text:
‘నాలుగు కిడ్నీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మూడు ఫోన్ నంబర్లను సంప్రదించవచ్చు’ అని షేర్ అవుతున్న పోస్ట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 21, 2022
అందుబాటులో నాలుగు కిడ్నీలు ఉన్నాయంటూ ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. దానం చేసేవారి బంధువులను సంప్రదించడానికి ఈ మూడు ఫోన్ నంబర్లను వాడొచ్చని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నాలుగు కిడ్నీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మూడు ఫోన్ నంబర్లను సంప్రదించవచ్చు.
ఫాక్ట్: కనీసం అక్టోబర్ 2017 నుండి ఇటువంటి పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. పోస్టులో ఉన్న రెండు ఫోన్ నంబర్లు పనిచేయడం లేదు; మరో నంబరుపై ఉన్న వ్యక్తి పోస్ట్ ఫేక్ అని స్పష్టం చేసాడు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టుకు సంబంధించిన మరిన్ని వివరాల కోసం సెర్చ్ చేసినప్పుడు, కనీసం అక్టోబర్ 2017 నుండి ఇటువంటి పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. కానీ, అప్పట్లో, ఇది ఒక ఫోన్ నంబర్‌తో మాత్రమే షేర్ అయ్యింది.
2018లో ‘చెక్4స్పామ్’ 983xxxxxxx నంబర్ ఉన్న వ్యక్తిని కాంటాక్ట్ అయినప్పుడు, పోస్ట్ ‘పూర్తిగా తప్పు’, ‘ఫేక్’ అని ఆ వ్యక్తి స్పష్టం చేశాడు. ఇదే పోస్టును 2018లో ‘ఎస్ఎం హోక్స్ స్లేయర్’ కూడా ఫాక్ట్-చెక్  చేసింది. ఫోన్ నెంబరు మీరట్ కు చెందిన నెఫ్రాలజిస్ట్ డాక్టర్ సందీప్ గార్గ్ కు చెందినదని ‘ఎస్ఎం హోక్స్ స్లేయర్’ తెలిపింది.
పోస్టులో ఉన్న రెండు ఫోన్ నంబర్లు పనిచేయడం లేదు. అలాగే, వేరే ఫోన్ నంబర్‌తో  (ఇది కూడా ఇప్పుడు పనిచేయడం లేదు) ఇటువంటి పోస్ట్ ఆగస్టు 2017లో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు, కర్ణాటకలోని సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఇటువంటి పోస్ట్ ఇప్పటికీ, 2020లో కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది.
చివరగా, ‘నాలుగు కిడ్నీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మూడు ఫోన్ నంబర్లను సంప్రదించవచ్చు’ అని షేర్ అవుతున్న పోస్ట్ ఫేక్.

created: January 21, 2022


text:
దేశంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు అమలులో ఉండబోతున్నట్లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పేరిట ఉన్నది ‘ఫేక్’ మెసేజ్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2020
దేశంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త రూల్స్ అమలులో ఉండబోతున్నట్లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పేరిట ఒక మెసేజ్ సోషల్ మీడియాలో చలామణీ అవుతోంది. ఆ మెసేజ్ ప్రకారం దేశంలో ఫోన్ కాల్స్ రికార్డు చేయబడుతాయి మరియు సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ పర్యవేక్షించబడుతాయి. కానీ, ‘FACTLY’ విశ్లేషణ లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ మెసేజ్ ని జారీ చేయలేదని తెలిసింది. అంతేకాదు, ఆ మెసేజ్ ‘కమ్యూనికేషన్ మరియు డిజిటల్ ఎకానమీ మంత్రి’ పేరిట ఉంది, కానీ ఆ పేరుతో ఇండియా లో కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖ ఏదీ లేదు. కావున, అది ఫేక్ మెసేజ్. పోస్టులోని మెసేజ్ ఇంతకుముందు వైరల్ అయినప్పుడు, ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) అది ఫేక్ మెసేజ్ అని స్పష్టం చేసి, ప్రభుత్వం అలాంటిదేమీ చేయట్లేదని తెలిపింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. పీఐబీ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/pibfactcheck/photos/a.103726557827113/140783794121389/?type=3&theate
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
తెలంగాణ లో కలకలం రేపే అంతగా మిస్సింగ్ కేసులు ఆకస్మికంగా పెరిగిపోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 3, 2020
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో మిస్సింగ్ కేసులు కలకలం రేపుతున్నాయని, నాలుగు రోజుల్లోనే (26 అక్టోబర్ 2020 నుండి 29 అక్టోబర్ 2020) 206 కేసులు నమోదు అయ్యాయి అని చెప్తూ, ‘NTV’ వార్త (ఆర్కైవ్డ్) యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణలో కలకలం రేపుతున్న మహిళల మిస్సింగ్ కేసులు, 4 రోజుల్లోనే 206 కేసులు నమోదు.
ఫాక్ట్: నాలుగు రోజుల్లో 250 కి పైగా మిస్సింగ్  కేసులు రిపోర్ట్ అయిన మాట వాస్తవమే అయినా, ఆకస్మికంగా ఇప్పుడు తెలంగాణ లో కలకలం రేపే అంతగా మిస్సింగ్ కేసులు పెరిగిపోలేదు. అక్టోబర్ 2020 నెలలో 1425 మిస్సింగ్  కేసులు నమోదు అయిన్నట్టు తెలంగాణ రాష్ట్ర పోలీసు వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు; అంటే సగటున రోజుకు 46 కేసులు. గత సంవత్సరం తెలంగాణలో రిపోర్ట్ అయిన మిస్సింగ్ వ్యక్తుల రోజువారీ సగటుకు, అక్టోబర్ 2020 నెలలో రిపోర్ట్ అయిన రోజువారీ సగటుకు పెద్ద తేడా లేదు. అంతేకాదు, 2019 లో మిస్సింగ్ అయిన వ్యక్తుల్లో 85 శాతం మంది తిరిగి దొరికినట్టు తెలిసింది. కావున, ‘తెలంగాణలో కలకలం రేపుతున్న మహిళల మిస్సింగ్ కేసులు’ అని పోస్ట్ లో చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి తెలుసుకోవడానికి తెలంగాణ రాష్ట్ర పోలీసు వారి వెబ్సైటులో మిస్సింగ్ రిపోర్ట్స్ చూడగా, 26, 27, 28 మరియు 29 అక్టోబర్ 2020 తేదీల్లో 250 కి పైగా  మిస్సింగ్ కేసులు నమోదు అయిన్నట్టు  తెలుస్తుంది. ఆ మిస్సింగ్ కేసుల్లో 70 కి పైగా మగవారు కూడా ఉన్నారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పిన లెక్కలు దాదాపు నిజమే. అయితే, మిస్సింగ్ కేసులు రాష్ట్రంలో కలకలం సృష్టించే అంతగా పెరిగాయా లేదా అనే విషయం తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
2019 లో తెలంగాణ రాష్ట్రంలో 17150 వ్యక్తులు (6485 మగవారు, 10665 ఆడవారు) మిస్సింగ్ కేసుల్లో రిపోర్ట్ అయినట్టు ‘నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో  (NCRB)’ వారు రిలీజ్ చేసిన ‘క్రైమ్ ఇన్ ఇండియా – 2019’ రిపోర్ట్ లో చూడవొచ్చు; అంటే సగటున రోజుకు 47 వ్యక్తులు మిస్సింగ్ కేసుల్లో రిపోర్ట్ అయ్యారు. అక్టోబర్ 2020 నెలలో 1425 మంది మిస్సింగ్ అయిన్నట్టు తెలంగాణ రాష్ట్ర పోలీసు వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు; అంటే సగటున రోజుకు 46 వ్యక్తులు. గత సంవత్సరం తెలంగాణలో రిపోర్ట్ అయిన మిస్సింగ్ వ్యక్తుల రోజువారీ సగటుకు, అక్టోబర్ 2020 నెలలో రిపోర్ట్ అయిన రోజువారీ సగటుకు పెద్ద తేడా లేదు. 2018, 2017 మరియు 2016 సంవత్సరాల వివరాలు కింద టేబుల్ లో చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, 2019 లో మిస్సింగ్ అయిన వ్యక్తుల్లో 85 శాతం మంది తిరిగి దొరికినట్టు నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో  (NCRB)’ రిపోర్ట్ లో చూడవొచ్చు. తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఈ రికవరీ రేట్ ప్రతి సంవత్సరం పెరుగుతున్నట్టు తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, రికవరీ రేట్లలో 2019 లో అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు కేరళ తరువాత రాష్ట్రాల లిస్టులో  తెలంగాణ మూడవ స్థానంలో ఉంది. కావున, ఆకస్మికంగా ఇప్పుడు తెలంగాణ లో కలకలం రేపే అంతగా మిస్సింగ్ కేసులు పెరిగిపోలేదు. అంతే కాదు, దేశ వ్యాప్తంగా 2019లో సగటున రోజుకు 1042 మిస్సింగ్ కేసులు నమోదు అయినట్టు NCRB రిపోర్ట్ లో తెలిపింది.
మిస్సింగ్ అయ్యే వ్యక్తులు వివిధ కారణాల వల్ల అదృశ్యం అవుతుంటారని, వాళ్ళలో చాలా మంది తిరిగి దొరుకుతుంటారని ‘క్రైమ్ ఇన్ తెలంగాణ – 2018’ రిపోర్ట్ లో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ఇలాంటి వార్తలే గత సంవత్సరం వచ్చినప్పుడు FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, తెలంగాణ లో కలకలం రేపే అంతగా మిస్సింగ్ కేసులు ఆకస్మికంగా పెరిగిపోలేదు. అక్టోబర్ 2020 లో రిపోర్ట్ అయిన రోజువారీ సగటు మరియు గత సంవత్సరం రోజువారీ సగటుకు పెద్ద తేడా లేదు.

created: November 3, 2020


text:
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న మసీదుని ఇజ్రాయిల్ సైన్యం కూల్చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2021
ఇటీవల ఇజ్రాయిల్- పాలస్తీనా మధ్య దాడులు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఒక మసీదు లాంటి భవనాన్ని బాంబులతో కుల్చేసినట్టు ఉన్న ఒక వీడియోని, ఇజ్రాయిల్ సైన్యం కుల్చేసినట్టు అర్ధం వచ్చేలా హ్యాష్‌ట్యాగ్ లతో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ పోస్టులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇప్పుడు ఇజ్రాయిల్- పాలస్తీనా మధ్య జరుగుతున్న దాడుల సందర్భంలో ఇజ్రాయిల్ సైన్యం మసీదును కూల్చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలోని విజువల్స్ ని 2014 లో ‘CNN TURK’ వారు ప్రచురించిన వార్తా కథనంలో చూడవొచ్చు. వీడియోలోని బిల్డింగ్ సిరియాలో ఉందని, దానిని ISIS ఉగ్రవాద సంస్థ అప్పట్లో పెల్చేసినట్టు తెలిసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా వీడియోలో ఉన్న మసీదు భవనాన్ని కూల్చేసే విజువల్స్ ని 2016లో రష్యా అధికారిక వార్తా సంస్థ RT ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఐతే ఈ కథనంలో ఈ విజువల్స్ ఏ సంఘటనకు సంబంధించినవో ఈ వీడియోలో పేర్కొనలేదు.
అయితే, వేరే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వీడియోలోని బిల్డింగ్ సిరియా లోని వీసెల్ కరణి సమాధి బిల్డింగ్ అని రాసి ఉంది. ఆ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ పేరుతో వెతకగా, 2014 లో పోస్ట్ లోని వీడియోనే పెట్టి, ‘CNN TURK’ వారు ప్రచురించిన వార్తా కథనం లభించింది. వీడియోలోని బిల్డింగ్ ని ISIS ఉగ్రవాద సంస్థ అప్పట్లో పెల్చేసినట్టు ఆ వార్తా కథనంలో చదవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లోని వీడియోకీ, ఇప్పుడు ఇజ్రాయిల్- పాలస్తీనా మధ్య జరుగుతున్న దాడులకు అసలు సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న మసీదుని ఇజ్రాయిల్ సైన్యం కూల్చేయలేదు.
వివరణ (MAY 15, 2021):
ఈ ఆర్టికల్ మొదటిగా ప్రచురించినప్పుడు వీడియోలోని బిల్డింగ్ కి సంబంధించిన కచ్చితమైన సమాచారం ఇవ్వలేదు. వీడియోకి సంబంధించిన అదనపు వివరాలతో ఈ ఆర్టికల్ మార్చబడింది.


text:
ఈ జిమ్ పరికరం దానంతట అదే ఊగడానికి కారణం అతిగా గ్రీస్ పెట్టడం వల్ల, దెయ్యాల వల్ల కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 15, 2020
ఒక పార్కులో వ్యాయామ (జిమ్) పరికరం దానంతట అదే ఊగుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఆ ఘటన రాత్రి 2 గంటల సమయంలో రోహిణి జపానీ అనే ఓ పార్కు (ఢిల్లీ) లో జరిగిందని, వీడియోలో వ్యాయామం చేస్తున్నది ఎవరు తేలియడం లేదని, దెయ్యాలున్నాయని నమ్ముతారా అని అడుగుతున్నారు. అయితే, FACTLY విశ్లేషణ లో ఆ వీడియో ని ఝాన్సీ (యూపీ) లోని కాశీరామ్ పార్క్ లో తీశారని తెలిసింది. అతిగా గ్రీస్ పెట్టి ఉన్న వ్యాయామ పరికరాన్ని తాకి వదిలేయడం వల్ల అది అలా కొంతసేపు కదులుతున్నట్లుగా ఝాన్సీ పోలీసుల నిర్ధారణలో తేలింది. ఝాన్సీ పోలీసులు మరొక ట్వీట్ లో పూర్తి వీడియో ని పెట్టారు. అందులో ఒక పోలీసు అధికారి వ్యాయామ పరికరాన్ని తాకి వదిలేసినప్పుడు, అది కొంతసేపు అలానే  ఊగుతుండడం చూడవచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1.  ఝాన్సీ పోలీస్ ట్వీట్1 – https://twitter.com/jhansipolice/status/1271646518521413632
2.  ఝాన్సీ పోలీస్ ట్వీట్2 – https://twitter.com/jhansipolice/status/1271701267232903168
Did you watch our new video?


text:
అలప్పుజ జిల్లాకు ఒక హిందువుని కలెక్టర్‌గా నియమించినందుకు అక్కడి ముస్లింలు నిరసన చేపట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2022
ఒక హిందువుని అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్‌గా నియమించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ కేరళలోని ముస్లింలు బహిరంగ నిరసన చేపట్టిన దృశ్యాలు, అంటూ ‘ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్ స్క్రీన్ షాట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను అలప్పుజ కలెక్టర్ పదవి నుండి తొలగించాలని వేలాది మంది ముస్లిం సంఘాల కార్యకర్తలు మలప్పురం  కలెక్టరేట్ ముందు నిరసన వ్యక్తం చేసినట్టు ఈ స్క్రీన్ షాట్ తీసిన ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసి ఉంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక హిందువుని అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్‌గా నియమించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ కేరళలోని  ముస్లింలు బహిరంగ నిరసన చేపట్టిన  దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేరళలోని అలప్పుజ జిల్లాకు ఇటీవల కలెక్టర్‌గా నియమితులైన  శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్, 2019లో మద్యం మత్తులో కార్ నడిపి బషీర్ అనే జర్నలిస్ట్ మృతికి కారణమయ్యాడనే ఆరోపణలున్నాయి. ఈ కేసులో భాగంగా శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్ తన ఐఏఎస్ పదవి నుండి సస్పెండ్ అయి అరెస్ట్ కూడా అయ్యారు. తరువాత బెయిల్ మీద విడుదలయ్యారు. ఒక జర్నలిస్ట్ మృతిలో ప్రధాన దోషిగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తిని కేరళ ప్రభుత్వం అలప్పుజ కలెక్టర్‌గా నియమించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ వేలాదిమంది ముస్లింలు మలప్పురం కలెక్టరేట్ ముందు ఇలా నిరసన వ్యక్తం చేసారు. హిందూ మతానికి చెందిన వ్యక్తిని అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్ గా నియమించవద్దని ఈ నిరసన చేపట్టలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆర్టికల్‌కు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే,  ‘ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ వార్తా సంస్థ ఈ ఆర్టికల్‌ని 31 జులై 2022 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. మద్యం మత్తులో కారుని నడిపి ఒక జర్నలిస్ట్ మృతికి కారణమయిన శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను కేరళ ప్రభుత్వం అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్‌గా నియమించడాన్ని నిరసిస్తూ వేలాది మంది కేరళ ముస్లిం జమాత్ సభ్యులు, ముస్లిం సంఘాల కార్యకర్తలు మలప్పురం కలెక్టరేట్ ముందు నిరసన వ్యక్తం చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
26 జులై 2022 నాడు ఐఏఎస్ అధికారి శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్ అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్‌గా పదవి బాధ్యతలు చేపట్టారు. అయితే, 2019లో కేరళలో సర్వే డైరెక్టరుగా పనిచేస్తున్న శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్, మద్యం మత్తులో కార్ నడిపి ద్విచక్ర వాహనంపై వెళుతున్న బషీర్ అనే జర్నలిస్టుని ఢీ కొట్టి అతని మృతికి  కారణమయ్యినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని పబ్లిష్ చేసాయి. 03 ఆగష్టు 2019 నాడు తెల్లవారుజామున తిరువనంతపురంలోని మ్యూజియం పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో ఈ ఆక్సిడెంట్ చోటుచేసుకున్నట్టు తెలిసింది. జర్నలిస్ట్ మృతికి కారణమయిన శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను కేరళ ప్రభుత్వం అప్పుడు పదవి నుండి సస్పెండ్ కూడా చేసింది.
ఈ ఆక్సిడెంట్‌కు సంబంధించి తిరువనంతపురం మ్యూజియం పోలీస్ స్టేషన్లో ఫైల్ అయినా FIR  కాపీని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ కేసుకి సంబంధించి కేరళ హై కోర్ట్  2019లో బెయిల్ విషయమై ఇచ్చిన ఆర్డర్ కాపీని ఇక్కడ చూడవచ్చు. 2019లో చోటుచేసుకున్న ఈ ఆక్సిడెంటుకు సంబంధించి ఇంకా తిరువనంతపురం జిల్లా కోర్టులో విచారణ  జరుగుతోంది. కోవిడ్-19 నేపథ్యంలో కేరళ ప్రభుత్వం శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను తిరిగి హెల్త్  డిపార్ట్‌మెంట్‌లో జాయింట్ సెక్రటరీగా నియమించింది.
అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్‌గా శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను నియమించడాన్ని పలు ముస్లిం సంఘాలు వ్యతిరేకిస్తూ తీవ్ర నిరసనలు వెలువెత్తుతున్న నేపథ్యంలో, కేరళ ప్రభుత్వం శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను అలప్పుజ జిల్లా కలెక్టర్ పదవి నుండి తొలగించి కేరళ స్టేట్ సివిల్ సప్లైస్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ సంస్థలో జనరల్ మేనేజరుగా నియమించింది. పై వివరాల ఆధారంగా ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ముస్లింలు తమకు ఒక  హిందువు కలెక్టర్‌గా వచ్చినందుకు నిరసన వ్యక్తం చేయట్లేదని  ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, జర్నలిస్ట్ బషీర్ మృతిలో ముఖ్య దోషిగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న శ్రీరామ్ వెంకట్రామన్‌ను అలప్పుజ కలెక్టర్‌గా నియమించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ముస్లింలు చేసిన నిరసనని మతపరమైన నేపథ్యంతో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 3, 2022


text:
‘మోడ్రన్ చైనా కేఫ్’ పేరుని ‘మింగిచావ్’ గా మార్ఫ్ చేసి అసత్య కథనాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2023
ఒక తెలుగు వ్యక్తి చైనాకు వెళ్ళి అక్కడ ‘మింగిచావ్’ అనే రెస్టారెంట్ స్థాపించాడంటూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక తెలుగు వ్యక్తి చైనాలో స్థాపించిన మింగిచావ్ అనే రెస్టారెంట్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఈ ఫోటోలోని రెస్టారెంట్ పేరు మార్ఫ్ చేయబడింది. అసలు ఫొటోలో ఉన్న రెస్టారెంట్ పేరు ‘మోడ్రన్ చైనా కేఫ్’.  ఎరిక్ ఝాంగ్ అనే చైనా సంతతి వ్యక్తి దీనిని 2009లో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలో ఉన్న వాల్‌నట్ క్రీక్ నగరంలో స్థాపించాడు. చైనాలో తెలుగు వ్యక్తి ‘మింగిచావ్’ అనే పేరుతో రెస్టారెంట్ ప్రారంభించినట్లు ఎక్కడా సమాచారం లేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో ఉన్న ఫొటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఫొటోని 2010లో తీసినట్లుగా ఒక ఫోటోగ్రఫీ వెబ్‌సైట్లో పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ ఫొటోలో రెస్టారెంట్ పేరు ‘Modern China café’ అని ఉంది.
ఇక ఈ రెస్టారెంట్ గురించి మరింత వెతకగా, ఇది అమెరికాలో కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోని వాల్‌నట్ క్రీక్  నగరంలో ఉన్నట్లు రెస్టారెంట్ వెబ్‌సైట్లో పేర్కొన్నారు.
స్థానిక మీడియా మరియు వెబ్‌సైట్ల ప్రకారం, చైనా సంతతికి చెందిన ఎరిక్ ఝాంగ్ (Eric Zhang) 2009లో దీనిని స్థాపించాడు.
ఈ రెస్టారెంట్ యొక్క మరిన్ని ఫొటోలు మరియు వీడియోలను రెస్టారెంట్ సోషల్ మీడియా ఖాతాలలో చూడవచ్చు.
A post shared by Modern China Cafe Walnut Creek (@modernchinacafe)
ఇక వైరల్ అవుతున్న ఫోటోని అసలు ఫొటోతో పోల్చిచూడగా, వైరల్ ఫోటోలోని రెస్టారెంట్ పేరును ఎడిట్ చేసి మార్చినట్లు నిర్ధారించవచ్చు.
పైగా చైనాలో తెలుగు వ్యక్తి మింగిచావ్ అనే రెస్టారెంట్ స్థాపించినట్లు మాకు ఎక్కడా ఆధారాలు లభించలేదు. అయితే, విజయవాడలో ‘మింగిచావ్’ అనే పేరుతో ఒక రెస్టారెంట్ ఉన్నట్లు స్విగ్గి యాప్ లో పేర్కొన్నారు.
చివరిగా, మార్ఫ్ చేయబడిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ చైనాలో తెలుగు వ్యక్తి మింగిచావ్ అని రెస్టారెంట్‌ను స్థాపించినట్లు తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతుంది.


text:
1948లో రూపొందించిన NCC చట్టంలో ప్రతీ స్కూల్ లో కచ్చితంగా NCC ఉండాలన్న నిబంధన ఏది లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 12, 2021
‘పిల్లలుగా ఉన్నప్పుడే దేశభక్తి పెంచాలని ప్రతి స్కూల్ లో NCC ఉండేలా సర్దార్ పటేల్ చట్టం తెస్తే, వారు చనిపోగానే కొట్టేసిన గాంధీ కుటుంభం’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘పిల్లలుగా ఉన్నప్పుడే దేశభక్తి పెంచాలని ప్రతి స్కూల్ లో NCC ఉండేలా సర్దార్ పటేల్ చట్టం తెస్తే, వారు చనిపోగానే కొట్టేసిన గాంధీ కుటుంభం’.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1948లో రూపొందించిన నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ (NCC) చట్టంలో గాని లేక NCC రూల్స్ లోగాని ప్రతీ స్కూల్ లో NCC కచ్చితంగా ఉండాలన్న నిబంధన ఏది లేదు. కాబట్టి ఈ నిబంధనను తరవాత తొలగించారన్న వాదనలో హేతుబద్ధత లేదు. 1948 సంవత్సరంలో సీనియర్ డివిజన్‌లో మొత్తం 96 యూనిట్లలో 20,000 మంది NCC లో జాయిన్ అయ్యారు. కావలసిన నాణ్యత గల ఉపాధ్యాయులు NCC అధికారులుగా పనిచేయడానికి తగిన సంఖ్యలో ముందుకు రాకపోవడంతో జూనియర్ డివిజన్ యూనిట్లు అంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పండిట్ H.N. కున్జ్రూ నేతృత్వంలోని క్యాడెట్ కార్ప్స్ కమిటీ భారతదేశంలోని యువత సమస్యపై సమగ్ర అధ్యయనం చేసి మార్చి 1947 లో తమ నివేదికను భారత ప్రభుత్వానికి సమర్పింది. ఆ సమయంలోని దేశ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో అప్పటి రక్షణ మంత్రి సర్దార్ బల్దేవ్ సింగ్ మరియు అప్పటి హోంమంత్రి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ సూచనల మేరకు ప్రధాని పండిట్ జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కున్జ్రూ కమిటీ రిపోర్ట్ ని అన్ని ప్రొవిన్సియల్ గవర్నమెంట్స్ కి వారి మద్దతు కొరకు పంపించారు. ఆ తరవాత 08 ఏప్రిల్ 1948న రాజ్యాంగ సభ ఆమోదం పొందింది. 16 ఏప్రిల్ 1948న ఈ బిల్లుకి గవర్నర్ జనరల్ ఆమోదం తెలపడంతో నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ చట్టం, 1948 ఆచరణలోకి వచ్చింది.
ఐతే 1948లో చేసిన ఈ చట్టంలో ఎక్కడ కూడా ప్రతీ స్కూల్ లో NCC ఉండాలన్న కచ్చితమైన నిబంధన లేదు. ఈ చట్టంలోని క్లాజ్13  కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఈ చట్టాన్ని అమలు చేసే క్రమంలో రూల్స్ రూపొందించే అధికారాన్ని ఇచ్చింది. దీనికి అనుగుణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం 1948లో నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ రూల్స్ ని రూపొందించింది. స్కూల్స్ మరియు కాలేజీల్లో NCC యూనిట్ ప్రారంభించాలనుకుంటే పాటించాల్సిన రూల్స్ ఇందులో పేర్కొన్నారు. ఐతే 1948లో గాని లేక కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన రూల్స్ లో గాని ఎక్కడ కూడా ప్రతీ స్కూల్ లో కచ్చితంగా NCC ఉండాలన్న నిబంధనలేదు.
IndiaNCC వెబ్సైటు లో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం1948 సంవత్సరంలో సీనియర్ డివిజన్‌లో మొత్తం 96 యూనిట్లలో కలిపి 20,000 మంది NCC లో జాయిన్ అయ్యారు. కావలసిన నాణ్యత గల ఉపాధ్యాయులు NCC అధికారులుగా పనిచేయడానికి తగిన సంఖ్యలో ముందుకు రాకపోవడంతో జూనియర్ డివిజన్ యూనిట్లు అంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు.
ఐతే 1948లో చేసిన ఈ చట్టంలోని క్లాజ్ 13 ఆధారంగా పలు సార్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూల్స్ చేసినప్పటికీ ఈ చట్టానికి చెప్పుకోదగ్గ ప్రధాన సవరణలు ఏవీ జరగలేదు. 1949లో నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ రూల్స్ (గర్ల్స్ డివిజన్) రూపొందించారు. 1948లో చేసిన చట్టంలో ప్రతీ స్కూల్ లో కచ్చితంగా NCC ఉండాలన్న నిబంధనేది లేనందువల్ల ఈ నిబంధనను తరవాత తొలగించారన్న వాదనలో హేతుబద్ధత లేదు.
చివరగా, 1948లో రూపొందించిన NCC చట్టంలో ప్రతీ స్కూల్ లో కచ్చితంగా NCC ఉండాలన్న నిబంధన ఏది లేదు.

created: February 12, 2021


text:
నియోకోవ్ అనే కరోనావైరస్ ఇప్పటివరకు మనుషులకు సోకలేదు; ఇది కోవిడ్-19 యొక్క కొత్త వేరియంట్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 3, 2022
‘నియోకోవ్’ పేరుతో కరోనా యొక్క కొత్త వేరియంట్ వచ్చిందని, అది సోకిన ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరికి ప్రాణాపాయం ఉందని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘నియోకోవ్’ పేరుతో కరోనా యొక్క కొత్త వేరియంట్; అది సోకిన ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరికి ప్రాణాపాయం.
ఫాక్ట్: నియోకోవ్ పేరుతో కోవిడ్-19 యొక్క కొత్త వేరియంట్ ఏదీ కనుగొనబడలేదు. నియోకోవ్ అనే కరోనా వైరస్ ఎప్పుడో సౌత్ఆఫ్రికాలో గబ్బిలాలలో కనుగొన్నారు, కనీసం 2013 నుండి శాస్త్రవేత్తలు దీనిపై అధ్యయనం చేస్తున్నారు. నియోకోవ్ ఇప్పటివరకు మనుషులకు సోకనప్పటికీ, భవిష్యత్తులో నియోకోవ్ పై మ్యుటేషన్లు జరిగి, మనుషులకు సంక్రమించే ఆస్కారం ఉందని వుహాన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల విడుదల చేసిన అధ్యయనంలో తెలిపారు. కొన్ని వార్తాకథనాలలో నియోకోవ్ వ్యాధి సోకిన ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరిని చంపగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉందని హైలైట్ చేసారు. కానీ, ఇంతవరకు మనిషికి నియోకోవ్ వైరస్ సోకలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, వుహాన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీకి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు నియోకోవ్ అనే కరోనా వైరస్ పై ఇటీవల ఒక అధ్యయనాన్ని విడుదల చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ అధ్యయనంలో ఎక్కడా కూడా ‘నియోకోవ్’ పేరుతో కోవిడ్-19 యొక్క కొత్త వేరియంట్ వచ్చిందని లేదు. దాంతోపాటు ఆ అధ్యయనం ఒక ‘non-peer-reviewed study’, అంటే ఈ అధ్యయనంలో తెలిపినవి మీడియా వారు ఒక ‘conclusive’ ప్రూఫ్ గా రిపోర్ట్ చేయకూడదు.
నియోకోవ్ తమ ACE2 రిసెప్టార్ల ద్వారా గబ్బిలాల కణాల్లోకి ప్రవేశిస్తుందని చైనా శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. మనుషులకు ACE2 రిసెప్టార్స్ (హెచ్ఎసిఈ2) కూడా ఉంటాయి, ఇది సార్స్-కోవ్-2 (కోవిడ్-19 వ్యాధికి కారణమయ్యే వైరస్) వంటి వైరస్ లతో సంకర్షణ చెందుతుంది, అయితే నియోకోవ్ అటువంటి మానవ హెచ్ఎసిఈ2 రిసెప్టార్స్ ను సంకర్షణ చేయలేదని అధ్యయనం కనుగొంది.
ఈ కరోనా వైరస్ ఇప్పటివరకు మనుషులకు సోకలేనప్పటికీ, భవిష్యత్తులో నియోకోవ్ పై మ్యుటేషన్లు జరిగి, మనుషులకు సంక్రమించే ఆస్కారం ఉంది. కావున, ఈ కరోనా వైరస్ ను జాగ్రత్తగా మానిటర్ చేయాలని తెలిపారు.
నియోకోవ్ అనే కరోనా వైరస్ ఎప్పుడో సౌత్ఆఫ్రికాలో కనుగొన్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న సమాచారం మేరకు, నియోకోవ్ అనే కరోనా వైరస్ ఒక నిర్దిష్ట జాతుల గబ్బిలాలకు మాత్రమే సంక్రమిస్తుంది. మిడిల్ ఈస్ట్ రెస్పిరేటరీ సిండ్రోమ్ కరోనావైరస్ (మెర్స్-కోవ్)కు దగ్గరి బంధువుగా పరిగణించబడుతుంది. కనీసం 2013 నుండి శాస్త్రవేత్తలచే అధ్యయనం చేయబడుతోంది.
జంతువులలో వందలాది కరోనా వైరస్ లు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని మాత్రమే మనిషికి సోకుతాయి – దీనిని జూనోటిక్ స్పిల్ ఓవర్ అని అంటారు. కరోనావైరస్ లు మనిషి పై భాగంలో ఉన్న శ్వాసనాళ అస్వస్థతలను కలిగిస్తాయి. ప్రస్తుత కోవిడ్-19 మహమ్మారి మనుషులకు సోకే ఏడవ రకం కరోనా వైరస్. ఏ మనిషికీ నియోకోవ్ వైరస్ సోకలేదనీ  (భవిష్యత్తులో మ్యుటేషన్ అవనంత వరకు),  ఇటీవల చేసిన అధ్యయనం కూడా పీర్-రివ్యూ చేయబడలేదని డాక్టర్లు పేర్కొన్నారు.
NeoCov is all over the news. Some facts, before we panic.
This “not so new virus” was identified around 2013 in bats in S Africa, while looking for ancestors of the MERS CoV.
Note: This virus has not infected man, and has not killed anyone.https://t.co/A6y73xWg9x
1/
కొన్ని వార్తాకథనాలలో నియోకోవ్ వ్యాధి సోకిన ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరిని చంపగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉందని హైలైట్ చేసారు. కానీ, ఇంతవరకు మనిషికి నియోకోవ్ వైరస్ సోకలేదు. గతంలో ఇటువంటి వైరస్ ప్రవర్తించిన తీరుని బట్టి ఇలా రిపోర్ట్ చేస్తున్నారు. దాని అర్థం, అధ్యయనంలో అది తేలిందని కాదు
చివరగా, నియోకోవ్ అనే కరోనావైరస్ ఇప్పటివరకు మనుషులకు సోకలేదు; ఇది కోవిడ్-19 యొక్క కొత్త వేరియంట్ కాదు, కనీసం 2013 నుండి శాస్త్రవేత్తలు దీనిపై అధ్యయనం చేస్తున్నారు.

created: February 3, 2022


text:
ఇటీవల రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆవులకు సంబంధించి విడుదల చేసిన కొత్త నిబంధనలు పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉండేవారికే వర్తిస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2022
ఇంట్లో ఒక్క ఆవు మాత్రమే ఉండాలని, ప్రతీ సంవత్సరం 1000 రూపాయలు పన్ను కట్టాలనే గో సంపద అభివృద్ధి నిరోధక చర్యలు రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తీసుకుంటుందని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల ఆవులకు సంబంధించి రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం పూర్తి రాష్ట్రానికి వర్తిస్తుంది.
ఫాక్ట్: రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ఇళ్లలో ఉండే ఆవులు లేదా గేదెలకు సంబంధించి మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకుంది; పూర్తి రాష్ట్రానికి సంబంధించి కాదు. ఈ  నిబంధనల ప్రకారం, ఆవులు లేదా గేదెలను ఉంచుకోవడానికి వార్షిక లైసెన్స్ తీసుకోవాలి, ఒక్క ఆవు, ఒక్క దూడ కంటే సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటే లైసెన్స్‌ను రద్దు చేస్తారు. వార్షిక లైసెన్స్ ఫీజుగా ₹1,000 వసూలు చేస్తారు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో అనుమతి లేకుండా పశువుల మేత విక్రయాలు అనుమతించబడవు. అనధికార విక్రయాలపై ₹500 జరిమానా విధించబడుతుంది. ఈ నిబంధనలు మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లు మరియు కౌన్సిల్‌ల పరిధిలోని అన్ని ప్రాంతాలలో అమలు చేయబడతాయి. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల ప్రచురించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ప్రకారం, రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ఇళ్లలో ఉండే ఆవులు లేదా గేదెలకు సంబంధించి మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకుంది; పూర్తి రాష్ట్రానికి సంబంధించి కాదు. రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ఇళ్లలో ఆవులు లేదా గేదెలను ఉంచుకోవడానికి వార్షిక లైసెన్స్ మరియు 100 చదరపు గజాల విస్తీర్ణం తప్పనిసరి చేసింది. ఒక్క ఆవు, ఒక్క దూడ కంటే సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటే లైసెన్స్‌ను రద్దు చేస్తారు.
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం లైసెన్స్ పొందడానికి, దరఖాస్తుదారు పశువుల కోసం ప్రతిపాదిత స్థలం వివరాలను సమర్పించాలి. వార్షిక లైసెన్స్ ఫీజుగా ₹1,000 వసూలు చేయబడుతుంది. కొత్త నిబంధనలు మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లు మరియు కౌన్సిల్‌ల పరిధిలోని అన్ని ప్రాంతాలలో అమలు చేయబడతాయి.
రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం యొక్క నిభందనలు ఇలా ఉన్నాయి:
బహిరంగ ప్రదేశాల్లో అనుమతి లేకుండా పశువుల మేత విక్రయాలు అనుమతించబడవు. అనధికార విక్రయాలపై ₹500 జరిమానా విధించబడుతుంది. పశువులను ఉంచడానికి, 170-200 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణం మరియు 200-250 చదరపు అడుగుల బహిరంగ ప్రదేశం అవసరం. పశువుల యజమాని పాలు లేదా దాని ఉత్పత్తులను విక్రయించడం వంటి వాణిజ్య కార్యకలాపాలను నిర్వహించలేరు.
పారిశుద్ధ్యం విషయంలో రాజీపడితే ₹5,000 జరిమానా విధించబడుతుంది. ప్రతి 10 రోజులకు ఒకసారి ఆవు పేడను పురపాలక ప్రాంతం వెలుపల పారవేయడం పశువుల యజమాని యొక్క బాధ్యత. ఆవు పేడను బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఎండబెట్టకూడదు.
ఈ నిబంధనల ప్రకారం, 213 పట్టణాల్లో సుమారు 95% జనాభా ఆవులను పెంచుకోవడం కష్టమవుతుందని న్యూస్ రిపోర్ట్స్ తెలుపుతున్నాయి.
చివరగా, ఇటీవల రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆవులకు సంబంధించి విడుదల చేసిన కొత్త నిబంధనలు పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉండేవారికే వర్తిస్తాయి.


text:
పాకిస్తాన్‌లో నెలకొన్న సంక్షోభానికి మోదీని పొగుడుతూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 1, 2023
పాకిస్తాన్‌లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న సంక్షోభ పరిస్థితులను భారత ప్రధాని మోదీకి ఆపాదిస్తూ ప్రముఖ వార్తా సంస్థ న్యూయార్క్ టైమ్స్ పేర్కొందంటూ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ నేపధ్యంలో ‘పాకిస్తాన్‌కి మోదీ ఎంత నష్టం కలిగించారంటే! బహుశా యుద్ధం చేసినా కూడా అంత నష్టం చేయలేకపోయేవారేమో’ , అని న్యూయార్క్ టైమ్స్ పేర్కొన్నట్టు ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్తాన్‌కి మోదీ ఎంత నష్టం కలిగించారంటే! బహుశా యుద్ధం చేసినా కూడా అంత నష్టం చేయలేక పోయేవారేమో – న్యూయార్క్ టైమ్స్
ఫాక్ట్(నిజం): ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ సంక్షోభాన్ని మోదీకి ఆపాదిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు, కథనాలు ప్రసారం చేయలేదు. ఒకవేళ న్యూయార్క్ టైమ్స్ నిజంగానే ఈ వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, ఆ రిపోర్ట్స్ ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉండేవి, కాని అలాంటి కథనాలేవి మాకు లభించలేదు. పెరుగుతున్న రుణాలు, ఫారెక్స్ నిల్వలు క్షీణించడం, పెరిగిన ఇంధన దిగుమతి ఖర్చులు, ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణం, రాజకీయ అస్థిరత, మొదలైనవి ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో నెలకొన్న సంక్షోభానికి కారణాలని నిపుణులు పేర్కొన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో నెలకొన్న సంక్షోభ పరిస్థితులకు సంబంధించి న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.  పాకిస్తాన్‌లోని పరిస్థితులకు మోదీ/భారత్‌కు ఆపాదిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎలాంటి కథనాలు ప్రసారం చేయలేదు.
ఒకవేళ న్యూయార్క్ టైమ్స్ నిజంగానే ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే దీనిపై చర్చ జరిగి ఉండేది, ఆ కథనం ఇంటర్నెట్లో అందుబాటులో ఉండేది.  కాని అలాంటి వివరాలేవీ మాకు లభించలేదు. న్యూయార్క్ టైమ్స్ మాత్రమే కాక మరే ఇతర ప్రముఖ వార్తా సంస్థ కూడా పాకిస్తాన్ సంక్షోభానికి మోదీ కారణం అంటూ వ్యాఖ్యానించడం గానీ కథనాలు ప్రసారం చేయడం కాని చేయలేదు. పాకిస్తాన్ సంక్షోభానికి సంబంధించి న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రచురించిన కొన్ని కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో నెలకొన్న సంక్షోభానికి పెరుగుతున్న రుణాలు, ఫోరెక్స్ నిల్వలు క్షీణించడం, పెరిగిన ఇంధన దిగుమతి ఖర్చులు, ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణం, రాజకీయ అస్థిరత, గత సంవత్సరం సంభవించిన వరదలు మొదలైనవి కారణాలని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
చివరగా, పాకిస్తాన్‌లో నెలకొన్న సంక్షోభానికి మోదీని పొగుడుతూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.

created: February 1, 2023


text:
కాంగ్రెస్ పార్టీకి చైనా నుంచి రహస్యంగా నిధులు అందుతున్నాయని న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన నివేదికలో పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2023
కాంగ్రెస్ పార్టీకి చైనా నుంచి రహస్యంగా నిధులు అందుతున్నాయని ఇటీవల న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఒక నివేదికలో ఆధారాలతో సహా రుజువు చేసిందని చెప్తూ ఒక hmtv ప్రసారం చేసిన వీడియో మరియు పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ పార్టీకి చైనా నుంచి రహస్యంగా నిధులు అందుతున్నాయని ఇటీవల న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఒక నివేదికలో ఆధారాలతో సహా రుజువు చేసింది.
ఫాక్ట్: న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన నివేదికలోకాంగ్రెస్ పార్టీ పేరుని గాని, చైనా నుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీకి నిధులు వస్తున్నట్లు గానీ వెల్లడించలేదు. నేవిల్లి రాయ్ సింగం అనే వ్యాపారవేత్త చైనా ప్రభుత్వం దగ్గర డబ్బు తీసుకొని చైనా అనుకూల కథనాలను భారత్‌లో ప్రచారం చేస్తున్నాడని ఈ నివేదిక ఆరోపించింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, ఇటీవల పార్లమెంటులో ప్రస్తావించిన న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదికని పూర్తిగా పరిశీలించగా, అందులో కాంగ్రెస్ పార్టీ పేరుని గాని, చైనా నుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీకి నిధులు వస్తున్నట్లు కానీ ఇందులో ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు.
ఈ నివేదికలో నేవిల్లి రాయ్ సింగం అనే వ్యక్తి తన ఎన్జిఓల ద్వారా చైనా ప్రభుత్వం దగ్గర డబ్బు తీసుకొని, న్యూస్ క్లిక్ అనే మీడియా సంస్థ ద్వారా చైనా అనుకూల కథానాలని భారత్‌లో ప్రచారం చేస్తున్నాడని ఆరోపించింది.
అయితే బీజేపీ ఎంపీ నిశికాంత్ దూబే పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ, కాంగ్రెసు పార్టీకి కూడా చైనా నుంచి నిధులు అందుతున్నాయని, న్యూస్ క్లిక్, కాంగ్రెస్ పార్టీ మరియు కొన్ని ఇతర సంస్థలు దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలలో పాల్గొంటున్నాయని ఆయన ఆరోపించారు. అయితే ఇదివరకు చెప్పినట్లుగానే కాంగ్రెస్ పార్టీ గురించి న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన నివేదికలో వెల్లడించలేదు.
ఇక, వైరల్ పోస్టులో ఉన్న hmtv పూర్తి వీడియోలో కూడా ఇదే విషయాన్ని చెప్పినప్పటికీ, వీడియో Thumbnail లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి చైనా నుంచి రహస్య నిధులు వస్తున్నట్లు న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన నివేదికలో పేర్కొన్నట్లు తప్పుగా ప్రచురించింది.
చివరిగా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి చైనా నుంచి రహస్యంగా నిధులు అందుతున్నాయని న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన నివేదికలో పేర్కొనలేదు.

created: August 9, 2023


text:
నరేంద్ర మోదీని ఉద్దేశిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక “LAST, BEST HOPE OF EARTH” అని వ్యాఖ్యానించిందన్న న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2021
ప్రముఖ అమెరికన్ దినపత్రిక న్యూయార్క్ టైమ్స్ 26 సెప్టెంబర్ 2021న ప్రచురించిన ఎడిషన్‌లో మొదటి పేజీలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని ఉద్దేశిస్తూ “LAST, BEST HOPE OF EARTH” అని కోట్ చేసిందని చెప్తూ, ఆ న్యూస్ క్లిప్‌ని షేర్ చేసిన ఒక ఫేస్ బుక్ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ న్యూస్ క్లిప్‌కి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: న్యూయార్క్ టైమ్స్ దినపత్రిక 26 సెప్టెంబర్ 2021న ప్రచురించిన ఎడిషన్ మొదటి పేజీలో మోదీని ఉద్దేశిస్తూ “LAST, BEST HOPE OF EARTH” అని కోట్ చేసిన క్లిప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): న్యూయార్క్ టైమ్స్ దినపత్రిక 26 సెప్టెంబర్ 2021న ప్రచురించిన ఎడిషన్ మొదటి పేజీలో మోదీకి సంబంధించి ఎటువంటి కథనం రాయలేదు. ఈ క్లిప్ డిజిటల్‌గా తయారు చేసింది. ఈ క్లిప్‌లో తేదీ, పేపర్ ధర, ఎడిషన్ యొక్క వాల్యూమ్, మొదలైన వివరాలు తప్పు. పైగా ఈ క్లిప్‌లో ఉన్న అక్షరాల ఫాంట్‌కి ఒరిజినల్ క్లిప్‌లోని ఫాంట్‌కి చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
న్యూయార్క్ టైమ్స్ దినపత్రిక 26 సెప్టెంబర్ 2021న ప్రచురించిన ఎడిషన్ మొదటి పేజీలో మోదీకి సంబంధించి ఎటువంటి కథనం రాయలేదు. వైరల్ అవుతున్న న్యూయార్క్ టైమ్స్ క్లిప్ డిజిటల్‌గా తయారు చేసారు. వైరల్ న్యూస్ క్లిప్‌ని, 26 సెప్టెంబర్ 2021న న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రచురించిన ఒరిజినల్ క్లిప్‌తో పోల్చి చూసినప్పుడు ఈ విషయం మనకు స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లో తేదీకి సంబంధించిన వివరాలలో సెప్టెంబర్ స్పెల్లింగ్ తప్పుగా ఉంది, పేపర్ ధర, ఎడిషన్ యొక్క వాల్యూమ్ వివరాలు కూడా తప్పుగా ఉన్నాయి.
ఒరిజినల్ క్లిప్‌లో అక్షరాల ఫాంట్, వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లోని ఫాంట్‌లో కూడా మనకు చాలా వ్యత్యాసం కనిపిస్తుంది. ఉదాహారణకు పైన ఫోటోలో చూపించినట్టు తేదీకి సంబంధించిన వివరాలలో గాని లేక వైరల్ క్లిప్‌లోని మోదీ ఫోటో కింద ఉన్న వాక్యంలో వాడిన ఫాంట్, ఒరిజినల్ క్లిప్‌లో వాడిన ఫాంట్‌కి చాలా వ్యత్యాసం కనిపిస్తుంది. ఈ వివరాల బట్టి వైరల్ అవుతున్న క్లిప్ డిజిటల్‌గా తయారు చేసినట్టు స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
1 జనవరి 1863న అప్పటి అమెరికా ప్రెసిడెంట్ అబ్రహం లింకన్, అప్పటి వరకు బానిసలుగా ఉన్న వారిని బానిసత్వం నుండి విముక్తుల్ని చేస్తూ ఈమాన్సిపేషన్ ప్రోక్లమేషన్ జారీ చేసిన సందర్భంలో అమెరికన్ కాంగ్రెస్‌లో ఇచ్చిన సందేశంలో ‘LAST, BEST HOPE OF EARTH’ అనే వ్యాక్యాన్ని వాడారు. దీన్నిబట్టి, వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లో మోదీని ఉద్దేశిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ రాసిందన్న వ్యాఖ్య లింకన్ స్పీచ్ నుండి సేకరించిందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఇకపొతే వైరల్ క్లిప్‌లో ఉన్న మోదీ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటో 12 మార్చి 2021న గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లోని సబర్మతి ఆశ్రమంలోని సందర్శకుల పుస్తకంలో ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ సంతకం చేసినప్పటిది అని తెలిసింది.
29 సెప్టెంబర్ 2021 న ‘న్యూయార్క్ టైమ్స్’ ఒక ట్వీట్ ద్వారా పోస్ట్‌లో షేర్ చేయబడిన ఫోటో పూర్తిగా కల్పితమని స్పష్టం చేసింది.
This is a completely fabricated image, one of many in circulation featuring Prime Minister Modi. All of our factual reporting on Narendra Modi can be found at:https://t.co/ShYn4qW4nT pic.twitter.com/gsY7AlNFna
చివరగా, మోదీని ఉద్దేశిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక “LAST, BEST HOPE OF EARTH” అని వ్యాఖ్యానించిందన్న న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్, దిన్ని డిజిటల్‌గా తయారు చేసారు.
వివరణ (SEPTEMBER 29, 2021):
ఈ ఆర్టికల్ ‘న్యూయార్క్ టైమ్స్’ వారు స్పష్టతనిస్తూ చేసిన ట్వీట్ ద్వారా అప్డేట్ చేయటం జరిగింది.

created: September 27, 2021


text:
అమెరికాలో కొత్తగా ఎన్నికైన అధ్యక్షునికి వేదమంత్రాలతో స్వాగతం పలకలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2020
అమెరికాలో నూతన అధ్యక్షుడు వైట్ హౌస్ లో ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు అతడికి వేదమంత్రాలతో స్వాగతం పలికారు అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అమెరికాలో నూతన అధ్యక్షుడు వైట్ హౌస్ లో ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు అతడికి వేదమంత్రాలతో స్వాగతం పలికారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2014లో Hindu American Seva Communities వైట్ హౌస్ లో జరిపిన ఒక కాన్ఫరెన్స్ లో భాగంగా వేదమంత్రాలు చదివిన సందర్భానికి సంబంధించింది. వేద మంత్రాలూ చదవటానికి అమెరికాలో నూతనంగా ఎన్నుకున్న అధ్యక్షుడికి స్వాగతం పలకడానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ విషయానికి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో ‘Vedic slokas chanting in white house’ అనే కీవర్డ్ తో సెర్చ్ చేయగా పోస్టులో ఉన్న వీడియో లోని విజువల్స్ పోలిన ఒక 2014 యూట్యూబ్ వీడియో మాకు దొరికింది. ఈ వీడియో లో కనిపిస్తున్న విజువల్స్ లో  ‘Hindu American Seva Communities Conference @ White House Oct 2, 2014’ అని రాసి ఉండడం చూడొచ్చు.
యూట్యూబ్ వీడియో ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా Hindi America Seva Communities (HASC) వారి వెబ్సైటు మాకు కనిపించింది. ఈ వెబ్సైటు లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం HASC 2011 నుండి ప్రతీ సంవత్సరం అక్టోబర్ మొదటి వారంలో వైట్ హౌస్ లో ఒక కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహిస్తుంటుంది. ఐతే 2015 నుండి ఈ కాన్ఫరెన్స్ కి సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం వెబ్సైటులో అందుబాటులో లేదు. యూట్యూబ్ వీడియో మరియు ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం పోస్టులోని వీడియోలో చూపిస్తున్న వేద మంత్రాలూ చదవటం అనేది 2014లో జరిగిన కాన్ఫరెన్స్ లో భాగమని చెప్పొచ్చు. పైగా ఈ వేద మంత్రాలూ చదవటానికి అమెరికాలో నూతనంగా ఎన్నుకున్న అధ్యక్షుడికి స్వాగతం పలకడానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఇటీవల అమెరికాలో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఇటువంటి వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్టులోని వీడియోలో చూపిస్తున్న వేదమంత్రాలు చదవటం 2014లో వైట్ హౌస్ లో జరిగిన HASC కాన్ఫరెన్స్ లో భాగంగా జరిగింది.

created: November 20, 2020


text:
2016 - 2018 మధ్యలో 84,374 రేపులు జరిగితే, 81,000 ముస్లిం రేపిస్టులు ఉన్నారనేది ఫేక్ న్యూస్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 6, 2019
భారతదేశంలో 2016 మరియు 2018 సంవత్సరాల మధ్యలో 84,374 రేపులు జరిగితే, 81,000 ముస్లిం రేపిస్టులు ఉన్నారని ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారతదేశంలో 2016 మరియు 2018 సంవత్సరాల మధ్యలో జరిగిన రేపులు 84,374, ముస్లిం రేపిస్టులు 81,000.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018 డేటాను NCRB ఇంకా రిలీజ్ చేయలేదు. NCRB రిలీజ్ చేసే క్రైమ్ రిపోర్ట్ లలో మతాల వారిగా ఎటువంటి డేటాని రిలీజ్ చేయరు. రేప్ కేసుల డేటా లో కూడా అలాంటి విభజన లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
దేశంలో జరిగిన క్రైమ్ గురించి సంవత్సరాల వారీగా ‘National Crime Records Bureau (NCRB)’ వారు డేటా రిలీజ్ చేస్తారు. తాజాగా, వారు ‘Crime in India – 2017’ రిపోర్ట్ ని రిలీజ్ చేసారు. 2018 డేటా ఇంకా రిలీజ్ చేయలేదు. కానీ, పోస్టులో మాత్రం 2018 సంవత్సరం గురించీ కూడా ప్రస్తావించారు. కావున, ఆ నంబర్లు సరైనవని కావు.
అంతేకాదు, NCRB రిలీజ్ చేసే క్రైమ్ రిపోర్ట్ లలో మతాల వారిగా ఎటువంటి డేటాని రిలీజ్ చేయరు. రేప్ కేసుల డేటా లో కూడా అలాంటి విభజన లేదు.
2016 మరియు 2017 లో ఎన్ని రేపులు రిపోర్ట్ అయ్యాయో ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, 2016 – 2018 మధ్యలో 84,374 రేపులు జరిగితే, 81,000 ముస్లిం రేపిస్టులు ఉన్నారనేది ఫేక్ న్యూస్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 6, 2019


text:
‘భారతదేశంలోనే ఉంటూ ఉక్రెయిన్ విద్యార్థినిగా దుష్ప్రచారం చేసిన వైశాలి యాదవ్ ఆరెస్ట్’ అనే వార్త తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2022
“UPలోని సమాజ్వాదీ పార్టీకి చెందిన మహేంద్ర యాదవ్ కుమార్తె వైశాలి యాదవ్ తాను ఉక్రెయిన్‌లో చదువుకుంటున్నట్లు…ఇండియన్ ఎంబసీ ఏమాత్రం పట్టించుకోవట్లేదనీ…సోషల్ మీడియాలో దుష్ప్రచారం చేసింది. నిజానికి ఈమె అసలు ఉక్రెయిన్‌లో చదవడం లేదు. హైస్కూల్ కూడా పాస్ కాలేదు. UP పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి కేసు పెడితే…తన తండ్రే తన చేత ఆ అబద్దపు ప్రచారం చేయించాడని ఒప్పుకొంది,” అని చెప్తూ కొంత మంది ఒక పోస్ట్‌ని   సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైస్కూల్ కూడా పాస్ కాని వైశాలి యాదవ్ ఉక్రెయిన్‌లో చదువుకుంటున్నట్లు, భారత రాయబార కార్యాలయం వారిని పట్టించుకోవట్లేదని దుష్ప్రచారం చేసింది. తను భారతదేశంలోనే ఉందని తెలిసి పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు.
ఫాక్ట్: ఉక్రెయిన్‌లో చదువుతున్న వైశాలి యాదవ్ గత సంవత్సరం పంచాయతీ ఎన్నికల సమయంలో భారతదేశానికి వచ్చి, ఎన్నికల్లో నిలబడి గ్రామ సర్పంచ్ అయినట్టు తెలిసింది. సర్పంచ్ అయ్యాక తిరిగి ఉక్రెయిన్ వెళ్లింది. ‘వీడియో చేసినప్పుడు తను భారతదేశంలోనే ఉందని తెలిసి పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు’, అని వస్తున్న వార్తల్లో ఎలాంటి నిజం లేదని ‘దైనిక్ భాస్కర్’ వారికి  హర్డోయ్ ఎస్పీ తెలిపారు. అదే విషయం వైశాలి యాదవ్ కూడా మరో వీడియోలో చెప్పింది. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
వైశాలి యాదవ్ గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, తను ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితుల గురించి ఒక వీడియో పెట్టినట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోని ‘హిందుస్థాన్’ వారి ట్వీట్‌లో చూడవచ్చు.
हरदोई जिले के साण्डी ब्लाक के पूर्व ब्लाक प्रमुख महेंद्र सिंह यादव की बेटी एवं अरवल थाना क्षेत्र के तेरा पुरसौली गांव की प्रधान वैशाली यादव इन दिनों यूक्रेन में फंस गई हैं। रूस-यूक्रेन के बीच जंग छिड़ते ही उसके परिवार के माथे पर चिंता की लकीरें उभर आई हैं। pic.twitter.com/6y86aAx9bG
ఉక్రెయిన్‌లో చదువుతున్న వైశాలి యాదవ్ గత సంవత్సరం పంచాయతీ ఎన్నికల సమయంలో భారతదేశానికి వచ్చి, ఎన్నికల్లో నిలబడి గ్రామ సర్పంచ్ అయినట్టు తెలిసింది. సర్పంచ్ అయ్యాక తిరిగి ఉక్రెయిన్ వెళ్లి, అక్కడి నుండి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నట్టు ‘అమర్ ఉజాలా’ వారు డిసెంబర్ 2021లో ప్రచురించిన అర్టికల్‌లో చదవచ్చు. అయితే, వీడియో వైరల్ అయ్యాక ఆ విషయం తెలుసుకున్న అధికారులు, సర్పంచ్ అయ్యాక తను ఉక్రెయిన్‌లో ఎలా చదవుతుందనే విషయాలపై దర్యాప్తు చేస్తున్నామని తెలిపినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
‘వీడియో చేసినప్పుడు తను భారతదేశంలోనే ఉందని తెలిసి పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు’, అని కొందరు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ చేయడంతో, ఆ వార్తలో ఎలాంటి నిజం లేదని హర్డోయ్ ఎస్పీ తెలిపినట్టు ‘దైనిక్ భాస్కర్’ వారు రిపోర్ట్ చేసారు. అంతేకాదు, తను ఉక్రెయిన్‌లోనే ఉండేది అని, అయితే తాజాగా రొమేనియాకి చేరుకున్నట్టు చెప్తూ వైశాలి యాదవ్ చేసిన మరో వీడియోని ‘దైనిక్ భాస్కర్’ వెబ్సైటులో చూడవచ్చు. తనపై ఫేక్ పోస్టులు పెడుతున్నారని తను చెప్పడం వీడియోలో చూడవచ్చు.
Update (MARCH 4, 2022):
అదే క్లెయిమ్ పెట్టి, మరో ఫోటోని కూడా కొంత మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
అయితే, ఆ ఫోటో గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఫోటోలో ఉన్నది వైశాలి యాదవ్ కాదని తెలిసింది. ఆ ఫోటోలో ఉన్నది కమలా చౌదరి అని, ఆయుధాలతో వీడియోలు చేసి పోలీసులకు ఛాలెంజ్ విసరడంతో తనని అరెస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతేకాదు, కమలా చౌదరిని అరెస్ట్ చేసింది రాజస్థాన్ పోలీసులు; ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు కాదు. ఆమె అరెస్ట్ గురించి నగౌర్ పోలీసులు పెట్టిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. కమలా చౌదరిని అరెస్ట్ గురించి మరిన్ని వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, భారతదేశంలోనే ఉంటూ ఉక్రెయిన్ విద్యార్థినిగా దుష్ప్రచారం చేసిన వైశాలి యాదవ్ ఆరెస్ట్ అనేది తప్పుడు వార్త.


text:
జైపూర్ లో ఒక సాధువుకి కొరోనావైరస్ వచ్చిందని, దాంతో 300 మంది సాధువులను క్వారంటైన్ కి పంపారనేది ఫేక్ వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2020
జైపూర్ లో ఒక సాధువుకి కొరోనావైరస్ వచ్చిందని, దాంతో 300 మంది సాధువులను మరియు 700 మంది పౌరులను క్వారంటైన్ కి పంపారనే వార్త సోషల్ మీడియా లో షేర్ అవుతోంది. కానీ, FACTLY విశ్లేషణ లో ఆ వార్త ఫేక్ అని తేలింది. అలాంటి వార్తనే  ఒకటి రాజస్తాన్ లో వైరల్ అవ్వగా, అది ఒక ఫేక్ వార్త అని పీఐబీ (ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో) రాజస్తాన్ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది. అటువంటి ఘటన ఏదీ కూడా జరగలేదని జైపూర్ జిల్లా కలెక్టర్ తెలిపినట్టు ఆ ట్వీట్ లో చదవొచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. పీఐబీ రాజస్తాన్ ట్వీట్ – https://twitter.com/PIBJaipur/status/1255094359453769728
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రోహింగ్యా శిబిరాలలో ఏడాదిలో 60,000 మంది జన్మిస్తున్నారన్న ఈ వార్త బంగ్లాదేశ్‌కు సంబంధించింది, భారత్‌కు సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2022
‘భారత్‌లో ఉన్న రోహింగ్యాల శిబిరాల్లో ఒక్క ఏడాదిలో 60,000 మంది పిల్లల జననం’ అని క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘భారత్‌లో ఉన్న రోహింగ్యాల శిబిరాల్లో ఒక్క ఏడాదిలో 60,000 మంది పిల్లల జననం’
ఫాక్ట్(నిజం): బంగ్లాదేశ్‌లోని రోహింగ్యాల శిబిరాల్లో పిల్లల జనానికి సంబంధించి గతంలో వచ్చిన కొన్ని వార్తలను భారత్‌కు ఆపాదిస్తున్నారు. నిజానికి భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాల్లో జనన రేటుకు సంబంధించి ఎటువంటి అధికారిక లేక అనధికారిక రిపోర్టులు లేవు. మొత్తం దేశంలో సుమారు 40,000 మంది రోహింగ్యాలు ఉండొచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు సంధర్భాలలో చెప్పింది. దీన్నిబట్టి భారత్‌లో ఏడాదిలో 60,000 మంది రోహింగ్యాలు జన్మించారన్న వార్తకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని అర్థం చేసుకోవొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఏడాదిలో 60,000 మంది పిల్లల జననం:
రోహింగ్యాల శిబిరాల్లో ఒక్క ఏడాదిలో 60,000 మంది పిల్లల జన్మించారన్న వార్త భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదు. ఈ వార్తకు సంబంధించి గూగుల్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, రోహింగ్యాల శిబిరాల్లో 60,000 మంది పిల్లల జనానికి సంబంధించి 2018లో ప్రచురితమైన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది.
ఐతే ఈ కథనంలో ప్రస్తావించింది భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాల గురించి కాదు, బంగ్లాదేశ్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాల గురించి. బంగ్లాదేశ్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాలలోని దయనీయ పరిస్థితుల గురించే చెప్పే క్రమంలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సౌత్- ఈస్ట్ ఏషియన్ రీజినల్ డైరెక్టర్, డాక్టర్ పూనమ్ ఖేత్రపాల్ ‘అంచనాల ప్రకారం ఈ శరణార్థి శిబిరాల్లో వచ్చే ఏడాదిలో 60,000 మంది పిల్లలు పుడతారని’ వ్యాఖ్యానించారు.
పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు ఈ కథనమే మూలమై ఉంటుంది. కాకపోతే బంగ్లాదేశ్ రోహింగ్యా శిబిరాల గురించి ప్రస్తావించిన ఈ కథనాన్ని భారత రోహింగ్యా శిబిరాల గురించి అని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉండొచ్చు.
ఐతే, UNHCR అధికారిక లెక్కలు పైన చెప్పినట్టు 60,000 లేనప్పటికీ, ఈ శిబిరాలలో పరిస్థితులు ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయని గతంలో UNHCR వ్యాఖ్యానించింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఐక్యరాజ్య సమితి యొక్క మరో విభాగమైన UNICEF, తమ లెక్కల ప్రకారం బంగ్లాదేశ్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాలలో రోజుకు సుమారు 60 మందికి పైగా జన్మిస్తున్నారని 2018లో ప్రకటించింది. బంగ్లాదేశ్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాల దయనీయ పరిస్థితుల గురించి అధ్యయణం చేసిన పలు స్వచ్ఛంద సంస్థలు కూడా ఈ శిబిరాలలో జన్మించే పిల్లలకు సంబంధించి ఇలాంటి విషయాలే వెల్లడించాయి. దీన్నిబట్టి, ఈ వాదనలు భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాలకు సంబంధించినవి కావని బంగ్లాదేశ్‌లోని శిబిరాలకు సంబంధించినవని అర్ధంచేసుకోవచ్చు.
భారత్‌లో రోహింగ్యాలు:
ఐతే పోస్టులో వాదిస్తున్నట్టు భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాలలో ఇలా వేల సంఖ్యలో పిల్లలు జన్మిస్తున్నట్టు ఎటువంటి అధికారిక లేక అనధికారిక రిపోర్టులు గాని లేవు.
భారత దేశం మొత్తంలో సుమారు 18,000 శరణార్థులు (రోహింగ్యాలతో కలిపి) UNHCRతో రిజిస్టర్ అయ్యారని ఐక్యరాజ్య సమితి యొక్క శరణార్థుల విభాగమైన UNHCR ప్రకటించింది. ఐతే భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాలలో జన్మించే పిల్లలకు సంబంధించి UNHCR ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు.
దేశంలో ఉంటున్న రోహింగ్యాల సంఖ్యకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు సందర్భాలలో పార్లమెంట్‌లో ప్రస్తావిస్తూ,  ‘దేశంలో ఉంటున్న రోహింగ్యాలకు సంబంధించి ఖచ్చితమైన లెక్కలైతే లేవని, కాకపోతే అనధికారిక లెక్కల ప్రకారం దేశంలో సుమారు ఒక 40,000 మంది రోహింగ్యాలు ఉండొచ్చని’ తెలిపింది.
వీటన్నిటిబట్టి కూడా ఏడాదిలో 60,000 మంది జన్మించారని చేస్తున్న వాదన భారత్‌లోని రోహింగ్యా శిబిరాల గురించి కాదని స్పష్టమవుతుంది. ఎందుకంటే దేశంలో మొత్తంలో ఉండే రోహింగ్యాల సంఖ్యే అంత లేనప్పుడు, రోహింగ్యా శిబిరాలలో సంవత్సరంలో 60,000 మంది జన్మిస్తున్నారన్న వాదన అహేతుకమౌతుంది. పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలు కూడా భారత్‌కు సంబంధించినవి కావు. ఈ ఫోటోలు బంగ్లాదేశ్ మరియు మయన్మార్‌లోని రోహింగ్య శిబిరాలకు సంబంధించినవి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరగా, రోహింగ్యా శిబిరాలలో ఏడాదిలో 60,000 మంది జన్మిస్తున్నరన్న ఈ వార్త బంగ్లాదేశ్‌కు సంబంధించింది, భారత్‌కు సంబంధించింది కాదు.


text:
CNN సర్వేలో ప్రపంచంలోనే బీజేపీ నాలుగో అత్యంత అవినీతిపర రాజకీయ పార్టీగా నిలిచిందన్న వార్త నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2023
CNN సర్వేలో ‘ప్రపంచంలోనే అత్యంత అవినీతి రాజకీయ పార్టీల్లో బీజేపీ నాలుగో స్థానంలో ఉందని’ చెప్తున్న ఒక న్యూస్ క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ న్యూస్ క్లిప్ ప్రకారం ఈ లిస్టులో పాకిస్థాన్ ముస్లిం లీగ్ నవాజ్ PML(N) మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఈ కథనం ద్వారా వైరల్ అవుతున్న ఈ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ప్రపంచంలోనే అత్యంత అవినీతి రాజకీయ పార్టీల్లో బీజేపీ నాలుగో స్థానం’ – CNN సర్వే
ఫాక్ట్(నిజం): CNN సంస్థ అవినీతి రాజకీయ పార్టీలకు సంబంధించి ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదు. వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్ డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి తయారు చేసింది. గతంలో కూడా ఇలానే BBC/FOX/CNN మొదలైన సంస్థల పేర్లతో సోషల్ మీడియాలో ఫేక్ సర్వేలు చక్కర్లు కొట్టాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మొదటగా CNN సంస్థ అవినీతి రాజకీయ పార్టీలకు సంబంధించి ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదని మా పరిశోధనలో తెలిసింది. CNN లాంటి ఒక ప్రముఖ సంస్థ ఇలాంటి ఒక సర్వే నిర్వహించి ఉంటే మన దేశంలో మీడియా, ప్రపంచ మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని అలాంటి వార్తా కథనాలేవి మాకు కనిపించలేదు.
ట్రాన్స్‌పరెన్సీ ఇంటర్నేషనల్ మొదలైన సంస్థలు ప్రచురించిన నివేదికల ఆధారంగా CNN ప్రపంచంలోని అత్యంత అవినీతి దేశాలపై గతంలో కథనాలను ప్రచురించింది. కాని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు బీజేపీ ప్రపంచంలోనే నాలుగో అవినీతి రాజకీయ పార్టీగా తెలుస్తూ ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదు.
పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన న్యూస్ క్లిప్‌లో వార్తా సంస్థ పేరు, తేదీ వివరాలు లేవు, దీన్నిబట్టి ఈ న్యూస్ క్లిప్ నిజమైంది కాదని, ఎవరో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి తయారు చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఇలాగే గతంలో కూడా పలు రాజకీయ పార్టీలను టార్గెట్ చేస్తూ కొన్ని ఫేక్ సర్వేలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్  అయ్యాయి. BBC నిర్వహించిన అవినీతి రాజకీయ పార్టీల సర్వేలో వైఎస్ఆర్సీపీ/తెలుగు దేశం/ బీజేపీ పార్టీలు ఉన్నాయని, FOX సంస్థ నిర్వహించిన సర్వేలో మోడీ ప్రపంచంలోనే రెండో అవినీతి ప్రధాని అని కూడా ఒక ఫేక్ సర్వే చక్కర్లు కొట్టింది. ఐతే అప్పట్లో ఆయా సంస్థలు ఈ వార్తలు ఫేక్ అని కొట్టిపడేసాయి.
చివరగా, CNN సర్వేలో ప్రపంచంలోనే బీజేపీ నాలుగో అత్యంత అవినీతి రాజకీయ పార్టీగా నిలిచిందన్న వార్త నిజం కాదు. అసలు CNN సంస్థ అలాంటి సర్వే ఏది నిర్వహించలేదు.


text:
ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్-19 టీకాలు పంపిణీ చేయనున్నారన్న వార్త నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2021
‘ఇక‌పై ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్ టీకాల పంపిణీ మరియు 45 ఏళ్లకు త‌క్కువ వ‌య‌స్సు ఉన్నవారికి కూడా టీకా ఇవ్వబోతున్నారని’  చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ఇక‌పై ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్ టీకాల పంపిణీ మరియు 45 ఏళ్లకు త‌క్కువ వ‌య‌స్సు ఉన్నవారికి కూడా టీకా’.
ఫాక్ట్ (నిజం): 45 ఏళ్లలోపు వారికి కోవిడ్-19 టీకాలు వేయడానికి కేంద్రం సన్నాహాలు చేస్తోందని కేంద్ర రసాయన, ఎరువుల శాఖ మంత్రి డి. వి. సదానంద గౌడ తెలిపారని కొన్ని పత్రికలు ప్రచురించాయి, ఐతే ఈ విషయంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. అలాగే ఇంటింటికి వెళ్లి కోవిడ్-19 టీకా అందించాలన్న విషయంపై కూడా ఇప్పటి వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు, ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి వార్తా కథనాలు కూడా అందుబాటులో లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వార్తకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే టైటిల్ తోపాటు ఇదే ఫోటో ఉన్న ఒక ఆన్లైన్ కథనం మాకు కనిపించింది. పోస్టులోని వార్త ఈ కథనం నుండే సేకరించినట్టు అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఐతే ఈ కథనంలో ఎక్కడ కూడా ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్ టీకాల పంపిణీ చేస్తారని గానీ లేక 45 ఏళ్లకు త‌క్కువ వ‌య‌స్సు ఉన్నవారికి కూడా టీకా ఇవ్వబోతున్నారని గాని కచ్చితంగా చెప్పలేదు. కేవలం ‘కోవిడ్ కేసుల సంఖ్య పెరిగిపోతుండ‌డంతో టీకాలను ఇవ్వడం ఒక్కటే మార్గం అని నిపుణులు చెబుతున్నారని, దీంతో కేంద్రం 45 ఏళ్ల క‌న్నా త‌క్కువ వ‌య‌స్సు ఉన్నవారికి కూడా టీకాల‌ను అందించేందుకు సిద్దమవుతోందని’ మాత్రమే రాసుంది. అలాగే ‘దేశంలోని పౌరుల‌కు ఇంటింటికీ వెళ్లి టీకాల‌ను అందిస్తామని ప‌లు కంపెనీలు కేంద్రాన్ని కోరాయని కానీ కేంద్రం దీనిపై ఇంకా త‌న వైఖరిని తెలియ‌జేయ‌లేదు, ఈ విషయంపై కూడా కేంద్రం నిర్ణయం తీసుకోనుందని’ మాత్రమే రాసింది. పైగా ఈ వార్తకి సంబంధించి సోర్స్ కూడా ఇందులో ప్రస్తావించలేదు, కాబట్టి ఇది కేవలం కల్పిత వార్తగా పరిగణించాల్సి ఉంటుంది.
ఐతే హిందూ బిజినెస్ లైన్ కథనం ప్రకారం కోవిడ్ -19 యొక్క సెకండ్ వేవ్ లో 45 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయసు ఉన్నవారికి వేగంగా సోకుతుందని, కావున 45 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయసు ఉన్నవారికి కూడా టీకా ఇవ్వాలని నిపుణులు ప్రభుత్వానికి సూచించారు. వారి వాదనకు మద్దతుగా ఒక ఉదాహరణ కూడా వారు పేర్కొన్నారు. ‘45 ఏళ్లలోపు వారికి టీకాలు వేయడానికి కేంద్రం సన్నాహాలు చేస్తోందని కేంద్ర రసాయన, ఎరువుల శాఖ మంత్రి డి. వి. సదానంద గౌడ తెలిపారని’  ది వీక్ కథనం పేర్కొంది. ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ విషయానికి సంబంధించి ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు.
అలాగే కోవిడ్ టీకా ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్ టీకాల పంపిణీ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక అధికార సమాచారంగాని లేవు. ఒకవేళ ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకోని ఉంటే వార్తా సంస్థలు ఈ వార్తని ప్రచురించేవి కాని ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి కథనాలు లభించలేదు. కాబట్టి ఈ వార్త కల్పితమని భావించొచ్చు.
కోవిడ్-19 కి సంబంధించి కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించే ప్రెస్ బ్రీఫింగ్స్ లో కూడా పైన తెలిపిన విషయాల గురించి ప్రస్తావించలేదు. 13 ఏప్రిల్ 2021 రోజున జరిగిన ప్రెస్ బ్రీఫింగ్ లో డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DGCI) రష్యా యొక్క స్పుత్నిక్ V వాక్సిన్ కి అత్యవసర ఉపయోగం కోసం ఆమోదం ఇచ్చిందని తెలిపారు.
చివరగా, ఇంటింటికీ వెళ్లి కోవిడ్-19 టీకాలు పంపిణీ చేయనున్నారన్న వార్త ఇప్పటికైతే నిజం కాదు.


text:
TMC లో 29 ఎమ్మెల్యేలు రోహింగ్యాలని తేలిందని, అందుకే ఎన్నికల కమిషన్ పార్టీని నిషేధిస్తుంది అన్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 17, 2021
‘పశ్చిమ బెంగాల్ 29 మంది TMC ఎమ్మెల్యేలు రోహింగ్యాలని తేలింది, ఇది నిరూపితమైతే ఎన్నికల కమిషన్ TMCని 12 సంవత్సరాల పాటు నిషేదిస్తారని’  చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘పశ్చిమ బెంగాల్  29 మంది TMC ఎమ్మెల్యేలు రోహింగ్యాలని తేలింది, ఇది నిరూపితమైతే ఎన్నికల కమిషన్ TMCని 12 సంవత్సరాల పాటు నిషేదిస్తారు’
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల్లో TMC నుండి గెలిచన ఎమ్మెల్యేలలో 29 మంది రోహింగ్యాలని, ఈ కారణంగా TMC ఎమ్మెల్యేలను గానీ లేక మొత్తంగా TMC పార్టీని గానీ అనర్హులుగా ప్రకటించినట్టు ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం గాని లేక వార్తా కథనాలు గాని లేవు. ఇది కేవలం ఒక కల్పిత వార్త. సాధారణంగా ఒక పార్టీకి చెందిన ప్రజాప్రతినిధిని రాజ్యాంగ నియమాలకు అనుకూలంగా అనర్హుడిగా ప్రకటించినప్పుడు దాని అర్ధం ఆ పార్టీ మొత్తానికి అర్హతలేదని ప్రకటించినట్టు కాదు. ఒక పార్టీని నిషేదించే విషయం రాజ్యాంగంలో ఎక్కడ ప్రస్తావించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పినట్టు ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల్లో TMC పార్టీ నుండి గెలిచన ఎమ్మెల్యేలలో 29 మంది రోహింగ్యాలని ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక మరే ఇతర సమాచారం గాని మాకు లభించలేదు. సాధారణంగా భారత దేశంలో జరిగే ఎన్నికల్లో కేవలం భారత దేశ పౌరసత్వం ఉన్నవాళ్లు మాత్రమే పోటీ చేయాలి. భారత పౌరసత్వంతో పాటు ఇతర దేశ పౌరసత్వం ఉన్నా కూడా పోటికి అనర్హులు. పైగా ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడానికి కులం, మతం వంటి విషయాలతో సంబంధంలేదు. రిజర్వ్ అయిన నియోజకవర్గం మినహాయిస్తే, ఇతర అసెంబ్లీ లేదా లోక్  సభ నియోజకవర్గాలలో ఎవరైనా పోటీ చేయవచ్చు. దీన్ని బట్టి, పోటీ చేసే వారు రోహింగ్యా తెగ వారు అయినా కూడా, భారత దేశ పౌరసత్వం కలిగిన ఉంటే వారు కూడా ఎన్నికల్లో చెయ్యొచ్చు. కాకపోతే ఇలా బెంగాల్ ఎనికల్లో రోహింగ్యాలు పోటీ చేసినట్టు ఎటువంటి సమాచారం గాని వార్తా కథనాలు గాని లేవు. ఎన్నికల్లో గెలిచిన ప్రజాప్రతినిధులను ఎలాంటి సందర్భాల్లో అనర్హులుగా గుర్తిస్తారో కింద వివరంగా చూద్దాం.
ఏ ప్రాతిపదికన ప్రజా ప్రతినిధిని అనర్హునిగా ప్రకటించవచ్చు?
భారత దేశంలో ఎన్నికలకు సంబంధించి అన్ని అంశాలను  Representation of People Act, 1950 మరియు Representation of People Act, 1951 రెండు చట్టాలలో కూలంకషంగా ప్రస్తావించారు. వీటిలో 1950లో చేసిన చట్టంలో సీట్ల కేటాయింపు, ఎన్నికలకు నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్, ఓటర్ల అర్హతలు మరియు ఓటరు జాబితాల తయారీ వంటి అంశాల గురించి ప్రస్తావించగా 1951లో చేసిన చట్టంలో ఎన్నికల నిర్వహణ, చట్ట సభలకు పోటీ చేసే అభ్యర్ధులకు కావలసిన అర్హతలు, ఏ సందర్భాల్లో ప్రజా ప్రతినిధులను అనర్హులుగా ప్రకటిస్తారు, ఎన్నికలకు సంబంధించిన వివాదాలు వంటి మొదలైన పలు అంశాల గురించి ప్రస్తావించారు.
సాధారణంగా ఒక ప్రజా ప్రతినిధిని ఏ సందర్భంలో అనర్హునిగా ప్రకటించవచ్చో Representation of People Act, 1951లో పార్ట్ 2 లోని చాప్టర్ 3లో వివరించారు. ఈ చాప్టర్ పలు సెక్షన్స్ కింద ఏ సందర్భాలలో ప్రజాప్రతినిధి అనర్హుడిగా పరిగనణిస్తారో వివరించారు, ఈ సెక్షన్స్ కి సంబంధించిన వివరాలు కింద చూడొచ్చు.
1985లో చేసిన 52వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా గెలిచిన ప్రజాప్రతినిధులు ఒక పార్టీ నుండి మరో పార్టీలోకి ఫిరాయించినపుడు ఆ సభ్యుడిని అనర్హుడిగా గుర్తించడం ఈ సవరణ యొక్క ఉద్దేశం. ఈ సవరణ కోసం రాజ్యాంగంలో కొత్తగా 10వ షెడ్యూల్ ని కలిపారు. ఏదైనా రాజకీయ పార్టీకి చెందిన ఒక సభ్యుడు ఎలాంటి సందర్భాల్లో అనర్హుడిగా గుర్తిస్తారో కింద చూడొచ్చు.
ఐతే పైన తెలిపిన వివిధ సెక్షన్స్ కింద ఒక ప్రజా ప్రతినిధి పలు చట్టాల కింద దోషిగా తేలితే తన పదవికి అనర్హుడిగా ప్రకటించి, తిరిగి కొన్ని సంవత్సరాల వరకు ఎన్నికలలో పోటీ చేయకుండా నిర్దేశించే ఆస్కారం ఉంది. ఐతే ఇలా ప్రజాప్రతినిధులను అనర్హులుగా గుర్తిస్తారే తప్ప ఒక రాజకీయ పార్టీ మొత్తాన్ని ఎన్నికలలో పోటీ చేయకుండా అనర్హత లేదని గుర్తించరు. సాధారణంగా భారతదేశంలో రాజకీయ పార్టీల రిజిస్ట్రేషన్ కి సంబంధించిన వివరణ కింద చూడొచ్చు.
రాజకీయ పార్టీల రిజిస్ట్రేషన్ :
ఒక సంస్థ రాజకీయ పార్టీగా రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి సంబంధించిన నిబంధనలను Representation of People Act, 1951లో పార్ట్ 4A లోని సెక్షన్ 29Aలో వివరించారు. సెక్షన్ 29Aలోని సబ్ సెక్షన్ 4 కింద రాజకీయ పార్టీగా రిజిస్టర్ చేసుకోవలనుకునే పార్టీ, పేరు, చిరునామా, పార్టీ కి చెందిన ఇతర విభాగాల వివరాలు, ఆఫీస్ బేరర్స్ పేర్లు మొదలైన ప్రాధమిక వివరాలతో పార్టీ ఏర్పాటు చేయబోయే 30 రోజుల ముందు ఎన్నికల కమిషన్ కి దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.  Representation of People Act, 1951 పార్ట్ 4A, సెక్షన్ 29A, సబ్ సెక్షన్ 6 కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి రాజకీయ పార్టీల రిజిస్ట్రేషన్ కి అదనపు సూచనలు చేసే అధికారానిచ్చింది. ఈ అధికారం కింద ఎన్నికల సంఘం ఎప్పటికప్పుడు రాజకీయ పార్టీ రిజిస్ట్రేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలను సూచిస్తూ వస్తుంది.
ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే  రాజ్యాంగం ఎన్నికల సంఘానికి రాజకీయ పార్టీల రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు చేసే ఎటువంటి అధికారం ఇవ్వలేదు. ఐతే ఒక రాజకీయ పార్టీని రిజిస్టర్ చేస్తూ ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను ఎన్నికల కమిషన్ మూడు సందర్భాలలో పునఃసమీక్షించు కోవచ్చని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది.
ఐతే ఒక పార్టీ రిజిస్ట్రేషన్ ఉపసంహరణకి సంబంధించి పైన తెలిపిన విషయాల ఆధారంగా TMC పార్టీకి అనర్హతలేదని ప్రకటించినట్టు గాని లేదా ప్రజాప్రతినిధుల అనర్హతకి సంబంధించి వివరాల ఆధారంగా TMC పార్టీ ఎమ్మెల్యేలను అనర్హులుగా గుర్తించినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు, కాబట్టి పోస్టులో చెప్తున్న విషయం కేవలం కల్పితం మాత్రమేనని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, TMC లో 29 ఎమ్మెల్యేలు రోహింగ్యాలని తేలిందని అందుకే ఎన్నికల కమిషన్ పార్టీని నిషేదించిందన్న వార్తల్లో నిజం లేదు.


text:
ఎనిమిది మంది నౌకాదళ మాజీ అధికారులకు మరణశిక్ష విధించిన దానికి ప్రతీకారంగా భారత్ ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసిందన్న వార్త నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 27, 2023
ఇటీవల భారత్‌కు చెందిన ఎనిమిది మంది నౌకాదళ మాజీ అధికారులకు ఖతర్‌లో మరణశిక్ష పడిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే దీనికి ప్రతీకారంగా భారత ప్రభుత్వం ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసిందని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ). ఖతర్‌కు చెందిన విమానాయాన సంస్థలు పన్ను ఎగవేతలకు పాల్పడినట్టు గుర్తించి భారత్ ఈ అరెస్టులు చేసిందని ఈ వీడియోలో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా వీడియోలో చెప్తున్న విషయాలకు సంబంధించి నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఎనిమిది మంది భారత నౌకాదళ మాజీ అధికారులకు ఖతర్ మరణశిక్ష విధించిన దానికి ప్రతీకారంగా భారత ప్రభుత్వం ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): GST చట్టానికి విరుద్ధంగా ఈ కంపెనీలు పన్నులు ఎగవేస్తున్నాయన్న ఆరోపణలతో DGGI అక్టోబర్ 2023లో సౌదీ, ఖతార్ ఎయిర్‌వేస్, మొదలైన విమానాయాన సంస్థలపై సోదాలు నిర్వహించిన వార్త నిజమే అయినప్పటికి ఈ సోదాలకు సంబంధించి ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసారన్న వార్తలో నిజం లేదు.  అంతకుముందు ఏప్రిల్ 2020 – సెప్టెంబర్ 2023  మధ్య కాలంలో 57,000 కోట్ల రూపాయల GST ఎగవేతలకు పాల్పడిన కేసులకు సంబంధించి 500 మంది అరెస్టు అయినట్టు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపిన విషయాన్ని ఖతార్ సంస్థలలో జరిగిన సోదాలతో ముడిపెట్టడంతో ఈ వార్తలు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నాయి. కాని నిజానికి ఈ రెండు వేరువేరు వార్తలు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
గూఢచర్యానికి పాల్పడుతున్నారన్న అభియోగాలపై ప్రైవేటు భద్రతా సంస్థ అల్ దహ్రాలో పనిచేస్తున్న ఎనిమిది మంది భారత నౌకాదళ మాజీ అధికారులను 2022 ఆగస్టులో ఖతర్ అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఈ ఎనిమిది మందికి అక్కడి కోర్టు ఇటీవల మరణశిక్ష విధించింది. ఐతే ఈ కేసుకు సంబంధించి ఇటీవలే ఖతర్‌లో అప్పీలు దాఖలు చేయగా, వీరిని కలిసేందుకు భారత రాయబారికి కాన్సులర్ యాక్సెస్ లభించిందని భారత విదేశాంగ శాఖ వెల్లడించింది. ఈ ఘటనకు ప్రతీకారంగానే భారత్ 500 మంది ఖతర్‌కు చెందిన వారిని అరెస్ట్ చేసిందని ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో చెప్తున్నారు.
ఐతే ఇటీవల భారత ప్రభుత్వం ఖతర్‌కు చెందిన విమానాయాన సంస్థలపై సోదాలు నిర్వహించి ఈ సంస్థలు పన్ను ఎగవేతలకు పాల్పడుతున్నారని గుర్తించిందని వార్తలు రిపోర్ట్ అయినప్పటికీ, ఈ దాడుల్లో ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసిందన్న వార్తలో స్పష్టత లేదు. వార్తా కథనాల ప్రకారం అక్టోబర్ 2023లో డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ GST ఇంటెలిజెన్స్ (DGGI) అధికారులు ఎతిహాద్, ఎమిరేట్స్, సౌదీ ఎయిర్‌లైన్స్, ఖతార్ ఎయిర్‌వేస్, ఎయిర్ అరేబియా, ఒమన్ ఎయిర్ మరియు కువైట్ ఎయిర్‌వేస్‌లలో సెర్చ్ ఆపరేషన్లు నిర్వహించారు. ఈ కంపెనీలు GST చట్టానికి విరుద్ధంగా పన్నులు ఎగవేస్తున్నాయన్న ఆరోపణలతో DGGI వారు ఈ సోదాలు నిర్వహించారు. ఐతే ప్రత్యేకించి ఈ దాడుల్లో 500 మందిని అరెస్ట్ చేసినట్టు/ ఖతార్ అధికారులు సంస్థలు 57,000 కోట్ల పన్ను ఎగవేతకు పాల్పడ్డట్టు తెలపలేదు.
అంతకుముందు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన ప్రకటనలో “ఏప్రిల్ 2020 నుండి సెప్టెంబర్ 2023 వరకు 6,000 నకిలీ ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ (ITC) క్లెయిమ్‌ల ద్వారా 57,000 కోట్ల రూపాయల GST ఎగవేతలకు పాల్పడిన కేసులకు సంబంధించి 500 మంది అరెస్టు అయినట్టు తెలిపింది.”  ఐతే ఈ ప్రకటనలో ఖతర్ సంస్థలలో జరిగిన దాడికి సంబంధించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే ఈ 500 మంది అరెస్టుకు ఖతర్ సంస్థలలో దాడులకు సంబంధం ఉంటే, ఈ ప్రకటనలో ఆ విషయం స్పష్టం చేసేవారు.
అసలు ఖతర్ విమానాయాన సంస్థలలో జరిగిన సోదాలకు వీటికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు, ఎందుకంటే ఆర్థిక శాఖ అందించిన లెక్కలు సెప్టెంబర్ 2023 వరకు కాగా, ఖతర్ సంస్థలలో సోదాలు అక్టోబర్ 2023లో జరిగాయి. ఐతే ఆర్థిక శాఖ వెల్లడించిన వివరాలను మరియు ఖతర్ విమానాయాన సంస్థలలో జరిగిన దాడులకు సంబంధించి వార్తలను కలిపి రిపోర్ట్ చేయడంతో రెండు ఒకే ఘటనకు సంబంధించినవని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉంటారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). కాని నిజానికి ఈ రెండు వేరువేరు వార్తలు.
ఇదిలా ఉంటే అంతకుముందు జులై 2023లో పార్లమెంట్‌కు ప్రభుత్వం అందించిన సమాచారం ప్రకారం 2020-2023(మే) కాలంలో మొత్తం GST ఎగవేతకు సంబంధించి (నకిలీ ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ క్లెయిమ్‌లు మొదలైనవన్ని కలిపి) వెయ్యికి పైచిలుకు కేసులు నమోదయ్యాయి. అంటే పైన తెలిపిన నకిలీ ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ క్లెయిమ్‌లకు సంబంధించిన 500 అరెస్టులు వీటిలో భాగమే అయ్యుండొచ్చు.
చివరగా, ఎనిమిది మంది నౌకాదళ మాజీ అధికారులకు మరణశిక్ష విధించిన దానికి ప్రతీకారంగా భారత్ ఖతర్‌కు చెందిన 500 మందిని అరెస్ట్ చేసిందన్న వార్త నిజం కాదు.

created: December 27, 2023


text:
కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల కరోనా వ్యాక్సిన్ డోసులు వృధా చేసిందన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 17, 2021
కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల వ్యాక్సిన్ డోసులను వృధా చేసిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల వ్యాక్సిన్ డోసుల వృధా చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సంవత్సరం మే వరకు అందించిన సమాచారం ప్రకారం 11 మే 2021 నాటికి కేరళలో వ్యాక్సిన్ వేస్టేజీ శాతం “-5.6%” గా ఉంది, అంటే కేరళలో కరోనా వ్యాక్సీన్ వృథా కాకుండా, కేంద్ర అందించిన డోసుల కంటే ఎక్కువగా వ్యాక్సినేషన్ జరిగింది. ప్రధానమంత్రి కూడా ఈ విషయంలో హెల్త్ కేర్ వర్కర్స్ ని అభినందిస్తూ ట్వీట్ చేసారు. కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల వ్యాక్సిన్ డోసులను వృధా చేసినట్టు ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం గాని లేక వార్తా కథనాలు గాని లేవు. ఇటీవల కేరళ ఆరోగ్య మంత్రి, ముఖ్య మంత్రి పలు సందర్భాలలో మాట్లాడుతూ కేరళలో జీరో వ్యాక్సిన్ వేస్టేజీ ఉందని పేర్కొన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది అబద్ధం.
సాధారణంగా కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ఏ రాష్ట్రం ఎంత శాతం వ్యాక్సిన్ వేస్ట్ చేసిందో వివరాలు విడుదల చేస్తుండేది. కాని ప్రస్తుతానికి ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ఈ వివరాలు విడుదల చేయట్లేదు. చివరిగా ఈ సంవత్సరం మేలో ఈ వివరాలు విడుదల చేసింది. ఈ వివరాల ప్రకారం కేరళలో వ్యాక్సిన్ వేస్టేజీ శాతం “-5.6%”గా ఉంది, అంటే కేరళలో కరోనా వ్యాక్సీన్ వృథా కాకుండా, కేంద్ర అందించిన డోసుల కంటే ఎక్కువగా వ్యాక్సినేషన్ జరిగింది.
‘సాధారణంగా ఐదు మిల్లీ లీటర్ల వ్యాక్సీన్ సీసాలో 10 డోసులు ఉంటాయి. అంటే ఒక సీసా తెరిస్తే పదిమందికి టీకాలు వేయవచ్చు. వ్యాక్సీన్ తక్కువ కాకూడదు అనే ఉద్దేశంతో వ్యాక్సీన్ తయారీదారి సంస్థలు ప్రతీ సీసాలోనూ కొన్ని అదనపు టీకా చుక్కలను సరఫరా చేస్తున్నాయి. అంటే ప్రతీ సీసాలోను 0.55 మి.లీ లేదా 0.6 మి.లీల ఔషధం అదనంగా ఉంటోంది. మంచి శిక్షణ పొందిన నర్సులు ఒక్క టీకా చుక్క కూడా వృథా కాకుండా సీసా తెరిచిన తరువాత పదిమందికి బదులు 11 లేదా 12 మందికి వ్యాక్సీన్ వేయడం వల్ల కేంద్ర ఇచ్చిన డోసుల కన్నా ఎక్కువ వేయగలిగామని’  కేరళ ప్రభుత్వ కోవిడ్ నిపుణుల కమిటీ సభ్యుడు మీడియాతో అన్నారు.
కేరళ ప్రభుత్వం కేంద్ర ప్రభుత్వం అందించినదానికంటే ఎక్కువ డోసులు అందిస్తుందని చెప్తూ ఆ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ట్వీట్ చేయగా, ఈ ట్వీట్ కి స్పందిస్తూ ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ టీకా వృథాను తగ్గించడంలో ఆరోగ్య కార్యకర్తలు మరియు నర్సుల కృషిని ప్రశంసించారు.
Good to see our healthcare workers and nurses set an example in reducing vaccine wastage.
Reducing vaccine wastage is important in strengthening the fight against COVID-19. https://t.co/xod0lomGDb
కేరళ ప్రభుత్వ కరోనా పోర్టల్‌లో వేస్టేజీకి సంబంధించి ఎటువంటి వివరాలు అందించట్లేదు. పైగా కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల వ్యాక్సిన్ డోసుల వృధా చేసినట్టు ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం గాని లేక వార్తా కథనాలు గాని లేవు. ఇటీవల కేరళ ఆరోగ్య మంత్రి మరియు ముఖ్య మంత్రి పలు సందర్భాలలో మాట్లాడుతూ కేరళలో జీరో వ్యాక్సిన్ వేస్టేజీ ఉందని పేర్కొన్నారు. కాబట్టి పోస్టులో చెప్తున్నది కేవలం కల్పితం మాత్రమే అని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, కేరళ ప్రభుత్వం 12 లక్షల కరోనా వ్యాక్సిన్ డోసులు వృధా చేసిందన్న వార్తలో నిజంలేదు.

created: September 17, 2021


text:
రాజ్యాంగ ప్రతులను కాల్చేసిన కేసులో నిందితులను సుప్రీంకోర్టు దేశద్రోహులుగా గుర్తించిందన్న వార్త కల్పితం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2023
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో రాజ్యాంగ ప్రతులను తగలబెట్టిన ఘటనకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు దీపక్ గౌడ్ అనే వ్యక్తిని దేశద్రోహిగా ప్రకటించి భారత పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేసిందని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. పైగా, ఇది టెర్రరిస్టుల కంటే తొమ్మిది రెట్లు తీవ్రమైన నేరమని కోర్టు అభిప్రాయపడినట్టు కూడా ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఢిల్లీలో రాజ్యాంగ ప్రతులను తగలబెట్టిన ఘటనకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు దీపక్ గౌడ్ అనే వ్యక్తిని దేశద్రోహిగా ప్రకటించి భారత పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం):  2018లో కేంద్ర ప్రభుత్వం SC/ST అట్రాసిటీ చట్టానికి చేసిన సవరణలకు వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీలోని పార్లమెంట్ స్ట్రీట్‌లో పలు సంఘాలు నిరసనలు చేసాయి. ఈ క్రమంలోనే కొందరు రాజ్యాంగ ప్రతులను కాల్చే ప్రయత్నం చేసారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి పలువురిని అరెస్ట్ కూడా చేసారు. ఐతే ప్రస్తుతం ఈ కేసు ఢిల్లీ సెషన్స్ కోర్టులో (కోర్టు.నెంబర్-765) విచారణ కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం ఈ కేసుకు సంబంధించి ఏ కోర్టు ఎటువంటి తీర్పు ఇవ్వలేదు. ఈ కేసుకు సంబంధించి నిందితులు కొందరికి బెయిల్ కూడా మంజూరైంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
SC/ST అట్రాసిటీ చట్టానికి చేసిన సవరణలకు వ్యతిరేకంగా ఇలా చేసారు:
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆగస్ట్ 2018లో Scheduled Castes and the Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989 చట్టానికి కొన్ని సవరణలు చేస్తూ పార్లమెంట్‌లో ఒక బిల్లును పాస్ చేసింది. అంతకు ముందు ఈ చట్టం కింద నేరం చేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న వ్యక్తులను అరెస్టు చేయడానికి ముందు సీనియర్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ ఆమోదం అవసరమని సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును నీరుగారుస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సవరణలు చేసింది. ఐతే ఆ తరవాత సుప్రీంకోర్టు ఈ సవరణలు రాజ్యాంగబద్దమైనవే అని తీర్పు ఇచ్చింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఈ సవరణలకు వ్యతిరేకిస్తూ ఆగస్ట్ 2018లో యూత్ ఈక్వాలిటీ ఫౌండేషన్ (ఆజాద్ సేన) మరియు ఆరక్షన్ విరోధి పార్టీ అనే రెండు సంఘాలు పార్లమెంట్ స్ట్రీట్‌లో నిరసనలు చేపట్టాయి. ఈ నిరసనలో భాగంగానే  కొందరు వ్యక్తులు రాజ్యంగ ప్రతులను కాల్చారు. తమ డిమాండ్లను ప్రభుత్వం దృష్టికి తీసుకెళ్లాలనే ఉద్దేశంతోనే ఇలా చేసినట్టు పోలీస్ విచారణలో వీరు తెలిపారు.
ప్రస్తుతం ఈ కేసు ఇంకా విచారణ దశలోనే ఉంది:
ఐతే ఈ ఘటనకు సంబంధించి పోలీసులు ఆరక్షన్ విరోధి పార్టీ నాయకుడు దీపక్ గౌర్ అనే వ్యక్తిని అరెస్ట్ చేసి, పార్లిమెంట్ స్ట్రీట్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 చట్టంలోని పలు సెక్షన్ల కింద మరియు Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989 చట్టంలోని Section 3(u) కింద కేసు (FIR.No.75/2018) రిజిస్టర్ చేసారు.
ఐతే అక్టోబర్ 2018లో నిందితుడి దీపక్ గౌర్‌కు ఢిల్లీ హైకోర్టు బెయిల్ కూడా మంజూరు చేసింది. ప్రస్తుతం ఈ కేసుకు సంబంధించి ఇప్పటికి ఢిల్లీ సెషన్స్ కోర్టులో (కోర్టు.నెంబర్-765) విచారణ కొనసాగుతోంది. ఇదిలా ఉండగా, గత సంవత్సరం నవంబర్‌లో ఈ కేసుకు సంబంధించి క్రిషన్ మోహన్ రాయ్ మరియు అశుతోష్ కుమార్ అనే ఇద్దరు వ్యక్తులను విచారించడానికి అనుమతి కోరుతూ ఢిల్లీ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వీ.కే. సక్సేనాను సంప్రదించగా, ఆయన దీనికి అనుమతి ఇచ్చాడు.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఢిల్లీ కోర్టు గాని లేదా సుప్రీంకోర్టు గాని ఈ కేసుకు సంబంధించి ఎటువంటి తీర్పు వెల్లడించలేదు. ఈ కేసు ఇంకా కోర్టులో విచారణ దశలోనే ఉంది. ఒకవేళ సుప్రీంకోర్టు నిజంగానే ఇలాంటి తీర్పు వెల్లడించి ఉంటే, ఈ విషయానికి సంబంధించి మీడియా కథనాలు ఉండేవి, కాని మాకు అలాంటి కథనాలేవి కనిపించలేదు.
పైగా ఇక్కడ గమనించవలసిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ ఘటనకు సంబంధించిన నమోదైన చట్టాలు మరియు సెక్షన్లు పరిశీలిస్తే, కోర్టు వీరికి జైలు శిక్ష విధిస్తుందే తప్ప దేశద్రోహులు అని ప్రకటించి, పౌరసత్వం రద్దు చేసే ఆస్కారం లేదు. వీటన్నిటిబట్టి, ఈ కేసుకు సంబంధించి వైరల్ పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలన్నీ కల్పితమనే అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, రాజ్యాంగ ప్రతులను కాల్చేసిన కేసులో నిందితులను సుప్రీంకోర్టు దేశద్రోహులుగా గుర్తించిందన్న వార్త కల్పితం.


text:
ముందుగానే నిర్ణయించిన రెండవ ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్‌లో భాగంగా నార్డిక్ దేశ ప్రధానులు ప్రధాని మోదీని కలిసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2022
‘యురోప్ టూర్‌లో ఉన్న మన మోదీ గారిని కలవాలనుకున్న 9 ఐరోపా దేశాల ప్రధానులు. మోదీ గారి టైట్ షెడ్యూల్ వలన ఆయన విలువైన సమయాన్ని గుర్తించి, అర్థం చేసుకుని డెన్మార్క్ లోనే ఉండమని అక్కడకే వాళ్లంతా వెళ్లి కలవడం జరిగింది’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ యురోప్ టూర్‌లో తొమ్మిది మంది ఐరోపా దేశాల ప్రధానులు స్వయంగా డెన్మార్క్ వచ్చి మోదీని కలిసారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇటీవల జరిగిన యూరప్ పర్యటనలో భాగంగా డెన్మార్క్ లో మోదీ పలు ఐరోపా దేశాల ప్రధానులు కలిసారు. ఐతే వీరు ప్రత్యేకించి మోదీని కలవడానికి ఆకస్మికంగా డెన్మార్క్ రాలేదు. డెన్మార్క్ లో ముందుగానే నిర్ణయించిన రెండోవ ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్‌లో భాగంగా నార్డిక్ దేశ ప్రధానులు (డెన్మార్క్, ఐస్లాండ్, నార్వే, ఫిన్లాండ్ మరియు స్వీడన్) మోదీని కలిసారు. ఈ కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ నెల మొదట్లో మూడు దేశాల (జర్మనీ, డెన్మార్క్ మరియు ఫ్రాన్స్) దేశాల యూరప్ పర్యటన చేసారు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ పర్యటనలో భాగంగా డెన్మార్క్ లో మోదీని ఐరోపా దేశాల ప్రధానులు కలిసిన మాట నిజమైనప్పటికీ, ఇది ఆకస్మికంగా జరిగిన సమావేశం కాదు, వీరు ప్రత్యేకించి మోదీని కలవడానికి మాత్రం రాలేదు.
ముందుగానే నిర్ణయించిన ఇండియా – నార్డిక్ రెండో సమ్మిట్‌లో భాగంగా వీరు మోదీని డెన్మార్క్ లో కలిసారు. యూరప్ పర్యటనలో భాగంగా డెన్మార్క్ పర్యటన అనతరం, డెన్మార్క్ లోనే ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్ జరిగింది, ఈ సమ్మిట్‌లో భాగంగా మోదీ నార్డిక్ దేశ ప్రధానులను (డెన్మార్క్, ఐస్లాండ్, నార్వే, ఫిన్లాండ్ మరియు స్వీడన్) కలిసారు.
ముందుగా ఈ దేశ ప్రధానులతో విడివిడిగా సమావేశమైన తరవాత అందరితో కలిసి ఇండియా – నార్డిక్ రెండో సమ్మిట్‌లో పాల్గొన్నారు. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, రష్యా – యుక్రెయిన్ యుద్ధం మొదలైన అంశాలపై వీరు చర్చించారు. మొదటి ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్ 2018లో స్వీడన్‌లో జరగగా, ఇప్పుడు డెన్మార్క్ లో జరిగింది రెండోది.
ఈ సమావేశానికి సంబంధించి మోదీతో పాటు పలు నార్డిక్ దేశ ప్రధానులు చేసిన ట్వీట్స్ బట్టి కూడా ఇది ముందుగానే నిర్ణయించిన సమావేశమని స్పష్టమవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).  దీన్నిబట్టి  నార్డిక్ దేశాల ప్రధానులు ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్ కోసం డెన్మార్క్ వచ్చారు గాని, మోదీని కలవడానికి ప్రత్యేకించి రాలేదు.
Successful India-Nordic summit with 🇮🇳 PM Modi in Copenhagen today. Productive talks on our strong partnership, multilateral cooperation, climate, green transition & Russia’s aggression against Ukraine. I stressed key role of innovation & digitalization in our cooperation.
చివరగా, ముందుగానే నిర్ణయించిన రెండోవ ఇండియా – నార్డిక్ సమ్మిట్‌లో భాగంగా నార్డిక్ దేశ ప్రధానులు మోదీని కలిసారు. వీరు ప్రత్యేకించి మోదీని కలవడానికి డెన్మార్క్ రాలేదు.


text:
భారత దేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్న విదేశీ శరణార్ధుల సంఖ్య 6 కోట్లకు చేరలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2022
“పెట్రోల్ 119 రూపాయలు అయ్యిందని అందరు ఆందోళన చెందుతున్నారే గాని, దేశంలో అక్రమ వలసదారులు సంఖ్య 6 కోట్లకు పెరిగిందని గాని, పబ్లిక్ స్థలాలని ఆక్రమించేసి వారు మన ధన, ప్రాణాలనే హరిస్తున్నారని ఎవరికీ ఆందోళన లేదు”, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్న వలసదారుల సంఖ్య 6 కోట్లకు చేరింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): యునైటెడ్ నేషన్స్ హై కమీషన్ ఫర్ రిఫ్యూజీస్ (UNHCR) విడుదల చేసిన తాజా ప్రకటనలో భారత దేశం మొత్తంగా 2,12,874 మంది శరణార్ధులకు ఆతిధ్యం వహిస్తుందని తెలిపారు. 2022 ఫిబ్రవరి నెల వరకు 47, 917 మంది UNHCR ఇండియాలో శరణార్ధులుగా రిజిస్టర్ చేసుకున్నారు. భారత దేశంలో సుమారుగా 4 లక్షల మంది వలసదారులు ఆశ్రయం పొందుతున్నారని పలు వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి. భారత దేశంలో వలసదారుల సంఖ్య 6 కోట్లకు చేరలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం యునైటెడ్ నేషన్స్ హై కమీషన్ ఫర్ రిఫ్యూజీస్ (UNHCR) వెబ్సైటులో వెతికితే, భారత దేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్న వలసదారుల వివరాలని రిపోర్ట్ చేస్తూ UNHCR ఇటీవల ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ ఇచ్చినట్టు తెలిసింది. శ్రీలంక శరణార్ధులతో సహా భారత దేశం మొత్తంగా 2,12,874 మంది శరణార్ధులకు ఆతిధ్యం వహిస్తుందని UNHCR ఈ ప్రెస్ రిలీజ్‌లో తెలిపారు.
2022 ఫిబ్రవరి నెల వరకు 47, 917 మంది ‘UNHCR India’లో శరణార్ధులుగా రిజిస్టర్ చేసుకున్నట్టు తెలిపారు. మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హోం అఫైర్స్ 2019-20 ఆధారంగా UNHCR తెలిపిన సమాచారంలో, భారత దేశంలో అత్యధికంగా శ్రీలంక శరణార్ధులు ఆశ్రయం పొందుతున్నారని తెలిపింది. భారత దేశంలో ప్రస్తుతం శ్రీలంక నుండి 95,829 మంది శరణార్ధులు, చైనా నుండి 73,404 శరణార్ధులు, మియన్మార్ నుండి 23,592 మంది శరణార్ధులు, ఆఫ్ఘానిస్తాన్ దేశం నుండి 15, 916 మంది శరణార్ధులు, ఇతర దేశాల నుండి 4,133 మంది శరణార్ధులు ఆశ్రయం పొందుతున్నారని UNHCR తెలిపింది.
కాని, భారత దేశంలో సుమారు 4 లక్షల మంది వలసదారులు ఆశ్రయం పొందుతున్నారని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. “భారత దేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్న వలసదారుల జాబితా కేంద్ర ప్రభుత్వం దగ్గర ఉందా?”, అని పార్లమెంట్లో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు, స్టేట్ ఆఫ్ హోం అఫైర్స్ మంత్రి నిత్యానంద రాయ్ బదులిస్తూ, “శరణార్థుల స్థితికి సంబంధించిన 1951ఐరాస కన్వెన్షన్ మరియు 1967 ప్రోటోకాల్‌పై భారతదేశం సంతకం చేయలేదు. విదేశీ పౌరులతో పాటు శరణార్థులు కూడా విదేశీయుల చట్టం, 1946, విదేశీయుల నమోదు చట్టం, 1939, పాస్‌పోర్ట్ (భారతదేశంలోకి ప్రవేశం) చట్టం, 1920 మరియు పౌరసత్వ చట్టం, 1955లో ఉన్న నిబంధనల లోబడి గుర్తించడం జరుగుతుంది. అటువంటి విదేశీ పౌరులు రహస్య పద్ధతిలో చెల్లుబాటు అయ్యే ప్రయాణ పత్రాలు లేకుండా దేశంలోకి ప్రవేశిస్తారు. భారత దేశంలో నివసిస్తున్న అటువంటి శరణార్థుల జాబితాను కేంద్రం సేకరించట్లేదు”, అని తెలిపారు.
చివరగా, భారత దేశంలో ఆశ్రయం పొందుతున్న విదేశీ వలసదారుల సంఖ్య 6 కోట్లకు చేరలేదు.


text:
వీడియోలో ఉన్న అధికారులు తాము కరోనా వాక్సిన్ తీసుకున్నట్టు వివరణ ఇచ్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 26, 2021
కర్ణాటక లో కరోనా వాక్సిన్ వేయించుకుంటున్నట్టు నటిస్తున్న బీజేపీ నాయకులు అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటక లో కరోనా వాక్సిన్ వేయించుకుంటున్నట్టు నటిస్తున్న బీజేపీ నాయకుల వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ఉన్నవారు మెడికల్ అధికారులు. వారు వాక్సిన్ వేయించుకున్నప్పుడు మీడియా వారు లేనందున, తర్వాత మీడియా వారి కోరిక మేరకు వాక్సిన్ వేయించుకుంటున్నట్టు ఫోటోలకు ఫోజులు ఇచ్చారు. 16 జనవరి 2021 న వీడియోలోని ఇద్దరు అధికారులు వాక్సిన్ తీసుకున్నట్టు తెలిసింది.  కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ వీడియో పై ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారు రాసిన ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వీడియోలో ఉన్నది తుంకూర్ డిస్ట్రిక్ట్ హెల్త్ ఆఫీసర్ నాగేంద్రప్ప,  ప్రభుత్వ నర్సింగ్ కాలేజీ ప్రిన్సిపల్ డాక్టర్ రజనీ అని తెలుస్తుంది. కావున, వీడియోలో ఉన్నవారు మెడికల్ అధికారులు. “డాక్టర్ రజనీ టీకా తీసుకోకుండా నటించారనేది అబద్ధం. డాక్టర్ రజని జనవరి 16న తొలి డోస్ తీసుకున్నారు. ఆమె వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న ఫోటోలు మీడియాకు రాలేదు. ఫోటోలకు ఫోజు ఇవ్వాలని ఆమెను కోరారు. అదే ఆమె చేసిన తప్పు. ఆమె టీకా తీసుకున్నట్లు నటించలేదు”, అని తుంకూర్ డిప్యూటీ కమిషనర్ డాక్టర్ రాకేశ్ కుమార్ తెలిపినట్టు ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోపై డాక్టర్ రజనీ ఇచ్చిన వివరణ ని ‘కర్ణాటక హెల్త్ డిపార్ట్మెంట్’ వారు తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఆ ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
Clarification given by Dr.Rajani Principal of Nursing College, Tumkur@PMOIndia @narendramodi @CMofKarnataka @MoHFW_INDIA @drharshvardhan @BSYBJP @BSbommai @nimmasuresh @GovindKarjol @drashwathcn @mla_sudhakar @siddaramaiah @hd_kumaraswamy @DKShivakumar pic.twitter.com/t8mCZb9IFR
16 జనవరి 2021 న డాక్టర్ రజనీ కోవీషీల్డ్ వాక్సిన్ మొదటి డోస్ తీసుకున్నట్టు చూపిస్తున్న సర్టిఫికేట్ ని ‘ఇండియా టుడే’ వారి ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. తుంకూర్ డిస్ట్రిక్ట్ హెల్త్ ఆఫీసర్ నాగేంద్రప్ప కూడా 16 జనవరి 2021 వాక్సిన్ తీసుకున్నారని, అయితే సాంకేతిక లోపాల వల్ల డీహెచ్ఓ పేరు లిస్టులో రాలేదని తెలిసింది. వాక్సిన్ వేయించుకుంటున్నట్టు ఫోటోలకు ఫోజులు ఇస్తున్న సమయంలో అక్కడ ఉన్న మీడియా ప్రతినిధులు ‘ఇండియా టుడే’ తో మాట్లాడుతూ, అధికారిక ప్రక్రియ మొదలవ్వడానికి సమయo  పడుతున్నందున, తామే అధికారులను తొందరగా ఫోటోలకు ఫోజులు ఇవ్వమని అడిగామని తెలిపారు. అప్పుడు ఎవరో తీసిన వీడియోని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారని తెలిపారు.
చివరగా, వీడియోలో ఉన్న అధికారులు తాము కరోనా వాక్సిన్ తీసుకున్నట్టు వివరణ ఇచ్చారు.

created: January 26, 2021


text:
2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మరణించిన వారి సంఖ్య 25000 కాదు, అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం మరణించిన వారి సంఖ్య సుమారు 5000 - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2024
2013లో ఉత్తరాఖండ్‌లోని కేదార్‌నాథ్‌ను అతలాకుతలం చేసిన ఆకస్మిక వరదల గురించి మాట్లాడుతూ ఈ వరదల కారణంగా 25,000 మంది మరణించినారని, అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం వరదలు వచ్చిన నాలుగు రోజుల తర్వాత మాత్రమే సహాయక చర్యలు ప్రారంభించిందని, ఈ వరదల్లో మరణించిన వారి మృతదేహాలు తొలగింపు కోసం ప్రభుత్వం ఒక కంపెనీకి రూ. 736 కోట్లు చెల్లించింది అని చెప్తూ పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మరణించిన వారి సంఖ్య 25,000, అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నాలుగు రోజుల తర్వాత సహాయక చర్యలు ప్రారంభించింది, మృతదేహాల తొలగింపుకు అప్పటి ప్రభుత్వం ఒక కంపెనీకి 736 కోట్లు చెల్లించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజాస్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ (NIDM) 2014లో విడుదల చేసిన ఇండియన్ డిజాస్టర్ రిపోర్ట్ 2013 నివేదిక ప్రకారం, 2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మొత్తం 169 మంది మరణించారు, 4021 మంది తప్పిపోయారు(వీరు కూడా తరువాత చనిపోయి ఉండవచ్చని పేర్కొన్నది). అంటే, అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం మరణించిన వారి సంఖ్య సుమారు 5000.  16 జూన్ 2013న ఉత్తరాఖండ్‌లో వరదలు రాగానే IAF ‘ఆపరేషన్ రాహత్’ ప్రారంభించింది, వెంటనే రెస్క్యూ, రిలీఫ్ చర్యలో పాల్గొంది. అప్పటి ప్రధాని 19 జూన్ 2013న ఏరియల్ సర్వే నిర్వహించి రూ. 1,000 కోట్ల సహాయ నిధి మరియు బాధిత కుటుంబాలకు ఎక్స్ గ్రేషియా కూడా ప్రకటించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ పోస్టు 2020 నుంచి సోషల్ మీడియాలో మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది. మే 2021లో, కేంద్ర రోడ్డు రవాణా & రహదారులు మరియు పౌర విమానయాన శాఖ సహాయ మంత్రి జనరల్ VK సింగ్ కూడా X(ట్విట్టర్)లో 2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదలకు సంబంధించి ఇలాంటి కొన్ని వాదనలు చేస్తూ పోస్ట్ చేశారు.
What did happen though was that a company called Blue Breeze Trading Pvt. Ltd. was awarded the contract to extract the dead bodies. The company has only the famous Vadra family on the Board of Directors. The amount paid off to the company from government coffers? pic.twitter.com/RQg3ISA5Iw
2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మృతుల సంఖ్య:
జూన్ 2013లో, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర చరిత్రలో ఎప్పుడూ చూడని ఘోరమైన వరదలను చూసింది. ఈ వరదల కారణంగా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు మరణించారు. ఇంకా, ఈ విధ్వంసకరమైన ఆకస్మిక వరదలు రోడ్లు మరియు ఇతర మౌలిక సదుపాయాలకు భారీ నష్టాన్ని కలిగించాయి. చోరాబరి లేక్ గ్లేసియర్ ఉప్పొంగి ప్రవహించడం వల్ల కేదార్‌నాథ్ పుణ్యక్షేత్రం బాగా దెబ్బతిన్నది.
నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజాస్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ (NIDM) 2014లో విడుదల చేసిన ఇండియన్ డిజాస్టర్ రిపోర్ట్ 2013 నివేదిక ప్రకారం, 2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మొత్తం 169 మంది మరణించారు, 4021 మంది తప్పిపోయారు(వీరు కూడా తరువాత చనిపోయి ఉండవచ్చని పేర్కొన్నది) . సంవత్సరాలుగా, పలు మీడియా సంస్థలు కూడా ఈ వరదల్లో మరణించిన వారి సంఖ్యను, అధికారిక గణాంకాల వెల్లడించిన మృతుల సంఖ్యకు దగ్గరగానే నివేదించాయి.(ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ)
తప్పిపోయిన వారిని కూడా చనిపోయినట్లుగా పరిగణించిన కూడా మొత్తం మరణాల సంఖ్య దాదాపు 5,000 ఉంటుంది, అంటే పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న మృతుల సంఖ్య 25,000 కంటే తక్కువే.
అప్పటి ప్రభుత్వం ఆలస్యంగా స్పందించిందా?
2013 జూన్ 16న కుండపోత వర్షాలు ఉత్తరాఖండ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో విధ్వంసక వరదలకు దారితీశాయి. 18 జూన్ 2013 నాడు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ నుండి వచ్చిన పత్రికా ప్రకటన(ఆర్కైవ్డ్ లింక్) ప్రకారం, వరద బాధిత రాష్ట్రాల నుండి సహాయక చర్యల్లో తమ సేవలు కోరుతూ అభ్యర్థనలను వచ్చిన వెంటనే సహాయక చర్యల్లో IAF తమ సహాయం అందించిందని, రెస్క్యూ మరియు రిలీఫ్ చర్యల్లో  సహాయం అందించడానికి IAF ఆపరేషన్ రాహత్‌ను ప్రారంభించిందని తెలిసింది.
18 జూన్ 2013 నాడు PMO నుండి వచ్చిన ఒక పత్రికా ప్రకటన ప్రకారం(ఆర్కైవ్డ్ లింక్), PM మన్మోహన్ సింగ్ అప్పటి ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రితో మాట్లాడారని,  రెస్క్యూ మరియు రిలీఫ్ ఆపరేషన్లకు సంబంధించి అన్ని సహాయాలు అందిస్తామని హామీ ఇచ్చారని పేర్కొంది.
19 జూన్ 2013 నాడు PMO నుండి వచ్చిన ఒక పత్రికా ప్రకటన(ఆర్కైవ్డ్ లింక్) ప్రకారం,అప్పటి యుపిఎ ఛైర్‌పర్సన్ సోనియా గాంధీతో కలిసి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ఏరియల్ సర్వే నిర్వహించి పరిస్థితిని సమీక్షించారు. ఉత్తరాఖండ్‌కు ప్రధానమంత్రి 1000 కోట్ల రూపాయల సహాయ నిధిని ప్రకటించారు, బాధిత కుటుంబాలకు ఎక్స్‌గ్రేషియా కూడా ప్రకటించారు. ఎక్స్‌గ్రేషియా సహాయం క్రింద ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి కుటుంబాలకు రూ. 2 లక్షలు, గాయపడిన వారికి ఒక్కొక్కరికి రూ. 50,000 ప్రధానమంత్రి జాతీయ సహాయ నిధి (PMNRF) నుండి అందించబడుతుందని. ఇంకా, ఇళ్లు పూర్తిగా ధ్వంసమైన వారికి ఒక్కొక్కరికి రూ.లక్ష చొప్పున మరియు రూ. ఇళ్లు దెబ్బతిన్న వారికి ఒక్కొక్కరికి 50,000 అని తెలుస్తుంది.
పైన పేర్కొన్న పత్రికా ప్రకటల ఆధారంగా, అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో వేగంగానే సహాయక చర్యలను అందించింది మనం నిర్థారించవచ్చు.
అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం మృతదేహాల తొలగింపుకు రూ. 736 కోట్ల టెండర్లు పిలిచిందా?
2013లో ఉత్తరాఖండ్‌లో సంభవించిన విధ్వంసకర వరదలకు అనేక భవనాలు, కొండలు కొట్టుకుపోయి వందలాది మృతదేహాలు శిథిలాల కింద కూరుకుపోయాయన్నది వాస్తవమే. అయినప్పటికీ, మృతదేహాల తొలగింపు కోసం అప్పటి ప్రభుత్వం ఇంత భారీ మొత్తంలో ఖర్చు చేసినట్లు ఎలాంటి వార్తా నివేదికలు లేదా అధికారిక పత్రాలు మాకు లభించలేదు. ఒక వేళ అలా జరిగి అంత భారీ మొత్తంలో టెండర్లు పిలిచి ఉంటే,  పలు మీడియా సంస్థలు ఖచ్చితంగా రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి. అంతేకాకుండా, పైన పేర్కొన్నట్లుగా, అధికారిక మరణాల సంఖ్య సుమారు 5000 అయినప్పుడు, వైరల్ పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న విధంగా పెద్ద మొత్తంలో టెండర్ ఉండదు.
చివరగా, 2013 ఉత్తరాఖండ్ వరదల్లో మరణించిన వారి సంఖ్య 25000 కాదు, అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం మరణించిన వారి సంఖ్య సుమారు 5000.


text:
ఈ ఫోటోలో ఆటో నడుపుతున్నది నరేంద్ర మోదీ తమ్ముడు కాదు, ఆదిలాబాద్‌కు చెందిన బస్ డ్రైవర్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2023
‘భారతదేశ ప్రధానమంత్రికి స్వయానా తమ్ముడు ఆటోనడుపుతూ జీవనం సాగిస్తున్నాడు’ అని చెప్తూ మోదీని పోలిన వ్యక్తి ఆటో నడుపుతున్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ తమ్ముడు ఆటో నడుపుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటోలో ఉన్నది నరేంద్ర మోదీ తమ్ముడు కాదు, ఆదిలాబాద్‌కు చెందిన ఆయుబ్ అనే వ్యక్తి. ఇతను ఆదిలాబాద్ బస్ డిపోలో డ్రైవర్‌గా పనిచేసాడు. అంతకు ముందు ఆటో నడిపాడు. వైరల్ అవుతున్న ఫోటో ఇతను ఆటో నడిపిన సమయంలోది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సోదరులు ఆటో నడుపుతూ జీవనం సాగిస్తున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న ఫోటోలోని వ్యక్తి మోదీని పోలి ఉన్న మాట నిజమే అయినప్పటికీ, ఆ ఫోటోలోని వ్యక్తికి మోదీతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. అతను ఆదిలాబాద్‌కు చెందిన వ్యక్తి.
వైరల్ అవుతున్న ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోను గతంలో రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం ఫోటోలోని వ్యక్తి పేరు ఆయుబ్, ఇతను ఆటో నడుపుతూ జీవనం సాగిస్తాడు.
ఈ కథనం ఆధారంగా మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా ఇతనికి సంబంధించిన మరిన్ని వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం ఇతను 1998లో ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్‌లో కాంట్రాక్ట్ డ్రైవర్‌గా నియమితుడయ్యాడు, కానీ కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత అతను ఉద్యోగం పోవడంతో, ఆ తర్వాత ఆటో రిక్షా డ్రైవర్‌గా పనిచేశాడు. మళ్ళీ తిరిగి 2014లో అతను తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (TSRTC)లో డ్రైవర్‌గా శాశ్వత ఉద్యోగం పొంది ఆదిలాబాద్ బస్ డిపో నుండి నడుపుతున్నాడు. వైరల్ అవుతున్న ఫోటో ఆయుబ్ ఆటో నడిపినప్పటిది.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సోదరులు ఆటో నడుపుతూ జీవనం సాగిస్తున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. గతంలో మోదీ సోదరుల వృత్తికి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో కొన్ని వార్తలు వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY వాటిని ఫాక్ట్-చెక్  చేస్తూ రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో ఆటో నడుపుతున్నది మోదీ తమ్ముడు కాదు, ఆదిలాబాద్‌కు చెందిన బస్ డ్రైవర్.


text:
ఈ ఫోటోలో ప్రధాని మోదీ కి గొడుగు పట్టుకొని ఉన్నది కిర్గిజ్‌స్థాన్ అధ్యక్షుడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 14, 2020
ప్రధాని మోదీ కి ‘చైనా గులాం గిరీ’ అని చెప్తూ, ఒక వ్యక్తి మోదీ కి గొడుగు పట్టుకొని ఉన్న ఫోటోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం
క్లెయిమ్: ప్రధాని మోదీ కి చైనా లీడర్ గొడుగు పట్టుకొని ఉన్న ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఫోటోలో గొడుగు పట్టుకొని ఉన్నది కిర్గిజ్‌స్థాన్ అధ్యక్షుడు సూరోన్‌బే జీన్‌బెకోవ్; చైనా లీడర్ కాదు. పోస్ట్ లోని ఫోటోకీ, చైనా కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, చాలా ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఫోటోలో గొడుగు పట్టుకొని ఉన్నది కిర్గిజ్‌స్థాన్ అధ్యక్షుడు సూరోన్‌బే జీన్‌బెకోవ్ అని ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. 2019 లో మోదీ కిర్గిజ్‌స్థాన్ కి వెళ్ళినప్పుడు, ఒక ప్రోగ్రాం సందర్భంగా వర్షం పడడంతో కిర్గిజ్‌స్థాన్ ప్రెసిడెంట్ సూరోన్‌బే జీన్‌బెకోవ్ గొడుగు పట్టుకున్నాడు.
‘ప్రసార భారతి’ వారు కూడా ఈ ఫోటోని 2019 లో ట్వీట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ ప్రోగ్రాం కి సంబంధించిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లోని ఫోటోకీ, చైనా కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ భారత్ పర్యటించినప్పుడు మోదీ మరియు షీ జిన్‌పింగ్ గొడుగు పట్టుకొని ఉన్న ఫోటోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో ప్రధాని మోదీ కి గొడుగు పట్టుకొని ఉన్నది కిర్గిజ్‌స్థాన్ ప్రెసిడెంట్ సూరోన్‌బే జీన్‌బెకోవ్; చైనా లీడర్ కాదు.

created: December 14, 2020


text:
ఫోటోలో ఉన్నది రాజస్తాన్ లో 47 సార్లు పదో తరగతి పరీక్ష ఫెయిలైన శివ్ చరణ్ యాదవ్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 11, 2020
ఫోటోలో ఉన్నది హైదరబాద్ కి చెందిన బర్కత్ అలీ అని, తను ఇప్పటికి పదో తరగతి పరీక్ష 47 సార్లు రాసి ఫెయిల్ అయ్యాడని , కొరోనా వల్ల తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ సంవత్సరం టెన్త్ క్లాస్ ఫైనల్ పరీక్షలు రద్దు చేయడంతో ఇప్పుడు పాస్ అయ్యాడు అని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఆ ఫోటోలో ఉన్నది రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన శివ్ చరణ్ యాదవ్ అని, తను ‘రాజస్థాన్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్’ వారి పదో తరగతి పరీక్ష 47 సార్లు రాసి ఫెయిల్ అయినట్టు FACTLY విశ్లేషణ లో తేలింది. 47 వ సారి తను 2016 లో పదో తరగతి పరీక్ష రాసాడని, అప్పుడు కూడా తను ఫెయిల్ అయినట్టు వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం ఈ సంవత్సరం పదో తరగతి పరీక్షలు రద్దు చేస్తున్నట్టు ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు. తాజాగా, మిగిలిన పదో తరగతి పరీక్షల తేదీలు కూడా ప్రకటించినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1.  ‘India Today’ ఆర్టికల్ – https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/shiv-charan-yadav-47th-10th-board-exams-77-year-old-311750-2016-03-04
2.  ‘News 18’ ఆర్టికల్ – https://hindi.news18.com/photogallery/82-year-old-shiv-charan-yadav-fail-in-class-ten-exams-for-47th-time-889304.html
3. ‘Board of Secondary Education – Rajasthan’ వెబ్ సైట్ – http://rajeduboard.rajasthan.gov.in/
Did you watch our new video?


text:
ఫోటోలో రైతు నిరసనల్లో పాల్గొన్నట్టు కనిపిస్తున్నది ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అని అన్న అమూల్య లియోనా కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 5, 2021
గత సంవత్సరం సీఏఏ (పౌరసత్వ సవరణ చట్టం) చట్టానికి వ్యతిరేఖంగా నిర్వహించిన ఒక మీటింగ్ లో ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అన్న మహిళ ఇప్పుడు నూతన రైతు చట్టాలకి వ్యతిరేకంగా నిర్వహిస్తున్న నిరసనల్లో పాల్గొంది అని చెప్తూ, రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సీఏఏ నిరసన మీటింగ్ లో ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అన్న మహిళ ఇప్పుడు రైతుల నిరసనల్లో పాల్గొందని ఫోటోల్లో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: మొదటి ఫోటోలో ఉన్నది అమూల్య లియోనా; తను బెంగళూరు లో సీఏఏ కి నిరసనగా నిర్వహించిన ఒక మీటింగ్ లో ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అని అన్నది. కానీ, రెండవ ఫోటోలో రైతు నిరసనల్లో పాల్గొన్నట్టు కనిపిస్తున్నది అమూల్య లియోనా కాదు; ఆ ఫోటోలో సర్కిల్ చేయబడి ఉన్నది తమిళనాడు కి చెందిన స్టూడెంట్ యాక్టివిస్ట్ వలర్మతి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో రెండు ఫోటోలు ఉన్నాయి. ఒక్కో ఫోటో గురించి తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
ఫోటో 1:
ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో 2020 లో ప్రచురించిన చాలా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఆ ఫోటోలో ఉన్నది అమూల్య లియోనా అని, తను బెంగళూరు లో సీఏఏ కి నిరసనగా నిర్వహించిన ఒక మీటింగ్ లో ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అని అన్నట్టు ‘బీబీసీ న్యూస్’ వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. ఆ ఘటన కి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఫోటో 2:
రెండవ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ ఫోటో గురించి ఖచ్చితమైన సమాచారం ఏమీ కూడా సెర్చ్’ రిజల్ట్స్ లో రాలేదు. అయితే, ఒకరు పోస్ట్ లో పెట్టినట్టు రెండు ఫోటోలతో తమిళ్ లో ట్వీట్ చేయగా, ఆ ట్వీట్ కింద కామెంట్స్ లో ఒకరు రెండవ ఫోటోలో సర్కిల్ చేయబడి ఉన్నది తమిళనాడు కి చెందిన వలర్మతి అని చెప్పారు.
వలర్మతి గురించి వెతకగా, తను తమిళనాడు కి చెందిన స్టూడెంట్ యాక్టివిస్ట్ అని తెలిసింది. తన ఫేస్బుక్ ప్రొఫైల్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లోని ఫోటోని తను కూడా 26 జనవరి 2021 న షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది.
తను రైతు నిరసనల్లో పాల్గొనడానికి ఢిల్లీ వెళ్లినట్టు తన ప్రొఫైల్ లో పెట్టిన వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో రైతు నిరసనల్లో పాల్గొన్నట్టు కనిపిస్తున్నది ‘పాకిస్తాన్ జిందాబాద్’ అన్న అమూల్య లియోనా కాదు. తను తమిళనాడు స్టూడెంట్ యాక్టివిస్ట్ వలర్మతి.

created: February 5, 2021


text:
ఈ ఫోటోలో జార్జ్ సోరోస్‌తో ఉన్నది అతని భార్య టామికో బోల్టన్, మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 10, 2023
మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు, జార్జ్ సోరోస్‌తో కలిసున్న ఫోటో అంటూ ఒక ఫోటోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు, జార్జ్ సోరోస్‌తో కలిసున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటోలో జార్జ్ సోరోస్‌తో ఉన్నది అతని భార్య టామికో బోల్టన్, మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు కాదు. ఈ ఫోటో 2012లో వీళ్ళిద్దరికీ ఎంగేజ్‌మెంట్ జరిగినప్పుడు విడుదల చేసింది. మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు అమ్రిత్ సింగ్ జార్జ్ సోరోస్ యొక్క ఓపెన్ సొసైటీ ఫౌండేషన్‌కు చెందిన ఓపెన్ సొసైటీ జస్టిస్ ఇనిషియేటివ్ (OSJI)లో పనిచేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల జర్మనీలోని మ్యూనిచ్‌లో జరిగిన మ్యూనిచ్ సెక్యూరిటీ కాన్ఫరెన్స్ (MSC)లో అమెరికన్ వ్యాపారవేత్త మరియు ఫిలాంత్రోపిస్ట్ జార్జ్ సోరోస్ మాట్లాడుతూ మోదీపై పలు విమర్శలు చేయడంతో పాటు భారత్‌లోని పరిస్థితులపై కూడా వ్యాఖ్యానించాడు.
ఈ నేపథ్యంలోనే జార్జ్ సోరోస్‌తో మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు అంటూ ఈ ఫోటో షేర్ అవుతోంది. కానీ ఈ ఫోటోలో సోరోస్‌తో ఉన్నది మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు కాదు.
ఫోటోలో ఉన్నది జార్జ్ సోరోస్ భార్య టామికో బోల్టన్. ఈమెను సోరోస్ 2013లో పెళ్లి చేసుకున్నాడు. ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో 2012లో వీళ్ళిద్దరికీ ఎంగేజ్‌మెంట్ జరిగినప్పుడు విడుదలైన ఫోటో.
టామికో బోల్టన్ ఒక జపనీస్-అమెరికన్. ఈమె ప్రస్తుతం జార్జ్ సోరోస్‌కు చెందిన ఓపెన్ సొసైటీ ఫౌండేషన్‌లో ఒక బోర్డు సభ్యురాలు. బోల్టన్‌కు సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు:
మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్‌కు ఉపిందర్ సింగ్, దమన్ సింగ్ & అమ్రిత్ సింగ్ అనే ముగ్గురు కూతుర్లు ఉన్నారు. ఐతే వీరిలో అమ్రిత్ సింగ్ జార్జ్ సోరోస్ యొక్క ఓపెన్ సొసైటీ ఫౌండేషన్‌కు చెందిన ఓపెన్ సొసైటీ జస్టిస్ ఇనిషియేటివ్ (OSJI)లో పనిచేసింది.
అమ్రిత్ సింగ్ జార్జ్ సోరోస్ సంస్థలో పని చేసినందువల్ల ఇలాంటి వార్తలు షేర్ చేసి ఉండవచ్చు. కానీ వైరల్ ఫోటోలో ఉన్నది మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు కాదు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో జార్జ్ సోరోస్‌తో ఉన్నది అతని భార్య టామికో బోల్టన్, మన్మోహన్ సింగ్ కూతురు కాదు.


text:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ పాకిస్తాన్ వ్యక్తి పెళ్లి చేసుకున్నది తన స్టూడెంట్‌ని, కూతురుని కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 10, 2023
ఒక ముస్లిం వ్యక్తి తన సొంత కూతురునే నాలుగో పెళ్లి చేసుకున్నాడని చెప్తూ ఒక ముస్లిం జంట తమ వివాహం గురించి మీడియాతో మాట్లాడుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం వ్యక్తి తన సొంత కూతురునే నాలుగో పెళ్లి చేసుకున్నానని చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వీడియోలోని వ్యక్తి ఆ మహిళను నాలుగో పెళ్లి చేసుకున్నప్పటికీ, ఆమె తన కూతురు కాదు. వీరు పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌కి చెందిన వారు, వీడియోలోని మహిళ తన స్టూడెంట్, వీళ్ళిద్దరూ ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నారు. ఇవే విషయాలు వీరు అనేక ఇంటర్వ్యూలలో స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో ఓ విలేకరి ఈ దంపతులతో మాట్లాడుతూ, ‘అరబిక్‌లో రబియా అంటే ‘నాలుగు’ అని అర్ధం కాబట్టి, ఆయనకి నాల్గవ భార్య కావడం యాదృచ్చికమేనానని ఆమె ప్రశ్నిచింది. దీనికి ఆమె జవాబు ఇస్తూ రబియా అంటే నాల్గవ కుమార్తె అని నేను విన్నాను. కాని నేను నాల్గవ కూతుర్ని కాను, రెండో కూతుర్ని. ఐతే నా పేరుకు అర్ధం నాలుగు అయితే, నేను నాలుగోదానితో సరిపోతాను, నాలుగో భార్యను అవుతాను, అంటూ వ్యంగ్యంగా చెప్పింది.’
ఐతే బహుశా ఈ సంభాషణలను తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని, ఆ మహిళ ఆ వ్యక్తి కూతురని, ఆమెని తను పెళ్లి చేసుకున్నాడని అనుకొని ఉండవచ్చు.
వీడియోలోని మహిళను ఆ వ్యక్తి నాలుగో పెళ్లి చేసుకున్న మాట నిజమే అయినప్పటికీ, ఆ మహిళ తన కూతురు కాదు. పైగా అతను ఇంతకు ముందు ముగ్గురు భార్యలకు విడాకులు ఇచ్చిన తరవాతే ఈ అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు. ఆ వ్యక్తి పేరు అమీర్ ఖాన్ కాగా, అతని వయసు 50 సంవత్సరాలు. కాగా తన భార్య రబియా వయసు 30 సంవత్సరాలు. వీరు పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్‌కి చెందిన వారు.
గతం కూడా వీరి వివాహానికి సంబంధిచిన వార్తలు కొన్ని సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యాయి. ఆ సమయంలో ఈ జంట మీడియాతో మాట్లాడుతూ వీరి వివాహానికి సంబంధించి పుకార్లను ఖండించారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ ఇంటర్వ్యూలలో మాట్లాడుతూ ఆమె తన స్టూడెంట్ అని, తామిద్దరం ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నట్టు తెలిపాడు. అలాగే తనకు ఇంతకు ముందు జరిగిన మూడు పెళ్ళిళ్ళలో విడాకులు జరిగాయని స్పష్టం చేసాడు. దీన్నిబట్టి సోషల్ మీడియాలో ఆరోపిస్తున్నట్టు వీడియోలోని వ్యక్తులు తండ్రి కూతుర్లు కారని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, వీడియోలో కనిపిస్తున్నఈ పాకిస్తాన్ వ్యక్తి పెళ్లి చేసుకున్నది తన స్టూడెంట్‌ని, కూతురుని కాదు.


text:
ఫోటోలో పాస్టర్ గా కనిపిస్తున్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ జస్టిస్ కనగరాజ్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 14, 2020
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ జస్టిస్ వి. కనగరాజ్ అని, తను ఒక పాస్టర్ అని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో పాస్టర్ గా ఉన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ జస్టిస్ వి. కనగరాజ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో ఉన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ జస్టిస్ వి. కనగరాజ్ కాదు. జస్టిస్ వి. కనగరాజ్ పాస్టర్ కాదు. ఫోటోలో ఉన్న పాస్టర్ పేరు ‘Rt. Rev. S. Edwin Jayakumar’. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఫోటోలో ఉన్నది ‘telc bishop edwin jayakumar’ అని వస్తుంది. ఎడ్విన్ జయకుమార్ యొక్క ఇతర ఫోటోలతో ఫోటోలోని వ్యక్తి పోల్చి చూడగా, ఫోటోలో ఉన్నాది ‘Rt. Rev. S. Edwin Jayakumar’ అని కచ్చితంగా తెలుస్తుంది. ఎడ్విన్ జయకుమార్ యొక్క ఇతర ఫోటోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, జస్టిస్ వి.కనగరాజ్‌పై జరుగుతున్న దుష్ప్రచారాన్ని రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ పోలీసుల దృష్టికి తీసుకెళ్లిందని, ఈ విషయంపై పోలీసులు కేసు నమోదు చేయనున్నారని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ చదవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో పాస్టర్ గా కనిపిస్తున్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ జస్టిస్ వి. కనగరాజ్ కాదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియోలో 'కచ్చా బాదం' పాటకు డాన్స్ చేస్తున్నది చలనచిత్ర నటీనటులు, నిజమైన పోలీసు అధికారులు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2022
‘కచ్చా బాదం’ పాటకు పోలీసులు స్టెప్పులేస్తున్న దృశ్యాలు అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఖాకీ యూనిఫాం ధరించిన కొందరు పోలీసులు ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు డాన్స్ చేస్తున్న వీడియోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ప్రముఖ వార్తా సంస్థ ‘టీవీ 9’ కూడా ఈ వీడియోని ఇదే వివరణతో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఈ పోస్టు యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
క్లెయిమ్: ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు పోలీసులు స్టెప్పులేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియోలో ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు డ్యాన్స్ చేస్తున్నది నిజమైన పోలీస్ అధికారులు కాదు. పోలీస్ యూనిఫాం ధరించి ఈ వీడియోలో డాన్స్ వేస్తున్నది ‘రకచ్చాషి’ అనే సినిమాలో పనిచేస్తున్న నటీనటులు. ‘రకచ్చాషి’ సినిమాలో నటిస్తున్న ప్రీతి గోస్వామి ఈ వీడియోని 08 మర్చి 2022 నాడు తన ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజిలో కూడా షేర్ చేసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, కేరళ పోలీసులు ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు చిందులేస్తున్న దృశ్యాలంటూ కొన్ని వార్తా సంస్థలు ఇటీవల ఈ వీడియోని పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం వెతికితే, ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరాలని తెలుపుతూ ‘మాతృభూమి’ వార్తా సంస్థ 30 మార్చి 2022 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోలో పోలీస్ యూనిఫాం ధరించి ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు డాన్స్ చేస్తున్నది ‘రకచ్చాషి’ అనే సినిమాలో పనిచేస్తున్న నటీనటులని ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. ‘Hotel Dewland’ యాజమాన్యం ఈ విషయాన్ని తమకు స్పష్టం చేసినట్టు ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఒక బోర్డుపై ‘Hotel Dewland’ అని రాసి ఉండటాన్ని చూడవచ్చు.
‘రకచ్చాషి’ సినిమాలో నటిస్తున్న ప్రీతీ గోస్వామి ఈ వీడియోని 08 మర్చి 2022 నాడు తన ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసింది.
A post shared by Preeti G Goswami (@preetigoswami555)
ప్రీతీ గోస్వామి షేర్ చేసిన మరొక ఇన్స్టాగ్రామ్ వీడియోలో కూడా తను ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు డాన్స్ చేస్తున్న దృశ్యాలని చూడవచ్చు. ఈ సినిమాలో నటిస్తున్న మరొక నటి కూడా అదే లోకేషన్‌లో వీడియో తీసి తన ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసింది.
ప్రీతి గోస్వామి ‘Hotel Dewland’లో దిగిన మరికొన్ని ఫోటోలని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘రకచ్చాషి’ సినిమాకి సంబంధించిన మరికొన్ని దృశ్యాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో ‘కచ్చా బాదం’ పాటకు డాన్స్ చేస్తున్నది చలనచిత్ర నటీనటులు, నిజమైన పోలీసు అధికారులు కాదు.


text:
ఈ వీడియోలోని వ్యక్తులు ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేస్తున్నారు, ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ అని కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2022
“కర్నూలు జిల్లా హోలగుంద గ్రామం లో SPDI పేరుతో ఉన్న పాకీస్థాన్ ఉగ్రవాదులు……‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ అంటూ నినాదాలు ఇస్తున్నారు,” అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్నూలు జిల్లా హోళగుంద గ్రామంలో SPDI సంస్థ ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని వ్యక్తులు ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేయట్లేదు. పీఎఫ్ఐ (పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ఇండియా) ఆవిర్భావ దినోత్సవం జరుపుకునేందుకు అధికారులు అనుమతి నిరాకరించి, తరువాత ధర్నాకి కూడా అనుమతి లేదని కొందరిని అరెస్టు చేయడంతో ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేసారు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియోలోని ఘటన గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఆ ఘటన గురించి వివిధ వార్తాసంస్థలు (ఈనాడు మరియు ఆంధ్రజ్యోతి) ప్రచురించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ దొరికాయి. “కర్నూలులో పీఎఫ్ఐ (పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ఇండియా) ఆవిర్భావ దినోత్సవం జరుపుకునేందుకు అధికారులు అనుమతి నిరాకరించడంతో హోళగుంద బస్టాండులో ధర్నా చేపట్టాలని నిర్ణయించాము. అయితే ధర్నాకు అనుమతి లేదని కొందరిని అరెస్టు చేయడం అన్యాయం” అని ఎస్‌డీపీఐ కార్యదర్శి  సైఫుల్లా అన్నారని ఆంధ్రజ్యోతి అర్టికల్‌లో చదవచ్చు. అయితే, ఆ ధర్నాలో ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేసినట్టు ఎవరూ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
వీడియోలో చేసిన నినాదాలు సరిగ్గా వింటే, వారు ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ అని అన్నట్టు వినొచ్చు. అదే ధర్నా యొక్క వేరే వీడియోలో ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ అని స్పష్టంగా వినవచ్చు. ఒక జర్నలిస్ట్ కూడా మొదట పోస్ట్‌లోని వీడియో పెట్టి అదే (‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’) క్లెయిమ్ చేసాడు, కానీ తరువాత ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేసినట్టు చెప్తూ పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ఇండియా వారు రిలీజ్ చేసిన వివరణ వీడియోని ట్వీట్ చేసాడు.
#PFI Issue statement clarifying the video- activists chanted ‘popular front zindabad’ slogans and not any other slogans. #AndhraPradesh #Kurnool. https://t.co/JmQD2d72QF pic.twitter.com/chKD8aPBPL
వైరల్ అయిన తప్పుడు క్లెయిమ్ గురించి ‘Sdpi Holagunda’ మరియు ‘PFi Holagunda’ ఫేస్బుక్ పేజీలు పెట్టిన వివరణ పోస్ట్‌లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని వ్యక్తులు ‘పాపులర్ ఫ్రంట్ జిందాబాద్’ అని నినాదాలు చేస్తున్నారు, ‘పాకిస్థాన్ జిందాబాద్’ అని కాదు.

created: February 18, 2022


text:
ఫొటోలో RSS యూనిఫార్మ్ ధరించిన వ్యక్తులు మణిపూర్ ఘటనలో నిందితులు కారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2023
వివరణ (24 జులై 2023): సోషల్ మీడియాలో తనపై తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్న వారిపై చర్యలు తీసుకోవాల్సిందిగా  చిదానంద సింగ్ మణిపూర్ రాష్ట్ర డిజిపికి ఫిర్యాదు చేశారు. దీనికి సంబంధించి మణిపూర్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు. ఆ ఫిర్యాదు కాపీని మరియు మణిపూర్ పోలీసుల ట్వీట్ ను జతచేస్తూ ఈ ఆర్టికల్ సవరించబడింది.
ఇటీవల మణిపూర్లో ముగ్గురు కూకీ తెగ మహిళల్ని రోడ్డుపైన నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనకు బాధ్యులైన ఇద్దరు నిందితులు వీరేనని చెప్తూ, RSS దుస్తులు ధరించిన ఇద్దరి వ్యక్తులు ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మణిపూర్లో ముగ్గురు కూకీ మహిళల్ని రోడ్డుపైన నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనకు బాధ్యులైన ఇద్దరు నిందితులు RSS దుస్తుల్లో ఉన్న ఫోటో.
ఫాక్ట్: వైరల్ ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తులు మణిపూర్ రాష్ట్ర బీజేపీ ఉపాధ్యక్షుడు చిదానంద సింగ్ మరియు అతని కుమారుడు సచ్చినంద. ఘటనకు సంబంధించి  ప్రధాన నిందితుడిగా ఉన్న హుయిరెం హీరా దాస్‌తో  పాటు మరో ఆరుగురు నిందితులని ఇదివరకే పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. ఈ ఘటనతో తనకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని, తనపై తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్న వారిపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేస్తానని చిదానంద సింగ్ తెలిపారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న ఫొటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే ఫొటోని (ఆర్కైవ్) 17 అక్టోబర్ 2022లో చిదానంద సింగ్ అనే వ్యక్తి ఫేస్ బుక్ లో పోస్ట్ చేసినట్లు గుర్తించాం.
16 అక్టోబర్ 2022లో మణిపూర్ రాజధాని ఇంఫాల్లో జరిగిన ఒక RSS కార్యక్రమంలో తన కుమారుడు సచ్చినందతో కలిసి పాల్గొన్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అంటూ చిదానంద సింగ్ వివరణలో పేర్కొన్నాడు.
ఇక చిదానంద సింగ్ ఫేస్ బుక్ ఖాతాని పరిశీలించగా ఆయన మణిపూర్ రాష్ట్ర బీజేపీ  ఉపాధ్యక్షుడు అని గుర్తించాం. ఇదే విషయాన్ని బీజేపీ మణిపూర్ అధికారిక వెబ్‌సైట్లో కూడా చూడవచ్చు. వివిధ కార్యక్రమాలలో బీజేపీ నాయకులతో ఆయన కలిసి ఉన్న ఫొటోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక ఈ ఘటనలో ప్రధాన నిందితుడిగా ఉన్న హుయిరెం హీరా దాస్‌తో  పాటు మరో ఆరుగురు నిందితులని ఇదివరకే పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. నిందితులలో చిదానంద సింగ్ మరియు తన కుమారుడు ఉన్నట్లు ఎక్కడా సమాచారం లేదు. పై ఆధారాలను బట్టి, వైరల్ ఫోటోలో RSS దుస్తుల్లో ఉన్నది హుయిరెం హీరా దాస్ కాదని స్పష్టమవుతుంది. మణిపూర్ ఘటనపై మేము ఇదివరకే రాసిన ఫాక్ట్- చెక్ వ్యాసాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Manipur | The main culprit who was wearing a green t-shirt and seen holding the woman was arrested today morning in an operation after proper identification. His name is Huirem Herodas Meitei (32 years) of Pechi Awang Leikai: Govt Sources
(Pic 1: Screengrab from viral video, Pic… pic.twitter.com/e5NJeg0Y2I
ఇక ఇదే విషయమై చిదానంద సింగ్ తో మేము ఫోన్లో మాట్లాడగా,  తనపై సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ఈ తప్పుడు ప్రచారం తన దృష్టికి వచ్చిందని,  కొందరు పనిగట్టుకొని తన కుమారుడు మరియు తనపై తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని, ఆ ఘటనతో తమకి ఎలాంటి సంబంధం లేదని, ఘటన జరిగిన సమయంలో కూడా తాము అక్కడ లేమని పేర్కొన్నారు. ఇక సోషల్ మీడియాలో ఇటువంటి పోస్టులు షేర్ చేస్తున్న వారిపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు.
సోషల్ మీడియాలో తనపై జరుగుతున్న తప్పుడు ప్రచారాన్ని  ఖండిస్తూ ఆయన చేసిన ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Shame Shame….I am  Chidananda Singh here , U can't get ur objectives to malign image of RSS n my family by using photo of myself n my son. I n my family never involved such heinous crime. What a foolish act. https://t.co/B6IjemAfXd
ఇక ఇలాంటి తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్న వారిపై  కేసు నమోదు చేశామని మణిపూర్  పోలీసులు ట్విట్టర్ లో పేర్కొన్నారు.
*FIR registered for spreading false news:*
On 23.07.2023, Cyber Crime Police Station (CCPS), Manipur received a report from a functionary of a political party that a picture of him and his son collaged with a screenshot of the viral video of two women paraded,
1/3
చివరిగా, RSS దుస్తుల్లో ఉన్న మణిపూర్ రాష్ట్ర బీజేపీ ఉపాధ్యక్షుడు మరియు అతని కుమారుడి ఫొటోలను షేర్ చేస్తూ మణిపూర్ ఘటనలో నిందితులంటూ జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు.


text:
వీడియో లో దెబ్బలు తిన్న వ్యక్తి ‘నాగ సాధువు’ కాదు మరియు కొట్టింది ‘ముస్లింలు’ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 20, 2020
ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ‘నాగ సాధువు పై పైశాచికంగా దాడి చేసిన ముస్లింలు’ అని దాని గురించి పేర్కొంటున్నారు. ఆ వీడియోలో నగ్నంగా ఉన్న వ్యక్తిని ఒక యువకుడు కర్రతో కొడుతూంటే చుట్టూ ఉన్న జనం చూస్తుంటారు. అయితే, ఆ వీడియో గురించి పోస్టులో చెప్పింది తప్పని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. వీడియోలో దెబ్బలు తిన్న వ్యక్తి పేరు ‘సోమనాథ్’; అతను డెహ్రాడున్ లో వృత్తిరిత్యా పాములను ఆడించేవాడని పోలీసులు తెలిపారు. సోమనాథ్ నాగ సాధువు వేషంలో బిక్షాటనకి వెళ్లి ఒక మహిళతో అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంతో ఆమె సోదరుడు ‘శుభం’ అతన్ని కొట్టాడని 2018 లోనే పోలీసువారు ట్వీట్ చేసారు. కావున, వీడియో లో దెబ్బలు తిన్న వ్యక్తి ‘నాగ సాధువు’ కాదు మరియు కొట్టింది ‘ముస్లింలు’ కాదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. డెహ్రాడున్ పోలీస్ ట్వీట్ – https://twitter.com/DehradunSsp/status/1035195417758056449
2. డెహ్రాడున్ పోలీస్ ట్వీట్ – https://twitter.com/DehradunSsp/status/1036204730781917189
Did you watch our new video?