌లో తలెత్తిన ఈవీఎం లోపానికి సంబంధించింది. అప్పుడు ఎన్నికల కమిషన్ ఈ సమస్యను పరిష్కరించింది. ఇటీవల జరిగిన ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలలో ఇలాంటి ఘటన రిపోర్ట్ కాలేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల జరిగిన మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలలో బీజేపీ ఈవీఎం అక్రమాలకు పాల్పడి గెలిచిందన్న వాదనకు మద్దతుగా ప్రస్తుతం షేర్ చేస్తున్న న్యూస్ క్లిప్ పాతది. ఈ న్యూస్ క్లిప్‌తో ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
ఈ న్యూస్ క్లిప్‌ను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే ఈ వార్త మధ్యప్రదేశ్ భింద్ జిల్లాలోని  అటర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి జరిగిన ఉపఎన్నికకు సంబంధించిందని స్పష్టమవుతుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఇంటర్నెట్‌లో వతకగా ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఏప్రిల్ 2017లో అటర్ నియోజకవర్గానికి ఉపఎన్నిక జరగగా, ఎన్నిక ముందు జర్నలిస్టుల సమక్షంలో జరిగిన మాక్ టెస్ట్‌లో ఏ బటన్ నొక్కినప్పటికీ, ఒక VVPAT కేవలం బీజేపీ గుర్తు యొక్క స్లిప్పులను మాత్రమే విడుదల చేసింది.
ఐతే ఈ ఘటనకు సంబంధించి వివిధ పార్టీలు ఆందోళన వ్యక్తం చేయడంతో ఎన్నికల కమిషన్ అక్కడికి ఉన్నతాధికారులతో పాటు టెక్నికల్ టీంను పంపించి సమస్యను పరిష్కరించింది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి అప్పటి ఎన్నికల కమిషనర్ నసిమ్ జైదీ వివరణ ఇస్తూ అటర్ ఉపఎన్నికకు సంబంధించి నిర్వహించిన మాక్ టెస్ట్‌లో అక్కడి అధికారులు కాన్పూర్ నుండి వచ్చిన VVPATలలోని మెమరీను తోలిగించకుండా వాడడంతో ఈ సమస్య వచ్చిందని, కాని ఈవీఎంలలో ఎలాంటి సమస్య లేదని స్పష్టం చేసాడు. ఈవీఎంల టాంపరింగ్ జరిగిందన్న వార్తలను ఆయన ఖండించారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ఈ ఘటనకు సంబంధించిన న్యూస్ క్లిప్‌ను ఇటీవల జరిగిన ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ ఇప్పుడు జరిగిన ఎన్నికల్లో పలు చోట్ల ఈవీఎంలు మొరాయించిన ఘటనలు నమోదైనప్పటికీ, ఇలా ఏ బటన్ నొక్కినప్పటికీ బీజేపీ గుర్తు యొక్క స్లిప్పులు వచ్చిన ఘటనలేవి రిపోర్ట్ కాలేదు.
చివరగా, 2017లో  మధ్యప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఉపఎన్నికలో రిపోర్ట్ అయిన ఈవీఎం లోపానికి సంబంధించిన న్యూస్ క్లిప్‌ను ఇటీవల జరిగిన ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 13, 2023