text:
బంగ్లాదేశ్ కు సంబంధించిన వీడియోని భారతదేశంలో ఒక మౌల్వి చిన్నపిల్లాడిని హింసిస్తున్న ద్రుశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2021
భారత దేశంలోని మదర్సాలో ఒక మౌల్వి చిన్న పిల్లాడిని హింసిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. 70 సంవత్సరాలుగా సెక్యూలర్ ప్రభుత్వాలు మదర్సాలను ప్రోత్సహించి సాధించింది ఇప్పుడు మనం అనుభవిస్తున్నామని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశంలోని మదర్సాలో ఒక మౌల్వి చిన్నపిల్లాడిని హింసిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న సంఘటన బంగ్లాదేశ్ చిట్టగాంగ్ లో ఉన్న మదర్సాలో చోటుచేసుకుంది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలుడు, తన పుట్టినరోజు నాడు కలవడానికి వచ్చిన తల్లి తో పాటే వెళ్తానని మారం చేయడంతో, MD యహ్య అనే మదర్సా టీచర్ అతన్ని ఇలా చితకబాదినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో భారత దేశానికి సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ ప్రజలని తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ సంఘటన గురించి రిపోర్ట్ చేస్తూ 10 మర్చి 2021 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. బంగ్లాదేశ్ లోని చిట్టగాంగ్ నగరంలో ‘Al Markazul Quran Islamic Academy’ మదర్సాకి చెందిన MD యహ్య అనే టీచర్, ఒక చిన్నపిల్లాడిని విచక్షణ రహితంగా కొడుతూ హింసించినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలుడు, తన పుట్టినరోజు నాడు కలవడానికి వచ్చిన తల్లి తో పాటే వెళ్తానని మారం చేసినందుకు MD యహ్య అతన్ని ఇలా చితకబాదినట్టు ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసారు.
ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవడంతో, లోకల్ అధికారులు వెంటనే ఆ బాలుడిని కాపాడారు. అంతేకాదు, మదర్సా నిర్వాహకులు ఆ టీచర్ ని విధుల నుంచి తొలగించినట్టు ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసారు. బంగ్లాదేశ్ లో జరిగిన ఈ సంఘటన గురించి పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో భారత దేశానికి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, బంగ్లాదేశ్ మదర్సాకు సంబంధించిన వీడియోని చూపిస్తూ భారతదేశంలోని మదర్సాలో ఒక మౌల్వి చిన్నపిల్లాడిని హింసిస్తున్న ద్రుశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
నగ్నంగా ఉన్న వ్యక్తి పోలీసును లాఠీతో కొట్టిన ఈ వీడియో మణిపూర్‌లో తీసింది కాదు. ఇది ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మున్సిపల్ ఎన్నికల సమయంలో జరిగింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 1, 2023
మణిపూర్ హింసాకాండ నేపథ్యంలో, ఒక వ్యక్తి పోలీసులను లాఠీతో కొట్టి, తరుముతున్న వీడియో సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది. ఈ సంఘటన మణిపూర్‌లో జరిగిందని మరియు నగ్నంగా ఉన్న ఒక స్త్రీ రోడ్ మీద పోలీసులను తరుముతున్నట్టు  దీని వివరణలో తెలిపారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ వీడియోలో ఎంత నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మణిపూర్‌లో నగ్నంగా ఉన్న ఒక మహిళ, పోలీసులను లాఠీతో కొట్టి, తరుముతున్న వీడియో
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో మణిపూర్‌కు చెందినది కాదు. ఇది ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని చందౌలీలోని పండిట్ దీన దయాళ్ నగర్‌లో జరిగిన మున్సిపల్ ఎన్నికల సందర్భంగా తీసింది.  ఓట్లను తిరిగి లెక్కించాలని డిమాండ్ చేస్తూ సోను కిన్నార్ అనే స్వతంత్ర అభ్యర్థి మద్దతుదారులు కౌంటింగ్ కేంద్రం వెలుపల గుమిగూడి పోలీసులతో వాగ్వాదానికి దిగారు. వైరల్ వీడియో ఈ సంఘటనను చూపిస్తుంది. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో వివరాలను పరిశోధించడానికి, మేము ఫుటేజ్ నుండి కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ నిర్వహించాము. ఇది లక్నోకు చెందిన జర్నలిస్టు జ్ఞానేంద్ర శుక్లా చేసిన ట్వీట్‌కి దారితీసింది. అతని ట్వీట్ ప్రకారం, ఈ వీడియో చందౌలీలోని పండిట్ దీన దయాళ్ నగర్‌లో ఇటీవల జరిగిన మున్సిపల్ ఎన్నికల సమయంలో తీసింది. స్వతంత్ర అభ్యర్థి సోను కిన్నార్ మద్దతుదారులు కౌంటింగ్ కేంద్రం వెలుపల గుమిగూడి రీకౌంటింగ్ కోసం నిరసన వ్యక్తం చేశారు. రీకౌంటింగ్ తర్వాత సోను కిన్నార్‌ను PDDU (పండిట్ దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ్ నగర్) అధ్యక్షుడిగా ప్రకటించారు.
चंदौलीःनगर पालिका परिषद मुगलसराय में सोनू किन्नर आगे था पर प्रशासन ने बीजेपी प्रत्याशी मालती देवी को 138 वोटो से विजयी घोषित कर दिया, किन्नरों ने अपने तरीके से उग्र विरोध किया रि-काउंटिंग हुई,जिसमें 397 वोटो से सोनू किन्नर जीत  गया
Disclaimer: वॉयरल वीडियो में अशोभनीय दृश्य हैं pic.twitter.com/OsrR2jLCb1
తదుపరి విచారణలో ఘటనకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు దొరికాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). అమర్ ఉజాలా, సోను కిన్నర్ మద్దతుదారుల వల్ల జరిగిన గందరగోళంపై రాసిన ఒక వార్త కథనంలో, జ్ఞానేంద్ర శుక్లా ట్విట్టర్‌లో షేర్ చేసిన వీడియోతో సరిపోయే దృశ్యం యొక్క ఫోటో కలిగి ఉంది.
అదనంగా, సోను కిన్నర్ మద్దతుదారులకు మరియు పోలీసులకు మధ్య జరిగిన వాగ్వాదానికి సంబంధించిన విజువల్స్‌ను UP తక్ యొక్క వీడియో రిపోర్టులో ఉంది. వైరల్ వీడియోలో రోడ్డు పక్కన కనిపించే తెల్లటి గోడ ఈ రిపోర్టులోని ఫుటేజ్‌లో ఉన్న గోడతో మరియు వెనుక ఉన్న ఒక బిల్డింగ్ తోటి సరితూగుతుంది. నిరసన తెలిపిన మద్దతుదారులు ట్రాన్స్ జెండర్ అని, సోను కిన్నార్ స్వయంగా ట్రాన్స్ జెండర్ అని ఈ రిపోర్టులు నివేదించాయి.
చివరిగా, నగ్నంగా ఉన్న వ్యక్తి పోలీసును లాఠీతో కొట్టినట్లు చిత్రీకరించిన వీడియో మణిపూర్‌లో జరగలేదు. ఇది ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మున్సిపల్ ఎన్నికల సమయంలో జరిగింది.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
వైద్య సిబ్బంది మరియు పోలీసుల నుండి ఒక వ్యక్తి పారిపోతున్న ఈ వీడియో కేరళకి సంబంధించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 9, 2020
వైద్య సిబ్బంది మరియు పోలీసుల నుండి ఒక వ్యక్తి పారిపోతున్న వీడియోని సోషల్ మీడియా లో పోస్ట్ చేసి, ఆ ఘటన హైదరాబాద్ లో   జరిగినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. గాంధీ హాస్పిటల్ లో వైద్యం సరిగ్గా అందిచరని ఆ వ్యక్తి పరిపోతున్నట్టు కొందరు పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేస్తే, మరికొందరు ఆ ఘటన కర్ణాటక లో జరిగినట్టు పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు.ఆ పోస్ట్ లలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
హైదరాబాద్ లో వైద్య సిబ్బంది మరియు పోలీసుల నుండి కొరోనా పాజిటివ్ వ్యక్తి పారిపోతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వీడియో తెలంగాణకి లేదా కర్ణాటకకి సంబంధించినది కాదు. ఆ వీడియోలోని ఘటన కేరళలో జరిగింది. వీడియోలోని వ్యక్తి ఈ మధ్యనే సౌదీ అరేబియా నుండి వచ్చాడు. కాబట్టి, హోమ్ క్వారన్‌టైన్ లో ఉండాలి. రోడ్ల్ మీద తిరుగుతూ, క్వారన్‌టైన్ లోకి వెళ్ళడానికి నిరాకరించడంతో అలా బలవంతంగా వైద్య సిబ్బంది పట్టుకున్నారు. కావున, పోస్ట్ లలో కేరళలో జరిగిన ఘటన వీడియో పెట్టి, హైదరాబాద్ మరియు కర్ణాటక అని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు..
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అలాంటి వీడియోనే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లోవస్తుంది. ‘ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్’ వారు అదే వీడియోని 6 జూలై 2020 న తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో పోస్ట్ చేసారు. వీడియోలోని ఘటన పతనంతిట్ట టౌన్ (కేరళ) లో జరిగినట్టు ఆ వీడియో వివరణలో చూడవొచ్చు. వీడియోలోని వ్యక్తి ఈ మధ్యనే సౌదీ అరేబియా నుండి వచ్చాడు. కాబట్టి, క్వారన్‌టైన్ లో ఉండాలి. అయితే, సోమవారం నాడు రోడ్డు మీద మాస్క్ లేకుండా పోలీసులకు కనిపించాడు. క్వారన్‌టైన్ లోకి వెళ్ళడానికి నిరాకరించడంతో అలా బలవంతంగా వైద్య సిబ్బంది పట్టుకున్నారు.ఆ ఘటనకి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. కాబట్టి, వీడియోలోని ఘటన హైదరాబాద్  (తెలంగాణ) లో లేదా కర్ణాటక లో జరగలేదు.
చివరగా, వైద్య సిబ్బంది మరియు పోలీసుల నుండి ఒక వ్యక్తి పారిపోతున్న ఈ వీడియో కేరళకి సంబంధించింది.


text:
టియర్ గ్యాస్ క్యాన్ ని తంతున్న వీడియో ఇండోనేషియాకి సంబంధించింది, బెంగాల్ కి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 9, 2020
ఇటీవలే 08 అక్టోబర్ 2020న బెంగాల్ లో BJP కార్యకర్తలు సెక్రటేరియేట్ వరకు మార్చ్ నిర్వహించే కార్యక్రమంలో పోలీసులకి, BJP కార్యకర్తలకి మధ్య జరిగిన ఘర్షణల సందర్భంలో టియర్ గ్యాస్ కానిస్టర్ ని ఒక యువకుడు తంతున్న వీడియోని చూపిస్తూ ఆ కానిస్టర్ ని తంతున్నది BJP కార్యకర్త అని అర్ధం వచ్చేలా చెప్తున్న షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవలే 08 అక్టోబర్ 2020న బెంగాల్ లో BJP కార్యకర్తలు సెక్రటేరియేట్ వరకు మార్చ్ నిర్వహించే కార్యక్రమంలో పోలీసులకి, BJP కార్యకర్తలకి మధ్య జరిగిన ఘర్షణల సందర్భంలో టీయర్ గ్యాస్ కానిస్టర్ ని తంతున్న BJP కార్యకర్త.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో ఉన్న వీడియోలోని పోలీస్ వాహనాలు ఇండోనేషియా పోలీస్ వాహనాలను పోలి ఉన్నాయి. ఈ  వీడియోని ఇండోనేషియాలో జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిందని చెప్తూ redfish అనే మీడియా సంస్థ తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ లో షేర్ చేసింది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోకి పశ్చిమ బెంగాల్ కి సంబంధంలేదని చెప్పొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని redfish అనే మీడియా సంస్థ తన పేస్ బుక్ లో షేర్ చేసిన పోస్ట్ కనిపించింది. ఈ పోస్టులో వీడియోకి సంబంధించిన వివరణ ప్రకారం ఈ వీడియో ఇండోనేషియాకి సంబంధిచిందని చెప్పొచ్చు. ఇదే వీడియోని తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో కూడా షేర్ చేసారు.
పోస్టులో ఉన్న పోలీస్ వాహనాలు, ఇండోనేషియా పోలీస్ వాహనాలను పోలి ఉన్నాయి. ( రెండు వీడియోల్లో పోలీస్ వాహనాలపై ఒకే రంగులు చూడొచ్చు, ఇంకా రెండు వీడియోల్లో వాహనాలపై polisi అని రాసి ఉండడం చూడొచ్చు). ఐతే 08 అక్టోబర్ 2020న  ఇండోనేసియాలో ఒక చట్టానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు జరిగాయి. ఐతే పోస్టులో ఉన్న వీడియో ఈ నిరసనలకు సంబంధించిందో కాదో కచ్చితంగా చెప్పలేక పోవచ్చు గాని ఈ వీడియో ఇండోనేషియాకి సంబంధించిందని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఇటీవలే 08 అక్టోబర్ 2020న బెంగాల్ లో BJP కార్యకర్తలు సెక్రటేరియేట్ వరకు మార్చ్ నిర్వహించే కార్యక్రమంలో పోలీసులకి, BJP కార్యకర్తలకి మధ్య జరిగిన ఘర్షణల నేపథ్యంలో పోస్టులో ఉన్న వార్తలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్టులోని వీడియోకి, బెంగాల్ లో BJP కార్యకర్తలకి, పోలీసులకి  మధ్య జరిగిన ఘర్షణలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

created: October 9, 2020


text:
మధ్యప్రదేశ్‌కి చెందిన ఒక గిరిజన వ్యక్తిని వాహనంతో ఈడ్చుకెళ్తున్న ఈ వీడియో 2021 నాటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 10, 2023
మధ్యప్రదేశ్‌లోని సీధీకి చెందిన పర్వేశ్ శుక్లా అనే వ్యక్తి దశరత్ రావత్ అనే గిరిజన కార్మికుడిపై మూత్ర విసర్జన చేసిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ ) అయిన సందర్భంగా, దీని తర్వాత జరిగిన సంఘటన అని చెపుతూ మరో వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో ఓ వ్యక్తిని ఒక వాహనానికి కట్టేసి ఈడ్చుకెళ్లడం మనం చూడవచ్చు. ఇతను ఒక గిరిజన వ్యక్తి అని, దీని వళ్ళ అతడు ప్రాణాలు కోల్పోయాడని ప్రచారం జరుగుతోంది. ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న వాస్తవాలను ఈ కథనం ద్వారా అర్థం చేసుకుందాం.
క్లెయిమ్: మధ్యప్రదేశ్‌లోని సీధీలో జరిగిన ఘటన తర్వాత ఓ గిరిజనుడిని వాహనానికి కట్టేసి ఈడ్చుకెళ్లిన సంఘటనకు చెందిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపించే ఈ సంఘటన ఇప్పటిది కాదు, 2021లో జరిగింది. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
ఒక గిరిజన వ్యక్తిని మధ్యప్రదేశ్‌లో నిజంగానే వాహనానికి కట్టేసి, ఈడ్చుకెళ్లిన సంఘటన జరిగినప్పటికీ, ఇది దాదాపు రెండేళ్ల క్రితం నాటి సంఘటన అని, ఇటీవలి  జరిగినది కాదని మేము కనుగొన్నాము.
వైరల్ వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలను తెలుసుకోవడానికి, మేము ఇంటర్నెట్‌లో తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా. ఈ సంఘటనపై ఆగస్ట్ 2021లో ప్రచురితమైన కొన్ని వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) దొరికాయి.
ఈ కథనాల ప్రకారం, మధ్యప్రదేశ్‌లోని నీముచ్ జిల్లాలో, ఒక గిరిజన వ్యక్తిని కొట్టి, వాహనానికి కట్టేసి, కొందరు వ్యక్తులు ఈడ్చుకెళ్లారు. అతనికి మరియు ఒక పాల వ్యాపారికి మధ్య జరిగిన ఒక చిన్న ప్రమాదం దీనంతటికి దారితీసింది. వార్తా పత్రికలు అతనిని కన్హయ్యలాల్ భీల్‌గా గుర్తించాయి. కన్హయ్యలాల్ ఒక దోపిడీదారుడు అనుకొన్నారని, విచారణ సమయంలో కొట్టినవారు పోలీసులకి తలిపారు. తర్వాత, కన్హయ్యలాల్ భీల్, ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మరణించాడు.
చివరిగా, మధ్యప్రదెశ్‌కి చెందిన ఒక గిరిజన వ్యక్తిని వాహనంతో ఈడ్చుకెళ్తున్న ఈ వీడియో 2021 నాటిది.


text:
అమ్మాయిని లాక్కెళ్తున్న ఈ వీడియో భారత దేశం లోనిదే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 9, 2020
ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియో ని పెట్టి, పాకిస్థాన్ లో హిందూ అమ్మాయిలను కుటుంబం ముందే కొంతమంది వ్యక్తులు లాక్కు పోతున్నారని అందులో దాని గురించి చెప్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వీడియో పాకిస్థాన్ లో హిందూ అమ్మాయిలను కొంతమంది వ్యక్తులు లాక్కుపోవడానికి సంబంధించినది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో రాజస్థాన్ లో జరిగిన ఒక ఘటనకి సంబంధించినది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఒక ఫ్రేమ్ ‘DNA’ వార్తా సంస్థ యొక్క కథనంలో లభించింది. ఆ కథనం ద్వారా ఈ క్రింది విషయం తెలిసింది.
రాజస్థాన్ లోని జోధ్ పూర్ లో ‘షోకత్’ అని వ్యక్తి ఒక మైనర్ బాలికని పెళ్లి చేసుకున్నాడు. వివాహమనంతరం ఆ బాలిక తన తల్లి తో పాటు ఉంటోంది. షోకత్ ఆ అమ్మాయిని తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాలని ప్రయత్నించినప్పుడు, ఆమె కి తగిన వయస్సు (మైనర్) లేకపోవడంతో వాళ్ళ అమ్మ  నిలువరించింది. దాంతో ఇళ్ల్యాజ్ అనే వ్యక్తితో కలిసి షోకత్ తన అత్త పై దాడి చేసి, తాను పెళ్లి చేసుకున్న ఆ మైనర్ బాలికని ఎత్తుకెళ్లాడు.
చివరగా, రాజస్థాన్ లో జరిగిన ఒక ఘటనకి సంబంధించిన వీడియోని పెట్టి ‘పాకిస్థాన్ లో హిందూ అమ్మాయిలను లాక్కెళ్తున్నారు’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్టున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 9, 2020


text:
ఒక పిల్లవాడు గడ్డి తింటున్న వీడియోకి ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితులకు సంబంధంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2022
ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడి చేస్తున్న నేపథ్యంలో ఒక చిన్న పిల్లాడు గడ్డి తింటున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ, యుద్ధం కారణంగా ఆహారం లేక ఉక్రెయిన్‌లోని చిన్న పిల్లలు గడ్డి తింటున్నారని క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యుద్ధం కారణంగా ఆహారం లేక ఉక్రెయిన్‌లోని చిన్న పిల్లాడు గడ్డి తింటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై దాడి ప్రారంభించాక ముందు నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. సిరియాలో ఆహారం లేక ఆకలికి పిల్లలు గడ్డి తింటున్నారంటూ ఇదే వీడియో సోషల్ మీడియాలో ముందు నుండి షేర్ అవుతూ ఉంది. తినడానికి ఆహారం దొరకక సిరియాలో చిన్నపిల్లలు ఆకలికి గడ్డి తిన్నట్టు గతంలో పలు వార్తా కథనాలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌పై కొనసాగుతున్న సైనిక దాడికి సంబంధించి, ఉక్రెయిన్ సరిహద్దులో రష్యా తమ సైన్యాన్ని మరియు యుద్ద ట్యాంక్‌లను మొహరిస్తూ, హెచ్చరికలు జారీ చేసిన అనంతరం 24 ఫిబ్రవరి 2022 తెల్లవారుజామున ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దాడి ప్రారంభించింది.
ఐతే పోస్టులో షేర్ చేసిన చిన్న పిల్లాడు గడ్డి తింటున్న వీడియో, ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దాడి ప్రారంభం కాకముందు నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. దాడికి ఒక్కరోజు ముందు సిరియాలో ఆహారం లేక ఆకలికి పిల్లలు గడ్డి తింటున్నారంటూ ఇదే వీడియోని సోషల్ మీడియా మరియు యూట్యూబ్‌లో షేర్ చేసిన పోస్టులు మాకు లభించాయి. వీటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
తినడానికి ఆహారం దొరకక సిరియాలో చిన్నపిల్లలు ఆకలికి గడ్డి తిన్నట్టు గతంలో పలు కథనాలు కూడా ప్రసారమయ్యాయి. వీటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ఈ వీడియో ఎక్కడిదో, ఈ వీడియోలోని దృశ్యాల నేపథ్యం ఏంటో మాకు తెలియనప్పటికీ ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సమయాన్ని బట్టి ఈ వీడియోతో ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితులకు సంబంధంలేదని చెప్పొచ్చు.
పలు ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు కూడా చిన్న పిల్లాడు గడ్డి తింటున్న ఈ దృశ్యాలను ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న ప్రస్తుత పరిస్తితులంటూ కథనాలు (ఇక్కడ) ప్రసారం చేయడంతో ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా వైరల్ అవుతుంది.
చివరగా, చిన్న పిల్లాడు గడ్డి తింటున్న వీడియోకి ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితులకు సంబంధంలేదు.


text:
ఈ వీడియోలో వర్షం నీళ్ళతో నిండి ఉన్నది హైదరాబాద్ శంషాబాద్ విమానాశ్రయం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 15, 2020
తాజాగా హైదరాబాద్ లో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా శంషాబాద్ విమానశ్రయంలోకి నీళ్ళు వచ్చి సముద్రాన్ని తలపిస్తుందని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వర్షం నీళ్ళతో సముద్రాన్ని తలపిస్తున్న హైదరాబాద్ లోని శంషాబాద్ విమానాశ్రయం వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ చేసినది మెక్సికో లో 2017లో తీసిన పాత వీడియో. వీడియోలో వర్షం నీళ్ళతో ఉన్నది మెక్సికో సిటీ అంతర్జాతీయ విమానశ్రయం; హైదరాబాద్ లోని శంషాబాద్ విమానాశ్రయం కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, చాలా వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. అదే వీడియో కనీసం ఆగస్టు 2017 నుండి ఇంటర్నట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు చూడవొచ్చు. ఆ వీడియో మెక్సికో సిటీ అంతర్జాతీయ విమానశ్రయం (Aeropuerto Internacional Benito Juárez) కి సంబంధించినదని చాలా మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఆ పోస్ట్ లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. వీడియోలోని ఒక ఫ్రేమ్ లో మెక్సికో జెండా రంగులు కూడా చూడవొచ్చు
అంతేకాదు, రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం వారు కూడా పోస్ట్ లోని వీడియో హైదరాబాద్ విమానాశ్రయం కి సంబంధించింది కాదని తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ట్వీట్ చేసారు.
ఇంతకముందు కూడా ఇదే వీడియోని ప్రపంచంలోని వివిధ నగరాలలోని (సింగపూర్, ముంబై, బెంగళూరు, మియామీ) విమానాశ్రయాలకి సంబంధించిన వీడియోగా షేర్ చేసినప్పుడు, అది మెక్సికో కి సంబంధించిన వీడియో అని వివిధ మీడియా సంస్థలు ప్రచురించిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, మెక్సికో కి సంబంధించిన పాత వీడియో పెట్టి, వర్షం నీళ్ళతో సముద్రాన్ని తలపిస్తున్న హైదరాబాద్ లోని శంషాబాద్ విమానాశ్రయం అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 15, 2020


text:
2012లో సుడాన్ లో జర్మనీ ఎంబసీకి నిప్పంటించిన వీడియోని ఇప్పుడు ఫ్రాన్స్ ఎంబసీకి నిప్పంటించిన వీడియో అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2020
మహమ్మద్ ప్రవక్తని ఫ్రాన్స్ ప్రెసిడెంట్ ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రాన్ కించపరిచినందుకు సుడాన్ లోని ఫ్రాన్స్ ఎంబసీని తగలబెట్టిన సుడాన్ ప్రజలు అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన ఒక వీడియో షేర్ చేసిన  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహమ్మద్ ప్రవక్తని ఫ్రాన్స్ ప్రెసిడెంట్ ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రాన్ కించపరిచినందుకు సుడాన్ లోని ఫ్రాన్స్ ఎంబసీని సుడాన్ ప్రజలు తగలబెట్టిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2012లో సుడాన్ లో ఒక సినిమాలో మొహమ్మద్ ప్రవక్తని కించపరిచడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ సుడాన్ లో ఆందోళనకారులు బ్రిటన్, అమెరికా మరియు జర్మనీ రాయబార కార్యాలయాలను ముట్టడించిన సందర్భంలో జర్మనీ ఎంబసీకి ఆందోళనకారులు నిప్పంటించినప్పటిది. ఈ వీడియోకి ఇప్పుడు ఫ్రాన్స్ ప్రెసిడెంట్ ఇస్లాంపై చేసిన వ్యాఖ్యలకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న నిరసనలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోలోని విజువల్స్  పోలిన వీడియో మరియు కొన్ని ఫోటోలను ప్రచురించిన ఒక 2012 వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటోలు మరియు వీడియో 2012లో సుడాన్ లో ఒక సినిమాలో మొహమ్మద్ ప్రవక్తని కించపరిచడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ సుడాన్ లో ఆందోళనకారులు బ్రిటన్, అమెరికా మరియు జర్మనీ రాయబార కార్యాలయాలను ముట్టడించిన సందర్భంలో జర్మనీ ఎంబసీకి ఆందోళనకారులు నిప్పంటించినప్పుడు తీసినవి.
ఈ వార్తా ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, పోస్టులో ఉన్న వీడియోని పోలిన మరొక న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం కూడా ఈ ఘటన 2012లో సుడాన్ లో జరిగినట్టు చెప్తున్నది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.  పైగా ఇటీవల కాలంలో సుడాన్ లో ఫ్రెంచ్ ఎంబసీకి నిప్పంటించినట్టు ఇటువంటి వార్తా కథనాలు మాకు దొరకలేదు. వీటన్నిటి ఆధారంగా ఈ వీడియో 2012లో సుడాన్ లో జర్మనీ ఎంబసీకి నిప్పంటించినప్పటిదని, ఇప్పటిది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఇటీవల ప్రాఫెట్ మొహమ్మద్ కార్టూన్లు క్లాస్ లో ప్రదర్శించిన కారణంగా శామ్యూల్ పాటీ అనే టీచర్ తలని ఒక 18 ఏళ్ల ముస్లిం యువకుడు నరికివేసిన ఘటన పారిస్ లో జరిగింది. అంతే కాక, ఫ్రాన్స్ ప్రెసిడెంట్ ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రాన్ ఇస్లాంపై  చేసిన వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో ఫ్రాన్స్ తో సహా పలు దేశాలలో ఆయనకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న నిరసనల మధ్య ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ వీడియో ఇప్పటిది కాదు, 2012లో సుడాన్ లో జర్మనీ ఎంబసీకి నిప్పంటించినప్పటిది.

created: October 29, 2020


text:
ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వై.ఎస్.జగన్ మాట్లాడుతున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 9, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల ప్రచారంలో ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి మాట్లాడుతూ “అసలు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటేనే దాని అర్థం ఏమిటి అంటే భూముల మీద ఒక యాక్ట్ చేయడమే దానే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటారు” అని అన్నట్లు వీడియో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల ప్రచారంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటే ఏమిటి అని చెప్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 04 మే 2024న హిందూపురంలో జరిగిన వైసీపీ ఎన్నికల ప్రచారంలో వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి టీడీపీ చేస్తున్న వ్యాఖ్యలను విమర్శిస్తూ, ఈ యాక్ట్ అంటే ఏంటో అక్కడ ఉన్న ప్రజలకి వివరించారు. వాస్తవంగా, వై.ఎస్. జగన్ మాట్లాడుతూ “అయ్యా అసలు మీకు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటే ఏంటో తెలుసా చంద్రబాబు, అసలు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటేనే దాని అర్థం ఏమిటి అంటే భూముల మీద సంపూర్ణ హక్కులు రైతన్నలకు ఎల్లవేళలా ఉండేట్టుగా ఒక యాక్ట్ చేయడమే, దానే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటారు చంద్రబాబు ఫస్ట్ అది తెలుసుకో” అని అన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోను 04 మే 2024న సాక్షి టీవీ (Sakshi TV live) తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “CM YS Jagan Responded On AP Land Titling Act At Hindupur YSRCP Election Campaign Public Meeting” అనే శీర్షికతో లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణ ప్రకారం, ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని హిందూపురంలో జరిగిన వైసీపీ ఎన్నికల ప్రచారానికి సంబంధించినది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 02:03 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 02:17 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, ఈ ప్రచార సభలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ “అయ్యా అసలు మీకు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటే ఏంటో తెలుసా చంద్రబాబు, అసలు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటేనే దాని అర్థం ఏమిటి అంటే భూముల మీద సంపూర్ణ హక్కులు రైతన్నలకు ఎల్లవేళలా ఉండేట్టుగా ఒక యాక్ట్ చేయడమే, దానే ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటారు చంద్రబాబు ఫస్ట్ అది తెలుసుకో” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలు వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి అసలు ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటే ఏంటో తెలుసుకో అని చంద్రబాబును  విమర్శిస్తూ ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ అంటే ఏంటో అక్కడ ఉన్న ప్రజలకి వివరించారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి మరింత సమాచారం కోసం FACTLY రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ల్యాండ్ టైటిలింగ్ యాక్ట్ గురించి ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వై.ఎస్.జగన్ మాట్లాడుతున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది.


text:
ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి జోగి రమేష్ జగన్/వైసీపీను ఉద్దేశించి విమర్శలు చేశాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2024
త్వరలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్,  వైసీపీ పార్టీపై రాష్ట్ర మంత్రి జోగి రమేష్ విమర్శలు చేశాడంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. వీడియోలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గృహ నిర్మాణ శాఖ మంత్రి జోగి రమేష్ మాట్లాడుతూ “జగన్ మోహన్ రెడ్డి అనే వ్యక్తి ఒక మాట మీద నిలబడలేడు అని చెప్పేసి డే వన్ (మొదటి రోజు) నుండి చెప్తా ఉన్నాం. జగన్ మోహన్ రెడ్డి రాజకీయాలకు పనికిరాడు. వైఎసార్సీపి పార్టీ ఒక విలువలు లేని, సిద్ధాంతాలు లేని విశ్వసనీయత లేని పార్టీ” మాట్లాడుతుండడం చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్ మరియు వైసీపీ పార్టీపై రాష్ట్ర మంత్రి జోగి రమేష్ విమర్శలు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): మంత్రి జోగి రమేష్ సాక్షి టీవీ ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ పవన్ కళ్యాణ్ మరియు జనసేన పార్టీను ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడు. ఐతే ఈ వీడియోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రమేష్ ఈ వ్యాఖ్యలు జగన్/వైసీపీను ఉద్దేశించి చేసినట్టు చిత్రీకరించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గృహ నిర్మాణ శాఖ మంత్రి జోగి రమేష్ సాక్షి టీవీతో మాట్లాడుతుండడం గమనించొచ్చు. దీని ఆధారంగా యూట్యూబ్‌లో వెతకగా జోగి రమేష్ సాక్షి టీవీకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ యొక్క పూర్తి వీడియో మాకు కనిపించింది.
ఈ ఇంటర్వ్యూలో రాబోయే ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం మరియు జనసేన పార్టీల పొత్తు గురించి,  వారు విడుదల చేసిన అభ్యర్థుల మొదటి జాబితా గురించి రమేష్ మాట్లాడాడు. ఐతే ఈ ఇంటర్వ్యూలో పలు సందర్భాలలో పవన్ కళ్యాణ్‌ను ఉద్దేశించి “పవన్ కళ్యాణ్ మొదటి రోజు నుంచి ఒక్క మాట మీద కుడా నిలబడలేదని”, “పవన్ కళ్యాణ్ రాజకీయాలకు పనికిరాడు”, “పవన్ కళ్యాణ్ ఒక విలువలు, నిజాయితీ మరియు సిద్ధాంతాలు లేని వ్యక్తి అని, అలాంటిదే జనసేన పార్టీ” అని వ్యాఖ్యానించాడు.
ఐతే ఈ ఇంటర్వ్యూలో పవన్ కళ్యాణ్ మరియు జనసేన గురించి చేసిన వ్యాఖ్యలను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రమేష్ ఈ వ్యాఖ్యలు జగన్ మరియు వైసీపీను ఉద్దేశించి చేసినట్టు చిత్రీకరించారు. ఈ ఇంటర్వ్యూలో ఎక్కడ కూడా జగన్/వైసీపీను ఉద్దేశించి విమర్శలు చేయలేదు. కాబట్టి పోస్టులో చేస్తున్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రి జోగి రమేష్ జగన్/వైసీపీను ఉద్దేశించి విమర్శలు చేశాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసింది.


text:
‘భారత సైన్యం ధైర్య సాహసాల ప్రదర్శన’ అని చెప్తూ పెట్టిన ఈ వీడియో భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 18, 2020
‘భారత సైన్యం ధైర్య సాహసాల ప్రదర్శన అరుదైన వీడియో’ అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  భారత సైన్యం ధైర్య సాహసాల ప్రదర్శనకి సంబంధించిన అరుదైన వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని వీడియో అసలు భారతదేశానికి సంబంధించిన వీడియో కాదు. వీడియోలోని ట్రక్కుల స్టీరింగ్ ఎడమ వైపు ఉంది మరియు నెంబర్ ప్లేట్లు కూడా భారతదేశానివి కావు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, చాలా వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వస్తాయి. ఆ వీడియో రష్యా కి సంబంధించిందని,  ఆ వీడియోలోని వారు అడవుల్లోని వెల్లుల్లి సేకరించడం కోసం కొండల్లోకి వెళ్తున్నట్టు కొందరు ఫిబ్రవరి 2019 లో పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క హై  క్వాలిటీ వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
సోషల్ మీడియా పోస్టులు తప్ప వీడియోకి సంబంధించి కచ్చితమైన సమాచారం దొరకనప్పటికీ, వీడియోలోని కొన్ని క్లూస్ బట్టి వీడియో అసలు భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదని చెప్పవొచ్చు. వీడియోలోని ట్రక్కుల స్టీరింగ్ ఎడమ వైపు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. జనరల్ గా భారతదేశంలో వాహనాలకు స్టీరింగ్ కుడి వైపు ఉంటుంది. వీడియోలోని ట్రక్కుల నెంబర్ ప్లేట్లు కూడా భారతదేశానివి కావు. భారతదేశంలో వాహనాల ట్రక్కుల నెంబర్ ప్లేట్ల పై మొదట రెండు అక్షరాలు రాష్ట్రానికి సంబంధించిన కోడ్ ఉండి, తరువాతి రెండు నెంబర్లు (రిజిస్ట్రేషన్ ప్రదేశం కోడ్) ఉంటాయి. కానీ, వీడియోలోని ట్రక్కు నెంబర్ ప్లేట్ పై ఒక అక్షరం ఉండి, మూడు నెంబర్లు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. డిజైన్ కూడా రష్యా నెంబర్ ప్లేట్ల లాగా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
వీడియోలోని ప్రదేశానికి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో చాలా వీడియోలు ఉన్నాయి. వాటిల్లో కొన్నిటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. వేరే వీడియోలో ఒక వ్యక్తి వేసుకున్న జాకెట్ పై ‘Велесстрой’ అని రష్యన్ లో రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. దాని ఆంగ్ల అనువాదం – ‘Velesstroy’, అది ఒక రష్యన్ కంపెనీ.
చివరగా, ‘భారత సైన్యం ధైర్య సాహసాల ప్రదర్శన’ అని చెప్తూ పెట్టిన వీడియో భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదు.

created: December 18, 2020


text:
రహదారి మీదుగా వెళ్తున్న కారుపై దుండగులు దాడి చేస్తున్న ఈ ఘటన ఒడిశాలో జరిగింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2021
తమిళనాడు లో జాతీయ రహదారులపై వెళ్తున్న కార్ల పై దుండగులు దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడు జాతీయ రహదారి పై వెళుతున్న కారు పై దుండగులు దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లో కనిపిస్తున్న ఘటన ఒడిశా రాష్టంలోని  జజ్పూర్ నగర సమీపంలో జరిగింది, తమిళనాడు రహదారి పై కాదు. ‘18 డిసెంబర్ 2020’ నాడు జాజ్పూర్ లోని కళింగ నగర్ లో  కొంత మంది ప్రయాణం చేస్తున్న ఒక  కారుపై దుండగులు దాడి చేయడానికి ప్రయత్నించినట్టు జాజ్పూర్ పోలీసులు తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలని కలిగిన వీడియోని ఒకరు ‘24 డిసెంబర్ 2020’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఒడిశా రాష్ట్రంలోని జజ్పూర్ లో రహదారి పై వెళ్తున్న కార్ పై కొందరు దుండగులు దాడి చేస్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ‘CarToq’, ఈ వీడియోని తమ వెబ్సైటులో షేర్ చేసింది.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియో కి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ‘Sambad English’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ లో ఈ ఘటన ‘18 డిసెంబర్ 2020’ నాడు జాజ్పూర్ లోని కళింగ నగర్ సమీపంలో జరిగినట్టు తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కొరకు జాజ్పూర్ లోని కళింగ నగర్ పోలీస్ స్టేషన్ ని సంప్రదించగా, ఈ ఘటన జాజ్పూర్ లోనే జరిగిందని కళింగ నగర్ పోలీసులు స్పష్టం చేసారు.
ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఒడిశా లోకల్ న్యూస్ వెబ్ సైట్స్ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని మరియు వీడియో రిపోర్ట్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో తమిళనాడుకు సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, రహదారి మీదుగా వెళ్తున్న కారుపై దుండగులు దాడి చేస్తున్న ఈ ఘటన  ఒడిశా రాష్ట్రంలో చోటుచేసుకుంది, తమిళనాడు లో కాదు.

created: January 6, 2021


text:
ఈ వీడియోలో ట్రక్కు పై అయోధ్య రామ మందిరం ఫోటోలను ప్రదర్శిస్తున్నది సిడ్నీ (ఆస్ట్రేలియా) లో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2020
‘ఇజ్రాయిల్ దేశంలో కూడా రాముని ప్రదర్శించినందుకు శతకోటి వందనాలు, ఇదే మోడీ గ్రాఫ్ అంటే’ అని చెప్తూ, ఒక ట్రక్కు పై అయోధ్య రామ మందిరం ఫోటోలను ప్రదర్శిస్తున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): ఇజ్రాయిల్ లో ట్రక్కు పై అయోధ్య రామ మందిరం ఫోటోలను ప్రదర్శిస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వీడియోని సిడ్నీ (ఆస్ట్రేలియా) లో తీసారు; ఇజ్రాయిల్ లో కాదు. సిడ్నీ లోని స్వామి నారాయణ మందిరం దగ్గర ఆ వీడియోని తీసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, రిజల్ట్స్ లో వీడియోకి సంబంధించి ఏమీ రాలేదు. వీడియోలో చుపెట్టినటువంటి అయోధ్య రామ మందిరం ప్రదర్శన వేరే దేశాల్లో ఎక్కడెక్కడ ప్రదర్శించారో అని వెతకగా, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో రెండు ప్రదేశాలు వచ్చాయి. ఒకటి న్యూయార్క్ టైమ్స్ స్క్వేర్, మరొకటి బ్లాక్ టౌన్ సిటీ కౌన్సిల్, సిడ్నీ. పోస్ట్ లోని వీడియోలో ట్రక్కు పై ప్రదర్శించిన ఫోటోలనే సిడ్నీ వీడియోలో కూడా చూడవొచ్చు. అయితే, సిడ్నీ వీడియోలో ట్రక్కు లేదు.
సిడ్నీ ప్రదర్శన గురించి వెతకగా, ఆ ప్రదర్శన ని ‘హిందూ కౌన్సిల్ అఫ్ ఆస్ట్రేలియా’ వారు నిర్వహించినట్టు తెలుస్తుంది. వాళ్ళ ఫేస్బుక్ పేజీలో కూడా బ్లాక్ టౌన్ సిటీ కౌన్సిల్, సిడ్నీ దగ్గర నిర్వహించిన ప్రదర్శన వీడియో చూడవొచ్చు. అలానే, వాళ్ళ ఫేస్బుక్ పేజీలోని మరొక వీడియోలో పోస్ట్ చేసిన వీడియోలోని ట్రక్కుని చూడవొచ్చు. ఒకటే లైసెన్స్ ప్లేట్ మరియు ఇతర పోలీకలను చూడవొచ్చు.
‘హిందూ కౌన్సిల్ అఫ్ ఆస్ట్రేలియా’ వారు పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఒక వ్యక్తి మాట్లాడుతూ ఆ ట్రక్కు స్వామి నారాయణ మందిరం దగ్గర మొదలై, నగరంలో తిరిగి, చివరకు హారిస్ పార్కు దగ్గరకు వచ్చినట్టు చెప్తాడు. కావున, గూగుల్ మాప్స్ లో చూడగా, వీడియోలో ఉన్న పార్కింగ్ ప్రదేశం సిడ్నీ లో స్వామి నారాయణ మందిరం బిల్డింగ్ వెనకాల ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
అంతేకాదు, గూగుల్ మాప్స్ లో అదే ప్రదేశం యొక్క స్ట్రీట్ వ్యూ చూడగా, వీడియోలో ఉన్న బిల్డింగ్ ని చూడవొచ్చు.
‘హిందూ కౌన్సిల్ అఫ్ ఆస్ట్రేలియా’ వారిని సంప్రదించడానికి కూడా FACTLY ప్రయత్నించింది. వారి నుండి సమాధానం వచ్చాక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
చివరగా, ట్రక్కు పై అయోధ్య రామ మందిరం ఫోటోలను ప్రదర్శిస్తున్న వీడియో సిడ్నీ (ఆస్ట్రేలియా) లో తీసింది; ఇజ్రాయిల్ లో కాదు.


text:
లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న బ్రిజ్ భూషణ్ శరన్ సింగ్ ఒక రెజ్లర్‌ని కొట్టిన ఈ వీడియో 2021 నాటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 1, 2023
‘లైంగిక వేధింపులకి గురవుతున్న మహిళా రెజ్లర్ల తరుపున న్యాయం కావాలి అని అడిగిన ఒక యువ రెజ్లర్ ని చితకబాదిన BJP MP బ్రిజ్ భూషణ్’ అనే క్లైయిముతో ఓక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. రెజ్లింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (WFI) అధ్యక్షుడు, బీజేపీ ఎంపీ బ్రిజ్ భూషణ్ శరణ్ సింగ్‌పై భారత రెజ్లర్‌లు లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు చేసిన నేపథ్యంలో ఈ వీడియో షేర్ చెయ్యబడుతుంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లైంగిక వేధింపులకు గురైనట్లు ఆరోపిస్తున్న మహిళా రెజ్లర్ తరపున న్యాయం కావలి అని అడిగినందుకు ఒక యువ రెజ్లర్‌ని చితక బాదిన BJP MP బ్రిజ్ భూషణ్.
ఫాక్ట్(నిజం): వాస్తవానికి ఈ వీడియోలో ఆ యువకుడిని కొట్టినది బ్రిజ్ భూషణ్ సింగ్  అయినా, ఈ సంఘటన ఇప్పటిది కాదు. 2021లో రాంచీలో జరిగిన ఒక అండర్ 15 నేషనల్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్ పోటల సమయంలో ఈ సంఘటన చోటు చేసుకుంది. కావున ఈ పోస్టులోని క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మొదటిగా, వైరల్ పోస్టులోని క్లైయిముకి సంబంధించి ఏమైనా వార్త కథనాలు ఇంటర్నెట్‌లో ఉన్నాయా అని వెతికాము. డిసెంబర్ 2021లో ప్రచురితమైన కొన్ని వార్త కథనాల్లో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఈ వీడియోలోని సంఘటనను వివరిస్తూ రాసారు.
టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా వారి కథనం ప్రకారం, డిసెంబర్ 2021లో రాంచీలోని షహీద్ గణపత్ రాయ్ ఇండోర్ స్టేడియంలో అండర్ 15 నేషనల్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్ పోటీలు జరిగాయి. అయితే, వయస్సు ధ్రువీకరణ సమయంలో, పోటీల్లో పాల్గొనటానికి వచ్చిన ఒక రెజ్లర్, 15 ఏళ్ళ కంటే ఎక్కువ వయస్సు వాడు అని తెలిసి నిర్వాహకులు తనను పోటీల్లో పాల్గొననివ్వలేదు. ఈ నిర్ణయాన్ని తను ప్రతిఘటించాడు. అక్కడ ఉన్న స్టేజి పైకి వెళ్లి రెజ్లింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (WFI) అధ్యక్షుడు అయ్యిన బ్రీజ్ భూషణ్ సింగ్‌తో వాదించాడు. ఎంత చెప్తున్నా వినకపోవడంతో బ్రిజ్ భూషణ్ ఆ కుర్రవాడిని కొట్టారు.ఇదే సంఘటనను గురించిన మరింత సమాచారం మీరు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ పొందవచ్చు.
ఇదిలా ఉండగా, భారత రెజ్లర్ల నుండి లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న బ్రిజ్ భూషణ్ సింగ్ మీద ఏప్రల్ 28న ఢిల్లీలో రెండు FIRలు నమోదు చేసారు.
చివరిగా, లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న బ్రిజ్ భూషణ్ శరన్ సింగ్ ఒక రెజ్లర్‌ని కొట్టిన ఈ వీడియో 2021 నాటిది.


text:
బీఎస్పీ నేత మాయావతి బీజేపీకి మద్దతు తెలిపినట్టు షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో 2020 ఉత్తరప్రదేశ్ ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికలకు సంబంధించినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 9, 2022
‘సమాజ్‌వాది పార్టీని ఓడించడానికి అవసరమైతే బీజేపీ అభ్యర్దులకు కూడా మద్దతిస్తాం అని ప్రకటించిన బహుజన్ సమాజ్‌వాది పార్టీ (బీఎస్పీ) అధినేత్రి మాయవతి’, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్టంలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్టు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీని ఓడించడానికి అవసరమైతే బీజేపీ అభ్యర్దులకు కూడా మద్దతిస్తామని బీఎస్పీ అధినేత్రి మాయావతి ప్రకటించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): బీఎస్పీ నేత మాయావతి ఈ వ్యాఖ్యలు 2020 అక్టోబర్ నెలలో ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికల నేపథ్యంలో చేసారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్ధిని ఓడించడానికి అవసరమయితే బీజేపీకి కూడా ఓటు వేస్తామని మాయావతి అప్పుడు ప్రకటించారు. కాని, ఈ ప్రకటన చేసిన కొన్ని రోజులకే, మాయావతి, తాను అవసరమైతే రాజకీయాల నుండి తప్పుకుంటాను కాని బీజేపీకి మాత్రం మద్దతు పలకనని మీడియాకు స్పష్టం చేసారు. ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మాయావతి ఇటీవల బీజేపీ ‘దళిత వ్యతిరేక’ విధానాలు అమలుపరుస్తుందని నిందించారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది,  ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘ANI’ న్యూస్ సంస్థ 29 అక్టోబర్ 2020 నాడు ట్వీట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికలలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ఎమ్మెల్సీ అభ్యర్ధిని ఓడించడానికి ప్రత్యర్ధి పార్టీలకు అవసరమయితే బీజేపీకి కూడా ఓటు వేస్తామని మాయావతి ప్రకటించినట్టు ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు.
#WATCH BSP Chief Mayawati says that her party will vote for BJP or any party's candidate in future UP MLC elections, to defeat Samajwadi Party's second candidate.
"Any party candidate, who'll be dominant over SP's 2nd candidate, will get all BSP MLAs' vote for sure," she said. pic.twitter.com/ki4W6ZAwgE
ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు 2020 అక్టోబర్ నెలలో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాని, ఈ ప్రకటన చేసిన కొన్ని రోజులకే మాయావతి తాను అవసరమైతే రాజకీయాల నుండి తప్పుకుంటాను కాని బీజేపీకి మాత్రం మద్దతు పలకనని ప్రకటించారు.
ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో బీఎస్పీ నేత మాయావతి బీజేపీకి బహిరంగ మద్దతు ప్రకటించినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో 04 ఫిబ్రవరి 2022 నాడు మాయావతి, బీజేపీ ‘దళిత వ్యతిరేక’ విధానాలు అమలుపరుస్తుందని నిందించారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 2020 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికలకు సంబంధించిన వీడియో అని, ప్రస్తుత ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనమండలి ఎన్నికలకు సంబంధించిన పాత వీడియోని ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో బీఎస్పీ నేత మాయావతి బీజేపీకి మద్దతు ప్రకటించినట్లుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 9, 2022


text:
వరద నీటిలో మొసలి ప్రత్యక్షమైన ఈ వీడియో వడోదరకి సంబంధించింది, హైదరాబాద్ కి కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 14, 2020
హైదరాబాద్ లో వరద నీటిలో ఒక మొసలి ప్రత్యక్షమైందని చెప్తూ దీనికి సంబంధించిన వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ వరద నీటిలో ఒక మొసలి ప్రత్యక్షమైంది
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో ఉన్న వీడియో 2019లో గుజరాత్ రాష్ట్రం వడోదరలో వరద నీటిలో మొసలి ప్రత్యక్షమైనప్పటిది. ఈ ఘటనకి హైదరాబాద్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా పోస్టులోని వీడియో లాంటి విజువల్స్ పోలి ఉన్న ఒక 2019 వార్తా కథనానికి సంబంధించిన వీడియో మాకు యూట్యూబ్లో  దొరికింది. ఈ వీడియో కింద ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం ఈ వీడియో వడోదరలో వరద నీటిలో ఒక మొసలి ప్రత్యక్షమైన వార్తకి సంబంధించింది.  ఈ ఘటనకు సంబంధించి మరొక వీడియో వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.  దీన్ని బట్టి వరదనీటిలో మొసలి ప్రత్యక్షమైన వీడియో హైదరాబాద్ కి సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఈ ఘటనకి  సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఘటన గుజరాత్ లోని వడొదరో లో జరిగింది. ఈ మొసలిని NDRF వారు పట్టుకున్నారని ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.
ఇటీవల హైదరాబాద్ లో విస్తృతంగా కురుస్తున్న వర్షాల నేపథ్యంలో సంబంధంలేని ఫోటోలు, వీడియోలను షేర్ చేస్తూ హైదరాబాద్ వర్షాలకు సంబంధించినవి అని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్న సోషల్ మీడియా పోస్టులు చాలా ఉన్నాయి.
చివరగా, వరద నీటిలో మొసలి ప్రత్యక్షమైన వీడియో గుజరాత్ రాష్ట్రం వడొదరకి సంబంధించింది.

created: October 14, 2020


text:
మసీదు పై హనుమాన్ జెండా ఎగరవేసిన వీడియో రెండేళ్ల క్రితంది కాదు. తాజాగా ఢిల్లీ లో జరిగిన సంఘటనది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2020
తాజాగా ఢిల్లీలోని ఒక మసీదు మినార్ పైకి కొందరు ఎక్కి, కాషాయం జెండా ఎగురవేస్తున్న వీడియో సోషల్ మీడియా లో చాలా వైరల్ అవుతుంది. అయితే, అది తాజాగా జరగలేదని, అది ఒక ఫేక్ న్యూస్ అని కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. అది రెండేళ్ళ క్రితం బీహార్ లో జరిగిన ఘటన వీడియో అని మరికొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తాజాగా ఢిల్లీలో ఒక మసీదు మినార్ పై కాషాయం జెండా ఎగరవేయలేదు, అది రెండేళ్ల క్రితం వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఢిల్లీలోని అశోక్ నగర్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక మసీదు పై తాజాగా కొందరు హనుమాన్ జెండా ఎగారవేసారు. అది పాత వీడియో కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ‘Rana Ayyub’ ట్వీట్ ఫోటో చూడవొచ్చు. అయితే, తను ట్వీట్ చేసిన వీడియో ఢిల్లీది కాదు అని కొందరు అనడంతో ఆ ట్వీట్ డిలీట్ చేసింది. కానీ, తను పెట్టిన వీడియో ఢిల్లీదే అని తను నిర్ధారణకు వచ్చానని చెప్తూ, మళ్ళీ ఆ వీడియోతో ఇంకో ట్వీట్ చేసింది.
ఆ మసీదు ఢిల్లీ లోని అశోక్ నగర్ లో ఉందని చెప్తూ ‘ది వైర్’ వార్త సంస్థ పోస్ట్ చేసిన మసీదు ఫోటోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు (‘ది వైర్’ వారు ముందు ఆ మసీదు ఢిల్లీలోని ‘అశోక్ విహార్’ లో ఉందని రాసారు, కానీ తరువాత అది ‘అశోక్ నగర్’ లో ఉందని సరిచేసారు). ఆ ఫోటోని సరిగ్గా చూస్తే, ‘జై శ్రీ రామ్’ అనే హనుమాన్ జెండాని మసీదు పై ఎగరవేసినట్టు తెలుస్తుంది. ‘ది క్విన్ట్’ వార్తసంస్థ వారు ఢిల్లీలోని ఆ మసీదు దగ్గరికి వెళ్లి, మసీదుపై హనుమాన్ జెండా మరియు భారత జెండా ఉన్నట్టు చూపిస్తూ పెట్టిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
కొందరు మాత్రం వీడియోలోని ఘటన తాజాగా జరగలేదని, రెండేళ్ళ క్రితం బీహార్ లోని సమస్తిపూర్ లో జరిగిందని పోస్ట్ చేస్తున్నారు. 2018 లో బీహార్ లోని సమస్తిపూర్ లో ఒక మసీదు పై హిందూవులు కాషాయం జెండా ఎగరవేసారని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కానీ, ఆ మసీదు మరియు తాజాగా వైరల్ అవుతున్న వీడియోలోని మసీదు వేరెవేరు అని కింద చూడవొచ్చు.
‘ANI’ ట్వీట్ ని పెట్టి, వీడియోని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారని ఢిల్లీ పోలీసులు చెప్పారని కొందరు అంటున్నారు. అయితే ఢిల్లీ పోలీసు వారు చెప్పింది ఢిల్లీ లోని ‘అశోక్ విహార్’ లో ఏమీ జరగలేదని (ముందు ఆ వీడియో ‘అశోక్ విహార్’ లో అయినట్టు వైరల్ అయ్యింది). కానీ, ఆ ఘటన జరిగింది ఢిల్లీ లోని ‘అశోక్ నగర్’లో.
చివరగా, ఢిల్లీ అశోక్ నగర్ లోని మసీదు పై తాజాగా కొందరు హనుమాన్ జెండా ఎగారవేసారు. అది పాత వీడియో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 26, 2020


text:
అప్పడాలు, పచ్చళ్ళ పరిశ్రమలతో MoUలు గురించి గుడివాడ అమర్నాథ్ మాట్లాడిన ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2023
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐటీ మంత్రి అమర్నాథ్ అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUల గురించి వివరిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియా విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.  ఈ పరిశ్రమలతో ప్రస్థుత YSRCP ప్రభుత్వం MoUలు కుదుర్చుకున్నట్టు అర్ధం వచ్చేలా, ‘ఏపీ యువత ఆలోచించుకోవాల్సిన సమయం ఇది’ అనే కాప్షన్‌తో ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించిన నేపథ్యం ఏంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐటీ మంత్రి అమర్నాథ్ అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUల గురించి వివరిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఇటీవల జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ బడ్జెట్ సమావేశాలలో రాష్ట్ర ఐటీ శాఖ మంత్రి గుడివాడ అమర్నాథ్ మాట్లాడుతూ గత టీడీపీ ప్రభుత్వం అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUలు కుదుర్చుకుందని వివరించారు. ఐతే ఈ ప్రసంగంలో కేవలం MoUల గురించి ప్రస్తావించిన భాగాన్ని మాత్రమే డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి, ఈ MoUలు ప్రస్తుత YSRCP ప్రభుత్వం కుదుర్చుకుందని అర్ధం వచ్చేలా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఇటీవల జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ బడ్జెట్ సమావేశాలలో రాష్ట్ర ఐటీ శాఖ మంత్రి గుడివాడ అమర్నాథ్ ప్రసంగం నుండి సేకరించింది. ఐతే అమర్నాథ్ తన ప్రసంగంలో అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUల గురించి ప్రస్తావించినప్పటికీ, ఈ MoUలు గత టీడీపీ ప్రభుత్వం చేసుకున్నట్టు వివరించారు.
వైజాగ్‌లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్వహించిన ఇన్వెస్ట్మెంట్ సమ్మిట్ గురించి వివరించే క్రమంలో తమ ప్రభుత్వం వివిధ రంగాలలోని పరిశ్రమలతో కుదుర్చుకున్న MoUలు గురించి, వచ్చిన పెట్టుబడుల గురించి వివరించారు. ఆ తర్వాత గత టీడీపీ ప్రభుత్వం(2014-19) అప్పట్లో కుదుర్చుకున్న MoUలు గురించి వివరించే ప్రయత్నం చేసారు.
ఐతే ఈ క్రమంలోనే అప్పటి టీడీపీ ప్రభుత్వం అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUలు కుదుర్చుకుందని వివరించారు. అమర్నాథ్ ప్రసంగం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే గుడివాడ అమర్నాథ్ ప్రసంగంలో నుండి కేవలం అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైన MoUలు గురించి ప్రస్తావించిన భాగాన్ని మాత్రమే కట్ చేసి, ఈ MoUలు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం కుదుర్చుకున్నట్టు అర్ధం వచ్చేలా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో గుడివాడ అమర్నాథ్ గత టీడీపీ ప్రభుత్వం అప్పడాలు, పచ్చళ్ళు, మామిడి తాండ్ర మొదలైనవి తయారు చేసే పరిశ్రమలతో MoUలు కుదుర్చుకుందని అన్నాడు.


text:
ఈ వీడియోలో న్యాయమూర్తి చేత మందలించబడ్డది హిజాబ్‌కు మద్దతుగా వాదించిన లాయర్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2022
ఇటీవల కర్ణాటక హైకోర్టు విద్యా సంస్థల్లో హిజాబ్ నిషేదాన్ని సమర్థిస్తూ తీర్పు చెప్పిన నేపథ్యంలో ఈ కేసు వాదన సమయంలో హిజాబ్‌కు మద్దతుగా వాదించిన లాయర్, వాదన సమయంలో జడ్జి చేత చివాట్లు తిన్నాడంటూ ఒక వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఒక లాయర్‌ని మందలించడం గమనించొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిజాబ్ కేసు వాదనల సమయంలో హిజాబ్‌కు మద్దతుగా వాదించిన లాయర్‌ను ప్రధాన న్యాయమూర్తి మందలిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ దృశ్యాలు 03 మార్చ్ 2022న కర్ణాటక హైకోర్టులో జరిగిన ఒక కమర్షియల్ అప్పీల్ వాదనలకు సంబంధించింది. ఈ వీడియోకు హిజాబ్ కేసుతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. హిజాబ్ తీర్పు 15 మార్చి 2022న వెలువడింది. పైగా న్యాయమూర్తి చేత మందలించబడ్డ లాయర్‌కు హిజాబ్ కేసుతో ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కర్ణాటక హైకోర్టులో జరిగే వాదనలు తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది. ఈ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో అందుబాటులో ఉన్న కోర్టు విచారణలకు సంబంధించిన వీడియోలను పరిశీలించగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో మాకు కనిపించింది. ఛానల్‌లో ఉన్న వివరణ ప్రకారం ఈ దృశ్యాలు 03 మార్చ్ 2022న జరిగిన కోర్టు వాదనలకు సంబంధించినవి.
అయితే హిజాబ్ కేసులో తీర్పు 15 మార్చి 2022న వెలువడింది, పైగా 03 మార్చ్ 2022న హిజాబ్ కేసుకి సంబంధించి ఎటువంటి వాదనలు జరగలేదు. దీన్నిబట్టి, వైరల్ దృశ్యాలు హిజాబ్ కేసుకు సంబంధించినవి కావని స్పష్టమవుతుంది.
పైన పేర్కొన్న యూట్యూబ్ వీడియోలో లాయర్‌ని మందలిస్తున్నది ప్రధాన న్యాయమూర్తి రితు రాజ్ అవస్తి అని స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. దీని ఆధారంగా  కర్ణాటక హైకోర్టు వెబ్సైటులో వెతకగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి రితు రాజ్ లాయర్‌ను మందలించిన కేసుకి సంబంధించిన తీర్పు కాపీ మాకు లభించింది.
ఈ తీర్పు కాపీలో ఉన్నదాని ప్రకారం ఇది ఒక కమర్షియల్ అప్పీల్‌కు సంబంధించిన కేసని, అలాగే న్యాయమూర్తి చేత మందలించబడ్డ లాయర్ పేరు సంజయ్ అని తెలుస్తుంది. ఈ ఆధారాల బట్టి కూడా వైరల్ వీడియో హిజాబ్ కేసుకి సంబంధించింది కాదని చెప్పొచ్చు, ఎందుకంటే హిజాబ్ కేసు పిటిషనర్ తరుపు న్యాయవాదులల్లో సంజయ్ పేరుతో ఎవరూ లేరు. హిజాబ్ కేసులో పిటిషనర్ తరుపు వాదించిన న్యాయవాదుల వివరాలు కింద చూడొచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో న్యాయమూర్తి చేత మందలించబడ్డది హిజాబ్‌కు మద్దతుగా వాదించిన లాయర్ కాదు. అసలు ఈ వీడియోకు హిజాబ్ కేసుకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.


text:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ లారీ బోల్తాపడింది తెలంగాణలోని మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు పై, అంధ్రప్రదేశ్ లోని రోడ్డు పై కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 12, 2020
భారీ లోడ్ తో వెళ్తున్న ఒక లారీ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రోడ్డు పై బోల్తా కొట్టిన దృశ్యం, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. సామర్లకోట నుండి పిఠాపురం వెళ్ళే రోడ్డు పై ఈ ప్రమాదం జరిగిందని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రోడ్డు పై లారీ బోల్తా కొట్టిన దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఘటన తెలంగాణలోని కరీంనగర్ జిల్లా మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు పై చోటు చేసుకుంది. ఈ ఘటన ఆంధ్రప్రదేశ్ కి సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘TV9 Telugu’ న్యూస్ ఛానల్ ‘09 అక్టోబర్ 2020’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటన తెలంగాణాలోని కరీంనగర్ జిల్లా మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు పై చోటు చేసుకుంది అని వీడియోలో పేర్కొన్నారు. ఓవర్ లోడ్ తో వెళుతున్న లారీ, గుంటలు పడివున్న మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు పై బోల్తా కొట్టినట్టు వీడియోలో తెలిపారు. భారీ  వర్షాల కారణంగా కరీంనగర్ లోని మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు అధ్వానంగా మారినట్టు అందులో తెలిపారు. ఈ సంఘటనకి సంబంధించి ‘hmtv News’ న్యూస్ ఛానల్ వారు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలో కనిపిస్తున్న లారీ బోల్తాపడింది తెలంగాణలోని మల్కాపూర్ బైపాస్ రోడ్డు పై, అంధ్రప్రదేశ్ లోని రోడ్డు పై కాదు.

created: October 12, 2020


text:
ఎగురుతున్న విమానం ఇంజన్‌పై ఒక వ్యక్తి పడుకున్న ఈ వీడియోతో అఫ్గానిస్తాన్‌కి సంబంధంలేదు, ఇది డిజిటల్‌గా తయారు చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 18, 2021
తాలిబన్లు అఫ్గానిస్తాన్‌ని  ఆక్రమించి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయబోతుండడంతో అక్కడి ప్రజలు చాలా మంది దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించారు. ఈ క్రమంలోనే కాబూల్  విమానాశ్రయం నుండి బయలుదేరుతున్న అమెరికన్ ఎయిర్ ఫోర్సు విమానాన్ని పట్టుకు వేలాడుతూ దేశం దాటడానికి ప్రజలు ప్రయత్నించారు, ఈ క్రమంలో కొందరు జారిపడి మరణించారు కూడా. ఐతే ఈ నేపథ్యంలోనే విమానం ఇంజన్‌పై ఒక వ్యక్తి పడుకొని ఉన్న వీడియోని అఫ్గానిస్తాన్‌లోని సంఘటనలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: విమానం ఇంజన్‌పై పడుకొని అఫ్గానిస్తాన్‌కి చెందిన వ్యక్తి  దేశం నుండి తప్పించుకుంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో చూపిస్తుంది నిజం కాదు. ఈ వీడియోని వియత్నాంకి చెందిన హుయ్ జువాన్ మాయి (Huy Xuân Mai) అనే ఒక గ్రాఫిక్ డిజైనర్ 2020లోనే తయారు చేసాడు. ఇలాగే ఒక వ్యక్తి విమానంపై వంట చేస్తున్నట్టు, కంప్యూటర్‌పై పనిచేసుకుంటున్నట్టు, పడుకుంటున్నట్టు మొదలైన వీడియోలను కూడా హుయ్ జువాన్ మాయి  డిజిటల్‌గా తయారు చేసాడు. అఫ్గానిస్తాన్‌లో ప్రజలు విమానంపై వేలాడుతూ దేశం దాటడానికి ప్రయత్నించిన మాట నిజమైనప్పటికి ఈ వీడియోకి అఫ్గానిస్తాన్‌ని ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదు, ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా తయారు చేసింది. పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని ప్రచురించిన ఒక ఆన్లైన్ కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం వియత్నాంకి చెందిన హుయ్ జువాన్ మాయి (Huy Xuân Mai) అనే ఒక గ్రాఫిక్ డిజైనర్ ఈ వీడియోని డిజిటల్ గా తయారు చేసాడు. హుయ్ జువాన్ మాయి డిజిటల్‌గా తయారు చేసిన మరికొన్ని విజువల్స్ కూడా ఈ కథనంలో చూడొచ్చు.
పైన తెలిపిన కథనం ఆధారంగా గూగుల్‌లో వెతకగా హుయ్ జువాన్ మాయి యొక్క ఫేస్ బుక్ పేజీలో ఇదే వీడియోని ఆగస్ట్ 2020లో షేర్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. తన యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో ఇలాగే ఒక వ్యక్తి విమానంపై వంట చేస్తున్నట్టు, కంప్యూటర్‌పై పనిచేసుకుంటున్నట్టు, పడుకుంటున్నట్టు మొదలైన వీడియోలు కూడా చూడొచ్చు.
ఇలాంటి  వీడియోలు, ఇతర హాస్యభరిత ఫోటో షాప్‌లు తయారు చేసిన హుయ్ జువాన్ మాయి గురించి పలు వార్తా కథనాలు కూడా రాసాయి, వీటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే పైన తెలిపిన వివరాలను బట్టి వైరల్ అవుతున్న వీడియో నిజం కాదని, ఇది డిజిటల్‌గా తాయారు చేసిందని ఖచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. అఫ్గానిస్తాన్‌లో ప్రజలు విమానంపై వేలాడుతూ దేశం దాటడానికి ప్రయత్నించిన మాట నిజమైనప్పటికి ఈ వీడియోకి అఫ్గానిస్తాన్‌కి  ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
చివరగా, విమానం ఇంజన్‌పై ఒక వ్యక్తి పడుకున్న ఈ వీడియోకి అఫ్గానిస్తాన్‌కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు, ఈ వీడియోని డిజిటల్‌గా తయారు చేసారు.


text:
వై.ఎస్.జగన్‌ని రోజా విమర్శిస్తున్నారంటూ ప్రచారంలో ఉన్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 5, 2024
వై.ఎస్.జగన్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక రాష్ట్రానికి రాజధాని లేకుండా అప్పుల పాలు చేసి సర్వనాశనం చేశారని, అందుకే ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు మళ్ళీ ఆయన్ని ఎన్నుకోవడానికి సిద్ధంగా లేరని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రి, వై.కా.పా నేత రోజా చెప్తున్నట్లుగా ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వై.ఎస్.జగన్‌ని మళ్ళీ ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నుకోవడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు సిద్ధంగా లేరని మంత్రి రోజా చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: పూర్తి వీడియో పరిశీలించగా ఆమె ఈ వ్యాఖ్యలను చంద్రబాబు నాయుడిని ఉద్దేశిస్తూ అన్నట్లుగా స్పష్టమవుతుంది. వీడియోని ఎడిట్ చేసి ఆమె వై.ఎస్.జగన్‌ని విమర్శిస్తున్నారంటూ తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతుంది. కాబట్టి పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో 29 ఏప్రిల్ 2023లో సాక్షి టీవీ యూట్యూబ్ చానెల్లో ప్రసారం చేసినట్లు గుర్తించాం.
నందమూరి తారక రామారావు శతజయంతి ఉత్సవాల్లో నటుడు రజనీకాంత్ ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడిని ప్రశంసించిన సందర్భంలో మంత్రి రోజా దాన్ని ఖండిస్తూ ఈ విధంగా అన్నారు, “…ఈ రోజు చంద్రబాబు నాయుడుకి ఓట్లు వేస్తే 2024లో మొదటిసారి ముఖ్యమంత్రి అవుతాడు అని కాదు. ఇదివరకే మూడు సార్లు అయ్యాడు. మూడు సార్లు ముఖ్యమంత్రి అయినప్పుడు రాష్ట్రాన్ని సర్వనాశనం చేసి, ముక్కలు చెక్కలు చేసి, అప్పుల పాలు చేసి, ఏరోజు రాజధాని లేకుండా ఉంది అంటే ఆయన చేసిన పని వల్లనే, కాబట్టి ఏరోజు ఆయన్ని ముఖ్యమంత్రిని చేయాలన్న ఆలోచన ఆంధ్ర రాష్ట్ర ప్రజలకి లేదు…” అని అన్నారు. ఆమె ఈ వీడియోలో ఎక్కడా కూడా జగన్ పాలన గురించి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడలేదు.
చివరిగా, చంద్రబాబు నాయుడిని ఉద్దేశిస్తూ రోజా చేసిన వ్యాఖ్యలను ఎడిట్ చేసి వై.ఎస్.జగన్‌ని ఆమె విమర్శిస్తున్నారంటూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: February 5, 2024


text:
ముస్లిం వ్యక్తులు డబ్బును సంచులలో మోసుకెల్తున్న ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లోని ఒక మసీదుకు సంబంధించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2023
మన దేశంలో మసీదుల్లో వచ్చే డబ్బుపై పన్ను లేదు కానీ, గుడి ద్వారా వచ్చే డబ్బుకు మాత్రమే పన్ను విధిస్తారు అని చెప్తున్న సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ఒకటి విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. తమ వాదనకు మద్దతుగా కొందరు ముస్లిం వ్యక్తులు డబ్బును సంచులలో తరలిస్తున్న వీడియో ఒకటి ఈ పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం వ్యక్తులు డబ్బును సంచులలో తరలిస్తున్న వీడియో; మన దేశంలో మసీదుల్లో వచ్చే డబ్బుపై పన్ను లేదు కాని, గుడి ద్వారా వచ్చే డబ్బుకు మాత్రమే పన్ను విధిస్తున్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లోని కిషోర్‌గంజ్ పాగ్లా మసీదుకు సంబంధించింది. ఈ దృశ్యాలు గత నెల ఈ మసీదుకు సంబంధించిన విరాళాలను లెక్కించే క్రమంలో బాక్స్‌లను తెరిచినప్పుడు తీసినవి. ఇకపోతే మన దేశంలో అమలులో ఉన్న పన్ను చట్టాల ప్రకారం ఏ మతానికి చెందిన ట్రస్టుకైనా ఒకే పన్ను విధానం అమలవుతుంది. పన్ను మినహాయింపులు కూడా అన్నీ మతపరమైన ప్రదేశాలకు ఒకేలా వర్తిస్తాయి. వ్యక్తిగతంగా  కూడా ఒక వ్యక్తి/సంస్థ ఏదైనా మత సంస్థ/ట్రస్ట్‌కు చేసే విరాళాలకు కూడా పన్ను అమలు/మినహాయింపు ఒకేలా వర్తిస్తాయి. ఐతే ప్రభుత్వ ఆదీనంలో దేవాలయాలు  మాత్రం (ఎండోమెంట్స్ శాఖ కిందివి) తమ ఆదాయం నుండి కొంత భాగం ప్రభుత్వాలకు చెల్లిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వాలు ఈ పన్నులు ఆలయాల నిర్వహణకు నిధులు కేటాయిస్తున్నాయి.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ పోస్టులో తమ వాదనకు మద్దతుగా షేర్ చేసిన వీడియో మన దేశానికి సంబంధించింది కాదు. ఎందుకంటే వీడియోలో కనిపిస్తున్న కరెన్సీ నోట్లు మన దేశానికి సంబంధించినవి కావు. ఇవి బంగ్లాదేశీ కరెన్సీ నోట్లు, ఆ నోట్లపై బంగ్లాదేశ్ స్థాపకుడు షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ ఫోటోలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. అలాగే డబ్బులను తరలిస్తున్న సంచులపై రాతలు బంగ్లాలో ఉన్నాయి.
వీటి ఆధారంగా ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఇవే దృశ్యాలను రిపోర్ట్ చేసిన బంగ్లాదేశ్ వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఈ దృశ్యాలు బంగ్లాదేశ్‌లోని కిషోర్‌గంజ్ పాగ్లా మసీదుకు సంబంధించినవి. గత నెల ఈ మసీదుకు సంబంధించిన విరాళాలను లెక్కించే క్రమంలో బాక్స్‌లను తెరిచారు, వైరల్ అవుతున్న దృశ్యాలు ఆ సందర్భంలో తీసినవే.
పైగా గతంలో ఈ మసీదు విరాళాల బాక్స్‌లను తెరిచిన ఇలాంటి వీడియోలే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోకు మన దేశానికి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమవుతుంది.
మన దేశంలో అన్ని మతాల ట్రస్ట్‌లకు టాక్స్ వర్తిస్తుంది:
సాధారణంగా మతపరమైన ప్రదేశాలు (గుడి, మసీదు, మదర్సా) కార్యనిర్వహణ వ్యవహారాలు ట్రస్ట్‌ల ద్వారా నిర్వహిస్తుంటారు. ప్రజలకు సేవలు (ప్రసాదాలు, వసతి గృహాలు, మొదలైనవి) అందించి, వాటిపై ఆదాయాన్ని సమకూర్చుకుంటాయి. ఇవి కాకుండా విరాళాల రూపంలో  కూడా ఆదాయం వస్తుంటుంది.
ఐతే గుడి/చర్చి/మసీదు ఏదైనా ట్రస్ట్ పేరుతో రిజిస్టర్ అయ్యుంటే, అప్పుడు ఇవి అందించే పలు సేవలపై GST వర్తిస్తుంది. కాగా కొన్ని సేవలకు మాత్రం టాక్స్ మినహాయింపు ఉంది. ఐతే టాక్స్ మినహాయింపు పొందడానికి ముందుగా ఇవి రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి. కాబట్టి పైన చెప్పినట్టు ఏ మత ప్రదేశమైన (గుడి, మసీదు, మదర్సా, చర్చ్) దేశంలోని చట్టాలకు లోబడి పన్నులు కట్టాల్సిందే.
ఇదిలా ఉంటే ఈ మతపరమైన ప్రదేశాలు విరాళాల రూపంలో పొందే ఆదాయానికి మాత్రం GST వర్తించదు. ఐతే ఈ టాక్స్ నియమాలు అన్నీ మతాలకు వర్తిస్తాయి. కాబట్టి కేవలం హిందూ దేవాలయాలపై మాత్రమే  పన్నులు వసూలు చేస్తున్నారు.
వ్యక్తిగతంగా కూడా ఎవరైనా వ్యక్తి/సంస్థ ఒక మతపరమైన ట్రస్ట్‌లకు అందించే విరాళాలకు సంబంధించి కూడా సెక్షన్ 80G కింద టాక్స్ మినహాయింపుకు అవకాశం ఉంది. ఐతే వీటికి కూడా షరతులు వర్తిస్తాయి. షరతులకు లోబడిన విరాళాలకే ఈ మినహాయింపు వర్తిస్తుంది. ఐతే అన్నీ మతాలకు ఇదే వర్తిస్తుంది.
ప్రభుత్వ ఆదీనంలో హిందూ దేవాలయాల సంగతి ఏమిటి?
ఇవి కాకుండా దేశంలో చాలావరకు హిందూ దేవాలయాలు ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదీనంలో నడుస్తున్నాయి (ఎండోమెంట్స్ శాఖ కింద). రాష్ట్రాలు వీటి నిర్వహణ కోసం ప్రత్యేకంగా ఎండోమెంట్ చట్టాలను రూపొందించి వీటి పరిపాలనను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ చట్టాల ద్వారా ఆలయాల భూములు, ఇతర ఆస్తులను తమ పర్యవేక్షణలోకి తెచ్చుకున్నాయి.
అలాగే  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ చట్టాల ద్వారా దేవాలయాల ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని తీసుకుంటున్నాయి. కాగా ఆలయాలకు బడ్జెట్‌లో నిధులు కేటాయిస్తున్నాయి (జీతాలు, నిర్వహణ ఖర్చులు, మొదలైనవి).
ఉదాహారణకి Andhra Pradesh Charitable and Hindu Religious Institutions and Endowments Act, 1987 చట్టం ద్వారా రాష్ట్రంలోని దేవాలయాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈ చట్టంలోని నిబంధన ద్వారా తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) ప్రతీ సంవత్సరం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి తమ హుండీ ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని ప్రభుత్వానికి చెల్లిస్తుంది.
ఐతే 2021లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) తమ హుండీ ఆదాయంలో ప్రతీ సంవత్సరం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి 50 కోట్లు చెల్లించేలా నిబంధనల సవరణ చేసింది. దీన్నిబట్టి, ప్రభుత్వాలు తమ ఆధీనంలోని దేవాలయాల ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని తీసుకుంటున్నాయని స్పష్టమవుతుంది.
ఈ వార్త 2017 నుండి వైరల్ అవుతుంది:
ఇలా ప్రభుత్వం కేవలం హిందూ దేవలయాల ఆదాయంపైనే పన్నులు విధిస్తుందని, మసీదుల ఆదాయంపైన ఎటువంటి పన్ను ఉండటం లేదన్న వార్త 2017లో కేంద్ర ప్రభుత్వం GSTను ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుండి సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతున్నాయి. ఐతే అప్పట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ఫైనాన్స్ మినిస్ట్రీ ఈ వార్తలను ఖండించింది.
చివరగా, ముస్లిం వ్యక్తులు డబ్బులను సంచులలో మోసుకేల్తున్న ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లోని ఒక మసీదుకు సంబంధించింది.


text:
2017లో రాజస్థాన్‌లో ముస్లింలు నిర్వహించిన నిరసన వీడియోని ముస్లింలు మహారణా ప్రతాప్ విగ్రహాన్ని కూల్చినట్టు ఇప్పుడు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 20, 2023
రాజస్థాన్‌లోని ఉదయ్‌పూర్‌లో ఉన్న చేతక్ సర్కిల్ వద్ద కొందరు ముస్లింలు మహారణా ప్రతాప్ విగ్రహాన్ని కూల్చి, ‘అల్లా హు అక్బర్’ అని నినాదించారని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  ఉదయ్‌పూర్‌లోని చేతక్ సర్కిల్ వద్ద కొందరు ముస్లింలు మహారణా ప్రతాప్ విగ్రహాన్ని కూల్చి, మతపరమైన నినాదాలు చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వీడియోలో సంఘటన నిజమైనదే అయినా, ఇది సుమారు ఐదున్నర సంవత్సరాల క్రితం జరిగింది. డిసెంబర్ 2017లో మొహమ్మద్ అఫ్రాజుల్ అనే వలస కార్మికుడిని రాజస్థాన్‌లోని రాజసమంద్‌లో శంబులాల్ రేగార్ అనే వ్యక్తి హత్య చేసాడు. దీనికి నిరసనగా కొందరు ముస్లింలు ఉదయ్‌పూర్‌లోని చేతక్ సర్కిల్ వద్ద నిరసన చేపట్టారు. ఈ నిరసన సందర్బంగా మహారణా ప్రతాప్ విగ్రహాన్ని కూల్చారనటానికి  ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.  కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం పొందడానికి సంబంధిత కీ-వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలని పోలి ఉన్న దృశ్యాలతో, డిసెంబర్ 2017లో India TV అప్లోడ్ చేసిన ఒక న్యూస్ రిపోర్టు లభించింది. ఈ రిపోర్టు ప్రకారం, 2017లో శంబులాల్ రేగార్ అనే వ్యక్తి రాజస్థాన్‌లోని రాజసమంద్‌లో మొహమ్మద్ అఫ్రాజుల్ అనే వలస కార్మికుడిని హత్య చేసాడు (ఇక్కడ, ఇక్కడ). శంబులాల్ ఈ హత్య యొక్క వీడియోను చిత్రీకరించి, అందులో ‘లవ్ జిహాద్’ కి విరుద్ధంగా బెదిరింపు వ్యాఖలు చేసాడు.
ఈ హత్యకి నిరసన వ్యక్త పరుస్తూ కొందరు ముస్లింలు ఉదయ్‌పూర్‌లోని చేతక్ సర్కిల్ వద్ద ఒక ర్యాలీని నిర్వహించారు (ఇక్కడ , ఇక్కడ).  ‘అల్లా హు అక్బర్’ అంటూ పలు రకాల నినాదాలు కూడా చేసారు. ఈ నిరసనలో భాగంగా మహారణా ప్రతాప్ విగ్రహాన్ని కూల్చినట్టు ఈ సంఘటనపై ప్రచురించబడిన ఏ వార్త కథనాల్లో కూడా ప్రస్తావించలేదు.
ఈ ర్యాలీకి చెందిన మరొక వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు. వైరల్ వీడియోలో ఉన్న దృశ్యాలు ఈ విడియోలోవే.
ఇదిలా ఉంచితే, ఇదే వీడియో ట్విట్టర్లో ఒక యూసర్ 12 జూన్ నాడు పోస్టు చెయ్యగా, ఉదయ్‌పూర్ పోలీస్ ఈ వీడియో ఒక పాత సంఘటనకి చెందినదని సమాధానం ఇచ్చారు. ఈ విషయంలో కేసు నమోదు చేసి తగిన చర్యలు తీసుకోవడం జరిగిందని వారు చెప్పారు.
यह वीडियो काफी पुराना है। जिसमें मुकदमा दर्ज हो कार्रवाई की जा चुकी है। वर्तमान में ऐसा कुछ भी नहीं है।
చివరిగా, 2017లో రాజస్థాన్‌లో ముస్లింలు నిర్వహించి ఒక నిరసనకు చెందిన వీడియో ఇప్పటిది అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కానిస్టేబుల్ ని కొడుతున్న ఈ వీడియోలోని ఘటన రాజస్తాన్ లో జరిగింది; తెలంగాణలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 8, 2020
‘టీఆర్ఎస్ పార్టీ పాలనలో పోలీసుల పరిస్థితి ఇలా ఉంది’, అని చెప్తూ ఒక వ్యక్తిని కొంత మంది కొడుతున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ లో కొంత మంది ఒక పోలిస్ ని కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఆ వీడియో అసలు తెలంగాణ కి సంబంధించిన వీడియో కాదు. రాజస్తాన్ లోని అజ్మీర్ లో జరిగిన సంఘటన అది. తాగి మహిళతో అసభ్యకరంగా ప్రవర్తించినందుకు వీడియోలోని ఆర్ఏసీ జవాన్ ని కొట్టినట్టు తెలిసింది. అయితే, ఇరువర్గాలు ఈ ఘటన పై కేసులు పెట్టడంతో విచారణ జరుగుతుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి వెతకగా, వీడియోలోని ఘటన రాజస్తాన్ లోని అజ్మీర్ లో జరిగిందని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. కావున, కొన్ని పదాలతో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ ఘటన కి సంబంధించి వివిధ వార్తాసంస్థలు నవంబర్ 2020 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వస్తాయి. వాటిని  ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
తాగి మహిళతో అసభ్యకరంగా ప్రవర్తించినందుకు వీడియోలోని ఆర్ఏసీ జవాన్ ని కొట్టినట్టు ప్రజలు ఆరోపించారని, ఆ జవాన్ ని సస్పెండ్ చేయడం జరిగిందని ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారితో అజ్మీర్ ఎస్పీ తెలిపారు. వీడియోలోని ఘటన అజ్మీర్ లోనే జరిగినట్టు FACTLY కి కూడా దర్గా పోలీస్ స్టేషన్ వారు తెలిపారు. అయితే, ఇరువర్గాలు ఈ ఘటన పై కేసులు పెట్టడంతో విచారణ జరుగుతుంది. ఈ ఘటన పై ఆర్ఏసీ జవాన్ పెట్టిన కేసు ఎఫ్ఐఆర్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, తాగి మహిళతో అసభ్యకరంగా ప్రవర్తించాడనే ఆరోపణ పై వీడియోలో కానిస్టేబుల్ ని కొడుతున్న ఘటన రాజస్తాన్ లో చోటుచేసుకుంది; తెలంగాణ లో కాదు.

created: December 8, 2020


text:
ఈ వీడియోలోని వ్యక్తులు డాన్స్ చేస్తున్నది త్రిపురా లోని క్వారంటైన్ సెంటర్ లో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2020
‘గచ్చిబౌలి స్టేడియంలో ఏర్పాటు చేసిన కోవిడ్-19 క్వారంటైన్ సెంటర్ లో ఉత్సాహంతో ధైర్యాన్ని పెంచుకుంటున్న పేషెంట్లు’ అని చెప్తూ, కొందరు వ్యక్తులు డాన్స్ చేస్తున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అదే వీడియోని పెట్టి, కొందరు చెన్నై వీడియో (ఆర్కైవ్డ్) అని, మరికొందరు ముంబై వీడియో (ఆర్కైవ్డ్) అని షేర్ చేసినట్టు కూడా చూడవొచ్చు. అయితే, ఆ వీడియో తీసినది త్రిపుర లోని హపనియా ఎక్సిబిషన్ సెంటర్ లో ఏర్పాటు చేసిన క్వారంటైన్ సెంటర్ లో అని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. ఆ వీడియోకి సంబంధించి మరొక కోణం నుండి తీసిన వీడియోని ‘Inside Northeast’ అనే యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసి, అది అగర్తలా (త్రిపురా) కి సంబంధించిన వీడియో అని పోస్ట్ చేసింది. ఆ వీడియోలోని బిల్డింగ్, హపనియా ఎక్సిబిషన్ సెంటర్ తో పోలి ఉన్నట్టు ఈ ఫోటోలో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, అది త్రిపురా వీడియో అని వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన వార్తలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. వీడియోలో చివరికి చూపించే క్రికెట్ ఆడుతున్న వీడియో కూడా బారాముల్లా (జమ్మూ కాశ్మీర్) లోని క్వారంటైన్ సెంటర్ కి సంబంధించిన వీడియో అని FACTLY ఇంతకముందే రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – యూట్యూబ్ వీడియో (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1.  వీడియో ‘Inside Northeast’ – https://youtu.be/SH75eVyKUn8?t=32
2.  ‘Zee News’ ఆర్టికల్ – https://zeenews.india.com/hindi/india/states/agartala-covid-19-patients-doing-lungi-dance-inside-quarantine-centre/693789
3. ‘NDTV’ వీడియో – https://www.facebook.com/ndtv/videos/279896039824642/?v=279896039824642
Did you watch our new video?


text:
కేక్ కోసం ప్రజలు కొట్టుకుంటున్న ఈ వీడియో వై.ఎస్.జగన్ పుట్టిన రోజు వేడుకలకు సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 22, 2020
21 డిసెంబర్ న ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.జగన్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా, ‘చివరికి కేక్ కోసం కొట్టుకొనెలా తయారయ్యిందా నా రాష్ట్రం’ అని చెప్తూ, ‘జగనన్నా జగనన్నా’ పాట తో కూడిన వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్.జగన్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా కేక్ కోసం ప్రజలు కొట్టుకుంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని వీడియో అసలు ఆంధ్రప్రదేశ్ కి సంబంధించింది కాదు. వీడియోలోని ఘటన వై.ఎస్.జగన్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా జరిగింది కాదు. మహారాష్ట్ర లో శరద్ పవార్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా ఒక ఎన్సీపీ లీడర్ నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో జరిగిన ఘటన అది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, వీడియోలోని ఘటన కి సంబంధించి వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. అది 12 డిసెంబర్ 2020 న మహారాష్ట్ర లో శరద్ పవార్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా ఎన్సీపీ లీడర్ ధనంజయ్ ముండే నిర్వహించిన వేడుకల్లో జరిగిన ఘటన అని తెలుస్తుంది. ఆ ఘటన కు సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, పోస్ట్ చేసిన వీడియో క్రాప్ చేయబడింది. అసలు వీడియోలో స్టేజీ మీద ఉన్న పోస్టర్ పై శరద్ పవార్ ఫోటో ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ చేసిన వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్ కి గానీ, జగన్ పుట్టిన రోజుకు గానీ సంబంధించింది కాదు.
#Beed VIDEO : शरद पवारांच्या वाढदिवसानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात राडा, केक खाण्यासाठी स्टेजवर उडाली झुंबड pic.twitter.com/RpLcUPbVI2
వీడియోలోని ప్రోగ్రాం కి సంబంధించి ఎన్సీపీ లీడర్ ధనంజయ్ ముండే పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలు మరియు లైవ్ వీడియో తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో చూడవొచ్చు.
చివరగా, కేక్ కోసం ప్రజలు కొట్టుకుంటున్న ఈ వీడియో జగన్ పుట్టిన రోజు వేడుకలకు సంబంధించింది కాదు. మహారాష్ట్ర లో శరద్ పవార్ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా ఒక ఎన్సీపీ లీడర్ నిర్వహించిన ప్రోగ్రాంలో జరిగిన ఘటన అది.

created: December 22, 2020


text:
ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా షాపింగ్ చేస్తున్న ఈ వీడియో పాకిస్తాన్ కి సంబంధించింది, ఢిల్లీకి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2021
సామాజిక దూరం పాటించకుండా ఒక మార్కెట్ ప్రాంతం ఎక్కువ జనాలతో రద్దీగా ఉన్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ ఈ వీడియో ఢిల్లీలోని జఫ్ఫ్రాబాద్ ప్రాంతంలోని ప్రస్తుత దృశ్యాలను చూపిస్తుందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఢిల్లీలోని జఫ్ఫ్రాబాద్ ప్రాంతంలో సామాజిక దూరం పాటించకుండా జనాలతో రద్దీగా ఉన్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇదే వీడియోని ఏప్రిల్ 2021లో చాలా పాకిస్తాన్ లోకల్ న్యూస్ ఏజెన్సీస్ తమ ఫేస్ బుక్ అకౌంట్స్ లో షేర్ చేసాయి. లాహోర్ లోని ఇచ్చార్ బజార్ లో ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా ఈద్ షాపింగ్ చేస్తున్నారన్న వివరణతో ఈ వీడియోని షేర్ చేసారు. ఇచ్చార్ బజార్ లో స్థానికులు COVID-19 నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందున అధికారులు అనేక దుకాణాలను మూసివేసినట్లు పాకిస్తాన్ వార్తా కథనాలు మరియు లోకల్ న్యూస్ ఏజెన్సీలు కథనాలు ప్రచురించాయి. ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో లాక్ డౌన్ అమలులో ఉంది. ఒకవేళ ప్రజలు లాక్ డౌన్ నిబంధనలు విస్మరించి ఇలా గుమిగూడి ఉంటే వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి, కాని మాకు ఢిల్లీకి సంబంధించి ఇటువంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి లభించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోలో షాప్స్ కి సంబంధించిన సైన్ బోర్డ్స్ ఉర్దూలో రాసి ఉండడం గమనించొచ్చు. దీని ఆధారంగా ఫేస్ బుక్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతకగా ఇదే వీడియోని చాలా పాకిస్తాన్ లోకల్ న్యూస్ అకౌంట్స్ ఏప్రిల్ 2021లో షేర్ చేసిన పోస్టులు మాకు కనిపించాయి. ఈ పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ పోస్టుల ప్రకారం ఈ వీడియో పాకిస్తాన్ లోని లాహోర్ రాష్ట్రంలోని ఇచ్చార్ బజార్ లో ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా ఈద్ షాపింగ్ చేస్తున్న సందర్భానిది.
పైన తెలిపిన ఫేస్ బుక్ పోస్టుల ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో వెతకగా ఇదే వీడియోని ఒక లోకల్ న్యూస్ ఏజెన్సీ తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో అప్లోడ్ చేసింది. ఈ ఛానల్ లో ఈ వీడియోకి సంబంధించి ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం ఇది లాహోర్ లోని ఇచ్చార్ బజార్ లో ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా ఈద్ షాపింగ్ చేస్తున్న సందర్భానిదని ద్రువీకరిస్తుంది.
మరొక లోకల్ న్యూస్ ఏజెన్సీ కూడా ఇచ్చార్ బజార్ లో ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా షాపింగ్ చేస్తున్న ఘటనని రిపోర్ట్ చేసిన వీడియో మాకు కనిపించింది. పాకిస్తాన్ వార్తా కథనాల ప్రకారం ఇచ్చార్ బజార్‌లో స్థానికులు COVID-19 నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందున అధికారులు అనేక దుకాణాలను మూసివేసినట్లు పేర్కొంది.
వీటన్నిటి బట్టి పోస్టులోని వీడియో లాహోర్ కి సంబంధించిందని అర్ధమవుతుంది. ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో లాక్ డౌన్ అమలులో ఉంది. ఒకవేళ ప్రజలు లాక్ డౌన్ నిబంధనలు విస్మరించి ఇలా గుమిగూడి ఉంటే వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి. కాని మాకు ఢిల్లీకి సంబంధించి ఇటువంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి లభించలేదు.
చివరగా, ప్రజలు సామాజిక దూరం పాటించకుండా షాపింగ్ చేస్తున్న ఈ వీడియో పాకిస్తాన్ లోని లాహోర్ కి సంబంధించింది, ఢిల్లీకి సంబంధించింది కాదు.


text:
అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు పువ్వులు, పూల దండలు విసిరిన ఈ వీడియోను ప్రజలు అతనిపై చెప్పులు విసిరారు అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 14, 2024
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సోరన్‌లో జరిగిన ఎన్నికల బహిరంగా సభలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు, ఉత్తరప్రదేశ్ మాజీ సీఎం అఖిలేష్ యాదవ్ మాట్లాడుతూ కేంద్రంలో తమ కాంగ్రెస్ కూటమి(I.N.D.I.A) అధికారంలోకి వస్తే అయోధ్యలోని రామమందిరానికి తాళం వేస్తామని చెప్పడంతో అక్కడి ప్రజలు అఖిలేష్ యాదవ్‌పై చెప్పుల వర్షం కురిపించారు అని చెప్తూ ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది(ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సోరన్‌లో జరిగిన ఎన్నికల బహిరంగ సభలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు చెప్పులు విసురుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఇటీవల 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా అఖిలేష్ యాదవ్ ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కన్నౌజ్ లోక్‌సభ స్థానం పరిధిలో నిర్వహించిన ఓ ఎన్నికల ర్యాలీకి సంబంధించినవి. ఈ వీడియోలో ప్రజలు అఖిలేష్ యాదవ్‌పై పువ్వులు, పూల దండలు విసిరారు. అంతేకాకుండా, ఇటీవల 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల ప్రచారంలో ఎక్కడ అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు బూట్లు, చెప్పులు విసిరినట్లు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. అలాగే, తమ I.N.D.I.A కూటమి అధికారంలోకి వస్తే, అయోధ్యలోని రామాలయానికి తాళం వేస్తామని అఖిలేష్ యాదవ్ వ్యాఖ్యానించినట్లు కూడా ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సమాజ్‌వాదీ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు, ఉత్తరప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి అఖిలేష్ యాదవ్ 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కన్నౌజ్ లోక్‌సభ స్థానం నుంచి పోటీ చేస్తున్నారు.
వైరల్ పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సోరన్‌లో జరిగిన ఎన్నికల బహిరంగ సభలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు తమ కాంగ్రెస్ కూటమి(I.N.D.I.A) అధికారంలోకి వస్తే అయోధ్యలోని రామమందిరానికి తాళం వేస్తామని అన్నారా? ఈ వ్యాఖలు చేసినందుకు అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు చెప్పులు వేశారా? అని తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, ఆయన ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు కానీ, ఆయన పై ప్రజలు చెప్పులు విసిరినట్లు కూడా ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ మాకు లభించలేదు.
వైరల్ వీడియోను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే,  ‘@vikashyadavauraiyawale’ అనే ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతా యొక్క వాటర్‌మార్క్‌ను మనం గమనించవచ్చు. అతని ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతాను మేము పరిశీలించగా, అతను అదే వైరల్ వీడియోను (ఆర్కైవ్ లింక్) 02 మే 2024న తన ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలో అప్‌లోడ్ చేసినట్లు మేము కనుగొన్నాము. వీడియోలో ‘లైవ్ ఫ్రమ్ కన్నౌజ్’ అని రాసి ఉండడం మనం చూడవచ్చు.
ఈ వైరల్ వీడియోను స్లో మోషన్‌లో జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు పువ్వులు, దండలు విసిరినట్లు స్పష్టమవుతుంది. ఈ మొత్తం వీడియోలో ప్రజలు ఎక్కడా బూట్లు, చెప్పులు విసిరినట్లు మనకు కనిపించదు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ యొక్క అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌ని తనిఖీ చేసాము. 27 ఏప్రిల్ 2024న సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అప్లోడ్ చేసిన ఒక వీడియోను పరిశీలించగా, వైరల్ వీడియోలో అఖిలేష్ యాదవ్ పక్కన ఉన్న మహిళ అదే దుస్తులను ధరించి ఈ వీడియోలో కూడా ఆయన పక్కన ఉండటం మనం చూడవచ్చు. ఈ వీడియో వివరణ ప్రకారం, కన్నౌజ్ లోక్‌సభ స్థానం పరిధిలోకి వచ్చే రసూలాబాద్‌లో అఖిలేష్ యాదవ్ రోడ్‌షో నిర్వహించారు. దీన్ని బట్టి ఈ  వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు 27 ఏప్రిల్ 2024న కన్నౌజ్ లోక్‌సభ సీటు పరిధిలోని రసూలాబాద్‌లో జరిగిన ఆయన ఎన్నికల ప్రచార ర్యాలీకి సంబంధించినది అని మనం నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, అఖిలేష్ యాదవ్‌పై ప్రజలు పువ్వులు, పూల దండలు విసిరిన ఈ వీడియోను ప్రజలు అతనిపై చెప్పులు విసిరారు అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్త బురఖాలో తిరుగుతూ పోలీసులకు దొరికాడంటూ పాకిస్తాన్‌కి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 20, 2023
బొంబాయిలో బుర్కా వేసుకొని బజారులో తిరుగుతున్న భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకోని కౌన్సలింగ్ ఇచ్చి పంపించారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బొంబాయిలో బుర్కా వేసుకొని బజారులో తిరుగుతున్న భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఘటన పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌లో జరిగింది. ఒక వ్యక్తి బురఖా ధరించి పాకిస్తాన్ మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఇంట్లోకి ప్రవేశించగా పోలీసులు అతనిని అరెస్ట్ చేసారు. ఈ వీడియోతో ముంబైకి గానీ,  భజరంగ్ దళ్ కి గానీ ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నట్టు ఒక వ్యక్తి బురఖా ధరించి పోలీసులకు దొరికిపోయిన విషయం నిజమే అయినప్పటికీ ఈ ఘటన పాకిస్తాన్‌లో జరిగింది. ఈ వీడియోకు సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఒక పాకిస్తానీ జర్నలిస్ట్ ఈ వీడియోను షేర్ చేసిన ట్వీట్ మాకు కనిపించింది.
Parde Main rehne do
Parda na uthao……#BhejaFry 🤦♀🤦♀🤦♀ pic.twitter.com/W9JECzip0s
ఈ బురఖా ధరించిన వ్యక్తిని పాక్ మాజీ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఇంటి దగ్గర అరెస్ట్ చేసినట్టు ఆ జర్నలిస్ట్ తెలిపింది. ఆ వ్యక్తి ఎందుకు బురఖాలో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడో ఇంకా తెలియరాలేదని ఈ వీడియోను రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఆలాగే వీడియోలో ‘Capital City Police’ అని ఒక లోగో కనిపిస్తుంది. దీని ఆధారంగా వెతకగా ఈ లోగో లాహోర్ పోలీసులదని తెలిసింది. దీన్నిబట్టి పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ ఘటన ముంబైలో జరగలేదని మరియు వీడియోలోని వ్యక్తి భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్త కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్త బురఖాలో తిరుగుతూ పోలీసులకు దొరికాడంటూ పాకిస్తాన్‌కి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
బుర్కా వేసుకున్న అబ్బాయి పోలీసులకు దొరికిన ఈ వీడియో పాకిస్థాన్‌కి సంబంధించినది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 11, 2022
ప్రస్తుతం కర్ణాటక రాష్ట్రంలో బుర్కా, హిజాబ్ కి  సంబంధించి జరుగుతున్న ఘటనల నేపథ్యంలో కొంత మంది సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో పోలీసులు ఒక వ్యక్తి బుర్కా తీసి చూస్తే, ఆ బుర్కా వేసుకున్నది ఒక అబ్బాయి ఆని తెలుస్తుంది. ఆ వీడియో భారత్‌కి సంబంధించినట్టు అందరు అనుకునేలా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బుర్కా వేసుకున్న ఒక అబ్బాయి పోలీసులకు దొరికిన ఈ వీడియో భారత్‌కి సంబంధించినది.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని వీడియో భారతదేశనికి సంబంధించినది కాదు. ఆ వీడియోలో పాకిస్థాన్ దేశానికి చెందిన ‘డాల్ఫిన్ పోలీస్’ వారు వేషాలు వేసుకొని అడుక్కుంటున్న నకిలీ బిచ్చగాళ్ళని పట్టుకుంటున్నారు. కావున, పోస్ట్‌లో ఆ వీడియో ఎక్కడిదో చెప్పకుండా, కర్ణాటకలో బుర్కాకి సంబంధించి జరుగుతున్న ఘటనల నేపథ్యంలో షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, అలాంటి కొన్ని వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వచ్చాయి. ‘Siasat.pk’ అనే పాకిస్థాన్ యూట్యూబ్ ఛానల్ వారు అదే వీడియోని ఫిబ్రవరి 2020లో పోస్ట్ చేసి, ‘Check out these fake beggars caught by Dolphin Force’ (అనువాదం – డాల్ఫిన్ ఫోర్స్ పట్టుకున్న ఈ నకిలీ బిచ్చగాళ్లను చూడండి), అని టైటిల్‌లో రాసినట్టు చదవచ్చు.
పాకిస్థాన్ ‘డాల్ఫిన్ ఫోర్స్’ అధికారుల యూనిఫాం, వీడియోలోని అధికారుల యూనిఫాం ఒకే విధంగా ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కాబట్టి, వీడియోలో ఉన్నది పాకిస్థాన్ ‘డాల్ఫిన్ ఫోర్స్’ అధికారులే అనే నిర్ధారణకి రావచ్చు.
తాజా పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి ఇంకో వీడియో కూడా సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. అయితే, ఆ వీడియో బంగ్లాదేశ్ దేశానికి సంబంధించింది అని చెప్తూ  FACTLY ఇంతకుముందే ఒక ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ రాసింది. ఆ అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, బుర్కా వేసుకున్న అబ్బాయి పోలీసులకు దొరికిన పోస్ట్‌లోని వీడియో పాకిస్థాన్‌కి సంబంధించినది.

created: February 11, 2022


text:
సంబంధంలేని వీడియో పెట్టి, మిడతలను తినటానికి హైదరాబాద్ లో పావురాలను వదులుతున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 3, 2020
దేశంలో వివిధ చోట్ల మిడతల దండు సంచరిస్తున్న సమయంలో, ‘మిడతలను తినటానికి హైదరాబాద్ లో పావురాలను వదిలారు’ అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
మిడతలను తినటానికి హైదరబాద్ లో పావురాలను వదులుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): హైదరబాద్ లోకి గానీ, తెలంగాణ లోకి గానీ మిడతల దండు ప్రవేశించినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. మిడతల దండు ఆదిలాబాద్ లోకి ప్రవేశించవచ్చని జిల్లా అధికారులు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. కానీ, అక్కడ కూడా వీడియోలో చూపెట్టినట్టుగా పావురాలను వదలలేదు. మిడతల దండును నియంత్రించడానికి ముఖ్యంగా పురుగుమందులు వాడతారు. అంతేకాదు, పోస్టులో పెట్టిన వీడియో లాంటి చాలా వీడియోలు యూట్యూబ్ లో పక్షుల రేస్ కి సంబంధించి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అసలు హైదరబాద్ లోకి గానీ, తెలంగాణ లోకి గానీ మిడతల దండు ప్రవేశించినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. అంతేకాదు, ‘మిడతల దండు మహారాష్ట్రలోనే సంచరిస్తోందని, అటు నుంచి మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల వైపు వెళ్లే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి’ అని నిపుణుల బృందం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి తెలిపినట్టు ‘ఈనాడు’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. కేంద్ర ప్రభుత్వం కి సంబంధించిన ప్రెస్ రిలీజ్ మరియు ‘Food and  Agriculture Organization’ రిలీజ్ చేసిన బులెటిన్ లలో కూడా మిడతల దండు మధ్యప్రదేశ్ మరియు మహారాష్ట్ర లోకి ప్రవేశించినట్టు చదవొచ్చు. అయితే, ఆదిలాబాద్ లోకి మిడతల దండు ప్రవేశించవచ్చని జిల్లా అధికారులు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. కానీ, పోస్టులోని వీడియోలో చూపెట్టినట్టుగా పావురాలను వదలలేదు.
మిడతల దండును నియంత్రించడానికి ముఖ్యంగా పురుగుమందులు వాడతారాని ‘Food and  Agriculture Organization’ వారి వెబ్సైటులో మరియు కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ వారి డాక్యుమెంట్ లో చదవొచ్చు. అయితే, మిడతలు తినే పక్షులు కూడా ఉపయోగించవచ్చని తమిళనాడు అధికారులు తెలిపినట్టు ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అలాంటి చాలా వీడియోలు యూట్యూబ్ లో పక్షుల రేస్ కి సంబంధించి ఉన్నట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, సంబంధంలేని వీడియో పెట్టి, మిడతలను తినటానికి హైదరబాద్ లో పావురాలను వదులుతున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు హైదరాబాద్ లోకి మిడతల దండు ప్రవేశించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలో ఉన్నది గౌతం మోడల్ స్కూల్ (హైదరాబాద్) విద్యార్థులు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2019
స్కూల్ విద్యార్థులు సిగరెట్ తాగుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టు చేసి, అందులో ఉన్నది హైదరాబాద్ ఆర్టీసీ క్రాస్ రోడ్స్ గౌతం మోడల్ స్కూల్ విద్యార్థులని ఆరోపిస్తున్నారు. అది ఎంత వరకు నిజమో విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్టుని అక్టోబర్ 2018లో పెట్టినప్పటికీ, దానిని ప్రస్తుతం కూడా చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు.
గౌతం మోడల్ స్కూల్ (హైదరాబాద్) విద్యార్థులు సిగరెట్ తాగుతూ కనిపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపించే విద్యార్థుల యూనిఫామ్ గౌతం మోడల్ స్కూల్ ది కాదు. ఆ వీడియో గురించి గౌతం మోడల్ స్కూల్ (హైదరాబాద్) యాజమాన్యాన్ని సంప్రదించినప్పుడు, అది తమ స్కూల్ కి సంబంధించినది కాదని తెలిపారు. కావున, పోస్టులోని ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోలో కనిపించే విద్యార్థుల యూనిఫామ్ గౌతమ్ మోడల్ స్కూల్ ది కాదు. గౌతమ్ మోడల్ స్కూల్ యూనిఫామ్ ని క్రింది ఫోటో లో చూడవాచ్చు.
ఆ వీడియో గురించి గౌతం మోడల్ స్కూల్(హైదరాబాద్) యాజమాన్యాన్ని FACTLY సంప్రదించినప్పుడు, అది తమ స్కూల్ కి సంబంధించినది కాదు అని వారు తెలిపారు.
వీడియో లో కనిపించే విద్యార్థులు వేసుకున్న యూనిఫామ్ మీద ‘CMS’ అనే లోగో ఉంది. దానితో వెతకినప్పుడు, అది లక్నో(ఉత్తర్ ప్రదేశ్) లోని సిటీ మోంటెస్సోరి స్కూల్ (CMS) యూనిఫామ్ ని పోలి ఉన్నట్లుగా తెలుస్తుంది.
ఫేస్బుక్ లో కూడా చాలా మంది, ఆ వీడియోలో ఉన్నది లక్నో(ఉత్తర్ ప్రదేశ్) లోని సిటీ మోంటెస్సోరి స్కూల్(CMS) విద్యార్థులు అని పేర్కొన్నారు. ఆ పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలో ఉన్నది గౌతం మోడల్ స్కూల్(హైదరాబాద్) విద్యార్థులు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 29, 2019


text:
కొందరు వ్యక్తులు ఒక మహిళను కొడుతున్న ఈ వీడియో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 25, 2022
‘ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక ఎస్టీ మహిళపై అరాచకం’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియా కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కొందరు వ్యక్తులు ఒక ఎస్టీ మహిళను కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: కొందరు వ్యక్తులు ఒక మహిళను కొడుతున్న వీడియోలోని ఈ ఘటన జరిగింది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో; పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కాదు. ఆ ఘటన జరిగింది 2021లో. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, అవే దృశ్యాలతో వివిధ వార్తాసంస్థలు 2021లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వస్తాయి. వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు. వీడియోలో దెబ్బలు తింటున్న మహిళ తన అత్తగారింటి  నుండి బయటికి వచ్చేసి, వేరే దగ్గరికి వెళ్లినందుకు తన కుటుంబ సభ్యులు తనని కొట్టినట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటన జరిగింది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కాదు.
ఇదే వీడియో 2021లో కూడా ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించినట్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయినప్పుడు, అది తప్పని చెప్తూ మొరాదాబాద్ పోలీసులు చేసిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
pic.twitter.com/Z5gPbM9cZO
పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఒక వ్యక్తి మాట్లాడుతున్న సేల్ఫీ వీడియో క్లిప్ కూడా ఉంది. ఆ సేల్ఫీ వీడియోకి, మహిళను కొడుతున్న వీడియోకి సంబంధంలేదు. ఆ సేల్ఫీ వీడియో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిందే. ఆ కేసులో తగిన చర్యలు తీసుకున్నామని చెప్తూ మొరాదాబాద్ పోలీసులు తెలిపారు.
చివరగా, కొందరు వ్యక్తులు ఒక మహిళను కొడుతున్న వీడియో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించింది కాదు; అది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఒక ఘటనకి సంబంధించింది.


text:
ఒక దిష్టిబొమ్మని దహనం చేస్తుండగా కొందరి దుస్తులకి నిప్పు అంటుకున్న ఈ వీడియో 2012 నాటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2024
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దిష్టిబొమ్మని దహనం చేస్తుండగా కొందరు కాంగ్రెస్ సభ్యుల లుంగీలకి మంటలు అంటుకున్నాయి అని, ఈ సంఘటన ఇటీవల కర్ణాటకలో జరిగింది అని చెప్తూ, సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో వైరల్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ) అవుతోంది, దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల కర్ణాటకలో ప్రధాని మోదీ దిష్టిబొమ్మను దహనం చేస్తుండగా ఐదుగురు కాంగ్రెస్ సభ్యుల దుస్తులకి మంటలు అంటుకున్నప్పుడు చిత్రించిన వీడియో ఇది.
ఫ్యాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2012 నాటిది, ఇప్పటిది కాదు. 2012లో కొందరు కేరళ స్టూడెంట్స్ యూనియన్(KSU) విద్యార్థులు MG యూనివర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్ దిష్టిబొమ్మను, పఠనంతిట్ట అనే ప్రదేశంలో కాలుస్తున్నప్పుడు జరిగిన సంఘటనకు చెందిన వీడియో ఇది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియో యొక్క కొన్ని కీ ఫ్రేమ్స్ తీసి, వాటిని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలు ఉన్న 2012 నాటి ఒక ఫేస్‌బుక్ వీడియో (ఆర్కైవ్ లింక్) దొరికింది. ఆ వీడియో టైటిల్ ‘Funny Incident During Protest In Kerala. Lungi Catches Fire…’ అంటే, దాదాపు 12 సంవత్సరాల క్రితం నాటి వీడియోని ఇప్పటిది అని చెప్పి వైరల్ చేస్తున్నారు అని అర్థమవుతుంది.
ఇక ఈ వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడానికి తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, జూలై 2012 నాటి ‘ఏషియానెట్ న్యూస్’ వారి ఒక వార్తా కథనం(ఆర్కైవ్ లింక్) దొరికింది.
ఈ కథనం ప్రకారం కేరళలోని పఠనంతిట్టలో ఈ సంఘటన చోటు చేసుకుంది. కొందరు కేరళ స్టూడెంట్స్ యూనియన్(KSU) విద్యార్థులు చేపడుతున్న ఒక నిరసనలో భాగంగా, MG యూనివర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్ దిష్టిబొమ్మని దహనం చేస్తుండగా, కొందరి దుస్తులకి నిప్పు అంటుకుంది. ఇదే సంఘటన యొక్క ప్రస్తావన, 2012 నాటి ఒక వార్తా కథనంలో కూడా ఉంది.
అదనంగా, ఇటీవల కర్ణాటకలో ఇటువంటి సంఘటన ఏదైనా జరిగిందా అని మేము ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, మాకు ఎలాంటి వార్తా కథనాలు లభించలేదు.
చివరిగా, 2012లో కేరళలో జరిగిన ఒక సంఘటనకి చెందిన వీడియోని ఇటీవల కర్ణాటకలో కొందరు కాంగ్రెస్ సభ్యులు ప్రధాని మోదీ దిష్టిబొమ్మని తగల పెడుతుండగా వారి దుస్తులకి మంటలు అంటుకున్న వీడియో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
అత్తమామల్ని, ఆడపడుచులను ఇంట్లో నుంచి వెళ్లగొడుతామని విద్యార్ధినిలు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్న ఈ వీడియో నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 9, 2022
“గర్ల్స్ యూత్ ప్లెడ్జ్: భారతదేశం మా అత్తగారిల్లు, భారతీయులందరూ మా బావ బామ్మర్దులు……మా అత్తమామల్ని, ఆడపడుచులను ఇంట్లో నుంచి వెళ్లగొడుతానని ప్రతిజ్ఞ చేయుచున్నాను”, అంటూ కొందరు విద్యార్ధినిలు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అత్తమామల్ని మరియు ఆడపడుచులను ఇంట్లో నుంచి వెళ్లగొడుతామని అంటూ కొందరు విద్యార్ధినిలు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోనిది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో. అసలు వీడియోలో విద్యార్ధినిలు తెలుగు మాట్లాడట్లేదు. అసలు ఆ వీడియో తెలుగు రాష్ట్రాలకు సంబంధించింది కాదు. ప్రేమించను మరియు ప్రేమ వివాహం చేసుకోను అంటూ విద్యార్ధినిలతో 14 ఫిబ్రవరి (ప్రేమికుల రోజున) తేదీన మహారాష్ట్రలోని ఒక కాలేజీలో ప్రతిజ్ఞ చేయించినప్పుడు తీసిన వీడియో అది. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, అదే వీడియోని ఒకరు ఫిబ్రవరి 2020లో ట్వీట్ చేసినట్టు సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వచ్చింది. అయితే, ఆ వీడియోలోని ఆడియో వేరే ఉన్నట్టుగా గమనించవచ్చు.
students from a girls college forced to take an absurd pledge in Amravati on Valentine's Day. The students are forced to pledge saying we will not love anyone and will never have a love marriage @Pankajamunde @news24tvchannel @VarshaEGaikwad @ChitraKWagh @meudaysamant pic.twitter.com/by8mV1wPgM
ప్రేమించను మరియు ప్రేమ వివాహం చేసుకోను అంటూ విద్యార్ధినిలతో 14 ఫిబ్రవరి (ప్రేమికుల రోజున) తేదీన మహారాష్ట్రలోని ఒక కాలేజీలో ప్రతిజ్ఞ చేయించినట్టు వివిధ వార్తాసంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఆ వార్తలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్‌లోనిది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో; ఒరిజినల్ వీడియోలో విద్యార్ధినిలు తెలుగు మాట్లాడట్లేదు.
చివరగా, ఒక ఎడిటెడ్ వీడియోని పెట్టి, అత్తమామల్ని మరియు ఆడపడుచులను ఇంట్లో నుంచి వెళ్లగొడుతామని విద్యార్ధినిలు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వీడియో లో లారీ డ్రైవర్ ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించిన ఘటన రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లో జరిగింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2020
ఒక లారీ డ్రైవర్ తనకు ఒక అధికారి చలానా వేసిన అనంతరం మళ్ళీ అతనే ఎంట్రీ ఫీజు అడుగుతున్నాడంటూ  తనపై మరియు తన లారీపై డీజిల్ పోసి నిప్పంటించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పెడుతున్నారు. ఆ ఘటన ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లో జరిగిందని ఆ పోస్టు లో ఆరోపిస్తున్నారు. పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
లారీ డ్రైవర్ తనను అధికారులు ఫీజులు అడుగుతూ హింసిస్తున్నారని చెప్తూ ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించిన ఘటన ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లో జరిగింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఘటన జరిగింది రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లో, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లో కాదు. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో లోని ఘటన ఆధారంగా కీవర్డ్స్ తో మేము గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ‘Khulsa Online’ అనే న్యూస్ వెబ్సైట్ యొక్క వార్తా కథనం లభించింది. ఆ కథనం ప్రకారం ఘటన రాజస్థాన్ లో జరిగిందని ఉంది మరియు దానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో కూడా ఉంది. ఆ పూర్తి వీడియో లో రాజస్థాన్ ఆర్టీవో అధికారుల వాహనం కూడా కనిపిస్తుంది.
అదే ఘటన ఆధారంగా ‘Transport Tv’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ కూడా న్యూస్ ని ప్రసారం చేసింది. ఆ న్యూస్ వీడియో లో ఆ ఘటన ‘23 జులై 2020’ న రాజస్థాన్ లో జరిగిందని, లారీ డ్రైవర్ ని ఫీజు అడిగింది జోధ్ పూర్  ఆర్టీవో అధికారులని తెలిపారు. ఆ న్యూస్ వీడియో లో పంజాబ్ కి చెందిందిన లారీ డ్రైవర్ ఇక్బాల్ తనకు జరిగిన ఘటన గురించి కూడా వివరించాడు. ఇక్బాల్ నాగౌర్-జోధ్ పూర్ రహదారిపై గుజరాత్ కి వెళ్తుండగా జోధ్ పూర్ ఆర్టీవో అధికారులు అతని వాహనానికి డబుల్ డీజిల్ ట్యాంక్ ఉందనే కారణంగా చలాన్ వేశారని, మళ్ళీ అతను గుజరాత్ నుండి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు, అదే మార్గంలో అదే ఆర్టీవో ఎంట్రీ ఫీజు 500 రూపాయలు ఇవ్వమని కోరారని చెప్పారు. కావున, ఘటన రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లో జరిగింది.
అదే ఘటన గురించి ‘Patrika’ వార్తా పత్రిక ప్రచురించిన కథనాన్ని ఇక్కడ చదవవచ్చు.
చివరగా, వీడియో లోని లారీ డ్రైవర్ తనను అధికారులు రుసుములు అడుగుతూ హింసిస్తున్నారని చెప్తూ ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించిన ఘటన రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లో జరిగింది.


text:
మహిళ అమ్ముతున్న కూరగాయలను ఒక పోలీసు చెల్లా చెదురుగా విసిరేస్తున్న ఈ వీడియో ఇప్పటిది కాదు, 2021 నాటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2023
కూరగాయలు అమ్ముతున్న ఒక మహిళ పై ఒక పోలీస్ అధికారి  దురుసుగా వ్యవహరిస్తూ, తాను అమ్మకానికి పెట్టిన కూరగాయలను రోడ్డుపై విసిరేస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ సంఘటన ఇటీవల జరిగినది అన్నట్లు సూచిస్తున్న ఈ వీడియో వెనుక నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుందాం.
క్లెయిమ్: ఓక మహిళ అమ్ముతున్న కూరగాయలను రోడ్డుపై పారేసిన పోలీస్ ఆఫీసర్ వీడియో, ఈ  సంఘటన ఇటీవల జరిగినది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలోని సంఘటన నాగ్‌పూర్ యొక్క జరిపట్కాలో 2021లో జరిగింది. వీడియోలో ఉన్న పోలిస్ అధికారి పేరు సంతోష్ కాండేకర్. కోవిడ్ ఆంక్షలను పాటించాలని నాగ్‌పూర్లోని మంగల్వారి మార్కెట్లో ఉన్న విక్రయదారులను ఖాళీ చేయించే క్రమంలో సంతోష్ ఒక మహిళా విక్రేత కూరగాయలను రోడ్డుపై విసిరేసాడు. కావున పోస్టులో చెప్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
వీడియో వివరాలను తెలుసుకోవాటానికి, తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా పోస్టులో ఉన్న వీడియో మరియు కొన్ని స్క్రీన్‌షాట్స్ కలిగిన వార్తాకథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఇవి మే 2021 నాటివి.
టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం 2021లో కోవిడ్ ఆంక్షలు ఉన్న సమయంలో, నాగ్‌పూర్ యొక్క మంగల్వారి మార్కెట్లో ప్యాట్రోలింగ్ డ్యూటీ చేస్తున్న SI సంతోష్ కాండేకర్ మార్కెట్లో ఉన్న దుకాణాలను మూయిస్తున్నాడు. అప్పుడు ఒక మహిళా విక్రేత ఇంకా కూరగాయలు అమ్మడం చూసి, వైరల్ వీడియోలో కన్పిస్తున్నట్లుగా కోపంతో కూరగాయలను రోడ్డుపై పడేసాడు. కాండేకర్ ప్రవర్తనపై క్రమశిక్షణా చెర్యలు నాగ్‌పూర్ సిటీ పోలీస్ చీఫ్ అమితేష్ కుమార్ చేపట్టినట్లు టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా కథనంలో పేర్కొన్నది.
చివరిగా, ఒక మహిళ అమ్ముతున్న కూరగాయలను చెల్లా చెదురుగా పడేసిన పోలీసు వీడియో ఇప్పుడిది కాదు, 2021 నాటిది.


text:
ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ వరద నీటిలో కొట్టుకుపోతున్న ఈ ఘటన జరిగింది చైనాలో, హైదరాబాద్ లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 15, 2020
హైదరాబాద్ లో ‘13 అక్టోబర్ 2020’  నాడు కురుసిన భారీ వర్షాలకి నగరంలోని చాలా ప్రదేశాలు వరదలతో నిండిపోయాయి. ఈ నేపధ్యంలోనే ఒక ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ వరద నీటిలో కొట్టుకుపోతున్న దృశ్యాలు కలిగిన వీడియో ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ ఘటన హైదరాబాద్ లో చోటుచేసుకున్నట్టు అందులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ వరద నీటిలో ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ కొట్టుకుపోతున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో హైదరాబాద్ వరదలకి సంబంధించింది కాదు. 2018 లో సౌత్ చైనా లోని యులిన్ నగరంలో ఒక ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ ఇలా వరదలలో కొట్టుకుపోయినప్పుడు తీసిన వీడియో ఇది, అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. ఈ వీడియో భారత దేశానికి సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనించగా, అందులో కనిపిస్తున్న షాపుల బోర్డుల పై అలాగే, బైక్ స్టికర్ల పై రాసి ఉన్న అక్షరాలు భారత దేశంలోని ఏ భాషకూ సంబంధించినవి కావని తెలిసింది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఆ అక్షరాలు ఏ భాషకు సంబంధించినవి అని వెతకగా, అవి చైనా , తైవాన్ దేశాలలో వాడకంలో ఉన్న మాండరిన్ భాషకు సంబంధించిన అక్షరాలు అని తెలిసింది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగివున్న వీడియోని చైనా దేశానికి చెందిన  ‘CGTN’ న్యూస్ ఛానల్ ‘11 మే 2018’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. సౌత్ చైనా లోని యులిన్ నగరంలో ఒక ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ ఇలా వరదలలో కొట్టుకుపోయినట్టు ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ‘CGTN’ న్యూస్ ఛానల్ ఇదే వీడియోని తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో పోస్ట్ చేసారు. ‘The Weather Channel’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ కూడా ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ సౌత్ చైనా లోని యులిన్ నగరంలో జరిగిన ఘటనగా వివరించారు.
హైదరాబాద్ నగరంలో ‘13 అక్టోబర్ 2020’ నాడు కురిసిన భారీ వర్షం దాటికి నగరంలో పలు చోట్ల వరదలు వచ్చిన వీడియోలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ పోస్ట్ వరద నీటిలో కొట్టుకుపోతున్న ఈ ఘటన సౌత్ చైనా లోని యులిన్ నగరంలో చోటుచేసుకుంది, హైదరాబాద్ నగరంలో కాదు.


text:
ఈ వీడియోలోని ఘటనకీ, తాజా హత్రాస్ ఘటన బాధితురాలికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 7, 2020
ఉత్తరప్రదేశ్ లోని హత్రాస్ లో తాజాగా జరిగిన ఘటన, బాధితురాలి ఇంట్లోకి దౌర్జన్యంగా చొరబడి, తనకు సంబంధించిన కాగితాలు,  సర్టిఫికెట్లు తీసుకొని వేళ్తున్న యూపీ పోలీసులు అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హత్రాస్ బాధితురాలి ఇంట్లోకి దౌర్జన్యంగా చొరబడి, తనకు సంబంధించిన కాగితాలు, సర్టిఫికెట్లు తీసుకొని వేళ్తున్న యూపీ పోలీసుల వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఘటనకీ, హత్రాస్ ఘటన బాధితురాలికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. వీడియోలోని ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఉన్నావ్ జిల్లాలో జరిగింది. తమ స్థలంలో పోలీసులు చౌకీ కట్టడానికి ప్రయత్నించగా, దాని పై తాము కోర్టు నుండి స్టే తెచ్చామని, తాజాగా పోలీసులు తమ ఇంట్లోకి బలవంతంగా వచ్చి కాగితాల పై వేలిముద్రలు పెట్టించబోయరని బాధితులు ఆరోపించారు. ఈ ఘటన పై కేసు ఫైల్ చేసి విచారణ జరుపుతున్నామని పోలీసులు తెలిపారు. కావున, యూపీ లోని ఉన్నావ్ జిల్లాలో జరిగిన ఘటన వీడియో పెట్టి, హత్రాస్ ఘటన బాధితురాలి కి సంబంధించిన వీడియోగా చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి తెలుసుకోవడం కోసం ఇంటర్నెట్ లో కొన్ని కీ-వర్డ్స్ తో వెతకగా, అదే వీడియోని కొందరు ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి, వీడియోలోని ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఉన్నావ్ జిల్లాలో జరిగినట్టు రాసారని తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, ఒకరు ట్విట్టర్ లో అదే వీడియోని పోస్ట్ చేయగా, ఆ ఘటన పై కేసు ఫైల్ చేసి విచారణ జరుపుతున్నామని ఉన్నావ్ పోలీసులు ఆ ట్వీట్ కి బదులిచ్చారు. కావున, వీడియోలోని ఘటన హత్రాస్ లో జరగలేదు.
https://t.co/XKQRW0K8pJ
తమ స్థలంలో పోలీసులు చౌకీ కట్టడానికి ప్రయత్నించగా, దాని పై తాము కోర్టు నుండి స్టే తెచ్చామని, తాజాగా పోలీసులు తమ ఇంట్లోకి బలవంతంగా వచ్చి కాగితాల పై వేలిముద్రలు పెట్టించబోయరని బాధితులు ఆరోపించారు. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని ఘటనకీ, హత్రాస్ ఘటన బాధితురాలికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. వీడియోలోని ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఉన్నావ్ జిల్లాలో జరిగింది.

created: October 7, 2020


text:
గుంటలు పడివున్న రోడ్డు పై వాహనాలు ప్రయాణిస్తున్న ఈ వీడియో తెలంగాణకు సంబంధించినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2020
బంగారు తెలంగాణలోని రోడ్ల పరిస్థితి ఇది అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. గుంటలు పడివున్న రోడ్డు పై వాహనాలు ప్రయాణిస్తున్న దృశ్యాలు వీడియోలో మనం చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని గుంటలు పడివున్న రోడ్డు పై వాహనాల ప్రయాణిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని ఆ గుంటలు పడివున్న రోడ్డు, తెలంగాణకు సంబంధించినది కాదు. ఇదే వీడియోని షేర్ చేస్తూ చాల మంది చైనా దేశానికి సంబంధించినదిగా పేర్కొన్నారు. అలాగే, వీడియోలోని రోడ్డు పై ప్రయాణిస్తున్న వాహనాలు భారతదేశం యొక్క ట్రాఫిక్ రూల్స్ కి విరుద్దంగా వెళ్తున్నట్టు గమనించవచ్చు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్నచాలా వీడియోలు యూట్యూబ్ చానల్స్ లో దొరికాయి. ఆ వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. గుంటలు పడివున్న వీడియోలోని ఆ రోడ్డు చైనా దేశానికి సంబంధించినది అని వీడియోల కింద ఇచ్చిన వివరణలో పేర్కొన్నారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ పైన ‘LiveLeak’ లోగో  మనం చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా మరికొంత సమాచారం కోసం వెతకగా, గూగుల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ‘LiveLeak’ వెబ్సైటు వారు ‘Potholes on Chinese roads after heavy rains’ అనే టైటిల్ తో పెట్టిన లింక్ దొరికింది. కాని, భారత దేశం నుంచి ఆ ‘LiveLeak’ వెబ్సైటు ఓపెన్ కావడం లేదు.
వీడియోలోని రోడ్డు పై చూపిస్తున్న బిల్ బోర్డులు విదేశీ బాషలో ఉండటం గమనించవచ్చు. బిల్ బోర్డులపై చూపిస్తున్న ఆ బాష ఏ దేశానికి సంబంధించినది అని కచ్చితంగా చెప్పలేము కానీ, ఆ బాష భారతదేశానికి సంబంధించిన బాష కాదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు. అలాగే, రోడ్డు పై ప్రయాణిస్తున్న వాహనాలు భారతదేశం యొక్క ట్రాఫిక్ రూల్స్ కి విరుద్దంగా ప్రయాణం చేస్తున్నట్టు గమనించవచ్చు. వాహనాలన్నీ రోడ్డుకి కుడి వైపు ప్రయాణిస్తున్నట్టు వీడియోలో చూడవచ్చు, కానీ భారత్ లో రూల్స్ ప్రకారం రోడ్డుకి ఎడమ వైపుకి డ్రైవ్ చెయ్యాలి.
చివరగా, గుంటలు పడివున్న రోడ్డు పై ప్రయాణిస్తున్న వాహనాల వీడియో తెలంగాణకు సంబంధించినది కాదు.


text:
రహదారిపై భారీగా నీరు పొంగుతున్న ఈ వీడియోలోని ఘటన మహారాష్ట్రలోని అమరావతి జిల్లాలో జరగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2022
మహారాష్ట్ర అమరావతి జిల్లాలోని అసెగవ్ గ్రామంలో బావి తవ్వుతుండగా నీరు భారీగా బయటకి పొంగి అయిదుగురు కార్మికుల ప్రాణాలని బలిగొంది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. రహదారిపై నీరు భారీగా పొంగుతున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాష్ట్ర అమరావతి జిల్లాలోని అసెగవ్ గ్రామంలో బావి తవ్వుతుండగా నీరు భారీగా పొంగిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది. వీడియోలోని ఘటన మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో చోటుచేసుకుందని పలు యూట్యూబ్ ఛానల్స్ ఈ వీడియోని 2017 నుండి షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, ఈ వార్తని దృవికరిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో మాకు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్టులు దొరకలేదు. బావి తవ్వుతుండగా నీరు పొంగి కార్మికులు చనిపోయిన ఘటన ఏది ఇటీవల అమరావతి జిల్లాలో చోటుచేసుకోలేదని అమరావతి జిల్లా కలెక్టర్ స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే,  ఇదే వీడియోని కనీసం 2017 నుండి పలు యూట్యూబ్ ఛానల్స్ షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. వీడియోలోని ఘటన మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రత్లాం జిల్లాలో చోటుచేసుకుందని ఈ యూసర్లు వీడియో వివరణలో తెలిపారు. రత్లాం జిల్లాలోని ఝార్ అనే గ్రామంలో బావి తవ్వుతుండగా నీరు భారీగా పొంగిన దృశ్యాలని ఒక యూసర్ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. కాని, ఈ వార్తని దృవికరిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో మాకు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్టులు దొరకలేదు. 2018లో ఇదే వీడియోని కొందరు యూసర్లు షేర్ చేస్తూ, ఈ ఘటన మధ్యప్రదేశ్ గుణ జిల్లాలోని రాంపూర్ గ్రామంలో చోటుచేసుకుందని తెలిపారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి ‘న్యూస్ చెకర్’ ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థ ఇటీవల అమరావతి జిల్లాను సంప్రదించారు. బావి తవ్వుతుండగా నీరు పొంగి కార్మికులు చనిపోయిన ఘటన ఏది ఇటీవల అమరావతి జిల్లాలో చోటుచేసుకోలేదని అమరావతి జిల్లా కలెక్టర్ వారికి స్పష్టం చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని ఘటన ఎక్కడ జరిగిందో తెలుసుకోలేనప్పటికి, మహారాష్ట్రలోని అమరావతి జిల్లాలో ఇలాంటి ఘటనలేవి ఇటీవల చోటుచేసుకోలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, రహదారిపై  నీరు భారీగా పొంగుతున్న ఈ వీడియోలోని ఘటన మహారాష్ట్రలోని అమరావతి జిల్లాలో జరగలేదు.


text:
మేఘాలు కైలాస పర్వతాన్ని తాకకుండా వెళుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో నిజమైనది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 29, 2022
అప్డేట్ (29 మార్చ్ 2022):
ఇంతకుముందు జపాన్ మౌంట్ ఫుజి పర్వతాన్ని మేఘాలు తాకకుండా వెళుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేసిన వీడియోని ఇప్పుడు ‘కైలాస పర్వతం గుండా మేఘాలు వెళ్లవు’ అని షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, క్రింద వివరించినట్టు ఈ వీడియోని డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించారు.
మేఘాలు జపాన్ మౌంట్ ఫుజి పర్వతాన్ని తాకకుండా వెళుతున్న అధ్బుత దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. మౌంట్ ఫుజి పర్వతాన్ని మేఘాలు ఎన్నటికి తాకవని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మేఘాలు జపాన్ మౌంట్ ఫుజి పర్వతాన్ని తాకకుండా వెళుతున్న అధ్బుత దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించారు. ఫోటోగ్రాఫర్ ఎల్వినార్డి డార్విన్ తీసిన మౌంట్ ఫుజి పర్వతం ఫోటోకి గ్రాఫిక్స్ జత చేస్తూ ‘Endless Motion’ అనే ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీ వారు ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Vacay Store’ అనే e-కామర్స్ వెబ్సైటు తమ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలో  షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘Vacay Store’ ఈ వీడియో క్రెడిట్స్‌ని ‘vinoverdrive’ మరియు ‘Endless Motion’ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీలకి ఇచ్చింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ‘vinoverdrive’ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజిలో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన ఫోటోని ఈ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీ 11 మర్చి 2016 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోని ఎల్వినార్డి డార్విన్ అనే ఫోటోగ్రాఫర్ తీసినట్టు తెలిసింది.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం ‘Endless Motion’ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజిలో వెతికితే, పోస్టులో షేర్ చేసిన అదే వీడియోని ఈ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజి 09 జూన్ 2017 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘Parked on a cloud above Fuji Mountain, Japan’,అనే టైటిల్‌తో ఈ వీడియోని ‘Endless Motion’ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వీడియోని ఎల్వినార్డి డార్విన్ తీసిన ఫోటోకి డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ జత చేసి రూపొందించినట్టు వివరణలో తెలిపారు. ఈ వీడియో 2018లో వైరల్ అయినప్పుడు, ‘Endless Motion’ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజీ, వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోని తామే రూపొందించామని స్పష్టం చేస్తూ మళ్ళీ వాటర్‌మర్కుతో ఉన్న వీడియోని షేర్ చేసింది. డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించిన చాలా వీడియోలని ‘Endless Motion’తమ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పేజిలో మనం చూడవచ్చు.
జపాన్‌లోని ఫుజి పర్వతంపై మేఘాలు వెళుతున్న దృశ్యాలని పలు న్యూస్ సంస్థలు తమ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలలో చూపించారు. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ద్వారా రూపొందించారని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించిన వీడియోని మేఘాలు జపాన్ మౌంట్ ఫుజి పర్వతాన్ని తాకకుండా వెళుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఈ వీడియో పుట్టపర్తిలో జరిగిన భజన కార్యక్రమానికి సంబంధించింది, దుబాయ్‌లో జరిగింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 13, 2021
దుబాయ్‌లోని మసీదులో మహిళలు రామ భజన చేస్తున్నారంటూ, కొందరు ముస్లిం మహిళలు రామ భజన చేస్తున్నట్టు ఉన్న వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: దుబాయ్‌లోని మసీదులో మహిళలు రామ భజన చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో పుట్టపర్తిలోని శ్రీ సత్య సాయి ఆశ్రమమైన ప్రశాంతి నిలయంలో జరిగిన భజన కార్యక్రమానికి సంబంధించింది, దుబాయ్‌లోని మసీదులో జరిగింది కాదు. ఈ కార్యక్రమంలో బహ్రెయిన్, ఇరాన్, కువైట్, ఒమన్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, సిరియా, టర్కీ మరియు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ నుండి వచ్చిన భక్తులు పాల్గొన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా యూట్యూబ్‌లో అచ్చం ఇలాంటిదే ఎక్కువ నిడివి గల ఒక వీడియో మాకు కనిపించింది. మిడిల్ ఈస్ట్ నుండి వచ్చిన సత్య సాయి బాబా యొక్క అరబ్ భక్తులు, బాబా భజన చేస్తున్నారన్న వివరణతో యూట్యూబ్‌లో ఈ వీడియో అప్లోడ్ చేసారు.
పైన తెలిపిన యూట్యూబ్ వీడియో వివరణ ఆధారంగా గూగుల్‌లో వెతకగా ఇదే ఫుటేజ్  శ్రీ సత్య సాయి అధికారిక యూట్యూబ్‌లో ఛానల్‌లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక వీడియోలో కనిపించింది. ప్రశాంతి నిలయంలో జరిగిన కార్యక్రమంలో బహ్రెయిన్, ఇరాన్, కువైట్, ఒమన్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, సిరియా, టర్కీ, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ నుండి వచ్చిన భక్తులు పాల్గొన్నారని ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరణలో పేర్కొన్నారు.
ఐతే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పుట్టపర్తిలో ఉన్న శ్రీ సత్య సాయి ప్రధాన ఆశ్రమాన్ని ప్రశాంతి నిలయం అని పిలుస్తారు. దీన్నిబట్టి పోస్టులోని వీడియో పుట్టపర్తిలో జరిగిన భజన కార్యక్రమానిదని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. పైగా ప్రశాంతి నిలయంలోని సాయి కుల్వంత్ హాల్‌లో ఈ భజన జరిగినట్టు కుల్వంత్ హాల్ ఫోటోలు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) చుస్తే అర్ధమవుతుంది.
2018లో కూడా ఈ వీడియో ఇదే క్లెయిమ్‌తో వైరల్ అయినప్పుడు, ఈ వీడియోలో ఉన్న వారిలో కొందరు మాత్రమే ముస్లింలు లేదా అరబ్బులని, అందరూ కాదని ది క్వింట్ అనే ఫాక్ట్- చేక్కింగ్ సంస్థతో మాట్లాడుతూ సత్యసాయి బాబా ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ వారు స్పష్టం చేసారు.
చివరగా, ఈ వీడియో పుట్టపర్తిలో జరిగిన భజన కార్యక్రమానికి సంబంధించింది, దుబాయ్‌లో జరిగింది కాదు.


text:
ఈ వీడియోలో పొగతో మత్తుమందు ఇచ్చి నగలు దోచుకుంటున్నట్టు చూపిస్తున్నది నిజమైన ఘటన కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 15, 2021
ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగతో మత్తుమందు ఇచ్చి ఆభరణాలను దోచుకుంటున్న వీడియోని ఒక మతానికి ఆపాదిస్తూ షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం వ్యక్తులు పొగతో మత్తుమందు ఇచ్చి ఆభరణాలను దోచుకుంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజమైన సంఘటన కాదు, ఇది ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు చిత్రీకరించింది. వీడియో చివర్లో ఒక గమనిక రూపంలో ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. పైగా వీడియోలో టైమ్ పరిశీలించినప్పుడు కూడా ఇది నిజమైన రికార్డింగ్ కాదని స్పష్టమవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజంగా జరగలేదు, ఇది ఒక స్క్రిప్ట్ చేయబడిన వీడియో. వీడియో చివర్లో ఇది ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు తీసిందని ఒక గమనిక రూపంలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
పైగా CCTV రికార్డింగ్ వీడియోలో ఇష్టానుసారంగా చూపిస్తున్న టైమ్ బట్టి కూడా ఈ వీడియో స్క్రిప్ట్ చేయబడింది అని అర్ధమవుతుంది. వీడియో మొదట్లో టైమ్ 9:34:12 చూపించగా మధ్యలో ఇష్టానుసారంగా మారుతూ ఒకసారి ఎక్కువ, ఒకసారి తక్కువ చూపిస్తూ, చివర్లో 9: 21:08 చూపించింది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియో నిజమైన CCTV రికార్డింగ్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం ఫేస్‌బుక్‌లో వెతికే క్రమంలో ఇదే వీడియోని ‘రాక్ ఆన్ మీడియా’ అనే పేరుతో ఉన్న ఫేస్‌బుక్ పేజీలో మొదట (10 నవంబర్ 2021) షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఐతే ఈ వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్టులో ‘ఈ వీడియో కేవలం ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు తీసిందని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు, పైగా ఈ పేజీలో స్క్రిప్ట్ డ్రామాలు మరియు పేరడీలు షేర్ చేస్తామని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.’ పైగా ఈ పేజీలో ప్రజలకు అవగాహన కల్పించే మరికొన్ని వీడియోలు కూడా షేర్ చేసారు.  దీన్నిబట్టి కూడా వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజమైన సంఘటన కాదని అర్డంచేసుకోవచ్చు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం మేము ‘రాక్ ఆన్ మీడియా’ ఫేస్‌బుక్ మెసెంజర్ ద్వారా సంప్రదించాము. వారి నుండి సమాధానం వచ్చిన తర్వాత ఈ ప్రకారం ఈ కథనం అప్డేట్ చేయబడుతుంది. ఈ వీడియోని ఎవరు చిత్రీకరించారో అనే విషయానికి సంబంధించి కచ్చితమైన సమాచారం తెలియనప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఇది ఒక స్క్రిప్ట్ చేయబడిన వీడియో అని మాత్రం కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
గతంలో కూడా ఇలా ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు చిత్రీకరించిన స్క్రిప్ట్ చేయబడిన వీడియోలను నిజమైన వీడియోలుగా భావించి షేర్ చేయగా వీటిని తప్పని చెప్తూ FACTLY రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో పొగతో మత్తుమందు ఇచ్చి నగలు దోచుకుంటున్నట్టు చూపిస్తున్నది నిజమైన ఘటన కాదు, ఇది ప్రజలకు అవగాహన కల్పించేందుకు చిత్రీకరించింది.

created: November 15, 2021


text:
పాము అరుస్తున్నట్టు ఉన్న ఈ వీడియోకి కరీంనగర్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 7, 2021
కరీంనగర్ లో వింత శబ్దాలు చేస్తున్న పాము వీడియో అంటూ NTV ప్రచురించిన కథనాన్ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఇదే వీడియోని ప్రముఖ తెలుగు న్యూస్ చానల్స్, ABN మరియు ఇతర న్యూస్ చానల్స్ కూడా ‘కరీంనగర్ లో పాము వింత అరుపులు’ అంటూ కథనాలు ప్రచురించాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరీంనగర్ లో వింత శబ్దాలు చేస్తున్న పాము వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోకి కరీంనగర్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ వీడియో నెల క్రితమే యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేయబడి ఉంది. ఈ వీడియో కరీంనగర్ లోని వెలిచాలలో జరిగిన ఘటనగా ఒక ఆకతాయి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసాడని, అతనికి విచారిస్తున్నామని అక్కడి ఎస్సై వివేక్ తెలిపినట్టు వార్త కథనాలు ప్రచురించాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకి కరీంనగర్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని మైక్ మార్టిన్ అనే పేరుతో ఉన్న యూట్యూబ్ ఛానల్ లో 5 మే 2021న అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘హాగ్నోస్  హిట్స్ ద హై నోట్స్’ అనే టైటిల్ తో ఈ వీడియోని అప్లోడ్ చేసాడు.
ఈ వీడియో ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో వేతకగా హాగ్నోస్ పాము వీడియోస్ మరికొన్ని (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ)  కనిపించాయి. ఈస్టర్న్ హాగ్నోస్ అనేది ఉత్తర అమెరికాలోని అమెరికా, కెనడా దేశాల్లో కనబడుతుందని, ఇవి విషపూరిత పాములు కావని ఇక్కడ, ఇక్కడ చదవొచ్చు. అంతే కాదు, వీటిని ఎవరన్నా బెదిరిచ్చినప్పుడు, అవి మెడను లేపి గట్టిగా ‘హిస్’ శబ్దం చేస్తాయని కూడా అమెరికాకు పరిశోధన వెబ్సైటులో ఉంది.
ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో  కరీంనగర్ లోని వెలిచాలలో జరిగిన ఘటనగా వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో కరీంనగర్ కి సంబంధించింది కాదని, ఎవరో ఒక ఆకతాయి ఈ వీడియోని సోషల్ మీడియా పోస్టు చేసాడని, అతని విచారిస్తున్నామని ఎస్సై వివేక్ తెలిపినట్టు TV9 కథనం రాసింది.
చివరగా, పాము అరుస్తున్నట్టు ఉన్న ఈ వీడియోకి కరీంనగర్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.