text:
వీడియో గేమ్స్, అండర్ వాటర్ పార్కులలోని శిల్పాలని ద్వారక నగరంలో కనుగొన్న శిల్పాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 2, 2021
సముద్ర గర్భంలో మునిగిపోయిన ద్వారకా నగరం యొక్క దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. నీటిలో దాగి ఉన్న అనేకమైన సముద్ర గర్భ శిల్పాల అవశేషాలని ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ద్వారకా నగరంలోని భూగర్భ శిల్పాల అవశేషాల యొక్క దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న చాలా వరకు సముద్ర గర్భ శిల్పాలు ద్వారకా నగరానికి సంబంధించినవి కావు. వీడియో గేమ్స్, అండర్ వాటర్ పార్కులలోని శిల్పాలు,  శిలలని ద్వారక నగరంలో కనుగొన్న శిల్పాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోసులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న శిల్ప నిర్మాణాల దృశ్యాలని ఫోటోలుగా విడదీసి ఒక్కో శిల్ప కట్టడానికి సంబంధించిన వివరాలని తెలుసుకుందాం.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ దృశ్యం యొక్క చిత్రాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ‘Reflecting the Game’ అనే వీడియో గేమ్ సంస్థ ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ఒక వీడియో గేములోని లోని చిత్రమని ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఇదే ఫోటో ‘Planet Minecraft’ గేమింగ్ వెబ్సైటులో కూడా దొరికింది. ‘The Atlantic Craft’ కొత్త యానిమేషన్ చిత్రం కోసం రూపొందించిన అండర్ వాటర్ అభయారణ్యం యొక్క ద్రుశ్యమని ఈ వెబ్సైటులో తెలిపారు. ‘The Atlantic Craft’ యూట్యూబ్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన “Atlanteans” మైన్‌క్రాఫ్ట్ పాటలో యానిమేషన్ చేసిన ఇదే శిల్ప నిర్మాణం కనిపిస్తుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కనిపిస్తున్న సముద్ర భవనం ద్వారకా నగరానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమయ్యింది.
ఫోటో-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ దృశ్యం యొక్క చిత్రాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే దృశ్యం కలిగిన వీడియో  ‘Big Fish Games’ అనే వెబ్సైటులో దొరికింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ‘Nevertales: Shattered Image’ అనే వీడియో గేములోని చిత్రమని ఈ వెబ్సైటులో తెలిపారు. ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ అప్లోడ్ చేసిన ‘Nevertales: Shattered Image’ కలెక్టర్ ఎడిషన్ వీడియోలో కూడా పోస్టులో కనిపించిన అదే శిల్ప నిర్మాణం యొక్క దృశ్యాలు కనిపించాయి. ఈ వివరాల ఆధారంగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ చిత్రం ద్వారకా నగరానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమయ్యింది.
ఫోటో-3:
నీటి గర్భంలో కనిపిస్తున్న ఈ శిలా చక్రం యొక్క ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే శిలా చక్రం యొక్క ఫోటోని ‘The Daily Mail’ వార్తా సంస్థ 05 డిసెంబర్ 2014 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. 1946లో సముద్ర గర్భంలో మునిగిపోయిన ‘Ghost Ship’ యొక్క స్టీరింగ్ చక్రమని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. అమెరికా హవాయి రాష్ట్రం ఒహు కోస్ట్ సముద్రంలో 2000 అడుగుల లోతులో ఈ చక్రాన్ని కనుగొన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఇదే విషయాన్ని తెలుపుతూ మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో కనిపిస్తున్న శిలా చక్రం ద్వారకా నగరానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమయ్యింది.
ఫోటోలు 4, 5:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ రెండు సముద్రగర్భ శిలా అవశేషాలు, ఇండోనేసియా బాలి ప్రావిన్సులోని పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌లో ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఈ శిలా అవశేషాలు పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ గార్డెన్‌లోనివని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్ యొక్క దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ రెండు శిలా నిర్మాణాలు కూడా ద్వారకా నగరానికి సంబంధించినవి కావని స్పష్టమయ్యింది.
ఫోటోలు 6,7:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ శీలా కట్టడాలు నెప్ట్యూన్ మెమోరియల్ రీఫ్ అండర్ వాటర్ పార్కు,  జమైకా ‘పోర్టు రాయల్’ సముద్ర నగరంలో దాగి ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఇదివరకు, ఇవే చిత్రాలని ద్వారకా నగరంలోని దృశ్యాలని షేర్ చేసినప్పుడు, ఈ శిలా కట్టడాలకు సంబంధించిన పూర్తి స్పష్టతనిస్తూ FACTLY ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటో-8:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ‘Go Travel Trek’ వెబ్సైటు పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్‌లో దొరికింది. 2004 సునామీ ధాటికి తమిళనాడు కరోమండాల్ కోస్టు తరగంబడి పట్టణంలో శిలా అవశేషాలు సముద్ర ఒడ్డున చిందరవందరగా పడి ఉన్న దృశ్యాలని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో ‘Flickr’ వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారకా నగరానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టంగా తెలిసింది.
ఫోటో-9:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది బహమాస్ దేశం ప్యారడైజ్ ద్వీపంలో నిర్మించిన ‘The Dig Atlantis’ అనే మరైన్ పార్కులోని దృశ్యాలని తెలిసింది. ఇవే దృశ్యాలతో కూడిన ఫోటోలని ‘Atlantis Bahamas’ అధికారిక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసారు. ఆ ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ద్వారక నగరానికి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-10:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న శిల్ప కట్టడం కరీబియన్ దీవులలోని ‘Atlantis Sculpture Park’లో ఉందని  తెలిసింది. ప్రఖ్యాత స్కూబా డైవర్ కేమెన్ బ్రాక్ నిర్మించిన ఈ పార్కులోని ఈ శిలా  కట్టడం యొక్క దృశ్యాలని మరికొన్ని వెబ్సైట్లు కూడా షేర్ చేసాయి. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ శిలా కట్టడం ద్వారకా నగరానికి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఫోటో 11, 12:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ రెండు శిలా కట్టడాలు సముద్ర గర్భంలో మునిగిపోయిన ద్వారకా నగరంలో వెలికితేసినవే అని తెలిసింది. అరేబియన్ సముద్రంలో కొన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం మునిగిపోయిన ద్వారకా నగరానికి సంబంధించి ‘నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ ఓశనోగ్రాఫి’ వారు పబ్లిష్ చేసిన ఒక డాక్యుమెంట్లో వీడియోలో కనిపిస్తున్న అవే దృశ్యాలు కనిపించాయి. నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అఫ్ ఓశనోగ్రాఫి’ వెబ్సైటులో ద్వారకా నగరంలో లభించిన శిలా కట్టడాల ఫోటోలని షేర్ చేసింది.
చివరగా, వీడియో గేమ్స్, అండర్ వాటర్ పార్కులలోని శిల్పాలని ద్వారక నగరంలో కనుగొన్న శిల్పాలని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 2, 2021


text:
తమిళనాడు రైతులు కావేరి నదికి స్వాగతం పలుకుతున్న పాత వీడియోని సంవత్సరంలో నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహించే నది దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 11, 2021
కావేరి నది పిత్రు అమావాస్య రోజు నుండి దీపావళి అమావాస్య రోజు వరకు మాత్రమే ప్రవహించి ఆ మరుసటి తెల్లవారుజామున కనిపించకుండా పోతుందని సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. వాగులోకి నీరు చేరుతుండగా జనాలు సాష్టాంగ నమస్కారం  చేస్తూ నది ప్రవాహానికి స్వాగతం పలుకుతున్న దృశ్యాలని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ప్రకృతి అద్భుత చమాత్కారం కారణంగానే కావేరి నది సంవత్సరంలో ఒక్క నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహిస్తుందని, అందుకే కావేరి నదిని దక్షిణగంగ అని పిలుస్తారని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కావేరి నది పిత్రు అమావాస్య నుండి దీపావళి అమావాస్య మధ్య నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, 2017లో తమిళనాడు మయిలాడుతురై జిల్లా ప్రజలు కావేరి నదికి స్వాగతం పలుకుతున్న దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. 2017లో ‘కావేరి మహాపుష్కరం’ వేడుక సందర్భంగా తమిళనాడు మెట్టూరు డ్యాం నుండి కావేరి జలాలని మయిలాడుతురై జిల్లాకు వదిలారు. ‘కావేరి మహాపుష్కరం’ వేడుకని తమిళనాడు ప్రజలు 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుపుకుంటారు. తమిళనాడు రైతులు కావేరి నదిని దేవతలా కొలుస్తారన్న మాట వాస్తవమే అయినప్పటికీ, కావేరి నది సంవత్సరంలో ఒక్క నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహిస్తుందనే మాటలో నిజం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలు సోషల్ మీడియాలో 2017 నుండి షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కావేరి జలాలు తమిళనాడు మయిలాడుతురై జిల్లాకు చేరుకుంటున్న దృశ్యాలంటూ యూసర్లు తమ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా  పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ వీడియోని ‘One India Tamil’ న్యూస్ వెబ్సైటు 19 సెప్టెంబర్ 2017 నాడు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. తమిళనాడు మయిలాడుతురై జిల్లా ప్రజలు కావేరి నదికి స్వాగతం పలుకుతున్న దృశ్యాలని ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు.
VIDEO : வந்துருச்சு காவிரி- நடுஆற்றில் நெடுஞ்சாண் கிடையாக விழுந்து கும்பிட்ட விவசாயிகள் – வைரல் வீடியோ https://t.co/bLKtVobxKj #Cauvery
‘One India Tamil’ న్యూస్ సంస్థ ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలుపుతూ ఆర్టికల్ కూడా పబ్లిష్ చేసింది. ‘కావేరి మహాపుష్కరం 2017’ వేడుక సందర్భంగా తమిళనాడు మెట్టుర్ డ్యామ్ నుండి కావేరి ఒడ్డు ప్రాంతాలకు జలాలని విడిచినట్టు ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపిన సమాచారం ప్రకారం, ‘కావేరి మహాపుష్కరం’ వేడుకని తమిళనాడు ప్రజలు 12 నుండి 24 సెప్టెంబర్ 2017 మధ్య జరుపుకున్నారు. కావేరి జలాలు మయిలాడుతురై జిల్లాలో ప్రవేశిస్తున్న సమయంలో ‘కావేరి మహాపుష్కరం’ నిర్వాహకులు, మయిలాడుతురై రైతులు కావేరి నదికి నమస్కరించి స్వాగతం పలికినట్టు ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. 144 సంవత్సరాలు కరువుతో బాధపడిన మయిలాడుతురై రైతులు, కావేరి జలాలు ప్రవేశిస్తున్న ఆనందంలో కావేరి నదికి నమస్కరించి దేవతలా కొలిచారు. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
‘India.com’ న్యూస్ వెబ్సైటు రిపోర్టులో తమిళనాడు ప్రజలు ‘కావేరి మహాపుష్కరం’ వేడుకని పన్నెండు (12) సంవత్సరాలకు ఒక్కసారి జరుపుకుంటారని తెలిపారు. 2019లో ‘Milaap’ క్రౌడ్‌ఫండింగ్ వెబ్సైటు పబ్లిష్ చేసిన ఒక వీడియోలో, కావేరి జలాల కొరత వలన తమిళనాడు రైతులు అనుభవిస్తున్న కష్టాలను ఒక యువ రైతు వివరించారు. తమిళనాడులోని చాలా ప్రాంతాలలో గత మూడు సంవత్సరాలుగా కావేరి నది జలాలు ప్రవేశించలేదని ఆ రైతు వీడియోలో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా కావేరి నది సంవత్సరంలో ఒక్క నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహిస్తుందనే వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టమయ్యింది.
చివరగా, కరువుతో బాధపడుతున్న తమిళనాడు రైతులు కావేరి నదికి స్వాగతం పలుకుతున్న వీడియోని ప్రకృతి చమత్కారం కారణంగా కావేరి నది సంవత్సరంలో ఒక్క నెల రోజులు మాత్రమే ప్రవహిస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

created: October 11, 2021

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
హైదరాబాద్ చర్చిలో పాస్టర్ల మధ్య జరిగిన గొడవ దృశ్యాలను రాజమండ్రిలో జరిగిన ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 6, 2023
“రాజమండ్రి లూథరన్ చర్చిలో 29 జనవరి 2023, ఆదివారం, చర్చిలో వచ్చిన కానుకలలో వారి వాటా దశమ భాగాల కోసం కొట్టుకుంటున్న చర్చి పాస్టర్లు” అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజమండ్రి లూథరన్ చర్చిలో పాస్టర్లు గొడవ పడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: 29 జనవరి 2023 ఆదివారం నాడు హైదరాబాద్ లక్డికపూల్‌లోని లూథరన్ చర్చిలో ఈ ఘటన జరిగింది. చర్చిలో ఆరాధన ఎవరు చేయాలో అనే విషయం పైన పాస్టర్ మోసెస్ కి ఇతర పాస్టర్లతో గొడవ జరిగింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న వీడియోల కింద కామెంట్లను పరిశీలించగా, అనేకమంది ఈ వీడియో రాజమండ్రికి సంబంధించింది కాదని, ఈ ఘటన హైదరాబాద్ లక్డికపూల్‌లోని లూథరన్ చర్చిలో జరిగిందని చెప్పారు. దీని ఆధారంగా మేము ఈ చర్చికి సంబంధించిన  “Lutheran Church Hyderabad” యూట్యూబ్ ఛానెల్లో 29 జనవరి 2023 ఆదివారం నాడు ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసిన వీడియోని పరిశీలించాము.(ఇదే వీడియోని ఇక్కడ కూడా చూడవచ్చు).
ఇక వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను లైవ్ వీడియోలోని దృశ్యాలతో పోల్చి చూడగా రెండూ ఒకటే సంఘటనకు సంబంధించినవని నిర్ధారించవచ్చు.
అయితే ఈ వైరల్ వీడియో 2019 నాటిదని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ అధికారిక ఫాక్ట్ చెక్ విభాగం తప్పుగా పేర్కొని ఫాక్ట్-చెక్ చేసింది. కానీ, నిజానికి ఈ ఘటన 29 జనవరి 2023 ఆదివారం నాడు హైదరాబాద్ లక్డికపూల్‌లోని లూథరన్ చర్చిలో జరిగింది. యూట్యూబ్ వీడియోలోని సంభాషణను బట్టి చర్చిలో ఆరాధన ఎవరు చేయాలో అనే విషయం పైన పాస్టర్ మోసెస్ కి ఇతర పాస్టర్లతో వివాదం తలెత్తిందని తెలుస్తుంది.
చివరిగా, హైదరాబాద్ చర్చిలో పాస్టర్ల మధ్య జరిగిన గొడవ దృశ్యాలను రాజమండ్రిలో జరిగిన ఘటనగా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: February 6, 2023


text:
ఉత్తరాఖండ్ పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయం దృశ్యాలని నేపాల్ పశుపతినాథ్ దేవాలయం దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2021
నేపాల్ దేశం ఖాట్మండు నగరంలోని పశుపతినాథ్ దేవాలయం దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఒక గుహలో ఉన్న శివాలయాన్ని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నేపాల్ దేశం ఖాట్మండు నగరంలోని పశుపతినాథ్ దేవాలయంలోని దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయం, నేపాల్ దేశంలోని పశుపతినాథ్ దేవాలయం కాదు. సున్నపురాయి గుహలో నెలకొని ఉన్న ఈ పాతాళ భువనేశ్వర్ మందిరం ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం పితోరాఘర్ జిల్లాలో ఉంది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని వ్యక్తి, తాను పాతాళ్ దేవాలయం దృశ్యాలని చూపుతున్నట్టుగా తెలపడం మనం గమనించవచ్చు. పోసులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ ఛానల్ షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయమని వివరణలో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని అదే దేవాలయం దృశ్యాలని, మరొక యూసర్ కూడా ఇదే వివరణతో యూట్యుబ్‌లో షేర్ చేసారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ దేవాలయానికి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయంలోని దృశ్యాలు చూపుతూ పలు న్యూస్ ఛానల్స్ మరియు ట్రావెల్ టూరిస్ట్ సైట్స్  వీడియోలు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని అవే దేవాలయ దృశ్యాలు ఈ వీడియోలలో మనం చూడవచ్చు. ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం పితోరాఘర్ జిల్లాలో ఈ దేవాలయం ఉన్నట్టు ఉత్తరాంచల్ టూరిస్ట్ సైట్ వెబ్సైటులో తెలిపారు. సున్నపురాయి గుహలో  నెలకొని ఉన్న ఈ దేవాలయంలో శివుడిని కొలుస్తారని ఈ వెబ్సైటులో తెలిపారు.
నేపాల్ దేశం ఖాట్మండు నగరంలోని పశుపతినాథ్ దేవాలయంలోని దృశ్యాలని ఇక్కడ చూడవచ్చు. పశుపతినాథ్ దేవాలయానికి సంబంధించి భారతీయ వార్తా సంస్థలు పబ్లిష్ చేసిన అర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ అర్టికల్స్‌లో చూపుతున్న పశుపతినాథ్ దేవాలయం, పోస్టులో చూపుతున్న దేవలయంతో పోలి లేదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయమని, నేపాల్ పశుపతినాథ్ కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఇదివరకు, మలేసియా హిందూ దేవాలయంలో పాముకి పూజ చేస్తున్న వీడియోని నేపాల్ పశుపతినాథ్ దేవాలయంలోని దృశ్యాలుగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, FACTLY దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని పాతాళ్ భువనేశ్వర్ దేవాలయం దృశ్యాలని నేపాల్ పశుపతినాథ్ దేవాలయం దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
‘US Consulate’ అధికారులు చెన్నై మెస్‌లో భోజనం చేస్తున్న వీడియోని విదేశాలలో సనాతన సంస్కృతి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2021
ఇతర దేశాలలో భారతీయ సనాతన సంస్కృతి ప్రకారం అరిటాకులో భోజనం చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. విదేశాలలో సనాతన సంస్కృతిని అంతగా గౌరవిస్తుంటే, మన సొంత సంస్కృతిని మనం అనుసరించకపోవడం బాధాకరం అని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇతర దేశాలలో భారతీయ సనాతన సంస్కృతి ప్రకారం విదేశీయులు భోజనం చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘US Consulate Chennai’ ఆఫీసు అధికారులు 2016లో తమ కుటుంబాలతో కలిసి చెన్నై లోని కాశివినాయగ మెస్‌లో భోజనం చేస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో ఇది. ‘US Consulate Chennai’ ఉద్యోగులు ‘Happy Madras Week 2016’ అనే ఈవెంట్ లో భాగంగా ఇలా చెన్నైలోని ఒక మెస్‌లో తమిళ భోజనం చేసారు. ఈ వీడియో విదేశాలలో తీసినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియో ‘US Consulate General Chennai’ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్లో దొరికింది. ఈ వీడియోని ‘US Consulate General Chennai’ 19 ఆగష్టు 2016 నాడు తమ యూట్యూబ్ చానెల్లో పబ్లిష్ చేసారు. ‘US Consulate Chennai’ అధికారులు ‘Happy Madras Week’ వీడియో సిరీస్ లో భాగంగా చెన్నై లోని కాశివినాయగ మెస్‌లో అరిటాకులో భోజనం చేసినట్టు ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ‘US Consulate Chennai’ ఈ వీడియోని తమ అధికారిక ట్విట్టర్ మరియు ఫేస్బుక్ పేజిలలో కూడా పబ్లిష్ చేసింది.
‘US Consulate Chennai’ అధికారులు తమ కుటుంబాలతో కలిసి కాశివినాయగ మెస్‌లో భోజనం చేసిన విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘The Indian Express’ 24 ఆగష్టు 2016 నాడు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
‘Happy Madras Week 2016’ ఈవెంట్ లో భాగంగా మద్రాస్ నగరంలో పాటించే సంస్కృతి, లభించే భోజనం, అక్కడి జీవన విధానం గురించి వివరిస్తూ ‘US Consulate Chennai’ ఒక వీడియో సిరీస్ చేసింది. ఆ వీడియోలని ‘US Consulate Chennai’ ఫేస్బుక్ పేజిలో చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో చెన్నై నగరంలో తీసినదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ‘US Consulate Chennai’ అధికారులు చెన్నై మెస్‌లో భోజనం చేస్తున్న వీడియోని చూపిస్తూ విదేశాలలో సనాతన సంస్కృతిని పాటిస్తున్న దృశ్యాలని చేస్తున్నారు.


text:
2016 బాస్టిల్ డే టెర్రరిస్ట్ దాడి నాటి వీడియోని ఇప్పుడు ఫ్రాన్స్‌లో ముస్లిం శరణార్థులు ఆ దేశస్థుల్ని చంపిన దృశ్యాలు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 4, 2023
ఫ్రాన్సులో ముస్లిం శరణార్థులు అక్కడివారిని చంపుతున్నారని, మీడియాలో ఈ విషయం గురించి చెప్పట్లేదు అంటూ, రక్తపు మడుగులో, రోడ్డుపై నిర్జీవంగా పడి ఉన్న కొందరిని చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ చేయబడుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా, ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న వాస్తవికతను ధృవీకరిద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ వీడియో, ఇటీవల ఫ్రాన్స్‌లో ముస్లిం శరణార్థులు ఫ్రాన్స్ దేశస్థుల్ని చంపిన దృశ్యాలని చూపుతుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది 2016 నాటి వీడియో. బాస్టిల్ డే వేడుకల సందర్భంగా ఫ్రాన్స్‌లోని  నైస్‌లో జరిగిన ఉగ్రదాడిలోని బాధితులను ఈ వీడియో చూపుతుంది. ఇస్లామిక్ స్టేట్ యొక్క సానుభూతిపరుడు ఈ దాడి చేసినప్పటికీ, విజువల్స్ ఇటీవలి జరిగినవి కావు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని  తనిఖీ చేయడానికి, మేము వైరల్ వీడియో నుండి పొందిన కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లను  Google రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ మమ్మల్ని 2016 నాటి కొన్ని వార్తా కథనాలకు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) దారితీసింది. వైరల్ వీడియోలో ఉన్న విజువల్స్ 2016లో బాస్టిల్ డే వేడుకల సందర్భంగా ఫ్రాన్స్‌లోని నైస్‌లో జరిగిన ఒక ఉగ్రదాడికి చెందినవి అని ఈ వార్త కథనాలు వివరించాయి  .
ఈ కథనాల ప్రకారం, “ఫ్రాన్స్ బాస్టిల్ డే జాతీయ సెలవుదినం గురువారం ముగిసిన సందర్భంగా జరుగుతున్న వేడుకల్లోకి , ఒక వ్యక్తి 19-టన్నుల ట్రక్కును వేగంతో జనాలపైకి నడిపించాడు. అతను తన వాహనాన్ని దాదాపు 2 కి.మీ (1.5 మైళ్ళు) గుంపు గుండా దున్నిన తర్వాత, పిస్టల్‌తో కాల్పులు మొదలుపెట్టాడు. తర్వాత (పోలీసుల ద్వారా) కాల్చి చంపబడ్డాడు.”
ఇస్లామిక్ స్టేట్ సానుభూతిపరుడు ‘మొహమ్మద్ లాహౌయేజ్-బౌహ్లెల్’ చేసిన ఈ దాడిలో 86 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు (ఈ దాడికి ఇస్లామిక్ స్టేట్ బాధ్యత వహించింది). ఈ ట్రక్ దాడితో సంబంధం ఉన్న ఎనిమిది మంది వ్యక్తులకు డిసెంబర్ 2022లో ఫ్రెంచ్ కోర్టు జైలు శిక్ష విధించింది. ఈ దాడికి ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదం మూలాలు ఉన్నాయనేది వాస్తవం అయినప్పటికీ, విజువల్స్ మరియు ఈ సంఘటన ఇటీవలివి కావు, వైరల్ పోస్ట్ ద్వారా ఇది తాజా సంఘటన అని అర్ధం వచ్చేలాగా తప్పుడు సమాచారం షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరిగా, 2016 బాస్టిల్ డే టెర్రరిస్ట్ దాడి నాటి వీడియోని ఇప్పుడు ఫ్రాన్స్‌లో ముస్లిం శరణార్థులు ఫ్రాన్స్ దేశస్థుల్ని  చంపిన దృశ్యాలు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 4, 2023


text:
2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్ లో పాల్గొన్న వాలంటీర్లకు ‘స్వయంసేవక్’ పేరు ముద్రించిన పతకం ఏది బహుమతిగా ఇవ్వడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 1, 2021
టోక్యో ఒలంపిక్స్ వాలంటీర్లకు అందించనున్న పతకం పై ‘स्वयंसेवक’ (‘స్వయంసేవక్’) అనే హిందీ శాసనం ముద్రించినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: టోక్యో ఒలంపిక్స్ వాలంటీర్లకు అందించనున్న పతకం పై ‘స్వయంసేవక్’ అనే హిందీ శాసనం ముద్రించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ పతకం, ‘e bay’ ఈ-కామర్స్ వెబ్సైటు లో టోక్యో ఒలింపిక్స్ నేపథ్యంతో విక్రయిస్తున్న ఒక బాడ్జ్ లేదా పిన్ అని తెలిసింది. ఈ బాడ్జ్ ఫోటోని ఇండియన్ ఒలింపిక్స్ అసోసియేషన్ (IOA) ప్రెసిడెంట్ Dr నరిందర్ ద్రువ్ బాత్ర తన అధికారిక ఫేస్బుక్ హేండిల్ లో షేర్ చేసి, ఆ తరువాత డిలీట్ చేసేసారు. టోక్యో ఒలంపిక్స్ 2021లో పనిచేసే వాలంటీర్లకు పతకం బహుమతిగా అందించనున్నట్టు టోక్యో ఒలంపిక్స్ అధికారులు ఎక్కడ ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన పతకం కోసం టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020 వెబ్సైటులో వెతకగా, టోక్యో ఒలింపిక్స్ లో పాలుపంచుకునే వాలంటీర్లకు పతకం అందించనున్నట్టు గాని, ఆ పతకం పై ‘स्वयंसेवक’ అనే హిందీ శాసనం పేరు ముద్రించినట్టు గాని టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020 వెబ్సైటులో ఎక్కడా ప్రకటించలేదని తెలిసింది. విస్తారమైన రైలు రవాణ కలిగిన టోక్యో నగరంలో ప్రయాణానికి ఇబ్బంది కలుగకుండా వాలంటీర్లకు రోజుకి 1000 యెన్లు ఇవ్వనున్నట్టు టోక్యో ఒలింపిక్స్ వెబ్సైటులో తెలిపారు. టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020 లో పాల్గొనే వాలంటీర్లకు ఎలాంటి సర్టిఫికేషన్ ఇవ్వడం లేదని తమ వెబ్సైటులో స్పష్టంగా తెలిపారు. ఒక వేళ టోక్యో ఒలింపిక్స్ నిర్వహణ అధికారులు వాలంటీర్లకు పతకాలు అందించి, దాని పై స్వయంసేవక్ అనే హిందీ శాసనం ముద్రించి ఉంటే, ఆ విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసవి. కాని, దీనికి సంబంధింఛి ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ అవ్వలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన పతకం ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే పతకం యొక్క ఫోటో ‘e bay’ ఈ-కామర్స్ వెబ్సైటులో దొరికింది. ‘e bay’ వెబ్సైటులోని ఫోటోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తుంది పతకం కాదు ఒక బాడ్జ్ లేదా పిన్ అని తెలిసింది. ‘e bay’ వెబ్సైటులో ఈ పిన్ ని ‘Olympic Tokyo2020 pin volunteer languages benevole volontair pin’ అనే టైటిల్ తో విక్రయిస్తున్నారు. టోక్యో ఒలింపిక్స్ వారు అందిస్తున్న అసలైన పతకాలని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
టోక్యో ఒలింపిక్స్ నేపథ్యంతో షేర్ అవుతున్న ఈ పతకం ఫోటోని ఇండియన్ ఒలింపిక్స్ అసోసియేషన్ (IOA) ప్రెసిడెంట్ Dr నరిందర్ ద్రువ్ బాత్ర తన అధికారిక ఫేస్బుక్ హేండిల్ లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ బాడ్జ్ ఫోటో టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020కి సంబంధించింది కాదని తెలుసుకొన్న వెంటనే ద్రువ్ బాత్ర తన ఫేస్బుక్ పోస్టుని తీసేసారు. తనకు ఈ ఫోటో ఒకరు ఫార్వర్డ్ చేసారని, ఫోటోలోని పతకం టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020కి సంబంధించింది కాదని తెలుసుకొన్న వెంటనే తన పోస్టుని తీసేసినట్టు నరిందర్ ద్రువ్ బాత్ర ‘India Today’ కి తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేస్తున్న పతకం ఫోటో టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020కి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్ లో పాల్గొన్న వాలంటీర్లకు ‘స్వయంసేవక్’ పేరు ముద్రించిన పతకం ఏది బహుమతిగా ఇవ్వడం లేదు.


text:
వీడియోలో ఉన్న ‘VTM NSS College’ యూనివర్సిటీ కాదు; ఆ కాలేజీలో ABVP గెలవడం ఇది మొదటిసారి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2023
“కేరళ రాష్ట్రంలో ఎంతో మంది హిందూ విద్యార్థులను ఊచకోత కోసి చంపిన చరిత్ర కేరళ యూనివర్సిటీది అలాంటి యూనివర్సిటీలో మొట్టమొదటి సారిగా కాషాయ జెండా ఎగురవేసిన అఖిల భారత విద్యార్థి పరిషత్ (ABVP) కేరళలో ఇది ఆరంభం మాత్రమే..!!” అని చెప్తూ, ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళ యూనివర్సిటీలో మొట్టమొదటి సారిగా కాషాయ జెండా ఎగురవేసాక, అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ (ABVP) వేడుకలు జరుపుకుంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో ఉన్నది ‘VTM NSS College’,  అది యూనివర్సిటీ కాదు, కేరళ యూనివర్సిటీ అనుబంధ( అఫిలియేటెడ్) కాలేజీ మాత్రమే. అంతేకాదు, ఆ కాలేజీలో అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ (ABVP) ఇటీవల మొట్టమొదటి సారిగా గెలిచినట్టు పోస్ట్‌లో చెప్తున్న దాంట్లో కూడా వాస్తవం లేదు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, అదే వీడియోని ‘ABVP Vtm Nss College Unit Dhanuvachapuram Trivandrum’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ 06 డిసెంబర్ 2022న పోస్ట్  చేసినట్టు తెలిసింది. వారు పెట్టిన పూర్తి వీడియో చూడగా, ఆ వీడియో ఆ కాలజీకి సంబంధించిందే అని తెలిసింది. ‘VTM NSS College’ యూనివర్సిటీ కాదు; అది కేరళ యూనివర్సిటీ అనుబంధ (అఫిలియేటెడ్) కాలేజీ మాత్రమే.
అంతేకాదు, ఆ కాలేజీలో అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ (ABVP) ఇటీవల మొట్టమొదటి సారిగా గెలిచినట్టు పోస్ట్‌లో చెప్తున్న దాంట్లో కూడా వాస్తవం లేదు. వరుసగా 25వ సారి ఆ కాలేజీలో ABVP గెలిచినట్టు చెప్తూ, 07 డిసెంబర్ 2022న ABVP ట్వీట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఎటువంటి ప్రత్యర్థి లేకుండా ఆ కాలేజీ యూనియన్ ఎన్నికల్లో ABVP గెలిచినట్టు 2015లో ‘ABVP Kerala’ చేసిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఇటీవల జరిగిన కేరళ యూనివర్సిటీ ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించి ‘కేరళ కౌముది’ వారు ప్రచురించిన అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
.@KeralaABVP swept all the portfolios in the VTM NSS college student union election in Kerala for the 25th consecutive year.
This reflects the trust & faith of the student community toward #ABVP in educational institutions. pic.twitter.com/G3vSRQCEBe
చివరగా, వీడియోలో ఉన్న ‘VTM NSS College’ యూనివర్సిటీ కాదు. ఆ కాలేజీలో ABVP గెలవడం ఇది మొదటిసారి కాదు

created: January 6, 2023


text:
భారత్ లో లాక్ డౌన్ గురించి సీబీఐ మాజీ జేడీ వి.వి. లక్ష్మీనారాయణ పేరిట చలామణీ అవుతున్న ఆడియో క్లిప్ నకిలీది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2020
సీబీఐ మాజీ జేడీ వి.వి. లక్ష్మీనారాయణ యొక్క వాయిస్ మెసేజ్ అంటూ ఒక ఆడియో క్లిప్ సోషల్ మీడియా లో చలామణీ అవుతోంది. ఆ ఆడియో క్లిప్ లో మాట్లాడే వ్యాక్తి ఇండియా వచ్చే రెండు నెలలు పూర్తి లాక్ డౌన్ లో ఉండబోతుందని, అందువల్ల ఇంట్లోకి  సరిపడా ఆహారం, మందులు మరియు నగదు సిద్ధపరుచుకోవాలని చెప్తాడు. లాక్ డౌన్ రెండు నెలలు ఉండాల్సిందిగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మన గవర్నమెంట్ కి చెప్పిందని, ఆ విషయన్ని తనకు WHO డైరెక్టర్ కి పని చేసే తన బంధువు ఒకరు తెలిపాడని ఆ ఆడియో క్లిప్ లోని వ్యక్తి అంటాడు. లక్ష్మీనారాయణ తన పేరిట చలామణీ అవుతున్న ఆడియో క్లిప్ గురించి గతంలోనే ఖండించి స్పష్టత ఇచ్చారని FACTLY విశ్లేషణలో తెలిసింది. ఒక యూట్యూబ్ వీడియో ద్వారా, ఆ ఆడియో క్లిప్ లో మాట్లాడింది తాను కాదని, కొంతమంది వ్యక్తులు జనాలను భయబ్రాంతులకు గురిచేయడానికి ఆ విధంగా ప్రయత్నిస్తున్నారని లక్ష్మీనారాయణ చెప్పారు. ఆ వీడియో చివరన జనాలకు ఏ విషయం చెప్పాలనుకున్నా వీడియో రూపంలో మాత్రమే లక్ష్మీనారాయణ చెప్తారనే ఒక విజ్ఞప్తి ఉంది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=y_tjos1eLMU
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వరంగల్ డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ జాతీయ జెండాకు సెల్యూట్ చేయలేదని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 3, 2021
తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా జాతీయ గీతం ఆలపించేటప్పుడు జాతీయ పతాకానికి సెల్యూట్ చేయడానికి చేతులురాని వరంగల్ డిప్యూటీ మేయర్ “రిజ్వానా షమీమ్” అని అంటూ ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జాతీయ గీతం పాడేటప్పుడు సెల్యూట్ చేయని వరంగల్ డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్.
ఫాక్ట్: న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లో వచ్చిన ఫోటోలలో డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ జాతీయ జెండాకు సెల్యూట్ చేసినట్టే వచ్చింది. టీ న్యూస్ తెలుగు వారు యు ట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసిన వీడియోలో జెండా వందనం జరగబోతున్న సమయం ముందు డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ అక్కడికి నడిచివస్తున్నట్టు కనబడుతుంది, జెండా ఎగురవేసాక అక్కడ ఉన్నవారందరూ, డిప్యూటీ మేయర్ తో సహా సెల్యూట్ చేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఇమేజ్ ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు అటువంటి ఇమేజ్ తోనే రెండు న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లభించాయి. 03 జూన్ 2021 పబ్లిష్ అయిన సాక్షి న్యూస్ పేపర్ యొక్క వరంగల్ అర్బన్ ఎడిషన్ లోని మొదటి పేజి లో ‘సంక్షేమం, అభివృద్ధిలో ముందంజ’ అంటూ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో మనకు అదే ఫోటో కనబడుతుంది. ఆ  కాప్షన్ లో జాతీయ జెండాకు వందన సమర్పణ చేస్తున్న చీఫ్ విప్ వినయ్ భాస్కర్, పక్కన కలెక్టర్ తదితరులు అని ఉంది. అక్కడే ఇమేజ్ లో కనబడుతున్న డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ సెల్యూట్ చేస్తున్నట్టు మనకు కనబడుతుంది. ఇదే సంఘటనకు సంభందించి మరో ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వరంగల్ లో తెలంగాణా ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా జాతీయ జెండా ఎగురవేసిన కార్యక్రమం వీడియోల కోసం వెతుకగా యు ట్యూబ్ లో టీ న్యూస్ తెలుగు వారు అప్లోడ్ చేసిన ‘చీఫ్ విప్ దాస్యం వినయ్ భాస్కర్ ఫ్లాగ్ హోఇస్ట్ ఎట్ కలెక్టర్ ఆఫీస్’ అనే  వీడియో లభించింది. ఆ వీడియో లో జెండా వందనం జరగబోతున్న సమయం ముందు డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ అక్కడికి నడిచివస్తున్నట్టు కనబడుతుంది, జెండా ఎగురవేసాక అక్కడ ఉన్నవారందరూ, డిప్యూటీ మేయర్ తో సహా సెల్యూట్ చేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది.
వరంగల్ లో జరిగిన తెలంగాణా ఆవిర్భావ దినోత్సవానికి సంబంధించి కొన్ని ఫోటోలను గ్రేటర్ వరంగల్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో మరియు వరంగల్ మేయర్ గుండు సుధారాణి తమ ఫేస్బుక్ పేజీ లో పోస్ట్ చేసారు, అందులోని ఫోటోలో కూడా రిజ్వానా షమీమ్ సెల్యూట్ చేసినట్టే ఉంది.
చివరగా, వరంగల్ డిప్యూటీ మేయర్ రిజ్వానా షమీమ్ జాతీయ జెండాకు సెల్యూట్ చేయలేదని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కడప లోక్ సభ స్థానంలో కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని చంద్రబాబు నిర్ణయం తీసుకున్నారు అని Way2News, ABN న్యూస్ ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2024
“కడప లోక్ సభ స్థానంలో కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని తెలుగుదేశం జాతీయాధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబునాయుడు నిర్ణయం తీసుకున్నాడు” అని అక్కడి టిడీపీ అభ్యర్థి సి. భూపేష్ రెడ్డి ఫ్రెండ్లీ పోటీలో నిలుస్తాడాని పేర్కొన్నారు” అంటూ Way2News కథనం, ABN తెలుగు న్యూస్ చానెల్ హెడ్లైన్స్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). దీని వెనుక ఎంత వాస్తవం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కడపలో లోక్ సభ స్థానంలో కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని తెలుగుదేశం జాతీయాధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు నిర్ణయం తీసుకున్నాడు అంటూ Way2News, ABN తెలుగు న్యూస్ చానెల్ ప్రచురించాయి.
ఫాక్ట్: వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే ‘ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఈసీ హెచ్చరిక’ అనే శీర్షికతో ప్రచురించిన అసలైన కథనం దొరికింది. వైరల్ పోస్టులోని ఫోటో, Y.S.షర్మిల తన కుమారుడి వివాహానికి చంద్రబాబును ఆహ్వానించినప్పటిది. తాము ఇటువంటి వార్తను ప్రసారం చేయలేదని, ఇది ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్ అని ఏబీఎన్ ఆంధ్రజ్యోతి 7 ఏప్రిల్ 2024 నాడు స్పష్టం చేసింది. అంతే కాకుండా, ఈ వార్త ఫేక్ అని తెదేపా తన అధికారిక x అకౌంటు ద్వారా తెలిపింది. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, చంద్రబాబు నాయుడు కడపలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి మద్దతు తెలుపుతూ పార్టీ శ్రేణులకు లేఖను విడుదల చేశారా? అని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, దీనికి సంబంధించి ఎటువంటి న్యూస్ రేపోర్ట్స్ మాకు దొరకలేదు. పైగా, ఈ వార్తను Way2News సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది.
వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే ‘ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఈసీ హెచ్చరిక’ అనే శీర్షికతో ప్రచురించిన అసలైన కథనం దొరికింది. వైరల్ పోస్టులోని ఫోటో, Y.S.షర్మిల తన కుమారుడి వివాహానికి చంద్రబాబును ఆహ్వానించినప్పటిది అని తెలుసుకున్నాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). దీని ద్వారా ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేశారు అని నిర్థారించవచ్చు.
దీని గురించి మరింత వెతికితే, తాము ఇటువంటి వార్తను ప్రసారం చేయలేదని, ఇది ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్ అని ఏబీఎన్ ఆంధ్రజ్యోతి 7 ఏప్రిల్ 2024 నాడు స్పష్టం చేసింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). అంతే కాకుండా, కడప లోక్ సభ స్థానంలో కాంగ్రెస్‌కు తెలుగు దేశం మద్దతు అనే వార్త ఫేక్ అని తెదేపా అధికారిక x అకౌంటులో ట్వీట్ (ఆర్కైవ్) చెయ్యటం గమనించాం.
చివరిగా, కడపలో లోక్ సభ స్థానంలో కాంగ్రెస్‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని చంద్రబాబు నిర్ణయం తీసుకున్నాడు అని Way2News మరియు ABN న్యూస్ ప్రచురించలేదు.


text:
ముస్లిం డిక్లరేషన్ అమలుకు అవసరమైతే ఆలయ భూములు వేలం వేస్తామని రేవంత్ రెడ్డి అన్నట్టు ఒక ఫేక్ Way2News టెంప్లేట్ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 14, 2023
Way2News టెంప్లేట్ షేర్ చేస్తూ, ముస్లిం డిక్లరేషన్ అమలుకు నిధులు ఎలా సమీకరిస్తారని ఒక న్యూస్ ఛానెల్ విలేఖరి అడిగిన ప్రశ్నకు  టి-పీసీసీ అధ్యక్షులు రేవంత్ రెడ్డి, “ముస్లిం డిక్లరేషన్  అమలుకు నిధుల సమీకరణ కోసం అవసరమైతే ఆలయాల భూములను వేలం వేసి వచ్చిన డబ్బులతో ముస్లింలను ఆదుకుంటాము” అని తెలిపారు అంటూ ఒక పోస్టు, మరియు ఇదే క్లైమును NTv ప్రసారం చేసినట్టు మరొక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా వైరల్ అవుతోంది. దీని వెనుక ఎంత వాస్తవముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం డిక్లరేషన్ అమలుకు నిధుల సమీకరణ కోసం అవసరమైతే ఆలయాల భూములను వేలం వేసి వచ్చిన డబ్బులతో ముస్లింలను ఆదుకుంటాము అని టీ-పీసీసీ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి తెలిపారు.
ఫాక్ట్(నిజం): దీని గురుంచి Way2News స్పష్టత ఇస్తూ ఇది వాళ్ళ లోగోను ఉపయోగించి తయారు చేసిన ఫేక్ పోస్ట్ అని ఒక X పోస్టు ద్వారా తెలిపింది. తదుపరి, NTv ఇటువంటి హెడ్లైన్స్ ఏమి ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. పైగా, రేవంత్ రెడ్డి ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా సమాచారం లేదు. కావున, ఈ పోస్టుల్లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ గురించి తగిన కీ వర్డ్సను ఉపయోగించి వెతకగా ఈ పోస్టు Way2News ప్రచురించిన వార్తల్లో దొరక్కపోగా, “ఇది #Way2News కథనం కాదు. కొంతమంది మా లోగోను ఉపయోగించి తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తున్నారు మరియు ‘అటాచ్ చేసిన పోస్ట్’ వైరల్‌గా మారింది. ఇది మా ద్వారా ప్రచురించబడలేదని మేము ధృవీకరిస్తున్నాము.” అంటూ వే2న్యూస్ సంస్థ వాళ్ళ X పోస్టు ద్వారా తెలిపింది అని తెలిసింది.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo and the 'attached post' has gone viral.   We confirm that this has not been published by us. pic.twitter.com/wapPITfxPK
తదుపరి, NTv ప్రచురించిన వార్త గురించి వెతకగా, NTv ఇటువంటి హెడ్లైన్స్ ఏమి ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. పైగా, రేవంత్ రెడ్డి  ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే,  అన్ని ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు దీని గురుంచి రిపోర్ట్ చేసుండేవి. కానీ ఈ క్లైముకు సంబంధించి ఎటువంటి మీడియా రిపోర్ట్స్ దొరకలేదు.
చివరిగా, ముస్లిం డిక్లరేషన్ అమలుకు అవసరమైతే ఆలయ భూములు వేలం వేస్తామని రేవంత్ రెడ్డి అన్నట్టు ఒక ఫేక్ Way2News టెంప్లేట్ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 14, 2023


text:
బేగంపేట ఎయిర్‌పోర్టులో టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి రహస్యంగా భేటీ అయ్యారని ‘Way2News’ వార్తా కథనం ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2024
టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి బేగంపేట విమానాశ్రయంలో రహస్యంగా భేటీ అయినట్లు, రేవంత్ రెడ్డితో బ్రదర్ అనిల్ కూడా ఉన్నట్లు తెలిసింది అని ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం అంటూ ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బేగంపేట ఎయిర్‌పోర్టులో టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి రహస్యంగా భేటీ అయినట్లు రిపోర్ట్ చేసిన ‘Way2News’ వార్తా కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): గతంలో రావుల చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, చంద్రబాబు నాయుడు, ఎల్.రమణ మరియు రేవంత్ రెడ్డి కలిసి ఉన్న ఫోటోని ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ ఫోటోను రూపొందించారు. బేగంపేట ఎయిర్‌పోర్టులో టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి రహస్యంగా భేటీ  అయినట్లు విశ్వసనీయమైన రిపోర్ట్స్ ఏమి లభించలేదు. అంతేకాకుండా, ఈ వార్తను ఖండిస్తూ తెలంగాణ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ బీ. మహేశ్ కుమార్ గౌడ్ ఈ వార్తను ప్రచురించిన నమస్తే తెలంగాణ పత్రికపై బేగంపేట పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు.  అలాగే, ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి బేగంపేట విమానాశ్రయంలో రహస్యంగా భేటీ అయ్యారా? అని వెతికితే, వారి సమావేశానికి సంబంధించిన విశ్వసనీయమైన రిపోర్ట్స్ ఏమి లభించలేదు. ఈ క్రమంలోనే నమస్తే తెలంగాణ పత్రిక టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి బేగంపేట విమానాశ్రయంలో రహస్యంగా భేటీ అయినట్లు “ గురుశిష్యల రహస్య భేటి.. !” అనే శీర్షికతో 09 మార్చి 2024న వార్త కథనం ప్రచురించగా, ఈ వార్తలను ఖండిస్తూ   తెలంగాణ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ బీ. మహేశ్ కుమార్ గౌడ్ 09 మార్చి 2024న బేగంపేట పోలీసులకు  నమస్తే తెలంగాణ ఎడిటర్, పబ్లిషర్ మరియు యాజమాన్యం పైన ఫిర్యాదు చేశారని తెలిసింది. అలాగే, 07 మార్చి 2024న బేగంపేట ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో చంద్రబాబు, రేవంత్‌ల మధ్య రహస్య భేటీ జరిగినట్లు వచ్చిన వార్త పూర్తిగా కల్పితమని మహేష్ స్పష్టం చేశారు. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తాకథనాలు ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అలాగే Way2News వార్త కథనంలోని ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది అని తెలుస్తుంది. గతంలో చంద్రబాబు, రేవంత్ రెడ్డి కలిసి దిగిన ఫోటోను ఎడిట్ చేస్తు ఈ వైరల్ ఫోటోను రూపొందించారు. అసలైన ఫోటోలో రావుల చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, చంద్రబాబు నాయుడు, ఎల్.రమణ మరియు రేవంత్ రెడ్డి ఉండగా, ఎల్.రమణ ఫోటోని బ్రదర్ అనిల్ ఫోటోతో ఎడిట్ చేస్తు ఈ వైరల్ ఫోటోను రూపొందించారు. అయితే, ఈ ఫోటో ఎప్పుడు తీశారో తెలియలేదు.
అంతేకాకుండా, ఈ వార్తను Way2News సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ (https://way2.co/84vdyb) ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే “BIG BREAKING: సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పు” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి అసలైన ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేస్తూ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, బేగంపేట ఎయిర్‌పోర్టులో టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి రహస్యంగా భేటీ అయ్యారంటూ చెప్తున్న ఈ ‘Way2News’ వార్తా కథనం ఫేక్.


text:
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో జనసేనకు ఓటు వేయవద్దని ఏపీ ప్రజలకు నాగబాబు మాజీ అల్లుడు జొన్నలగడ్డ చైతన్య విజ్ఞప్తి చేశారని చెప్తూ ‘Way2News’ కథనం ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 9, 2024
“2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో జనసేనకు ఓటు వేయవద్దని ఏపీ ప్రజలకు నాగబాబు మాజీ అల్లుడు జొన్నలగడ్డ చైతన్య విజ్ఞప్తి చేశారు. స్వార్థ రాజకీయాల కోసం మెగా ఫ్యామిలీ ఎంతకైనా బరితెగిస్తుందని, జనసేన సిద్ధాంతాలను పవన్ కళ్యాణ్ కూడా పాటించరని జొన్నలగడ్డ చైతన్య సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు” అని ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన కథనమంటూ ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లోజనసేనకు ఓటు వేయవద్దని ఏపీ ప్రజలకు నాగబాబు మాజీ అల్లుడు జొన్నలగడ్డ చైతన్య విజ్ఞప్తి చేశారు” -‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఇదే విషయాన్ని‘Way2News’ సంస్థ 09 మే 2024న X(ట్విట్టర్) పోస్టు ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో జనసేనకు ఓటు వేయవద్దని ఏపీ ప్రజలకు నాగబాబు మాజీ అల్లుడు జొన్నలగడ్డ చైతన్య విజ్ఞప్తి చేశారా? అని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, ఆయన ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ మాకు లభించలేదు. పైగా, ఈ వార్తను Way2News సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు అని  తెలిసింది.
ఈ వైరల్ ‘Way2News’ వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ (https://way2.co/g5gze2) ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే ఈ సంస్థ 29 ఏప్రిల్ 2024న “పుస్తకాలపై జగన్ ఫొటో ఎందుకు?: పవన్ కళ్యాణ్” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి అసలైన ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేస్తూ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోను రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
అంతేకాకుండా, ఈ వార్త వైరల్ అవడంతో, 09 మే 2024న Way2News సంస్థ X(ట్విట్టర్) పోస్ట్ ద్వారా స్పందిస్తూ “మా లోగోను ఉపయోగించి కొందరు తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని మా దృష్టికి వచ్చింది మరియు ‘అటాచ్ చేసిన పోస్ట్’ వైరల్‌గా మారింది” అంటూ ఈ వార్త కథనం ఫేక్ అని స్పష్టత ఇచ్చారు.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our format in #X (Formerly Twitter), and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/s4l1NrG9DT
చివరగా, 2024 ఎన్నికల్లో జనసేనకు ఓటు వేయవద్దని ఏపీ ప్రజలకు నాగబాబు మాజీ అల్లుడు జొన్నలగడ్డ చైతన్య విజ్ఞప్తి చేశారని చెప్తూ ‘Way2News’ కథనం ప్రచురించలేదు.


text:
ముస్లిం రిజర్వేషన్ల రద్దుపై త్వరలో జనసేన, బీజేపీతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రకటన చేస్తామని టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారు అని చెప్తూ “Way2News” కథనం ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2024
25 ఏప్రిల్ 2024న ఉండవల్లిలోని బాబు నివాసంలో కేంద్ర మంత్రి, బీజేపీ నేత పీయూష్ గోయల్ చంద్రబాబును కలిశారు (ఇక్కడ & ఇక్కడ). అనంతరం మీడియా సమావేశంలో రిజర్వేషన్లపై పీయూష్ గోయల్ కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ నేపథ్యంలోనే “ముస్లిం రిజర్వేషన్ల రద్దుపై త్వరలో జనసేన, బీజేపీతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రకటన చేస్తామని టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారని, మతపరమైన రిజర్వేషన్లకు టీడీపీ వ్యతిరేకం, బీజేపీ నిర్ణయాన్ని మేం కూడా అంగీకరిస్తున్నాం అని చంద్రబాబు అన్నట్లు” – ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం అంటూ ఫోటో(ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “ముస్లిం రిజర్వేషన్ల రద్దుపై త్వరలో జనసేన, బీజేపీతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రకటన చేస్తామని టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారు” – ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఇదే విషయాన్ని ‘Way2News’ సంస్థ X పోస్టు ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, చంద్రబాబు నాయుడు ముస్లిం రిజర్వేషన్ల రద్దుపై త్వరలో జనసేన, బీజేపీతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రకటన చేస్తామని అని అన్నారా? అని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, దీనికి సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం మాకు లభించలేదు. పైగా, ఈ వార్తను Way2News సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది.
వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే “BJP దెయ్యాల మేనిఫెస్టో చదువుతోంది: చిదంబరం” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి అసలైన ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేస్తూ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలోని రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
అంతేకాకుండా, ఈ వార్త వైరల్ అవడంతో, Way2News సంస్థ X(ట్విట్టర్) పోస్ట్ ద్వారా స్పందిస్తూ “మా లోగోను ఉపయోగించి కొందరు తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని మా దృష్టికి వచ్చింది మరియు ‘అటాచ్ చేసిన పోస్ట్’ వైరల్‌గా మారింది” అంటూ ఈ వార్త కథనం ఫేక్ అని స్పష్టత ఇచ్చారు.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo in #WhatsApp, and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/nQHrfQkE6e
అయితే 25 ఏప్రిల్ 2024న విజయవాడలో నిర్వహించిన ప్రెస్ మీట్‌లో, బీజేపీ నేతృత్వంలోని ఎన్డీయే కూటమి ఏపీలో అధికారంలోకి వస్తే ముస్లింలకు రిజర్వేషన్లను రద్దు చేస్తుందా అనే ప్రశ్నకు పీయూష్ గోయల్ సమాధానమిస్తూ , రిజర్వేషన్లలో కొత్త అంశాలను చేర్చడాన్ని బీజేపీ పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తోందని ,ఎస్సీ ,ఎస్టీ , ఓబీసీ, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వారికి ఇచ్చే రిజర్వేషన్లకు తమ పూర్తి మద్దతు ఉంటుంది అని, ఈ నాలుగు వర్గాలకు కల్పించిన రిజర్వేషన్ల కోసం బీజీపీ అండగా నిలుస్తుందని, ఈ వర్గాల ప్రజలకు ఇచ్చిన రిజర్వేషన్లకు నష్టం కలిగించేలా తెచ్చే ఏ ఇతర రిజర్వేషన్లకు తమ మద్దతు ఉండదని, వాటికీ బీజీపీ వ్యతిరేకం, అలాంటి చర్యలను తాము అనుమతించం అని అన్నారు.
చివరగా, ముస్లిం రిజర్వేషన్ల రద్దుపై త్వరలో జనసేన, బీజేపీతో కలిసి ఉమ్మడి ప్రకటన చేస్తామని టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారని చెప్తూ “Way2News” కథనం ప్రచురించలేదు.


text:
2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని అన్ని నియోజికవర్గాల్లో వైసీపీ గెలుస్తుందని భారీగా బెట్టింగ్‌లు జరుగుతున్నాయని చెప్తూ ‘Way2News’ కథనం ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2024
“2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని అన్ని నియోజికవర్గాల్లో వైసీపీ గెలుస్తుందని భారీగా బెట్టింగ్‌లు సాగుతున్నాయి, టీడీపీ గెలిచే అవకాశం లేదని, అందుకే ఎవరు టీడీపీపై బెట్టింగ్ వేయడం లేదని స్థానికులు చెప్పారు” అని ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన కథనమంటూ ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని అన్ని నియోజికవర్గాల్లో వైసీపీ గెలుస్తుందని భారీగా బెట్టింగ్‌లు సాగుతున్నాయి” -‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఇదే విషయాన్ని‘Way2News’ సంస్థ X పోస్టు ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై భారీగా బెట్టింగ్‌లు జరుగుతున్నట్లు పలు రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి.(ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ)
అయితే, ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదని తెలిసింది. ఈ వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ (https://way2.co/g5gze2) ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే ఈ సంస్థ 29 ఏప్రిల్ 2024న “పుస్తకాలపై జగన్ ఫొటో ఎందుకు?: పవన్ కళ్యాణ్” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి అసలైన ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేస్తూ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోను రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
అంతేకాకుండా, ఈ వార్త వైరల్ అవడంతో, 03 మే 2024న Way2News సంస్థ X(ట్విట్టర్) పోస్ట్ ద్వారా స్పందిస్తూ “మా లోగోను ఉపయోగించి కొందరు తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని మా దృష్టికి వచ్చింది మరియు ‘అటాచ్ చేసిన పోస్ట్’ వైరల్‌గా మారింది” అంటూ ఈ వార్త కథనం ఫేక్ అని స్పష్టత ఇచ్చారు.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo in #WhatsApp, and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/ohTnwDGB7Y
చివరగా, 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని అన్ని నియోజికవర్గాల్లో వైసీపీ గెలుస్తుందని భారీగా బెట్టింగ్‌లు జరుగుతున్నాయని చెప్తూ ‘Way2News’ కథనం ప్రచురించలేదు.


text:
ఏపీ సీఎం జగన్ పై జరిగిన రాళ్ల దాడి ఘటనలో నిందితులు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తలదాచుకున్నట్లు చెప్తూ ‘Way2News’ వార్తా కథనం ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2024
“13 ఏప్రిల్ 2024న ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం జగన్ పై జరిగిన రాళ్ల దాడి ఘటనలో నిందితులు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబుకు చెందిన వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తలదాచుకున్నట్లు పోలీసులకు విశ్వసనీయం సమాచారం అందిందని, వెంటనే విజయవాడ పోలీసులు తదుపరి చర్యలకు సిద్ధమయ్యారు” అని ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన కథనమంటూ ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సీఎం జగన్ పై జరిగిన రాళ్ల దాడి ఘటనలో నిందితులు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తలదాచుకున్నట్లు పోలీసులకు సమాచారం అందిందని అంటూ ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన వార్త కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్తను ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఇదే విషయాన్ని ‘Way2News’ సంస్థ X పోస్టు ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, ఏపీ సీఎం జగన్ పై జరిగిన రాళ్ల దాడి ఘటనలో నిందితులు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తలదాచుకున్నట్లు పోలీసులకు సమాచారం వచ్చిందా? అని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, దీనికి సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం మాకు దొరకలేదు. పైగా, ఈ వార్తను Way2News సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది.
వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ (https://way2.co/35ea82)   ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే “దర్యాప్తు అధికారులను మార్చాలి: పవన్ కళ్యాణ్” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి అసలైన ‘Way2News’ కథనాన్ని ఎడిట్ చేస్తూ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలోని రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
అంతేకాకుండా, ఈ వార్త వైరల్ అవడంతో, Way2News సంస్థ X(ట్విట్టర్) పోస్ట్ ద్వారా స్పందిస్తూ “మా లోగోను ఉపయోగించి కొందరు తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని మా దృష్టికి వచ్చింది మరియు ‘అటాచ్ చేసిన పోస్ట్’ వైరల్‌గా మారింది” అంటూ ఈ వార్త కథనం ఫేక్ అని స్పష్టత ఇచ్చారు.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo in #WhatsApp, and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/JpQ8cCKjJz
చివరగా, ఏపీ సీఎం జగన్ పై జరిగిన రాళ్ల దాడి ఘటనలో నిందితులు టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తలదాచుకున్నట్లు చెప్తున్న ఈ ‘Way2News’ వార్తా కథనం ఫేక్.


text:
విశాఖ డ్రగ్స్ కేసును నారా లోకేష్‌కు ముడిపెడుతున్న ఈ కథనాన్ని Way2News ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2024
‘విశాఖ డ్రగ్స్ కేసులో నారా లోకేష్!’ అనే హెడ్లైన్‌తో Way2News ఒక వార్తను ప్రచురించినట్టు ఉన్న ఒక క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కేసుతో లోకేష్‌కు సంబంధం ఉందని CBI జరిపిన దర్యాప్తులో తేలినట్టు ఈ కథనంలో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘విశాఖ డ్రగ్స్ కేసులో నారా లోకేష్!’ – Way2News కథనం
ఫాక్ట్(నిజం): Way2News ఈ వార్తను ప్రచురించలేదని స్పష్టం చేసింది. వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లోని లింక్ అడ్రస్‌తో వెతికితే అది యూనివర్సిటీల్లో వీసీల నియామకానికి సంబంధించిన వార్తకు సంబంధించిందని తెలుస్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల బ్రెజిల్ నుండి ఇన్ యాక్టివ్ ఈస్ట్‌తో కలిపిన డ్రగ్స్‌ను CBI పట్టుకుందని వార్తా కథనాలు వచ్చిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఈ నేపథ్యంలో నారా లోకేష్‌కు ఈ కేసుతో సంబంధం ఉందని CBI నిర్ధారించిందని Way2News పేరుతో షేర్ అవుతున్న ఈ క్లిప్ నిజం కాదు.
ఈ క్లిప్‌కు సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతకగా Way2News తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ నుండి ఈ క్లిప్‌ను తాము పబ్లిష్ చేయలేదని స్పష్టం చేసిన ట్వీట్ మాకు కనిపించింది. ఇది ఫేక్ క్లిప్ అని, తమ లోగోను ఉపయోగించి తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తున్నారని తెలిపింది.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo in #MetaGroups, and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/dZoZLWWh7q
సాధారణంగా Way2News తమ న్యూస్ క్లిప్‌లలో ఆ వార్తకు సంబంధించిన ఒక వెబ్ లింక్‌ను కూడా అందిస్తుంది. ఐతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో అందించిన లింక్ అడ్రస్‌తో వెతికితే Way2News తెలంగాణ రాష్ట్రంలో  యూనివర్సిటీల్లో వీసీల నియామకానికి సంబంధించి ప్రచురించిన వార్త కనిపిస్తుంది.
ఈ వివరాల బట్టి Way2News ఈ క్లిప్‌ను ప్రచురించలేదని స్పష్టమవుతుంది. ఇదిలా ఉండగా వైజాగ్ డ్రగ్స్ కేసుతో నారా లోకేష్‌కు సంబంధం ఉందని CBI నిర్ధారించినట్టు ఎలాంటి విశ్వసనీయ కథనాలు మాకు కనిపించలేదు. కాగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటోను TDP నేత దామచర్ల సత్య ఆగస్ట్ 2021లో తన ఫేస్‌బుక్‌లో (ఆర్కైవ్) పోస్ట్ చేసారు.
చివరగా, విశాఖ డ్రగ్స్ కేసును నారా లోకేష్‌కు ముడిపెడుతున్న ఈ కథనాన్ని Way2News ప్రచురించలేదు


text:
క్రైస్తవ బోధకురాలు సరళ సుజి పాస్టర్లకు సంబంధించి చేసిన వ్యాఖ్యలంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ కథనాన్ని ‘Way2News’ ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 8, 2023
క్రైస్తవం పేరుతో ఆంధ్ర, తెలంగాణకు చెందిన పాస్టర్లు తనని అన్ని రకాలుగా వాడుకున్నారని ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన క్రైస్తవ బోధకురాలు సరళ సుజి ఇటీవల మీడియాతో మాట్లాడుతూ ఆవేదన వ్యక్తపరిచారు, అంటూ ‘Way2News’ కథనం ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ అవుతోంది.  తన పరిస్థితే ఇలా ఉంటే, చర్చికి వచ్చే సామాన్య మహిళల పరిస్థితి ఏమిటని సరళ సుజి ప్రశ్నించినట్టు ఈ ‘Way2News’ కథనం రిపోర్ట్ చేసింది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: క్రైస్తవం పేరుతో ఆంధ్ర, తెలంగాణకు చెందిన పాస్టర్లు తనని అన్ని రకాలుగా వాడుకున్నారని క్రైస్తవ బోధకురాలు సరళ సుజి ఇటీవల మీడియాతో మాట్లాడుతూ ఆవేదన వ్యక్తపరిచారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఈ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. సరళ సుజికి సంబంధించి అటువంటి వార్త ఏదీ ‘Way2News’ యాప్ పబ్లిష్ చేయలేదు. సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ఈ దుష్ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని సరళ సుజి, ఆమె భర్త శివ కుమార్ తిరువీదుల స్పష్టం చేశారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన కథనానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, పాస్టర్లకు సంబంధించి సరళ సుజి అటువంటి ఆరోపణలు చేసినట్టు ‘Way2News’ యాప్ ఇటీవల కథనం ఏదీ పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది. సోషల్ మీడియాలో తమ లోగోలను ఉపయోగించి షేర్ చేసిన అనేక ఫేక్ కథానాల గురించి ‘Way2News’ ఇదివరకు పలు ట్వీట్లు పెట్టింది.
సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఈ ‘Way2News’ కథనం పూర్తిగా ఫేక్ అని సరళ సుజి భర్త శివ కుమార్ తిరువీదుల 07 ఫిబ్రవరి 2023 నాడు ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ ద్వారా స్పష్టం చేశారు. తనకు సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫేక్ న్యూస్ ప్రచారం చేస్తున్నారని సరళ సుజి కూడా ఇటీవల ఒక  ఫేస్‌బుక్ పోస్టులో తెలిపారు.
ఈ ‘Way2News’ కథనంలో తెలిపిన సమాచారానికి సంబంధించి మరింత స్పష్టత కోసం సరళ సుజి భర్త శివ కుమార్‌ను మేము సంప్రదించాము. శివ కుమార్ ఈ కథనానికి సంబంధించి మాట్లాడుతూ, “ఈ కథనాన్ని ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేయలేదు. సోషల్ మీడియాలో చేస్తున్న ఈ ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవం. ఈ ఫేక్ పోస్టులు పెడుతున్న వారిపై చర్యలు తీసుకునేందుకు సైబర్ కంప్లయింట్ ఇస్తున్నాము”, అని తెలిపారు. ఈ ఫేక్ ‘Way2News’ కథనానికి సంబంధించి త్వరలో ఒక వీడియో పోస్ట్ చేస్తానని శివ కుమార్ మాకు తెలిపారు.
Update (09 February 2023):
సోషల్ మీడియాలో తన చిత్రాలను వాడుకొని షేర్ చేస్తున్న ‘Way2News’ కథనం పూర్తిగా ఫేక్ అని సరళ సుజి 08 ఫిబ్రవరి 2023 నాడు ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ ద్వారా స్పష్టం చేశారు. తాను   మీడియాకి పాస్టర్ల గురించి తప్పుగా మాట్లాడుతూ, వారు ఉన్మాదులని, వారిపై తిరగబడాలని పిలుపునిచ్చినట్టుగా జరుగుతున్న ప్రచారంలో ఎటువంటి వాస్తవం లేదని సరళ సుజి స్పష్టం చేశారు. సోషల్ మీడియాలో తనపై దుష్ప్రచారం చేస్తున్న వ్యక్తులపై సైబర్ కేసు పెట్టినట్టు సరళ సుజి, ఆమె కుటుంబం ఒక వీడియోని కూడా రిలీజ్ చేసింది.
చివరగా, క్రైస్తవం పేరుతో ఆంధ్ర, తెలంగాణకు చెందిన పాస్టర్లు తనని వాడుకున్నారని క్రైస్తవ బోధకురాలు సరళ సుజి పేర్కొనలేదు.

created: February 8, 2023


text:
భూముల రక్షణ కోసమే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అని ప్రధాని మోదీ అన్నారని Way2News ఈ కథనాన్ని ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2024
ప్రస్తుతం ల్యాండ్ టైటిలింగ్ చట్టం చుట్టూ ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో నెలకొన్న వివాదాల నేపథ్యంలో  Way2News వారు ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం అని చెప్తూ ప్రధాని మోదీ ఫోటోతో కూడిన ఒక గ్రాఫిక్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అనేది ప్రజల భూములకు రక్షణ కల్పించేందుకే నీతి ఆయోగ్ ప్రతిపాదించింది అని అనకాపల్లిలో జరిగిన NDA కూటమి సభలో మాట్లాడుతూ ఆయన అన్నారు అని ఇందులో ఉంది. ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భూముల రక్షణ కోసమే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అని ప్రధాని మోదీ అనకాపల్లిలో జరిగిన ప్రజా గళం సభలో అన్నారు అని Way2News ఒక వార్తా కథనం ప్రచురించింది.
ఫాక్ట్: వాస్తవానికి ప్రధాని మోదీ ఈ సభలో ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. Way2News వారి కథనం అని చెప్పి వైరల్ అవుతున్న గ్రాఫిక్ కూడా ఎడిట్ చేయబడినది, దీని ఆర్టికల్ ఐ.డి way2.co/t5j8uu తో వారు మే 6వ తారీఖున రాహుల్ గాంధీ మీద ఒక కథనాన్ని ప్రచురించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు తెలుసుకోవడానికి మొదటగా అనకాపల్లి సభకి చెందిన లైవ్ కవరేజ్ చూడగా, ఇందులో మోదీ చేసిన ప్రసంగంలో తను ఎక్కడ కూడా ‘భూముల రక్షణ కోసమే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్’ అని పేర్కొనలేదు అని తెలిసింది.
Way2News కథనం అని వైరల్ అవుతున్న గ్రాఫిక్ పైన ఉన్న ‘News Article ID’ way2.co/t5j8uu ని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, అసలు  Way2News వారు ఈ కథనాన్ని ప్రచురించనే లేదు అని మాకు తెలిసింది. ఈ ఐ.డి పైన వారు ప్రచురించిన కథనం మే 6వ తారీఖున వచ్చింది. ఇది రాహుల్ గాంధీ పైన వారు రాసిన కథనం, మోదీ అనకాపల్లి సభలో చేసిన వ్యాఖ్యల గురించి కాదు.
ఇంకా, వైరల్ అవుతున్న గ్రాఫిక్ ఫేక్ అని, అసలు ఇలాంటి కథనాన్ని వారు ప్రచురించలేదు అని Way2News వారు తమ ఫాక్ట్-చెక్ “X” హ్యాండిల్ ద్వారా స్పష్టం చేశారు(ఆర్కైవ్ లింక్).
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation using our logo in #WhatsApp, and the 'attached post' has gone viral.  We confirm that this has not been published by @way2_news#FackcheckbyWay2News pic.twitter.com/viIEdmBdYo
అసలు ఈ చట్టం(ఇక్కడ, ఇక్కడ) ఏమిటి, దాని చుట్టూ ఎందుకు వివాదం నెలకొంది?
మొదటగా,ఈ చట్టం యొక్క పేరు సూచించినట్లుగా, ఈ చట్టం స్థిరాస్తుల యొక్క టైటిల్ రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థ యొక్క స్థాపన మరియు నిర్వహణకు సంబంధించినది. ఇది స్థిరాస్తి యజమానులకు ధృవీకరించబడిన శీర్షికలను(టైటిల్) అందిస్తుంది.
తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు తన ఎన్నికల ప్రచారంలో దీనిని ప్రస్తావిస్తూ (ఇక్కడ, ఇక్కడ) ‘భూ కబ్జా చట్టం’గా ముద్ర వేయడంతో అసలు వివాదం మొదలైంది.
కానీ ఆంధ్ర రాష్ట్ర అధికార పార్టీ వైసీపీ మాత్రం ఈ చట్టాన్ని సమర్థిస్తూ ‘ఇది పారదర్శకతను మెరుగుపరుస్తుంది ఇంకా భూ హక్కులని రక్షిస్తుంది’ అని పేర్కొంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రెవెన్యూ శాఖ మంత్రి ధర్మాన ప్రసాద రావు ఇటీవల మాట్లాడుతూ(ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ‘మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు ఏపీ ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ (భూ పట్టాల చట్టం) పై  ప్రజల్లో సందేహాలు సృష్టిస్తున్నారని’ వాపోయారు అని, ది హిందూ తమ వార్తా కథనంలో తెలిపింది.
స్థిరాస్తి యజమానులకు ఖచ్చితమైన, ధృవీకరించబడిన టైటిల్స్ ఇవ్వాలనే ఈ చట్టాన్ని సుప్రీం కోర్టు, కేంద్ర ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చింది అని ఆయన అన్నారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా భూ సర్వే నిర్వహించిన తర్వాతే ఈ చట్టాన్ని అమలు చేస్తామని ధర్మాన ప్రసాదరావు తెలిపారు
చివరిగా, భూముల రక్షణ కోసమే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అని ప్రధాని మోదీ అన్నారని Way2News ఈ కథనాన్ని ప్రచురించలేదు.


text:
బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలను చూసి వస్తువు ఎక్కడ ఉత్పత్తి చేసారో చెప్పలేము - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 24, 2020
బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలు చూసి, వస్తువులు ఎక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యాయో తెలుసుకోవచ్చని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ‘690’ నుండి ‘699’ మధ్య సంఖ్యతో బార్‌కోడ్ ప్రారంభమైతే ఆ వస్తువు చైనా లో ఉత్పత్తి అయినట్టని, అదే ‘890’ సంఖ్యతో బార్‌కోడ్ ప్రారంభమైతే ఆ వస్తువు భారత్ లో ఉత్పత్తి అయినట్టని పోస్ట్ లో చెప్తున్నట్టు చూడవొచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలు చూసి వస్తువులు ఎక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యాయో తెలుసుకోవొచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): బార్‌కోడ్ లోని మొదటి రెండు నుండి మూడు సంఖ్యలు (‘GS1 Prefix’) చూసి, ఏ ప్రాంతీయ ‘GS 1’ సంస్థ  ఆ బార్‌కోడ్ ని కేటాయించిందో చెప్పొచ్చు, కానీ ‘GS1 Prefix’ చూసి ఒక వస్తువు ఏ దేశంలో ఏ తయారీదారుడిచే తయారు చేయబడిందని చెప్పలేము; ఆ వస్తువు ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఉత్పత్తి చేసి ఉండవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ తప్పు.
బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలు దేన్ని సూచిస్తాయని వెతకగా, ఫోటోలో ఇచ్చిన నెంబర్లను నిజంగానే ‘GS 1’ అనే సంస్థ చైనా మరియు భారత్ కి కేటాయించినట్టు తెలుస్తుంది. ‘GS 1’ అనే సంస్థ వ్యాపార కమ్యూనికేషన్ కోసం ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేసి, ప్రపంచమంతా నిర్వహిస్తుందని వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లో చెప్పిన బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలను ‘GS1 Prefix’ అని అంటారు. వివిధ కంపెనీలకు ఆయా దేశాల్లో ఉన్న ప్రాంతీయ ‘GS 1’ సంస్థ బార్‌కోడ్  కేటాయిస్తుంది. ‘690’ నుండి ‘699’ మధ్య సంఖ్యలతో ‘GS1 Prefix’ ఉన్న బార్‌కోడ్ ని ‘GS1 China’ కేటాయిస్తుంది, ‘890’ సంఖ్యతో ‘GS1 Prefix’ ఉన్న బార్‌కోడ్ ని ‘GS1 India’ కేటాయిస్తుంది. కావున, పోస్టులో ఇచ్చిన ఇరు దేశాల సంఖ్యలు కరెక్టే. కానీ, GS1 సభ్య కంపెనీలు ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఉత్పత్తులను తయారు చేయగలవనీ, ‘GS1 Prefix’ చూసి వస్తువు ఏ దేశంలో  ఉత్పత్తి అయిందో చెప్పలేమని ఉన్నట్టు వారి వెబ్సైటులో చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, వారి వెబ్సైటులోని ‘FAQ’ సెక్షన్ లో కూడా ఒక ప్రశ్నకి సమాధానమిస్తూ వారు అదే విషయాన్ని తెలిపారు. బార్‌కోడ్ లోని మొదటి రెండు నుండి మూడు సంఖ్యలు (‘GS1 Prefix’) చూసి, ఏ ప్రాంతీయ ‘GS 1’ సంస్థ  ఆ బార్‌కోడ్ ని కేటాయించిందో చెప్పొచ్చు, కానీ ‘GS1 Prefix’ చూసి ఒక వస్తువు ఏ దేశంలో, ఏ తయారీదారుడిచే తయారు చేయబడిందని చెప్పలేమని; ఆ వస్తువు ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఉత్పత్తి చేయబడి ఉండవచ్చని చెప్పినట్టు చదవొచ్చు.
పైన చెప్పిన విషయాలను కొన్ని ఉదాహరణలు తీసుకొని అర్ధం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
ఉదాహరణ 1: షియోమీ ఎంఐ ఫోన్లు : చైనా కంపనీ – భారత్ లో ఉత్పత్తి – చైనా బార్‌కోడ్
షియోమీ ఎంఐ ఫోన్లు భారత్ లో ఉత్పత్తి అయినా, వాటి పై ‘694’ (చైనాకి సంబంధించిన ‘GS1 Prefix’) సంఖ్యతో మొదలైన బార్‌కోడ్ ఉన్నట్టుగా చూడవొచ్చు. భారత్ లో ఆ ఫోన్లను ‘Rising Star Mobile India Pvt Ltd’ వారు ఉత్పత్తి చేసినా, ఆ ఫోన్లపై చైనా బార్‌కోడ్ ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఎందుకంటే షియోమీ ఒక చైనీస్ కంపెనీ మరియు బార్‌కోడ్ అనేది ఉత్పత్తి ప్రదేశానికి సంబంధించింది కాదు.
ఉదాహరణ 2: లేస్ చిప్స్ : అమెరికా కంపనీ – భారత్ లో ఉత్పత్తి – భారత్ బార్‌కోడ్
భారత్ లో ప్రజలు తినే లేస్ చిప్స్ ప్యాకెట్ మీద బార్‌కోడ్ చూస్తే, దాని పై ‘890’ (భారత్ కి సంబంధించిన ‘GS1 Prefix’) సంఖ్యతో మొదలైన బార్‌కోడ్ ఉన్నట్టుగా చూడవొచ్చు. కానీ, లేస్ చిప్స్ ని ‘PepsiCo’ అనే అమెరికా సంస్థ భారత్ లో ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అమెరికా కంపెనీ ఉత్పత్తి చేసినా భారత్ కి సంబంధించిన బార్‌కోడ్ ఎందుకు ఉందంటే, ‘PepsiCo’ భారత్ లో ‘PepsiCo (India) Holdings Pvt. Ltd’ పేరుతో తన అనుబంధ సంస్థను ఏర్పాటు చేసింది. ఆ అనుసంధ సంస్థ కు ‘GS1 India’ భారత్ కి సంబంధించిన ‘GS1 Prefix’ తో బార్‌కోడ్ కేటాయించారు. అందుకే బార్ కోడ్ ‘890’ తో మొదలైంది.
కొత్త ‘GS1 Prefix’  లేదా మాతృ సంస్థ (ఇక్కడ PepsiCo అమెరికా)  ‘GS1 Prefix’ ని అనుబంధ సంస్థ వాడుకోవచ్చని, కానీ అనుబంధ సంస్థ  ‘GS1 Prefix’  ని పేరెంట్ కంపెనీ వాడలేదని ‘GS 1’ వెబ్సైటులో చదవొచ్చు. కావున, ‘PepsiCo (India) Holdings Pvt. Ltd’ సంస్థ ఉత్పత్తి చేసే లేస్ చిప్స్ ప్యాకెట్ మీద భారత్ కి సంబంధించిన బార్‌కోడ్ ఉంటుంది.
ఉదాహరణ 3: ఆపిల్ లాప్టాప్ : అమెరికా కంపనీ – చైనా లో ఉత్పత్తి – అమెరికా బార్‌కోడ్
భారత్ లో కొన్న ఆపిల్ లాప్టాప్ మీద బార్‌కోడ్ చూస్తే, దాని పై ‘190’ సంఖ్యతో మొదలైన UPC బార్‌కోడ్ ఉన్నట్టుగా చూడవొచ్చు. UPC బార్‌కోడ్ (కొన్ని దేశాల్లో వాడే ‘Universal Product Code’) ని EAN బార్‌కోడ్ లోకి మార్చాలంటే ముందు ‘0’ జోడించాలి. కావున, ఇప్పుడు ఆపిల్ లాప్టాప్ మీద EAN బార్‌కోడ్ ‘019’ తో సంఖ్యతో మొదలైనట్టు. ‘019’ అనేది ‘GS1 US’ కి సంబంధించిన ‘GS1 Prefix’. ఆపిల్ లాప్టాప్ ని చైనా లో తయారు చేసి, భారత్ లో అమ్మినా, దాని పై  అమెరికా బార్‌కోడ్ ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, బార్‌కోడ్ లోని మొదటి మూడు సంఖ్యలను చూసి వస్తువు ఎక్కడ ఉత్పాత్తి చేసారో చెప్పలేము.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వెస్ట్ బెంగాల్ లో జరిగిన ఆ ముగ్గురి హత్యలకు రాజకీయాలు కారణం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 16, 2019
గత వారం వెస్ట్ బెంగాళ్ లోని ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలో ఒక కుటుంబంలో ముగ్గురు హత్య కాబడిన సందర్భంలో, ఆ హత్యల్లో చనిపోయిన  ఆ కుటుంబ పెద్ద బంధు పాల్ RSS లో  ఉన్నారు అనే కారణం వల్లనే ఆ హత్యలు జరిగాయి అంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియా లో విస్తృతంగా ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ లో ఎంత నిజం ఉందో కనుక్కుందాం.
RSS తో సంబంధం ఉంది కాబట్టే బంధుపాల్, అతని కుటుంబం హత్య కాబడింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): బంధుపాల్ తల్లి తన కొడుక్కి BJP పార్టీతో గాని, RSS తో గాని ఏ సంబంధం  లేదని ఒక ఇంటర్వ్యూ లో తెలిపింది. BJP జిల్లా కమిటీ లీడర్ మరియు బంధుపాల్ ఇంటి చుట్టు పక్కన ఉండే మనోజ్ సర్కార్ కూడా పాల్ కి ఏ పార్టీ తో సంబంధం లేదని చెప్పాడు. వెస్ట్ బెంగాల్ పోలీస్ కూడా తాము హంతకుడి గా అనుమానిస్తున్న వ్యక్తి పాల్ తో ఉన్న ఆర్థిక తగాదాల వాళ్ళ హత్య చేసాడని, ఆ హత్యలకు రాజకీయాలకి ఏ సంబంధం లేదని తెలియచేశారు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
అక్టోబర్ 8, 2019 న వెస్ట్ బెంగాల్ లో బంధు ప్రకాష్ పాల్  అనే ఒక స్కూల్ టీచర్ని, అతని భార్యని, కుమారుడిని  వాళ్లింట్లోనే దారుణంగా హత్య చేసారు. అప్పటినుంచి బంధు పాల్ RSS వ్యక్తి కావడం వల్లనే ఈ హత్యలు జరిగాయంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘Indian Express’ వాళ్ళు బంధు పాల్ వాళ్ళ తల్లిని ఇంటర్వ్యూ చేసినప్పుడు తన కొడుకు కి RSS, BJP తో గాని, TMC పార్టీ తో గాని సంబంధం లేదని తెలియజేసింది. బంధుపాల్ చుట్టాలు కూడా అతనికి పొలిటికల్ పార్టీలతో సంబంధం ఉంది అన్న మాటని కొట్టిపారేశారు.
బంధుపాల్ ఇంటి దగ్గర ఉండే BJP జిల్లా కమిటీ లీడర్ మనోజ్ సర్కార్ కూడా పాల్ అసలు రాజకీయాల గురించే మాట్లాడకపోయేవాడు అని, అతనికి ఏ పార్టీ తో సంబంధమే లేదని చెప్పాడు.
‘Indian Express’ వారు RSS సీనియర్ నాయకుడు బిద్యుత్ రాయ్ తో మాట్లాడితే పాల్ నాలుగు  నెలల నుండే తమకు తెలుసని, అతను RSS లో ఉన్నాడన్న కారణం వల్ల హత్య కాబడ్డాడు అనేది తాను నమ్మడం లేదని తెలిపాడు.
ముర్షిదాబాద్ లో జరిగిన హత్యలను కొంతమంది రాజకీయ కోణంతో ముడిపెడుతూ సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తుండడం తో వెస్ట్ బెంగాల్ పోలీస్ ట్వీట్ చేస్తూ  ఆ హత్యలకు రాజకీయాలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని చెప్పింది. అంతేకాక, వారు అక్టోబర్ 15న రిలీజ్ చేసిన ట్వీట్ లో ఒకతను ఆ హత్యలు తానే చేసాడని ఒప్పుకున్నాడని, పాల్ తో అతనికి  ఆర్ధిక విషయాల్లో జరిగిన  గొడవల వళ్ళ అతను ఆ హత్యలు చేసాడని తెలిపారు. ‘Times of India’ వారు కూడా ఇదే విషయాన్నీ తెలియచేస్తూ  ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని చూడవచ్చు.
District Police and CID will continue the investigation to find out more evidence to prove the involvement of the arrested person in the crime including the involvement of anyone else..2/2
చివరగా, వెస్ట్ బెంగాల్, ముర్షిదాబాద్ లో జరిగిన హత్యలకు రాజకీయాలు కారణం కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 16, 2019


text:
వీడియో లోని ఆత్మహత్య సంఘటన జరిగింది వరంగల్ లో కాదు, వెస్ట్ బెంగాల్ లోని మాల్డా టౌన్ రైల్వే స్టేషన్ లో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2019
ఒక రైలు మీద నిల్చొని అక్కడ ఉన్న కరెంటు తీగని పట్టుకొని ఆత్మహత్య ప్రయత్నం చేస్తూ ఎలక్ట్రిక్ షాక్ కి గురి కాబడ్డ ఒక యువకుడి వీడియో ఫేస్ బుక్ లో విస్తృతంగా ప్రచారం కాబడుతుంది.  ఆ వీడియో ని పోస్ట్ చేస్తూ  ఆ ఘటన జరిగింది వరంగల్ లో అని ఒక పోస్ట్, కర్ణాటక లోని రాయచూర్ లో జరిగింది అని ఇంకొక పోస్ట్ క్లెయిమ్ చేస్తున్నాయి. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో  కనుక్కుందాం.
వరంగల్ రైల్వే స్టేషన్ లో రైలు మీద ఎక్కి కరెంటు తీగని పట్టుకుని ఆత్మహత్య చేసుకున్న ఒక యువకుడి వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లో యువకుడు కరెంటు వైర్ పట్టుకుని ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం చేస్తున్న సంఘటన వెస్ట్ బెంగాల్ లోని మాల్డా రైల్వే స్టేషన్ దగ్గర జరిగింది. కావున, ఆ క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలో చూపించిన యువకుడు కావాలనే ఆ కరెంటు తీగని పట్టుకున్నాడు అని అర్ధం అవుతుంది, కాబట్టి గూగుల్ లో ‘Man committing suicide by electrocution at a railway station’ అనే కీవర్డ్స్ ని ఉపయోగించి వెతికితే కొన్ని సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లభించాయి. అందులోని ఒక సెర్చ్ రిజల్ట్ లో, ‘Hoodsite’ అనే న్యూస్ వెబ్సైటు వారి ఆర్టికల్ లో ఇదే వీడియో లభించింది. ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా ‘బినోద్ భూయాన్’ అనే వ్యక్తి  వెస్ట్ బెంగాల్ లోని మాల్డా రైల్వే  స్టేషన్ లో ఎలక్ట్రిక్ షాక్ ద్వారా ఆత్మహత్యకి ప్రయత్నించాడని  అర్ధం అవుతుంది. ఆ  వివరాలని ఉపయోగించి ఇతర న్యూస్ రిపోర్ట్స్ కోసం వెతికితే ‘patrika’ వారు రాసిన ఒక ఆర్టికల్ కనిపించింది. ఆ ఆర్టికల్ లో కూడా ఆ వీడియో లో చూపించిన ఆత్మహత్య సంఘటన జరిగింది వెస్ట్ బెంగాళ్ లోని మాల్డా టౌన్ రైల్వే స్టేషన్ లో అని ఉంది.
చివరగా, వీడియో లో చూపించిన ఆత్మహత్య సంఘటన చోటు చేసుకున్నది వరంగల్ రైల్వే స్టేషన్ లో కాదు, అది జరిగింది వెస్ట్ బెంగాల్ లోని మాల్డా టౌన్ రైల్వే స్టేషన్ లో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 27, 2019


text:
ఈ సరస్సులో కనిపిస్తున్నది మంచు మధ్యలో ఉన్న నీరు; మహా సర్పం నీడ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 5, 2022
నీటిలో పాము వంటి ఆకారాన్ని చూపుతూ ఇది అమరనాథ్ యాత్రకు వెళ్ళే దారిలో శేషనాగ్ సరస్సులోని మహా సర్పం యొక్క కదులుతున్న నీడ అని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అమరనాథ్ యాత్రకు వెళ్ళే దారిలో ఉన్న శేషనాగ్ సరస్సులోని మహా సర్పం యొక్క కదులుతున్న నీడ దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు ‘శేష నాగ్’ సరస్సువే అయినప్పటికీ, పాము ఆకారంలో ఉన్నది మహాసర్పం యొక్క నీడ కాదు, అది నీరు. భూమికి 3590 మీటర్ల ఎత్తున ఈ ఉన్న ఈ ‘శేషనాగ్’ సరస్సు, అమరనాథ్ యాత్రకు వెళ్ళే దారిలో ఉంటుంది. ఈ సరస్సులోని నీరు చలికాలంలో గడ్డ కడుతుంది. అయితే సరస్సు పాక్షికంగా గడ్డ కట్టినప్పుడు, మంచు మధ్యలో వివిధ ఆకారాలలో నీరు కనిపిస్తుంది. కానీ మంచు పూర్తిగా కరిగినప్పుడు ఇటువంటి ఆకారాలు కనిపించవు. ఇతర గడ్డ కట్టే సరస్సులలో కూడా ఇటువంటి అనేక ఆకారాలను చూడవచ్చు. మరియు ఈ సరస్సులో మహా సర్పం ఉంది అని కొందరు భక్తుల నమ్మకం, కానీ దీనికి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
ముందుగా వైరల్ వీడియోని ‘శేష నాగ్’ సరస్సు యొక్క ఇతర వీడియోలతో పోల్చి చూడగా, వైరల్ వీడియోలో దృశ్యాలు ‘శేష నాగ్’ సరస్సువి అని తెలిసింది. ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ & ‘ABP News’ కథనాల ప్రకారం, భూమికి 3590 మీటర్ల ఎత్తున ఈ ఉన్న ఈ ‘శేషనాగ్’ సరస్సు, అమరనాథ్ యాత్రకు వెళ్ళే దారిలో ఉంటుంది. ఈ సరస్సులోని నీరు చలికాలంలో గడ్డ కడుతుంది. ఈ సరస్సుని విష్ణుమూర్తి సృష్టించాడు అని, ఇందులో ఇప్పటికీ ‘శేష నాగు’ ఉంది అని కొందరు నమ్ముతారు. అయితే దీనికి సంబంధించిన ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు.
ఇక ఇదే వైరల్ వీడియోని మరింత స్పష్టంగా యూట్యూబ్లో చూడవచ్చు. ఈ వీడియోలో పాము ఆకారంలో కనిపిస్తున్నది పాము నీడ కాదు, అది నీరు. చల్లటి వాతావరణం వలన సరస్సులోని నీరు పై నుంచి కిందకు గడ్డ కట్టడం జరుగుతుంది. అలా గడ్డ కట్టడం వలన ఏర్పడిన మంచు నీటి పైన తేలుతూ ఉంటుంది. అయితే సరస్సులోని నీరు పూర్తిగా గడ్డ కట్టకుండా ఉండటం వలన మంచు మధ్య ఖాళీలలో అలాంటి నీటి ఆకారాలు ఆకారాలు ఏర్పడతాయి. ఇలాంటి నీటి ఆకారాన్ని వీడియోలో వేరే ప్రదేశంలో కూడా చూడవచ్చు.
ఈ సరస్సు పాక్షికంగా గడ్డ కట్టినప్పుడు, అనేక ఆకారాల్లో కనిపిస్తున్న నీటి యొక్క దృశ్యాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, ఈ సరస్సులో మంచు అంతా కరిగినప్పుడు ఇటువంటి ఆకారాలు కనిపించలేదు.
అలాగే, ఇతర గడ్డ కట్టే సరస్సులు, నదులలో కూడా ఇలాంటి అనేక ఆకారాలు ఏర్పడటం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, పాక్షికంగా గడ్డ కట్టిన శేష నాగ్ సరస్సులోని నీటి దృశ్యాలను, శేష నాగు యొక్క నీడ అని చెప్తూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: December 5, 2022


text:
వాట్సాప్ ఫ్రోఫైల్ ఫోటో తమది పెట్టుకున్న వారు తొందరగా మార్చుకోండని వాట్సాప్ CEO సూచించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 21, 2020
సోషల్  మీడియా లో ఒక మెసేజ్ చాలా ప్రచారం అవుతోంది. ఆ మెసేజ్ లో వాట్సాప్ ఫ్రోఫైల్ ఫోటో తమది పెట్టుకున్న వారు వీలైనంత తొందరగా మార్చుకోమని చెప్తూ, ISIS వారు తమ టెర్రరిస్ట్ కార్య కలాపాలకు వాటిని హాక్ చేసి దుర్వినియోగం చేసే అవకాశం ఉందని వాట్సాప్ సంస్థ CEO సూచించినట్లుగా ఉంది. ఆ మెసేజ్ ఢిల్లీ కమీషనర్ ఏకే మిట్టల్ (ఐపీఎస్) జారీ చేసినట్లుగా ఉంది. ఆ మెసేజ్ లో ఉన్నది ఎంతవరకు వాస్తవమో చూద్దాం.
వాట్సాప్ ఫ్రోఫైల్ ఫోటో తమది పెట్టుకున్న వారు వీలైనంత తొందరగా మార్చుకోండని వాట్సాప్ సంస్థ CEO సూచించారని ఢిల్లీ కమీషనర్ ఏకే మిట్టల్ (ఐపీఎస్) ఒక మెసేజ్ జారీ చేశారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో ఉన్నది ఫేక్ మెసేజ్. వాట్సాప్ ఫ్రోఫైల్ ఫోటో తమది పెట్టుకున్న వారు మార్చుకోవలసిందిగా వాట్సాప్ సంస్థ CEO సూచించలేదు. అంతేకాదు, ఏకే మిట్టల్ పేరుతో ఇప్పటి వరకు ఢిల్లీ కమీషనర్ ఎవరూ పని చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పినట్లుగా వాట్సాప్ సంస్థ CEO ఏమైనా సూచించారా అని వెతికినప్పుడు, దాన్ని ధృవీకరిస్తూ ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ఆ మెసేజ్ లోని విషయాన్ని ఢిల్లీ కమీషనర్ ఏకే మిట్టల్ (ఐపీఎస్) ఒక సలహా రూపంలో జారీ చేసినట్లుగా ఉంది. కానీ, ఆ పేరు కలిగిన వ్యక్తి ఢిల్లీకి కమీషనర్ గా ఇప్పటివరకు పని చేయలేదని ఢిల్లీ పోలీస్ వారి వెబ్సైట్ ద్వారా తెలుస్తుంది. మెసేజ్ లో ఉన్న ఫోన్ నెంబర్ 9849436632 ని ట్రూకాలర్ యాప్ లో డైల్ చేసి చూసినప్పుడూ, అది ‘అర్షద్ అలీ’ అనే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కి చెందిన వ్యక్తిదిగా గుర్తించబడింది మరియు దానిని ‘స్పామ్’ అని మార్క్ చేసినట్లుగా తెలిసింది. కావున, అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్. ఇదే మెసేజ్ 2016 లో కూడా షేర్ అయినట్లుగా ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వాట్సాప్ ఫ్రోఫైల్ ఫోటో తమది పెట్టుకున్న వారు వీలైనంత తొందరగా మార్చుకోండి అని ఆ సంస్థ CEO సూచించలేదు మరియు ఏకే మిట్టల్ పేరుతో ఇప్పటి వరకు ఢిల్లీ కమీషనర్ ఎవరూ లేరు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 21, 2020


text:
వినియోగదారుల నుండి డబ్బులు ఛార్జ్ చేసే కొత్త పాలసీ ఏదీ వాట్సప్ ప్రవేశపెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2021
మనం తరచూ మెసేజెస్ పంపడానికి వాడుతున్న వాట్సాప్ అప్లికేషన్, ఇప్పుడు తమ వినియోగదారుల నుండి డబ్బులు వసులు చేయబోతుందంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. ఈ మెసేజ్ వాట్సాప్ సంస్థ CEO మరియు డైరెక్టర్ పంపినట్టు పోస్టులో తెలిపారు. అంతేకాదు, ఈ మెసేజ్ ని 20 మందికి ఫార్వర్డ్ చేస్తే, ఫేస్బుక్ “f” సింబల్ కలిగి ఉన్న కొత్త వాట్సాప్ లోగో చూడవచ్చని అంటున్నారు. ఒకవేళ ఈ మెసేజ్ ని ఫార్వర్డ్ చేయకపోతే రేపు సాయంత్రం 6 గంటల తర్వాత వారి అకౌంట్ వాట్సాప్ సర్వర్ నుంచి తొలగించబడుతుందని ఈ పోస్టులో తెలిపారు. వాట్సాప్ కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన ప్రైవసీ పాలసీ కి సంబంధించి వివాదం చోటుచేసుకున్న నేపధ్యంలో, ఈ పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  వాట్సాప్ లో మెసేజెస్ పంపడానికి వినియోగదారుల నుండి డబ్బులు ఛార్జ్ చేయబోతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): తమ వినియోగదారుల నుంచి డబ్బులు ఛార్జ్ చేసే కొత్త పాలసీ ఏది వాట్సాప్ తీసుకరాలేదు. వాట్సాప్ వెబ్సైటులో తమ అప్లికేషను నుంచి ఇంటర్నెట్ ఉపయోగించే ఎవరైనా ఉచితంగా మెసేజెస్ పంపుకోవచ్చని తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ లకి సంబంధించిన వివరాల కోసం వాట్సాప్ వెబ్సైటులో వెతికితే, వినియోగదారులు మెసేజెస్ పంపడానికి డబ్బులు ఛార్జ్ చేసే పాలసీ ఏది వాట్సాప్ ప్రవేశపెట్టలేదని తెలిసింది. పోస్టులో చెబుతున్న పాలసీ గురించి వాట్సాప్ తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో ఎక్కడ ట్వీట్ చేయలేదు. వాట్సాప్ వెబ్సైటులో, తమ అప్లికేషను నుంచి ఇంటర్నెట్ ఉపయోగించే  ఎవరైనా ఉచితంగా మెసేజెస్ పంపుకోవచ్చని తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ వాట్సాప్ తమ వెబ్సైటులోని FAQ సెక్షన్ లో పేర్కొంది. సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఇలాంటి ఒక ఫేక్ పోస్టు గురించి వివరిస్తూ వాట్సాప్ తమ బ్లాగ్లో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
వాట్సాప్ ఒకవేళ తమ వినియోగదారుల నుండి డబ్బులు ఛార్జ్ చేసే పాలసీ ప్రవేశపెడితే, పలు మీడియా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసవి. సోషల్ మీడియాలో ఇదే క్లెయిమ్ తో షేర్ చేసిన పాత పోస్టులు మా రీసెర్చ్ లో దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయిన ఈ పాత పోస్టుల గురించి కొన్ని ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2019లో ఇదే పోస్టుని, రిలయన్స్ గ్రూప్ చైర్మన్ ముకేష్ అంబానీ వాట్సాప్ అప్లికేషన్ ని 19 బిలియన్ డాలర్లకు కొన్నట్టు, ఇక నుంచి వాట్సప్ యూసర్లు మెసేజెస్ పంపడానికి రిలయన్స్ సంస్థ డబ్బులు ఛార్జ్ చేయనున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ పోస్టులకి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2014లో ఫేస్బుక్ CEO మార్క్ జూకర్‌బర్గ్ వాట్సాప్ సంస్థని 19 బిలియన్ డాలర్లకి కొన్నారు. వాట్సప్ లోగో పై కొత్తగా ఫేస్బుక్ “f” సింబల్ రానున్నట్టు అధికార సమాచారం లేదు.
చివరగా,  తమ వినియోగదారుల నుండి డబ్బులు ఛార్జ్ చేసే కొత్త పాలసీ ఏది వాట్సాప్ ప్రవేశపెట్టలేదు.

created: January 20, 2021


text:
చిక్కటి పసుపు/కుంకుమ నీటితో అభిషేకం చేసినప్పుడు విగ్రహం కళ్ళపైన ఏర్పడే పొర వల్ల అవి మూసుకున్నట్లు కనిపిస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 31, 2022
“అభిషేకo జరుగుతుంటే కళ్ళు మూసుకున్న అమ్మవారు” అని చెప్తూ అమ్మవారి విగ్రహానికి పసుపు నీళ్ళతో అభిషేకం చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పసుపు నీళ్ళతో అభిషేకం చేస్తుండగా కళ్ళు మూసుకున్న అమ్మ వారి విగ్రహం.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు వరంగల్ భద్రకాళీ ఆలయానికి సంబంధించినవి. నీళ్ళు, పాలు, నెయ్యి వంటి పలుచటి పదార్ధాలతో అభిషేకం చేసినప్పుడు విగ్రహం కళ్ళు  మామూలుగానే ఉంటాయి. పసుపు లేదా కుంకుమ కలిపిన చిక్కటి నీళ్ళతో అభిషేకం చేస్తే అవి విగ్రహం కంటి పైన ఒక పొర లాగా ఏర్పడటం వల్ల మనకు విగ్రహం కళ్ళు మూసుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది. కావున ఈ పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న వీడియోలోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, ఇది వరంగల్ లోని భద్రకాళీ అమ్మవారి గుడి అని తెలిసింది. ఈ గుడిలోని అమ్మవారి విగ్రహానికి వివిధ సందర్భాలలో జరిగిన అభిషేకం వీడియోలను పరిశీలించాము. ముందుగా నీటితో అభిషేకం చేసినప్పుడు విగ్రహం యొక్క కళ్ళల్లో ఎటువంటి మార్పు లేదు.
పాలు మరియు నెయ్యి వంటి పదార్ధాలతో అభిషేకం చేసినప్పుడు కూడా విగ్రహం కళ్ళు మనకు కనిపిస్తాయి.
అయితే పసుపు లేదా కుంకుమ కలిపిన చిక్కటి నీళ్ళతో అభిషేకం చేసినప్పుడు మనకు విగ్రహం కళ్ళు సరిగ్గా కనిపించవు. దీనికి కారణం, ఈ పదార్ధాలు విగ్రహం కంటి పైన ఒక పొర లాగా ఏర్పడటమే. అందువలన మనకు విగ్రహం కళ్ళు మూసుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది. కానీ, తరువాత నీటితో అభిషేకం చేసినప్పుడు ఈ పొర తొలగిపోయి మళ్ళీ కళ్ళు మాములుగా కనిపిస్తాయి.
ఇక ఇతర దేవాలయాలలో కూడా విగ్రహానికి అభిషేకం జరిగేటప్పుడు కళ్ళు మూసుకున్నట్లు ఉండే వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, చిక్కటి పసుపు/కుంకుమ నీటితో అభిషేకం చేస్తున్నప్పుడు విగ్రహం కంటి పైన పొర ఏర్పడటం వలన కళ్ళు మూసుకున్నట్లు కనిపిస్తుంది.

created: October 31, 2022


text:
సెంగోల్ ప్రాముఖ్యతను గుర్తిస్తూనే, ఈ సంప్రదాయం అధికార మార్పిడికి ప్రతీకగా భావించడానికి ఆధారాలు లేవు అని మాత్రమే హిందూ పత్రిక పేర్కొంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 30, 2023
ఇటీవల నూతనంగా ప్రారంభించిన పార్లమెంట్ భవనంలో సెంగోల్‌ను ప్రతిష్టించిన నేపథ్యంలో ది హిందూ పత్రిక, సెంగోల్  చరిత్రకు సంబంధించి ప్రభుత్వం చెప్తున్న దానికి వ్యతిరేకంగా సెంగోల్ ఒక కట్టుకథ అని వాదిస్తుందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ది హిందూ పత్రిక ఆగస్ట్ 1947లో తమ మొదటి పేజీలో సెంగోల్ గురించి ప్రచురించిన క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తూ, అప్పుడు సెంగోల్ గురించి వార్త ప్రచురించిన పత్రిక, ఇప్పుడు సెంగోల్ ఒక కట్టుకథ అని చెప్తోందంటూ ఈ పోస్ట్ షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న ఆరోపణలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1947లో తమ మొదటి పేజీలో సెంగోల్ గురించి ప్రచురించిన ది హిందూ పత్రిక, ఇప్పుడు సెంగోల్ ఒక కట్టుకథ అని వాదిస్తోంది.
ఫాక్ట్(నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం సెంగోల్ చరిత్ర/ప్రాముఖ్యతకు సంబంధించి అందించిన ఆధారాలను పరిశీలిస్తూ ది హిందూ రాసిన కథనంలో నిజంగానే నెహ్రుకు సెంగోల్ అందించారనే విషయాన్ని గుర్తిస్తూనే, ఈ సంప్రదాయం అధికార మార్పిడికి ప్రతీకగా భావించడానికి ఆధారాలు లేవు అని మాత్రమే పేర్కొంది. ఈ కథనంలో హిందూ పత్రిక ఎక్కడా కూడా సెంగోల్ ఒక కట్టుకథ అని కొట్టిపాడేయడం లేదా సెంగోల్ ఉనికిని ప్రశ్నించడం చేయలేదు. హిందూ రాసిన ఈ కథనాన్ని వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల నూతనంగా ప్రారంభించిన పార్లమెంట్ భవనంలో సెంగోల్‌ను ప్రతిష్టించారు. ఈ క్రమంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సెంగోల్ చరిత్ర/ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతూ ఒక వెబ్‌సైట్‌ను కూడా ప్రారంభించింది. ఈ వెబ్‌సైట్‌లో చెప్తున్నదాని ప్రకారం 1947 బ్రిటీష్ వారి నుండి అధికార మార్పిడికి చిహ్నంగా ప్రాచీన హిందూ సంప్రదాయం (చోళుల సంప్రదాయాలను అనుకరిస్తూ) పాటిస్తూ ఈ సెంగోల్‌ను మౌంట్ బాటెన్ నెహ్రుకి అందించాడు.
ఈ సెంగోల్‌ను మద్రాసులోని ప్రసిద్ధ స్వర్ణకారులతో తయారు చేయించి, 14 ఆగష్టు1947 రాత్రి ప్రత్యేక విమానంలో ఈ కార్యక్రమాలను నిర్వహించేందుకు ఒక ప్రతినిధి బృందాన్ని తమిళనాడు నుండి ఢిల్లీకి తరలించారని కూడా ఈ సమాచారంలో ఉంది.
అంతకు ముందు కేంద్ర మంత్రి అమిత్ షా నిర్వహించిన ప్రెస్‌మీట్‌లో కూడా సెంగోల్‌కు  సంబంధించి ఇవే విషయాలు తెలిపారు.  అలాగే ఈ సెంగోల్ చరిత్రకు సంబంధించిన కొన్ని ఆధారాలను మీడియా ప్రతినిధులకు అందించారు.
ఐతే ఈ క్రమంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం సెంగోల్ చరిత్రకు సంబంధించి అందించిన ఆధారాలను పరిశీలించి ది హిందూ పత్రిక ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ కథనంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం అందించిన ఆధారాలలోని కొన్ని వైరుధ్యాలను చూపించే ప్రయత్నం చేసింది. అలాగే ఈ కథనంలో వైరల్ అవుతున్న 1947లో హిందూ ప్రచురించిన సెంగోల్ కథనం గురించి కూడా ప్రస్తావించింది.
ప్రభుత్వం అందించిన ఆధారాలు పరిశీలిస్తే అప్పట్లో అధికార మార్పిడికి ప్రతీకగా ఇలా సెంగోల్‌ను అందించారని చెప్పడానికి బలమైన సాక్షాలు లేవని హిందూ ఈ కథనంలో పేర్కొంది. అలాగే ప్రభుత్వం చెప్తున్నట్టు తమిళనాడు నుండి ప్రతినిధుల బృందం ప్రత్యేక విమానంలో కాకుండా ట్రైన్‌లో ఢిల్లీకి వెళ్లినట్టు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయని, ఇంకా ప్రభుత్వం చెప్తున్నట్టు మౌంట్ బాటెన్ కాక వేద పండితులు నెహ్రుకి  ఈ సెంగోల్‌ను అందించారని కూడా ఈ కథనంలో పేర్కొంది.
ఐతే ఈ కథనంలో హిందూ పత్రిక ఎక్కడా కూడా సెంగోల్ ఒక కట్టుకథ అని కొట్టిపాడేయడం లేదా సెంగోల్ ఉనికిని ప్రశ్నించడం చేయలేదు. నిజంగానే నెహ్రుకు సెంగోల్ అందించారనే విషయాన్ని గుర్తిస్తూనే, ఈ సంప్రదాయం అధికార మార్పిడికి ప్రతీకగా భావించడానికి ఆధారాలు లేవు అని మాత్రమే పేర్కొంది.
చివరగా, సెంగోల్ ప్రాముఖ్యతను గుర్తిస్తూనే, ఈ సంప్రదాయం అధికార మార్పిడికి ప్రతీకగా భావించడానికి ఆధారాలు లేవు అని మాత్రమే హిందూ పత్రిక పేర్కొంది.


text:
కోవిడ్ ని ఎదుర్కోవడంలో ప్రపంచ దేశాలకు మోదీ తెలిపిన సంఘీభావానికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ మాత్రమే WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ ట్వీట్ చేసాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 2, 2020
‘కోవిడ్-19 లాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో 150 దేశాలకు భారత్ అవసరమైన మందులు సరఫరా చేసింది. అక్కడి నాయకత్వంలో ఉన్న సేవా భావం ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది’ అని WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ ప్రశంసించినట్టుగా చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘కోవిడ్-19 లాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో 150 దేశాలకు భారత్ అవసరమైన మందులు సరఫరా చేసింది. అక్కడి నాయకత్వంలో ఉన్న సేవా భావం ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది’ అని WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ ప్రశంసించాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): కోవిడ్ ని ఎదుర్కోవడంలో ప్రపంచ దేశాలకు మోదీ తెలిపిన సంఘీభావానికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ మాత్రమే WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ ట్వీట్ చేసాడు, అంతేకాని 150 దేశాలకు భారత్ అవసరమైన మందులు సరఫరా చేసిందని ప్రశంసించలేదు. ప్రశంసించినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు కూడా లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ మోదీకి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ చేసిన ట్వీట్ ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఐతే ఈ ట్వీట్ లో ఇటీవలే జరిగిన UN జనరల్ అసెంబ్లీ కి సంబంధించి విడుదల చేసిన మోదీ ప్రసంగించిన వీడియోలో ‘కోవిడ్ సంక్షోభం ఎదుర్కోవడంలో  ప్రపంచంలోని  ఎక్కువ  ఔషధాలు ఉత్పత్తి చేసే దేశాలలో ఒకటైన  భారత దేశం యొక్క ఔషధాల ఉత్పత్తి మరియు పంపిణీ సామర్థ్యం ఉపయోగించబడుతుందని ప్రపంచానికి హామీ ఇస్తున్నాను’  అన్న మాటలను ప్రచురించిన వార్తా కథనాన్ని షేర్ చేస్తూ కోవిడ్ ని ఎదుర్కోవడంలో ప్రపంచ దేశాలకు మోదీ తెలిపిన సంఘీభావానికి కృతజ్ఞతలు తెలిపాడు అంతే తప్ప టేడ్రోస్ ఎక్కడ కూడా భారత దేశం 150 దేశాలకు మందులు సరఫరా చేసిందని ప్రశంసించలేదు. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, WHO చీఫ్ టేడ్రోస్ ఎక్కడ కూడా భారత దేశం 150 దేశాలకు మందులు సరఫరా చేసిందని ప్రశంసించలేదు.

created: October 2, 2020


text:
పతంజలి వారి కరోనా ఔషదం కరోనిల్ కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అనుమతి ఇవ్వలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2021
పతంజలి సంస్థ వారి కరోనా ఔషదం కరోనిల్ కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అనుమతి ఇచ్చింది అని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పతంజలి వారి కరోనా ఔషదం కరోనిల్ కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అనుమతి ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్: పతంజలి వారి కరోనా ఔషదం కరోనిల్ కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అనుమతి ఇవ్వలేదు. WHO-GMP మార్గదర్శకాల కింద కరోనిల్‌కు ఇవ్వబడిన CoPP సర్టిఫికెట్ ను భారత ప్రభుత్వ DCGI ద్వారా జారీ చేయబడిందని పతంజలి సంస్థ ఎండీ ఆచార్య బాలక్రిష్ణ వివరణ ఇచ్చారు. కోవిడ్-19 యొక్క చికిత్స కోసం ఎటువంటి సాంప్రదాయ ఔషధం యొక్క ప్రభావాన్ని సమీక్షించలేదు మరియు ధృవీకరించలేదు అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కూడా తెలిపింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై పతంజలి సంస్థ ఎండీ ఆచార్య బాలక్రిష్ణ వివరణ ఇచ్చినట్టు తెలిసింది. ‘WHO-GMP (Good Manufacturing Practices) మార్గదర్శకాల కింద కరోనిల్‌కు ఇవ్వబడిన CoPP (Certificate of Pharmaceutical Product) సర్టిఫికెట్ ను భారత ప్రభుత్వ DCGI (Drugs Controller General of India) ద్వారా జారీ చేయబడిందని స్పష్టం చేయాలనుకుంటున్నాము. WHO మందులను ఆమోదించదు లేదా నిరాకరించదు,’ అని ఆచార్య బాలక్రిష్ణ ట్వీట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
We want to clarify to avoid confusion that our WHO GMP compliant COPP certificate to Coronil is issued by DCGI, Government of India.
It is clear that WHO do not approve or disapprove any drugs.
WHO works for building a better, healthier future for people all over the world. pic.twitter.com/ZEDPdWy0tg
కోవిడ్-19 యొక్క చికిత్స కోసం ఎటువంటి సాంప్రదాయ ఔషధం యొక్క ప్రభావాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సమీక్షించలేదు మరియు ధృవీకరించలేదు అని ‘WHO South-East Asia’ వారు కూడా 19 ఫిబ్రవరి 2021 న ట్వీట్ చేసారు.
.@WHO has not reviewed or certified the effectiveness of any traditional medicine for the treatment #COVID19.
‘Certificate of Pharmaceutical Product (CoPP)’ ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ జారీ చేయదని వారు 2010 లో ప్రచురించిన డాక్యుమెంట్ లో చదవొచ్చు.
WHO–GMP కి సంబంధించి మరిన్ని వివరాల కోసం ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, పతంజలి వారి కరోనా ఔషదం కరోనిల్ కు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అనుమతి ఇవ్వలేదు. WHO-GMP మార్గదర్శకాల కింద కరోనిల్‌కు ఇవ్వబడిన CoPP సర్టిఫికెట్ ను భారత ప్రభుత్వ DCGI ద్వారా జారీ చేయబడింది.

created: February 22, 2021


text:
కల్తీ పాల వల్ల భారత దేశంలో కాన్సర్ అవకాశాల మీద WHO ఎలాంటి అడ్వైసరీ ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 13, 2024
2025 నాటికి 87% మంది భారతీయులకు క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని WHO హెచ్చరించింది అని, ప్రస్తుత నివేదికల ప్రకారం 68.7% పాలు కల్తీ అని ఇది క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుంది అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టును షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవం ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కల్తీ పాల వినియోగం వల్ల 2025 నాటికి దేశంలోని 87% జనాభా క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతుందని WHO భారత ప్రభుత్వానికి అడ్వైసరీ ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్(నిజం): పాలు లేదా పాల ఉత్పత్తుల కల్తీ సమస్యపై భారత ప్రభుత్వానికి WHO అటువంటి అడ్వైసరీ ఏదీ ఇవ్వలేదు. ఇంటర్నెట్‌లో షేర్ అవుతున్న ఈ తప్పుడు వార్తలపై WHO మరియు భారత ప్రభుత్వం వివరణలు జారీ చేశాయి. కాబట్టి, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
దేశంలో 87% జనాభా కల్తీ పాలను తీసుకోవడం వల్ల క్యాన్సర్‌తో బాధపడే అవకాశం ఉందని WHO భారత ప్రభుత్వానికి అడ్వైసరీ జారీ చేసిందా లేదా అని మేము వెతికితే, ఈ వైరల్ వార్తకు సంబంధించి WHO విడుదల చేసిన ప్రెస్ నోట్ లభించింది. WHO ప్రెస్ నోట్‌లో ఇలా పేర్కొంది, “పాలు/పాల ఉత్పత్తుల కల్తీ సమస్యపై భారత ప్రభుత్వానికి WHO ఎటువంటి అడ్వైసరీ ఇవ్వలేదని స్పష్టం చేస్తున్నాం”
అంతే కాకుండా, ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) కూడా WHO భారత ప్రభుత్వానికి అలాంటి అడ్వైసరీ ఇవ్వలేదని స్పష్టం చేసింది. 22 నవంబర్ 2019న, 87% మంది జనాభా కల్తీ పాలను తీసుకోవడం వల్ల క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్నారని WHO ప్రభుత్వానికి అడ్వైసరీ ఇచ్చిందనే పుకార్లపై పార్లమెంటు సభ్యుడు అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తూ, అప్పటి కుటుంబ మరియు ఆరోగ్య సంక్షేమ శాఖ మంత్రి డాక్టర్ హర్షవర్ధన్, పాల కల్తీపై భారత ప్రభుత్వానికి WHO అటువంటి అడ్వైసరీ ఏదీ జారీ చేయలేదని తెలిపారు.
అంతే కాకుండా, దేశంలో విక్రయిస్తున్న 68.7 శాతం పాలు, పాల ఉత్పత్తులపై FSSAI నిర్దేశించిన ప్రమాణాల ప్రకారం లేవని మరో ప్రశ్నకు సమాధానంగా హర్షవర్ధన్ మాట్లాడుతూ “FSSAI 2018లో నిర్వహించిన నేషన్‌వైడ్ మిల్క్ సేఫ్టీ అండ్ క్వాలిటీ సర్వేలో కేవలం 7% (మొత్తం 6,432 నమూనాలలో 456) మాత్రమే కలుషితాలు (యాంటీబయాటిక్స్, పురుగుమందులు మరియు అఫ్లాటాక్సిన్M1) కలిగి ఉన్నాయని వెల్లడించింది. ఇంకా, మొత్తం 6,432 నమూనాలలో 12 మాత్రమే పాల భద్రతను ప్రభావితం చేసే కల్తీలను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ 12 నమూనాలలో హైడ్రోజన్పెరాక్సైడ్‌తో కల్తీ చేసిన  6 నమూనాలు, డిటర్జెంట్లతో కల్తీ చేసిన  3 నమూనాలు, యూరియాతో కల్తీ చేసిన  2 నమూనాలు మరియు ఒక నమూనాలో న్యూట్రలైజర్ ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది”అని తెలిపారు.
19 డిసెంబర్ 2023న లోక్‌సభలో అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా మంత్రి పురుషోత్తం రూపాలా మాట్లాడుతూ,“2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశంలో మొత్తం పాల ఉత్పత్తి  230.6 మిలియన్ టన్నులుగా నివేదించబడింది.” అని తెలిపారు.
చివరిగా, కల్తీ పాల సమస్యపై భారత ప్రభుత్వానికి WHO ఎలాంటి అడ్వైసరీ ఇవ్వలేదు.

created: February 13, 2024


text:
మెదడుకి హాని కలిగించే 7 అలవాట్ల లిస్ట్ WHO విడుదల చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2020
మెదడుకు హాని కలిగించే 7 ముఖ్యమైన అలవాట్లు అని చెప్తూ ఫోటతో ఉన్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వార్త WHO విడుదల చేసినట్టు అర్ధం వచ్చేలా WHO లోగో కూడా ఈ ఫోటోపై ఉంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మెదడుకు హాని కలిగించే 7 ముఖ్యమైన అలవాట్ల లిస్ట్ ఒకటి WHO విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇదే వార్త నైజీరియాలో వైరల్ అయినప్పుడు ఈ లిస్ట్ వారు విడుదల చేయలేదని WHO స్పష్టం చేసింది. పోస్టులో చెప్పిన అలవాట్ల వల్ల నేరుగా మెదడుకి హాని కలగకపోయినప్పటికీ , ఈ అలవాట్లు అధికంగా పాటించినప్పుడు ప్రతికూల, ప్రాణాంతక ప్రభావాలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇదే వార్త నైజీరియాలో వైరల్ అయినప్పుడు ICIR వారు ఈ వార్త గురించి తెలుసుకొనే క్రమంలో WHOని సంప్రదించగా, ఈ లిస్ట్ వారు విడుదల చేయలేదని WHO స్పష్టం చేసింది. దీన్నిబట్టి ఈ లిస్ట్ కి WHOకి సంబంధం లేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.  ఇంకా ఈ లిస్టులో ఉన్న ఒక్కొక అలవాటు గురించి వివరంగా చూద్దాం.
క్లెయిమ్ 1: Missing Breakfast
నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ హెల్త్ (NIH) ప్రచురించిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం బ్రేక్ఫాస్ట్ తిసుకోకపోవడానికి, మెదడుకి హాని కలగడానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఐతే బ్రేక్ఫాస్ట్ తిసుకోకపోవడం ఆకలి నియంత్రణకి దారితీయవచ్చు. ఇది కాలక్రమేణా బరువు పెరగడానికి, డయాబెటిస్, గుండెకి సంబంధించిన వ్యాదులకు దారితీయవచ్చు. ఈ అధ్యయనానికి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
క్లెయిమ్ 2: Sleeping Late
హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ ఒక బ్లాగ్ లో నిద్రకి సంబంధించిన ఒక అధ్యయనాన్ని ప్రస్తావిస్తూ ‘అతిగా నిద్ర పోవడం, అతి తక్కువగా నిద్రపోవడం రెండూ ప్రమాదకరం’, వీటివల్ల జ్ఞాపకశక్తికి సంబంధించిన  సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదముందని తెలిపింది. సగటున 7 గంటల నిద్ర మంచి జ్ఞాపకశక్తికి అవసరమని తెలిపింది. అలాగే ఈ బ్లాగ్ లో వేరొక అధ్యయనాన్ని ప్రస్తావిస్తూ నిద్రలేమి వల్ల గుండె, type 2 డయాబెటిస్, డిప్రెషన్ వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.
క్లెయిమ్ 3: High Sugar Consumption
WHO ప్రకారం, మన ఆహారంలో రోజుకు 25 గ్రాముల చక్కెర అవసరం. ఎక్కువ చెక్కర తీసుకోవడం వల్ల anxiety, cognitive function లో తగ్గుదల, ఇన్సులిన్ నిరోధకత వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని కొన్ని అధ్యయనాలుచెపుతున్నాయి.
క్లెయిమ్ 4: More sleeping specially at morning
ఉదయం నిద్రపోవడం, మెదడు దెబ్బతినడం మధ్య ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఐతే పగటిపూట నిద్ర వల్ల రాత్రి నిద్ర పట్టకపోవడానికి దారితీయవచ్చు. ఐతే రాత్రి నిద్రపోనప్పుడు, శరీరం, మెదడు దాని సహజ పునరుద్ధరణ శక్తి తగ్గిపోయే అవకాశం ఉంది. ఇది నిద్రా సమయాల్లో మార్పులకు దారితీసి స్లీప్ సైకిల్ ని దెబ్బతీస్తుంది. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, 10-15 నిమిషాల పవర్ నాప్ ఒక వ్యక్తి యొక్క ఉత్పాదకత,  మానసిక స్థితిని పెంచుతుందని నిరూపించబడ్డాయి.
క్లెయిమ్ 5: Eating meal while watching TV or computer
హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ యొక్క నివేదిక ప్రకారం, తినే సమయంలో పరధ్యానంగా ఉంటే అవసరం కంటే ఎక్కువ తినడానికి దారితీస్తుంది. అయితే cognitive functionకి  పరధ్యానంలో ఆహారం తీసుకోవడం మధ్య ఎటువంటి సంబంధం కనుగొనబడలేదు.
క్లెయిమ్ 6: Wearing a cap or socks while sleeping
సాధారణంగా, చల్లని దేశాల్లో ప్రజలు సాక్స్‌తో నిద్రపోతారు. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, నిద్రపోయే సమయంలో బెడ్ సాక్స్ ఉపయోగించి పాదాలు వీడెక్కేలా చేయడం వల్ల శరీరాన్ని రిలాక్స్ చేసి నిద్ర నాణ్యతను పెంచుతుంది. ఇది చల్లని దేశాలలో ప్రయోజనకరంగా తేలింది. ఐతే ఇండియా లాంటి ట్రాపికల్ దేశంలో సాక్స్ వేసుకొని పడుకోవడం వల్ల శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగి చెమటలు పట్టే అవకాశం ఉంది. సాక్స్ వేసుకొని పడుకోవడం వల్ల మెదడుకి హాని కలుగుతుందని ఏ రీసెర్చ్ చెప్పలేదు.
క్లెయిమ్ 7: Habit of blocking urine
మూత్రాన్ని నిరోధించడం వల్ల మెదడుకు హాని కలుగుతుందని ఎటువంటి పరిశోధనలు చెప్పలేదు. కానీ డాక్టర్ల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఎక్కువసేపు మూత్రం నిరోధించడం వల్ల కాలక్రమేణా మూత్రాశయ కండరాలు బలహీనపడతాయి. “Holding urine for extremely long periods of time can also cause urinary tract infections due to bacteria build-up. In addition, it can increase the risk of kidney disease and in rare cases even risk your bladder bursting, a condition that can be deadly”.
చివరగా, పైన చెప్పిన అలవాట్లు వల్ల నేరుగా మెదడుకి హాని కలగక పోయిన, ఈ అలవాట్లు అధికంగా పాటించినప్పుడు ప్రతికూల, ప్రాణాంతక ప్రభావాలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.

created: September 25, 2020


text:
కరోనా వైరస్ అత్యంత ప్రమాదంగా మారిందని, ఎవరినైనా మూడు రోజుల్లోనే చంపేస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ చెప్పలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2020
‘ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ముందుగానే చెప్పినట్టు ఈ రోజున కరోనా అత్యంత డేంజర్ స్థితిలోకి చేరుకుంది. ఏ మాత్రం లక్షణాలు కనబడకుండానే, వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా 30 ఏళ్ళ వారినైనా సరే మూడే మూడు రోజుల్లో చంపేస్తుంది’ అని చెప్తూ, ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా వైరస్ ఇప్పుడు అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారింది. వయసుతో సంబంధం లేకుండా ఎవరినైనా మూడు రోజుల్లోనే లక్షణాలు కనబడకుండానే చంపేస్తుంది – ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ.
ఫాక్ట్: కరోనా వైరస్ ప్రస్తుతం చాలా ప్రమాదకంగా మారిందని, ఎవరినైనా మూడు రోజుల్లోనే లక్షణాలు కనబడకుండానే చంపేస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కానీ, భారత ప్రభుత్వం కానీ ఎక్కడా చెప్పలేదు. ఐసీఎంఆర్,  బయోటెక్నాలజీ డిపార్టుమెంటు వారు తాజాగా భారతదేశంలో నిర్వహించిన రెండు అధ్యయనాల ప్రకారం వైరస్ జెనెటిక్స్ స్థిరంగా ఉందని, వైరస్ లో పెద్ద మ్యుటేషన్ లేదని తెలిసిందని భారత ప్రధానమంత్రి వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, కరోనా వైరస్ ప్రస్తుతం చాలా ప్రమాదకంగా మారిందని,  ఎవరినైనా మూడు రోజుల్లోనే లక్షణాలు కనబడకుండానే చంపేస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కానీ, భారత ప్రభుత్వం కానీ ఎక్కడా చెప్పలేదని తెలుస్తుంది. కోవిడ్-19 వచ్చిన వారిలో 80 శాతం మందికి ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరమే రాదని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు.
తాజగా, భారత ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వారు రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ లో కూడా కరోనా వైరస్ ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్ రెండు నుండి 14 రోజులు అని ఇచ్చినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఐసీఎంఆర్,  బయోటెక్నాలజీ డిపార్టుమెంటు వారు తాజాగా భారతదేశంలో నిర్వహించిన రెండు అధ్యయనాల ప్రకారం వైరస్ జెనెటిక్స్ స్థిరంగా ఉందని మరియు వైరస్ లో పెద్ద మ్యుటేషన్ లేదని తెలిసిందని భారత ప్రధానమంత్రి వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల కోవిడ్-19 డేటాతో నిర్వహించిన స్టడీలో కూడా మరణ శాతం కేవలం రెండు శాతం మాత్రమే ఉందని చూడవొచ్చు. అయితే, అమెరికాతో పోలుస్తే మాత్రం తక్కువ వయసు వారు ఎక్కువ శాతం చనిపోయినట్టు తెలిసింది. ఆ పూర్తి స్టడీ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, కరోనా వైరస్ ప్రస్తుతం చాలా ప్రమాదకంగా మారిందని, ఎవరినైనా మూడు రోజుల్లోనే లక్షణాలు కనబడకుండానే చంపేస్తుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కానీ, భారత ప్రభుత్వం కానీ ఎక్కడా చెప్పలేదు.

created: October 20, 2020


text:
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఎటువంటి భారత విద్యార్థి యొక్క సహజ కోవిడ్-19 నివారణను అంగీకరించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2021
పాండిచ్చేరి విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఒక భారతీయ విద్యార్థి కోవిడ్-19కు సహజ నివారణ కనుగొన్నాడని, ఇది మొదటిసారి WHO చేత అంగీకరించబడిందని ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఒక టేబుల్ స్పూన్ నల్ల మిరియాల పొడి, రెండు టేబుల్ స్పూన్ల తేనె, కొంత అల్లం రసమును వరుసగా ఐదు రోజులు పాలలో కలిపి సేవించడం ద్వారా కరోనా ప్రభావాలను అణిచివేస్తుందని ఆ పోస్ట్ లో ఉన్నది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఒక భారత విద్యార్థి కనుగొన్న సహజ కోవిడ్-19 నివారణను మొదటిసారి అంగీకరించింది.
ఫాక్ట్: ఒక భారతీయ విద్యార్థి కోవిడ్-19కు సహజ నివారణ కనుగొన్నాడని, ఇది మొదటిసారి WHO చేత అంగీకరించబడిందని వస్తున్న కధానాలల్లో నిజం లేదు. వాక్సిన్లు తప్పించి కోవిడ్-19 ను నివారించటానికి ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి మందులు కనుగొనలేదు అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) వెబ్ సైట్ లో స్పష్టంగా తెలియజేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఈ పోస్ట్ లో ఎంత నిజం ఉన్నది అని మేము వెతికినప్పుడు, ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్ట్ లో కూడా పాండిచ్చేరి విశ్వవిద్యాలయం నుండి భారత విద్యార్థి యొక్క సహజ కోవిడ్-19 నివారణ గురించి నిర్ధారణ లేదు. ఒకవేళ ఇటువంటి సహజ నివారణ WHO ఆమోదం పొంది ఉంటే, అన్ని వార్త పత్రికలూ దీని గురుంచి రాసేవి. కాకపోతే, అటువంటి రిపోర్టులు ఏవీ మాకు దొరకలేదు.
పోస్ట్ లో  చెప్పిన సహజ నివారణ గురించి వెతికినప్పుడు, చాలా న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఆ మిశ్రమం (తేనె + నల్ల మిరియాలు + అల్లం) దగ్గు, జలుబు ఎదుర్కొనడానికి, శరీరం యొక్క రోగ నిరోధక శక్తి ని పెంపొందించడానికి బాగా ఉపయోగపడతాయి అనిచెప్పాయి. ఆ రిపోర్ట్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, వీటిలో ఎక్కడా కూడా కోవిడ్-19 ను నివారించగలం అని రాసి లేదు.
ఇటువంటి మరెన్నో తప్పుడు సమాచారాల గురుంచి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తన మిత్ బస్టర్స్ వెబ్ పేజీ లోస్పష్టత ఇచ్చింది. అదే పేజీ లో హాట్ పెప్పెర్స్ (మిరియాలు) మన ఆహారంలో ఉన్నాగానీ, అవి కోవిడ్-19 ను నివారించవు అని చెప్పింది. పై పోస్ట్ లో నల్ల మిరియాల గురించి కూడా ప్రస్తావన ఉంది.
అదే మిత్ బస్టర్స్ సెక్షన్లో, కోవిడ్-19 నివారించుటకు ఎటువంటి మందులు లేవు అని కూడా WHO చెప్పింది.
చివరగా, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఎటువంటి భారత విద్యార్థి యొక్క సహజ కోవిడ్-19 నివారణను అంగీకరించలేదు.


text:
‘భర్తకి కొరోనా వైరస్ వచ్చిందని తెలిసి భార్య తన పుట్టింటికి పారిపోయింది’ అనేది ఒక ఫేక్ వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2020
భర్తకి కొరోనా వైరస్ వచ్చిందని తెలిసి భార్య తన పుట్టింటికి పారిపోయింది అని ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భర్తకి కొరోనా వైరస్ వచ్చిందని తెలిసి భార్య తన పుట్టింటికి పారిపోయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): భార్య తన పుట్టింటికి వెళ్ళింది మార్చి 9 న, భర్త కు కొరోనా వైరస్ ఉన్నట్టు కచ్చితంగా తేలింది మార్చి 12 న. బెంగళూరు విమానాశ్రయం నుండే తను మార్చి 9న ఆగ్రా వెళ్ళిపోయింది, అసలు బెంగళూరు సిటీ లోకి రాలేదు. మీడియా లో ప్రచారం అవుతున్నట్టు తను పారిపోలేదని కర్ణాటక ప్రభుత్వం కూడా క్లారిటీ ఇచ్చింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఆ పోస్టులోని ఇచ్చిన ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) లో ఆ ఘటనకి సంబంధించి మరిన్ని వివరాలు ఉన్నాయి. వివరాల్లోకి వెళితే, ‘ఇటీవలే పెళ్లి అయ్యి ఇటలీకి హనీమూన్ వెళ్లిన దంపతులకు కరోనా వైరస్ సోకింది. బెంగళూరు నగరంలోని గూగుల్ ఉద్యోగికి కరోనా వైరస్ సోకిందని నిన్న తేలింది. దీంతో ఆ ఉద్యోగికి సమీపంలోని ఓ ఆస్పత్రిలోని ఐసోలేషన్ వార్డుకు తరలించి అక్కడ చికిత్స అందిస్తున్నారు. అయితే భర్తకు కరోనా వైరస్ ఉంది అని తెలుసుకున్న ఆ ఉద్యోగి భార్య బెంగళూరు నుంచి పారిపోయి న్యూఢిల్లీకి విమానంలో ప్రయాణించి తన స్వస్థలమైన ఆగ్రా నగరానికి చేరుకుంది’ అని ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. ఇదే విషయాన్నీ పలు ప్రముఖ వర్తసంస్థలు [ఆంధ్రజ్యోతి (ఆర్కైవ్డ్), టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా -తెలుగు (ఆర్కైవ్డ్), V6 వెలుగు (ఆర్కైవ్డ్) మరియు ap7am (ఆర్కైవ్డ్)] కూడా ప్రచురించాయి.
కానీ, “మార్చి 8న వాళ్లిద్దరూ ముంబై నుంచి బెంగళూరు వచ్చారు. అదే రోజు రాత్రి 1:50కు ఆమె విమానాశ్రయం నుంచి  బయల్దేరి మార్చి 9న ఢిల్లీ చేరుకుంది. అక్కడి నుంచి ఆగ్రా వెళ్లింది. ఆ తర్వాతి రోజు విధులకు హాజరైన భర్త అస్వస్థతకు గురికావడంతో… వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించి కరోనా పాజిటివ్‌గా గుర్తించారు. 12 తేదీ నాటికి కరోనా తుది రిపోర్టులు వచ్చాయి. కాబట్టి ఆమె పారిపోయిందని చెప్పడం తప్పే అవుతుంది’’  అని కర్నాటక వైద్య విద్యా మంత్రి కే. సుధాకర్  తెలిపినట్టు ఆంధ్రజ్యోతి మరియు ap7am వారు వేరే ఆర్టికల్స్ తర్వాత ప్రచురించారు. అంతేకాదు, టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా వారు కూడా ఇంగ్లిష్ ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) లో మొదట తను పారిపోయింది అని రాసినా, బెంగళూరు నుండి వెళ్లే సమయానికి తన భర్తకు కొరోనా వైరస్ ఉన్నట్టు భార్యకు తెలీదని ఆర్టికల్ ని అప్డేట్ చేసారు.
వారు అసలు హనీమూన్ కి ఇటలీ వెళ్ళలేదు, స్విట్జర్లాండ్ మరియు గ్రీస్ దేశాలకు వెళ్లారు. టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా -తెలుగు (ఆర్కైవ్డ్) ఆర్టికల్ లో వారు ఇటలీ లోని గ్రీస్ కి వెళ్లినట్టు రాసారు, కానీ గ్రీస్ మరియు ఇటలీ వేరువేరు దేశాలు. గూగుల్ ఉద్యోగి ఎప్పుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో చెప్తూ కర్ణాటక ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన ఫ్లో-చార్ట్ ని కింద చూడవొచ్చు. ఈ కేసుకి  సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘భర్తకి కొరోనా వైరస్ వచ్చిందని తెలిసి భార్య తన పుట్టింటికి పారిపోయింది’ అనేది ఒక ఫేక్ వార్త.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రాహుల్ గాంధీ వివాహానికి సంబంధించి వికిలిక్స్ ఎటువంటి కథనం పబ్లిష్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 11, 2021
కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ వివాహం చేసుకున్న మహిళ గురించి ప్రముఖ అంతర్జాతీయ పత్రిక వికిలిక్స్ కధనం రాసింది, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. కొలంబియా దేశస్తురాలు అయిన తన భార్యతో రాహుల్ గాంధీ దిగిన ఫోటోలంటూ ఈ పోస్టులో కొన్ని ఫోటోలు షేర్ చేసారు. అంతేకాదు, రాహుల్ గాంధీ దంపతులకి 14 సంవత్సరాల వయసు గల కొడుకు, 10 సంవత్సరాల వయసు గల కుతురునట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాహుల్ గాంధీ వివాహం చేసుకున్న మహిళ గురించి ప్రముఖ అంతర్జాతీయ పత్రిక వికిలిక్స్ కథనం రాసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వికిలిక్స్ రాహుల్ గాంధీ వివాహానికి సంబంధించి ఎటువంటి కథనం రాయలేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఒక ఫోటోలో రాహుల్ గాంధీ పక్కన నిలిచున్నది స్పానిష్ కధానాయిక నతాలియా రమోస్. మరొక ఫోటో, రాహుల్ గాంధీ తన స్నేహితులతో కలిసి ఒక పార్టీ చేసుకున్నప్పుడు తీసినది. రాహుల్ గాంధీ రహస్య వివాహం చేసుకునట్టు ఎటువంటి సమాచారం అందుబాటులో లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ల వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్ లో వెతికితే, రాహుల్ గాంధీ వివాహానికి సంబంధించి వికిలిక్స్ ఎటువంటి కథనం పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన మొదటి ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘International Business Times’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ‘22 సెప్టెంబర్ 2017’ నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. అమెరికాలోని లాస్ ఏంజెల్స్ లో,  కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ స్పానిష్-అమెరికన్ కథానాయిక నతాలియా రమోస్ తో దిగిన ఫోటో అని ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ‘14 సెప్టెంబర్ 2017’ నాడు లాస్ ఏంజెల్స్ లోని Berggruen యూనివర్సిటీలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో ఈ ఫోటో దిగినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఇదే ఫోటోని నతాలియా రమోస్, తన అధికారిక ట్విట్టర్, ఫేస్బుక్ పేజిలలో ‘14 సెప్టెంబర్ 2017’ నాడు పోస్ట్ చేసింది. నతాలియా రమోస్ రాహుల్ గాంధీ తో దిగిన ఫోటోకి సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Last night with the eloquent and insightful Rahul Gandhi….. pic.twitter.com/3w27FBb0Pa
ఫోటో-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన మరొక ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని జర్నలిస్ట్ రాహుల్ కవల్  ‘22 ఏప్రిల్ 2017’ నాడు తన ఫేస్బుక్ పోస్టులో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. రాహుల్ గాంధీ తన స్నేహితులతో కలిసి పార్టీ చేసుకున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోలని మాజీ కాంగ్రెస్ నాయకురాలు బర్ఖా శుక్లా లీక్ చేసినట్టు తన పోస్టులో తెలిపారు.
ఈ ఫోటోలని బర్ఖా శుక్లా మీడియాకి చూపిస్తున్న వీడియోని ‘ABP News’ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పోస్ట్ చేసింది. బర్ఖా శుక్లా లీక్ చేసిన ఈ ఫొటోలకి సంబంధించి న్యూస్ వెబ్ సైట్స్ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. రాహుల్ గాంధీ పక్కన కనిపిస్తున్న వ్యక్తి తన భార్య అని ఈ మీడియా రిపోర్ట్స్ లో ఎక్కడా తెలుపలేదు.
చివరగా, రాహుల్ గాంధీ వివాహానికి సంబంధించి వికిలిక్స్  ఎటువంటి కథనం పబ్లిష్ చేయలేదు.

created: January 11, 2021


text:
స్విస్ బ్యాంకుల్లో 'నల్ల ధనం' దాచుకున్న ఈ భారతీయుల లిస్ట్ అంటూ షేర్ చేస్తున్నది ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2021
స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల మొదటి లిస్టు రిలీజ్ చేసిన వికీలీక్స్ అంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ లిస్టులో ప్రతిపక్ష నాయకులు రాహుల్ గాంధీ, శరద్ పవార్, జయలలిత పేర్లు ఉన్నాయని పోస్టులో అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న ప్రతిపక్ష నాయకులు లిస్టు రిలీజ్ చేసిన వికీలీక్స్.
ఫాక్ట్: వికీలీక్స్ ఏనాడూ స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల లిస్టు పబ్లిష్ చేయలేదు. వికీలీక్స్ 2011లోనే ట్వీట్ చేసి ఇలా షేర్ అవుతున్న లిస్టుల గురించి వివరణ ఇస్తూ ఇటువంటిది పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల మొదటి లిస్టు రిలీజ్ చేసిన వికీలీక్స్ అంటూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు 2011 నుండి షేర్ అవుతున్నాయి. అటువంటి ఒక లిస్టులో బీజేపీ, ఆర్ఎస్ఎస్ నాయకులు ఉన్నట్టు 2019 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న పోస్టులు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి wikileaks.org వెబ్సైటులో వెతకగా స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల మొదటి లిస్టు అని సమాచారం లభించలేదు. 2011లో వికీలీక్స్ ఫౌండర్ అయిన జూలియన్ అసాంజ్ స్విస్ బ్యాంకుల్లో ఎక్కువ వరకు నల్ల ధనం భారతదేశం నుండే వస్తుందని అన్నాడు. వారు త్వరలో పబ్లిష్ చేయబోయే లిస్టులో భారతీయుల పేర్లు కూడా ఉన్నట్టు తెలిపారు, కానీ, పోస్టులో పెట్టిన లిస్ట్ పబ్లిష్ చేసినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
వికీలీక్స్ ఏనాడూ స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల లిస్టు అంటూ పబ్లిష్ చేయలేదు. వికీలీక్స్ ఫేస్బుక్ మరియు ట్విట్టర్ అకౌంట్స్ ద్వారా 2011లోనే ఇలా షేర్ అవుతున్న లిస్టుల గురించి వివరణ ఇచ్చారు.
WARNING: WikiLeaks and Indian black money: The following is a FAKE  image and never appeared on WikiLeaks http://t.co/Dwbpc3P
భారత ప్రభుత్వానికి భారతీయుల స్విస్ బ్యాంకు అకౌంట్ డీటెయిల్స్ ఆటోమేటిక్ ఎక్స్చేంజ్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ పాక్ట్ కింద లభిస్తుంది. మూడోవ లిస్టు సెప్టెంబర్ 2021లో వచ్చినట్టు తెలుస్తుంది. స్విట్జర్లాండ్ భారతదేశానికి మాత్రమే కాకుండా ఇతర దేశాలకు ఈ పాక్ట్ కింద డీటెయిల్స్ షేర్ చేస్తుంది. సెప్టెంబర్ 2019లో మొదటి లిస్టు భారత్ కు లభించింది; పూర్తిగా 75 దేశాలకు అప్పట్లో లభించింది. సెప్టెంబర్ 2020లో రెండొవ లిస్టు వచ్చినప్పుడు 86 దేశాలకు ఇచ్చారు. పోస్టులో పెట్టిన విధంగా లిస్టును భారత ప్రభుత్వం షేర్ చేయలేదు.
స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న భారతీయుల మొదటి లిస్టు రిలీజ్ చేసిన వికీలీక్స్ అంటూ ఇంతకముందు వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, స్విస్ బ్యాంకుల్లో నల్ల ధనం దాచుకున్న ఈ భారతీయుల లిస్టు వికీలీక్స్ రిలీజ్ చేసిందంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 29, 2021


text:
బ్రిటన్ నుంచి హైదరాబాద్‌కు వచ్చిన కొవిడ్ పాజిటివ్ మహిళకు ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ సోకిందని ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 3, 2021
హైదరాబాద్‌లో తొలి ఒమిక్రాన్ కేసు నమోదైందని, బ్రిటన్ నుంచి వచ్చిన మహిళకు పాజిటివ్‌గా నిర్ధారణ అయ్యిందని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్‌లో తొలి ఒమిక్రాన్ కేసు నమోదు; బ్రిటన్ నుంచి వచ్చిన మహిళకు పాజిటివ్‌గా నిర్ధారణ.
ఫాక్ట్: ఇప్పటివరకు ఓమిక్రాన్ వేరియంట్ తెలంగాణలో డిటెక్ట్ అవలేదు. బ్రిటీష్ ఎయిర్వేస్ నుండి హైదరాబాద్ వచ్చిన ఒక 35 సంవత్సరాల మహిళకు  కొవిడ్ పాజిటివ్‌గా మాత్రమే నిర్ధారణ అయ్యింది. ఆమెకు ఒమిక్రాన్ లేదా డెల్టా వేరియంట్ ఉందా అనేది జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్ ఫలితాలను అందుకున్న తరువాత మాత్రమే తెలుస్తుంది. వాటి ఫలితాలు రావడానికి సుమారు 2 లేదా ౩ రోజులు పడతాయని తెలంగాణ ప్రభుత్వం యొక్క డైరెక్టర్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్ శ్రీనివాస్ రావు తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
325 అంతర్జాతీయ ప్రయాణీకులకు ఆర్‌టీ-పీసీఆర్ (RTPCR) టెస్ట్ చేసినప్పుడు, బ్రిటీష్ ఎయిర్వేస్ నుండి హైదరాబాద్ వచ్చిన ఒక 35 సంవత్సరాల మహిళకు మాత్రమే కొవిడ్ పాజిటివ్‌గా నిర్ధారణ అయ్యింది. “ఆమె రంగా రెడ్డి జిల్లాకు చెందిన వ్యక్తి, హెల్త్ స్టేటస్ పూర్తిగా బాగుంది, ఎలాంటి లక్షణాలు లేవు.” అని శ్రీనివాస్ రావు డైరెక్టర్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం అన్నారు.
“ఇప్పటివరకు ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ తెలంగాణలో డిటెక్ట్ అవ్వలేదు. బ్రిటీష్ ఎయిర్వేస్ నుండి హైదరాబాద్ వచ్చిన ఒక 35 సంవత్సరాల మహిళకు కొవిడ్ పాజిటివ్‌గా నిర్ధారణ అయ్యింది. ఆమె నమూనాలు హోల్ జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్ కోసం పంపబడ్డాయి. ఆమెకు ఒమిక్రాన్ లేదా డెల్టా వేరియంట్ ఉందా అనేది జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్ ఫలితాలను అందుకున్న తరువాత మాత్రమే తెలుస్తుంది. ఫలితాలు సుమారు 2 లేదా ౩ రోజులు పడతాయి.” అని 02 డిసెంబర్ 2021న జరిగిన ప్రెస్ మీట్ లో శ్రీనివాస్ రావు తెలిపారు.
“మన దేశానికి గాని, మన రాష్ట్రానికి గాని ఒమిక్రాన్ రావటానికి ఇంకా ఎంతో సమయం పట్టే అవకాశం లేదు.” కాబట్టి ప్రజలు మాస్కులు ధరించటం, భౌతిక దూరాన్ని పాటించడం మరియు వాక్సినేషన్ తీసుకోవడం ముఖ్యమని సూచించారు.
భారతదేశంలో మొదటి రెండు ఒమిక్రాన్ కేసులు ఇటీవల కర్ణాటకలో రిపోర్ట్ అయ్యాయి. తెలంగాణలో ఒమిక్రాన్ కేసులు ఇప్పటివరకైతే నిర్ధారణ అయినట్టు కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తెలపలేదు.
చివరగా, బ్రిటన్ నుంచి హైదరాబాద్‌కు వచ్చిన కొవిడ్ పాజిటివ్ మహిళకు ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ సోకిందని ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు.

created: December 3, 2021


text:
నర్మదా నది యొక్క లోతులేని నీటిలో నడిచిన మహిళను నర్మదా మాతా అని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2023
నర్మదా నదిపై నడిచిన ఒక మహిళకు సంబందించిన వీడియో అని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. నది ఉపరితలంపై నడిచినందుకు తనను నర్మదా మాతా అని మధ్య ప్రదేశ్ జబల్పూర్ వాసులు కొలుస్తున్నట్టు ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: నీటిలో మునిగిపోకుండా నర్మదా నదిపై నడుస్తున్న నర్మదా మాత వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్న వృద్ధురాలి పేరు జ్యోతి రఘువంశీ. ఆమె మధ్య ప్రదేశ్ లోని నర్మదాపురం నివాసి. ఆమె తీర్థయాత్ర సమయంలో, జబల్‌పూర్‌లోని నర్మదా నది యొక్క లోతులేని నీటిలో నడిచింది. దీన్ని చూసి అక్కడి ప్రజలు ఆమెను  దేవతగా పొరపాటు పడ్డారు. ఈమె 10 నెలల క్రితం ఇంటి నుంచి బయటికి వచ్చేసింది అని తెలిసి పోలీసులు ఆమెను తన కుటుంబంతో తిరిగి కలిపేందుకు వారిని సంప్రదించారు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదారి పట్టించే వేదంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్తున్న విషయాన్ని గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి సంబంధిత కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా  ఈ సంఘటనపై టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా మరియు దైనిక్ భాస్కర్ ప్రచురించిన గ్రౌండ్ రిపోర్టులు దొరికాయి. ఈ సంఘటన మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్‌లో 8 ఏప్రిల్ 2023న జరిగింది, జ్యోతి రఘువంశీ అనే మహిళ నీటిపై నడుస్తున్నట్లు కనిపించిన ఒక వైరల్ వీడియో జనాలను ఆకర్షించింది. దీనితో ఆమెను ‘నర్మదా దేవి’ అని నమ్మి ఆశీస్సులు కోరేందుకు ప్రజలు వేల సంఖ్యలో తన చుట్టూ గుమిగూడారు. జనాన్ని అదుపు చేసేందుకు పోలీసులు జోక్యం చేసుకోవలసిన పరిస్థితి కూడా వచ్చింది.
అయితే అసలు తను నీటిపై ఎలా నడవగలిగింది అని టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా వారు ఒక ఇంటర్వ్యూలో తనను అడుగగా, ఇందులో ఎలాంటి అద్భుతం లేదని, మోకాళ్ళ కంటే తక్కువ లోతు ఉన్న నీటిలో తను నడిచానని స్పష్టంగా తెలిపింది.
పోలీసులకు తన గురించి చెవుతూ తను మధ్య ప్రదేశ్ యొక్క నర్మదా పురం నివాసి అని, నర్మదా నదిలో తీర్థయాత్ర చెయ్యటానికి ఎవరికీ చెప్పకుండా 10 నెలల క్రితం ఇంటి నుండి బయటికి వచ్చేసానని అన్నారు. పోలీసులు ఆమెను తన కుటుంబాన్ని తిరిగి కలిపేందుకు కుటుంబ సభ్యులను సంప్రదించారు. ఆమె ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లినప్పుడు తను మానసికంగా సరిగా లేదు అని చెపుతూ కుటుంబ సభ్యులు మిస్సింగ్ రిపోర్టును ఫైల్ చేశారు అని టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా కథనంలో రాసారు
చివరిగా, మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్‌లో తన తీర్థయాత్రలో భాగంగా నర్మదా నది యొక్క లోతులేని నీటిలో నడుస్తున్న ఒక మహిళను వీడియో తీసి ఆమెను నర్మదా మాతగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.