text:
బాల్య వివాహాలు చేసుకోండి కానీ 30 రోజుల్లోగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోండని అంటున్న చట్టానికి కాంగ్రెస్ ఆమోదం తెలిపిందని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2021
“బాల్యవివాహాలు చేసుకోండి కానీ 30 రోజుల్లో రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోండి అంటూ చట్టబద్ధానికి కాంగ్రెస్ ఆమోదించింది” అని అంటూ ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఇటీవల, రాజస్థాన్ కంపల్సరీ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ మ్యారేజెస్ (సవరణ) బిల్లు 2021ను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రాజస్థాన్ అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టింది. ఈ బిల్లును దృష్టిలో పెట్టుకొని, రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం బాల్యవివాహాలు అనుమతించిందని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బాల్య వివాహాలు చేసుకోండి కానీ 30 రోజుల్లోగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోండి అని అంటున్న చట్టానికి కాంగ్రెస్ ఆమోదం తెలిపింది.
ఫాక్ట్: రాజస్థాన్ కంపల్సరీ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ మ్యారేజెస్ (సవరణ) బిల్లు 2021ను రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకొచ్చింది. కానీ, అందులో బాల్య వివాహాలు చేసుకోండని అనుమతి తెలిపినట్టుగా బిల్లులో లేదు. (అన్ని) వివాహాల నమోదు గురించి మాత్రమే చట్టంలో ఉన్నట్టు చూడొచ్చు, బాల్య వివాహానికి అనుమతించారని ఎక్కడా కూడా లేదు. రిజిస్ట్రేషన్ కొరకు మెమోరాండం పొందాక బాల్య వివాహాలకు సంబంధించి తగిన చర్యలు తీసుకోవడానికి జిల్లా కలెక్టర్ కు రిజిస్ట్రార్స్ ఆఫ్ మ్యారేజ్ రిపోర్ట్ చేస్తారని; వివాహం రిజిస్టర్ అయ్యాక కూడా కలెక్టర్ దానిపై చర్యలు తీసుకోవచ్చని పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి శాంతి ధరివాల్ తెలిపారు. బాల్య వివాహాల నిషేధ చట్టం, 2006 ప్రకారం బాల్య వివాహాలు దేశంలో నిషేధించబడ్డాయి. ఈ బిల్లులోని సెక్షన్ 8 యొక్క రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం పిటిషన్ ఇటీవల దాఖలు చేయబడింది. ఈ బిల్లుపై ప్రతిపక్షాల నుండి, సామజిక కార్యకర్తల నుండి చాలా వ్యతిరేకత ఉంది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
2006లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం, వివిధ మతాలకు చెందిన వ్యక్తులందరి వివాహాలను వారి వారి రాష్ట్రాల్లో తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలి. దీన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో జరిగే అన్ని వివాహాలను తప్పనిసరిగా నమోదు చేయడానికి అవకాశం కల్పిస్తూ  రాజస్థాన్ కంపల్సరీ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ మ్యారేజెస్ ఆక్ట్, 2009ను తీసుకొచ్చింది. వివాహాల నమోదు గురించి మాత్రమే చట్టంలో ఉన్నట్టు చూడొచ్చు.  దీనిలో బాల్య వివాహానికి అనుమతించారని ఎక్కడా కూడా లేదు. అలాగని, ఒక వివాహం నమోదు కానందున మాత్రమే ఆ వివాహం చెల్లదని భావించబడదు, అని కూడా ఈ ఆక్ట్ యొక్క సెక్షన్ 11లో ఉంది.
బాల్య వివాహాల నిషేధ చట్టం, 2006 ప్రకారం బాల్య వివాహాలు దేశంలో నిషేధించబడ్డాయి.
రాజస్థాన్ కంపల్సరీ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ మ్యారేజెస్ (సవరణ) బిల్లు 2021ను రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకొచ్చింది. కొత్త సవరణ బిల్లుతో 2009 చట్టంలోని సెక్షన్ 5 మరియు సెక్షన్ 8లను సవరించాలని కోరుతున్నట్టు ‘statement of objects and reasons’లో తెలిపారు.
రాజస్థాన్ కంపల్సరీ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ మ్యారేజెస్ ఆక్ట్, 2009 లోని సెక్షన్ 5 జిల్లా వివాహ రిజిస్ట్రేషన్ అధికారి నియామకానికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. జిల్లా మరియు బ్లాక్ స్థాయిలో వివాహాల నమోదు పనిని సమీక్షించడానికి అదనపు వివాహ రిజిస్ట్రేషన్ అధికారి మరియు బ్లాక్ మ్యారేజ్ రిజిస్ట్రేషన్ అధికారిని నియమించాలని కొత్త సవరణ బిల్లులో నిర్ణయించారు.
2009 చట్టంలోని సెక్షన్ 8లో అబ్బాయి మరియు అమ్మాయి ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల వయస్సు పూర్తి కానట్లయితే; తల్లిదండ్రులు లేదా వారి గార్డియన్స్ (Guardian)కి , వివాహం జరిగిన తేదీ నుండి ముప్పై రోజుల వ్యవధిలో మెమొరాండం రిజిస్ట్రార్ కు సమర్పించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది. అయితే, ప్రస్తుత సవరణ బిల్లులో అబ్బాయి 21 ఏండ్లు అమ్మాయి 18 ఏండ్ల వయస్సు పూర్తి కానట్లయితే అలా చేయాలని మార్పు చేసారు. ఈ తేడాను లైవ్ లా వారి ఆర్టికల్‌లో స్పష్టంగా చూపించారు. ఎవరైనా మరణించినట్లయితే వివాహ నమోదు నిబంధనను చేర్చాలని కూడా సవరణ బిల్లులో నిర్ణయించారు.
ప్రతిపక్షాల నుండి వ్యతిరేకత:
రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం బాల్య వివాహాలను ప్రోత్సహిస్తోందని ఆరోపిస్తూ బీజేపీ ఈ చట్టాన్ని నిరసించింది. అసెంబ్లీలో బీజేపీ ఎమ్మెల్యేలు కూడా ఓట్ల విభజనను డిమాండ్ చేయగా ప్రభుత్వం అంగీకరించనప్పుడు, వారు వాకౌట్ చేశారు.
అయితే, సవరణ బిల్లు బాల్య వివాహాలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిందని, చిన్న పిల్లల వివాహానికి మార్గం సుగమం చేస్తుందని ప్రతిపక్ష నాయకుడు గులాబ్ చంద్ కటారియా అన్నారు.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యొక్క వివరణ:
బాల్య వివాహాలతో సహా అన్ని వివాహాలను తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలనే నిబంధన 2009 చట్టంలో ఉందని; సెక్షన్ 8కు సంబంధించిన బాలికల వయస్సును 21 సంవత్సరాల నుండి 18 సంవత్సరాలకు మాత్రమే ఈ సవరణ తగ్గించిందని పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి శాంతి ధరివాల్ అసెంబ్లీలో స్పష్టం చేశారు.
ఈ బిల్లు ప్రస్తుత చట్టానికి “సాంకేతిక మార్పు”ను మాత్రమే చేస్తోందని, బాల్య వివాహాలకు సంబంధించిన బాధితులను చేరుకోవడమే లక్ష్యంగా ఉందని ప్రభుత్వం నాలుగు పేజీల వివరణలో ఉన్నట్టు ఆర్టికల్‌లో చూడొచ్చు.
రిజిస్ట్రేషన్ కొరకు మెమోరాండం పొందాక బాల్య వివాహాలకు సంబంధించి తగిన చర్యలు తీసుకోవడానికి జిల్లా కలెక్టర్ కు రిజిస్ట్రార్స్ ఆఫ్ మ్యారేజ్ రిపోర్ట్ చేస్తారని తెలిపారు. అంటే వివాహం నమోదు అయ్యాక కూడా కలెక్టర్ దానిపై చర్యలు తీసుకోవచ్చు. 2016లో చట్టం కింద నాలుగు, 2017లో 10, 2018లో 17 బాల్య వివాహాలు నమోదయ్యాయి.
“బాల్య వివాహాల నమోదు వాటిని చట్టబద్ధం చేయడానికి కాదు. మేజర్ అయిన తరువాత అతని లేదా ఆమె వివాహాన్ని రద్దు చేసే హక్కు ప్రతి మైనర్ కు ఉంటుంది,” అని అందులో తెలిపారు.
బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ సభ్యుడు ఘనశ్యామ్ సింగ్ రాథోడ్ ది హిందూతో మాట్లాడుతూ, “ఇది నమోదు చేయబడినప్పటికీ, బాల్య వివాహం నేరంగా కొనసాగుతోంది” అని ఆయన అన్నారు.
సామజిక కార్యకర్తల నుండి వ్యతిరేకత:
బాల్య వివాహాలను కూడా రిజిస్ట్రేషన్లలో చేర్చాలని సుప్రీంకోర్టు తన 2006 నిర్ణయంలో ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదని; ఈ సవరణను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికే ప్రభుత్వం తన సొంత అర్ధంలేని వ్యాఖ్యానంతో ముందుకు వెళ్ళిందని సామజిక కార్యకర్తల నుండి వ్యతిరేకత వస్తుంది.
ఈ బిల్లు కేవలం ఒక రాజకీయ కారణంతో తీసుకొచ్చారని అంటున్నారు. జతి పంచ్ లను (కమ్యూనిటీ లీడర్ లను) సంతోషపెట్టడానికి, వారు ప్రజల మద్దతును కలిగి ఉంటారని,   రాజస్థాన్‌లో ఓట్లను వారు ప్రభావితం చెయ్యగలరు కాబట్టే ఇలా చేసారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
ఈ బిల్లులోని సెక్షన్ 8 యొక్క రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం పిటిషన్ ఇటీవల దాఖలు చేయబడింది.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రాజస్థాన్ లో 8.6% బాలలు, 8.3% బాలికల్లో, బాల్య వివాహాలు చోటు చేసుకున్నాయి.  బాల్య వివాహాల ఘటనలు అత్యధికంగా ఉన్న రాష్ట్రంగా రాజస్థాన్ ఆవిర్భవించింది. 2015-16లో సేకరించిన నేషనల్ ఫ్యామిలీ హెల్త్ సర్వే-4 డేటా ప్రకారం, 15 నుంచి 19 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్న బాలికల్లో 16.2% మంది రాష్ట్రంలో 18 సంవత్సరాల కంటే ముందే వివాహం చేసుకున్నారు.
చివరగా, బాల్య వివాహాలు చేసుకోండి కానీ 30 రోజుల్లోగా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోండని అంటున్న చట్టానికి కాంగ్రెస్ ఆమోదం తెలిపిందని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.

created: September 27, 2021


text:
ఈ వీడియోలో ముస్లింలు చేసిన ర్యాలీ బంగ్లాదేశ్ లో జరిగింది, త్రిపురలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 17, 2021
“త్రిపురలో మేలుకున్న ముస్లింలు” అని అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలో ఒక పెద్ద ర్యాలీ జరుగుతున్నట్టు చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: త్రిపురలో ర్యాలీ తీస్తున్న ముస్లింల వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ర్యాలీ బంగ్లాదేశ్ లో జరిగింది, త్రిపురలో కాదు. ఖదియానీ కమ్యూనిటీ వారిని నాన్-ముస్లింలగా డిక్లేర్ చేయమని కోరుతూ అలిగంజ్ మదర్సా,   తహఫుజ్ ఖత్మే నబుయత్ బంగ్లాదేశ్ కలిసి నారాయణ్‌గంజ్‌లో ఈ ర్యాలీ తీసారు. త్రిపురలో ముస్లింలు ఇటువంటి ర్యాలీ ఇటీవల చేసినట్టుగా ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మాకు లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది. ఈ యూట్యూబ్ వీడియో 02 ఫిబ్రవరి 2020న అప్లోడ్ చేసారు. ఆ ర్యాలీ నారాయణ్‌గంజ్‌లో జరిగినట్టు యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క బెంగాలీ టైటిల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. నారాయణ్‌గంజ్ అనబడే సిటీ బంగ్లాదేశ్ లో ఉంది, త్రిపురలో కాదు.
వీడియో బంగ్లాదేశ్ కి సంబంధించి అయ్యుంటుందని క్లూ తీసుకొని, కీ వర్డ్స్ యూస్ చేసి గూగుల్లో వెతకగా, ఆ ర్యాలీకి సంబంధించి ఆర్టికల్ మరియు పోస్ట్స్ లభించాయి. ఖదియానీ కమ్యూనిటీ వారిని నాన్-ముస్లింలగా డిక్లేర్ చేయమని కోరుతూ అలిగంజ్ మదర్సా మరియు తహఫుజ్ ఖత్మే నబుయత్ బంగ్లాదేశ్ కలిసి నారాయణ్‌గంజ్‌లో  2020లో ఈ ర్యాలీ తీసారు. బంగ్లాదేశ్ పార్లమెంట్ లో చట్టం తీసుకురావాలని ఈ ర్యాలీ తీసారు. ఖదియానీలు ప్రోఫెట్ ని ఆఖరి ప్రోఫెట్ గా చూడరని, అందుకే వారిని నాన్-ముస్లింలగా డిక్లేర్ చేయమని డిమాండ్ చేస్తున్నట్టు తెలిపారు.
వీడియోలోని పోస్టర్లను జాగ్రత్తగా గమనించినట్లైతే, అన్నీ కూడా బెంగాలీలో రాసినవని తెలుస్తుంది. ఒక పోస్టర్ చివరన, బెంగాలీలో అలిగంజ్ మదరస అని రాసి ఉంది. అయితే అలిగంజ్ మదరస బంగ్లాదేశ్ లోనే ఉన్నట్టు గూగుల్ మాప్స్ లో చూడొచ్చు.
త్రిపురలో ముస్లింలు ఇటువంటి ర్యాలీ ఇటీవల చేసినట్టుగా ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మాకు లభించలేదు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో ముస్లింలు చేసిన ర్యాలీ బంగ్లాదేశ్ లో జరిగింది, త్రిపురలో కాదు.

source: news-factly

created: November 17, 2021

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని కర్ణాటక సెషన్స్ కోర్ట్ జడ్జి తొలగించినందుకు నిరసనగా ఈ ర్యాలీ నిర్వహించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2022
కర్ణాటక హిజాబ్ వివాదానికి సంబంధించి ముస్లిం మహిళలకు మద్దతుగా బెంగళూరులో బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ భారీ ర్యాలీ నిర్వహించిన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటక హిజాబ్ వివాదానికి సంబంధించి ముస్లిం మహిళలకు మద్దతుగా బెంగళూరులో బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ (BSP) భారీ ర్యాలీ నిర్వహించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని పెట్టడానికి నిరాకరించిన రాయచూరు జిల్లా జడ్జి మల్లికార్జున గౌడని వెంటనే పదవి నుండి తొలగించి అతనిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ కర్ణాటక దళిత సంఘాల నాయకులు బెంగళూరులో ఇటీవల ఒక భారీ ర్యాలీ నిర్వహించాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఈ ర్యాలీ దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ఈ ర్యాలీతో హిజాబ్ వివాదానికి గాని, BSPకి గాని ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలని పలు యూట్యూబ్ న్యూస్ ఛానల్స్ ఇటీవల పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంబేద్కర్ చిత్రపటం వివాదానికి సంబంధించి కర్ణాటక దళిత సంఘలు బెంగళూరులో భారీ ర్యాలీ నిర్వహించిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోలలో తెలిపారు.
గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని పెట్టడానికి నిరాకరించిన రాయచూరు జిల్లా జడ్జి మల్లికార్జున గౌడని వెంటనే పదవి నుండి తొలగించి, అతనిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కర్ణాటక దళిత సంఘ నాయకులు బెంగళూరులో ‘సంవిధాన సురక్షణ మహా ఒక్కుట’ పేరుతో ఒక భారీ ర్యాలీ నిర్వహించాయి. బెంగళూరు మౌర్య సర్కిల్ దగ్గర మొదలుపెట్టి ఫ్రీడం పార్క్ వరకు ఈ ర్యాలీని నిర్వహించారు. ఈ ర్యాలీలో పాల్గొన్న ఉద్యమకారులు నీలి రంగులో ఉన్న కర్ణాటక దళిత సంగర్ష జెండాలు అలాగే, అంబేద్కర్ చిత్రపటాలు పట్టుకొని నిరసన తెలిపినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ ర్యాలీలో BSP కార్యకర్తలు పాల్గొన్నట్టు ఏ పత్రికా రిపోర్ట్ చేయలేదు.
రాయచూరు జిల్లా కోర్టులో జరిగిన గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలో స్టేజిపై మహాత్మాగాంధీ చిత్రపటం పక్కన పెట్టిన అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని తొలగించాలని జిల్లా ప్రిన్సిపల్ మరియు సెషన్స్ జడ్జి మల్లికార్జున గౌడ ఆదేశించినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ ఆరోపణల నేపథ్యంలో, కర్ణాటక హైకోర్టు, మల్లికార్జున గౌడని కర్ణాటక స్టేట్ ట్రాన్స్‌పొర్ట్ ట్రిబ్యునల్ కోర్టుకి బదిలీ చేసింది. అయితే, మల్లికార్జున గౌడని బదిలీ కాకుండా పదవి నుండి శాశ్వతంగా తొలగించాలని అలాగే, అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని ప్రతి కోర్టులో పెట్టాలని దళిత సంఘాలు కర్ణాటకలో నిరసనలు చేపట్టాయి. దళిత సంఘాల డిమాండ్లను అంగీకరిస్తూ కర్ణాటక హైకోర్టు,  రాష్ట్రంలో ఇకనుండి జరిగే అన్ని న్యాయవ్యవస్థ కార్యక్రమంలో అంబేద్కర్ చిత్రపటాన్ని పెట్టాలని  04 ఫిబ్రవరి 2022 నాడు సర్కులర్ ఇచ్చింది.
చివరగా, అంబేద్కర్ చిత్రపటం వివాదంలో భాగంగా కర్ణాటక దళిత సంఘాలు నిర్వహించిన ఒక ర్యాలీ వీడియోని BSP హిజాబ్‌కు మద్దతుగా ర్యాలీ చేసిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 22, 2022


text:
ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఒక ముస్లిం యువకుడిని కొట్టి చంపిన ఘటనకు ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమాతో ఎటువంటి సంబంధంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2022
కాశ్మీర్ ఫైల్స్ సినిమా యొక్క ప్రభావం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ముస్లిం యువకుడిని దారుణంగా కొట్టి చంపారని ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. మరొక వ్యక్తి ఆస్పత్రిలో ప్రాణాలతో పోరాడుతున్నాడని పోస్టులో అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ ప్రభావం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఇటీవల ముస్లిం యువకుడిని దారుణంగా కొట్టి చంపారు.
ఫాక్ట్: ఉత్తరప్రదేశ్‌లో, ఒక వ్యక్తి జనాలను తుపాకీతో  కాల్చడంతో , అక్కడి వారు ఒక ముస్లిం యువకుడిని కొట్టి చంపారు, అతని అన్నయ్య తీవ్రగాయాలతో ఆస్పత్రిలో చేరాడు. కానీ, దీనికి ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమాతో ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఒక అమ్మాయి కోసం ఆ ముస్లిం యువకుడు తరచూ భిర్పూర్ గ్రామానికి వెళ్ళేవాడని, దానితో గ్రామస్తులు ఆ అబ్బాయికి హెచ్చరిక కూడా చేసారు. ఒకరోజు అలానే వెళ్లిన యువకుడు అక్కడ జరిగిన గొడవలో చనిపోయాడు. ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ ప్రభావం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఇటీవల ముస్లిం యువకుడిని దారుణంగా కొట్టి చంపారని ఎక్కడా ఆధారాలు  లేవు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, అటువంటి సంఘటన ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఇటీవల జరిగినట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలా జరిగుంటే, ప్రముఖ వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి.
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో, ఒక వ్యక్తి జనాలను తుపాకీతో కాల్చడంతో, అక్కడి వారు ఒక ముస్లిం యువకుడిని కొట్టి చంపారని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా రిపోర్ట్ చేసింది. మరొక వ్యక్తి తీవ్రగాయాలతో ఆస్పత్రిలో చేరాడని తెలిపారు. ఒక అమ్మాయి కోసం ఆ ముస్లిం యువకుడు తరచూ భిర్పూర్ గ్రామానికి వెళ్ళేవాడని, దానితో గ్రామస్తులు ఆ అబ్బాయికి హెచ్చరిక కూడా చేసారని పిప్రి పోలీస్ స్టేషన్ ఇంచార్జ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆదిత్య విక్రం సింగ్ టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాకు తెలిపాడు. ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమా యొక్క ప్రభావం వల్ల జరిగిన సంఘటన అని ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు, ఆధారాలు కూడా లేవు.
ఇదే విషయాన్ని కౌశాంబి పోలీస్ వారు ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసారు. ఈ ఘటనలో ఎటువంటి మతపరమైన కోణం లేదని తెలిపారు.
#UPPolice #kaushambipolice pic.twitter.com/DjefySPHeI
కొన్ని వీడియోలను షేర్ చేస్తూ, అవి ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమా యొక్క ప్రభావం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జరిగిన సంఘటనలంటూ బాగా షేర్ చేస్తుండటంతో ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీస్ ఫాక్ట్ చెక్ వారు, ట్విట్టర్ ద్వారా ఫాక్ట్-చెక్  చేసారు. ఇవే వీడియోలు ఇంతకముందు 2020లో తప్పుగా షేర్ చేసినప్పుడు, Factly ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ రాసింది.
#FactCheck – वायरल वीडियो उत्तर प्रदेश से न होकर वर्ष 2020 में थाना मनावर, जनपद धार, मध्य प्रदेश में घटित घटना का है। @kaushambipolice द्वारा भ्रामक पोस्ट का खंडन किया गया है। कृपया बिना सत्यापन के भ्रामक पोस्ट कर अफवाह न फैलाएं।#UPPFactCheck#UPPolice https://t.co/orcWGrBAnf https://t.co/WxNtQsPYC0 pic.twitter.com/kxroLIXZYW
దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమాకి సంబంధించి ముస్లిం వ్యతిరేక నినాదాలు జరిగినట్టు రిపోర్ట్ అయ్యాయి. ‘కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ ప్రభావం వల్ల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఇటీవల ముస్లిం యువకుడిని దారుణంగా కొట్టి చంపారని చెప్పడానికి ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు.
చివరగా, ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఒక ముస్లిం యువకుడిని కొట్టి చంపిన ఘటనకు ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ సినిమాతో ఎటువంటి సంబంధంలేదు.


text:
వార్తాపత్రికల ద్వారా కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి జరిగే అవకాశాలు చాలా తక్కువ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2020
మన ఇళ్ళలోకి వచ్చే వార్తాపత్రికల ద్వారా కూడా కొరోనా వైరస్ వ్యాపిస్తుందని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వార్తాపత్రికల ద్వారా కూడా కొరోనా వైరస్ వ్యాపిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కోవిడ్-19 వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తి తాకడం ద్వారా కొంత సమయం వరకు వార్తాపత్రికలపై కొరోనా వైరస్ ఉండవచ్చని, కానీ వార్తాపత్రికల వల్ల కొరోనా వైరస్ బారిన పడే ప్రమాదం చాలా తక్కువని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తెలిపింది. అంతేకాదు, కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి వివిధ పరిస్థితుల పై ఆధారపడి ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది కొంతవరకు మాత్రమే నిజం.
పోస్టులోని విషయం గురించి వెతకగా, ఈ విషయం పై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ – సౌత్ ఈస్ట్ ఏసియా (WHO – South East Asia) వారు పెట్టిన ట్వీట్ కనిపిస్తుంది. కోవిడ్-19 వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తి తాకడం ద్వారా కొంత సమయం వరకు వార్తాపత్రికలపై కొరోనా వైరస్ ఉండవచ్చని, కానీ వార్తాపత్రికల వల్ల కొరోనా వైరస్ బారిన పడే ప్రమాదం చాలా తక్కువని ఆ ట్వీట్ లో చదవొచ్చు. అంతేకాదు, కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి వివిధ పరిస్థితుల పై ఆధారపడి ఉంటుందని వారు తెలిపారు.
కొరోనా వైరస్ ముఖ్యంగా మనుషుల నుండి మనుషులకు సంక్రమిస్తుందని, వైరస్ పడిన ఉపరితలాలు తాకడం వల్ల వైరస్ వ్యాప్తి చాలా తక్కువ అని సీడీసీ (‘Centers for Disease Control and Prevention’) వారి వెబ్సైటులో కూడా చదవొచ్చు.
తాము ప్రచురించే వార్తాపత్రికల ప్రక్రియ చాలా వరకు ఆటోమేటిక్ మెషిన్ల సహాయంతో జరిగిపోతుందని, కావున తమ వార్తాపత్రికల ద్వారా కొరోనా వైరస్ ఎప్పటికి వ్యాప్తి చెందదని చెప్తూ ‘ఎకనామిక్ టైమ్స్’ వారు పెట్టిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, వార్తాపత్రికల ద్వారా కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి జరిగే అవకాశాలు చాలా తక్కువ.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘The Roentgen’s Berlin Secretery Cabinet’ ని కేరళ రాష్ట్రంలోని 150 సంవత్సరాల అల్మరాగా చిత్రికరిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 24, 2020
కేరళ రాష్ట్రంలోని 150 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన అల్మరా ఇది అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళ రాష్ట్రంలోని 150 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన అల్మరా వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్నది పదేనిమిదో శతాబ్దంలో ఐరోపాకి చెందిన అబ్రహం అతని కుమారుడు డేవిడ్ రోయింట్జెన్ నిర్మించిన ‘The Roentgen’s Berlin Secretery Cabinet’. ఈ  కాబినెట్ ఇప్పుడు న్యూయార్క్ లోని ‘The Metroplitan Museum of Art’ మ్యుజియంలో ప్రదర్శనకి పెట్టారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘The Met’ యూట్యూబ్ ఛానెల్ ‘25 అక్టోబర్ 2012’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. న్యూయార్క్ లోని ‘The Metropolitan Museum of Art’ మ్యుజియం వారు ఈ వీడియోని ‘The Roentgen’s Berlin Secretery Cabinet’ అనే టైటిల్ తో యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. వీడియోలో కనిపిస్తున్నది  పదేనిమిదో శతాబ్దంలో ఐరోపాకి చెందిన అబ్రహం అతని కుమారుడు డేవిడ్ రోయింట్జెన్ నిర్మించిన ‘The Roentgen’s Berlin Secretery Cabinet’ అని వివరణలో తెలిపారు. ఇదే వీడియోని ‘The Metropolitan Museum of Art’ మ్యుజియం వారు తమ వెబ్సైటులో షేర్ చేస్తూ, ఈ కాబినెట్ ని Frederick William II అనే రాజు కొనుకున్నట్టు అందులో తెలిపారు. ఆ తర్వాత ఈ వస్తువుని బెర్లిన్ లోని Kunstgewerbe మ్యుజియంలో పొందుపరిచారని, ఇప్పుడు న్యూయార్క్ లోని ‘The Metropolitan Museum of Art’ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచారని అందులో తెలిపారు.
ఈ వీడియోని ఒక యూసర్ ‘Elaborate Mechanical Furniture- The Roentgen’s Berlin Secretary Cabinet’ అనే టైటిల్ తో ‘Reddit’ వెబ్సైటులో అప్లోడ్ చేసారు. Victoria and Albert మ్యుజియం వారు కూడా ఈ కాబినెట్ గూర్చి తెలుపుతూ యూట్యూబ్ లో ఒక వీడియో పోస్ట్ చేసారు. ఆ వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘The Roentgen’s Berlin Secretery Cabinet’ ని కేరళ రాష్ట్రంలోని 150 సంవత్సరాల అల్మరా అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 24, 2020


text:
దేవాలయాల్లో నియామకాలకు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తిస్తుంది, కాకపోతే పూర్తిగా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2022
‘దేవాలయాలకు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తించదని రాష్ట్ర హైకోర్టు స్పష్టం చేసిందని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించి నిజమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘దేవాలయాలకు రూల్ ఆఫ్  రిజర్వేషన్ వర్తించదు’ – ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర హైకోర్టు.
ఫాక్ట్(నిజం):  APCOS ద్వారా దేవాదాయ శాఖలో కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల నియామకాలకు సంబంధించి దాఖలైన పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపిన కోర్టు, దేవాలయాల్లో నియామకాల్లో రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ పూర్తిగా అమలుచేయడం వల్ల ఇతర మతాలు ఆచరించే వారు నియామకం అయ్యే అవకాశం ఉండడంతో రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌ని పూర్తిగా కాకుండా పాక్షికంగా అమలు చేయాలనీ తీర్పు చెప్పింది. అంటే దేవాలయాల్లో నియామకాల సందర్భంలో కేవలం హిందూ మతాన్ని ఆచరించే వారికీ మాత్రమే రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ అమలవుతుంది. ఐతే కోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పును దేవాలయాలకు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తించదని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ప్రచారం చేస్తున్నారు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ జీ.ఓ మరియు సర్కులర్ :
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రభుత్వ విభాగాలు/సంస్థల అవసరాలకు అనుగుణంగా కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల నియామకాలను చేపట్టేందుకు 2019లో జీ.ఓ. Ms.No.136  ద్వారా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కార్పొరేషన్ ఫర్ ఔట్ సోర్సింగ్ సర్వీసెస్ (APCOS) పేరుతో ఒక ప్రత్యేక కార్పొరేషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ జీ.ఓ అనుసరిస్తూ, సెక్రటేరియట్ డిపార్ట్‌మెంట్‌లు, ఎయిడెడ్ సంస్థలు, స్వయం ప్రతిపత్తి గల సంస్థలు, సెమీ అటానమస్ బాడీలు, మొదలైన అన్ని సంస్థలు తమ కార్యాలయాల్లోని ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగులను APCOSకు అనుసందించాలని కోరుతూ ప్రభుత్వం ఒక సర్కులర్ జారీ చేసింది.
పైన తెలిపిన జీ.ఓ మరియు సర్కులర్‌కు అనుగుణంగా ఇక నుండి దేవాదాయ శాఖలో కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల నియామకాలన్నీ  APCOS ద్వారా జరగాలని ఆదేశిస్తూ విజయవాడ దేవాదాయ శాఖ కమీషనర్ ఒక సర్కులర్ జారీ చేసారు.
ప్రభుత్వ సర్కులర్‌కు వ్యతిరకంగా కోర్టులో పిటిషన్ :
ఐతే విజయవాడ దేవాదాయ శాఖ కమీషనర్ జారీ చేసిన సర్కులర్‌ను ఛాలెంజ్ చేస్తూ హైకోర్టులో ఒక వ్యక్తి పిటిషన్ దాఖలు చేసాడు. Andhra Pradesh Charitable and Hindu Religious Institutions and Endowments Act, 1987లోని సెక్షన్ 13, 23 & 35 మరియు ఈ చట్టానికి సంబంధించిన రూల్స్ ప్రకారం హిందూ దేవాలయాల్లో కేవలం హిందూ మతం ఆచరిస్తున్న వారిని మాత్రమే నియమించాలన్న నిబంధనకు వ్యతిరేకంగా  ప్రభుత్వ జీ.ఓ మరియు సర్కులర్ ఉందని పేర్కొంటూ పిటిషన్ దాఖలు చేసాడు.
ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీ.ఓ మరియు సర్కులర్ అమలు చేస్తే రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ ద్వారా కేవలం హిందూ మతం వారే కాకుండా ఇతర మతాలకు చెందిన వారిని, మైనారిటీలను కూడా హిందూ దేవాలయాలలో ఉద్యోగులుగా నియమించాల్సి వస్తుందని, అది పైన తెలిపిన చట్టానికి వ్యతిరేకం అని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నాడు.
అసలు దేవాలయాలు ప్రభుత్వ సంస్థలు కావని, ప్రభుత్వం కేవలం ఆలయాల ధర్మకర్త(ట్రస్టీ) మాత్రమేనని, కాబట్టి కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల నియామకాలకు సంబంధించి ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీ.ఓ మరియు సర్కులర్ దేవాలయాలకు వర్తించవని పిటిషన్‌లో వాదించాడు.
ఐతే ఈ పిటిషన్‌కు బదులుగా విజయవాడ దేవాదాయ శాఖ కమీషనర్ కౌంటర్ అఫిడవిట్  దాఖలు చేసారు. దేవాలయాల్లో నియామకాల సందర్భంలో కేవలం హిందూ మతం ఆచరించే వారికి మాత్రమే రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తిస్తుందని ఈ అఫిడవిట్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
కోర్టు తీర్పు:
ఈ పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపిన కోర్టు దేవాలయాలు ప్రభుత్వ సంస్థలు కావని పిటిషనర్ చేసిన వాదనతో ఏకీభవిస్తూ, కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల నియామకాలకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీ.ఓ మరియు సర్కులర్లు ప్రభుత్వ సంస్థలకే వర్తిస్తాయని, దేవాలయాలు ప్రభుత్వ సంస్థలు కానందున దేవాలయాల్లో కాంట్రాక్టు/ఔట్ సోర్సింగ్ నియామకాలు APCOS పరిధిలోకి రావని స్పష్టం చేసింది.
రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌కి సంబంధించి, హిందూ మతంలోని కొన్ని వర్గాల వారు ఇతర మతాల్లోకి మారినప్పటికీ వారిని BCల కిందే గుర్తించే అవకాశం ఉండడంతో (అలాగే కొందరు హిందూ ఏతర వారిని BC-E కింద గుర్తిస్తారని), అలాంటప్పుడు నియామకాల్లో  రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ అములు చేసినప్పుడు హిందూ మతం కాకుండా ఇతర మతాలను ఆచరించే వారు నియామకం అయ్యే అవకాశం ఉన్నందున, దేవాలయాల్లో నియామకాలకు సంబంధించి  రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌ని పూర్తిగా అమలు చేయలేమని కోర్టు పేర్కొంది.
ఐతే కోర్టు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌ని పూర్తిగా కొట్టేయలేదు. దేవాదాయ శాఖ కమీషనర్ దాఖలు చేసిన కౌంటర్ అఫిడవిట్‌లో చెప్పినట్టు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ పాక్షికంగా అమలవుతుందని పేర్కొంది. అంటే దేవాలయాల్లో నియామకాల సందర్భంలో కేవలం హిందూ మతాన్ని ఆచరించే వారికీ మాత్రమే రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌ని అమలవుతుంది.
దేవాలయాల్లో నియామకాలు ఇతర సంస్థలతో చేపట్టినప్పుడు కూడా పైన చెప్పినట్టు రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ పాక్షికంగా అమలవుతుందని, ఒకవేళ సమాజంలోని అణగారిన వర్గాలు హిందూ మతాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటే వీరికి రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తిస్తుందని కూడా కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఐతే దేవాలయాల్లో నియామకాల సమయంలో రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్‌ని పాక్షికంగా అమలు చేయాలనీ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పుని దేవాలయాలకు  రూల్ ఆఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తించదని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు. పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కూడా ఇలా కోర్టు తీర్పును తప్పుగా అర్ధం చేసుకోవడం వల్లే.
చివరగా, దేవాలయాల్లో నియామకాలకు రూల్ అఫ్ రిజర్వేషన్ వర్తిస్తుంది, కాకపోతే పూర్తిగా కాదు.


text:
హైదరాబాద్ మెట్రోలో ఉర్దూలో మాత్రమే టికెట్లను జారీ చేస్తున్నారని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2023
హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు టికెట్ కేవలం ఉర్దూ భాషలో మాత్రమే జారీ చేస్తున్నట్లు చెప్పే విధంగా ఉన్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ మెట్రో రైలులో కేవలం ఉర్దూలో మాత్రమే టికెట్లను జారీ చేస్తారు.
ఫాక్ట్: సాధారణంగా టికెట్ కౌంటర్లలో జారీ చేసే టికెట్లు ఇంగ్లీషులో ఉంటాయి. వెండిగ్ మెషిన్ ద్వారా జారీ చేసే టోకెన్లు లేదా స్మార్ట్ కార్డ్ రీఛార్జులకు ఇచ్చే రసీదులు, వెండిగ్ మెషిన్లో ప్రయాణికుడు ఎంచుకున్న భాషను బట్టి ప్రింట్ అవుతాయి. సిబ్బంది తప్పుగా ఉర్దూ భాషని ఎంచుకోవడం వలన రశీదు ఉర్దూలో ప్రింట్ అయ్యిందని, దాన్ని సరిచేసి మళ్ళీ ఇంగ్షీషులో వచ్చేలాగా పునరుద్ధరించామని మెట్రో అధికారులు పేర్కొన్నారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు దోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న ఫోటోను పరిశీలించగా, అది వెండిగ్ మెషిన్లో మెట్రో స్మార్ట్ కార్డ్ రీఛార్జి చేసుకున్నాక జారీ అయ్యే రశీదు అని తెలుస్తుంది. సాధారణంగా టికెట్ కౌంటర్లో ఇచ్చే టికెట్ ఈ విధంగా ఇంగ్లీషులో ప్రింట్ చేయబడి ఉంటుంది.
ఇక ఈ విషయంపై మరింత సమాచారం కోసం హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ అధికారిక వెబ్‌సైట్ లో ఉన్న కస్టమర్ కేర్‌ని సంప్రదించగా, మెట్రో టికెట్లను ఎన్ని భాషలలో జారీ చేసే విషయంపై వారి వద్ద తగిన సమాచారం లేదని సమాధానం ఇచ్చారు. KPHB మరియు JNTU స్టేషన్లలో కూడా టికెట్ కౌంటర్లో వేరే భాషలో టికెట్లు కావాలని అడిగితే కేవలం ఇంగ్లీషులో మాత్రమే జారీ అవుతాయని చెప్పారు.
తరువాత, టికెట్ కౌంటర్ పక్కనే ఉన్న వెండిగ్ మెషిన్లో ప్రయత్నించాము. అక్కడ ముందుగా తెలుగు, ఇంగ్లీషు, ఉర్దూ మరియు హిందీ భాషలలో ఒక దానిని ఎంచుకొని టికెట్‌ను(టోకెన్) కొనడం లేదా స్మార్ట్ కార్డ్‌ను రీఛార్జి చేసుకోవడం చేయాల్సి ఉంటుంది.
అయితే మేము టికెట్లు తీసుకునే సమయానికి రశీదు లేకపోవడంతో ఇదివరకే వివిధ ఇంగ్లీషు, హిందీ, తెలుగు భాషలలో జారీ అయిన రసీదులను క్రింద జతచేశాము.
దీనిపై తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఫాక్ట్ చెక్ విభాగం కూడా స్పందిస్తూ, వివిధ ప్రాంతాలనుంచి వచ్చే ప్రయాణీకుల సౌకర్యార్ధం 4 భాషాలలో టికెట్లను(రసీదులను) హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ జారీ చేస్తుందని పేర్కొన్నారు.
హైదరాబాద్ మెట్రో టిక్కెట్లు కేవలం ఉర్దూ భాషలోనే ప్రచురిస్తున్నట్టు కొంతమంది చేస్తున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవం
ప్రజల సౌకర్యార్థం నాలుగు భాషల్లో – తెలుగు, హిందీ, ఆంగ్లం, ఉర్దూ భాషల్లో టిక్కెట్లు ఇవ్వడం జరుగుతుంది. టికెట్టు కొనేవారు వాటిల్లో ఏ భాషనైనా ఎంచుకునే వెసులుబాటు ఉంది
1/3 pic.twitter.com/PkxSgItJFl
Update (13 ఏప్రిల్ 2023): ఈ విషయంపై హైదరాబాద్ మెట్రో అధికారులని ఈ-మెయిల్ ద్వారా సంప్రదించగా, హైదరాబాద్ మెట్రో టికెట్లను తెలుగు, ఇంగ్లీషు, ఉర్దూ, హిందీ భాషలలో ప్రింట్ చేయడానికి అవకాశం ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. అయితే ఇంగ్లీషు డిఫాల్ట్ భాషగా సెట్ చేయబడి ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. సిబ్బంది తప్పుగా ఉర్దూని ఎంచుకోవడం వలన టికెట్ ఉర్దూలో ప్రింట్ అయ్యిందని. తర్వాత దాన్ని సరిచేసి ఎప్పటిలాగానే ఇంగ్లీషులో టిక్కెట్ వచ్చేలా పునరుద్ధరించామని స్పష్టం చేశారు.
చివరిగా, హైదరాబాద్ మెట్రో టికెట్లను కేవలం సాధారణంగా ఇంగ్లీషులోనే జారీ చేస్తారు. వెండిగ్ మెషిన్లో ఎంచుకున్న భాషను బట్టి ఆయా భాషలలో రసీదులు ప్రింట్ చేయబడతాయి.


text:
రాహుల్ గాంధీ సావర్కర్‌పై చేసిన ట్వీట్లను తొలగించాడని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2023
ఇటీవల కాంగ్రెస్ నేత రాహుల్ గాంధీ  వినాయక్సా దామోదర్ సావర్కర్‌పై చేసిన వ్యాఖ్యలకు స్పందిస్తూ సావర్కర్ మనుమడైన రంజిత్ సావర్కర్ రాహుల్ గాంధీ పై కేసు పెడతానని చెప్పిన నేపథ్యంలో, రాహుల్ గాంధీ తాను ఇదివరకు సావర్కర్ పై చేసిన ట్వీట్లను తొలగించాడని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సావర్కర్‌పై ఇదివరకు చేసిన ట్వీట్లను రాహుల్ గాంధీ తొలగించారు.
ఫాక్ట్: సావర్కర్‌పై రాహుల్ గాంధీ ఇప్పటివరకు ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు గనుకనే ఆయన ఖాతాలో ఈ సమాచారం లభించలేదు. 25 మార్చి 2023 తర్వాత రాహుల్ గాంధీ తన ఖాతానుంచి ఎలాంటి  ట్వీట్లను తొలగించలేదని ఆధారాలు ఉన్నాయి. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, రాహుల్ గాంధీ 25 మార్చి 2023న జరిగిన ప్రెస్ మీట్‌లో సావర్కర్‌పై వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇక దీనిపై స్పందిస్తూ రంజిత్ సావర్కర్ మార్చి 28న రాహుల్ గాంధీపై కేసు నమోదు చేస్తానని పేర్కొన్నారు.
ఇక ఈ సంఘటన జరగక ముందు ఆర్కైవ్ చేయబడిన రాహుల్ గాంధీ ట్విటర్ ఖాతా యొక్క పేజీ ప్రకారం, 25 మార్చి 2023 10:04 AM (UTC) వరకు మొత్తం రాహుల్ గాంధీ 6,782 ట్వీట్లు చేసినట్లు గుర్తించాము.
ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి, అనగా 31 మార్చి 2023 మధ్యాహ్నం 12 గంటల వరకు, రాహుల్ గాంధీ తన ఖాతా నుంచి మొత్తం 6,790 ట్వీట్లు చేసినట్లు గుర్తించాము. అంటే ఆయన 8 ట్వీట్లు అదనంగా చేసి ఉండాలి. 25 మార్చి సాయంత్రం 6:03 నుంచి 30 మార్చి సాయంత్రం 5:59 వరకు రాహుల్ గాంధీ 8 ట్వీట్లను చేసినట్లు గుర్తించాము.
దీనితో ప్రస్తుతం రాహుల్ ఖాతాలో ట్వీట్ల సంఖ్య 6,790గా ఉంది. ఒకవేల ఆయన సావర్కర్‌పై ట్వీట్లను తొలగించి ఉంటే ఆయన ఖాతాలో ట్వీట్ల సంఖ్య 6,790 కంటే తక్కువగా ఉండేది. రాహుల్ గాంధీ 25 మార్చి నుంచి 30 మార్చి వరకు ఎటువంటి ట్వీట్లను తొలగించలేదని సోషల్ బ్లేడ్ అనే సోషల్ మీడియా విశ్లేషణ సంస్థ గణాంకాలలో కూడా చూడవచ్చు.
ఇక రాహుల్ గాంధీ అనేక సార్లు సావర్కర్ గురించి మాట్లాడారు కానీ, ఆయన గురించి ట్విట్టర్లో ఎక్కడా ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం లేదు. మీడియా కూడా దీని గురించి ఎక్కడా రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరిగా, రాహుల్ గాంధీ సావర్కర్ పైన ఇప్పటివరకు ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు గనుకనే ఆయన ఖాతాలో వెతికినప్పుడు ఎటువంటి సమాచారం దొరకదు. అంతే కానీ, సావర్కర్‌పై ట్వీట్ చేయడం వలను కాదు.


text:
రష్యన్ కంపెనీ 120 వందే భారత్ రైళ్లను లాతూర్‌లోని మరాఠ్వాడ రైల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీలో తయారు చేయనుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 20, 2023
మేకిన్ ఇండియాకు తూట్లు పొడుస్తూ వందే భారత్ రైళ్లను రష్యాలో తయారు చేయబోతున్నారని చెప్తున్న పోస్ట్ (ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం 120 వందే భారత్ రైళ్ల కాంట్రాక్టును ఏకపక్షంగా రష్యా కంపెనీకి అప్పగించిందని కూడా పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 120 వందే భారత్ రైళ్ల తయారీ రష్యాలో చేయబోతున్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): రష్యాకు చెందిన JSC Metrowagonmash-Mytischi (TransMashHolding అనుబంధ సంస్థ) అనే కంపెనీ 120 వందే భారత్ రైళ్ళ తయారీ కాంట్రాక్టును గెలుచుకుంది. ఈ కంపెనీ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RVNL)తో కలిసి సంయుక్తంగా ఈ రైళ్ళ నిర్మాణం మహారాష్ట్రలోని లాతూర్‌లో  చేయనున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ రైళ్ళ తయారీ చెన్నై మరియు లాతూర్‌లో జరుగుతుందని స్పష్టం చేసింది. పైగా కేంద్ర ప్రభుఇత్వం ఈ కాంట్రాక్టును ఏకపక్షంగా రష్యా కంపెనీకి అందించలేదు. బిడ్డింగ్‌లో ఐదు కంపెనీలు పాల్గొనగా, రష్యా కంపెనీ ఈ కాంట్రాక్టు గెలుచుకుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల 120 వందే భారత్ రైళ్ల తయారీ కాంట్రాక్టును రష్యాకు చెందిన JSC Metrowagonmash-Mytischi అనే కంపెనీ సొంతం చేసుకున్నట్టు వార్తా కథనాలు ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో ఈ సంఖ్యను 200 చేసే వెసలుబాటును కల్పిస్తూ ఈ ఆర్డర్ రష్యా కంపెనీకి అందించినట్టు కథనాలు పేర్కొన్నాయి.
ఈ వందే భారత్ రైళ్ళ నిర్మాణం భారత్‌లోనే జరుగనుంది:
ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఈ రైళ్ల తయారీ రష్యాలో కాకుండా భారత్‌లోనే జరుగుతుంది. అంతకు ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌కు అందించిన సమాచారం ప్రకారం ఈ రైళ్ళ తయారీ చెన్నైలోని ఇంటీగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (ICF) మరియు లాతూర్‌లోని మరాఠ్వాడ రైల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (MRCF)లో జరుగనున్నాయి. ఇందుకుగాను 30 నవంబర్ 2022 నాడు టెండర్లను ఆహ్వానించింది.
రష్యా కంపెనీకి ఏకపక్షంగా టెండర్  కేటాయించలేదు:
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కాంట్రాక్టును ఏకపక్షంగా రష్యన్ కంపెనీకి అందించలేదు. పార్లమెంట్‌కు అందించిన సమాచారం ప్రకారం ఈ కాంట్రాక్టు కోసం మొత్తం ఐదు కంపెనీలు బిడ్స్ వేసాయి. ఇందులో భారతీయ ప్రైవేటు/ప్రభుత్వ రంగ కంపెనీలతో పాటు విదేశే కంపెనీలు కూడా ఉన్నాయి.
తాజా వార్తా కథనాల ప్రకారం రష్యాకు చెందిన JSC Metrowagonmash-Mytischi కంపెనీ ఈ టెండర్ గెలుచుకుంది. ఈ కంపెనీ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RVNL)తో కలిసి ఈ రైళ్ళ నిర్మాణం మహారాష్ట్రలోని లాతూర్‌లో  చేయనున్నారు.
చివరగా, రష్యన్ కంపెనీ 120 వందే భారత్ రైళ్లను లాతూర్‌లోని మరాఠ్వాడ రైల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీలో తయారు చేయనుంది.


text:
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ప్రాంతీయ పార్టీ అయిన సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ప్రకటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 28, 2023
“జాతీయ సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఆంధ్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తుంది.  ఆ పార్టీ గుర్తు సైకిల్, వాళ్ళది జాతీయ పార్టీ కనుక ఆ గుర్తు వాళ్లకి ఇవ్వాల్సిందే. ఇక ప్రాంతీయ పార్టీ అయిన టీడీపీకి ఎన్నికల సంఘం ఇంకో గుర్తు ఇస్తారు” అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవం ఏంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జాతీయ సమాజ్ వాదీ పార్టీ రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయబోతుంది. ఈ పార్టీ మరియు టీడీపీది సైకిల్ చిహ్నం. సమాజ్ వాదీ పార్టీ జాతీయ పార్టీ కనుక ప్రాంతీయ పార్టీ అయిన టీడీపీకి ఎన్నికల సంఘం ఇంకో గుర్తు ఇస్తారు.
ఫాక్ట్(నిజం): సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఒక ప్రాంతీయ (స్టేట్)  పార్టీ, జాతీయ పార్టీ కాదు. ఈ పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. ఒకవేళ సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో ప్రాంతీయ పార్టీగా పోటీ చెయ్యాలంటే ఎలక్షన్ సింబల్స్ (రిజర్వేషన్ అండ్ అలాట్మెంట్) ఆర్డర్, 1968 పారా 10 ప్రకారం ప్రత్యేక నియమం పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ ఒకే రకమైన చిహ్నం ఉన్న ప్రాంతీయ పార్టీతో ఒక జాతీయ పార్టీ పోటీ చేయాలనుకుంటే దానికి గల రూల్స్ గురించి ఈ ఆర్డర్ ప్రస్తావించలేదు. పార్టీ చిహ్నాల విషయానికొస్తే పారా 9 (బి) ప్రకారం, 6A పేరాలో పేర్కొన్న రాష్ట్ర పార్టీ గుర్తింపు కోసం ఏదైనా  కొత్త పార్టీ షరతులకు అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ, ఒక రాష్ట్ర పార్టీకి కేటాయించిన గుర్తును వేరే రాష్ట్రంలోని మరొక పార్టీకి ఇవ్వలేరు. కానీ, 1997 సవరణకు ముందు ఒక రాజకీయ పార్టీ దాని గుర్తును రిజర్వ్ చేసి ఉంటే, అదే గుర్తు ఇతర రాష్ట్రాల్లోని రాష్ట్ర పార్టీలకు కూడా రిజర్వ్ చేయబడి ఉంటే, క్లాజ్ (బి)లో పేర్కొన్న నియమం ఆ పార్టీకి వర్తించదు. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ క్లెయిమ్ గురించి కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, సమాజ్ వాదీ పార్టీ రాబోయే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ప్రకటించినట్టు ఎటువంటి రిపోర్టు దొరకలేదు.
తెలుగుదేశం పార్టీ 1982లో ఆవిర్భవించి 1983 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గుర్తింపు లేని పార్టీగా పోటీ చేసింది. తరువాత 1985 ఎన్నికల నుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర పార్టీగా పోటీ చేయసాగింది. సమాజ్ వాదీ పార్టీ 1992 లో స్థాపించబడింది మరియు 1993 ఎన్నికల్లో బహుజన్ సమాజ్ వాదీ పార్టీతో కలిసి సంకీర్ణ పార్టీగా పోటీ చేసింది. 1996 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో పార్టీ రాష్ట్ర పార్టీగా గుర్తింపు పొందింది.  అయితే తెలుగు దేశం పార్టీ సమాజ్ వాదీ పార్టీకన్నా ముందే ప్రాంతీయ  పార్టీగా గుర్తించబడింది అని గమనించవచ్చు. అంతే కాదు, సమాజ్ వాదీ పార్టీ  ప్రాంతీయ  పార్టీగా కొనసాగుతుంది మరియు జాతీయ పార్టీ స్థానాన్ని ఇంకా పొందలేదు.
పార్టీ చిహ్నాలకు సంబంధించిన రూల్స్ గురించి వెతికితే, దీని గురించి ఎలక్షన్ సింబల్స్ (రిజర్వేషన్ అండ్ అలాట్మెంట్) ఆర్డర్, 1968లో ప్రస్తావించినట్టు గమనించాం. పారా 9 (బి) ప్రకారం, 6A పేరాలో పేర్కొన్నట్టు రాష్ట్ర పార్టీ గుర్తింపు కోసం ఏదైనా కొత్త పార్టీ షరతులకు అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ, ఒక రాష్ట్ర పార్టీకి కేటాయించిన గుర్తును వేరే రాష్ట్రంలోని మరొక పార్టీకి ఇవ్వలేరు. కానీ, 1997 సవరణకు ముందు ఒక రాజకీయ పార్టీ దాని గుర్తును రిజర్వ్ చేసి ఉండి, అదే గుర్తు ఇతర రాష్ట్రాల్లోని రాష్ట్ర పార్టీలకు కూడా రిజర్వ్ చేయబడి ఉంటే, క్లాజ్ (బి)లో పేర్కొన్న నియమం ఆ పార్టీకి వర్తించదు. అంటే, సవరణకు ముందు ఆ చిహ్నాలను ఉపయోగించిన రాష్ట్ర పార్టీ, ఇతర రాష్ట్రంలోని రాష్ట్ర పార్టీకి ఆ చిహ్నం రిజర్వ్ చేయబడినప్పటికీ, ఆ చిహ్నాలను ఉపయోగించడానికి అనుమతించబడ్డాయి. ఇక్కడ సమాజ్ వాదీ పార్టీ మరియు టీడీపీ 1997 సవరణ ముందే స్థాపించబడ్డాయి అని గమనించాలి.
పోస్టులో సమాజ్ వాదీ పార్టీ నేషనల్ పార్టీ అని పేర్కొన్నారు. నిజానికి అది ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ. ఒకవేళ సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో ప్రాంతీయ పార్టీగా పోటీ చెయ్యాలంటే పారా 10 ప్రకారం ప్రత్యేక నియమం పాటించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఒక పార్టీ ఒక నిర్దిష్ట రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో రాష్ట్ర పార్టీగా గుర్తించబడి వేరొక రాష్టంలో ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తే, ప్రాంతీయ పార్టీగా గుర్తించబడిన రాష్ట్రాల్లో రిజర్వ్ చేయబడిన చిహ్నాన్ని, ఎన్నికలు జరుగుతున్న రాష్ట్రంలోని ఫ్రీ సింబల్స్ లిస్టులో లేకపోయినా వాడవచ్చు. పేర్కొన్న అభ్యర్థి మరియు రాష్ట్ర పార్టీ కొన్ని షరతులను నెరవేర్చాలి.
ఒకవేళ ఒకే రకమైన చిహ్నం ఉన్న ప్రాంతీయ పార్టీతో ఒక జాతీయ పార్టీ పోటీ చేయాలనుకుంటే దానికి గల రూల్స్ గురించి ఈ ఆర్డర్ ప్రస్తావించలేదు. దీని గురించి స్పష్టత కోరుతూ Factly ఎలక్షన్ కమీషన్‌కు రాయడం జరిగింది.
చివరిగా, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రాంతీయ పార్టీ అయిన సమాజ్ వాదీ పార్టీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తామని ఎక్కడా ప్రకటించలేదు.

created: November 28, 2023


text:
వీడియోలోని వ్యక్తిని కొట్టింది ‘భారత్ మాతా కీ జై’ నినాదాలు చేసినందుకు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2019
ఒక ముసలాయనను కొంతమంది వ్యక్తులు  కొడుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి ‘భారత్ మాతా కి జై అంటున్న ఒక వృద్ధ సర్దారుని ఈ యువకులు దారుణంగా కొడుతున్నారు, వారిని అరెస్టు చేయాలి’ అని పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ ఆరోపణ ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
ఒక సర్దార్ ‘భారత్ మాతా కి జై’ అని నినాదాలు చేసినందుకు కొంతమంది వ్యక్తులు అతన్ని కొట్టిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కొట్టబడిన వ్యక్తి పేరు హోత్ చంద్ సింధీ. అతను ఒక మానసిక రోగి. భిల్వారా (రాజస్థాన్) లోని ఆజాద్ చౌక్ దగ్గర కొంతమంది వ్యాపారస్తుల నుండి డబ్బులు డిమాండ్ చేసినందుకు గానూ వారు అతన్ని కొట్టారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
ఆ వీడియోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, దానిని ట్విట్టర్ లో కూడా వేరే ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో కింద ఉన్న కామెంట్స్ ద్వారా, ఆ ఘటన రాజస్థాన్ లోని భిల్వారా లో జరిగినట్లుగా తెలుస్తుంది.
దాంతో, ఆ వీడియో గురించిన సమాచారం కోసం ‘FACTLY’ వారు  భిల్వారా డిస్ట్రిక్ట్ అడిషనల్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ రాజేష్ మీనా ని సంప్రదించినప్పుడు, ఆయన ఆ  వీడియోలో కొట్టబడిన వ్యక్తి పేరు హోత్ చంద్ సింధీ అనీ, అతనొక మానసిక రోగి అనీ, భిల్వారా లోని ఆజాద్ చౌక్ దగ్గర కొంతమంది వ్యాపారస్తుల నుండి డబ్బులు డిమాండ్ చేసినందుకు గానూ వారు అతన్ని కొట్టారని తెలిపారు. కావున, ఆ వ్యక్తిని కొట్టింది ‘భారత్ మాతా కి జై’ అని అన్నందుకు కాదు.
అంతేకాదు, ఒక ట్వీట్ కి సమాధానమిస్తూ ఢిల్లీ-రాజౌరి గార్డెన్  ఎం.ఎల్ .ఏ  మంజిందర్ సిర్సా ఈ కేసు యొక్క వివరాలు ట్వీట్ చేసారు.
Hope this report will clarify pic.twitter.com/lSbTRO0gV1
హోత్ చంద్ సింధీ కొడుకు ఈ ఘటన పై ఫైల్ చేసిన FIR కాపీ ‘FACTLY’  కి దొరికింది.  ఆ ఫిర్యాదులో ఎక్కడా కూడా ‘భారత్ మాతా కీ జై’ నినాదం యొక్క ప్రస్తావన అసలు  లేదు. అంతేకాదు, తన తండ్రిని కొట్టిన వారిలో ముస్లింలు, సింధీలు మరియు వివిధ మతం వాళ్ళు ఉన్నారని హోత్ చంద్ సింధీ కొడుకు ఫిర్యాదు ఇచ్చాడు. FIR కాపీ ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని వ్యక్తిని కొట్టింది ‘భారత్ మాతా కీ జై’ నినాదాలు చేసినందుకు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 29, 2019


text:
హిందు జనాభా తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించమని సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు జారి చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2021
హిందూ జనాభా తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించమని సుప్రీంకోర్టు బీజేపీ ప్రభుత్వానికి ఉతర్వు ఇచ్చినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. హిందువుల జనాభా తక్కువగా ఉన్న దేశంలోని 6 రాష్ట్రాలు, 2 కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో  ఉత్తర్వుని అమలు చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు ఆదేశామిచ్చినట్టు పబ్లిష్ చేసిన ఒక న్యూస్ రిపోర్టుని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందువుల జనాభా తక్కువ ఉన్న రాష్ట్రాలలో హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించాలని సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించాలని దాఖలైన పిటిషన్ పై సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి తీర్పు, ఆదేశాలు జారీ చేయలేదు. ఈ కేసు పై కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరి నాలుగు వారాల్లో చెప్పాలని సుప్రీంకోర్టు, ఈ కేసుని నాలుగు వారాలకు వాయిదా వేసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, 2020లో బీజేపీ నాయకుడు మరియు లాయర్ అశ్విని ఉపాధ్యాయ, హిందూ జనాభా తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించచాలని సుప్రీంకోర్టు లో పిటిషన్ ఫైల్ చేసినట్టు తెలిసింది.  ఈ కేసుకి సంబంధించిన వివరాలని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘Hindustan Times’ ఇటివల ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. హిందువుల జనాభా తక్కువగా ఉన్న 6 రాష్ట్రాలు, 2 కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో  హిందువులని మైనారిటీలగా పరిగణించాలని కోరుతూ అశ్విని ఉపాధ్యాయ సుప్రీంకోర్టులో కేసు ఫైల్ చేసినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
అశ్విని ఉపాధ్యాయ సుప్రీంకోర్టులో ఫైల్ చేసిన ఈ కేసు హియరింగ్ 09 ఫిబ్రవరి 2021 నాడు జరిగినట్టు ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ కేసు పై కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరి నాలుగు వారాల్లోపు  తెలుపమని సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశిస్తూ, ఈ కేసుని నాలుగు వారాలకు వాయిదా వేసినట్టు  ఆర్టికల్ తెలిపారు. 09 ఫిబ్రవరి 2021 నాడు సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసు కి సంబంధించి ఇచ్చిన ఉత్తర్వుని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
సుప్రీంకోర్టు యొక్క అధికారిక వెబ్సైటులో చుస్తే ఈ కేసు పెండింగ్ స్టేటస్ లో ఉంది. దీన్ని బట్టి, హిందువులకు మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించాలని అశ్విని ఉపాధ్యాయ ఫైల్ చేసిన పిటిషన్ పై సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, హిందు జనాభా తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో హిందువులకి మైనారిటీ స్టేటస్ కల్పించమని సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి ఉత్తర్వు జారి చేయలేదు.

created: February 19, 2021


text:
ఉచిత పథకాల అధ్యయనం కోసం సుప్రీంకోర్టు సూచించిన నిపుణుల కమిటీలో పన్ను చెల్లింపుదారులతో పాటు వివిధ రంగాలకు చెందిన వారు ఉంటారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2022
వివరణ (25 May 2023): నవంబర్ 2022లో, సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసును ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనానికి రిఫర్ చేసింది. ప్రస్తుతం ఈ కేసు పెండింగ్‌లో ఉంది.
“ఆల్ ఇండియా ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ టాక్స్ పేయర్స్ ఏర్పాటుకు సుప్రీంకోర్టు నిన్న ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది, ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సంస్థగా అవతరిస్తుంది. ఏ ప్రభుత్వం పాలించినా, ఈ ఆర్గనైజేషన్ ఆమోదం లేకుండా, ఉచిత విద్యుత్, ఉచిత నీరు, ఉచిత పంపిణీ లేదా రుణమాఫీలను ఏ ప్రభుత్వమూ ప్రకటించలేము”, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పొస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ఆల్ ఇండియా ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ టాక్స్ పేయర్స్’ ఏర్పాటు కోసం సుప్రీంకోర్టు ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. కేంద్ర-రాష్ట్రాలలో ఏ ప్రభుత్వం పాలించినా, ఈ సంస్థ ఆమోదం లేకుండా ఉచిత పథకాలను అమలు చేయలేరు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ఆల్ ఇండియా ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ టాక్స్ పేయర్స్’ అనే ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయడం కోసం సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఎటువంటి కమిటీని ఏర్పాటు చేయలేదు. అయితే,  ప్రభుత్వాలు అమలు పరుస్తున్న ఉచిత పథకాల గురుంచి అధ్యయనం కోసం ఒక నిపుణుల సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల సూచించింది. సుప్రీంకోర్టు సూచించిన ఈ నిపుణుల కమిటీలో పన్ను చెల్లింపుదారులతో పాటు వివిధ రంగాలకు చెందిన వారు ఉంటారు. అలాగే, ఈ కమిటీలోని సభ్యులకు ప్రభుత్వాలపై సంపూర్ణ  అధికారాలను ఇస్తున్నట్టు సుప్రీం కోర్టు ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. ఈ నిపుణుల కమిటీ కూర్పు గురించి  ఒక వారంలోపు తమ సూచనలను తెలపాలని సుప్రీంకోర్టు వివిధ స్టేక్ హోల్డర్స్ ని  కోరింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సుప్రీంకోర్టు ‘ఆల్ ఇండియా ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ టాక్స్ పేయర్స్’ అనే సంస్థ ఏర్పాటు కోసం ఇటీవల కమిటీని ఏర్పాటు చేసిందా అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ప్రభుత్వ ఉచిత పథకాలను పర్యవేక్షించడానికి సుప్రీంకోర్టు అటువంటి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సంస్థని ఏర్పాటు చేసినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. అయితే, ప్రభుత్వాలు అమలు పరుస్తున్న ఉచిత పథకాల అధ్యయనం కోసం ఒక నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల సూచించిందని, ఈ కమిటీ కూర్పు గురించి వివిధ రంగాలకు చెందిన సంస్థలను సుప్రీంకోర్టు సూచనలను అడిగినట్టు తెలిసింది.
ఈ విషయానికి సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఇచ్చిన ఆర్డర్‌ని ఇక్కడ (ఆర్కైవ్) చూడవచ్చు. ప్రభుత్వ ఉచిత పథకాల అధ్యయనం కోసం వివిధ రంగాలకు చెందిన సంస్థల ప్రతినిధులతో కూడిన ఒక నిపుణుల సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల సూచించినట్టు తెలిసింది. లబ్ధిదారులు, ఉచిత పథకాలని వ్యతిరేకించే వారు, కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ఫైనాన్స్ కమిషన్, రిజర్వ్  బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, నీతి ఆయోగ్ మొదలగు సంస్థల ప్రతినిధుల సూచనలు, సిఫార్సులను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పులో  స్పష్టం చేసింది. ఈ నిపుణుల సంఘం కేవలం పన్ను చెల్లింపు దారులకే  పరిమితం కాకుండా వివిధ రంగాలకు చెందిన సంస్థలకు సంబంధించిన సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది. అంతేకాదు, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు ఈ కమిటీలోని సభ్యులకు సంపూర్ణ అధికారాలను ఇవ్వనున్నట్టు  సుప్రీం కోర్టు ప్రకటించలేదు, అటువంటి అధికారాలు కూడా రాజ్యాంగం ప్రకారం ఇచ్చే అవకాశం లేదు.
ఈ నిపుణుల కమిటీ కూర్పు గురించి వివిధ పార్టీలు ఒక వారం వ్యవధిలో తమ సూచనలను తెలపాలని సుప్రీం కోర్టు ఆదేశిస్తూ కేసుని 11 ఆగష్టు 2022 నాడు లిస్ట్ చేసింది.
చివరగా, ఉచిత పథకాల అధ్యయనం కోసం సుప్రీంకోర్టు సూచించిన నిపుణుల కమిటీలో టాక్స్ పేయర్స్‌తో పాటు వివిధ రంగాలకు చెందిన వారు ఉంటారు.

created: August 9, 2022


text:
వీడియోలోని దృశ్యాలు ఇండోర్‌లో జరిగిన రంగ్ పంచమి వేడుకలకు చెందినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2023
బీజేపీ ఎమ్మెల్యే రాజా సింగ్ ఆధ్వర్యంలో ఇటీవల హైదరాబాద్‌లో జరిగిన శ్రీ రామ నవమి యాత్రకి సంబంధించిన దృశ్యాలంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఇదే వీడియోని మరికొందరు హనుమాన్ శోభ యాత్ర చెందినదని కూడా ప్రచారం చేస్తున్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 హైదరాబాద్‌లో బీజేపీ ఎమ్మెల్యే రాజా సింగ్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన శ్రీ రామ నవమి యాత్రకి సంబంధించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని దృశ్యాలు 12 మార్చి 2023 న ఇండోర్‌లో జరిగిన రంగ్ పంచమి వేడుకలకు చెందినవి. హైదరాబాద్లో జరిగిన హనుమాన్, రామ నవమి శోభా యాత్రలకు చెందినవి కావు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వీడియోలోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే వీడియోని రామ నవమి యాత్రకు దాదాపు 20 రోజుల ముందే 12 మార్చి 2023న యూట్యూబ్ మరియు ఇంస్టాగ్రామ్ లలో అనేక మంది యూసర్లు అప్‌లోడు చేసినట్లు గుర్తించాము. అయితే ఈ వీడియోని దృశ్యాలు 12 మార్చి 2023న మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఇండోర్ నగరంలో నిర్వహించిన రంగ్ పంచమి ర్యాలీకి చెందినవిగా పేర్కొన్నారు.
వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను ఈ ర్యాలీకి సంబంధించి వివిధ వార్తా ఛానెళ్ళు ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసిన దృశ్యాలతో పోల్చగా, ఈ వీడియో ఇండోర్ లో జరిగిన రంగ్ పంచమి వేడుకలకు చెందినదిగా నిర్ధారించవచ్చు. ఈ వేడుకలకు సంబంధించిన మరిన్ని వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
మీడియా కథనాల ప్రకారం, ఇండోర్‌లోని రజ్వాడ ప్రాంతంలో రంగ్ పంచమి సందర్భంగా ప్రతిఏటా ఈ వేడుకలను నిర్వహిస్తారు. 2022లో కూడా ఇదే ప్రాంతంలో జరిగిన రంగ్ పంచమి వేడుకల దృశ్యాలను మధ్య ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ మరియు ఇతర అధికారులు కూడా షేర్ చేశారు. ఈ ఫొటోలలో కూడా వైరల్ వీడియోలో ఉన్న పెద్ద భవనాన్ని చూడవచ్చు.
रंगपंचमी पर इंदौर के 'गेर' का अद्भुत, अद्वितीय और दैवीय दृश्य देखकर मन मंत्रमुग्ध हो गया। एक अप्रतिम अनुभूति से अंतर्मन हर्षित है। मेरे सपनों के शहर इंदौर का गेर देश और दुनिया के लोगों का सहज ही मन मोह लेता है। मैं भी अत्यधिक आनंदित हुआ। आपको पुन: रंगपंचमी की शुभकामनाएं! pic.twitter.com/F1SRacPcrI
ఇక హైదరాబాద్‌లో రాజా సింగ్ పాల్గొన్న రామ నవమి శోభా యాత్ర దృశ్యాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఇండోర్‌లో జరిగిన రంగ్ పంచమి వేడుకలకు చెందినవి. హైదరాబాద్లో జరిగిన హనుమాన్, రామ నవమి శోభా యాత్రలకు చెందినవి కావు.


text:
వీడియోలోని దృశ్యాలు జూపిటర్ మరియు దాని ఉపగ్రహాలకు చెందినవి, పంచగ్రహ కూటమివి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2023
ఇటీవల ఆకాశంలో ఒకే సమాంతర రేఖపై ఐదు గ్రహాలు కనిపించాయని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక సమాంతర రేఖపై ఉన్న ఐదు గ్రహాలను చూపుతున్న దృశ్యాలు
ఫాక్ట్: ఈ దృశ్యాలు జూపిటర్ మరియు దాని ఉపగ్రహాలకు చెందినవి. పంచగ్రహ కూటమికి చెందినవి కాదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా నాసా మరియు ఇతర అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థలకు చెందిన నిపుణులు ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం, 28 మార్చి 2023 రాత్రిపూట జూపిటర్, మెర్క్యురీ, వీనస్, యురేనస్, మార్స్ గ్రహాలు దాదాపు ఒకే రేఖపై ఉన్నట్లు కనిపించాయి. కానీ ఇవి పూర్తి కచ్చితత్వంతో ఒకే సరళ రేఖ(straight line) పైకి రాలేదు. వీటిలో వీనస్, మార్స్ ప్రకాశవంతంగా కనిపించాయి. యురేనస్ చాలా తక్కువ కాంతితో కనిపించింది. ఇక సూర్యుడు అస్తమిస్తున్న సమయంలో దిగంతం (horizon) వద్ద మాత్రమే తక్కువ కాంతి ఉన్న జూపిటర్ మరియు మెర్క్యురీలను చూడవచ్చు. మరిన్ని వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక స్టెల్లారియం అనే సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించి వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను చిత్రీకరించారని తెలిసింది. ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ అంతరిక్షంలోని గ్రహాలు, నక్షత్రాలు మరియు ఉపగ్రహాల కదలికలను చూపుతుంది. అయితే వైరల్ వీడియోలో అయిదు గ్రహాలు ఒకదాని పక్కన ఒకటి ప్రకాశవంతంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నవి ఐదు గ్రహాలు కాదని, అవి జూపిటర్ మరియు దాని ఉపగ్రహాలు అని ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ ఆధారంగా నిర్దారించవచ్చు.
చివరిగా, వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను వరుసగా ఉన్న ఐదు గ్రహాలవి కాదు, అవి జూపిటర్ మరియు దాని ఉపగ్రహాలకు చెందినవి.


text:
వీడియోలోని దృశ్యాలు చేపను బాటిల్లో ఉంచిన 30 రోజుల తర్వాత చిత్రీకరించినవి, 24 గంటల తర్వాత కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 17, 2023
ఒక చేపని కూల్ డ్రింక్ పోసిన సీసాలో ఉంచి 24 గంటల తర్వాత చూడగా చేప పూర్తిగా కరిగిపోయిందంటూ, రోజూ కూల్ డ్రింక్ తాగే వారి పరిస్థితి ఇలాగే ఉంటుందని  చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కూల్ డ్రింక్ పోసిన బాటిల్లో ఒక చేపని 24 గంటపాటు ఉంచిన తర్వాత అది పూర్తిగా కరిగిపోయినట్లు చూపుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: తరచూ కూల్ డ్రింకులు తాగడం వలన అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, వీడియోలో చెప్పినట్లుగా ఒక్కసారి తాగిన వెంటనే మన శరీరం, ఎముకలు కరిగిపోవు. పైగా వీడియోలోని దృశ్యాలు చేపని 30 రోజులుగా బాటిల్లో ఉంచి బయటకు తీసిన తర్వాత చిత్రీకరించినవి, 24 గంటల తర్వాతవి కాదు. కూల్ డ్రింక్లో ఉండే ఫాస్ఫోరిక్ యాసిడ్‌కి పదార్ధాలను కరిగించే గుణం ఉంటుంది. కానీ ఈ యాసిడ్‌ని కూల్ డ్రింక్లలో చాలా తక్కువ మోతాదులో వాడుతారు. ఎప్పుడైనా ఒకసారి కూల్ డ్రింకు తాగితే పెద్దగా ప్రభావం ఉండదు కానీ, తరచూ తాగితే అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయని ఆధారాలు ఉన్నాయి. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని పరిశీలించగా, ఈ వీడియో దాదాపు 4 ఏళ్ల క్రితం నుంచే సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉన్నట్లు గుర్తించాం. అయితే ఈ వీడియోలో చూపించిన దృశ్యాలు చేపని కూల్ డ్రింక్ బాటిల్లో ఉంచిన 30 రోజుల తర్వాత చిత్రీకరించినవి. 24 గంటల తర్వాతవి కావు.
అయితే కూల్ డ్రింకులలో ఉండే పదార్ధాలని పరిశీలించగా, కార్బనేటెడ్ వాటర్, పంచదార, ఫాస్ఫోరిక్ యాసిడ్, కెఫిన్ మొదలైన వాటితో తయారు చేస్తారని తెలిసింది.
ఇందులో ఉండే ఫాస్ఫోరిక్ యాసిడ్‌కి పదార్ధాలను కరిగించే గుణం ఉంటుంది. కానీ ఈ యాసిడ్‌ని కూల్ డ్రింకులలో చాలా తక్కువ మోతాదులో వాడుతారు. అందువలన పరిమిత మోతాదులో కూల్ డ్రింక్ తాగిన వారిపై దీని ప్రభావం పెద్దగా ఉండదు. కానీ, తరచూ కూల్ డ్రింకులు తాగే వారికి  వాటిలో ఉపయోగించే పదార్ధాల వలన పళ్ళు పుచ్చిపోవడం, మధుమేహం, బరువు పెరగడం, గుండె నొప్పి వంటి సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
చివరిగా, తరచూ కూల్ డ్రింకులు తాగడం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదనే విషయం వాస్తవమే అయినప్పటికీ, వీడియోలో చూపినట్లుగా కూల్ డ్రింక్ తాగిన 24 గంటలలో శరీరం, ఎముకలు కరిగిపోతాయనేది అవాస్తవం.


text:
15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయిన ఖర్చు తిరిగిచ్చే పథకం ఇంకా మొదలవలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 30, 2024
అప్డేట్ (30 జనవరి 2024): ‘పర్యాటన్ పర్వ్’ పేరుతో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించిన హిందువులకి డబ్బుని చెల్లించే పథకం ఏదీ కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టలేదని కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి డిసెంబర్ 2022లో కూడా స్పష్టం చేశారు.
హిందూ సనాతన ధర్మం అందరికి తెలిసే విధంగా ఏడాదిలో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినవారికి అయిన ఖర్చంతా తిరిగి ఇచ్చే విధంగా మోదీ ప్రభుత్వం ‘పర్యాటన్ పర్వ్’ అనే పథకం తీసుకువచ్చిందని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ సనాతన ధర్మం అందరికి తెలిసే విధంగా ఏడాదిలో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినవారికి అయిన ఖర్చంతా తిరిగి ఇచ్చే విధంగా పర్యాటన్ పర్వ్ అనే పథకం మోదీ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చింది.
ఫాక్ట్: 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి వారి పర్యటనకి అయిన ఖర్చు ఇన్సెంటివ్ రూపంలో తిరిగి ఇవ్వబడుతుందని టూరిజం మంత్రి అయిన ప్రహ్లద్ సింగ్ పటేల్ జనవరి 2020లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో అన్నప్పటికీ, ఖర్చులు ఇన్సెంటివ్ రూపంలో తిరిగి ఇచ్చే పథకమేది అమలులో లేదని డిసెంబర్ 2021లో లోక్ సభలో ఒక ప్రశ్నకి జవాబిస్తూ మంత్రి కిషన్ రెడ్డి అన్నారు. పైగా ఈ పథకం కేవలం హిందువులకి మాత్రమేనని ఎక్కడ కూడా లేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి గూగుల్ సెర్చ్ చేయగా దానికి సంబంధించిన ఆర్టికల్ మాకు లభించింది. ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం, 25 జనవరి 2020న ఒడిశాలో జరిగిన నేషనల్ టూరిజం కాన్ఫరెన్స్ ముగింపు కార్యక్రమంలో కేంద్ర టూరిజం మంత్రి అయిన ప్రహ్లద్ సింగ్ పటేల్ మాట్లాడుతూ పర్యాటన్ పర్వ్ ఇనిషియేటివ్ కింద 2022 లోపు ఒక ఏడాదిలో 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి పర్యటనకి అయిన ఖర్చు ఇన్సెంటివ్ రూపంలో తిరిగి ఇవ్వబడుతుందని చెప్పారు. ఐతే ఈ స్కీం కేవలం హిందువులకు మాత్రమేనని మంత్రి అనలేదు. ఇంకా ఈ స్కీం కేవలం హిందువులకే అని ప్రభుత్వ గైడ్లైన్స్ లో కానీ, వార్తా కథనాల్లో గాని ఎక్కడా లేదు. ఇంకా ఈ కార్యక్రమం కింద కేవలం పుణ్యక్షేత్రాలు సందర్శించాలని కూడా ఎక్కడా లేదు.
ఐతే 13 డిసెంబర్ 2021న, లోక్ సభలో ఒక పార్లమెంట్ సభ్యుడు అడిగిన ప్రశ్నకి టూరిజం శాఖ మంత్రి కిషన్ రెడ్డి బదులిస్తూ మినిస్ట్రీ ఆఫ్ టూరిజం కింద పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయిన ఖర్చులు తిరిగి ఇచ్చే పథకమేదీ అమలులో లేదని చెప్పాడు. కాకపోతే టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ భారత దేశంలో స్థానిక టూరిజం ప్రోత్సహించడం కొరకు ‘దేఖో అప్నా దేశ్’ అనే కార్యక్రమం మొదలుపెట్టిందని చెప్పారు. దీని ద్వారా ప్రజలని 2022 లోపు భారత దేశంలోని 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించేలాగా ప్రోత్సహిస్తుందని తెలిపారు. దీన్ని బట్టి పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయ్యే ఖర్చు ప్రభుత్వం తిరిగి ఇచ్చే పథకం ఇంకా అమలు కాలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
భారత దేశంలో పర్యాటక రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడంలో భాగంలో నిర్వహిస్తున్న ‘దేఖో అప్నా దేశ్’, ‘టూరిజం ఫర్ అల్’ వంటి కార్యక్రమాలని ప్రోత్సహించడానికి ‘పర్యాటన్ పర్వ్’ 2019 వంటి కార్యక్రమాలు తీసుకున్నామని టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ తమ 2019-2020 వార్షిక నివేదికలో పేర్కొన్నారు.
అయితే, టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ వారు విడుదల చేసిన 2020-2021 నివేదికలో మాత్రం ‘పర్యాటన్ పర్వ్’ అనే కార్యక్రమం గురించి ప్రస్తావనే లేదు. టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైటులో కూడా పర్యాటన్ పర్వ్ ఇటీవల జరిగినట్టుగా లేదు. కానీ, మార్చ్ 2021లో ప్రచురించిన లోక్ సభకు సంబంధించిన రీసెర్చ్ బ్రీఫ్ లో భారత్ పర్వ్, పర్యాటన్ పర్వ్ గత నాలుగు సంవత్సరాలుగా నిర్వహిస్తున్నట్టు తెలిపారు.
టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ స్వదేశ్ దర్శన్, ప్రశాద్ (PRASHAD) వంటి స్కీంలను నడుపుతుంది. ఏడాదిలో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినవారికి అయిన ఖర్చంతా తిరిగి ఇస్తారని ఈ పథకాల్లో లేదు. ఈ పథకాలు కేవలం హిందువులకే అని కూడా ఎక్కడా లేదు.
చివరగా, 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయిన ఖర్చు తిరిగిచ్చే పథకం ఇంకా మొదలవలేదు.

created: January 30, 2024


text:
ఈ వీడియోలో ఆతిషి మార్లేనా తనిఖీ చేసినది ఢిల్లీ ప్రభుత్వ పాఠశాల కాదు, MCD ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న పాఠశాల - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2023
ఢిల్లీ విద్యాశాఖ మంత్రి ఆతిషి మార్లేనా ఒక పాఠశాలను తనిఖీ చేస్తూ, దాని మౌలిక సదుపాయాల దుస్థితిపై ఆ పాఠశాల నిర్వాహకులను మందలించిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. పాఠశాలను ఢిల్లీ ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తోందని, దాని కొత్త విద్యాశాఖ మంత్రి ఆతిషి పొరపాటున పాఠశాలలు అధ్వాన్నంగా ఉన్నాయన్న నిజాన్ని బయటపెట్టారని పోస్ట్ పేర్కొంది. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఢిల్లీ విద్యాశాఖ మంత్రి ఆతిషి మార్లేనా, ఢిల్లీ ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న పాఠశాలల పేలవమైన స్థితిని బయటపెట్టారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆతిషి మార్లేనా సందర్శించిన పాఠశాల మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఢిల్లీ (MCD) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, ఢిల్లీ ప్రభుత్వంచే కాదు. డిసెంబర్ 2022లో జరిగిన MCD ఎన్నికలలో AAP గెలిచింది, షెల్లీ ఒబెరాయ్ ఢిల్లీ నగర మేయర్ అయ్యారు. ఈ తనిఖీలో ఆతిషితో పాటు ఒబెరాయ్ కూడా ఉన్నారు. ఈ పాఠశాలను సందర్శించిన అనంతరం ఆతిషి మార్లేనా మాట్లాడుతూ MCDలో బీజేపీ యొక్క పదిహేనేళ్ల పాలనే పాఠశాల అధ్వాన స్థితికి కారణమన్నారు. కావున పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేదిగా ఉంది.
పోస్టులోని క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాల్ని నిర్ధారించుకోవటానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతికగా, ఇది ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) అధికారిక ఛానెల్ ద్వారా అప్‌లోడ్ చేయబడిన ఒక YouTube వీడియోకు దారితీసింది. ఈ వీడియో వైరల్ వీడియో యొక్క పెద్ద వెర్షన్. దీని ప్రకారం ఢిల్లీ విద్యాశాఖ మంత్రి ఆతిషి మార్లేనా మరియు ఢిల్లీ మేయర్ షెల్లీ ఒబెరాయ్ MCD ఆధ్వర్యంలో వజీరాబాద్ గ్రామంలోని నడుస్తున్న పాఠశాలను సందర్శించారు. పాఠశాలలో మౌలిక సదుపాయాలు, నిర్వహణ సరిగా లేకపోవడంతో వారు అధికారులను నిలదీయడాన్ని వీడియోలో చూడవచ్చు.
బిజినెస్ స్టాండర్డ్ ప్రచురించిన ఒక వార్త కథనం ప్రకారం ‘పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్‌ని ఆమె నిర్లక్ష్య వైఖరికి మందలిస్తూ, ఆతిషి మార్లేనా మాట్లాడుతూ, పాఠశాల అటువంటి పరిస్థితిలో ఉండటం సరికాదు అని చెప్తూ, ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌లో (MCD) బీజేపీ యొక్క 15 ఏళ్ల పాలన యొక్క ఫలితమే ఇది అన్నారు …..’ దీనిపై మరికొన్ని వార్తా కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఢిల్లీ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ మరియు ఢిల్లీ ప్రభుత్వం వేరు వేరు నిర్దిష్ట విధులను కలిగి ఉన్నాయి; కొన్ని రంగాలలో ఈ రెండూ విధులను పంచుకొంటాయి . అందులో విద్యా రంగం ఒకటి; MCD ప్రాథమిక పాఠశాలలను నిర్వహిస్తుంది, ఢిల్లీ ప్రభుత్వం ఉన్నత మరియు సెకండరీ పాఠశాలలు, మరియు కళాశాలను నడపాలి.
డిసెంబరు 2022లో జరిగిన ఢిల్లీ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో AAP గెలవడానికి ముందు, బీజేపీ పదిహేనేళ్లపాటు అధికారంలో ఉంది. ఈ ఏడాది మార్చిలో ఢిల్లీ సీఎం అరవింద్ కేజ్రీవాల్ మాట్లాడుతూ MCD ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న పాఠశాలలను అభివృద్ధి చేయడంపై తమ పార్టీ దృష్టి సారిస్తుందని చెప్పారు. దీనిపై భాజపా వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ వీరేంద్ర సచ్‌దేవా స్పందిస్తూ, ఢిల్లీ ప్రభుత్వం గత ఎనిమిదేళ్లుగా (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) నిధులు ఇవ్వకపోవడమే MCD ఆధ్వర్యంలో నడిచే పాఠశాలల అధ్వాన స్థితికి కారణం అన్నారు.
చివరిగా, ఈ వీడియోలో ఢిల్లీ విద్యా మంత్రి ఆతిషి మార్లేనా తనిఖీ చేసినది ఢిల్లీ ప్రభుత్వ పాఠశాల కాదు, MCD ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న పాఠశాల.


text:
ఈ చిత్రం లోని శిల్పం సుమారు 2900 ఏళ్ల కిందటిది. ఇది భారతదేశానికి సంబంధించినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 17, 2021
ప్రాచీన కాలంలో లైఫ్ ట్యాంకులు వాడినట్టు చూపిస్తున్న 5000 ఏళ్ల కిందటి చిత్రం అని చెప్తూ, ఒక శిల్పం ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, ఆ శిల్పం భారత్ కి చెందినట్టు ‘#భారత్_మాతాకీ_జై_జై_హింద్’ అనే హ్యాష్ ట్యాగ్ కూడా పెట్టారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రాచీన కాలంలో లైఫ్ ట్యాంకులు వాడినట్టు చూపిస్తున్న 5000 ఏళ్ల కిందటి భారతదేశానికి చెందిన శిల్పం ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఫోటోలోని శిల్పం 865 బీసీ – 860 బీసీ కాలానికి చెందిన అస్సిరియన్ ఆర్ట్. చిత్రం లోని శిల్పం సుమారు 2900 ఏళ్ల కిందటిది మరియు భారతదేశానికి సంబంధించినది కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని శిల్పం ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోని ఒకరు ట్వీట్ చేసి, గాలితో నింపిన జంతు చర్మం సహాయంతో నదిలో ఈదుకుంటూ వెళ్తున్న  ఒక అస్సిరియన్ సైనికుడు అని రాసినట్టు చూడవొచ్చు. కొన్ని కీ-వర్డ్స్ తో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఫోటోలో ఉన్న శిల్పం బ్రిటీష్ మ్యూజియం లో ఉన్నట్టు తెలిసింది. బ్రిటీష్ మ్యూజియం వారి వెబ్సైటులో ఆ శిల్పం 865 బీసీ – 860 బీసీ కాలానికి చెందిన అస్సిరియన్ ఆర్ట్ అని రాసి ఉన్నట్టు చదవొచ్చు. కాబట్టి, ఈ శిల్పం కేవలం సుమారు 2900 ఏళ్ల కిందటిది మరియు భారతదేశానికి సంబంధించినది కాదు.
‘The Ancient Assyrians’ అనే పుస్తకంలో కూడా ఈ శిల్పం కి సంబంధించిన సమాచారాన్ని చదవొచ్చు.
ప్రాచీన కాలంలో అస్సిరియన్ సామ్రాజ్యం మిడిల్ ఈస్ట్–ఈజిప్ట్-లెవాంట్ ప్రాంతంలో ఉన్నట్టు తెలిసింది.
చివరగా, చిత్రం లోని శిల్పం కేవలం సుమారు 2900 ఏళ్ల కిందటిది మరియు భారతదేశానికి సంబంధించినది కాదు.

created: January 17, 2021


text:
ఈ ఫొటోలో కనిపిస్తున్న కాకతీయుల నాటి శివలింగం పదేళ్ల క్రితం తవ్వకాల్లో బయటపడింది, ఇటీవల కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 14, 2023
“నల్లమల్ల అడవుల్లో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ అతి పవిత్రమైన శివలింగం…” అని చెప్తూ ఒక భారీ శివలింగం చుట్టూ కొందరు గుమిగూడి ఉన్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల నల్లమల్ల అడవుల్లో తవ్వకాల్లో బయటపడిన శివలింగం యొక్క ఫొటో.
ఫాక్ట్(నిజం): వాస్తవానికి ఈ శివలింగం జూన్ 2013లో అప్పటి నల్గొండ (ఇప్పుడు యాదాద్రి భువనగిరి) జిల్లాలో ఉన్న రాచకొండ కోట పరిసరాల్లో జరిగిన తవ్వకాల్లో బయటపడింది. ఇది రాచకొండ అటవీ ప్రాంతంలో ఉంది.  కావున ఈ పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు పరిశీలించటానికి, తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి పురాతనమైనది అని చెప్తున్న ఈ శివలింగం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, దీనికి సంబంధించి 2013లో ప్రచురితమైన వార్తా కథనాలు కొన్ని లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). వీటి ప్రకారం 2013లో, అప్పటి నల్గొండ (ఇప్పుడు యాదాద్రి భువనగిరి)జిల్లాలోని రాచకొండ కోటికి దగ్గరగా ఉన్న ఒక కొండని కొందరు వ్యక్తులు తవ్వగా, ఈ ఆరు అడుగుల పొడవైన శివలింగం బయటపడింది. నిధుల వేటలో ఈ తవ్వకాలు జరిపినట్లు వార్త కథనాలు పేర్కొన్నాయి (ఇది కూడా చదవండి). ఇది రాచకొండ అటవీ ప్రాంతంలో ఉంది.
హన్స్ ఇండియా వారి కథనం ప్రకారం ఈ ఘటన జరిగిన తర్వాత అక్కడికి చేరుకున్న పురావస్తు మరియు రెవెన్యూ అధికారులు, ఈ శివలింగం కాకతీయుల కాలం నాటిదని తెలిపారు.
ఇంకా, ఈ శివలింగన్ని ఇప్పుడు రాచకొండ కొండల దగ్గర ఒక ప్రాంతంలో ఉంచి పూజలు జరిపిస్తున్నట్లు యూట్యూబ్లో ఉన్న అనేక వీడియోలో సూచుస్తున్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, ఈ ఫొటోలో కనిపిస్తున్న కాకతీయుల కాలం నాటి శివలింగం పదేళ్ల  క్రితం తవ్వకాల్లో బయటపడింది, ఇటీవల కాదు

created: September 14, 2023


text:
చేతిలో బిడ్డ, తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ మరియు పోలీసు యూనిఫాంలో ఉన్న మహిళ ఒకరు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 24, 2020
‘చేతిలో బిడ్డ, తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని వీధి వీధి తిరిగి అమ్ముకుంటూ కూడా పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షలు రాసి ఎస్ఐ అయ్యింది’ అని చెప్తూ, రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చేతిలో బిడ్డ, తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని వీధి వీధి తిరిగి అమ్ముకుంటూ కూడా పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షలు రాసి ఎస్ఐ అయిన పద్మశిల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో పోలీస్ డ్రెస్ వేసుకొని ఉన్నది తానేనని, కానీ తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ తాను కాదని ‘మహారాష్ట్ర టైమ్స్’ తో పద్మశిల తిర్పుడే తెలిపింది. తాను చాలా కస్టపడి ఎస్ఐ అయిన మాట వాస్తవమేనని, కానీ తాను రోళ్లు అమ్మలేదని ప్రస్తుతం నాగపూర్ లో పోలిస్ అధికారిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న పద్మశిల తిర్పుడే తెలిపింది. తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ తెలంగాణ లో జగిత్యాల జిల్లా కోరుట్ల పట్టణానికి చెందిందని, ఆ మహిళ పోలీస్ అధికారి అయిందని సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న కథలో నిజం లేదని ఆ ఫోటో తీసిన ఫోటోగ్రాఫర్ వివరణ ఇచ్చాడు. కావున, ఇద్దరు వేరు వేరు మహిళల ఫోటోలు పెట్టి, వాటిల్లో ఉన్నది ఒకరే అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ ఫోటో గురించి ఇంటర్నట్ లో వెతకగా, ఇదే ఫోటోని ఒక ఫోటోగ్రాఫర్ జూలై 2017 లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. అదే ఫోటోగ్రాఫర్ ఆ మహిళ యొక్క మరో ఫోటోని అక్టోబర్ 2017 లో పెట్టి, ‘ఈ ఫోటోలో ఉన్న చెల్లెలది తెలంగాణ లో జగిత్యాల జిల్లా కోరుట్ల పట్టణానికి చెందింది. అయితే, ఈ మధ్య సోషల్ మీడియాలో ఈమే పోలీసు అయిందని కథ వచ్చింది. ఇది అంతా కట్టు కథ. నిన్న కోరుట్లలో ఈమె  అడ్రస్  కనుక్కొని వెలితె అక్కడ బాదాకరమైన విషయం తెలిసింది.దాదపు నేను ఫోటో తీసిన రెండు మూడు రోజులకు, చంకలో ఎత్తుకున్న ఆ మూడు నెలల పసిపాపకు జ్వరం వచ్చి ఆ కన్న తల్లికి దూరమైంది’, అని రాసాడు.
పోస్ట్ లోని మరో ఫోటో గురించి వెతకగా, ఆ ఫోటో కనీసం సెప్టెంబర్ 2013 నుండి ఇంటర్నెట్ లో ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ఫోటోలో పోలీసు యూనిఫాం వేసుకొని ఉన్న మహిళ పేరు పద్మశిల తిర్పుడే. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో పోలీస్ డ్రెస్ వేసుకొని ఉన్నది తానేనని, కానీ తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ తాను కాదని ‘మహారాష్ట్ర టైమ్స్’ తో పద్మశిల తిర్పుడే తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. తాను చాలా కస్టపడి ఎస్ఐ అయిన మాట వాస్తవమేనని, కానీ తాను రోళ్లు అమ్మలేదని ప్రస్తుతం నాగపూర్ లో పోలిస్ అధికారిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న పద్మశిల తిర్పుడే తెలిపింది. తను ‘Yashwantrao Chavan Maharashtra Open University (YCMOU)’ లో చదివింది; తన గురించి ఆ కాలేజీ వారు ప్రచురించిన సక్సెస్ స్టొరీ ఇక్కడ చదవొచ్చు. 2012 లో రిలీజ్ అయిన మహారాష్ట్ర ఎస్ఐ మెయిన్స్ పరీక్ష -2011 ఫలితాల్లో పద్మశిల తిర్పుడే పేరు ఉన్నట్టు కూడా చూడవొచ్చు.
చివరగా, పోస్టులోని ఫొటోలో చేతిలో బిడ్డ, తలపై రోళ్లు పెట్టుకుని ఉన్న మహిళ మరియు పోలీసు యూనిఫాంలో ఉన్న మహిళ ఒకరు కాదు.

created: November 24, 2020


text:
ఫోటోలో ఉన్నది నిజమైన అస్థిపంజరం కాదు; దానితో భారతదేశానికి సంబంధంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 4, 2021
తుపాకీ తో ఉన్న ఒక మానవ అస్థిపంజరం ఫోటోని పెట్టి, అది భారతదేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన మహా యోధునికి సంబంధించినట్టు సోషల్ మీడియాలో కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఉన్నది 1965 యుద్ధంలో పాల్గొన్న భారత సైనికుడని కూడా మరికొందరు హిందీలో పోస్ట్ చేసారు. పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫోటోలో ఉన్నది భారతదేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించిన సైనికుడి అస్థిపంజరం.
ఫాక్ట్: ఫోటోలో ఉన్నది నిజమైన అస్థిపంజరం కాదు. అది ‘దిలీప్ సర్కార్ ఎంబీఈ’ అనే వ్యక్తి 2017 లో తయారు చేసిన ఒక మోడల్. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అలాంటి ఫోటోలే కొన్ని సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఆ ఫోటోల్లో ఉన్నది ఒక మోడల్ అని కొందరు రాసారు. ఆ మోడల్ ని తయారు చేసింది ‘దిలీప్ సర్కార్ ఎంబీఈ’ అని ఒక ఫోటోలో రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
‘దిలీప్ సర్కార్ ఎంబీఈ’ యొక్క ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లోని ఫోటోని తను జనవరి 2018 లో పోస్ట్ చేసినట్టు కనిపిస్తుంది. ఆ మోడల్ ని ఒక మ్యాగజిన్  ఆర్టికల్ కోసం తను తయారు చేసానని, దానిని తయారు చేయడానికి ‘vintage Airfix 1/6 scale skeleton’ మరియు ‘Dragon Action figures bits’ ఉపయోగించినట్టు పోస్ట్ లో తెలిపాడు.
ఇదే ఫోటో 2018 లో టర్కీ సైనికుడి అస్థిపంజరం అని వైరల్ అయినప్పుడు ‘Teyit’ సంస్థ వారు ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ రాసారు. ఆ మోడల్ ని 2017 లో తయారు చేసానని, అందులో ఉన్న అస్థిపంజరం ‘Alman’ (ఆంగ్ల అనువాదం – జర్మన్ లేద డచ్) సైనికుడిని సూచిస్తుందని దిలీప్ సర్కార్ తమతో తెలిపినట్టు ‘Teyit’ రిపోర్ట్ చేసింది. ఆ మోడల్ ని తయారు చేసిన విధానాన్ని ‘Military Modelling’ మాగజీన్ లో చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది నిజమైన అస్థిపంజరం కాదు; దానితో భారతదేశానికి సంబంధంలేదు.

created: January 4, 2021


text:
ఈ వీడియోలోని పాట రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం కాదు, బొమ్మ బొమ్మ థా అనే భక్తి గేయం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 12, 2022
‘మహద్భుతం.ఇది వినాలంటే ఎన్నో కోట్ల జన్మలు పుణ్యం ఉండాలని చెబుతారు…. ఇది రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం. దీనిని రోజుకొకసారి వింటే చాలు మీ ఆరోగ్యంలో ఉన్న ఎటువంటి లోపాలనైన నయం చేయగలదని రుగ్వేదంలో రాయబడింది….’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: పోస్టులో వీడియోలో గాయని పాడుతున్న పాట రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో గాయని పాడుతున్నది  బొమ్మ బొమ్మ థా  అనే భక్తి పాట. ఈ పాటను భక్తి పాటల గాయకురాలు, శారద రాఘవ్ పాడారు, ఈ పాటని తాను తన యూట్యూబ్ ఛానల్లో అప్లోడ్ చేసారు. ఈ పాటని రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం అని పోస్టులో తప్పుగా చెప్తున్నారు, అంచేత పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు
రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం  గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, చాలా యూట్యూబ్ వీడియోలు లభించాయి. కానీ ఆ వీడియోలలో ఉన్న మన్యు  సూక్తానికి పోస్టులో ఉన్న పాటకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. మన్యు సూక్తాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
వైరల్ వీడియోలో ఉన్న పాటలోని మొదటి కొన్ని అక్షరాలతో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా. బొమ్మ బొమ్మ థా అనే భక్తి పాట యొక్క అనేక కవర్ వెర్షన్లు యుట్యుబ్‌లో ఉన్నాయి. వాటిల్లో ఒక్కటి వైరల్ పోస్టులో ఉన్న వీడియో. ఈ పాటని శారద రాఘవ్ అనే భక్తి పాటలు పడే గాయని పాడారు. తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో ఈ వీడియో 2019లో అప్లోడ్ చేసారు. పోస్టులో ఈ పాటనే మన్యు సూక్తం అని తప్పుగా చెప్తున్నారు. మన్యు సూక్తం గురించి మరింత సమాచారం ఇక్కడ పొందవచ్చు.
చివరిగా, ఈ వీడియోలోని పాట రుగ్వేదంలోని మన్యు సూక్తం కాదు; బొమ్మ బొమ్మ థా అనే భక్తి గేయం.

created: December 12, 2022


text:
ఈ వీడియోలో ఉన్న పాటని ICUలో నుంచి ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 28, 2020
ICUలో నుంచి ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన చివరి పాట అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని (ఆర్కైవ్డ్) సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో అయన ICU లో ఉన్న ఫోటో పెట్టి, ఒక పాట ఆడియోని పెట్టారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): ICUలో నుంచి ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన చివరి పాట.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో వినిపిస్తున్న పాటని 4 ఏప్రిల్ 2020 న ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడారు. ‘ఈనాడు’ పత్రిక లో వచ్చిన ఒక కవిత అది. ఆ తరువాత కూడా చాలా పాటలు బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడినట్టు తన ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, తాను ఆ పాట పాడింది ఏప్రిల్ నెలలో, ఆసుపత్రి లో చేరింది ఆగస్టు నెలలో. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో లోని ఆడియో యొక్క లిరిక్స్ కి సంబంధించిన మొదటి కొన్ని పదాలతో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అదే ఆడియోతో కూడిన వీడియోని ఒకరు ఏప్రిల్ లోనే యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ వీడియోకి సంబంధించిన ఆడియో సరిగ్గా వింటే, ‘4 ఏప్రిల్ 2020 న ఉదయం ‘ఈనాడు’ వార్తాపత్రిక చదువుతుంటే రెండవ పేజీలో ‘మనిషిని నేను’ అని తంగెళ్ళ రాజ గోపాల్ రాసిన కవితకు మొదటి బహుమతి వచ్చిందని చదివాను, ఆ పాట ఎందుకో పాడుకోవాలని అనిపించింది’, అని పాట మొదలు పెట్టక ముందు ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం చెప్పినట్టు వినొచ్చు. అయితే, ఆ భాగాన్ని ‘చివరి పాట’ అంటూ పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో తీసేసారు. అంతేకాదు, 4 ఏప్రిల్ 2020 తరువాత కూడా చాలా పాటలు బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడినట్టు తన ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు.
ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన ఈ పాట గురించి ‘ఈనాడు’ మరియు ‘ఈటీవీ’ ప్రచురించిన కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, తను ఆ పాట పాడింది ఆసుపత్రి ఐసీయూ లో కాదు. ఎందుకంటే, బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఆ పాట ని ఏప్రిల్ 2020 లో పాడారు. ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఆగస్టు 2020 లో ఆసుపత్రిలో చేరినట్టు ‘ఎంజీఎం’ ఆసుపత్రి వారు పెట్టిన ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని వీడియోలో ఉన్నది ఐసీయూ లో నుంచి ఎస్.పీ.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన చివరి పాట కాదు. తను ఆ పాట ని ఏప్రిల్ 2020 లో పాడారు; ఆగస్టు 2020 లో ఆసుపత్రి లో చేరారు.

created: September 28, 2020


text:
నాథూరామ్ గాడ్సే గాంధీ హత్య గురించి కోర్టు ముందు చేసిన ప్రసంగం ఎప్పటినుంచో బహిరంగంగానే ఉంది; ఈ పోస్టులోని చెప్పినవి ఆ ప్రసంగంలో లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2021
సుప్రీం కోర్టు అనుమతితో, 60 సంవత్సరాలుగా నిషేధించబడిన నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగం ప్రచురించబడిందని ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. నాథూరామ్ గాడ్సే తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే ఈ ప్రసంగం బహిరంగంగా ఉంచడానికి అనుమతి కోరుతూ ఒక దావా వేయడంతో 60 సంవత్సరాలకు అనుమతి లభించిందని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. నాథూరామ్ గాడ్సే ఆలోచనలు అంటూ కూడా పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సుప్రీం కోర్టు అనుమతితో, 60 సంవత్సరాలుగా నిషేధించబడిన నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగం ప్రచురించబడింది.
ఫాక్ట్: 60 సంవత్సరాలుగా నిషేధించబడిన నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగానికి సుప్రీం కోర్టు అనుమతి ఇచ్చినట్టుగా ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ప్రత్యేక కోర్టుకు నాథూరామ్ గాడ్సే చేసిన ప్రసంగంపై నిషేధాన్ని 1968లోనే బాంబే హైకోర్టు ఎత్తివేసిందని న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌లో వచ్చింది. 1919లో జరిగిన జలియన్ వాలా బాగ్ మారణకాండ గురించి, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ గురించి, భగత్ సింగ్ మరణశిక్ష గురించి గాడ్సే తన ప్రసంగంలో ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించలేదు. గాంధీ విధానాల వలన లక్షలాది హిందువులకు జరిగే నష్టాల గురించి, ముస్లింల పట్ల గాంధీ నిరంతర బుజ్జగింపు విధానాల గురించి,  ఇతర ఆలోచనల గురించి తన ప్రసంగంలో వివరించారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
60 సంవత్సరాలుగా నిషేధించబడిన నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగానికి సుప్రీం కోర్టు అనుమతి ఇచ్చినట్టుగా ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలాంటి అనుమతి సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చి ఉంటే అన్ని ప్రముఖ వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి.
ప్రత్యేక కోర్టుకు నాథూరామ్ గాడ్సే చేసిన ప్రసంగంపై నిషేధాన్ని 1968లో బాంబే హైకోర్టు ఎత్తివేసిందని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ద్వారా ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
గోపాల్ గాడ్సే రచయితగా ఉన్న “వై ఐ అసాసినేటేడ్ గాంధీ” పుస్తకంలో నాథూరామ్ గాడ్సే కోర్టు ముందు చేసిన ప్రసంగం, తీర్పు మరియు ఇతర ఈవెంట్స్ ఇందులో ఉన్నాయి. ది హిందులో ఆర్టికల్ ప్రకారం, ఈ పుస్తకం యొక్క ఇంగ్లీష్ ఎడిషన్ కనీసం 1993 నుంచి మార్కెట్లో ఉంది. కావున, 60 సంవత్సరాలుగా నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగం నిషేధించబడిందనడంలో అర్ధం లేదు.
నాథూరామ్ గాడ్సే 30 జనవరి 1948న గాంధీని హత్య చేశాడు. విచారణ 27 మే 1948 న ప్రారంభమై 10 ఫిబ్రవరి 1949న ముగిసింది. కోర్ట్ తనకి మరణశిక్ష విధించింది. అప్పుడు సిమ్లాలో సెషన్ లో, పంజాబ్ హైకోర్టుకు అప్పీల్ లో వెళ్ళినప్పుడు, శిక్షను సమర్థించారు.
పంజాబ్ హైకోర్టు (పీటర్హాఫ్, సిమ్లా, ఇండియాలో), 05 మే 1949న కోర్టు ముందు గాడ్సే చేసిన చివరి ప్రసంగంలో ప్రత్యేకంగా తన ఆలోచనలు పోస్టులో ఉన్నట్టుగా లేవు. 1919లో జరిగిన జలియన్ వాలా బాగ్ మారణకాండ గురించి, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ గురించి, భగత్ సింగ్ మరణశిక్ష గురించి గాడ్సే తన ప్రసంగంలో ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించలేదు. గాంధీ విధానాల వలన లక్షలాది హిందువులకు జరిగే నష్టాల గురించి, ముస్లింల పట్ల గాంధీ నిరంతర బుజ్జగింపు విధానాల గురించి, మరియు ఇతర ఆలోచనల గురించి తన ప్రసంగంలో వివరించారు.
చివరగా, 60 సంవత్సరాలుగా నిషేధించబడిన నాథూరామ్ గాడ్సే ప్రసంగానికి సుప్రీం కోర్టు అనుమతి ఇచ్చినట్టుగా ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు; ఆ ప్రసంగం ఎప్పటినుంచో బహిరంగంగానే ఉంది.

created: September 15, 2021


text:
షిర్డీలోని శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ సాయిబాబా హిందువు కాదని సుప్రీంకోర్టుకు తెలుపలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 17, 2021
“సాయిబాబా హిందువు కాదని దేశంలోని 8 హైకోర్టులకు/ సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపిన షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్” అని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సాయిబాబా హిందువు కాదని సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపిన షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్.
ఫాక్ట్: సాయిబాబా హిందువు కాదని సుప్రీంకోర్టుకు షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ తెలిపినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. అసలు ‘షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్’ అనే పేరుతో మాకు ఎటువంటి ట్రస్ట్ దొరకలేదు షిర్డీలోని ట్రస్ట్ పేరు శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్. సాయిబాబా జీవితచరిత్ర ‘శ్రీ సాయి సత్చరిత’ రాసిన గోవింద్ రఘునాథ్ దాభోల్కర్ యొక్క పుస్తకంలో సాయిబాబా ఏ మతానికి చెందినవారో కచ్చితంగా చెప్పలేమని ఉంది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, సాయిబాబా హిందువు కాదని అన్నట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలాంటిది జరిగుంటే, అన్నీ ప్రముఖ వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి.
అసలు ‘షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్’ అనే పేరుతో మాకు ఎటువంటి ట్రస్ట్ దొరకలేదు. షిర్డీలోని ‘శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్’ శ్రీ సాయిబాబా సమాధి ఆలయాన్ని మరియు ఆ ఆవరణలోని ఇతర దేవాలయాలను చూసుకుంటుంది; ‘షిర్డీ సాయిబాబా సేవా సంస్థాన్ ట్రస్ట్’ కాదు.
శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ షిర్డీ వారి అధికారిక ఫేస్బుక్ మరియు ట్విట్టర్ అకౌంట్స్‌లో ఎక్కడా కూడా సాయిబాబా హిందువు కాదని అనలేదు. శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ షిర్డీ వెబ్సైటులో కూడా సాయిబాబా హిందువు కాదని లేదు.
సాయిబాబా జీవితచరిత్ర ‘శ్రీ సాయి సత్చరిత’ రాసిన గోవింద్ రఘునాథ్ దాభోల్కర్ యొక్క పుస్తకంలో “సాయిబాబా తల్లిదండ్రులు, జననం, మరియు జన్మస్థలం ఎవరికీ తెలియదు. అనేక విచారణలు జరిగాయి, ఈ అంశాలకు సంబంధించి బాబా మరియు ఇతరులకు అనేక ప్రశ్నలు వేయబడ్డాయి, కానీ సంతృప్తికరమైన సమాధానం, సమాచారం ఇంకా దొరకలేదు. ఈ విషయాల గురించి మనకు ఏమీ తెలియదు.” కానీ, సాయిబాబా షిర్డీలో ఉన్న దాని ప్రకారం, 1838లో పుట్టారని అంచనా వేయొచ్చని తెలిపారు.
సాయిబాబాను “అవమానించి, కించపరిచే” వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ, కందివలికి చెందిన సాయి ధామ్ ఆలయం యొక్క ట్రస్ట్ బొంబాయి హైకోర్టును 2014లో ఆశ్రయించింది. సాయిబాబా ముస్లిం కాదని, బ్రాహ్మణుడని పెటిషన్ లో పేర్కొంది.
చివరగా, షిర్డీలోని శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్ సాయిబాబా హిందువు కాదని సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: December 17, 2021


text:
ఈ ఫొటోల్లో ఉన్న శ్రీ యంత్రం బిల్ విథర్‌స్పూన్ నేతృత్వంలోని ఆర్టిస్ట్ బృందం గీసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 19, 2022
1990లో అమెరికాలోని ఒరెగాన్‌లో ఒక ఎండిపోయిన చెరువు ఉండే ప్రాంతంలో సుమారు 13 మైళ్ళ పొడువు, వెడల్పు ఉన్న ఒక శ్రీ యంత్రం కనుగొనబడింది అని, అది గియ్యటం మానవమాత్రులకి అసాధ్యం అని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. మరి ఇది ఎవరు గీశారు? అంతకముందే ప్రపంచం అంతా  హిందూమతంతోనే పుట్టింది అనటానికి ఇది నిదర్శనం అని పోస్టులో రాసారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఎంతో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: 1990లో అమెరికాలోని ఒరెగాన్‌లో ఒక ఎండిపోయిన చెరువు ఉండే ప్రాంతంలో కనుకొనబడిన శ్రీ యంత్రం మానవాతీతమైనది, ఇది పూర్వమే ప్రపంచమంతా హిందూమతంతోనే పుట్టింది అనటానికి సూచన.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): ఈ శ్రీ యంత్రాన్ని బిల్ విథర్‌స్పూన్ అనే ఆర్టిస్ట్ మరియు తన బృందం  1990లో అమెరికాలోని ఒరెగాన్‌లో ఉన్న ఒక లేక్ బెడ్ పైన గీశారు. శ్రీ యంత్రం హైందవ సాంప్రదాయక చిహ్నం. శ్రీ యంత్రంపై తాను చేసిన రీసెర్చ్ తనపై ఒక శక్తివంతమైన ప్రభావాన్ని చూపిందని బిల్ ఒక అర్టికల్‌లో రాసారు. ఈ సంఘటనపై 2021లో ‘శ్రీ యంత్ర:ది ఒరెగాన్ డెసర్ట్ మిస్టరీ’ అనే ఒక డాక్యుమెంటరీ ఫిలిం కూడా రిలీజ్ అయ్యింది. మనుషులు గీసిన దాన్ని మానవాతీతమైనదిగా పోస్టులో తప్పుదోవ పట్టించేలా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.
తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి పోస్టులో చెప్తున్న శ్రీ యంత్రాన్ని గురించి వెతుకగా, బిల్ విథర్‌స్పూన్ అనే ఆర్టిస్ట్ ఈ శ్రీ యంత్రాన్ని ఒరెగాన్‌లోని మిక్కీ బేసిన్లో 1990లో తన బృందంతో  కలిసి గీశారు అని తెలిసింది. దీని గురించి ఎం.ఐ.టి ప్రెస్ డైరెక్ట్‌లో ప్రచురించబడిన ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవచ్చు. ఇదే ఆర్టికల్ ప్రాజెక్ట్ మూస్ ద్వారా కూడా ప్రచురితమైంది, దాన్ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
బిల్, తన కొడుకు మరియు స్నేహితులతో కలిసి 1990లో ఒరెగాన్‌లోని ఒక లేక్ బెడ్ పైన శ్రీ యంత్రాన్ని గీశారు. అది పూర్తయ్యే నాటికీ ¼ మైళ్ళు వెడల్పు, 40 ఎకరాల విస్తీర్ణం మరియు 13 మైళ్ళ లైన్లు కలిగి ఉంది. శ్రీ యంత్రాన్ని గియ్యటానికి 10 రోజులు పట్టింది వీరికి. శ్రీ యంత్రానికి సంభందించిన చిత్రాన్ని కింద చూడచ్చు, ఇదే చిత్రం పోస్టులో కూడా ఉంది కానీ అది క్రాప్ చేయబడింది.
1990లలో ఈ శ్రీ యంత్రాన్ని యూ.ఎఫ్.ఓలు (Unidentified flying object) గీసాయి అనే వాదనలు రాగా , ఇది తాను తన బృందంతో కలిసి గీసినదని బిల్ స్పష్టం చేసారు.
2021లో ఒరెగాన్ శ్రీ యంత్ర పైన ‘శ్రీ యంత్ర:ది ఒరెగాన్ డెసర్ట్ మిస్టరీ’ అనే డాక్యుమెంటరీ రిలీజ్ అయ్యింది. డాక్యుమెంటరీ ప్రీమియర్ అయిన సందర్భంగా బిల్, అయోవా సోర్స్ వారికి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ ఇక్కడ చదవచ్చు. ఈ శ్రీ యంత్రాన్ని గురించి ఒరెగాన్ లైవ్ వారు ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరిగా, మనుషులు గీసిన శ్రీ యంత్రాన్ని మానవాతీతమైనదని పోస్టులో తప్పుదోవ పట్టించేలాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ చిత్రాల్లో ఉన్న శ్రీ యంత్రం బిల్ విథర్‌స్పూన్ అనే ఆర్టిస్ట్ తన బృందంతో కలిసి గీశారు.

created: October 19, 2022


text:
ఇజ్రాయెల్ దేశానికి ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం లేదు, కాబట్టి ఇజ్రాయెల్ రాజ్యాంగంలో భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ రాసారన్న వాదన తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 8, 2021
‘మా దేశం మీద ప్రపంచంలోని ప్రతి దేశం దాడులు జరిపారు, మూడు సార్లు ఆక్రమణకు గురైంది, మా ప్రజలు దేశం విడిచి వివిధ దేశాల్లో తలదాచుకున్నారు, అన్ని దేశాలు మా సంస్కృతిని దెబ్బ తీసారు, నానా చిత్రహింసలకు గురి చేశారు, మమ్మల్ని బానిసలుగా చూశారు కానీ ఒకే ఒక్క దేశం మాత్రం మమ్మల్ని, మమ్మల్ని గానే చూశారు, అక్కున చేర్చుకున్నారు, ఎంతో గౌరవించారు, తిండి పెట్టారు, ఆదరించారు, ఆశ్రయమిచ్చారు, మాకు ప్రపంచంలోగుర్తింపునిచ్చారు, మా దేశానికి స్వాతంత్య్రం రాగానే మమ్మల్ని సాదరంగా మా దేశానికి పంపించారు…. ఆ దేశం భారతదేశం’ అని ఇజ్రాయెల్ దేశ రాజ్యాంగం యొక్క మొట్ట మొదటి పేజీలో రాసి ఉంటుందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇజ్రాయెల్ దేశ రాజ్యాంగం యొక్క మొట్ట మొదటి పేజీలో భారత దేశం గురించి గొప్పగా రాసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇజ్రాయెల్ దేశానికి ఇప్పటి వరకు ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం (Written Constitution) లేదు. 1948 నుండి అధికారిక రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి వివిధ ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ ఇప్పటి ఆ ప్రయత్నాలు ఒక కొలిక్కి రాలేదు. 2003 మే లో ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (Knesset) యొక్క ‘the Constitution, Law, and Justice’ కమిటీ ఇజ్రాయెల్ కి ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగాన్ని అందించే ఉద్దేశంతో ‘Constitution by Broad Consensus’ అనే ప్రాజెక్ట్ మొదలుపెట్టింది, అప్పటి నుండి ఈ కమిటీ వారానికొకసారి సమావేశమవుతోంది. ఇజ్రాయెల్ దేశానికి ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం లేదు, కాబట్టి ఇజ్రాయెల్ రాజ్యాంగం భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ రాసారన్న వాదన తలెత్తదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇజ్రాయెల్ రాజ్యాంగానికి సంబంధించిన అధికారిక వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఇజ్రాయెల్ దేశానికి ఇప్పటి వరకు ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం (Written Constitution) లేదు. 1948 నుండి అధికారిక రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి వివిధ ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ ఇప్పటి ఆ ప్రయత్నాలు ఒక కొలిక్కి రాలేదు. బదులుగా ఇజ్రాయెల్ ప్రాథమిక చట్టాలు మరియు హక్కుల వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసింది, ఇవి పాక్షిక రాజ్యాంగ హోదాను అనుభవిస్తున్నాయి.
2003 మే లో ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్ (Knesset) యొక్క ‘the Constitution, Law, and Justice’ కమిటీ ఇజ్రాయెల్ కి ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగాన్ని అందించే ఉద్దేశంతో ‘Constitution by Broad Consensus’ అనే ప్రాజెక్ట్ మొదలుపెట్టింది, అప్పటి నుండి ఈ కమిటీ వారానికొకసారి సమావేశమవుతోంది. దీన్నిబట్టి ఇజ్రాయెల్ రాజ్యాంగం యొక్క మొదటి పేజీలో భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ రాసి ఉంటుందన్న వాదనలో నిజంలేదని రుజువైతుంది.
ఐతే ఇండియా టుడే 2018లో రాసిన ఒక కథనం ప్రకారం భారత దేశంలో యూదులు (Jews) 2,000 సంవత్సరాలకు పైగా ఎటువంటి  వివక్ష లేకుండా నివసిస్తున్నారని పేర్కొంది. 1948లో యూదులకు ప్రత్యేక దేశం (ఇజ్రాయెల్) ఏర్పడ్డాక సుమారు 70,000 మంది యూదులు ఇజ్రాయెల్ కి వెళ్లిపోయారని  పైగా 2000 సెన్సస్ ప్రకారం భారత దేశంలో యూదుల జనాభా 4,650 గా ఉన్నట్టు తెలిపింది.
అయితే, 2015లో భారత దేశంలో ఇజ్రాయెల్ రాయబారి అయినా డేనియల్ కార్మోన్ మాట్లాడుతూ, భారత దేశంలో గత 2000 ఏళ్లుగా యూదులు ఎటువంటి వివక్ష లేకుండా ప్రశాంతంగా జీవిస్తున్నారు అని అన్నట్టు ఢిల్లీ ఇజ్రాయెల్ ఎంబసీ వెబ్సైటు లో రాసి ఉన్నట్టు చూడొచ్చు.
చివరగా, ఇజ్రాయెల్ దేశానికి ఒక వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం లేదు, కాబట్టి ఇజ్రాయెల్ రాజ్యాంగం భారత దేశాన్ని పొగుడుతూ రాసారన్న వాదన తప్పు.


text:
ప్రదీప్ కురుల్కర్ నమస్కరిస్తున్న సావర్కర్ విగ్రహం నాగపూర్‌లోని RSS ప్రధాన కార్యాలయంలోనిది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2023
దేశ రక్షణకు సంబంధించిన కీలక సమాచారాన్ని పాకిస్తాన్‌కు చేరవేస్తున్నాడనే ఆరోపణలతో DRDO సీనియర్ శాస్త్రవేత్త ప్రదీప్ కురుల్కర్‌ను ఇటీవల అరెస్టు చేసిన నేపథ్యంలో, గతంలో ఆయన నాగపూర్‌లోని  RSS ప్రధాన కార్యాలయంలో ఆయన సావర్కర్ విగ్రహానికి నమస్కరించారంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల అరెస్ట్ అయిన DRDO సీనియర్ శాస్త్రవేత్త ప్రదీప్ కురుల్కర్ నాగపూర్‌లోని  ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రధాన కార్యాలయంలో ఆయన సావర్కర్ విగ్రహానికి నమస్కరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: ప్రదీప్ కురుల్కర్ నమస్కరిస్తున్న సావర్కర్ విగ్రహం దెర్వాన్ గ్రామంలో ఉన్న వాలవల్కర్ మెడికల్ కాలేజీ & ఆసుపత్రిలోనిది,  నాగపూర్‌లోని RSS ప్రధాన కార్యాలయంలోనిది కాదు. 26 ఫిబ్రవరి 2021లో సావర్కర్ వర్ధంతి సందర్భంగా ప్రదీప్ కురుల్కర్ అక్కడ ఏర్పాటు చేసిన సభలో పాల్గొన్నారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా రెండవ ఫోటోలో ఉన్న బోర్డులో ఉన్న సమాచారం ఆధారంగా ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, సావర్కర్‌కు ప్రదీప్ కురుల్కర్ నమస్కరిస్తున్న ఫోటో ‘శ్రీ విఠల్ రావు జోషి చారిటబుల్ ట్రస్ట్’ వారిచే నడపబడుతున్న ‘శ్రీ క్షేత్ర దెర్వాన్ మాస పత్రిక’ ఏప్రిల్ 2021 సంచికలో ప్రచురించినట్లు కనుగొన్నాము.
ఈ పత్రికలో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, 26 ఫిబ్రవరి 2021లో సావర్కర్ వర్ధంతి సందర్భంగా ప్రదీప్ కురుల్కర్ మహారాష్ట్రలో ఉన్న దెర్వాన్ గ్రామంలో ఉన్న వాలవల్కర్ మెడికల్ కాలేజీ & ఆసుపత్రిలో ఏర్పాటు చేసిన సభలో పాల్గొన్నారు. అదే ప్రాంగణంలో ఉన్న సావర్కర్ విగ్రహానికి ఆయన నమస్కరించి నివాళులు అర్పించారు. ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన మరికొన్ని ఫొటోలను కింద చూడవచ్చు.
అలాగే,  వైరల్ ఫోటోలో ఉన్న సావర్కర్ విగ్రహం వాలవల్కర్ మెడికల్ కాలేజీ & హాస్పిటల్లో ఉన్నట్లు గూగుల్ ఫొటోల ద్వారా కూడా నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, ప్రదీప్ కురుల్కర్ నమస్కరిస్తున్న సావర్కర్ విగ్రహం దెర్వాన్ గ్రామంలో ఉన్న వాలవల్కర్ మెడికల్ కాలేజీ & హాస్పిటల్‌లోనిది,  నాగపూర్‌లోని RSS ప్రధాన కార్యాలయంలోనిది కాదు.


text:
హోటల్ లో తనకు రూమ్ లేదనడంతో తన విగ్రహం ముందే పడుకున్న ఆర్నాల్డ్ ష్వార్జ్ నెగ్గర్ అంటూ చెప్పిన కథలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 29, 2019
తను గవర్నర్ గా ఉన్నప్పుడు ప్రారంభించిన హోటల్ లో తనకు రూమ్ లేదని చెప్పడంతో తన విగ్రహం ముందే ఆర్నాల్డ్ ష్వార్జ్ నెగ్గర్ పడుకున్నాడు అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తాను ప్రారంభించిన హోటల్ లో తనకు రూమ్ లేదనడంతో తన విగ్రహం ముందే పడుకున్న ఆర్నాల్డ్ ష్వార్జ్ నెగ్గర్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలోని విగ్రహం ‘Greater Columbus Convention Center’ లో ఉంది. 2016 లో ఒక మూవీ షూటింగ్ కోసం ఆర్నాల్డ్ ఒహియో వచ్చాడు. ఆ సమయంలో తను ఆ కన్వెన్షన్ సెంటర్ ని సందర్శించినప్పుడు తీసిన ఫోటో అది. ‘Daily’ Mail’  వెబ్ సైట్ ప్రకారం తను కేవలం తన విగ్రహం ముందు పడుకున్నట్టు కొద్ది సేపు పోస్ ఇచ్చాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని ఆర్నాల్డ్ ష్వార్జ్ నెగ్గర్ తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో (ఫేస్బుక్, ట్విట్టర్, మరియు ఇన్స్టాగ్రామ్) జనవరి 2016 లో ‘How times have changed.’ అని పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లో పెట్టిన కథ గురించి తను ఎక్కడా కూడా రాయలేదు.
ఈ ఘటన పై 2016 లో వార్తాపత్రికలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ కోసం వెతకగా, ‘Daily Mail’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో అదే ఫోటో ఉంటుంది. ఆ ఫోటో కింద వివరణలో ఆర్నాల్డ్ తన విగ్రహం ముందు పడుకునట్టు నటిస్తూ పోస్ ఇచ్చాడని రాసి ఉంటుంది. ‘People’ సంస్థ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో కూడా ఆర్నాల్డ్ కేవలం కొద్ది సేపు తన విగ్రహం ముందు పడుకున్నట్టు చేసాడని ఉంటుంది. ఆర్టికల్స్ లోఎక్కడా కూడా పోస్ట్ లో చెప్పిన కథ ఉండదు.
అంతేకాదు, ‘E News’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో పోస్ట్ లోని ఫోటోని ‘Greater Columbus Convention Center’ బయట తీసినట్టు ఉంటుంది. ఆ విగ్రహం గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఇలాంటి పోస్టులే వేరే దేశాల్లో కూడా వైరల్ అయినప్పుడు, వేరే ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థలు రాసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, హోటల్ లో తనకు రూమ్ లేదనడంతో తన విగ్రహం ముందే పడుకున్న ఆర్నాల్డ్ ఆర్నాల్డ్ ష్వార్జ్ నెగ్గర్ నెగ్గర్ అంటూ చెప్పిన కథలో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 29, 2019


text:
ఒడిశా రైలు ప్రమాదం జరిగిన ప్రాంతంలో ఉన్న కట్టడం ఒక ఇస్కాన్ మందిరం, మసీదు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 6, 2023
Update (06 June 2023):
బహనాగ స్టేషన్ మేనేజర్ అయిన RSS కార్యకర్త ఎల్.బీ. శర్మ అనే వ్యక్తి ప్రమాదం జరిగిన తర్వాత నుండి కనిపించటంలేదని, అతని కోసం మూడు పోలీస్ బృందాలు గాలిస్తున్నాయని మరొక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది.
అయితే ఇండియా టుడే ప్రచురించిన స్టేషన్ సిబ్బంది వివరాల ప్రకారం ఎల్.బీ. శర్మ  అనే పేరుతో బహనాగ స్టేషన్లో స్టేషన్ మాస్టర్ లేరు. ప్రమాదం జరిగిన సమయంలో ఎస్. బీ. మహంతి స్టేషన్ ఇన్-చార్జుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. మహంతిని ప్రస్తుతం రైల్వే సేఫ్టీ కమిషనర్ బృందం విచారిస్తుందని స్టేషన్ మేనేజర్ ఎస్. కె. పట్నాయక్ పేర్కొన్నారు.
Update (05 June 2023):
తాజా వార్తా కథనాల ప్రకారం (ఇక్కడ & ఇక్కడ), ప్రమాదం జరిగిన సమయంలో బహనాగ బజార్ రైల్వే స్టేషన్‌కు ఇన్-చార్జు స్టేషన్ మాస్టర్ గా ఉన్న ఎస్.బి. మహంతిని ప్రస్తుతం రైల్వే సేఫ్టీ కమిషనర్ బృందం విచారిస్తోందని మరొక స్టేషన్ మాస్టర్ ఎస్. కె. పట్నాయక్ పేర్కొన్నారు (ఒక రైల్వే స్టేషన్‌కు షిఫ్ట్‌ల వారీగా స్టేషన్ మాస్టర్లు విధులలో ఉంటారు). ప్రమాదం జరిగాక బాలాసోర్ GRPSలో దాఖలైన FIRలో షరీఫ్ అనే వ్యక్తి కానీ ఇంకెవరు కానీ పరారీలో ఉన్నట్లు నమోదు కాలేదు. ఇదే విషయాన్ని బాలాసోర్ GRPS ఎస్.ఐ. పప్పు కుమార్ నాయక్ మాకు ధృవీకరించారు. షరీఫ్ అనే పేరుగల స్టేషన్ మాస్టర్ పరారీలో ఉన్నట్లు జరుగుతున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవం అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
Published (04 June 2023):
ఒడిశాలోని బాలాసోర్ నగరం సమీపంలో 02 జూన్ 2023న ఘోర రైలు ప్రమాదం జరిగి దాదాపు 288 మంది మృతి చెందిన నేపథ్యంలో, ప్రమాదానికి కారణమైన షరీఫ్ అనే పేరు గల స్టేషన్ మాస్టర్ పరారీలో ఉన్నాడని, అలాగే ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశంలో మసీదు ఉందనే అర్థం వచ్చేలా చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒడిశా రైలు ప్రమాదానికి కారణమైన స్టేషన్ మాస్టర్ షరీఫ్ అనే స్టేషన్ మాస్టర్ పరారీలో ఉన్నాడు. ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశంలో మసీదు ఉంది.
ఫాక్ట్: స్థానిక మీడియా కథనాల ప్రకారం ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే అక్కడ విధులు నిర్వర్తిస్తున్న బహనాగ బజార్ అసిస్టెంట్ స్టేషన్ మాస్టర్ పరారయ్యాడు. అతని పేరు ఎస్. బి. మహంతి’. ఇంకా ఘటనా స్థలంలో రైల్వే ట్రాక్ పక్కనే ఉన్న కట్టడం మసీదు కాదు, అది ఇస్కాన్ మందిరం. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
రైల్వే శాఖ అధికారిక సమాచారం ప్రకారం ఈ ప్రమాదం బహనాగ బజార్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో జరిగింది. ప్రమాదానికి కారణాలు ఇంకా పూర్తిగా తెలియనప్పటికీ సిగ్నల్ వ్యవస్థలో లోపం లేదా మానవ తప్పిదం వల్ల ప్రమాదం సంభవించి ఉంటుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అయితే స్థానిక మీడియా కథనాల ప్రకారం, ఘటన జరిగిన సమయంలో అక్కడ విధులు నిర్వర్తిస్తున్న బహనాగ బజార్ అసిస్టెంట్ స్టేషన్ మాస్టర్ ‘ఎస్. బి. మహంతి’ ప్రమాదం జరిగిన తర్వాత పరారయ్యాడు. దీనికి సంబంధించి బాలాసోర్ రైల్వే పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. (కేసు తీవ్రత దృష్ట్యా, FIR ను ఇంకా పోలీస్ వెబ్‌సైట్లో అందుబాటులో ఉంచలేదు)
ఇక ఘటనా స్థలంలో ఉన్న కట్టడం విషయానికొస్తే, పలు వార్తా ఛానెల్లలో ప్రసారం చేసిన దృశ్యాలను (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) పరిశీలించగా, ఆ ప్రదేశంలో రైల్వే ట్రాక్ పక్కనే ఉన్న కట్టడం ఒక గుడి అని తెలుస్తుంది.
ఈ దృశ్యాల ఆధారంగా గూగుల్ ఎర్త్ మరియు మ్యాప్స్ సహాయంతో, అది బహనాగ  ఇస్కాన్ దేవాలయం అది గుర్తించాం.
స్థానిక పాత్రికేయులు బూమ్ లైవ్ మరియు ఆల్ట్ న్యూస్‌కి ఇచ్చిన బహనాగ ఇస్కాన్ మందిరం ఫొటోలను కింద చూడవచ్చు.
పై ఆధారాలను బట్టి ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశంలో రైల్వే ట్రాక్ పక్కన ఉన్న కట్టడం బహనాగ ఇస్కాన్ మందిరం అని కచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరిగా, ఒడిశా రైలు ప్రమాదం తర్వాత పరారీలో ఉన్న బహనాగ స్టేషన్ అసిస్టెంట్ స్టేషన్ మాస్టర్ పేరు షరీఫ్ కాదు, ఎస్. బీ. మహంతి. ఇంకా ఘటనా స్థలంలో ఉన్న కట్టడం మసీదు కాదు, అది ఒక ఇస్కాన్ మందిరం.


text:
నోట్ల రద్దు చట్టవిరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించలేదు; నోట్ల రద్దుకు అనుకూలంగా జనవరి 2023న తీర్పు ఇచ్చింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2024
నోట్ల రద్దుపై మోదీ ప్రభుత్వానికి సుప్రీం కోర్టులో షాక్, డీమోనిటైజేషన్ ఎలాంటి ప్రక్రియను అనుసరించకుండా చాలా తొందరపాటుతో జరిగిందని, అందువల్ల చట్టప్రకారం చట్టవిరుద్ధమని సుప్రీం కోర్టు వ్యాఖ్యానించిందని, నల్లధనాన్ని తెల్లధనంగా మార్చేందుకే డీమోనిటైజేషన్ జరిగిందని సీజేఐ వ్యాఖ్యానించారు అని చెప్తూ పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నోట్ల రద్దు చట్ట విరుద్ధమని సుప్రీం కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): పెద్ద నోట్లను రద్దు చేస్తూ 2016లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని 02 జనవరి 2023న సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 4:1 మెజారిటీతో సమర్థించింది. ఈ తీర్పు పరిశీలిస్తే జస్టిస్ ఎస్ అబ్దుల్ నజీర్, జస్టిస్ బిఆర్ గవాయ్, జస్టిస్ ఎఎస్ బోపన్న, జస్టిస్ వి. రామసుబ్రమణియన్‌లు నోట్లను రద్దు నిర్ణయాన్ని సమర్థించగా, జస్టిస్  నాగరత్న ఒక్కరు మాత్రమే డీమోనిటైజేషన్ చట్టవిరుద్ధమని భిన్నాభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు అని తెలిసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల 30 మార్చి 2024న హైదరాబాద్‌లోని నల్సార్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ లా ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేసిన కోర్టులు, రాజ్యాంగం అనే సదస్సు యొక్క పరిచయ సమావేశంలో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి బి.వి. నాగరత్న మాట్లాడుతూ “02 జనవరి 2023న డీమోనిటైజేషన్(నోట్ల రద్దు) పై తీర్పు వెలువరించిన సుప్రీం కోర్టు బెంచ్‌లో భాగమైనందుకు సంతోషంగా ఉంది. 08 నవంబర్ 2016న ఏం జరిగిందో మనందరికీ తెలుసు, మన కరెన్సీ నోట్లలో 86 శాతం  500 మరియు 1,000 నోట్లు, ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వానికి తెలియదా?, సరైన ప్రణాళిక లేకుండా డీమోనిటైజేషన్ (నోట్ల రద్దు) చేయడం వలన సామాన్యులు చాల ఇబ్బంది పడ్డారు, రద్దు చేసిన 500 మరియు 1,000నోట్లలో 98% కరెన్సీ తిరిగి వచ్చింది, కాబట్టి నల్లధనం నిర్మూలనలో మనం ఎక్కడున్నాం?డీమోనిటైజేషన్ నల్లధనం నిర్మూలనలో ఎంత వరకు ఉపయోగపడిందో మాకు తెలియదు. కాబట్టి నల్లధనాన్ని తెల్లధనంగా మార్చుకోవడానికి, లెక్కల్లో లేని నగదు వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించడానికి ఇది మంచి మార్గం అని నేను అనుకున్నాను. కావున నేను డీమోనిటైజేషన్‌ని విభేదించవలసి వచ్చింది,” అని చెప్పారు అని పలు వార్త కథనాలు పేర్కొన్నాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ).
ఈ నేపథ్యంలోనే, నోట్ల రద్దు చట్ట విరుద్ధమని సుప్రీం కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది అని పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యాయి. 02 జనవరి 2023న డీమోనిటైజేషన్(నోట్ల రద్దు) పై సుప్రీం కోర్టు వెలువరించిన తీర్పు పరిశీలిస్తే, 2016లో రూ. 500 మరియు రూ.1000 కరెన్సీ నోట్లను రద్దు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 4:1 మెజారిటీతో సమర్థించింది అని తెలుస్తుంది. జస్టిస్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్, జస్టిస్ బి.ఆర్. గవాయ్, జస్టిస్ ఎ.ఎస్. బోపన్న, జస్టిస్ వి. రామసుబ్రమణియన్‌లు నోట్లను రద్దు నిర్ణయాన్ని సమర్థించగా, జస్టిస్  నాగరత్న ఒక్కరు మాత్రమే డీమోనిటైజేషన్ చట్టవిరుద్ధమని, ఆర్‌బీఐ చట్టంలోని సెక్షన్ 26(2) ప్రకారం ఆర్‌బీఐ సెంట్రల్ బోర్డు మాత్రమే నోట్ల రద్దును సిఫార్సు చేయగలదు అనే విషయాన్ని మెజారిటీ తీర్పులో పరిగణలోకి తీసుకోలేదని, కేంద్రం నుండి నోట్ల రద్దు ప్రతిపాదన వచ్చినప్పుడు అది చట్టం ద్వారా లేదా కనీసం ఆర్డినెన్స్ ద్వారా రావాలని , పార్లమెంటు లేకుండా ప్రజాస్వామ్యం మనుగడ సాగించదు అని, నోట్ల రద్దు నిర్ణయం మంచి ఉద్దేశ్యంతో చేసినా చట్టపరమైన  పలు అంశాలు మరిచారు అని భిన్నాభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు అని తెలుస్తుంది. ఇదే విషయాన్ని తెలుపుతున్న పలు వార్త కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, నోట్ల రద్దు చట్టవిరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించలేదు,  పెద్ద నోట్లను రద్దు చేస్తూ 2016లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని 02 జనవరి 2023న సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 4:1 మెజారిటీతో సమర్థించింది.


text:
NOTAకి అందరికంటే ఎక్కువ వోట్లు వస్తే ఆ ఎన్నికలు రద్దు చేయాలని సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2021
‘నోటాకు ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే ఆ ఎలక్షన్స్ ని రద్దు చేయాలంటూ’ సుప్రీం కోర్ట్ ఆదేశించిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘నోటాకు ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే ఆ ఎలక్షన్స్ ని రద్దు చేయాలని సుప్రీం కోర్ట్ ఆదేశం
ఫాక్ట్ (నిజం): ఎన్నికల్లో గెలిచిన అభ్యర్థి కంటే నోటాకు ఎక్కువగా ఓట్లు నమోదైతే అప్పుడు ఆ ఎన్నిక రద్దు చేసి మళ్ళి కొత్తగా ఎన్నికలు జరపాలని సుప్రీం కోర్టులో ఒక PIL (ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం) దాఖలైంది. ఐతే సుప్రీం కోర్టు దీనిపై స్పందిస్తూ ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియాని ఆర్టికల్ 324 ద్వారా తమకు సంక్రమించిన అధికారాన్ని ఉపయోగించి ఎన్నికల ఫలితాన్ని రద్దు చేసి తాజా ఎన్నికలు నిర్వహించగలిగే సాధ్యనుసాధ్యాలను పరిశీలించి స్పందించాలని ECI మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసు జారీ చేసింది. ఐతే ఈ నోటీసుని ‘నోటాకు ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే ఆ ఎలక్షన్స్ ని రద్దు చేయాలంటూ’ సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల అశ్విని కుమార్ ఉపాధ్యాయ అనే న్యాయవాది ఎన్నికల్లో గెలిచిన అభ్యర్థి కంటే నోటాకు  ఎక్కువగా ఓట్లు నమోదైతే అప్పుడు ఆ ఎన్నికలను రద్దు చేసి మళ్ళీ కొత్తగా ఎన్నికలు జరపాలని సుప్రీం కోర్టులో ఒక PIL (ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం) దాఖలు చేసాడు. పైగా ప్రజలు తిరస్కరించిన అభ్యర్ధులను మళ్ళీ తిరిగి నిర్వహించే ఎన్నికల్లో పోటీ చేయనీకూడదని పిటిషనర్ కోరాడు. ఐతే సుప్రీం కోర్ట్  ఈ PILకి స్పందిస్తూ ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియాని ఆర్టికల్ 324 ద్వారా తమకు సంక్రమించిన అధికారాన్ని ఉపయోగించి ఎన్నికల ఫలితాన్ని రద్దు చేసి తాజా ఎన్నికలు నిర్వహించగలిగే సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించి స్పందించాలని ECI మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసు జారీ చేసింది. ఈ PIL కి సంబంధించిన సారాంశాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు.  ఐతే ఈ నోటీసుని ‘నోటాకు ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే ఆ ఎలక్షన్స్ ని రద్దు చేయాలంటూ’ సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది.
ది హిందూ, టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా కూడా ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తను ప్రచురించింది. ఐతే నోటాకు ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే ఆ ఎలక్షన్స్ ని రద్దు చేయాలంటూ ఎటువంటి చట్టాలు లేవు. ప్రస్తుతం ఎన్నికలకు సంబంధించి అమలులో ఉన్న చట్టాలలో Section 65 of the Representation of the People Act, 1951 మరియు ప్రకారం Clause (a) of Rule 64 of Conduct of Election Rules, 1961 ప్రకారం ఏ అభ్యర్థికి ఎక్కువ ఓట్లు పడతాయో తనను గెలిచినట్టుగా రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ ప్రకటిస్తరు. పోటిలో ఉన్న అభ్యర్ధులు ఎవరూ తమకు నచ్చనప్పుడు ఓటర్లకు వీలుగా EVM మరియు పేపర్ బ్యాలెట్ పై NOTA ఆప్షన్ కల్పించాలని 2013లో సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించిన నేపథ్యంలో ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా ‘NOTA’ మీద వివరణ ఇస్తూ ఒక వేళ ‘NOTA’ కి మిగిలిన వాళ్ళ కంటే ఎక్కువ ఓట్లు పడినా కూడా పోటీ చేసిన అభ్యర్థుల్లో ఎవరికి  ఎక్కువ ఓట్లు వస్తాయో తనని గెలిచిన అభ్యర్థిగా రిటర్నింగ్ ఆఫీసర్ ప్రకటిస్తారు అని స్పష్టం చేసింది.
ఐతే కొన్ని రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్లు మాత్రం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో NOTA ని ఒక పోటీలో ఉన్న అభ్యర్ధిగా పరిగణిస్తున్నాయి. ఒక వేళ పోటిలో ఉన్న అభ్యర్ధులకన్నా NOTA కి ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే అప్పడు జరిగిన ఎన్నికలను రద్దు చేసి మళ్ళీ తిరిగి ఎన్నికలు నిర్వహించాలని నిర్ణయించాయి. ఉదాహారణకి సుప్రీం కోర్టు 2013 NOTA కి సంబంధించి ఇచ్చిన మార్గదర్శకాలను అమలు చేయాలనే ఉద్దేశంతో మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ 2018లో ఇలానే చేయాలని నిర్ణయించింది. కాకపొతే ఈ విధానం అన్ని రాష్ట్రాల్లో లేదు.
NOTA ప్రవేశ పెట్టినప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు వివిధ రాష్త్రాలలో మరియు ఎన్నికలలో NOTA కి పోల్ అయిన వోట్లకి సంబంధించిన సమగ్ర సమాచారాన్ని (డేటా) FACTLY డాష్ బోర్డులో అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది, ఈ సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు. అలాగే NOTA కి సంబంధించి FACTLY రాసిన పలు కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, బరిలో ఉన్న అభ్యర్దులకన్నా NOTAకి ఎక్కువ వోట్లు వచ్చినప్పుడు ఆ ఎన్నికలని రద్దు చేసి మళ్ళీ ఎన్నికలు నిర్వహించాలని సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించలేదు, కేవలం సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలలించాలని కోరింది.


text:
క్రైస్తవ మతానికి మారిన దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) కింద గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2022
చర్చిలకు వెళ్ళే దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) కిందనే గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల తీర్పు ప్రకటించింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతోంది. కేవలం దళితులు క్రైస్తవులుగా మారితే మాత్రమే వారి కులం SC నుండి బీసీగా ఇదివరకు మారుతుండేదని, క్రైస్తవ మతానికి మారిన వేరే కులాలకి చెందిన వారికి ఈ నియమాలు వర్తించవని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చర్చిలకు వెళ్ళే దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులం (SC) కిందనే గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): క్రైస్తవ మతానికి మారిన దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులాల  (SC) కింద గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వలేదు. ‘Constitution (Scheduled Castes) Order,1950’ ప్రకారం హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం (SC) అర్హత ఉండదు. ఎస్సీ రిజర్వేషన్ల ప్రయోజనాన్ని ఇతర మతాలలోకి మారిన దళితులకు కూడా వర్తింపజేసే అంశంపై తమ ప్రస్తుత వైఖరిని తెలియజేయాలని సుప్రీం కోర్టు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 30 ఆగస్టు 2022 నాడు ఆదేశాలిచ్చింది. ఈ నేపథ్యంలో మతం మారిన దళితులకు ఎస్సీ హోదా వర్తింపజేసే అంశాన్ని పరిశీలించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల సుప్రీం కోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి  కే.జీ.బాలకృష్ణన్ నేతృత్వంలో ముగ్గురు సభ్యుల కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. రెండేళ్లలో కమిషన్ తమకు నివేదికను సమర్పించవల్సిందిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కోరింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇతర మతాలను స్వీకరించిన దళితులకు ఎస్సీ హోదా కల్పించడంపై దాఖలైన ఒక పిటిషన్‌కు సంబంధించి సుప్రీం కోర్టు 30 ఆగస్టు 2022 నాడు ఆర్డర్ పాస్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఎస్సీ రిజర్వేషన్ల ప్రయోజనాన్ని ఇతర మతాలలోకి మారిన దళితులకు కూడా వర్తింపజేసే అంశంపై తమ ప్రస్తుత వైఖరిని మూడు వారాలలోపు  తెలియజేయాలని సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలిచ్చింది.
2004లో దాఖలైన ఈ పిటిషన్ ప్రస్తుతం సుప్రీం కోర్టులో పెండింగ్లో ఉంది. క్రైస్తవ మతం స్వీకరించిన ఎస్సీలకు కూడా ఎస్సీ రిజర్వేషన్ అమలు అయ్యేలా చూడాలని కోరుతూ ఇంతకముందు కొందరు సుప్రీం కోర్టు లో పిటిషన్ వేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఈ పిటిషన్లు ప్రస్తుతం సుప్రీం కోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి. క్రైస్తవ మతానికి మారిన దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) కింద గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల తీర్పు ఇచ్చినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు.
ఆయితే, మతం మారిన దళితులకు ఎస్సీ హోదా కల్పించే అంశాన్ని పరిశీలించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల సుప్రీం కోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి కే.జీ.బాలకృష్ణన్ నేతృత్వంలో ముగ్గురు సభ్యుల కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. తరతరాలుగా షెడ్యూల్డ్ కులానికి చెందిన వారు, రాజ్యాంగంలోని ప్రెసిడెన్షల్ ఆర్డర్స్‌లో పేర్కొన్న మతాలకు కాకుండా వేరే మతంలోకి మారితే, వారికి ఎస్సీ హోదా కల్పించాలా వద్దా అనే అంశంపై అధ్యయనం చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కమిషన్‌ను కోరింది. ప్రస్తుతం ఉన్న షెడ్యూల్డ్ కులాల జాబితాలో అటువంటి కొత్త వ్యక్తులను చేర్చడం వల్ల కలిగే ప్రభావాలను అలాగే, ఇతర మతాలలోకి మారిన దళితులు ఎదుర్కొనే వివక్షను అధ్యయనం చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కమిషన్‌కు సూచించింది. రెండేళ్లలో కమిషన్ తమకు నివేదికను సమర్పించవల్సిందిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన అధికారిక నోటిఫికేషన్లో స్పష్టంగా పేర్కొంది. ఈ కమిషన్ రిపోర్టు ఆధారంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ అంశం మీద నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
‘Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950’ ప్రకారం హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం (SC) అర్హత ఉండదు. ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తూ 11 ఫిబ్రవరి 2021 నాడు రాజ్యసభలో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు అప్పటి కేంద్ర మంత్రి  రవిశంకర్ ప్రసాద్ సమాధానమిచ్చారు. విద్యాపరంగా లేదా సామాజికంగా వెనుకబడిన కులం/సంఘాలకు చెందిన వ్యక్తులను ఓబీసీ హోదా కల్పిస్తారు. ఎస్సీ హోదా మాదిరి మతాలానుసారంగా ఓబీసీ హోదా కల్పించరు.  సాధారణంగా ఎస్సీ కులానికి చెందిన వ్యక్తులు హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా వేరే మతాలలోకి మారితే, వారి సామాజిక మరియు విద్యాపరమైన ప్రతికూలతల ఆధారంగా వారు ఓబీసీ హోదా పొందవచ్చు. దళితులు వేరే మతంలోకి మారితే వారి ఎస్సీ హోదాకు సంబంధించి ఫాక్ట్‌లీ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌ను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, క్రైస్తవ మతానికి మారిన దళితులను షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) కింద గుర్తిస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వలేదు.

created: October 20, 2022


text:
రికవరీలు చేసే సందర్భాల్లో బ్యాంకులు/ఫైనాన్స్ సంస్థలు చట్టాలలో పేర్కొన్న నిబంధనలకు లోబడి వ్యవహరించాలని సుప్రీం కోర్టు సూచించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2024
వాయిదాలు చెల్లించకపోతే వాహనాన్ని తీసుకెళ్ళే అధికారం ఫైనాన్స్ చేసిన సంస్థలకు ఉంటుందని సుప్రీం కోర్టు సంచలన తీర్పు చెప్పిందంటూ ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఇలా వాయిదాలు కట్టని వారి వాహనాలను బలవంతంగా ఎత్తుకెళ్లిన వారిపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవడానికి అవకాశాలు లేవని కోర్టు స్పష్టం చేసిందని ఈ వార్తలో చెప్తున్నారు. ఇదే అంశంపై వివరణ కోరుతూ మా వాట్సాప్ టిప్‌లైన్‌కు అభ్యర్ధన వచ్చింది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వాయిదాలు చెల్లించకపోతే వాహనాన్ని తీసుకెళ్ళే అధికారం ఫైనాన్స్ సంస్థలకు ఉంటుంది – సుప్రీం కోర్టు
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది చాలా సంవత్సరాల క్రితం వార్త. 2012లో సుప్రీం కోర్టు ఈ విధంగా అభిప్రాయపడినప్పటికీ, ఆ తరవాత అనేక సందర్భాలలో వాహనాలను బలవంతంగా తీసుకెళ్ళడాన్ని సుప్రీం కోర్టు తోసి పుచ్చింది. బ్యాంకులు/ఫైనాన్స్ సంస్థలు రికవరీ చేసుకోవడానికి సంబంధించి చట్టాలలో పేర్కొన్న నిబంధనలకు లోబడి వ్యవహరించాలని సూచించింది. RBI, SARFAESI Act, 2002 మరియు ఈ చట్టం కింద రూపొందించిన రూల్స్‌లో పేర్కొన్న నియమాలను పాటించాలని కోర్టు సూచించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇది పాత తీర్పు :
వైరల్ న్యూస్ క్లిప్‌లో చెప్తున్నట్టు వాయిదాలు చెల్లించకపోతే వాహనాలను బలవంతంగా ఎత్తుకెళ్లిన వారిపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవడాన్ని నిరాకరిస్తూ సుప్రీం కోర్టు అభిప్రాయపడ్డ వార్త నిజమే అయినప్పటికీ ఇది చాలా సంవత్సరాల క్రితం వార్త, సుప్రీం కోర్టు ఈ మధ్య చేసిన వ్యాఖ్యలు కావు.
ఈ క్లిప్‌లో అందించిన వివరాల ప్రకారం 2012లో సుప్రీం కోర్టు ఈ విధంగా అభిప్రాయపడింది. తన వాహనాన్ని బలవంతంగా తీసుకెళ్ళిన ఫైనాన్స్ సంస్థపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవాలని అనూప్ శర్మ అనే వ్యక్తి 2009లో వేసిన పిటిషన్‌ను విచారణ జరిపిన కోర్టు ఈ విధంగా అభిప్రాయపడింది (ఇక్కడ & ఇక్కడ).
బ్యాంకులు చట్టాలకు లోబడే రికవరీ చేయాలనీ సుప్రీం కోర్టు సూచించింది:
ఐతే ఆ తరవాత సుప్రీం కోర్టు ఇలా వాహనాలను బలవంతంగా తీసుకెళ్ళడాన్ని తోసి పుచ్చిన సందర్భాలు అనేకం ఉన్నాయి. వాహనాలపై బ్యాంకు/ఫైనాన్స్ కంపెనీలకు హక్కు ఉంటుందన్న విషయాన్ని గుర్తిస్తూనే బలవంతంగా వాహనాలను తీసుకేల్లడాన్ని కోర్టు ఖండించింది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). వాహనాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి సంబంధించి RBI, SARFAESI Act, 2002 మరియు ఈ చట్టం కింద రూపొందించిన Security Interest (Enforcement) Rules, 2002లో పేర్కొన్న నియమాలను పాటించాలని కోర్టు సూచించింది.
అంతకు ముందే వాహనాల స్వాధీనం, రికవరీ ఏజెంట్లు అనుసరించాల్సిన పద్ధతులకు సంబంధించి RBI కొన్ని గైడ్‌లైన్స్‌ను రూపొందించింది. స్వాధీనం చేసుకునే ముందు కస్టమర్‌లకు నోటీసు పీరియడ్ ఇవ్వడం, ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి బ్యాంక్ అనుసరించే విధానం గురించి కస్టమర్‌లకు ముందుగానే చెప్పడం మరియు స్వాధీనం చేసుకున్న ఆస్తి అమ్మకం/వేలం కోసం బ్యాంక్ అనుసరించే విధానం గురించి చెప్పడం, మొదలైనవి ఈ నిబంధనలలో భాగం.
ఈ మధ్య కాలంలో ఇదే అంశానికి సంబంధించి పాట్నా హైకోర్టు కూడా ఇదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరిచింది. RBI మార్గదర్శకాలు మరియు చట్టాన్ని పాటించకుండా వాహనాలను స్వాధీనం చేసుకోవడం వంటి చర్యలు ఆర్టికల్ 21లో పొందుపరిచిన జీవనోపాధి/గౌరవంగా జీవించే  ప్రాథమిక హక్కులను దూరం చేస్తుందని పేర్కొంది. ముందు చెప్పినట్టు RBI మరియు SARFAESI Act, సంబంధిత రూల్స్ ప్రకారం మాత్రమే ఈ ప్రక్రియ ఉండాలని పేర్కొంది.
చివరగా, రికవరీలు చేసే సందర్భాల్లో బ్యాంకులు/ఫైనాన్స్ సంస్థలు చట్టాలలో పేర్కొన్న నిబంధనలకు లోబడి వ్యవహరించాలని సుప్రీం కోర్టు సూచించింది.


text:
టీచర్ల వాహనాల కోసం సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి ప్రత్యేక లోగోని ఆమోదించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 23, 2021
సుప్రీంకోర్టు ఉపాధ్యాయుల కోసం ఒక ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదించింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక లోగో ఫోటో షేర్ అవుతుంది. డాక్టర్లు, లాయర్లు మాదిరి టీచర్లు కూడా తమ వాహనాల పై ఈ ప్రత్యేక లోగోను పెట్టుకోవచ్చని అంటూ ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ లోగోకి సంబంధించి వాస్తవాలు తెలుపమని ఇటీవల FACTLY వాట్సాప్ టిప్‌లైన్ (+91 9247052470) నెంబర్‌కి పలువురు యూసర్లు మెసేజ్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సుప్రీంకోర్టు టీచర్ల కోసం ఒక ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ లోగో పై PIB స్పష్టతనిస్తూ 06 ఫిబ్రవరి 2020 నాడు ట్వీట్ చేసింది. సుప్రీంకోర్టు టీచర్ల కోసం ఎటువంటి ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదించలేదని PIB ఈ ట్వీట్ ద్వారా  స్పష్టం చేసింది. ఈ లోగోకు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం సుప్రీంకోర్టు వెబ్సైటులో కూడా లభించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన లోగోకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, ఈ లోగో పై PIB స్పష్టతనిస్తూ 06 ఫిబ్రవరి 2020 నాడు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. టీచర్లు తమ కార్లపై పెట్టుకోవడం కోసం సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదించలేదని PIB ఈ ట్వీట్లో స్పష్టం చేసింది. సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ న్యూస్ ఫేక్ అని PIB స్పష్టం చేసింది.
#PIBFACTCHECK
Claim: Supreme court has Approved a logo for the teachers to put on their vehicles
Reality:  This is a #FAKENEWS.  No such directive has been given by SC. pic.twitter.com/Gt5jMnEPpC
అంతేకాదు, సుప్రీంకోర్టు వెబ్సైటులో ‘teachers logo’ అనే పదాలు ఉపయోగించి ఫ్రీ టెక్స్ట్ ఫిల్టర్ చేసినప్పుడు, మాకు ఎటువంటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లభించలేదు. దీన్ని బట్టి, సుప్రీంకోర్టు టీచర్లకు ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదిస్తు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయలేదని స్పష్టమయ్యింది.
సుప్రీంకోర్టు టీచర్ల కోసం ప్రత్యేక లోగోను ఆమోదించినట్టు ఇంటర్నెట్లో ఏ ఒక్క న్యూస్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ అవ్వలేదు. కేవలం, ‘Hindustan Times’ న్యూస్ సంస్థ, ఈ ఫేక్ లోగోకు సంబంధించి PIB ఫాక్ట్-చెక్ ఇచ్చిన స్పష్టతను రిపోర్ట్ చేస్తూ 2020 ఫిబ్రవరి నెలలో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన లోగో ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే లోగో ఫోటోని ‘Teacher Logo’ అనే ఫేస్‌బుక్ గ్రూప్ లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ లోగోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం ఫేస్‌బుక్‌లో వెతికితే, ఈ లోగోని ‘Rajesh Khanna’ అనే ఫేస్‌బుక్ యూసర్ మొట్టమొదటగా షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ లోగోని తానే రూపొందించినట్టు ‘Rajesh Khanna’ తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో పేర్కొన్నారు. అయితే, ‘Rajesh Khanna’ ఈ లోగోని రూపొందించారా లేదా అనే విషయాన్ని మేము దృవికరించలేకపోయాము. ఈ  వివరాల ఆధారంగా సుప్రీంకోర్టు టీచర్లకు ప్రత్యేక లోగోని ఆమోదించలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, టీచర్ల వాహనాల కోసం సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి ప్రత్యేక లోగోని ఆమోదించలేదు.

created: September 23, 2021