text:
మిగితా వాటికంటే కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ ప్రమాదకరం అని చెప్పడానికి ఇప్పటివరకైతే ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 7, 2021
దక్షిణాఫ్రికాలో కొత్త రకం కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ గుర్తించబడిందని, అది మిగితా స్ట్రెయిన్ల కంటే మరింత ప్రమాదకరమైనదని చెప్తున్న ఒక వార్త ని సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మిగితా వాటి కంటే దక్షిణాఫ్రికా లో గుర్తించిన కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ చాలా ప్రమాదకరమైనది.
ఫాక్ట్: ఇప్పటివరకు ఉన్న సమాచారం ప్రకారం దక్షిణాఫ్రికా లో గుర్తించిన కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ వల్ల ఆరోగ్యానికి ఎక్కువ ప్రమాదం లేదా ఎక్కువ మరణాలు సంభవిస్తాయని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. 501.V2 స్ట్రెయిన్ వల్ల కోవిడ్-19 వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉండొచ్చని ప్రాధమిక అధ్యయనాల్లో తెలిసిందని, అయితే ఇంకా పరిశోధనలు జరపాల్సి ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది.
దక్షిణాఫ్రికా లో గుర్తించిన కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, బ్రిటన్ స్ట్రెయిన్ కంటే 501.V2 స్ట్రెయిన్ ప్రమాదకరం అని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని, దాని పై పరిశోధనలు జరుగుతున్నట్టు దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వం ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ విడుదల చేసినట్టు తెలిసింది.
501.V2 స్ట్రెయిన్ వల్ల కోవిడ్-19 వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉండొచ్చని ప్రాధమిక అధ్యయనాల్లో తెలిసిందని, అయితే ఇంకా పరిశోధనలు జరపాల్సి ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది. అంతేకాదు, 501.V2 స్ట్రెయిన్ వల్ల ఆరోగ్యానికి ఎక్కువ ప్రమాదం లేదా ఎక్కువ మరణాలు సంభవిస్తాయని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. ఇదే విషయం సీడీసీ మరియు యురోపియన్ యూనియన్ హెల్త్ వెబ్సైటుల్లో కూడా చదవొచ్చు.
చివరగా, మిగితా వాటికంటే దక్షిణాఫ్రికా లో గుర్తించిన కరోనా 501.V2 స్ట్రెయిన్ చాలా ప్రమాదకరం అని చెప్పడానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: January 7, 2021


text:
'ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరుతో 1963లో ఎటువంటి సినిమా రాలేదు; ఆ పేరుతో ఉన్న ఈ ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 3, 2021
‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరుతో ఉన్న పోస్టర్ యొక్క ఫోటోను ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. 1963లో ఈ సినిమా వచ్చిందని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1963లోనే ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరుతో వచ్చిన సినిమా యొక్క పోస్టర్.
ఫాక్ట్: ‘ది ఓమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరుతో 1963లో సినిమా రాలేదు. ‘Sucesos en la IV Fase” అనబడే సినిమా యొక్క పోస్టర్ ను ఎడిట్ చేసి ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరును ఆడ్ చేసారు. ఒమిక్రాన్ పేరుతో రెండు సినిమాలు IMDb వెబ్సైటులో లభించాయి. ఒక సినిమా పేరు ఒమిక్రాన్, అది 1963లో వచ్చింది. మరో సినిమా ‘ది విసిటర్ ఫ్రం ప్లానెట్ ఒమిక్రాన్’, అది 2013లో వచ్చింది. కానీ, ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ పేరుతో ఎటువంటి సినిమా ఇంటర్నెట్‌లో దొరకలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు రామ్ గోపాల్ వర్మ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్‌లో ఈ ఫోటోను పోస్ట్ చేయటంతో, ఈ క్లెయిమ్ బాగా వైరల్ అయ్యింది.
Believe it or faint ..This film came In 1963 ..Check the tagline 😳😳😳 pic.twitter.com/ntwCEcPMnN
ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అటువంటి ఫోటో ఒకటి స్పానిష్ వెబ్సైటులో లభించింది. కానీ, ఇది 1974లో వచ్చిన ‘Sucesos en la IV Fase” అనబడే సినిమా యొక్క పోస్టర్ అని తెలుస్తుంది. ‘ఫేస్ 4’ అనే ఈ సినిమా గురించి ఇతర వెబ్ సైట్స్ లో ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. అందులో కూడా పై వెబ్సైటులో ఉన్నట్టుగానే పోస్టర్ లు ఉన్నాయి కానీ, ఎందులో కూడా ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ పేరుతో సినిమా లేదు.
పోస్టులోని ఫోటోను మరియు ఫేస్ 4 సినిమా యొక్క ఫోటోను పోల్చి చూసినప్పుడు, సినిమా పేరును ఎడిట్ చేసి, ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్, అని మార్చినట్టు చూడొచ్చు.
ఒక ట్విట్టర్ యూసర్, తను 28 నవంబర్ 2021న చేసిన ట్వీట్‌లో ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పదాలతో 1970ల్లో వచ్చిన సై-ఫై సినిమాల పోస్టర్లను ఫోటోషాప్ చేసినట్టు తెలిపారు. ట్వీట్‌లో చేసిన పోస్టర్లు బాగా వైరల్ అవడంతో మరో ట్వీట్‌లో ఇది ఒక జోక్ అని కూడా తెలిపారు.
Hi. It's been brought to my attention that one of my posters is circulating on Spanish language Twitter as "proof" of a COVID hoax. It's just a goof because I thought Omicron Variant sounded like a 70s sci-fi movie. Please do not get sick on account of my dumb joke. Thanks https://t.co/iecwEEOVBq
ఒమిక్రాన్ పేరుతో రెండు సినిమాలు IMDb వెబ్సైటులో లభించాయి. ఒక సినిమా పేరు ఒమిక్రాన్, అది 1963లో వచ్చింది. మరో సినిమా ‘ది విసిటర్ ఫ్రం ప్లానెట్ ఒమిక్రాన్’, అది 2013లో వచ్చింది. కానీ, ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ పేరుతో ఎటువంటి సినిమా మాకు ఇంటర్నెట్‌లో దొరకలేదు.
చివరగా, ‘ది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్’ అనే పేరుతో 1963లో ఎటువంటి సినిమా రాలేదు; ఆ పేరుతో ఉన్న ఈ ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది.

source: news-factly

created: December 3, 2021

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
మోదీ చిన్నతనంలో మొసలిని ఇంటికి తీసుకొచ్చిన వాదనను వ్యతిరేకిస్తూ ఏ అటవీ అధికారి గుజరాత్‌లో మొసళ్ళు లేవని వ్యాఖ్యానించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 22, 2022
ప్రధానమంత్రి మోదీ చిన్నతనంలో ఒక మొసలి పిల్లను ఇంటికి తీసుకొచ్చిన విషయాన్ని ఇటీవల తమిళనాడులోని ఒక ప్రైవేటు పాఠశాల ఫస్ట్ క్లాస్ పాఠ్య పుస్తకంలో చేర్చింది. ఈ నేపథ్యంలో ‘అసలు గుజరాత్ చెరువులో మొసళ్ళు ఉన్నట్టు మా రికార్డుల్లో లేదంటూ, మోడీ చెప్పిన మొసలి విషయం నిజం కాదని,’ గుజరాత్‌కు చెందిన రిటైర్డ్ అటవీ అధికారి వినీలా తీకాధర్ అన్నట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ విషయానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ చిన్నతనంలో మొసలి పిల్లను ఇంటికి తీసుకొచ్చిన విషయం నిజం కాదు; అసలు గుజరాత్ చెరువులో మొసళ్ళు ఉన్నట్టు మా రికార్డుల్లో లేదు – చెందిన రిటైర్డ్ అటవీ అధికారి వినీలా తీకాధర్.
ఫాక్ట్ (నిజం): చిన్నతనంలో ఇంటికి ఒక మొసలి పిల్లను తీసుకొచ్చినట్టు మోదీ చేసిన వాదనను అటవీ అధికారి వ్యతిరేకించినట్టు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్ట్స్ లేవు. అసలు వినీలా తీకాధర్ పేరుతో ఒక రిటైర్డ్ అటవీ అధికారి ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో 2012లో వడోదరలో సీ ఫాన్స్‌ను అక్రమంగా అమ్ముతున్న కొందరిని అటవీ అధికారులు పట్టుకున్న సందర్భంలో తీసింది. ఫోటోలో ఉన్నది అప్పటి రేంజ్ ఆఫీసర్ నిధి దవే. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తన చిన్నతనంలో ఒకసారి మొసలి పిల్లను ఇంటికి తీసుకొచ్చినట్టు, 2019లో జరిగిన ‘మ్యాన్ vs వైల్డ్’ అనే టీవీ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న మోదీ తెలిపాడు. అంతకు ముందు ఇదే విషయాన్ని గతంలో ఒకసారి మోదీ సోదరుడు కూడా మీడియాతో చెప్పాడు.
ఐతే ఈ విషయాన్ని ఇటీవల తమిళనాడులోని ఒక పాఠశాల ఫస్ట్ క్లాసు పాఠ్య పుస్తకంలో చేర్చిన నేపథ్యంలో, అసలు గుజరాత్ చెరువులో మొసళ్ళు లేవని, మోదీ మొసలి పిల్లను ఇంటికి తీసుకొచ్చిన వాదనను వ్యతిరేకిస్తూ ఏ అటవీ అధికారి వ్యాఖ్యానించలేదు. ఒకవేళ ఇలా ఎవరైనా వ్యాఖ్యానించి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కానీ అలాంటి కథనాలేవి మాకు లభించలేదు.
అసలు వినీలా తీకాధర్ పేరుతో గుజరాత్‌కు చెందిన రిటైర్డ్ అటవీ అధికారి ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం మాకు లభించలేదు. ఇకపోతే పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్నది వడోదర అటవీ విభాగానికి చెందిన రేంజ్ ఆఫీసర్ నిధి దవే. ఈ ఫోటో 2012లో వడోదరలో సీ ఫాన్స్‌ను అక్రమంగా అమ్ముతున్న కొందరిని అటవీ అధికారులు పట్టుకున్న సంధర్భానికి సంబంధించింది. అప్పట్లో ఈ వార్తను ప్రచురించిన కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, మోదీ చిన్నతనంలో మొసలి పిల్లను ఇంటికి తీసుకొచ్చిన వాదనను వ్యతిరేకిస్తూ అసలు గుజరాత్ చెరువులో మొసళ్ళు లేవని ఏ అటవీ అధికారి వ్యాఖ్యానించలేదు.


text:
నవంబర్ 28 నుండి డిసెంబర్ 5 తేదీలలో విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ కు ఇంగ్లాండ్ నుండి వైద్యులు రావట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 11, 2019
‘సినీనటుడు మహేష్ బాబు గారి సహాయం తో విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ లో నవంబర్ 28 నుండి డిసెంబర్ 5 తేదీ వరుకు ఇంగ్లాండ్ నుండి వస్తున్న ప్రాముఖ్యత గలా వైద్యులు వస్తున్నారు. కావున ఎవరైనా 18 సంవత్సరాల లోపు తక్కువ ఉన్న చిన్నారులకు ఉచితంగా గుండె ఆపరేషన్ చేయబడును. సంప్రదించు నంబర్లు:9494606677 9494254206 దయచేసి మహేష్ బాబు గారు చేయుచున్న ఈ ప్రయత్నాన్ని అందరికి తెలియజేయండి’ అంటూ గత కొద్ది రోజులుగా సోషల్ మీడియాలో ఒక వార్త వ్యాపిస్తోంది. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజం ఉందొ విశ్లేషిద్దాం.
గుండె జబ్బుతో బాధపడ్తున్న18 సంవత్సరాల లోపు చిన్నారులకు విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ లో నవంబర్ 28 నుండి డిసెంబర్ 5వ తేదీ వరుకు ఇంగ్లాండ్ నుండి వచ్చిన వైద్యులు ఉచితంగా గుండె ఆపరేషన్ చేయబడును.
ఫాక్ట్ (నిజం): విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ యాజమాన్యాన్ని ఆ విషయం గురించి సంప్రదించినప్పుడు అలాంటి కార్యక్రమం ఏమీ లేదనీ, అది ఒక ఫేక్ న్యూస్ అని తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చెప్పిన విషయం అబద్ధం.
ఫేస్బుక్ పోస్టులో ఆరోపించినట్లుగా  విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ వారు ఉచితంగా చిన్నారులకు గుండె ఆపరేషన్ చేసే కార్యక్రమం నవంబర్ 28 నుండి డిసెంబర్ 5 తేదీ వరకు చేపడ్తున్నారా అని “FACTLY” వారు ఆ హాస్పిటల్ యాజమాన్యాన్ని సంప్రదించినప్పుడు, అలాంటి కార్యక్రమం ఏమీ లేదనీ, అదొక ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని తెలిపారు.
విజయవాడ ఆంధ్ర హాస్పిటల్ కి మహేష్ బాబు సహాయం గురించిన సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, మహేష్ బాబు తోడ్పాటుతో ఆంధ్ర హాస్పిటల్ వారు గత మూడున్నర సంవత్సరాలలో సుమారు 1000 మందికి గుండె సంబంధిత చికిత్సలను ఉచితంగా చేసినట్లుగా “The Hindu” వార్తా పత్రిక వారు ఇటీవల ప్రచురించిన కథనం ద్వారా తెలిసింది.
చివరగా, మహేష్ బాబు అందిస్తున్న సహాయం తో ఆంధ్ర హాస్పిటల్స్ వారు లండన్ కి సంబందించిన హీలింగ్ లిటిల్ హార్ట్స్ (HLH) సహకారం తో గత మూడున్నర సంవత్సరాలుగా పిల్లలకి ఉచిత చికిత్స చేస్తున్నా, పోస్టులో ప్రచారం చేసినట్టు నవంబర్ 28 నుండి డిసెంబర్ 5 తేదీ వరుకు చిన్నారులకు ఉచితంగా గుండె ఆపరేషన్ చేయటం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 11, 2019


text:
‘Kanchi Kamakoti CHILDS Trust Hospital’ లో ఉచిత వైద్యం అందించరు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2019
చెన్నై లోని ‘Kanchi Kamakoti CHILDS Trust Hospital’ లో పిల్లలకు పూర్తిగా ఉచిత వైద్యం అందిస్తున్నారని, ఈ విషయం అందరికి తెలియచేయమని చెప్తూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. 2016 లో పెట్టిన ఆ పోస్ట్ ని ఇప్పటికీ షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి దాదాపు మూడున్నర లక్షల మందికి పై ఆ పోస్ట్ ని షేర్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు  నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పిల్లలకు పూర్తిగా ఉచిత వైద్యం అందిస్తున్న ‘Kanchi Kamakoti CHILDS Trust Hospital’.
ఫాక్ట్ (నిజం): తమ హాస్పిటల్ లో ఉచితంగా వైద్యం అసలు అందించమని, కాకపోతే తమది ‘not-for-profit’ హాస్పిటల్ అయినందున తక్కువ ధరలకే వైద్యం అందిస్తామని ‘Kanchi Kamakoti CHILDS Trust Hospital’ వారు వివరణ ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురింఛి గూగుల్ లో ‘ Kanchi Kamakoti Hospital Free Treatment’ అని వెతకగా, ఆ హాస్పిటల్ వెబ్ సైట్ లోని ‘FAQ’ సెక్షన్ యొక్క లింక్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. తాము పిల్లలకు ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తామని వాట్సాప్ మరియు ఫేస్బుక్ లలో వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ లో నిజం లేదని ఆ వెబ్ సైట్ లో వారు రాసినట్టు చుడవొచ్చు. కాకపోతే తమది ‘not-for-profit’ హాస్పిటల్ అయినందున తక్కువ ధరలకే వైద్యం అందిస్తామని ‘Kanchi Kamakoti  CHILDS Trust Hospital’ వారు తెలిపారు. ఇదే విషయాన్ని చెప్తూ తమ ఫేస్బుక్ అకౌంటులో కూడా పోస్ట్ చేసారు.
అంతేకాదు, తమ మిషన్ స్టేట్మెంట్ లో కూడా తాము ‘fair and affordable cost’ లో వైద్యం అందిస్తామని పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘Kanchi Kamakoti CHILDS Trust Hospital’ లో ఉచిత వైద్యం అందించరు. అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 27, 2019


text:
సూట్‌కేసులో అమ్మాయి మృతదేహం లభ్యమయిన ఈ ఘటనలో హిందూ-ముస్లిం కోణమేది లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2023
రోడ్డు పక్కన పడి ఉన్న ఒక సూట్‌కేసులో ఒక అమ్మాయి మృతదేహం లభ్యమయిన వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. సూట్‌కేసులో ఉన్న మృతదేహం ఒక హిందూ అమ్మాయిదని, ఒక ముస్లిం వ్యక్తి ఆమెని చంపేసి ఇలా సూట్‌కేసులో పెట్టాడని అర్ధం వచ్చేలా “డైలీ చూస్తున్న మన హిందూ అమ్మాయిలకి బుద్ధి ఎందుకు రావటం లేదు” అంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం వ్యక్తి హిందూ అమ్మాయిని చంపి సూట్‌కేసులో  పెట్టిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2022 అక్టోబర్‌లో హర్యానాలోని గురుగ్రామ్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించింది. ఈ ఘటనలో నిందితుడి హిందువే. ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీలో హెల్పర్‌గా పనిచేస్తున్న రాహుల్ అనే వ్యక్తి తన భార్య ప్రియాంకతో గొడవపడి ఆమెను హత్య చేసి మృతదేహాన్ని సూట్‌కేసులో ప్యాక్ చేసి పొదల్లో పడేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సూట్‌కేసులో అమ్మాయి మృతదేహం లభ్యమయిన ఈ ఘటన గురుగ్రామ్, హర్యానాలో  2022 అక్టోబర్‌లో జరిగింది. పైగా ఈ ఘటనలో లవ్ జిహాద్/హిందూ-ముస్లిం కోణమేది లేదు.
వైరల్ వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇవే దృశ్యాలను అక్టోబర్ 2022లో రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం పోలీసులకు గురుగ్రామ్‌లోని ఇఫ్కో చౌక్ రోడ్డు సమీపంలో సూట్‌కేసులో ఒక మహిళ మృతదేహం లభించింది.
ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఈ ఘటనలో హిందూ- ముస్లిం కోణమేది లేదు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరొక కథనం ప్రకారం గురుగ్రామ్‌లోని ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీలో హెల్పర్‌గా పనిచేస్తున్న రాహుల్ అనే వ్యక్తి తన భార్య ప్రియాంకతో గొడవపడి ఆమెను హత్య చేసి మృతదేహాన్ని సూట్‌కేసులో ప్యాక్ చేసి పొదల్లో పడేసాడు.
ఈ కేసుకు సంబంధించిన FIR ఇక్కడ చూడొచ్చు. అలాగే ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వివరాల బట్టి ఈ ఘటనలో హిందూ-ముస్లిం కోణమేది లేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, సూట్‌కేసులో అమ్మాయి మృతదేహం లభ్యమయిన ఈ ఘటనలో హిందూ-ముస్లిం కోణమేది లేదు.


text:
భారత్ తీర్చేసింది తమ ఐక్యరాజ్యసమితి బకాయిలు, ప్రపంచ బ్యాంకు కి తాము చెల్లించాల్సిన అప్పులు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 17, 2019
సయ్యద్ అక్బరుద్దీన్ (India’s Ambassador & Permanent Representative to the United Nations) చేసిన ట్వీట్ ఫోటో పెట్టి ప్రపంచ బ్యాంకు అప్పును పూర్తిగా తీర్చేసిన ప్రధాని మోడీ అంటూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రపంచ బ్యాంకు భారత్ కి ఇచ్చిన అప్పులను తీర్చేసిన ప్రధాని మోడీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): సయ్యద్ అక్బరుద్దీన్ ట్వీట్ చేసింది ఐక్యరాజ్యసమితికి భారత్ చెల్లించిన బకాయిల గురించి, ప్రపంచ బ్యాంకు కి భారత్ కట్టాల్సిన అప్పుల గురించి కాదు. ప్రపంచ బ్యాంకు కి భారత్ కొన్ని బిలియన్ల డాలర్లు కట్టాల్సి ఉందని ప్రపంచ బ్యాంకు వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ట్వీట్ ని సరిగ్గా గమనిస్తే, సయ్యద్ అక్బరుద్దీన్ ట్వీట్ చేసింది ఐక్యరాజ్యసమితికి భారత్ చెల్లించిన బకాయిల గురించి అని తెలుస్తుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి బడ్జెట్ కి ప్రతి దేశం కొంత డబ్బును చెల్లిస్తుంది, భారత్ చెల్లించాల్సిన డబ్బును భారత్ చెల్లించిందని సయీద్ ట్వీట్ చేసాడు. ఐక్యరాజ్యసమితికి భారత్ చెల్లించిన బకాయిలకు, ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారత్ తీసుకున్న అప్పులకు సంబంధం లేదు. ప్రపంచ బ్యాంకు కి భారత్ చెల్లించాల్సిన అప్పుల గురించి ప్రపంచ బ్యాంకు వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. వివిధ ప్రాజెక్టుల కొరకు ప్రపంచ బ్యాంకు గ్రూప్ లోని IBRD, IDA (International Bank for Reconstruction and Development), IDA (International Development Association) మరియు IFC (International Finance Corporation) దగ్గర నుండి కొన్ని బిలియన్ల డాలర్లను తీసుకున్నట్టుగా ప్రపంచ బ్యాంకు వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. ఈ రుణాలను మొత్తం మోడీ తీర్చేసినట్టు చెప్పడం తప్పు.
చివరగా, భారత్ చెల్లించింది తమ ఐక్యరాజ్యసమితి బకాయిలు, ప్రపంచ బ్యాంకు కి చెల్లించాల్సిన తమ అప్పులు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 17, 2019


text:
ప్రభుత్వాలు చేసిన అప్పులను ప్రజాప్రతినిధుల సొంత ఆస్తుల నుండి చెల్లించాలని చెప్పే చట్టమేది లేదు, అటువంటి ప్రతిపాదన కూడా లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 2, 2021
‘అన్ని రాష్టాల ముఖ్యమంత్రులు విచ్చలవిడిగా అప్పులు చేసి జనాలమీద వేస్తున్నారు కాబట్టి అన్ని రాష్టాల ముఖ్యమంత్రులు వాళ్ల ఐదు సంవత్సరాల పదవీ కాలంలో చేసిన అప్పులు ఆ ఐదు సంవత్సరాల పదవీ కాలంలోనే తీర్చలి లేకపొతే అది వాళ్ల సొంత అప్పుగా పరిగణించి వాళ్ళ పార్టీకి సంబంధించిన బంధువులు, MLAలు, MPలు,  మంత్రులు ఆస్తులను జప్తు చేసేలా, ఇంకా అప్పు తీరకపోతే అరెస్ట్ చేసి దోపిడీ దొంగకు చట్టపరంగా ఎలాంటి శిక్ష వేస్తారో అదే శిక్ష విధించేలా’ చట్టాన్ని తీసుకోస్తున్నారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ విషయానికి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాష్ట్రాలు చేస్తున్న అప్పులను నియంత్రించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకురానున్న కొత్త చట్టం యొక్క వివరాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇటీవల కాలంలో కేంద్ర,  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు FRBM పరిమితులను దాటి అప్పులు చేస్తున్నాయి. ఐతే ఇలా ప్రభుత్వాలు చేసిన అప్పులను ప్రజాప్రతినిధుల సొంత ఆస్తుల నుండి చెల్లించాలని చెప్పే చట్టమేది లేదు. అలాంటి ప్రతిపాదన ఉన్నట్టు కూడా ఎలాంటి సమాచారం లేదు. ప్రస్తుతానికి ప్రభుత్వాలు చేసిన అప్పులు రాష్ట్ర ఖజానా నుండే చెల్లిస్తారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇలాంటి ఒక చట్టం తీసుకొస్తున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. పైగా ఈ వార్తా 2018 నుండి సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతుంది. 2018లో ఇదే విషయాన్ని షేర్ చేసిన పోస్టులు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఒకవేళ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగి ఉంటే లేక అలాంటి ప్రతిపాదనేదైనా ఉండి ఉంటే, వార్తా సంస్థలు దినికి సంబంధించిన వార్తల గురించి ప్రచురించేవి, కాని మాకు అటువంటి వార్తా కథనాలేవి కనిపించలేదు. 2018 నుండే వచ్చే మార్చి నెలలో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ అని ఇదే పోస్ట్ షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, ఇప్పటి వరకు అటువంటి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఏదీ జరగలేదు.
నిజానికి ప్రభుత్వాలు ఆర్థిక నియంత్రణ పాటించకపోవడం అనేది ఇటీవల కాలంలో తరచూ  జరుగుతుంది. రాష్ట్రాల, దేశ బడ్జెట్‌లో కొంత వరకు అప్పులకు వడ్డీలు కట్టడంపై ఖర్చు చేయవలసి వస్తుంది. మౌళిక సదుపాయాల కల్పనపై కాకుండా ఇలా ఉత్పాదకత లేని వాటిపై ఖర్చు చేయడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో ఆర్ధిక వ్యవస్థపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా దీనికి అతీతం ఏమి కాదు. ఆర్థిక నియంత్రణ పాటించకపోవడం వల్ల కేంద్ర ప్రభుత్వ అప్పులు కూడా పెరిగిపోతున్నాయి, GDPలో (స్థూల జాతీయోత్పత్తి) ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ శాతం కూడా పరిమితులు దాటుతున్నాయి. కాకపోతే పోస్టులో చెప్తునట్టు ప్రభుత్వాలు చేసిన అప్పులను ప్రజాప్రతినిధుల సొంత ఆస్తుల నుండి చెల్లించడం అనేది ఉండదు, అప్పులు ఎప్పుడైనా ప్రభుత్వ ఖజానా నుండే చెల్లిస్తారు. రాష్ట్ర లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వాల అప్పుల వ్యవహారాలకు సంబంధించి ప్రభుత్వాలు పాటిస్తున్న నియమాలు కింద చూద్దాం.
ఫిస్కల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అండ్ మేనేజ్మెంట్ (FRBM):
సాధారణంగా ప్రతీ సంవత్సరం ప్రభుత్వాలు ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్‌లో ప్రభుత్వ రాబడి కన్నా వ్యయం అధికంగా ఉంటూ, రెండిటి మధ్యలో చాలా వ్యత్యాసం ఉంటుంది. ఇలా రాబడితో పోలిస్తే బడ్జెట్‌లో వ్యయం మించిన పక్షంలో ఆ వ్యత్యాసాన్ని ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ (ద్రవ్య లోటు)గా పరిగణిస్తారు. ప్రభుత్వాలు ఈ లోటుని అప్పుల ద్వారా పూడుస్తాయి. ఐతే ప్రతీ సంవత్సరం ఈ ఫిస్కల్ డెఫిసిట్‌ని భర్తీ చేయడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అప్పులు చేస్తుండడంతో ప్రభుత్వాలు చెల్లించాల్సిన అప్పులు పెరిగి ఆర్ధిక వ్యవస్థ మీద ప్రభావం చూపిస్తుంటాయి.
ఐతే ప్రభుత్వాలు ఇలా ఇష్టానుసారంగా అప్పులు చేయకుండా, ఆర్ధిక వ్యవస్థ నియంత్రణలో ఉంచేందుకు 2003లో అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘ఫిస్కల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అండ్ మేనేజ్మెంట్ ఆక్ట్, 2003 (FRBM)ని’ తీసుకొచ్చింది. ఈ చట్టం ద్వారా  కేంద్ర, రాష్ట్రాల GDPలో (స్థూల జాతీయోత్పత్తి) ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ శాతం, GDPలో అప్పుల శాతం మొదలైన అంశాలలో పరిమితులు విధించారు. ఐతే 2017లో ఈ చట్టాన్ని పునఃసమీక్షించడానికి ఒక కమిటీని వేయగా, ఆ కమిటీ ఆర్థిక నిబంధనలకు సంబంధించి కొన్ని సవరణలు చేసి అవలంభించాల్సిన ఆర్ధిక పరిమితులను నిర్దేశించాయి. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ఈ కమిటీ ప్రతిపాదనలను మనం పాటిస్తున్నాం. ఈ కమిటీ ప్రతిపాదించిన పరిమితులలో కొన్ని కింద చూడొచ్చు.
ఐతే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎప్పటికప్పడు ఈ పరిమితిని సవరిస్తూ  ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ పరిమితులకు మించి అప్పులు చేస్తున్నాయి. ఇందువల్ల కేంద్ర , రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చేసే అప్పులు ప్రతీ సంవత్సరం పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. మొదటిసారి ద్రవ్య నియంత్రణ చట్టాన్ని తెచ్చినప్పటి (2003) నుండి ఇప్పటివరకు కొంత నియంత్రణ పాటిస్తుండడం వల్ల GDPలో అప్పుల యొక్క నిష్పత్తి తగ్గుతూ వస్తున్నప్పటికీ, 2018లో నిర్దేశించిన లక్ష్యాలను మాత్రం ఇంకా చేరుకోలేదు.
చివరగా, ప్రభుత్వాలు చేసిన అప్పులను ప్రజాప్రతినిధుల సొంత ఆస్తుల నుండి చెల్లించాలని చెప్పే చట్టమేది లేదు, అటువంటి ప్రతిపాదన కూడా ఏది లేదు.

created: November 2, 2021


text:
గణతంత్ర దినోత్సవం రోజు ఎలాంటి సెక్యూరిటీ లేకుండా కశ్మీర్‌కు వస్తానని మోదీ ఛాలెంజ్ చేసినట్టు ఒక సంబంధం లేని వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 24, 2024
మరో రెండు రోజుల్లో దేశం 75వ గణతంత్ర దినోత్సవం జరుపుకోనున్న నేపథ్యంలో ప్రధాని మోదీ పార్లమెంట్‌లో మాట్లాడుతూ  బహిరంగ ఛాలెంజ్ విసిరాడంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతూ ఉంది. ‘26 జనవరి నాడు తాను కాశ్మీర్‌లోని లాల్ చౌక్ వద్దకు సరిగ్గా మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు సెక్యూరిటీ గానీ బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్ గానీ లేకుండా వస్తున్నానని, తనను ఎవరైనా ఆపొచ్చు’ అంటూ మోదీ ఛాలెంజ్ చేసినట్టు ఈ వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.  ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు తాను ఎలాంటి సెక్యూరిటీ లేకుండా కశ్మీర్‌లోని లాల్ చౌక్ వద్దకు వస్తానని ప్రధాని మోదీ పార్లమెంట్‌లో ఛాలెంజ్ చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): 2023 ఫిబ్రవరిలో జరిగిన పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో 1991లో జమ్మూకశ్మీర్‌లో తాను చేసిన ఏక్తా యాత్ర సందర్భంగా ఉగ్రవాదుల బెదిరింపులకు తాను స్పందించిన తీరును గుర్తు చేసుకొనే క్రమంలో ప్రధాని మోదీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడు. ఈ వ్యాఖ్యలకి రాబోయే గణతంత్ర దినోత్సవానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. పైగా రాబోయే గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని మోదీ కశ్మీర్‌లో జరుపుకోనున్నట్టు కూడా ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోలోని వ్యాఖ్యలు ప్రధాని మోదీ నిజంగానే చేసినప్పటికీ, అవి రాబోయే రాబోయే గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని ఉద్దేశించి ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలు కావు. 20వ శతాబ్దం చివర్లో తాను కశ్మీర్‌లోని  నిర్వహించిన ఏక్తా యాత్రను ఉద్దేశించి ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలు కావు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా 11 ఫిబ్రవరి 2023 నాడు పార్లమెంట్‌లో మోదీ చేసిన ప్రసంగానికి సంబంధించిన వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ ప్రసంగంలో రాహుల్ గాంధీ భారత్ జోడో యాత్రను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ 1991లో జమ్మూకశ్మీర్‌లో తాను చేసిన ఏక్తా యాత్రను మోదీ గుర్తు చేసుకున్నారు. ఉగ్రవాద బెదిరింపుల మధ్య భద్రత లేకుండా జమ్మూలో త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేశానని మోదీ వ్యాఖ్యానించాడు.
ఈ క్రమంలోనే మాట్లాడుతూ ‘ఉగ్రవాదులు నన్ను చంపుతామని బెదిరిస్తూ పోస్టర్లు వేశారని, దీనికి బదులుగా ‘26 జనవరి నాడు ఉదయం 11 గంటలకు నేను సెక్యూరిటీ లేకుండా బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్ లేకుండా లాల్ చౌక్‌కు చేరుకుంటాను’ అని వారికి ఛాలెంజ్ చేసి, ఆ తర్వాత లాల్‌చౌక్‌లో త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించానని’ మోదీ గుర్తు చేసుకున్నారు.
మోదీ పార్లమెంట్‌లో చేసిన ఈ ప్రసంగాన్ని వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి, ఈ కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఇదిలా ఉండగా రాబోయే గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని మోదీ కశ్మీర్‌లో జరుపుకోనున్నట్టు కూడా ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. దీన్నిబట్టి మోదీ గతంలో వేరే సందర్భంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇప్పుడు సందర్భరహితంగా షేర్ చేస్తున్నారని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, గణతంత్ర దినోత్సవం రోజు ఎలాంటి సెక్యూరిటీ లేకుండా కాశ్మీర్‌కు వస్తానని ప్రధాని మోదీ ఛాలెంజ్ చేసినట్టు ఒక సంబంధం లేని పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 24, 2024


text:
పాకిస్థాన్ పార్లమెంట్‌లో “ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్” అని ఎంపీలు నినాదాలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2022
“ఉక్రెయిన్‌లోని పాక్ విద్యార్థులు తమ వాహనాలపై భారత త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఉంచి తమ ప్రాణాలను రక్షించుకున్నారనే వార్త పాకిస్తాన్‌కు చేరిన వెంటనే – పాకిస్తాన్ పార్లమెంటులో అపూర్వమైన రచ్చ ప్రారంభమైంది. ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్ నినాదాలతో ఎంపీలు హర్షం వ్యక్తం చేశారు. రక్షణ మంత్రిని కూడా మాట్లాడనివలేదు”, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉక్రెయిన్‌లో పాక్ విద్యార్థులు భారత త్రివర్ణ పతాకం ఉపయోగించి తమ ప్రాణాలను రక్షించుకోవడంతో పాకిస్థాన్ పార్లమెంట్‌లో ఎంపీలు “ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్” నినాదాలు చేసారు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోనిది ఒక పాత వీడియో. ఆ వీడియోని 26 అక్టోబర్ 2020న పాకిస్థాన్ నేషనల్ అసెంబ్లీలో తీసారు. ఆ వీడియోకీ, ఉక్రెయిన్‌లోని ప్రస్తుత పరిస్థితులకు సంబంధంలేదు. అంతేకాదు, వీడియోలోని వ్యక్తులు “ఓటింగ్…ఓటింగ్…” అని అరుస్తున్నారు, “ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్” అని కాదు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఆ వీడియోకి సంబంధించి ఎక్కువ నిడివి ఉన్న వెర్షన్ యూట్యూబ్‌లో దొరికింది. ఆ వీడియోని అక్టోబర్ 2020లో పోస్ట్ చేసి, “ఫ్రాన్స్ ఇస్లామోఫోబియాపై షా మెహమూద్ ఖురేషీ తీవ్ర వ్యాఖ్యలు” (తెలుగు అనువాదం) అని టైటిల్‌లో రాసినట్టు చూడవచ్చు. 35 సెకండ్ల దగ్గర పోస్ట్‌లోని వీడియో మొదలవుతున్నట్టు చూడవచ్చు. కాబట్టి పోస్ట్‌లోని వీడియోకీ, ఉక్రెయిన్‌లోని ప్రస్తుత పరిస్థితులకు సంబంధంలేదు.
వీడియోలోని వ్యక్తులు “ఓటింగ్…ఓటింగ్…” అని అరుస్తున్నారు, “ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్” అని కాదు. విపక్ష పార్టీ వారు “ఓటింగ్…ఓటింగ్…” అని అరిచారని మరియు ఆసిఫ్‌ను చూపిస్తూ, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆత్మ అతనిలోకి వెళ్లినట్టు తనకు అనిపిస్తుందని మంత్రి అన్నారని ‘Dawn’ అర్టికల్‌లో చదవచ్చు. “ఓటింగ్…అన్నీ జరుగుతాయి… ఓపికపట్టండి”, (తెలుగు అనువాదం) అని స్పీకర్ అరుస్తున్న సభ్యులకు చెప్పడం కూడా యూట్యూబ్ వీడియోలో చూడవచ్చు. వీడియోలో చేస్తున్న వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం నేషనల్ అసెంబ్లీ (26 అక్టోబర్ 2020) డిబేట్ డాక్యుమెంట్‌లో చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, వీడియోలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రి; పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు రక్షణ మంత్రి కాదు.
చివరగా, పాకిస్థాన్ పార్లమెంట్‌లో “ఇమ్రాన్ ముర్దాబాద్, మోదీ జిందాబాద్” అని ఎంపీలు నినాదాలు చేయలేదు.


text:
10వ తరగతి విద్యార్థులకు బోర్డు పరీక్షలు రద్దు చేయాలని జాతీయ నూతన విద్యా విధానం, 2020 ప్రతిపాదించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 7, 2023
కేంద్ర మంత్రివర్గం నూతన విద్యా విధానానికి ఆమోదం తెలిపిందని చెప్తూ ఈ నూతన విద్యా విధానానికి సంబంధించి పలు ప్రతిపాదనలను వివరిస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ విధానంలో ప్రాథమిక విద్య నుండి సాంకేతిక విద్య వరకు చేసిన ప్రతిపాదనల గురించి వివరించే క్రమంలో 10వ తరగతికి పబ్లిక్ పరీక్షలు ఉండవని చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నూతన విద్యా విధానం, 2020 ప్రకారం 10వ తరగతికి పబ్లిక్ పరీక్షలు ఉండవు.
ఫాక్ట్(నిజం):  జాతీయ నూతన విద్యా విధానంలో 10వ తరగతికి బోర్డు పరీక్షలు రద్దు చేయాలనే ప్రతిపాదన ఏది లేదు. ఈ నూతన విధానం ప్రకారం 10 మరియు 12వ తరగతిలో బోర్డు పరీక్షలు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. పైగా విద్యార్థులపై ఒత్తిడి తగ్గేలా ఒక విద్యా సంవత్సరంలో రెండుసార్లు బోర్డు పరీక్షలను నిర్వహించాలని నూతన విద్యా విధానం ప్రతిపాదించింది. ఒకటి మెయిన్ పరీక్ష కాగా మరొకటి ఇంప్రూవ్‌మెంట్ పరీక్ష. మార్కులు మెరుగు పరుచుకోవడానికి విద్యార్థులు ఇంప్రూవ్‌మెంట్ పరీక్ష రాసుకోవచ్చు. ఐతే వెసులుబాటు వచ్చే విద్యా సంవత్సరం (2024-25) నుండి అమలులోకి వస్తుందని కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ ఇటీవల స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పాఠశాల మరియు ఉన్నత విద్యలో విస్తృతమైన సంస్కరణలే లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం జూలై 2020లో నూతన విద్యా విధానాన్ని ఆమోదించింది. 1986లో రూపొందించిన 34 ఏళ్ల జాతీయ విద్యా విధానం స్థానంలో ఈ కొత్త విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టంది. కాగా ఈ నూతన విధానం ఈ విద్యా సంవత్సరం (2023-24) నుండి అమలులోకి వచ్చింది.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు 5వ తరగతి వరకు విద్యార్థులకు మాతృభాష బోధన, 9 నుండి 12వ తరగతి వరకు సెమిస్టర్ విధానం, MA విద్యార్థులు ఇప్పుడు నేరుగా PhD చేయగలుగడం, నేషనల్ ఎడ్యుకేషనల్ సైంటిఫిక్ ఫోరమ్ (NETF), మొదలైన ప్రతిపాదనలు నూతన విద్యా విధానంలో ప్రతిపాదించారు. ఐతే 10వ తరగతికి పబ్లిక్ పరీక్షలు రద్దు ప్రతిపాదన మాత్రం ఇందులో చేయలేదు.
10 మరియు 12వ తరగతిలో బోర్డు పరీక్షలు కొనసాగిస్తూనే, విద్యార్థులు కోచింగ్ క్లాసులకు వెళ్ళాల్సిన అవసరం లేకుండా చేయడానికి ఒక విద్యా సంవత్సరంలో రెండుసార్లు బోర్డు పరీక్షలను నిర్వహించాలని నూతన విద్యా విధానం ప్రతిపాదించింది. ఒకటి మెయిన్ పరీక్ష కాగా మరొకటి ఇంప్రూవ్‌మెంట్ పరీక్ష. మార్కులు మెరుగు పరుచుకోవడానికి విద్యార్థులు ఇంప్రూవ్‌మెంట్ పరీక్ష రాసుకోవచ్చు. ఐతే వెసులుబాటు వచ్చే విద్యా సంవత్సరం (2024-25) నుండి అమలులోకి వస్తుందని కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ ఇటీవల స్పష్టం చేసారు. ఇది 10 మరియు 12వ తరగతులకు వర్తిస్తుంది.
పలు ప్రధాన వార్తా కథనాలు 10వ తరగతికి పబ్లిక్ పరీక్షలు రద్దు అంటూ వార్తా కథనాలు ప్రచురించడంతో సోషల్ మీడియాలో ఈ వార్త విస్తృతంగా గతంలో కూడా షేర్ అయింది. ఐతే గతంలో కూడా ఇలాంటి వార్తలే వచ్చినప్పుడు PIB 2022లోనే ఈ వార్తను ఖండించింది. నూతన విద్యా విధానంలో ఇలాంటి ప్రతిపాదన లేదని స్పష్టం చేసింది.
एक #Whatsapp मैसेज में दावा किया जा रहा है कि नई शिक्षा नीति के तहत, कक्षा 10वीं के लिए कोई बोर्ड परीक्षा नहीं होगी।#PIBfactcheck:
▶ यह दावा #फर्जी है।
▶ @EduMinOfIndia ने ऐसा कोई आदेश जारी नहीं किया है।
पढ़ें: https://t.co/6WQyQNLX14 pic.twitter.com/Sb4A47YPix
ఇదిలా ఉండగా 9-12 తరగతులను సెమిస్టర్ వారిగా నిర్వహించే ప్రతిపాదనను రెండో  ఫేస్‌లో అమలు చేస్తామని కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ అన్నారు. నూతన విద్యా విధానం 2020లో చేసిన పూర్తి ప్రతిపాదనలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, జాతీయ నూతన విద్యా విధానం 2020లో 10వ తరగతి విద్యార్థులకు బోర్డు పరీక్షలు రద్దు చేయాలన్న ప్రతిపాదనేదీ లేదు.

created: November 7, 2023


text:
ప్రసవ సమయంలో మహిళ అనుభవించే నొప్పి 57 డోల్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 5, 2022
ఒక బిడ్డకు జన్మనిచ్చేటప్పుడు మహిళలు 57 డెల్ (నొప్పిని కొలిచే యూనిట్) నొప్పిని అనుభవిస్తారని ,ఆ నొప్పి 20 ఎముకలు ఒకేసారి విరిగినప్పుడు వచ్చేంత నొప్పితో సమానం అని చెప్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇంకా ఒక వ్యక్తి ఒకేసారి 45 డెల్ నొప్పిని అనుభవించినప్పుడు మరణిస్తాడు అని పొస్ట్‌లో రాసి ఉంది. ఈ కథనం ద్వారా పోస్ట్‌లో చెప్పిన వాటిల్లో నిజానిజాల్ని తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: స్త్రీ ప్రసవిస్తున్నప్పుడు 57 డెల్ (నొప్పిని కొలిచే యూనిట్) నొప్పిని భరిస్తుంది; ఆ నొప్పి 20 ఎముకలు ఒకేసారి విరిగినప్పుడు వచ్చేంత నొప్పితో సమానం.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1948లో ప్రచురించబడిన ఒక పరిశోధనా పత్రం ప్రకారం, ‘డోల్’ అనేది నొప్పిని కొలిచే యూనిట్. ‘డోల్ స్కేల్’ నొప్పి స్థాయిలను అంచనా వేస్తుంది.  ఈ స్కేల్ ప్రకారం ఒకరు అనుభవించగల గరిష్ట నొప్పి స్థాయి 10.5 వద్ద ఉంటుంది. పురుషులు మరియు స్త్రీలకు సంబంధించి పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న నొప్పి విలువలు డోల్ స్కేల్‌లో గరిష్ట స్థాయికి మించి ఉన్నందున అవి సాధ్యం కాదు. అందువల్ల పోస్ట్‌లో చేసిన దావా తప్పు.
మొదట, నొప్పిని కొలవడానికి ‘డెల్’ పేరుతో యూనిట్ లేదు. నొప్పి అధ్యయనానికి సంబంధించి 1948లో ప్రచురించిన ఒక పేపర్ ప్రకారం, ‘డోల్’ అనేది నొప్పిని కొలిచే యూనిట్,డెల్ కాదు. ‘డోల్ అనేది నొప్పి యొక్క యూనిట్‌ను సూచించడానికి ఉపయోగించే పదం మరియు గరిష్ట నొప్పి యొక్క తీవ్రతలో దాదాపు పదవ వంతు విలువను కలిగి ఉంటుంది’ అని పేపర్ నివేదించింది. US నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ మెడిసిన్, నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ కూడా ఇదే పేపర్‌ను తన వెబ్‌సైట్‌లో ప్రచురించింది.
నొప్పి తీవ్రతను కొలవడానికి “డోల్ స్కేల్”ను కనుగొన్నారు. డోలోరిమీటర్ను  ఉపయోగించి నొప్పి స్థాయిని లెక్కించారు. ఈ పేపర్‌లో ప్రచురించబడిన పరిశోధన ఆధారంగా, 10.5 గరిష్ట నొప్పిని మనం అనుభవించవచ్చు. పురుషులు మరియు స్త్రీలకు సంబంధించి పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న నొప్పి విలువలు డోల్ స్కేల్‌లో గరిష్ట స్థాయికి మించి ఉన్నందున అవి సాధ్యం కాదు.
తరువాత, హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ కూడా నొప్పి యొక్క తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి 10 పాయింట్ల స్కేల్‌ను అభివృద్ధి చేసింది. ఈ స్కేల్ నర్సులు మరియు వైద్యుల మెరుగైన పర్యవేక్షణ కోసం వాడతారు. ఒకరు ఎంత నొప్పిని అనుభవిస్తున్నారో పర్యవేక్షించి, తద్వారా సరైన చికిత్సను అందించడానికి సహాయం చేస్తుంది. ఈ స్కేల్ కూడా 0-10 స్కేల్‌లో నొప్పిని అంచనా వేస్తుంది కాబట్టి, పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న విలువలు ఈ స్కేల్‌కి సంబంధించినవి కావు.
చివరిగా, ప్రసవ సమయంలో స్త్రీ అనుభవించే నొప్పి 57 డెల్ కాదు.

created: September 5, 2022


text:
92 సంవత్సరాల వయసులో చనిపోయిన ఈ థాయిలాండ్ మతగురువు లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ వద్ద మోదీని ప్రస్తావిస్తూ రాసిన కాగితం దొరకలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 29, 2021
నేపాల్ పర్వతాలలో కనుగొన్న 201 సంవత్సరాల టిబెట్ సన్యాసి దగ్గర నరేంద్ర మోదీని ప్రస్తావిస్తూ రాసిన ఒక పురాతన కాగితం దొరికింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఈ టిబెట్ సన్యాసి దగ్గర దొరికిన కాగితంపై “మోది అనే యోధుడు వస్తాడు” అని రాసి ఉందని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పెట్టిన మరొక పోస్టులో, ఆ వృద్ధ టిబెట్ సన్యాసి దగ్గర దొరికిన పురాతన కాగితంపై, “మోది అనే ఒక చదువు సంధ్య లేని వ్యక్తి వచ్చి భారత దేశానికి ప్రధాని అవుతాడు.. అతను ప్రధాని అయిన తర్వాత దేశం సంక నాకి పోతుంది” అని రాసి ఉందని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నేపాల్ పర్వతాలలో కనుగొన్న 201 సంవత్సరాల టిబెట్ సన్యాసి దగ్గర నరేంద్ర మోదీ గురించి ప్రస్తావిస్తూ రాసిన ఒక పురాతన కాగితం దొరికింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది 92 సంవత్సరాల వయసులో చనిపోయిన లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ అనే బౌద్ధ సన్యాసి యొక్క శవం. 2017లో ఆరోగ్య సమస్యల కారణంగా లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ బ్యాంకాక్‌లోని ఒక ఆసుపత్రిలో చనిపోయారు. చనిపోయిన రెండు నెలల తరువాత లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ వస్త్రాలు మార్చడానికి అతని శవాన్ని సమాధి నుండి బయటికితీసారు. ఈ ఫోటో అప్పుడే తీసినదే. ఈ ఫోటోతో నరేంద్ర మోదీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘The Daily Mail’ న్యూస్ సంస్థ 22 జనవరి 2018 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోలో నవ్వుతు కనిపిస్తున్నది లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ అనే బౌద్ధ సన్యాసి యొక్క శవమని ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. 2017లో ఆరోగ్య సమస్యల కారణంగా లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ బ్యాంకాక్‌లోని ఒక ఆసుపత్రిలో చనిపోయినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ చనిపోయినప్పుడు అతని వయసు 92 సంవత్సరాలు.
కంబోడియా దేశానికి చెందిన లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్, తన జీవితంలోని అధిక భాగం మధ్య థాయిలాండ్ ప్రావిన్సులోని లోప్‌బురిలో సుప్రసిద్ధ బౌద్ధ గురువుగా పనిచేశారు. లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ చనిపోయిన తరువాత అతని శవాన్ని తను పనిచేసిన ఆశ్రమంలో సమాధి చేసారు. చనిపోయిన రెండు నెలల తరువాత పియాన్ వస్త్రాలను మార్చడానికి అతని శవాన్ని సమాధి నుండి తిరిగి బయటికి తీసినట్టు తెలిసింది. రెండు నెలల తరువాత వెలికి తీసిన లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ శవం ఇంకా నవ్వుతూ కనిపించడం అందరిని ఆశ్చర్యపరిచినట్టు పలు న్యూస్ సంస్థలు తమ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2015లో మంగోలియా దేశంలో ధ్యాన భంగిమలో కూర్చున్న ఒక 200 సంవత్సరాల వయసు కలిగి ఉన్న బౌద్ధ సన్యాసి దొరికారని పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. చనిపోయినట్టుగా భావిస్తున్న ఈ 200 సంవత్సరాల వయసు గల బౌద్ధ మత గురువు తీవ్రమైన ధ్యానంలో ఉన్నారని, ఇంకా చనిపోలేదని బౌద్ధ మతపెద్దలు అప్పుడు తెలిపారు. కాని, ఈ బౌద్ధ సన్యాసి దగ్గర నరేంద్ర మోది గురించి ప్రస్తావిస్తూ రాసిన ఒక పురాతన కాగితం దొరికిందని ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవలేదు.
చివరగా, 92 సంవత్సరాల వయసులో చనిపోయిన ఈ థాయిలాండ్ మతగురువు లుయాంగ్ ఫోర్ పియాన్ వద్ద మోదీని ప్రస్తావిస్తూ రాసిన కాగితం దొరకలేదు.

created: November 29, 2021


text:
‘ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో ఆడవాళ్ళు కేవలం 1.6%’ అని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2019
ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో ఆడ వారి శాతం కేవలం 1.6% మాత్రమే అని చెప్తూ ఒక గ్రాఫ్ తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో ఆడవాళ్ళు 1.6% ఉంటే, మగవాళ్ళు 98.4% ఉన్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘Forbes’ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో 43% ఆడవాళ్ళు మరియు 57% మగవాళ్ళు ఉన్నారు. భారత దేశం డేటా తీసుకుంటే ఆడవారి శాతం కొంచం తక్కువ ఉన్నట్టు ‘Quartz India’ ఆర్టికల్ లో చుడవొచ్చు. కానీ, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు 2% కంటే తక్కువ మాత్రం కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Facebook Gender Statistics’ అని వెతకగా, ‘Forbes’ ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో 43% ఆడవాళ్ళు ఉంటే, 57% మగవాళ్ళు ఉన్నారు. ఈ డేటాకి సంబంధించిన గ్రాఫ్ ని ‘Statista’ వెబ్ సైట్ లో చుడవొచ్చు.
భారత దేశం డేటా తీసుకుంటే ఆడవారి శాతం కొంచం తక్కువ (24%) ఉన్నట్టు ‘Quartz India’ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఇదే విషయాన్ని ‘The Next Web’ వారి ఆర్టికల్ లో కూడా చూడవొచ్చు. ఇండియా డేటాకి సంబంధించిన గ్రాఫ్ ని కూడా‘Statista’ వెబ్ సైట్ లో చుడవొచ్చు. దేంట్లో కూడా ఆడ వారి శాతం 1.6% లేదు.
చివరగా, ‘ఫేస్బుక్ వాడే వారిలో ఆడవాళ్ళు కేవలం 1.6%’ అని వస్తున్న పోస్టుల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 30, 2019


text:
రాజకీయ నాయకుల పెన్షన్‌పై ఇటీవల ఎటువంటి పిటిషన్ దాఖలు కాలేదు; 2018లోనే ఈ అంశంలో దాఖలైన వ్యాజ్యాన్ని సుప్రీంకోర్టు కొట్టేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 15, 2023
రాజకీయ నాయకుల పెన్షన్‌పై సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైందని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. రాజకీయ నాయకులకు ఎందుకు పెన్షన్ రాకూడదో అన్న విషయంపై తమ అభిప్రాయాన్ని ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ అంశానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజకీయ నాయకుల పెన్షన్‌పై సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఎంపీలకు జీతాలు, పెన్షన్‌లు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు చట్టబద్దమైనవే అంటూ ఇదే అంశంపై  దాఖలైన పిల్‌ను సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే కొట్టేసింది. 2022లో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు కూడా ఇదే అంశంపై దాఖలైన వ్యాజ్యాన్ని కొట్టేసింది. ఆ తరవాత మళ్ళీ ఈ మధ్య కాలంలో రాజకీయ నాయకుల జీతాలు/పెన్షన్‌పై ఎటువంటి పిటిషన్ దాఖలైనట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 106 ప్రకారం, ఎంపీలకు జీతాలు మరియు ఇతర అలవెన్సులకు సంబంధించి చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకు అందించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా ఎంపీలకు జీతాలు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలకు సంబంధించి మన దేశంలో అమలులో ఉన్న చట్టాల గురించి చూద్దాం.
The Salary, Allowances and Pension of Members of Parliament Act, 1954:
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 106, ఎంపీలకు జీతాలు మరియు ఇతర అలవెన్సులకు సంబంధించి చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకు అందించింది. దీనికి అనుగుణంగా The Salary, Allowances and Pension of Members of Parliament Act, 1954  చట్టాన్ని చేసారు.
1954లో చేసిన ఈ చట్టంలో జీతాలు మరియు ఇతర అలవెన్సుల గురించి ప్రస్తావించారు తప్ప, ఈ చట్టంలో ఎంపీలకు పెన్షన్‌కు అందించే అంశంపై ఎటువంటి ప్రస్తావన చేయలేదు. ఐతే 1976లో ఈ చట్టానికి చేసిన సవరణ ద్వారా మొదటిసారి మాజీ ఎంపీలకు పెన్షన్ అందించారు.
ఆ తరవాత కూడా ఈ చట్టానికి చాలా సార్లు సవరణలు చేసారు. 2018లో, ఎంపీల జీతాలు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు ప్రతీ ఐదు ఏళ్ళకు ఒకసారి పెరిగేలా (ద్రవ్యోల్బణం ఆధారంగా) సవరణలు చేసారు. అంతకు ముందువరకు కాలానుగుణంగా ఎంపీల జీతాలను సవరిస్తూ పార్లమెంట్ చట్టాలను చేసేది. కరోనా సమయంలో 2020లో ఎంపీల జీతాలు తగ్గిస్తూ ఒక ఆర్దినన్స్ తీసుకొచ్చారు.
ఎంపీల పెన్షన్‌లు రద్దు చేయాలని 2017లో సుప్రీంకోర్టులో వ్యాజ్యం దాఖలైంది:
ఎంపీలకు జీతాలు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు అందించే విషయానికి సంబంధించిన The Salary, Allowances and Pension of Members of Parliament Act, 1954 చట్టానికి గతంలో చేసిన కొన్ని సవరణల రాజ్యాంగబద్ధతను ప్రశ్నిస్తూ 2017లో ‘లోక్ ప్రహరి’ అనే స్వచ్చంద సంస్థ సుప్రీంకోర్టులో పిల్ దాఖలు చేసింది.
పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా ఎంపీలకు పెన్షన్ మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు అందించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14కి విరుద్ధం అంటూ మరియు ఎలాంటి చట్టం చేయకుండా చట్టసభల సభ్యులకు పెన్షన్ మరియు ఇతర ప్రయోజనాలను అందించే అధికారం పార్లమెంటుకు లేదని కూడా పిటిషన్‌లో పేర్కొంది.
ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయన్ని అడగగా, ‘పదవీకాలం పూర్తయిన తర్వాత కూడా వారి గౌరవాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం ఉన్నందున మాజీ పార్లమెంటు సభ్యులు (ఎంపీలు) పెన్షన్ మరియు ఇతర ప్రయోజనాలను పొందే అర్హత న్యాయబద్ధమే అని కేంద్రం సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపింది.’
ఈ పిల్‌లో ప్రస్తావించిన చట్టాల  రాజ్యాంగబద్ధతను పరిశీలించిన సుప్రీంకోర్టు, ఈ పిల్‌ను 2018లో కొట్టేసింది. మాజీ ఎంపీలకు పెన్షన్ అందించే విషయంలో చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంట్‌కు ఉందని, గతంలో Common Cause, A Registered Society vs. Union of India కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఆధారంగా ఈ పిల్‌ను కొట్టేసింది.
2022లో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇలాంటి వ్యాజ్యాన్ని కొట్టేసింది:
కనీసం ఐదు ఏళ్లు ఎంపీ/ఎమ్మెల్యేలగా పనిచేసిన వారికి మాత్రమే జీవితకాల పెన్షన్ అందించేలా మధ్యప్రదేశ్ మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించాలని కోరుతూ 2022లో దాఖలైన వ్యాజ్యాన్ని మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది.
ఐతే ఈ వ్యాజ్యాన్ని పరిశీలించిన కోర్టు, దాంట్లో లేవనెత్తిన అంశాలపైన సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే (పైన ప్రస్తావించిన 2018, లోక్ ప్రహారి పిల్) ప్రతికూలమైన తీర్పు ఇచ్చిందని తెలుపుతూ ఈ వ్యాజ్యాన్ని కొట్టేసింది.
ఆ తరవాత మళ్ళీ ఈ మధ్య కాలంలో రాజకీయ నాయకుల జీతాలు/పెన్షన్‌పై ఎటువంటి పిటిషన్ దాఖలైనట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. పోస్టులో చెప్తున్నది 2018 దాఖలైన పిల్ గురించి అయ్యుండొచ్చు. దీనినే తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఇప్పుడు షేర్ చేసి ఉండవచ్చు.
చివరగా, ఎంపీల పెన్షన్ అంశంలో ఇటీవల ఎటువంటి పిటిషన్ దాఖలు కాలేదు. 2018లోనే ఈ అంశంలో దాఖలైన వ్యాజ్యాన్ని సుప్రీంకోర్టు కొట్టేసింది.

created: February 15, 2023


text:
ఫైజర్, మాడెర్నా కోవిడ్-19 టీకాలలో పంది కొవ్వు లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2020
కోవిడ్-19 టీకాలో పోర్క్ (పంది) ద్వారా ఉత్పన్నమైన  జెలటిన్ మరియు కొవ్వు ఉన్నందున  ఇప్పుడు ఇస్లాం మత పెద్దలు ఎం చేస్తారో చేస్తారో అని ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతోంది.  పోర్క్ పదార్థాలను వాడటం ఇస్లాం మత చట్ట ప్రకారం నిషేధమని మనకు తెలిసిందే. ఈ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజం ఉందో  ఇప్పుడు చూద్దాం
క్లెయిమ్: కోవిడ్-19 టీకాలో పోర్క్ (పంది) కొవ్వు  ద్వారా చేసే జెలటిన్ వాడారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫైజర్, మాడెర్నా కోవిడ్-19 టీకాలో పంది కొవ్వు లేదు. ఆ సంస్థలు చేసిన టీకాలో ఉన్న పదార్థాలు లిస్ట్ లో పండి కొవ్వు లేదు. రెండు కంపెనీల ప్రతినిధులు కూడా తాము ఎటువంటి పోర్క్ ఉత్పత్తులు కోవిడ్-19 టీకాలో వాడలేదని పేర్కొన్నారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
అసలు టీకాలు ఎందుకు వాడతారు?
టీకాలు శరీరంలో ప్రతిరోధకాలను (యాంటీ బాడీస్) ఉత్తేజపరిచే పదార్థాలు. ఇవి రోగ నిరోధక శక్తి పెంచడంలో కీలక పాత్ర వహిస్తాయి. సాధారణంగా పంది నుండి ఉత్పన్నమైన జెలటిన్, వాక్సిన్ల స్టెబిలైజర్, అంటే ఆ వాక్సిన్ యొక్క స్థిర ఉష్ణోగ్రత ఉంచి జీవిత కాలం పెంచడానికి, భద్రత మరియు సమర్ధతను నిర్ధారించడానికి ఉపయోగించబడతాయి. ఇలా ఇంతకు  ముందు యూకే లో ఇచ్చిన ఫ్లూ, ఎంఎంఆర్ వాక్స్ ప్రో, జొస్టావాక్స్ మరియు వారివాక్స్ లో పంది జెలటిన్ ను వాడారు.
కోవిడ్-19 టీకాలో కూడా పంది కొవ్వు వాడారా?
ప్రపంచం ఇంకా కరోనా మహమ్మారిని ఎదురుకుంటున్నప్పటికీ, కోవిడ్-19 టీకాలో పోర్క్ (పంది) జెలటిన్ ఉందన్న పుకారు ఇస్లాం దేశాల్లో సంచలనం సృష్టిచింది. WHO సంస్థ ప్రకారం ఇప్పటి వరకు 172 వాక్సిన్లు  ప్రీ క్లినికల్ స్టేజి వద్ద ఉన్నాయి. ఇందులో కొన్ని మాత్రమే అత్యవసర ఆమోదం పొందాయి.  ఇలా ఆమోదం పొందిన వాటిలో  ఫైజర్, మాడెర్నా కోవిడ్-19 టీకాలు ముఖ్యమైనవి. ఆ కంపెనీల ప్రతినిధులు తాము పోర్క్ (పంది) జెలటిన్ వాడలేదని పేర్కొన్నారు. ఇదే విషయం తెలుపుతూ AP న్యూస్ మరియు ఇండియా టీవీ  రిపోర్ట్ చేసిన వార్తల్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంతే కాదు, టీకా ఆమోదం కోసం ఈ కంపెనీలు FDA  వారికి సమర్పించిన పదార్థాలు లిస్ట్ లో కూడా పోర్క్ (పంది) జెలటిన్ లేదు.  FDA వారి వెబ్సైటు లో ఫైజర్ మరియు మాడెర్నా టీకాలో   వాడిన పదార్థాల లిస్ట్ కూడా ఉంది. అందులో ఎక్కడా కూడా పోర్క్ (పంది) జెలటిన్ లేదు.
ఇలా టీకాలలో పోర్క్ (పంది) జెలటిన్ మీద చర్చ ఇది మొదటి సారి కాదు.  2018 లో ఇండోనేషియా యులేమా (స్కాలర్స్)  కౌన్సిల్, వారి దేశంలోని అత్యున్నత ఇస్లామిక్ అథారిటీ పంది జెలటిన్ ఉందన్న కారణంగా  మీజిల్స్ రుబెల్లా టీకాను హరామ్ గా ప్రకటించారు. దీని వల్ల,  ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మీజిల్స్ కేసులు ఇండోనేషియా లో నమోదు అయ్యాయని WHO చెప్పింది.
ఇదే కాకుండా, మొన్న భారత దేశంలోని తొమ్మిది ముస్లిం సంస్థల వారు ముంబైలో కలిసి నిపుణుల అభిప్రాయం తీసుకున్న అనంతరం రిపోర్టులో వస్తున్నట్టు పంది జెలటిన్ కల  చైనా కోవిడ్-19 టీకా ‘సినోవాక్’ ముస్లింలకు ఇవ్వరాదు అని Raza అకాడెమి సెక్రటరీ-జనరల్  తెలిపారు- “ఇస్లాం లో పంది హరామ్, అది ఉపయోగించే వాక్సిన్ కూడా హరామ్ అవుతుంది కావున ఈ వాక్సిన్ను అనుమతించరాదు”, అని అయన పేర్కొన్నారు.
ఇదే సందర్భంగా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) అత్యున్నత ఇస్లామిక్ అథారిటీ కరోనా వైరస్ టీకాను ముస్లింలకు ఇవ్వాలని మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. యూఏఈ ఫత్వా కౌన్సిల్ చైర్మన్ మాట్లాడుతూ,  కరోనా వైరస్ టీకాలు ఇస్లాం పోర్క్ ఆంక్షల పరిధిలోకి రావని పేర్కొన్నారు. వేరే ప్రత్యామ్నాయాలు లేనందున, ఇలాంటి మహమ్మారి పరిస్థితుల్లో టీకా మీద హరాం అని అనుమానమున్నా ఔషధంగా పరిగణించాలని అన్నారు.
చివరిగా, ఇప్పటి వరకు ఆమోదించిన ముఖ్యమైన కోవిడ్-19 టీకాలైన ఫైజర్, మాడెర్నా సంస్థలు తయారు చేసిన  టీకాలలో పోర్క్ జెలటిన్ లేదు. మిగతా టీకాల సంగతి ఇంకా తెలియక పొయినా, ఈ రెండిట్లో మాత్రం పోర్క్ జెలటిన్ లేదు.

created: December 29, 2020


text:
జనం ఎవరూ లేకున్నా ప్రధాని మోదీ చేయి ఊపుతున్నాడని అన్నది తప్పు; అక్కడ జనం ఉన్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2022
జనం ఎవరూ లేకుండా ఖాళీగా ఉన్నా, ప్రధాని మోదీ చేయి ఊపుతున్నట్టు వ్యంగ్యంగా రాస్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జనం ఎవరూ లేకున్నా ప్రధాని మోదీ చేయి ఊపుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క మెరుగైన వెర్షన్ చూస్తే, అందులో బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో జనాలు ఉన్నట్టు కనిపిస్తారు. అంతేకాదు, పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఆడియో మార్చి, జనం లేనట్టు అనిపించేలా చేసారు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ‘ANI News’ వారు అలాంటి వీడియోనే వారి యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో పెట్టినట్టు తెలిసింది. వారు పోస్ట్ చేసిన మెరుగైన వెర్షన్ వీడియో చూస్తే, అందులో బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో జనాలు ఉన్నట్టు చూడొచ్చు. అంతేకాదు, ఉన్నావ్‌లో ప్రధాని మోదీకి స్వాగతం పలకడానికి  హెలిప్యాడ్ దగ్గర చాలా జనం వచ్చినట్టు ‘ANI News’ వారు రాసారు. అదే వీడియోని ఉత్తరప్రదేశ్ బీజేపీ ట్విట్టర్ అకౌంట్ కూడా పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఆడియో మార్చి, జనం లేనట్టు అనిపించేలా చేసారు. అదే ప్రదేశానికి సంబంధించి వివిధ వార్తసంస్థలు ప్రచురించిన ఫోటోలు చూడగా, అక్కడ జనం ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. కొన్ని  ఫోటోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, జనం ఎవరూ లేకున్నా ప్రధాని మోదీ చేయి ఊపుతున్నాడని అన్నది తప్పు; అక్కడ జనం ఉన్నారు.

created: February 22, 2022


text:
ఎరిట్రియాలో బహుభార్యత్వం (Polygamy) చట్టబద్ధం కాదు; ఈ కథ కల్పితం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2022
ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఎరిట్రియా దేశంలో పురుషులు రెండు పెళ్లిళ్లు చేసుకోకపోతే జైలు శిక్ష తప్పదని ఆ దేశంలో ఒక చట్టం ఉన్నట్లు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ చేస్తున్నారు. అనేక ప్రముఖ మీడియా ఛానళ్ల వారు కూడా ఈ వార్తపై సామాజిక మాధ్యమాల్లో వీడియో కథనాలు ప్రసారించారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్  ద్వారా తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: ఎరిట్రియాలో బహుభార్యాత్వం చట్టబద్ధం, రెండు పెళ్లిళ్లు చేసుకోని మగవారికి జైలు శిక్ష తప్పదు.
నిజం (ఫాక్ట్): ఇది 2016లో ఒక  గాసిప్ వెబ్‌సైట్ ద్వారా మొదలైన కల్పిత కథ. అప్పుడు, ఎరిట్రియా ప్రభుత్వం ఈ విషయంపై స్పందిస్తూ, ఈ కథ కల్పితమని చెప్పింది. ఎరిట్రియా దేశ పీనల్ కోడ్  ప్రకారం అక్కడ  బహుభార్యత్వం చట్టవిరుద్ధం. అందువల్ల పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని విషయాన్ని గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, అదే విషయంపై ప్రముఖ తెలుగు మీడియా ఛానెల్స్ ఎరిట్రియా దేశంలో పురుషులు రెండు పెళ్లిళ్లు చేసుకోకపోతే జైలు శిక్ష తప్పదని ఆ దేశంలో చట్టం ఉన్నట్లు ప్రచురించిన కథనాలు లభించాయి [ఏబిఎన్ డిజిటల్ ఎక్సక్లూసివ్ , 10టీవీ డిజిటల్ (10టీవీ ఫేస్బుక్ పోస్ట్ ), టీవీ 9 డిజిటల్.]
ఇవే కాకుండా, ఆంధ్రజ్యోతి మరియు న్యూస్ 18 తెలుగు వెబ్సైటులలో ప్రచురించిన  కథనాలు కూడా లభించాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
ఈ వార్తలో నిజానిజాలను తెలుసుకోవడం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే,  2016లో ప్రచురించిన కొన్ని మీడియా కథనాలకు లభించాయి. BBC యొక్క రిపోర్ట్  ప్రకారం, ఈ కథ మొదట క్రేజీ మండే అనే కెన్యా దేశానికి చెందిన ఒక వ్యంగ్యపు ఆర్టికల్స్ రాసే కాలమ్ ద్వారా ప్రచురించబడింది. ఈ కథ అప్పట్లో చాలా రోజులు సోషల్ మీడియాలో ట్రెండ్ అయ్యింది. ఈ కథనంపై కొన్ని ఇతర మీడియా కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు.
ఎరిట్రియన్ ప్రభుత్వం యొక్క ప్రతిస్పందన
దీనిపై 2016లో ఎరిట్రియా సమాచార మంత్రి యెమనే జి. మెస్కెల్ తన స్పందన ట్వీట్ ద్వారా తెలియచేస్తూ, ‘తప్పనిసరిగా ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ మహిళలను పెళ్లి చేసుకోవాలన్న ఒక ముఫ్తీ ఊహాజనిత ఆదేశం గురించిన అసంబద్ధమైన, కల్పిత కథ గురుంచి మీడియా ఇలా నిజమైనదిగా ప్రచారం చేయడం చాలా తప్పు’ (‘Media frenzy to parrot this ludicrous, fabricated & trite story of the Mufti’s presumed religious decree on mandatory polygamy is appalling..’) అని అన్నారు. అస్మారాలో [ఎరిట్రియన్ రాజధాని] ఒక పిచ్చివాడు కూడా ఈ కథని నమ్మడు అని మరొక ఎరిట్రియా అధికారి BBCకి చెప్పారు.
ఎరిట్రియా పీనల్ కోడ్ ప్రకారం బహుభార్యత్వం చట్టవిరుద్ధం. ఈ ఆధారాలను బట్టి ఇది ఈ ఏడాది మళ్ళీ తెరపైకి వచ్చిన ఒక పాత కల్పిత కథనం అని, మరియు ఎరిట్రియాలో బహుభార్యాత్వం చట్టబద్ధం అని పోస్ట్‌లో చెప్తున్న విషయం తప్పు అని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, ఎరిట్రియాలో బహుభార్యత్వం చట్టబద్ధం కాలేదు; ఇది ఒక కల్పిత కథ.


text:
ఈ వీడియోలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 7, 2022
“సైకిల్ గుర్తు పక్కన బటన్ నొక్కి, కొత్త పాకిస్తాన్ స్థాపిద్దాం”, అని సమాజ్‌వాదీ పార్టీకి మద్దతు పలుకుతూ  ఉత్తర ప్రదేశ్ ముస్లింలు నినాదాలు చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ‘నవ భారత్ టైమ్స్’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఈ వీడియోని బీజేపీ నాయకుడు వై. సత్య కుమార్ తన ట్విట్టర్ హ్యండిల్‌లో షేర్ చేస్తూ, ఈ సంఘటన సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కాన్పూరులో నిర్వహించిన ఒక ర్యాలీలో చోటుచేసుకున్నది అని తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ర్యాలీలో ముస్లిం కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): బితూర్ నియోజకవర్గం సమాజ్‌వాదీ పార్టీ నాయకుడు మునీంద్ర శుక్లా ఈ ర్యాలీకి సంబంధించిన స్పష్టమైన వీడియోని తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసారు. సోషల్ మీడియాలో ఈ వీడియోకి సంబంధించి చేస్తున్న ప్రచారం పూర్తిగా తప్పని మునీంద్ర శుక్లా స్పష్టం చేసారు. బితూర్ నియోజకవర్గం అసిస్టెంట్ రిటర్నింగ్ ఆఫిసర్ (ARO) ఈ వివాదంపై స్పందిస్తూ మునీంద్ర శుక్లా టిక్రా గ్రామంలో నిర్వహించిన ర్యాలీలో అతని మద్దతుదారులు “పాకిస్తాన్ జిందాబాద్” నినదాలు చేయలేదని స్పష్టం చేసారు. అంతేకాదు, ‘నవ భారత్ టైమ్స్’ వార్తా సంస్థ తాము పెట్టిన ట్వీట్‌ని డిలీట్ చేసి, మునీంద్ర శుక్లా ర్యాలిలో పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాల గురించి రిపోర్ట్ అయిన సమాచారం తప్పని ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
‘నవ భారత్ టైమ్స్’ వార్తా సంస్థ ఈ వీడియోని ట్వీట్ (ఇప్పుడు ఆ  ట్వీట్‌ని తొలగించారు) చేస్తూ, వీడియోలోని ఘటన బితూర్ నియోజకవర్గం టిక్రా గ్రామంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ నాయకుడు మునీంద్ర శుక్లా నిర్వహించిన ర్యాలీలో చోటుచేసుకుందని తెలిపారు. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన స్పష్టమైన సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన స్పష్టమైన వీడియోని సమాజ్‌వాదీ పార్టీ నాయకుడు మునీంద్ర శుక్లా తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. మునీంద్ర శుక్లా షేర్ చేసిన ఈ వీడియోలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కార్యకర్తలు, “మొహర్ మారో తాన్ కే, సైకిల్ కో పహచాన్ కే, మాటి చోర్ భగాన హే” నినాదాలు చేసినట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఈ వీడియోలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు ఎక్కడా చేయలేదు. టిక్రా గ్రామంలో తాను నిర్వహించిన ప్రచార కార్యక్రమంలోని వీడియోని సోషల్ మీడియాలో తప్పుడు కథనాలతో షేర్ చేస్తున్నారని మునీంద్ర శుక్లా వీడియో ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న తప్పుడు ప్రచారాల గురించి మునీంద్ర శుక్లా బితూర్ పోలీస్ స్టేషన్లో ఒక కంప్లైంట్ ఫైల్ చేసారు. ప్రతిపక్ష పార్టీలు తన గురించి తన ప్రచార కార్యక్రమాల గురించి ప్రజలకు అవాస్తవ సమాచారాన్ని తెలపడమే లక్ష్యంగా సోషల్ మీడియాలో తప్పుడు కథనాలని సృష్టిస్తున్నారని మునీంద్ర శుక్లా తన కంప్లైంటులో ఆరోపించారు. బితూర్ నియోజకవర్గం అసిస్టెంట్ రిటర్నింగ్ ఆఫిసర్ (ARO) ఈ వివాదంపై స్పందిస్తూ, టిక్రా గ్రామంలో మునీంద్ర శుక్లా నిర్వహించిన ర్యాలిలో సమాజ్‌వాదీ కార్యకర్తలు “పాకిస్తాన్ జిందాబాద్” అనే నినదాలేవీ చేయలేదని స్పష్టం చేసారు.
कानपुर प्रशासन ने अपनी जांच में पाया –
'बिठूर विधानसभा के सपा प्रत्याशी मुनींद्र शुक्ला की रैली के दौरान 'पाकिस्तान जिंदाबाद' के नारे नहीं लगाए गए #UPElections2022 #Kanpur pic.twitter.com/uujv6GwkaW
అంతేకాదు, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ర్యాలిలో పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసినట్టు పబ్లిష్ అయిన వార్తా రిపోర్టులు తప్పని తేలాయని ‘నవ భారత్ టైమ్స్’ 05 ఫిబ్రవరి 2022 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. కాన్పూర్ జిల్లా ‘ఫ్లయింగ్ స్క్వాడ్ టీం’ (FST) ఈ వీడియోకి సంబంధించి జరిపిన దర్యాప్తులో,  బితూర్ నియోజకవర్గంలో జరిగిన ప్రచార కార్యక్రమంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలేవి చేయలేదని నివేదికలో తెలిపింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు ఏవి చేయలేదు.

created: February 7, 2022


text:
మటన్ లో కొరోనా వైరస్ ఉన్నట్టు ఎటువంటి ఆధారం లేదు. సరిగ్గా వేడిచేసిన మాంసం తినడం హానికరం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2020
‘మటన్ లోకి వచ్చిన కొరోనా వైరస్’ అని చెప్తూ, ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మటన్ లోకి వచ్చిన కొరోనా వైరస్ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది. అంతేకాదు, అది ఐదారేళ్ల క్రితం తీసిన ఫోటో. సరిగ్గా వేడిచేసిన మాంసం తినొచ్చని FSSAI మరియు WHO వారు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అలాంటి ఫోటోతో కూడిన ‘జస్ట్ డయల్’ వెబ్ సైట్ లింక్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. కానీ, పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్నన్ని మచ్చలు ఒరిజినల్ ఫోటోలో ఉండవు. కేవలం ఒక్క చోట మాత్రమే కొన్ని మచ్చలు ఉన్నట్టు ఒరిజినల్ ఫోటోలో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ఒరిజినల్ ఫోటోని ‘జస్ట్ డయల్’ వెబ్సైటులో పెట్టిన ‘Khaja A – 1 Mutton Shop’ వారికి FACTLY ఫోన్ చేసి మాట్లాడగా, ఆ ఫోటోను సుమారు ఐదారేళ్ల క్రితం తీసినట్టుగా తెలిపారు. కానీ, కొరోనా వైరస్ (కోవిడ్-19) గత సంవత్సరం డిసెంబర్ లో మొదటిసారి రిపోర్ట్ అయ్యింది. కావున, సోషల్ మీడియాలో ఒరిజినల్ ఫోటోని ఎడిట్ చేసి, కొరోనా వచ్చినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.
చికెన్, మటన్ మరియు ఇతర నాన్-వెజ్ ఆహారాలు తినడం ద్వారా కొరోనా వైరస్ వ్యాపిస్తుందని ఎటువంటి శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు లేవని FSSAI ( Food Safety and Standards Authority of India) సి‌ఈ‌ఓ జీ. ఎస్. జీ. అయ్యంగార్ తెలిపారు.
అంతేకాదు, సరిగ్గా వేడి చేసిన మాంసం తినవచ్చని FSSAI పెట్టిన ప్రెస్ రిలీజ్ లో మరియు WHO (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ) వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు.
చికెన్, మటన్, చేపలు మరియు గుడ్లు తినడం ద్వారా కొరోనా వైరస్ వస్తుందని చెప్పడానికి  ఇప్పటివరకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని కేంద్ర పశుసంవర్ధక, మత్స్యశాఖ మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ కూడా ట్వీట్ చేసారు
भ्रांतियों से सावधान:-
मटन ,चिकन अण्डा और मछली खाने से कोरोना वाइरस का संक्रमण नहीं होता है! pic.twitter.com/Ai9S75AZO5
ఇంతకముందు, చికెన్ లో కొరోనా వైరస్ దొరికిందని కొన్ని మెసేజ్లు వైరల్ అయినప్పుడు, అవి ఫేక్ అని FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘మటన్ లోకి వచ్చిన కొరోనా వైరస్’ అంటూ పెట్టిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది. సరిగ్గా వేడిచేసిన మటన్ తినొచ్చు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆర్‌బీఐ మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ మోదీని విమర్శిస్తూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 18, 2024
ఆర్‌బీఐ మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ ప్రధాని మోదీని విమర్శిస్తూ “మోదీ తన నాలుగేళ్ల పదవీకాలంలో భారతదేశాన్ని 40 ఏళ్లు వెనక్కి నెట్టారని మరియు మోదీ కులతత్వంతో వ్యవహరిస్తున్నారు” అని కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేశారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ తన నాలుగేళ్ల పదవీ కాలంలో భారతదేశాన్ని 40 ఏళ్లు వెనక్కి నెట్టారు – రఘురామ్ రాజన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): మోదీ ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాలపై రఘురామ్ రాజన్ విమర్శనాత్మక పరిశీలనలు చేసిన సందర్భాలు ఉన్నప్పటికీ, వైరల్ అవుతున్న వ్యాఖ్యలను రఘురామ్ రాజన్ చేసినట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. ఈ కల్పిత వ్యాఖ్యలు రాజన్‌కు ఆపాదిస్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్, ప్రస్తుత మోదీ నాయకత్వాన్ని విమర్శిస్తూ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు వైరల్ క్లెయిమ్‌లో పేర్కొన్నారు. రఘురామ్ రాజన్ అనేక సందర్భాల్లో మోదీ ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాలను విమర్శించినప్పటికీ, వైరల్ పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు ప్రత్యేకంగా మోదీని లక్ష్యంగా చేసుకుని వ్యాఖ్యలు చేసిన దాఖలాలు లేవు.
రఘురామ్ రాజన్ 2019లో  మోదీ ప్రభుత్వాన్ని విమర్శిస్తూ మోదీ అధికారాన్ని మొత్తం తన వద్దనే కేంద్రీకృతం చేసుకున్నారని, ఈ విధమైన పాలన ఆర్థిక సంస్కరణల అమలులో సరిగా పనిచేయదు అని విమర్శించారు. అలాగే 2023లో తన లింక్డ్‌ఇన్‌లో చేసిన పోస్టు ద్వారా రాజన్ ప్రత్యేకంగా మొబైల్ తయారీ రంగానికి సంబంధించిన అంశలను ప్రస్తావిస్తూ మోదీ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన లార్జ్ స్కేల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి సంబంధించిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ స్కీమ్ (పిఎల్‌ఐ)కి వ్యతిరేకంగా తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు.
వైరల్ అవుతున్న వ్యాఖ్యలను రఘురామ్ రాజన్ చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఒక వేళ  రాజన్ అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేస్తే ఖచ్చితంగా వార్తసంస్థలు రిపోర్ట్ చేసేవి. దీన్ని బట్టి ఈ కల్పిత వ్యాఖ్యలు రాజన్‌కు ఆపాదిస్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు అని నిర్ధారించవొచ్చు.
చివరగా, ఆర్‌బీఐ మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ మోదీని విమర్శిస్తూ ఈ వ్యాఖ్యలను చేయలేదు.

created: January 18, 2024


text:
రాష్ట్రపతి రాంనాథ్ కోవింద్ దంపతులు బ్రహ్మ గుడి (రాజస్తాన్) మెట్ల మీద పూజలు చేసుకుంది దళితులని వారిని గుడి యాజమాన్యం అనుమతించకపోవడం వల్ల కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2020
ఒక ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, రాష్ట్రపతి రాంనాథ్ కోవింద్ కుటుంబం దళిత వర్గానికి చెందడం వల్ల రాజస్తాన్ లోని బ్రహ్మ గుడి యాజమాన్యం వారిని లోపలి అనుమతించలేదని, దాంతో వారు గుడి మెట్ల వద్దనే పూజ చేసుకున్నారని చెప్తున్నారు. కానీ, FACTLY విశ్లేషణ లో రాంనాథ్ కోవింద్ భార్య సవిత కి బ్రహ్మ గుడి మెట్లు ఎక్కడానికి సమస్యగా ఉండడం వల్ల వారు ఆలయం వెలుపలే పూజ చేసుకున్నట్లుగా తెలిసింది. అంతేకాదు, ‘The Wire’ సంస్థ వారు 2018 లో బ్రహ్మ గుడి పురోహితులను సంప్రదించినప్పుడు, వారు కూడా అదే విషయం తెలిపి, కోవింద్ కూతురు స్వాతి గర్భ గుడి లోపలికి వెళ్లి దర్శనం చేస్కున్నట్లుగా తెలియజేసారు. ఫోటో సోషల్ మీడియా లో తప్పుడు ఆరోపణలతో చలామణీ అవుతుండడంతో, రాష్ట్రపతి కోవింద్ కి సమయం లేకపోవడంవల్ల వారు పూర్తి దర్శనం చేసుకోలేకపోయారని, అంతేకాని మరేయితర కారణం లేదని రాష్ట్రపతి కి ఆ సమయంలో ప్రెస్ సెక్రటరీ గా పని చేసిన అశోక్ మల్లిక్ స్పష్టం చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.hindustantimes.com/jaipur/first-family-offers-prayers-at-pushkar-ajmer-dargah/story-IxH4Gsf6TZYN0TzzUz7ZgL.html
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.india.com/news/india/priest-attacked-for-allegedly-stopping-president-ram-nath-kovind-from-entering-temple-in-rajasthan-3080043/
3. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://thewire.in/media/no-the-president-was-not-stopped-from-entering-the-pushkar-temple
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించి నిపుణుల అంచనాలు తప్పు అవుతాయని రతన్ టాటా అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2020
రతన్ టాటా రాసినట్లుగా సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్న ఒక మెసేజ్ లో మనుషులు చిత్తశుద్ధి మరియు పట్టుదలతో ప్రయత్నాలు చేయడం వలన COVID-19 సంక్షోభం వల్ల భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ పడిపోతుందని అంచనా వేస్తున్న నిపుణుల అభిప్రాయం తప్పు అవుతుంది అని ఉంది. ఆ మెసేజ్ లో ఆయన భారత దేశం COVID-19 ని ఓడించి తిరిగి పుంజుకుంటుంది అని నమ్మకం వ్యక్తం చేసాడు. కానీ,  రతన్ టాటా తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్న ఆ మెసేజ్ ని  తాను చెప్పలేదు మరియు రాయలేదు అని ధృవీకరించారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://twitter.com/RNTata2000/status/1248850442030907398
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కాబా లేకుంటే భూ భ్రమణం ఆగిపోతుందని వెల్లడిస్తూ ఎటువంటి పరిశోధన జరగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 21, 2023
“కాబా లేకుంటే ప్రపంచం ఆగిపోతుంది. ఎందుకంటే భూభ్రమణం తవాఫ్ మరియు నమాజ్ కారణంగా జరుగుతుంది” అని ప్రొఫెసర్ లారెన్స్ ఇ. జోసెఫ్ అనే వ్యక్తి తను చేసిన పరిశోధనల ద్వారా వెల్లడించాడని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది . దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాబా లేకుంటే ప్రపంచం ఆగిపోతుందని, ఎందుకంటే భూభ్రమణం తవాఫ్ మరియు నమాజ్ కారణంగా జరుగుతుందని ప్రొఫెసర్ లారెన్స్ ఇ. జోసెఫ్ తన పరిశోధన ద్వారా వెల్లడించాడు.
ఫాక్ట్: లారెన్స్ ఇ. జోసెఫ్ లేదా మరే ఇతర వ్యక్తి కానీ ఈ తరహా పరిశోధన చేయలేదు. మనిషి, మతం పుట్టక ముందే 450 కోట్ల ఏళ్ల నుంచే భూ భ్రమణం జరుగుతుంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, ముస్లింలు పవిత్రంగా భావించే మక్కాలో ఉన్న కాబా గురించి ఈ తరహా పరిశోధన ఏదైనా జరిగిందా అని సంబంధిత వెబ్‌సైట్లలో వెతకగా, మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ఇక వైరల్ పోస్టులో పేర్కొన్న ప్రొఫెసర్ లారెన్స్ ఇ. జోసెఫ్ కూడా తన పుస్తకాలలో, ఇంటర్వ్యూలలో, పరిశోధనలలో కూడా ఎక్కడా ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేశాడని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. ఇక ఈ పోస్టులోని విషయం గురించి మరింత వెతకగా, ఇది 2019 లో ఒక అనామక ఇండోనేషియా బ్లాగులో ఎటువంటి ఆధారాలు లేకుండా రాయబడిందని గుర్తించాం.
అయితే, గతంలో వివిధ కారణాల వల్ల హజ్ యాత్రను ఇప్పటికే 40 సార్లకు పైగా రద్దు చేశారు. అప్పుడు కూడా భూ భ్రమణం ఆగలేదు.  పైగా, భూమి ఏర్పడిన 450 కోట్ల ఏళ్ల నుంచి కూడా భూ భ్రమణం జరుగుతుంది మరియు సుమారు 1400+ సంవత్సరాల క్రితం మాత్రమే ఇస్లాం మతం వృద్ధి చెందింది. పై ఆధారాలను బట్టి, భూ భ్రమణం జరుగడానికి ఎటువంటి మతంతో కానీ ఆచారాలతో కానీ సంబంధం లేదని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, కాబా లేకుంటే భూ భ్రమణం ఆగిపోతుందని చెప్తూ ఎటువంటి  పరిశోధన జరగలేదు.


text:
దుబాయ్‌లో రివాల్వింగ్ టవర్ ఏది ప్రారంభం కాలేదు; ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కేవలం ఒక 3D ప్రదర్శన మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2022
దుబాయ్‌లో రివాల్వింగ్ టవర్ ప్రారంభమైందంటూ ఒక వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో బిల్డింగ్ లోని కొంత భాగం చుట్టూ తిరుగుతూ కనిపిస్తుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ బిల్డింగ్‌కు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దుబాయ్‌లో ప్రారంభించిన రివాల్వింగ్ టవర్ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ఒక 3D ప్రదర్శన మాత్రమే, నిజంగా బిల్డింగ్ తిరగడం లేదు. పైగా ఈ వీడియోకు, దుబాయ్‌కు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ బిల్డింగ్ అమెరికా డల్లాస్‌లోని AT&T డిస్కవరీ డిస్ట్రిక్ట్‌లోని ఒక బిల్డింగ్. ఈ బిల్డింగ్‌కు ఒక స్క్రీన్ అమర్చి, దీనిపై తరచూ ప్రదర్శనలు చేస్తుంటారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్న బిల్డింగ్‌కు దుబాయ్‌కు ఎటువంటి సంబంధంలేదు, ఆ బిల్డింగ్ అమెరికాలో ఉంది. పైగా పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆ బిల్డింగ్ నిజంగా తిరగట్లేదు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, బిల్డింగ్ తిరుగుతున్న దృశ్యాలను వేరే ఆంగిల్‌లో షూట్ చేసిన వీడియోను నవంబర్ 2021లో షేర్ చేసిన ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్టు మాకు కనిపించింది. ఈ పోస్టులోని వివరణ ప్రకారం ఆ వీడియోలో ఉన్నది డల్లాస్‌లోని AT&T డిస్కవరీ డిస్ట్రిక్ట్‌లోని ఒక బిల్డింగ్ (మీడియా వాల్).
ఈ ఫేస్‌బుక్ పోస్టు ఆధారంగా గూగుల్‌లో వెతకగా తెలిసిన సమాచారం ప్రకారం AT&T డిస్కవరీ డిస్ట్రిక్ట్‌లోని ఒక బిల్డింగ్‌కు ఒక స్క్రీన్ అమర్చారు, దీనిని మీడియా వాల్ అని అంటారు. ఈ స్క్రీన్‌పై తరచూ ప్రదర్శనలు జరుగుతాయి. ఇలా ఆ స్క్రీన్‌పై జరిగిన కొన్ని ప్రదర్శనలు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కూడా ఈ మీడియా వాల్‌పై ప్రదర్శించిన ఒక 3D ఇల్యూషన్ మాత్రమే. నిజంగా బిల్డింగ్ తిరగలేదు. ఇకపోతే దుబాయ్‌లో నిజంగానే ఇలాంటి ఒక బిల్డింగ్ ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
చివరగా, దుబాయ్‌లో రివాల్వింగ్ టవర్ ఏది ప్రారంభం కాలేదు. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కేవలం ఒక 3D ప్రదర్శన మాత్రమే.


text:
కోవిడ్ వాక్సిన్ తీసుకున్న పదిహేను రోజులలోపు టెస్ట్ చేసుకుంటే పాజిటివ్ వస్తుందన్న వార్తకి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 20, 2021
‘కోవిడ్ వాక్సిన్ తీసుకున్న తర్వాత పదిహేను రోజుల వరకి టెస్ట్ చేస్తే పాజిటివ్ వస్తుందని, అందుకే కోవిడ్ కేసులు పెరుగుతున్నాయని’ చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది, ఇదే వీడియోని యూట్యూబ్ లో కూడా అప్లోడ్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోలో చెప్తున్నా దానిలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్ వాక్సిన్ తీసుకున్న తర్వాత పదిహేను రోజుల లోపు టెస్ట్ చేస్తే పాజిటివ్ వస్తుందని, అందుకే కోవిడ్ కేసులు పెరుగుతున్నాయని’ చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): అమెరికాకి చెందిన సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (CDC) చెప్తున్నదాని ప్రకారం వాక్సిన్ తీసుకున్న పదిహేను రోజుల లోపే టెస్ట్ పాజిటివ్ వస్తుందనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కాకపోతే సాధారణంగా వాక్సిన్ తీసుకున్న తరవాత శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించడానికి రెండు వారాలు పడుతుంది. ఒకవేళ వాక్సిన్ తీసుకోక ముందు గాని లేక వాక్సిన్ తీసుకున్న వెంటనే (ఇంకా రోగనిరోధక శక్తి డెవలప్ కాకముందు) ఒక వ్యక్తి వైరస్ బారినపడే అవకాశం ఉందని, దీనికి కారణం వాక్సిన్ రోగనిరోధక శక్తి డెవలప్ చేయడానికి తగిన సమయం దొరకలేదని అర్ధం.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
అసలు కోవిడ్-19 టీకా ఎలా పని చేస్తుంది, దాని ప్రభావం ఏమిటి?
కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ యొక్క ప్రభావాన్ని పరిశోధిస్తున్న అమెరికాకి చెందిన సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (CDC) చెప్తున్నదాని ప్రకారం వాస్తవిక పరిస్థుతులలో టీకా పనితీరుని చాలా అంశాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. వైరస్ యొక్క వేరియంట్స్, వాక్సిన్ డోస్ తీసుకొనే షెడ్యూల్, వాక్సిన్ స్టోరింగ్, హ్యాండ్లింగ్ వంటి పలు కారణాలను CDC పేర్కొంది.
CDC వెబ్సైటు లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం కోవిడ్ వాక్సిన్ తీసుకున్న తరవాత వాక్సిన్ తీసుకున్న చేతిలో నొప్పి, వాక్సిన్ తీసుకున్న ప్రదేశం ఎరుపు రంగులోకి మారడం లేదా వాపు ఉండడం, అలాగే అలసట, తలనొప్పి, కండరాల నొప్పి, చలి, జ్వరం మరియు వికారంగా ఉండటం వంటి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉండే అవకాశం ఉందని, ఐతే ఇలా జరగడం సాధారణమేనని, పైగా శరీరం COVID-19 కు కారణమయ్యే వైరస్ నుండి రక్షణను పెంచుతున్నట్లు సంకేతం అని తెలిపింది.
వాక్సిన్ తీసుకున్న వారు వైరస్ బారిన పడే అవకాశం ఉందా?
సాధారణంగా వాక్సిన్ యొక్క నిర్ధారిత డోసులన్నీ తీసుకున్న తరవాత శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందడానికి రెండు వారాల సమయం పడుతుంది. ఒకవేళ వాక్సిన్ తీసుకున్న వెంటనే (ఇంకా రోగనిరోధక శక్తి డెవలప్ కాకముందు) ఒక వ్యక్తి వైరస్ బారినపడే అవకాశం ఉందని, దీనికి కారణం వాక్సిన్ రోగనిరోధక శక్తి డెవలప్ చేయడానికి తగిన సమయం దొరకలేదని అర్ధం అని ఈ వెబ్సైటులో పేర్కొన్నారు.
ఐతే వాక్సిన్ తీసుకోని వారితో పోలిస్తే తీసుకున్న వారిలో వైరస్ తీవ్రత గానీ చనిపోవటం గాని తక్కువే. వాక్సిన్ తీసుకున్న వారు మళ్ళీ కరోనాకి గురయ్యే అవకాశం చాలా తక్కువ అయినప్పటికీ, ఏ వాక్సిన్ కూడా వ్యాది భారిన పడకుండా వంద శాతం నిరోదించలేదని, వాక్సిన్ తీసుకున్న వారిలో కొద్ది శాతం మందికి COVID-19కి కారణమైన వైరస్ బారిన పడే అవకాశం ఉందని, వీటిని “వాక్సిన్ బ్రేక్త్రు కేసులు” అంటారని పేర్కొన్నారు. ఐతే ఇది సాదారణమేనని ఈ సమాచరంలో ఉంది.
వాక్సిన్ తీసుకున్న వారికి 15 రోజుల లోపు టెస్ట్ రిజల్ట్ పాజిటివ్  వస్తుందా?
వాక్సిన్ తీసుకున్న ప్రతి ఒక్కరికి పదిహేను రోజుల లోపు టెస్ట్ చేస్తే కచ్చితంగా పాజిటివ్ వస్తుందని CDC ఎక్కడా కూడా పేర్కొనలేదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) కూడా వాక్సిన్ తీసుకున్న పదిహేను రోజుల లోపు టెస్ట్ చేస్తే పాజిటివ్ వస్తుందని ఎక్కడ కూడా పేర్కొనలేదు. దీన్నిబట్టి, పోస్టులోని వీడియోలో చెప్తున్న విషయానికి ఎటువంటి సైంటిఫిక్ ఆధారాలు లేవని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
సాధారణంగా కోవిడ్ టీకా తీసుకున్నవారు మళ్ళి PCR లేదా యాంటిజెన్ టెస్ట్ చేపించినప్పుడు పాజిటివ్ రాదనీ, ఎందుకంటే ఈ టెస్ట్స్ కేవలం మన శరీరంలో వైరస్ ఉందొ లేదో మాత్రమే తేలుస్తుందని, అదే యాంటీబాడీ టెస్ట్ లో పాజిటివ్ వచ్చే అవకాశం ఉందని ఈ వెబ్సైటులో పేర్కొన్నారు. దీనికి కారణం యాంటీబాడీ టెస్ట్ కేవలం శరీరంలోని కోవిడ్ -19 రోగనిరోధక శక్తిని కొలుస్తుంది. వాక్సిన్ తీసుకున్న తరవాత రోగనిరోధక శక్తి పెంపొందుతుంది కాబట్టి యాంటీబాడీ టెస్ట్ పాజిటివ్ వస్తుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) కోవిడ్ కి సంబంధించిన సమాచారంలో ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది.
ఇటీవల కాలంలో దేశంలో పెరుగుతున్న కరోనా కేసుల నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, కోవిడ్ వాక్సిన్ తీసుకున్న పదిహేను రోజులలోపు టెస్ట్ చేసుకుంటే పాజిటివ్ వస్తుందన్న వార్తకి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.


text:
శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాను నివారించవచ్చు అనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 12, 2022
శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాని నివారించవచ్చని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ప్రముఖ చాతి వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ జరీర్ ఉద్‌వాడియా పేరుతో ఈ వార్త షేర్ అవుతుంది. ఆల్కలీన్ స్వభావం కలిగిన అల్లంలో అధిక pH విలువ కలిగిన ఉండడం వల్ల శొంఠి పొడి ద్వారా ఇన్ఫెక్షన్లను కట్టడి చేయవచ్చని ఈ పోస్టులో పేర్కొన్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్న దాంట్లో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాని నివారించవచ్చు – డాక్టర్ జరీర్ ఉద్‌వాడియా.
ఫాక్ట్ (నిజం): శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాని లేదా ప్రత్యేకించి ఓమిక్రాన్ వేరియంట్‌ని కట్టడి నియంత్రించవచ్చు అనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. WHO నిపుణులు మరియు ఇతర సంస్థలు కూడా ఇదే చెప్తున్నాయి. ఇదే వార్త డాక్టర్ సుషీల్ రాజ్దన్ పేరుతో వైరల్ అయినప్పుడు, ఈ వార్త ఫేక్ అని అయన స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాని లేదా ప్రత్యేకించి ఓమిక్రాన్ వేరియంట్‌ని కట్టడి నియంత్రించవచ్చు అనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. పైగా అల్లం, నిమ్మకాయలు మొదలైనవాటితో కరోనాని నియంత్రించలేమని WHO నిపుణులు, ప్రముఖ సంస్థలు ఇప్పటికే స్పష్టం చేసాయి.
Lemon and Ginger are definitely immune boosters for the body, but they are NOT a cure for COVID-19. So whereas it is a good habit to take them regularly to help with improving immunity, please couple that with handwashing; sanitizing; keeping social distance and wearing of masks.
ముక్కు ద్వారాలలో వెల్లుల్లి రెబ్బలను ఉంచడం వల్ల ముక్కు మూసుకుపోవడం, సైనస్‌ల వంటి సమస్యలకు ఉపశమనం లభించదని పలు అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). పైగా ముక్కు ద్వారాల్లో అల్లం, లవంగాలు మొదలైనవి ఉపయోగించిన తర్వాత తలెత్తే సమస్యల గురించి వైద్యులు ఇప్పటికే  హెచ్చరించారు.
డాక్టర్ జరీర్ ఉద్‌వాడియా గురించి సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, TB-RePORT International అనే వెబ్సైటులో గురించిన సమాచారం మాకు లభించింది. ఐతే ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న జరీర్ ఉద్‌వాడియా ఫోటో ప్రకారం వైరల్ పోస్టులో ఉన్నది అసలైన జరీర్ ఉద్‌వాడియా కాదని స్పష్టమవుతుంది. ఇలా అయన పేరు వాడుకొని ఈ పోస్టును వైరల్ చేస్తున్నారు.  అలాగే డాక్టర్ జరీర్ ఉద్‌వాడియా కరోనాపై చేసిన ప్రసంగాలలో ఎక్కడ కూడా శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాని నియంత్రించవచ్చని చెప్పలేదు.
ఇంతకు ముందు కూడా పోస్టులో ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి ఇదే విషయాన్నీ చెప్తున్న వీడియో ప్రసిద్ధ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ సుశీల్ రజ్డాన్ పేరుతో వైరల్ అయ్యింది. ఐతే ఈ వార్త వైరల్ అవ్వడంతో,  డాక్టర్ సుశీల్ రజ్డాన్‌ని స్పందిస్తూ, వీడియోలో చెప్తున్న చిట్కాకి శాస్త్రీయత లేదని, అది ఫేక్ అని స్పష్టం చేసారు. వీడియోలో ఉన్నది తానూ కాదని కూడా స్పష్టం చేసారు.
సాధారణంగా జలుబు, దగ్గు మరియు రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడానికి పొడి, తేనె, అల్లం రసం యొక్క మిశ్రమాన్ని వాడుతుంటారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే వీటి ద్వారా కరోనాని నియంత్రించవచ్చు అనడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
గతంలో పలు కరోనా చిట్కాలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు, FACTLY వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ రాసిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, శొంఠి పొడి ద్వారా కరోనాను నివారించవచ్చు అనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.

created: January 12, 2022


text:
అధిక వైబ్రేషన్ కలిగే పనులు చేయడం వల్ల కరోనా వైరస్ నుండి రక్షించుకోవచ్చని చెప్పడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2021
‘కోవిడ్ వైరస్ 5.5 హెర్ట్జ్ వైబ్రేషన్ కలిగి ఉంది మరియు 25.5 హెర్ట్జ్ పైన చనిపోతుంది’, కాబట్టి మనిషి ఎక్కువ వైబ్రేషన్ కలిగే పనులు చేయడం వల్ల కరోనా వైరస్ నుండి రక్షించుకోవచ్చు అని చెప్తున పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్ వైరస్ 5.5 హెర్ట్జ్ వైబ్రేషన్ కలిగి ఉంది మరియు 25.5 హెర్ట్జ్ పైన చనిపోతుంది’, కాబట్టి మనిషి అధిక వైబ్రేషన్ కలిగే పనులు చేయడం వల్ల కరోనా వైరస్ నుండి రక్షించుకోవచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అధిక ఫ్రీక్వెన్సీలో వైబ్రేషన్ అయ్యే పనులు చేయడం ద్వారా కరోనాని నివారించొచ్చని చెప్పడానికి ప్రస్తుతానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ప్రస్తుతం పాటిస్తున్న కరోనా చికిత్సలో ఇలాంటి పద్దతులేవి ఆచరణలో లేవు. అధిక ఫ్రీక్వెన్సీలో వైబ్రేషన్స్, అల్ట్రా సౌండ్ వేవ్స్ తో కరోనాని ఎదుర్కొనడానికి సంబంధించిన పరిశోధనలు జరుగుతున్నప్పటికీ అవి ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉన్నాయి. జీవితం పట్ల సానుకూల దృక్పథం కలిగి ఉండటం మంచి విషయమే అయినప్పటికీ, కేవలం ఈ ఒక్క విషయాన్నే పాటించి కోవిడ్కి సంబంధించి ప్రభావం చూపుతున్న ఇతర పద్దతులను పాటించకపోయే ప్రమాదం ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
WHO, ICMR ఏం చెప్తున్నాయి?
అధిక ఫ్రీక్వెన్సీలో వైబ్రేషన్ అయ్యే పనులు చేయడం ద్వారా కరోనాని నివారించోచ్చని చెప్పడానికి ప్రస్తుతానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ప్రస్తుతానికి కరోనాకి వాక్సిన్ టీకా మరియు  ఇతర వైద్య పద్దతుల ద్వారా చికిత్సను అందిస్తున్నారే తప్ప పోస్టులో చెప్పినట్టు వైబ్రేషన్ థెరపీతో కాదు. ఒకవేళ ఈ వైబ్రేషన్ థెరపీ ద్వారా కరోనా నివారించగలిగితే ప్రపంచ స్థాయిలో కోవిడ్ ని పర్యవేక్షిస్తున్న  ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గాని లేక భారత్ లో కోవిడ్ ని పర్యవేక్షిస్తున్న ICMR వంటి సంస్థలు కోవిడ్ పేషెంట్స్ కి వైబ్రేషన్ థెరపీ సూచించేవారు, కాని ఇప్పటి వరకి WHO లేదా ICMR లేదా భారత ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ గాని ఇటువంటి సూచనలేవి చేయలేదు. పైగా ఈ వెబ్సైటులో వైబ్రేషన్ థెరపీకి సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం కూడా అందుబాటులో లేదు.
గతంలో కూడా ఇదే వార్త వైరల్ అయ్యాయి
ఇంతకు ముందు కూడా ఇదే వార్త  సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు బ్రెజిల్ కి చెందిన బ్రెజిలియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ హోలిస్టిక్ థెరపిస్ట్స్ (ABRATH) ఈ వార్తలోని సమాచారం అసంపూర్తిగా ఉందని తెలిపింది. ఐతే అధిక వైబ్రేషన్ కలిగించే ప్రక్రియలు మనల్ని రక్షిస్తాయని కొన్ని అధ్యయనాలు మరియు నివేదికలు తెలుపుతున్నప్పటికీ, ఇరవై నాలుగు గంటలు ఇలా అధిక వైబ్రేషన్ కలిగించే పనులు చేయడం సాధ్యం కాదని తెలిపింది.
రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ కూడా ఇదే వార్త ఇతర దేశాల్లో వైరల్ అయినప్పుడు ఈ విషయానికి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం నిపుణులైన ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజికల్ సైన్సెస్ ఆఫ్ నేషనల్ అటానమస్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మెక్సికోలో శాస్త్రవేత్త అయిన ఆంటోనియో జుయారెజ్ ని సంప్రదించగా, జుయారెజ్ ఈ వైరల్ అవుతున్న వార్తలోని సమాచారం అసంపూర్తిగా ఉందని అన్నారు. మనిషి రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క బలం లేదా బలహీనతను మానసిక స్థితి మరియు శారీరక శ్రమతో ముడిపెడుతూ వివిధ అధ్యయనాలు ఉన్నప్పటికీ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ) జీవితం పట్ల సానుకూల దృక్పథం కలిగి ఉండటంతో కరోనా వైరస్ నుండి ఇమ్మ్యూనిటి  పొందోచ్చని చెప్పే ఎటువంటి సమాచారం లేదని పేర్కొన్నారు.
డేవిడ్ ఆర్ హాకిన్స్ సంబంధం
పోస్టులో చెప్పిన విషయానికి మూలం డేవిడ్ ఆర్ హాకిన్స్ రాసిన పవర్ vs ఫోర్సు అనే పుస్తకమని పేర్కొనడం గమనించొచ్చు. ఈ పుస్తకంలో మనిషి యొక్క వివిధ భావాలకు ఒక్కో ఫ్రీక్వెన్సీ హెర్ట్జ్ కేటాయిస్తూ ఒక టేబుల్ ని ఆయన రూపొందించాడు, ఈ టేబుల్ ని ‘మ్యాప్ అఫ్ కాంశ్యస్నెస్’ అంటారు.  ఐతే వైద్య రంగానికి సంబంధించిన అకాడమిక్ పబ్లికేషన్స్ ప్రచురించే PubMedలో ఈయనకి సంబంధించి ఎటువంటి అధ్యయనం లేదు. దీన్ని బట్టి ఈయన చెప్పిన దానికి అంతగా శాస్త్రీయ గుర్తింపు లేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. పైగా డేవిడ్ ఆర్ హాకిన్స్ 2012లోనే చనిపోయారు. అంటే మొదటి కరోనా కేసు వెలుగులోకి రాక ముందు. దీన్నిబట్టి ఈయన ఆ పుస్తకం రాసిన సమయంలో కరోనాని పరిగణలోకి తీసుకోలేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
కరోనాకి సంబంధించి జరుగుతున్న పరిశోధనలు:
అల్ట్రా సౌండ్ వేవ్స్, వైబ్రేషన్స్ ద్వారా కరోనా వైరస్ ని చంపే కొన్ని పరిశోధనలు జరుగుతున్న మాట నిజమైనప్పటికీ, దీనికి సంబంధించిన పరిశోధనలు ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉన్నాయి. అమెరికాకి చెందిన ప్రఖ్యాత MIT విశ్వవిద్యాలయం అల్ట్రా సౌండ్ వేవ్స్ ద్వారా కరోనా వైరస్ ని చంపడానికి సంబంధించి నిర్వహించిన సిములేషన్ ప్రయోగాలలో 25 నుండి100 మెగాహెర్ట్జ్ మధ్య ఫ్రీక్వెన్సీ వైబ్రేషన్స్ లో కరోన వైరస్ యొక్క షెల్ పగిలిపోయి కొద్ది సమయంలోనే చీలిపోయాయని కనుగొన్నారు. పైగా గాలి మరియు నీటిలో కూడా ఇదే ఫ్రీక్వెన్సీ వైబ్రేషన్స్ లో వైరస్ చిలిపోతుందని కనుగొన్నారు. ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఇది కేవలం సిములేషన్ ప్రయోగం మాత్రమే, ఇంకా క్లినికల్ ట్రయల్స్ మొదలైన చాలా పరిశోధనలు చేయాల్సి ఉంది.
కరోనా వైరస్ రిసోనన్స్ ఫ్రీక్వెన్సీ కి సంబంధించి పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. స్పెయిన్ లోని సాన్ పాబ్లో యూనివర్సిటీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు ఇదే విషయం పై చేస్తున్న పరిశోధనలకి సంబంధించిన పేపర్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ పేపర్ లో కరోన వైరస్ 5.5 హెర్ట్జ్-14.5 హెర్ట్జ్ మధ్యలో తక్కువ వైబ్రేషన్ కలిగి ఉంటుందని, అధిక ఫ్రీక్వెన్సీ రేంజ్ ఇది చురుకుగా ఉండదు మరియు 25.5 Hz లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ రేంజ్ లో వైరస్ చనిపోతుందని పేర్కొన్నారు. వరల్డ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ వైబ్రేషన్ ఎక్సర్సైజ్ ఎక్స్పర్ట్స్ (WAVEX) కూడా కరోనా ట్రీట్మెంట్ లో పూర్తి బాడీ వైబ్రేషన్ (WVB) యొక్క ఉపయోగంపై పరిశోధనలు చేస్తుంది.
చివరగా మనిషి చేసే ఒక్కో పనికి ఒక్కో ఫ్రీక్వెన్సీ వైబ్రేషన్స్ ఉండటం, కొన్ని పనులు యొక్క ఫ్రీక్వెన్సీ వైబ్రేషన్స్ వల్ల ఆరోగ్యాన్ని రక్షించుకోనే విషయానికి సంబంధించి శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు ఉన్నప్పటికీ, కరోనా వైరస్ ని ఇలా అధిక ఫ్రీక్వెన్సీ వైబ్రేషన్స్ తో ఎదురుకోవచ్చని చెప్పడానికి కచ్చితమైన ఆధారాలు ఇప్పటికైతే లేవు. ఆ వైపు చేసే పరిశోధనలు ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉన్నాయి. ఐతే పోస్టులో చెప్పినట్టు జీవితం పట్ల సానుకూల దృక్పథం కలిగి ఉండటం మంచి విషయమే అయినప్పటికీ, కేవలం ఈ ఒక్క విషయాన్నే పాటించి కోవిడ్ కి సంబంధించి ప్రభావం చూపుతున్న ఇతర పద్దతులను పాటించకపోయే ప్రమాదం  ఉంది.
చివరగా అధిక వైబ్రేషన్ కలిగే పనులు చేయడం వల్ల కరోనా వైరస్ నుండి రక్షించుకోవచ్చని చెప్పడానికి ఇప్పటివరకైతే శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.


text:
వేడిగా నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే కోవిడ్-19 తగ్గిపోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 8, 2020
చైనాలోని వుహాన్ కి చెందిన ఒక వస్త్రవ్యాపారి పంపిన మెసేజ్ అని చెప్తూ, రోజుకు నాలుగు సార్లు వేడిగా నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే కోవిడ్-19 వ్యాధి తగ్గిపోతుందని, అలా చేసినందు వల్లే ఇప్పుడు చైనా లో ఒక్క కోవిడ్-19 మరణం కూడా లేదని, ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
రోజుకు నాలుగు సార్లు వేడిగా నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే కోవిడ్-19 వ్యాధి తగ్గిపోతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): రోజుకు నాలుగు సార్లు వేడిగా నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే కోవిడ్-19 వ్యాధి తగ్గిపోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు. ప్రస్తుతానికి కోవిడ్-19 కి ఎటువంటి మందు లేదని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
రోజుకి నాలుగు సార్లు వేడిగా నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే తాగుతే కోవిడ్-19 వ్యాధి తగ్గిపోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వారు కూడా ఎక్కడా కూడా దాని గురించి ప్రస్తావించలేదు.
నీరు:
కొరోనా వైరస్ ను నిరోధించడానికి ప్రతి 15 నిమిషాలకోసారి మంచినీళ్లు తాగాలని మరియు వెచ్చని నీరు ఉప్పు లేదా వెనిగర్ తో పుక్కిలిస్తే కొరోనా తోలిగిపోతుందని చెప్తూ, ఇంతకముందు కూడా ఇలాంటి పోస్టులే వైరల్ అయినప్పుడు, వాటిల్లో చెప్పింది తప్పు అని FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
టీ:
వేడి టీ తాగుతే కూడా కొరోనా తగ్గుతుందని చెప్పాడనికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. అంతేకాదు, టీ లో మిథైల్క్సాంథైన్, థియోబ్రోమైన్ మరియు థియోఫిలిన్ రసాయనాలు ఉంటాయని, కావున రోజుకి మూడు సార్లు తాగటం వల్ల కొరోనాని నివారించవచ్చని ఒక మెసేజ్ వైరల్ అయినప్పుడు, అది తప్పు అని చెప్తూ FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఆవిరి:
మరుగుతున్న నీటి అవిరిని పీల్చినట్లయితే, అది కొరోనా వైరస్ ని శత శాతం చంపి వేస్తుందని ఒక మెసేజ్ ఇంతకముందు వైరల్ అయినప్పుడు, అది తప్పు అని చెప్తూ FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, వేడి నీరు, పాలు, టీ తాగితే లేదా వేడి నీటి ఆవిరి తీసుకుంటే కోవిడ్-19 తగ్గిపోతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ప్రస్తుతానికి కోవిడ్-19 కి ఎటువంటి మందు లేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవని చెప్పటానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2021
‘కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవు. వివిధ క్రిములను నాశనం చేయగలిగే శక్తి గంగా జలానికి ఉంది. పైగా ఆవు పేడతో తయారుచేసిన విభూదితో ఉండే నాగ సాధువులు అందులో స్నానం చేస్తారు. అందుకే, లక్షలాది మంది నదిలో స్నానం చేసినా, కుంభమేళాలో కరోనా కేసులు తక్కువగా ఉన్నాయి’, అని చెప్తూ ఆంధ్రప్రభ వార్తాపత్రిక వారు 14 ఏప్రిల్ 2021 న ఒక ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) ని ప్రచురించారు. ఆ ఆర్టికల్ ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ వార్తలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవు. అందుకే, లక్షలాది మంది నదిలో స్నానం చేసినా, కుంభమేళాలో కరోనా కేసులు తక్కువగా ఉన్నాయి.
ఫాక్ట్: కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవని చెప్పటానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు. అంతేకాదు, కుంభమేళాలో కరోనా కేసులు తక్కువగా ఉన్నాయని, దానికి కారణం గంగా జాలానికి ఉన్న రోగ నిరోధక శక్తి అని కూడా చెప్పలేము. కుంభ మేళ లాంటి జన ప్రవాహం ఉండే ఈవెంట్ వల్ల కోవిడ్-19 వ్యాప్తి చెందే ఆస్కారం ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన SOP డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లో ఆధారాలు లేని వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
‘ఆంధ్రప్రభ’ వారు ప్రచురించిన పూర్తి ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) చదవొచ్చు.
అయితే, ‘ఆంధ్రప్రభ’ వారు చెప్పినట్టు కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవని ఏదైనా శాస్త్రీయ అధ్యయనం తెలిపిందా అని ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అలాంటి అధ్యయనం ఏదీ కూడా లభించలేదు. కానీ, గంగా నదిలో ‘Bacteriophages’ ఉంటాయని, అవి కోవిడ్-19 వైరస్ పై పనిచేస్తాయో లేదో అధ్యయనం చేయాలని కొందరు అభిప్రాయ పడినట్టు మాత్రం తెలిసింది. ‘Bacteriophages’ అనేది ఒక వైరస్, అది సాధారణంగా బాక్టీరియా మీద పనిచేస్తుంది. కొరోనా అనేది ఒక వైరస్; బాక్టీరియా కాదు. కానీ, వైరస్ పై కూడా ‘Bacteriophages’ పని చేసే అవకాశం ఉందని, అయితే పనిచేస్తుందనే నిర్ధారణను రావడానికి చాలా అధ్యయనాలు మరియు పరీక్షలు నిర్వహించి చూడాలని ఒక రీసెర్చ్ ఆర్టికల్ లో తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం (బీహెచ్‌యూ) కి సంబంధించిన ఒక ప్రొఫెసర్ కూడా గంగా నదిలో ఉండే ‘Bacteriophages’ మరియు కరోనా పై వాటి ప్రభావం గురించి మే 2020 లో చెప్పినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. అయితే, తను చెప్పిన దానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు ఇవ్వలేదు. ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారు ప్రొఫెసర్ చేసిన వ్యాఖ్యల తో ఆర్టికల్ ప్రచురించి, తర్వాత సరైన ఆధారాలు లేవని తీసేసినట్టు తెలిసింది.
అంతేకాదు, ‘గంగా నదిలో కరోనాను నిరోధించే కణాలు ఉన్నాయా అని పరిశోధన చేస్తున్న భారత శాస్త్రవేత్తలు’, అని ఒక పోస్ట్ 2020 లో వైరల్ అయినప్పుడు, గంగా నదిలో కరోనాను నిరోధించే కణాలు ఉన్నాయా అని చూడమని ఒక ప్రతిపాదన మాత్రమే తమకు వచ్చిందని, దానిపై తాము ఎటువంటి స్టడీ మొదలు పెట్టలేదని ఐసీఎంఆర్ (ICMR) వారు FACTLY కి తెలిపారు. మే 2020 లో ఈ విషయం పై FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. కాబట్టి, కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవని చెప్పటానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు.
అంతేకాదు, కుంభమేళాలో కరోనా కేసులు తక్కువగా ఉన్నాయని, దానికి కారణం గంగా జలానికి ఉన్న రోగ నిరోధక శక్తి అని కూడా చెప్పలేము. ఎందుకంటే, హరిద్వార్ లో కోవిడ్-19 టెస్టులు కూడా ఎక్కువగా ఏమీ చేయట్లేదు. ఉదాహరణకి, 14 ఏప్రిల్ 2021 న సాయంత్రం 6 గంటల వరకు సుమారు 13.5 లక్షల మంది గంగా నదిలో స్నానం చేసినట్టు న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లో చదవొచ్చు; కానీ, ఆ రోజు రిలీజ్ చేసిన హెల్త్ బులెటిన్ లో కేవలం సుమారు 32 వేల మందికి మాత్రమే హరిద్వార్ జిల్లాలో (24 గంటల్లో) కోవిడ్-19 టెస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది.
హరిద్వార్ కుంభ మేళ కి వచ్చే వారు అందరు కోవిడ్-19 RTPCR నెగటివ్ టెస్ట్ రిపోర్ట్ (72 గంటలు మించకుండా) తీసుకొని రావాలనే రూల్ ఉంది. చాలా మంది కోవిడ్ టెస్ట్ చేసుకొనే వస్తారు కాబట్టి, హరిద్వార్ లో తక్కువ టెస్టులు (అక్కడికి వచ్చే ప్రజల సంఖ్యతో పోలుస్తే) చేయడానికి అది కూడా ఒక కారణం అయ్యుండవచ్చు. అంతేకాదు, హరిద్వార్ నుండి తమ సొంత రాష్ట్రాలకు వెళ్లిన తరువాత అప్పుడు కొంత మంది ప్రజలకు కోవిడ్ పాజిటివ్ వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే, ఆ పాజిటివ్ కేసులు హరిద్వార్ జిల్లా పాజిటివ్ కేసుల రిపోర్ట్ లో జోడించరు. కుంభ మేళ లో పాల్గొని గుజరాత్ కి తిరిగి వచ్చిన వారిలో 49 మంది కోవిడ్-19 బారిన పడ్డారని చేప్పే వార్తని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఒకవేళ నిజంగానే (పోస్ట్ లోచెప్పిన వివిధ కారణాల వల్ల)  కుంభమేళ లో కోవిడ్-19 వైరస్ వ్యాపించే ఆస్కారం లేకుంటే, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కుంభమేళ కి సంబంధించి రిలీజ్ చేసిన నిబంధనల్లో కోవిడ్-19 జాగ్రత్తల గురించి ప్రస్తావించరు కదా. అంతేకాదు, ఇలాంటి జన ప్రవాహం ఉండే ఈవెంట్ వల్ల కోవిడ్-19 వ్యాప్తి చెందే ఆస్కారం ఉందని కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన SOP డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు. కోవిడ్-19 కి సంబంధించి హరిద్వార్ లో హాస్పిటల్  బెడ్లు కూడా ఏర్పాటు చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, కోవిడ్-19 వైరస్ గంగానదిలో జీవించగలిగే అవకాశాల్లేవని చెప్పటానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు.


text:
ఫోటోలు శశి థరూర్ తిరువనంతపురంలోని ఒక ఆలయంలో ‘తులాభారం’ సమర్పిస్తున్నప్పుడు గాయపడినప్పట్టివి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2020
తలకి కట్లు కట్టుకుని శశి థరూర్ ఉన్న ఫోటోలని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ‘కేరళ గుళ్ళో అన్ని మతాలు సమానం అని చెప్పడానికి క్రైస్తవ ప్రార్థన చేద్దాం అని ప్రయత్నించిన శశి థరూర్ నెత్తిపై పైనుండి రాయి పడి తల పగిలిపోయింది’  అని వాటి గురించి చెప్తున్నారు. కానీ, ఆ ఫోటోలు 2019 లో శశి థరూర్  తిరువనంతపురంలోని గాంధారి అమ్మన్ ఆలయంలో ‘తులాభారం’ సమర్పిస్తున్నప్పుడు గాయపడినప్పట్టివని ‘FACTLY’ విశ్లేషణలో తేలింది. థరూర్ ఆలయంలో ‘తులాభారం’ ఇచ్చే సమయంలో బ్యాలెన్స్ స్కేల్ విరిగి హుక్ సపోర్ట్ వదులుగా అవడంతో కింద పడిపోయాడు. దాంతో ఆయన తలకి మరియు కాలుకి గాయాలయ్యాయి. ‘తులాభారం’ అనేది ఒక ‘హిందూ’ ఆచారం, అందులో ఒక వ్యక్తి బరువుకి సరిసమానమైన బరువుతో బంగారం లేదా ధాన్యం లేదా పండ్లని కొలిచి విరాళంగా ఇస్తారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.thenewsminute.com/article/shashi-tharoor-suffers-fall-during-temple-ritual-kerala-admitted-hospital-100048
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.deccanherald.com/national/south/shashi-tharoor-injured-during-tulabharam-728728.html
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు ఆర్థిక సహాయం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి ప్రత్యేక పథకం మొదలుపెట్టలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2020
కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం యాభై వేల రూపాయల నుంచి లక్ష రూపాయల వరకు ఆర్థిక సహాయం అందజేస్తున్నదని, చికిత్స పొంది డిశ్చార్జి అయిన జర్నలిస్టులు ధ్రువీకరణ పత్రాలతో పోస్టులో ఇచ్చిన లింక్ లో దరఖాస్తు చేసుకోవాలని చెప్తూ ఒక లింక్ తో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, కోవిడ్-19 బారినపడి మృతి చెందిన జర్నలిస్టులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 5 లక్షల రూపాయలు ఆర్థిక సహాయం అందజేస్తుందని కూడా ఆ పోస్టులో రాసి ఉన్నట్టు చదవొచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు యాభై వేల రూపాయల నుంచి లక్ష రూపాయల వరకు ఆర్థిక సహాయం చేయటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక పథకం మొదలు పెట్టింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో ఇచ్చిన లింక్ ‘Journalists Welfare Scheme’ (జర్నలిస్టుల సంక్షేమ పథకం) కి సంబంధించినది. అది ఒక పాత పథకం; దాంట్లో కోవిడ్-19 కి సంబంధించిన వివరాలు లేవు. పీఐబీ (ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో) అధికారులను FACTLY సంప్రదించగా, కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు యాభై వేల రూపాయల నుంచి లక్ష రూపాయల వరకు ఆర్థిక సహాయం చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం అయితే ఎటువంటి కొత్త పథకం మొదలు పెట్టలేదని  తెలిపారు. అయితే, పాత పథకం ‘Journalists Welfare Scheme’ ద్వారా కోవిడ్-19 తో చనిపోయిన జర్నలిస్టుల కుటుంబాలకి మరియు కోవిడ్-19  చికిత్స ఖర్చు కొరకు ప్రధాన వ్యాధుల (‘major ailments’) కింద జర్నలిస్టులకు ఆర్ధిక సహాయం ఇచ్చే అవకాశం ఉందని, కానీ ఇప్పటివరకు దాని పై తాము ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో ప్రత్యేక పథకం ద్వారా జర్నలిస్టులకు యాభై వేల రూపాయల నుంచి లక్ష రూపాయల వరకు ఆర్థిక సహాయం మరియు అందరు జర్నలిస్టులకి కోవిడ్-19 చికిత్సకి కూడా జర్నలిస్టుల సంక్షేమ పథకం వర్తిస్తుందని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్టులో ఇచ్చిన లింక్ ని క్లిక్ చేయగా, ‘Journalists Welfare Scheme’ (జర్నలిస్టుల సంక్షేమ పథకం) కి సంబంధించిన వెబ్ పేజీ వస్తుంది. దాంట్లో ఎక్కడ కూడా ప్రత్యేకంగా కోవిడ్-19 గురించి రాసి లేదు.
ఆ పథకం గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం వెతకగా, అది ఎప్పటినుండో ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. ఆ పథకానికి సంబంధించి 2013 లో రిలీజ్ చేసిన మార్గదర్శకాల డాక్యుమెంట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. తాజాగా, 2019 లో మార్గదర్శకాలు సవరిస్తూ రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ పథకం గురించి చదవగా, ఒక జర్నలిస్ట్ చనిపోయి వారి కుటుంబం కష్టాల్లో ఉంటే లేదా శాశ్వత వైకల్యం వల్ల జర్నలిస్ట్ జీవనోపాధి కోల్పోతే ఐదు లక్షల రూపాయలు వరకు, ప్రధాన వ్యాధుల (‘major ailments’) చికిత్స ఖర్చు కొరకు (CGHS మరియు ఇతర డిపార్ట్మెంట్ భీమాలో కవర్ కాకుంటే) మూడు లక్షల రూపాయల వరకు, ఆక్సిడెంట్ అయ్యి హాస్పిటల్ లో చేరితే (CGHS మరియు ఇతర డిపార్ట్మెంట్ భీమాలో కవర్ కాకుంటే) రెండు లక్షల రూపాయల వరకు ఈ పథకం ద్వారా ప్రభుత్వం సహాయం చేస్తుందని తెలిసింది. అయితే, ఈ పథకం ద్వారా సహాయం పొందటానికి అందరు జర్నలిస్టులు అర్హులు కాదు. పీఐబీ అక్రిడిషన్ లేదా సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అక్రిడిషన్ లేని జర్నలిస్టులు కనీసం ఐదు సంవత్సరాలు పని చేసి ఉండాలి. అంతేకాదు, సహాయం పొందటానికి అక్రిడిషన్ లేని జర్నలిస్టులకు వివిధ కండిషన్లు ఉంటాయి. ప్రధాన వ్యాధుల (‘major ailments’) చికిత్స ఖర్చు కొరకు ఇచ్చే సహాయం 65 ఏళ్ళు పై బడిన అక్రిడిషన్ లేని జర్నలిస్టులకు ఇవ్వరు. ఆక్సిడెంట్ చికిత్స సహాయంలో అక్రిడిషన్ లేని జర్నలిస్టులకు ఎంత సహాయం ఇవ్వాలో అని నిర్ధారించడానికి కూడా కండిషన్లు ఉంటాయి. పూర్తి వివరాలు కింద ఫోటోలో చూడవొచ్చు.
పై డాక్యుమెంట్ ని 2019 లో రిలీజ్ చేసారు కాబట్టి కోవిడ్-19 కి సంబంధించిన వివరాలు లేవు. కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులు కూడా ఈ పథకం ద్వారా సహాయం పొందవచ్చా అని తెలుసుకోవటానికి పీఐబీ (ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో) అధికారులను FACTLY సంప్రదించగా, కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు యాభై వేల రూపాయల నుంచి లక్ష రూపాయల వరకు ఆర్థిక సహాయం చేయడం కోసం  కేంద్ర ప్రభుత్వం అయితే ఎటువంటి కొత్త పథకం మొదలు పెట్టలేదని  తెలిపారు. అయితే, పాత పథకం ‘Journalists Welfare Scheme’ ద్వారా కోవిడ్-19 తో చనిపోయిన జర్నలిస్టుల కుటుంబాలకి మరియు కోవిడ్-19  చికిత్స ఖర్చు కొరకు ప్రధాన వ్యాధుల (‘major ailments’) కింద జర్నలిస్టులకు ఆర్ధిక సహాయం ఇచ్చే అవకాశం ఉందని, కానీ ఇప్పటివరకు దాని పై తాము ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని తెలిపారు.
అంతే కాదు, జర్నలిస్టుల సంక్షేమ పథకం కింద దరఖాస్తు చేసిన జర్నలిస్టులందరికీ సహాయం ఇవ్వరు. ఎవరికి ఇవ్వాలో అనేది ఒక కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది.  పథకంలో ఇచ్చిన కండిషన్లలో ఎమన్నా మినహాయింపులు ఉన్నా వాటిని కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది.
ప్రతి సంవత్సరం బడ్జెట్ లో ఈ పథకానికి కేటాయించిన మొత్తంలో నుండి జర్నలిస్టులకు సహాయం అందిస్తారు. 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్ ఎస్టిమేట్ లో ఈ పథకం కోసం కోటి రూపాయలు కేటాయించినట్టు కేంద్ర సమాచార మరియు ప్రసార శాఖ కి సంబంధించిన ‘డిమాండ్ ఆఫ్ గ్రాంట్స్’ డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు
చివరగా, కోవిడ్-19 వ్యాధి బారినపడిన జర్నలిస్టులకు ఆర్థిక సహాయం చేయటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి ప్రత్యేక పథకం మొదలుపెట్టలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
2014లో పాకిస్తాన్ లో తప్పిపోయిన బాలుడి ఫోటోని తప్పుడు కథనంతో ఇప్పుడు మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 20, 2024
ఒక బాలుడు తప్పిపోయి 45 రోజుల నుండి రాజస్థాన్ రాష్ట్రం గంగానగర్ పోలీస్ స్టేషన్ లో ఉంటున్నాడు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఈ  ఫోటోని ఇతరులకి షేర్ చేసి ఈ బాలుడు తన తల్లిదండ్రులని చేరుకునేలా సాయం చేయమని ఆ ఫోటో కింద అభ్యర్థిస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 45 రోజుల నుండి గంగానగర్ పోలీస్ స్టేషన్ లో ఉంటున్న తప్పిపోయిన బాలుడి  ఫోటో.
ఫాక్ట్ (FACT): వైరల్ అవుతున్న ఫోటో సోషల్ మీడియాలో 2015 నుండే షేర్ అవుతోంది. తప్పిపోయిన బాలుడు రాజస్తాన్ రాష్ట్రంలోని శ్రీ గంగానగర్ జిల్లా పోలీసులు కస్టడీలోకి తీసుకోలేదని శ్రీ గంగానగర్ జిల్లా పోలీస్ స్టేషన్, అప్పటి భారత విదేశాంగ మంత్రి సుష్మ స్వరాజ్ కూడా వివరణ ఇచ్చారు. పాకిస్థాన్ లోని చార్ సద్దా  జిల్లాకి చెందిన ఈ బాలుడు 6 జూన్ 2014లో తప్పిపోయాడు. 2015లో కొంతమంది ఇదే ఫోటోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసి మక్కా, ఖోర్రంధార  మరియు ఇతర పోలీస్ స్టేషన్ లలో ఈ బాలున్ని పోలీసులు కస్టడీలోకి తీసుకున్నట్టు చెప్పారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
తప్పిపోయాడని వైరల్ అవుతున్న బాలుడి  ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే ఫోటో 2015 నుండే సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతూ కనిపించింది. దానికి సంబంధించిన పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ పోస్టులలో కూడా ఈ బాలుడు తన ఇంటినుండి తప్పిపోయి, 45 రోజుల నుండి గంగానగర్ పోలీస్ స్టేషన్ లో ఉన్నట్టు పేర్కొన్నారు. ఈ ఫోటో గురించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా ఫరా ఖాన్ అనే ఒక జర్నలిస్ట్ ఇదే బాలుడి ఫోటోని 2016లో ట్వీట్ చేసి ఏడేళ్ల బాలుడు, రెండు సంవత్సరాల క్రితం పాకిస్థాన్ నుండి తప్పిపోయి భారతదేశంలో ఉన్న రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో కనుగొనబడ్డాడని పేర్కొంది.
పైన లభించిన సమాచారంతో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా పాకిస్తాన్ కి చెందిన ‘DAWN’ అనే ఒక న్యూస్ వెబ్సైటులో 29 మే 2016న ప్రచురించిన ఈ బాలుడి ఫోటోతో కూడిన ఒక కథనం లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఫోటోలో ఉన్న బాలుడి పేరు తుఫాయిల్ ఇస్మాయిల్, చార్ సద్దాకి చెందిన ఇతడు ఐదేళ్లు ఉన్నపుడు వాళ్ళ కుటుంబం సర్దర్యాబ్ నుండి టెర్నాబ్ కి ఇల్లు మారుతున్నప్పుడు తప్పిపోయినట్టు తెలిసింది. 6 జూన్ 2014న తప్పిపోయిన ఇతడు రెండు సంవత్సరాల తరువాత భారత్ లోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో గంగా నగర్  పోలీస్ కస్టడీలో ఉన్నట్టు ఈ కథనం పేర్కొంది. ఇదే విషయాన్ని 30 మే 2016న భారత దేశంలోని ఇతర న్యూస్ వెబ్సైటులు కూడా ప్రచురించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
సోషల్ మీడియాలోని పోస్టులు చూసి రాజస్థాన్ లోని గంగానగర్ పోలీస్ స్టేషన్ లో తమ కొడుకు ఉన్నాడని నమ్మిన బాలుడి తల్లిదండ్రులు తనని ఇంటికి తీసుకురావడానికి సహాయం చేయాలని అప్పటి పాకిస్తాన్ ప్రధాని నవాజ్ షరీఫ్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి విజ్ఞప్తి చేశారు. పాకిస్తాన్ అవామీ నేషనల్ పార్టీ అధ్యక్షుడు అస్ఫంద్యార్ వాలీ ఖాన్ కూడా బాలుడిని వెంటనే పాకిస్తాన్ కి రప్పించడానికి అప్పటి భారత విదేశాంగ మంత్రి సుష్మా స్వరాజ్‌కు లేఖ రాసారు.
కానీ గంగానగర్ జిల్లా పోలీసులు మాత్రం తాము పాకిస్తాన్ కి చెందిన బాలుడిని కస్టడీలోకి తీసుకున్నట్టు వస్తున్న వార్తలని ఖండించారు. శ్రీ గంగానగర్ పోలీస్ సూపరింటెండెంట్ రాహుల్ కాటకే 30 మే 2016న మీడియాతో మాట్లాడుతూ పాకిస్తాన్ కి చెందిన ఆ బాలుడు గంగానగర్ జిల్లా పోలీసుల కస్టడీలో లేడని, ఇవి కేవలం సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న పుకార్లు అని పేర్కొన్నారు. అప్పటి భారత విదేశాంగ మంత్రి సుష్మా స్వరాజ్ కూడా ఫోటోలో ఉన్న అబ్బాయి గంగానగర్ లో లేడని ట్వీట్ చేసారు.
He is not in Ganganagar.@dawn_com
2015లో కొంతమంది ఇదే ఫోటోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తూ అతను మక్కా, ఖోర్రంధరా మరియు ఇతర పోలీసు స్టేషన్ ల కస్టడీలో ఉన్నట్టు షేర్ చేసారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఇదే విషయం పై వివరణ ఇస్తూ ఖోర్రంధరా పోలీసులు సోషల్ మీడియాలో వస్తున్న ఆ వార్తలలో నిజం లేదని, తాము బాలున్ని కస్టడీలోకి తీసుకోలేదని చెప్పారు. ప్రస్తుతం ఈ బాలుడు ఎక్కడ ఉన్నాడనే విషయం తెలియకపోయినా, తను గంగానగర్ పోలీసుల కస్టడీలో లేడని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, 2014లో పాకిస్తాన్ లో తప్పిపోయిన బాలుడి ఫోటోని తప్పుడు కథనంతో ఇప్పుడు మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోను కాంగ్రెస్ పార్టీ బహిరంగ సభలో ప్రజలు ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేస్తున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2024
కాంగ్రెస్ పార్టీ బహిరంగ సభలో ‘రాహుల్ గాంధీ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేయమని కోరగా సభలోని ప్రజలు ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేసారని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) ప్రచారం అవుతోంది. ఈ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ పార్టీ బహిరంగ సభలో ప్రజలు ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో. ఈ వీడియోలో  ప్రజలు ‘రాహుల్ గాంధీ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేసారు, ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేయలేదు. ఈ వీడియో గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన MLA, అల్పేష్ ఠాకూర్ 2017లో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరినప్పుడు తీశారు. కావున, ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియోలో ఉన్న వ్యక్తి పేరు అల్పేష్ ఠాకూర్, ఈయన గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక MLA. కాంగ్రెస్ ర్యాలీలో ఈయన ప్రసంగిస్తున్న వీడియోల కోసం యూట్యూబ్ లో వెతికితే వైరల్ అవుతున్న వీడియో క్లిప్పింగ్  ఈయన కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరినప్పుడు తీసిన వీడియోలో నుంచి తీసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది.
ఈ సమాచారంతో యూట్యూబ్ లో అల్పేష్ ఠాకూర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరినప్పుడు తీసిన వీడియోల గురించి వెతికితే, దానికి సంబంధించిన ఒరిజినల్ వీడియో కనిపించింది.
ఈ ఒరిజినల్ వీడియోలో (ఆర్కైవ్) 23:20 సమయం దగ్గర అల్పేష్ ఠాకూర్ ‘రాహుల్ గాంధీ’ పేరు చెప్పగానే ప్రజలు ‘జిందాబాద్  జిందాబాద్’ అనే నినాదాలు చేయడం చూడవచ్చు. కానీ, వైరల్ వీడియోలో మాత్రం ప్రజలు ‘జిందాబాద్’’ కాకుండా ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేస్తున్నట్టు ఎడిట్ చేశారు. అంతేకాక, అల్పేష్ ఠాకూర్ తన ప్రసంగానికి ముందు ప్రజలని  మౌనంగా ఉండమని కోరాడు,  దీనిని వైరల్ వీడియోలో ప్రజలు నినాదాలు చేసిన తరువాత పెట్టి అల్పేష్ ఠాకూర్ జనాలను మోదీకి అనుకూలంగా నినాదాలు చేయకుండా ఆపుతున్నట్టు చూపించారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోను కాంగ్రెస్ పార్టీ బహిరంగ సభలో ప్రజలు ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేస్తున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న ఈ పిల్లలను కాపాడింది వాళ్ళ తండ్రి కాదు, అక్కడే ఉన్న మరొక వ్యక్తి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2022
వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న తన ఇద్దరు పిల్లల్ని తండ్రి కాపాడాడంటూ, ఒక వ్యక్తి వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న ఇద్దరు పిల్లల్ని కాపాడిన వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక తండ్రి వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న తన ఇద్దరు పిల్లల్ని కాపాడిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  వైరల్ అవుతున్న ఈ దృశ్యాలు ఇటీవల ఒమన్ దేశంలోని బహ్లా పట్టణంలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించినవి. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆ పిల్లల్ని కాపాడింది వాళ్ళ తండ్రి కాదు, అక్కడే ఉన్న అలీ బిన్ నాసర్ అల్-వార్ది అనే ఒక ఫోటోగ్రాఫర్. ఇదే విషయాన్ని అక్కడి వార్తా సంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న ఇద్దరు పిల్లల్ని ఒక వ్యక్తి కాపాడిన ఈ ఘటన ఒమన్ దేశంలోని బహ్లా పట్టణంలో జరిగింది. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆ ఇద్దురు పిల్లల్ని కాపాడిన వ్యక్తి వాళ్ళ తండ్రి కాదు.
వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే వీడియోను రిపోర్ట్ చేసిన పలు ఒమన్ వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. అలాంటి ఒక కథనం ప్రకారం ఆ పిల్లల్ని కాపాడింది అక్కడే ఉన్న వేరొక వ్యక్తి, వాళ్ళ తండ్రి కాదు. ఆ కాపాడిన వ్యక్తి పేరు అలీ బిన్ నాసర్ అల్-వార్ది, అతను ఒక ఫోటోగ్రాఫర్, ఘటన జరిగిన సమయంలో అతను అక్కడే ఉన్నాడంటూ వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఐతే ఘటన జరిగిన సమయంలో ఆ పిల్లల తండ్రి కూడా అక్కడే ఉన్నాడు.
ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన వేరొక వార్తా కథనంలో కూడా పిల్లల్ని కాపాడింది అలీ బిన్ నాసర్ అల్-వార్ది అని స్పష్టంగా పేర్కొంది. అలాగే అలీ బిన్ నాసర్ అల్-వార్దిను అక్కడి ప్రజలు మరియు ప్రభుత్వం అభినందించినట్లు కూడా ఈ కథనంలో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ వార్తా కథనాల బట్టి, వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు పిల్లల్ని కాపాడింది, వాళ్ళ తండ్రి కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, వరదల్లో కొట్టుకుపోతున్న ఈ పిల్లలను కాపాడింది వాళ్ళ తండ్రి కాదు, అక్కడే ఉన్న మరొక వ్యక్తి.


text:
ఇటీవల గుజరాత్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ నిర్వహించిన ర్యాలీపై న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఇటువంటి ఆర్టికల్ ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2022
ఒక ర్యాలీలో అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రజలను సమీకరించడం ద్వారా ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ప్రపంచ రికార్డును నెలకొల్పిందనే వాదనతో న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ యొక్క ఫోటో అని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ అవుతుంది. ఆర్టికల్ యొక్క ఉప శీర్షికలో ఇలా ఉంది, “Nearly 25 crores people attended Arvind Kejriwal’s rally in Gujarat after his Landslide win in Punjab Election.” ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గుజరాత్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ 25 కోట్ల మందితో ర్యాలీ నిర్వహించిందని న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: 02 ఏప్రిల్ 2022న గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో అరవింద్ కేజ్రీవాల్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ భారీ ర్యాలీ నిర్వహించారు. అయితే, 02 ఏప్రిల్ 2022న న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీపై ఎలాంటి ఆర్టికల్ ప్రచురించలేదు. న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఇది ఎడిట్ చేయబడిన ఇమేజ్ అని, ఆ ఆర్టికల్ తాము రాయలేదు, ప్రచురించలేదని ట్వీట్ కూడా చేసింది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
న్యూయార్క్ టైమ్స్ వెబ్సైటులో వెతకగా , 02 ఏప్రిల్ 2022న ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీపై వారు ఆర్టికల్ ప్రచురించినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లభించలేదు. న్యూయార్క్ టైమ్స్ యొక్క ఇండియా పేజీలో ఇటీవల గుజరాత్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ యొక్క ర్యాలీ గురించి ఒక్క ఆర్టికల్ కూడా లేదు.
న్యూయార్క్ టైమ్స్ తరచూ వాడే పదాలకు భిన్నంగా ఈ ఆర్టికల్‌లో ఉపయోగించిన పదాలు ఉన్నాయి. ‘crores’ అనే పదం న్యూయార్క్ టైమ్స్, వారి ఆర్టికల్స్‌లో మామూలుగా వాడరు.
అదే ఫోటో ట్వీట్ చేసిన ఒక యూజర్ కు న్యూయార్క్ టైమ్స్  సమాధానం ఇస్తూ, ఇది ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటో అని మరియు ఆ ఆర్టికల్ తాము రాయలేదు, ప్రచురించలేదని తెలిపింది.
That screenshot is a mocked up image. The New York Times did not write or publish that story. Please visit https://t.co/wnc1L2kU2m for our fact-based, independent journalism about India.
02 ఏప్రిల్ 2022న గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో అరవింద్ కేజ్రీవాల్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ భారీ ర్యాలీ నిర్వహించారు. న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, ర్యాలీకి చాలా మంది వచ్చారు; ర్యాలీకి ముందు, దాదాపు 50,000 మంది ఇందులో పాల్గొంటారని కూడా భావించారు.
చివరగా, ఇటీవల గుజరాత్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ నిర్వహించిన ర్యాలీపై న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఇటువంటి ఆర్టికల్ ప్రచురించలేదు.


text:
వీడియో లో 'హిందూ రాష్ట్రం' గురించి మాట్లాడుతున్న సాధువు, పాల్గర్ దాడిలో చనిపోయిన సాధువు ఒకరు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2020
భారత దేశాన్ని ‘హిందూ రాష్ట్రం’ గా  మార్చాలని  చెబుతున్న ఒక సాధువు వీడియోని ఫేస్ బుక్ లో పెట్టి ఇటీవల పాల్గర్ దాడిలో చనిపోయిన సాధువుల్లో ఒకరు అని ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
భారత దేశాన్ని ‘హిందూ రాష్ట్రం’ గా  మార్చాలని  వీడియోలో  చెబుతున్న సాధువు ఇటీవల పాల్గర్ దాడిలో చంపబడిన సాధువుల్లో ఒకరు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వీడియోలో ఉన్న అతను ‘శ్రీ వ్రతాధర్ రామానుజ జీయర్ స్వామి త్రిదండిజీ’, ఆయన ‘అఖిల భారత హిందూ మహా సభ’ ప్రెసిడెంట్. ఆయన ‘FACTLY’ తో మాట్లాడుతూ ఆ వీడియోలో ఉన్నది తనే అని ధృవీకరించారు. పాల్గర్ లో జరిగిన దాడి లో చనిపోయిన ఇద్దరి సాధువుల పేర్లు – మహంత్ కల్పవృక్ష గిరి (వయసు -70ఏళ్ళు, సుశీల్‌గిరి మహారాజ్ (వయసు – 30 ఏళ్లు). కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ తప్పు.
ఆ వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ టెక్నిక్ ద్వారా వెతికితే, ఎక్కువ నిడివితో ఉన్న అదే వీడియో (ఆర్కైవ్డ్), ఫేస్ బుక్ లో కనిపించింది. ఆ పొడిగించిన వీడియోలో, 1 నిమి 35 సెకన్ల దగ్గర, వీడియోలో ఉన్న సాధువును ‘జీయర్ స్వామీజీ మహారాజ్’ అని అన్నట్లు  వినవచ్చు. ఆ  కీలకపదాలతో ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే,  ఆ వీడియోలోని వ్యక్తి ‘శ్రీ వ్రతాధర్ రామానుజ్ జీయర్ స్వామి త్రిదండిజీ’ అని తెలిసింది.  ఆయన ‘అఖిల భారత్ హిందూ మహాసభ’ ప్రెసిడెంట్.
‘FACTLY’ ఆయన్ని సంప్రదించినప్పుడు, ఆ వీడియోలో మాట్లాడింది తనే అని స్పష్టం చేసారు. అంతేకాక, వ్రతాధర్ జీయర్ యొక్క వీడియో, ఫోటోలు ఆయన పేరు తో ఉన్న ఫేస్ బుక్ ప్రొఫైల్ లో చూస్తే, ఆయన ముఖ పోలికలు, తిలకం మరియు స్వరం వీడియోలో ఉన్న అతనితో సరిపోలినట్టు గమనించవచ్చు. కాబట్టి, వీడియోలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి పాల్గర్ లో చంపబడిన సాధువు కాదు. పాల్గర్ దాడి లో చనిపోయిన ఇద్దరి సాధువుల పేర్లు:  మహంత్ కల్పవృక్ష గిరి (వయసు -70ఏళ్ళు, సుశీల్‌గిరి మహారాజ్ (వయసు – 30 ఏళ్లు). వేర్వేరు మీడియా లో కనిపిస్తున్న ఆ ఇద్దరి సాధువుల ఫోటోలను గమనిస్తే అందులో ఉన్నది పోస్టులోని వీడియోలో సాధువు కాదని తెలుస్తుంది.
చివరగా,  పోస్టులోని  వీడియో లో ‘హిందూ రాష్ట్రం’ గురించి మాట్లాడుతున్న సాధువు పాల్గర్ దాడిలో చనిపోయిన సాధువు ఒకరు కాదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం భగవద్గీతని అరబిక్ భాషలోకి అనువదించి పుస్తకం విడుదల చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 5, 2021
సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం భారతీయ ఇతిహాసాలలో ప్రముఖమైన భగవద్గీత పుస్తకాన్ని అరబిక్ భాషలో అనువదించి ఇటీవల విడుదల చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం భగవద్గీత పుస్తకాన్ని అరబిక్ భాషలో అనువదించి ఇటీవల విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): అరబిక్ భాషలో రచించిన ఫోటోలోని భగవద్గీత పుస్తకాన్ని ఇస్కాన్ కు చెందిన హెచ్.జి. రవనారి ప్రభు అనే భక్తుడు రచించాడు. అబూ ధాబీకి చెందిన కలిమా ఫౌండేషన్ కూడా భగవద్గీతని అరబిక్ భాషలో అనువదించి ఆ పుస్తకాన్ని 2009లో జరిగిన అబూ ధాబీ ఇంటర్నేషనల్ బుక్ ఫెయిర్ (ADIBF) లో ప్రదర్శనకు పెట్టింది. కాని, ఈ అనువాదాలతో సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న  క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం ‘Saudi government released Bhagavad Gita Arabic version’ అనే కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగుల్ లో వెతికితే, సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం భగవద్గీతని అరబిక్ భాషలోకి అనువదించి పుస్తకం విడుదల చేసినట్టు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్ట్ పబ్లిష్ అవలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం అరబిక్ భాషలో భగవద్గీతని  విడుదల చేసి ఉంటే, ఆ విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ ఖచ్చితంగా పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ అయ్యేవి. భగవద్గీత పుస్తకాన్ని అరబిక్ భాషలో విడుదల చేస్తున్నట్టు సౌదీ అరేబియా ప్రెస్ ఏజెన్సీ ఎక్కడ ప్రకటించలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన భగవద్గీత పుస్తకం ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఇదే పుస్తకం ఫోటోని షేర్ చేస్తూ  ‘Isvara.org’ వెబ్సైటులో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. అరబిక్ భాషలో ఉన్న ఫోటోలోని భగవద్గీత పుస్తకాన్ని, ఇస్కాన్ కు చెందిన హెచ్.జి. రవనారి ప్రభు అనే భక్తుడు రచించినట్టు ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. పాలస్తీనాకు చెందిన రవనారి ప్రభు, భారతీయ ఆధ్యాత్మిక గురువు శ్రీల ప్రభుపద కోరిక మేరకు భగవద్గీతని అరబిక్ భాషలో అనువదించినట్టు తెలిసింది. ఈ పుస్తకంతో సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
అబూ ధాబీ కి చెందిన కలిమా ఫౌండేషన్ కూడా భారతీయ ఇతిహాసాలని అరబిక్ భాషలో అనువదించి 2009లో జరిగిన అబూ ధాబీ ఇంటర్నేషనల్ బుక్ ఫెయిర్ (ADIBF) లో ప్రదర్శించినట్టు ‘Gulf News’ న్యూస్ సంస్థ ఒక ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. 2009లో కలిమా ఫౌండేషన్ ప్రచురించిన అరబిక్ భగవద్గీత పుస్తకాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. దామోదర్ ఠాకూర్ అనే వ్యక్తి ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించినట్టు తెలిసింది. ఈ పుస్తకంతో కూడా సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా, సౌదీ అరేబియా ప్రభుత్వం భగవద్గీతని అరబిక్ భాషలోకి అనువదించి పుస్తకం విడుదల చేయలేదు.


text:
వీడియోలో చిరుత పులి రోడ్డు దాటుతూ కనిపిస్తున్నది బంజారా హిల్స్ (హైదరాబాద్) లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 21, 2020
బంజారా హిల్స్ (హైదరాబాద్) లో ఒక చిరుత పులి రోడ్డు పై కనిపించిందని చెప్తున్న ఒక కథనాన్ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పెడ్తున్నారు. ఆ కథనంలోని వీడియో లో ఒక చిరుత పులి రోడ్డు దాటుతూ కనిపిస్తుంది. FACTLY విశ్లేషణ లో ఆ వీడియోని తిరుమల-తిరుపతి రోడ్లపై తీసినట్టు తేలింది. ఆ వీడియో యొక్క టైం స్టాంప్ ద్వారా దానిని 18 ఏప్రిల్ 2020 న తీసినట్లుగా తెలుస్తుంది. కావున, వీడియో హైదరాబాద్ కి సంబంధించింది కాదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=bC2TV6gKaUo
2. న్యూస్ వీడియో – https://www.facebook.com/News18Telugu/videos/263125784862261/
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియోలో కారు యూ-టర్న్ చేస్తున్న రోడ్డు పక్కన కొంత దిగువున మరో రోడ్డు ఉంది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 27, 2022
‘కొండపై నుండి కారు పడిపోయే ప్రమాదం…కానీ అసాధ్యాన్ని సుసాధ్యం చేశాడు’, అని చెప్తూ ఒక కారు యూ-టర్న్ వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కొండపై నుండి కారు పడిపోయే ప్రమాదం ఉన్నా, కొండ చివరి అంచున కారును యూ-టర్న్ చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో చూపెట్టిన్న యూ-టర్న్‌కి సంబంధించిన వేరే వీడియోలు చూడగా, ఆ కారును యూ-టర్న్ చేసింది కొండ చివరి అంచున కాదని తెలుస్తుంది. మరో వైపు నుండి ఉన్న వీడియోలో ఆ రోడ్డు పక్కన కొంత దిగువున మరో రోడ్డు ఉన్నట్టు స్పష్టంగా కనపడుతుంది. కావున పోస్ట్‌లో కొండ అంచుల్లో యూ-టర్న్, కొండపై నుండి కారు పడిపోయే ప్రమాదం అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్స్‌ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ఆ వీడియోను చాలా మంది పోస్ట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. అందరికంటే ముందుగా ‘DrivingSkill’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ వారు 25 డిసెంబర్ 2021న ఆ వీడియోను పోస్ట్ చేసినట్టుగా గమనించవచ్చు. అయితే, ఆ ఛానల్‌లో అంతకముందు రోజు పెట్టిన మరో వీడియో కూడా పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న యూ-టర్న్‌కి సంబంధించిందేనని చూడవచ్చు. ఆ మరో వీడియోని చూడగా, కారును యూ-టర్న్ చేసింది కొండ చివరి అంచున కాదని తెలుస్తుంది. మరో వైపు నుండి ఉన్న వీడియోలో ఆ రోడ్డు పక్కన కొంత దిగువున మరో రోడ్డు ఉన్నట్టు స్పష్టంగా కనపడుతుంది.
అంతేకాదు, ‘DrivingSkill’ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో అదే కారుతో చేసిన ఇతర వీడియోలను కూడా చూడవచ్చు. పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న యూ-టర్న్‌పై ‘డైలీ మెయిల్’ వార్తాసంస్థ రాసిన అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని కారు యూ-టర్న్ చేసింది కొండ చివరి అంచున కాదు. కారు యూ-టర్న్ చేస్తున్న రోడ్డు పక్కన కొంత దిగువున మరో రోడ్డు ఉంది.

created: January 27, 2022