text:
ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర పరిధిలోని అంశమైనప్పటికి, కరోనా నియంత్రణలో మొదటినుండి కేంద్ర ప్రభుత్వమే నిర్ణయాధికారిగా వ్యవహరించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 27, 2021
దేశంలో పెరుగుతున్న కరోనా కేసులు, మరణాల నేపథ్యంలో ‘రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం ప్రజా ఆరోగ్యం, ఆసుపత్రులు మరియు ఔషద శాలలు సంబంధించిన అంశాలు మొదలైనవి స్టేట్ లిస్టులోకి వస్తాయి కాబట్టి, ఈ అంశాలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బాధ్యతని’, కాబట్టి కరోనాను ఎదురుకోవడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వైఫల్యాలని కేంద్ర ప్రభుత్వంపై తోసేస్తున్నారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రజా ఆరోగ్యం రాష్ట్రాల జాబితాలోకి వస్తుంది. అయినా కూడా, కరోనాని ఎదురుకోవడంలో రాష్ట్రాలు తమ వైఫల్యాలని కేంద్రంపై తోసేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): రాజ్యగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం ప్రజారోగ్య అంశం రాష్ట్రాల పరిధిలోకి వస్తుంది. కాకపోతే కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశం మొత్తం డిసాస్టర్ మేనేజ్మెంట్ ఆక్ట్ ని అమలులోకి తేవడం ద్వారా కరోనా నియంత్రణ కి సంబంధించిన అన్ని విషయాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వమే నిర్ణయాధికారిగా వ్యవహరించింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలు పాటిస్తూ వచ్చాయి. కాకపోతే ప్రజారోగ్యం అన్నది రాష్ట్రాలకు చెందిన విషయం కాబట్టి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు  ముందుగానే వెంటిలేటర్లు, ఆక్సిజన్ సదుపాయంతో కూడిన బెడ్స్, హాస్పిటల్ లో అవసరమైన ఆక్సిజన్ ప్లాంట్స్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలు సమకూర్చుకునే అవకాశం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఉంది. దీన్నిబట్టి, కరోనా నియంత్రణ వైఫల్యంలో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పాత్ర ఉంది, కానీ కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మాత్రమే వైఫల్యం చెందాయి అనడంలో అర్ధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ఏం చెప్తుంది:
భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ లో కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య అధికారాల విభజనకు సంబంధించిన ప్రస్తావన ఉంది. ఈ షెడ్యూల్ లో ఆర్టికల్ 246 కింద యూనియన్ లిస్ట్, స్టేట్ లిస్ట్ మరియు కాంకరెంట్ లిస్ట్ అనే మూడు లిస్టుల ఆధారంగా వివిధ అంశాలపై అధికారాలను రాష్ట్రాలకు మరియు కేంద్రానికి పంచారు. ప్రస్తుతానికి యూనియన్ లిస్టులో 100 అంశాలున్నాయి. ఈ అంశాలపై చట్టాలు చేసే అధికారం కేవలం కేంద్రానికి మాత్రమే ఉంది. అలాగే స్టేట్ లిస్టులో ప్రస్తుతం 66 అంశాలున్నాయి. అదేవిధంగా కాంకరెంట్ లిస్ట్ లో ప్రస్తుతం 52 అంశాలున్నాయి.
సాధారణంగా స్టేట్ లిస్టులోని అంశాలపై చట్టాలు చేసే అధికారం రాష్ట్రాలకు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో జాతీయ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా స్టేట్ లిస్టులో ఉన్న అంశాలపై చట్టాలు చేసే అధికారాన్ని రాజ్యాగం ఆర్టికల్ 249 ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అందించింది.
పార్లమెంట్ స్టేట్ లిస్టులోని అంశాలపై మూడు సందర్భాలలో చట్టాలను రూపొందించగలదు.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ప్రజా ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అంశాలు నిజంగానే స్టేట్ లిస్టులోనే ఉన్నాయి. ఈ అంశాలపై చట్టాలు చేసే అధికారం రాష్ట్రాలకే ఉంది. ప్రజా ఆరోగ్య వ్యవస్థకి సంబంధించిన భాద్యత కూడా రాష్ట్రాలదే. ఐతే కరోనా పరిస్థితులను పరిగణలోకి తీసుకున్నప్పుడు చాలా వరకు అంశాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వమే నిర్ణయాదికారిగా వ్యవహరిస్తోంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాలు అమలు చేస్తున్నాయి. దీనికి సంబంధించి కొన్ని ఉదాహరణలు కింద చూద్దాం.
కోవిడ్-19ని ఒక జాతీయ విపత్తుగా ప్రకటించి, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ మార్చ్ 2020లో డిసాస్టర్ మ్యానేజ్మెంట్ ఆక్ట్ ని అమలులోకి తేవడం ద్వారా మొత్తం దేశంలో లాక్ డౌన్ విధించింది. ఈ ఆక్ట్ ద్వారా రాష్ట్రాలు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన సూచనలును కచ్చితంగా అమలు చేయాలి. తిరిగి విడతల వారిగా చేసిన ‘అన్లాక్’ ప్రక్రియలో కూడా ఎప్పుడు ఏయే  రంగాలకి వెసలుబాటు కల్పించాలో  కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వమే నిర్ణయించింది.
కోవిడ్-19 ని ఎదురుకొనే విషయంలో మొదటినుండి నిర్ణయాదికారం మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వం వద్దనే ఉంది. రాష్ట్రాలు కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ సూచనలు మాత్రమే పాటిస్తూ వస్తున్నాయి. కరోనా సోకిన వారికి ఎలాంటి వైద్యం అందించాలో కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆధీనంలోని సంస్థలే నిర్ణయించాయి. PEE కిట్స్ తో మొదలుపెట్టి టెస్టింగ్ కిట్స్, కోవిడ్ వాక్సిన్, మెడికల్ ఆక్సిజన్ వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వమే రాష్ట్రాలకు వాటాలు కేటాయిస్తూ వచ్చింది. వాక్సినేషన్ పాలసీ ( ఏ వయసు లోపు వారికీ వాక్సిన్ ఇవ్వాలో, ఏ రంగాల్లో వారికి వాక్సిన్ ఇవ్వాలో) నిర్ణయించడంతో పాటు కేంద్ర ప్రభుత్వమే వాక్సిన్ తయారీ కంపెనీల దగ్గరి నుండి వాక్సిన్స్ కొన్ని రాష్ట్రాలకు పంచుతూ వచ్చింది. రాష్ట్రాలకు నేరుగా కంపెనీల వద్ద నుండి వాక్సిన్స్ ని కొనడంగాని లేదా ఇతర దేశాలనుండి దిగుమతి చేసుకొనే అధికారం ఇంతకు ముందు వరకూ లేదు. 19 ఏప్రిల్ 2021 రోజున తీసుకున్న నిర్ణయం ద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నేరుగా వాక్సిన్ తయారు చేసే సంస్థల నుండి కొనుగోలు చేసే అధికారాన్ని కేంద్రం ఇచ్చింది.
ఇటీవల పిఎం కేర్స్ ఫండ్స్ నుండి వివిధ రాష్ట్రాలలో ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నిర్మించడానికి కేటాయించిన డబ్బు కూడా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కాకుండా కేంద్ర అర్రోగ్య మంత్రిత్వ శాఖకి చెందిన సెంట్రల్ మెడికల్ సప్లై స్టోర్ అనే స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థకు కేంద్రం ఇచ్చింది. రాష్ట్రాలు కేవలం ఎక్కడ ఈ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ నిర్మించాలో చెప్పి, నిర్మాణానికి అవసరమైన అనుమతులు మరియు నిర్మాణ అనంతరం ఆ ప్లాంట్ నిర్వహణ చూసుకోవాలి. నిర్మాణ బాధ్యత మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన సంస్థదే.
ఐతే కోవిడ్ నియంత్రణలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ముఖ్య పాత్ర పోషించినప్పటికీ, ప్రజారోగ్యమనేది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలోని అంశం కాబట్టి రాష్ట్రంలో మెరుగైన వైద్య సదుపాయాలు అందించడం రాష్ట్రాల భాద్యతే. వెంటిలేటర్లు, ఆక్సిజన్ సదుపాయంతో కూడిన బెడ్స్, హాస్పిటల్ లో అవసరమైన ఆక్సిజన్ ప్లాంట్స్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలు ముందుగానే సమకుర్చుకొనే అవకాశం రాష్ట్రాలకు ఉన్నా కూడా, చాలావరకు రాష్ట్రాలు ఇలాంటి సదుపాయాలు కల్పించడంలో విఫలమయ్యాయి. అందుకే ఇప్పుడు చాలా వరకు రాష్ట్రాలలో వెంటిలేటర్లు మరియు ఆక్సిజన్ కొరత ఏర్పడింది. గమనించవలసిన విషయం ఏమిటంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం గాని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు గాని వార్షిక బడ్జెట్ లో ఆరోగ్య రంగానికి కేటాయిస్తుంది చాలా తక్కువే.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే ప్రజా ఆరోగ్య వ్యవస్థ అనేది రాష్ట్ర పరిదిలోకి వస్తుంది కాబట్టి మెరుగైన వైద్య సదుపాయాలు ఇప్పటికే సమకూర్చడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విఫలమైనప్పటికి, కరోనా విషయానికి వస్తే కేంద్ర ప్రభుత్వమే  మొదటి నుండీ నిర్ణయాధికారిగా వ్యవహరించింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ సూచనలు పాటిస్తూ, ఆదేశాలు అమలు చేస్తూ వచ్చాయి. కాబట్టి కరోనాని నియంత్రించడంలో  జరిగిన లోపాలకు కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ బాధ్యత తీసుకోవాలి. కానీ, ఈ వైఫల్యాన్ని కేవలం రాష్ట్రలపైకి తోసేయడంలో అర్ధం లేదు.
చివరగా, ప్రజారోగ్యమనేది రాష్ట్ర పరిధిలోని అంశమైనప్పటికి, కరోనా నియంత్రణలో మొదటినుండి కేంద్ర ప్రభుత్వమే నిర్ణయాధికారిగా వ్యవహరించింది.


text:
సంబంధం లేని మూడు వీడియో క్లిప్ లను పెట్టి చైనాలో పోలీసులు కరోనా వైరస్ సోకిన వారిని చంపుతున్నారని తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2020
చైనాలో కరోనా వైరస్ సోకిన వారిని  పోలీసులు తుపాకీలతో కాల్చి చంపేస్తున్నారని క్లెయిమ్ చేస్తూ  TeluguSTOP.com అనే ఒక మీడియా సంస్థ పెట్టిన ఆర్టికల్ ఫేస్బుక్ లో ప్రచారం కాబడుతుంది.  ఆ పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
చైనాలో కరోనా వైరస్ సోకిన వారిని  పోలీసులు తుపాకీలతో కాల్చి చంపుతున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): యివు పోలీసు బ్యూరో ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం పోస్టు లోని వీడియోలో తుపాకులతో ఉన్న పోలీసులు అక్కడ ప్రజలను గాయపరుస్తున్న ఒక పిచ్చి కుక్కను చంపడానికి వెళ్తున్నారని స్పష్టం చేసారు. ఆ వీడియోలో చివరన ఉన్న క్లిప్ ఒక ఆక్సిడెంట్ కి సంబంధించింది. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టు లోని వీడియో లో ఉన్న పోలీస్ వాహనం పైన ఉన్న ‘G1796’  అనే నెంబర్ గూగుల్ లో  వెతికితే  ‘CGTN ‘ వారు రాసిన ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో కనిపించింది. అందులో, యివు పోలీసు బ్యూరో ఆ వీడియో గురించి స్పష్టం చేస్తూ  ఇచ్చిన వివరణను చూడవచ్చు. దాని ప్రకారం, ఫిబ్రవరి 1, ఉదయం 11:37 కి యివు పోలీసులకి ఫుటియాన్ అనే ప్రదేశంలో కొంతమందిని గాయపరిచిన ఒక పిచ్చి కుక్క నుండి కాపాడమని అక్కడ ప్రజలు రిపోర్ట్ చేసారని, అందులో భాగంగా పోలీసులు కూడా ఆ కుక్కని  కాల్చి చంపారని తెలిసింది. అదే విషయానికి సంబంధించి CGTN చేసిన ట్వీట్ కూడా ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోస్ట్ చేసిన ఆర్టికల్ లోని వీడియోలో, మూడు వేర్వేరు క్లిప్‌లు ఉన్నాయి. అందులోని మొదటి క్లిప్ తమకు సంబంధించినదని, కానీ దాంట్లో ఉన్న ఇతర రెండు క్లిప్‌లు తమకు  సంబంధించినవి కావని యివు పోలీసులు చెప్పారు. వీడియోలో రెండవ క్లిప్ గురించి ఏ సమాచారం దొరకకపోయినా, అందులోని మూడవ క్లిప్ చైనాలో జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదానికి సంబంధించింది అని తెలిసింది. ‘CGTN’ యూట్యూబ్‌లో అప్‌లోడ్ చేసిన ఒక వీడియోలో, వుజు పోలీసు అధికారి, ఆక్సిడెంట్ జరిగిన చోటుని చూపిస్తూ, జనవరి, 29న లియు అనే 15-సంవత్సరాల యువకుడు తన కజిన్ ని బైక్ మీద తీసుకెళ్లేటప్పుడు అతని వాహనం సిమెంటు కర్బ్ లోకి దూసుకుపోయిందని తెలిపాడు. ఆ ఆక్సిడెంట్ కి  సంబంధించి డాక్టర్ మరియు లియు యొక్క కజిన్ ఇచ్చిన వాంగ్మూలాలను కూడా  ఆ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఇంతకముందు, ‘France 24’ సంస్థ కూడా ఆ ఆక్సిడెంట్ కి సంబంధించిన వీడియోను ఫాక్ట్-చెక్  చేసింది.
చివరగా, అసలు ఏ సంబంధం లేని మూడు వీడియో క్లిప్ లను ఒకే వీడియోలో పెట్టి చైనాలో కరోనా వైరస్ సోకిన వారిని  పోలీసులు తుపాకీలతో కాలుస్తున్నారని తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: February 18, 2020

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
‘ThromboBliss’ మందులు రెండు రోజుల్లోనే డెంగ్యూ వ్యాధిని నయం చేయవు, 72 గంటల్లో ప్లేట్లేట్లను మాత్రం పెంచుతాయి. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 12, 2019
డెంగ్యూ జ్వరం ని నివారించే ఔషధం దొరికేసింది అని చెప్తూ, ‘ThromboBliss’ అనే టాబ్లెట్స్ మరియు సిరప్ వాడితే రెండు రోజుల్లోనే డెంగ్యూ వచ్చిన వారు ఆసుపత్రి నుండి డిశ్చార్జ్ అవుతారని ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘ThromboBliss’ మందులు వాడితే రెండు రోజుల్లో డెంగ్యూ తగ్గిపోతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ThromboBliss’ మందు పై జరిగిన క్లినికల్ ట్రయల్స్ లో ఆ మందు వాడడం వల్ల 72 గంటల తర్వాత ప్లేట్లేట్ కౌంటు బాగా పెరిగినట్టు తెలిసింది. ‘ThromboBliss’ మందు డైరెక్ట్ గా డెంగ్యూ వ్యాధిని నయం చేయదు, డెంగ్యూ వ్యాధి వల్ల కలిగే ‘Thrombocytopenia’ (ప్లేట్లెట్స్ 1,00,000/cu.mm. కంటే తగ్గడం) అనే కండీషన్ ని నయం చేస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో రెండు రోజుల్లోనే డెంగ్యూ తగ్గిపోతదని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
‘ThromboBliss’ మందుల గురించి ఆ కంపెనీ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, డెంగ్యూ వ్యాధి వచ్చిన వారకి రక్తంలో ప్లేట్లెట్స్ పెరగడానికి ఆ మందు వాడవచ్చని తెలుస్తుంది. కానీ, రెండు రోజుల్లోనే డెంగ్యూ వ్యాధి తగ్గిపోతుందని వారి వెబ్ సైట్ లో ఎక్కడా కూడా రాసి లేదు. ప్లేట్లేట్ కౌంటు కూడా 72 గంటల్లో (3 రోజుల్లో) పెరుగుతాయని రాసి ఉంటుంది.
‘ThromboBliss’ మందు పై జరిగిన క్లినికల్ ట్రయల్స్ లో కూడా ఆ మందు వాడడం వల్ల 72 గంటల తర్వాత ప్లేట్లేట్ కౌంటు బాగా పెరిగినట్టు తెలిసింది. ఆ క్లినికల్ ట్రయల్స్ రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. ‘Carica Papaya’ ఆకు రసం తో చేసిన మందులు వాడటం వల్ల మూడో రోజుకు తగినంత ప్లేట్లెట్స్ పెరిగినట్టు రాసిన రీసెర్చ్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. ‘ThromboBliss’ మందు డైరెక్ట్ గా డెంగ్యూ వ్యాధిని నయం చేయదు, డెంగ్యూ వ్యాధి వల్ల కలిగే ‘Thrombocytopenia’ (ప్లేట్లెట్స్ 1,00,000/cu.mm. కంటే తగ్గడం) అనే కండీషన్ ని నయం చేస్తుంది.
డెంగ్యూ వ్యాధికి ఎటువంటి నిర్దిష్టమైన మందులు లేవు. కేవలం డెంగ్యూ వల్ల కలిగే వివిధ కండిషన్లకు డాక్టర్లు మందులు ఇస్తారు. ఇదే విషయాన్ని అన్ని ప్రముఖ హాస్పిటల్స్ (ఫోర్టిస్, అపోలో, యశోదా) మరియు సీడీసీ (అమెరికా) వాళ్ళ వెబ్ సైట్లలో పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు.
డెంగ్యూ వ్యాధి (Febrile phase) కనీసం 2 నుండి 7 రోజుల వరకు ఉంటుదని భారత్ ప్రభుత్వం మరియు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ రిలీజ్ చేసిన రిపోర్ట్లలో చూడవొచ్చు. డెంగ్యూ వ్యాధి పై ప్రజలకు ఉన్న ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తూ ఢిల్లీ ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ‘ThromboBliss’ మందులు రెండు రోజుల్లోనే డెంగ్యూ వ్యాధిని నయం చేయవు, 72 గంటల్లో ప్లేట్లేట్లను మాత్రం పెంచుతాయి.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 12, 2019


text:
ఈ వీడియోలో లవ్ జిహాద్ గురించి మాట్లాడుతున్న కాజల్ శింగల గుజరాత్ IPS ఆఫీసర్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 27, 2023
లవ్ జిహాద్ గురించి సత్యాలను వివరిస్తున్న గుజరాత్ IPS ఆఫీసర్ అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. హిందూ అమ్మాయిలు తమ మతాన్ని మరియు సాంప్రదాయాలని కాపాడుకోవాలని, హిందూ అమ్మాయిలను వలలో దించడానికి ఒక్కో ముస్లిం యువకుడికి 50 వేల రూపాయలతో పాటు, బైక్ మీద తీగేందుకు కావలిసిన పెట్రోల్‌ను కూడా మదర్సాలు అందిస్తున్నాయని ఈ వీడియోలోని మహిళ తెలుపుతుంది. 18 సంవత్సరాలు దాటిన తరువాత ఆ హిందూ అమ్మాయిని లేపుకెళ్ళి పెళ్లిచేసుకుంటారు, పెళ్లి అయ్యాక ఆ హిందూ అమ్మాయి జాతిని బట్టి వారికి 6 నుండి 8 లక్షల రూపాయిల వరకు మదర్సాలు ఇస్తాయని, ఆ తరువాత ఆ హిందూ అమ్మాయితో పిల్లలను కని చివరకు వారిని వదిలేస్తున్నారని ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లవ్ జిహాద్ గురించి సత్యాలను తెలుపుతు గుజరాత్ IPS ఆఫీసర్ పబ్లిష్ చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో మాట్లాడుతున్నది గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన సామాజిక కార్యకర్త మరియు పారిశ్రామిక వేత్తగా చెప్పుకునే కాజల్ శింగాల, ఈ వీడియోని 2021 జూన్ నెలలో తన సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్స్‌లో షేర్ చేసింది. కాజల్ శింగాల పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు IPS ఆఫీసర్ కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక ఫేస్‌బుక్ యూసర్ 2021 జులై నెలలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. లవ్ జిహాద్ గురించి కాజల్ హిందుస్థానీ చేసిన వ్యాఖ్యలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేశారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఇదే వీడియో కాజల్ శింగాల తన అధికారిక ఇంస్టాగ్రామ్ మరియు ఫేస్‌బుక్ పేజీలలో 24 జూన్ 2021 నాడు పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. జిహాదీల ద్వారా ప్రేమ ప్రచారం ఎలా జరుగుతొందనే విషయంపై కాజల్ శింగాల ఈ వీడియోలో మాట్లాడింది. కాజల్ శింగల తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో తను ఒక సామాజిక కార్యకర్త, నేషనలిస్ట్ మరియు పారిశ్రామిక వేత్తనని వివరించింది.
కాజల్ శింగాల అలియాస్ కాజల్ హిందుస్థానీ ఒక హిందూ రైట్ వింగ్ కార్యకర్త అని, ఆమె ఇదివరకు కూడా మతవిద్వేషాలను రెచ్చగొట్టేలా వివాదాస్పదమైన వ్యాఖ్యలు చేశారని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన కాజల్ త్రివేది, గుజరాత్‌కు చెందిన వ్యక్తిని పెళ్లిచేసుకొని తన భర్త ఇంటి పేరు వచ్చేలా కాజల్ శింగల అని పేరు మార్చుకున్నారని ‘Times Now’ వార్తా సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది.
గుజరాత్‌లోని గిర్ సోమనాథ్ జిల్లా ఉనా పట్టణంలో శ్రీరామ నవమి రోజున నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమంలో కాజల్ హిందూస్థానీ చేసిన వివాదాస్పద వ్యాఖ్యల వలన అక్కడ మత ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయని ఆమెపై కేసు నమోదయ్యింది. ఈ కేసులో కాజల్ శింగల అరెస్ట్ అయ్యి బెయిల్ మీద బయటకి వచ్చారు. పోస్టులో  తెలుపుతున్నట్టు కాజల్ శింగల గుజరాత్ IPS  ఆఫీసర్ కాదు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో లవ్ జిహాద్ గురించి మాట్లాడుతున్న కాజల్ శింగల గుజరాత్ IPS ఆఫీసర్ కాదు.


text:
అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిరం పరిసరాల్లో టైంక్యాప్సుల్ ఏర్పాటు చేయట్లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2020
అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిర పరిసరాల్లో 2000 అడుగుల లోతులో ఒక టైంక్యాప్సుల్ పూడ్చి పెడుతున్నారని, ఈ టైంక్యాప్సుల్ ని 2957వ సంవత్సవరం వరకి బయటికి తీయరని అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిర పరిసరాల్లో 2000 అడుగుల లోతులో ఒక టైంక్యాప్సుల్ పూడ్చి పెడుతున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిర ప్రాంతంలో ఎటువంటి టైంక్యాప్సుల్ ఏర్పాటు చేయట్లేదని శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ్ క్షేత్ర ట్రస్ట్ జనరల్ సెక్రటరీ అయిన చంపత్ రాయి ఒక ట్వీట్ ద్వారా తెలిపారు. పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో 2015లో అమెరికాలోని ప్రఖ్యాత MIT యూనివర్సిటీ లో ఒక నూతన భవన నిర్మాణంలో భాగంగా జరిపిన తవ్వకాల్లో దొరికిన టైంక్యాప్సుల్. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వార్తకి సంబంధించి మరింత సమాచారం వెతికే క్రమంలో మాకు శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ్ క్షేత్ర ట్రస్ట్ జనరల్ సెక్రటరీ అయిన చంపత్ రాయి ఈ వార్తకి సంబంధించి వివరణ ఇస్తూ చేసిన ట్వీట్ ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఈ ట్వీట్ ద్వారా టైంక్యాప్సుల్ ఏర్పాటు చేస్తునట్టు వస్తున్న వార్తలన్నీ ఫేక్ అని మరియు ఇలాంటి వార్తలని నమ్మొద్దని స్పష్టం చేసారు. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
"Some news items are being circulated which suggest that a time capsule will be placed beneath the temple construction site in Ayodhya. Any such news is fake & should not be believed." : Shri Champat Rai, General Secretary, Shri Ram Janmbhoomi Teerth Kshetra. pic.twitter.com/5wO5Tu7NvX
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇది ఒక సాధారణ టైంక్యాప్సుల్ నమూనా అని, దీనికి ఎటువంటి ప్రాముఖ్యత లేదని తెలిసింది. ఇలాంటి టైంక్యాప్సుల్ నమూనాలు అమెజాన్ లో కూడా లభ్యమవుతున్నాయి.
ఫోటో 2:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఫోటో 2015లో అమెరికాలోని ప్రఖ్యాత MIT యూనివర్సిటీ లో ఒక నూతన భవన నిర్మాణంలో భాగంగా జరిపిన తవ్వకాల్లో దొరికిన టైంక్యాప్సుల్ అని తెలిసింది. ఈ టైంక్యాప్సుల్ పై 2957 A.D వరకి తెరవకూడదని స్పష్టంగా రాసి ఉంది. దీనికి సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ఈ ఫోటోని చూపిస్తూ అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిరం పరిసరాల్లో ఒక టైంక్యాప్సుల్ ఏర్పాటుచేస్తున్నారని, దానిని 2957వ సంవత్సరం వరకి తెరవకుడదని ప్రచారం చేస్తున్నారు. దీన్నిబట్టి పోస్టులో చూపిస్తున్న ఈ ఫోటోకి అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిరానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదని చెప్పొచ్చు.
ఐతే, 27 జూలై 2020న శ్రీ రామ జన్మభూమి తీర్థ్ క్షేత్ర ట్రస్ట్ సభ్యుడైన కామేశ్వర్ చౌపల్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిర ప్రాంతంలో 2000 అడుగుల లోతులో ఒక టైంక్యాప్సుల్ పూడ్చి పెడతామని చెప్పిన నేపధ్యంలో ఈ వార్త వైరల్ అవుతుంది. దీనికి సంబంధించిన వార్త ఇక్కడ చదవొచ్చు మరియు వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, వీటన్నిటి ఆధారంగా అయోధ్యలో కట్టబోయే రామ మందిరం ప్రాంతంలో ఎటువంటి టైంక్యాప్సుల్ ఏర్పాటు చేయట్లేదు అని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.

created: August 7, 2020


text:
తిరుపతి, సిద్ధి వినాయక దేవాలయాల నుండి ఇన్ని కోట్లు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఖజానాకు బదిలీ చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 15, 2021
తిరుపతి దేవాలయం నుండి 2,300 కోట్లు ఆంధ్ర ఖజానాకు, సిద్ధి వినాయక దేవాలయం నుండి 600 కోట్లు మహారాష్ట్ర ఖజానాకు బదిలీ చేసారని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుపతి దేవాలయం నుండి 2300 కోట్లు ఆంధ్ర ఖజానాకు, సిద్ధి వినాయక దేవాలయం నుండి 600 కోట్లు మహారాష్ట్ర ఖజానాకు బదిలీ చేసారు.
ఫాక్ట్: తిరుపతి దేవాలయం నుండి 2300 కోట్లు ఆంధ్ర ఖజానాకు, సిద్ధి వినాయక దేవాలయం నుండి 600 కోట్లు మహారాష్ట్ర ఖజానాకు బదిలీ చేసారని ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. 2937.82 కోట్ల (2021-22) టీటీడీ బడ్జెటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి 50 కోట్లు ఇస్తున్నారనే ఉంది. ఇటీవల సిద్ధి వినాయక గణపతి టెంపుల్ ట్రస్ట్ నుండి 10 కోట్లు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేసినందుకు బొంబాయి హైకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం వేసారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, అంత డబ్బు బదిలీ అయినట్టుగా ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలాంటిది గనక జరిగుంటే అన్నీ ప్రముఖ వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి.
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానము (టీటీడీ) ఒక స్వతంత్ర ట్రస్ట్. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుమల వెంకటేశ్వరుని ఆలయాన్ని నడుపుతుంది. అయితే, 2937.82 కోట్ల (2021-22) టీటీడీ బడ్జెటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి 50 కోట్లు ఇస్తున్నారనే ఉంది. మానవ వనరుల చెల్లింపులకు (Human Resource Payments) ₹1,308.15 కోట్లు కేటాయింపు, ₹385.60 కోట్ల మెటీరియల్స్ సేకరణ, ఇంజనీరింగ్ క్యాపిటల్ వర్క్స్ ₹250 కోట్లు, ఇంజనీరింగ్ మెయింటెనెన్స్ పనులు ₹180 కోట్లు, కార్పస్ మరియు ఇతర పెట్టుబడులు ₹150 కోట్లు. కాబట్టి, 2300 కోట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి ఇచ్చారనటంలో అర్ధంలేదు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిటబుల్ అండ్ హిందూ మత సంస్థలు మరియు ఎండోమెంట్స్ చట్టం, 1987ను సవరించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసింది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానము (టీటీడీ) చేసే వార్షిక సహకారం (annual contribution) ఇంతకు ముందు ఉన్న 2.5 కోట్ల నుంచి 50 కోట్లకు పెంచారు.
2020లో ఇటువంటి క్లెయిమ్ ఒకటి బాగా వైరల్ అయినప్పుడు, టీటీడీ చైర్మన్ వైవీ సుబ్బారెడ్డి మీడియాతో మాట్లాడుతూ దాన్ని ఖండించారు. అజిత్ దోవల్ పేరుమీద ట్విట్టర్‌లో నకిలీ అకౌంట్ సృష్టించి 2300 కోట్ల టీటీడీ డబ్బును ట్రెజరీకి బదిలీ చేసారని సోషల్ మీడియాలో తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని ఆయన తెలిపారు.
సిద్ధి వినాయక దేవాలయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, 600 కోట్లు మహారాష్ట్ర ఖజానాకు బదిలీ చేసారని ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. దేవాలయానికి సంబంధించి సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) కూడా ఇటువంటి బదిలీ గురించి తెలపలేదు.
ఇటీవల సిద్ధి వినాయక గణపతి టెంపుల్ ట్రస్ట్ నుండి 10 కోట్లు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేసినందుకు గాను ఒక ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం బొంబాయి హై కోర్టులో వేసారని ఆర్టికల్‌లో చూడొచ్చు. 2016లో భారత దేశంలో ఉన్న పది సంపన్న దేవాలయాల గురించి ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ రాసింది; అందులో సిద్ధి వినాయక దేవాలయం ఐదవ స్థానంలో ఉంది కానీ దాని వార్షిక ఆదాయం 48 నుంచి 125 కోట్లు ఉండొచ్చని అంచనా.
చివరగా, తిరుపతి దేవాలయం నుండి 2,300 కోట్లు ఆంధ్ర ఖజానాకు, సిద్ధి వినాయక దేవాలయం నుండి 600 కోట్లు మహారాష్ట్ర ఖజానాకు బదిలీ చేసారని ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: December 15, 2021


text:
నారద స్కాంలో CBI అరెస్ట్ చేసిన TMC నేతలు తప్పుని ఒప్పుకున్నారన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2021
ఇటీవల నారద స్కాంకి సంబంధించిన కేసులో TMCకి చెందిన ఇద్దరు మంత్రులతో పాటు మరో ఇద్దరు నేతలను CBI అరెస్ట్ చేసిన నేపథ్యంలో  ‘నారద స్కాంకి సంబంధించిన కేసులో CBI అరెస్ట్ చేసిన TMC నేతలు నేరాన్ని ఒప్పుకున్నారు’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘నారద స్కాంకి సంబంధించిన కేసులో CBI అరెస్ట్ చేసిన TMC నేతలు నేరాన్ని ఒప్పుకున్నారు’.
ఫాక్ట్ (నిజం):  నారద స్టింగ్ ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన కేసులో CBI, 17 మే 2021న నలుగురు నిందితులను అరెస్ట్ చేసింది. ఈ నలుగురు TMC నేతలుకాగా, అందులో ఇద్దరు ప్రస్తుతం మంత్రులుగా ఉన్నారు. ఐతే ఈ విషయానికి సంబంధించి CBI విడుదల చేసిన ప్రెస్ స్టేట్మెంట్ లో గానీ లేదా వార్తా కథనాలలో గానీ వీరు తప్పును ఒప్పుకున్నట్టు పేర్కొనలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) 17 మే 2021న విడుదల చేసిన ప్రెస్ స్టేట్మెంట్ లో ‘నారద స్టింగ్ ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన కేసులో అప్పటి పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వంలో మంత్రులుగా ఉన్న నలుగురు నిందితులను కేంద్ర బ్యూరో అరెస్టు చేసిందని’  మాత్రమే పేర్కొంది. ఈ స్టేట్మెంట్ లో ఎక్కడ కూడా నిందితులు తప్పును ఒప్పుకున్నట్టు CBI పేర్కొనలేదు.
ఈ విషయానికి సంబంధించి అనేక వార్తా సంస్థలు కథనాలు ప్రచురించాయి, హిందూస్తాన్ టైమ్స్ కథనం ప్రకారం 17 మే 2021న CBI నారద స్కాం కేసుకి సంబంధించి నలుగురు నిందితులను అరెస్ట్ చేసింది. ఆ నలుగురు TMC నేతలు కాగా అందులో ఇద్దరు ప్రస్తుతం TMC ప్రభుత్వంలో మంత్రులుగా ఉన్నారు. అయితే ఈ కథనంలో కూడా ఆ నలుగురు తప్పుని ఒప్పుకున్నట్టు పేర్కొనలేదు, పైగా ఈ కథనంలో అరెస్ట్ అయిన నలుగిరికి స్పెషల్ కోర్ట్ బెయిల్ కూడా మంజూరు చేసినట్టు తెలిపింది. ఐతే ఈ నలుగురి బెయిల్ పై కోల్‌కతా హైకోర్టు స్టే విధించింది. ఈ విషయానికి సంబంధించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఒకవేళ  TMC నేతలు తప్పును ఒప్పుకొని ఉంటే వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్నీ ప్రచురించేవి, CBI కూడా ఆ విషయం తెలిపేది. కానీ, దీనికి సంబంధించి మాకు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక మరే ఇతర సమాచారం లభించలేదు. CBI కూడా 17 మే 2021 తరవాత ఈ కేసుకి సంబంధించి ఎటువంటి ప్రెస్ స్టేట్మెంట్ విడుదల చేయలేదు.
చివరగా, నారద స్కాంలో CBI అరెస్ట్ చేసిన TMC నేతలు తప్పుని ఒప్పుకున్నారన్న వార్తలో నిజం లేదు.


text:
బెంగాల్‌లో టీఎంసీ నాయకులు గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు టీఎంసీ జెండా కన్నా ముందు జాతీయ జెండాను ఎగరవేశారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 31, 2022
‘పశ్చిమ బెంగాల్‌లో జాతీయజెండాకి బదులు మమతా పార్టీ జెండా ఎగురవేసిన TMC పార్టీ నాయకులంటూ’ TMC జెండాను ఎగరేస్తున్న వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్నదానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్‌లో TMC పార్టీ నాయకులు గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు జాతీయజెండాకి బదులు మమతా TMC పార్టీ జెండా ఎగురవేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ వీడియోలో TMC పార్టీ జెండా ఎగురవేస్తూ కనిపించేది రఘునాథపుర్ మాజీ టీఎంసీ ఎంఎల్ఎ పూర్ణచంద్ర బౌరి. ఐతే వీడియోలో టీఎంసీ జెండా ఎగరేసే కన్నా ముందు అతను జాతీయ జెండా ఎగరేసాడు. ఆ తర్వాత జాతీయ జెండా పక్కనున్న టీఎంసీ జెండా ఎగరేసాడు. ఐతే కేవలం టీఎంసీ జెండాను ఎగరేసిన వీడియో మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో  పూర్ణచంద్ర బౌరి జాతీయ జెండా ఎగరేసిన ఫోటోలు రఘునాథపుర్ టీఎంసీ ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసారు. అదేవిధంగా పూర్ణచంద్ర బౌరి జాతీయ జెండా ఎగరేస్తున్న వీడియోని తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ వీడియోలో TMC పార్టీ జెండా ఎగురవేస్తూ కనిపించేది రఘునాథపుర్ మాజీ టీఎంసీ ఎంఎల్ఎ పూర్ణచంద్ర బౌరి. ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఆయన జాతీయ జెండాకి బదలు టీఎంసీ జెండా ఎగరేయలేదు. టీఎంసీ జెండా ఎగురవేసే కన్నా ముందు అయన జాతీయ జెండాని ఎగరవేసాడు. ఈ వీడియోని మొదట బెంగాల్ బీజేపి నేత సువేందు అధికారి షేర్ చేయడంతో ఇది సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది.
పూర్ణచంద్ర బౌరి గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు జాతీయ జెండా ఎగురవేసిన సంధర్బానికి సంబంధించిన ఫోటోలు రఘునాథపుర్ టీఎంసీ ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసారు. ఈ వీడియో మరియు వైరల్ అయిన వీడియోలో పూర్ణచంద్ర బౌరి వేసుకున్న దుస్తులు, చుట్టుపక్కల ప్రదేశాలు, వ్యక్తులు మొదలైన పోలికలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి, దీన్నిబట్టి వైరల్ వీడియో మరియు ఈ వీడియో రెండు ఒకే సందర్భంలో తీసినవని అర్ధమవుతుంది.
ఐతే ఈ ఫోటోలలో టీఎంసీ జెండా పక్కకు, దానికంటే ఎత్తులో జాతీయ జెండా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.  ఈ ఫోటోలలో పూర్ణచంద్ర బౌరి టీఎంసీ జెండా కన్నా ముందు జాతీయ జెండా ఎగరేసినట్టు కూడా స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
పూర్ణచంద్ర బౌరి టీఎంసీ జెండా ఎగరేసిన వీడియో తప్పుడు క్లెయిమ్ తో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవ్వడంతో, గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు తను జాతీయ జెండా ఎగరవేసిన వీడియోని తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసాడు. వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన నిజాన్ని లోకల్ బెంగాలీ మీడియా రిపోర్ట్ చేసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వీటన్నిటిబట్టి పూర్ణచంద్ర బౌరి జాతీయ జెండా ఎగరవేసిన క్లిప్ కాకుండా కేవలం టీఎంసీ జెండాను ఎగరవేసిన క్లిప్‌ని మాత్రమే షేర్ చేస్తునట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, బెంగాల్‌లో టీఎంసీ నాయకులు గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు టీఎంసీ జెండా కన్నా ముందు జాతీయ జెండాను ఎగరవేశారు

created: January 31, 2022


text:
జాతీయ రహదారులపై సహాయం పొందటానికి టోల్ రసీదు తప్పనిసరి కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 18, 2019
టోల్ గేట్ల దగ్గర ఇచ్చే రసీదు వెనకాల ఎమర్జెన్సీ సమయాల్లో ఫోన్ చేయడానికి నెంబర్లు ఉంటాయని, చాలా మందికి ఈ విషయం తెలీక రసీదు పడేసి కష్టాలు పడుతారని ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో  షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ సమయంలో, టైర్ పంక్చర్ అయినప్పుడు మరియు పెట్రోల్ అయిపోయిప్పుడు సహాయం కోసం టోల్ రాసీదు వెనకాలున్న ఫోన్ నెంబర్లకు ఫోన్ చేసి సహాయం పొందొచ్చు.  కావున, టోల్ రసీదుని పడేయకండి.
ఫాక్ట్ (నిజం): టోల్ కట్టినా, కట్టకున్నా జాతీయ రహదారుల మీద ఎమర్జెన్సీ సమయాల్లో టోల్ రసీదు వెనకాల నెంబర్ కి కానీ, ‘1033’ హెల్ప్ లైన్ కి కానీ ఫోన్ చేయవొచ్చు. పెట్రోల్ అయిపోయినప్పుడు ఫోన్ చేస్తే, పెట్రోల్ తెచ్చి ఇస్తారని ఎక్కడా కూడా రాసిలేదు. జాతీయ రహదారుల మీద అందరికి వర్తించే సహాయాలను కేవలం టోల్ రాసిదు ఉంటేనే వర్తిస్తాయని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
టోల్ ప్లాజా నిర్వహణ:
జాతీయ రహదారుల పై టోల్ ప్లాజా సేకరించే టోల్ రేట్లను ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది. టోల్ ప్లాజాల నిర్వహణ బాధ్యతలను ప్రైవేటు సంస్థలకు ప్రభుత్వం అప్పగిస్తుంది. ప్రైవేటు సంస్థలు ఆ టోల్ ప్లాజాలను నడిపిస్తూ, ప్రజల దగ్గర నుండి టోల్ ని తీసుకుంటారు. దేశంలోని ప్రతి టోల్   ప్లాజా యొక్క వివరాలను ‘NHAI-TIS’ (National Highway Authority of India – Toll Information System) వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. వివిధ రకాల టోల్ ప్లాజాలను మ్యాప్ మీద ఉన్న కలర్ కోడ్ సహాయంతో చూడవొచ్చు. ‘NHAI-TIS’ వెబ్ సైట్ పై మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ చదవొచ్చు.  వివిధ విధానాల టోల్ ప్లాజా మానేజ్మెంట్ గురుంచి తెల్సుకుందాం.
బీ.ఓ.టీ (BOT – Build Operate and Transfer): “బీ.ఓ.టీ (టోల్) విధానంలో ముందస్తు ఖర్చు మరియు నిర్వహణ ఖర్చులను ప్రైవేటు సంస్థలు భరిస్తాయి. తాము పెట్టిన ఖర్చు మరియు దాని వడ్డీని అగ్రిమెంట్ సహాయంతో టోల్ సేకరించి ప్రైవేటు సంస్థలు తీసుకుంటాయి.”
ఓ.ఎం.టీ (OMT – Operations Maintenance and Transfer): “ఈ విధానంలో కాంపిటీటివ్ బిడ్డింగ్ ద్వారా ఎన్నికైన సంస్థకి టోల్ సేకరించే హక్కు ఉంటుంది. NHAI కి అగ్రిమెంట్ ప్రకరం కొంత డబ్బును  చెల్లిస్తూ తాను టోల్ సేకరించిన దూరం మేరకు జాతీయ రహదారి యొక్క నిర్వాహణను ఆ సంస్థ చూసుకుంటుంది.”
టోల్ రసీదు మరియు టోల్ ప్లాజా ఇచ్చే
సహాయం:
NHAI వెబ్ సైట్ లో ఉన్న కన్సెషన్ అగ్రిమెంట్లు చూస్తే, టోల్ ప్లాజా నిర్వహించే సంస్థ రహదారి పై కాపలా, అంబులెన్స్, టౌ ట్రక్ మరియు క్రేన్ సర్వీసులను అందించాలని ఉంటుంది.
టోల్ రసీదులు ఏ ఫార్మాట్ లో ఇవ్వాలో NHAI సూచించింది. రసీదు 8 సెంటీమీటర్ x 12 సెంటీమీటర్ ఉండాలి. NHAI మరియు టోల్ ప్లాజా ఆపరేటర్ యొక్క పేర్లు రసీదు పై ఉండాలి. ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా రెండు లేదా మూడు బాషలలో, ప్రతి లైన్ ఒకే ఫాంట్ సైజు ఉండేలా ప్రింట్ చేయాలి. రసీదు మీద టోల్ ప్లాజా లొకేషన్, హెల్ప్ లైన్ నెంబర్, అంబులెన్సు ఫోన్ నెంబర్, క్రేన్ ఫోన్ నెంబర్ మరియు తదితర విషయలు ఉండాలి.
అగ్రిమెంట్లలో చెప్పినట్టు టోల్ రాసిదుల మీద సహాయం కోసం ఫోన్ నెంబర్లు ఉన్నాయో లేదో చూడడానికి కొన్ని టోల్ ప్లాజాల నుండి టోల్ రసీదులను FACTLY సేకరించింది. సేకరించిన అన్ని రసీదుల  మీద హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లు ఉన్నాయి.
టోల్ రాసిదులపై హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లు ఉంటాయి అనేది వాస్తవమే, కానీ పోస్ట్ లో చెప్పిన అన్ని సహాయాలు టోల్ ప్లాజా చేయదు. టోల్ ప్లాజా అంబులెన్సు సర్వీస్ అందిస్తుంది కానీ టైర్ పంక్చర్ మరియు పెట్రోల్ అయిపోయినప్పుడు సహాయం అందిస్తుందని ఎక్కడా కూడా రాసిలేదు. అగ్రిమెంట్లలో కూడా అలాంటి సహాయం టోల్ ప్లాజా అందించాలని ఎక్కడా లేదు. టోల్ ప్లాజా మేనేజర్లతో మాట్లాడడానికి FACTLY ప్రయత్నించింది, వారి దగ్గర నుండి సమాధానం వచ్చాక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
అంతేకాదు, ‘1033’ హెల్ప్ లైన్ (జాతీయ రహదారి మీద ఎమర్జెన్సీ సమయాల్లో సహాయం కోసం IHMCL (Indian Highways Management Company Limited) మొదలు పెట్టిన హెల్ప్ లైన్) కి జాతీయ రహదారి ఉపయోగించే అందరు సహాయం కోసం ఫోన్ చేయవొచ్చు, కేవలం టోల్ కట్టిన్న వాళ్ళే కాదు. కావున, పోస్ట్ లో కేవలం టోల్ రసీదులు దగ్గర పెట్టుకోవడం వల్లే ఈ సహాయాలు  పొందవచ్చని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు
చివరగా, జాతీయరహదారులపై సహాయం పొందటానికి టోల్ రసీదు తప్పనిసరి కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 18, 2019


text:
‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి పూర్తి పేరు ‘దిశా రవి జోసెఫ్' కాదు, తను క్రిస్టియన్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2021
గ్రెటా థన్ బర్గ్ ‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి పూర్తి పేరు ‘దిశా రవి జోసెఫ్’ అని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. అంతేకాదు, తను కేరళకి చెందిన సిరియన్ క్రిస్టియన్ అని మరొక పోస్టులో క్లెయిమ్ చేసారు.  ‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి గురించి ఈ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి పూర్తి పేరు దిశా రవి జోసెఫ్. తను కేరళకు చెందిన క్రిస్టియన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): గ్రెటా థన్ బర్గ్ ‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి పూర్తి పేరు ‘దిశా అనప్ప రవి’, ‘దిశా రవి జోసెఫ్’ కాదు. దిశా రవి యొక్క వోటర్ కార్డు వివరాలలో తన పేరు ‘Disha A Ravi’ అని, తన తండ్రి పేరు ‘Ravi Annappa’ అని రాసి ఉంది. ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ లో దిశా రవి ఒక హిందూ కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తని తెలిపారు. తను లింగాయత్  సముదాయానికి చెందిన ఇంట్లో పెరిగిందని ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
దిశా రవికి సంబంధించిన వివరాల కోసం కర్ణాటక చీఫ్ ఎలెక్టోరల్ ఆఫీసర్ వెబ్సైటులో వెతికితే, దిశా రవి వోటర్ ID వివరాలు దొరికాయి. ఈ వోటర్ ID వివరాలలో తన పేరు ‘Disha A Ravi’ అని, తన తండ్రి పేరు ‘Ravi Annappa’ అని రాసి ఉంది. తన పేరులో జోసెఫ్ అనే పదం ఎక్కడ తగిలించి లేదు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా దిశా రవికి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, దిశా రవి మతానికి సంబంధించిన వివరాలని స్పష్టం చేస్తూ ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ అయినట్టు తెలిసింది. ఈ ఆర్టికల్ లో దిశా రవి  ఒక హిందూ కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తని స్పష్టం చేసారు. దిశా రవి పూర్తి పేరు ‘Disha Annappa Ravi’ అని ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
దిశా రవి అమ్మ పేరు మంజుల అని, తండ్రి పేరు అన్నప్ప రవి అని, దిశా కుటుంబానికి సన్నిహితుడైన లాయర్ ప్రసన్న తెలిపినట్టు ఈ ఆర్టికల్  రిపోర్ట్ చేసింది. దిశా రవి కుటుంబం కర్ణాటక రాష్ట్రం తుమ్కూర్ జిల్లాలోని టిప్తూర్ గ్రామానికి చెందిన వారని లాయర్ ప్రసన్న మీడియాకి తెలిపారు. దిశా రవి ఒక లింగాయత్ సముదాయానికి చెందిన ఇంట్లో పెరిగినప్పటికీ, తను మతాన్ని ఎప్పుడు అనుసరించేది కాదని ఆయన తెలిపారు. Mount Carmel కాలేజీలో జరిగిన 2018 వార్షికోత్సవ దినోత్సవానికి సంబంధించిన రిపోర్ట్ ని BOOM ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ దొరకబట్టింది. ఈ రిపోర్టులో, దిశా రవి తను ‘Carpe Diem’ బిజినెస్ ఫెస్టివల్ లో పాల్గొన్న అనుభవాన్ని షేర్ చేసుకుంది. ఈ రిపోర్టులో తన పేరు ‘Disha A Ravi’ అని రాసి ఉంది.
చివరగా, ‘టూల్ కిట్’ కేసులో అరెస్ట్ అయిన దిశా రవి క్రిస్టియన్ కాదు. అలాగే, తన పూర్తి పేరు దిశా అనప్ప రవి, దిశా రవి జోసెఫ్ కాదు.

created: February 19, 2021


text:
ఈటల రాజేందర్ బీజేపీ అభ్యర్ధిగా హుజురాబాద్ ఎన్నికలలో గెలుస్తాడని తెలంగాణ PCC అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2021
హుజురాబాద్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఈటల రాజేందర్ గెలుపుని కేసీఆర్ ఆపలేడని కాంగ్రెస్ నూతన తెలంగాణ PCC అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి ఇటీవల ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలిపినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హుజురాబాద్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఈటల రాజేందర్ గెలుపు కేసీఆర్ ఆపలేడని తెలంగాణ PCC చైర్మన్ రేవంత్ రెడ్డి ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): తెలంగాణ PCC చైర్మన్ రేవంత్ రెడ్డి ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, ఈటల రాజేందర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి హుజురాబాద్ ఎన్నికలలో పోటీచేసి వుంటే అతని గెలుపుని కేసీఆర్ ఆపలేడని పేర్కొన్నారు. ఈటల రాజేందర్ బీజేపీ అభ్యర్ధిగా హుజురాబాద్ ఎన్నికలలో గెలుస్తాడని రేవంత్ రెడ్డి అనలేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్‌కు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, తెలంగాణ PCC చైర్మన్ రేవంత్ రెడ్డి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ వీడియోని ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ తమ ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ ఈ వీడియోని “రాజేందర్ గెలుపును కేసీఆర్ ఆపలేడు…” అనే టైటిల్ తో ఫేస్బుక్ లో  పబ్లిష్ చేసింది.
ఈటల రాజేందర్ బీజేపీలో చేరడంలో కేసీఆర్ పాత్ర ఎంతవరకు ఉందని ‘ABN’ న్యూస్ యాంకర్ అడిగిన ప్రశ్నకు రేవంత్ రెడ్డి సమాధానమిస్తూ, కేసీఆర్ ఈటల రాజేందర్‌ని వ్యూహాత్మకంగా బీజేపీలోకి చేర్పించారని ఆరోపించారు. ఈ దృశ్యాలు వీడియోలోని 4:42 నిమిషాల దగ్గర నుండి చూడవచ్చు. ఈటల రాజేందర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి హుజురాబాద్ ఎన్నికలలో పోటీ చేస్తే అతని గెలుపును కేసీఆర్ ఆపలేడని రేవంత్ రెడ్డి ఈ ఇంటర్వ్యూలో పేర్కొన్నారు. ఈటల రాజేందర్ బీజేపీ అభ్యర్ధిగా హుజురాబాద్ ఎన్నికలలో గెలుస్తాడని రేవంత్ రెడ్డి ఎక్కడా అనలేదు. రేవంత్ రెడ్డి ఇంటర్వ్యూకి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసింది. రేవంత్ రెడ్డి ఈటెల రాజేందర్‌కి సంబంధించి చేసిన వ్యాఖ్యలని వీడియోలోని 44:45 నిమిషాల దగ్గర నుండి చూడవచ్చు.
చివరగా, ఈటల రాజేందర్ బీజేపీ అభ్యర్ధిగా హుజురాబాద్ ఉపఎన్నికలలో గెలుస్తాడని తెలంగాణ PCC చైర్మన్ రేవంత్ రెడ్డి అనలేదు.


text:
ఇకపై 11 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ వినియోగించాలి అని టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ (TRAI) ప్రభుత్వానికి సూచించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 5, 2020
మొబైల్ నంబర్స్ విషయంలో టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ(TRAI) ఇక నుంచి 11 అంకెల నంబర్స్ ఉన్న మొబైల్ నంబర్స్ ను వినియోగించాలని ప్రతిపాదించిందని అంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
దేశంలో 10 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ స్థానంలో 11 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ వినియోగించాలి అని TRAI ప్రతిపాదించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): నంబరింగ్ రిసోర్సెస్ పెంచడం కోసం, 10 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ ను 11 అంకెలగా పెంచి వినియోగించడం ఒక పరిష్కారంగా మాత్రమే TRAI తాజాగా విడుదల చేసిన డాకుమెంట్లో పేర్కొంది. అయితే, తాము ఆ సలహాని తిరస్కరించామని, 11 నంబర్స్ ఉన్న మొబైల్ నంబర్స్ వినియోగించాలని ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేయలేదని ట్వీట్ చేసి TRAI స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ కోసం వెతకగా, టెలికాం నియంత్రణ సంస్ధ (TRAI) 29 మే 2020  న రిలీజ్ చేసిన ‘Ensuring Adequate Numbering Resources for Fixed Line and Mobile Services’  అనే టైటిల్ తో ఉన్న డాకుమెంట్లో, నంబరింగ్ రిసోర్సెస్ పెంచడానికి  వినియోగంలో ఉన్న 10 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ ను 11 అంకెలుగా గా పెంచి వినియోగించడం ఒక పరిష్కారంగా పేర్కొన్నట్టు తెలిసింది. ఈ సమాచారాన్ని ఆ డాకుమెంట్లో  ‘Estimated requirement of Numbering Resources: Possible Solutions’ అనే విషయం కింద చదవచ్చు. 11 అంకెల మొబైల్ నంబర్స్ వినియోగించడం పై TRAI అభిప్రాయాన్ని కింద ఫోటోలో చదవొచ్చు.
TRAI ’11 అంకెల’ మొబైల్ నెంబర్లు వినియోగించమని ప్రభుత్వానికి సూచించింది అంటూ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవ్వడంతో, దానికి TRAI సమాధానం ఇస్తూ, ‘తాము ఆ సలహాని  నంబరింగ్ రిసోర్సెస్ పెంచడానికి ఒక పరిష్కారంగా మాత్రమే ఆ డాకుమెంట్లో పేర్కొన్నామని, 11 అంకెల మొబైల్ నెంబర్లను వినియోగించాలనే ఆలోచన తాము తిరస్కరించామని, ప్రభుత్వానికి ఆ ఆలోచన తాము ప్రతిపాదించలేదు’ అని ప్రెస్ రిలీజ్ ఇచ్చింది.
ల్యాండ్ లైన్ నుండి మొబైల్ కి కాల్ చేస్తున్నపుడు ‘0’ ఆడ్ చెయ్యాలని మాత్రమే సూచించామని, దాన్ని కొన్ని మీడియా చానల్స్ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు అంటూ తమ ప్రెస్ రిలీజ్ లో TRAI పేర్కొనింది. ప్రెస్ రిలీజ్ ని తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసింది.
చివరగా, 11 ఆంకెల మొబైల్ నంబర్స్ వినియోగంలోకి తేవాలని TRAI ప్రభుత్వానికి సూచించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలో కనపడేది నిజమైన రోబో కాదు, దానిని CGI టెక్నిక్ తో సృష్టించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 2, 2019
ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి ‘ఇది ఫిల్మ్ ఫిక్షన్ కోసం చేసిన రోబో కాదు. ఇది నిజమైన యు.ఎస్ .డెల్టా ఫోర్స్ “రోబోట్” శిక్షణా పద్ధతి. సిరియాలో ఉగ్రవాది అల్ బాగ్దాదిని  చంపడానికి ఆపరేషన్ లో ఉపయోగించబడింది. ప్రత్యక్ష మందుగుండు సామగ్రితో డెమోలో పాల్గొనే ఈ సైనికులకు హ్యాట్స్ ఆఫ్. రోబోపై పూర్తి నమ్మకం … AI, మెషిన్ లెర్నింగ్ ఉపయోగించి … టెక్నాలజీ భయానకంగా ఉంది’ అని ఆ వీడియో గురించి పోస్టు చేస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు నిజంమో చూద్దాం.
ఐసిస్ చీఫ్ అల్ బాగ్దాది ని చంపడానికి ఉపయోగించిన రోబో యొక్క శిక్షణ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనపడేది నిజమైన రోబో కాదు, దానిని CGI అనే
టెక్నిక్ తో సృష్టించారు. కావున, పోస్టులోని ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియో గురించి ‘Robot Training’ అనే కీవర్డ్స్ తో యూట్యూబ్ లో వెతికినప్పుడు, అదే వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. దానిని ‘Corridor’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్ ‘New Robot Makes Soldiers Obsolete (Bosstown Dynamics)’ అనే టైటిల్ తో అక్టోబర్ 26, 2019 న అప్లోడ్ చేశారని తెలిసింది.
యూట్యూబ్ లో ‘Bosstown Dynamics’ అని వెతికినప్పుడు, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో పైన వీడియో యొక్క మేకింగ్ వీడియో లభించింది. దానిని ‘Corridor Crew’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్ ‘We Used CGi to Fake Military Robots’ అనే టైటిల్ తో అక్టోబర్ 27, 2019 న అప్లోడ్ చేశారు. కావున, వీడియోలో కనపడేది నిజమైన రోబో కాదు, దానిని CGI అనే టెక్నిక్ తో సృష్టించారు.
చివరగా, వీడియోలో కనపడేది నిజమైన రోబో కాదు, దానిని CGI టెక్నిక్ తో సృష్టించారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 2, 2019


text:
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా జైపూర్ లోని బ్రిడ్జ్‌కు ఏర్పాటు చేసిన తిరంగా లైటింగ్ దృశ్యాలను హైదరాబాద్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2022
“స్వతంత్ర భారత వజ్రోత్సవ ద్విసప్తాహంలో భాగంగా రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ మెట్రో పిల్లర్స్” అని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఈ వీడియోలో ఒక బ్రిడ్జ్‌ను జాతీయ జెండాలోని రంగులని పోలిన లైట్లతో అలంకరించడం చూడవచ్చు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత స్వాతంత్ర్య వేడుకల్లో భాగంగా హైదరాబాద్ మెట్రో బ్రిడ్జ్‌ను తిరంగా లైట్లతో అలంకరించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు రాజస్థాన్ రాజధాని జైపూర్ నగరానికి చెందినవి. ‘సోడల ఎలివేటెడ్ రోడ్డు’ను స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా తిరంగా లైట్లతో ఇలా అలంకరించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ వీడియోలోని గుర్తులను గమనించగా ఎడమవైపు కింద “Saran cliccks” అని ఉంది. ఇదే పేరును సోషల్ మీడియాలో వెతకగా ఈ ఇంస్టాగ్రామ్ అకౌంటు దొరికింది. ఇందులో 04 ఆగస్టు 2022 న “आजादी का अमृत महोत्सव 🇮🇳🇮🇳🇮🇳 जयपुर के नजारे”(ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ .. జైపూర్ దృశ్యాలు) అని చెప్తూ ఒక వీడియో పోస్టు చేశారు.
ఈ వీడియోని వైరల్ అవుతున్న వీడియోతో పోల్చి చూడగా రెండూ ఒక్కటే అని నిర్ధారించవచ్చు. ఈ అకౌంటులో పోస్టు చేసిన ఇంకొక వీడియోలో “Beautiful tricolour lighting at 22godam Bridge Jaipur”  అని ఉంది.
దొరికిన సమాచారంతో ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇదే తరహా వీడియోలు చాలా దొరికాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఇదే విషయాన్ని “First India News” వార్తా కథనాన్ని ప్రసారం చేసింది. దానిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు. సోడల ఎలివేటెడ్ రోడ్డుకి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పై కథనం ప్రకారం, ప్రారంభానికి సిద్ధమవుతున్న ‘sodala elevated road’కి ఒకవైపు 2.8 కిలోమీటర్లు, మరోవైపు 1.8 కిలోమీటర్ల మేర ఎలివేటెడ్ రోడ్డులో లైటింగ్ చేస్తున్నారు. జాతీయ పండుగలు మరియు ఇతర సందర్భాలలో  లైటింగ్ సిస్టమ్ విభిన్న థీమ్‌లను కలిగి ఉంటుంది. థీమ్‌లతో, లైట్లు రంగులను మారుతాయి. ప్రతి రోజు థీమ్ భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇంతకు ముందు ముంబయి, అమృత్‌సర్, అహ్మదాబాద్ మరియు బెంగుళూరులో కూడా ఇటువంటి లైటింగ్‌లు జరిగాయి, అయితే ఇంత పొడవైన ఎలివేటెడ్ రోడ్‌లో లైటింగ్ చేయడం దేశంలోనే మొదటిసారి. దీనికి సంబంధించిన వీడియోను జైపూర్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ ట్విట్టర్లో షేర్ చేసింది.
New Sodala Elevated Road pic.twitter.com/JfWf1NXlYQ
చివరిగా, ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ సందర్భంగా రాజస్థాన్ రాజధాని జైపూర్లో ఉన్న ‘సోడల ఎలివేటెడ్ రోడ్డు’ ను తిరంగా  రంగులతో అలంకరించారు. దానికి సంబంధించిన దృశ్యాలను హైదరాబాద్ మెట్రో దృశ్యాలంటూ తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతుంది.


text:
వీడియోలోని 'లారీ హెలికాప్టర్ ని' ఢీకొట్టిన ఘటన జరిగింది బ్రెజిల్ లో, భారత్ లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2020
నింగి లోకి ఎగరడానికి సిద్ధంగా ఉన్న హెలికాప్టర్ ని ఒక లారీ ఢీకొట్టిన వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఆ ఘటన మన భారత దేశం లో జరిగిందని చెప్తున్నారు. పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
భారత దేశం లో ఒక లారీ హెలికాప్టర్ ని ఢీకొట్టిన ఘటన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ఒక లారీ హెలికాప్టర్ ని ఢీకొట్టిన ఘటన జరిగింది బ్రెజిల్ లో, భారత్ లో కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే వీడియో తో ఉన్న బ్రెజిలియన్ వెబ్సైట్ల కథనాలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆ కథనాల్లో వీడియోలోని ఘటన బ్రెజిల్ లోని ‘రియో బ్రాంకో’ లో జరిగినట్లుగా ఉంది.
పైన లభించిన సమాచారంతో మేము గూగుల్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ‘Daily Mail’ వారి కథనం లభించింది. ఆ కథనం లో కూడా వీడియోలోని ఘటన బ్రెజిల్ లోని ‘రియో బ్రాంకో’ లో జరిగిందని ఉంది.
చివరిగా, వీడియోలో ఒక లారీ హెలికాప్టర్ ని ఢీకొట్టిన ఘటన జరిగింది బ్రెజిల్ లో, భారత్ లో కాదు.


text:
వీడియోలో ట్రంప్ ప్రకటించింది కరోనా వైరస్ నిర్దారించే 'టెస్ట్' గురించి, వాక్సిన్ గురించి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2020
వచ్చే ఆదివారం కరోనా వైరస్ (COVID-19) వ్యాధికి ‘Roche ‘మెడికల్ కంపెనీ వాక్సిన్ విడుదల చేయనుంది అని డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించాడు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో ఫేస్బుక్ లో ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు వాస్తవం ఉందో పరిశీలిద్దాం.
‘Roche’ మెడికల్ కంపెనీ వచ్చే ఆదివారం కరోనా వైరస్ (COVID-19) వ్యాధికి వాక్సిన్ విడుదల చేస్తుంది అని ప్రకటించిన డోనాల్డ్ ట్రంప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వీడియోలో కరోనా వైరస్ కి ‘Roche’ మెడికల్ కంపెనీ వాక్సిన్ విడుదల చేస్తుందని ట్రంప్ చెప్పలేదు. US లో కరోనా వైరస్ ను పరీక్షించే వేగం పెరగాలని Roche’ మెడికల్ కంపెనీ అభివృద్ధి  చేసిన కరోనా వైరస్ (COVID-19) ‘టెస్ట్’ ని FDA ఆమోదించింది అని ప్రకటించాడు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ తప్పు.
పైన పోస్ట్ చేసిన వీడియో క్లిప్ లో అమెరికా ప్రెసిడెంట్ , డోనాల్డ్ ట్రంప్  ‘Roche ‘మెడికల్ కంపెనీ సీఈఓ, మాట్ సౌసే కి పోడియం ఇవ్వడం చూడవచ్చు. అప్పుడు, ఆ కంపెనీ సీఈఓ మాట్లాడుతూ తమ కంపెనీ అభివృద్ధి చేసిన కరోనా వైరస్ టెస్ట్ ను వేగంగా ఆమోదించిన FDA (U.S ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్) కి ధన్యవాదాలు తెలపడం చూడవచ్చు.
ఇవే పదాలతో  ఇంటర్నెట్ లో వెతికితే పోస్టు లోని వీడియో క్లిప్ కి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో అమెరికా అధ్యక్షుడి అధికారిక ‘White House’ వెబ్సైట్ లో దొరికింది. 13 మార్చ్ 2020న పెట్టిన ఆ వీడియో లో ట్రంప్ ‘నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ’ ప్రకటించి 50 బిలియన్ డాలర్ల ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ ను కరోనా వైరస్ వ్యాధిని నివారించడానికి ఆ దేశం లోని రాష్ట్రాలకు రిలీజ్ చేసాడు. ఆ తరువాత ట్రంప్,  దేశంలో కరోనా వైరస్ ను పరీక్షించే వేగం పెరగాలని ‘Roche’ మెడికల్ కంపెనీ అభివృద్ధి  చేసిన కరోనా వైరస్ (COVID-19) ‘టెస్ట్’ ని FDA ఆమోదించింది అని తెలిపాడు. అంతేకాక, తాను ఐదు లక్షల అదనపు టెస్టులు వచ్చే వారం ప్రారంభంలో అందుబాటులోకి వస్తాయని  ఆశిస్తున్నానని, ఆ టెస్టులు జరిగే చోట్లను ఆదివారం రోజున ప్రకటిస్తానని చెప్పాడు. ఆ వీడియోలో ఆ తరువాత వైస్ ప్రెసిడెంట్ మైక్ పెన్స్ మరియు కరోనా వైరస్ టాస్క్ ఫోర్స్ ప్రతినిధులు కూడా మాట్లాడారు. ‘Roche’ డయాగ్నోస్టిక్స్ వెబ్సైట్ ద్వారా  కరోనా వైరస్ పేషెంట్లను టెస్ట్ చేయడానికి COVID-19 టెస్ట్ కిట్లను ఈ మధ్యనే US లో ఉన్న లాబరేటరీస్ కి తరలించారని తెలిసింది.
U.S. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ (NIH) యొక్క వెబ్‌సైట్ ప్రకారం, కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని నివారించడానికి ఆమోదించబడిన వ్యాక్సిన్లు ప్రస్తుతం లేవు. కానీ, ఆ వ్యాధి నుండి కాపాడుకోవడానికి తయారు చేసిన ఒక పరిశోధనాత్మక వాక్సిన్ (mRNA-1273) ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి మార్చ్ 16 నుండి ఫేస్ -I క్లినికల్ ట్రయల్స్ ని మొదలు పెట్టారు. ఆ వాక్సిన్ కరోనా వ్యాధి నుంచి కాపాడాటానికి పనికి వస్తుందా రాదా అని అంచనా వేయడానికి ఇంకా ఎన్నో పరీక్షలు జరపాలి, అందులో ఈ  ఫేస్ -I ట్రయల్ మొదటిది మాత్రమే. NIAD (నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ ఎలర్జీ అండ్ ఇన్ఫెక్షియస్ డిసీస్), ‘Moderna’ అనే ఒక బయోటెక్ కంపెనీ  కలిసి ఆ వాక్సిన్ ని  తయారు చేసారు.
చివరగా, ట్రంప్ ఆ వీడియోలో  ‘Roche’ అనే మెడికల్ కంపెనీ తయారు చేసిన కరోనా వైరస్ (COVID-19) నిర్ధారించే ‘టెస్ట్’ ని FDA ఆమోదించింది అని చెప్పాడు, వాక్సిన్ గురించి కాదు
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
తిరుమల ఆలయానికి కాలినడక మార్గాన 15ఏళ్ళ పిల్లలతో వెళ్లే భక్తులకి ఉదయం 5 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 2 గంటల వరకు మాత్రమే పరిమితి ఉంది అని టీటీడీ ప్రకటించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 14, 2023
ఇటీవల తిరుమల శ్రీవారి దర్శనానికి వెళ్తున్న ఒక ఆరేళ్ళ చిన్నారి చిరుతపులి దాడిలో మరణించిన నేపథ్యంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (ఈఓ) ఏ.వి. ధర్మా రెడ్డి తిరుమల కాలినడక మార్గాన్ని మూసేద్దాం అనుకుంటున్నాం అని అన్నారు అని చెప్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల కాలినడక మార్గాన్ని మూసేద్దాం అనుకుంటున్నాం అని చెప్పిన తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ ఏ.వి. ధర్మా రెడ్డి
ఫాక్ట్(నిజం): ఒక ఆరేళ్ళ చిన్నారి ఇటీవల తిరుమల బాలాజీ దర్శనానికి వెళ్తూ చిరుతపులి దాడిలో మరణించిన తర్వాత టీటీడీ ఈఓ ఏ.వి.ధర్మా రెడ్డి, కాలినడక బాటలో శ్రీ వారి దర్శనానికి వెళ్లే మార్గంలో బందోబస్తు మరింత పటిష్టం చేస్తున్నట్లు చెప్పారు. ఈ విషయమై మాట్లాడుతూ, 6 గంటలకి ముందే తిరుమల దేవాలయానికి ఉన్న నడక దారుల్ని మూసివేయాలి అని తనకి కొందరు ఇచ్చిన సలహాల గురించి చెప్పారు. ఇలా చేస్తే భక్తులు ఏమైనా ఇబ్బంది పడతారా అని ఆలోచించి ఈ సలహాల గురించి వాళ్ళు పరిశీలిస్తున్నట్లు మీడియాకి తెలిపారు. తర్వాత 13 ఆగష్టు 2023న వచ్చిన వార్త కథనాల ప్రకారం, 15ఏళ్ళ పిల్లలతో కాలినడకన తిరుమల దేవాలయ దర్శనానికి వెళ్లే భక్తులని, ఉదయం 5 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 2 గంటల వరకు మాత్రమే అనుమతిస్తున్నట్లు టీటీడీ ప్రకటించింది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
ఈ విషయం వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని తెలుసుకోవటానికి ఇంటర్నెట్లో సరైన కి వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతుకగా అనేక వార్తా కథనాలు మాకు లభించాయి. 12 ఆగష్టు 2023 నాడు వచ్చిన వార్త కథనాల(ఇక్కడ, ఇక్కడ) ప్రకారం, టీటీడీ ఈఓ ఏ.వి.ధర్మా రెడ్డి తిరుమలకి వెళ్లే కాలినడక మార్గాన భద్రతని పెంచుతున్నట్లు చెప్పారు, 500 సీసీ టీవీ కెమెరాలు కూడా ఏర్పాటు చేస్తున్నారు అని పేర్కొన్నారు. అంతే కాక ‘రెండు కాలినడక మార్గాలను సాయంత్రం 6 గంటలకు మూసివేసే యోచనలో ఉన్నట్లు వెల్లడించారు(ఈ వీడియో చుడండి).’ ధర్మా రెడ్డి చేసిన ఈ వ్యాఖ్యని వైరల్ పోస్టులో తిరుమల కాలినడక మార్గాన్ని పూర్తిగా మూసేసే యోచనలో ఉన్నట్లు తాను అన్నారు అనే అర్థ వచ్చే లాగా షేర్ చేస్తున్నారు.
13వ తారీఖున వచ్చిన వార్త కథనాలు 15ఏళ్ళ పిల్లలతో వెళ్లే భక్తులని ఉదాయం 5 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 2 గంటల వరకు మాత్రమే పరిమితి ఉంది అని టీటీడీ ప్రకటించింది అని పేర్కొన్నాయి. ఈ కథనాల్ని మీరు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. టీటీడీ అధికారిక వెబ్సైటులో దీని గురుంచి అధికారిక ప్రకటన ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, తిరుమల నడక దారిలోపు విధించాలనుకొంటున్న ఆంక్షల గురించి టీటీడీ ఈఓ ఏ.వి.ధర్మా రెడ్డి  చేసిన వ్యాఖ్యలను అసంపూర్ణంగా చెప్తూ, తప్పుదోవ పట్టించేలాగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు


text:
నరేంద్ర మోదీని ప్రపంచంలోనే గొప్ప నాయకుడిగా గుర్తిస్తూ టర్కీ ఎటువంటి పోస్టల్ స్టాంప్ ముద్రించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2022
టర్కీ ప్రభుత్వం భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చిత్రంతో తమ దేశంలో ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంప్ ముద్రించింది అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. నరేంద్ర మోదీని ప్రపంచంలోనే గొప్ప నాయకుడిగా గుర్తిస్తూ టర్కీ ఈ పోస్టల్ స్టాంప్ ముద్రించిందని పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఈ పోస్టు యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
క్లెయిమ్: నరేంద్ర మోదీని ప్రపంచంలోనే గొప్ప నాయకుడిగా గుర్తిస్తూ, టర్కీ మోదీ చిత్రంతో ప్రత్యేక  పోస్టల్ స్టాంపుని ముద్రించింది.
ఫాక్ట్: 2015లో టర్కీ దేశంలో జరిగిన G20 అంటాల్య స‌ద‌స్సు గుర్తుగా టర్కీ అధ్యక్షుడు ఏర్దోగాన్ G20 నాయకుల చిత్రాలతో రూపొందించిన ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంపులని విడుదల చేసారు. నరేంద్ర మోదీ చిత్రం కలిగి ఉన్న పోస్టల్ స్టాంపుతో సహా ఇతర G20 నాయకుల పోస్టల్ స్టాంపులని కూడా G20 స‌ద‌స్సు గుర్తుగా టర్కీ రూపొందించింది. నరేంద్ర మోదీని ప్రపంచంలోనే గొప్ప నాయకుడిగా గుర్తిస్తూ టర్కీ ఎటువంటి ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంపుని ముద్రించలేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్‌కి సంబంధించిన వివరాల కోసం కొన్ని పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, టర్కీ భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చిత్రంతో ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంప్ ముద్రించిన విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు 2015 నవంబర్ నెలలో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. 15 నవంబర్ 2015 నాడు టర్కీలో జరిగిన G20 అంటాల్య స‌ద‌స్సులో నరేంద్ర మోదీ చిత్రంతో రూపొందించిన ఒక ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంపుని విడుదల చేసినట్టు ఈ వార్తా సంస్థలు తెలిపాయి. 2.80 టర్కిష్ లిరా స్టాంపుపై నరేంద్ర మోదీ చిత్రాన్ని అలాగే భారత జాతీయ జెండాను ముద్రించారని ఇందులో తెలిపారు. G20 అంటాల్య స‌ద‌స్సు గుర్తుగా టర్కీ ప్రభుత్వం G20 నాయకుల చిత్రాలతో ప్రత్యేక పోస్ట్ స్టాంపులని రూపొందించినట్టు ఈ వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
G20 నాయకుల చిత్రాలతో ‘ది టర్కిష్ పోస్ట్’ సంస్థ రూపొందించిన ఈ ప్రత్యేక పోస్ట్ స్టాంపుల ఫోటోని ‘G20 టర్కీ’ ట్విట్టర్ హ్యాండిల్ 18 నవంబర్ 2015 నాడు ట్వీట్ చేసింది. ఈ ఫోటోలో నరేంద్ర మోదీ చిత్రం కలిగిన పోస్టల్ స్టాంపుతో సహా ఇతర G20 నాయకుల చిత్రాల పోస్ట్ స్టాంపులని కూడా చూడవచ్చు.
G20 అంటాల్య స‌ద‌స్సు సందర్భంగా టర్కీ రూపొందించిన ఈ ప్రత్యేక స్టాంపులకు సంబంధించిన మరింత సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, నరేంద్ర మోదీని ప్రపంచంలోనే గొప్ప నాయకుడిగా గుర్తిస్తూ టర్కీ ప్రభుత్వం తమ దేశంలో ఎటువంటి పోస్టల్ స్టాంప్ ముద్రించలేదు.


text:
‘అరెస్ట్ భయంతో నారా లోకేష్ పరారీలో ఉన్నాడు’ అన్న ప్రకటన TV9 చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 22, 2023
టీడీపీ నాయకుడు నారా లోకేష్ అరెస్టు భయంతో పరారీలో ఉన్నారని, వారం రోజుల నుండి కనపడటంలేదని TV9 ప్రకటన ఇచ్చినట్టు ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అందులో ఎంత నిజముందో ఈ కధనం ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నారా లోకేష్ అరెస్ట్ భయంతో వారం రోజుల నుండి పరారీలో ఉన్నాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ప్రకటనకు, TV9 ఛానల్ కు ఎటువంటి సంబంధం లేదని,  ఇది TV9 పేరుతో కొందరు ప్రచారం చేస్తున్న ఫేక్ న్యూస్ అని TV9 ట్విట్టర్ ద్వారా తెలిపింది. కావున, ఈ వీడియోలో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వార్త గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే దీనికి సంబంధించిన వార్తలు TV9 ఛానెళ్ళోనే కాకుండా ఏ వార్తా పత్రిక లేదా న్యూస్ ఛానెల్ ప్రచురించినట్లు కనపడలేదు. పైగా, దీని గురించి TV9 ట్విట్టర్ పోస్టు ద్వారా ఈ ప్రకటన తాను చేయలేదని, ఇది TV9 పేరుతో కొందరు ప్రచారం చేస్తున్న ఫేక్ న్యూస్ అని తెలిపింది.
సోషల్ మీడియాలో "అరెస్ట్ భయంతో పరారీలో ఉన్న నారా లోకేష్" అంటూ టీవీ9 పేరిట వస్తున్న వార్త  పూర్తిగా ఫేక్ న్యూస్.
టీవీ9 పేరుతో కొందరు ప్రచారం చేస్తున్న దుష్ప్రచారం ఇది.
ఈ వార్తకు టీవీ9కి ఎలాంటి సంబంధం లేదు.
ఇలాంటి అసత్య వార్తలు ప్రచారం చేసే వాళ్లపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటాం. pic.twitter.com/93ELxyl0u3
నారా లోకేష్, చంద్రబాబు నాయుడు విడుదల కోసం వివిధ పార్టీల నేతలతో సమావేశమై మద్దతు కోరేందుకు ఢిల్లీ వెళ్లిన నేపథ్యంలో ఈ వార్త వైరల్ అవుతుంది. ట్విట్టర్లో పోస్టుల ద్వారా లోకేష్  దీనికి సంబంధించిన విషయాలను తెలపడం గమనించాం.
చివరిగా, ‘అరెస్ట్ భయంతో నారా లోకేష్ పరారీలో ఉన్నాడు’ అన్న ప్రకటన TV9 చేయలేదు.

created: September 22, 2023


text:
‘బండి సంజయ్ గ్రానైట్ స్కాం’ అంటూ టీవీ9 ఎటువంటి వార్తను టెలికాస్ట్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 12, 2021
‘బండి సంజయ్ గ్రానైట్ స్కాం. గ్రానైట్ వ్యాపారులను బ్లాక్ మెయిల్ చేసిన బండి సంజయ్’, అనే వార్తను టీవీ9 టెలికాస్ట్ చేసినట్టు చెప్తూ, టీవీ9 లోగో తో ఉన్న ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీజేపీ ఎంపీ బండి సంజయ్ గ్రానైట్ స్కాం చేసినట్టు టీవీ9 టెలికాస్ట్ చేసిన వార్త వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లో పెట్టినది ఎడిట్ చేసిన వీడియో. తాము అలాంటి వార్తను అసలు టెలికాస్ట్ చేయలేదని, తమ లోగో తో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఫేక్ వీడియోపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసామని టీవీ9 వారు వివరణ ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన వార్త గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అలాంటి వార్తను టీవీ9 టెలికాస్ట్ చేసినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. తాము అలాంటి వార్తను అసలు టెలికాస్ట్ చేయలేదని, తమ లోగో తో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఫేక్ వీడియోపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసామని టీవీ9 వారు వివరణ ఇచ్చారు. ఈ విషయం పై టీవీ9 వారు యూట్యూబ్ లో పెట్టిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
బండి సంజయ్ ఆస్తుల విలువ 600 కోట్లు అని ‘వెలుగు’ మరియు ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ వార్తలు ప్రచురించాయని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలు రెండు రోజుల క్రితం వైరల్ అవ్వగా, అవి కూడా ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటోలని FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవొచ్చు.
తన పై వస్తున్న అసత్య ప్రచారాల పై బండి సంజయ్ చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. బీజేపీ తెలంగాణ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ వారు కూడా ఈ విషయం పై ట్వీట్ చేసారు.
కొంతమంది లుచ్చా లఫంగులు రూ. 600 కోట్లు సంపాదించానంటూ అసత్య ప్రచారం చేస్తున్నారు.
అది నిజమేనని నిరూపిస్తే ఆ డబ్బులను నిరుద్యోగ భృతికి, ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల్లో పనిచేసే టీచర్లు, లెక్చరర్లకు ఇచ్చేస్తా. pic.twitter.com/WX4Mgu3a8U
చివరగా, ‘బండి సంజయ్ గ్రానైట్ స్కాం’ అంటూ టీవీ9 ఎటువంటి వార్తను టెలికాస్ట్ చేయలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో.


text:
ఫేక్ న్యూస్ స్క్రోల్ చేసిన టీవీ9: కొరోనా టీకా వేయించుకున్న ఎలీసా గ్రనటో మృతి చెందలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2020
‘కొరోనా టీకా వేయించుకున్న మొదటి మహిళ 32 ఏళ్ల ఎలీసా గ్రనటో మృతి’ అని చెప్తూ టీవీ9 సంస్థ బ్రేకింగ్ న్యూస్ టెలికాస్ట్ చేసింది. దాన్ని చూసి, ప్రజలందరూ సోషల్ మీడియాలో అదే వార్తను షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, అది ఒక ఫేక్ వార్త అని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ నిర్వహిస్తున్న కొరోనా టీకా పరిశోధనలో ఎలీసా గ్రనటో మొదటి వాలంటీర్ గా టీకా తీసుకుంది. ఎలీసా గ్రనటో చనిపోలేదని, ఆరోగ్యంగానే ఉందని, తనతో మాట్లాడిన బీబీసీ జర్నలిస్ట్ ఒకరు ట్వీట్ చేసాడు. అంతేకాదు, ‘నేను బ్రతికే  ఉన్నా’ అని ఎలీసా గ్రనటో చెప్తూ తీసిన వీడియోని కూడా తన ట్వీట్ లో పెట్టాడు. యూకే ‘హెల్త్ మరియు సోషల్ కేర్ డిపార్ట్మెంట్’ వారు కూడా అది ఒక ఫేక్ వార్త అని ట్వీట్ చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. బీబీసీ జర్నలిస్ట్ ట్వీట్ – https://twitter.com/BBCFergusWalsh/status/1254356432780214272
2. బీబీసీ జర్నలిస్ట్ ట్వీట్ – https://twitter.com/BBCFergusWalsh/status/1254440535709962245
3. యూకే ‘హెల్త్ మరియు సోషల్ కేర్ డిపార్ట్మెంట్’ ట్వీట్ – https://twitter.com/DHSCgovuk/status/1254406873928908802
4. ఫుల్ ఫ్యాక్ట్ ఆర్టికల్ – https://fullfact.org/online/elisa-granato-fake/
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
నిరాజ్ చోప్రాని అభినందిస్తూ ఈ ట్వీట్ చేసింది పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో ఉన్న ఒక ఫేక్ అకౌంట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2021
‘టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020’ జావెలిన్ త్రో స్వర్ణ పతకం సాధించిన నీరజ్ చోప్రాని పాకిస్తాన్ అథ్లెట్, జావెలిన్ త్రో లో పాల్గొన్న అర్షద్ నదీమ్ అభినందిస్తూ పెట్టిన ట్వీట్, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఈ ట్వీట్లో అర్షద్ నదీమ్, “Congratulations to my Idol Neeraj Chopra for winning Gold medal. Sorry Pakistan, I could not win for you.” (తెలుగు అనువాదం: నా ఐడల్ నీరజ్ చోప్రాకు అభినందనలు. నేను గెలవలేకపోయాను, నన్ను క్షమించండి పాకిస్తాన్), అని రాసాడు. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘టోక్యో ఒలింపిక్స్ 2020’లో స్వర్ణ పతకం సాధించిన నీరజ్ చోప్రాని అభినందిస్తూ పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ పెట్టిన ట్వీట్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్‌ని పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ పెట్టలేదు. అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో రూపొందించిన ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ఈ ట్వీట్ చేసింది. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ పేరడీ అకౌంట్ ట్వీట్‌కు సంబంధించి పలు న్యూస్ సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ కోసం ‘@ArshadNadeemPak’ అనే యూసర్ IDతో ఉన్న ట్విట్టర్ అకౌంట్లో వెతకగా, ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్ పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్‌ని డిలీట్  చేసినట్టు తెలిసింది. అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో రుపొందించిన ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ఇంటెరాక్షన్స్‌లో వెతకగా, ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్ పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ కు సంబంధించింది కాదని తెలిసింది. నీరజ్ చోప్రాను అభినందిస్తూ పెట్టిన ఈ ట్వీట్‌ను అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో రూపొందించిన ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ పెట్టినట్టు ‘Live Law India’ లీగల్ కరెస్పాండంట్ స్పర్ష ఉపాధ్యాయ్ ఒక ట్వీట్ సమాధానంలో తెలిపారు. అంతేకాదు, ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్‌ని క్రికెటర్ ‘సయ్యిద్ అన్వర్’ పేరుతో ఇదివరకు నడిపినట్టు ఉపాధ్యాయ్ తన ట్వీట్లో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ మరొక ట్విట్టర్ యూసర్ కూడా ట్వీట్ పెట్టారు. Saeed Anwar (@CSS_25) పేరుతో ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ఇదివరకు నడిపినట్టు ఈ యూసర్ తన ట్వీట్లో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ ట్విట్టర్ ప్రొఫైల్‌కు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం ‘@CSS_25’ కీ పదాలు వాడి ట్విట్టర్లో వెతికితే, ‘@ArshadNadeemPak’ ట్విట్టర్ IDని ట్యాగ్ చేస్తూ పెట్టిన ఒక ట్వీట్ దొరికింది. అంతేకాదు,  @CSS_25 యూసర్ IDతో నడిపిన పాత ట్విట్టర్ అకౌంట్ గూగుల్ కాష్ లో లభించింది. ‘సయ్యిద్ అన్వర్’ పేరుతో ఉన్న ఈ అకౌంటు ట్విట్టర్ ID, పోస్టులో షేర్ చేసిన ‘@ArshadNadeemPak’ ట్విట్టర్ ID ఒకటే అని ‘TweeterID’ టూల్ ద్వార తెలుసుకున్నాము. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్‌ని పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో రూపొందించిన ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంటు పెట్టినట్టు ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
సోషల్ మీడియాల్ వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫేక్ ట్వీట్ గురించి స్పష్టతనిస్తూ పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ అర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, నిరాజ్ చోప్రాని అభినందిస్తూ ఈ ట్వీట్ చేసింది పాకిస్తాన్ అథ్లెట్ అర్షద్ నదీమ్ పేరుతో రుపొంచించిన ఫేక్ అకౌంట్.


text:
పశ్చిమ బెంగాల్ లో హింస సందర్భంలో NRC అవసరమని ఈ ట్వీట్ చేసింది అజిత్ దోవల్ ఫ్యాన్ పేజి (పేరడీ) అకౌంట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2021
భారతదేశంలో NRC చట్టం ఎందుకు తేవాలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం చోటుచేసుకుంటున్న అల్లర్లు చూస్తే అర్ధమవుతుంది అని నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైసర్ (NSA) అజిత్ దోవల్ ట్వీట్ చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాల తరువాత ఆ రాష్ట్రంలోని పలు చోట్ల హింసాత్మక  ఘటనలు చోటుచేసుకున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో చోటుచేసుకున్న అల్లర్ల సందర్భంలో NRC అవసరమని NSA అజిత్ దోవల్ పెట్టిన ట్వీట్.
ఫాక్ట్ (నిజం): NSA అజిత్ దోవల్ కి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదు. అజిత్ దోవల్ పేరుతో ఉన్న ఒక ఫ్యాన్ పేజి (పేరడీ) ట్విట్టర్ అకౌంట్, ఈ ట్వీట్ చేసింది. పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఫలితాల తరువాత చోటుచేసుకున్న అల్లర్ల గురించి అజిత్ దోవల్ మీడియాతో గాని, మరే ఇతర మాధ్యమాలలో స్పందించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ కోసం ట్విట్టర్ లో వెతకగా, నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైసర్ (NSA) అజిత్ దోవల్ కి ట్విట్టర్ లో అధికారిక అకౌంట్ లేదని తెలిసింది. అజిత్ దోవల్ కి ట్విట్టర్ లోనే కాదు, మరే ఇతర సోషల్ మీడియా సైట్స్ లో కూడా అధికారిక అకౌంట్లు లేవని తెలిసింది. పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఫలితాల తరువాత చోటుచేసుకున్న అల్లర్ల గురించి NSA అజిత్ దోవల్ మీడియాతో గాని, లేక ఇతర మాధ్యమాలలో గాని ఎక్కడా స్పందించలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ పై కనిపిస్తున్న యూసర్ పేరు (@ajit_dovalfan) ఆధారంగా ఆ ట్వీట్ పెట్టిన ట్విట్టర్ హేండిల్ దొరికింది. జూలై 2020లో సృష్టించబడిన ఈ ట్విట్టర్ అకౌంట్, NSA అజిత్ దోవల్ ఫ్యాన్ పేజి (పేరడీ) క్లబ్ కి సంబంధించిందని ప్రొఫైల్ వివరణలో స్పష్టం చేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ ని, ఈ ఫ్యాన్ పేజి అకౌంట్ 04 మే 2021 నాడు పోస్ట్ చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ అజిత్ దోవల్ ఫ్యాన్ పేజి పోస్ట్ చేసిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఫ్యాన్ పేజి (పేరడీ) అకౌంట్ పెట్టిన ట్వీట్ ని షేర్ చేస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్టంలో చోటుచేసుకున్న అల్లర్ల గురించి NSA అజిత్ దోవల్ స్పందిస్తూ పెట్టిన ట్వీట్ అంటున్నారు.


text:
బీజింగ్ లో పెరుగుతున్న కోవిడ్-19 కేసుల కథనం ట్వీట్ ని భారత్ - చైనా ఆర్మీల ఘర్షణ నేపథ్యంలో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2020
‘బీజింగ్ సైనిక ఆస్పత్రులు నిండాయి, రోజంతా అంత్యక్రియల గృహాల్లో మృతదేహాలను దహనం చేస్తున్నారు అని చెప్తున్నాడు’ అని ఉన్న ఒక ట్వీట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఆ హాస్పిటల్స్ అలా నిండడానికి కారణం భారత్ మరియు చైనా సైనికుల మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణల్లో గాయపడిన చైనా సైనికుల వలన అన్న నేపథ్యంలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
బీజింగ్ లోని మిలిటరీ హాస్పిటల్స్ భారత జవాన్ల చేతిలో మరణించిన మరియు గాయపడిన చైనా సైనికుల వలన నిండిపోయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ):  స్క్రీన్ షాట్ లోని కథనం లో బీజింగ్ లోని మిలిటరీ హాస్పిటల్స్ నిండింది అక్కడ తాజాగా నమోదవుతున్న కోవిడ్-19 కేసుల వలన అని ఉంది. ఆ కథనం లో ఎక్కడా కూడా భారత్ మరియు చైనా కి మధ్యలో జరుగుతున్న ఘర్షణల గురించి ప్రస్తావించలేదు. కావున పోస్టులో క్లెయిమ్ తప్పుద్రోవ పట్టించేదిలా ఉంది.
స్క్రీన్ షాట్ లోని ట్వీట్ కోసం ‘@Jenniferatnd’ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లొ వెతికినప్పుడు, ఆ ట్వీట్ లభించింది. ఆ ట్వీట్ లో ఉన్న కథనాన్ని చదివినప్పుడు, అందులో బీజింగ్ లో కొత్తగా నమోదవుతున్న కోవిడ్-19 కేసుల వల్ల అక్కడి మిలిటరీ హాస్పిటల్స్ నిండిపోయాయని, అక్కడి  అంత్యక్రియల గృహాల్లో రోజంతా మృతదేహాలను దహనం చేస్తున్నారని ఒక స్థానికుడు చెప్తున్నట్లుగా ఉంది. ఆ కథనంలో ఎక్కడా కూడా భారత్ మరియు చైనా కి  జరుగుతున్న ఘర్షణ ల గురించి ప్రస్తావించలేదు.
15 జూన్ 2020 న భారత్ మరియు చైనా సైన్యాల మధ్య గాల్వాన్ వ్యాలీ లో ఘర్షణలు జరిగాయి. ఆ ఘర్షణ కి సంబంధించి సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, బీజింగ్ లోని మిలిటరీ హాస్పిటల్స్ నిండింది అక్కడ తాజాగా నమోదవుతున్న కోవిడ్-19 కేసుల వలన అని స్క్రీన్ షాట్ లోని కథనం లో ఉంది.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరణంపై హర్షం వ్యక్తం చేస్తూ జర్నలిస్ట్ రానా ఆయుబ్ ట్వీట్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 2, 2020
భారత మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరణంతో అఫ్జల్ గురు ఆత్మకు శాంతి చేకురింది అంటూ జర్నలిస్ట్ రానా ఆయుబ్ ట్వీట్ చేసిందని చెప్తూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.  2017లో రాష్ట్రపతిగా సేవలందిస్తున్న ప్రణబ్ ముఖర్జీ, అఫ్జల్ గురు క్షమాభిక్ష అప్పీల్ ను తిరస్కరించారు. అయితే ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరణంతో అఫ్జల్ గురు ఆత్మకు శాంతి చేకురింది అంటూ జర్నలిస్ట్ రానా ఆయుబ్ ట్వీట్ చేసింది
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ ట్వీట్ ఫోటోషాప్ ద్వారా ఎడిట్ చేసింది. ట్విట్టర్ లో  పేట్టే సాదారణ ట్వీట్ కు పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ట్వీట్ కు చాలా తేడాలు ఉన్నాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ట్వీట్ కోసం జర్నలిస్ట్ రానా అయుబ్ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో వెతకగా, అలాంటి ట్వీట్ ఏది తన అకౌంట్లో పోస్ట్ చేయలేదు అని తెలిసింది. పోస్టులో చూపిస్తున్న ఆ ట్వీట్ కి, సాదారణంగా ట్విట్టర్ లో పోస్ట్ చేసే ట్వీట్ కు చాలా తేడాలు కనిపించాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ ట్వీట్లో తేది మరియు సమయం లేవు. అలాగే, ట్వీట్లో షేర్ చేసిన ఫోటో సాధారణంగా ట్వీట్లో ఉండే అలైన్మెంట్ కి భిన్నంగా పోస్ట్ చేసినట్టు కనిపిస్తుంది. ఈ ఆధారాలతో పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ ఎడిట్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటో ప్రకారం ఈ ట్వీట్ కి 200కి పైగా కామెంట్స్  వచ్చాయి.ఒకవేళ అసలు ట్వీట్ డిలీట్ చేసిన కూడా, ఆ కామెంట్స్ మాత్రం డిలీట్ కావు. కానీ ఎక్కడ కూడా మాకు ఆ కామెంట్స్ కనబడలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ ట్వీట్ ఫోటోషాప్ ద్వార ఎడిట్ చేయబడినది అని జర్నలిస్ట్ రానా ఆయుబ్ తన ట్వీట్ల ద్వార స్పష్టం చేసింది. ఆ ట్వీట్లని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరణంతో అఫ్జల్ గురు ఆత్మకి శాంతి చేకూరుతుంది అని రానా అయూబ్ ట్వీట్ చేయలేదు.

created: September 2, 2020


text:
ఈ ఫోటలో టెంట్ల కింద చికిత్సనందిస్తున్నది మహారాష్ట్రలో టైఫాయిడ్ తో భాదపడుతున్న వారికి, గుజరాత్ లో కరోనా పేషెంట్స్ కి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2021
‘గుజరాత్ తాపి జిల్లాలో టెంట్ల కింద నేలపై కరోనా పేషెంట్స్ కి వైద్యం అందిస్తున్నారని’ చెప్తూ కొందరు పేషెంట్స్ చేతికి సెలైన్ బాటిల్స్ తో నేలపై పడుకున్న ఫోటో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గుజరాత్ తాపి జిల్లాలో టెంట్ల కింద నేలపై కరోనా పేషెంట్స్ కి వైద్యం అందిస్తున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటో గుజరాత్ – మహారాష్ట్ర సరిహద్దులోని రెండు రాష్ట్రాలకు చెందిన పలు గ్రామాల్లో టైఫాయిడ్ తో బాధపడుతున్న పేషెంట్స్ కి  సరిహద్దులో మహారాష్ట్ర వైపున్న గ్రామమైన శివపూర్ లో ఇలా టెంట్ల కింద చికిత్సనందిస్తున్న సంఘటనకి సంబంధించింది. హాస్పిటల్ లో బెడ్స్ అన్ని కరోనా పేషెంట్స్ తో నిండిపోవడంతో ఇలా టెంట్స్ కింద చికిత్స నందించారు. ఈ ఫోటోకి గుజరాత్ లో కరోనా చికిత్స కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని ప్రచురించిన యూట్యూబ్ లోని ఒక మరాఠీ న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియో ప్రకారం ఈ విజువల్స్ మహారాష్ట్ర-గుజరాత్ సరిహద్దులో మహారాష్ట్ర వైపున ఉన్న గ్రామాలలో టైఫాయిడ్ తో భాదపడుతున్న పేషెంట్స్ కి అందిస్తున్న చికిత్సకి సంబంధించినవి.
యూట్యూబ్ వీడియో ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా పోస్టులోని ఫోటోలో ఉన్న విధంగానే పేషెంట్స్ నేలపై చికిత్స పొందుతున్న ఫోటోలు ప్రచురించిన ఒక హిందీ వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఐతే ఈ కథనం ప్రకారం హాస్పిటల్ బెడ్స్ కోవిడ్ పేషెంట్స్ తో నిండిపోవడంతో మహారాష్ట్ర – గుజరాత్ సరిహద్దులోని 10-12 గ్రామాలలో టైఫాయిడ్ తో బాధపడుతున్న వారికి ఇలా టెంట్ల కింద చికిత్సనందిస్తున్నారు.
గూగుల్ సెర్చ్ ద్వారా పోస్టులోని ఫోటోని ప్రచురించిన ఒక గుజరాతీ వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం గుజరాత్ – మహారాష్ట్ర సరిహద్దులోని రెండు రాష్ట్రాలకు చెందిన పలు గ్రామాల్లో టైఫాయిడ్ తో బాధపడుతున్న పేషెంట్స్ కి సరిహద్దులో మహారాష్ట్ర వైపున్న గ్రామమైన శివపూర్ లో ఇలా టెంట్ల కింద చికిత్స నందిస్తున్నారు. ఈ ఫోటోలు ఆ సంఘటనకి సంబంధించినవే. దీన్నిబట్టి, పోస్టులోని ఫోటో ఉన్నది టైఫాయిడ్ చికిత్స పొందుతున్న వారని, కరోనా చికిత్స పొందుతున్న వారు కాదని, పైగా ఈ చికిత్స మహారాష్ట్ర లోని సరిహద్దు గ్రామంలో జరుగుతుందని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
దేశంలో పెరుగుతున్న కరోనా కేసుల నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో టెంట్ల కింద చికిత్సనందిస్తున్నది మహారాష్ట్రలో టైఫాయిడ్ తో బాధపడుతున్న పేషెంట్స్ కి, గుజరాత్ లో కరోనా పేషెంట్స్ కి కాదు.


text:
తెలంగాణ ప్రజలు కేసీఆర్‌ను ఓడించడం ద్వారా తెలంగాణ అభివృద్ధిని అడ్డుకున్నారని ఉదయనిధి స్టాలిన్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 6, 2023
“తెలంగాణ ప్రజలు కేసీఆర్ గారిని ఓడించలేదు, తెలంగాణ అభివృద్ధిని అడ్డుకున్నారు”, అని తమిళనాడు మంత్రి ఉదయనిధి స్టాలిన్ పేర్కొన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కేసీఆర్ నేతృత్వంలోని బీఆర్ఎస్ పార్టీ ఓడిపోయిన నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ప్రజలు కేసీఆర్‌ను ఓడించడం ద్వారా తెలంగాణ అభివృద్ధిని అడ్డుకున్నారని ఉదయనిధి స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఉదయనిధి స్టాలిన్ 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలకు  సంబంధించి గానీ, కేసీఆర్‌కు సంబంధించి గాని అటువంటి వ్యాఖ్యలేవీ ఇటీవల చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఉదయనిధి స్టాలిన్ తెలంగాణ ఎన్నికలకు సంబంధించి గానీ, కేసీఆర్‌కు సంబంధించి గానీ అటువంటి వ్యాఖ్యలేవీ తన అధికారిక సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్స్‌లో ట్వీట్ లేదా పోస్ట్ చేయలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ ఉదయనిధి స్టాలిన్ కేసీఆర్‌కు సంబంధించి అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, ఆ విషయాన్ని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
తెలంగాణలో, అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరిగిన ఇతర రాష్ట్రాలలో గెలిచిన రాజకీయ పార్టీలకు తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి, ఉదయనిధి స్టాలిన్ తండ్రి, ఎం.కే. స్టాలిన్ ట్వీట్ ద్వారా శుభాకాంక్షలు తెలిపారు. కానీ, 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించి ఉదయనిధి స్టాలిన్ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
Congratulations to the winning parties in the state legislative elections of #Telangana, #MadhyaPradesh, #Chhattisgarh, and #Rajasthan!
Wishing them a term filled with positive change, progress, and prosperity for people from all sections.#ElectionResults
చివరగా, తెలంగాణ ప్రజలుకేసీఆర్‌ను ఓడించడం ద్వారా తెలంగాణ అభివృద్ధిని అడ్డుకున్నారని ఉదయనిధి స్టాలిన్ అనలేదు.

created: December 6, 2023


text:
తాజగా విజ్ఞాన్, గీతం, కోనేరు లక్ష్మయ్య ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ హోదాని యూజీసీ రద్దు చేయలేదు, ఇది 2017 వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 5, 2020
యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ (UGC) ఈరోజు ఒక సంచలన నిర్ణయం తీసుకొందని, దేశ వ్యాప్తంగా 123 కాలేజీల ‘యూనివర్సిటీ’ హోదా రద్దు చేసిందని చెప్తూ, ‘విజ్ఞాన్, గీతం, కోనేరు లక్ష్మయ్య  యూనివ‌ర్శిటీ హోదాల ర‌ద్దు’ అని ఆంధ్రప్రభ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) ని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): తాజగా విజ్ఞాన్, గీతం, కే ఎల్ ల ‘యూనివ‌ర్శిటీ’ హోదాను ర‌ద్దు చేసిన యూజీసీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): విజ్ఞాన్, గీతం, కే ఎల్ ల ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ (‘Deemed to be University’) హోదాని యూజీసీ రద్దు చేయలేదు. కేవలం వాటి పేర్లలో ‘యూనివర్సిటీ’ పదం వాడొద్దని చెప్పింది. కావాలంటే, ‘Deemed to be University’ అని బ్రాకెట్స్ లో రాసుకోవచ్చని 2017 లోనే యూజీసీ తెలిపింది; తాజాగా కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
దేశవ్యాప్తంగా 123 కాలేజీలకు యూనివర్సిటీ హోదా రద్దు చేస్తూ యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ (యూజీసీ) ఏమైనా నిర్ణయం తీసుకుందా అని ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, 2017 లో ఈ విషయం పై కొన్ని వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. 123 కాలేజీల ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ (‘Deemed to be University’) హోదాని యూజీసీ రద్దు చేయలేదని, కేవలం వాటి పేర్లలో ‘యూనివర్సిటీ’ పదం వాడొద్దని చెప్పిందని తెలుస్తుంది. కావాలంటే, ‘Deemed to be University’ అని బ్రాకెట్స్ లో రాసుకోవచ్చని 2017 లోనే యూజీసీ ఇచ్చిన ఆర్డర్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. మే 2020 లో అలాంటి ఆర్డర్ ఒకటి మళ్ళీ 127 ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ లకు ఇచ్చినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
2017 లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుని ఇక్కడ చదవొచ్చు.‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ హోదా ఉన్న కాలేజీలు ‘యూనివర్సిటీ’ అనే పదం వాడకుండా చూడమని యూజీసీ కి సుప్రీమ్ కోర్టు చెప్పింది.
యూజీసీ ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ ల లిస్టులో విజ్ఞాన్, గీతం, కే ఎల్ కాలేజీల పేర్లు కూడా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కావున, ఆ కాలేజీలు తమ పేర్లలో ‘యూనివర్సిటీ’ అని పెట్టుకోకుండా ‘Deemed to be University’ అని పెట్టుకున్నట్టు వారి వెబ్ సైట్లలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) చూడవొచ్చు.
చివరగా, విజ్ఞాన్, గీతం, కే ఎల్ ల ‘డీమ్డ్ టు బీ యూనివ‌ర్శిటీ’ (‘Deemed to be University’) హోదాని యూజీసీ రద్దు చేయలేదు. కేవలం వాటి పేర్లలో ‘యూనివర్సిటీ’ పదం వాడొద్దని 2017 లో చెప్పింది, మళ్ళీ అదే విషయాన్నీ మే 2020లో పునరుద్ఘాటించింది.

created: October 5, 2020


text:
ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణించకూడదని UIDAI స్పష్టంగా తెలిపింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 19, 2024
ఇక నుండి ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా (జనన ధ్రువీకరణ) పరిగణించవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసిందని ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఇదే విషయాన్ని UIDAI స్పష్టం చేస్తూ ఒక సర్క్యులర్ విడుదల చేసిందంటూ సంస్థ డైరెక్టర్ పేరుతో డిసెంబర్ 2023లో విడుదల చేసిన సర్క్యులర్‌ను కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్త/ సర్క్యులర్‌కు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇక నుండి ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణించవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణించవద్దని UIDAI జారీ చేసిన సర్క్యులర్‌ను తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు. ఆధార్‌ను కేవలం ఐడెంటిటీ ప్రూఫ్‌గా మరియు అడ్రస్ ప్రూఫ్‌గా మాత్రమే పరిగణించాలని డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా కాదని UIDAI స్పష్టంగా తెలిపింది. గతంలో అనేక కోర్టులు కూడా ఇదే విషయాన్ని పునరుద్ఘాటించాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణించవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎలాంటి ప్రకటన చేయలేదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్నది ఇదే అంశంపై స్పష్టతనిస్తూ UIDAI డైరెక్టర్ 2023 డిసెంబర్‌లో AUA/KUA కేంద్రాలకు పంపించిన సర్క్యులర్.
AUA/KUA  కేంద్రాలు ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణిస్తున్నాయని, కానీ అలా పరిగణించకూడదని ఈ సర్క్యులర్ సారాంశం. 2018లో కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక మెమోరాండం ద్వారా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసిందని, పలు హైకోర్టులు కూడా వివిధ సందర్భాలలో ఇదే పునరుద్ఘాటించాయని కూడా ఈ సర్క్యులర్‌లో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
ఐతే ఈ సర్క్యులర్‌లో చెప్పిన విషయాన్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణిస్తున్నారని షేర్ చేస్తున్నారు. సాధరణంగా, ఆధార్ నమోదుకు సంబంధించి ఏయే పత్రాలను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణిస్తారో అన్న వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇటీవల బొంబాయి హైకోర్టుతో పాటు గతంలో అనేక కోర్టులు ఆధార్‌ను జనన ధ్రువీకరణగా పరిగణించకూడదని చెప్పిన తీర్పులకు సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇదిలా ఉండగా ఇటీవల ఉద్యోగుల ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (EPFO) డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా ఆధార్‌ను పరిగణించబోమని స్పష్టం చేసింది. UIDAI ఆదేశాల అనుసారమే ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్ డాక్యుమెంట్‌ల లిస్టు నుండి తొలగించామని EPFO స్పష్టం చేసింది. ఆధార్‌ను కేవలం ఐడెంటిటీ ప్రూఫ్‌గా మరియు అడ్రస్ ప్రూఫ్‌గా మాత్రమే పరిగణించాలని డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా కాదని UIDAI స్పష్టం చేసింది. దీన్నిబట్టి పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త నిజం కాదని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ఆధార్‌ను డేట్ ఆఫ్ బర్త్ ప్రూఫ్‌గా పరిగణించకూడదని UIDAI స్పష్టంగా తెలిపింది.

created: January 19, 2024


text:
నిత్యానంద కైలాస దేశానికి ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తింపు లేదు. కాబట్టి ఆ దేశానికి అధికారిక రాయబారులు లేరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2023
పలు నేరాలకు సంబంధించి ఆరోపణలు ఎదురుకొంటున్న నిత్యానంద భారత్ నుండి పారిపోయి సొంతంగా కైలాస దేశాన్ని ప్రకటించుకున్న విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఇటీవల జరిగిన ఒక ఐక్యరాజ్య సమితి సమావేశంలో కైలాస దేశానికి సంబంధించిన ప్రతినిధి ప్రియా నిత్యానంద శాశ్వత రాయబారి హోదాలో పాల్గొన్నదన్న వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వార్తని షేర్ చేయడం ద్వారా నిత్యానంద దేశమైన ‘యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ కైలాస’ కు ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తించినట్టు అనుకుంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఐక్యరాజ్య సమితి సమావేశంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ కైలాస ప్రతినిధి ప్రియా నిత్యానంద శాశ్వత రాయబారి హోదాలో పాల్గొంది.
ఫాక్ట్(నిజం): నిత్యానంద ఏర్పాటు చేసుకున్న కైలాస దేశానికి ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తింపు లేదు. కాబట్టి కైలాస దేశానికి ఐక్యరాజ్య సమితిలో రాయబారులేవరూ లేరు. ఇటీవల జరిగిన ఒక జనరల్ (సాధారణ) సమావేశంలో ప్రియా నిత్యానంద పాల్గొంది. ఐతే ఇది ఒక సాధారణ సమావేశమని, ఈ సమావేశంలో ఎవరైనా పాల్గొనవచ్చిని ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రతినిధులు తెలిపారు. కాకపోతే ప్రియా నిత్యానంద మాట్లాడిన దాన్ని తాము పరిగణలోకి తీసుకోవడం లేదని కూడా వారు స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
అసలు ప్రియా నిత్యానంద ప్రకటించుకున్నట్టు ఆమె కైలాస దేశ రాయబారిగానే ఈ మీటింగ్‌కు హాజారైందా, అసలు ఐక్యరాజ్య సమితి కైలాస దేశాన్ని అధిరికంగా గుర్తించిందా అన్న విషయాలు కింద చూద్దాం.
ఐక్యరాజ్య సమితి కైలాస దేశాన్ని గుర్తించలేదు:
ముందుగా భద్రతా మండలి సిఫార్సు చేసి, ఆ తరవాత జనరల్ అసెంబ్లీలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో ఆమోదం పొందిన తరవాతే ఐక్యరాజ్య సమితి ఒక దేశాన్ని అధికారికంగా గుర్తించి, సభ్యత్వాన్ని అందిస్తుంది. సాధారణంగా ఐక్యరాజ్య సమితితో ఒక దేశం సభ్యత్వం పొందే ప్రక్రియ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ప్రస్తుతం ఐక్యరాజ్య సమితిలో మొత్తం 193 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా కొన్ని దేశాలు సభ్యత్వం కాకుండా కేవలం అబ్సర్వర్ హోదా కలిగి ఉన్నాయి. ఐతే నిత్యానంద ప్రకటించుకున్న ‘యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ కైలాస’ దేశాన్ని ఐక్యరాజ్య సమితి అధికారికంగా గుర్తించలేదు. సభ్యత్వ దేశాల లిస్టులో కైలాస దేశ పేరు కూడా లేదు. కాబట్టి కైలాస దేశానికి ఐక్యరాజ్య సమితి సభ్యత్వ సమావేశాల్లో పాల్గొనే అనుమతి లేదు.
మరి కైలాస రాయబారి పాల్గొన్నది ఏ సమావేశంలో ?
ఇటీవల 24 ఫిబ్రవరి 2023 నాడు జెనీవాలో 19వ ఐక్యరాజ్య సమితి ఆర్థిక, సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక హక్కుల కమిటీ (CESCR) సమావేశం జరిగింది. ఈ మీటింగ్‌లో ప్రియా నిత్యానంద అనే ఒక మహిళ తనని తాను ‘యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ కైలాస’ శాశ్వత రాయబారిగా ప్రకటించుకుంటూ ప్రసంగించింది.
స్థిరమైన అభివృద్ధి లక్ష్యాలు అనే అంశంపై జరిగిన ఇలాంటి ఒక సాధారణ సమవేశంలో ప్రియా నిత్యానంద పాల్గొన్నది. ఐతే ప్రియా నిత్యానంద ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నది అధికారిక హోదాలో కాదు, ఇది ఒక జనరల్ (సాధారణ) సమావేశం. సాధారణంగా ఈ సమావేశానికి ఎవరైనా హాజరు కావచ్చు. అలాగే ప్రశ్నలు అడగడం మరియు సలహాలు అందించడం కూడా చేయవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త ఈ విషయానికి సంబంధించిందే. ఈ సమావేశంలో మాట్లాడుతూ నిత్యానందను భారత దేశం వేధిస్తోందని ఆరోపించింది కూడా.
ప్రియా నిత్యానంద మాట్లాడిన విషయాలను UN పరిగణలోకి తీసుకోలేదు:
ప్రియా నిత్యానంద ఐక్యరాజ్య సమితి సమావేశాల్లో పాల్గొన్న దానికి సంబంధించి వివరణ కోరుతూ ఇండియా టుడే, UN అధికారులను సంప్రదించగా, ప్రియా నిత్యానంద మాట్లాడిన విషయాలను తాము పరిగణలోకి తీసుకోవట్లేదని, ఇది కేవలం ఒక జనరల్ (సాధారణ) సమావేశం అని, ఇందులో ఎవరైనా మాట్లాడవచ్చు, ప్రశ్నలు అడగవచ్చు అని  వారు తెలిపారు.
మహిళల పట్ల వివక్ష నిర్మూలనకు సంబంధించి కైలాస ప్రతినిధులు వ్రాత పూర్వకంగా సమర్పించింది కూడా తాము ప్రచురించబోమని తెలిపినట్టు కూడా ఇండియా టుడే రాసుకొచ్చింది.
పైగా పలు దేశాలలో ఏర్పాటు చేసిన స్వచంద సంస్థల ద్వారా నిత్యానంద ప్రతినిధులు ఐక్యరాజ్య సమావేశాలలోకి ప్రవేశిస్తున్నారని ఇండియా టుడే అనుమానం వ్యక్తం చేసింది.
చివరగా, నిత్యానంద ఏర్పాటు చేసుకున్న కైలాస దేశానికి ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తింపు లేదు. కాబట్టి ఆ దేశానికి అధికారిక రాయబారులు లేరు.


text:
భారతీయ మహిళలు తమ భర్తలను కొట్టడంలో ప్రపంచంలోనే 3వ స్థానంలో ఉన్నట్లుగా ఐక్యరాజ్యసమితి ఏ సర్వేను విడుదల చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 19, 2019
ఐక్యరాజ్యసమితి తమ సర్వేలో భారతీయ మహిళలు వారి భర్తలను కొట్టడంలో ప్రపంచంలోనే మూడవ స్థానంలో ఉన్నారని వెల్లడించినట్లుగా ఉన్న ఒక స్క్రీన్ షాట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. దాంట్లో నిజమెంతుందో విశ్లేషిద్దాం.
ఐక్యరాజ్యసమితి తమ సర్వేలో భారతీయ మహిళలు వారి భర్తలను కొట్టడంలో ప్రపంచంలోనే మూడవ స్థానంలో ఉన్నారని వెల్లడించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఐక్యరాజ్యసమితి అలాంటి సర్వే ఏదీ కూడా ప్రచురించలేదు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘United Nations survey ranks Indian women third in beating their husbands’ అని వెతికినప్పుడు, అలాంటి వార్తనే కొన్ని ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు కూడా ప్రచురించినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఇండియా టుడే మరియు డెక్కన్ క్రానికల్ వారు కూడా ఈ విషయం పై ఆర్టికల్స్ ప్రచురించారు.
‘Sada El Balad News’ వారు 18 జూలై, 2016 న మొట్టమొదటిగా ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ ఆధారంగా మిగితా అందరు ఈ విషయం పై న్యూస్ ఆర్టికల్స్ రాసినట్టు గమనించవచ్చు. ఆర్టికల్స్ లో ‘UN Crime Statistics’ ఆధారంగా ర్యాంకింగ్లు ఇచ్చినట్టుగా ఉంటుంది. కానీ, ‘UNODC’ వెబ్ సైట్ లో అలాంటి సర్వే గురించి ఎటువంటి సమరాచారం దొరకలేదు. అసలు ఈ విషయం పై ఐక్యరాజ్యసమితి చేసిన సర్వే గురించి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ తప్ప వేరే ఎటువంటి అధికారిక సమచారం ఇంటర్నెట్ లో దొరకలేదు.  ‘UNODC’ సంస్థ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా జరుగుతున్న నేరాల సంఖ్య, డ్రగ్స్ కేసుల గురుంచి రిపోర్ట్స్ రిలీజ్ చేస్తుంది. దాంట్లో మగ వాళ్ళ మీద హింస మీద ఎటువంటి రిపోర్ట్ రిలీజ్ చెయ్యలేదు.
చివరగా, ఐక్యరాజ్యసమితి భారతీయ మహిళలు తమ భర్తలను కొట్టడంలో ప్రపంచంలోనే మూడవ స్థానంలో ఉన్నట్లుగా ఏ సర్వేను విడుదల చేయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 19, 2019


text:
ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రపంచ దేశాల ఆర్ధిక అంశాలకు సంబంధించి ఎటువంటి ర్యాంకింగ్స్ ని విడుదల చేయదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2021
ఐక్యరాజ్య సమితి విడుదల చేసిన ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశం 163వ స్థానంలో ఉందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఐక్యరాజ్య సమితి విడుదల చేసిన ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశానిది 163వ స్థానం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రపంచ దేశాలకు సంబంధించిన ఆర్ధిక అంశాలకు సంబంధించి ఎటువంటి ర్యాంకింగ్స్ ని విడుదల చేయదు. కాబట్టి పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఐక్యరాజ్య సమితి విడుదల చేసిన ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశానిది 163వ స్థానం అన్న వార్తలో నిజం లేదు. అక్టోబర్ 2020లో (IMF) విడుదల చేసిన వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్ ఆధారంగా స్టాటిస్టిక్స్ టైమ్స్ అనే ఒక సంస్థ నవంబర్ 2020లో GDP వృద్ది అనే అంశంపై ఇచ్చిన ర్యాంకింగ్స్ లో భారత దేశ ర్యాంక్ 164గా ఉంది, ఈ ర్యాంక్ ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత్ 163వ స్థానంలో ఉన్నట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రపంచ దేశాల ఆర్ధిక అంశాలకు సంబంధించి ఎటువంటి ర్యాంకింగ్స్ ని విడుదల చేయదు. కాబట్టి పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఐక్యరాజ్య సమితి విడుదల చేసిన ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశానిది 163వ స్థానం అన్న వార్తలో నిజం లేదు.
1971 నుండి చారిత్రక, భౌగోళిక మొదలైన కారణాల వల్ల అభివృద్ధి కాలేక పోతున్న దేశాలను Per capita income, Human assets, Economic vulnerability వంటి అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకోని లీస్ట్ డెవలప్డ్ కంట్రీస్ (LDC) గా వర్గీకరిస్తుంది. ఈ లిస్టులో ప్రస్తుతం 46 దేశాలు ఉన్నాయి, ఐతే ఈ లిస్టులో భారత దేశం లేదు.
సాధారణంగా ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రతీ సంవత్సరం హ్యూమన్ డెవలప్మెంట్ ఇండెక్స్(HDI) విడుదల చేస్తుంది. మానవ అభివృద్ధిని కేవలం ఆర్ధిక విషయాలతో ని కాక మరింత సమగ్రంగా విశ్లేషించడానికి ఆరోగ్యం (life expectancy at birth), విద్య (expected years of schooling) మరియు జాతీయ తలసరి ఆదాయం (gross national income (GNI) per capita) వంటి అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని ఈ రిపోర్ట్ విడుదల చేస్తుంది, ఈ రిపోర్ట్ లో ప్రపంచ దేశాలకు ర్యాంకింగ్స్ ఇస్తుంది. ఐక్యరాజ్య సమితి చివరగా 2020లో విడుదల చేసిన ఈ ర్యాంకింగ్స్ లో భారత దేశం 131వ ర్యాంక్ లో నిలిచింది.
ఐతే మరి ఈ 163వ ర్యాంక్ అనేది ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?
అక్టోబర్ 2020లో ఇంటర్నేషనల్ మోనేటరీ ఫండ్ (IMF) వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్ రిపోర్ట్ ప్రపంచ దేశాల GDP వృద్దికి సంబంధించి విడుదల చేసిన గణాంకాలలో 2020 సంవత్సరానికి గాను భారత దేశ GDP వృద్ది రేటు ‘-10.289’ గా ఉంటుందని అంచనా వేసింది, అదే విధంగా పర్చేసింగ్ పవర్ పారిటీ ఆధారంగా లెక్కించినప్పుడు 2020వ సంవత్సరంలో భారత దేశ GDP 8,681.303 బిలియన్ డాలర్లు గా ఉందని ఈ అంచనా తేల్చింది.
ఐతే ఇంటర్నేషనల్ మోనేటరీ ఫండ్ (IMF) విడుదల చేసిన ఈ గణాంకాల ఆధారంగా స్టాటిస్టిక్స్ టైమ్స్ అనే ఒక సంస్థ నవంబర్ 2020లో ప్రపంచ దేశాలకు వివిధ అంశాలలో ర్యాంకింగ్స్ ఇచ్చింది. ఐతే ఈ సంస్థ GDP వృద్ది అనే అంశంలో ఇచ్చిన ర్యాంకింగ్స్ లో భారత దేశ ర్యాంక్ 164గా ఉంది. ఈ ర్యాంకింగ్ ని ఇటీవల ప్రపంచ బ్యాంక్ మాజీ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ కౌశిక్ బసు తన ట్విట్టర్ ఎకౌంటు లో షేర్ చేయడంతో చాలా మంది ఈ ట్వీట్ ని షేర్ కూడా చేసారు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నది ఈ ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగానే అన్న విషయం మనం అర్థం చేసుకోవాలి, ఎందుకంటే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశం 163 ర్యాంక్ లో ఉందని చెప్తూ ఎటువంటి అంతర్జాతీయ సంస్థ రిపోర్ట్ విడుదల చేయలేదు. కాకపోతే 2020 సంవత్సరానికి GDP వృద్ది రేట్ లో 164 స్థానంలో ఉన్న భారత దేశ ర్యాంక్ ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో భారత దేశానిది 163వ ర్యాంక్ గా తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది.
చివరగా, ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రపంచ దేశాల ఆర్ధిక అంశాలకు సంబంధించి ఎటువంటి ర్యాంకింగ్స్ ని విడుదల చేయదు.

created: February 26, 2021


text:
దళిత బహుజనులని ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 8, 2021
దళిత బహుజనులను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తించినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దళిత బహుజనులు ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధస్సు కలిగిన వారని ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): దళిత బహుజనులు ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు. ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ‘ETV Andhra Pradesh’ బ్రేకింగ్ న్యూస్ టెంప్లేట్ ఎడిట్ చేయబడినది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, దళిత బహుజనులు ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదని తెలిసింది. ఒక వేల ఐక్యరాజ్య సమితి నిజంగా అలాంటి ప్రకటన చేస్తే, దేశంలోని వార్తా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, అలాంటి న్యూస్ ఎక్కడా రిపోర్ట్ కాలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన న్యూస్ బులెటిన్ కోసం ‘ETV Andhra Pradesh’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో వెతకగా, ఐక్యరాజ్య సమితి కి ముడిపెడుతూ ఇలాంటి వార్త ఏది ‘ETV Andhra Pradesh’ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది అని చెప్పవచ్చు.
ఇదివరకు, ఐక్యరాజ్య సమితి విశ్వబ్రాహ్మణులని ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా ప్రకటించిందని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, దానికి సంబంధించి FACTLY ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, దళిత బహుజనులని ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.


text:
CGTMSE కింద 85% ప్రభుత్వ గ్యారెంటీతో 5 కోట్ల వరకు బిజినెస్ లోన్స్ పొందవచ్చు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 11, 2023
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన CGTMSE స్కీం ద్వారా ఎటువంటి తాకట్టు అవసరం లేకుండా 5 కోట్ల వరకు బిజినెస్ లోన్స్ పొందవచ్చని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. 85% లోన్ అమౌంట్‌కు ప్రభుత్వమే గ్యారంటీగా ఉంటుందని, బ్యాంకులు ఈ లోన్స్ ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తే ప్రభుత్వానికి ఫిర్యాదు చేయవచ్చని కూడా ఈ వీడియోలో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రభుత్వమే గ్యారంటీగా ఉంటూ CGTMSE స్కీం ద్వారా ఎటువంటి తాకట్టు అవసరం లేకుండా 5 కోట్ల వరకు బిజినెస్ లోన్స్ అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): CGTMSE కింద ప్రభుత్వ గ్యారెంటీతో బిజినెస్ లోన్స్ 5 కోట్ల వరకు రుణాలు ఇస్తున్నారు. ఐతే బ్యాంకులు అప్లికేషన్‌లను పరిశీలించి వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైన ప్రతిపాదనలకు మాత్రమే రుణాలు అందిస్తారు. అలాగే రుణాల విలువ ఆధారంగా ప్రభుత్వం అందించే గ్యారెంటీ మారుతుంది. అలాగే ప్రతీ సంవత్సరం ఈ గ్యారెంటీకి సంబంధించి కొంత ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. కావున పోస్టు ద్వారా తెలిపిన సమాచారం అసంపూర్ణంగా ఉంది.
సూక్ష్మ మరియు చిన్న పరిశ్రమల (MSME) కోసం ఎటువంటి తాకట్టు/థర్డ్ పార్టీ  గ్యారెంటీ లేకుండా అందించే ఉద్దేశంతో 2000లో అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం సూక్ష్మ మరియు చిన్న పరిశ్రమలకు రుణాలు అందించడం కోసం సూక్ష్మ మరియు చిన్న పరిశ్రమల కోసం క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఫండ్ ట్రస్ట్ (CGTMSE)ను ఏర్పాటు చేసింది.
అప్పటికే బిజినెస్ చేస్తున్న లేదా కొత్తగా బిజినెస్ చేయాలనుకున్న (సోలో ప్రొప్ప్రియేటర్‌షిప్ సంస్థ, యాజమాన్య సంస్థ, భాగస్వామ్య సంస్థలు, ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీలు, పబ్లిక్ లిమిటెడ్ కంపెనీలు) వారు ఈ స్కీం కింద బ్యాంకులు/ బ్యాంకింగేతర ఆర్థిక సంస్థల నుండి ఎటువంటి తాకట్టు లేకుండా 5 కోట్ల వరకు రుణాలు పొందవచ్చు.
లబ్దిదారులను బ్యాంకులు సెలెక్ట్ చేస్తాయి:
ఐతే ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో చెప్తున్నట్టు ఈ స్కీం కింద దరఖాస్తు చేసుకున్న అందరికీ రుణాలు ఇవ్వరు. రుణాలు అందించే సంస్థలు తమ వివేకం/విచక్షణ ఉపయోగించి అప్లికేషన్‌లను పరిశీలించి వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైన ప్రతిపాదనలకు మాత్రమే రుణాలు అందిస్తారు.
ఈ పథకం కింద ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు/ ఆర్థిక సంస్థలు/ సూక్ష్మ ఆర్థిక సంస్థలు 50 లక్షలకు వరకు, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంక్‌లు మరియు షెడ్యూల్డ్ అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంక్‌లు 2 కోట్ల వరకు,  పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు, ప్రైవేట్ సెక్టార్ బ్యాంకులు, విదేశీ బ్యాంకులు 5 కోట్ల వరకు అర్హత కలిగిన రుణగ్రహీతలకు రుణాలు అందిస్తారు.
ప్రభుత్వ గ్యారెంటీ:
అదేవిధంగా అర్హులైన అందరికీ ప్రభుత్వం 85% గ్యారెంటీ అందించదు. ప్రభుత్వం అందించే గ్యారెంటీ సంబంధించి కొన్ని షరతులు ఉన్నాయి. ఐతే రుణాలు పొందాలనుకునే సంస్థలకు 5 లక్షల లోపు రుణాలకు 85% గ్యారెంటీను ప్రభుత్వం అందిస్తుంది. అలాగే  5 కోట్ల రుణాలకు 75% గ్యారెంటీ ప్రభుత్వం అందిస్తుంది. అలాగే మహిళా వ్యాపారవేత్తలు / SC/STలకు/ వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తులు ఎంత ఋణం తీసుకున్న ప్రభుత్వం 85% గ్యారెంటీను అందిస్తుంది. ఏ క్యాటగిరీకి ఎంత వరకు ప్రభుత్వ గ్యారెంటీ వస్తుందో కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.
వార్షిక గ్యారెంటీ ఫీజు:
ఐతే ఈ రుణాలకు ప్రతీ సంవత్సరం కొంత గ్యారెంటీఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. గ్యారెంటీఫీజు అనేది తీసుకునే రుణ విలువపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రుణాల రిస్క్ ఆధారంగా కూడా ఈ ఫీజులో వ్యత్యాసం ఉంటుంది. ఏయే క్యాటగిరీకి ఎంత గ్యారెంటీఫీజు ఉంటుందనేది కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫిబ్రవరి 2023 నాటికీ ఈ పథకం కింద సుమారు 4 లక్షల కోట్ల విలువైన గ్యారంటీలకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పథకం గురించిన పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, CGTMSE కింద 85% ప్రభుత్వ గ్యారంటీతో 5 కోట్ల వరకు బిజినెస్ లోన్స్ పొందవచ్చు.

created: September 11, 2023


text:
పీఎం కిసాన్ FPO యోజన కింద 750 మంది ఉన్న ఒక్క FPOకు కేంద్రం 15 లక్షల మ్యాచింగ్ గ్రాంట్  ఈక్విటీ అందిస్తుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 21, 2023
రైతుల ఆదాయం పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన  పీఎం కిసాన్ FPO యోజన కింద కొంతమంది రైతులు కలిసి కొత్తగా వ్యవసాయం ప్రారంభించడానికి 15 లక్షల రూపాయలు అందజేస్తోందని చెప్తున్న వార్తా కథనం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.  ఈ పథకం ప్రయోజనాన్ని పొందడానికి 11 మంది రైతులు ఒక సంస్థ లేదా కంపెనీని ఏర్పాటు చేసుకోవాలిని, దీనివల్ల రైతులకు వ్యవసాయ పరికరాలు లేదా ఎరువులు, విత్తనాలు, మందులు కొనుగోలు చేయడం సులభతరం అవుతుందని ఈ కథనంలో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ వార్తలో నిజమెంతుందో ఈ కథనం ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం పీఎం కిసాన్ FPO యోజన కింద కొంతమంది రైతులు కలిసి కొత్తగా వ్యవసాయం ప్రారంభించడానికి 15 లక్షల రూపాయలు అందజేస్తోంది.
ఫాక్ట్(నిజం):  పీఎం కిసాన్ FPO పథకం కింద 15-20 మంది కలిగి ఉన్న 20 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గ్రూప్‌లను కలిపి ఒక ఫార్మర్ ప్రొడ్యూసర్ ఆర్గనైజేషన్‌గా (FPO) పరిగణిస్తారు. ఒక FPOలో కనీసం 300 మంది ఉండాలి.  ఇలా ఏర్పడిన ఒక్కో FPOకు ప్రభుత్వం గరిష్టంగా రూ. 15 లక్షలు మ్యాచింగ్ గ్రాంట్ ఈక్విటీ అందిస్తుంది. అంటే ఒక FPO గరిష్టంగా 15 లక్షల ఈక్విటీ పొందాలంటే ఆ FPOలో సుమారు 750 మంది రైతులు ఉండాలి. దీనిని కొన్ని సంస్థలు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని 11 మంది సభ్యులకు కేంద్రం 15 లక్షలు ఇస్తుందని ప్రచారం చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
రైతుల ఆదాయం పెంచే ఉద్దేశంతో 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం  పీఎం కిసాన్ FPO (ఫార్మర్ ప్రొడ్యూసర్ ఆర్గనైజేషన్) అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాల ఉత్పత్తి మరియు మార్కెటింగ్ పెంచే విధంగా రైతులను సంఘాలుగా సంఘటితం చేసి వారికి ఆర్ధిక సహయం అందించటం ద్వారా రైతుల ఆదాయం పెంచటం ఈ పథకం యొక్క లక్ష్యం.
పీఎం కిసాన్ FPO యోజన:
ఈ పథకం గైడ్లైన్స్ ప్రకారం ముందుగా గ్రామ/క్లస్టర్ స్థాయిలో ఒకేరకమైన ఆసక్తి ఉన్న 15-20 మందిని ఒక గ్రూప్‌గా ఏర్పాటు చేయాలి. ఈ రకంగా ఏర్పాటు చేసిన 20 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గ్రూప్‌లను కలిపి ఒక ఫార్మర్ ప్రొడ్యూసర్ ఆర్గనైజేషన్‌గా (FPO) పరిగణిస్తారు. ఒక FPOలో కనీసం 300 మంది ఉండాలి. అదే కొండ ప్రాంతాలు మరియు ఈశాన్య ప్రాంతాలలో 7-8 గ్రూప్‌లను కలిపి ఒక FPOగా ఏర్పాటు చేయాలి.
ఇలా ఏర్పడిన FPOలు కేంద్రంలోని కంపెనీస్ ఆక్ట్ లేదా రాష్ట్రంలోని  కోఆపరేటివ్ సొసైటీస్ కింద రిజిస్టర్ అవ్వాలి. ఇలా ఏర్పడిన FPOలు స్వతహాగా వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాలకు సంబంధించిన వ్యాపారాలు చేసుకునే విధంగా ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తుంది. ఉదాహరణకు విత్తనాలు, ఎరువులు, ఫెర్టిలైజర్స్, మొదలైనవి సప్లై చేయడం/టిల్లర్, స్ప్రింక్లర్ సెట్, హార్వెస్టర్ వంటి వ్యవసాయ యంత్రాలు అద్దెకు ఇవ్వడం/ వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నిల్వ, రవాణా వంటి లాజిస్టిక్స్ సేవలను అందించడం మొదలైన వ్యాపారాలు చేసుకునేలా ప్రభుత్వం ఈ FPOలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
FPOల నిర్వహణకు ప్రభుత్వ సహాయం:
ప్రతీ FPOకు గరిష్టంగా 18 లక్షలు వరకు మూడేళ్ళ పాటు ప్రభుత్వం సహాయాన్ని అందిస్తుంది. ప్రభుత్వం అందించే ఈ ఆర్ధిక సహయంతో సిబ్బంది జీతాలు, రెంట్స్,  నిర్వహణ ఖర్చులు, మౌలిక సదుపాయాలు మొదలైనవాటికి ఉపయోగించవచ్చు. ఈ సహాయం FPO నిర్వహణ కోసం చేసేదే తప్ప, ప్రత్యేకంగా ఒక్కో రైతుకు ఇచ్చేది కాదు. కాగా నాలుగో సంవత్సరం నుండి ప్రభుతం ఈ సహాయం చేయదు, FPOలు ఈ ఖర్చుల కోసం తమ ఆర్ధిక వనరులను తామే సృష్టించుకోవాలి.
ప్రభుత్వం ప్రతీ సభ్యునికి ఈక్విటీ అందిస్తుంది:
సాధారణంగా ఈ FPOలు బ్యాంకులు/ ఆర్ధిక సంస్థల వద్ద నుండి లోన్‌లు తీసుకొని ప్రాజెక్టులు నిర్వహించి తమ వ్యాపార కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంటాయి. ఐతే ఈ FPOలను ఆర్ధికంగా బలోపేతం చేసి, అవి సులభంగా రుణాలు పొందే విధంగా ఉండేందుకు ప్రభుత్వం ప్రతీ ఒక్క సభ్యునికి గరిష్టంగా రూ. 2000 మ్యాచింగ్ ఈక్విటీ గ్రాంట్ (తన సొంత ఈక్విటీకి/ఆ వ్యాపారంలో తన షేర్/వాటాకు అనుగుణంగా) అందిస్తుంది. ఇలా చేయడం ద్వారా FPOలో సభ్యుల వాటా ఆధారంగా రుణాలు పొందే అవకాశం ఉంటుంది. ఐతే ప్రభుత్వం ఒక్కో FPOకు గరిష్టంగా రూ. 15 లక్షలు మాత్రమే ఈక్విటీ అందిస్తుంది. అంటే ఒక FPO గరిష్టంగా 15 లక్షల ఈక్విటీ పొందాలంటే ఆ FPOలో సుమారు 750 మంది రైతులు ఉండాలి.
ఐతే ప్రభుత్వం సభ్యునికి గరిష్టంగా రూ. 2000 ఈక్విటీ అందించే ఈ నియమాన్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని, కేంద్ర ప్రభుత్వం 11 సభ్యుల FPOకు 15 లక్షలు ఇస్తుందని వార్తలు ప్రచురించాయి. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, hmtv, news18, దిశ, zee న్యూస్, tv9,సాక్షి, ABP, మొదలైన వార్తా సంస్థలు ఈ వార్తను ప్రచురించాయి. ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న పోస్టు కూడా ఇలా అసంపూర్ణ సమాచారం అందిస్తుంది.
కాని పైన చెప్పినట్టు 750 మంది ఉన్న ఒక FPOకు ప్రభుత్వం 15 లక్షల ఈక్విటీ అందిస్తే నికరంగా ఒక్కో సభ్యునికి వచ్చేది గరిష్టంగా రూ. 2000 మాత్రమే. ఈ FPOల బలోపేతానికి ఈక్విటీ అందించడమే కాకుండా, ఇవి నిర్వహించే  ప్రాజెక్ట్‌ల కోసం తీసుకునే లోన్‌లకు సంబంధించి 2 కోట్ల వరకు క్రెడిట్ గ్యారంటీ కూడా ఇస్తుంది.  ఈ FPOలకు అవసరమైన శిక్షణ, పర్యవేక్షణ కూడా ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది.
చివరగా, పీఎం కిసాన్ ఎఫ్‌పీఓ యోజన కింద 750 మంది ఉన్న ఒక్క ఎఫ్‌పీఓకు కేంద్రం 15 లక్షల ఈక్విటీ అందిస్తుంది.


text:
కర్ణాటకలో శక్తి పథకం కింద మహిళలు రాష్ట్రం లోపల ఎంత దూరమైనా ప్రభుత్వ బస్సులలో ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2023
కర్ణాటకాలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎన్నికల ముందు తాము అధికారంలోకి వస్తే మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం అందిస్తామని చెప్పి ఇప్పుడు కేవలం 20 కి.మీ వరకే ఉచితంగా ఇస్తామని, అనంతరం సాగే ప్రయాణానికి డబ్బులు చెల్లించాల్సిందేనని అంటుందని చెప్తున్న పోస్ట్‌లు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి. ఈ విషయాన్ని ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య శనివారం స్వయంగా వెల్లడించారు అని కూడా ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటక కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మహిళలకు అందించే ఉచిత బస్సు ప్రయాణానికి 20 కిలోమీటర్ల పరిమితి విధించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రారంభించిన శక్తి పథకం ద్వారా రాష్ట్రం లోపల ఎంత దూరమైనా ప్రభుత్వ బస్సులలో ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు. కాగా ఇతర రాష్ట్రాలలోకి ప్రయాణించే విషయానికి సంబంధించి కేవలం కొన్ని రూట్లలో  మాత్రమే ప్రయాణం ఉచితం. ఇతర అంతర్రాష్ట్ర రూట్లలో ప్రయాణంలో పొరుగు రాష్ట్రంలోని 20 కి.మీల దూరం వరకు మాత్రమే ఉచితం. ఆ తరవాత ప్రయాణానికి మాత్రం డబ్బులు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఈ విషయాన్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని మొత్తానికే 20 కి.మీలు ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చని కొన్ని కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
కర్ణాటకలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎన్నికల మేనిఫెస్టోలో చెప్పినట్టు మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణం అందించే ‘శక్తి యోజనను’ ఈ నెల 11న ప్రారంభించింది. ముఖ్యమంత్రి సిద్దరామయ్య రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ముందు ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ పథకం ద్వారా మహిళలకు అందించే ఉచిత ప్రయాణం కేవలం 20 కి.మీ మాత్రమే పరిమితం కాదు. రాష్ట్రానికి చెందిన మహిళలు మరియు ట్రాన్స్‌జెండర్లు ఈ పథకం ద్వారా రాష్ట్రంలో ఎంత దూరమైనా ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు. ఈ పథానికి సంబంధించి ఇష్యూ చేసిన డిపార్టుమెంట్ సర్కులర్‌లో ఈ విషయం స్పష్టం చేసారు.
అంతర్రాష్ట్ర ప్రయాణానికి పరిమితులు విధించారు:
కాకపొతే ఈ పథకం కింద ఇతర రాష్ట్రాలలోకి (అంతర్రాష్ట్ర) ప్రయాణానికి  సంబంధించి కొన్ని ఎంపిక చేసిన ఇంటర్‌స్టేట్ రూట్లలో మాత్రమే మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం ఉంటుంది. ఇతర అంతర్రాష్ట్ర రూట్లలో మహిళలు ఉచితంగా ప్రయాణించడానికి అనుమతించబదు. మహిళలు ఉచితంగా ప్రయాణించగలిగే కొన్ని ఇంటర్‌స్టేట్ రూట్ల వివరాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ లిస్టులో ఉన్న ఇంటర్‌స్టేట్ రూట్లు మినహాయిస్తే ఇతర అంతర్రాష్ట్ర ప్రయాణానికి సంబంధించి కర్ణాటక నుండి పొరుగు రాష్ట్రాల లోపల 20 కిలోమీటర్ల వరకు మాత్రమే ప్రయాణం ఉచితం. 20 కిలోమీటర్లు దాటాక ప్రయాణానికి మాత్రం ఛార్జ్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు బళ్లారి నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 20 కి.మీ వరకు మహిళలు ఉచితంగా వెళ్లవచ్చు. ఆ తరవాత ప్రయాణానికి మాత్రం డబ్బులు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇదే విషయాన్ని ముఖ్యమంత్రి సిద్దరామయ్య ఈ పథకానికి సంబంధించి ఏర్పట్టు చేసిన ప్రెస్ మీట్‌లో స్పష్టం చేసాడు. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పొరుగు రాష్ట్రాల్లో కేవలం 20 కిలోమీటర్ల వరకే ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు అనే నిబంధనను తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని కొన్ని వార్తా సంస్థలు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఈ పథకం కింద కేవలం 20 కిలోమీటర్ల వరకే ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు అని రిపోర్ట్ చేయడంతో సోషల్ మీడియాలో ఈ వార్త విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది.
చివరగా, కర్ణాటకలో శక్తి పథకం కింద మహిళలు రాష్ట్రం లోపల ఎంత దూరమైనా ప్రభుత్వ బస్సులలో ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు.


text:
అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌లోని శిల్పాలని ఇండోనేషియా సముద్ర గర్భంలో కనుగొన్న 5000 ఏళ్ల నాటి పురాతన హిందూ దేవాలయ దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2023
ఇండోనేషియాలోని పెముటేరన్ సముద్రంలో ఈత కొడుతూ బెంటర్ అనే ఒక గజ ఈతగాడు సముద్రం అడుగున 5000 ఏళ్ల నాటి పురాతన హిందూ దేవాలయాన్ని కనుగొన్నాడంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇండోనేషియాలోని పెముటేరన్ సముద్రంలో ఈత కొడుతూ బెంటర్ అనే ఒక గజ ఈతగాడు సముద్రం అడుగున 5000 ఏళ్ల నాటి పురాతన హిందూ దేవాలయాన్ని కనిపెట్టాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, ఇండోనేసియా బాలి ప్రావిన్సులోని పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌లోని విగ్రహాలని చూపిస్తుంది. ఈ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌ని ‘సీ రోవర్ డైవ్ సెంటర్’ వ్యవస్థాపకుడు పాల్ టార్లీ 2005లో ‘రీఫ్ గార్డెనర్స్’ అనే కమ్యూనిటి ప్రొజెక్టులో భాగంగా కృత్రిమంగా నిర్మించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలో కనిపిస్తున్న సముద్రగర్భ శిలా అవశేషాలు, ఇండోనేసియా బాలి ప్రావిన్సులోని పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌లో ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఈ శిలా అవశేషాలు పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ గార్డెన్‌లోనివని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌ని 2005లో ‘రీఫ్ గార్డెనర్స్’ అనే సోషల్/ఎకనామిక్ ప్రొజెక్టులో భాగంగా నిర్మించినట్టు ‘సీ రోవర్ డైవ్ సెంటర్’ వ్యవస్థాపకుడు పాల్ టార్లీ ఒక వీడియో వివరణలో స్పష్టం చేశారు. ఈ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌కు సంబంధించి మరింత స్పష్టతనిస్తూ పాల్ టార్లీ తన బ్లాగ్లో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ కృత్రిమ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌ని 2005లో ‘రీఫ్ గార్డెనర్స్’ అనే కమ్యూనిటి ప్రాజెక్టులో భాగంగా నిర్మించినట్టు ఇండోనేషియా టూరిజం మంత్రుత్వ శాఖ తమ వెబ్సైట్లో తెలిపింది. ఇదివరకు, ఇవే చిత్రాలని ద్వారకా నగరంలో బయటబడ్డ శిల్పాలని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, Factly అది తప్పని స్పష్టం చేస్తూ ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, పెముటేరన్ అండర్ వాటర్ టెంపుల్ గార్డెన్‌లోని శిల్పాలని ఇండోనేషియా సముద్ర గర్భంలో కనుగొన్న 5000 ఏళ్ల నాటి పురాతన హిందూ దేవాలయ దృశ్యాలంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
CPM పార్టీని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ అని యునెస్కో సర్టిఫై చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 24, 2019
CPM ని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ గా యునెస్కో ప్రకటించిందని చెప్తూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ వినియోగదారులు  అందుకు సంబంధించిన ఒక సర్టిఫికేట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ విషయం ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
ఆ పోస్టు 2018లో పెట్టినప్పటికీ, దానిని  ప్రస్తుతం కూడా కొంతమంది షేర్ చేస్తున్నారు.
CPM పార్టీని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ అని యునెస్కో సర్టిఫై చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): CPM పార్టీని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ గా యునెస్కో సర్టిఫై చేసిందంటూ వస్తున్న వార్త ఒక పుకారు అని యునెస్కో సంస్థ వెల్లడించింది.  కావున, పోస్టులో చెప్పింది అబద్ధం.
గూగుల్ లో ‘CPM party most honest party UNESCO’ అని కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, యునెస్కో సంస్థ వారి ట్వీట్ ఒకటి లభించింది. దాని ద్వారా, ఒక ట్విట్టర్ వినియోగదారుడు యునెస్కో ని తమ సంస్థ CPM పార్టీని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ గా సర్టిఫై చేసిందా అని అడిగినప్పుడు, ఆ సంస్థ అది ఒక ‘పుకారు’ అని తెలిపినట్లుగా తెలిసింది.
Dear @rajnbose, that’s a hoax. Unfortunately, we can’t track all the hoaxes out there.
గతంలో కూడా ఇలాంటి సర్టిఫికెట్ ఆధారాంగానే యునెస్కో సంస్థ ఇస్లాం మతాన్ని ప్రపంచ ప్రశాంత మతంగా ప్రకటించిందని వార్తలు వచ్చినప్పుడు ‘FACTLY’ సంస్థ రాసిన ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవవచ్చు.
చివరగా, CPM పార్టీని ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ పార్టీ గా యునెస్కో  సర్టిఫై చేయలేదు. అది ఒక పుకారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 24, 2019


text:
చంద్రబాబు నాయుడు భద్రత దృష్ట్యా అనుమానితులని చంపమని NSGకి కేంద్ర హోం శాఖ ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2023
టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడుకి ఎవరైనా హాని తలపెడుతున్నారని అనుమానమొస్తే కాల్చి పడేయమని నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్(NSG) కమాండోలకు కేంద్ర హోం శాఖ పూర్తి అధికారాలను ఇచ్చిందంటూ చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారం లో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చంద్రబాబు నాయుడుకి ఎవరైనా హాని తలపెడుతున్నారని సందేహం వస్తే కాల్చి పడేయమని NSG కమాండోలకు కేంద్ర హోం శాఖ పూర్తి అధికారాలు ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్: కేంద్ర హోం శాఖ ఇటువంటి ఆదేశాలను ఎప్పుడూ ఇవ్వలేదు. ఆగస్టు 2022 లో 6+6 గా ఉన్న చంద్రబాబు భద్రతను 12+12 గా పెంచబడింది కానీ, అనుమానితులని చంపమని ఎక్కడా ఇటువంటి ఆదేశాలు జారీ కాలేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, 26 ఆగస్టు 2022 న భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా 6+6 కమాండోలతో ఉన్న భద్రతను 12+12 కమాండోలుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పెంచింది. సంబంధిత మీడియా కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, ఇటీవల చంద్రబాబుకి హాని తలపెడతారని అనుమానమొచ్చిన వ్యక్తులని కాల్చమని కేంద్ర హోం శాఖ కానీ, NSG కానీ అధికారికంగా ఎప్పుడూ ఎలాంటి ఆదేశాలు జారీ చేయలేదు. ‘నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్ చట్టం, 1986’ లో కూడా NSG భద్రత కల్పించే వ్యక్తులపై దాడి చేస్తారనే అనుమానంతో ఇతరులని చంపవచ్చని  ఎక్కడా కూడా చెప్పబడలేదు.
చివరిగా, చంద్రబాబు నాయుడుకి ఎవరైనా హాని తలపెడుతున్నారని అనుమానమొస్తే కాల్చి పడేయమని నేషనల్ సెక్యూరిటీ గార్డ్(NSG) కమాండోలకు కేంద్ర హోం శాఖ ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయలేదు.


text:
విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తించిందని వస్తున్న వార్త ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2020
విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటించిందని చెప్తూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేస్తున్నారు. ఐక్యరాజ్య సమితి  నిజంగా అలాంటి ప్రకటన చేసిందో లేదో చూద్దాం.
విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు, అది ఒక ఫేక్ న్యూస్. ఆ వార్తతో ఉన్న ‘ETV Andhra Pradesh’ బ్రేకింగ్ న్యూస్ టెంప్లేట్ ఫోటోషాప్ చేసినది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టు లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటన ఏమీ చేయలేదని తెలుస్తుంది. ఒక వేల ఐక్యరాజ్య సమితి నిజంగా అలాంటి ప్రకటన చేస్తే, దేశంలోని వార్తా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, అలాంటి న్యూస్ ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవ్వలేదు. కావున, ఆ వార్తతో ఉన్న ‘ETV Andhra Pradesh’ బ్రేకింగ్ న్యూస్ టెంప్లేట్ ఫోటోషాప్ చేసినది.
గతంలో కూడా ఐక్యరాజ్య సమితి (దాని ఏజెన్సీ ‘యునెస్కో’) పేరిట చాలా ఫేక్ వార్తాలు సోషల్ల్ మీడియాలో చలామణీ అయినప్పుడు, ‘FACTLY’ వాటిని తప్పని తెలుస్తూ రాసిన కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, విశ్వబ్రాహ్మణులను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా ఐక్యరాజ్య సమితి గుర్తించిందని వస్తున్న వార్త ఫేక్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 18, 2020


text:
లంబాడాలను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 25, 2021
‘లంబాడాలను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా, శక్తివంతులుగా గుర్తించిన ఐక్యరాజ్య సమితి’, అంటూ ‘ETV ఆంధ్రప్రదేశ్’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసినట్టు ఒక న్యూస్ బులిటెన్ స్క్రీన్ షాట్‌ని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఐక్యరాజ్య సమితి లంబాడాలను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా, శక్తివంతులుగా గుర్తించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): లంబాడాలను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు. ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ‘ETV Andhra Pradesh’ బ్రేకింగ్ న్యూస్ టెంప్లేట్ ఎడిట్ చేయబడినది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, లంబాడాలను ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదని తెలిసింది. ఈ విషయాన్ని తెలుపుతూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ట్వీట్ కూడా చేయలేదు. ఒక వేళ ఐక్యరాజ్య సమితి నిజంగా అలాంటి ప్రకటన చేసివుంటే, దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసినట్టు మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన న్యూస్ బులెటిన్ కోసం ‘ETV Andhra Pradesh’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో వెతకగా, ఐక్యరాజ్య సమితికి ముడిపెడుతూ ఇలాంటి వార్త ఏది ‘ETV Andhra Pradesh’ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ‘ETV Andhra Pradesh’ న్యూస్ టెంప్లెట్ ఎడిట్ చేయబడినది అని చెప్పవచ్చు.
ఇదివరకు, ఐక్యరాజ్య సమితి విశ్వబ్రాహ్మణులని, దళితులని ప్రపంచంలోని అత్యంత మేధావులుగా పరిగణించిందని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఐక్యరాజ్య సమితి అలాంటి ప్రకటనలేవి చేయలేదని స్పష్టం చేస్తూ FACTLY ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరకు, లంబాడాలను ప్రపంచంలోనే అత్యంత మేధావులుగా గుర్తిస్తూ ఐక్యరాజ్య సమితి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.

created: October 25, 2021