text:
'బేటీ బచావో బేటీ పడావో' పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత బాలికల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ పూర్తిగా తగ్గిపోయిందన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 20, 2021
కేంద్ర ప్రభుత్వం తెచ్చిన ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ పథకం వల్ల స్కూల్ డ్రాపౌట్స్ పూర్తిగా తగ్గిపోయాయని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం తెచ్చిన ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ పథకం వల్ల స్కూల్ డ్రాపౌట్స్ పూర్తిగా తగ్గిపోయాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ది యూనిఫైడ్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆన్ స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ (UDISE)’ ఇటీవల విడుదల చేసిన UDISE 2019-20 రిపోర్ట్ ప్రకారం ప్రైమరీ స్కూల్ (1-5 క్లాస్) స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ వార్షిక సగటు 1.2% కాగా, అప్పర్ ప్రైమరీ (6-8 క్లాస్) స్థాయిలో ఇది 3%, అదేవిధంగా సెకండరీ స్కూల్ (9-10 క్లాస్) స్థాయిలో ఇది ఏకంగా 15.1%గా ఉంది. 2013-14 నుండి 2019-20 మధ్య కాలంలో ప్రైమరీ స్కూల్ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ శాతం తక్కువగా ఉంది. అదే అప్పర్ ప్రైమరీ స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ అబ్బాయిలతో పోలిస్తే ఎక్కువగా ఉంది. ఇక సెకండరీ స్కూల్ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ శాతం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వ్యత్యాసం మాత్రం ఎక్కువగా ఏమి లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన ‘ది యూనిఫైడ్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆన్ స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ (UDISE)’ ఇటీవల విడుదల చేసిన UDISE 2019-20 రిపోర్ట్ ప్రకారం ప్రైమరీ స్కూల్ (1-5 క్లాస్) స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ వార్షిక సగటు 1.2% కాగా, అప్పర్ ప్రైమరీ (6-8 క్లాస్) స్థాయిలో ఇది 3%, అదేవిధంగా సెకండరీ స్కూల్ (9-10 క్లాస్) స్థాయిలో ఇది ఏకంగా 15.1%గా ఉంది. ఇదే విషయాన్ని లోక్ సభలో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా విద్యా శాఖ మంత్రి తెలిపారు.
ప్రైమరీ మరియు సెకండరీ స్కూల్ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ శాతం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అప్పర్ ప్రైమరీ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ ఎక్కువగా ఉంది. ప్రైమరీ స్కూల్ స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 1.2% కాగా అబ్బాయిల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 1.7%గా ఉంది. అదే అప్పర్ ప్రైమరీ స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 3% కాగా అబ్బాయిల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 2.2%. ఇక సెకండరీ స్కూల్ స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 15.1% కాగా అబ్బాయిల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ 17%.
బేటీ బచావో బేటీ పడావో:
క్షీణిస్తున్న చైల్డ్ సెక్స్ రేషియో (CSR), మహిళా సాధికారత, లింగ అసమానత తొలగించే లక్ష్యాలతో 2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ అనే పథకాన్ని ప్రారంభించింది.  ఈ పథకం ఆడపిల్లల విద్యాభ్యాసానికి కూడా తోడ్పాటును అందిస్తుంది.
ఐతే UDISE డాష్బోర్డ్ లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ పథకం ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుండి ప్రతీ సంవత్సరం అమ్మాయిల డ్రాపౌట్ రేట్ పెరుగుతూ, తగ్గుతూ ఉంది కాని ఏ సంవత్సరం పూర్తిగా తగ్గిపోలేదు. 2013-14 నుండి 2019-20 మధ్య కాలంలో ప్రైమరీ స్కూల్ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ శాతం తక్కువగా ఉంది. అదే అప్పర్ ప్రైమరీ స్థాయిలో బాలికల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ అబ్బాయిలతో పోలిస్తే ఎక్కువగా ఉంది. ఇక సెకండరీ స్కూల్ స్థాయిలో అబ్బాయిలతో పోలిస్తే అమ్మాయిల స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ శాతం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వ్యత్యాసం మాత్రం ఎక్కువగా ఏమి లేదు. స్కూల్ విద్యకి సంబంధించిన సమగ్ర సమాచారం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు 2015తో పోలిస్తే 2019లో ఉన్నత విద్యలో చేరిన అమ్మాయిల సంఖ్య పెరిగిన మాట నిజమే. ఆల్ ఇండియా సర్వే ఆన్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ (AISHE) 2019-20 నివేదిక ప్రకారం, ఉన్నత విద్యలో మహిళల నమోదు 2015-16 నుండి 2019-20 మధ్య కాలంలో 18.2% పెరిగింది. కానీ, పోస్టులో చెప్పినట్టు స్కూల్ డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ పూర్తిగా తగ్గిపోలేదు.
చివరగా, ‘బేటీ బచావో బేటీ పడావో’ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత బాలికల డ్రాప్‌అవుట్ రేట్ పూర్తిగా తగ్గిపోయిందన్న వార్తలో నిజం లేదు.

created: September 20, 2021


text:
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తన భార్య అంత్యక్రియలకు కూడా హాజరుకాలేదన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 15, 2021
‘టీబీ తో బాధపడుతున్న తన భార్యని నెహ్రూ పట్టించుకోలేదని; ఈ విషయం తెలిసి సుభాష్ చంద్ర బోస్ తనని స్విట్జర్లాండ్ లోని హాస్పిటల్ లో జాయిన్ చేసాడని; తను చనిపోయాక అంత్యక్రియలకు కూడా నెహ్రూ రాకపోతే బోసే అంత్యక్రియలను నిర్వహించాడని’, ఇలా పలు క్లెయిమ్స్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నెహ్రూ టీబీతో బాధపడుతున్న తన భార్యని పట్టించుకోలేదు, తను చనిపోయినాక అంత్యక్రియలకు కూడా నెహ్రూ రాకపోవడంతో సుభాష్ చంద్ర బోస్ అంత్యక్రియలు నిర్వహించాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): టీబీతో బాధపడుతున్న తన భార్య కమలని నెహ్రూ1926లో స్విట్జర్లాండ్ తీసుకెళ్ళి వైద్యం చేయించాడు. తిరిగి 1935లో ఆమె వైద్యం కోసం యూరోప్ వెళ్ళిన సమయంలో నెహ్రూ జైలులో ఉండడంతో యూరోప్ లోనే ఉన్న సుభాష్ చంద్రబోస్ నెహ్రూ వచ్చే వరకు ఆమెకి తోడుగా ఉన్నాడు. చివరికి 1936లో కమలా నెహ్రూ, బోస్ మరియు ఇందిర సమక్షంలో చనిపోయారు. అప్పుడు అంత్యక్రియల వ్యవహారాలలో బోస్ సహాయం చేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జైలులో ఉన్న సమయంలో తన సోదరి విజయ లక్ష్మి పండిట్ కి రాసిన లెటర్స్ ఆధారంగా కృష్ణ నెహ్రూ హుతీసింగ్ ‘నెహ్రు లెటర్స్ టు హిస్ సిస్టర్’ అనే పుస్తకం రాసారు. ఈ పుస్తకంలో చెప్తున్నదాని ప్రకారం, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ టీబీతో బాధపడుతున్న తన భార్య కమలాని చికిత్స కోసం 1926లో స్విట్జర్లాండ్ కి తీసుకెళ్ళి, ఆమె కొంత కోలుకున్నాక తిరిగి ఇండియాకి వచ్చినట్టు తెలుస్తుంది.
టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా వార్తా కథనం ప్రకారం 1935లో 10 మార్చి నుండి 15 మే వరకు  కమలాని నైనిటాల్ దగ్గరలోని భోవాలి ప్రాంతంలోని ఒక సానిటోరియం లో చేర్చి చికిత్స అందించారని,  ఈ సమయంలో నెహ్రూ తనను చూడడానికి వచ్చేవాడని తెలుస్తుంది. దీన్నిబట్టి, టీబీతో బాధపడుతున్న తన భార్యని నెహ్రూ పట్టించుకోలేదన్న వార్త కల్పితం అని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
టీబీ తీవ్రం కావడంతో కమలాని భోవాలిలోని సానిటోరియం నుండి యూరోప్ తరలించారు, ఐతే ఈ సమయంలో నెహ్రూ అల్మోర జైలులో ఉండడంతో, యూరోప్ లోనే ఉన్న సుభాష్ చంద్ర బోస్ కమలాని వియన్నా నుండి చికిత్స కోసం ప్రేగ్ తరలించినప్పుడు ఆమెకు తోడుగా వెళ్ళాడు. ఈ మధ్యలో కమలా పరిస్థితి క్షీణించడంతో, బ్రిటిష్ వారు నెహ్రూకి తన భార్యని కలుసుకోవడానికి  అనుమతించారు. అప్పటికే ఆమెని జర్మనీలోని బాడెన్వీలర్ కి తరలించడంతో నెహ్రూ అక్కడికి చేరుకున్నాడు. నెహ్రూ వచ్చే వరకు బోస్ కమలాకి తోడుగా ఉన్నాడు.
స్విట్జర్లాండ్‌లోని లౌసాన్ లో చికిత్స పొందుతూ 28 ఫిబ్రవరి 1936న నెహ్రూ, కుమార్తె ఇందిరా మరియు బోస్ సమక్షంలో కమలా చనిపోయారు. ఆ సమయంలో కమలా అంత్యక్రియలకి సంబంధించిన వ్యవహారాలలో సుభాష్ చంద్ర బోస్ సహాయం చేసాడు. వీటన్నిటి బట్టి నెహ్రూ భార్య చికిత్స మరియు అంత్యక్రియల విషయంలో బోస్ సహాయం చేసిన మాట నిజమైనప్పటికీ,  నెహ్రూ తన భార్యని పట్టించుకోలేదన్న వార్త నిజం కాదని అర్ధంచేసుకోవచ్చు. పైగా సుభాష్ చంద్ర బోస్ కమల వైద్యానికి డెబ్బై వేల రూపాయలు ఖర్చు చేసాడని చెప్పడానికి మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు.
చివరగా, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తన భార్య అంత్యక్రియలకు కూడా హాజరుకాలేదన్న వార్తలో నిజం లేదు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
‘పాకిస్థాన్‌కు కోట్లలో కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు పంపి, మహారాష్ట్రకు కేవలం 7.5 లక్షల డోసులు పంపిన మోదీ ప్రభుత్వం’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 14, 2021
‘పాకిస్థాన్‌కు 4.5 కోట్ల డోసులు వ్యాక్సిన్ పంపిన మోడీ, ఇండియాలోని పాజిటివ్ కేసుల్లో 60% కేసులు ఉన్న మహారాష్ట్రకు 7.5 లక్షల డోసులు వ్యాక్సిన్ మాత్రమే పంపారు’, అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్థాన్‌కు 4.5 కోట్ల కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు పంపి, భారత్ లోని మహారాష్ట్రకు మాత్రం కేవలం 7.5 లక్షల డోసులు పంపిన మోదీ ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్: అన్నీ రాష్ట్రాల్లో కంటే అత్యధికంగా కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు వేసింది మహారాష్ట్రలోనే. ఇప్పటికి సుమారు ఒక కోటి ఐదు లక్షల డోసులుకు పైగా మహారాష్ట్రలో  వేసారు. పోస్ట్ లో చెప్పిన ‘7.5 లక్షల డోసులు’ తాజాగా మహారాష్ట్రకి కేటాయించిన డోసులు; మొత్తం పంపిన వ్యాక్సిన్ డోసులు కాదు. అయితే, ఆ 7.5 లక్షల లిమిట్ ని కూడా 17 లక్షలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెంచినట్టు వార్తాసంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. పాకిస్థాన్ కి 45 మిలియన్ కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులను ‘GAVI alliance’ ద్వారా భారత్ పంపించనున్నట్టు తెలిసింది. అయితే, ఇప్పటి వరకు భారత్ వ్యాక్సిన్ పంపిన వివిధ దేశాల లిస్టులో పాకిస్థాన్ పేరు లేనట్టు భారత్ యొక్క విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
మహారాష్ట్ర మరియు పాకిస్థాన్ ని విడివిడి గా తీసుకొని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎన్ని డోసులు వారికి పంపించిందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
మహారాష్ట్ర:
మహారాష్ట్ర లో ఇచ్చిన కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసుల డేటా గురించి వెతకగా, ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు 13 ఏప్రిల్ 2021 న ఇచ్చిన ప్రెస్ రిలీజ్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ప్రెస్ రిలీజ్ ప్రకారం అన్నీ రాష్ట్రాల్లో కంటే అత్యధికంగా కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు వేసింది మహారాష్ట్రలోనే. సుమారు ఒక కోటి ఐదు లక్షల డోసులకి పైగా వేసినట్టు చూడవొచ్చు. 12 ఏప్రిల్ 2021 న ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో కూడా మహారాష్ట్ర లో కోటి డోసులకి పైగా వేసినట్టు చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ రిజిస్ట్రేషన్ కి సంబంధించిన ‘కోవిన్’ డాష్ బోర్డు లోని ‘వ్యాక్సినేషన్ కవరేజ్’ గ్రాఫ్ లో కూడా మహారాష్ట్ర ముందంజ లో ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
మహారాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి మాట్లాడుతూ తాజగా రిలీజ్ చేసిన వ్యాక్సిన్ ఆర్డర్ లో మహారాష్ట్ర కి కేవలం 7.5 లక్షల డోసులు కేటాయించినట్టు తెలిపారని ‘హిందుస్తాన్ టైమ్స్’ రిపోర్ట్ చేసింది. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పిన ‘7.5 లక్షల డోసులు’ తాజగా మహారాష్ట్ర కి కేటాయించిన డోసులు; మొత్తం పంపిన వ్యాక్సిన్ డోసులు కాదు. అయితే, ఆ 7.5 లక్షల లిమిట్ ని కూడా 17 లక్షలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెంచినట్టు ‘హిందుస్తాన్ టైమ్స్’ వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
పాకిస్థాన్:
పాకిస్థాన్ కి 45 మిలియన్ కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులను ‘GAVI alliance’ ద్వారా భారత్ పంపించనున్నట్టు కొన్ని వార్తాసంస్థలు మార్చి లో రిపోర్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. 45 మిలియన్ లో 16 మిలియన్ డోసులు పాకిస్తాన్ కి జూన్ వరకు వస్తాయి అని పాక్ అధికారులు తెలిపినట్టు తెలిసింది.
అయితే, ఇప్పటి (13 ఏప్రిల్ 2021) వరకు భారత్ ‘మేడ్ ఇన్ ఇండియా’ కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ పంపిన వివిధ దేశాల లిస్టులో పాకిస్థాన్ పేరు లేనట్టు భారత్ యొక్క విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ వెబ్సైటులో (ఆర్కైవ్డ్) చూడవొచ్చు. మే 2021 వరకు పాకిస్తాన్ కి సుమారు 14.6 మిలియన్ డోసులు పంపించనున్నట్టు ‘GAVI – COVAX’ వారి కేటాయింపుల లిస్టులో చూడవొచ్చు. భారత్ లో పెరుగుతున్న కేసులు మరియు డిమాండ్ వల్ల సీరం ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా వారి నుండి వచ్చే మార్చి మరియు ఏప్రిల్ నెలల డెలివరీలు ఆలస్యం అవుతుందని ‘COVAX’ వారు తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
8 ఏప్రిల్ 2021 వరకు ‘COVAX’ వారు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు పంపించిన వివిధ దేశాల లిస్టులో పాకిస్థాన్ పేరు లేనట్టు గమనించవొచ్చు.
తమ దేశానికి మే వరకు సుమారు 15 మిలియన్ వ్యాక్సిన్ డోసులు ‘COVAX’ ద్వారా వస్తాయని పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రి తెలిపినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
Following my meeting with Foreign Minister @HeikoMaas, I am happy to announce that Pakistan will receive 15 million doses of the #COVID vaccine under COVAX, with a commitment for these to be delivered by May. 🇵🇰 🇩🇪
చివరగా, ‘పాకిస్థాన్‌కు కోట్లలో కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ డోసులు పంపి, మహారాష్ట్రకు కేవలం 7.5 లక్షల డోసులు పంపిన మోదీ ప్రభుత్వం’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇప్పటికి సుమారు ఒక కోటి ఐదు లక్షల డోసులుకు పైగా వేసారు మహారాష్ట్రలో.


text:
2014 నుండి ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదుల దాడుల్లో ఒక్కరు కూడా చనిపోలేదన్న వాదనలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 2, 2020
2014 నుండి భారత దేశంలో ఇప్పటి వరకు ఒక్కరు కూడా ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదుల దాడిలో మరణించలేదని చేప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2014 నుండి ఇప్పటి వరకి ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదుల దాడిలో ఒక్కరు కూడా మరణించలేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): లోక్ సభ లో భారత ప్రభుత్వం సమర్పించిన సమాచారం ప్రకారం 2014-18 మధ్య కాలంలో ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాద ఘటనల్లో జమ్మూ కాశ్మీర్ మినహా దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉగ్రవాద ఘటనల్లో 11 మంది సాధారణ పౌరులు చనిపోగా, 11 మంది రక్షణ సిబ్బంది చనిపోయారు. అదే జమ్మూ కాశ్మీర్ లో 2014-2018 మధ్య కాలంలో ఉగ్రవాద ఘటనల్లో 139 మంది సాధారణ పౌరులు చనిపోగా, 339 మంది రక్షణ సిబ్బంది చనిపోయారు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
25 జూన్ 2019న లోక్ సభలో కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి కిషన్ రెడ్డి భారత దేశంలో జరిగిన ఉగ్రవాద ఘటనలకి సంబంధించిన ప్రశ్నకి ఇచ్చిన జవాబు ప్రకారం 2014-2018 మధ్య కాలంలో జమ్మూ కాశ్మీర్ మినహా దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉగ్రవాద ఘటనల్లో 11 మంది సాధారణ పౌరులు చనిపోగా, 11 మంది రక్షణ సిబ్బంది చనిపోయారు. అదే జమ్మూ కాశ్మీర్ లో  2014-2019 మధ్య కాలంలో ఉగ్రవాద ఘటనల్లో 178 మంది సాధారణ పౌరులు చనిపోగా, 419 మంది రక్షణ సిబ్బంది చనిపోయారు.
అలాగే 03 మార్చ్ 2020న ఒక ప్రశ్నకి కేంద్రహోం శాఖ సహాయ మంత్రి కిషన్ రెడ్డి జవాబిస్తూ 2019లో జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఉగ్రవాద ఘటనల్లో 39 మంది సాధారణ పౌరులు చనిపోగా 80 మంది రక్షణ సిబ్బంది చనిపోయారు అని తెలిపారు.
‘South Asia Terrorism Portal’ లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 2014 నుండి 24 సెప్టెంబర్ 2020 మధ్య కాలంలో జమ్మూ కాశ్మీర్, పంజాబ్ మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలను మినహాయించి మిగతా రాష్ట్రాల్లో ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాద దాడుల్లో నలుగురు సాధారణ పౌరులు చనిపోగా ఆరుగురు బద్రత సిబ్బంది చనిపోయారు. ఐతే ఈ వెబ్సైటు ప్రకారం 2014 కన్నా ముందు సంవత్సరాలతో పోల్చుకుంటే 2014 నుండి ఉగ్ర దాడుల వల్ల చనిపోయిన వారి సంఖ్య తక్కువగా ఉంది. వీటన్నిటి ఆధారంగా 2014 నుండి ఇప్పటి వరకు ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాద దాడుల్లో ఒక్కరు కూడా చనిపోలేదన్న వాదనలో నిజంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, 2014 తరవాత ఇస్లామిక్ ఉగ్ర దాడుల్లో ఒక్కరు కూడా చనిపోలేదన్నది నిజం కాదు.

created: December 2, 2020


text:
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఆర్టికల్ 256 & 257 ఉల్లంఘన జరిగినందున రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబోతుందన్నది నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2022
‘బెంగాల్ హింసాకాండపై మోడీ ప్రభుత్వ చర్య ప్రారంభమైందని, ఇందుకోసం రాజ్యాంగంలోని 256, 257 అధికరణలను మోదీ ప్రభుత్వం బెంగాల్‌లో విధించిందని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగాల్ హింసాకాండపై మోదీ ప్రభుత్వ చర్య ప్రారంభమైందని, ఇందుకోసం రాజ్యాంగంలోని 256, 257 అధికరణలను మోదీ ప్రభుత్వం బెంగాల్‌లో విధించింది.
ఫాక్ట్: గత సంవత్సరం ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం బెంగాల్‌లో హింసాత్మక ఘటనలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈ ఘటనలను కట్టడి చేయడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విఫలమైందని కేంద్ర ప్రభుత్వం బహిరంగంగానే విమర్శించింది. ఐతే ఈ నేపథ్యంలో ఆర్టికల్ 256 & 257(1) ఉల్లంఘన జరిగిందని రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఇలా 256 & 257(1) ఉల్లంఘన కారణంగా రాష్ట్రపతి పాలన విధించిన సందర్భాలు కూడా లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
గత సంవత్సరం బెంగాల్ ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం రాష్ట్రంలో హింసాత్మక ఘటనలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈ ఘటనలను కట్టడి చేసే విషయానికి సంబంధించి కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మధ్య మాటల యుద్ధం జరిగింది. ఈ క్రమంలోనే ఈ హింసను కట్టడి చేయడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విఫలమైందని కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు రాష్ట్ర గవర్నర్  విమర్శించారు. రాష్ట్ర గవర్నర్  జగ్దీప్ దనకర్ రాష్ట్ర చీఫ్ సెక్రటరీ మరియు డీజీపితో మాట్లాడిన అనంతరం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలపైన అసహనం వ్యక్తం చేసారు.
Chief Secretary @MamataOfficial and DGP @WBPolice called on me at Raj Bhawan at 6 PM today.
Unfortunately both came without any paper or reports sought.  Directed them to send the same without delay. In a sense disgusted with such stance. Hope there is appropriate response now. pic.twitter.com/RJUnCZp1VY
కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలో జరిగిన హింసకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి ఒక రిపోర్ట్ కోరడంతో పాటు కేంద్ర ప్రతినిధులు రాష్ట్రంలో కూడా పర్యటించారు. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ అల్లర్ల నేపథ్యంలో బెంగాల్ ప్రభుత్వం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 256 & 257 ఉల్లంఘించినందుకు, కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసి, ఆర్టికల్ 356 ద్వారా రాష్ట్రపతి పాలన విధించబోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
ఆర్టికల్ 256 & 257:
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 256 & 257(1)  ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తప్పనిసరిగా కేంద్ర చట్టాలకు లోబడి ఉండాలి. అలాగే కేంద్ర అధికారాలకు అడ్డుపడకుండా/వ్యతిరేకంగా, రాష్ట్రాలు తమ అధికారాలను ఉపయోగించుకోకూడదు. ఒకవేళ ఇలా జరగని సందర్భంలో, తమ ఆదేశాలను పాటించాల్సిందిగా కేంద్రం ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలను ఆదేశించవచ్చు కూడా.
ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, ఆర్టికల్ 256 & 257(1) అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఏదైనా ఒక చట్టమో లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశానికి మాత్రమే ఉద్దేశించబడుతుంది. అంటే ఏదైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్ర ఆదేశాలకు/చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహారించినప్పుడు, కేంద్రం ఆర్టికల్ 256 & 257(1) ప్రకారం తమ ఆదేశాలను పాటించాలని కోరుతుంది, ఇది కేవలం ఆ ఒక్క అంశానికి మాత్రమే వర్తిస్తుంది. అంతేగాని, ఆర్టికల్ 256 & 257(1) ఉల్లంఘన వల్ల రాష్ట్రపతి పాలన విధించిన సందర్భాలు మాత్రం లేవు.
పైగా గతంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కేంద్ర ఆదేశాలు పాటించని సందర్భాలలో, ఇది ఆర్టికల్ 256 & 257(1) ఉల్లంఘన కింద పరిగణించాల్సి ఉంటుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం చెప్పిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. ఐతే అప్పుడు ఈ ఉల్లంఘన ఆధారంగా రాష్ట్రపతి పాలన మాత్రం విధించలేదు.
సాధారణంగా మన రాజ్యాంగంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర మరియు ఉమ్మడి జాబితా రూపంలో కార్యనిర్వాహక (ఎగ్జిక్యూటివ్) అధికారాలను కేంద్ర మరియు రాష్ట్రాలకు విభజించారు. ఐతే ఒక్కోసారి ఒకరి పరిమితులు దాటి ఇంకొకరు వెళ్ళే సందర్భాలు సహజం. ఇలాంటి పరిస్థితులలో ఎదుర్కోవటం కోసమే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 263 ద్వారా ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్ ఏర్పాటు చేసారు. కేంద్ర మరియు రాష్ట్రాల మధ్య విభేదాలను ఈ ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్‌లో చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోని దేశ సమాఖ్య(ఫెడరల్) స్ఫూర్తిని కాపాడడానికే ఈ ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్‌ని ఏర్పాటు చేసారు.
ఇకపోతే పోస్టులో చెప్తున్న రాజ్యసభలో బీజేపీకి మెజారిటీ, జనాభా నియంత్రణ బిల్లు మరియు దేశంలో ముస్లింల జనాభా మొదలైన అంశాలకు సంబంధించి వివరణ కింద చూద్దాం.
రాజ్యసభలో బీజేపీకి మెజారిటీ:
గత నెల ప్రారంభంలో జరిగిన రాజ్యసభ ఎన్నికలలో బీజేపీ నాలుగు సీట్లు గెలుచుకుంది. ఈ గెలుపుతో 1988-90 తర్వాత రాజ్యసభలో రెండంకెల సంఖ్యను దాటిన మొదటి పార్టీగా BJP అవతరించింది. ఐతే రాజ్యసభలో బీజేపీ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించినప్పటికీ, 2024 నాటికి రాజ్యసభలో బీజేపీకి మెజారిటీ వచ్చే అవకాశం లేదని పత్రికా కథనాల ప్రకారం తెలుస్తుంది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
జనాభా నియంత్రణ బిల్లు:
2019లో రాకేశ్ సిన్హా అనే బీజేపీ ఎంపీ దేశంలో ఇద్దరు పిల్లల నిబంధనను అమలు చేయాలని పార్లిమెంట్‌లో ఒక ప్రైవేటు మెంబెర్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. ఐతే ఇటీవల జరిగిన పార్లిమెంట్ సమావేశాలలో కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి ఈ బిల్లుకు సంబంధించి వివరణ ఇచ్చిన అనంతరం రాకేశ్ సిన్హా తను ప్రవేశపెట్టిన బిల్లును వెనక్కి తీసుకున్నారు. ఈ బిల్లుపై జరిగిన చర్చలో కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి మాట్లాడుతూ, తమ ప్రభుత్వం ఇలా చట్టాల ద్వారా కాకుండా ప్రజలలో సామాజిక అవగాహన కల్పించి జనాభా నియంత్ర కోసం ప్రయత్నిస్తామని తెలిపాడు. దీన్నిబట్టి, ఈ మధ్య కాలంలో బీజేపీకి జనాభా నియంత్రణ బిల్లు తీసుకొచ్చే ఉద్దేశం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
దేశంలో ముస్లింల జనాభా:
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన 73 ఏళ్లలో భారతదేశంలో ముస్లింల జనాభా 30 మిలియన్ల నుండి 300 మిలియన్లకు పెరిగిందని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అయితే, 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, దేశంలోని మొత్తం ముస్లిం జనాభా 17.22 కోట్లు, ఇది భారతదేశ జనాభాలో 14.2%.
ఐతే 2015లో అమెరికాకు చెందిన Pew Research Center అనే సంస్థ చేసిన రీసెర్చ్ ప్రకారం 2020లో భారతదేశంలో ముస్లింల జనాభా 213 మిలియన్లని, ఇది 2050కి 311 మిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా వేసింది. దీన్నిబట్టి పోస్టులో ముస్లింల జనాభాకు సంబంధించి చెప్తున్నది కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఆర్టికల్ 256 & 257 ఉల్లంఘన జరిగినందున రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబోతుందన్నది నిజం కాదు.


text:
అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట సందర్భంగా బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ఆ రోజును సెలవు దినంగా ప్రకటించిందన్న వార్త నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 19, 2024
22 జనవరి 2024 నాడు అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట జరుగనున్న విషయం తెలిసిందే, ఐతే ఈ సందర్భాన్ని పురస్కరించుకొని బ్రిటన్ ప్రభుత్వం 22 జనవరి 2024ను సెలవు దినంగా ప్రకటించిందని చెప్తున్న వార్త ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట కార్యక్రమాన్ని పురస్కరించుకొని బ్రిటన్ ప్రభుత్వం 22 జనవరి 2024ను సెలవు దినంగా ప్రకటించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట రోజును బ్రిటన్ సెలవు దినంగా ప్రకటించలేదు. బ్రిటన్ ప్రభుత్వం సెలవు ప్రకటించినట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట స్వాగతిస్తున్నట్టు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హిందూ సంస్థలు వెల్లడించాయి. ఈ కార్యక్రమాన్ని పురస్కరించుకొని పూజలు/వేడుకలు జరుపుకోనున్నట్టు ప్రకటించాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే బ్రిటన్‌లోని హిందూ సంస్థలు కూడా రామాలయ ప్రాణప్రతిష్టను స్వాగతిస్తున్నట్టు పేర్కొన్నాయి. బ్రిటన్ పార్లమెంట్‌లో జై శ్రీరామ్ నినాదాలు చేసారని కూడా వార్తలు రిపోర్ట్ అయ్యాయి.
ఐతే ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వార్తలో చెప్తున్నట్టు బ్రిటన్ ప్రభుత్వం 22 జనవరి 2024ను సెలవు దినంగా ప్రకటించలేదు. ఒకవేళ ఇలా జరిగి ఉంటే మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కానీ మాకు అలాంటి కథనాలేవి కనిపించలేదు. బ్రిటన్‌లో అమలులో ఉన్న బ్యాంక్ హాలిడేస్ లిస్టు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ లిస్టులో 22 జనవరి రోజున సెలవు/ప్రాముఖ్యత గానీ లేవు. దీన్నిబట్టి పోస్టులో చెప్తున్నట్టు రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట రోజును బ్రిటన్ సెలవు దినంగా ప్రకటించలేదని అర్ధంచేసుకోవచ్చు.
ఇదిలా ఉండగా దేశంలోని పలు రాష్ట్రాలు రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట రోజును సెలవు దినంగా ప్రకటించగా, కొన్ని రాష్ట్రాలు హాఫ్ డే ప్రకటించాయి. దీనికి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు. కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా రామమందిర ప్రాణప్రతిష్ఠ వేడుకల నిమిత్తం ఆ రోజు అన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు హాఫ్ డే ప్రకటించింది.
చివరగా, అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట సందర్భంగా బ్రిటన్ ప్రభుత్వం 22 జనవరి 2024ను సెలవు దినంగా ప్రకటించిందన్న వార్త నిజం కాదు.

created: January 19, 2024


text:
ఈ వీడియోలో క్రికెట్ ఆడుతూ కనిపించేది యువరాజ్ సింగ్ తండ్రి యోగ్‌రాజ్ సింగ్, నరేంద్ర మోదీ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2023
మోదీ క్రికెట్ ఆడిన వీడియో అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నరేంద్ర మోదీ క్రికెట్ ఆడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలో క్రికెట్ ఆడుతూ కనిపించేది క్రికెటర్ యువరాజ్ సింగ్ తండ్రి యోగ్‌రాజ్ సింగ్. యోగ్‌రాజ్ సింగ్ ఇదే వీడియోను 12 మార్చ్ 2023న తన ఇన్స్టాగ్రామ్ అకౌంట్‌లో షేర్ చేసాడు. ఇకపోతే కోహ్లి, రోహిత్‌లతో కలిసి మోదీ నిలబడి ఉన్న ఫోటో, ఇటీవల బోర్డర్- గవాస్కర్ సిరీస్ చివరి టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో మోదీ, టీం ఇండియాతో కలిసి జాతీయ గీతం పాడినప్పుడు తీసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల అహ్మదాబాద్‌లో జరిగిన బోర్డర్- గవాస్కర్ సిరీస్ చివరి టెస్ట్ మ్యాచ్‌ను భారత ప్రధాని మోదీ మరియు ఆస్ట్రేలియా ప్రధాని ఆంథోనీ అల్బనీస్ కలిసి ప్రారంభించిన విషయం తెలిసిందే. ఈ నేపథ్యంలో మోదీ క్రికెట్ ఆడుతున్న ఈ వీడియో షేర్ అవుతోంది.
ఐతే నిజానికి వీడియోలో క్రికెట్ ఆడుతూ కనిపిస్తున్నది మోదీ కాదు. వీడియోలో ఉన్నది మాజీ క్రికెటర్,  యువరాజ్ సింగ్ తండ్రి యోగ్‌రాజ్ సింగ్. ఈ వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఇవే దృశ్యాలు మాజీ క్రికెటర్ & యువరాజ్ సింగ్ తండ్రి యోగ్‌రాజ్ సింగ్ ఇన్స్టాగ్రామ్‌లో కనిపించాయి.
యోగ్‌రాజ్ సింగ్ 12 మార్చ్ 2023న తన కొత్త క్రికెట్ అకాడమీ గురించి చెప్తూ ఈ వీడియోను షేర్ చేసాడు. ఐతే యోగ్‌రాజ్ సింగ్ ఇలాంటిదే ఒక ఒక వీడియోను గత సంవత్సరం కూడా షేర్ చేసాడు.
ఇకపోతే వైరల్ వీడియోలో కోహ్లి, రోహిత్‌లతో కలిసి మోదీ నిలబడి ఉన్న ఫోటో ఇటీవల బోర్డర్- గవాస్కర్ సిరీస్ చివరి టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో  మోదీ, టీం ఇండియాతో కలిసి జాతీయ గీతం పాడినప్పుడు తీసింది. ఐతే ఈ వైరల్ ఫోటోలో మోదీ తలకు రోహిత్ శర్మ బాడీని డిజిటల్‌గా అతికించారు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో క్రికెట్ ఆడుతూ కనిపించేది యువరాజ్ సింగ్ తండ్రి యోగ్‌రాజ్ సింగ్, మోదీ కాదు.


text:
కేరళ లోని ఓ చర్చి నుంచి ED 7 వేల కోట్ల నల్ల ధనాన్ని జప్తు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 12, 2021
కేరళ లోని బెలోరియన్ అనే చర్చి నుంచి ED 7 వేల కోట్ల రూపాయల నల్ల ధనాన్ని జప్తు చేసిందని, యోహానన్ అనే బిషప్ దీన్ని నడుపుతున్నాడని ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులొ ఎంత నిజముందో చూదాం.
క్లెయిమ్: కేరళ లోని ఒక చర్చి నుంచి ED 7 వేల కోట్లు నల్ల ధనాన్ని జప్తు చేసింది.
ఫాక్ట్: బిలీవర్స్ ఈస్టర్న్ చర్చి పై దాడులు చేసి 7 వేల కోట్లు నల్ల ధనాన్ని ED జప్తు చేయలేదు, నవంబర్ 2020 లో ఈ చర్చి పై IT దాడులు జరిగిన నేపథ్యంలో ED వారు కూడా పూర్తి దర్యాప్తు చేస్తారు అని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లో వచ్చింది. IT దాడులు చేసాక, తమ ప్రెస్ రిలీజ్ లో ‘ఢిల్లీలో ప్రార్థనా స్థలంలో రూ.3.85 కోట్లతో సహా సుమారు రూ. 6 కోట్ల నగదు కూడా దాడుల సమయంలో దొరికాయి‘ అని వివరించారు. అదే ప్రెస్ రిలీజ్ లో, ‘ఉన్న సాక్షాలని బట్టి నగదు రూపంలో పక్క దారి పట్టించిన నిధుల విలువ వందల కోట్ల రూపాయలు ఉండొచ్చు’  అని IT శాఖ పేర్కొంది.  కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కేరళ లో బెలోరియన్ అనే పేరుతో ఏ చర్చి లేదు, ఆ చర్చి పేరు బిలీవర్స్ ఈస్టర్న్ చర్చి. ఈ పోస్ట్ లోని ED దాడికి సంబంధించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా మాకు కొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లభించాయి. ED చర్చి యొక్క కార్యకలాపాల మీద పూర్తి దర్యాప్తు చేయనుంది అని ఈ ఆర్టికల్ లో వివరించారు. అయితే ఇంతకముందు జరిగిన IT దాడుల ఆదారంగా ఈ యొక్క దర్యాప్తు ఉండబోతుంది అని చెప్పారు. దీనికి సంబంధించి ఇంకో న్యూస్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
2020 సంవత్సరం నవంబర్ నెలలోనే బిలీవర్స్ ఈస్టర్న్ చర్చి మీద IT డిపార్టుమెంటు వారు దాడి చేసారు. ఈ దాడుల విషయాన్ని గురించి IT డిపార్టుమెంటు వారు తమ ప్రెస్ రిలీజ్ లో వివరించటం జరిగింది. ‘ఢిల్లీలో ప్రార్థనా స్థలంలో రూ.3.85 కోట్లతో సహా సుమారు రూ.6 కోట్ల నగదు కూడా దాడుల సమయంలో దొరికాయి‘ అని వివరించారు. అదే ప్రెస్ రిలీజ్ లో, ‘ఉన్న సాక్షాలని బట్టి నగదు రూపంలో పక్క దారి పట్టించిన నిధుల విలువ వందల కోట్ల రూపాయలు ఉండొచ్చు’ అని IT శాఖ పేర్కొంది. కొన్ని మీడియా సంస్థలు ఆ దాడిలో 14 కోట్లు జప్తు చేసినట్టు ప్రచురించాయి. వాటికి సంబంధించి ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ ఘటన గురించి ఇంకొంత సమాచారం వెతకగా, ‘మాతృభూమి‘ వారి ఆర్టికల్ లభించింది. 5 ఏళ్లలో చర్చికి విదేశీ సహాయంగా రూ.6000 కోట్లు లభించినట్లు డిపార్ట్ మెంట్ గుర్తించింది’ అని ‘మాతృభూమి’ ఆర్టికల్ తెలిపింది.  కానీ ఇతర వార్తా సంస్థలు ’18 సంవత్సరాల కాలంలో చర్చికి రూ.1,000 కోట్లకు పైగా విదేశీ నిధులు వచ్చాయని ఆరోపించాయి’ అని తెలపడంతో  ఈ సంఖ్య ఎంత అన్నది ఇంకా ధృవీకరించబడలేదు. కాబట్టి, ఈ దాడుల్లో స్వాధీనం చేసుకున్నది  రూ.7000 కోట్ల నగదు కాదు. బిలీవర్స్ ఈస్టర్న్ చర్చి చేసిన ప్రకటనను ‘ది హిందూ’ వ్యాసంలో చదవవచ్చు.
చివరగా, కేరళ లోని ఓ చర్చి నుంచి ED 7 వేల కోట్ల నల్ల ధనాన్ని జప్తు చేయలేదు. IT దాడులు చేసాక, తమ ప్రెస్ రిలీజ్ లో ‘ఢిల్లీలో ప్రార్థనా స్థలంలో రూ.3.85 కోట్లతో సహా సుమారు రూ.6 కోట్ల నగదు కూడా దాడుల సమయంలో దొరికాయి‘ అని వివరించారు.


text:
కరోనావైరస్ చికిత్స విధానాలపై మరియు అది వైరస్ కాదు బాక్టీరియా అని ఇటలీ ప్రభుత్వం చెప్పలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 11, 2020
కరోనావైరస్ పై వచ్చిన కొత్త థియరీలు అని చెబుతూ ఫేస్ బుక్ లో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది.  ఆ పోస్ట్ లో ఇటలీ వాళ్ళు  కరోనావైరస్ ని,  వైరస్ కాదు బాక్టీరియా అని అంటున్నారని , దాని ద్వారా DIC (disseminated intravascular coagulation) వ్యాధి వస్తుందని, ఆస్ప్రిన్ ద్వారా ఆ వ్యాధిని నయం చేయవచ్చని అంటున్నారని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
కరోనావైరస్, వైరస్ కాదు బాక్టీరియా, మరియు ఆస్ప్రిన్ ఔషధం ఉపయోగించి ఆ వ్యాధిని నయం చేయవచ్చని అంటున్న ఇటలీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): కరోనా వైరస్ గురించి పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయాలను ఇటలీ వెల్లడించలేదు. ఇందులో  చెప్పినవన్నీ తప్పు అని ఇటలీ యొక్క ‘Ministry of health’ వైబ్సైట్ లో చూడవచ్చు. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్ లో ఇటలీ COVID-19 ని  వైరస్ కాదు బాక్టీరియా అని అంటుంది అని ఉంది. కానీ, ఇటలీ కి సంబంధించిన ‘Ministero della Salute’ (ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ)  వెబ్సైట్ లో COVID-19 వ్యాధి SARS-COV-2 అనే వైరస్ ద్వారా సోకుతుందని ఉంది. అంతేకాక, ఈ వైరస్ బాక్టీరియా ద్వారా సోకుతుందనే ఆరోపణను తప్పు అని చెప్పారు. కావున, ఇటలీ అంతకు ముందున్న అభిప్రాయానికి వ్యతిరేకంగా ఎలాంటి క్లెయిమ్ చేయలేదు.
పోస్ట్ లో కరోనా వైరస్ ద్వారా DIC వ్యాధి వస్తుందని, ఆ వ్యాధి వచ్చిన వారికి ఆస్ప్రిన్ 100mg మందు ఇస్తే కోలుకుంటున్నారని ఉంది. కానీ ఇటలీ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైట్ లో COVID-19  చికిత్స లో ఇంకా ఏ ఔషధం సరైన ప్రభావాన్ని చూపెట్టలేదని మరియు COVID-19 ని నయం చేయడానికి ఏ నిర్దిష్టమైన మందు లేదు అని ఉంది. అందులో రోగుల లక్షణాలని బట్టి చికిత్స ఆధారపడి ఉంటుందని,  ఆక్సిజన్ థెరపీ, ఫ్లూయిడ్ మేనేజ్‌మెంట్ లాంటి సహాయక చికిత్సలే రోగులకు చేస్తారని, అవి చాలా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయని చదవవచ్చు. COVID-19 ఔషధం కోసం అనేక క్లినికల్ ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి అని ఆ వెబ్సైటు లో ఉంది.  WHO వారి వెబ్‌సైట్ లో కూడా అదే విషయాన్ని చదవవచ్చు.
ఇటలీ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ COVID-19 వ్యాధికి  ఔషధం కనిపెట్టినట్టు అవుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదని తెలిపారు.
కరోనా రోగుల కోసం అందుబాటులో ఉంచిన కొన్ని మందులను ఇటాలియన్ మెడిసిన్స్ ఏజెన్సీ – AIFA వెబ్‌సైట్ లో చూడవచ్చు. COVID-19 రోగులలో నాన్ స్టెరాయిడల్ యాంటీ-ఇన్ఫల్మె టరీ డ్రగ్స్ (NSAIDS) వాడకం పై 19 ఏప్రిల్ 2020న ‘WHO’ చేసిన సైంటిక్ బ్రీఫ్ లో NSAID లు వాడడం వలన  COVID-19 ఉన్న రోగులలో తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావం, దీర్ఘకాలిక  జీవన ప్రమాణాలు మెరుగవుతాయని అనటానికి ప్రస్తుతం ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు అని ఉంది.
అంతేకాక, కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక పౌర సమాచార శాఖ, PIB (ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో) వారు కూడా COVID-19 ని ఆస్ప్రిన్ నయం చేస్తుంది అని ఉన్న మెసేజ్ ఫేక్ అని ట్వీట్ చేసింది.
Claim- A widely circulated video on social media claims that #Covid19 is a bacteria & which can be treated with aspirin#PIBFactCheck– This is #Fake. Coronavirus is a virus and there is no specific medicinal cure available yet. pic.twitter.com/ESPzEZ6WgT
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కరోనావైరస్ పై ఇటలీ ఎటువంటి కొత్త వాదనలు చేయలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
లడఖ్‌లోని కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయాన్ని నిర్మించింది మోదీ ప్రభుత్వం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 20, 2023
లడఖ్ రాజధాని లేహ్‌లోని కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయాన్ని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం నిర్మించినట్టు చెప్తున్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లడఖ్ రాజధాని లేహ్‌లోని కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయాన్ని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం నిర్మించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయాన్ని నిర్మించింది మోదీ ప్రభుత్వం కాదు. మోదీ ప్రభుత్వం ఇటీవల ఈ విమానాశ్రయంలో ఒక కొత్త టెర్మినల్‌ను నిర్మించింది. ఫిబ్రవరి 2019లో మోదీ ఈ పనులకు శంకుస్థాపన చేసింది. ఈ విమాశ్రయం 1985లోనే నిర్మించినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయం లడఖ్‌లోని ఏకైక కమర్షియల్ విమానాశ్రయం. ఇది సముద్ర మట్టానికి 10,682 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఈ విమనశ్రయానిదే.
మోదీ ప్రభుత్వం కేవలం ఈ విమానాశ్రయానికి సంబంధించి ఒక కొత్త టెర్మినల్‌ను నిర్మిస్తోంది. ఫిబ్రవరి 2019లో మోదీ ఈ పనులకు శంకుస్థాపన చేసినట్టు ఎయిర్పోర్ట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా తెలిపింది. మొత్తం 480 కోట్ల ఖర్చుతో ఈ టెర్మినల్‌ను నిర్మిస్తున్నారు. ఇదే విషయం AAI వార్షిక నివేధికలో కూడా ఉంది.
ఈ టెర్మినల్ నిర్మాణ పనులు ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నిర్మాణానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ కథనాలలో రిపోర్ట్ చేసిన దాని ప్రకారం కుషోక్ బకుల రింపోచీ ఎయిర్‌పోర్టును 1985లో నిర్మించారు.
మరికొన్ని కథనాలు, 1978లోనే ఈ ఎయిర్పోర్ట్ వాణిజ్య కార్యకలాపాలు మొదలు పెట్టిందని రిపోర్ట్  చేసాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే ఈ సమాచారం ద్వారా ఎయిర్పోర్ట్ కట్టింది మోదీ ప్రభుత్వం మాత్రం కాదన్న విషయం మాత్రం స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, లడఖ్‌లోని కుశోక్ బకుల రింపోచీ విమానాశ్రయాన్ని నిర్మించింది మోదీ ప్రభుత్వం కాదు.

created: February 20, 2023


text:
IUML పార్టీ జెండాని ఒక మత సంస్థ భారత దేశానికి వ్యతిరేకంగా సైన్యాన్ని తయారుచేస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 12, 2022
భారత దేశాన్ని ఒక ఇస్లామిక్ దేశంగా ప్రకటించాలని కేరళ ముస్లింలు కార్లకి, భవనాలకి అలాగే, ధరించే వస్త్రాలకు పచ్చ రంగు పూసుకొని ఉద్యమిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. PFI సంస్థ భారత దేశానికి వ్యతిరేకంగా సైన్యాన్ని తయరుచేస్తుందని మరికొంతమంది ఈ ఫోటోలని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. భారత దేశంలో ముస్లిం మరియు క్రైస్తవ ఆధిపత్యం పెరగడానికి బౌద్ధ గురువు అశోకుడు సూచించిన శాంతి మార్గమే కారణమని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశాన్ని ఒక ఇస్లామిక్ దేశంగా ప్రకటించాలని కేరళ ముస్లింలు కార్లకి, భవనాలకి అలాగే, ధరించే వస్త్రాలకు పచ్చ రంగు పూసుకొని ఉద్యమిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలలో కనిపిస్తున్న భవనం, కారు అలాగే, పచ్చ రంగు వస్త్రాలు ధరించిన యువకులు ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీకి సంబంధించినవారని తెలిసింది. IUML అనేది కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక రాజకీయ పార్టీ. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన వేర్వేరు ఫోటోలకు సంబంధించిన వివరాలని ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకొందాం.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో కనీసం 2015 ఫిబ్రవరి నెల నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ ఫోటోలో యువకుల చేతిలో పట్టుకున్నది ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ జెండా అని తెలిసింది. IUML అనేది కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక రాజకీయ పార్టీ. IUML పార్టీ జెండాకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ చూడవచ్చు. IUML కార్యకర్తలు నిర్వహించిన ఈ ర్యాలీకి సంబంధించి మరెటువంటి సమాచారం మాకు లభించలేదు.
ఫోటో-2:
భారత దేశానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేసేందుకు పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ఇండియా (PFI) కేరళలో ముస్లిం సైన్యాన్ని తయరుచేస్తుందని ఈ ఫోటోపై తెలిపారు.  పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలతో పోలి ఉన్న ఫోటోని ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ యూత్ వింగ్ ఫేస్బుక్ పేజీ 15 అక్టోబర్ 2012 నాడు పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘ముస్లిం యూత్ వింగ్ పచ్చ సైన్యం, ముస్లిం లీగ్ జిందాబాద్’, అని ఈ పోస్టు వివరణలో తెలిపారు. ముస్లిం యూత్ వింగ్ కార్యకర్తలు నిర్వహించిన ఈ పెరేడ్‌కు సంబంధించి IUML పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ ఫోటోకి సంబంధించిన మరింత స్పష్టత కోసం ‘The Quint’ న్యూస్ సంస్థ IUML పార్టీ జనరల్ సెక్రటరీ PK ఫెరోజ్‌ని సంప్రదించింది. “ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న యువకులు ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ వాలంటీర్ వింగ్ సభ్యులు. ఈ యువకులు పార్టీ నిర్వహించే సామాజిక మరియు సహాయ కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటారు”, అని PK ఫెరోజ్ ‘The Quint’ వార్తా  సంస్థకు తెలిపారు.
ఫోటో-3:
ఈ ఫోటోలో పచ్చ రంగు కారుపై ఉన్నది పాకిస్థాన్ జాతీయ జెండా అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఈ కారుపై తగిలించినది ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ జెండా అని స్పష్టం చేస్తూ ఫ్యాక్ట్ లీ ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ కారుపై MLA అని రాసి ఉండటాన్ని బట్టి, ఇది ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ కేరళ శాసనసభ్యుడి కారు అయి ఉండవచ్చని చెప్పవచ్చు.
ఫోటో-4:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కేరళ వయనాడ్‌లోని కాంగ్రెస్ పార్టీ కార్యాలయమని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. కాని, ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కేరళ కనహాన్గడ్‌లోని ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ కార్యాలయం అని తెలిసింది. ఈ ఫోటోకి సంబంధించిన పూర్తి స్పష్టతనిస్తూ ఫ్యాక్ట్ లీ ఇదివరకు ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
IUML పార్టీ జెండాను పాకిస్థాన్ జాతీయ జెండాగా చిత్రీకరిస్తు తమ పార్టీ పై ద్వేషాన్ని రెచ్చగొట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారని IUML ‘05 ఏప్రిల్ 2019’న ఎన్నికల కమిషన్‌కు ఫిర్యాదు చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా IUML పార్టీకి సంబంధించిన ఫోటోలని కేరళ ముస్లింలు భారత దేశాన్ని ఇస్లాం దేశంగా ప్రకటించాలని డిమాండ్ చేస్తూన్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.
IUML పార్టీ జెండాకు సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసిన మరికొన్ని అవాస్తవ ప్రచారాలకు సంబంధించి ఫాక్ట్ లీ ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, IUML పార్టీ జెండాకు సంబంధించిన పాత ఫోటోలని కేరళ పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ఇండియా (PFI) సంస్థ భారత దేశానికి వ్యతిరేకంగా సైన్యాన్ని తయారుచేస్తుందని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 12, 2022


text:
భారత జాతీయ భద్రతను ఉద్దేశించి గానీ, నరేంద్ర మోదీపై హిందువుల వ్యతిరేకత గురించి గాని జాక్ మా వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2022
“మీరు కోతి ముందు అరటిపండ్లు మరియు చాలా డబ్బు పెడితే, కోతి అరటిపండ్లను మాత్రమే తీసుకుంటుంది, డబ్బును కాదు. ఎందుకంటే డబ్బుతో చాలా అరటిపండ్లు కొనవచ్చని వాటికి తెలియదు. అదే విధంగా, ఈ రోజు భారతదేశ ప్రజలను జాతీయ భద్రత మరియు వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలలో ఒకటి ఎంచుకోవాలని కోరితే, వారు తమ వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలను మాత్రమే ఎంచుకుంటారు. దేశం సురక్షితంగా ఉండాలని వారు అర్థం చేసుకోలేరు. దేశమే సురక్షితంగా లేనప్పుడు మీరు మీ వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల మూటను ఎక్కడికి తీసుకెళతారు?”, అని ఆలీబాబా సంస్థ కో-ఫౌండర్ జాక్ మా భారత దేశాన్ని ఉద్దేశించి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. “నరేంద్ర మోదీని వ్యతిరేకిస్తున్న లక్షలాది హిందువులను చూశాం. కాని, ఒవైసీని వ్యతిరేకించే ఒక ముస్లింనైనా చూసారా? మోదీ పతనానికి హిందువులే కారణమవుతారు”, అని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఇంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత జాతీయ భద్రత మరియు భారత దేశ ప్రజల వ్యక్తిగత ప్రయోజనలను ఉద్దేశించి జాక్ మా చేసిన వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో తెలుపుతున్న వ్యాఖ్యలను ఆలీబాబా సంస్థ కో-ఫౌండర్ జాక్ మా చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. భారత దేశ జాతీయ భధ్రతను ఉద్దేశించి గానీ, నరేంద్ర మోదీపై హిందువుల వ్యతిరేకతను ఉద్దేశించి గాని జాక్ మా ఇటీవల ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే,  భారత దేశ జాతీయ భధ్రతను ఉద్దేశించి గానీ, భారత ప్రజల వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలను ఉద్దేశించి గానీ జాక్ మా ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు. జాక్ మా ఒకవేళ భారత దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ అనేక ప్రముఖ వార్త సంస్థలు రాసేవి. కానీ అటువంటి రిపోర్ట్స్ ఏవీ దొరకలేదు.
కోతి ముందు అరటిపండ్లు మరియు డబ్బు పెడితే, కోతి అరటిపండ్లను తీసుకుంటుందనే ఈ సందేశాన్ని అనేక విధమైన వెర్షన్లతో జాక్ మా పేరును జోడిస్తూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ సందేశాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.  కానీ, ఈ సందేశాలని జాక్ మా ఇచ్చినట్టు మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు.
2014లో న్యూ ఢిల్లీలో నిర్వహించిన ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ చాంబర్స్ అఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (FICCI) సమ్మిట్లో జాక్ మా మాట్లాడుతూ, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఉపన్యాసాలు ఉద్వేగభరితంగా మరియు స్పూర్తిదాయకంగా ఉంటాయని అన్నారు. నరేంద్ర మోదీపై హిందువుల వ్యతిరేకత గురించి కూడా జాక్ మా ఇటీవల ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
చివరగా, భారత జాతీయ భద్రతను ఉద్దేశించి గాని, నరేంద్ర మోదీపై హిందువుల వ్యతిరేకత గురించి గానీ జాక్ మా ఇటీవల ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.


text:
ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపింది అనురాగ్ మిశ్రా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2020
ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో ఫిబ్రవరి 24 న ఒక వ్యక్తి పిస్టల్ తో అనేక రౌండ్లు కాల్పులు జరిపాడు. అయితే, ఆ కాల్పులు జరిపింది ఆర్ఎస్ఎస్ వ్యక్తి అనురాగ్ మిశ్రా అని చెప్తూ అతనికి సంబంధించిన ఫోటోలను కొంతమంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ పోస్టు చేస్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపింది ఆర్ఎస్ఎస్ వ్యక్తి ‘అనురాగ్ మిశ్రా’.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపిన వ్యక్తి పేరు ‘మహమ్మద్ షారుఖ్’. పోస్టులోని ఒక ఫొటోలో అతను ‘ఎర్ర చొక్కా’ లో కనిపిస్తాడు. మిగతా ఫొటోల్లో ఉన్న వ్యక్తి పేరు ‘అనురాగ్ మిశ్ర’. జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపింది అనురాగ్ మిశ్రా కాదు. కావున, ఫొటోల్లో ఉన్నది ఇద్దరు వేరు వేరు వ్యక్తులు మరియు పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో ఫిబ్రవరి 24 న ‘ఎర్ర రంగు చొక్కా మరియు నీలం రంగు ప్యాంటు’ వేసుకున్న వ్యక్తి పిస్టల్ తో అనేక రౌండ్లు కాల్పులు జరిపాడని ‘Hindustan Times’ కథనం ద్వారా తెలుస్తుంది. ఆ కథనంలో అతనికి సంబంధించిన ఫోటో కూడా ఉంటుంది. ‘ANI’ వారి ఒక ట్వీట్ ద్వారా కాల్పులు జరిపిన వ్యక్తిని ఢిల్లీ పోలీసులు ‘మహమ్మద్ షారుఖ్’ గా గుర్తించినట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకొక ట్వీట్ ద్వారా ‘మహమ్మద్ షారుఖ్’ ప్రస్తుతం ఢిల్లీ పోలీసుల నిర్బంధనలో ఉన్నాడని తెలుస్తుంది.
జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపిన వ్యక్తి ఫోటోని మరియు అనురాగ్ మిశ్రా ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో ఉన్న ఫోటోలను పోల్చి చూసినప్పుడు, వారు ఇద్దరు వేరు వేరు వ్యక్తులని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఆ రెండు ఫోటోల్లోని వ్యక్తుల కళ్ళు, కనుబొమ్మలు మరియు ముక్కుకి సంబంధించిన తేడాలను గమనించవచ్చు.
అంతేకాదు, తన ఫోటోలు జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపిన వ్యక్తి ఫోటోలు గా సోషల్ మీడియా లో విస్తారంగా ప్రచారం అవ్వడంతో, ఆ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్న వారి పైన పోలీసు కేసు పెడతానని అనురాగ్ మిశ్రా ఒక పోస్టు లో చెప్పాడు. అదే విషయాన్ని ఫేస్బుక్ లైవ్ ద్వారా కూడా చెప్పాడు.
చివరిగా, ఢిల్లీ లోని జఫరాబాద్ లో కాల్పులు జరిపింది అనురాగ్ మిశ్రా కాదు. ఆ ఘటనకు సంబంధంలేని వ్యక్తి ఫోటోలను తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 27, 2020


text:
కొల్లాపుర్‌లో ఇటీవల జరిగిన కాంగ్రెస్ సభకు సంబంధించిన వీడియోలో “జై కేసీఆర్” అనే నినాదాలు డిజిటల్‌గా జోడించబడ్డాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 3, 2023
పాలమూరులో జరిగిన కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్  రెడ్డి మాట్లాడుతుండగా “జై కేసీఆర్” అని  ప్రజలు నినాదాలు చేసారు అంటూ ఒక వీడియోను  సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాలమూరులో జరిగిన కాంగ్రెస్ సభలో, ప్రజలు “జై కేసీఆర్” అంటూ నినాదాలు పలికిన వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో ఇటీవల కొల్లాపుర్‌లో జరిగిన కాంగ్రెస్ సభ యొక్క వీడియో. కేసీఆర్ అనుకూల నినాదాలను డిజిటల్ మార్ఫింగ్ చేసి వైరల్ వీడియోకు చేర్చారు. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియోను యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగించి  రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ సభ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసారాన్ని పలు యూట్యూబ్ ఛానళ్లలో ప్రచురించడం గమనించాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ). ఈ సభ 31 అక్టోబర్ 2023న కొల్లాపుర్‌లో జరిగింది.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోను పలు టైంస్టాంప్స్ మధ్య కాప్చర్ చేయబడింది అని, ప్రత్యక్ష ప్రసారాలలో “జై కేసీఆర్” అనే  నినాదాలు లేవని మేము గుర్తించాము. దీని ద్వారా, కేసీఆర్ అనుకూల నినాదాలను డిజిటల్ మార్ఫింగ్ చేసి వైరల్ వీడియోకు చేర్చారు అని స్పష్టమైంది.
చివరిగా, కొల్లపుర్‌లో ఇటీవల జరిగిన కాంగ్రెస్ సభకు సంబంధించిన వీడియోలో “జై కేసీఆర్” అనే నినాదాలు డిజిటల్‌గా జోడించబడ్డాయి.

created: November 3, 2023


text:
ఫోటోల్లో ఉన్నవి మధ్యప్రదేశ్‌లోని గ్వాలియర్ కోట ప్రాంతంలో ఉన్న జైన శిల్పాలు; అవి మసీదు కూల్చినప్పుడు రాయచూర్‌లో బయటపడలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 26, 2021
‘రాయచూర్‌లోని రోడ్ వెడల్పులో భాగంగా కూల్చిన మస్జీద్ కింద జైన దేవాలయం బయటపడింది’, అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రోడ్ వెడల్పులో భాగంగా రాయచూర్‌లో (కర్ణాటక) మసీదు కూల్చినప్పుడు, బయటపడిన జైన దేవాలయం. ఆ దేవాలయానికి సంబంధించిన ఫోటోలు.
ఫాక్ట్: ఫోటోల్లో ఉన్నవి మధ్యప్రదేశ్‌లోని గ్వాలియర్ కోట ప్రాంతంలో ఉన్న జైన శిల్పాలు. అవి తాజగా రాయచూర్‌లో (కర్ణాటక) మసీదు కూల్చినప్పుడు బయటపడలేదు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని ఫోటోలను ఒక్కోటి క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ఆ ఫోటోల్లో ఉన్నవి మధ్యప్రదేశ్‌లోని గ్వాలియర్ కోట ప్రాంతంలో ఉన్న సిద్ధాచల్ గుహల్లోని జైన శిల్పాలు అని తెలిసింది. అవి తాజగా రాయచూర్‌లో మసీదు కూల్చినప్పుడు బయటపడలేదు. ఆ జైన్ శిల్పాలకు సంబంధించిన మరిన్ని ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఆ ప్రదేశానికి సంబంధించిన వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఇంతకముందు కూడా ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటోని ఇలాంటి క్లెయిమ్ ఒకటి పెట్టి, సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయగా, అది కూడా తప్పు అని 2019లో FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోల్లో ఉన్నవి మధ్యప్రదేశ్‌లోని గ్వాలియర్ కోట ప్రాంతంలో ఉన్న జైన శిల్పాలు. అవి మసీదు కూల్చినప్పుడు రాయచూర్‌లో బయటపడలేదు.


text:
గుజరాత్ చూళి జైన్ మందిరంలోని శిల్పాలని అయోధ్య రామ మందిరం పై చెక్కిన అద్భుత శిల్పాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2021
అయోధ్య రామ మందిర నిర్మాణంలో శిల్పుల నైపుణ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న అద్భుత శిల్పభవనం అయోధ్యలో నిర్మించిన రామ మందిరమని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అయోధ్య రామ మందిరం పై చెక్కిన అద్భుత శిల్పాల దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అద్భుత శిల్పకళలతో నిర్మించిన వీడియోలోని భవనం, గుజరాత్ రాష్ట్రంలో నిర్మించబడిన చూళి జైన్ మందిరం. గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని హల్వాడ్-దంగాధార రహదారి  సమీపంలో ఈ చూళి జైన్ మందిరం నిర్మించబడింది. చూళి జైన్ మందిరాన్ని శ్రీ’ తరంగ్ విహార్ ధాం’ అని పిలుస్తారు. ఈ వీడియోకి అయోధ్యలో నిర్మిస్తున్న రామ మందిరానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక యూసర్ తన ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. అద్భుత శిల్పకళలతో నిర్మించిన వీడియోలోని భవనం, గుజరాత్ రాష్ట్రంలో నిర్మించబడిన చూళి జైన్ మందిరమని ఆ యూసర్ తన పోస్టు వివరణలో తెలిపారు. ఈ వీడియోని ఇదే వివరణతో మరికొంత మంది యూసర్లు కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కనిపిస్తున్న మందిరానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాల కోసం కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగుల్ లో వెతకగా, చూళి గ్రామంలో నిర్మించిన ఈ జైన్ మందిరాన్ని వర్ణిస్తూ ‘Doonited News’ తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఒక వీడియోని పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని అవే శిల్పాలు ఈ వీడియోలో మనం చూడవచ్చు. గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని హల్వాడ్-దంగాధార రహదారి  సమీపంలో ఈ  జైన్ మందిరాన్ని నిర్మించినట్టు తెలిసింది. చూళి గ్రామంలోని ఈ జైన్ మందిరాన్ని ‘శ్రీ తరంగ్ విహార్ ధాం’ అని పిలుస్తారు. ఈ మందిరానికి సంబంధించి యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన కొన్ని వీడియోలలో ‘శ్రీ తరంగ్ ధాం తీర్థ’ అనే హార్డింగ్ కనిపిస్తుంది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
‘శ్రీ తరంగ్ విహార్ ధాం’ మందిరం కోసం ‘గూగుల్ ఎర్త్’ లో వెతకగా, ఈ మందిరం గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని చూళి గ్రమంలో ఉన్నట్టు స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో లోని అవే శిల్పాల ఫోటోలు, గూగుల్ మాప్స్ లో చూళి జైన్ మందిరానికి సంబంధించినవి తెలిపారు.
అయోధ్య రామ మందిర నిర్మాణ పనుల ఫోటోలను శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్ వారు 31 మే 2021 నాడు పెట్టిన ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. ఈ ఫోటోలలో రామ మందిర నిర్మాణ పనుల ప్రక్రియలో ఇంకా పునాది రాళ్లు కూడా వేయనట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ‘India TV’ న్యూస్ సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ లో డిసెంబర్ 2021 నుండి అయోధ్య రామ మందిర రాతి పనులు మొదలవుతాయని తెలిపింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో అయోధ్య రామ మందిరానికి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
After discussions with experts regarding foundation of Shri Ram Janmbhoomi Mandir, it has been decided that foundation work will be done using Roller Compacted Concrete technique. Total 40-45 layers of concrete will be put in 1,20,000 sq feet area. 4 layers have been completed. pic.twitter.com/qwID39hhjH
చివరగా, గుజరాత్ చూళి జైన్ మందిరంలోని శిల్పాలని అయోధ్య రామ మందిరం పై చెక్కిన అద్భుత శిల్పాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాకిస్థాన్ ఆర్ధిక సంక్షోభం నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ పార్టీని, గాంధీని ఉద్దేశిస్తూ జయశంకర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 21, 2023
పాకిస్తాన్ ఆర్ధిక సంక్షోభం ఎదురుకుంటున్న నేపథ్యంలో ఆ దేశానికి సహాయం అందించే విషయమై విదేశాంగ మంత్రి జయశంకర్ స్పందిస్తూ కాంగ్రెస్ పార్టీ మరియు గాంధీపై తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేసాడని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ‘1947లోనే దివాళా తీసిన పాకిస్తాన్‌ను మహాత్మా గాంధీ 50 కోట్లు ఇప్పించి ఆదుకున్నారు.. అసలు ఆయన వల్లనే పాక్ ఏర్పడింది ఇది చారిత్రాత్మక సత్యం.. పాక్ దివాళా తీసిన ప్రతిసారి కాంగ్రెస్ ఏదో ఒకరూపంలో పాకిస్తాన్‌ను ఆదుకుంది..ఆ తప్పు మేం చేయం’ అని జయశంకర్ వ్యాఖ్యానించినట్టు ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ విషయానికి సంబంధించి నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాక్ దివాళా తీసిన ప్రతిసారి కాంగ్రెస్ ఏదో ఒకరూపంలో పాకిస్థాన్‌ను ఆదుకుంది. ఆ తప్పు మేం చేయం- పాకిస్థాన్‌కు సహాయంపై జయశంకర్.
ఫాక్ట్(నిజం): పాకిస్థాన్ ఆర్ధిక సంక్షోభం నేపథ్యంలో మాట్లాడుతూ ‘ఈ విషయంలో నేరుగా స్పందించే అంత సంబంధాలు భారత్ – పాకిస్థాన్ మధ్య లేవని. ఈ ఇబ్బందుల నుంచి ఎలా బయటపడాలనేది పాకిస్థాన్ పై ఆధారపడి ఉంటుందని’ మాత్రమే జయశంకర్ అన్నారు. ఈ అంశానికి సంబంధించి కాంగ్రెస్ పార్టీపై గానీ, గాంధీపై గానీ ఎలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. పోస్టులో జయశంకర్‌కు ఆపాదిస్తున్న వ్యాఖ్యలన్ని కల్పితాలే. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ANIకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో పాకిస్థాన్‌లో కొనసాగుతున్న ఆర్థిక సంక్షోభంపై మాట్లాడారు. ఇదే ఇంటర్వ్యూలో పాకిస్థాన్‌కు భారత్ సహాయం అందించే విషయంపై కూడా వ్యాఖ్యానించాడు.
ఈ ఇంటర్వ్యూలో ఆర్థిక సంక్షోభంపై అడిగిన ప్రశ్నకు స్పందిస్తూ ‘పాకిస్థాన్ భవిష్యత్తు ఆ దేశం తీసుకునే చర్యలు, నిర్ణయాలపై నిర్ణయించబడుతుంది. ఎవరూ అకస్మాత్తుగా/కారణం లేకుండా ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితికి చేరుకోరు. ఈ ఇబ్బందుల నుంచి ఎలా బయటపడాలనేది పాకిస్థాన్ పై ఆధారపడి ఉంటుందని’ జయశంకర్ అన్నారు.
‘ఈ విషయంలో నేరుగా స్పందించే అంత సంబంధాలు భారత్ – పాకిస్థాన్ మధ్య లేవని. అయితే, తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న శ్రీలంకకు భారత్ సహాయం చేసిందని, ఐతే భారత్–శ్రీలంక మధ్య బంధం పాకిస్థాన్‌తో పోలిస్తే పూర్తిగా భిన్నమైందని’ జయశంకర్ స్పష్టం చేశారు.
ఈ ఇంటర్వ్యూలో జయశంకర్ చేసిన వ్యాఖ్యలను చాలా ప్రధాన మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి, ఈ కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే ఈ ఇంటర్వ్యూలో ఎక్కడ కూడా జయశంకర్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు కాంగ్రెస్ పార్టీపై గానీ, గాంధీపై గానీ ఎలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఈ ఇంటర్వ్యూలోనే కాకుండా మరే ఇతర సందర్భంలో కూడా జయశంకర్ పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు మాకు ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు.
పాకిస్థాన్‌కు గాంధీ 50 కోట్లు ఇప్పించి ఆదుకున్నారు?
ఇండియా – పాకిస్థాన్ విడిపోయిన సమయంలో జరిగిన ఆస్తుల విభజన అగ్రిమెంట్ ప్రకారం భారత ప్రభుత్వం  పాకిస్థాన్‌కు 75 కోట్లు చెల్లించాలి. ఇందులో విభజన సమయంలో 20 కోట్లు చెల్లించగా, మిగిలిన 55 కోట్లు మాత్రం భారత్ నిలిపేసింది. పాకిస్థాన్ కాశ్మీర్‌లోకి ప్రవేశించి, వివాదాన్ని సృష్టిస్తున్న కారణానికి భారత్ ఈ మొత్తాన్ని చెల్లించకుండా నిలిపేసింది. గాంధీ మాత్రం ఈ నిర్ణయానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా ఉన్నాడు.
ఐతే గాంధీ ఢిల్లీలో మత సామరస్యాన్ని పునరుద్ధరించాలనే ఉద్దేశ్యంతో నిరాహార దీక్ష చేస్తున్న సమయంలో భారత ప్రభుత్వం పాకిస్థాన్‌కు మిగిలిన 55 కోట్లను చెల్లించింది. గాంధీ ఒత్తిడి మీదే భారత ప్రభుత్వం పాకిస్థాన్‌కు ఈ డబ్బు ఇచ్చిందనే వాదనలు ఉన్నాయి.
పోస్టులో దివాళా తీసిన పాకిస్థాన్‌కు గాంధీ 50 కోట్లు ఇప్పించాడు అన్న వాదన, పైన చెప్పిన అంశం నుండే సేకరించారు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నటు జయశంకర్ పాకిస్థాన్ ఆర్థిక సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఈ అంశాన్ని ఎక్కడ ప్రస్తావించలేదు.
ఒకవేళ పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు నిజంగానే జయశంకర్ చేసి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది. కాని జయశంకర్ ఇలా అన్నట్టు మాకు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లభించలేదు. దీన్నిబట్టి, పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలు పూర్తిగా కల్పితం అని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, పాకిస్థాన్ ఆర్ధిక సంక్షోభం నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్/గాంధీని ఉద్దేశిస్తూ జయశంకర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.


text:
తనిష్క్ కంపెనీ ‘ఏకత్వం’ యాడ్ నేపథ్యంలో చేసిన ప్రకటనని వ్యతిరేకిస్తూ జామా మసీదు ఫత్వా జారీ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2020
తనిష్క్ కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా జామా మసీదు మౌలానా ఫత్వా జారీ చేసినట్టు క్లెయిమ్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. తనిష్క్ ‘ఏకత్వం’ అనే నినాదంతో చేసిన ప్రకటన ఇటీవల పెద్ద వివాదం అయిన విషయం మనందరికీ తెలుసు. ఒక హిందూ కుటుంబం నుంచి వచ్చిన కోడలికి తన ముస్లిం అత్త గారు హిందూ సంప్రదాయంలో శ్రీమంతం చేస్తున్న దృశ్యాలు ఈ ప్రకటనలో చూపెట్టారు. ఈ ప్రకటనకి హిందువుల నుంచి వ్యతిరేకత ఎదురవడంతో, ఆ వీడియోని తనిష్క్ యాజమాన్యం ఇంటర్నెట్ నుంచి తీసేసారు. ఈ నేపథ్యంలో, ఈ ప్రకటనపై  జామా మజిదు యాజమాన్యం కూడా వ్యతిరేకత తెలుపుతూ ఫత్వా జారీ చేసిందంటూ ఈ పోస్ట్ వైరల్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వైరల్ పోస్ట్ ఆధారంగా తీసుకొని కొందరు తనిష్క పై జామా మజిదు ఫత్వా జారీ చేసిందంటూ యూట్యూబ్ లో వీడియోలు కూడా పెట్టారు.
క్లెయిమ్: తనిష్క్ జ్యువేలర్స్ ‘ఏకత్వం’ యాడ్ ని వ్యతిరేకిస్తూ జామా మసీదు ఫత్వా జారీ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం):  తనిష్క్ కి వ్యతిరేకంగా ఫత్వా జారి చేసినట్టు జామా మసీదు యాజమాన్యం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. ఈ ఫత్వాకి సంబంధించిన సమాచారం ఏ న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లో పబ్లిష్ అవ్వలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, తనిష్క్ జ్యువేలర్స్ కి వ్యతిరేకంగా ఫత్వా జారీ చేస్తునట్టు జామా మసీదు యాజమాన్యం ఎక్కడ ప్రకటించలేదని తెలిసింది. ఈ ఫత్వాకి సంబంధించిన సమాచారం ఏ న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లో పబ్లిష్ అవ్వలేదు. దీనిబట్టి పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ కల్పితమని మనం చెప్పవచ్చు.
తనిష్క జ్యువేలర్స్ ‘ఏకత్వం’ నేపధ్యంలో చేసిన ప్రకటనని అభినందిస్తూ ఢిల్లీ జామా మజిదు డిప్యూటీ షాహీ ఇమాం సయ్యద్ శభాన్ భుకారి తన అధికారిక ఫేస్బుక్ పేజిలో ‘14 అక్టోబర్ 2020’ నాడు ఒక పోస్ట్ పెట్టారు. తనిష్క జ్యువేలర్స్ చేసిన ఈ ప్రకటన ఆద్భుతంగా ఉన్నట్టు ఆ పోస్టులో పేర్కొన్నారు.
చివరగా, తనిష్క్ జ్యువేలర్స్ ‘ఏకత్వం’ నేపథ్యంలో చేసిన ప్రకటనని వ్యతిరేకిస్తూ జామా మజిదు ఫత్వా జారీ చేయలేదు.

created: October 20, 2020


text:
నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదు 1882 బ్రిటిష్ కాలంలోనే నిర్మించారు. బ్రిటిష్ సైన్యంలోని ముస్లింల కోసం దీనిని నిర్మించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2022
ఒక ఫోటోని షేర్ చేస్తూ, ఇది నైనిటాల్‌లోని ఒక మసీదు అని, ఇది 25 ఏళ్ళ క్రితం లేదని, దీనిని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు నిర్మించారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. అలాగే ఈ మసీదులోని 16 పెద్ద లౌడ్ స్పీకర్లు రోజు పొద్దున్నే 4 గంటల 30 నిమిషాలకే అందర్ని నిద్రనుండి లేపేస్తాయ్ అని కూడా పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్నదాంట్లో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదును 25 ఏళ్ళ క్రితం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిర్మించింది; ఈ మసీదులో రోజు ఉదయం 16 పెద్ద లౌడ్ స్పీకర్లను ఉపయోగిస్తారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదును 1882లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నిర్మించింది. నైనిటాల్ చుట్టూ సైనిక శిబిరాల్లో ఉన్న బ్రిటిష్ సైన్యంలోని ముస్లిం సైనికుల కోసం దీనిని నిర్మించారు. ప్రస్తుతం ఈ మసీదులో కేవలం ఒకటే లౌడ్ స్పీకర్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ లౌడ్ స్పీకర్ నుండి వచ్చే శబ్దం ఉత్తరఖండ్ హైకోర్టు మరియు ప్రభుత్వం సూచనలకు లోబడే ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదు నిర్మాణం:
పోస్టులో షేర్ చేసింది ఉత్తరాఖండ్, నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదు ఫోటో. జామా మసీదు నైనిటాల్ ఫేస్‌బుక్ పేజీలో మసీదు నిర్మాణానికి సంబంధించిన వివరాలను షేర్ చేస్తూ ఇలాంటి ఫోటోను షేర్ చేసారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నట్టు ఈ మసీదును 25 ఏళ్ళ క్రితం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిర్మించలేదు. దీనిని 1882, బ్రిటిష్ కాలంలో, నైనిటాల్ చుట్టూ సైనిక శిబిరాల్లో ఉన్న బ్రిటిష్ సైన్యంలోని ముస్లిం సైనికుల కోసం నిర్మించారు, తిరిగి 2004-05 లో పునర్నిర్మించారు.
పలు ట్రావెల్ మాగ్జైన్స్ మరియు వెబ్సైట్లు కూడా ఈ మసీదును 1882, బ్రిటిష్ కాలంలో నిర్మించినట్టు పేర్కొన్నాయి. కాబట్టి ఈ మసీదు 25 ఏళ్ళ క్రితం వరకు లేదని చేస్తున్న వాదన నిజం కాదని స్పష్టమవుతుంది.
మసీదులో 16 లౌడ్ స్పీకర్లు?
ప్రార్ధన స్థలాలలో లౌడ్ స్పీకర్లకు సంబంధించిన ఒక పిల్ (PIL)కు సంబంధించి 2018లో తీర్పు చెప్తూ ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు,  లౌడ్ స్పీకర్ల ద్వారా వచ్చే శబ్దం 5dB(A) కన్నా ఎక్కువ ఉండకూడదని చెప్పింది. ఈ తీర్పుకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు కూడా జారీ చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో అన్ని మతాలకు చెందిన పెద్దలు కోర్టు తీర్పుకు కట్టుబడి లౌడ్ స్పీకర్ల నుండి వచ్చే శబ్దం 5dB(A) దాటకుండా ఉంచడానికి అంగీకరించారు.
ఐతే 2018లో హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులో కొన్ని పొరపాట్లు ఉన్నాయంటూ 2020లో జామా మసీదు, యుఎస్ నగర్ డిస్ట్రిక్ట్, ఉత్తరాఖండ్  హైకోర్టులో ఒక పిటీషన్ దాఖలు చేయడంతో, విచారణ జరిపిన హైకోర్టు 2018 తీర్పులో కొన్ని పొరపాట్లు ఉన్నాయని అంగీకరిస్తు, ఆ తీర్పుకు కొన్ని సవరణలు చేసింది.
సాధారణంగా మనిషి ఊపిరి తీసుకునేటప్పుడు వచ్చే శబ్దం 10dB(A) ఉంటుందని, చట్టం ప్రకారం, నివాస ప్రాంతాలలో పగటిపూట 55 dB(A) వరకు మరియు రాత్రి 45 dB(A) వరకు శబ్దాలకు అనుమతించబడుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో 2018 తీర్పులో కొన్ని క్లెరికల్ పొరపాట్లు ఉన్నాయని, ఆ తీర్పుకు సవరణలు చేస్తూ ప్రార్ధనా స్థలాలలో లౌడ్ స్పీకర్ల నిషేదాన్ని ఎత్తేస్తూ తీర్పు చెప్పింది.
ప్రస్తుతం ఉత్తరాఖండ్‌లోని ప్రార్ధనా స్థలాలు కోర్టు సూచించిన పరిమితులకు లోబడే స్థలాలలో లౌడ్ స్పీకర్లను వినియోగిస్తున్నాయి. ఇదే విషయాన్ని విశ్వాస్ న్యూస్ నైనిటాల్‌లోని రిపోర్టర్లను సంప్రదించి స్పష్టం చేసింది. నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదులో ప్రస్తుతం కేవలం ఒకటే లౌడ్ స్పీకర్‌ను వినియోగిస్తున్నట్టు కూడా తమ కథనంలో పేర్కొంది.
చివరగా, నైనిటాల్‌లోని జామా మసీదులో 1882 బ్రిటిష్ కాలంలోనే నిర్మించారు. బ్రిటిష్ సైన్యంలోని ముస్లింల కోసం దీనిని నిర్మించారు.


text:
గుల్బర్గలోని జామియా మసీదు ఫోటోను అయోధ్యలో కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు పూర్తి చిత్రం అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 6, 2020
బాబ్రి మసీదు పూర్తి చిత్రం అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
అయోధ్యలో కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు పూర్తి చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది గుల్బర్గ నగరంలోని జామియా మసీదు, అయోధ్యలో కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
1992లో అయోధ్యలోని బాబ్రీ మసీదును కర సేవకులు కుల్చివేసారు. ‘09 నవంబర్ 2019’ నాడు సుప్రీం కోర్ట్ కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థలంలో రామ మందిర నిర్మాణానికి అనుమతినిస్తూ తీర్పు ప్రకటించింది.
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్  సెర్చ్ చేయగా, అదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Britannica’ వెబ్సైటు వారు, కాలబుర్గి నగరం గురించి వివరిస్తూ రాసిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. ఇప్పుడు గుల్బర్గ అని పిలుస్తున్న ఈ కాలబుర్గి నగరం కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉంది. ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది గుల్బర్గ నగరంలోని జామియా మసీదు, అని ఆ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, పోస్టులోని అదే ఫోటో Alamy వెబ్సైటులో దొరికింది. ఈ వెబ్సైటులో కూడా పోస్టులోని  ఫోటో గుల్బర్గ నగరంలోని జామియా మసీదుకు సంబంధించినది అని తెలిపారు.
సుప్రీం కోర్ట్ ఇచ్చిన ఆదేశాల మేరకు ‘5 August 2020’ నాడు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోది అయోధ్యలో రామ మందిర భూమి పూజ నిర్వహించారు. కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు స్థలంలో రామ మందిర నిర్మాణాన్ని నిరసిస్తూ కొందరు ఇలా బాబ్రీ మసీదు చిత్రాలు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.
పోస్టులోని ఈ ఫోటోతో సహా మరికొన్ని ఫోటోలను బాబ్రీ మసీదు చిత్రాలు అని షేర్ చేసినప్పుడు, Factly రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ ను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, గుల్బర్గలోని జామియా మసీదుకు సంబంధించిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ అయోధ్యలో కుల్చివేసిన బాబ్రీ మసీదు పూర్తి చిత్రం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 6, 2020


text:
జమ్మూకాశ్మీర్ అసెంబ్లీ సీట్లలో SCలకు ముందునుండే రిజర్వేషన్ అమలులో ఉంది, STలకు రిజర్వ్ చేయాలన్న ప్రతిపాదన ఇంకా ప్రభుత్వ ఆమోదం పొందలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 24, 2021
‘జమ్మూ కాశ్మీర్ చరిత్రలో మొదటిసారి SC ST లకు అసెంబ్లీ సీట్లలో రిజర్వేషన్ కల్పించిన మోదీ సర్కార్’ అంటున్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్  అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జమ్మూ కాశ్మీర్ చరిత్రలో మొదటిసారి SC,ST లకు అసెంబ్లీ సీట్లలో రిజర్వేషన్ కల్పించిన మోదీ సర్కార్.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇటీవల జమ్మూ కాశ్మీర్ డీలిమిటేషన్ కమిషన్ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించిన నివేదికలో మొదటిసారి రాష్ట్రంలో STలకు పలు నియోజికవర్గాలను రిజర్వ్ చేయాలని ప్రతిపాదించింది. ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంకా ఈ ప్రతిపాదనలను ఆమోదించలేదు. ఇకపోతే SCలకు రాష్ట్రంలో మొదటినుండే రిజర్వేషన్ అమలులో ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీ నియోజికవర్గాల పునర్విభజకు సంబంధించి ఆధ్యయనం చేసి ప్రతిపాదనలు అందించాలనే ఉద్దేశంతో మార్చ్ 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక డీలిమిటేషన్ కమిషన్‌ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ కమిషన్‌ని అనేక సంప్రదింపుల తర్వాత పలు ప్రతిపాదనలు చేస్తూ ప్రభుత్వానికి ఒక నివేదిక సమర్పించింది.
STలకు తొమ్మిది, SCలకు ఏడు నియోజికవర్గాలను రిజర్వ్ చేయడం ఈ కమిషన్ చేసిన పలు ప్రతిపాదనలో ఒకటి. ఐతే పోస్టులో చెప్తునట్టు చరిత్రలో మొదటిసారి జమ్మూకాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో STలకు పలు నియోజికవర్గాలు రిజర్వ్ చేయాలని ప్రతిపాదించింది.  ఐతే ఇవి కేవలం ప్రతిపాదనలు మాత్రమే, ఇంకా ప్రభుత్వం ఈ ప్రతిపాదనలు ఆమోదించలేదు.
ఇకపోతే SCలకు పలు నియోజికవర్గాలు రిజర్వ్ చేయడం ఇదేం మొదటిసారి కాదు. గతంలో కూడా SCలకు అసెంబ్లీ నియోజికవర్గాలు రిజర్వ్ చేయబడి ఉన్నాయి. జమ్మూకాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో 2014లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల రిపోర్ట్ ప్రకారం ఆ ఎన్నికల్లో SCలకు ఏడు స్థానాలు రిజర్వ్ చేయబడి ఉన్నాయి. అంటే కేంద్రంలో మొదటిసారి మోదీ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయకముందు జమ్మూకాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో SCలకు అసెంబ్లీ స్థానాలు రిజర్వ్ చేయబడి ఉన్నాయి.  ఇకపోతే ఇంతకుముందు STలకు ప్రత్యేకంగా స్థానాలు రిజర్వ్ చేసి లేవు కాని పలు నియోజికవర్గాలలో STలు ఎన్నికల్లో పోటీచేసి గెలుపొందారు కూడా.
చివరగా, జమ్మూకాశ్మీర్ అసెంబ్లీ సీట్లలో SCలకు ముందునుండే రిజర్వేషన్ అమలులో ఉంది, STలకు రిజర్వ్ చేయాలన్న ప్రతిపాదన ఇంకా ప్రభుత్వ ఆమోదం పొందలేదు.

created: December 24, 2021


text:
కాశ్మీర్ అంశం UN సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ వివాదాస్పద భూభాగాల లిస్ట్ లోనుండి 2010లోనే తొలగించారు,ఇప్పుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 3, 2020
UN పెండింగ్ లిస్ట్ నుండి కాశ్మీర్ అంశం పూర్తిగా తొలిగించబడిందని, ఇది మోదీ సాధించిన దౌత్య విజయమని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ సాధించిన దౌత్య విజయం – UN పెండింగ్ లిస్ట్ నుండి కాశ్మీర్ అంశం పూర్తిగా తొలిగించబడింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కాశ్మీర్ అంశం UN సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ వివాదాస్పద భూభాగాల లిస్ట్ లో నుండి 2010 లోనే తొలగించబడింది. ఈ విషయానికి, మోదీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు, మోదీ అప్పటికింకా ప్రధానమంత్రి కూడా కాలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న విషయానికి సంబంధించి మరింత సమాచారం కొరకు గూగుల్ లో వెతకగా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్న కొన్ని 2010 వార్తా కథనాలు మాకు దొరికాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం 2010 నవంబర్ లో జరిగిన UN జనరల్ అసెంబ్లీ సమావేశాలలో పాకిస్తాన్ రాయబారి UN సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ వివాదాస్పద భూభాగాల లిస్ట్ లోనుండి కాశ్మీర్ అంశాన్ని తొలగించడం గమనించి నిరసన తెలిపాడు.
ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్న మరొక 2010 వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. పాకిస్తాన్ కి చెందిన ఒక పత్రిక ఇదే విషయాన్ని ప్రచురించిన 2010 వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. పైగా కాశ్మీర్ అంశాన్ని వివాదాస్పద భూభాగాల లిస్ట్ లోనుండి ఇటీవలే తొలగించినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలుగాని లేక ప్రభుత్వ సమాచారంగాని మాకు లబించలేదు. దీన్నిబట్టి కాశ్మీర్ అంశం 2010 లోనే తొలగించబందని తెలుస్తుంది, అప్పటికింకా నరేంద్ర మోదీ ప్రధాని కాలేదు కాబట్టి ఈ విషయానికి మోదీకి ఎటువంటి సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, కాశ్మీర్ అంశం UN సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ వివాదాస్పద భూభాగాల లిస్ట్ లో నుండి 2010 లోనే తొలగించబడింది.

created: November 3, 2020


text:
జమ్మూ కశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి మెహబూబా ముఫ్తీ తన తండ్రి సోదరుడిని పెళ్లి చేసుకోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 19, 2023
జమ్మూ కశ్మీర్ పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ (JKPDP) అధినేత్రి, జమ్మూ కశ్మీర్ర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, మెహబూబా ముఫ్తీ, తన తండ్రి తమ్ముడిని పెళ్లి చేసుకుందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. ‘బాబాయ్ మొగుడు అయ్యాడు. తన పిల్లలకు తాత వరస కావాల్సిన వాడు, సొంత తండ్రి అయ్యాడు. ముఫ్తి తండ్రికి తమ్ముడు, ముఫ్తి తండ్రికి అల్లుడు అయ్యాడు’, అంటూ ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మెహబూబా ముఫ్తీ తన తండ్రి తమ్ముడిని (అంటే వరసకు బాబాయ్) పెళ్లి చేసుకుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): మెహబూబా ముఫ్తీ 1984లో తన మామ వరస అయిన జావేద్ ఇక్బాల్ షాను పెళ్లాడింది. మెహబూబా ముఫ్తీ జావేద్ ఇక్బాల్ షాతో విడాకులు తీసుకొని ప్రస్తుతం విడిగా జీవిస్తున్నారు. మెహబూబా ముఫ్తీ తండ్రి ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయీద్ కు జావేద్ ఇక్బాల్ షా తండ్రి మేనమామ అవుతాడు. దీనిబట్టి, మెహబూబా ముఫ్తీకు జావేద్ ఇక్బాల్ షా మామ వరస అవుతాడని స్పష్టమయింది. పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు మెహబూబా ముఫ్తీ తన తండ్రి తమ్ముడిని పెళ్లి చేసుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న ఆరోపణలకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం కి పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, మెహబూబా ముఫ్తీ వివాహ బంధానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని తెలుపుతూ ‘న్యూస్ 18 వార్తా’ సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. మెహబూబా ముఫ్తీ 1984లో తన మామ వరస అయిన జావేద్ ఇక్బాల్ షాను వివాహం చేసుకుందని ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేశారు. అయితే, మెహబూబా ముఫ్తీ జావేద్ ఇక్బాల్ షాతో విడాకులు తీసుకొని ప్రస్తుతం విడిగా జీవిస్తున్నారని తెలిసింది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, జావేద్ ఇక్బాల్ షా, తనకు ముఫ్తీ ముహమ్మద్ సయీద్ కు మధ్య ఉన్న బంధుత్వాన్ని ఒక సభలో వివరించినట్టు తెలిసింది. 2019లో జరిగిన ‘IndoiAnalytics’ కాన్‌క్లెవ్‌లో జావేద్ ఇక్బాల్ షా ప్రసంగిస్తూ, ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయీద్ కు తన తండ్రి మేనమామ అవుతాడని తెలిపారు. ధీని ఆధారంగా జావేద్ ఇక్బాల్ షాకు ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయీద్ బావ వరుస అవుతారని, మెహబూబా ముఫ్తీ కోడలు వరుస అవుతారని స్పష్టమయ్యింది.
జావేద్ ఇక్బాల్ షా  మెహబూబా ముఫ్తీ కంటే ఏడు సంవత్సరాలు చిన్నవాడని, పెళ్లి ప్రస్తావనను ముందుగా మెహబూబా జావేద్‌తో ప్రతిపాదించారని ‘ది టెలిగ్రాఫ్’ వార్తా సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేశారు. పై వివరాల ఆధారంగా మెహబూబా ముఫ్తీ తన తండ్రి తమ్ముడిని పెళ్లాడలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, జమ్మూ కశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి మెహబూబా ముఫ్తీ తన తండ్రి సోదరుడిని పెళ్లాడలేదు.

created: December 19, 2023


text:
రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన టీడీపీ గుర్తుపైనే పోటీ చేస్తుందని ఎలాంటి ప్రకటన చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2023
రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన పార్టీ టీడీపీ గుర్తుపైనే పోటీ చేస్తుందని చెప్తూ సోషల్ మీడియాలో జనసేన అధికారిక ప్రెస్ నోట్ ఒకటి విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. రాష్ట్ర స్థాయి పార్టీ హోదా లేకపోవడం వలన, కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం గాజు గ్లాస్ గుర్తును రద్దు చేయడం మొదలైన కారణాల వల్ల ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు వార్తలు షేర్ అవుతున్నాయి. లేదా జనసేన నుండి అభ్యర్థులను నిలపకుండ తెలుగుదేశం పార్టీకి పూర్తి స్థాయిలో మద్దతు ఇవ్వడం జరుగుతుంది అని కూడా ఈ ప్రకటనలో ఉంది.  ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన పార్టీ టీడీపీ గుర్తుపైనే పోటీ చేస్తుందని జనసేన అధికారిక ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం):  రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన పార్టీ టీడీపీ గుర్తుపైనే పోటీ చేస్తుందని ఎటువంటి ప్రకటన/ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేయలేదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్నది డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించారు. కాగా ఎన్నికల కమిషన్ మొదట జనసేన గ్లాస్ గుర్తు రద్దు చేసినప్పటికీ, మళ్ళీ తిరిగి అదే గుర్తును కేటాయించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
స్కిల్ డెవలప్మెంట్ స్కాంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అరెస్ట్ అయిన విషయం తెలిసిందే. ఈ నేపథ్యంలో చంద్రబాబును జైలులో పరామర్శించిన పవన్ కళ్యాణ్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన టీడీపీతో కలిసి పోటీ చేస్తుందని ప్రకటించాడు.
ఈ నేపథ్యంలోనే టీడీపీ గుర్తుపైనే జనసేన పోటీ చేస్తుందని ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో వార్తలు షేర్ అవుతున్నాయి. కాని ఇప్పటివరకైతే జనసేన అలాంటి ప్రకటన ఏదీ చేయలేదు. ప్రస్తుతం జనసేన పేరుతో షేర్ అవుతున్న ప్రెస్ నోట్  డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించారు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ప్రెస్ నోట్‌లో తేదీ 15 సెప్టెంబర్ 2023 అని  ఉంది. కాని ఈ రోజు జనసేన కేవలం ఒకటే ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసింది, అది కూడా మంగళగిరిలో జరిగే పార్టీ విస్త్రుత స్థాయి సమావేశానికి సంబంధించింది (ఇక్కడ). ఈ ప్రెస్ నోట్‌లో ఎన్నికల్లో పోటీకి సంబంధించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. పైగా ఈ రోజు విడుదల చేసిన ప్రెస్ నోట్ రాజకీయ కార్యదర్శి హరిప్రసాద్ పేరు మీద విడుదలైంది, కాని వైరల్ అవుతున్న నోట్ నాదెండ్ల మనోహర్ పేరు మీద ఉంటుంది.
మంగళగిరిలో జనసేన పార్టీ విస్తృత స్థాయి సమావేశం pic.twitter.com/KdSinZywhD
దీన్నిబట్టి ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న ప్రెస్ నోట్‌ను డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించినట్టు స్పష్టమవుతుంది. ఒకవేళ నిజంగానే జనసేన ఇలాంటి నిర్ణయం తీసుకొని ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి మాకు కనిపించలేదు.
ఇదిలా ఉంటే  2019 ఎన్నికల్లో అవసరమైన ఎనిమిది శాతం ఓట్లను సాధించడంలో పార్టీ వైఫల్యం కావడంతో మే 2023లో ఎలక్షన్ కమిషన్ జనసేన పార్టీ గుర్తైన గ్లాస్ గుర్తును తొలగించి, ఫ్రీ సింబల్ కేటగిరీలో చేర్చింది. కాని తిరిగి జూన్ 2023లో జనసేన పార్టీకి గ్లాస్ గుర్తును కేటాయించింది. కాబట్టి గ్లాస్ గుర్తును రద్దు కావడం కూడా ఒక కారణం అంటూ చేస్తున్న వాదన కూడా తప్పని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, రాబోయే ఎన్నికల్లో జనసేన టీడీపీ గుర్తుపైనే పోటీ చేస్తుందని ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.

created: September 15, 2023


text:
పాత వీడియో పెట్టి, జనసేన ‘లాంగ్ మార్చ్’ కి వచ్చిన వారికి 250 రూపాయలు కూలీ ఇస్తామని చెప్పి మోసం చేసారంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 4, 2019
విశాఖపట్నంలో జనసేన పార్టీ నవంబర్ 3, 2019న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఇసుక కొరతకు నిరసనగా ‘లాంగ్ మార్చ్’ చేపట్టింది. మార్చ్ లో పాల్గొన్నవారికి ఆ పార్టీ వారు 250 రూపాయల కూలీ ఇస్తామని చెప్పి ఇవ్వకుండా మోసం చేసారంటూ అందుకు సంబంధించిన వీడియో అని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేశారు. ఆ ఆరోపణ ఎంతవరకు నిజమో చూద్దాం.
జనసేన పార్టీ ‘లాంగ్ మార్చ్’ కి  సంబంధించిన  వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో పెట్టిన వీడియో సోషల్ మీడియా లో కనీసం మార్చ్ 23, 2019 నుండి ప్రచారంలో ఉంది. కావున, ఆ వీడియోకి మరియు ఇటీవల జరిగిన ‘లాంగ్ మార్చ్’ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. పోస్టులో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
జనసేన పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఇసుక కొరతకు నిరసనగా నవంబర్ 3, 2019న ‘లాంగ్ మార్చ్’ చేపట్టినట్లుగా ‘News 18’ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఆ ‘లాంగ్ మార్చ్’ లో పాల్గొన్నందుకు కూలీ 250 రూపాయలు ఇస్తామని చెప్పి ఇవ్వకుండా మోసం చేసారంటూ అందుకు సంబంధించిన వీడియోని ఒక ఒక వ్యక్తి నవంబర్ 3, 2019 న పోస్టు చేసాడు.
ఫేస్బుక్ లో ‘ర్యాలికి వస్తే 250 రూపాయలు’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, కొంతమంది  అదే వీడియోని జనసేన పేరుతోనే  మార్చ్ 2019 లో పోస్టు చేసినట్లుగా తెలిసింది. వాటిని ఇక్కడ , ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఆ వీడియో కి సంబంధించిన వాస్తవ సమాచారం గురించి వెతికినప్పుడు, దాని గురించి సమాచారం ఏమీ లభించలేదు. కానీ, ఆ వీడియోకి మరియు ఇటీవల జరిగిన ‘లాంగ్ మార్చ్’ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు అని మాత్రం చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఒక పాత వీడియోని పెట్టి జనసేన ‘లాంగ్ మార్చ్’ కి వచ్చిన వారి కూలీ 250 రూపాయలు అంటూ తప్పుడు ఆరోపణతో ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 4, 2019


text:
జనతా కర్ఫ్యూ: చప్పట్లు కొడితే కొరోనా వైరస్ తన శక్తిని కోల్పోదు. చప్పట్లు సంఘీభావం తెలపడానికి మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2020
మార్చి 22 (జనతా కర్ఫ్యూ) రోజున ఐదు గంటలకు చప్పట్లు కొట్టమని ప్రధాని మోడీ చెప్పడానికి వెనుక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం ఉందని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. కోవిడ్-19 వ్యాధిని నిర్మూలించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న వైద్యులకు మరియు ఇతర సిబ్బందికి సంఘీభావంగా ప్రజలంతా మార్చి 22 న  సాయంత్రం 5 గంటలకు చప్పట్లు కొట్టమని ప్రధాని మోడీ కోరారు. అయితే, చప్పట్లు కొట్టడం వల్ల వచ్చే వైబ్రేషన్ల ద్వారా కొరోనా వైరస్ తన శక్తిని కోల్పోతుందని, అందుకే మోడీ చప్పట్లు కొట్టమన్నాడని కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, మార్చి 22 న అమావాస్య కాబట్టి ఆ రోజున చప్పట్లు కొట్టాలని నిర్ణయించినట్టు చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఐదు గంటలకు చప్పట్లు కొట్టమని మోడీ చెప్పడానికి వెనుక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం ఉంది. చప్పట్ల వైబ్రేషన్ల ద్వారా కొరోనా వైరస్ తన శక్తిని కోల్పోతుంది. మార్చి 22 న ఆమావాస్య కూడా.
ఫాక్ట్ (నిజం): చప్పట్ల వైబ్రేషన్ల ద్వారా కొరోనా వైరస్ తన శక్తిని కోల్పోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు లేవు. ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు కూడా వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ మెసేజ్ అని చెప్పారు. అంతేకాదు, మార్చి 22 న అమావాస్య కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
జ్యోతిష శాస్త్ర క్లెయిమ్:
మొదట, అమావాస్య ఏ రోజో చూద్దాం. ఆ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, 22 మార్చి 2020 న అమావాస్య కాదని, 23 మార్చి 2020 (12:30 PM) – 24 మార్చి 2020 (02:58 PM) అని తెలుస్తుంది. కాబట్టి, ‘మార్చి 22 అమావాస్య, ఒక నెలలో చీకటి రోజు. అన్ని వైరస్, బ్యాక్టీరియా మరియు దుష్ట శక్తులు అటువంటి రోజుల్లో గరిష్ట సామర్థ్యాన్ని మరియు శక్తిని కలిగి ఉంటాయి’  అని పోస్టులో చెప్పిన కథ మార్చి 22 రోజుకు వర్తించదు,  ఎందుకంటే ఆ రోజు అమవస్య కాదు. అలాగే, రేవతి నక్షత్రం కూడా 25 మార్చి 2020 (04:19 AM) – మార్చి 26 మార్చి 2020 (07:16 AM). అవే తేదీలు (మార్చి 24 న అమవస్య, మార్చి 25 న రేవతి నక్షత్రం) ‘తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం’ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా చూడవచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రాముఖ్యత అబద్ధం.
శాస్త్రియపరమైన ఆధారం:
ఇప్పుడు, చప్పట్ల వల్ల కొరోనా వైరస్ శక్తిని కోల్పోతుందని నిరూపించడానికి ఏవైనా శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు ఉన్నాయో లేదో చూద్దాం. బ్యాక్టీరియా, వైరస్ మరియు క్యాన్సర్ కణాలను చంపడానికి అల్ట్రాసౌండ్ మరియు లేజర్ కిరణాలు పనిచేస్తాయో లేదో అని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ పరిశోధనలు జరుగుతున్నట్టు ఇంటర్నెట్ లో ఆర్టికల్స్ చూడవొచ్చు. కానీ, చప్పట్లు నుండి వచ్చే వైబ్రేషన్ల ద్వారా కరోనా వైరస్ శక్తిని కోల్పోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు దొరకలేదు. చప్పట్లు కొట్టడం నుండి వచ్చే వైబ్రేషన్ల ద్వారా వైరస్ శక్తిని కోల్పోతే, WHO (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ) కూడా చపట్లు కొట్టమని సూచించేది. కానీ, WHO వెబ్‌సైట్‌లో అలాంటి నివారణ మార్గదర్శకాలు లేవు. అలాగే, పోస్టులోని మెసేజ్ వైరల్ అవ్వడంతో, ‘చప్పట్లు కొట్టడం ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే వైబ్రేషన్లు కరోనా వైరస్ ను నాశనం చేయలేదు’ అని భారత ప్రభుత్వ ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో స్పష్టం చేసింది
NO ! The vibration generated by clapping together will NOT destroy #Coronavirus infection#PIBFactCheck: The #JantaCurfew clapping initiative at 5pm is to express  gratitude towards the Emergency staff working selflessly  to counter #coronavirusinindia #Covid19India pic.twitter.com/WHfK4guxys
చివరగా, చప్పట్లు కొడితే కొరోనా వైరస్తన శక్తిని కోల్పోదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
జపాన్ దేశంలో కొండచరియలు విరిగిపడిన దృశ్యాలని హిమాచల్ ప్రదేశ్ వరద భీభత్సం దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 13, 2021
హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భారీ వరదలు భీభత్సం సృష్టిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భారీ వరదలు భీభత్సం సృష్టిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో జపాన్ దేశంలో ఇటీవల కొండచరియలు విరిగిపడిన ఘటనకు సంబంధించింది. ఈ ఘటన  03 జూలై 2021 నాడు జపాన్ దేశంలోని అటమి నగరంలో చోటుచేసుకుంది. అటమి నగరంలో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా కొండచరియలు విరిగిపడుతూ ఇలా ఆ నగరంలో భీభత్సం సృష్టించాయి. ఈ వీడియోకి హిమాచల్ ప్రదేశ్ వరదలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Al Jazeera English’ న్యూస్ ఛానల్ 03 జూలై 2021 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. జపాన్ దేశంలో కొండచరియలు విరిగిపడి విధ్వంసం సృష్టిస్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ ఘటన  03 జూలై 2021 నాడు చోటుచేసుకున్నట్టు వివరణలో తెలిపారు. జూలై మొదటి వారంలో అటమి నగరంలో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా కొండచరియలు విరిగిపడుతూ ఆ నగరంలో విధ్వంసం సృష్టించినట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘CNN’ న్యూస్ సంస్థ కూడా ఈ వీడియోని తమ వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేసారు.
అటమి నగరంలో కొండచరియలు విరిగిపడిన ఘటనకు సంబంధించి ‘BBC’ న్యూస్ సంస్థ 03 జూలై 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ ఘటనలో ఏడుగురు చనిపోయినట్టు అలాగే, 27 మంది తప్పిపోయినట్టు ‘Reuters’ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ ఘటనకి సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో హిమాచల్ ప్రదేశ్ వరదలకి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కాంగ్రా జిల్లలో ఇటీవల కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా 12 జూలై 2021 నాడు పర్యాటక ప్రాంతం ధర్మశాలలో వరదలు భీభత్సం సృష్టించాయి. ధర్మశాలలో వచ్చిన ఈ ఆకస్మిక వరదలలో వాహనాలు కొట్టుకుపోతున్న వీడియోలని పలు న్యూస్ చానెల్స్ వారు పబ్లిష్ చేసారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్ వరదలకు సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, జపాన్ దేశంలో కొండచరియలు విరిగిపడిన దృశ్యాలని హిమాచల్ ప్రదేశ్ వరద భీభత్సం దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఆటోఫజి అనే ప్రక్రియ పై చేసిన పరిశోధనకు జపాన్ పరిశోధకుడు యోషినోరి ఒహ్సుమీకి నోబెల్ బహుమతి లభించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 6, 2023
ఏకాదశి ఉపవాసాలు హిందువులు ఎందుకు చేస్తారో పరిశోధించి అందులో దాగి ఉన్న సైన్స్ ని కనిపెట్టిన జపాన్ శాస్త్రవేత్తకు నోబెల్ బహుమతి ఇచ్చారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  హిందువులు చేసే ఏకాదశి ఉపవాసాల వెనుక దాగి ఉన్న సైన్స్ ను కనిపెట్టిన జపాన్ శాస్త్రవేత్తకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
ఫాక్ట్: ఆటోఫజి (Autophagy) ప్రక్రియ పనితీరు పై చేసిన పరిశోధనలకు జపాన్ శాస్త్రవేత్త యోషినోరి ఒహ్సుమీకి 2016లో  నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఆయన హిందువుల  ఉపవాసాలపై పరిశోధన చేసినట్లు ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. ఉపవాసం ఉండడం ద్వారా, ఆటోఫజి ప్రక్రియని వేగవంతం చేయవచ్చు అని అధ్యయనాలు చెప్తున్నాయి. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి నోబెల్ బహుమతి అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ను పరిశీలించగా, 2016 సంవత్సరంలో వైద్య విభాగంలో జపాన్‌కు చెందిన యోషినోరి ఒహ్సుమీ అనే పరిశోధకుడికి ఆటోఫజి (Autophagy) పనితీరు మీద చేసిన పరిశోధనలకు గాను నోబెల్ బహుమతి లభించిందని తెలిసింది.
ఆటోఫజి అనగా జీవులలోని కణాలలో నిరంతరం జరిగే ఒక సహజమైన ప్రక్రియ. ఇందులో భాగంగా కణాలు తమలోని చెడిపోయిన లేదా అనవసర భాగాలను శుద్ధి చేయడం లేదా నిర్మూలించడం జరుగుతుంది.  ఒహ్సుమీ కంటే ముందు ఈ ప్రక్రియ గురించి తెలిసినప్పటికీ, దీనిపై మరింత లోతుగా పరిశోధనలు జరగలేదు. 1990లలో ఆయన చేసిన పరిశోధనల ద్వారా ఈ ప్రక్రియకు అవసరమయ్యే జన్యువులను(genes) గుర్తించాడు. ఇంకా ఆయన చేసిన ప్రయోగాల ద్వారా ఈ ప్రక్రియ జరిగే విధానం, కణాలు ఈ ప్రక్రియని ఉపయోగించుకొని వ్యాధులని, ఆహార కొరతని ఎలా ఎదుర్కొంటాయి అనే విషయాలని అధ్యయనం చేశాడు. ఈ ఆటోఫజి ప్రక్రియ సరైన రీతిలో జరగకుంటే అనేక వ్యాధులకు కారణమయ్యే అవకాశముందని కూడా ఆయన పరిశోధనలో వెల్లడించారు.
అయితే ఆయన హిందువుల ఏకాదశి ఉపవాసాలకు చేసిన పరిశోధనలకు నోబెల్ బహుమతి ఇస్తున్నట్లు ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. ఆయన ప్రచురించిన రిసెర్చ్ పేపర్లలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఎక్కడా కూడా హిందువులు చేసే ఉపవాసాలపైన తాను అధ్యయనం చేస్తున్నట్లు ప్రస్తావించలేదు.
అయితే ఉపవాసం ఉండడం ద్వారా, ఆటోఫజి ప్రక్రియని వేగవంతం చేయవచ్చు అని అధ్యయనాలు చెప్తున్నాయి. ఉపవాసం ఉన్న సమయంలో శరీరానికి తగిన పోషకాలు అందవు గనక కణాలు ఆటోఫజి ప్రక్రియ ద్వారా పునరుత్పత్తి అవుతాయి. అలాగే తక్కువ ఆహారం తీసుకోవడం, వ్యాయామం చేయడం వల్ల కూడా ఈ ప్రక్రియను వేగవంతం చేయవచ్చు. అయితే, ఆటోఫజి ప్రక్రియ రోగాలను నియంత్రించగలదా అనే విషయంపై ఇంకా పరిశోధనలు జరుగుతున్నందున, ఆహార అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవాలనుకునేవారు వైద్యులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.
చివరిగా, ఆటోఫజి (Autophagy) పనితీరు మీద చేసిన పరిశోధనలకు జపాన్ శాస్త్రవేత్త యోషినోరి ఒహ్సుమీకి నోబెల్ బహుమతి లభించింది, హిందువులు చేసే ఉపవాసాలకు కాదు.


text:
తాను భారత్‌లో ఉండలేనని పాకిస్థాన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో జావేద్ అఖ్తర్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2023
ప్రముఖ సినిమా రచయిత జావేద్ అఖ్తర్ ఇటీవల పాకిస్థాన్‌లో జరిగిన ఒక సాహిత్య కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న నేపథ్యంలో, తనకు కీర్తి, డబ్బును ఇచ్చిన భారతదేశంలో ప్రస్తుతం ఫాసిస్ట్ హిందూత్వ ప్రభుత్వం ఉన్నందున తాను అక్కడ ఉండలేనని ఆయన చెప్పినట్లు పేర్కొంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తాను భారత్‌లో ఉండలేనని ఇటీవల పాకిస్థాన్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో జావేద్ అఖ్తర్ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ఫాక్ట్: జావేద్ అఖ్తర్ అటువంటి వ్యాఖ్యలేమీ చేయలేదు. పైగా  26/11 ముంబై దాడులు చేసిన ఉగ్రవాదులని పాకిస్థాన్ కాపాడుతోందని ఆయన ఇదే కార్యక్రమంలో విమర్శించాడు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ఆయన మాట్లాడినప్పటి పూర్తి వీడియోని పరిశీలించగా, ఎక్కడా కూడా ఆయన ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదని నిర్ధారించవచ్చు. మీడియాలో ఎక్కడా కూడా ఆయన ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు రిపోర్ట్ కాలేదు. ఈ విషయంపై మరింత పరిశోధన చేయగా, వీడియోలో ఉన్న సమాచారం tfipost.com అనే వెబ్‌సైట్లో ఇదే టైటిల్‌తో ఇదివరకే ప్రచురితమైందని గుర్తించాము. కాకపోతే, ఆ వ్యాసంలో జావేద్ అఖ్తర్ పై ఒకవేళ సినిమా రూపొందిస్తే, అందులో ఆయన ప్రారంభ ఉపన్యాసం ఇలా ఉంటుంది అని, ఒక కల్పిత ప్రసంగాన్ని ఈ వ్యాసంలో రాశారు.
ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కథనం ప్రకారం, ఇదే కార్యక్రమంలో, “మీరు పాకిస్థాన్‌కు చాలా సార్లు వచ్చారు కదా, భారత్‌కు వెళ్ళి పాకిస్థానీలు కేవలం బాంబులు మాత్రమే వేస్తారని అనుకోకూడదని, వాళ్ళు మనల్ని ప్రేమతో స్వాగతిస్తారని చెప్తారా?” అని ఆయన్ని ప్రశ్నించగా, దానికి ఆయన “మనం ఒకరినొకరం నిందించుకోవడం వల్ల ఉపయోగం లేదు. దానివల్ల సమస్యలు పరిష్కారం కావు. నేను ముంబై నుంచి వచ్చాను. ముంబై పై జరిగిన 26/11 దాడిని ప్రత్యక్షంగా చూశాను. ఆ దాడి సూత్రధారులు నార్వే నుంచో, ఈజిప్ట్ నుంచో రాలేదు. వారు మీ దేశంలోనే ఉన్నారు. మీ దేశంలోనే వారు ఇప్పుడు కూడా స్వేచ్ఛగా తిరుగుతున్నారు. ఆ విషయంలో భారతీయులకు కోపం ఉంటే, మీరు దాన్ని తప్పుపట్టకూడదు” అని జవాబిచ్చారు.
చివరిగా, జావేద్ అఖ్తర్ పాకిస్థాన్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో తాను భారత్‌లో ఉండలేనని వ్యాఖ్యను చేశారనటానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: February 27, 2023


text:
‘65 ఏళ్లు పైబడిన సీనియర్ సిటిజన్‌లను ప్రభుత్వం పట్టించుకోనందున వారిని చంపండి’ అని జయా బచ్చన్ రాజ్యసభలో అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2024
రాజ్యసభ ఎంపీ జయా బచ్చన్ సీనియర్ సిటిజన్‌ల గురించి ప్రసంగిస్తూ, ‘65 ఏళ్లు పైబడిన  సీనియర్ సిటిజన్‌లను ప్రభుత్వం పట్టించుకోనందున వారిని చంపండి’ అని పేర్కొన్నట్లు రాస్తూ ఒక పోస్టును సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇంకా, ఈ ప్రసంగంలో సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమం కోసం కొన్ని ప్రత్యేకాధికారాలను ఆమె డిమాండ్ చేశారు. దీని వెనుక ఉన్న నిజమెంటో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: రాజ్యసభ ఎంపీ జయా బచ్చన్ సీనియర్ సిటిజన్‌ల గురించి ప్రసంగిస్తూ, ‘65 ఏళ్ల తర్వాత సీనియర్ సిటిజన్‌లను ప్రభుత్వం పట్టించుకోనందున వారిని చంపండి’ అని పేర్కొన్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): జయా బచ్చన్ 8 ఫిబ్రవరి 2023న రాజ్యసభలో సీనియర్ సిటిజన్ల గురించి  ప్రసంగిస్తూ, భారతదేశంలో 60 ఏళ్లు పైబడిన వారు 2031 నాటికి 41%కి చేరుకుంటారు అని తెలిపారు. సీనియర్ సిటిజన్‌లకు గౌరవప్రదమైన జీవితం కోసం నిబంధనలు, కార్యాచరణ ప్రణాళిక గురించి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించారు. అంతేకాకుండా, ఇతర దేశాలు వృద్ధులకు మరియు వికలాంగులకు సామాజిక భద్రతను అందిస్తాయి, అయితే భారతదేశంలో అలాంటి సదుపాయం లేదు అని తెలిపారు. ‘65 ఏళ్లు పైబడిన  సీనియర్ సిటిజన్‌లను ప్రభుత్వం పట్టించుకోనందున వారిని చంపండి’ అని జయా బచ్చన్ అన్నట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ గురించి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, మేము వార్తా నివేదికలు, జయా బచ్చన్ అసలు ప్రసంగాన్ని (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) కనుగొన్నాము. 8 ఫిబ్రవరి 2023న రాజ్యసభలో రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానం సందర్భంగా జయా బచ్చన్ తన ప్రసంగంలో సీనియర్ సిటిజన్ల సమస్యలను లేవనెత్తారు. ఆమె పార్లమెంటులో మాట్లాడిన నాలుగు అంశాలలో సీనియర్ సిటిజన్ల సమస్య ఒకటి. అయితే, ఎంపీ తన ప్రసంగంలో, వైరల్ పోస్ట్‌లో చేసిన ప్రకటనలు మాకు కనిపించలేదు.
జయా బచ్చన్ మాట్లాడుతూ, భారతదేశంలో 60 ఏళ్లు పైబడిన వారు 2031 నాటికి 41%కి చేరుకుంటారు అని తెలిపింది. సీనియర్ సిటిజన్‌లకు గౌరవప్రదమైన జీవితం కోసం నిబంధనలు, కార్యాచరణ ప్రణాళిక గురించి ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించింది. అంతేకాకుండా, ఇతర దేశాలు వృద్ధులకు, వికలాంగులకు సామాజిక భద్రతను అందిస్తాయని, అయితే భారతదేశంలో అలాంటి సదుపాయం లేదు అని తెలిపారు.
ఆమె మహిళల సంక్షేమం, సమాజంలో వారి గౌరవం గురించి మరియు రాష్ట్రపతి ప్రసంగంలో నిర్భయ ఫండ్ గురించి ప్రస్తావించకపోవడం గురించి కూడా మాట్లాడారు. ఇంకా, ఆమె పారిశుధ్య కార్మికుల దుస్థితి గురించి, కళాత్మక సంఘం పట్ల ప్రభుత్వం చూపుతున్న నిర్లక్ష్యాన్ని ఎత్తిచూపింది. కుల ఆధారిత జనాభా గణనను నిర్వహించాలనే డిమాండ్‌తో తన ప్రసంగాన్ని ముగించింది.
చివరిగా, ‘65 ఏళ్లు పైబడిన  సీనియర్ సిటిజన్‌లను ప్రభుత్వం పట్టించుకోనందున వారిని చంపండి’ అని జయా బచ్చన్ అనలేదు.


text:
మోదీని ఉద్దేశించి జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ గతంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ నేపథ్యంలో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 3, 2022
ఇదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు ఉన్నా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్‌లో ఎటువంటి ఉచిత పథకాల ఊసే లేదని, ఇందుకు గాను మోదీని అభినందిస్తూ ‘ప్రజా ధనాన్ని మోదీ కాపాడుతున్న తీరు అబ్బురపరుస్తోంది, ఆయనకు నా సంపూర్ణ మద్దతు’ అని మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి జయ ప్రకాష్ నారాయణ వ్యాఖ్యానించినట్టు చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ప్రజా ధనాన్ని మోదీ కాపాడుతున్న తీరు అబ్బురపరుస్తోంది, ఆయనకు నా సంపూర్ణ మద్దతు’- బడ్జెట్ నేపథ్యంలో మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో కాంట్రిబ్యూటరీ పెన్షన్ స్కీం గురించి మీడియాతో మాట్లాడుతూ జయ ప్రకాష్ నారాయణ మోదీని ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసాడు. ఖచ్చితంగా పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు కాకపోయినా అదే అర్ధం వచ్చే విధంగా అయన వ్యాఖ్యానించాడు. ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ నేపథ్యంలో మోదీని ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్‌ని విశ్లేషిస్తూ మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ పలు వీడియోలను (ఇక్కడ , ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో అప్లోడ్ చేసారు.
అదేవిధంగా జయ ప్రకాష్ నారాయణ బడ్జెట్‌పై మీడియాతో మాట్లాడిన పలు న్యూస్ వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే బడ్జెట్‌పై విశ్లేషణలో ఎక్కడ కూడా జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ మోదీని ఉద్దేశించి పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కేవలం బడ్జెట్‌లోని మంచి, చెడు అంశాలను ప్రస్తావించాడే తప్ప, ‘ప్రజా ధనాన్ని మోదీ కాపాడుతున్న తీరు అబ్బురపరుస్తోంది, ఆయనకు నా సంపూర్ణ మద్దతు’ అన్న వ్యాఖ్య ఎక్కడా కూడా చేయలేదు.
ఐతే గతంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పాత పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి కొత్తగా కాంట్రిబ్యూటరీ పెన్షన్ స్కీంని (CPS) ప్రవేశాపెట్టడాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వ్యతిరేకించిన నేపథ్యంలో మీడియాతో మాట్లాడుతూ జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ మోదీని ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసాడు. జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ ఈ వ్యాఖ్యలు 2019లో చేసాడు. ఖచ్చితంగా పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు కాకపోయినా అదే అర్ధం వచ్చే విధంగా అయన వ్యాఖ్యానించాడు.
ఐతే జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ కాంట్రిబ్యూటరీ పెన్షన్ స్కీం నేపథ్యంలో చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలను ఇప్పుడు చేసినట్టు తపుగా షేర్ చేస్తున్నట్టు అర్ధంచేసుకోవచ్చు.
చివరగా, మోదీని ఉద్దేశించి జయ ప్రకాష్ నారాయణ్ గతంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్ నేపథ్యంలో చేసినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 3, 2022


text:
కేంద్రంలో మరో 25 ఏళ్లు బీజేపీ ప్రభుత్వం ఉంటే భారత్ ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి అవుతుందని జయప్రకాశ్ నారాయణ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2024
కేంద్రంలో 25 ఏళ్లు బీజేపీ ప్రభుత్వం ఉంటే భారత్ ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉండడమే కాకుండా ఎవరికీ అందనంత ఎత్తులో ఉంటుందని మాజీ  ఐ.ఏ.ఎస్ అధికారి జయప్రకాశ్ నారాయణ (జేపీ) అభిప్రాయపడ్డాడు అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఇక్కడ రాబోయే 25 ఏళ్లలో దేశం అభివృద్ధి చెందాలంటే ప్రభుత్వాలు ఎలా పనిచేయాలో, ప్రజలు ఏ అంశాలు పరిగణలోకి తీసుకొని ఓటు వేయాలో ఈ వీడియోలో జేపీ వివరించారు.  ఈ కథనం ద్వారా నిజంగా జేపీ ఇలా వ్యాఖ్యానించాడో లేదో తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: కేంద్రంలో 25 ఏళ్లు బీజేపీ ప్రభుత్వం ఉంటే భారత్ ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉండడమే కాకుండా ఎవరికి అందనంత ఎత్తులో ఉంటుంది – లోక్‌సత్తా జయప్రకాశ్ నారాయణ.
ఫాక్ట్(నిజం): 2023లో ఒక కార్యక్రమంలో G20కు సంబంధించి భారత్ సాధించిన విజయం గురించి మాట్లాడుతూ రాబోయే 25 ఏళ్లలో దేశం అభివృద్ధి చెందాలంటే ప్రభుత్వాలు ఎలా పనిచేయాలో (ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మరియు వివేకవంతమైన ఆర్థిక విధానాలను అమలు చేయడం), ప్రజలు ఏ అంశాలు పరిగణలోకి తీసుకొని ఓటు వేయాలో చెప్తూ జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడు, BJPని ఉద్దేశించి కాదు. ఇదే విషయాన్ని జేపీ స్పష్టం చేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో 2023లో జయప్రకాశ్ నారాయణ ఒక చర్చా కార్యక్రమంలో మాట్లాడినప్పటిది. ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ కార్యక్రమంలో జేపీ BJP ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఈ వీడియో కు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్‌లో వెతకగా నేషనలిస్ట్ హబ్ అనే సంస్థ 2023 సెప్టెంబర్ లో జరిపిన చర్చా కార్యక్రమంలో జేపీ పాల్గొన్నప్పటిదని తెలిసింది.  ఈ కార్యక్రమంలో జేపీతో పాటు సినీ రచయిత విజయేంద్ర ప్రసాద్ కూడా పాల్గొన్నారు.
ఈ కార్యక్రమంలో వివిధ అంశాలపై చర్చించిన అనంతరం చివర్లో G20కు సంబంధించి భారత్ సాధించిన విజయం  గురించి జయప్రకాశ్ నారాయణని మాట్లాడమని అడిగారు. అప్పుడు  జేపీ స్పందిస్తూ భారత్ సాధించిన విజయాల గురించి ప్రస్తావిస్తాడు, ఆ తరవాత  రాబోయే 25 ఏళ్లలో దేశం అభివృద్ధి చెందాలంటే ప్రభుత్వాలు ఎలా పనిచేయాలో (ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మరియు వివేకవంతమైన ఆర్థిక విధానాలను అమలు చేయడం), ప్రజలు ఏ అంశాలు పరిగణలోకి తీసుకొని ఓటు వేయాలో వివరిస్తాడు.
ఐతే ఈ సందర్భంలో సాధారణంగా అన్ని ప్రభుత్వాలను ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడే గాని ప్రత్యేకంగా BJPకి మద్దతిస్తూ ఇలా మాట్లాడలేదు. ఈ కార్యక్రమం మొత్తం ఏ సందర్భంలో కూడా జేపీ ప్రత్యేకించి BJP గురించి మాట్లాడలేదు.
ఈ వైరల్ పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు సంబంధించి వివరణ కోరుతూ మేము జేపీకి మెయిల్ చేయగా, అయన స్పందిస్తూ తాను BJPను ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడన్న వాదనను పూర్తిగా ఖండించారు. తాను చేసిన వ్యాఖ్యలు సాధారణంగా అన్ని ప్రభుత్వాలను ఉద్దేశించినవని అయన స్పష్టం చేశారు. దీన్నిబట్టి జేపీ BJPని ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడన్న వాదనలో నిజం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, కేంద్రంలో మరో 25 ఏళ్లు బీజేపీ ప్రభుత్వం ఉంటే భారత్ ప్రపంచంలోనే అగ్రగామి అవుతుందని జయప్రకాశ్ నారాయణ అనలేదు.


text:
గల్వాన్ ఘటనలో 100 మందికి పైగా చైనా సైనికులు చనిపోయారని జియాన్లీ యాంగ్ తెలిపినట్టు షేర్ అవుతున్నది ఫేక్ వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 10, 2020
‘నిజానికి గల్వాన్ సంఘటనలో 100 మందికి పైగా చైనీస్ సైనికులు చనిపోయారు. ఈ విషయం బయటకు తెలిస్తే తనకు పదవీ గండమని జిన్‌పింగ్ ఈ విషయాన్ని బయటకు రాకుండా తీవ్ర ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాడు’, అని  చైనా మాజీ సైనిక అధికారి జియాన్లీ యాంగ్ చెప్పినట్టు చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. 148 మంది చైనా సైనికులు మృతి చెందినట్లు చైనా మాజీ సైనిక అధికారి తన ట్విట్టర్ లో పోస్ట్ చేసాడని మరికొందరు పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
గల్వాన్ ఘటనలో 100 మందికి పైగా చైనా సైనికులు చనిపోయారని తెలిపిన చైనా మాజీ సైనిక అధికారి జియాన్లీ యాంగ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): గల్వాన్ ఘటనలో 100 మందికి పైగా చైనా సైనికులు చనిపోయారని జియాన్లీ యాంగ్ ఎక్కడా చెప్పలేదు. అంతేకాదు, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు జియాన్లీ యాంగ్ చైనా మాజీ సైనిక అధికారి కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయాన్ని గూగుల్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు చైనా మాజీ సైనిక అధికారి జియాన్లీ యాంగ్ చేసినట్టు చెప్తూ కొన్ని వార్తసంస్థల వెబ్సైటులు [‘Ntv Telugu’ (ఆర్కైవ్డ్), ‘ap7am’ (ఆర్కైవ్డ్), ‘Telugu One’ (ఆర్కైవ్డ్) మరియు ‘Telugu Stop’ (ఆర్కైవ్డ్)] కూడా ఆర్టికల్స్ ప్రచురించినట్టు తెలుసుతుంది.
నిజంగా ఆ వ్యాఖ్యలు జియాన్లీ యాంగ్ చేసాడా అని వెతకగా, తను ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు దొరకలేదు. అయితే, గల్వాన్ ఘటనలో చనిపోయిన చైనా సైనికుల వివరాలు చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ చెప్పట్లేదని, అదే భారత్ ప్రభుత్వం మాత్రం తమ సైనికులకు ఘన నివాళి ఇచ్చినట్టు చెప్తూ తాజాగా ‘ది వాషింగ్టన్ టైమ్స్’ పత్రికకు తాను రాసిన ఆర్టికల్ లో జియాన్లీ యాంగ్ పేర్కొన్నాడు. కానీ, ఆర్టికల్ లో ఎక్కడా కూడా గల్వాన్ ఘటనలో 100 మందికి  పైగా చైనా సైనికులు చనిపోయారని తను చెప్పలేదు. తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా ఎక్కడా పోస్ట్ చేయలేదు.
అంతేకాదు, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు జియాన్లీ యాంగ్ చైనా మాజీ సైనిక అధికారి కాదు. తను చైనీస్ కమ్యూనిజం యొక్క అసమ్మతివాది; అమెరికా లో ఉంటూ, చైనాలో ప్రజాస్వామ్యం తేవడానికి కృషి చేస్తుంటాడు. తన గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, గల్వాన్ ఘటనలో 100 మందికి పైగా చైనా సైనికులు చనిపోయారని చైనా మాజీ సైనిక అధికారి జియాన్లీ యాంగ్ తెలిపినట్టు షేర్ అవుతున్నది ఫేక్ వార్త.


text:
జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వాలలో ఇప్పటివరకు హిందువులు మంత్రులుగా పనిచేయలేదని చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 23, 2020
గత 70 ఏళ్లుగా జమ్మూ కాశ్మీర్ లో హిందులెవ్వరూ మంత్రి పదవిలో పనిచెయ్యలేదు అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. బీహార్ మంత్రివర్గంలో ఒక్క ముస్లిం మంత్రి కూడా లేరని కొందరు చేసిన కామెంట్లకు బదులుగా ఈ పోస్ట్ పెట్టారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గత 70 ఏళ్లుగా కాశ్మీర్ లో హిందులెవ్వరు మంత్రి పదవిలో పనిచెయ్యలేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): జమ్మూ కాశ్మీర్ భారత దేశంలో విలీనమైన్నప్పటి నుంచి నెలకొల్పిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలలో హిందువులు కూడా మంత్రులుగా పనిచేసారు. గత 70 ఏళ్లుగా జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రులలో హిందువులు లేరన్న మాట వాస్తవం. కానీ, జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఇప్పటివరకు నెలకొల్పిన ప్రభుత్వాలలో  చాలా మంది హిందువులు మంత్రులుగా పనిచేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, జమ్మూ కాశ్మీర్ భారత దేశంలో వీలినమైనప్పటి నుండి చాలా మంది హిందువులు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలలో మంత్రులుగా పనిచేసినట్టు తెలిసింది. వారిలో ప్రముఖ కాంగ్రెస్ నేత దుర్గ ప్రసాద్ దార్ కూడా ఉన్నారు. 1948లో షేక్ అబ్దుల్లా జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు దుర్గ ప్రసాద్ దార్ హోం సెక్రటరీ, ఆ తరువాత డిప్యూటీ హోం మంత్రి పదవులలో పనిచేసారు.
2005 నుండి 2008 మధ్య కాంగ్రెస్ నేత గులాం నబీ ఆజాద్ జమ్మూ & కాశ్మీర్ ముఖ్య మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు చాలా మంది హిందువులు అయన మంత్రివర్గంలో మంత్రులుగా చేసారు. మంగత్ రామ్ శర్మ, తారా చాంద్ లాంటి కాంగ్రెస్ నాయకులు జమ్మూ & కాశ్మీర్  ఉప ముఖ్యమంత్రులుగా చేసారు.
2015లో PDP-BJP జమ్మూ కాశ్మీర్ లో నెలకొల్పిన ప్రభుత్వంలో చాలా మంది బిజెపి లీడర్లు మంత్రి పదవులని స్వీకరించారు. బలి భాగాట్, ప్రియ సేథి, సునీల్ కుమార్ శర్మ, లాల్ సింగ్ చౌదరి, మొదలగు హిందూ లీడర్లు PDP-BJP ప్రభుత్వంలో మంత్రులుగా పనిచేసారు. వీరు కాకుండా ఇంకా చాలా మంది హిందువులు జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రులుగా పనిచేసినట్టు తెలిసింది. జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో ఇప్పటివరకు నెలకొల్పిన ప్రభుత్వాలలో హిందువులెవ్వరు ముఖ్యమంత్రి అవలేదన్న మాట వాస్తవం. కాని, గత 70 సంవత్సరాలలో జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలలో చాలా మంది హిందువులు మంత్రులుగా పని చేసారు.
ఇటివలే, బీహార్ రాష్ట్రంలో NDA కూటమి పార్టిలు ప్రభుత్వాన్ని నెలకొల్పింది. JDU అధినేత నితీష్ కుమార్ బీహార్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసారు. NDA కూటమి పార్టిలు బీహార్ లో నెలకొల్పిన ఈ ప్రభుత్వ కాబినెట్ లో ముస్లింలు ఎవరికీ చోటు దక్కలేదు.
చివరగా, 2020 బీహార్ మంత్రివర్గంలో ఒక్క ముస్లింకి కూడా చోటు దక్కకపోవడం నిజం అయ్యినప్పటికీ, గత 70 ఏళ్లుగా జమ్మూ కాశ్మీర్ లో హిందువులెవ్వరూ మంత్రి పదవిలో లేరనేది అబద్ధం.

created: November 23, 2020


text:
నిరసన కార్యక్రమాలలో పాల్గొనే విద్యార్థులకు ఫైన్‌లు విధిస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని JNU వెనక్కి తీసుకుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2023
‘JNUలో ఇకనుండి ధర్నా చేసిన విద్యార్థికి  ₹20 వేలు ఫైన్, హింసకు పాల్పడితే అడ్మిషన్ రద్దు’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: JNUలో ఇకనుండి ధర్నా చేసిన విద్యార్థికి ₹20 వేలు ఫైన్, హింసకు పాల్పడితే అడ్మిషన్ రద్దు.
ఫాక్ట్(నిజం): JNUలో నిరసన కార్యక్రమాలకు పాల్పడే విద్యార్థులకు రూ. 20000 నుండి 50000 వరకు ఫైన్‌లు విధించేలా నోటిఫికేషన్ జారీ చేసినప్పటికీ, ఆ తరవాత కొన్ని పరిపాలన కారణాల వల్ల ఈ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకుంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఢిల్లీలోని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ గత నెలలో యూనివర్సిటీ క్రమశిక్షణా నియమాలకు సంబంధించి ఒక నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. యూనివర్సిటీ క్రమశిక్షణా చర్యలు ఉల్లంఘించిన విద్యార్థులు ఎదురుకోవాల్సిన పరిణామాల గురించి ఇందులో పేర్కొన్నారు.
ఈ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం యూనివర్సిటీ విద్యార్థులేవరైనా ధర్నాలు, నిరాహారదీక్షలు మొదలైన నిరసన కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటే, వారికి రూ. 20,000 వరకు ఫైన్, బెదిరింపులు మొదలైనవాటికి పాల్పడితే రూ. 50,000 వరకు ఫైన్ విధిస్తారు.
తీవ్రతను బట్టి విద్యార్థులను సస్పెండ్ చేయడం మరియు అడ్మిషన్ రద్దు చేయడం కూడా జరుగుతుందని ఈ నోటిఫికేషన్‌లో పేర్కొన్నట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ నిర్ణయాన్ని JNU వెనక్కి తీసుకుంది:
ఐతే క్రమశిక్షణ నియమాలను ఉల్లంఘించిన వారికి ఫైన్లు విధించడానికి సంబంధించి JNU వెనక్కి తగ్గింది. ముందు జారీ చేసిన ఈ నోటిఫికేషన్‌ను వెనక్కు తీసుకుంటున్నట్టు JNU ఇటీవల 02 మార్చ్ 2023న ప్రకటించింది. కొన్ని పరిపాలన కారణాల వల్ల ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు JNU తెలిపింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ముందుగా JNU నిరసన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులకు ఫైన్ విధించేలా నిర్ణయం తీసుకున్నా, ఆ తరవాత ఈ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకుంది. కాని ఈ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్న విషయం తెలీకుండా కేవలం JNU ఫైన్లు విధించిన వార్తను మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, నిరసన కార్యక్రమాలలో పాల్గొనే విద్యార్థులకు ఫైన్‌లు విధిస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని JNU వెనక్కి తీసుకుంది.


text:
జే.ఎన్.యూ (JNU) స్టూడెంట్ సూరి కృష్ణన్ కి నిజంగానే దెబ్బలు తగిలాయి. తను నటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 8, 2020
తనకు దెబ్బలు తగిలినట్టుగా జే.ఎన్.యూ (JNU) స్టూడెంట్ సూరి కృష్ణన్ నటించాడని, నిజంగా దెబ్బలు తగిలితే 24 గంటలు గడవక ముందే తన వొంటి మీద ఉన్న కట్లు ఎలా మాయం అవుతాయని కొందరు ఫేస్బుక్ లో కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
దెబ్బలు తగిలినట్టుగా నటించిన జే.ఎన్.యూ స్టూడెంట్ సూరి కృష్ణన్. ఇరవై నాలుగు గంటలు గడవక ముందే కట్లు మాయం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని ఫోటోలు నిజమే, కానీ సూరి దెబ్బలు తగిలినట్టుగా నటించాడు అన్నదాంట్లో నిజం లేదు. తన తల మీద దెబ్బలకు వేసిన కుట్లను చూపిస్తూ సూరి పెట్టిన వీడియోలో తనకు నిజంగానే దెబ్బలు తాకినట్టు చూడవొచ్చు. కావున, పోస్టులో తనుకు దెబ్బలు తగిలినట్టుగా నటించాడని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
సోమవారం రోజు త్రివేండ్రం విమానాశ్రయంలో దిగిన సూరికి వివిధ సంఘాల నాయకులు స్వాగతం పలికినట్టు ‘న్యూస్18’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. విమానాశ్రయం లో తీసిన ఫోటోలలో మరియు వీడియోలో సూరి తలకు మరియు చేతులకు కట్లు లేనట్టు చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో నిజమే.
అయితే, తన తల మీద దెబ్బలకు వేసిన కుట్లను చూపిస్తూ సూరి చేసిన వీడియోని అందరు ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నట్టు చూడవొచ్చు. ఆ వీడియోలో సూరికి నిజంగానే దెబ్బలు తగిలినట్టు చూడవొచ్చు. కుట్ల మీద బ్యాండేజ్ అవసరం లేదని డాక్టర్లు చెప్పడంతో తను తన తలకు ఉన్న బ్యాండేజ్ తీసేసినట్టు వీడియోలో సూరి చెప్తాడు. అంతేకాదు, తన చేతికి  కూడా గాయాలు అయ్యాయని ఆ వీడియోలో సూరి చెప్తాడు.
ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో సూరికి తగిన దెబ్బల గురించి మెడికల్ రిపోర్ట్ కూడా చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, కేరళ విమానశ్రయంలో కంటే ముందే, ఢిల్లీ లో హాస్పిటల్ దగ్గరే తన కట్లను సూరి తీసేసినట్టుగా ‘Newslaundry’ వెబ్ సైట్ లో ఫోటో చూడవొచ్చు.
చివరగా, జే.ఎన్.యూ స్టూడెంట్ సూరి కృష్ణన్ కి నిజంగానే దెబ్బలు తాకాయి. తను నటించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 8, 2020


text:
JNU లీడర్ అయిషా ఘోష్ చేతికి నిజంగానే గాయం అయింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 13, 2020
JNU లీడర్ అయిషా ఘోష్ చేతికి అయిన గాయం నిజం కాదు అని కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ ఫేస్ బుక్ లో విస్తృతంగా ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ పోస్టు లోని క్లెయిమ్ ప్రకారం ఆమె చేతి కట్టు  ఒక ఫోటోలో ఎడమ చేయికి ఉందని, ఇంకో ఫోటోలో  మాత్రం కుడి చేయికి ఉంది. ఆ పోస్ట్ యొక్క క్లెయిమ్ లో ఎంత వరకు నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
రెండు ఫోటోల్లో వేర్వేరు చేతులకి కట్టు కట్టుకున్న JNU లీడర్ అయిషా ఘోష్ ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అన్ని ఫోటోల్లో, వీడియోల్లో కూడా అయిషా ఘోష్ ఎడమ చేతికే కట్టు ఉంది. ఫోటో-ఎడిటింగ్ టూల్ ద్వారా ఒరిజినల్ ఫోటోని ఫ్లిప్ చేసి పోస్ట్ లోని ఒక ఫోటోలో ఉపయోగించారు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
ఫోటో 1:
గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ టెక్నిక్ ద్వారా వెతకగా, అదే ఫోటో The Wire వారి ఆర్టికల్ లో కనిపించింది. అందులో ఉన్న ఫోటో ప్రకారం అయిషా ఘోష్  ఎడమ చేతికే కట్టు ఉంది.
ఫోటో 2:
పోస్ట్ లో పెట్టిన  రెండు ఫోటోలు PTI (Press Trust of India) వెబ్సైటులో ‘Aisha Gosh press conference’ అనే వివరణ కింద కనిపించాయి. ఆ కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా, అదే ఫోటో ‘The Indian Express’ వారి ఆర్టికల్ లో కనిపించింది. ఆ ఫోటోను పోస్ట్ లోని ఫోటో తో పోల్చి  చూడగా అది దాని ప్రతిబింబం (మిర్రర్ ఇమేజ్) అని తెలుస్తుంది. పోస్టు లోని  ఫొటోలో కుడి చేతికి కట్టు ఉంటే, ఒరిజినల్ ఫొటోలో మాత్రం ఎడమ చేతికి కట్టు ఉంటుంది. కుడి చేతికి కట్టు ఉండేట్టుగా చూపించడానికి, ఒరిజినల్ ఫోటోని ఫోటో-ఎడిటింగ్ టూల్ ఉపయోగించి ఎడమ చేతికి కట్టు ఉన్నట్టుగా చూపించారు. ఆ ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ కి  సంబంధించిన వీడియోని ఇక్కడ   చూడవచ్చు.
అంతేకాక , ‘The  Indian Express’ వారు 7th జనవరి, 2020న ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో అయిషా ఘోష్ ఎడమ చేతికి  గాయం అయిందని  చూడవచ్చు.
చివరగా, ఫోటో-ఎడిటింగ్ టూల్ ఉపయోగించి అయిషా ఘోష్ ఎడమ చేతి కట్టుని, కుడి చేతికి ఉన్నట్టుగా చూపించి ఆమెకి అయిన గాయం నిజం కాదు అని తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 13, 2020


text:
అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ రాహుల్ గాంధీని అవమానిస్తూ ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2023
ఇటీవల రాహుల్ గాంధీ అమెరికాలో పర్యటిస్తున్న నేపథ్యంలో, అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ రాహుల్ గాంధీని అవమానించే విధంగా ఒక ట్వీట్ చేశారని ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. మోదీ భారత్‌ను బహిరంగ మల మూత్ర విసర్జన రహిత దేశంగా మార్చినంత మాత్రాన రాహుల్ గాంధీ తమ దేశానికి వచ్చి ఆ పని చేయకూడదని బైడెన్ ట్వీట్ చేసినట్లు ఆ పోస్టులో పేర్కొన్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాహుల్ గాంధీని అవమానిస్తూ అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ ఇటీవల ట్వీట్ చేశారు.
ఫాక్ట్: సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉన్నది నకిలీ ట్వీట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్. జో బైడెన్ రాహుల్ గాంధీని అవమానిస్తూ ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, వైరల్ అవుతున్న ట్వీట్ స్క్రీన్ షాట్లో ఇవ్వబడిన తేదీ, సమయం ఆధారంగా బైడెన్ ట్విట్టర్ ఖాతాను పరిశీలించగా, అదే సమయానికి బైడెన్ వేరే ట్వీట్ చేసినట్లు గుర్తించాం. అయితే ఈ ట్వీట్‌లో ఆయన ఎక్కడా రాహుల్ గాంధీ గురించి చెప్పలేదు, కేవలం ద్వైపాక్షిక బడ్జెట్ ఒప్పందం గురించి ప్రస్తావించారు.
బైడెన్ ముందే రాహుల్ గాంధీ గురించి ట్వీట్ చేసి వెంటనే దాన్ని ఎడిట్ చేసి ఉంటారని చెప్పడానికి కూడా అవకాశం లేదు, ఎందుకంటే ప్రస్తుత ట్విట్టర్ నిభందనల ప్రకారం ఒక ట్వీట్‌ని ఎడిట్ చేస్తే, ట్వీట్ కింద ఎడిట్ చేసిన సమయం కూడా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
మే 31 నాటి బైడెన్ ట్విట్టర్ ఖాతా ఆర్కైవ్‌లను పరిశీలించగా, బైడెన్ రాహుల్ గాంధీ పై ట్వీట్ చేసినట్లు మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు లభించలేదు. పైగా, సోషల్ మీడియా ఖాతాలను విశ్లేషించే సోషల్ బ్లేడ్ అనే వెబ్‌సైట్ ఆధారంగా బైడెన్ మే 31న ఎటువంటి ట్వీట్‌ను తొలగించలేదని కూడా నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, జో బైడెన్ రాహుల్ గాంధీని అవమానిస్తూ ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు.


text:
ఈ ఫోటోలో జో బైడెన్ మోకాళ్ళపై కూర్చుంది జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురు ముందు కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 25, 2021
అమెరికాలో పోలీసుల దాడిలో చనిపోయిన జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురికి అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ శిరస్సు వంచి క్షమాపణలు చెప్తున్నాడని చెప్తూ, జో బైడెన్ ఒక చిన్నారి ముందు మోకాళ్ళపై కూర్చున్న ఫోటోని షేర్ చేసిన  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ పోలీసుల దాడిలో చనిపోయిన జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురికి శిరస్సు వంచి క్షమాపణలు చెప్పాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటో 09 సెప్టెంబర్ 2020న జో బైడెన్ డెట్రాయిట్ పర్యటనలో భాగంగా ఒక బట్టల షాప్ వద్ద ఆగినప్పుడు ఆ షాప్ యజమాని కొడుకుతో మాట్లాడిన సందర్భంలో తీసింది. ఆ పిల్లాడి పేరు సి.జే. బ్రౌన్. ఈ ఘటనని చాలా వార్తా సంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. జో బైడెన్ జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురి ముందు కూతురికి శిరస్సు వంచి క్షమాపణలు చెప్పినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థకి చెందిన ఒక జర్నలిస్ట్ 10 సెప్టెంబర్ 2020న షేర్ చేస్తూ చేసిన ట్వీట్ మాకు కనిపించింది. ఈ ట్వీట్ ప్రకారం ఈ ఫోటో జో బైడెన్ డెట్రాయిట్ పర్యటనలో భాగంగా ఒక బట్టల షాప్ వద్ద ఆగినప్పుడు సి.జే. బ్రౌన్ అనే పిల్లాడితో మాట్లాడిన సందర్భంలో తీసింది. ఇంకా ఈ ట్వీట్ ప్రకారం ఈ ఫోటో తీసింది లేహ్ మిల్లిస్ అని తెలిసింది.
Democratic presidential nominee Joe Biden speaks to CJ Brown as he makes a brief stop at "Three Thirteen" clothing store to buy a few items for his grandchildren while visiting Detroit, Michigan. Photo by @LeahMillis pic.twitter.com/hKVPZKIPFe
ఈ ట్వీట్ ఆధారంగా రాయిటర్స్ పిక్చర్స్ వెబ్సైటులో వెతకగా అసలు ఫోటో కనిపించింది. ఈ వెబ్సైటులో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం జో బైడెన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక కాకముందు 09 సెప్టెంబర్ 2020న డెట్రాయిట్ సందర్శనలో భాగంగా ఒక బట్టల షాప్ వద్ద ఆగినప్పుడు సి.జే. బ్రౌన్ అనే పిల్లాడితో మాట్లాడినప్పుడు ఈ ఫోటో తీసారు. 15 సెప్టెంబర్  2020న జో బైడెన్ తన ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటులో కూడా షేర్ చేసాడు.
ఇంకా గూగుల్ సెర్చ్ ద్వారా ఇదే ఫోటో Getty Images వెబ్సైటులో కూడా కనిపించింది. వెబ్సైటులో ఈ ఫోటోకి సంబంధించి ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఫోటోలో కనిపిస్తున్న చిన్న పిల్లాడు జో బైడెన్ డెట్రాయిట్ లో సందర్శించిన  బట్టల షాప్ యజమాని కొడుకు.
ఐతే జూన్ 2020లో పోలీసుల దాడిలో చనిపోయిన జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ అంత్యక్రియలకు ముందు జో బైడెన్ ఫ్లాయిడ్ కుటుంబాన్ని కలిసినప్పటికి, పోస్టులో చూపిస్తున్న ఫోటోలో ఉన్నది మాత్రం జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురు కాదు. జో బైడెన్ జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురి ముందు కూతురికి శిరస్సు వంచి క్షమాపణలు చెప్పినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో జో బైడెన్ మోకాళ్ళపై కూర్చుంది జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ కూతురు ముందు కాదు.

created: January 25, 2021


text:
కర్ణాటక లోని జోగ్ జలపాతం వీడియో పెట్టి మంగంపేట జలపాతం అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 25, 2019
ఒక జలపాతం వీడియో పెట్టి అది కర్నూల్ జిల్లా లోని మంగంపేట జలపాతం కి సంబంధించిన వీడియో అని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కర్నూల్ జిల్లాలోని మంగంపేట జలపాతం కి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ఉన్నది కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని జోగ్ జలపాతం; మంగంపేట జలపాతం కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ వీడియో జోగ్ జలపాతం కి సంబంధించిన వీడియో అని సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో చాలా వీడియోలు వస్తాయి.
యూట్యూబ్ లో ‘Jog Falls’ అని వెతకగా, అలాంటి వీడియోనే ‘Loksatta Live’ ఛానల్ వారు కూడా జోగ్ ఫాల్స్ అని పోస్ట్ చేసినట్టుగా చూడవొచ్చు.
మంగంపేట జలపాతం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, వీడియోలో ఉన్న దానికీ గూగుల్ మాప్స్ లో వచ్చిన మంగంపేట ఫోటోలకి తేడా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, కర్ణాటక లోని జోగ్ జలపాతం వీడియో పెట్టి మంగంపేట జలపాతం అని ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 25, 2019


text:
‘మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ కన్నుమూత’ అనేది ఫేక్ న్యూస్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2020
వివరణ (AUGUST 31, 2020):
మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఈ రోజు (31 ఆగస్టు 2020) కన్ను మూసారు. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ఆయన కుమారుడు అభిజిత్ ముఖర్జీ కొద్ది సేపటి క్రితం ట్వీట్ చేసారు. క్రింద రాసిన ఆర్టికల్ గతంలో ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరణం పై తప్పుడు సమాచారం ప్రచారం అయిన సమయంలో రాసినది.
With a Heavy Heart , this is to inform you that my father Shri #PranabMukherjee has just passed away inspite of the best efforts of Doctors of RR Hospital & prayers ,duas & prarthanas from  people throughout India !
I thank all of You 🙏
మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ కన్నుమూత అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ కన్నుమూత.
ఫాక్ట్ (నిజం): మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ కన్నుమూత అని పెట్టిన పోస్టుల్లో నిజం లేదు. ప్రణబ్ ముఖర్జీ బ్రతికే ఉన్నారని, పుకార్లు నమ్మవద్దని తన కొడుకు మరియు కూతురు ట్విట్టర్ లో స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి వెతకగా, జర్నలిస్ట్ రాజ్‍దీప్ సర్దేశాయ్ కూడా ప్రణబ్ ముఖర్జీ చనిపోయారని ట్వీట్ (ఇప్పుడు తీసేయబడింది) చేసాడని తెలుస్తుంది. అయితే, తరువాత ఇంకో ట్వీట్ లో తను ఫేక్ న్యూస్ నమ్మి తప్పుగా ట్వీట్ పెట్టినట్టు చెప్తూ క్షమాపణ అడిగాడు.
ఇంటర్నెట్ లో చాలా మంది ప్రణబ్ ముఖర్జీ చనిపోయారు అని పోస్ట్ చేస్తుండడంతో, ప్రణబ్ ముఖర్జీ బ్రతికే ఉన్నారని, పుకార్లు నమ్మవద్దని తన కొడుకు (అభిజిత్ ముఖర్జీ) మరియు కూతురు (షర్మిష్ట ముఖర్జీ) ట్విట్టర్ లో స్పష్టం చేసారు. ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఆరోగ్యం స్థిరంగానే ఉందని, వైద్యానికి నెమ్మదిగా స్పందిస్తున్నారని ఇంకో ట్వీట్ లో అభిజిత్ ముఖర్జీ తెలిపారు. మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఇంకా హాస్పిటల్ లోనే ఉన్నారు, తన ఆరోగ్య పరిస్థితి పై తాజా సమాచారం కోసం ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
My Father Shri Pranab Mukherjee is still alive & haemodynamically stable !
Speculations & fake news being circulated by reputed Journalists on social media clearly reflects that Media in India has become a factory of Fake News .
చివరగా, మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఇంకా బ్రతికే ఉన్నారు.
Did you watch our new video?