text:
శ్రీలంకలో జరిగిన ఆటల పోటీల వీడియోని కేరళలో జరిగినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 16, 2023
అమ్మాయిల చేతుల కింద ఉన్న బాటిల్ నుండి అబ్బాయిలు నీళ్లు తాగే పోటీ యొక్క వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కేరళలోని ఒక స్కూల్లో జరిగిన సంఘటన అని షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాము.
క్లెయిమ్:  వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు, కేరళలోని ఒక స్కూల్లో నిర్వహించిన పోటీకి సంబంధించినవి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ పోటీ కేరళలో జరగలేదు, శ్రీలంకలో జరిగింది. వీడియోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం, ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ , ఫాక్ట్ క్రెసెండో శ్రీలంకను మేము సంప్రదించగా, వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ మాతో షేర్ చేసారు. అందులో జనాలు మాట్లాడుతున్న భాష, వెనుక వస్తున్న పాటను బట్టి ఇది సిన్హల భాష అని నిర్ధారించి చెప్పారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే లాగా ఉంది.
మొదటిగా కేరళలోని ఏదైనా స్కూల్లో ఇలాంటి పోటీ నిర్వహించినట్లు వార్తా కథనాలు ఏమైనా ఇంటర్నెట్లో ఉన్నాయా అని వెతకగా, అటువంటి సమాచారమేది దొరకలేదు. వీడియోలో ఒక అమ్మాయి వేసుకొన్న బ్లూ అండ్ వైట్ రంగు టీ-షర్ట్ పైన ఉన్న అక్షరాలను క్షుణ్ణంగా చూడగా, అవి శ్రీలంక దేశంలో వాడుకలో ఉన్న సిన్హల భాష యొక్క లిపిని పోలి ఉన్నట్లు అనిపించింది.  దీన్ని గుర్తుగా తీస్కొని, ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ ఫాక్ట్ క్రెసెండో శ్రీలంకను మేము ఈ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం సంప్రదించాము. వాళ్ళు ఆ టీ షర్ట్ పైన ఉన్న అక్షరాలు సిన్హల భాషవే అని, ఆ పదం( සංගමය- సిన్హలలో ) యొక్క ఆంగ్ల అర్థం ‘ అసోసియేషన్ ’ అని చెప్పారు.
ఈ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ మాతో షేర్ చేస్తూ, అందులో వస్తున్న పాట, మనుషులు మాట్లాడుతున్న మాటల్ని బట్టి వాళ్ళు శ్రీలంకకు చెందిన వారని చెప్పారు. ఇదే వీడియోను పలు శ్రీలంక డిజిటల్ మీడియా సంస్థలు కూడా వారి యూట్యూబ్ ఛానళ్లలో అప్లోడ్ చేసాయి. వాటిని మీరు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంతే కాక, వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఒక ఆటో ఎరుపు రంగులో ఉంది. కేరళ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఆటోలకు ఎరుపు రంగు పెయింటు వేసే అనుమతి అధికారికంగా లేదు.
“THE KERALA MOTOR VEHICLES RULES, 1989 ”లోని 295వ రూలుని బట్టి, క్రీం ఎల్లో మరియు నలుపు రంగు పెయింటు ఆటోలకి చెయ్యాలి. కొన్ని ప్రత్యేక ఆటోలకి (మహిళలు నడిపే ఆటోలు లేదా CNG ఆటోలు) వేరే రంగులను వారు నిర్దేశించారు. వీటిల్లో ఎరుపు రంగు లేదు (ఇది చదవండి).
ఇదిలా ఉంచితే, శ్రీలంకలో తమిళ మరియు సిన్హల నూతన సంవత్సర వేడుకల సమయంలో ఆటల పోటీలు నిర్వహించబడతాయి, ఇది అక్కడి ఆచారం (ఇక్కడ, ఇక్కడ). గతంలో కూడా వైరల్ వీడియోలో ఆడుతున్న ఆటల పోటీని పోలిన ఆట, సిన్హల నూతన సంవత్సర (Aluth Avurudda) వేడుకల సందర్భంగా నిర్వహించారు. వాటికి  సంబందించిన సమాచారం మీరు ఇక్కడ, ఇక్కడ  మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
శ్రీలంక యొక్క సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు విరుద్ధంగా, కొంతమంది ఈ ఆటల్ని నిర్వహిస్తున్నందున, భవిషత్తులో జరిగే ఈ పోటీలని ప్రభుత్వం నియంత్రిస్తుంది అని శ్రీలంక  ‘Minister of Buddhasasana, Religious and Cultural Affairs’ ‘విదుర విక్రయమనాయకే’ ఏప్రిల్ 2023లో అన్నట్టు అక్కడి స్థానిక పత్రికలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
చివరిగా, శ్రీలంకలో జరిగిన ఆటల పోటీల వీడియోని కేరళలో జరిగిన పోటీ  దృశ్యాలని  తప్పుగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
బ్రెజిల్‌లో ఒక మహిళ హత్యకు చెందిన వీడియోని మణిపూర్‌లో జరిగిన సంఘటన అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2023
మణిపూర్‌లో RSS సభ్యులు ఓ మహిళను దారుణంగా చంపిన సంఘటన యొక్క దృశ్యాలు అని, ఓ మహిళను నరికి చంపిన వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు ద్వారా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ గురుంచి నిజా నిజాల్ని   చూద్దాం.
క్లెయిమ్: RSS సభ్యులు ఒక మణిపురి మహిళను దారుణంగా నరికి చంపిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది బ్రెజిల్ దేశంలో జరిగిన ఒక పాత 2020 నాటి సంఘటన వీడియో. థాలియా టోర్రెస్ డి సౌజా అనే 23 ఏళ్ల మహిళ హత్యను  ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలను తెలుసుకోవడానికి, మేము ఇంటర్నెట్‌లో వీడియో యొక్క  కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లపై రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ మమ్మల్ని ఈ వైరల్ వీడియో యొక్క స్క్రీన్‌షాట్‌లను కలిగి ఉన్న 2020 నాటి ఒక బ్రెజిల్ వార్తా సంస్థ ప్రచురించిన  వార్తా కథనానికి దారితీసింది. బ్రెజిల్‌లో జరిగిన ఓ మహిళ హత్యకు సంబంధించిన వీడియోగా ఈ కథనం దీన్ని వివరించింది.
ఈ క్లూతో మేము సంబంధిత కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో మరింత వెతకగా, వీడియోలో ఉన్న  మహిళ  పేరు థాలియా టోర్రెస్ డి సౌజాగా వివరించిన ఒక ట్వీట్ మరియు ఒక  వార్తా కథనం  లభించాయి. ఆమెను కొందరు క్రిమినల్ ఫ్యాక్షన్ సభ్యులు కిడ్నాప్ చేసి, తాళ్లతో బంధించి హత్య చేసినట్లు సమాచారం. ఆమె మరణించే సమయానికి డి సౌజా వయస్సు 23 సంవత్సరాలు. మణిపూర్‌లో ఒక మహిళను RSS  సభ్యులు నరికి చంపిన వీడియో అని షేర్ చేస్తున్న వైరల్ కథనంలో వాదన తప్పు అని ఈ సాక్ష్యాలు  స్పష్టంగా రుజువు చేస్తున్నాయి.
చివరిగా, బ్రెజిల్‌లో ఒక మహిళను దారుణంగా హత్య చేసిన వీడియో మణిపూర్‌లో జరిగిన సంఘటన అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన ఒక లెవెల్ క్రాసింగ్ వీడియోని భారతదేశానికి చెందినదని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 27, 2023
భారతదేశంలో ఉన్న ఒక లెవెల్ క్రాసింగ్ దృశ్యాలు అని షేర్ చేస్తూ, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలోని డిజిటల్ ఇండియా స్థితికి ప్రతీక అని ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో చెక్కర్లు కొడుతుంది. ఈ వీడియోలో ఉన్న లెవెల్ క్రాసింగ్ దగ్గర ఉన్న గేట్ చెక్కది. ఈ కథనం ద్వారా దీంట్లోని నిజానిజాలు తనిఖీ చేద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ వీడియో భారతదేశంలో ఉన్న ఒక లెవెల్ క్రాసింగ్‌కు సంబంధించినది .
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో నిజానికి భారతదేశంలోని లెవెల్ క్రాసింగ్‌కు సంబంధించినది కాదు, బంగ్లాదేశ్‌లోని కమిల్లా రైల్వే లెవెల్ క్రాసింగ్‌వి .కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
భారతదేశంలో చెక్కతో చేసిన లాగ్ గేట్‌తో కూడిన లెవెల్ క్రాసింగ్‌ను వీడియో చూపుతుందని వైరల్ వీడియోతో చేస్తున్న  క్లెయిమ్. ఫుటేజీని నిశితంగా విశ్లేషిస్తే అది భారతదేశానికి చెందినది కాదని సూచించే చాలా లక్షణాలను బయటపరుస్తుంది. ముఖ్యంగా, వీడియోలో కనిపించే రైలు కోచ్‌లు భారతదేశంలో సాధారణంగా కనిపించే వాటికి భిన్నంగా ఉన్నాయి, ఇది ఈ వీడియో తీసిన లొకేషన్ వేరే చోట ఉందనే ప్రాథమిక క్లూని అందిస్తుంది.
వీడియో స్క్రీన్‌షాట్‌లలో ఒకదానిపై Google లెన్స్‌ని ఉపయోగించి, మేము కోచ్‌లపై ఉన్న పదాలను  పరిశీలించగా, అది బెంగాలీలో ఉందని తెలిసింది. ఈ పదాలలో ఒకటి, “আন্তঃনগর” (Antahnagar), ఆంగ్లంలో “ఇంటర్‌సిటీ” అని  తెలిసింది. దీన్ని బట్టి ఇది పశ్చిమ బెంగాల్ లేదా బాంగ్లాదేశ్లో తీసిన వీడియో అయ్యి  ఉండవచ్చు అని తెలుస్తుంది.
అదనంగా, వీడియోలో కనబడుతున్న ఒక ఆటో-రిక్షా టాప్ కవర్ పైన “comilla.gov.bd” అనే వెబ్‌సైట్ పేరు  రాసి ఉంది. కొమిల్లా బంగ్లాదేశ్‌లోని ఒక నగరమని ఇంటర్నెట్ సెర్చ్ ద్వారా తెలిసింది, దీని ద్వారా ఇది ఖచ్చితంగా భారతీయ రైల్వే క్రాసింగ్ యొక్క దృశ్యాలకు చెందినది కాదని అర్ధం అవుతోంది.
లొకేషన్‌ని నిర్ధారించడానికి, మేము Google Mapsలో సెర్చ్ చేసి కొమిల్లాలోని రైల్వే స్టేషన్ గూగుల్ స్ట్రీట్ వ్యూలో చూడగా, వైరల్ వీడియో అక్కడే తీసారని అర్ధం అయ్యింది. ఈ స్టేషన్లో తీసిన ఒక వీడియోలో, వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్న అదే రకం ట్రైన్ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ఈ వీడియోలో ఉన్న లెవెల్ క్రాసింగ్ దృశ్యాలు బంగ్లాదేశ్లోని కమిల్లా నగరంలో తీసినవి, భారతదేశంలో కాదు.


text:
సైకిల్ మీద వెళ్తున్న వ్యక్తిని ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్ పక్కకు నెట్టేసిన ఈ సంఘటన ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో జరిగింది, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 16, 2023
సైకిల్ పైన ప్రయాణం చేస్తున్న ఒక వ్యక్తిని ఒక ట్రాఫిక్ పోలీస్ ఆపి పక్కకి తోసివేసిన వీడియోని, ఆంధ్రాలో వైసీపీకి ఓటు వేసిన వారి పరిస్థితి ఇదా? అని అంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు ఇందులో ఎంత నిజముందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో ఒక ట్రాఫిక్ పోలీస్ ఆఫీసర్ సైకిల్ పైన వెళ్తున్న ఒక వ్యక్తిని ఆపి పక్కకి తోసివేసిన సంఘటనకి చెందిన వీడియో ఇది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ సంఘటన ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో జరిగింది, ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో కాదు. ఘోసి అసెంబ్లీ ఉప ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్లిన ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి కేశవ్ ప్రసాద్ మౌర్య కాన్వాయ్ రోడ్డు పైన వెళ్తుండగా, సైకిల్ పైన వెళ్తున్న ఒక వ్యక్తి అడ్డు రాగా, సబ్- ఇన్స్పెక్టర్ కేదార్నాథ్ భారతి ఆ వ్యక్తిని ఆపి పక్కకి తప్పుకోమని అడిగాడు, అయితే ఆ వ్యక్తి మాట వినకపోయేసరికి అతన్ని కేదార్నాథ్ భారతి పట్టుకొని పక్కకి తోసివేశాడు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ సంఘటన గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే. వైరల్ వీడియో గురించి సెప్టెంబర్ 2023లో ప్రచురితమైన కొన్ని వార్తా కథనాలు దొరికాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
వీటిని బట్టి, ఈ సంఘటన 2023 ఆగస్టు నెలలో ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో జరిగింది.  ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని మావూ జిల్లాలో ఉన్న ఘోసి అసెంబ్లీ స్థానానికి జరిగిన ఉప ఎన్నికల ప్రచారానికి ఆ రాష్ట్ర ఉప ముఖ్యమంత్రి కేశవ్ ప్రసాద్ మౌర్య వెళ్లినప్పుడు,  రోడ్డుపై వెళ్తున్న తన కాన్వాయ్‌కి  అడ్డంగా ఒక సైకిల్ చోదకుడు రాగా, సబ్- ఇన్స్పెక్టర్ కేదార్నాథ్ భారతి పక్కకి తోసి వేసాడు. ఈ సంఘటనకి చెందిన దృశ్యాలనే తప్పుగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరిగిన సంఘటన అని షేర్ చేస్తున్నారు.
ఈ వీడియో సెప్టెంబర్ 2023లో వైరల్ అవ్వగా పలువురు నేతలు విమరిస్తూ ట్వీట్ చేసారు.(ఇక్కడ, ఇక్కడ).
उप्र के उप मुख्यमंत्री जी के क़ाफ़िले के आगे जनता का कोई महत्व नहीं है। वैसे भी घोसी में भाजपा को गिनती के वोट मिल रहे हैं, इस साइकिलवाले का एक वोट और कम हो गया। घोसी ने भाजपा की पराजय व महापतन को घोषित कर दिया है। pic.twitter.com/mMGtiLT37G
అయితే, పోలీసు వారు ఈ విషయం గురించి మాట్లాడుతూ, సైకిల్ పై వెళ్తున్న వ్యక్తి మద్యం సేవించి ఉన్నాడని, సబ్- ఇన్స్పెక్టర్ కేదార్నాథ్ భారతి తనని ఆపి పక్కకు తప్పుకో అన్నప్పుడు వినలేదని, అందుకే తాను అతన్ని పక్కకు తోసి వేసాడని చెప్పారు. ఇలా చేయడం మూలాన ఒక పెద్ద ప్రమాదం తప్పింది అని పోలీసులు మీడియాకి తెలిపారు.
చివరగా, సైకిల్ మీద వెళ్తున్న వ్యక్తిని ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్ పక్కకి నెట్టేసిన ఈ సంఘటన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరగలేదు, ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో జరిగింది.

created: October 16, 2023


text:
ఈ వీడియోలో పర్వతాలపై నడుస్తున్నది ఒక ఇరానియన్ సంచార తెగకి చెందిన కుటుంబం, రోహింగ్యాలు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 14, 2023
ఒక వైరల్ పోస్ట్ ద్వారా కొంతమంది వ్యక్తులు పర్వత ప్రాంతాల గుండా వెళుతున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. పర్వతాల గుండా వెలుతూ పిల్లలను తమ వీపుపై మోస్తున్న మహిళలను, పురుషులను ఇందులో మనం చూడవచ్చు. పోస్ట్ యొక్క వివరణ వారిని అక్రమ మార్గాల ద్వారా భారతదేశంలోకి ప్రవేశించిన రోహింగ్యాలుగా వివరిస్తుంది, ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ యొక్క వాస్తవికతను  తనిఖీ చేద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ వీడియో మయన్మార్ నుండి భారతదేశంలోకి అక్రమంగా ప్రవేశించిన రోహింగ్యాలను చూపిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ దృశ్యాలు ఇరాన్‌లోని ఒక సంచార కుటుంబాన్ని చూపిస్తున్నాయి. దీనికి రోహింగ్యాలకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ క్లిప్ గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి, మేము దానిలోని కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ మమ్మల్ని ఇదే వీడియో కలిగి ఉన్న ఒక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పోస్ట్‌కి దారితీసింది ఈ పోస్టు వివరణ వీడియోలో కనిపించే వ్యక్తులను ఇరాన్‌కు చెందిన భక్తియారీలుగా (bakhtiari) వర్ణించింది.
A post shared by bakhtiyari|بختیاری|لری (@ghobad_omidi)
దీన్ని క్లూగా తీసుకుని, మేము అసలు వీడియో కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతుకగా, ఇరాన్‌లోని సంచార జాతులకు సంబంధించిన వీడియోలను అప్లోడ్ చేసే DENA అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో ఈ వైరల్ వీడియో యొక్క క్లిప్స్ కలిగి ఉన్న ఒక వీడియో దొరికింది. దాదాపు 43 నిమిషాల ఈ వీడియోలో కొన్ని విజువల్స్ వైరల్ క్లిప్‌లో ఉన్నాయి. 12 మార్చి 2023న అప్‌లోడ్ చేయబడిన ఈ వీడియో టైటిల్  ‘Risk for life. Iranian nomadic family’. వైరల్ వీడియోలోని విజువల్స్ మరియు ఒరిజినల్ వీడియో మధ్య పోలికను మీరు క్రింది కోల్లెజ్‌లో చూడవచ్చు.
వీడియోలో ప్రత్యేకంగా ఈ  తెగ పేరును ప్రస్తావించనప్పటికీ (మేము మొదట కనుగొన్న ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వీడియో వారు భక్తియారీ ప్రజలు అని చెబుతుంది), మయన్మార్ నుండి రోహింగ్యాలు భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తున్న దృశ్యాలు ఈ వీడియో చూపించట్లేదు కాబట్టి, ఈ వీడియోలోని క్లిప్‌లు ఉపయోగించి తప్పుగా ఇందులోని వారిని రోహింగ్యాలు అని చెప్పి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు అని మనం అర్థం చేసుకోవొచ్చు.
చివరిగా, వైరల్ వీడియో రోహింగ్యాలు మయన్మార్ దేశం నుండి భారతదేశానికి దొడ్డి దారిలో వస్తున్న దృశ్యాలని చూపట్లేదు.


text:
కంబోడియాలో కార్లను రవాణా చేస్తున్న రైలు వీడియోను ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో జరిగినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 22, 2023
ఒక పక్క స్థానికులు చేపలు పడుతుంటే మరోపక్క రైలులో రవాణా అవుతున్న కార్ల వీడియోను షేర్ చేస్తూ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో రైళ్లో కియా కార్ల రవాణా చేయబడిందని రాస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవమేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో రైలులో కియా కార్ల రవాణా చేస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఘటన 2022లో కంబోడియాలో జరిగింది. వీడియోలో కనిపించే రైలు కంబోడియాకు చెందిన రాయల్ రైల్వే రైలు, ఇది ఫోర్డ్ ఎవరెస్ట్ మరియు ఫోర్డ్ పికప్ ట్రక్కులను Poi Pet నుండి Phnom Penh కు రవాణా చేస్తోంది. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో గురించి తెలుసుకోవటానికి కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇటువంటి వీడియో ఒకటి  కంబోడియా లైఫ్స్టైల్ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్లో “Modern cars were transported by old train in Cambodia, From Poiet to Phnom Penh” అనే టైటిల్‌తో 2022లో అప్లోడ్ చేసినట్టు గమనించాం.
దీని ఆధారంగా ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ ఘటన గురించి Cartoq అనే ఆటో న్యూస్ వెబ్సైటు, వైరల్ వీడియోను షేర్ చేసిన X పోస్టును సూచిస్తూ ఆర్టికల్స్ ప్రచురించడం గమనించాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ ఘటన 2022లో  కంబోడియాలో జరిగింది. వీడియోలో కనిపించే రైలు కంబోడియాకు చెందిన రాయల్ రైల్వే రైలు మరియు ఇది ఫోర్డ్ ఎవరెస్ట్ (ఫోర్డ్ ఎండీవర్) మరియు ఫోర్డ్ పికప్ ట్రక్కులను Poi Pet  నుండి Phnom Penh కు రవాణా చేస్తోంది అని తెలిసింది.
రాయల్ రైల్వే కంబోడియా యొక్క ఫేస్ బుక్  పేజీలో కార్లను రవాణా చేస్తున్న పలు రైలు వీడియోలు పోస్టు చేయటం గమనించాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). పైగా, వైరల్ వీడియోలో ఉన్న రైలు పై  రాయల్ రైల్వే అని రాసి ఉండటం గమనించవచ్చు.
చివరిగా, కంబోడియాలో కార్లను రవాణా చేస్తున్న రైలు వీడియోను ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో జరిగినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 22, 2023


text:
2018లో ఎన్నికల ప్రచారంలో ఒక మహిళ మాగంటి గోపీనాథ్‌ను ప్రశ్నించిన వీడియోను ప్రస్తుత 2023 ఎన్నికలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 23, 2023
ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్లిన జూబ్లీహిల్స్ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపీనాథ్‌ను అక్కడి మహిళ నిలదీసింది అంటూ ఒక  వీడియో  సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. తెలంగాణ ఎన్నికల నేపథ్యంలో పలు ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు కూడా ఈ వీడియోను ఇప్పుడు ప్రసారం చేయడంతో ఈ వీడియో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్లిన జూబ్లీహిల్స్ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపీనాథ్‌ను అక్కడి మహిళ నిలదీసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఘటన 2018 ఎన్నికల సమయంలో జరిగింది. కాలనీలో సమస్యలను పరిష్కరించకుండా ఎన్నికల ప్రచారానికి ఎందుకు వచ్చారని ఒక మహిళ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపీనాథ్‌ను ప్రశ్నించినట్టు అప్పట్లో వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ప్రస్తుతం 2023లో   జరుగుతున్న ఎన్నికలకు ఈ వీడియోతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోలో కనిపిస్తున్నట్టు ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్లిన జూబ్లీహిల్స్ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపీనాథ్‌ను అక్కడి మహిళ నిలదీసిన విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ ఘటన 2018 ఎన్నికల సమయంలో జరిగింది.
ఈ వీడియోకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, నవంబర్ 2018లో ఈ వీడియోను రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. తమ కాలనీలో సమస్యలను పరిష్కరించకుండా వోట్లు అడగడానికి ఎందుకు వచ్చారంటూ ఒక మహిళ ఎమ్మెల్యే మాగంటి గోపీనాథ్‌ను నిలదీసింది అంటూ ఈ వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
2018లో ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన మరొక కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటన్నిటి బట్టి ఈ వీడియో ఇప్పటిది కాదని, ప్రస్తుతం జరుగుతున్న ఎన్నికలకు ఈ వీడియోతో ఎటువంటి సంబంధం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, 2018లో ఎన్నికల ప్రచారంలో ఒక మహిళ మాగంటి గోపీనాథ్‌ను ప్రశ్నించిన వీడియోను ప్రస్థుత 2023 ఎన్నికలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 23, 2023


text:
రాజస్థాన్ అల్వర్‌లో ఒకే కుటుంబానికి చెందిన రెండు వర్గాల మధ్య జరిగిన వీడియోను హిందువులపై ముస్లింల దాడి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 30, 2024
అల్వర్‌లో ముస్లింలు హిందువుల ఇళ్లలోకి ప్రవేశించి కర్రలతో దాడి చేసారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్  అవుతోంది. కొందరు యువకులు కర్రలతో మహిళలు, ముసలి వాళ్ళపై దాడి చేస్తున్నట్టు ఈ వీడియోలో స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అల్వర్‌లో ముస్లింలు హిందువుల ఇళ్లలోకి ప్రవేశించి కర్రలతో దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలోని ఘటన రాజస్థాన్ అల్వర్ జిల్లాలో రిపోర్ట్ అయ్యింది. ఐతే ఈ ఘర్షణలో పాల్గొన్న రెండు వర్గాలు హిందువులేనని, వీరందరూ ఒకే కుటుంబానికి చెందిన వారని పోలీసులు మరియు వార్తా కథనాలు తెలిపాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం కీవర్డ్స్ ద్వారా  ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఇటీవల ఇవే దృశ్యాలను రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఈ వీడియోలోని ఘటన రాజస్థాన్ అల్వర్ జిల్లాలోని ‘ఖాకస్య కి ధాని’ అనే గ్రామంలో జరిగింది. ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ ఘటనకు మతాలతో సంబంధం లేదు.
ఈ ఘర్షణలో పాల్గొన్న రెండు వర్గాలు ఒకే కుటుంబానికి చెందిన వారని, వీరందరూ హిందువులేనని ఈ కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. తమ పూర్వీకులకు సంబంధించిన భూమి విషయమై వీరి మధ్య వివాదం మొదలైందని, ఈ క్రమంలోనే కర్రలతో దాడి చేసుకున్నారని పేర్కొన్నాయి. ఈ ఘటనకు సంబంధించి రెండు వర్గాలు ఒకే కుటుంబానికి చెందిన వారని చెప్తున్న మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
కాగా హిందువులపై ముస్లింల దాడి అంటూ ఇటీవల ఇదే వీడియోను కొందరి  ట్విట్టర్‌లో షేర్ చేయగా, అల్వర్ పోలీసులు స్పందిస్తూ ఈ దాడిలో పాల్గొన్న రెండు వర్గాలు హిందువులేనని, వీరందరూ ఒకే కుటుంబానికి చెందిన వారని తెలిపారు.
pic.twitter.com/Vmb0zQ5Vxw
చివరగా, రాజస్థాన్ అల్వర్‌లో ఒకే కుటుంబానికి చెందిన రెండు వర్గాల మధ్య జరిగిన వీడియోను హిందువులపై ముస్లింల దాడి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 30, 2024


text:
బెంగళూరులో జరిగిన పాత ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రివి మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోలు/వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారన్న కారణంతో TDP కార్యకర్తలను పోలీసులు కొట్టారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). వీడియోలో పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కాళ్ళు కట్టేసి కొడుతున్న దృశ్యాలు చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రివి మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోలు/వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారన్న కారణంతో TDP కార్యకర్తలను పోలీసులు కొడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలోని ఘటన 2019లో బెంగళూరులోని సుబ్రహ్మణ్యనగర్‌లో రిపోర్ట్ అయింది. సుబ్రహ్మణ్యనగర్ పోలీస్ స్టేషన్ సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ ఒక లైంగిక వేధింపుల కేసు నిందితుడిని ఇలా కాళ్ళు కట్టేసి కొట్టాడు. ఈ వీడియోకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కొడుతున్న ఘటన రిపోర్ట్ అయిన వార్త నిజమే అయినప్పటికీ ఈ ఘటన బెంగుళూరులో రిపోర్ట్ అయింది, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాదు. పైగా ఈ ఘటన ఐదేళ్ళ క్రితం రిపోర్ట్ అయింది.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇవే దృశ్యాలను 2019లో రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం కర్ణాటక రాజధాని బెంగళూరులోని సుబ్రహ్మణ్యనగర్ పోలీస్ స్టేషన్ సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ ఒక లైంగిక వేధింపుల కేసు నిందితుడిని ఇలా కాళ్ళు కట్టేసి కొట్టినట్టు తెలిసింది.
కథనాల ప్రకారం ఈ వీడియో వైరల్ అవడంతో ఉన్నత అధికారులు ఆ సబ్ ఇన్స్పెక్టర్‌ను సస్పెండ్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ వీడియోను రిపోర్ట్ చేసిన మరొకొన్ని కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వివరాల బట్టి ఈ వీడియోకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
ఇదిలా ఉండగా ఈ మధ్య కాలంలో మార్ఫింగ్ చేసినందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు ఇలా నిందితుడిని  కొట్టినట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కాకపోతే గతంలో ముఖ్యమంత్రి జగన్‌పై మార్ఫింగ్ చేసిన వీడియోలు ప్రదర్శించినందుకు టీడీపీ నేత దేవినేని ఉమామహేశ్వరరావుపై కేసు నమోదు చేసినట్టు కథనాలు ఉన్నాయి.
చివరగా, బెంగళూరులోని రిపోర్ట్ అయిన పాత ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధంలేని వీడియోను అయోధ్యకు చేతులపై నడుచుకుంటూ వెళ్తున్న భక్తుడంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 22, 2024
22 జనవరి 2024న అయోధ్యలోని రామ మందిరంలో శ్రీరాముని విగ్రహ ప్రతిష్టాపన జరగనున్న నేపథ్యంలో రామ మందిర వేడుకకు హాజరయ్యేందుకు రెండు చేతులపై నడుస్తూ అయోధ్య వెళ్తున్న రామ భక్తుడు అంటూ ఒక  వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. పలు ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు కూడా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేశాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీరాముని విగ్రహ ప్రతిష్టాపన వేడుకకు రెండు చేతులపై నడుస్తూ అయోధ్య వెళ్తున్న రామ భక్తుడి వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి బీహార్‌కు చెందిన నిహాల్ సింగ్ (అలియాస్ బిచూ బామ్). ఇతడు పలు శివక్షేత్రాలను చేతులపై నడుస్తూ దర్శించుకొనే యాత్రలో భాగంగా దేవ్‌ఘర్ నుండి బసుకినాథ్‌కు ప్రయాణిస్తున్నాడు. అతను 4 జూలై 2023న ఈ యాత్రను బీహార్‌లోని సుల్తాన్‌గంజ్‌లో ప్రారంభించాడు. అంతే కాకుండా మాతో ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ అతను అయోధ్యకు చేతులపై నడుస్తూ వెళ్ళడం లేదని, అతను బసుకినాథ్ ఆలయానికి చేతిపై నడుచుకుంటూ వెళ్తున్నట్లు, అక్కడికి చేరుకోవడానికి మరో నెల పట్టవచ్చు అని స్పష్టం చేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం, ముందుగా మేము వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని పబ్లిష్ చేసిన పలు రిపోర్ట్స్ మాకు లభించాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం వీడియోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి పేరు నిహాల్ సింగ్, ఇతడు బసుకినాథ్ లోని శివ క్షేత్రాన్ని దర్శించిడానికి తన రెండు చేతులపై తేలు(బిచూ)లాగా నడుస్తూ వెళ్తున్నాడు, బీహార్‌లోని సుల్తాన్‌గంజ్ నుండి ప్రారంభమైన ఈ యాత్ర మొత్తం 160 కిమీ మేర పలు శివక్షేత్రాల గుండా సాగనున్నది. 4 జూలై 2023న ప్రారంభమైన ఈ యాత్రకు  సంబంధించిన పలు రిపోర్ట్లు ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇదే విషయమై మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఇతను 31 డిసెంబర్ 2023న దేవ్‌ఘర్‌లోని బైద్యనాథ్ ఆలయంలో అతడు జల్ అభిషేకం చేశాడని, ఇప్పుడు బసుకినాథ్ ఆలయానికి వెళ్తున్నాడని తేలింది. 16 జనవరి 2024న అతను ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో, అతను దేవగర్ నుండి బసుకినాథ్ వరకు సాగే తన యాత్రలో భాగంగా ఇప్పటి వరకు  దాదాపు 15 కి.మీ నడిచినట్టు వెల్లడించాడు.
అంతే కాకుండా మేము ఫేస్‌బుక్ ద్వారా అతని కాంటాక్ట్ నంబర్‌ను తెలుసుకొని అతనిని సంప్రదించగా, నిహాల్ సింగ్ మాతో ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ తను అయోధ్యకు చేతులపై నడుస్తూ వెళ్ళడంలేదు అని స్పష్టం చేసాడు. అలాగే పలు ప్రముఖ వార్తసంస్థలు కూడా తాను అయోధ్యకు రెండు చేతులపై నడుస్తూ వెళ్తున్నట్లు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నట్లు తెలిపాడు. తాను బసుకినాథ్ ఆలయానికి చేతిపై నడుచుకుంటూ వెళుతున్నాని, అక్కడికి చేరుకోవడానికి అతనికి మరో నెల పట్టవచ్చని తెలిపాడు.
చివరగా, నిహాల్ సింగ్ సుల్తాన్‌గంజ్ నుండి బసుకినాథ్‌కు తన చేతులపై నడుస్తూ ప్రయాణిస్తున్న వీడియోను అయోధ్యకు ప్రయాణిస్తున్నడంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 22, 2024


text:
ఈ వీడియోలో ఒక వ్యక్తిని పోలీసులు చితక బాదుతున్నది మధ్యప్రదేశ్ లోని చింద్వారాలో; ఉత్తరప్రదేశ్ లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 25, 2020
ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఒక వ్యక్తిని పోలీసులు చితక బాదుతున్నారు అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, పోస్టులో చెప్పినట్టు వీడియోలోని ఘటన ఉత్తరప్రదేశ్ కి సంబంధించింది కాదని, మధ్యప్రదేశ్ లోని చింద్వారాలో జరిగినట్టు FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. పోస్టులోని వీడియో వైరల్ అవ్వడంతో వీడియోలోని ఇద్దరు పోలీసులను సస్పెండ్ చేసారని, ఆ ఘటనపై దర్యాప్తు జరుపుతామని చింద్వారా ఎస్పీ వివేక్ అగర్వాల్ తెలిపినట్టు ‘హిందూస్తాన్ టైమ్స్’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. కావున, పోస్టులో చెప్పినట్టు ఆ వీడియో ఉత్తరప్రదేశ్ లో తీసింది కాదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.hindustantimes.com/india-news/cops-seen-thrashing-man-on-camera-in-madhya-pradesh-video-goes-viral/story-km6U8eTMoKWJTKM8nNwHOK.html
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://indianexpress.com/article/india/madhya-pradesh-video-of-police-assaulting-man-goes-viral-on-social-media-two-cops-suspended-6425261
Did you watch our new video?


text:
వీడియో లో కనిపిస్తున్న ఈ నిరసన అమెరికా లోని ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ దగ్గర జరిగింది, వైట్‌హౌస్ దగ్గర కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2020
అమెరికా లో ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ జాతి కి చెందిన జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ అనే వ్యక్తి  మెడ ఫై ఒక పోలీస్ తన మోకాలి తో గట్టిగా వత్తడంతో అతను ఊపిరి ఆడక చనిపోయిన విషయం తెలిసిందే. ఆ సంఘటనకు వ్యతిరేకంగా అమెరికా దేశం మొత్తం భారీ నిరసనలు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. అయితే ఫేస్ బుక్ లో ఒక వీడియోను షేర్ చేసి నిరసనకారులు వైట్‌హౌస్ (వాషింగ్టన్, డీసీ) లోకి దూసుకు వెళ్తున్న వీడియో అని ప్రచారం చేస్తున్నారు. అది వైట్ హౌస్ లోకి ఇలా దూసుకెళ్లడం ఇదే మొదటిసారి అని చెప్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజం ఉందో పరిశీలిద్దాం.
అమెరికాలో నిరసనకారులు వైట్ హౌస్ (వాషింగ్టన్, డీసీ) లోకి దూసుకు వెళ్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో జార్జ్ ఫ్లాయిడ్ అనే వ్యక్తి మరణానికి నిరసనగా ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ దగ్గర నిరసన చేస్తున్నప్పటిది, వాషింగ్టన్, డీసీ లోని వైట్‌హౌస్ దగ్గర కాదు. కావున, పోస్టులోని క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ టెక్నిక్ ద్వారా వెతికితే ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ దగ్గర జరుగుతున్న నిరసనల గురించి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చింది. ఆ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ని  ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అందులో ఉన్న ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ ఫోటోలను, పోస్ట్ లోని  వీడియో లో ఉన్న భవనం తో పోల్చి చూస్తే, వీడియో లోని  భవనం ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ అని,  పోస్ట్ లో క్లెయిమ్ చేసినట్టు వైట్‌హౌస్ కాదని స్పష్టం అయింది. ‘Shutterstock’ ఫోటో లైబ్రరి లో ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ కి సంబంధించి ఉన్న  మరి కొన్ని ఫోటోలను  ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ దగ్గర జరిగిన నిరసనల గురించి రాసిన న్యూస్ రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవవచ్చు.
వైట్‌హౌస్ దగ్గర జరిగిన నిరసనల గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, వైట్‌హౌస్ గేట్ బయట వందల మంది నిరసనకారులు గుమిగూడారని మరియు US సీక్రెట్ సర్వీస్ ఏజెంట్లు  అమెరికా అధ్యక్షుడు  డొనాల్డ్ ట్రంప్ ను భద్రత కోసం భూగర్భ బంకర్ల వద్దకు తీసుకెళ్లారని చెప్తూ   న్యూస్ రిపోర్ట్లు కనిపించాయి.
చివరగా, ఒహాయో స్టేట్‌హౌస్ పైన నిరసనకారులు దాడి జరుపుతున్న వీడియోని వైట్‌హౌస్ లోకి దూసుకెళ్తున్న నిరసనకారులు అని తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
2018లో నరేంద్ర మోదీను ఉద్దేశించి రాహుల్ గాంధీ మాట్లాడిన వీడియోను తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 8, 2024
నన్ను ప్రధానమంత్రిని చేస్తే తూర్పున ఉదయించే సూర్యుడిని పశ్చిమాన ఉదయించేలా చేస్తానని రాహుల్ గాంధీ అన్నాడంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తనను ప్రధానమంత్రిని చేస్తే తూర్పున ఉదయించే సూర్యుడిని పశ్చిమాన ఉదయించేలా చేస్తానని రాహుల్ గాంధీ చెప్పాడు.
ఫాక్ట్(నిజం):  2018లో ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో జరిగిన ఎన్నికల ప్రచార సభలో నరేంద్ర మోదీని  ఉద్దేశించి రాహుల్ గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసారు. ‘తనను ప్రధానమంత్రిని చేస్తే తూర్పున ఉదయించే సూర్యుడిని పశ్చిమాన ఉదయించేలా చేస్తానని’, మోదీ అంటారని, కానీ నేను అలాంటి మాటలు మాట్లాడానని రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యానించాడు. ఐతే ఈ ప్రసంగంలో మోదీను ఉద్దేశించి చేసిన వ్యాఖ్యలను తొలగించి కేవలం ‘సూర్యుని దిశను మార్చే’  వ్యాఖ్యలను రాహుల్ గాంధీకు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలోని వ్యాఖ్యలు రాహుల్ గాంధీ నిజంగానే చేసినప్పటికీ, అయన వేరే వ్యక్తిని ఉద్దేశించి చేసిన వ్యాఖ్యలను ఆయనకు సందర్భరహితంగా ఆపాదిస్తున్నారు. ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా రాహుల్ గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసిన ప్రసంగానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో మాకు లభించింది.
2018లో జరిగిన ఛత్తీస్‌గఢ్ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా రాష్ట్రంలోని దొంగర్గర్లో జరిగిన సభలో రాహుల్ గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసారు. సభలో మాట్లాడుతూ తాను మోదీలాగా తప్పుడు వాగ్దానాలు చేయనని చెప్పే క్రమంలో ‘తనను ప్రధానమంత్రిని చేస్తే తూర్పున ఉదయించే సూర్యుడిని పశ్చిమాన ఉదయించేలా చేస్తానని’, మోదీ అంటారని, కానీ నేను అలాంటి మాటలు మాట్లాడానని రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యానించాడు.
ఐతే రాహుల్ గాంధీ చేసిన ఈ ప్రసంగంలో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి నరేంద్ర మోదీని ఉద్దేశించి చేసిన వ్యాఖ్యలను తొలగించి కేవలం ‘సూర్యచంద్రుల దిశను మార్చే’  వ్యాఖ్యలను రాహుల్ గాంధీకు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. అంతకుముందు నరేంద్ర మోదీ చేసిన వాగ్ధానాలు  అని నల్లదనం, రెండు కోట్ల ఉద్యోగాల గురించి రాహుల్ గాంధీ ఈ ప్రసంగంలో ప్రస్తావించారు. ఈ సభలో రాహుల్ చేసిన ప్రసంగాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, 2018లో నరేంద్ర మోదీని ఉద్దేశించి రాహుల్ గాంధీ వ్యాఖ్యానించిన వీడియోను తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 8, 2024


text:
2018లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో కొందరు మహిళలు గుండు చేయించుకుంటున్న వీడియోను ఇటీవల జరిగిన సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2024
బీజేపీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా 2024లో జరిగిన ఒక నిరసనలో కొంత మంది మహిళలు బీజేపీ ప్రభుత్వంపై తమ వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేయడానికి గుండు చేయించుకున్నారు అని చెప్తూ వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). అలాగే, ఇలాంటి నిరసన జరగడం దేశంలో ఇదే తొలిసారి అని కూడా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలో కొందరు మహిళలు, పురుషులు రోడ్డుపై గుండు చేయించుకోవడం, ఒక మహిళ ఉత్తరప్రదేశ్ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ గురించి మాట్లాడడం మనం చూడవచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీజేపీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా 2024లో  జరిగిన ఒక నిరసనలో కొంత మంది మహిళలు బీజేపీ ప్రభుత్వంపై తమ వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేయడానికి గుండు చేయించుకుంటున్న దృశ్యాలు. దేశంలోనే ఇలాంటి నిరసన జరగడం ఇదే తొలిసారి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు 25 జూలై 2018న ఉత్తరప్రదేశ్ రాజధాని లక్నోలో తమ సేవలను క్రమబద్ధీకరించాలని డిమాండ్ చేస్తూ వందలాది మంది శిక్షా మిత్రలు (తాత్కాలిక టీచర్లు) పురుషులు, మహిళలతో సహా గుండు చేయించుకుని యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిర్వహించిన నిరసన ప్రదర్శనకి సంబంధించినవి. అలాగే, ఇలాంటి నిరసన ప్రదర్శన జరగడం దేశంలో ఇదే తొలిసారి కాదు. ఈ నిరసనకు ముందు కూడా జనవరి 2018లో మధ్యప్రదేశ్‌లో, 2017లో అస్సాంలో కూడా కొంత మంది మహిళలు గుండు చేయించుకుని నిరసన తెలిపారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియోలో మనం ఒక మహిళ ఉత్తరప్రదేశ్ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ గురించి, శిక్షా మిత్ర(టీచర్ల) సమస్యల గురించి మాట్లాడం మనం చూడవచ్చు. దీని ఆధారంగా ఈ వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, వైరల్ వీడియోలోని గుండు చేయించుకుంటున్న మహిళ దృశ్యాలతో కూడిన పలు రిపోర్ట్స్ లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, 25 జూలై 2018న ఉత్తరప్రదేశ్ రాజధాని లక్నోలోని ఎకో గార్డెన్‌లో తమ సేవలను క్రమబద్ధీకరించాలని డిమాండ్ చేస్తూ వందలాది మంది శిక్షా మిత్రలు (తాత్కాలిక టీచర్లు) పురుషులు, మహిళలతో సహా గుండు చేయించుకుని యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన ప్రదర్శన నిర్వహించారు.
‘ఇండియా టుడే’ (India Today) రిపోర్ట్ ప్రకారం, 25 జూలై 2018న లక్నోలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని తాత్కాలిక ఉపాధ్యాయులు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టిన గత నిరసనలలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన ఉపాధ్యాయుల కుటుంబాలకు పరిహారం ఇవ్వాలని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తమ సర్వీసులను క్రమబద్ధీకరించాలని, ఉపాధ్యాయ అర్హత పరీక్ష (టెట్)లో ఉత్తీర్ణులైన వారికి వెంటనే నియామక పత్రాలు జారీ చేయాలని, తమ సేవలను క్రమబద్ధీకరించాలని డిమాండ్ చేస్తూ శిక్షా మిత్రలు నిరసన ప్రదర్శన నిర్వహించారు. ఈ నిరసనలో భాగంగా వందలాది మంది పురుషు, మహిళ శిక్షా మిత్రలు గుండు చేయించుకుని తమ నిరసన వ్యక్తం చేశారు.
ఉత్తరప్రదేశ్  రాష్ట్రంలో ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో బోధించే 1.73 లక్షల మంది తాత్కాలిక ఉపాధ్యాయులును 2014లో అప్పటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రెగ్యులరైజ్ చేసింది. 2015లో, అలహాబాద్ హైకోర్టు వీరి సర్వీసులను క్రమబద్ధీకరించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యను చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటించింది. అలాగే 2017లో, సుప్రీంకోర్టు వీరి నియామకాన్ని రద్దు చేసింది, టెట్ క్లియర్ చేస్తే తప్ప వారి కాంట్రాక్టు ఉద్యోగాలను ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలుగా మార్చబోమని ప్రకటించింది. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో కాంట్రాక్టు ఉపాధ్యాయుల వేతనాన్ని రూ.38,848 నుంచి రూ.3,500కు తగ్గించారు. అయితే అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం శిక్షా మిత్రలు(కాంట్రాక్టు ఉపాధ్యాయుల) వేతనాన్ని రూ.3,500 నుంచి రూ.10,000కు పెంచింది.
అలాగే, ఇలాంటి నిరసన ప్రదర్శన జరగడం దేశంలో ఇదే తొలసారా? అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ 2018 ఉత్తరప్రదేశ్ కాంట్రాక్టు ఉపాధ్యాయుల నిరసనలో మహిళలు గుండు చేయించుకుని నిరసన తెలపడం కన్నా ముందు కూడా ఇలాంటి పలు నిరసన ప్రదర్శనలు జరిగినట్లు తెలసింది. 2017లో అస్సాం ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో ముగ్గురు మహిళలు గుండు చేయించుకుని నిరసన తెలిపారు. అలాగే జనవరి 2018లో మధ్యప్రదేశ్ కాంట్రాక్టు ఉపాధ్యాయులు, విద్యా శాఖ తమను రెగ్యులర్ ఉపాధ్యాయులగా గుర్తించాలని కోరతూ పలువురు ఉపాధ్యాయులతో పాటు నలుగురు మహిళ ఉపాధ్యాయులు కూడా గుండు చేయించుకుని నిరసన తెలిపారు.
చివరగా, 2018లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో కొందరు మహిళలు గుండు చేయించుకుంటున్న వీడియోను ఇటీవల జరిగిన సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న దాడి 2018 లో నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై జరిగింది, తాజగా బీజేపీ కాన్వాయ్ పై కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 2, 2020
‘బీజేపీ కాన్వాయ్ పై రాళ్ళు రువ్వుతున్న బీహార్ ప్రజలు’, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. బీహార్ రాష్ట్రంలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో, ప్రజలు బీజేపీ కి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేస్తున్నారంటూ ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీహార్ లో బీజేపీ కాన్వాయ్ పై ప్రజలు రాళ్ళు రువ్వుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. 2018లో బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ‘వికాస్ సమీక్ష యాత్ర’లో భాగంగా బక్సర్ గ్రామాన్ని సందర్శించినప్పుడు, అక్కడి ప్రజలు నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై ఇలా రాళ్ళతో దాడి చేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియోకి, బీహార్ లో జరుగనున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘News 18’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ 13 జనవరి 2018 నాడు తమ ఫేస్బుక్ పేజిలో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ రాళ్ల దాడి బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై 12 జనవరి 2018 నాడు బీహార్ లోని బక్సర్ గ్రామంలో జరిగినట్టు ఈ వీడియో ద్వార తెలిసింది. 2018లో బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ‘వికాస్ సమీక్ష యాత్ర’లో భాగంగా బక్సర్ గ్రామాన్ని సందర్శించడానికి  వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడి ప్రజలు నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై ఇలా రాళ్ళతో దాడి చేసినట్టు వీడియోలో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని అవే దృశ్యాలను చూపుతూ ‘INDIA TV’ న్యూస్ ఛానల్ యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
బక్సర్ లో నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై జరిగిన దాడికి సంబంధించి చాలా మీడియా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియోకి బీహార్ లో జరుగబోతున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 2018 లో బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ కాన్వాయ్ పై జరిగిన దాడిని చూపిస్తూ, బీజేపీ కాన్వాయ్ పై బీహార్ ప్రజలు రాళ్ళ దాడి చేస్తున్నారంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 2, 2020


text:
రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఎడ్ల బండ్ల ర్యాలీ వీడియోను లక్ష ఎడ్ల బండ్లతో అయోధ్యకి వెళ్తున్న హిందువులని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 31, 2024
లక్ష ఎడ్ల బండ్లు కట్టుకుని అయోధ్యకు వెళ్తున్న హిందువులు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా ఎడ్ల బండ్లు ర్యాలీగా వెళ్తున్న వీడియో ఒకటి జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లక్ష ఎడ్ల బండ్లు కట్టి అయోధ్యకి వెళ్తున్న హిందువులను చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్న దృశ్యాలు 10 జనవరి 2024న రాజస్థాన్ రాష్ట్రం భిల్వారా నగరంలో పర్యావరణ పరిరక్షణపై అవగాహన కల్పించేందుకు జరిగిన ర్యాలీకి సంబంధించినవి.అలాగే లక్ష ఎడ్ల బండ్లు కట్టుకుని హిందువులు ర్యాలీగా అయోధ్యకి వెళ్ళడానికి సంబంధించిన ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లభించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా లక్ష ఎడ్ల బండ్లు కట్టుకుని హిందువులు ర్యాలీగా అయోధ్యకు వెళ్లారా అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, మాకు అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవీ లభించలేదు. ఒకవేళ అలా వెళ్లి ఉంటే ఖచ్చితంగా మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది.
తర్వాత ఈ ఎడ్ల బండ్ల ర్యాలీకి సంబంధించి సమచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఎడ్ల బండ్ల ర్యాలీని రిపోర్ట్ చేస్తూ ప్రచురించిన పలు మీడియా కథనాలు మాకు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ మీడియా రిపోర్ట్స్ ప్రకారం “పర్యావరణ పరిరక్షణపై అవగాహన కల్పించేందుకు, మొక్కలు నాటేందుకు అప్న సంస్థాన్ 10 జనవరి 2024 నుంచి ఐదు రోజులపాటు ‘హరిత్ సంగం’ అనే పర్యావరణ ప్రదర్శనను ప్రారంభించింది. ఇందులో భాగంగా మొదటి రోజుపశువులను రక్షించడంతోపాటు వాహన కాలుష్యాన్ని తగ్గించాలనే లక్ష్యంతో పురపాలక సంఘం,అప్నా సంస్థ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో 101 ఎద్దుల బండ్ల యాత్ర చేపట్టారు.ఈ యాత్ర రాజస్థాన్ రాష్ట్రం భిల్వారా నగరంలోని మోదీ గ్రౌండ్ నుండి ప్రారంభమై నగరంలోని ప్రధాన రహదారి గుండా చిత్రకూట్ ధామ్‌కు చేరుకుంది”.
ఈ మీడియా రిపోర్ట్స్ ఆధారంగా, మేము గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్న  ప్రదేశల యొక్క ఖచ్చితమైన స్థానాన్ని జియోలొకేట్ చేసాము. స్ట్రీట్ వ్యూ ఇమేజ్‌తో వైరల్ వీడియో నుండి తీసిన స్క్రీన్‌షాట్‌లను పోల్చిన తర్వాత, ఈ వీడియో రాజస్థాన్ రాష్ట్రం భిల్వారా నగరంలో జరిగిన ఎడ్ల బండ్ల ర్యాలీకి చెందినదిగా  నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో జరిగిన ఎడ్ల బండ్ల ర్యాలీకి సంబంధించిన వీడియోను లక్ష ఎడ్ల బండ్లతో అయోధ్యకి వెళ్తున్న హిందువులని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 31, 2024


text:
త్రిపురలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోని బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువులపై జరిగిన దాడులకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2021
బంగ్లాదేశ్‌లోని చిట్టగాంగ్ డివిజన్, కుమిల్లాలో దుర్గా పూజ వేడుకల సందర్భంగా ఖురాన్‌ను అపవిత్రం చేశారనే వార్త సోషల్ మీడియా ద్వారా వ్యాపించడంతో అక్కడి ముస్లింలు హిందువులపై దాడి చేసిన సంఘటనలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే బంగ్లాదేశ్ రంగ్‌పూర్ జిల్లాలోని పిర్గంజ్‌లో ఒక హిందూ గ్రామానికి ముస్లిం మూకలు నిప్పు పెట్టాయంటూ ఒక వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన నిజమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బంగ్లాదేశ్ రంగ్‌పూర్ జిల్లాలోని పిర్గంజ్‌లో ఒక హిందూ గ్రామానికి ముస్లిం మూకలు నిప్పు పెట్టిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 12 అక్టోబర్ 2021న త్రిపురలోని మరా చెర్రా బజార్‌లో దుర్గా పూజ మండపానికి మంటలు అంటుకున్న ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ ఘటనని అనేక  లోకల్ మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఇటీవల బంగ్లాదేశ్‌లోని పిర్గంజ్‌లో హిందువుల ఇళ్ళకు నిప్పంటించిన సంఘటన జరిగినట్టు వార్తా కథనాలు ప్రచురించినప్పటికీ, ఈ వీడియో మాత్రం ఆ ఘటనకి సంబంధించింది కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సమాచారం కోసం కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని షేర్ చేసిన పలు ఫేస్బుక్ పోస్టులు మాకు కనిపించాయి. ‘Today Tripura 24×7‘ మరియు ‘Social Tripura Network’ అనే పేజీలలో ఈ వీడియోని షేర్ చేయగా, ఈ పేజీలలో చెప్తున్న దాని ప్రకారం ఈ వీడియో త్రిపురలోని మరా చెర్రా బజార్‌లో ఒక దుర్గా మండపంలో మంటలు వ్యాపించిన ఘటనకు సంబంధించింది.
పైన తెలిపిన వివరాల ఆధారంగా గూగుల్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ వీడియోలోని ఘటనకు సంబంధించిన వార్తను ప్రచురించిన కొన్ని లోకల్ బెంగాలీ వార్తా కథనాలు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథానాల ప్రకారం 12 అక్టోబర్ 2021 నాడు కమల్‌పూర్ పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలోని మరా చెర్రా బజార్‌లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదంలో దుర్గా పూజ మండపంతో పాటు పక్కనున్న నాలుగు షాప్స్ కూడా కాలిపోయాయి. ఐతే ఈ కథనాలలో మంటలు వ్యాపించడానికి గల కారణాలు పేర్కొనలేదు.
ఈ ఘటనకి సంబంధించిన వీడియో రిపోర్ట్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ రిపోర్ట్ కూడా ఈ వీడియో మరా చెర్రా బజార్‌లో జరిగిన ఘటనగా ద్రువీకరిస్తుంది.
ఐతే ఇటీవల బంగ్లాదేశ్‌లోని రంగ్‌పూర్ జిల్లా పిర్గంజ్‌లో హిందువుల ఇళ్లుకు కొందరు ముస్లింలు నిప్పంటించిన ఘటనలు చోటు చేసుకున్నాయి. సుమారు ఒక 16 ఇళ్ళకు నిప్పంటించారని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు పిర్గంజ్‌లో హిందువుల ఇళ్ళను తగలబెట్టిన వార్త నిజమైనప్పటికీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో మాత్రం ఆ ఘటనలకు సంబంధించింది కాదు.
చివరగా, త్రిపురలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోని బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువులపై జరిగిన దాడులకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 20, 2021


text:
2017లో రాంపూర్‌లో ఆడపిల్లల్ని  వేధించిన ఘటనకు చెందిన వీడియోని ఇప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో జరిగినదని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 28, 2023
‘వెస్ట్ బెంగాల్లో ముస్లిం అధికంగా ఉన్న ప్రాంతంలో, హిందు యువతుల పరిస్థితి చూడండి, ఎంత దారుణంగా ఉందొ,,, ఇవన్నీ అక్కడ సర్వసాధారణం… రేపు మీ ఊరిలో… ఎల్లుండి మీ వాడలో’ అనే క్లెయిముతో ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో కొందరు యువకులు ఇద్దరు ఆడపిల్లల్ని వేధిస్తూ, ఎక్కడబడితే అక్కడ పట్టుకుంటూ ఇబ్బంది పెట్టడం మనం చూడవచ్చు. ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్లో ముస్లింలు అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో హిందూ యువతుల దుస్థితిని చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలోని సంఘటన అసలు పశ్చిమ బెంగాల్లోనే జరగలేదు. ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని రాంపూర్ జిల్లాలో 2017లో ఈ ఘటన జరిగింది. ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన నిందితులను పోలీసులు అరెస్టు కూడా చేసారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలో కొన్ని కీ ఫ్రేమ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఇదే సంఘటనకు సంబంధించిన కొన్ని వార్త కథనాలు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ) లభించాయి.
ఈ కథనాలను బట్టి, ఈ సంఘటన 2017లో ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లోని రాంపూర్ జిల్లాలో జరిగింది అని తెలిసింది. 14 మంది యువకులు ఇద్దరు ఆడపిల్లల్ని వేధిస్తూ, ఇబ్బంది పెడుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో అప్పట్లో వైరల్ అయ్యింది. నిందితులపై పోలీసు వారు కేసు నమోదు చేసి, కొందర్ని అరెస్టు కూడా చేసారు.
గతంలో కూడా ఒకసారి ఇదే వీడియోను తెలంగాణలో జరిగిన సంఘటన అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. ఆ సమయంలో మేము దాన్ని తప్పు అని చెప్తూ ఒక ఆర్టికల్ ప్రచురించాము. ఆ ఆర్టికల్‌ను ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరిగా, 2017లో రాంపూర్‌లో ఇద్దరు ఆడపిల్లల్ని కొందరు యువకులు  వేధించిన ఘటనకు చెందిన వీడియోని ఇప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని పరిస్థితి అని  తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సిరియాలోని Women’s Defence Units(YPJ) వారు ISIS కిడ్నాప్ చేసిన మహిళలను కాపాడుతున్న ఈ వీడియోను భారత ఆర్మీ చేసిందని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 25, 2023
‘(ISIS) తీవ్రవాదుల చెరలో ఉన్న 38మంది యువతులను రెస్క్యూ చేసి విడిపించిన ఇండియన్ ఆర్మీ.’ అని చెప్తూ బంధించబడి ఉన్న ఇద్దరు యువతులను రక్షణ బలగాలు కాపాడుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ మిషన్‌లో దాదాపు 38 మంది యువతులు, ఎక్కువగా భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన వారు రక్షించబడ్డారని పోస్టులో పేర్కొన్నారు. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టిల్ ద్వారా తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: ISIS చేతిలో బందీలుగా ఉన్న మహిళలను భారత సైన్యం రక్షిస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో రోజావా (ఉత్తర సిరియా)లో ఉమెన్స్ డిఫెన్స్ యూనిట్స్ (YPJ) నిర్వహించిన రెస్క్యూ ఆపరేషన్‌కు సంబంధించింది. ఈ ఆపరెషన్‌లో ISIS బలగాల వద్ద బందీలుగా ఉన్న నలుగురు మహిళలను వారు రక్షించారు. కావున పోస్ట్‌లో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
మా రీసెర్చ్ ప్రకారం ఈ వీడియో ఉత్తర సిరియాలోని రోజావాలోని మహిళల రక్షణ విభాగాల (YPJ) యొక్క రెస్క్యూ ఆపరేషన్.
వీడియోలో కీ ఫ్రేమ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఈ సంఘటనకి చెందిన కొన్ని వార్తా కథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ  మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం, సెప్టెంబర్ 2022లో రోజావాకు చెందిన మహిళా రక్షణ విభాగం (YPJ) వారు ఒక ISIS శిబిరంలో కిడ్నాప్ చేయబడిన నలుగురు యాజిదీ మహిళలను రక్షించాయి. Seratnews ప్రచురించిన వార్తా కథనంలో ఉన్న వీడియో వైరల్ వీడియోలో ఉన్న దృశ్యాలతో సరిపోతున్నాయి.
YPJ యొక్క అధికారిక YouTube చానెల్ ‘YPJ MEDIA CENTER’లో ఈ రెస్క్యూ మిషన్ యొక్క 7 నిమిషాల 28 సెకన్ల నిడివి గల వీడియోను అప్లోడ్ చేసారు. 05 సెప్టెంబర్ 2022న అప్‌లోడ్ చేసిన ఈ వీడియో వివరణ బట్టి వారు ISIS వద్ద బందీలుగా ఉన్న నలుగురు మహిళలను రక్షించారు అని తెలుస్తుంది.
అసలు,s ISIS వద్ద బందీలుగా ఉన్న 38 మంది యువతులను భారత రక్షణ దళం విడిపించినట్లు ఏమైనా కథనాలు ఇంటర్నెట్లో ఉన్నాయని అని వెతుకగా, మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. ఈ పోస్టులో ఒక కథ అల్లి, ఈ వీడియో భారత రక్షణ దళం చేసిన రెస్క్యూ మిషన్‌కి చెందినది అని తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరిగా, సిరియాలోని Women’s Defence Units(YPJ) వారు ISIS కిడ్నాప్ చేసిన మహిళలను కాపాడుతున్న వీడియోను భారత ఆర్మీ చేసిందని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2016 లో తీసిన వీడియోను పెట్టి, ప్రస్తుత లాక్ డౌన్ లో మసీద్ ను తెరవమని పోలీసులను బెదిరిస్తున్న వారిస్ పఠాన్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 1, 2020
లాక్ డౌన్ లో మసీద్ ని తెరవాలని  బైకుళ్ళ (మహారాష్ట్ర) MLA వారిస్ పఠాన్  పోలీసులను బెదిరిస్తున్న వీడియో అని క్లెయిమ్ చేస్తూ సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఆ వీడియో లో వారిస్ పఠాన్  పోలీసులను మసీద్ ని మూయవద్దని మరియు ప్రజలను నమాజ్ చేసుకోవడానికి మసీద్ లోకి అనుమతించాలని అడుగుతున్నాడు. కానీ, ఆ వీడియోలోని సంఘటన 2016 లో జరిగింది అని FACTLY విశ్లేషణ లో తేలింది. ఒక మసీద్ లోని లౌడ్ స్పీకర్ నుండి వెలువడుతున్న శబ్దం గురించి బైకుళ్ళ (మహారాష్ట్ర) MLA వారిస్ పఠాన్ కి, అక్కడ స్థానిక పోలీసులకి వాగ్వివాదం ఏర్పడింది. అదే వీడియోని వారిస్ పఠాన్ కూడా  14 నవంబర్ 2016 న తన ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసాడు. అంతేకాక, వారిస్ పఠాన్ 2019 లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎలక్షన్స్ లో ఓడిపోయాడు, ఇప్పుడు ఆయన బైకుళ్ళ నియోజక వర్గానికి MLA గా లేడు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=KyIwTdE3HTE
2. వారిస్ పఠాన్ ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/warispathanmla/videos/590189821170339/?v=590189821170339
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
41 కోట్ల ప్రజల ఖాతాల్లోకి 53 కోట్ల రూపాయలు ప్రభుత్వం వేసిందని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 3, 2020
‘నలభై ఒక కోట్ల ప్రజల బ్యాంక్ అకౌంట్లో యాభై మూడు కోట్ల రూపాయలు వేసాము’ అని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా Aaj Tak ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పినట్టు ఒక  స్క్రీన్ షాట్  ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజముందో చూద్దాం.
యాభై మూడు కోట్ల రూపాయలను నలభై ఒక కోట్ల ప్రజల బ్యాంకు ఖాతాల్లో ప్రభుత్వం వేసినట్టు కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా చెప్పారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘Aaj Tak’ ఇంటర్వ్యూలో అమిత్ షా మాట్లాడుతూ, నలభై ఒక (41) కోట్ల ప్రజల బ్యాంకు ఖాతాల్లో యాభై మూడు వేల (53000) కోట్లు ప్రభుత్వం వేసిందని చెప్పారు. దాన్ని ‘Aaj Tak’ తప్పుగా యాబై మూడు (53) కోట్లు అని  టెలికాస్ట్ చేసింది. కావున, పోస్ట్ లో చెపింది తప్పు.
స్క్రీన్ షాట్ ఉన్న వీడియో కోసం వెతకగా, అది అమిత్ షా 29 మే 2020 న ‘Aaj Tak’ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ అని గుర్తుంచడం జరిగింది. ఆ ఇంటర్వ్యూ లో రిపోర్టర్, ‘కేంద్ర ప్రభుత్వం కొరోనా ని ఎదురుకోవడానికి  ఇన్ని సహాయక చర్యలు చేపట్టినా, కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎందుకు నిరాశ వ్యక్తపరుస్తున్నారు?’ అని అడగగా, ఆ ప్రశ్నకి అమిత్ షా సమాధానమిస్తూ, కేంద్ర ప్రభుత్వాలు కొన్ని నియమాలు పాటిస్తూ వచ్చాయి, తాము ప్రవేశ పెట్టిన పథకాలతో ఎందరో పేదవారి బ్యాంక్ ఖాతాల్లో డబ్బులు జమ చేశామని చెప్పారు. వీటిలో రాష్ట్ర బేధాలు చూడమని, అన్ని రాష్ట్రాలు సమానంగానే లబ్ది పొందుతారని చెప్పారు. దానికి ఉదాహరణగా కొరోనా నేపధ్యంలో ‘నలభై ఒక్క కోట్ల ప్రజల బ్యాంక్ ఖాతాల్లో యాభై మూడు వేల కోట్లు వేసాము’ అని చెప్పారు. ఈ  విషయాన్ని అమిత్ షా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో కూడా పోస్ట్చేసారు.
मोदी जी द्वारा दी गयी राहत हर राज्य के लोगों तक पहुँची है, जैसे-
• 41 करोड़ गरीबों के खाते में ₹53,000 करोड़।
• 20 करोड़ महिलाओं के खाते में ₹20000 करोड़।
• 8.2 करोड किसानों को खाते में ₹16,394 करोड़।
• 36 प्रदेशों को 83.87 लाख मीट्रिक टन अनाज दिया गया है। pic.twitter.com/phWMTojYwM
FACTLY విశ్లేషణలో Aaj Tak ఛానల్ యాభై మూడు వేల (53000) కోట్లని యాభై మూడు (53) కోట్లుగా తప్పుగా టెలికాస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. తప్పుగా టెలికాస్ట్ చేసిన దృశ్యాన్ని 10:43:19 దగ్గర చూడవచ్చు. ‘Aaj Tak’ వారు కూడా టెలికాస్ట్ లో తమ వల్ల తప్పు జరిగిందని చెప్తూ తమ  ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో పోస్ట్ చేసారు.
చివరగా, 41 కోట్ల ప్రజల ఖాతాల్లోకి 53,000 కోట్ల డబ్బులు ప్రభుత్వం వేసిందని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా చెప్పాడు; పోస్టులో చెప్పినట్టు 53 కోట్లు కాదు. ‘Aaj Tak’ వారు తప్పుగా టెలికాస్ట్ చేసారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
శివలింగాలకి పాలు పోయవద్దని ఆమీర్ ఖాన్, ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలని పాయల్ రోహత్గి వ్యాఖ్యానించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 27, 2021
“రాయికి ఆకలి ఉండదు, కాబట్టి హిందువులు లింగానికి పాలు పోయడం మానేయాలి”, అని బాలీవుడ్ నటుడు ఆమీర్ ఖాన్ పేర్కొన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. అంతేకాదు, అమీర్ ఖాన్ చేసిన వ్యాఖ్యలకు బిగ్ బాస్ మాజీ పోటీదారు పాయల్ రోహత్గి, “చనిపోయిన వారికి చలి ఉండదు, కాబట్టి ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలి” అని సమాధానమిచ్చినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ ఆచారాలకు వ్యతిరేకంగా ఆమీర్ ఖాన్ చేసిన వ్యాఖ్యలకు సమాధానంగా పాయల్ రోహాత్గి ముస్లిం ఆచారాలకు వ్యతిరేకంగా చేసిన వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందువులు శివ లింగాలపై పాలు పోయవద్దని ఆమీర్ ఖాన్, చనిపోయిన వారికి చలి ఉండదు కాబట్టి ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలని పాయల్ రోహత్గి బహిరంగ ప్రకటన ఎప్పుడూ చేయలేదు. ముస్లిం ఆచారాలకి వ్యతిరేకంగా చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలను ఒక మహిళ చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు బాలీవుడ్ నటుడు ఆమీర్ ఖాన్, హిందువులు శివలింగాలకు పాలు పోయడం మానేయాలని ఎప్పుడైనా పేర్కొన్నారా అని వెతికితే, హిందూ మత ఆచారాలకు వ్యతిరేకమైన ఈ వ్యాఖ్యలు అమీర్ ఖాన్ ఎప్పుడు చేయలేదని తెలిసింది. ఒక వేళ ఆమీర్ ఖాన్ నిజంగా అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసినట్టు మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు. దేవుడి విగ్రహాల కోసం వృధా చేసే పాలతో పేద పిల్లల ఆకలి తీర్చవచ్చని ఆమీర్ ఖాన్ తన సత్యమవే జయతే కార్యక్రమంలో పేర్కొన్నట్టు 2015లో కొందరు పోస్టులు పెట్టారు. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, సత్యమవే జయతే కార్యక్రమంలో పోషకాహారాలకు సంబంధించి, వృధా నిర్వహణకి సంబంధించి టెలికాస్ట్ అయిన ఎపిసోడ్లలో ఆమీర్ ఖాన్ ఈ వ్యాఖ్యలు ఎక్కడా చేయలేదని తెలిసింది.
అలాగే, బిగ్ బాస్ మాజీ పోటీదారు పాయల్ రోహత్గి, ఆమీర్ ఖాన్ హిందూ ఆచారాలకు వ్యతిరేకంగా వ్యాఖ్యలు చేసారని, ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలనే వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదని తెలిసింది. ఒక వేళ పాయల్ రోహత్గి నిజంగా అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్  చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసినట్టు మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు. పాయల్ రోహాత్గి పలు మార్లు ఆమీర్ ఖాన్‌ని విమర్శిస్తూ తన సోషల్ మీడియా పేజీలలో వీడియోలని అప్లోడ్ చేసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతేకాదు,  పాయల్ రోహత్గి పలు సార్లు ముస్లిం ఆచారాలని విమర్శిస్తూ వ్యాఖ్యలు చేసి వార్తలోకి ఎక్కింది. కానీ, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలని పాయల్ రోహత్గి అన్నట్టు మాకు ఎక్కడా ఆధారాలు దొరకలేదు.
ఆమీర్ ఖాన్ ‘పీకే’ చిత్రంలో శివ లింగంపై పాలు పోసే బదులు పేద పిల్లల ఆకలి తీర్చవచ్చని తెలిపారు. అయితే, ముస్లింలు కూడా సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేసి పేద ప్రజలకు చలి లేకుండా చూడాలని ఒక హిందూ మహిళ సోషల్ మీడియాలో వీడియోని పోస్ట్ చేసింది. ఈ వ్యాఖ్యలు చేసిన హిందూ మహిళ ఎవరనే విషయం తెలియలేదు. కాని, వీడియోలో కనిపిస్తున్న మహిళ పాయల్ రోహత్గి మాత్రం కాదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
చివరగా, శివలింగానికి పాలు పోయవద్దని ఆమీర్ ఖాన్, ముస్లింలు సమాధులపై చాదర్ కప్పడం మానేయాలని పాయల్ రోహాత్గి వ్యాఖ్యానించలేదు.

created: December 27, 2021


text:
పేద ప్రజలకు పంచిన గోధుమ పిండి సంచుల్లో డబ్బులు పెట్టింది తాను కాదని అమీర్ ఖాన్ స్పష్టం చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 4, 2020
లాక్ డౌన్ కారణంగా కష్టాలు ఎదురుకుంటున్న ముంబై లోని పేద ప్రజలను ఆదుకోవడానికి బాలీవుడ్ నటుడు అమీర్ ఖాన్ వారికి పంచే గోధుమ పిండి సంచుల్లో ఒక్కొక్కదాంట్లో రెండు వేల రూపాయుల నగదు పెట్టి పంపించాడనే ఓ వార్త వైరల్ అవుతోంది. అయితే, FACTLY విశ్లేషణ లో అది ఫేక్ అని తేలింది. నటుడు అమీర్ ఖాన్ స్వయంగా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ఆ విషయాన్ని వెల్లడించారు. అమీర్ ఖాన్ తన ట్వీట్ లో గోధుమ పిండి సంచుల్లో డబ్బులు పెట్టి పంపిస్తుంది తాను కాదని, ఆ వార్త ‘ఫేక్’ లేదా వేరొక వ్యక్తి అలా చేసి దానిని వెల్లడించడానికి ఇష్టపడట్లేదేమో అని అన్నారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. అమీర్ ఖాన్ ట్వీట్ – https://twitter.com/aamir_khan/status/1257165603678240768
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వీడియోలోని ప్రసంగం లో ఆప్ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ‘జరియా’ అన్నారు, ‘షరియా’ కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 7, 2020
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ తన ప్రసంగంలో ‘అల్లా దయతో ఈ దేశం షరియా దేశం కాబోతుంది’ అని అన్నాడని, అందుకు సంబంధించిన వీడియో క్లిప్ అంటూ ఒక దాన్ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేస్తున్నారు. అందులో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియోలోని ప్రసంగంలో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ ‘అల్లాహ్ దయతో ఈ దేశం షరియా దేశం కాబోతుంది’ అని అన్నాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ప్రసంగం లో ఆప్ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా భారత దేశం ‘షరియా’ దేశం కాబోతుందని వ్యాఖ్యానించలేదు. ఆయన ఆ ప్రసంగంలో ‘జరియా’ అన్నారు, ‘షరియా’ కాదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
అమానతుల్లా ఖాన్ ఢిల్లీ లోని ‘ఓఖ్లా’ నియోజకవర్గం యొక్క ఎమ్మెల్యే. బీజేపీ జాతీయ ప్రతినిధి సంబిత్ పాత్రా కూడా అమానతుల్లా తన  ప్రసంగం లో భారత దేశం ‘షరియా’ దేశం కాబోతుందని వ్యాఖ్యానించారని ఆరోపిస్తూ ట్వీట్ (ఆర్కైవ్డ్) పెట్టాడు.
“अल्लाह ने तय कर दिया है की इन ज़ालिमों का ख़ात्मा होगा ..हम शरिया बनेंगे ..कहीं न कहीं से शुरुआत तो होती ही है ..”
AAP का अमानतउल्लाह खान
दोस्तों ये है AAP के विचार
अब ज़रा आप भी सोचिए ..सब अल्लाह ही तय करेंगे या आप भी कुछ तय करेंगे?
आप शरिया बनना चाहतें है या नहीं?? pic.twitter.com/v2nRfESBBF
పోస్టులోని వీడియోలో ‘Breaking News Express’ లోగో కనిపిస్తుంది. దాంతో, యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, వీడియో క్లిప్ యొక్క పూర్తి వీడియో లభించింది. దాంట్లో, క్లిప్ కి సంబంధించిన భాగాన్ని 3:21 నిడివి తర్వాత వినవచ్చు. ఆ వీడియో ని ‘2 ఫిబ్రవరి 2020’ న అప్లోడ్ చేసినట్లుగా ఉంది మరియు టైటిల్ ‘AMANULLAH KHAN, JAMIA MLA, WARNS ABOUT CAA, NRC & NPR’ అని ఉంది. అమానతుల్లా తన ప్రసంగంలో ‘ఓఖ్లా’ నియోజకవర్గ ప్రజలను ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) కి ఓట్ వేయాలని కోరుతారు మరియు జామియాలో షూటింగ్స్ ని ప్రస్తావించి, ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు- ‘అల్లా ఈ అన్యాయవాదుల పతనాన్ని నిర్ణయించాడు.. వారు చేసిన హింస ముగుస్తుంది.. ఆ హింస కి ముగింపు ఓఖ్లా నుండి మొదలవుతుంది.. జామియా నుండి మొదలవుతుంది.. మేము మాధ్యమంగా మారుతాము ఇన్షాల్లాహ్ మరియు అది ఎక్కడో ఒక దగ్గర నుండి మొదలవుతుంది’ అని అంటారు. తన ప్రసంగంలో అమానతుల్లా ‘జరియా’ (మాధ్యమం/మార్గం) అన్నారు, ‘షరియా’ (ఇస్లామిక్ చట్టం) కాదు.
చివరగా, వీడియోలోని ప్రసంగం లో ఆప్ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా భారత దేశం ‘షరియా’ దేశం కాబోతుందని అనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 7, 2020


text:
తమిళనాడులోని ఆవిన్ కంపెనీ వారు తమ పాల ప్యాకెట్ల ద్వారా అన్ని మతాల పండగలకు ఇదే తరహాలో శుభాకాంక్షలు తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 31, 2021
తమిళనాడు రాష్ట్రంలో పాల ప్యాకెట్ల మీద క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు అంటూ ఒక ఫోటోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడులో పాల ప్యాకెట్ల మీద క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు తెలుపుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఫోటోలో తమిళనాడుకు చెందిన ఆవిన్ కంపెనీ పాల ప్యాకెట్ పై క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు అని రాసుంది, కానీ, వారు కేవలం క్రిస్మస్ పండుగకు మాత్రమే ఇలా ప్రింట్ చేయలేదు; దీపావళి, రంజాన్, పొంగల్ వంటి పండగలకు కూడా అదే తరహాలో శుభాకాంక్షలు తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అటువంటి ఫోటో ఒకటి ఫేస్బుక్ పోస్టులో లభించింది. క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు తెలుపుతున్న ఆ పాల ప్యాకెట్ తమిళనాడులోని ఆవిన్ కంపెనీకి చెందిందని ఆ పోస్టులో తెలిపారు.
ఫోటోను గూగుల్ లెన్స్ ద్వారా అనువాదం చేసినప్పుడు కూడా ఇది తమిళనాడులో అమ్మే ఆవిన్ కంపెనీకి చెందిన ‘ఆవిన్ గ్రీన్ మ్యాజిక్’ పాల ప్యాకెట్ అని తెలుస్తుంది. ఆవిన్ కంపెనీ నిజంగానే పాల ప్యాకెట్ల మీద క్రిస్మస్ శుభాకాంక్షలు ప్రింట్ చేసారు.
ఐతే, క్రిస్మస్ పండగ ఒక్కటే కాకుండా మిగితా పండగలకు కూడా ఆవిన్ ఇటువంటి ప్యాకెట్లు తయారు చేసినట్టు మాకు చాలా ఫోటోలు సోషల్ మీడియాలో లభించాయి. దీపావళి, రంజాన్, పొంగల్ వంటి పండగలకు కూడా అదే తరహాలో శుభాకాంక్షలు తెలిపినట్టు చూడొచ్చు.
2018లో ఆవిన్ పాల ప్యాకెట్ల మీద రంజాన్ శుభాకాంక్షలు అని రాసి ఉన్న ఫోటో బాగా షేర్ అయ్యింది. దీపావళికి లేదా గణేష్ చతుర్థికి ఇలా ఎప్పుడు పెడతారో అని ఒకరు అడిగినప్పుడు; దీపావళి, పొంగల్, క్రిస్మస్ లకు కూడా ఆవిన్ తమ పాల ప్యాకెట్లపై శుభాకాంక్షలు ప్రింట్ చేస్తారని ఒక యూసర్ ఫోటోలు పెట్టి ట్వీట్ చేసాడు.
Aavin milk prints greetings for Deepawali, Pongal, Christmas.
But why let facts ruin a good propaganda: @manyabs @ShefVaidya pic.twitter.com/NZt1FOWTiD
ఇటువంటి క్లెయిమ్ ఒకటి ఇటీవల బాగా వైరల్ అయినప్పుడు, ‘యు టర్న్’ వెబ్ సైట్ వారు ఒక ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ రాసారు. 04 నవంబర్ 2021న ఆవిన్ పాల ప్యాకెట్ మీద దీపావళి శుభాకాంక్షలు అని ప్రింట్ చేసారని అందులో ఫోటో కూడా పెట్టారు.
చివరగా, తమిళనాడులోని ఆవిన్ కంపెనీ వారి పాల ప్యాకెట్ల ద్వారా క్రిస్మస్ కు మాత్రమే శుభాకాంక్షలు చెప్పలేదు; దీపావళి, రంజాన్, పొంగల్ వంటి పండగలకు కూడా అదే తరహాలో శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.

created: December 31, 2021


text:
ఆరుగురు భార్యలతో 54 మంది పిల్లలను కలిగి ఉన్న అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్ పాకిస్థాన్‌లోని బలూచిస్తాన్‌కు చెందిన వ్యక్తి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2023
భారతదేశానికి చెందిన 75 ఏళ్ల అబ్దుల్ అనే ట్రక్ డ్రైవర్, ఆరుగురు భార్యలు, 54 మంది పిల్లలు, అన్నదమ్ములతో కలిపి మొత్తంగా 150 మందితో ఒక చిన్న కాలనీనే తయారుచేసి నడిపిస్తున్నాడాని, ఈ మధ్యనే అబ్దుల్ గుండె నొప్పితో మరణించడంతో వాళ్ళని ఆదుకోవాలని వారు ఇప్పుడు కోరుతున్నారని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. పిల్లలను కనడం వాళ్ళ వంతు అయితే, టాక్స్‌లు కట్టి వాళ్ళని మేపడం మిగితా వారి వంతయ్యిందని ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశంలో అబ్దుల్ అనే వ్యక్తి ఆరుగురు భార్యలు, 54 మంది పిల్లలు, అన్నదమ్ములతో కలుపుకొని మొత్తంగా 150 మందితో చిన్న కాలనీనే తయారుచేశాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది బలూచిస్తాన్‌కు చెందిన ఒక కుటుంబం. ఆరు సార్లు పెళ్లి చేసుకొని, 54 మంది పిల్లలకు తండ్రి అయిన అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్, 2022లో గుండె పోటుతో మరణించారని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న కుటుంబానికి భారతదేశానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ 2022 డిసెంబర్ నెలలో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. 54 మంది పిల్లలకు తండ్రైన బలూచిస్తాన్‌కు చెందిన అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్ గుండె పోటుతో మరణించారని ‘ది కాశ్మీర్ మోనిటర్’ వార్తా సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది.
ట్రక్ డ్రైవరుగా పనిచేసే అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్, 6 సార్లు పెళ్లి చేసుకొని 54 మంది పిల్లలను కన్నాడని, వారిలో 12 మంది ఆకలి బాధలతో చనిపోగా, ప్రస్తుతం 42 మంది పిల్లలు జీవించి ఉన్నారని తెలిసింది. పాకిస్థాన్‌లోని బలూచిస్తాన్ ప్రొవిన్స్‌కు చెందిన అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్, 2022లో గుండె పోటుతో మరణించాడని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది బలూచిస్తాన్‌కు చెందిన కుటుంబం అని, భారత దేశానికి నివసిస్తున్న కుటుంబం కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, 54 పిల్లలకు తండ్రై 75 ఏళ్ల వయసులో గుండెపోటుతో చనిపోయిన అబ్దుల్ మజీద్ మెంగల్ పాకిస్థాన్‌లోని బలూచిస్తాన్‌కు చెందిన వ్యక్తి, భారత దేశానికి సంబంధించిన వాడు కాదు.


text:
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి "ఏబీపీ-సీ ఓటర్" ఎలాంటి సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2024
రాబోయే 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో  వైస్సార్సీపీకి 142 స్థానాలు, టీడీపీ&జనసేన కూటమికి 33 స్థానాలు వస్తాయని ‘ఏబీపీ-సీ ఓటర్’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా ఏబీపీ సంస్థ లోగోతో కూడిన సర్వే ఫలితాలను చూపుతున్న స్క్రీన్ షాట్ ఒకటి షేర్ చేస్తున్నారు. అలాగే మరో పోస్టులో 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీడీపీ&జనసేన కూటమికి 142 స్థానాలు, వైస్సార్సీపీకి 33 స్థానాలు వస్తాయని ‘ఏబీపీ-సీ ఓటర్’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 2024కి సంబంధించి ‘ఏబీపీ-సీ ఓటర్’ సంస్థ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను ఏబీపీ సంస్థ  విడుదల చేయలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలపై ఏబీపీ సంస్థ స్పందిస్తూ “ఏబీపీ నెట్‌వర్క్ లేదా మరే ఇతర అనుబంధ సంస్థ ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల 2024కి సంబంధించి అటువంటి డేటా ఏదీ విడుదల చేయలేదు.  సోషల్ మీడియాలో సర్క్యులేట్ అవుతున్న పోస్ట్ పూర్తిగా కల్పితం ” అని తమ అధికారిక ఫేస్‌బుక్ పేజీ మరియు వెబ్‌సైట్ ద్వారా స్పష్టత ఇచ్చింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ క్లెయిమ్స్ గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, 29 ఫిబ్రవరి 2024న ఏబీపీ సంస్థ తమ అధికారిక ఫేస్ బుక్ పేజీలో ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ పై స్పందిస్తూ “ఏబీపీ నెట్‌వర్క్ లేదా మరే ఇతర అనుబంధ సంస్థ ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల 2024కి సంబంధించి అటువంటి డేటా ఏదీ విడుదల చేయలేదు. సోషల్ మీడియాలో సర్క్యులేట్ అవుతున్న పోస్ట్ పూర్తిగా కల్పితం ” అని స్పష్టం చేసినట్లు తెలిసింది. ఇదే విషయాన్ని ఏబీపీ సంస్థ తమ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా తెలియజేసింది.
ఇదే వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఉపయోగిస్తు‘Way2News’ కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల 2024లో  వైఎస్ఆర్ సిపికి 142 స్థానాలు,  టీడీపీ&జనసేన కూటమికి 33 స్థానాలు వస్తాయని ‘ఏబీపీ-సీ ఓటర్’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని వార్తా కథనం ప్రచురించింది అని చెప్తున్న ‘Way2News’ వార్తకథనం స్క్రీన్ షాట్ కూడా వైరల్ అవుతోంది. ఈ వార్త కథనం పైన ఉన్న ఆర్టికల్ లింక్ (https://way2.co/44s2sk) ద్వారా ‘Way2News’లో వెతికితే “త్వరలో టీడీపీలోకి మంత్రి జయరాం? ” అనే టైటిల్‌తో ప్రచురించిన అసలైన వార్త దొరికింది. దీన్ని బట్టి ‘ఏబీపీ- సీ ఓటర్’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని ‘Way2News’  కూడా ఎలాంటి  కథనాన్ని ప్రచురించలేదు అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల 2024కి సంబంధించి ఏబీపీ సంస్థ ఎటువంటి సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్.


text:
పశ్చిమ బెంగాల్ లో ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయిన కాళీమాత విగ్రహాన్ని ముస్లింలు తగలపెట్టారని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 3, 2020
పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో గర్భగుడిని, అందులో ఉన్న కాళీమాత విగ్రహాన్ని పెట్రోల్ పోసి తగలపెట్టిన జిహాదిలు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో కాళీమాత విగ్రహన్ని తగలపెట్టిన ముస్లింలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని ఆలంపూర్ అనే గ్రామంలో ఉన్న కాళీమాత దేవాలయంలోని ఈ విగ్రహం, ‘31 ఆగష్టు 2020’ నాడు ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయినట్టు ఆ దేవాలయపు సెక్రటరీ స్పష్టం చేసారు. ఈ ఘటనని వాడుకొని కొందరు మతపరమైన విద్వెషాలని రెచ్చగొడుతున్నారని వారు తెలిపారు. ముర్షిదాబాద్ పోలీస్ వారు కూడా ఇదే విషయాన్నే తెలుపుతూ ట్వీట్ పెట్టారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ ఎంపి అర్జున్ సింగ్ ‘ఆలంపూర్ లోని కాళీమాత విగ్రహన్ని తగలపెట్టిన ముస్లింలు’ అని క్లెయిమ్ చేస్తూ పెట్టిన ట్వీట్ దొరికింది. పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ తప్పు అని ముర్షిదాబాద్ జిల్లా పోలీసులు ఆ ట్వీట్ కి రిప్లై ఇచ్చారు. వెస్ట్ బెంగాల్ పోలీస్ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ కూడా అర్జున్ సింగ్ ట్వీట్ తప్పుదోవ పట్టిస్తోందని తెలిపారు.
pic.twitter.com/8ufX7uYC7g
ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని ఆలంపూర్ అనే గ్రామంలో ఉన్న కాళీమాత దేవాలయంలోని ఈ విగ్రహం, ‘31 ఆగష్టు 2020’ నాడు ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయినట్టు ఆ దేవాలయపు సెక్రటరీ స్పష్టం చేసారని ముర్షిదాబాద్ పోలీసులు పెట్టిన మరొక  ట్వీట్ లో స్పష్టంగా తెలిపారు.  పోలీసులు పోస్ట్ చేసిన ఈ ట్వీట్లో కాళీమాత దేవాలయపు సెక్రటరీ పెట్టిన ఫేస్బుక్ పోస్ట్ స్క్రీన్ షాట్ షేర్ చేసారు. కాళీమాత దేవాలయపు సెక్రటరీ పెట్టిన ఆ పోస్టులో, ఈ ఘటన ప్రమాదవశాత్తు జరిగిందని, తమ గ్రామంలో హిందూ ముస్లింలు మధ్య సంబంధాలు బాగానే ఉన్నాయి అని తెలిపారు. ఈ ఘటనని వాడుకొని కొందరు అనవసరంగా మతపరమైన విద్వెషాలని రెచ్చగొడుతున్నారని వారు ఆ పోస్టులో తెలిపారు.
নওদার কালীমন্দিরের ঘটনা নিয়ে সেখানকার মন্দির কমিটির সেক্রেটারির বক্তব্য আপনাদের সকলের জন্য।
আপনাদের সকলের কাছে অনুরোধ কেউ গুজব ছড়াবেন না আর গুজবে বিশ্বাস করবেন না।
আর যারা গুজব ছড়াবেন বা ছড়ানোর চেষ্টা করবেন, তাদের বিরুদ্ধে কঠোর আইনানুগ ব্যবস্থা নেওয়া হবে। pic.twitter.com/QpvDlkoAER
ఆలంపూర్ కాళీమాత దేవాలయపు సెక్రటరీ సుఖదేవ్ బాజ్పాయ్ ఈ సంఘటనపై స్పష్టత ఇచ్చిన వీడియో ఇక్కడ చుడవ్వొచ్చు.
নওদার কালীমন্দিরের ঘটনা নিয়ে সেখানকার মন্দির কমিটির সেক্রেটারির বক্তব্য আপনাদের সকলের জন্য।
আপনাদের সকলের কাছে অনুরোধ কেউ গুজব ছড়াবেন না আর গুজবে বিশ্বাস করবেন না।
আর যারা গুজব ছড়াবেন বা ছড়ানোর চেষ্টা করবেন, তাদের বিরুদ্ধে কঠোর আইনানুগ ব্যবস্থা নেওয়া হবে। pic.twitter.com/oNogRm2uGJ
చివరగా, ప్రమాదవశాత్తు కాలిపోయిన కాళీమాత మాత విగ్రహాన్ని చూపిస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ లో ముస్లింలు కాళీమాత విగ్రహాన్ని తగలపెట్టారని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 3, 2020


text:
ఈ ఫొటోలోని సరస్వతి విగ్రహాం కొన్ని సంవత్సరాల క్రితమే ప్రమాదవశాత్తు ధ్వంసం అయింది, ఇప్పుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 9, 2020
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో హిందూ దేవాలయాలపై ఆగని దాడులు, తాజాగా నరసరావుపేటలోని శృంగేరీ శంకర మఠం సమీపంలో ఉన్న సరస్వతీ విగ్రహాన్ని దారుణంగా ధ్వంసం చేసారని చెప్తూ దీనికి సంబంధించిన ఫోటో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల కాలంలో నరసరావుపేటలోని శృంగేరీ శంకర మఠం సమీపంలో ఉన్న సరస్వతీ విగ్రహాన్ని దారుణంగా ధ్వంసం చేసారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోలీస్ విచారణలో కృష్ణవేణి కాలేజీ వారు ఏర్పాటు చేసుకున్న ఈ విగ్రహం కొన్ని సంవత్సరాల క్రితమే ధ్వంసమైందని తేలింది. ఆ స్థల యజమాని, కృష్ణవేణి కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ కూడా ఇదే చెప్పారు. గుంటూరు పోలీస్ ఇదే ధ్రువీకరిస్తూ ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసారు. గుంటూరు SP ప్రెస్ మీట్ లో కూడా ఇదే చెప్పారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా ఈ విగ్రహా ద్వంసం గురించి గుంటూరు రూరల్ పోలీస్ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ఇచ్చిన వివరణ మాకు కనిపించింది. ఈ ట్వీట్ లో ఆ విగ్రహం ఉన్న స్థల యజమాని మాట్లాడిన వీడియో షేర్ చేసారు, ఆ స్థల యజమాని చెప్పినదాని ప్రకారం ఈ స్థలాన్ని వారు కృష్ణవేణి కాలేజీకి లీజ్ కి ఇచ్చారు, ఐతే కాలేజీ వారు రెండేళ్ల క్రితం ఈ స్థలంలో ఉన్న బిల్డింగ్ కూల్చే క్రమంలో పోస్టులో చూపించిన విగ్రహం  కూడా ధ్వంసం అయింది అని, ఈ విగ్రహo ఈ మధ్య కాలంలో ధ్వంసం అయిందన్నది పూర్తి  అవాస్తవం అని ఆ స్థల యజమాని స్పష్టం చేసాడు.
𝐃𝐨𝐧'𝐭 𝐬𝐩𝐫𝐞𝐚𝐝 𝐭𝐡𝐞 𝐟𝐚𝐤𝐞 𝐧𝐞𝐰𝐬….
ఉదయం నరసరావు పేట లో సరస్వతీ దేవీ విగ్రహము ను ధ్వంసం చేస్తున్నట్లు వచ్చిన న్యూస్ పూర్తిగా సత్యదూరం, కావాలని దుష్ప్రచారం చేస్తున్నారని, ఆ విగ్రహం ధ్వంసం గురించి ఆ స్థల యజమాని యొక్క వివరణ. @APPOLICE100 @IPR_AP @OpIndia_com pic.twitter.com/5EOVytp7qa
ఈ విషయంపై గుంటూరు పోలీస్ విడుదల ఒక  ప్రెస్ నోట్ విడుదల చేసారు. పోలీస్ దర్యాప్తులో భాగంగా కృష్ణవేణి కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్,  లెక్చరర్స్ ని సంప్రదించినప్పుడు వారు కూడా ఈ విగ్రహం నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం ధ్వంసమైందని స్పష్టం చేసారని ఉంది. ఇంకా ఈ వార్తని ఇప్పుడు కావాలనే ఎవరో దురుద్దేశంతో ప్రచారం చేస్తున్నారని ఉంది.
ఇదే విషయం గురించి పోలీస్ వారు ప్రెస్ మీట్ లో ఇచ్చిన వివరణ వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. గుంటూరు SP ప్రెస్ మీట్ ద్వారా ఈ వివాదం గురించి ఇచ్చిన వివరణ ఇక్కడ చూడొచ్చు.  ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతున్న వార్త కథనం ఇక్కడ , ఇక్కడ  చూడొచ్చు.
నరసరావుపేట వన్ టౌన్ పోలీస్ వారిని FACTLY ఫోన్ ద్వారా సంప్రదించినప్పుడు వారు కూడా ఈ విగ్రహం కొన్ని సంవత్సరాల క్రితమే ధ్వంసమైందని, ఇప్పుడు కాదని చెప్పారు.
ఇటీవలే కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అంతర్వేదిలో గుడికి సంబంధించిన రథం కాలిపోయిన తర్వత జరిగిన సంఘటనల నేపథ్యంలో పోస్టులో ఉన్నటువంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్టులో ఉన్న విగ్రహం కొన్ని సంవత్సరాల ముందే ధ్వంసం అయింది.

created: October 9, 2020


text:
ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ రాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 17, 2021
ఇటీవల తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం , కేంద్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ధాన్యం కొనుగోళ్ళ విషయంలో వివాదం నెలకొన్న నేపథ్యంలో ధాన్యం కొనుగోళ్ళలో తెలంగాణ ప్రజా ప్రతినిధులు, మిల్లర్లు, అవినీతికి పాల్పడుతున్నారని చెప్తున్న సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ఒకటి విస్తృతంగా షేర్ అవుతంది. ‘కేంద్ర- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఒప్పందం ప్రకారం ఎక్కువ తక్కువలతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి క్వింటాల్ వడ్లకు 65 కిలోల బియ్యం రాష్ట్రం ఇవ్వాలి. కాని యాసంగిలో మిల్లర్లు ఉడకబెట్టిన బియ్యం (పార్‌బాయిల్డ్ రైస్)  తీయడం వల్ల క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల బియ్యం వస్తాయి, అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించినదాని కంటే 15 కిలోలు ఎక్కువ. ఐతే తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ 15 కిలోల అధిక దిగుబడికి సంబంధించి అవినీతికి పాల్పడుతుందన్నది’ ఈ పోస్టు సారాంశం. పైగా పోస్టులో ధాన్యం కొనుగోళ్లలో అవకతవకలకు సంబంధించి లెక్కలు కూడా షేర్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యాసంగిలో మిల్లర్లు ఉడకబెట్టి బియ్యం (పార్‌బాయిల్డ్ రైస్) తీయడం వల్ల క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల బియ్యం వస్తాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): సంబంధిత పరిశోధనల అద్యాయనం ద్వారా క్వింటాల్ వడ్లకు 68 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ దిగుబడి వస్తుందని టారిఫ్ కమిషన్ 2005లో నిర్దారించింది. FCI టారిఫ్ కమిషన్ చెప్పిన దాన్నే ప్రామాణికంగా తీసుకొని పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ అవుట్ టర్న్ రేషియోని (OTR) 68 కిలోలగా నిర్దారించింది. క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ దిగుబడి వస్తుందనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పార్‌బాయిల్డ్ రైస్:
సాధారణంగా యాసంగిలో పండించే వడ్లలో తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉండడం వల్ల, రైస్ మిల్లుల్లో వడ్లను పట్టించేటప్పుడు నూకలు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఐతే నూకల శాతం తగ్గించడానికి వడ్లను నానబెట్టి, ఆపై స్టీమ్ చేసి, తర్వాత ఆరబెట్టి అప్పుడు మిల్లుల్లో పట్టిస్తారు, ఇలా పట్టించిగా వచ్చిన బియ్యాన్ని పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ అని అంటారు. ఇలా చేయడం ద్వారా వడ్లలో తేమ తగ్గి నూకలు తక్కువగా వస్తాయి.
అవుట్ టర్న్ రేషియో:
సాధారణంగా వడ్లను మిల్లులలో పట్టించినప్పుడు బియ్యంతో పాటు నూకలు, తవుడు, వరి పొట్టు మొదలైనవి వస్తాయి. క్వింటాల్ వడ్లను మిల్లులో పట్టించినప్పుడు వచ్చే బియ్యం శాతాన్ని, అవుట్ టర్న్ రేషియో (OTR) అని అంటారు. ఐతే ఈ OTR అనేది అన్ని ప్రాంతాలలో ఒకేలా ఉండదు. విత్తనాల నాణ్యత & రకం, వాతావరణ పరిస్థితులు, భౌగోళిక ప్రాంతం, మిల్లులలో వాడే యంత్రాలు, మొదలైన వాటిపై ఆధారపడి బియ్యం యొక్క అవుట్ టర్న్ రేషియో ఒక్కో ప్రాంతానికి మారుతుంది.
2013లో బెంగుళూరులోని అగ్రికల్చరల్ డెవలప్మెంట్ అండ్ రూరల్ ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్ సెంటర్ 2007-08 నుండి 2009-10 మధ్య కాలంలో దేశంలోని వరి పండించే ఐదు ప్రధాన రాష్ట్రాలైన కర్ణాటక, పంజాబ్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఛత్తీస్‌గఢ్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలోని రైస్ మిల్లులను అధ్యయనం చేసి సంప్రదాయ, ఆధునిక మిల్లులలో కన్వర్షన్ రేషియోకి (అవుట్ టర్న్ రేషియో – వడ్ల నుండి బియ్యంగా మార్చే) సంబంధించి ‘హుల్లింగ్ అండ్ మిల్లింగ్ రేషియో అఫ్ మేజర్ ప్యాడి గ్రోయింగ్ స్టేట్స్ : అల్ ఇండియా కన్సాలిడేటెడ్ రిపోర్ట్’ పేరుతో ఒక రిపోర్ట్ విడుదల చేసింది.
దేశంలోని ఆధునిక మిల్లులలో కన్వర్షన్ రేషియో క్వింటాల్‌కు సగటున 64% కాగా, సాంప్రదాయ మిల్లులలో ఇది 58.6%గా ఉంది. కన్వర్షన్ రేషియోకి సంబంధించి రాష్ట్రాల మధ్య వ్యత్యాసం 6.4%గా ఉంది. సాంప్రదాయ, ఆధునిక మిల్లులను కలుపుకొని సగటున పంజాబ్ రాష్ట్రం అత్యధికంగా 69.4% కన్వర్షన్ రేషియో నమోదు చేయగా, ఆ తర్వాతి స్థానంలో  64.9%తో ఛత్తీస్‌గఢ్ ఉంది. పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు కర్నాటక  రాష్ట్రాలలో దాదాపు 63% కన్వర్షన్ రేషియో కనిపించగా, మూడు సంవత్సరాలలో కూడా మధ్యప్రదేశ్ 58.3% కన్వర్షన్ రేషియోతో చివరి స్థానంలో ఉంది.
అలాగే  2005లో, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ ఇండస్ట్రీస్ ఆధ్వర్యంలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ క్రాప్ ప్రాసెసింగ్ టెక్నాలజీ (IICPT) తంజావూరు, తూర్పు గోదావరి మరియు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల్లో ఎక్కువగా పండించే MTU 7029 రకం వరిని టెస్ట్ చేసినప్పుడు అవుట్- టర్న్ రేషియో 72.08% గా తేలింది. అంటే క్వింటాల్ వడ్లకు 72.08 కిలోల బియ్యం దిగుబడి వచ్చింది.
ఐతే అవుట్- టర్న్ రేషియోకి సంబంధించి ప్రాంతాల, మిల్లుల మధ్య వ్యత్యాసం ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలో ఏ ప్రాంతంలోనైనా క్వింటాల్ వడ్లకు 80% అవుట్- టర్న్ రేషియో (క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల బియ్యం దిగుబడి) వస్తుందనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు మాకు లభించలేదు.
అవుట్-టర్న్ రేషియోని ఫిక్స్ చేస్తారు:
సాధారణంగా కస్టమ్ మిల్లింగ్ ఒప్పందం ప్రకారం ఫుడ్ కార్పొరేషన్ అఫ్ ఇండియా (FCI) ప్రతీ సంవత్సరం రాష్ట్రల నుండి దాన్యాన్ని సేకరించడానికి ముందే మిల్లర్లు అందించాల్సిన బియ్యం యొక్క స్టాండర్డ్స్ ని (అవుట్- టర్న్ రేషియో) నిర్దేశిస్తుంది.
2005లో టారిఫ్ కమిషన్ రా-రైస్‌కి 67%, పార్‌బాయిల్డ్ రైస్‌కి 68% అవుట్ టర్న్ రేషియోని నిర్ణయించారు. FCI రాష్ట్రాల నుండి ధాన్యం సేకరించే విషయంలో 2005లో టారిఫ్ కమిషన్ నిర్ణయించిన అవుట్-టర్న్ రేషియోనే ప్రామాణికంగా తీసుకుంటూ వస్తుంది. అంటే రైస్ మిల్లర్లు ఒక క్వింటాల్ వడ్లకి రా-రైస్ అయితే 67 కిలోలు, పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ అయితే 68 కిలోల ఇవ్వాలి. FCI అవుట్-టర్న్ రేషియోకి సంబంధించి టారిఫ్ కమిషన్ సిపారసును పాటిస్తుందనడానికి  కొన్ని ఉదాహారణలు కింద చూడొచ్చు.
అవుట్-టర్న్ రేషియో కన్నా ఎక్కువ దిగుబడి వచ్చిన సందర్భాలలో ఎలా? :
సాధారణంగా ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన అవుట్ టర్న్ రేషియో కంటే ఎక్కువ దిగుబడి వచ్చిన సందర్భాలలో ఆ ఎక్కువ దిగుబడి మొత్తం రైస్ మిల్లర్లు తమ వద్దే ఉంచుకుంటారు. దిగుబడి విషయంలో ప్రభుత్వం రైస్ మిల్లులను మానిటర్ చేసే వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎక్కువ దిగుబడి వచ్చిన సందర్భాలలో ఆ అధిక దిగుబడిని గురించిన సమాచారం రైస్ మిల్లర్లు ప్రభుత్వానికి చెప్పరు.
ఇదే అంశం గురించి పైన తెలిపిన 2015 CAG రిపోర్ట్‌లో కూడా ప్రస్తావించారు. 2009-10 to 2013-14 మధ్య ఖరీఫ్ సీజన్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రైస్ మిల్లర్లు అధిక దిగుబడి రూపంలో వచ్చిన సుమారు ₹1,195.40 కోట్ల ధాన్యాన్ని తమ వద్దే ఉంచుకున్నారు. ఇటువంటి వాటిల్లో రా-రైస్, పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ అని సంబంధం లేదు.
ఇకపొతే పోస్టులో పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ యొక్క అధిక దిగుబడి వల్ల వచ్చే ఆదాయానికి సంబంధించి అవినీతికి పాల్పడుతున్నారన్న వాదనలో హేతుబద్దత లేదు. ఎందుకంటే పోస్టులో చెప్తునట్టు క్వింటాల్ వడ్లకు 80 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ దిగుబడి వస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు. కేంద్ర ప్రభుత్వమే సంబంధిత సంస్థల ద్వారా పరిశోధన చేసిన అనంతరం క్వింటాల్ వడ్లకు 68 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ దిగుబడి వస్తుందని నిర్దారించింది, దీన్నిబట్టి పోస్టులో లేని అధిక దిగుబడికి ఆదాయాన్ని లెక్కించినట్టు స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. అయితే, కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన OTR కంటే ఎక్కువ బియ్యం వచ్చినప్పుడు మిల్లర్లు అవి తమ వద్దే ఉంచుకుంటారు. దీనికి రా-రైస్, పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ అని సంబంధం లేదు.
చివరగా, ప్రభుత్వ అధ్యయనం ప్రకారం క్వింటాల్ వడ్లకు 68 కిలోల పార్‌బాయిల్డ్ రైస్ దిగుబడి వస్తుంది, 80 కిలోలు కాదు.

created: November 17, 2021


text:
ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక ప్రకారం గత 15 ఏళ్లలో 41.5 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికం నుండి బయటపడ్డారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2023
ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక ప్రకారం గత 10 ఏళ్లలో 40 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికంలోకి నెట్టబడ్డారు అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక ప్రకారం గత 10 ఏళ్లలో 40 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికంలోకి నెట్టబడ్డారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక ప్రకారం 2005-06 నుంచి 2019-21 మధ్య 15 ఏళ్ల వ్యవధిలో 41.5 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు. 2005-06లో దేశంలో దాదాపు 64.5 కోట్ల మంది బహుళ కోణ పేదరికంలో ఉండగా, ఈ సంఖ్య 2015-16 నాటికి 37 కోట్లకు, 2019-21 నాటికి 23 కోట్లకు తగ్గింది. నీతి ఆయోగ్ ప్రకారం గత 5 ఏళ్లలో 13.5 కోట్ల మంది బహుళ కోణ పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రపంచంలోని పేదరికానికి సంబంధించి అంతర్జాతీయ బహుళ కోణ పేదరిక సూచి (Multidimensional Poverty Index, MPI) విడుదల చేసింది. ఐరాస అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP), ఆక్స్ఫర్డ్ పావర్టీ అండ్ హ్యూమన్ డెవలప్మెంట్ ఇనిషియేటివ్ (ఓపీహెచ్ఐ)లు కలిసి ఈ నివేదికను రూపొందించాయి.
ఈ నివేదిక ప్రకారం 15 ఏళ్ల వ్యవధి (2005-06 నుంచి 2019-21)లో 41.5 కోట్ల మంది పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు. 2005-06లో 55.1 శాతంగా ఉన్న పేదరికం 2019-21 నాటికి 16.4 శాతానికి పడిపోయింది. అనగా 2005-06లో దేశంలో దాదాపు 64.5 కోట్ల మంది బహుళ కోణ పేదరికంలో ఉండగా, ఈ సంఖ్య 2015-16 నాటికి 37 కోట్లకు, 2019-21 నాటికి 23 కోట్లకు తగ్గింది.
భారత్‌తో పాటు చైనా, కాంగో, ఇండోనేషియా మొదలైన 25 దేశాలు MPI విలువలను 15 ఏళ్లలో సగానికి తగ్గించుకున్నాయని పేర్కొంది. భారత దేశానికి సంబంధించి అంతకుముందు దేశంలో అత్యంత దయనీయ స్థితిలో ఉన్న రాష్ట్రాలు, కులాలు, వర్గాలు ఈ కాలంలో మంచి పురోగతి కనబరిచారని ఈ నివేదిక పేర్కొంది.
ఐతే ఈ నివేదికను కొందరు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని భారత్‌లో పేదరికం పెరిగిందని, గత 10 ఏళ్లలో 40 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికంలోకి నెట్టబడ్డారు అంటూ వార్తలు షేర్ చేస్తున్నారు.
గత 5 ఏళ్లలో 13.5 కోట్ల మంది పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు- నీతి ఆయోగ్:
ఇదిలా ఉండగా ఇటీవల నీతి ఆయోగ్ కూడా దేశంలోని పేదరికానికి సంబంధించి ‘నేషనల్ మల్టీ డైమెన్షనల్ పావర్టీ ఇండెక్స్: ఎ ప్రోగ్రెస్ ఆఫ్ రివ్యూ 2023’  పేరుతో ఒక నివేదిక విడుదల చేసింది. గత 5 ఏళ్లలో 13.5 కోట్ల మంది బహుళ కోణ పేదరికం నుంచి బయటపడ్డారు అని నీతి ఆయోగ్ ఈ నివేదికలో పేర్కొంది. 2015-16లో 24.85 శాతంగా ఉన్న పేదరికం 2015-16 నాటికి 14.96 శాతానికి పడిపోయింది.
MPI యొక్క మొత్తం 12 పారామీటర్‌లు గుర్తించదగిన మెరుగుదలను నమోదు చేశాయని ఈ నివేదిక తెలిపింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పేదరికం 32.59% నుండి 19.28%కి తగ్గగా, అదే సమయంలో, పట్టణ ప్రాంతాల్లో పేదరికం 8.65% నుండి 5.27%కి తగ్గిందని తెలిపింది.
చివరగా, ఐక్యరాజ్య సమితి నివేదిక ప్రకారం గత 15 ఏళ్లలో 41.5 కోట్ల మంది భారతీయులు పేదరికం నుండి బయటపడ్డారు.


text:
అధికారిక లెక్కల ప్రకారం కేరళలో విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి 24 కాగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 31గా ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2023
కేరళ రాష్ట్రంలోని బడులలో సగటున పదిమంది విద్యార్ధులకు ఒక టీచర్ ఉంటే ఉత్తరప్రదేశ్లో డెబ్బై మంది విద్యార్ధులకు ఒక టీచర్ ఉన్నారని, కాబట్టి దేశానికి ఎలాంటి మోడల్ కావాలో చెప్పమని అడుగుతూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళలోని బడులలో సగటున పదిమంది విద్యార్ధులకు ఒక టీచర్ ఉంటే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో డెబ్బై మంది విద్యార్ధులకు ఒక టీచర్ ఉన్నారు.
ఫాక్ట్: విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన 2021-22 గణాంకాల ప్రకారం కేరళలో విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి 24 కాగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో అది 31గా ఉంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా దేశంలోని వివిధ బడులకు సంబంధించిన గణాంకాలను పరిశీలించడానికి విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన 2021-22 నివేదికని పరిశీలించాం. ఈ నివేదిక ప్రకారం దేశంలోని అన్ని రకాల బడులను పరిగణలోకి తీసుకోగా, వాటిల్లో విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి సగటున 28గా ఉంది. అంటే, 28 విద్యార్ధులకు సగటున ఒక టీచర్ ఉన్నారని అర్థం. అయితే ఈ నిష్పత్తి కేరళ రాష్ట్రంలో 24గా ఉంటే, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 31గా ఉంది. ఈ నిష్పత్తి తక్కువగా ఉండడం వలన ఒక ఉపాధ్యాయుడు తక్కువ మంది విద్యార్ధుల కోసం పనిచేస్తాడు కాబట్టి వారిపైన ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడంతో బోధనా నాణ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుందని ఈ నివేదిక వెల్లడించింది.
అన్ని రకాల బడులలోని విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి వివరాలు (2021-22)
అలాగే, కేవలం ప్రభుత్వ మరియు ఎయిడెడ్ బడులలో ఈ నిష్పత్తి వివరాలను పరిశీలించగా కేరళలో 21గా ఉంటే ఉత్తర ప్రదేశ్లో 33గా ఉంది.
ప్రభుత్వ& ఎయిడెడ్ బడులలోని విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి వివరాలు (2021-22)
పై గణాంకాలను బట్టి కేరళలో విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు జాతీయ సగటు కంటే మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ పోస్టులో చెప్పిన విధంగా భారీ వ్యత్యాసం లేదని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, కేరళలో విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి 24గా ఉంటే, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 31గా ఉంది.


text:
RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం 2023 ఏప్రిల్ నెలలో బ్యాంకులు 15 రోజులు సెలవులు తీసుకోవడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2023
2023 ఏప్రిల్ నెలలో దేశంలోని అన్నీ రాష్ట్రాలలోని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు బ్యాంకులు 15 రోజులు సెలవులు తీసుకొనున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. ఏప్రిల్ నెలలోని  1, 2, 4, 5, 7, 8, 9, 14, 15, 16, 18, 21, 22, 23, 30 తేదీలలో దేశంలోని అన్నీ బ్యాంకులు సెలవులు తీసుకొనున్నాయంటూ ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 ఏప్రిల్ నెలలో దేశంలోని అన్నీ ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు బ్యాంకులు 15 రోజులు సెలవులు తీసుకోనున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): RBI రిలీజ్ చేసిన 2023 సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం ఏప్రిల్ నెలలో ఆదివారాలు, శనివారాలతో (2, 4వ) కలుపుకొని బ్యాంకులకు మొత్తంగా 15 రోజులు సెలవులు ప్రకటించింది. కానీ, శని, ఆదివారాలు కాకుండా ప్రకటించిన మిగతా 8 రోజుల సెలవులు దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల బ్యాంకులకు వర్తించవు. వివిధ రాష్ట్రాలలో జరుపుకొనే పండగలని, ప్రముఖ వ్యక్తులు జయంతి వేడుకలని దృష్టిలో ఉంచుకొని RBI ఈ సెలవులని ప్రకటించింది. RBI సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం 2023 ఏప్రిల్ నెలలో తెలంగాణలోని బ్యాంకులు 11 రోజులు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని బ్యాంకులు 10 రోజులు సెలవులు తీసుకొనున్నాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం RBI వెబ్సైటులో వెతికితే, RBI రిలీజ్ చేసిన 2023 సెలవుల లిస్టు ప్రకారం ఏప్రిల్ నెలలో ఆదివారాలు, శనివారాలతో (2, 4వ) కలుపుకొని బ్యాంకులకు మొత్తంగా 15 రోజులు సెలవులు ప్రకటించినట్టు తెలిసింది. కానీ, శని, ఆదివారాలు కాకుండా ప్రకటించిన మిగతా 8 రోజుల సెలవులు దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల బ్యాంకులకు వర్తించవు. వివిధ రాష్ట్రాలలో జరుపుకొనే పండగలని, ప్రముఖ వ్యక్తులు జయంతి వేడుకలని దృష్టిలో ఉంచుకొని RBI ఈ సెలవులని ప్రకటించింది.
తెలంగాణలోని బ్యాంకుల సెలవులు:
RBI 2023 సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం తెలంగాణలోని బ్యాంకులు ఆదివారాలు (2, 9, 16, 23, 30వ తేదీలు), శనివారాలు (8, 22వ తేదీలు) కాకుండా మరో నాలుగు రోజులు సెలవులు తీసుకొనున్నాయి. 5వ తేదీన బాబు జగ్జీవన్ రామ్ జయంతి, 7న గుడ్ ఫ్రైడే, 14న అంబేద్కర్ జయంతి, 22వ తేదీన (4వ శనివారం) రంజాన్ పండగ సందర్భంగా తెలంగాణ బ్యాంకులు సెలవులు తీసుకొనున్నాయి. 1వ తేదీన బ్యాంకులు తమ వార్షిక ఖాతాలు మూసివేయడానికి వీలు కల్పిస్తూ RBI సెలవు ప్రకటించింది. ఈ లెక్కన తెలంగాణలోని ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ఏప్రిల్ నెలలో మొత్తంగా 11 రోజులు సెలవులు తీసుకొనున్నట్టు స్పష్టమయ్యింది.
అంధ్రప్రదేశ్‌లోని బ్యాంకుల సెలవులు:
RBI 2023 సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం అంధ్రప్రదేశ్‌లోని బ్యాంకులు ఆదివారాలు, శనివారాలు కాకుండా మరో మూడు రోజులు సెలవులు తీసుకొనున్నాయి. అంధ్రప్రదేశ్‌లోని బ్యాంకులు తెలంగాణ బ్యాంకుల లాగానే 1, 7, 14, 22 (రంజాన్ మరియు నాలగవ శనివారం) తేదీలలో సెలవులు తీసుకొనున్నాయి.
2023 ఏప్రిల్ నెలలో మొత్తంగా దాదాపు 15 రోజుల పాటు బ్యాంకులకు సెలవులు వస్తున్నాయని, కానీ వివిధ రాష్ట్రాలలోని ప్రాంతీయ సెలవుల ఆధారంగా ఆయా ప్రాంతాల బ్యాంకుల సెలవులు మారుతుంటాయని ఇటీవల పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి.
చివరగా, RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్ట్ ప్రకారం 2023 ఏప్రిల్ నెలలో బ్యాంకులు 15 రోజులు సెలవులు తీసుకోవడం లేదు.


text:
RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్టు ప్రకారం అక్టోబర్ 2021లో బ్యాంకులు 21 రోజులు సెలవులు తీసుకోవడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2021
2021 అక్టోబర్ నెలలో దేశంలోని అన్ని ప్రభుత్వ,  ప్రైవేటు బ్యాంకులు 21 రోజులు సెలవులు  తీసుకోనున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ‘ఉదయం’ న్యూస్ పోర్టల్ పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్‌ని ఈ పోస్టులో షేర్ చేస్తూ, పండగలు, ఆదివారాలు, శనివారాలతో (2 మరియు 4వ) కలిపి బ్యాంకులు అక్టోబర్ నేలలో 21 రోజులు సెలవులు తీసుకోబోతున్నట్టు క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2021 అక్టోబర్ నెలలో దేశంలోని అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు బ్యాంకులు 21 రోజులు సెలవలు తీసుకోనున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): RBI రిలీజ్ చేసిన 2021 సెలవుల లిస్టు ప్రకారం అక్టోబర్ నెలలో ఆదివారాలు, శనివారాలతో (2, 4వ) కలిపి బ్యాంకులకు మొత్తంగా 21 రోజులు సెలవులు ప్రకటించింది. కానీ, శని, ఆదివారాలు కాకుండా మిగతా 14 సెలవులు అన్ని ప్రాంతాల బ్యాంకులకు వర్తించవు. వివిధ రాష్ట్రాలలో జరుపుకొనే పండగలని దృష్టిలో ఉంచుకొని RBI ఈ సెలవులని ప్రకటించింది. RBI సెలవుల లిస్టులో ఏ ఒక్క ప్రాంతంలో కూడా 21 రోజులు సెలవులు ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం RBI వెబ్సైటులో వెతికితే, RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్టు ప్రకారం అక్టోబర్ నెలలో ఆదివారాలు, శనివారాలతో (2, 4వ) కలిపి బ్యాంకులకు మొత్తంగా 21 రోజులు సెలవులు ప్రకటించిందని తెలిసింది. కానీ, శని, ఆదివారాలు కాకుండా మిగతా 14 సెలవులు అన్ని ప్రాంతాల బ్యాంకులకు వర్తించవు. వివిధ రాష్ట్రాలలో జరుపుకొనే పండగలని దృష్టిలో ఉంచుకొని RBI ఈ సెలవులని ప్రకటించింది. RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్టు ప్రకారం అక్టోబర్ నెలలో కేవలం కోల్‌కతా, అగర్తల ప్రాంతంలోని బ్యాంకులు మాత్రమే సాధారణ సెలవులు కాకుండా గరిష్టంగా ఏడు (7) రోజులు సెలవలు తీసుకోనున్నాయి. జైపూర్, పానాజీ, షిమ్లా, ఐజ్వాల్  రీజినల్ బ్యాంకులు మాత్రం అక్టోబర్ నెలలో సాధారణ సెలవుల కాకుండా కేవలం రెండు రోజులు మాత్రమే సెలవులు తీసుకోనున్నట్టు తెలిసింది. RBI సెలవుల లిస్టులో ఏ ఒక్క ప్రాంతంలో కూడా అక్టోబర్ నెలలో 21 రోజులు సెలవులు లేవు.
‘స్టేట్ లెవెల్ బ్యాంకర్స్ కమిటీ ఒడిశా’ (SLBC) రిలీజ్ చేసిన  ‘List of Holidays for Banks Financial Institutions for 2021’ డాక్యుమెంట్లో, ఒడిశా రీజినల్ ఆఫీస్ బ్యాంకులు అక్టోబర్ నెలలో సాధారణ సెలవులు కాకుండా మూడు రోజులు సెలవలు తీసుకోబోతున్నట్టు ప్ర్రకటించింది. గాంధీ జయంతి, మహా అష్టమి, విజయ దశమి పండుగల సందర్భంగా 02, 13 మరియు 15 అక్టోబర్ 2021 రోజులు ఒడిశా రాష్ట్రంలోని బ్యాంకులకు సెలవులు ఉండనున్నట్టు ఈ డాకుమెంట్లో SLBC ప్రకటించింది. ‘ICICI’ బ్యాంక్ సెలవుల లిస్టులో కూడా అక్టోబర్ నెలలో ఏ ఒక్క రీజినల్ బ్యాంకులకు 21 రోజుల సెలవులు ప్రకటించలేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా అక్టోబర్ నెలలో బ్యాంకులు 21 రోజులు తీసుకోవట్లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, RBI రిలీజ్ చేసిన సెలవుల లిస్టు ప్రకారం అక్టోబర్ నెలలో బ్యాంకులు 21 రోజులు సెలవులు తీసుకోవట్లేదు.

created: September 27, 2021


text:
మణిపూర్‌లో కూకీ మహిళలను నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనలో నిందితులు మెయితీ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 21, 2023
మణిపూర్‌లో జరుగుతున్న అల్లర్ల నేపథ్యంలో ఇద్దరు మహిళల్ని కొందరు వ్యక్తులు నగ్నంగా రోడ్డుపైన ఊరేగించిన దృశ్యాలతో ఉన్న వీడియో దేశం మొత్తాన్ని కలచివేసింది. అయితే ఈ ఘటనకు బాధ్యులైన వ్యక్తులు కూకీ తెగకు చెందిన వారని, బాధిత మహిళలు మెయితీ జాతికి చెందినవారని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మణిపూర్‌లో ఇద్దరు మహిళల్ని నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనలో దోషులు కూకీ తెగకు చెందిన వ్యక్తులు, మరియు బాధితులు మెయితీ జాతి మహిళలు.
ఫాక్ట్: అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, మణిపూర్‌లో కూకీ మహిళలను నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనలో నిందితులు మెయితీ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు. ప్రధాన నిందితుడి పేరు హుయిరెం హీరా దాస్ (32). కావున పోస్టులో చేయబడిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఏప్రిల్ 2023లో మణిపూర్ హైకోర్టు ఆ రాష్ట్రంలో మెజారిటీ జనాభా కలిగిన  మెయితీ తెగను షెడ్యూల్డ్ తెగల జాబితాలో చేర్చడాన్ని పరిశీలించమని ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలిచ్చింది. అయితే ఈ నిర్ణయం వల్ల తమకు నష్టం కలుగుతుందని భావించిన మైనారిటీ కుకీ తెగ ప్రజలు మే మొదటి వారంలో నిరసనలు చేయగా, తర్వాతి రోజుల్లో కూకీ మరియు మెయితీ జాతుల మధ్య హింసాత్మక దాడులు జరిగాయి.
ఇక వైరల్ వీడియో విషయానికి వస్తే, 19 జులై 2023న ఇద్దరు మహిళల్ని నగ్నంగా ఊరేగిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది. దీనికి మణిపూర్ పోలీస్ స్పందిస్తూ, ఈ ఘటన 04 మే 2023లో జరిగిందని, ఈ ఘటన పై కేసు నమోదు చేసి, నిందితులని త్వరలోనే పట్టుకుంటామని 19 జులై 2023న ట్వీట్ చేశారు.
*All out effort to arrest culprits as regard to the viral video of 02 (two) women paraded naked :*
As regard to the viral video of 02 (two) women paraded naked by unknown armed miscreants on 4th May, 2023, a case of abduction, gangrape and murder etc
1/2
జాతీయ మీడియా కథనాల ప్రకారం (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ), 04 మే 2023 న సుమారు 1000 మంది మెయితీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తులు  మారణాయుధాలతో కుకీలు ఎక్కువగా ఉండే బి. ఫైనం (కంగ్ పాకపి జిల్లా) అనే ఊరిపై దాడి చేశారు. ఈ దాడిలో కూకీ తెగకు చెందిన ఇద్దరు పురుషులు, ముగ్గురు మహిళలు అడవిలోకి పారిపోయి తప్పించుకున్నారు. వాళ్ళని తర్వాత నొంగ్పోక్ సెగ్మై పోలీస్ స్టేషన్‌కు చెందిన పోలీసు బృందం రక్షించింది.
అయితే పోలీసులు ఈ ఐదుగురిని స్టేషన్‌కు తరలిస్తుండగా, స్టేషన్‌కు రెండు కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉన్న తౌబల్ అనే ప్రాంతంలో సాయుధ మూక వాళ్ళని ఆపి ముగ్గురు మహిళల్ని నగ్నంగా రోడ్డుపై ఊరేగించింది. వారిలో ఒక మహిళని సామూహిక అత్యాచారం చేయబోతుండగా ఆపడానికి  ప్రయత్నించిన ఆమె తండ్రి, సోదరుడిని చంపడం జరిగింది. ఈ ఘటన పై మొదటగా జీరో ఎఫ్ఐఆర్ 18 మే 2023లో సైకుల్ పోలీస్ స్టేషన్లో నమోదు కాగా, ఇక ఇదే కేసుని సంబంధిత నొంగ్పోక్ సెగ్మై పోలీస్ స్టేషన్‌కు 19 జులై 2023న  బదిలీ చేయడం జరిగింది.
తాజా సమాచారం ప్రకారం, మణిపూర్ పోలీసులు ఈ ఘటనతో ప్రమేయం ఉన్న నలుగురు నిందితులను అరెస్ట్ చేశారు. ఇందులో ప్రధాన నిందితులలో ఒకడు మెయితీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన హుయిరెం హీరా దాస్ (32) కాగా, మిగిలిన వాళ్ళ వివరాలు తెలియాల్సి ఉంది.
Manipur | The main culprit who was wearing a green t-shirt and seen holding the woman was arrested today morning in an operation after proper identification. His name is Huirem Herodas Meitei (32 years) of Pechi Awang Leikai: Govt Sources
(Pic 1: Screengrab from viral video, Pic… pic.twitter.com/e5NJeg0Y2I
ఇక, వైరల్ అవుతున్న అసలు పోస్టుని ముందుగా, వార్తా కథనాల ఆధారంగా, ఇమ్రాన్ బైగ్ మొఘల్ వ్యక్తి ఫేస్ బుక్ లో పోస్టు చేయడం గుర్తించాం. అయితే, కొందరు వ్యక్తులు పోస్టులోని వివరాలని తారుమారు చేసి తప్పుడు సమాచారం ప్రచారం చేస్తున్నారని ఇమ్రాన్ మాకు వివరించాడు.
చివరిగా, మణిపూర్‌లో కూకీ మహిళలను నగ్నంగా ఊరేగించిన ఘటనలో నిందితులు మెయితీ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు.


text:
భారతదేశంపై మొదటి హక్కు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసులకు మాత్రమే ఉంటుందని తమిళ నటుడు అజిత్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 10, 2023
“భారతదేశంపై మొదటి హక్కు ఎవరి పూర్వీకులు బ్రిటిష్ వారి నుండి దేశాన్ని విముక్తి చేశారో వారికే చెందుతుంది. బ్రిటీష్ వారితో కలిసి దేశానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న మిగిలిన వారు మౌనంగా ఉండాలి లేదా దేశం విడిచిపెట్టాలి”, అని ప్రముఖ తమిళ నటుడు అజిత్ కుమార్ వ్యాఖ్యానించారని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసులకు మాత్రామే భారత దేశంపై మొదటి హక్కు ఉంటుందని, తమిళ నటుడు అజిత్ కుమార్ వ్యాఖ్యానించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): భారతదేశంపై మొదటి హక్కు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసులకు మాత్రామే ఉంటుందని గానీ, స్వాతంత్య్రనికి  ముందు బ్రిటిష్ వారితో కలిసి దేశానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేసిన వారు మౌనంగా ఉండాలి లేదా దేశం విడిచి పెట్టి వెళ్లాలని గానీ అజిత్ కుమార్ ఎన్నడూ అనలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసుల హక్కుల గురించి నటుడు అజిత్ కుమార్ వ్యాఖ్యలు చేశారా అని కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, అజిత్ కుమార్ అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ అజిత్ కుమార్, భారతదేశంపై మొదటి హక్కు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసులకు మాత్రామే ఉంటుందని, స్వాతంత్రానికి   ముందు బ్రిటిష్ వారితో కలిసి దేశానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేసిన వారు దేశం విడిచి పెట్టి వెళ్లాలని అని ఉంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి.
అజిత్ కుమార్ విడుదల చేసిన ప్రకటనలను అతని మేనేజర్ సురేశ్ చంద్ర తన ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో షేర్ చేస్తుంటారు. స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసుల హక్కులకు సంబంధించి అజిత్ కుమార్ ప్రకటన విడుదల చేసినట్టుగా సురేశ్ చంద్ర తన ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో ఎటువంటి ట్వీట్ పెట్టలేదు.
అజిత్ కుమార్ పలు సార్లు తనకు రాజకీయాలపై ఆసక్తి లేదని, తనని ఏవిధంగా కూడా రాజకీయాలకు ముడిపెట్టవద్దని పలు ప్రకటనల ద్వారా స్పష్టం చేశారు. అజిత్ కుమార్ పాత ఇంటర్వ్యూ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ పోస్టుకి సంబంధించిన స్పష్టత కోసం మేము సురేశ్ చంద్రను సంప్రధించాము. ఆయన నుంచి స్పష్టత వచ్చిన వెంటనే ఈ ఆర్టికల్‌ను అప్డేట్ చేస్తాము.
చివరగా, భారతదేశంపై మొదటి హక్కు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల వారసులకు మాత్రమే ఉంటుందని తమిళ నటుడు అజిత్ కుమార్ అనలేదు.


text:
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న నటుడు శోభన్ బాబు వీడియో డీప్ ఫేక్ టెక్నాలజీ వాడి ఎడిట్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 10, 2024
‘నటుడు శోభన్ బాబు మళ్ళీ పుట్టాడు’ అంటూ సోషల్ మెడియాలో ఒక వ్యక్తి  బీచ్‌లో నడిచి  వస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేయబడుతోంది. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవం ఏంటో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ఈ వీడియోలో ఉన్నది నటుడు శోభన్ బాబును పోలిన వ్యక్తి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో కెవిన్ లుటోల్ఫ్ అనే ఒక స్విస్ మోడల్ యొక్క షూట్ వీడియో. ఇది డీప్ ఫేక్ టెక్నాలజీ వాడి ఎడిట్ చేయబడింది. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగించి రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే కెవిన్ లుటోల్ఫ్ అనే వ్యక్తి యొక్క యూట్యూబ్ ఛానెల్‌ల్లో తాను బీచ్‌లో నడిచివస్తున్న రీల్‌కు దారి తీసింది.
వైరల్ వీడియోను కెవిన్ తన ఇంస్టాగ్రామ్ లో కూడా అప్లోడ్ చేస్తూ ఇది ఒక ఘాట్ వీడియో అని పోస్ట్ చెయ్యటం గమనించాం. తన సోషల్ మీడియాను పరిశీలించగా (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఇతను ఒక స్విస్ మోడల్, నటుడు మరియు కంటెంట్ క్రియేటర్ అని తెలుసుకున్నాం. వైరల్ అవుతున్న వీడియోను అసలు వీడియోతో పోల్చిచూడగా, వైరల్ వీడియో ఒక డీప్ ఫేక్ అని నిర్ధారిచవచ్చు.
చివరిగా, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్ననటుడు శోభన్ బాబు వీడియో డీప్ ఫేక్ టెక్నాలజీ వాడి ఎడిట్ చేయబడింది.

created: January 10, 2024


text:
సినీ నటుడు సుమన్ ఇండియన్ ఆర్మీ జవాన్ల కోసం 117 ఎకరాల స్థలాన్ని విరాళంగా ఇంకా అందించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 4, 2022
ప్రముఖ తెలుగు సినీ నటుడు సుమన్ ఇండియన్ ఆర్మీ కోసం 117 ఎకరాల స్థలాన్ని విరాళంగా అందించినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. యాదాద్రి శ్రీ లక్ష్మి నరసింహ స్వామి పుణ్యక్షేత్రానికి అతి సమీపంలో ఉన్న 117 ఎకరాల తన భూమిని సుమన్, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ చేతుల మీదుగా ఇండియన్ ఆర్మీకి అందచేసినట్టు ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సినీ నటుడు సుమన్ తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ చేతుల మీదుగా 117 ఎకరాల తన స్థలాన్ని ఇండియన్ ఆర్మీకి విరాళంగా అందచేసారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): భువనగిరి సమీపంలో తమ కుటుంబం చాలా సంవత్సరాల క్రితం కొనుగోలు చేసిన 175 ఎకరాల స్థలాన్ని ఇండియన్ ఆర్మీకి విరాళంగా ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నట్టు సినీ నటుడు సుమన్ 2019లోనే మీడియాతో తెలిపారు. అయితే, డబుల్ రిజిస్ట్రేషన్ల కారణంగా ఆ భూములపై కోర్టులో కేసు నడుస్తుందని, న్యాయస్థానం తీర్పులో తమకు అనుకూలంగా ఎంత భూమి వస్తే అంత భూమిని సైనికులకే ఇస్తానని సుమన్ అప్పుడు స్పష్టం చేసారు. కేసీఆర్ చేతుల మీదుగా తాను 117 ఎకరాల స్థలాన్ని ఇండియన్ ఆర్మీకి అందచేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న సమాచారం తప్పని సుమన్ మీడియాతో స్పష్టం చేసారు. ఈ భూమికి సంబంధించి కోర్టులో ఇంకా కేసు నడుస్తుందని, వివాదానికి పరిష్కారం లభించిన వెంటనే వ్యక్తిగతంగా తానే వచ్చి  ఏ విషయమన్నది తెలియజేస్తానని సుమన్ మీడియాకు తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, సినీ నటుడు సుమన్ తన 175 ఎకరాల స్థలాన్ని ఇండియన్ ఆర్మీ కోసం విరాళంగా ప్రకటించిన విషయాన్ని  ‘ETV Telangana’ న్యూస్ ఛానల్ 2019 జూన్ నెలలో రిపోర్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. భువనగిరి సమీపంలో తమ కుటుంబం చాలా సంవత్సరాల క్రితం 175 ఎకరాల స్థలాన్ని కొనుగోలు చేసిందని, అందులో ఆయుర్వేద రిసార్ట్ నిర్మించాలని మొదటగా అనుకున్నట్టు సుమన్ ఈ వీడియోలో తెలిపారు. కానీ, ఆ తరువాత తమ కుటుంబం ఈ భూమిని ఇండియన్ ఆర్మీకి విరాళంగా ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నట్టు సుమన్ ఈ ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు.
అయితే, డబుల్ రిజిస్ట్రేషన్ల కారణంగా ఆ భూములపై కోర్టులో కేసు నడుస్తుందని, న్యాయస్థానం తీర్పు వచ్చిన వెంటనే ఈ స్థలాన్ని సైనికులకు అందిస్తానని సుమన్ ‘ETV’ వార్తా సంస్థకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. 2020లో ‘TOI సమయం’ వార్తా సంస్థకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో కూడా ఈ స్థలానికి సంబంధించిన వివాదం ఇంకా కోర్టులో నడుస్తుందని, న్యాయస్థానం తీర్పులో తమకు అనుకూలంగా ఎంత భూమి వస్తే అంత భూమిని సైనికులకే ఇస్తానని సుమన్ తెలిపారు.
కేసీఆర్ చేతుల మీదుగా తాను 117 ఎకరాల స్థలాన్ని ఇండియన్ ఆర్మీకి అందచేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం తప్పని సుమన్ మీడియాకు స్పష్టం చేసారు. ఈ వైరల్ పోస్టుకి సంబంధించి సుమన్ మీడియాతో, “సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అవుతున్న వార్తల్లో ఏ మాత్రం నిజం లేదు. వాటిని ఎవరూ నమ్మొద్దు. ఆ భూమికి సంబంధించిన వివాదం ఇంకా కోర్టులో కొనసాగుతోంది. వివాదానికి పరిష్కారం రాగానే వ్యక్తిగతంగా నేనే వివరాలు మీడియా ద్వారా వెల్లడిస్తాను. దానికి సంబంధించి ఏ విషయమైనా నేనే చెబుతాను”, అని తెలిపారు. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా,  సిని నటుడు సుమన్ ఇండియన్ ఆర్మీ జవాన్ల కోసం 117 ఎకరాల స్థలాన్ని విరాళంగా అందించలేదు.

created: February 4, 2022


text:
‘ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం’ అనేది ఫేక్ వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 24, 2020
ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం అయ్యిందని చెప్తూ చాలా మంది సోషల్ మీడియా లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. మూడు వేల టన్నులకు పైగా బంగారం ఉన్నట్టు ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. ఆ ఆర్టికల్స్ ని కేంద్ర మంత్రి కూడా ట్వీట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసాడు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోన్‌భద్ర జిల్లలో సొంపహారిలో  కేవలం సుమారు 160 కేజీల బంగారం వరకు మాత్రమే రాబొట్టచ్చని తమ అంచనాలో తేలినట్టు ‘జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ వారు తెలిపారు. ‘సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం’ అని మీడియాలో వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని కూడా వారు వివరణ ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
‘సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం’ అని వార్తాసంస్థలు కూడా ప్రచురించడంతో,  సోషల్ మీడియాలో వివిధ రకాలుగా పలువురు పోస్ట్ చేసారు. ‘నా రాముడు సర్వ శుభంకరుడు, అయోధ్యలో రామాలయ నిర్మాణ ప్రక్రియ ప్రారంభించగానే యూపీలో 3500 టన్నుల బంగారు గనులు ఇచ్చాడు ఆ రాష్ట్రానికి’, అని కొందరు పోస్ట్ చేస్తే, ‘దేవుడు అంటే రాముడు లాగా దర్జాగా ఉండాలి గాని ఏడుపు మొహంతో ఏంటి ,అయోధ్య రామమందిరం కట్టడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక్క రూపాయి ఇస్తే , తిరిగి శ్రీరామచంద్రుడు వెల కట్టలేని ,మోయలేని కొండంత బంగారం ఇచ్చాడు’ అని మరికొందరు పోస్ట్ చేసారు. దొరికిన బంగారం విలువ 12 లక్షల కోట్లని కూడా కొందరు పోస్ట్ చేసారు.
అయితే, ‘సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం’ అని తాము ప్రకటించలేదని, మీడియాలో వస్తున్న వార్తల్లో నిజంలేదని ‘జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ వారు తెలిపారు. సోన్‌భద్ర జిల్లలోని సొంపహరి లో  కేవలం సుమారు 160 కేజీల బంగారం వరకు మాత్రమే రాబొట్టచ్చని తమ అంచనాలో తేలినట్టు వారు ట్వీట్ చేసారు.
సోన్‌భద్రలోని సోన పహారీ ప్రదేశంలో టన్నుకి 3.03 గ్రాముల బంగారం వచ్చేలా సుమారు 53 వేల టన్నుల ఓర్ ఉందని 1998-2000 మధ్యలో నిర్వహించిన అన్వేషణ లో తేలినట్టు ‘జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ వారి వివరణలో చదవవొచ్చు. టన్నుకి 3.03 గ్రాముల బంగారం కాబట్టి, 53 వేల టన్నుల ఓర్ నుండి సుమారు 160 కేజీల బంగారం (53000 x 3.03 / 1000) వస్తుంది. 160 కేజీల బంగారం గురించి తాజాగా కాదు, 2000 లోనే తెలిసినట్టు ‘జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ వారు రిలీజ్ చేసే ‘బ్రీఫింగ్ బుక్’ లో కూడా చూడవొచ్చు. సోన్‌భద్రలోని గుర్ పహార్ ప్రదేశంలో కూడా ఓర్ దొరికినా, వాటిల్లో బంగారం డెన్సిటీ తక్కువ.
సోన్‌భద్ర జిల్లాలోని అనేక ప్రదేశాలలో ‘జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ వారు బంగారం నిల్వల కోసం తవ్వకాలు చేసారు. కాకపోతే అంతటా కూడా తక్కువ క్వాలిటీ మరియు తక్కువ లభ్యత ఉండడంతో కొన్ని చోట్ల ఆ తవ్వకాలను ఆపేసారు. ఇక్కడి నిల్వలు ఆర్థికంగా లాభసాటి కాకపోవడం కూడా ఒక కారణమే.
పబ్లిక్ డొమైన్ లో ఉన్న అధికారిక డాకుమెంట్లుపరిశీలిస్తే చాలు, ఉత్తరప్రదేశ్ అధికారులు చెప్పిన నెంబర్లలో నిజం లేదనితెలుస్తుంది. కానీ, ఆ నెంబర్లను వెరిఫై చేయకుండా అన్ని ప్రముఖ వార్తాసంస్థలుప్రచురించాయి. ‘జియోలాజికల్ సర్వేఆఫ్ ఇండియా’ వారు ఇచ్చిన వివరణను కూడా వార్తాసంస్థలు తర్వాతప్రచురించినప్పటికీ, అప్పటికే తప్పుడు వార్త చాలా వైరల్ అయ్యింది.
చివరగా, ‘ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సోన్‌భద్రలో 3500 టన్నుల బంగారం లభ్యం’ అనేది ఫేక్ వార్త.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 24, 2020


text:
ఒక యాడ్ షూట్ వీడియోని అత్యాచారం చేయడానికి వచ్చిన అబ్బాయిలని అమ్మాయి చితకబాదుతున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 13, 2021
ఆరుగురు అబ్బాయిలు ఒక అమ్మాయిని అత్యాచారం చేయబోతే, ఆ అమ్మాయి తిరిగి వారిని  చితకబాదుతున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తనని అత్యాచారం చేయడానికి వచ్చిన అబ్బాయిలని ఒక అమ్మాయి చితకబాదుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన దృశ్యాలు ఒక ప్రకటన వీడియోకు సంబంధించినవి. హై స్కూల్ పాఠశాల అమ్మాయిలు, లైంగిక వేధింపుల నుండి తమను తాము రక్షించుకోవడం ఎలా అనే విషయం పై ఈ అవగాహన ప్రకటన దక్షిణ కొరియాలో రూపొందించారు. ఈ వీడియోలోని ఘటన నిజంగా చోటుచేసుకుంది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘K-Tigers Co.Ltd’ ఫేస్బుక్ పేజి 17 మార్చి 2015 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. హై స్కూల్ పాఠశాల అమ్మాయిల ఆత్మరక్షణకు సంబంధించి  దక్షిణ కొరియా ప్రముఖ నటి మరియు మార్షల్ ఆర్టిస్ట్ టయిమి ఈ అవగాహన  వీడియో రూపొందించినట్టు పోస్టు వివరణలో తెలిపారు.
‘K-Tigers Co.Ltd’ సంస్థ ఈ వీడియోని తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో కూడా షేర్ చేసింది. హై స్కూల్ పాఠశాలలో ఎదుర్కొనే వేధింపుల నుండి అమ్మాయిలు తమని తాము ఎలా రక్షించుకోవాలనే విషయం పై ఈ అవగాహన వీడియో రూపొందించినట్టు వివరణలో తెలిపారు. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు చిత్రికరించబడినవని, నిజజీవితంలో చోటుచేసుకున్న ఘటన కాదని ఈ వీడియో వివరణలో స్పష్టంగా తెలిపారు. ‘K-Tigers Co.Ltd’ పబ్లిష్ చేసిన ఈ వీడియోని ‘UNITEDKPOP’ అనే వెబ్సైటు కూడా షేర్ చేసింది.
చివరగా, హై స్కూల్ పాఠశాల అమ్మాయిల ఆత్మరక్షణకు సంబంధించి రూపొందించిన ఒక ప్రకటన వీడియోని నిజజీవితంలో  చోటుచేసుకున్న ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 13, 2021


text:
అదాని గ్రూప్ ఈ వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలను 2019 కన్నా ముందే స్థాపించింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 11, 2020
కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలు తీసుకురావడానికి సంవత్సరం ముందు అదాని గ్రూప్  చాలా వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు రిజిస్టర్ చేయించింది అని చెప్తూ, ఈ కంపెనీల లిస్ట్ షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలు తీసుకురావడానికి సంవత్సరం ముందు అదాని గ్రూప్ చాలా వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు రిజిస్టర్ చేయించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం పోస్టులో చెప్తున్న  ఏ ఒక్క కంపెనీ కూడా 2019లో స్థాపించబడలేదు. ఈ కంపెనీలన్నీ 2019 కన్నా ముందే స్థాపించబడ్డాయి. ఒక వ్యక్తి అదాని గ్రూప్ కి  చెందిన పలు వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు లలో డైరెక్టర్ గా నియామకమైన తేదీల వివరాలను అదాని వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు స్థాపించిన తేదీలుగా తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైటులో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం పోస్టులో చెప్తున్న  ఏఒక్క కంపెనీ కూడా 2019లో స్థాపించబడలేదు. పోస్టులో చెప్తున్న కంపెనీలన్నీ 2019 కన్నా ముందే స్థాపించబడ్డాయి. అందులో ఒక కంపెనీ 2006లోనే స్థాపించబడింది. ఇంకా ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం పోస్టులో చెప్పిన కంపెనీలు మాత్రమే కాకుండా ఇంకా కొన్ని అదాని గ్రూప్ వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు 2019 కన్నా ముందే స్థాపించబడ్డాయి.
పోస్టులో ఉన్న డైరెక్టర్ వివరాలకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, భారత దేశంలోని అన్ని కంపెనీల డేటా సేకరించే  InstaFinancials అనే ఒక కంపెనీ వెబ్సైటులో పోస్టులో ఉన్న వివరాలకి సంబంధించిన సమాచారం దొరికింది. ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం పోస్టులో చెప్పింది ఒక వ్యక్తి  అదాని గ్రూప్ కి  చెందిన వేరే వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలతో అసోసియేట్ అయిన మరియు ఆ కంపెనీలలో డైరెక్టర్ గా నియామకం అయిన తేదీల వివరాలు. దీన్నిబట్టి ఈ వ్యక్తి వేరే అదాని గ్రూప్ కంపెనీలలో డైరెక్టర్ గా నియామకం అయిన తేదీలను అదాని గ్రూప్ వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలు స్థాపించిన తేదీలు తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
కార్పొరేట్ వ్యవసాయానికి అనుమతిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతులు నిర్వహిస్తున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ వ్యవసాయ ఆధారిత కంపెనీలను అదాని గ్రూప్ 2019 కన్నా ముందే నెలకొల్పింది.

created: December 11, 2020


text:
‘అదానీ లాజిస్టిక్స్’ మరియు ఇతర ప్రైవేట్ కంపెనీలకు కంటైనర్ రైళ్లు నడపడానికి అనుమతులు యూపీఏ హయాంలోనే వచ్చాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2021
‘మోడీ హయాంలో నా దేశం ఎంతో మార్పు చెందింది. ఒకప్పుడు రైళ్ల పై ఇండియన్ రైల్వే అని రాసుకునేది. కానీ ఇప్పుడు ఆధాని రైల్వే అని రాసుకుంటున్నారు’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రైళ్ల పై ఇండియన్ రైల్వే అని ఉండాల్సింది, మోదీ హయాంలో అదానీ రైల్వే గా మారిపోయినట్టు వీడియోలో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: అదానీ పేరుతో ఉన్న రైళ్ల కంటైనర్ ఫోటోలు మరియు వీడియోలు 2014 లో మోదీ ప్రభుత్వం రాకముందు నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నాయి. ప్రైవేట్ సంస్థలకు కంటైనర్ రైళ్లు నడపడానికి అనుమతులు ఇచ్చే విధంగా భారత రైల్వే శాఖ 2006 లోనే రూల్స్ తీసుకొని వచ్చింది. ‘అదానీ లాజిస్టిక్స్’ కి కంటైనర్ రైళ్లు నడపడానికి అనుమతి 2007 లోనే వచ్చింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియోలో రైలు కంటైనర్ పై అదానీ పేరు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అయితే, అదానీ పేరుతో ఉన్న అలాంటి రైళ్ల కంటైనర్ ఫోటోలు మరియు వీడియోలు 2014 లో మోదీ ప్రభుత్వం రాకముందు నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. వాటిలో కొన్నిటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు మోదీ హయాంలోకి వచ్చాక అదానీ పేరుతో రైల్వే కంటైనర్లు మొదలవలేదు.
ప్రైవేట్ సంస్థలకు కంటైనర్ రైళ్లు నడపడానికి అనుమతులు ఇచ్చే విధంగా భారత రైల్వే శాఖ 2006 లోనే ‘Indian Railways (Permission for Operators to Move Container Trains on Indian Railways) Rules, 2006’ ని తీసుకొని వచ్చింది. ఆ రూల్స్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. కేవలం ‘అదానీ లాజిస్టిక్స్’ సంస్థ కే కాకుండా మరికొన్ని ప్రైవేట్ సంస్థలకు కూడా కంటైనర్ రైళ్ల ఆపరేషన్ అనుమతి ఇచ్చినట్టు 2009 సంవత్సరానికి సంబంధించిన రైల్వే డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు. ‘అదానీ లాజిస్టిక్స్’ కి కంటైనర్ రైళ్ల ఆపరేషన్ అనుమతి వచ్చినట్టు ‘ది ఎకనామిక్ టైమ్స్’ వారు 2007 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. ప్రైవేట్ కంటైనర్ రైళ్ల ఆపరేషన్ కి సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. కాబట్టి, మోదీ ప్రభుత్వం రాకముందే ప్రైవేట్ కంటైనర్ రైళ్ల ఆపరేషన్ మొదలయ్యాయి.
పై లిస్టులోని కొన్ని సంస్థల వెబ్ సైట్లలో వారి పేర్లతో ఉన్న కంటైనర్ రైళ్ల ఫోటోలు ఉన్నట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘అదానీ లాజిస్టిక్స్’ మరియు ఇతర ప్రైవేట్ కంపెనీలకు కంటైనర్ రైళ్లు నడపడానికి అనుమతులు యూపీఏ హయాంలోనే వచ్చాయి.


text:
మీ వయసును పుట్టిన సంవత్సరానికి కలిపితే ప్రస్తుత సంవత్సరం వస్తుంది; ఇది ప్రత్యేకంగా 2022లో జరిగే ఘటన ఏమి కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2022
2022 ఒక ప్రత్యేక సంవత్సరం అని, ప్రపంచంలో అందరికీ ఒకే వయసు ఉంటుందని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ అవకాశం 1000 సంవత్సరాలకు ఒకసారే జరుగుతుందని కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2022 ఒక ప్రత్యేక సంవత్సరం, ప్రపంచంలో అందరికీ ఒకే వయసు ఉంటుంది.
ఫాక్ట్: ప్రస్తుత సంవత్సరం నుండి ఆ వ్యక్తి యొక్క పుట్టిన సంవత్సరాన్ని తీసేస్తే (subtraction చేస్తే) వారి యొక్క వయసు వస్తుంది. వయసు = ప్రస్తుత సంవత్సరం (2022) – పుట్టిన సంవత్సరం. అంటే, వయసు + పుట్టిన సంవత్సరం = 2022. ఇది సహజంగానే వచ్చిన లెక్క, ప్రతి ఏడాదీ జరుగుతుంది. ప్రత్యేకంగా 1,000 సంవత్సరాలకు వచ్చే ఘటన ఏమీ కాదు. ప్రత్యేకంగా 2022లో ప్రపంచంలో అందరికీ ఒకే వయసు ఉంటుందనడంలో అర్థంలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఒక వ్యక్తి వయసు ఎలా లెక్కిస్తారు ?
ప్రస్తుత సంవత్సరం నుండి ఆ వ్యక్తి పుట్టిన సంవత్సరాన్ని తీసేస్తే (subtraction చేస్తే) వారి వయసు వస్తుంది. ఉదాహరణకు ఒకరు పుట్టిన సంవత్సరం 1990 అయితే గనక, 2022లో వారి వయసు 32 ఏళ్లుగా లెక్కిస్తారు (2022–1990=32) .
వయసు = ప్రస్తుత సంవత్సరం (2022) – పుట్టిన సంవత్సరం.
అంటే, వయసు + పుట్టిన సంవత్సరం = 2022.
ఇది సహజంగానే వచ్చిన లెక్క, ప్రత్యేకంగా 1,000 సంవత్సరాలకు వచ్చే ఘటన ఏమీ కాదు. అంతే కాదు, ఇది ప్రతి ఏడాదికి వర్తిస్తుంది, కేవలం 2022కి కాదు.
ఇలా రావడం అసాధారణమేమీ కాదు. ఒకవేళ 2021 సంవత్సరాన్ని పరిగణలో తీసుకుంటే, పోయిన సంవత్సరంలో మీ వయసును మీ యొక్క పుట్టిన సంవత్సరానికి కలిపితే 2021 వస్తుంది.
వయసు (పోయిన సంవత్సరంలో మీ వయసు) + పుట్టిన సంవత్సరం = 2021.
ఈ తర్కాన్ని బట్టి 2022లో ప్రపంచంలో అందరికీ ఒకే వయసు ఉంటుందనడంలో అర్థంలేదు. అలాగే, ఏ సంవత్సరం తీసుకున్నా, ఆ సంవత్సరంలో మీ వయసును పుట్టిన సంవత్సరానికి కలిపితే అదే సంవత్సరం వస్తుంది. ఇక్కడ గమనించాల్సింది ఏంటి అంటే, ప్రతి ఏడాది మన వయసు మారుతుంటుంది, ఒకే వయసు ఉండదు.
Factly ఇంతకముందు కూడా తర్కానికి సంబంధించి కొన్ని క్లెయిమ్స్ వచ్చినప్పుడు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఫాక్ట్-చెక్ చేసింది.
చివరగా, మీ వయసును పుట్టిన సంవత్సరానికి కలిపితే ప్రస్తుత సంవత్సరం వస్తుంది; ఇది ప్రత్యేకంగా 2022లో జరిగే ఘటన ఏమీ కాదు.