text:
ఫోటోలో బ్రిటిష్ వారి చేతిలో కొరడా దెబ్బలు తింటుంది ‘భగత్ సింగ్’ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 29, 2019
అప్పట్లో వార్తాపత్రికలు ప్రచురించిన భగత్ సింగ్ ఫోటో అని చెప్తూ ఒక వ్యక్తి బ్రిటీష్ వారి చేతిలో కొరడా దెబ్బలు తింటున్న ఫోటోని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
బ్రిటిష్ వారి చేతిలో అతి భయంకరమైన కొరడా దెబ్బలు తింటున్న భగత్ సింగ్.
ఫోటోలో ఉన్నది భగత్ సింగ్ కాదు. పోస్ట్ లోని ఫోటోని కాసుర్ రైల్వే స్టేషన్ లో తీసినట్టు 1920 లో ప్రచురించిన ఒక పుస్తకం లో చూడవచ్చు. 1919-20 సమయంలో భగత్ సింగ్ లాహోర్ లోని డీ.ఏ.వీ స్కూల్ లో చదువుతుండే వాడు మరియు అప్పటికి అతని వయసు 12 సంవత్సరాలు మాత్రమే. అంతేకాదు, ప్రభుత్వం ప్రచురించిన డాక్యుమెంటుల్లో కూడా 1920 కంటే ముందు భగత్ సింగ్ స్వాతంత్ర ఉద్యమాల్లో పాల్గొని బ్రిటిష్ వారి చేతిలో కొరడా దెబ్బలు తినట్టు లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో ఉన్న ఒక ట్వీట్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ట్వీట్ చూస్తే పోస్ట్ లోని ఫోటో 1920 లో ‘Benjamin Horniman’ ప్రచురించిన పుస్తకం నుండి తీసుకున్నట్టు ఉంటుంది. కావున ఆ బుక్ గురించి వెతకగా, ఆ పుస్తకం పేరు ‘Amritsar and Our Duty to India’ అని తెలుస్తుంది (ఆ పుస్తకం యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చదవచ్చు). పోస్ట్ లోని ఫోటోని ఆ పుస్తకం లో 120 పేజీ లో చూడవచ్చు. ఆ ఫోటో కింద ‘Another picture of an Indian tied to a ladder at Kasur railway station being flogged’ అని  రాసి ఉంది. ఫోటోలో ఉంది భగత్ సింగ్ అని ఆ పుస్తకంలో ఎక్కడా కూడా లేదు.
పోస్ట్ లో ఫోటో ఒక వార్తాపత్రిక లో వచ్చినట్టు చెప్తున్నారు. రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో ఈ ఫోటో పత్రిక లో వచ్చినట్టు ఉన్న ఒక ఫోటో కూడా దొరుకుంతుంది. అయితే ఆ ఫోటో చూస్తే వార్తా పత్రిక పేరు కానీ, ప్రచురించిన తేదీ కానీ ఉండవు. ఫోటో కింద మాత్రం ‘జైలు లో బ్రిటిష్ వారి చేతిలో కొరడా దెబ్బలు తింటున్న భగత్ సింగ్’ అని ఉంటుంది. ఆ ఫోటో తీసింది రైల్వే స్టేషన్ లో అని, జైలు లో కాదని, ఇంతకుముందే చూసాము. అంతే కాదు, 1920 కంటే ముందు భగత్ సింగ్ జైలు లో ఉన్నట్టుగానీ, కొరడా దెబ్బలు తినట్టు గానీ ఎక్కడా కూడా ఆధారాలు లేవు. కావున, వార్తా పత్రిక ఒకవేళ ఫోటోలో ఉన్నది భగత్ సింగ్ అని ప్రచురించినా, అది తప్పు.
1919 లో జలియన్ వాలా బాగ్ సంఘటన జరిగినప్పుడు భగత్ సింగ్ కి 12 ఏళ్ళు అని, తను అప్పుడు లాహోర్ లోని డీ.ఏ.వీ స్కూల్ లో చదువుతుండే వాడని ‘Bhagat Singh: Select Speeches And Writings’ పుస్తకం లో చదవచ్చు (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చదవచ్చు). అయితే, జలియన్ వాలా బాగ్ సంఘటన తర్వాత భగత్ సింగ్ అక్కడికి వెళ్లి రక్తం చిందిన పిడికెడు మట్టి తనతో తీసుకొని వచ్చాడని ఆ పుస్తకం లో ఉంటది. కానీ, తనను 1920 కంటే ముందు బ్రిటీష్ వారు అరెస్ట్ చేసారని కానీ, కొరడా దెబ్బలు కొట్టారని కానీ ఎక్కడా కూడా లేదు. అంతే కాదు, 2019 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన ‘Dictionary of Martyrs’ లో కూడా 1920-22 సమయం నుండి భగత్ సింగ్ స్వాతంత్ర ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నట్టు ఉంటుంది.
చివరగా, ఫోటోలో బ్రిటిష్ వారి చేతిలో కొరడా దెబ్బలు తింటుంది ‘భగత్ సింగ్’ కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో మోడీ శిరస్సు వంచి ప్రణామం చేస్తున్నది అప్పటి తుమ్కూర్ మేయర్ కి, గౌతమ్ అదానీ భార్యకు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2019
గౌతమ్ అదానీ భార్యకి ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ శిరస్సు వంచి ప్రణామం చేస్తున్నారని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
గౌతమ్ అదానీ భార్యకు శిరస్సు వంచి ప్రణామం చేస్తున్న మోడీ.
ఫోటోలో మోడీ ప్రణామం చేస్తున్నది అప్పటి తుమ్కూర్ మేయర్ గీత రుద్రేశ్ కి, గౌతమ్ అదానీ భార్యకు కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో రెండు ఫోటోలు ఉంటాయి. మొదటిది, మోడీ 2014 లో ‘HN Reliance Foundation Hospital’ ప్రారంభోత్సవం కి వెళ్ళినప్పుడు తీసినది.  రెండవ ఫోటో లో మోడీ  ఒకరికి శిరస్సు వంచి ప్రణామం చేస్తుంటారు.  రెండవ ఫోటో గురించి తెలుసుకోవడానికి ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ ఫోటో 2014 లో ‘India Food Park’ ని ప్రారంభించడానికి మోడీ తుమ్కూర్ (కర్ణాటక) వెళ్ళినప్పుడు తీసినదని తెలుస్తుంది. ఫోటోలో ఉన్నది తుమ్కూర్ మేయర్ గీత రుద్రేశ్ అని అప్పట్లో ఒక వార్తాపత్రికలో వచ్చిన ఆర్టికల్ ని ఒకరు ట్వీట్ చేసారు.
@nistula PM Modi greets Tumkur Mayor Ms. Geetha Rudresh Yesterday. pic.twitter.com/vXcozjNOUC
అంతేకాదు, ‘OneIndia Kannada’ ఆర్టికల్ లో మోడీ పర్యటన వివరాలు చూస్తే కూడా పొద్దున్న 9:56 కి తుమ్కూర్ హెలిపాడ్ కి చేరుకున్న మోడీ కి తుమ్కూర్ మేయర్ స్వాగతం పలికినట్టు ఉంటుంది.
చివరగా, ఫోటోలో మోడీ శిరస్సు వంచి ప్రణామం చేస్తున్నది అప్పటి తుమ్కూర్ మేయర్ కి, గౌతమ్ అదానీ భార్యకు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఫోటోలో రామోజీరావు మరియు భువనేశ్వరితో ఉన్నది చిదంబరం భార్య నళిని కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 23, 2019
‘చిదంబరం భార్య నళిని గారితో రామోజీరావు గారు, చంద్రబాబు నాయుడు గారి భార్య భువనేశ్వరి గారు’ అని చెప్తూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో రామోజీరావు మరియు భువనేశ్వరి తో ఉన్నది చిదంబరం భార్య నళిని
ఫోటోలో ఉన్నది నళిని కాదు అని, అక్కడ ఉన్నది తనేనని ‘వనజ చల్లగుల్ల’ అనే  టీడీపీ కార్యకర్త ఒకరు ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చేసారు. నారా లోకేష్ కూడా ఆ ట్వీట్ ని రీ-ట్వీట్ చేసారు. అంతేకాదు, చిదంబరం భార్య నళిని యొక్క మిగితా ఫోటోలు చూసినా, ఫోటోలో ఉన్నది నళిని కాదు అని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో సెర్చ్ చేయగా, ఆ ఫోటోలో ఉన్నది నళిని కాదు అని ఉన్న ఒక ట్వీట్ ని నారా లోకేష్ రీ-ట్వీట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. రీ-ట్వీట్ చేసిన ట్వీట్ చూస్తే,  ఆ ఫోటోలో ఉన్నది చిదంబరం భార్య నళిని కాదు అని, ఫోటోలో రామోజీ రావు మరియు భువనేశ్వరి తో ఉన్నది తనేనని ‘వనజ చల్లగుల్ల’ అనే  టీడీపీ కార్యకర్త ట్వీట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు.
FAKE ALERT!!
JAFFAS CAUGHT AGAIN!
PayTM Batch members didn’t know they can fool all the people sometimes, but not all the times!
😄😆😅😂🤣#FekuJagan #FekuJaffas https://t.co/ijhRPEu0kc
గూగుల్ లో ‘నళిని చిదంబరం’ ఫోటోల కోసం వెతకగా, చాలా ఫోటోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఆ ఫోటోలు చూసినా, పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్నది నళిని చిదంబరం కాదని తెలుస్తుంది.
చివరగా, ఫోటోలో రామోజీరావు మరియు భువనేశ్వరి తో ఉన్నది చిదంబరం భార్య నళిని కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తున్న వ్యక్తి మోతిలాల్ వోరా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 5, 2019
కొంతమంది ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఒక వ్యక్తి రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా ఉన్న ఫోటో పెట్టి, ఆ వ్యక్తి 90 ఏళ్ళ కాంగ్రెస్ లీడర్ మోతిలాల్ వోరా అని ఆరోపిస్తున్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫొటోలో రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా ఉన్న వ్యక్తి, 90 ఏళ్ళ కాంగ్రెస్ లీడర్ మోతిలాల్ వోరా.
రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా ఉన్న వ్యక్తి ఛత్తీస్గఢ్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు త్రిభువనేశ్వర్ సరన్ సింగ్ దేవ్ (టిఎస్ సింగ్ దేవ్ గా ప్రసిద్ది చెందారు). కావున, పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
ఆ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో, ఈ ఫోటో 2018లో “Did TS Singh DEO touch the feet of Rahul Gandhi?” అనే ఆరోపణతో సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం జరిగిందని తెలిసింది. దీని ద్వారా, ఆ ఫోటో లోని వ్యక్తి టిఎస్ సింగ్ దేవ్  అని తెల్సింది. కానీ, అతను నిజంగానే రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నించాడా లేదా అనే విషయం మాత్రం స్పష్టంగా తెలియలేదు.
“పత్రిక” అనే ఒక రాయపూర్ స్థానిక వార్తా సంస్థ, ఆ ఫోటో టిఎస్ సింగ్ దేవ్  ఛత్తీస్ గఢ్  మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసినప్పటిది అని, దాంట్లో టిఎస్ సింగ్ దేవ్ రాహుల్ గాంధీ పాదాల దగ్గర పడిన ఒక దారాన్ని తీయటానికి వంగినప్పుడు ఫోటో తీసారని రిపోర్ట్ చేసింది.
ఫోటో యొక్క వాస్తవికత గురించి తెలుసుకోడానికి “India Today” వారు టిఎస్ దేవ్ ని సంప్రదించినప్పుడు, ఆయన స్వీయ విరుద్ధమైన జవాబులు ఇచ్చారు. ఒక సందర్భంలో అతను, ఆ ఫోటో ఒక మార్ఫింగ్ చేయబడిన ఫోటో అని చెప్పాడు. మరొక సందర్భంలో, అతను నేల మీద పడిన రుమాలు తీయటానికి తాను వంగినట్లుగా చెప్పారు. కానీ, ఫోటోలో అలాంటి రుమాలు ఎక్కడా కనిపించలేదు.
ఫోటో యొక్క వాస్తవికతను నిర్ధారించడానికి కావాల్సిన వీడియో కోసం టిఎస్ సింగ్ దేవ్ ఛత్తీస్ గఢ్  మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసినప్పటి వీడియో కవేరేజ్ చూసినప్పుడు, ఫోటో తీసిన సందర్భానికి సంబంధించి ఎక్కడ రికార్డ్ అవ్వలేదు. కానీ, మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం అనంతరం టిఎస్ సింగ్ దేవ్, వేదిక మీద ఉన్న రాహుల్ గాంధీ ఆశీర్వాదం తీకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, రాహుల్ అలా చేయకుండా ఆపినట్లుగా ఈ వీడియో లో చూడవచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో రాహుల్ గాంధీ పాదాలను తాకడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తున్న వ్యక్తి మోతిలాల్ వోరా కాదు. అతను ఛత్తీస్ గఢ్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు త్రిభువనేశ్వర్ సరన్ సింగ్ దేవ్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటో లో ఉన్నది ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ సోదరుడు కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2019
ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ సోదరుడు ఒక టీ షాపుకు యజమాని అంటూ ఒక ఫోటోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటో లో ఉన్నది ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ సోదరుడు. అతను ఒక టీ షాపుకు యజమాని.
యోగి ఆదిత్యనాథ్ కి ముగ్గురు సోదరులు. ఫోటోలో ఉన్నది ఆ ముగ్గురులోని ఒక వ్యక్తి కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
గూగుల్ లో ‘Yogi Aditynath Brothers’ అని సెర్చ్ చేస్తే తనకు ముగ్గురు సోదరులు అని తెలుస్తుంది. వారి పేర్లు మన్వేంద్ర, శైలేంద్ర మరియు మహేంద్ర. యోగి ఆదిత్యనాథ్ ముఖ్యమంత్రి అయిన సమయంలో వివిధ చానల్స్ వారి కుటుంబ సభ్యులను ఇంటర్వ్యూ చేసారు. ఆ వీడియోల్లో (ఎన్.డి.టి.వీ మరియు ఏ.బీ.పీ చానల్స్) యోగి సోదరులైన మన్వేంద్ర మరియు మహేంద్ర ను చూడవచ్చు. అలాగే 2017 సంవత్సరంలో ఇండియా టుడే వారు యోగి సోదరుడైన శైలేంద్ర ను ఇంటర్వ్యూ చేసారు. ఈ ముగ్గురుని ఫోటోలోని వ్యక్తితో పోలిస్తే ఫోటో లో ఉన్నది యోగి సోదరుడు కాదని తెలుస్తుంది.చివరగా, ఫోటో లో ఉన్నది ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ సోదరుడు కాదు.


text:
ఫోటో లో ఉన్నది పుల్వామా ఘటనలో మరణించిన CRPF జవాన్లు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2019
‘తెలుగు విశేషాలు’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ఒక  లో పుల్వామా ఘటనలో వీర మరణం పొందిన జవాన్లు వీరే అంటూ ఒక ఫోటో పెట్టింది. దానిని 3600 మందికి పైగా షేర్ చేసారు. ఆ ఫోటోలో ఎంత నిజముందో విశ్లేషిద్దాం
ఫోటో లో ఉన్నది పుల్వామా ఘటనలో వీర మరణం పొందిన జవాన్లు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించినట్లయితే అందులో ఉన్న వ్యక్తులు ధరించిన దుస్తులు CRPF జవానులు ధరించేవి కావు. అది LTTE క్యాడర్ ధరించే దుస్తులు ( క్రింది ఫోటోలో వ్యక్తి ధరించిన యూనిఫామ్).
CRPF తన అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతాలో పుల్వామా ఘటనలో మరణించిన 40 జవాన్ల ఫోటోని పెట్టింది. ఆ ఫోటోకి మరియు  ‘తెలుగు విశేషాలు’  ఫేస్బుక్  పేజీ పెట్టిన ఫోటో కి పొంతన లేదు. అంతే కాకుండా మరణించిన CRPF జవాన్లలో ఆడవాళ్ళు లేరు. ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న ఫోటోని ‘ఈలం వ్యూ’ అనే బ్లాగ్ 2014 లో వీరమరణం పొందిన వీరులు అని పోస్ట్ చేసింది .
చివరగా, ఫేస్బుక్  లో వైరల్ అవుతున్న ఫోటో పుల్వామా ఘటనలో మరణించిన CRPF జవాన్లది కాదు .

created: February 26, 2019


text:
ఫోటో లో ఉన్నది భారత సైనికుడు కాదు, రష్యా కి చెందినా స్పెషల్ ఫోర్సెస్ ఆఫీసర్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 23, 2019
తీవ్ర గాయాలైనా  కూడా భారత దేశ రక్షణ కోసం పోరాడటానికి సిద్ధంగా ఉన్న వీర జవాన్ అంటూ ఒక సైనికుడి ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో ఉన్నది తీవ్ర గాయాలైనా కూడా భారత దేశ రక్షణ కోసం నలుగురు ఉగ్రవాదులతో పోరాడి వాళ్ళని మట్టుబెట్టిన వీర జవాన్.
ఫోటో లో ఉన్నది భారత సైనికుడు కాదు. తన పేరు ‘Maxim Razumovsky’, రష్యన్ స్పెషల్ ఫోర్సెస్ ఆఫీసర్. కావున పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఆ ఫోటోతో కూడిన కొన్ని రష్యాన్ వెబ్ సైట్ లింక్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లోని ఒక ఆర్టికల్ ప్రకారం ఆ ఫోటో 2004 లో బెల్సన్ (రష్యా) స్కూల్ పై ఉగ్రవాది దాడి జరిగినప్పుడు తీసినది. అలానే ఈ సైనికుడి గురించి చెప్తూ ఒకతను ట్వీట్ చేసాడు. దాని ప్రకారం ఫోటో లో ఉన్నది ‘Maxim Razumovsky’, తను రష్యన్ స్పెషల్ ఫోర్సెస్ ఆఫీసర్. 2004 లో దాడి జరిగినప్పుడు తను గాయపడ్డా కూడా స్కూల్ పిల్లలను కాపాడడానికి తిరిగి వచ్చాడు. కావున పోస్ట్ లో ఉన్నది భారత సైనికుడు కాదు.
చివరగా, ఫోటో లో ఉన్నది భారత సైనికుడు కాదు, రష్యా కి చెందిన స్పెషల్ ఫోర్సెస్ ఆఫీసర్.


text:
ఫోటోలో ఉన్నది రాంచీ కలెక్టర్ కాదు. అది ఫేక్ న్యూస్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2019
తన సంప్రదాయ దుస్తుల్లో కలెక్టర్ గా బాధ్యతలు తీసుకునట్టుగా ఒక బంజారా యువతి ఫోటోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
జార్ఖండ్ లోని రాంచీకి కలెక్టర్ గా బాధ్యతలు తీసుకొని బంజారా డ్రెస్ లో హాజరు అయిన శ్రీమతి శోభ రాథోడ్.
రాంచీ డిప్యూటీ కమీషనర్ స్వయంగా ఇది ఫేక్ న్యూస్ అని తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసారు. కావున ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
రాంచీ జిల్లా యొక్క అధికారిక వెబ్ సైట్ లో కలెక్టర్ గురించి వెతకగా శోభ రాథోడ్ పేరుతో ఎవ్వరు లేరు అని తెలుస్తుంది. అలానే వెబ్ సైట్ లో ఇచ్చిన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ చూడగా ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ పై రాంచీ డిప్యూటీ కమీషనర్ స్పందించినట్టు చూడవచ్చు. “పోస్ట్ లో ఉన్నది ఫేక్ న్యూస్, దయచేసి డిలీట్ చేయండి మరియు షేర్ చేయకండి” అని పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో తో కూడిన కొన్ని ట్వీట్ల పై రాంచీ డిప్యూటీ కమీషనర్ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా స్పందించారు.
అలాగే అసలు శోభ రాథోడ్ పేరుతో ఎవరన్న IAS అధికారి ఎక్కడైనా ఉన్నారా అని IAS సివిల్ లిస్టు లో వెతకగా అలాంటి పేరుతో భారత దేశంలో ఎక్కడా కూడా IAS అధికారి లేరని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు. ఫోటో లో ఉన్నది ఎవరని తెలుసుకోవడానికి ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా ఫోటోతో కూడిన బంజారా పాటలు కొన్ని వస్తాయి. కాబట్టి తను ఒక బంజారా గాయని అయ్యుండవచ్చు.
చివరగా, ఫోటో లో ఉన్నది రాంచీ కలెక్టర్ కాదు. అది ఒక ఫేక్ న్యూస్.


text:
ఫోటో లో ఉన్నది హంజా బెండెల్లాజ్ కాదు. తను ఇంకా బ్రతికే ఉన్నాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2019
బ్యాంకులను హ్యాక్ చేసి దోచుకున్న డబ్బుని ఆఫ్రికా పాలస్తీనా దేశాల్లో  పంచిన వ్యక్తిని ఉరి తీసారంటూ కొన్ని ఫోటోలను ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
హంజా బెండెల్లాజ్ 217 బ్యాంకులను హ్యాక్ చేసి 400 మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లు దోచాడు. ఆ దోచిన సొమ్మంతా ఆఫ్రికా పాలస్తీనా దేశాల్లోని నిరుపేదలకు పంచాడు. చివరికి ఇలా ఉరి తీశారు. దొంగపని చేసినా కానీ అతను ఎంతోమంది పేదల జీవితాల్లో వెలుగు నింపాడు కాబట్టి జీవితానికి ఆ ఆనందం చాలనుకుని ఉరి తీసే ముందు ఇలా నవ్వుతూనే చనిపోయాడు.
ఫోటో లో ఉన్నది హంజా బెండెల్లాజ్ కాదు. హంజా బెండెల్లాజ్ ఇంకా బ్రతికే ఉన్నాడు. ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి పేరు మాజిద్ కవూసిఫర్. ఇరాన్ లో న్యాయమూర్తిని చంపినందుకు తనని ఉరితీసారు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన పేరుని (‘హంజా బెండెల్లాజ్’) గూగుల్ లో వెతికితే అల్-జజీర ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. దాని ప్రకారం హంజా బెండెల్లాజ్ గురించి పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజమే, కానీ అతన్ని ఉరి తీయలేదని తెలుస్తుంది. హంజా బెండెల్లాజ్ అల్జీరియాకి చెందిన కంప్యూటర్ హాకర్, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అతను సుమారు రెండు వందల బ్యాంకులను హ్యాక్ చేసి కొన్ని వందల మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లు దోచుకున్నాడు. ఆ దోచిన సొమ్మంతా ఆఫ్రికా పాలస్తీనా దేశాల్లోని నిరుపేదలకు పంచాడు
తనకి U.S. కోర్టు ఉరి ప్రకటించిందని కొన్ని పుకార్లు కూడా వచ్చాయి, కానీ హంజా బెండెల్లాజ్ చేసిన తప్పులకు అసలు ఉరి పడదని అల్జీరియాలోని U.S. అంబాసిడర్ ఈ విషయం పై కామెంట్ చేసారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతికితే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో Reuters ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి పేరు మాజిద్ కవూసిఫర్. ఇరాన్ లో న్యాయమూర్తిని చంపినందుకు తనని మరియు హోస్సేయిన్ కవూసిఫర్ ని ఉరితీసారు. కావున పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోలు మాజిద్ కవూసిఫర్ వి, హంజా బెండెల్లాజ్ వి కావు.
చివరగా, ఫోటో లో ఉన్నది హంజా బెండెల్లాజ్ కాదు. తను ఇంకా బ్రతికే ఉన్నాడు.


text:
ఫోటో లో చూపించింది పుల్వామా ఘటన లో చనిపోయిన 153 BN CRPF జవాను భార్య కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2019
పుల్వామా ఘటన లో చనిపోయిన 153 బెటాలియన్ CRPF జవాను భార్య ఉరి వేసుకొని చనిపోయిందని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో నిజం ఎంతుందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం
పుల్వామా ఘటన లో చనిపోయిన 153 బెటాలియన్ CRPF జవాను భార్య ఉరి వేసుకొని చనిపోయింది.
CRPF ప్రకటించిన పుల్వామా దాడి అమరావీరుల్లో అసలు 153 బెటాలియన్ కి చెందిన జవాన్లు ఎవరు లేరు. కావున పోస్ట్ లోని ఫోటోకి రాసిన దానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా, పుల్వామా దాడి లో చనిపోయిన వారిలో 153 బెటాలియన్ కి చెందిన జవాన్లు ఎవరు లేరు.

created: February 19, 2019


text:
ఎలక్షన్ ప్రచారం ఫోటో లో జగన్ పక్కన ఉన్నది రేణు దేశాయ్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 18, 2019
జగన్ ఎన్నికల ప్రచారంలో రేణు దేశాయ్ పాల్గొందంటూ ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఎన్నికల ప్రచారంలో జగన్ పక్కన నిలుచున్న రేణు దేశాయ్.
గాజువాక నియోజికవర్గం లో జగన్ ప్రచారం చేసినప్పుడు తీసిన ఫోటో అది. సాక్షి ఛానల్ ప్రసారించిన  వీడియో చూస్తే తను రేణు దేశాయ్ కాదని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటో సరిగ్గా చూస్తే టైం స్టాంప్ (8th ఏప్రిల్, 2019) ఉంటుంది మరియు సాక్షి ఛానల్ నుండి ఆ ఫోటో తీసినట్టుగా చూడవచ్చు. కాబట్టి సాక్షి య్యూట్యూబ్ ఛానల్ లో 8th రోజు మరియు అంతకు ముందు అప్లోడ్ చేసిన జగన్ ప్రచార వీడియోలు వెతకగా 7th ఏప్రిల్, 2019 న అప్లోడ్ చేసిన గాజువాక YSRCP ఎలక్షన్ మీటింగ్ వీడియో దొరుకుంతుంది. ఆ వీడియో చూస్తే పోస్ట్ లోని నాయకులే వీడియో లో జగన్ వెనకాల ఉంటారు. వీడియో లో 38 నిమిషాల 20 సెకండ్ల దగ్గర పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫ్రేమ్ వస్తది. వీడియో లో వేరే ఫ్రేమ్లు చూస్తే జగన్ పక్కన రేణుదేశాయ్ కాదు అని తెలుస్తుంది. అలానే 8th ఏప్రిల్ సాక్షి పేపర్ లో ఈ మీటింగ్ ఫోటోలు చూస్తే కూడా జగన్ పక్కన రేణు దేశాయ్ నిలబడలేదని చూడవచ్చు.  కాబట్టి పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
చివరగా, ఫోటో లో జగన్ పక్కన ఉన్నది రేణు దేశాయ్ కాదు.


text:
ఫోటో లో తెరాస నాయకులు ఉగాది పచ్చడి త్రాగుతున్నరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ తెరాస నాయకులు పార్టీ చేసుకుంటున్నట్లుగా ఉన్న ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. అందులో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఒక వైపు విద్యార్థులు చనిపోతుంటే, మరోవైపు TRS నాయకులు మద్యం సేవిస్తూ పార్టీ చేసుకున్నారు
పోస్ట్ లో ఉన్నది తెరాస నాయకులు ఉగాది రోజున పచ్చడి త్రాగుతున్న ఫోటో. కావున తప్పుగా పోస్ట్ పెట్టి ప్రక్కద్రోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో తెరాస నాయకులు ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది నమస్తే తెలంగాణ వార్తా సంస్థ వారు ఏప్రిల్ 6, 2019 న ప్రచురించిన కథనంలో లభిస్తుంది. దాని ఆధారంగా, సూర్యాపేటలోని మంత్రి జగదీశ్ రెడ్డి క్యాంపు కార్యాలయంలో జరిగిన ఉగాది వేడుకల్లో రాష్ట్ర హోంమంత్రి మహమూద్ అలీ, నల్గొండ లోక్‌సభ టీఆర్‌ఎస్ అభ్యర్థి వేమిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి పాల్గొన్నారని , ఆ సందర్భంగా ఆయన ఉగాది పచ్చడిని స్వయంగా తయారు చేసి అతిథులకు పంచారని తెలుస్తుంది. ఇది కూడా తెలంగాణ లో ఇంటర్మీడియట్ రిజల్ట్స్ ప్రకటించే కంటే ముందు జరిగినదని స్పష్టంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఫోటో లో తెరాస నాయకులు ఉగాది పచ్చడి సేవిస్తున్నారు.


text:
ఫోటో లో ప్రధాని మోడీ తో ఉన్నది అభినందన్ భార్య మరియు కుమారుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2019
ప్రధాన మంత్రి మోడీని అభినందన్ భార్య మరియు కుమారుడు కలిసారని ఒక ఫోటోని ‘వడ్డాది ఉదయకుమార్’ అనే వ్యక్తి ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసాడు. వైరల్ అవుతున్న ఆ ఫోటోలో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
భారతదేశ ప్రధాని మోడీ తో అభినందన్ భార్య మరియు కుమారుడు.
ఫోటో లో ఉన్నది అభిందన్ భార్య మరియు కుమారుడు కాదు. వాళ్ళు పొలిటికల్ వ్యూహాకర్త ప్రశాంత్ కిశోర్ భార్య మరియు కుమారుడు.
గూగుల్ లో ‘Abhinandan’s wife’ అని సెర్చ్ చేస్తే దైనిక్ భాస్కర్ ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో అభినందన్ కుటుంబం యొక్క ఫోటోలు ఉన్నాయి. ఆ ఫోటోల్లో తన భార్య ఫోటో కూడా ఉంది. అదే ఫోటోని అభినందన్ పాకిస్తాన్ లో చిక్కుకుపోయినప్పటి నుండి తన కుటుంబ చిత్రంగా చాలా మీడియా చానల్స్ చూపెడుతున్నారు. ఆ ఫోటోని పోస్ట్ లోని ఫోటోతో పోలిస్తే తను అభినందన్ భార్య కాదు అని తెలుస్తుంది. ఇండియన్ డిఫెన్సు ట్విట్టర్ హండిల్ లో నిర్మలా సీతరామన్ అభినందన్ ని కలవడానికి వెళ్ళినప్పుడు హాస్పిటల్ లో తీసిన ఫోటోలో కూడా తన భార్యని చూడవచ్చు.
బూమ్ లైవ్ సంస్థ రాసిన ఆర్టికల్ ప్రకారం ఆ ఫోటోలో ఉన్నది పొలిటికల్ వ్యూహాకర్త ప్రశాంత్ కిశోర్ భార్య జాహ్నవి దాస్ మరియు కుమారుడు. జాహ్నవి దాస్ ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో తను పోస్ట్ చేసిన ఫోటో చూస్తే మోడీ తో ఉన్నది తనే అని తెలుస్తుంది. కావున కచ్చితంగా ఫోటో లో ఉన్నది అభినందన్ భార్య మరియు కుమారుడు కాదని చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఫోటో లో ప్రధాని మోడీ తో ఉన్నది అభినందన్ భార్య మరియు కుమారుడు కాదు.


text:
బాంగ్లాదేశ్ లో జరిగిన ఒక మీటింగ్ ఫోటోని ముస్లింలు నమాజ్ కోసం ఢిల్లీ వీధుల్ని బ్లాక్ చేసినట్టు తప్పుగా చూపిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2019
ఫేస్బుక్ లో మూడు ఫోటోలు ఉన్న ఒక కొల్లెజ్ ని పోస్ట్ చేసి అందులో పైన ఉన్న ఫోటో ముస్లింలు నమాజ్ కోసం డిల్లీలోని వీధుల్ని బ్లాక్ చేసినదనీ, క్రింది ఫోటోలు ఒక్క అంబులెన్సు కోసం 15 లక్షలమంది భక్తులు పాల్గొన్న రథయాత్ర లో హ్యూమన్ కారిడార్ లాగా ఏర్పడి అంబులెన్సుకు దారి ఏర్పరిచిన 750 మంది RSS కార్యకర్తలవనీ పేర్కొంటున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కొల్లెజ్ లో పైన ఉన్న ఫోటో ముస్లింలు నమాజ్ కోసం డిల్లీ వీధుల్ని బ్లాక్ చేసినది.
పోస్ట్ లో ముస్లిములు ప్రార్ధన చేస్తున్నట్లుగా ఉన్న ఫోటో 2015 లో బాంగ్లాదేశ్ లోని తోంగీలో జరిగిన “బిష్వా ఇజ్తేమా” అనే ప్రపంచ సమ్మేళనం  జరిగినప్పుడు తీసినది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, అది “www.robertharding.com” అనే వెబ్సైటు లో లభించింది. ఆ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ద్వారా, ఆ ఫోటోని ఎం.యూసుఫ్ తుషర్ అనే ఫోటోగ్రాఫర్ తీసినట్లుగా తెలిసింది. గూగుల్ లో “M Yusuf photography” అని వెతికినప్పుడు, ఆయన అధికారిక వెబ్సైటు అడ్రస్ లభించింది. ఆ వెబ్సైటు లో పొందుపరిచిన ఫొటోలను చూసినప్పుడు, పోస్టులో పెట్టిన ముస్లింలు ప్రార్ధన చేస్తున్న ఫోటో లభించింది. దాని క్రింద ఉన్న వివరణ చూసినప్పుడు, దానిని యూసుఫ్ తుషర్ 2015 లో బాంగ్లాదేశ్ లోని తోంగీలో జరిగిన “బిష్వా ఇజ్తేమా” అనే ప్రపంచ సమ్మేళనం సందర్భంగా తీసినట్లుగా ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రతీ సంవత్సరం, ఈ వేడుక తొంగీ అనే ప్రాంతంలోని తురగ్ అనే నది ఒడ్డున జరుగుతుందనీ,  2015లో జరిగిన ఈ ఉత్సవంలో సుమారు 150 దేశాల నుండి వచ్చిన 40లక్షల మంది ముస్లిములు పాల్గొన్నారని కూడా ఆయన ఆ ఫోటో క్రింద వివరించారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో ముస్లింలు ప్రార్ధన చేస్తున్న ఫోటో వారు నమాజ్ కోసం ఢిల్లీ వీధుల్ని బ్లాక్ చేసినది కాదు. అది బాంగ్లాదేశ్ లోని తోంగీలో జరిగిన “బిష్వా ఇజ్తేమా” అనే ప్రపంచ సమ్మేళనం లో ముస్లింలు ప్రార్ధన చేస్తున్నప్పటిది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
బీజేపి పార్టీ ప్రెసిడెంట్ అమిత్ షా 2018లో నిజంగానే స్వస్తిక్ చిహ్నం ఉన్న స్టూల్ పై నిల్చొని ప్రసంగించాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 23, 2019
బీజేపీ పార్టీ ప్రెసిడెంట్ అమిత్ షా స్వస్తిక్ మీద నిలబడ్డారంటూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది అంటూ చాలా మంది ఆ పోస్ట్ కింద కామెంట్స్ పెడుతున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అమిత్ షా స్వస్తిక్ చిహ్నం మీద నిలబడ్డాడు.
గత సంవత్సరం (2018) రాజస్తాన్ ఎన్నికల సమయంలో నిర్వహించిన ఒక సభ లో అమిత్ షా నిజంగానే స్వస్తిక్ చిహ్నం మీద నిలబడ్డాడు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని తనే స్వయంగా తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసారు. కావున పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని ఎవరు ఎడిట్ చేయలేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, గత సంవత్సరం ఇదే విషయం పై AltNews రాసిన ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో కనపడుతుంది.  ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం పోస్ట్ లోని ఫోటోని స్వయంగా అమిత్ షా నే  తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఆ ఫోటోని గత సంవత్సరంలో జరిగిన రాజస్తాన్ ఎన్నికల ప్రచారంలో తీసినట్టుగా తెలుస్తుంది. సభ మీద స్వస్తిక్ చిహ్నం తో ఉన్న స్టూల్ పై నిల్చొని అమిత్ షా ప్రసంగించాడు. అప్పట్లోనే ఈ ఫోటో వివాదాస్పదం కావడంతో ఫోటోని తన అకౌంట్ నుండి తేసేసాడు. ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, బీజేపి పార్టీ  ప్రెసిడెంట్ అమిత్ షా నిజంగానే స్వస్తిక్ చిహ్నం ఉన్న స్టూల్ పై నిల్చొని ప్రసంగించాడు.


text:
బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్-2014 లో అమిత్ షా అద్వానీని అగౌరవపరచలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2019
చాలామంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్  బీజేపీ నాయకులు ఉన్న ఒక ఫోటో మరియు కాంగ్రెస్ నాయకులు ఉన్న మరో ఫోటో తో కూడిన పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. బీజేపీ నాయకులకు సంబంధించి పెట్టిన ఫోటోలో అమిత్ షా అద్వానీ ని అగౌరవపరచినట్టుగా ఉంది. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్ లో అమిత్ షా అద్వానీని అగౌరవపరిచారు
బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్ -2014 సమయంలో చిత్రీకరించిన వీడియోని చూసినట్లయితే అందులో అమిత్ షా అద్వానీని కించపరచినట్లుగా ఎక్కడా లేదు. కావున పోస్ట్  ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్ట్ లో బీజేపీ నాయకులు ఉన్న ఫోటోని  గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్ -2014 కి సంబంధించినది అని తెలిసింది. ఆ సమాచారం ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో వెతికినప్పుడు ఆ వేడుకకు సంబంధించిన వీడియో లభించింది. అందులో 21 ని.30  సెకండ్ల నుండి చూసినట్లయితే  అమిత్ షా అద్వానీని కుర్చీలో ఉండి ప్రసంగించమని కోరినప్పుడు ఆయన పోడియం నుండి ప్రసింగిస్తాను అని తెలిపినట్లుగా అర్ధం అవుతుంది. అప్పుడు అద్వానీ లేచి నిలుచోగా, అమిత్ షా పోడియం ఉన్న దిశను  చూపించారు. ఆ సమయంలో తీసిన ఫోటోని తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్ లో అమిత్ షా అద్వానీని అగౌరవపరిచారు అనేది అవాస్తవం.


text:
బీరు కావాలంటూ కేసీఆర్ కి రాసిన లేఖ బ్యాలట్ బాక్సు లో దొరకలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 6, 2019
జగిత్యాల లో జరిగిన స్థానిక ఎన్నికల్లో ఒక వ్యక్తి తమ జిల్లాలో బీరు దొరకట్లేదని తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ని ఉద్దేశిస్తూ రాసిన లేఖ బ్యాలట్ బాక్సు లో దొరికింది అని చెప్తూ ఒక లేఖ ఫోటోను ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జగిత్యాల జిల్లాలో కింగ్ ఫిషర్ బీర్ దొరకట్లేదని, కరీంనగర్ లో దొరుకుంతుంది కాబట్టి ఆ జిల్లాలో తమ జిల్లాని కలిపెయమంటూ ఒక వ్యక్తి కేసీఆర్ కి వినతి పత్రం రాసి బ్యాలట్ బాక్సులో వేసాడు.
రోడ్డు కావాలంటూ బ్యాలట్ బాక్సులో లేఖ దొరికింది కానీ కింగ్ ఫిషర్ బీరు మీద ఎటువంటి లేఖ దొరకలేదని జగిత్యాల జాయింట్ కలెక్టర్ తెలిపారు. వైరల్ అవుతున్న వార్తలో ఎటువంటి నిజం లేదని చెప్పారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న వార్త గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, సోషల్ మీడియా లో ప్రజలే కాదు ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు కూడా ఇదే వార్తను ప్రచురించాయని తెలుస్తుంది. వాటిల్లో కొన్నిటిని ఇక్కడ చూడొచ్చు. (టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా – సమయం, 10టీవీ, న్యూవేవ్స్, ABNఆంధ్రజ్యోతి, 99టీవీ, News18, టీవీ9, మన తెలంగాణ, NTV ).
పోస్ట్ లోని లేఖ లో రాసిన విషయం మీదనే గత సంవత్సరం జగిత్యాల లో కలెక్టర్ కి ఒక వ్యక్తి కింగ్ ఫిషర్ బీర్ల కొరత మీద ఫిర్యాదు చేసినట్టు ఆసియా నెట్ న్యూస్ ఆర్టికల్ లో చూడొచ్చు. కాకపోతే ఆ లేఖ, ఇప్పుడు వైరల్ అవుతున్న లేఖలు ఒక్కటి కాదు. బ్యాలట్ బాక్సు లో  వేసినట్లయితే పేపర్ మడత పెట్టి వేయాలి. కానీ పోస్ట్ లోని లేఖ సరిగ్గా చూస్తే అది ఒక నోట్ బుక్ పేపర్ మీద రాసినట్టు చూడొచ్చు.
నిజంగా అలాంటి లేఖ ఏమైనా బ్యాలట్ బాక్సు లో దొరికిందా అని తెలుసుకోవడానికి FACTLY జగిత్యాల జాయింట్ కలెక్టర్ కి ఫోన్ చేసి మాట్లాడగా, వైరల్ అవుతుంది ఫేక్ న్యూస్ అని తెలిసింది. జాయింట్ కలెక్టర్ మాట్లాడుతూ రోడ్ల విషయం పై ఒక లేఖ బ్యాలట్ బాక్సులో దొరికింది అనేది వాస్తవమే, కానీ కింగ్ ఫిషర్ బీర్ల గురించి ఎటువంటి లేఖ బ్యాలట్ బాక్సు లో దొరకలేదని చెప్పారు. కావున సోషల్ మీడియా మరియు వివిధ వార్తా పత్రికల్లో వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ లో నిజం లేదు.
చివరగా, బీరు కావాలంటూ కేసీఆర్ కి రాసిన లేఖ బ్యాలట్ బాక్సు లో దొరకలేదు. అది ఒక ఫేక్ న్యూస్.
ఎలక్షన్ కౌంటింగ్ ఎట్లా జరుగుతుందో మీకు తెలుసా? ఈ వీడియో చుడండి


text:
బీహార్ రాష్ట్రంలో ముహర్రంకి సంబంధించిన వీడియో యొక్క ఆడియోని మార్చి తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2019
“కాంగ్రేస్ పాలిత మధ్యప్రదేశ్ ,భోపాల్ సిటీలో RSSకి వ్యతిరేఖంగా కత్తులు పట్టుకుని నడిరోడ్డు మీద నినాదాలు చేస్తున్న శాంతి కాముకులు” అంటూ ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని భోపాల్ లో RSSకి వ్యతిరేఖంగా ముస్లింలు కత్తులు పట్టుకుని నడిరోడ్డు మీద నినాదాలు చేశారు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో 2017లో బీహార్ రాష్ట్రం లోని ‘దేరి’ అనే ప్రాంతంలో జరిగిన ముహర్రంకు  సంబంధించినది. ఆ వీడియో కి వేరే సంబంధం లేని వీడియో యొక్క ఆడియోని జతపరిచి తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగ్ఇన్ లో అప్లోడ్ చేసి కీఫ్రేమ్స్ గా విభజించి, వాటిని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే వీడియోకి సంబంధించిన యూట్యూబ్ వీడియో లింక్ లభించింది. దాని టైటిల్ “Dehri on sone muharram 2017” అని ఉంది. ‘దేహరి’ అనేది బీహార్ రాష్ట్రం లోని ఒక ప్రాంతం. ఆ వీడియో అప్లోడ్ డేట్ చూసినప్పుడు నవంబర్ 11, 2017 అని తెలిసింది.
కానీ, పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో యొక్క ఆడియో మరియు ఈ యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క ఆడియో వేరేలా ఉన్నాయి. పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియోలో ఝార్ఖండ్ లో  మరణించిన తబ్రేజ్ అన్సారీకి సంబంధించిన నినాదాలు మరియు RSS కి వ్యతిరేకముగా నినాదాలు వినిపిస్తాయి. కానీ, ఆ యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క ఆడియోలో “dheere dheere badte rahe… Aapse guzarish hai ke dheere dheere badte rahe ( మెల్లి మెల్లిగా ముందుకు కదలండి… మీరు మెల్లిగా ముందుకు వెళ్లాలని అభ్యర్ధిస్తున్నాను)”  అని ఉంటుంది. అందులో RSS కి వ్యతిరేకముగా ఎక్కడా నినాదాలు చేసినట్లుగా లేదు. ఇంతకు ముందు లభించిన యూట్యూబ్ వీడియో టైటిల్ ఆధారంగా  యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ఆ వీడియో ‘దేహరి’ ముహర్రం పండుగ ఉత్సవాలదని సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించిన యూట్యూబ్ వీడియోల ద్వారా తెలిసింది. ఆ వీడియోల్లోని ఆడియోని విన్నప్పుడు ఇంతకుముందు రివర్స్ సెర్చ్ ద్వారా లభించిన యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క ఆడియోతో  సరిపోలాయి. కావున, పోస్టులో పెట్టిన వీడియో కి వేరే వీడియో యొక్క ఆడియోని జతపరిచి తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఈ ఆడియో హైదరాబాద్  డెక్కన్ న్యూస్ అనే ఒక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఇటీవల జూన్ కి అప్లోడ్ చేసిన వీడియో ది. ఈ ఆడియో ని ముహర్రం వీడియో లో పెట్టి తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, అది బీహార్ రాష్ట్రంలో ముహర్రం అప్పుడు తీసిన వీడియో
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
బీ.జే.పీ నాయకుల సంభాషణ గా వైరల్ అవుతున్న ఆడియో క్లిప్ లో వాస్తవం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 12, 2019
పుల్వామా దాడి వెనకాల బీ.జే.పీ హస్తముందని ఫోన్ సంభాషణతో కూడిన ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పుల్వామా దాడి వెనకాల బీ.జే.పీ నాయకుల హస్తం. కావాలంటే ఫోన్ సంభాషణని వినండి.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ఫోన్ లోని వాయిస్లు బీ.జే.పీ నాయకులవే కానీ అవి గతంలో వేరు వేరు సందర్భాలలో మాట్లాడిన మాటలు. ఆ మాటలను తమకు నచ్చిన విధంగా పెట్టి పుల్వామా దాడి ప్లాన్ చేసినట్టుగా చూపెట్టారు. కావున ఆ ఫోన్ సంభాషణ వాస్తవానికి జరగలేదు.
గూగుల్ లో ‘BJP leaders audio conversation on pulwama attack’ అని సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం వీడియో లో బీ.జే.పీ ని నిందిస్తున్న వ్యక్తి పేరు అవి దండియా. ఆడియో క్లిప్ ని వివిధ సందర్భాలలో బీ.జే.పీ నాయకులు మాట్లాడిన మాటలను జోడించి తాయారు చేయబడింది. ఫేక్ ఆడియో క్లిప్ ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టినందుకు పోలీసు వారు తన పై కేసు కూడా బుక్ చేసారు.
చివరగా, ఫోన్ సంభాషణ లో బీ.జే.పీ నాయకులు వివిధ సందర్భాలలో మాట్లాడిన మాటలని జోడించారు.


text:
భగవద్గీత 700 సార్లు చదివానని బ్రిటన్ ప్రధాని థెరిస్సా మే ఎక్కడా పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 11, 2019
ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది బ్రిటన్ ప్రధాని థెరిస్సా మే గుడిలో చీర కట్టుకుని ఉన్న ఫోటోని పెట్టి, భగవద్గీతలో మొత్తం 700 శ్లోకాలు ఉన్నాయని, అందుకని ఆంగ్లంలో భగవద్గీతని తాను 700 సార్లు చదివానని, దాని వల్ల తన జన్మ ధన్యమైందని థెరిస్సా మే చెప్పినట్లుగా పోస్ట్ లో పేర్కొన్నారు. ఇందులో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
థెరిస్సా మే తాను భగవద్గీతని 700 సార్లు చదివానని చెప్పింది.
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రం 2016లో థెరిస్సా మే భారత దేశ పర్యటనలో భాగంగా బెంగళూరు లోని సోమేశ్వర ఆలయం సందర్శించినప్పటిది. ఆ సందర్భంలో కానీ, వేరే ఇంకే సందర్భంలో కానీ తాను  భగవద్గీత చదివినట్లుగా పేర్కొనలేదు. కావున పోస్ట్ లో చేసిన వాఖ్యలు అవాస్తవాలు.
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రాన్ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది థెరిస్సా మే 2016లో బ్రిటన్ ప్రధానిగా భారత దేశాన్ని అధికారికంగా పర్యటించినప్పుడు, బెంగళూరు లోని హాలాసూరు సోమేశ్వర ఆలయం సందర్శించినప్పటిది అని తెలిసింది. ఆ సందర్భంలో థెరిస్సా మే, తాను  భగవద్గీత గురించి ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు మరియు ఏ వార్తా సంస్థతో కూడా మాట్లాడలేదు. థెరిస్సా మే తాను భగవద్గీతని చదివానని వేరే ఏ సందర్భంలో అయినా పేర్కొన్నదా అని వెతికినప్పుడు, అలా అన్నట్లుగా ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. థెరిస్సా మే ఒక సందర్భంలో, తాను హారి పోటర్ అభిమానినని, దానికి సంబంధించిన అన్ని పుస్తకాలు చదివానని వెల్లడించింది అని తెలిసింది.
చివరగా, బ్రిటన్ ప్రధాని థెరిస్సా మే తాను భగవద్గీతను 700 సార్లు చదివాను అని ఎక్కడా పేర్కొనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘భారత్ వైపు కన్నెత్తి చూస్తే చైనాను కనపడకుండా చేస్తాం’ అని ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జాంగ్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2019
కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్టు పెట్టి భారత్ వైపు కన్నెత్తి చూస్తే చైనాను కనపడకుండా చేస్తాం అని ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జాంగ్ అన్నాడంటూ ఆరోపిస్తున్నారు. వాటిలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారత్ వైపు కన్నెత్తి చూస్తే చైనాను కనపడకుండా చేస్తాం అని ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జాంగ్ అన్నాడు.
పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖలు కిమ్ జాంగ్ చేసినట్లుగా వార్తాపత్రికలు కానీ, మీడియా కానీ ఎక్కడా కూడా రిపోర్ట్ చేయలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జాంగ్ పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖలు చేశాడా అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం కూడా లభించలేదు. ఒక వేల కిమ్ జాంగ్ నిజంగానే అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్లయితే దేశం లోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా పత్రికలూ మరియు మీడియా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, అటువంటి న్యూస్ ఎవరు కూడా ప్రచురించలేదు.
పోస్టులో ఉన్న కిమ్ జాంగ్ ఫోటోని క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది కిమ్ ‘కొరియా పీపుల్స్ ఆర్మీ’ 71 వ వార్షికోత్సవం సందర్భం గా ప్రసంగించినప్పటిది అని తెలిసింది.
చివరగా, ‘భారత్ వైపు కన్నెత్తి చూస్తే చైనాను కనపడకుండా చేస్తాం’ అని ఉత్తర కొరియా అధ్యక్షుడు కిమ్ జాంగ్ అనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
భారత ఆర్మీ పాక్ తో యుధ్ధానికి సిద్ధం అవుతోంది అంటూ పెట్టిన వీడియో వాస్తవమైనది కాదు, అది ఒక పాత వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2019
పుల్వామా ఘటన పై ప్రతీకార చెర్య  గా భారత ఆర్మీ పాకిస్థాన్ పై యుధ్ధానికి సన్నాహాలు చేస్తోంది  అంటూ మిలిటరీ ట్రైన్ వీడియోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియో ఎంతవరకు నిజమో విశ్లేషిద్దాం .
చివరగా, ఈ వీడియో  భారత ఆర్మీ పాక్ తో యుద్ధానికి సిద్ధం అవుతున్నది  కాదు.ఇది ఒక పాత వీడియో.

created: February 27, 2019


text:
భారత రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ గారు BJP నాయకులకు నమస్కరిస్తే, వారు ప్రతి నమస్కారం చేయలేదు అనేది అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2019
భారత రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ BJP నాయకులకు నమస్కరిస్తే,  వారు ప్రతి నమస్కారం చేయలేదు అని ఒక ఫోటో తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఆరోపించిన విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
దళితుడు అవ్వడం వల్ల భారత రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ BJP నాయకులకు నమస్కరిస్తే, వారు ప్రతి నమస్కారం చేయలేదు.
పూర్తి వీడియో చూస్తే బీజేపీ నాయకులు కూడా రామ్ నాథ్ కోవింద్ కి నమస్కరించినట్టు తెలుస్తుంది. బీజేపీ నాయకులు చేతులు దించిన తరువాత తీసిన ఫోటో పెట్టి తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని కామెంట్స్ లో చూస్తే ఒకరు ఫోటో కి సంభందించిన వీడియో లింక్ పెట్టారు. ఆ వీడియో చూస్తే భారత రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లో జరిగిన పెట్టుబడిదారుల సమావేశంలో ప్రసంగించడానికి వచ్చినప్పటిదని తెలుస్తుంది. వీడియోలో రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ BJP నాయకులకు నమస్కరిస్తే, కేంద్రమంత్రి రాజ్ నాథ్ సింగ్ గారు మరియు ఇతర ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర  BJP నాయకులు ఆయనకు ప్రతి నమస్కారం చేస్తారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు
చివరగా, బీజేపీ నాయకులు చేతులు దించిన తరువాత తీసిన ఫోటో పెట్టి తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.


text:
భారత వ్యతిరేఖ నినాదాలు చేసింది కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు కాదు, వాళ్ళు ఖలిస్తాన్ మద్దత్తుదారులు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2019
కాంగ్రెస్ పార్టీ మీటింగ్ లో భారత దేశాన్ని కించపరుస్తూ నినాదాలు చేసారని చెప్తూ ఒక వీడియోని ‘Vhp-Bajarangdal Paloncha’ అనే పేజీ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసింది. ఆ వీడియో లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
కాంగ్రెస్ పార్టీ మీటింగ్ లో పాకిస్తాన్ జిందాబాద్, రాహుల్ గాంధీ జిందాబాద్, హిందుస్తాన్ ముర్దాబాద్ అంటున్న దేశ ద్రోహులు
కాంగ్రెస్ పార్టీ మీటింగ్ లో నినాదాలు చేసింది ఖలిస్తాన్ మద్దత్తుదారులు; కాంగ్రెస్ పార్టీ వాళ్ళు కాదు.
2018 లో జరిగిన ఈ ఘటన మీద అప్పట్లో టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా రాసిన ఆర్టికల్ ప్రకారం కాంగ్రెస్ పార్టీ మీటింగ్ లండన్ లో జరుగుతుండగా అనుమతి లేకుండా లోపలికి వచ్చిన నలుగురు ఖలిస్తాన్ మద్దత్తుదారులు రాహుల్ గాంధీ 1984 సిక్కు అల్లర్ల మీద చేసిన వాఖ్యాలను ఖండిస్తూ నినాదాలు చేసారు. ఒక వైపు కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు ‘కాంగ్రెస్ జిందాబాద్’, ‘రాహుల్ గాంధీ జిందాబాద్’ అని అంటుంటే మరోవైపు ఆ నలుగురు ‘హిందుస్తాన్ ముర్దాబాద్’, ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేసారు.
చివరగా, భారత వ్యతిరేఖ నినాదాలు చేసింది ఖలిస్తాన్ మద్దత్తుదారులు; కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు కాదు.


text:
భారత సైన్యం పాత సెర్చ్ ఆపేరేషన్స్ వీడియోను కాశ్మీర్‌లో ఉగ్రవాదులను మట్టు పెడుతున్న భారత సైన్యం అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2019
కేంద్ర ప్రభుత్వం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో భద్రతా దళాలను మోహరించిన నేపథ్యంలో,  ‘జమ్మూకాశ్మీర్ లో తీవ్రవాదులను వెంటాడి వేటాడి మరి మట్టుపెడుతున్న మన భారత సైనికులు‘ అంటూ ఒక వీడియోని పోస్ట్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్టులో చెప్తున్న విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కాశ్మీర్ లో ఉగ్రవాదులను మట్టు పెడుతున్న భారత సైన్యం.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో మూడేళ్ల క్రితం కాశ్మీర్ లో భారత సైన్యం సెర్చ్ ఆపేరేషన్స్  నిర్వహిస్తున్నప్పటి వీడియో. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో “డిడి న్యూస్” లోగో ఉంది. యూట్యూబ్‌లో సెర్చ్ చేసినపుడు, అదే వీడియో
డిడి న్యూస్ ఛానల్ లో వెతికితే “Know how Indian Army carries out search operations in Kashmir valley (Hindi)”  అనే పేరుతో  కనబడుతుంది. వీడియో ఎప్పుడు పెట్టారు అని చూస్తే, అక్టోబర్ 25, 2016 న అప్‌లోడ్ చేయబడినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ వీడియో  క్రింద ఈ  వివరణ ఉంటుంది- “జమ్మూ కాశ్మీరులోయలో  భారత  సైనికులు  కార్డాన్ మరియు సెర్చ్ ఆపేరేషన్స్ ఎలా నిర్వహిస్తాయో మీకు తెలుసా? మరియు  ఒక గ్రామంలోని ఇంట్లో ఉగ్రవాదులు దాగి  ఉన్నట్లు తెలిస్తే  దళాలు ఎలా ముందుకు వెళ్తాయో తెలుసా? మా కరస్పాండెంట్ నందితా డాగర్ వివరిస్తున్నారు”.
చివరగా, భారత సైన్యం పాత సెర్చ్ ఆపేరేషన్స్ వీడియోను కాశ్మీర్‌లో  ఉగ్రవాదులను మట్టు పెడుతున్న  భారత  సైన్యం అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
భారత సైన్యం సంబరాలు అంటూ పోస్ట్ చేసిన వీడియో ఇప్పటిది కాదు. అది చాలా పాత వీడియో. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2019
పాకిస్తాన్ లోని ఉగ్రవాద శిక్షణ కేంద్రాల మీద భారత యుద్ధ విమానాలు దాడి చేసిన తరువాత భారత జవాన్లు సంబరాలు జరుపుకున్నారు అంటూ ఒక వీడియో చాలా పోస్ట్స్ లో షేర్ చేసారు. ఆ వీడియోని ఇప్పటివరకు చాలా మంది షేర్ చేసారు. వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియో లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
దాడి తరువాత జవాన్లు డాన్స్ చేస్తూ సంబరాలు జరుపుకున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో దాడి తర్వాత తీసిన వీడియో కాదు. అది చాలా పాత వీడియో
య్యూట్యూబ్ లో ‘Indian Army Dance’  అని సెర్చ్ చేస్తే ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో వస్తుంది. ఆ వీడియో యొక్క టైం స్టాంప్ చూస్తే అది గత సంవత్సరం ఏప్రిల్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున అది ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్నట్టుగా పాకిస్తాన్ లోని ఉగ్రవాద శిక్షణ కేంద్రాల మీద దాడి తరువాత భారత జవాన్లు డాన్స్ చేసిన వీడియో కాదు.
చివరగా, వైరల్ అవుతున్న భారత జవాన్ల సంబరాల వీడియో ఇప్పటిది కాదు.


text:
భార్యలను తినొచ్చని సౌదీ షేక్ ఫత్వా జారీ చేయలేదు. 2015 లోనే తప్పుగా తేలిన వార్తను మళ్ళీ ప్రచరం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 17, 2019
మగవాళ్ళకు తీవ్రంగా ఆకలి వేస్తే తమ భార్యలను తినొచ్చని ఒక సౌదీ షేక్ ఫత్వా జారీ చేసినట్టు చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలామంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆకలి వేస్తే మగవాళ్ళు తమ భార్యలను తినొచ్చని ఫత్వా జారీ చేసిన సౌదీ గ్రాండ్ ముఫ్తీ షేక్.
ఇది 2015 వార్త. అప్పట్లోనే తను అలాంటి ఎటువంటి ఫత్వా జారీ చేయలేదని గ్రాండ్ ముఫ్తీ తెలిపాడు. అంతే కాదు పోస్ట్ లో పెట్టిన ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో కూడా ఈ వార్తని ఒక బ్లాగ్ లో వ్యంగ్యంగా రాసిన వ్యాసం నుండి తీసుకున్నట్టు CNN తెలిపినట్టు ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఫోటో చూస్తే, ఆ వార్త ‘ఇండియా టుడే’ లో వచ్చినట్టు ఉంటుంది. గూగుల్ లో ఆ వార్త కోసం వెతకగా, ఆ వార్త ని ఇండియా టుడే  వారు 2015 లో ప్రచురించినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో ఈ వార్తని ‘Mirror’ సంస్థవారు రిపోర్ట్ చేసినట్టుగా ఉంటుంది. కానీ, Mirror సంస్థ వారు ఆ ఆర్టికల్ ని ఇప్పుడు తీసేసారు. ఆ ఆర్టికల్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చదవచ్చు. ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లోనే ఈ వార్త పై 2015 లో సౌదీ గ్రాండ్ ముఫ్తీ షేక్ మాట్లాడుతూ తను అలాంటి ఎటువంటి ఫత్వా జారీ చేయలేదని, ఇది తన శత్రువులు చేస్తున్న కుట్ర అని తెలిపాడని ఉంటుంది. పూర్తి ఆర్టికల్ చదవకుండా కేవలం హెడ్డింగ్ చదివి సోషల్ మీడియా లో తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
CNN అరబిక్ ఆర్టికల్ లో ఈ వార్తని ఒక బ్లాగ్ లో వ్యంగ్యంగా రాసిన వ్యాసం నుండి తీసుకున్నట్టు చదవచ్చు. మరింత సమాచారం కోసం 2015 లోనే వివిధ సంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, భార్యలను తినొచ్చని సౌదీ షేక్ ఫత్వా జారీ చేయలేదు. 2015 లోనే తప్పుగా తేలిన వార్తను మళ్ళీ ప్రచరం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
సంతానం కలగకుండా చేసే పదార్థాలు ముస్లిం వ్యక్తి భోజనంలో కలపలేదు. అసలు అలాంటి పిల్స్ లేవు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
శ్రీలంకలోని ఒక రెస్టారంట్ లో సంతానం కలగకుండా ఉండే పదార్థాలను రెస్టారెంట్ కు భోజనం కోసం వస్తున్న బౌద్దులకు ఆ రెస్టారంట్ యజమాని అయిన ఒక ముస్లిం వ్యక్తి పెడుతున్నాడని ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫాసిత్ అనే మస్లిం వ్యక్తి గత కొంత కాలంగా తన రెస్టారెంట్ కు భోజనం కోసం వస్తున్న బౌద్దులకు తినే పదార్థాల్లో సంతానం కలగకుండా చేసే మందులను కలుపుతున్నాడని నిర్దారణ కావడంతో శ్రీలంక పోలీసులు రెడ్ హాండెడ్ గా తనని అరెస్టు చేసారు. ఈ ఘోరం బౌద్దులకు తెలియడంతో వారు దొరికిన ముస్లిం ను దొరికినట్లు బాదడం మొదలు పెట్టారు. వారి ఇండ్లను ద్వంసం చేసేసారు. గత వారం రోజులుగా శ్రీలంకలో రణరంగమే జరుగుతోంది.
2018 లో ఫాసిత్ సంతానం కలగకుండా భోజనంలో  పదార్థాలు కలిపాడనే ఆరోపణ మీద బౌద్ధులు ముస్లింల పై దాడి చేసారనేది వాస్తవమే కానీ నిజానికి ఫాసిత్ సంతానం కలగకుండా ఎటువంటి పదార్థాలు భోజనంలో కలపలేదు. అది ఒక పుకారుతో మొదలైన గొడవ. అసలు పూర్తిగా సంతానం కలగకుండా చేసే పదార్థాలు (పిల్స్) లేవని శ్రీలంక లోని WHO ప్రతినిధి ఈ విషయం పై వివరణ ఇచ్చారు. కావున పాత ఫేక్ న్యూస్ ని మళ్ళీ ఇప్పుడు పోస్ట్ చేస్తూన్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయంపై గూగుల్ లో ‘Ampara Sterilization pills’ అని వెతకగా ఇదే విషయం పై 2018 లో వివిధ వార్తాపత్రికలు రాసిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ఇది గత వారం జరగలేదు, గత సంవత్సరంలో జరిగింది. Sunday Observer ఆర్టికల్ ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి రెస్టారంట్ లో భోజనం చేస్తుండగా తనకు భోజనంలో ఎదో తెల్లని పదార్థాలు కనపడ్డాయి. దాంతో అతను వేరే వాళ్ళకు ఫోన్ చేసాడు. అక్కడికి చేరుకున్న మిగితా వాళ్ళు ఫార్సిత్ ని భోజనంలో సంతానం కలగకుండా చేసే పదార్థాలు (పిల్స్)  కలిపాడని ఒప్పుకోమని  బెదిరించడంతో, భయంతో తను కలిపడాని ఒప్పుకున్నాడు. కానీ తర్వాత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన ఇన్వెస్టిగేషన్ లో భోజనం లో దొరికింది కేవలం పిండి ముద్దలేనని తెలిసింది.
అలానే, శ్రీలంక లోని WHO ప్రతినిధి అసలు పూర్తిగా సంతానం కలగకుండా చేసే పదార్థాలు (పిల్స్) లేవని, అలాంటివి భోజనం లో కలిపారని వస్తున్న వార్తల్లో వాస్తవం లేదని ఈ విషయం మీద స్పందించారు.
స్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతికితే, అది 2017 లో జరిగిన సంఘటనగా తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ చేసిన ఫోటోకి, రెస్టారంట్ లో జరిగిన సంఘటనకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా, భోజనంలో పూర్తిగా సంతానం కలగకుండా చేసే పదార్థాలు కలపలేదు. అసలు అలాంటి పిల్స్ లేవు.


text:
మన్మోహన్ మరియు మోడీ నేతృత్వాలలో పోల్చిన జవాన్ల మృతుల సంఖ్యలో నిజం లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2019
పుల్వామా బ్లాస్ట్ సంఘటన నేపధ్యంలో జవాన్ల మరణాల సంఖ్య మీద రాజకీయాలు మొదలయ్యాయి. ఎవరికి వారు తమ ప్రభుత్వం లో తక్కువ జవాన్లు మృతి చెందారని ప్రచారం చేసుకుంటున్నారు. ఫేస్బుక్ లో ‘మనోజ్ బాబు నూతులపాటి’ అనే అతను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉన్న 10 ఏళ్లలో కేవలం 171 జవాన్లు మృతి చెందారని కానీ 4 ఏళ్ల మోడీ ప్రభుత్వంలో 1250 జవాన్లు మృతి చెందారని ఒక పోస్ట్ చేసాడు. ఆ పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణని విశ్లేషించడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉన్న 10 ఏళ్లలో 171 జవాన్లు మృతి చెందారు. 4 ఏళ్ల మోడీ ప్రభుత్వంలో 1250 జవాన్లు మృతి చెందారు
జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలతో కలిపి 10 ఏళ్ల కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో మొత్తం1249 జవాన్లు వివిధ ఉగ్రవాదుల దాడుల్లో మృతి చెందారు. అలానే 4 ఏళ్ల మోడీ ప్రభుత్వం లో 378 జవాన్లు మృతి చెందారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా పదేళ్ళ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కంటే నాలుగేళ్ళ మోడీ ప్రభుత్వంలో ఎక్కువ జవాన్లు మృతి చెందలేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పిన జవాన్ల మృతుల సంఖ్యలో ఎలాంటి నిజం లేదు.


text:
మలాలా కశ్మీర్ ట్వీట్ కి సమాధానం ఇస్తూ NSA అజిత్ ధోవల్ ట్వీట్ చేయలేదు. అసలు తనకి అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతానే లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2019
నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, పాకిస్తాన్ ఉద్యమకారిణి మలాలా యూసఫ్‌జాయ్ కశ్మీరీ మహిళలు మరియు పిల్లలపై ఆందోళనగా ఉంది అంటూ ఇటీవల పెట్టిన ట్వీట్ కి కౌంటర్ గా NSA అజిత్ ధోవల్ సమాధానం ఇచ్చాడు అంటూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ పోస్టుల్లో ఆరోపిస్తున్నారు. ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్టులో ఈ విధంగా ఉంది- “పాకిస్తాన్ లో కాల్పులకు గురై ,భద్రతా కారణాలతో పాకిస్తాన్ విడిచి పెట్టి బ్రిటన్ లో స్థిరపడ్డ ఓ బాలికా , ఇది చాలా సిగ్గుచేటు నీ సొంత దేశంలో నివసించలేక పోయిన నీవు లక్షలాది మంది ప్రజలను అక్కడ నివసించమని కోరుతున్నావు, ఈ చెత్త మాటలు మాట్లాడే ముందు నువ్వు పాకిస్తాన్ లో స్థిరపడాలని సవాల్ చేస్తున్నా”. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మలాలా యూసఫ్‌జాయ్ ఇటీవల కశ్మీరుపై పెట్టిన ట్వీట్‌కు భారత దేశ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (ఎన్ఎస్ఏ) అజిత్ దోవల్ ఈ విధంగా సమాధానం ఇచ్చారు- “పాకిస్తాన్ లో కాల్పులకు గురై ,భద్రతా కారణాలతో పాకిస్తాన్ విడిచి పెట్టి బ్రిటన్ లో స్థిరపడ్డ ఓ బాలికా, ఇది చాలా సిగ్గుచేటు నీ సొంత దేశంలో నివసించలేక పోయిన నీవు లక్షలాది మంది ప్రజలను అక్కడ నివసించమనికోరుతున్నావు, ఈ చెత్త మాటలు మాట్లాడే ముందు నువ్వు పాకిస్తాన్ లో స్థిరపడాలని సవాల్ చేస్తున్నా”.
అజిత్ ధోవల్ అటువంటి వ్యాఖ్యలు ఏవీ చెయ్యలేదు. సోషల్ మీడియాలో ఆ వ్యాఖ్యలతో అజిత్ దోవల్ పేరిట చలామణి అవుతున్నది ఆయన పేరు మీద ఉన్న ఒక అభిమానుల ట్విట్టర్ అకౌంట్ లోనిది . అసలు అజిత్ ధోవల్ కి అధికారికంగా ట్విట్టర్ లో అకౌంట్ లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినది అబద్ధం.
మలాలా యూసఫ్‌జాయ్ ఇటీవల కశ్మీరుపై పెట్టిన ట్వీట్ కు కౌంటర్ గా నిజంగానే అజిత్ ధోవల్ పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖలు చేశాడా అని వెతికినప్పుడు, “ఆంధ్రజ్యోతి” వార్తా పత్రిక వారు ప్రచురించిన కథనం లభించింది. అందులో వారు అజిత్ ధోవల్ ఆ వ్యాఖ్యలు ట్విట్టర్ లో చేశారని చెప్తూ ఆ ట్వీట్ ని అందులో పొందుపరిచారు.
Tweeting a girl who got shot in Pakistan, left Pak for security reasons & now settled in UK. Such shame it is that someone who couldn’t live in her own country asking millions of people to live there. I dare you to get settled in Pak before you tweet this shit.#Malala #PKMKB https://t.co/n0pfw8hyaK
ఆ ట్వీట్ చేసిన ట్విట్టర్ అకౌంట్ యొక్క వివరణ (డిస్క్రిప్షన్ ) చూసినప్పుడు, అందులో “National Security Advisor fc.” అని ఉంది. ‘fc’ అనే అక్షరాలు సాధారణంగా ఫ్యాన్ క్లబ్ (అభిమానుల సంఘం) కి వాడుకగా ఉపయోగిస్తారు. దాన్ని బట్టి, అది అజిత్ ధోవల్ పేరు మీద ఉన్న ఒక అభిమానుల ట్విట్టర్ అకౌంట్ అని తెలుసుకోవచ్చు. ఒకరి పేరు మీద అభిమానులు ట్విట్టర్ అకౌంట్ వాడుకకు సంబంధించి ట్విట్టర్ సంస్థ అధికారిక పాలసీ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఆ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లోని ఇతర ట్వీట్లను చూడగా, అందులో పెట్టే ట్వీట్ లు వ్యంగ్యంగా ఉన్నట్లుగా ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అజిత్ ధోవల్ పోస్టు లో ఆరోపించిన వ్యాఖ్యల గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్లుగా ఏ ఇతర వార్తా సంస్థ కూడా ప్రచురించలేదు. అసలు అజిత్ ధోవల్ కి అధికారికంగా ట్విట్టర్ లో అకౌంట్ ఉందా అనే విషయం తెలుసుకోవడానికి ‘Factly’ వారు ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయాన్ని సంప్రదించినప్పుడు, వారు అసలు తనకి ఎటువంటి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదని, ఆ ట్వీట్ కి అజిత్ ధోవల్ కి సంబంధం లేదని తెలిపారు.
గతంలో కూడా పాకిస్తాన్ భారత్‌తో అన్ని ద్వైపాక్షిక ట్రేడ్‌లను రద్దు చేసినందుకు స్పందిస్తూ అజిత్ దోవల్ ట్వీట్ చేసాడని ఆదే ట్విట్టర్ అకౌంట్ లోని ట్వీట్ వ్యాప్తి చెందినప్పుడు, అది అబద్ధం అని ‘Factly’ ప్రచురించిన కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, మలాలా కాశ్మీర్ కి సంబంధించి ఇటీవల పెట్టిన ట్వీట్ కి సమాధానం ఇస్తూ NSA అజిత్ ధోవల్ ట్వీట్ చేయలేదు. అసలు తనకి అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతానే లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 9, 2019


text:
మాజీ చీఫ్ ఎలక్షన్ కమీషనర్ టీ.ఎన్.శేషన్ నవంబర్ 10, 2019 న మరణించారు. అయన భార్య మాత్రం గత సంవత్సరం చనిపోయారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2019
అప్డేట్: నవంబర్ 10, 2019 న టీ.ఎన్.శేషన్ మరణించారు. ఈ  విషయం పై ప్రధాని  మోడీ  చేసిన ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. తను మరణించినట్టు ఇంతకు ముందు  వైరల్ అయినప్పుడు ఏప్రిల్ 2019 లో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది.
Shri TN Seshan was an outstanding civil servant. He served India with utmost diligence and integrity. His efforts towards electoral reforms have made our democracy stronger and more participative. Pained by his demise. Om Shanti.
మాజీ చీఫ్ ఎలక్షన్ కమీషనర్ టీ.ఎన్.శేషన్ చనిపోయారంటూ ఉన్న పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు . ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మాజీ చీఫ్ ఎలక్షన్ కమీషనర్ టీ.ఎన్.శేషన్ మరణించారు.
టీ.ఎన్.శేషన్ భారతీయ ఎన్నికల చరిత్ర లో చాలా ముఖ్య పాత్ర  పోషించారు. కాబట్టి తనకు ఏమైనా జరిగితే ప్రముఖ వార్తా పత్రికలు దాన్ని ప్రచురించేవి. కానీ ఎక్కడా కూడా తను మరణించిన వార్త దొరకలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా టీ.ఎన్.శేషన్ మరణించలేదు.
పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి గూగుల్ లో ‘T N Seshan death’ అని వెతికితే గత సంవత్సరంలో కూడా ఇదే న్యూస్ వైరల్ అయ్యిందని తెలుస్తుంది. 2018 మర్చి లో తన భార్య మరణించింది, అప్పుడు కూడా తరువాతి రోజు టీ.ఎన్.శేషన్ చనిపోయాడంటూ ఒక ఫేక్ న్యూస్ వైరల్ అయ్యింది. అప్పట్లో చాలా సంస్థలు ఆ ఫేక్ న్యూస్ పై ఆర్టికల్స్ ప్రచురించాయి. మళ్ళీ ఇప్పుడు అదే వార్త తిరిగి షేర్ చేయబడుతుంది.
భారత దేశ ఎన్నికల చరిత్ర లో టీ.ఎన్.శేషన్ చాలా ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. 1990 నుండి 1996 వరకు చీఫ్ ఎన్నికల కమీషనర్ గా బాధ్యతలు నిర్వహించిన తను ఎన్నికల్లో ఎన్నో సంస్కరణలు తీసుకొని వచ్చారు. అంత ప్రాముఖ్యం గల వ్యక్తి మరణిస్తే వివిధ వార్తా పత్రికలు తప్పకుండా ఆ వార్తని ప్రచురిస్తాయి కానీ అలాంటి ఎటువంటి వార్త కూడా దొరకలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
చివరగా, మాజీ చీఫ్ ఎలక్షన్ కమీషనర్ టీ.ఎన్.శేషన్ మరణించలేదు. ఆయన భార్య మాత్రం గత సంవత్సరం చనిపోయారు.


text:
మూడు సంవత్సరాల క్రితం పాకిస్థాన్ జెండాని కాలుస్తున్న వీడియోని కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం వీడియో అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2019
కొంతమంది ముస్లింలు పాకిస్థాన్ జెండాని కాలుస్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, దాని గురించి ఈ విధంగా చెప్తున్నారు- “నేడు సగౌరవంగా భారత్ మాతకీ జై అంటూ,ఆటంక్ వాది ముర్దాబాద్, వందేమాతరం అని నినదిస్తూ కాశ్మీర్ పుర వీధుల్లో ర్యాలీ నిర్వహించిన ముస్లిం సోదరులు వారి ఆనందానికి అవధులు లేని సందర్భం ఎన్నో ఏళ్ళుగా రక్తపాతాలకు నిలయమైన కల్లోల కాశ్మీరంగా పేరోందిన నేడు స్వేచ్ఛా వాయువులను, అసలైన స్వాతంత్య్రాన్ని పొందింది”. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం కాశ్మీర్ లోని ముస్లింలు పాకిస్థాన్ జెండాని కాలుస్తున్న వీడియో.
కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు ఈ సంవత్సరం ఆగష్టు 5న జరిగింది. కానీ, పోస్టు లో పెట్టిన వీడియో గత 3 సంవత్సరాలుగా సోషల్ మీడియా లో వ్యాప్తిలో ఉంది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయం అబద్ధం.
పోస్టు లో పెట్టిన వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ ద్వారా విభజించగా వచ్చిన కీఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ పద్ధతి ద్వారా వెతకగా, 2017 లో యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసిన అదే వీడియో లభించింది. టైం ఫిల్టర్ పెట్టి వెతికినప్పుడు, ఆ వీడియో ని మొదట సెప్టెంబర్ 30, 2016న యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్లుగా తెలుస్తోంది. కానీ, వాటి ద్వారా ఆ వీడియో ఏ సందర్భానికి సంబంధించినదనే ఖచ్చితమైన సమాచారం తెలియలేదు.
ఫేస్బుక్ లో “Muslims burn pakistan flag murdabad slogans” అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ఆ వీడియో ని సెప్టెంబర్ 29, 2017న ఒక వినియోగదారుడు ‘Darul Uloom Deoband India Burns Pak flag chants Pakistan Murdabad slogan’ అనే వివరణ తో పోస్ట్ చేసినట్లుగా తెలిసింది.
ట్విట్టర్ లో కూడా కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ఒక వ్యక్తి ఆ వీడియోని సెప్టెంబర్ 29, 2016న ‘Mullah’s Of Darul Uloom Deoband India burns Pakistani flag & chanting anti-Pakistan’s slogans. #PakistanZindabad’ అనే వివరణ తో ట్వీట్ పెట్టినట్లుగా తెలిసింది.
Mullah’s Of Darul Uloom Deoband India burns Pakistani flag & chanting anti-Pakistan’s slogans . #PakistanZindabad pic.twitter.com/EMdMeycLg3
‘Darul Uloom Deoband’ వారు నిజంగానే ఆ పని చేశారా అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన అధికారిక సమాచారం ఎక్కడా కూడా లభించలేదు. కావున, ఆ వీడియో యొక్క వాస్తవిక సందర్భం ఏమిటి అని తెలియనప్పటికీ, అది కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరంది కాదు అని మాత్రం తెలుస్తోంది.
చివరగా, ఒక మూడు సంవత్సరాల క్రితం వీడియోని కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం ‘IHMO LIVE NEWS’ వీడియో అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మూడు సంవత్సరాల క్రితం ఫోటో ని ఇప్పుడు మళ్ళీ వేరే కథనంతో పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2019
ఫేస్బుక్ లో ‘ఏంటి ఈ దారుణం  ఆకలి తట్టుకోలేక ప్రసాదం కోసం చర్చలోకి వెళ్లారని హిందూ పిల్లలను ఇలా సగం గుండు గీసి చేట్టుకు కట్టి కొట్టిన వారిని మనుషులంటారా..!!!’ అంటూ పెట్టిన ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు వాస్తవాలు ఉన్నాయో ఓసారి  విశ్లేషిద్దాం.
ఆకలి తట్టుకోలేక ప్రసాదం కోసం చర్చలోకి వెళ్లారని హిందూ పిల్లలను గుండు గీసి చేట్టుకు కట్టి కొట్టారు .
ఈ ఫోటో 2016 నుండి అనేక కథనాలతో  సోషల్ మీడియాలో సర్క్యూలేషన్ లో ఉంది. మళ్ళీ ఇప్పుడు చర్చి లో ప్రసాదం అడిగినందుకు హిందూ పిల్లలను గుండు గీసి చెట్టుకు కట్టి కొట్టారు అంటూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోని  రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఫేస్బుక్ మరియు ట్విట్టర్ లో అనేక కథనాలతో  ఈ ఫోటో పెట్టబడినట్టుగా గుర్తించబడింది. ఒక కథనం లో ఒడిశా దళిత పిల్లలు నీటి బావిని తాకినందుకు వారిని శిక్షించారని ఆరోపించారు. మరో కథనంలో  మాధేశీలు (నేపాల్ లో భారత సంతతికి చెందిన వాళ్ళు) ని అక్కడి అగ్ర వర్ణాల వారు కొడుతూ  వారిని కించపరుస్తున్నారు అంటూ ఆరోపించారు. ఇలా ఆ ఫోటోని ఉపయోగించిన అనేక కథనాలతో కూడిన  ని Dorje’s Dooing అనే వెబ్సైట్ పొందుపరిచింది. దీని ప్రకారం ఈ ఫోటోని మొట్టమొదటిసారి జులై 24, 2016న Pravir K Roy అనే వ్యక్తి ట్విట్టర్ లో ‘బాంగ్లాదేశ్ లో అన్నం దొంగిలించినందుకు గాను పిల్లలని కట్టేసి అర గుండు గీసారు’ అంటూ ట్వీట్ చేశారు.
చివరగా, మూడు సంవత్సరాల క్రితం ఫోటో ని ఇప్పుడు మళ్ళీ వేరే కథనంతో పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.


text:
మెసొపొటేమియన్ నాగరికతకు చెందిన రాజు మరియు సైనికుల విగ్రహాలను రాముడు మరియు హనుమంతుడని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2019
శ్రీరాముడు మరియు హనుమంతుని ప్రాచీన విగ్రహాలు ఇరాక్ లో తవ్వకాలు జరుగుతున్నప్పుడు దొరికాయని చెప్తూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఇరాక్ లో తవ్వకాలు జరుగుతున్నప్పుడు, శ్రీరాముడు మరియు భక్త హనుమంతుని 6000 సంవత్సరాల పూర్వపు ప్రాచీన విగ్రహాలు లభించాయి.
ఫోటో లో ఉన్నది రాముడు మరియు హనుమంతుడు కాదు. అది ఇరాక్ లోని బెలుహ పాస్ కొండల మీద చెక్కబడిన మెసొపొటేమియన్ నాగరికతకు చెందిన రాజు మరియు ఇద్దరు హుర్రియన్ సైనికులు. అవి పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ఆరు వేల సంవత్సరాల క్రితం విగ్రహాలు కావు, సుమారు నలుగు వేల సంవత్సరాల క్రితం చెక్కబడినవి. కావున పోస్ట్ లో  చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ‘Ancient History’ ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం పోస్ట్ లో పెట్టిన విగ్రహాలు ఇరాక్ (బెలుహ పాస్) లోనివే, కానీ ఆ విగ్రహల్లో ఉన్నది రాముడు మరియు హనుమంతుడు కాదు. దాంట్లో ఉన్నది మెసొపొటేమియన్ నాగరికతకు చెందిన రాజు మరియు హుర్రియన్ సైనికులు. ఆ విగ్రహం పక్కన అక్కాడియన్ శాసనం కూడా ఉన్నట్టుగా ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. అంతే కాదు, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అది ఆరు వేల సంవత్సరాల ప్రాచీన విగ్రహం కాదు, నాలుగు వేల సంవత్సరాల క్రితంది. ఈ రాజును ‘తార్ దున్ని’ అని కూడా సంబోధిస్తారు. ఇదే విషయం వికీపీడియా ఆర్టికల్ లో కూడా దొరుకుతుంది.  ఈ ఆర్టికల్ లో పోస్ట్ లో ఇచ్చినటువంటి విగ్రహాల ఫోటో  కూడా చూడొచ్చు.
చివరగా, మెసొపొటేమియన్ నాగరికతకు చెందిన రాజు మరియు సైనికుల విగ్రహాలను రాముడు మరియు హనుమంతుడని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మేడమ్ టుస్సాడ్స్ బృందం నరేంద్ర మోడీ శరీర కొలతలు తీసుకున్నప్పటి ఫోటోలను తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
UPDATE (19 ఫిబ్రవరి 2022): 2016లో మేడమ్ టుస్సాడ్స్ మ్యూజియం బృందం నరేంద్ర మోదీ మైనపు శిల్పం చెక్కడానికై, ఆయన శరీర కొలతలు తీసుకుంటున్నప్పటి పాత వీడియోను ఇప్పుడు “రోజు ఫోటోషూట్ల కోసం ఇలా 18 గంటలు ఇలా కష్టపడితేనే కాని ఫోటోలు బాగారావు” అన్న క్లెయిమ్ తో వైరల్ చేస్తున్నారు.
చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ మోడీ ఫోటో ఒకటి పోస్ట్ చేసి అది ఆయన హెయిర్ ట్రాన్స్ ప్లాంటేషన్  చేసుకున్నప్పటిది అని అందులో పేర్కొన్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో మోడీ హెయిర్  ట్రాన్స్ ప్లాంటేషన్ చేపించుకుంటున్నాడు
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో మేడమ్ టుస్సాడ్స్  మ్యూజియం బృందం మోడీ మైనపు శిల్పం చెక్కడానికై, ఆయన శరీర కొలతలు తీసుకుంటున్నప్పటిది. కావున పోస్ట్ లోని ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన మోడీ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది ‘Hindustan Times’ వారు ప్రచురించిన కథనంలో లభించింది. 2016 లో మేడమ్ టుస్సాడ్స్ మ్యూజియం బృందం మోడీ శిల్పం చెక్కడం కోసం ఆయన శరీర కొలతలు తీసుకోవడానికి భారత దేశం వచ్చారు.  వారు ఆ సందర్భంలో చాలా ఫోటోలు తీశారు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో అందులో ఒకటి. ఆ ఫోటోని కొంత మంది తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో పెట్టినది మేడమ్ టుస్సాడ్స్  మ్యూజియం బృందం మోడీ మైనపు శిల్పం చెక్కడం కోసం ఆయన శరీర కొలతలు తీస్కున్నప్పటిది.


text:
మోడీని అత్యంత నిజాయితీ గల రాజకీయ నాయకుడిగా ఏ అమెరికన్ సర్వే సంస్థ వెల్లడించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2019
ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల నాయకుడిగా మన ప్రధాని నరేంద్ర మోడీని ఒక అమెరికన్ సర్వేలో పేర్కొన్నట్లుగా పలువురు ఫేస్బుక్ వినియోగదారులు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల నాయకుడిగా మన దేశ  ప్రధాని నరేంద్ర మోడీని ఒక అమెరికన్ సర్వే సంస్థ పేర్కొన్నది
ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల నాయకుడు అంటూ ఏ సర్వే సంస్థ ప్రకటించదు. ప్రధాని మోడీకి ఆ గౌరవం దక్కినట్లుగా ఏ అధికారిక సంస్థ వెల్లడించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక సంస్థలు తమ సర్వేల్లో ప్రధాని మోడీని పేర్కొన్నట్లుగా తెలుస్తోంది. ఉదాహరణకు ‘ఫోర్బ్స్ పవర్ఫుల్ పీపుల్‘, ‘గాలప్ ఇంటర్నేషనల్ – గ్లోబల్ లీడర్స్ యొక్క అభిప్రాయం‘, ‘ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్ మరియు ట్విట్టర్ లలో అత్యధిక ప్రజాదరణ ఉన్న వ్యక్తి‘, మరియు ‘బ్లూమ్బెర్గ్ మార్కెట్లలో అత్యంత ప్రభావవంతడైన వ్యక్తుల యొక్క ర్యాంకింగ్స్‘ లకు సంబంధించిన సమాచారం లభించింది. కానీ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న సర్వే గురించి గానీ, ప్రధాని మోడీకి లభించినట్లుగా అటువంటి ర్యాంకింగ్ గురించి గానీ ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
సాధారణంగా, మన దేశ ప్రధాని ఇతర దేశాల్లో ఏదైనా పురస్కారం గెలుచుకున్నప్పుడు, మన కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క అధికారిక ప్రజా సంబంధాల విభాగం ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (పి.ఐ.బి.)’ ద్వారా నివేదించబడుతుంది. కానీ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న సర్వేలో ప్రధాని మోడీకి దక్కిన గౌరవం గురించి ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
చివరగా, ప్రపంచంలోని అత్యంత నిజాయితీ గల నాయకుడు మోడీ అంటూ ఏ సర్వే సంస్థ ప్రకటించలేదు.


text:
మోదీ ఉపయోగిస్తున్నది భారత త్రివర్ణ పతాకం కాదు, అదే రంగులో ఉన్న స్కార్ఫ్ మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2019
ఫేస్బుక్ లో ఒక వ్యక్తి ‘ఇప్పుడు చెప్పండి ర్రా ఇక్కడ ఎవరికి దేశ భక్తి ఉందో చిల్లర వెదవల్లరా.’ అంటూ తన వాల్ పైన జనసేన అధినేత  పవన్ కళ్యాణ్ మరియు ప్రధాని మోదీతో కూడిన చిత్రాన్ని  పోస్ట్ చేసాడు. అందులో ఎంత వరకు నిజం ఉందో  ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ప్రధాని మోదీకి సంబంధించి ఉన్న చిత్రాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ చిత్రం 2016లో ఆయన  పాల్గొన్న మూడవ ఇంటర్నేషనల్ యోగా దినోత్సవానికి సంబంధించినదిగా గుర్తించబడింది . యోగా దినోత్సవానికి సంబంధించిన ఇతర చిత్రాలను   చూసినట్లయితే అందులో మోదీ త్రివర్ణ పతాకం రంగులో ఉన్న స్కార్ఫ్ ని ధరించి ఉండడం స్పష్టంగా చూడవచ్చు.  Amazon.in లో త్రివర్ణ పతాకం రంగులో ఉన్న స్కార్ఫ్ కోసం వెతికినపుడు ఇలాంటి చాలా స్కార్ఫ్ లు   వచ్చాయి.
చివరగా, మోదీ చెమట తుడ్చుకోవడానికి ఉపయోగిస్తున్నది  త్రివర్ణ పతాకం రంగులో ఉన్న స్కార్ఫ్.


text:
మోడీ గురువాయూర్ గుడి లోపలికి చెప్పులు వేసుకొని ప్రవేశించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2019
ప్రధాని మోడీ ఒక గుడి లోపలికి చెప్పులు వేసుకొని ప్రవేశించి దానిని అవమానపరిచారు అంటూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
మోడీ దేవాలయం లోపలికి చెప్పులు వేసుకొని ప్రవేశించి దానిని అవమానపరిచారు.
మోడీ తాను బస చేసిన గెస్ట్ హౌస్ నుండి గుడి ఆవరణలోకి చెప్పులు వేసుకుని వచ్చారు. కానీ, గర్భ గుడిలోకి ప్రవేశించే సమయంలో వాటిని బయటే  విడిచి పెట్టి లోపలికి వెళ్లారు. కావున, పోస్ట్ ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, అది మోడీ జూన్ 8, 2019 న కేరళ రాష్ట్రంలోని త్రిసూర్ లో ఉన్న గురువాయూర్ దేవాలయాన్ని సందర్శించినప్పటిది అని తెలిసింది. ఆ పూర్తి కార్యక్రమాన్ని DD News వారు వీడియో తీశారు. ఆ వీడియోని చూసినట్లయితే మోడీ తాను బస చేసిన “శ్రీవిలసం” గెస్ట్ హౌస్ నుండి గుడి ఆవరణంలోకి చెప్పులు వేసుకుని రావడం చూడవచ్చు. వీడియో 3:49 దగ్గర మోడీ గర్భగుడి లోకి ప్రవేశించే ముందు తన చెప్పులు వదిలి వెళ్లారు.
ఆ తరవాత 18:42 దగ్గర మోడీ తన తూలాభరణం సమయంలో మరియు 19:12 దగ్గర గుడి లోపల నడుస్తున్న సమయంలో చెప్పులు లేకుండా ఉండడం చూడవచ్చు.
మోడీ దైవ దర్శనం అనంతరం తిరిగి చెప్పులు వేసుకోవడం 23:47 దగ్గర చూడవచ్చు. గుడి నుండి తిరిగి తాను బస చేసిన గెస్ట్ హౌస్ కి వెళ్ళేటప్పుడు(24:31) చెప్పులు వేసుకొని వెళ్లారు.
చివరగా, మోడీ గురవయ్యుర్ దేవాలయం లోకి చెప్పులు వేసుకొని ప్రవేశించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మోడీ పాలనలో గతంలో కంటే ఎక్కువగా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2019
మోడీ పాలనలో అత్యధికంగా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారంటు ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
గత ముపై ఏళ్ళలో ఎన్నడు లేని విధంగా మోడీ పాలనలో దేశంలో అత్యధికంగా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ముపై ఏళ్ళ సమాచారం  (డేటా) పబ్లిక్ గా  అందుబాటులో లేదు. కానీ గత పదిహేనేళ్ల  డేటా చూస్తే  మోడీ హయాంలో అంతకముందు కంటే తక్కువ సైనికులు చనిపోయారని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలతో కలిపి 10 ఏళ్ల కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో మొత్తం1249 జవాన్లు వివిధ ఉగ్రవాదుల దాడుల్లో మృతి చెందారు. అలానే 4 ఏళ్ల మోడీ ప్రభుత్వం లో 378 జవాన్లు మృతి చెందారు. 10 ఏళ్ల కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ మొతాన్ని మరియు 4 ఏళ్ళ మోడీ ప్రభుత్వ మొతాన్ని పోల్చలేము. కానీ ట్రెండ్ ని చూస్తే మృతుల సంఖ్య పెరుగుతుందా లేదా అని ఒక అంచనా వస్తుంది. 2004 నుండి ప్రతి సంవత్సరం మృతుల సంఖ్య తగ్గుతూ వచ్చింది కానీ ఈ మధ్య కొంచం పెరిగింది. కానీ పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా మోడీ పాలనలో అంతకముందు కంటే ఎక్కువ సైనికులు చనిపోలేదు. గత పదిహేనేళ్ళ లోనే తక్కువ గా ఉన్నందున ముపై ఏళ్ళు చూసినప్పుడు మోడీ పాలనలో అత్యధిక సైనికుల మరణాలు ఉండలేవు.చివరగా, మోడీ పాలనలో దేశంలో అత్యధికంగా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోలేదు.


text:
మోడీ మరియు భారత మీడియాని విమర్శిస్తూ TIME మాగజిన్ పై ఎటువంటి కవర్ ఫోటో ప్రచురితమవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 27, 2019
మీడియా మోడీ ఇచ్చే ఫండింగ్ కోసం తన చెప్పుచేతుల్లో పనిచేస్తుందని టైమ్ మాగజిన్ తన కవర్ పేజీ పై ఒక కార్టూన్ వేసింది అంటూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేసారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
టైం మాగజిన్ పై మోడీ కార్టూన్. భారతీయ సమాచార మాధ్యమాల పై విదేశీ చురక
.ఒరిజినల్ కార్టూన్ ని ఎడిట్ చేసి మోడీ మొహాన్ని అతికించారు. కావున ఆ పోస్ట్ లో నిజం లేదు
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని గూగల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే అసలు ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది.అలానే ఫోటోలో కింద ఆర్టిస్ట్ సంతకం చూస్తే ‘Horsey 2012 Los Angeles Times’ అని ఉంటుంది. ఫోటోలోని వివరణతో గూగుల్ లో ‘Time cover on corporate campaign donations’ అని వెతికినప్పుడు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఒరిజినల్ ఆర్టికల్ దొరుకుతుంది. దాన్ని బట్టి పోస్ట్ చేసింది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో అని నిర్ధారణకి రావొచ్చు.
చివరగా, పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో మోడీ బొమ్మ ని అతికించారు. ఒరిజినల్ ఫోటో మీద వేరే ముఖం ఉంది.


text:
మోడీ మరియు సచిన్ యొక్క పాత చిత్రాన్ని అసంబద్ధమైన వాదనలతో ఇప్పుడు పోస్ట్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2019
నరేంద్ర మోడీ తో సచిన్ టెండూల్కర్ మరియు అతని భార్య ఉన్న ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ వినియోగదారులు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో సచిన్ టెండూల్కర్ మోడీని కలుసుకుని సార్వత్రిక ఎన్నికలు-2019 లో బీజేపీకి తన మద్దతును ప్రకటించారని పేర్కొన్నారు. పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణలు ఎంతవరకు నిజమో విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
మాజీ క్రికెటర్ సచిన్ టెండూల్కర్ మోడీని కలుసుకుని సార్వత్రిక ఎన్నికలు-2019లో బీజేపీకి తన మద్దతును ప్రకటించారు
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని  ‘AajTak’ వార్తా సంస్థ వారు 2017 లో ప్రచురించిన ఒక కథనంలో చూడవచ్చు. ఆ కథనం ప్రకారం సచిన్ టెండూల్కర్ తన జీవిత చరిత్ర పై తెరకెక్కిన చిత్రం “సచిన్: ఎ బిలియన్ డ్రీమ్స్” విడుదల గురించి నరేంద్ర మోడిని కలిసి చెప్పారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయాలు ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉన్నాయి.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది సచిన్ టెండూల్కర్ తన జీవిత చరిత్ర పై తెరకెక్కిన చిత్రం “సచిన్: ఎ బిలియన్ డ్రీమ్స్” విడుదల గురించి నరేంద్ర మోడికి  చెప్పిన సందర్భంలో తీసినదిగా తెలిసింది. ‘AajTak’ వార్తా సంస్థ మే 19, 2017 లో దీని పైన ఒక కథనాన్ని కూడా ప్రచురించింది. అందులో, సచిన్ టెండూల్కర్ బీజేపీకి మద్దతు ఇచ్చినట్లుగా ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు. దీని గురుంచి నరేంద్ర మోడీ కూడా తన ట్విట్టర్ పై 2017 లో ట్వీట్ చేసాడు
చివరగా, మోడీ మరియు సచిన్ యొక్క పాత చిత్రాన్ని అసంబద్ధమైన వాదనలతో ఇప్పుడు పోస్ట్ చేసి ప్రక్కద్రోవ పట్టిస్తున్నారు.


text:
యూపీలోని చందౌలిలో ‘జై శ్రీ రామ్’ నినాదాలు చేయనందుకు ముస్లిం బాలుడికి నిప్పంటించారు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 2, 2019
ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చందౌలిలో ఖాలీద్ అన్సారీ అనే ముస్లిం యువకుడు ‘జై శ్రీ రామ్’ అనలేదని కొంతమంది దుండగులు అతనిపై కిరోసిన్ పోసి నిప్పంటించారని సోషల్ మీడియాలో ఒక వార్త చలామణీ అవుతోంది. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
యూపీ రాష్ట్రంలోని చందౌలిలో ఖాలీద్ అన్సారీ అనే ముస్లిం యువకుడు ‘జై శ్రీ రామ్’ అనలేదని కొంతమంది దుండగులు అతనిపై కిరోసిన్ పోసి నిప్పంటించారు.
సంఘటనపై దర్యాప్తు జరిపిన ఉత్తర ప్రదేశ్ పోలీసులు ఖాలీద్ అనే యువకుడు మరియు అతని కుటుంబం ఆరోపించిన విషయాలు నిరాధారమైనవీ మరియు కల్పితమైనవీ అనీ, వాస్తవానికి ఆ యువకుడే తనకు తాను నిప్పంటించుకున్నాడని వెల్లడించారు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
గూగుల్ లో “chandauli muslim khalid torched” అని వెతికినప్పుడు, “The Hindu” వారు జులై 29, 2019న పోస్టులో ఆరోపించిన సంఘటన పై ప్రచురించిన కథనం లభించింది. దాంట్లో ఆ ఘటన పై దర్యాప్తు జరిపిన ఉత్తర ప్రదేశ్ పోలీసులు ఖాలీద్ మరియు అతని కుటుంబం ఆరోపించినట్లుగా అతను ‘జై శ్రీ రామ్’ అని అననందుకు కొంతమంది గుర్తు తెలియని వ్యక్తులు అతనిపై కిరోసిన్ పోసి నిప్పంటించారని చెప్పిన విషయం నిరాధారమైనదీ మరియు కల్పితమైనదీ అని పేర్కొన్నారు. వాస్తవానికి ఆ యువకుడే తనకు తాను నిప్పంటించుకున్నాడని కూడా పోలీసు వారు వెల్లడించారు.
ఆ సంఘటన గురించి మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు,  ట్విట్టర్ లో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ పోలీస్ శాఖ వారు పెట్టిన ట్వీట్ లభించింది. అందులో కేసు దర్యాప్తు  చేసిన చందౌలి ఎస్పీ ఆ కేసు వివరాలను వెల్లడించిన వీడియోని పొందుపరిచి, ఈ క్రింది వివరణ ఇచ్చారు- “చందౌలిలో మతపరమైన నినాదాలు చేయనందుకు ముస్లిం యువకుడిని తగలబెట్టడం గురించి మాకు వార్తలు వచ్చాయి. ఆ సంఘటన గురించి మేము దర్యాప్తు చేసాము. మా దర్యాప్తులో ఆ ఆరోపణ నిరాధారమైనది మరియు కల్పితమైనదిగా తేలింది. సోషల్ మీడియాలో ఆ పుకార్లు వ్యాప్తి చేసేవారిపై చట్టపరమైన చర్య తీసుకోబడతాయి. ఎస్పీ చందౌలి సంతోష్ కె సింగ్”.
We have come across news regarding torching of a Muslim boy for not chanting religious slogans in Chandauli. The incident was investigated & found to be baseless,fabricated & malicious. Legal action shal b taken against rumour mongers on #SocialMedia. SP chandauli Santosh k Singh https://t.co/p8EUQKUBGV pic.twitter.com/resZ7QYy6B
చివరగా, యూపీలోని చందౌలిలో ‘జై శ్రీ రామ్’ నినాదాలు చేయనందుకు ముస్లిం బాలుడికి నిప్పంటించారు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 2, 2019


text:
రఘురాం రాజన్ పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు స్కామ్ గురించి రాహుల్ మరియు చిదంబరంని హెచ్చరించలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2019
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం లో ఉన్నప్పుడే నిరవ్ మోడీ మోసాల గురించి కాంగ్రెస్ నాయకులని హెచ్చహిరంచాడని మాజీ ఆర్.బీ.ఐ గవర్నర్ రఘురాం రాజన్ అన్నట్లుగా ఫేస్బుక్ లో ఒక ఫోటో ని చాలా మంది ఈ మధ్య మల్లి షేర్ చేసారు. రఘురాం రాజన్ నిజంగా అలా అన్నారో లేదో చూద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
రఘురాం రాజన్: “ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో ఉన్నప్పుడే రాహుల్ గాంధీ మరియు చిదంబరం కి నిరవ్ మోడీ యొక్క మోసాల గురించి హెచ్చరించాను. కానీ వాళ్ళు 2014 వరకు నన్ను మాట్లాడకుండా చేసి రుణాలు ఇప్పించారు. ఇప్పుడు పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు స్కామ్ లో నన్ను ఎందుకు నిందిస్తున్నారు?”
తను అలాంటి వాఖ్యాలు చేయలేదని స్వయంగా రఘురాం రాజన్ గారే చెప్పారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
గూగుల్ లో ఈ విషయం మీద వెతకగా రఘురాం రాజన్ ఒక ఇంటర్వ్యూ లో మాట్లాడుతూ తను అలాంటి వాఖ్యాలు చేయలేదని, సోషల్ మీడియాలో ఇష్టం వచ్చినట్టుగా తనకు ఏవేవో అంటగడుతారని అన్నట్టుగా తెలుస్తుంది. ఈ పోస్ట్ గత సంవత్సరం మార్చ్ నెల నుండి షేర్ చేయబడుతుంది. అప్పట్లోనే Boom Live సంస్థ వారు ఈ విషయం పై నిజనిర్ధారణ చేసారు. కానీ ఎన్నికలు వస్తున్నందున తిరిగి ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది ఈ పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, రఘురాం రాజన్ పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు స్కామ్ గురించి రాహుల్ మరియు చిదంబరం ని హెచ్చరించలేదు.


text:
‘రాజధాని కావాలంటే మార్పు రావాలి’ అంటూ S.S.రాజమౌళి ట్వీట్ చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ ట్వీట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2019
సినిమా డైరెక్టర్ ఎస్.ఎస్. రాజమౌళి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల సందర్భంగా మార్పు రావాలి అంటూ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ట్వీట్ చేసాడంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాజమౌళి ట్వీట్: “ఏపీ రాజధానిని ఈ ఐదేళ్ళు గ్రాఫిక్స్ లో మాత్రమే చూశాం. నిజమైన రాజధాని కావాలంటే మార్పు రావాలి.”
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా రాజధాని గురించి కానీ, మార్పు గురించి కానీ రాజమౌళి ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
రాజమౌళి చేసిన ట్వీట్ చూడటానికి తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ వెతకగా పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా తను రాజధాని మీద ఎన్నికల సందర్భంగా ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదని తెలుస్తుంది. ఎన్నికల సమయంలో కేవలం ఓటు వేయమని చెప్తూ ఒక ట్వీట్ చేసారు. అలానే ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసిన ట్వీట్ చూస్తే రాజమౌళి ట్విట్టర్ అకౌంట్ యొక్క ప్రొఫైల్ పిక్చర్ వేరే ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా రాజధాని మీద మాట్లాడుతూ మార్పు రావాలి అంటూ రాజమౌళి ట్వీట్ చేయలేదు.
చివరగా, రాజమౌళి ‘రాజధాని కావాలంటే మార్పు రావాలి’ అంటూ ట్వీట్ చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ ట్వీట్.


text:
రాజా సింగ్ చెల్లెలు ఇస్లాంలోకి మారిందని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 7, 2019
తెలంగాణ బీజేపీ MLA రాజా సింగ్ చెల్లెలు ఇస్లాం మతంలోకి మారింది అంటూ ఒక అమ్మాయి ఫోటో ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాజా సింగ్ చెల్లెలు అయిన మాయా దేవి ఇస్లాం మతంలోకి మారింది.
ఫోటోలోని అమ్మాయి పేరు అతిర/అయేషా. తను కేరళ అమ్మాయి. రెండు సంవత్సరాల ముందు తను హిందు మతంలో నుండి ఇస్లాంలోకి మారింది. తనకు రాజా సింగ్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. తన మీద ఇలాంటిదే నాలుగేళ్ళ క్రితం ఒక వార్త వచ్చినప్పుడు రాజా సింగ్ దాన్ని ఖండించారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని అమ్మాయి ఫోటోని క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో ఉన్న ‘The  News Minute’ ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో ఆ అమ్మాయి కేరళ అమ్మాయని, తన పేరు అతిర (‘అయేషా’ – మతం మార్చుకున్నాక పేరు) అని ఉంటుంది. రెండు సంవత్సరాల ముందు తను ఇస్లాం మతంలోకి మారింది. తనకు రాజా సింగ్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
అలానే గూగుల్ లో ‘Raja Singh sister accepted Islam’ అని వెతకగా, నాలుగేళ్ళ క్రితం ప్రచురించిన ‘The News Minute’ ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. దాని ప్రకారం రాజా సింగ్ 2015 లో ఒక వార్తా పత్రిక పై ఇదే విషయం మీద పరువు నష్టం దావా కూడా వేసాడు. ఎందుకంటే ఆ వార్తా పత్రిక వాళ్ళు సరైన వివరాలు తెలుసుకోకుండా రాజా సింగ్ మేనకోడలు ఇస్లాం లోకి మారిందని రాసారు. ఆ సమయం లో రాజా సింగ్ ఆ వార్తను తీవ్రంగా ఖండించారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో చూస్తే వార్త 6th జూన్, 2019 నాడు ‘The News Minute’ వెబ్ సైట్ లో ప్రచురించినట్టుగా చూడొచ్చు. కానీ వారి వెబ్ సైటులో వెతికితే అలాంటి వార్త ఏమీ దొరకదు. పోస్ట్ వైరల్ అయ్యాక ‘The News Minute’ వారు ఈ వార్తను ఖండిస్తూ ఒక ఆర్టికల్ కూడా ప్రచురించారు.
చివరగా, రాజా సింగ్ చెల్లెలు ఇస్లాం లోకి మారిందని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రాజా సింగ్ ని నెత్తి పగిలేల పోలీసులు కొట్టలేదు, తనే రాయితో కొట్టుకున్నాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 20, 2019
గోషామహల్ MLA రాజా సింగ్ పై పోలీసులు లాఠీఛార్జ్ చేసి, తన నెత్తి పగిలేల దాడి చేసారంటూ ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాణి అవంతి విగ్రహాన్ని పునర్ నిర్మిస్తున్న రాజా సింగ్ పై పోలీసులు లాఠీఛార్జ్. నెత్తి పగిలి తీవ్ర రక్తస్రవం అయ్యేలా దాడి చేసి పోలీసులు.
రాజా సింగ్ ని అడ్డుకున్నప్పుడు తనకు తానే రాయితో నెత్తి మీద కొట్టుకొని గాయం చేసుకున్నాడని హైదరాబాద్ నగర పోలీసువారు తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా తెలిపారు. అంతే కాదు, ఆ సంఘటన గురుంచి బయటకి వచ్చిన వీడియోలలో కూడా తనకు తానే రాయితో కొట్టుకున్నట్టు చూడొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, హైదరాబాద్ నగర పోలీసువారు ఈ విషయం పై ట్విట్టర్ లో తమ అధికారిక అకౌంట్ ద్వారా స్పందించారని తెలుస్తుంది. ఆ ట్వీట్ చూస్తే పోలీసులు విగ్రహ నిర్మాణాన్ని అడ్డుకున్నప్పుడు తనకు తానే రాయితో నెత్తి మీద కొట్టుకొని రాజా సింగ్ గాయం చేసుకున్నట్టు ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు రాజా సింగ్ ని నెత్తి పగిలేల పోలీసులు కొట్టలేదు, తనే కొట్టుకున్నాడు.
About 2 am Raja Singh with his followers tried to install a 20 feet statue at Jummerat Bazar.without any permission in violation of the law. In the process when he was prevented by police he hit himself with a stone on his head and caused a self inflicted injury on his head pic.twitter.com/GccoNGNSiv
రాజా సింగ్ తన నెత్తిని రాయితో కొట్టుకుంటున్న వీడియోని కూడా హైదరాబాద్ నగర కమీషనర్ అంజని కుమార్ తన అధికార ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్వీట్ చేసారు. ఈ వీడియోలలో కూడా తనకు తానే రాయితో కొట్టుకున్నట్టు చూడొచ్చు.
No lathicharge by Police.  Sufficient evidence with us that it is a self-inflicted injury. pic.twitter.com/2KDS7eUgeD
చివరగా, రాజా సింగ్ ని నెత్తి పగిలేల పోలీసులు కొట్టలేదు, తనే రాయితో కొట్టుకున్నాడు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రాజీవ్ గాంధీ విహార యాత్ర మీద ఇండియా టుడే రాసిన ఆర్టికల్ నుండి కొన్ని భాగాలే తీసుకొని ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2019
రాజీవ్ గాంధీ విహార యాత్ర కథ అంటూ ఒక ఆర్టికల్ తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వ సొమ్మును విహారయాత్రలకు ఖర్చు చేసాడు.
ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ ఆధారంగా రాసిన ఈ కథలో రాజీవ్ గాంధీని సమర్దించే సమాచారం మాత్రం తీసుకోలేదు. విహార యాత్ర కి సంబందించిన బిల్ల్స్ తనకు పంపివమని రాజీవ్ అన్నట్టుగా ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు. అది ముచ్చట ఆర్టికల్ లో ఉండదు. కావున ఒరిజినల్ ఆర్టికల్ నుండి కొన్ని భాగాలే తీసుకొని ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఆర్టికల్ చదువుతే, దాంట్లోనే ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లింక్ ఉంటుంది. ఆ ఆర్టికల్ చదువుతే పోస్ట్ లో లింక్ చేసిన ఆర్టికల్ లో కంటే ఇంకా ఎక్కువ సమాచారం ఉంటుంది. ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో రాజీవ్ గాంధీ విహార యాత్ర కి ఐన ఖర్చుకు సంబంధించిన బిల్ల్స్ ను తనకు పంపమని చెప్పినట్టు ఉంటుంది. కానీ ఆ విషయం ముచ్చట ఆర్టికల్ లో ఉండదు. కొన్ని అధికారిక సౌకర్యాలను, దేశ రక్షణ కోసం వాడే యుద్ధ నౌకను రాజీవ్ ఉపయోగించిన విషయం ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ ప్రకారం నిజమే. కాకపోతే వీటితో పాటు ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో రాజీవ్ విహార యాత్ర వళ్ళ లక్షద్వీప్ లో టూరిజం పెరిగిందని ఉంటుంది. కానీ ఇటువంటి విషయాలు ఏవి ముచ్చట ఆర్టికల్ లో ఉండవు.
చివరగా, రాజీవ్ విహార యాత్ర మీద ఇండియా టుడే రాసిన ఆర్టికల్ నుండి కొన్ని భాగాలే తీసుకొని ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.


text:
రాజ్యసభ ఎం.పీ. లకు ప్రభుత్వం ఇళ్ళను కేటాయిస్తుంది, అంతే కానీ వాళ్ళ ప్రైవేటు ఇళ్ళకు అద్దెలను కట్టదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2019
2014 నుండి ఫోటోలో ఉన్న ఇంట్లో మాజీ ఆర్ధిక మంత్రి చిదంబరం రెండు లక్షల అద్దెకు ఉంటూ, ఆ అద్దెను కేంద్ర ప్రభుత్వం తో కట్టిస్తున్నాడని, అయితే ఆ ఇల్లు తన భార్య మరియు తన కొడుకు పేరు మీద ఉందని ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తన కొడుకు మరియు భార్య పేరు మీద ఉన్న ఇంట్లో అద్దెకు ఉంటున్న మాజీ ఆర్థికమంత్రి చిదంబరం. ఆ అద్దెను కేంద్ర ప్రభుత్వం కడుతూ వస్తుంది.
రాజ్యసభ ఎం.పీ లకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇళ్ళను కేటాయిస్తుంది. అంతే కానీ, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ప్రైవేటు ఇళ్ళల్లో ఎం.పీ. లు ఉంటే వాటికి అద్దెలు కట్టదు. కేటాయించిన ఇంట్లో కాకుండా వేరే ఇంట్లో ఉంటే ఎవరి అద్దెలు వారే కట్టుకుంటారు. ఫోటోలోని ఇల్లు కార్తీ మరియు నళిని చిదంబరం పేరు మీద ఢిల్లీ లో ఉన్న జోర్ బాగ్ ఇల్లు. ఒకవేళ, ఆ ఇంటికి చిదంబరం అద్దె చేల్లిస్తున్నా, అది తన సొంత డబ్బు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అది కార్తీ మరియు నళిని చిదంబరం పేరు మీద ఢిల్లీ లో ఉన్న జోర్ బాగ్ ఇల్లు అని తెలుస్తుంది. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని ఒకరు ట్వీట్ చేసి, చిదంబరంని అరెస్ట్ చేస్తుండగా, ఇంట్లో నుండి చూస్తున్న సింఘ్వి అని రాసారు.  ఆ ఇంటి పూర్తి ఫోటో ‘News18’  ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
తన భార్య మరియు కొడుకు పేరు మీద ఉన్న ఇంటికి 2014 నుండి చిదంబరం రెండు లక్షల అద్దె కడుతునట్టు ‘PGurus’ వెబ్ సైట్ లో చదవచ్చు. ‘PGurus’ వెబ్ సైట్ లో చిదంబరం అద్దె కడుతున్నట్టు ఉంటుంది, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కడుతుందని ఉండదు.
రాజ్యసభ ఎం.పీ లకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇళ్ళను కేటాయిస్తుంది. అంతే కానీ, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ప్రైవేటు ఇళ్ళల్లో ఎం.పీ. లు ఉంటే వాటికి అద్దెలు కట్టదు. 2016 లో రాజ్యసభ కి చిదంబరం ఎన్నికయ్యాడు. తనకు కేటాయించిన ఇంటి అడ్రస్ ను రాజ్యసభ వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు. కావున, ఫోటోలోని ఇంటికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అద్దె చెల్లించదు.
రాజ్యసభ ఎం.పీ. లు ఇంటి కోసం అప్లై చేసే ఫారం ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఎం.పీ. లకు హౌస్ కమిటీ ఇళ్ళను ఎలా కేటాయిస్తుందో ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, రాజ్యసభ ఎం.పీ. లకు ప్రభుత్వం  ఇళ్ళను కేటాయిస్తుంది, అంతే కానీ వాళ్ళ ప్రైవేటు ఇళ్ళకు అద్దెలను కట్టదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘రామసేతు 7 లక్షల సంవత్సరాల క్రితంది’ అని NASA ఎక్కడా కూడా పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 3, 2019
7 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం రామసేతు మానవ నిర్మాణం అని నాసా సంస్థ పేర్కొన్నట్లుగా కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
7 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం రామసేతు మానవ నిర్మాణం అని నాసా సంస్థ పేర్కొన్నది
నాసా సంస్థ రామసేతు (ఆడమ్స్ బ్రిడ్జి) ఎలా నిర్మించబడినదని గానీ, ఎప్పుడు నిర్మించబడినదని గానీ ఎక్కడా కూడా అధికారంగా వెల్లడించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో 7 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం రామసేతు మానవ నిర్మాణం అని నాసా సంస్థ పేర్కొనడం అవాస్తవం.
గూగుల్ లో రామసేతు నిర్మాణం గురించి నాసా సంస్థ పేర్కొన్న విషయాల గురించి వెతికినప్పుడు “Livemint” వారు ప్రచురించిన కథనం ఒకటి లభించింది. 2007లో రామసేతు నిర్మాణం గురించి అప్పటి అధికార కాంగ్రెస్ పార్టీకి మరియు విశ్వ హిందూ పరిషద్ కి మధ్య సుప్రీమ్ కోర్ట్ లో వివాదం జరిగింది. ఆ సమయంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ నాసా డాక్యుమెంటేషన్ రామసేతు సహజ నిర్మాణమేనని, మానవ నిర్మాణం అనడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని పేర్కొన్నట్లుగా కోర్ట్ కి ఇచ్చిన అఫిడవిట్ లో తెలిపింది. అప్పుడు నాసా సంస్థ వారు, తమ ఆస్ట్రనాట్స్ ఆడమ్స్ బ్రిడ్జ్ (రామసేతు) కి సంబంధించి తీసిన ఫోటోలను ఇతరులు  తప్పుగా అర్ధం చేసుకుంటున్నారనీ, తమ సంస్థకి ఆడమ్స్  బ్రిడ్జ్ మూలాల గురించి ఎటువంటి అభిప్రాయం లేదు అని స్పష్టం చేసింది. కావున, పోస్టులో పేర్కొన్న విషయంలో నిజం లేదు.
నాసా వెబ్సైటు లో రామసేతు (ఆడమ్స్ బ్రిడ్జి)  గురుంచి ఒక ఫోటో లో“హిందూ మతానికి పవిత్రమైన ఈ వంతెనను ఈ ప్రాంతంలోని అనేక నగరాలను సందర్శించిన రాముడు నిర్మించాడని చెపుతుంటారు.” అని మాత్రమే ఉంటుంది.
చివరగా, రామసేతు 7 లక్షల సంవత్సరాల క్రితందని NASA ఎక్కడా కూడా పేర్కొనలేదు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ పత్రాలను దాఖలు చేసినప్పుడు, ఎన్నికల అధికారులను అగౌరవపరచలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2019
చాలా మంది ఫేస్బుక్ వినియోగదారులు మోడి, అమిత్ షా, రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ దాఖలు చేసినప్పటి ఫోటోలను పోస్ట్ చేసి రాహుల్ గాంధీ ఎన్నికల అధికారులతో అమర్యాదగా ప్రవర్తించారు అని ప్రచారం  చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ పత్రాలను దాఖలు చేసినప్పుడు ఎన్నికల అధికారులను అగౌరవపరిచారు.
పోస్టు లోని ఫోటో రాహుల్ గాంధీ అమేథీ లోక్ సభ నియోజకవర్గం నుండి తన నామినేషన్ దాఖలు చేసినప్పుడు తీసినది. ఈ కార్యక్రమం యొక్క వీడియో కవరేజ్ లో రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ ప్రక్రియ కొనసాగినంతసేపు నిల్చొనే ఉన్నాడు. కావున పోస్ట్ ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉంది.
రాహుల్ గాంధీ అమేథీ మరియు వాయనాడ్ లోక్ సభ స్థానాల నుండి నామినేషన్ పత్రాలు దాఖలు చేశాడు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా అది రాహుల్ గాంధీ అమేథీ లోక్ సభ నియోజకవర్గం నుండి తన నామినేషన్ దాఖలు చేసినప్పటిది అని తెలిస్తుంది. ఈ కార్యక్రమాన్ని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ప్రసారం చేశాయి. ‘Rajya Sabha TV’ ఛానెల్ యొక్క వీడియో కవేరజ్ చుసిన్నట్లైతే రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ పత్రాలు కలెక్టర్ కి సమర్పించినప్పటి నుండి ఆ ప్రక్రియ కొనసాగినంతసేపూ నిల్చొనే ఉన్నాడు. వీడియోలో ఎక్కడా కూడా రాహుల్ ఉన్న వైపున కుర్చీలు కనిపించలేదు. కానీ, ఫోటో తీసిన యాంగిల్ వల్ల రాహుల్ ఒక కుర్చీలో కూర్చొని ఉండగా,  EC అధికారులు రాహుల్ చేతిలో నుండి కాగితాలను తీసుకునేందుకు కొద్దిగా నిలుచున్నట్లుగా కన్పిస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో ముందు నుండి తీసిన ఫోటో పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, రాహుల్ గాంధీ నామినేషన్ ప్రక్రియ కొనసాగినంతసేపు నిల్చొనే ఉన్నాడు. కావున పోస్ట్ ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉంది.


text:
రాహుల్ గాంధీ హెలీకాప్టర్ లో సమోసా తింటున్న ఫోటో కేరళ వరద ప్రాంతాలలో ఏరియల్ సర్వే చేసినప్పటిది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 20, 2019
చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో ఒక ఫోటో ని పోస్టు చేసి ‘హెలీకాప్టర్ లొ సరదాగా సమోసా తింటూ, కోక్ తాగుతూ కేరళ వరద ప్రాంతాలలొ ఏరియల్ సర్వే చేసిన రాహుల్ గాంధీ’ అంటూ  ఫోటో గురించి పేర్కొంటున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాహుల్ గాంధీ హెలీకాప్టర్ లో సమోసా తింటున్న ఫోటో తాను కేరళ వరద ప్రాంతాలలో ఏరియల్ సర్వే చేసినప్పటిది.
పోస్ట్ లోని ఫోటో లోక్ సభ ఎన్నికలు-2019 సమయంలో రాహుల్ గాంధీ మధ్య ప్రదేశ్ లో ఎన్నికల ప్రచారం చేసినప్పుడు సమోసాలు తిన్నప్పటిది. కావున, పోస్టులో ఆరోపించిన విషయంలో నిజంలేదు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోని “rahul Gandhi samosa” అనే ఫిల్టర్ తో గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, “ABP News” వారి వీడియో ఒకటి లభించింది. దానిని వారు ఏప్రిల్ 24, 2019 లో అప్లోడ్ చేసినట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో క్రింద ఉన్న వివరణ ద్వారా అది లోక్ సభ ఎన్నికలు-2019 సమయంలో రాహుల్ గాంధీ మధ్య ప్రదేశ్ లో ఎన్నికల ప్రచారం చేసినప్పుడు సమోసాలు తిన్నప్పటిదని తెలిసింది. పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో కూడా ఆ సందర్భానికి సంబంధించినదే అని ఆ వీడియో ద్వారా తెలుస్తోంది.
చివరగా, రాహుల్ గాంధీ సమోసాలు తింటున్న ఫోటో తాను కేరళ వరద ప్రాంతాలలొ ఏరియల్ సర్వే చేసినప్పటిది కాదు. అది మధ్య ప్రదేశ్ లో ఎన్నికల ప్రచారం చేసినప్పటిది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రెండేళ్ళ క్రితం ఫోటోలు పెట్టి ఇప్పుడు కళ్యాణ్ దిలీప్ బిర్యానీ అమ్ముకుంటున్నాడని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 11, 2019
జనసేన పార్టీ నేత కళ్యాణ్ దిలీప్ సుంకర తమ పార్టీ ఎన్నికల్లో ఓడిపోవడంతో హైదరాబాద్ రోడ్లపై బిర్యానీ అమ్ముకుంటున్నాడు అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మొన్నటి వరకు జనసేన మీడియా అధికార ప్రతినిధి గా ఉండి, ఇపుడు ఏకంగా హైదరాబాద్ రోడ్ల పై బిర్యానీ అమ్ముకుంటున్న కళ్యాణ్ దిలీప్ సుంకర.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు ఇప్పటివి కాదు. ఆ ఫోటోలను కళ్యాణ్ దిలీప్ తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో 8 జూన్ 2017 న పోస్ట్ చేసాడు. కావున పాత ఫోటోలు పెట్టి తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోల కోసం కళ్యాణ్ దిలీప్ ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో వెతకగా, తన అకౌంట్ లో ఆ ఫోటోలు దొరుకుతాయి. ఆ ఫోటోల అప్లోడ్ డేట్ చూస్తే 8 జూన్, 2017 అని ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లోని ఫోటోలు ఇప్పటి ఫోటోలు కావు, రెండేళ్ళ క్రితం తీసిన ఫోటోలు. ఈ ఫోటోలు 2017 లో తాను తక్కువ పెట్టుబడి తో సంపాదించొచ్చు అని చెప్పడానికి బిర్యానీ అమ్మినప్పడివి.
చివరగా, రెండేళ్ళ క్రితం ఫోటోలు పెట్టి ఇప్పుడు కళ్యాణ్ దిలీప్ బిర్యానీ అమ్ముకుంటున్నాడని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రేప్ పై శిక్షలు పెంచుతూ ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసింది ఏప్రిల్ 2018 లో. అదే పార్లమెంట్ ఆమోదం తర్వాత చట్టంగా కూడా మారింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 2, 2019
పసి పిల్లలపై అత్యాచారం చేసే వాళ్ళకు ఉరిశిక్ష ఖరారు చేస్తూ రాష్ట్రపతి రామనాథ్ కోవింద్ ఆర్డినెన్స్ పై సంతకం చేసారని ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది ఈ మధ్య షేర్  చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
దేశంలో పసి పిల్లలపై జరిగే అత్యాచారాలకు ఉరిశిక్షను ఖరారు చేస్తూ ఆర్డినెన్స్ పై సంతకం చేసిన రాష్ట్రపతి రామనాథ్ కోవింద్.
గత సంవత్సరం ఏప్రిల్ లో ఆర్డినెన్స్ పై సంతకం చేయగా, ఆగష్టు 2018 లో పార్లమెంట్ ఈ సవరణలకు ఆమోదం తెలిపింది. కావున ఇప్పుడు కొత్తగా మళ్ళీ ఎటువంటి ఆర్డినెన్స్ పై సంతకం చేయలేదు. అంతే కాదు, కొత్త చట్టం ప్రకారం ఉరిశిక్ష అనేది 12 ఏళ్ళ కంటే తక్కువ ఉన్న ఆడ పిల్లలని రేప్ చేస్తే ఇచ్చే గరిష్టమైన శిక్ష. ఉరి శిక్ష ఇవ్వాలా లేదా అనేది కోర్టులు నిర్ణయిస్తాయి.
పోస్ట్ లోని చెప్పిన ఆర్డినెన్స్ గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, గత సంవత్సరం ఏప్రిల్ లోనే రాష్ట్రపతి రామనాథ్ కోవింద్ 12 ఏళ్ళ కంటే తక్కువ  వయసు ఉన్న బాలికలను రేప్ చేస్తే ఉరిశిక్ష వేయోచ్చంటూ ఒక ఆర్డినెన్స్ పాస్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. కానీ ఆ తరువాత ఆగష్టు లో పార్లమెంట్ ఆ ఆర్డినెన్స్ ని ఉపసంహరించి, దాని స్థానంలో ‘The Criminal Law (Amendment) Act, 2018’ చట్టాన్ని పాస్ చేసింది. ఆ చట్టం మీద ఆగష్టు 11, 2018న రాష్ట్రపతి సంతకం కూడా చేసారు
అసలు ఈ చట్టంలో ఎలాంటి మార్పులు చేసారు, ఇంతక ముందు ఈచట్టాన్ని ఎప్పుడు సవరణ చేసారో చూద్దాం.
2012 లో ఢిల్లీ నిర్భయ రేప్ సంఘటన తర్వాత ప్రజలు తీవ్ర స్థాయిలో నిరసన తెలిపడంతో అప్పటి యు.పీ.ఏ ప్రభుత్వం ‘The Criminal Law (Amendment) Act, 2013’ తో అంతకు ముందు ఉందు ఉన్న చట్టాలను సవరించారు. మళ్ళీ గత సంవత్సరం (2018) కతువా మరియు ఉన్నావ్ రేపు సంఘటనలు జరిగాక ఎన్.డీ.ఏ ప్రభుత్వం ఒక ఆర్డినెన్స్ పాస్ చేయించింది. 2018 ఆగష్టు నెలలో  ‘The Criminal Law (Amendment) Act, 2018’ ని పార్లమెంట్ ద్వారా పాస్ చేసి అంతకుముందు ఉన్న ఆర్డినెన్స్ ని ఉపసంహరించారు.
‘The Criminal Law (Amendment) Act, 2018’ ద్వారా Indian Penal Code, Indian Evidence Act, 1872, the Code of Criminal Procedure, 1973 and the Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012 చట్టాలను సవరించారు. సవరణ తరువాత 12 ఏళ్ళ లోపు బాలికలను రేప్ లేదా గ్యాంగ్ రేప్ చేస్తే ఉరి శిక్ష విధించడానికి వీలుగా శిక్షలను మార్చారు. The Criminal Law (Amendment) Act, 2013 మరియు 2018 లో శిక్షల మధ్య వ్యత్యాసాలను కింద బాక్సులో చూడొచ్చు.
కొత్త చట్టం ప్రకారం ఉరిశిక్ష అనేది 12 ఏళ్ళ కంటే తక్కువ ఉన్న ఆడ పిల్లలని రేప్ చేస్తే ఇచ్చే గరిష్టమైన శిక్ష. ఉరి శిక్ష ఇవ్వాలా లేదా అనేది కోర్టులు నిర్ణయిస్తాయి.
గత నెలలో వరంగల్ కి చెందిన ఒక తొమ్మిది నెలల పాపని రేప్ చేసే ప్రయత్నంలో ఒక వ్యక్తి ఆ పాపని చంపేసిన విషయం అందరికి తెలిసిందే. కావున గత సంవత్సరంలో పాస్ చేసిన ఆర్డినెన్స్ ని మళ్ళీ ఫేస్బుక్ లో కొత్తగా ఈ కేసు తర్వాత పాస్ చేసినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, గత సంవత్సరం రేప్ పై శిక్షలు పెంచుతూ చేసిన ఆర్డినెన్స్ తీసుకొని కొత్తగా ఇప్పుడు చేసినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఆర్డినెన్సు ఉపసంహరించి, అదే స్థానంలో చట్టం కూడా 2018 లోనే వచ్చింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రోమ్‌లో ఇటాలియన్ వైమానిక దళం యొక్క ఇటాలియన్ జెండా ట్రై-కలర్స్ ఎయిర్ షోను విదేశాల్లో భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుక గా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 22, 2019
‘ఆగస్టు పదిహేను సందర్భంగా నిన్న విదేశాల్లో సైతం ధగధగలాడిన మూడు రంగులు’ అంటూ ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియో విదేశాల్లో జరిగిన భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుక కి సంబంధించినది.
పోస్ట్ లోని విడియో రోమ్ (ఇటలీ) లోని అల్టారే డెల్లా పాట్రియా భవనం దగ్గర  తీసినది. ఆ వీడియోలోని త్రివర్ణ రంగులు ఇటలీ జెండాను సూచిస్తున్నాయి, భారత జెండాను కాదు. ఆ వీడియోలో కనిపించేది ఇటాలియన్ వైమానిక దళం యొక్క ఏరోబాటిక్ బృందం (‘ఫ్రీక్కి ట్రికోలోరి’) చేసిన ఎయిర్ షో. దానిని సాధారణంగా ఇటలీ రిపబ్లిక్ దినోత్సవం రోజున చేస్తారు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
వీడియో ని ఇన్విడ్  ప్లగిన్ ద్వారా విభజించగా వచ్చిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికినప్పుడు, ఆ వీడియోలో కనిపించే భవనం ఇటలీలోని పియాజ్జా వెనిజియా (రోమ్) లో ఉన్న ఆల్టారే డెల్లా పాట్రియా అని తెలిసినది.
ఆ వీడియోలో కనిపించేది ఇటాలియన్ వైమానిక దళం యొక్క ఏరోబాటిక్ బృందం ‘ఫ్రీక్కి ట్రికోలోరి’ (త్రివర్ణ బాణాలు) చేసిన ఎయిర్ షో.  దానిని సాధారణంగా ఇటలీ రిపబ్లిక్ దినోత్సవం రోజున న చేస్తారు. ఆ ఈవెంట్ కి సంబంధించిన మరి కొన్ని ఫోటోలు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘ఫ్రీక్కి  ట్రికోలోరి’ ప్రదర్శనలోని మూడు రంగులు (ఆకుపచ్చ, తెలుపు, ఎరుపు) ఇటాలియన్ జెండాను సూచిస్తాయి.
ఇటలీ జాతీయ జెండా:
చివరగా, రోమ్‌లో ఇటాలియన్ వైమానిక దళం యొక్క ఇటాలియన్ జెండా ట్రై-కలర్స్ ఎయిర్ షోను విదేశాల్లో భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుక గా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రోహింగ్యాలకు సంభందించి కాంగ్రెస్ తమ మేనిఫెస్టో లో ఎటువంటి వాగ్ధానం చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2019
కాంగ్రెస్ తమ మేనిఫెస్టో లో రోహింగ్యాలకు అనుకూలంగా వాగ్దానాలు చేసిందని ఫేస్బుక్ లో కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కాంగ్రెస్ మేనిఫెస్టో: “రోహింగ్యాలు భారత్ లో స్థిరపడేలా సవరిస్తాం. వారి జోలికి వచ్చినవారి తాట తీస్తాం. వారిని అతిధులుగా చూస్తాం.”
కాంగ్రెస్ మేనిఫెస్టో లో రోహింగ్యాలకు సంభందించి ఎటువంటి వాగ్ధానాలు లేవు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
కాంగ్రెస్ అధికారిక వెబ్ సైట్ లో వాళ్ళ మేనిఫెస్టో ని చూడవచ్చు. ఆ మేనిఫెస్టో లో వెతికినప్పుడు రోహింగ్యాలకు సంభందించి ఎటువంటి వాగ్ధానం కనిపించదు. రోహింగ్యా అనే పదం కూడా ఆ మేనిఫెస్టో లో దొరకదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన వాఖ్యలు కాంగ్రెస్ మేనిఫెస్టో లో లేవు.
కాంగ్రెస్ మానిఫెస్టో ఫారిన్ పాలసీ సెక్షన్ లో అసైలం కి సంబంధించి అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఒక చట్టం ని తీసుకువస్తాం అని చెప్పారు కానీ ఆ చట్టం కి సంబంధించి ఎటువంటి వివరాలు లేవు.
కావున, రోహింగ్యాలకు అనుకూలంగా కాంగ్రెస్ తమ మేనిఫెస్టో లో ఎటువంటి వాగ్ధానం చేయలేదు.


text:
లండన్ లోని భారతీయుల హోటల్ బోర్డు పై అభినందన్ ఫోటో లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 8, 2019
ఫేస్బుక్ లో ‘లండన్ లోని భారతీయ హోటల్’ అంటూ IAF వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ వర్ధమాన్ గారి ఫోటోతో కూడిన CHAIWAALA హోటల్  సైన్బోర్డు పిక్ తో ఉన్న పోస్ట్ ని  చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఓసారి  విశ్లేషిద్దాం.
లండన్ లోని CHAIWAALA కాఫీ షాప్  ప్రవేశద్వారం వద్ద సైన్బోర్డు  పై అభినందన్ వర్ధమాన్  చిత్రాన్ని పెట్టారు.
పోస్ట్ లో పెట్టినది ఫోటోషాప్ చేసిన ఫోటో. కావున పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణలు అవాస్తవం.
గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్  సెర్చ్ చేసినప్పుడు UK లో CHAIWAALA కాఫీ షాప్ కి సంబంధించిన వివిధ శాఖల ఫోటోలు వచ్చాయి . వాటిలో లండన్ బ్రాంచ్ ఫోటోని మరియు  పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోని చూసినట్లయితే అవి  సరిపోలాయి. ఆ రెండు ఫోటోల్లో షాప్ లోపటి భాగం ఒకే విధంగా ఉన్నపటికీ, కాఫీ షాప్ అసలు ఫోటోలో  సైన్బోర్డు పైన అభినందన్ వర్ధమాన్ గారి ఫోటో లేదు. దీని గురించి BOOM వారు CHAIWAALA యాజమాన్యం వారిని సంప్రదించినప్పుడు వారు ఆరోపణను తిరస్కరించి అది ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో అని చెప్పారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో పెట్టినది ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో.


text:
వర్షంలో మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నది బీజేపీ ఎంపీ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 17, 2019
‘వర్షాన్ని సైతం లేక్కచేయకుండా మొక్కలకు నీరు పోస్తున్న బిజెపి Mp గారు’ అంటూ పెట్టిన ఒక ఫొటోతో కూడిన పోస్టు ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వర్షంలో మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్న బీజేపీ ఎంపీ.
పోస్టులో పెట్టిన ఫొటోలో వర్షం కురుస్తున్నప్పుడు మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తూ కనిపిస్తున్నది 2015లో వాసాయి-విరార్ సిటీ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ కి మేయర్ గా పని చేసిన ప్రవీణా ఠాకూర్ (బహుజన్ వికాస్ అగాడి పార్టీ). కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణలో నిజం లేదు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అది “Indian Express” వారు 2016లో రాసిన ఒక కథనం లో లభించింది. ఆ కథనం ద్వారా వర్షం పడుతున్నప్పుడు మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నది మహారాష్ట్ర లోని వాసాయి-విరార్ సిటీ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ కి మేయర్ గా పని చేసిన ప్రవీణా ఠాకూర్ అని తెలిసింది. ఆమె బహుజన్ వికాస్ అగాడి (BVA) పార్టీ నుండి 2015లో మేయర్ గా ఎన్నికయ్యారు. 2016లో మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ వెబ్సైటు లో ఆమె ఫోటో కూడా చూడొచ్చు. ప్రస్తుతం తాను 98వ వార్డు మెంబెర్ అని వెబ్సైటు లో ఉంది.
గతంలో కూడా ఈ ఫోటోలో వర్షంలో మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నది ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ఎంల్ఏ అల్కా లంబా అనే ప్రచారం జరిగినట్లుగా తెలిసింది.
చివరగా, ఫొటోలో వర్షం కురుస్తున్నప్పుడు మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నది బీజేపీ ఎంపీ కాదు. ఆమె 2015లో వాసాయి-విరార్ సిటీ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ కి మేయర్ గా పని చేసిన ప్రవీణా ఠాకూర్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వాట్స్ ఆప్ లో మూడు టిక్కులు అసలు రావు. మూడు టిక్కుల గురుంచి వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ అబద్దం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2019
వాట్స్ ఆప్ లో రెండు టిక్కుల గురించి అందరికి తెలుసు కానీ ఇప్పుడు మూడు టిక్కుల గురించి కొందరు ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
మూడు నీలం రంగు టిక్ మార్కులు ఉంటే ఆ సందేశాన్ని ప్రభుత్వం పసిగట్టినట్టు; రెండు నీలం టిక్కులు మరియు ఒక ఎరుపు రంగు టిక్ ఉంటే ఆ సందేశం విషయంగా ప్రభుత్వం చర్య తీసుకోగలదు అని అర్థం.
వాట్స్ ఆప్ లో మెసేజెస్ ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్ తో ప్రొటెక్ట్ చేయబడుతాయి. కాబట్టి వాటిని ప్రభుత్వం చదవలేదు. కావున పోస్ట్ లో మూడు టిక్కుల గురించి రాసింది తప్పు.
టిక్కుల గురించి వాట్స్ ఆప్ వెబ్ సైట్ లో వెతికినప్పుడు ఎఫ్.ఏ.క్యు సెక్షన్ లో టిక్కుల మీద సమాచారం చూడొచ్చు. కానీ కేవలం రెండు టిక్కుల వరకే అక్కడ ఉంది. మూడు టిక్కుల గురించి వారి వెబ్ సైట్ లో ఎక్కడా కూడా వివరించలేదు.
అదే వెబ్ సైట్ లో వాట్స్ ఆప్ మెసేజెస్ ఎవరైన చదవగలరా అని వెతికినప్పుడు వాట్స్ ఆప్ లో మెసేజెస్ ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్ తో ప్రొటెక్ట్ చేయబడుతాయని తెలుస్తుంది. ప్రభుత్వమే కాదు వాట్స్ ఆప్ సంస్థ కూడా ప్రజలు పంపించుకునే మెసేజెస్ ని చదవలేదు.
అంతే కాకుండా గవర్నమెంట్ ఏజెన్సీస్ అడిగినప్పుడు ఎలాంటి సమాచారం వాట్స్ ఆప్ ఇస్తుందో వారి వెబ్ సైట్ లో చూస్తే కేవలం ప్రొఫైల్ ఫోటో, గ్రూప్ సమాచారం మరియు అడ్రస్ బుక్ వివరాలు మాత్రమే ఇస్తుందని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ప్రభుత్వం ప్రజల వాట్స్ ఆప్ మెసేజెస్ చదవలేదు.
చివరగా, వాట్స్ ఆప్ లో మూడు టిక్కులు అసలు రావు. మెసేజెస్ ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్ తో ప్రొటెక్ట్ చేయబడుతాయి. కాబట్టి వాటిని ప్రభుత్వం చదవలేదు.


text:
వాహనదారులు టోల్ బూత్ కి 12 గంటల లోపు తిరిగి వస్తే టోల్ మినహాయింపు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2022
Update (24 August 2022):
12 గంటల్లోపు తిరుగు ప్రయాణం చేస్తే ఎలాంటి టోల్ ట్యాక్స్ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదని కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ ఎలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదని PIB తమ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
एक सोशल मीडिया पोस्ट में यह फर्जी दावा किया जा रहा है कि केंद्रीय मंत्री @nitin_gadkari के आदेशानुसार अगर आप अपनी यात्रा के दौरान 12 घंटे में वापस आ सकते हैं तो आपको रिटर्न जर्नी का कोई टोल टैक्स नहीं देना होगा #PIBFactCheck
▶ @MORTHIndia द्वारा यह आदेश जारी नहीं किया गया है pic.twitter.com/2vJGpdrJYB
Published (26 March 2019):
ఫేస్బుక్ లో ‘వాహనదారులు టోల్ బూత్ కి 12 గంటల లోపు తిరిగి వస్తే వారు టోల్ చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు’  అంటూ ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్ట్  లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వాహనదారులు టోల్ బూత్ కి 12 గంటల లోపు తిరిగి వస్తే వారికి  టోల్ మినహాయింపు
.పైన పేర్కొన్న విషయం గురించి  జాతీయ రహదారుల అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) వారి  అధికారిక లేఖ కానీ  రవాణా మరియు రహదారుల శాఖ మంత్రి శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ గారి ప్రస్తావన కానీ ఎక్కడా లేదు. అందువల్ల పోస్ట్ లో ఆరోపించిన విషయాల్లో  వాస్తవం లేదు.
జాతీయ రహదారుల అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా వెబ్సైట్లో ‘వాహనదారులు టోల్ బూత్ కి 12 గంటల లోపు తిరిగి వచ్చినచో వారికి  టోల్ మినహాయింపు’ అనే అంశం కై శోధించినప్పుడు వారు ఎటువంటి లేఖ జారీ చేయలేదు అని తెలిసింది. పోస్ట్ లో ప్రకటన శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ పేరు మీద ఉంది.  కానీ ఆయన ఈ విషయానికి  సంబంధించి మీడియాలో గాని, ఇతర సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారంలలో కానీ ప్రస్తావించినట్టుగా లేదు. గత 2 సంవత్సరాల నుండి ఇటువంటి వార్తలు WhatsApp మరియు ఫేస్బుక్ లలో పంపిణీలో ఉన్నాయి. గత ఏడాది ఇదే సందేశం వైరల్ అయినప్పుడు, INDIA TODAY వారు  శ్రీ నితిన్ గడ్కారీ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించినప్పుడు , అటువంటి ఆర్డర్ లేదా ప్రకటన యొక్క ఉనికిని నిరాకరించింది.
చివరగా , వాహనదారులు టోల్ బూత్ కి 12 గంటల లోపు తిరిగి వస్తే వారికి  టోల్ మినహాయింపు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.


text:
వికీలీక్స్ SWISS బ్యాంకుల్లో నల్లధనం ఉన్న 30 భారతీయుల పేర్లతో ఎటువంటి జాబితాని ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 26, 2019
వికీలీక్స్ వారు SWISS బ్యాంకుల్లో నల్లధనం ఉన్నవారి జాబితాను ప్రచురించిందని చెప్తూ 30 పేర్లతో ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వికీలీక్స్ SWISS బ్యాంకులో నల్లధనం ఉన్నవారి యొక్క మొదటి జాబితాను (30 పేర్లు) ప్రచురించింది.
వికీలీక్స్ వారు SWISS బ్యాంకుల్లో నల్లధనం దాచుకున్న 30 భారతీయుల పేర్లతో ఉన్న ఎలాంటి జాబితాని ఎప్పుడూ ప్రచురించలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని జాబితా గురించి వికీలీక్స్ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, అలాంటి జాబితా ఎక్కడా కూడా దొరకదు. 2011 లో వికీలీక్స్ ఫౌండర్ జూలియన్ అస్సంజ్ మాట్లాడుతూ SWISS బ్యాంకుల్లో అత్యధికంగా భారతీయుల డబ్బులే ఉన్నాయని అన్నాడు. అంతే కానీ భారతీయుల పేర్లతో ఎటువంటి జాబితా రిలీజ్ చేయలేదు. వికీ లీక్స్ వారు పోస్ట్ లో లాంటి ఒక భారతీయ జాబితాని ఫేక్ అని తమ అధికారిక ఫేస్బుక్ మరియి ట్విట్టర్ అకౌంట్ల ద్వారా 2011 లోనే చెప్పారు.
WARNING: WikiLeaks and Indian black money: The following is a FAKE  image and never appeared on WikiLeaks http://t.co/Dwbpc3P
చివరగా, వికీ లీక్స్ వారు SWISS బ్యాంకులో నల్లధనం ఉన్న 30 భారతీయుల పేర్లతో ఎటువంటి జాబితాని ప్రచురించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసులో టీడీపీ పార్టీ వాళ్ళ కుట్ర ఉందని NIA బృందం వెల్లడించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 25, 2019
వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసులో టీడీపీ పార్టీ వాళ్ళ కుట్ర ఉందని NIA బృందం వెల్లడించిందంటూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసులో టీడీపీ పార్టీ వాళ్ళ కుట్ర ఉందని NIA బృందం వెల్లడించింది.
నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ (NIA) కేవలం ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు మరియు సంఘటనలకు సంబంధించిన కేసులను మాత్రమే దర్యాప్తు చేస్తుంది. ఆ సంస్థ వైయస్ఆర్సీపి నేత వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసును దర్యాప్తు చేయడం మరియు అందులో టీడీపీ పార్టీ వాళ్ళ కుట్ర ఉందని వెల్లడించడం అనేవి అవాస్తవాలు.
వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసు దర్యాప్తునకు సంబంధించి వెతికినప్పుడు, ఆ కేసుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ‘స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ టీం’ (SIT) కి అప్పగించినట్లుగా “Times of India” కథనం ద్వారా తెలిసింది. పోలీసులు మొదట ఆ కేసుని సెక్షన్ 174 Cr P C ( అసహజ మరణం) క్రింద నమోదు చేశారనీ, పోస్టుమొర్టం అనంతరం దానిని సెక్షన్ 302 IPC (మర్డర్) కి మార్చారని ఆ కథనం ద్వారా తెలిసింది.
ఫేస్బుక్ పోస్టులో ఆరోపించినట్లుగా NIA వారు ఆ కేసుని దర్యాప్తునకు తీసుకున్నారా అని NIA వారి అధికారిక వెబ్సైటులో చూసినప్పుడు, ఆ కేసుకి సంబంధించిన వివరాలేవీ కూడా ఆ సంస్థ కేస్ రిజిస్టర్ లో లభించలేదు. వాస్తవానికి NIA సంస్థ కేవలం ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు మరియు సంఘటనలకు సంబంధించిన కేసులను మాత్రమే దర్యాప్తు చేస్తుంది. ఆ విషయాన్ని ఆ సంస్థ అధికారిక వెబ్సైటు లోని “About Us” విభాగంలో చూడవచ్చు.
చివరగా, వివేకానంద రెడ్డి హత్య కేసును NIA దర్యాప్తు చేయడం మరియు అందులో టీడీపీ పార్టీ వాళ్ళ కుట్ర ఉందని వెల్లడించడం అనేవి అవాస్తవాలు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలోని మహిళ గుడి ఆచారం ప్రకారం ఏనుగు కింద నుండి వెళ్తుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2019
ఒక గుడిలో ఏనుగు కింద నుండి వెళ్లి దైవం తో వేషాలు వేస్తుందని ఒక యువతి వీడియో ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఏనుగు విగ్రహం కింద నుండి పాకుతూ గుడిలో వేషాలు వేస్తున్న మహిళ.
వీడియో లో ఉన్న ఏనుగు విగ్రహం అమరకంటక్ లోని నర్మదా ఉద్గం గుడి లోనిది. ఆలా ఏనుగు కింద నుండి పాకడం అక్కడి ఆచారం. కావున పోస్ట్ లో మహిళ గుడిలో వేషాలు వేస్తుందని పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ కింద కామెంట్స్ లోనే ఒకతను ఆ ఏనుగు విగ్రహం అమరకంటక్ లోని గుడికి సంబంధించిందని రాసాడు. కావున గూగుల్ లో ‘Amarkantak Elephant Statue’ అని వెతకగా, ఆ విగ్రహానికి సంబంధించిన గుడి వివరాలతో ఉన్న ‘Outlook Traveller’ ఆర్టికల్ లింక్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం వీడియో లో ఉన్న ఏనుగు విగ్రహం నర్మదా ఉద్గం గుడి కాంప్లెక్స్ లోని మాతా నర్మదా గుడిలోనిది. ఆ గుడి లోని ఏనుగు విగ్రహం కింద నుండి పాకడం అనేది అక్కడి ఆచారం అని ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు.
ఆ గుడికి సంబంధించిన ఫోటోలు చూస్తే కూడా చాలా మంది ఆ విగ్రహం కింద నుండి పాకుతున్న  ఫోటోలు ఉంటాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంతే కాదు, యూట్యూబ్ లో ఆ గుడి గురించి వెతికితే కూడా చాలా మంది ఆ విగ్రహం కింద నుండి పాకుతున్న వీడియోలు ఉంటాయి.
చివరగా, వీడియోలో మహిళ వేషాలు వేయట్లేదు, గుడి ఆచారం పాటిస్తుంది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలోని వ్యక్తి ఆత్మహత్య చేసుకున్నది ఉద్యోగం కోసం కాదు, భార్య కాపురానికి రావట్లేదని - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 18, 2019
‘ఒకప్పుడు తెలంగాణ కోసం విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. ఈప్పుడు నిరుద్యోగులు ఉద్యోగం కోసం ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నారు’ అని చెప్తూ ఒక వ్యక్తి వాటర్ ట్యాంక్ పై నుండి దూకుతున్న వీడియోని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియోలో ఉద్యోగం కోసం వాటర్ ట్యాంక్ పై నుండి ఆత్మహత్య చేసుకున్న ఒక నిరుద్యోగి.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియోలో ఆ  వ్యక్తి ఆత్మహత్య చేసుకున్నది ఉద్యోగం కోసం కాదు, కుటుంబ కలహాల వల్ల. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘వాటర్ ట్యాంక్ ఆత్మహత్య’ అని వెతకగా, ఈ ఘటనకు సంబంధించి వార్తాపత్రికల్లో వచ్చిన కొన్ని ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వీడియోలో ఆ వ్యక్తి తన భార్య కాపురానికి రావట్లేదని వాటర్ ట్యాంక్ పై నుండి దూకినట్టుగా ‘V6 వెలుగు‘  మరియు ‘Telangana Today’ ఆర్టికల్స్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ సంఘటన శనివారం (17 ఆగష్టు 2019) రోజు సిద్దిపేట జిల్లా చేర్యాల మండలం కడవేర్గు గ్రామంలో జరిగింది.
చివరగా, వీడియోలోని వ్యక్తి ఆత్మహత్య చేసుకుంది ఉద్యోగం కోసం కాదు, భార్య కాపురానికి రావట్లేదని.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలో ఉన్నవి శ్రీ లంక యూనివర్సిటీ లో జరిగిన రాగింగ్ కి సంభందించిన సన్నివేశాలు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2019
తమిళనాడు లో RSS కి చెందిన కొందరు యువకులు ముస్లిం మహిళలలను వేదిస్తున్నారంటూ ఒక వీడియోని ‘ప్రతీఅంబేద్కరిస్టు నా బంధువు’ అనే  పేజీ ఫేస్బుక్ లో  చేసింది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
తమిళనాడు లోని RSS యువకులు కాలేజీకి వెళ్లే ముస్లిం అమ్మాయిలను వేధిస్తున్నారు
.ఆ వీడియో శ్రీలంక లోని కాలేజీ లో జరిగిన ర్యాగింగ్ వీడియో అని గతంలో చాలా సందర్భాలలో షేర్ చేసారు.  అది తమిళనాడు RSS యువకులు కాలేజీకి వెళ్లే ముస్లిం అమ్మాయిలను వేధించడానికి సంబంధించినది అని ఆధారాలు చూపించకుండా అందరిని తప్పుదోవ పట్టించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
తెలుగు లో పోస్ట్ చేసినట్టుగానే ఇంగ్లీష్ లో కూడా చాలా మంది అదే వీడియోని పెట్టి పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్టుల కింద కామెంట్స్ చూస్తే ఆ వీడియో శ్రీలంక కి సంభందించిన కాలేజీ లో జరిగిన రాగింగ్ సంఘటన అని తెలుస్తుంది. ‘SriLanka college ragging’ అని ఫేస్బుక్ లో సెర్చ్ చేస్తే ‘Saadhullah Jawaamil’ అనే వ్యక్తి శ్రీలంక లోని కాలేజీ లో జరిగిన రాగింగ్ మీద పోస్ట్ చేసిన మూడు వీడియోలు వస్తాయి. వాటిలో ఒకటి ఫేస్బుక్ లో RSS వాళ్ళను నిందిస్తూ పెట్టిన వీడియో లాగా చలామణి అవుతుంది. అలాగే గూగుల్ లో ‘SriLanka college ragging’ అని సెర్చ్ చేస్తే ఇలాంటి చాలా ఘటనల మీద ఆర్టికల్స్ వస్తాయి.
ఆల్ట్ న్యూస్ సంస్థ చేసిన విశ్లేషణ ప్రకారం ఈ సంఘటన “Eastern University, Sri Lanka” లో జరిగింది. దీనికి సంబందించిన వివరాలు కూడా  శ్రీలంక వెబ్సైటు లో ఉన్నట్టు అందులో పేర్కొన్నారు. చివరగా వీడియో లో జరిగింది RSS వాళ్ళు ముస్లింల మీద జరిపిన వేదింపులు అని పెట్టిన పోస్ట్ కి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు మరియు అదే వీడియో ఇంతకు ముందే వేరే సందర్భాలలో షేర్ చేయబడినది. కావున పోస్ట్ అందరిని తప్పుదోవ పట్టించే ప్రమాదం ఉంది.


text:
వీడియోలో కనిపించేవి పాకిస్తాన్ జెండాలు కాదు. అవి ఇస్లాం మత జెండాలు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 13, 2019
“దేశంలో టెర్రరిస్టులు జొరపడ్డారు, అయినా మౌనంగా కూర్చున్నాం. మన ముందు పాకిస్తాన్ జెండాలు పట్టుకొని తిరుగుతున్న చూస్తూ కూర్చున్నాం……” అంటూ ఫేస్బుక్ లో  పోస్ట్ చేసి, ఆ వీడియోలో కనిపించేవి పాకిస్తాన్ దేశ జెండాలు అని పేర్కొంటున్నారు. పోస్ట్ లో ఆరోపించిన విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
దేశంలో టెర్రరిస్టులు జొరపడ్డారు. మన ముందు పాకిస్తాన్ జెండాలు పట్టుకొని తిరుగుతునారు.
ఆ వీడియోని గనుక మనం క్షుణ్ణంగా గమనిస్తే అందులో ఉన్నది పాకిస్తాన్ జెండా కాదని, అవి ఇస్లాం మత జెండాలు అని అర్థం అవుతుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయంలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పాకిస్తాన్ జాతీయ జెండా మరియు ఇస్లాం మత జెండా చూడ్డానికి ఒకేలా ఉన్నా, వాటిల్లో చిన్న భేదాలు ఉంటాయి. ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే,  అందులో ఉన్నది పాకిస్తాన్ జెండా కాదు, ఇస్లాం మత జెండా అని తెలుస్తుంది. గతం లో కూడా ఇస్లాం మత జెండాని పాకిస్తాన్ జెండాగా చెప్తూ చాలా ఫేక్ వార్తలు వచ్చాయి. క్రింద ఫోటోలో రెండు జెండాలకూ ఉన్న తేడా గమనించవొచ్చు.
పైన ఫోటోలో ఎడమ వైపున ఉన్నది ఇస్లాం మత జెండా.  కుడి వైపున ఉన్నది పాకిస్తాన్ జాతీయ జెండా. పాకిస్తాన్ జెండాకి ఎడమ వైపున తెలుపు రంగు స్ట్రిప్ ఒకటి ఉంటుంది. పాకిస్తాన్ జాతీయ జెండా కి సంబందించిన వివరాలు వారి ఎంబసీ వెబ్సైటు లో క్షుణ్ణంగా వివరించారు.
చివరగా, వీడియోలో కనిపించేవి పాకిస్తాన్ జెండాలు కాదు. అవి ఇస్లాం మత జెండాలు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?