text:
బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ ఆలయాలు, దుర్గా మాత మండపాల ద్వంసానికి సంబంధించిన వీడియోని బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 18, 2021
బెంగాల్‌లో దుర్గామాత మండపాల విధ్వంసం అంటూ కొందరు వ్యక్తులు మండపాలను ద్వంసం చేస్తున్న వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగాల్‌లో దుర్గామాత మండపాలను విధ్వంసం చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పశ్చిమ బెంగాల్ ఇస్కాన్ కోల్‌కతా వైస్ ప్రెసిడెంట్, అధికార ప్రతినిధి అయిన రాధారమ్ దాస్ ఈ వీడియోని బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ ఆలయాలు, దుర్గా పూజ మండపాలపై జరిగిన దాడికి సంబంధించింది అంటూ ట్వీట్ చేసాడు. భారతీయ వార్తా సంస్థలు కూడా బంగ్లాదేశ్ దాడులకు సంబంధించి ఇలాంటివే వీడియోలను రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల బంగ్లాదేశ్‌లో ఓ ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్‌పై చెలరేగిన వివాదం నేపథ్యంలో హిందూ ఆలయాలు, దుర్గా పూజ మండపాలపై దాడులు జరిగాయి. ఈ దాడుల్లో చాలా వరకు ఆలయాలు, మండపాలు  ధ్వంసం అయ్యాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగిన ఈ ఘటనలకు సంబంధించిందే.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సమాచారం కోసం గూగుల్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, పశ్చిమ బెంగాల్ ఇస్కాన్ కోల్‌కతా వైస్ ప్రెసిడెంట్ మరియు అధికార ప్రతినిధి అయిన రాధారమ్ దాస్ ఇదే వీడియోని షేర్ చేసిన ట్వీట్ మాకు కనిపించింది. బంగ్లాదేశ్‌లోని నౌఖలిలో ఇస్కాన్ ఆలయంపై సుమారు 500 మంది ముస్లింల గుంపు దాడి చేసి, ఆలయం ముందున్న దుర్గా విగ్రహాన్ని ధ్వంసం చేసారని చెప్తూ రాధారమ్ దాస్ 15 అక్టోబర్ 2021 ఈ వీడియోని షేర్ చేసారు.
నౌఖలి దాడికి సంబంధించిన వీడియో అంటూ ఒక ట్విట్టర్ వినియోగదారుడు ఇదే వీడియోని షేర్ చేయగా, బంగ్లాదేశ్ హిందూ యూనిటీ కౌన్సిల్ అనే సంస్థ ఈ ట్వీట్‌ని 15 అక్టోబర్ 2021న  కోట్ ట్వీట్ చేసింది. పలు బంగ్లాదేశ్ సోషల్ మీడియా అకౌంట్లు కూడా ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగిన దాడిదంటూ షేర్ చేసాయి.
పైన తెలిపిన ట్వీట్స్ ఆధారంగా గూగుల్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, బంగ్లాదేశ్‌లోని నౌఖలిలో దుర్గా మండపాలను కొందరు వ్యక్తులు ధ్వంసం చేసినట్టు రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది.  హిందూ ఆలయాలపై ఇటీవల జరిగిన దాడులకు సంబంధించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు కూడా మాకు కనిపించాయి. బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ ఆలయాలు, దుర్గా మండపాలపై కొందరు వ్యక్తులు దాడి చేసి ధ్వంసం చేసారంటూ టైమ్స్ నౌ ప్రచురించిన కథనంలో మండపాలను ధ్వంసం చేస్తున్న విజువల్స్ చూడొచ్చు. బంగ్లాదేశ్ ఘటనలకు సంబంధించిన మరికొన్ని న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటన్నిటి ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగిన ఘటనదని, ఈ వీడియోకి పశ్చిమ బెంగాల్‌కి ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ ఆలయాలు, దుర్గా మాత మండపాల ధ్వంసానికి సంబంధించిన వీడియోని బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 18, 2021


text:
డ్రైవర్ బస్సులో నమాజ్ చేస్తున్న ఈ ఘటన దుబయ్‌లో జరిగింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 16, 2023
హిందూ ప్రయాణికులందరినీ బైట నిలబెట్టి ఏసీ బస్సులో నమాజ్ చేసుకుంటున్న ముస్లిం డ్రైవర్ అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.  హిందువులారా కళ్ళు తెరవండి అంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేయడం ద్వారా ఈ ఘటన మన దేశంలో జరిగిందన్నట్టు సూచిస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ ప్రయాణికులందరినీ బైట నిలబెట్టి ఏసీ బస్సులో నమాజ్ చేసుకుంటున్న ముస్లిం డ్రైవర్ వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఘటన దుబయ్‌లో జరిగింది. ఆ బస్సుపై దుబాయ్ అని స్పష్టంగా రాసి ఉంది. అలాగే రోడ్స్ అండ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అథారిటీ వెబ్‌సైట్‌లో అడ్రస్  మరియు ఇతర వివరాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆ బస్సులో ప్రయాణించిన ఒక మహిళ డ్రైవర్ అందరు  ప్రయాణికుల అనుమతి తీసుకున్నాకే నమాజ్ చేసుకున్నాడని తెలిపింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
డ్రైవర్ బస్సులో నమాజ్ చేస్తున్న ఈ ఘటన మన దేశంలో జరిగింది కాదు, దుబయ్‌లో జరిగింది. పైగా నమాజ్ చేసుకునే ముందు ఆ డ్రైవర్ ప్రయాణికులందరి అనుమతి కూడా తీసున్నాడు.
ఈ వీడియోను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే ఈ బస్సు దుబయ్‌కి చెందిందని చెప్పడానికి పలు ఆదారాలు కనిపిస్తాయి. బస్సుపై ‘Dubai’ అని, దుబయ్ రోడ్స్ అండ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అథారిటీ వెబ్‌సైట్‌లో అడ్రస్  ‘www.rta.ae’ మరియు బస్సుపై ఉన్న ఎల్‌ఈడీ నేమ్ ప్లేట్‌పై దుబయ్‌లోని ‘Mall of Emirates Bus Stn’ కనిపిస్తుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఇది దుబయ్‌లో జరిగినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఇకపోతే ఈ ఘటన జరిగిన సమయంలో ఆ బస్సులో ప్రయాణించిన ఒక మహిళ ట్విట్టర్ ద్వారా ఇదే వీడియోను షేర్ చేసింది. దుబయ్‌లో బస్సు డ్రైవర్ ప్రార్థన చేసుకోడానికి 5 నిమిషాల సమయం కావాలని కోరినప్పుడు, ప్రయాణికులు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేకుండా వేచి ఉన్నారంటూ ఈ నెల 11న ఈ వీడియోను షేర్ చేసింది.
Greetings. Kindly note that we continuously strive to maintain our service quality, and any kind of behavior from the driver outside his scope of work is subjected to a thorough investigation. We would like to clarify that after investigation, the bus was outside of operational…
ఐతే ఈ ట్వీట్‌కు దుబాయ్ రోడ్స్ అండ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అథారిటీ రిప్లై కూడా ఇచ్చింది. ఈ ఘటనను తాము ఇన్వేస్టిగేట్ చేసామని, పనివేళల వెలుపలే డ్రైవర్ ఇలా నమాజ్ చేసినట్టు తెలిపింది. ప్రయాణికులు బైట నిలబడడాన్ని ఉద్దేశించి, RTA నియమాలు ప్రకారం, షెడ్యూల్ చేయబడిన ట్రిప్ సమయానికి ముందు/తర్వాత బస్సులోకి ప్రవేశించడానికి ఎవరూ అనుమతించబడరని తెలిపింది.
ఆ తరవాత దీనికి ఆ మహిళ బదులిస్తూ, డ్రైవర్ ప్రయాణికులందరి అనుమతి తీసుకున్న తరవాతే నమాజ్ చేసుకొని, తిరిగి ప్రయాణికులను ఎక్కించుకొన్నాడని తెలిపింది. ఐతే ఈ వివరాల బట్టి ఈ ఘటన దుబయ్‌లో జరిగిందని, పైగా ఆ డ్రైవర్ ప్రయాణికుల అనుమతితోనే బస్సులో నమాజ్ చేసుకున్నాడని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, డ్రైవర్ బస్సులో నమాజ్ చేస్తున్న ఈ ఘటన దుబయ్‌లో జరిగింది. పైగా ఆ డ్రైవర్ ప్రయాణికుల అనుమతితోనే ఇలా చేసాడు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
కేరళలో దుర్గావాహిని కార్యకర్తలు సాధారణంగా నిర్వహించే శౌర్య యాత్ర వీడియోని ‘ది కేరళ స్టోరీ’ చిత్రంతో ముడిపెడుతున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2023
కేరళలోని మావేలికర నగరంలో వేలాది మంది హిందూ మహిళా కార్యకర్తలతో శౌర్య యాత్ర పథసంచలన్ నిర్వహించిన కేరళ దుర్గావాహిని విభాగం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ‘ది కేరళ స్టోరీ’ చిత్రం తరువాత కేరళలో హిందూ అమ్మాయిలలో మొదలయిన మార్పును ఈ శౌర్య యాత్ర దృశ్యాలు చూపిస్తున్నాయంటూ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ది కేరళ స్టోరీ’ చిత్రం తరువాత కేరళలో దుర్గావాహిని నిర్వహించిన శౌర్య ర్యాలీలో వేలాది హిందూ మహిళలు పాలుపంచుకున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కేరళలోని మావేలికర నగరంలో ఇటీవల జరిగిన దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్ర దృశ్యాలను చూపిస్తున్న మాట వాస్తవం. కానీ, కేరళలో దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్రలు గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా జరుగుతూనే ఉన్నాయి. గతంలో జరిగిన దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్రలో కూడా వందలాది మహిళ కార్యకర్తలు కత్తులు, కట్టెలు పట్టుకొని ర్యాలీ మార్చ్ చేశారు. ఈ దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్రకు ‘ది కేరళ స్టోరీ’తో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని సురేశ్ కొచ్చటిల్ అనే వ్యక్తి 07 మే 2023 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. దుర్గావాహిని వారు కేరళలోని మావేలికర నగరంలో నిర్వహించిన శౌర్య యాత్ర దృశ్యాలంటూ సురేశ్ కొచ్చటిల్ ఈ వీడియోని షేర్ చేశారు.
06 మే 2023 నాడు మావేలికర నగరంలో ఇటీవల నిర్వహించిన ఈ శౌర్య యాత్రకు సంబంధించిన మరికొన్ని వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
విశ్వ హిందూ పరిషత్‌కు చెందిన దుర్గావాహిని సంఘం కార్యకర్తలు కేరళలో గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా  శౌర్య యాత్రలు నిర్వహిస్తున్నట్టు తెలిసింది. దుర్గావాహిని కార్యకర్తలు గతంలో నిర్వహించిన శౌర్య యాత్రలకు సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన వీడియోలు మరియు ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. గతంలో జరిగిన దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్రలో కూడా వందలాది మహిళలు కత్తులు, కట్టెలు పట్టుకొని ర్యాలీ మార్చ్ చేసినట్టు ఈ వీడియోలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ‘ది కేరళ స్టోరీ’ చిత్రం విడుదలకు ముందు కూడా వందలాది మహిళలతో ఈ దుర్గావాహిని శౌర్య యాత్రలు నిర్వహించేవారు.
చివరగా, కేరళలో దుర్గావాహిని కార్యకర్తలు సాధారణంగా నిర్వహించే శౌర్య యాత్రకు సంబంధించిన వీడియోని ‘ది కేరళ స్టోరీ’ చిత్రంతో ముడిపెడుతున్నారు.


text:
కుటుంబ సభ్యులు అమ్మాయిని కొడుతున్న పాత వీడియోని అగ్రవర్ణాల వారు కొడుతున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2021
కొందరు వ్యక్తులు ఒక అమ్మాయిని కొడుతున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ అగ్రవర్ణాలకు చెందిన పొలంలో మలవిసర్జన చేసినందుకు ఈ అమ్మాయిని ఇలా కొడుతున్నారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అగ్రవర్ణాలకు చెందిన పొలంలో మలవిసర్జన చేసినందుకు ఒక అమ్మాయిని కొందరు వ్యక్తులు కర్రలతో కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2019 మధ్యప్రదేశ్ లోని ధార్ జిల్లాకి చెందిన ఒక అమ్మాయి తమ సముదాయానికి చెందిన వ్యక్తితో ఇంట్లో వారు కుదిర్చిన పెళ్ళికి నిరాకరించినందుకు తన సోదరులతో పాటు ఇతర కుటుంబ సభ్యులు ఆమెపై కర్రలతో దాడి చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఐతే ఆ అమ్మాయి ఒక దళిత వ్యక్తిని ప్రేమించిన కారణంగా ఈ పెళ్ళికి నిరాకరించిందని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి.  అగ్రవర్ణాలకు చెందిన పొలంలో మలవిసర్జన చేసినందుకు కొట్టారన్న వాదనలో నిజం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని 2019లో రిపోర్ట్ చేసిన కొన్ని వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ వీడియోకి సంబంధించి NDTV ప్రసారం చేసిన కథనం ప్రకారం ఈ వీడియో మధ్యప్రదేశ్ లోని ధార్ జిల్లాకి చెందిన ఒక గిరిజన అమ్మాయి తమ సముదాయానికి చెందిన వ్యక్తితో ఇంట్లో వారు కుదిర్చిన పెళ్ళికి నిరాకరించినందుకు తన సోదరులతో పాటు ఇతర కుటుంబ సభ్యులు ఆమెపై ఇలా కర్రలతో దాడి చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఆ అమ్మాయి ఒక దళిత వ్యక్తిని ప్రేమించిన కారణంగా ఈ పెళ్ళికి నిరాకరించింది. పైగా దాడి చేసిన కుటుంబ సభ్యులపై పోలీస్ కేసు ఫైల్ చేసి FIR కూడా రిజిస్టర్ చేసారు.
ఇదే వార్తని ETV ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా 2019లోనే రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ కథనం కూడా పైన తెలిపిన విషయాన్నే ద్రువీకరిస్తుంది. దీన్నిబట్టి ఈ అమ్మాయిని అగ్రవర్ణాలకు చెందిన పొలంలో మలవిసర్జన చేసినందుకు కొట్టారన్న వాదన తప్పని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, 2019లో మధ్యప్రదేశ్ లో ఒక అమ్మాయిపై తన కుటుంబ సభ్యులు కర్రలతో దాడి చేసిన వీడియోని అగ్రవర్ణాల వారు కొడుతున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
చేపలు రోడ్డు దాటుతున్న ఈ వీడియో వాషింగ్టన్ కి (అమెరికా) సంబంధించింది, గండిపేటది కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 16, 2020
గండిపేట చెరువు సమీపంలో రోడ్డు ఎదురు ఎక్కుతున్న చేపలు అని చెప్తూ, చేపలు రోడ్డు దాటే వీడియో షేర్ చేసిన  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గండిపేట చెరువు సమీపంలో రోడ్డు ఎదురు ఎక్కుతున్న చేపల వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): చేపలు రోడ్డు దాటుతున్న వీడియో అమెరికా లోని వాషింగ్టన్ లో చిత్రీకరించిందని ‘The Weather News’ అనే అమెరికాకి చెందిన వాతావరణ న్యూస్ ఛానల్  2016లో తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో అప్లోడ్ చేసింది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోకి గండిపేట చెరువుకి, హైదేరాబద్ వర్షాలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
“fishes crossing road”  అనే కీవర్డ్స్ తో యూట్యూబ్ లో సెర్చ్ చేయగా అచ్చం పోస్టులో ఉన్న వీడియోని లాంటిదే ఒక వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియో ‘The Weather Channel’ అనే అమెరికా కి చెందిన వాతావరణ న్యూస్ ఛానల్ లో 06 డిసెంబర్ 2016న అప్లోడ్ చేయబడి ఉంది. ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరణ ప్రకారం ఈ వీడియో 06 నవంబర్ 2016న షెల్టన్, వాషింగ్టన్ లో చిత్రీకరించింది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియో గండిపేటకి సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ప్రతి నవంబర్, డిసెంబర్ లో సాల్మన్ చేపలు వాషింగ్టన్ లోని స్కొకొమిష్ అనే చెరువు సమీపంలోని రోడ్డు దాటుతూ కనిపిస్తాయని చెప్పే నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ ఛానల్ ప్రచారం చేసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో లాంటి వీడియో మరొక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో కూడా చూడొచ్చు, ఈ వీడియో వివరణలో కూడా ఈ వీడియో అమెరికా లోని వాషింగ్టన్ కి సంబంధించిందని ఉంది. పోస్టులో ఉన్న వీడియో లాంటివే మరికొన్ని వీడియోస్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియో కి హైదరాబాద్ వర్షాలకు ఇంకా గండిపేట చెరువుకు ఎటువంటి సంబంధంలేదని చెప్పొచ్చు.
ఇటీవల హైదరాబాద్ లో విస్తృతంగా కురుస్తున్న వర్షాల నేపథ్యంలో సంబంధంలేని ఫోటోలు, వీడియోలను షేర్ చేస్తూ హైదరాబాద్ వర్షాలకు సంబంధించినవి అని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, అమెరికా లోని వాషింగ్టన్ లో చేపలు రోడ్ దాటుతున్న వీడియోని, హైదరాబాద్ వర్షాలకు, గండిపేట సమీపంలో రోడ్ దాటుతున్న చేపలు అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 16, 2020


text:
ఇండోర్ లో హెల్త్ వర్కర్స్ పై జరిగిన దాడి వీడియోను తెలంగాణలో ఆశ వర్కర్ల పై దాడిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2020
హెల్త్ వర్కర్స్ మీద కొంతమంది రాళ్లతో  దాడి చేస్తున్న వీడియో పెట్టి తెలంగాణాలో ఢిల్లీ నిజాముద్దీన్ ప్రార్థనలకు హాజరైన ముస్లింలు ఉన్న ప్రదేశంలో కొరోనావైరస్ పరీక్షలు చేయడానికి వెళ్లిన ఆశ వర్కర్ల పైన  అక్కడి స్థానికులు దాడి చేసారు అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.  కానీ, ఆ వీడియో ఇండోర్ (మధ్య ప్రదేశ్) లో జరిగిన సంఘటనగా ‘FACTLY’ విశ్లేషణలో తేలింది. కొంతమంది హెల్త్ వర్కర్లు కొరోనావైరస్ పరీక్షలు చేయడానికి  1 ఏప్రిల్ 2020న ఇండోర్ లోని తత్పత్తి బఖాల్ కి వెళితే అక్కడి స్థానికులు వారిపై రాళ్లతో దాడి చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. ANI ట్వీట్ – https://twitter.com/ANI/status/1245475658798596105
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.thehindu.com/news/national/other-states/7-held-for-pelting-healthcare-workers-with-stones-in-indore/article31234898.ece
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
బైక్ పై వెళ్తున్న వారిపై హోర్డింగు పడే ఈ సంఘటన కరాచీ (పాకిస్తాన్) లో జరిగింది; హైదరబాద్ లో కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2020
GHMC నిర్లక్ష్యం…. మెహిదిపట్నం లో దారుణం’ అని చెప్తూ, వర్షంలో బైక్ పై వెళ్తున్న వారిపై  హోర్డింగు పడే వీడియోని కొంత మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వీడియోలో బైక్ పై వెళ్తున్న ఒక వ్యక్తి పై హోర్డింగు పడే సంఘటన జీహెచ్ఎంసీ (హైదరాబాద్) లో జరిగింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వీడియోకి, జీహెచ్ఎంసీ (హైదరాబాద్) కి అసలు సంబంధం లేదు. ఆ సంఘటన కరాచీ (పాకిస్తాన్) లో జరిగింది. ఆ ఘటనలో ఇద్దరు వ్యక్తులకు గాయాలయ్యాయని పాకిస్తాన్ మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని పెట్టి కొందరు ఆ ఘటన పాకిస్తాన్ లోని కరాచీ లో జరిగినట్టు పోస్ట్ చేసారని తెలుస్తుంది.
కీ-వర్డ్స్ తో గూగుల్ లో వెతకగా, ఆ ఘటన కరాచీ లో జరిగినట్టు పాకిస్తాన్ లోని ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు కూడా ఆర్టికల్స్ ప్రచురించాయని తెలుస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ ఘటన లో ఇద్దరు వ్యక్తులకు గాయాలయ్యాయని, ఆ ఘటన తరువాత కరాచీ నగరంలో ఉన్న బిల్ బోర్డులు తీసేయాలని కరాచీ కమీషనర్ ఆర్డర్ చేసినట్టు
ఆ ఆర్టికల్స్ లో చదవొచ్చు.
చివరగా, కరాచీ (పాకిస్తాన్) లో బైక్ పై వెళ్తున్న వ్యక్తి పై హోర్డింగు పడిన ఘటన వీడియో పెట్టి, జీహెచ్ఎంసీ (హైదరబాద్) లో ఆ ఘటన జరిగినట్టు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
'హరికేన్ మైఖేల్' కి సంబంధించిన 2018 వీడియో ని 'అంపన్' తుపాను కి సంబంధించినది అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 25, 2020
ఇటీవల 20 మే 2020 న పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు ఒరిస్సా రాష్ట్రాలలోని సముద్ర తీర ప్రాంతాల పై ‘అంపన్’ తుపాను తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అయితే సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియోను పోస్ట్ చేసి పశ్చిమ బెంగాల్ లో వచ్చిన ‘అంపన్’ తుపానుకి సంబంధించింది అని చెబుతున్నారు. కానీ ‘FACTLY’ విశ్లేషణలో అది ఒక పాత వీడియో అని, ఆ వీడియోకి  ‘అంపన్’ తుపాను కి ఏ సంబంధం లేదని తెలిసింది. అదే  వీడియోని ఒక న్యూస్ ఛానల్ వారు, పనామా సిటీ బీచ్ లో ఉన్న ఇళ్ల పై ప్రభావం చూపుతున్న ‘హరికేన్ మైఖేల్’ అనే కథనం కింద అక్టోబర్ 2018న పబ్లిష్ చేసారు. అంతేకాక, వివిధ స్టాక్ వీడియో వెబ్సైట్ లలో కూడా ఆ వీడియో గురించిన వివరణలో ‘హరికేన్ మైఖేల్’ కి సంబంధించినది అని ఉంది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. న్యూస్ ఛానల్ వీడియో – https://cbs12.com/news/local/video-shows-hurricane-michael-tearing-home-apart-in-panama-city-beach
2. స్టాక్ వీడియో వెబ్సైట్ – https://www.shutterstock.com/sv/video/clip-1031249690-category-5-hurricane-michael-wind-rips-homes
Did you watch our new video?


text:
ఇండోనేషియా యాత్రీకులు మక్కాను సందర్శించిన వీడియోను మక్కాలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట సంబరాలు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 25, 2024
22 జనవరి 2024 నాడు అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట జరిగిన నేపథ్యంలో మక్కాలో రాముడి ప్రాణప్రతిష్ట సంబరాలు జరిగాయంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. వీడియోలో కాషాయ రంగు వస్త్రాలు ధరించిన కొందరు వ్యక్తులు మక్కాలోని కాబా ప్రాంగణంలో కూర్చొని ఉండడంతో ఈ వాదనను చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వాదనలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అయోధ్యలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట పథ్యంలో మక్కాలో రాముడి ప్రాణప్రతిష్ట సంబరాలు జరిగాయి.
ఫాక్ట్(నిజం):  అయోధ్య రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట సందర్భంగా మక్కాలో ఎలాంటి సంబరాలు జరగలేదు. ఈ వీడియో ఇండోనేషియా యాత్రీకులు మక్కాను సందర్శించినప్పటిది. ఇండోనేషియాలోని పలు ట్రావెల్ ఏజెన్సీలు మక్కా  యాత్రీకులకు ఇలా ఒక డ్రెస్ కోడ్‌లను అందిస్తున్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా మక్కాలో ఇలా రాముడి ప్రాణప్రతిష్ట సంబరాలు జరిగి ఉంటే మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కానీ మాకు అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి లభించలేదు. ఇకపోతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో అయోధ్యలో ప్రాణప్రతిష్ట (22 జనవరి 2024) కన్నా ముందు నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.
మక్కాలోని కాబాను దర్శించుకున్న దృశ్యాలు అంటూ ఇదే వీడియో అయోధ్య ప్రాణప్రతిష్ట కన్నా ముందు నుండే యూట్యూబ్‌లో షేర్ చేసారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఐతే యూట్యూబ్ పోస్టులలో ఎక్కడ కూడా ఈ వీడియోకు ప్రాణప్రతిష్టకు ముడిపెట్టలేదు.
ఐతే వీడియోలోని వ్యక్తులు ధరించిన కాషాయ వస్త్రాల ఆధారంగా వెతకగా ఇండోనేషియా వాసులు ఉమ్రా తీర్థయాత్ర (మక్కా) చేసిన వార్తను రిపోర్ట్ చేసిన పలు పాత ఇండోనేషియా వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ వీడియో రిపోర్ట్‌లలో చూపించిన మక్కా యాత్రీకులు కూడా వైరల్ వీడియోలోని వ్యక్తులు వేసుకున్న కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి ఉండడం గమనించొచ్చు.
ఈ రిపోర్ట్స్ ఆధారంగా వెతకగా ఇండోనేషియా నుండి మక్కా యాత్రలు నిర్వహించే ట్రావెల్ ఏజెన్సీల యూట్యూబ్, సోషల్ మీడియా ప్రొఫైల్స్ మాకు కనిపించాయి.  ‘AN NAMIROH’ అనే ఒక ఇండోనేషియా ట్రావెల్ ఏజెన్సీ షేర్ చేసిన వీడియోలో మక్కా యాత్రీకులు కూడా ఇలాంటి కాషాయ వస్త్రాలు, బ్యాగ్‌లనే ధరించారు (ఇక్కడ & ఇక్కడ). దీన్నిబట్టి వైరల్ వీడియోలోని వ్యక్తులు కూడా ఈ ట్రావెల్ ఏజెన్సీ ద్వారానే మక్కా ప్రయాణించి ఉండొచ్చు అని అనుకోవచ్చు.
ఈ సంస్థ సోషల్ మీడియాలో ఇలాంటి వీడియోలు అనేక ఉన్నాయి (ఇక్కడ). కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి కాబా ప్రాంగణంలో తిరుగుతున్న వీడియోలు కూడా చూడొచ్చు.
కాగా ఇండోనేషియాకు చెందిన వివిధ ట్రావెల్ ఏజెన్సీలు కూడా మక్కా యాత్రీకులకు సంబంధించి ఇలానే వివిధ డ్రెస్ కోడ్‌లను పాటిస్తున్న దృశ్యాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). దీన్నిబట్టి వైరల్ వీడియోలో ఉన్న వ్యక్తులు ధరించింది కూడా ఒక డ్రెస్ కోడ్ అని, హిందూ ధర్మంలో ప్రాముఖ్యత కలిగిన కాషాయం కాదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, ఇండోనేషియా యాత్రీకులు మక్కాను సందర్శించిన వీడియోను మక్కాలో రామాలయ ప్రాణప్రతిష్ట సంబరాలు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 25, 2024


text:
మధ్యప్రదేశ్‌కి సంబంధించిన వీడియోని ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన మహిళకు ముడిపెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 6, 2021
ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక మహిళ తన 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది. ఈ నేపథ్యంలోనే పిల్లవాడిని అలా హింసించినందుకు ఆ మహిళకి ప్రజలు దేహశుద్ది చేసారని చెప్తూ ఒక మహిళని కొందరు వ్యక్తులు కర్రలతో కొడుతున్న వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల తన 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన మహిళకి ప్రజలు దేహశుద్ది చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో తమ మామ కుమారులతో ఫోన్‌లో చాట్ చేస్తున్నారనే కారణానికి మధ్యప్రదేశ్‌లోని ధార్ ప్రాంతానికి చెందిన ఇద్దరు అక్కాచెల్లెలపై వారి బంధువులు కర్రలతో దాడి చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ ఘటన జూలై 2021లో చోటు చేసుకుంది. ఈ వీడియోకి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక మహిళ తన 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన ఘటనకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోలో యువతిని కొడుతున్న ఘటన మధ్యప్రదేశ్‌లోని ధార్‌లో జరిగింది. ఈ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన అనేక వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ పత్రికా కథనాల ప్రకారం ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది జూలై 2021లో తమ మామ కుమారులతో ఫోన్‌లో చాట్ చేస్తున్నారనే కారణంతో మధ్యప్రదేశ్‌లోని ధార్ ప్రాంతానికి చెందిన ఇద్దరు అక్కాచెల్లెలపై వారి బంధువులు కర్రలతో దాడి చేసిన విజువల్స్.
ఈ ఘటనకి సంబంధించి మహిళలపై దాడి చేసిన ఏడుగురిపై తండా పోలీస్ స్టేషన్‌లో కేసు రిజిస్టర్ చేసినట్టు పోలీసులు మీడియాకి తెలిపారు. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వీడియోకి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక మహిళ తన 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన ఘటనకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
Tanda police station incharge Vijay Vaskale said case has been registered against 7 family members of the two girls. Police took cognizance after #video went viral pic.twitter.com/j25tNvImOh
చివరగా, మధ్యప్రదేశ్‌లో ఇద్దరు మహిళలపై వారి కుటుంబ సభ్యులు దాడి చేసిన వీడియోని ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక మహిళ తన 18 నెలల పిల్లవాడిని కొట్టి హింసించిన ఘటనకి ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 6, 2021


text:
2018లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఘటన వీడియోని ఇటీవల హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఘటన అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2023
ఇటీవల హైదరాబాద్‌లోని కర్మన్‌ఘాట్ ప్రాంతంలో ఉండే హనుమంతుని ఆలయంలోనికి అన్య మతస్తులు వచ్చి అపవిత్రమైన పనులు చేశారని ఆరోపణలు వచ్చిన నేపథ్యంలో, హనుమంతుడి విగ్రహంపై ఒక వ్యక్తి మూత్ర విసర్జన చేస్తున్నట్లు చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఈ ఘటన హైదరాబాద్‌లోని శామీర్‌పేట ప్రాంతంలో ఇటీవల జరిగిందని, ఈ వీడియోని షేర్ చేయడం ద్వారా నిందితుడిని పట్టుకోవచ్చని చెప్తూ ఆ పోస్టు సారాంశంలో పేర్కొన్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల హైదరాబాద్‌లోని శామీర్‌పేట ప్రాంతంలో హనుమంతుని విగ్రహంపై ఒక వ్యక్తి మూత్ర విసర్జన చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: ఈ ఘటన అక్టోబర్ 2018లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మైన్‌పురి జిల్లాలోని బర్నహల్ ప్రాంతంలో జరిగింది. ఈ ఘటనలో నిందితుడైన అర్జున్ సింగ్ జాతవ్ అనే వ్యక్తిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి ఉద్దేశపూర్వకంగా మత విశ్వాసాలను కించపరిచేలా ప్రవర్తించాడని వివిధ సెక్షన్లకింద కేసు నమోదు చేసి కోర్టులో హాజరుపర్చారు. ఈ కేసులో అతనికి బెయిలు మంజూరు చేస్తూ కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, వైరల్ వీడియోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియో 20 అక్టోబర్ 2018 లోనే యూట్యూబ్‌లో అప్‌లోడు చేయబడినట్లు గుర్తించాం.
అయితే ఈ సంఘటన జరిగిన ప్రదేశం గురించి ఎటువంటి వివరాలు తెలియకపోవడంతో, మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఈ ఘటన అక్టోబర్ 2018లో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మైన్‌పురి జిల్లాలోని బర్నహల్ ప్రాంతంలో జరిగినట్లు గుర్తించాం.
Thanks to Yogi ji's proactive Hindu Yuva Vaahini, Baranhal,
the SOBs who desecrated a Hanuman idol have been apprehended by the UP police.
I'm glad Yogi ji hasn't dissolved this organization despite tremendous pressure from party and its parent org. pic.twitter.com/4aoYyQpE76
గౌరవ్ యాదవ్ అనే వ్యక్తి స్థానిక పోలీసులకు ఇచ్చిన ఫిర్యాదు మేరకు ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు ఈ ఘటనకు బాధ్యులైన అర్జున్ సింగ్ జాతవ్, ధరం సింగ్ అనబడే ఇద్దరు వ్యక్తులను అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
ఇక నిందితుడైన అర్జున్ సింగ్ జాతవ్ పై ఉద్దేశపూర్వకంగా మత విశ్వాసాలను కించపరిచేలా ప్రవర్తించాడని వివిధ సెక్షన్ల కింద కేసు నమోదు చేసి స్థానిక కోర్టులో ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది. ఈ కేసులో అతనికి బెయిల్ మంజూరు చేస్తూ కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. తీర్పు కాపీని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, 2018లో ఉత్తరప్రదేశ్లో జరిగిన ఘటన వీడియోని ఇటీవల హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఘటన అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
LLB పరీక్షలోవిద్యార్థులు మాస్ కాపీ చేస్తున్న వీడియోని ఉత్తర ప్రదేశ్ లో UPSC పరీక్షలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 19, 2024
ఉత్తర ప్రదేశ్ లో UPSC (యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్) పరీక్షలో విద్యార్థులు మాస్ కాపీ చేస్తున్నారు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తర ప్రదేశ్ లో UPSC (యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్) పరీక్షలో మాస్ కాపీ చేస్తున్న విద్యార్థుల వీడియో.
ఫాక్ట్ (Fact): ఈ వీడియో UPSC సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షలకు సంబందించినది కాదు. ఇది ఉత్తర ప్రదేశ్ లో బారాబంకి దగ్గర ఉన్న సిటీ లా కాలేజ్ లో LLB పరీక్షకి సంబంధించింది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో  సిటీ లా కాలేజ్, బారాబంకిలో మాస్ కాపీయింగ్ సంఘటన జరుగుతున్నట్టు పేర్కొన్నారు. ఈ వివరాలతో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా ఈ సంఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన కొన్ని వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) లభించాయి.
ఈటీవీ భారత్ కథనం ప్రకారం ఉత్తర ప్రదేశ్ కి చెందిన TRC లా కాలేజ్ లో లా చదువుతున్న శివమ్ సింగ్ అనే విద్యార్ధి  ఈ వీడియో తీసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో ద్వారా సిటీ లా కాలేజ్, బారాబంకిలో జరుగుతున్న LLB పరీక్షలో విద్యార్థులు మాస్ కాపీ చేస్తున్నారని బయటపెట్టాడు. ఇంటర్నెట్ లో ఈ వీడియో విస్తృతంగా వైరల్ అవడంతో, అవధ్ యూనివర్సిటీ వైస్-ఛాన్సలర్, ప్రొఫెసర్ ప్రతిభ గోయల్ ఈ సంఘటనను విచారించడానికి ఒక ఇన్వెస్టిగేషన్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు.
అధికారులు వెంటనే విచారణ జరిపి పరీక్షలో కాపీ చేసినందుకు 26 విద్యార్థులని అదుపులోకి తీసుకున్నారు, అలానే, సెకండ్ షిఫ్ట్ పరీక్షలో కాపీ చేస్తున్న 12 మంది అవధ్ కాలేజ్ విద్యార్థులను, 25 మంది TRC కాలేజీ విద్యార్థులను కూడా అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
చివరగా, LLB పరీక్షలోవిద్యార్థులు మాస్ కాపీ చేస్తున్న వీడియోని ఉత్తర ప్రదేశ్ లో UPSC పరీక్షలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
తనను ఆపినందుకు వీడియోలో పోలీసులను తిడుతున్న వ్యక్తి యొక్క మానసిక పరిస్థితి సరిగ్గా లేదని పోలీసువారు తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 1, 2020
‘మొత్తం పోలీస్ స్టేషన్ బాంబుతో లేపేస్తానని లంగర్‌హౌస్ దగ్గర పోలీసులకే వార్నింగ్ ఇస్తున్న కాషాయ ఉగ్రవాది’ అని చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
లాక్ డౌన్ లో తన బండిని ఆపినందుకు లంగర్‌హౌస్ దగ్గర పోలీసులకు వార్నింగ్ ఇస్తున్న కాషాయ ఉగ్రవాది వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో పోలీసులను తిడుతున్న వ్యక్తి యొక్క మానసిక పరిస్థితి సరిగ్గా లేదని, గతంలో అతను ఎర్రగడ్డ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందాడని ‘SHO Langer House’ పోలీసు వారు ట్వీట్ చేసారు. పోస్ట్ లో కాషాయ ఉగ్రవాది అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్టులోని వీడియో వైరల్ అవ్వడంతో ‘SHO Langer House’ పోలీసు వారు ఆ ఘటన పై వివరణ ఇస్తూ తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్వీట్లు పెట్టారు. 30 ఏప్రిల్ 2020  పొద్దున ఏడు గంటలకు ఒక వ్యక్తి మాస్క్ మరియు హెల్మెట్ లేకుండా లంగర్‌హౌస్ వైపు వెళ్తుంటే పోలీసులు ఆపారని, తనను ఆపినందుకు ఆ వ్యక్తి పోలీసువారిని తిట్టడం మొదలుపెట్టడంతో అతనిని అదుపులోకి తీసుకున్నామని పోలీసువారు ట్వీట్ చేసారు. అయితే, అతని గురించి ఎంక్వయిరీ చేయగా, అతనికి మానసిక పరిస్థితి సరిగ్గా లేదని, గతంలో అతను ఎర్రగడ్డ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందాడని తెలిసినట్టుగా వారు తెలిపారు. ఇదే విషయాన్ని చెప్తూ, ‘Hyderabad City Police’ వారు కూడా ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసారు.
(3/3) aged about 45 years, Occ: Labour, R/o. H. No: 5-21, Himayath Sagar, Gandipet. The same was informed to his family members and through them it came in light that he is mentally unsound and undergone treatment at Erragadda hospital, presently he is at home Under Observation pic.twitter.com/Fmf4TBsiIC
చివరగా, తనను ఆపినందుకు వీడియోలో పోలీసులను తిడుతున్న వ్యక్తి యొక్క మానసిక పరిస్థితి సరిగ్గా లేదని పోలీసువారు తెలిపారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
హల్‌కట్టా షరీఫ్ దర్గా యాత్రికుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక రైలుకు ముస్లింలు దర్గా చిత్రాలతో అలంకరణ చేస్తున్న వీడియోని తప్పుడు కథనంతో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2023
హైదరాబాద్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వెళ్ళే రైలును ముస్లింలు దర్గా బోర్డులతో ముస్తాబు చేసిన దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వెళ్ళే రైలును ముస్లింలు దర్గా బోర్డులతో అలంకరించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కర్ణాటక కాలబురగి జిల్లాలోని హల్‌కట్టా షరీఫ్ దర్గాలో హజరత్ ఖ్వాజా సయ్యద్ మహమ్మద్ బాదేశ ఖ్వాద్రి చిస్తి యమని 43వ వార్షికోత్సవాల సందర్భంగా హైదరాబాద్ నుండి వాడి జంక్షన్ వరకు ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక రైలుకు యాత్రికులు అలంకరణ చేసిన దృశ్యాలను ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. చార్ ధామ్ యాత్ర మరియు గంగ పుష్కారాల సందర్భంగా కూడా భారతీయ రైల్వే ప్రత్యేక రైలులను ఏర్పాటు చేసింది. వీడియోలోని రైలు హైదరాబాద్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వెళ్ళడం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, మరొక రైలుని ఇదే తరహాలో అలంకరించిన వీడియో ఒకటి దొరికింది. హల్‌కట్టా షరీఫ్‌కి వెళుతున్న రైలును దర్గా చిత్రాలతో అలంకరించిన దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, వీడియోలోని అదే రైలు దృశ్యాలని చూపిస్తున్న వీడియోని 02 ఆగస్టు 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. హజరత్ ఖ్వాజా సయ్యద్ మహమ్మద్ బాదేశ ఖ్వాద్రి చిస్తి యమని 43వ వార్షికోత్సవాల వేడుకల దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేశారు.
హజరత్ ఖ్వాజా సయ్యద్ మహమ్మద్ బాదేశ ఖ్వాద్రి చిస్తి యమని 43వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా హల్‌కట్టా షరీఫ్ దర్గాకు వెళ్ళే యాత్రికుల కోసం దక్షిణ మధ్య రైల్వే (SCR) 01 ఆగస్టు 2023 నాడు హైదరాబాద్ నుండి వాడి జంక్షన్ వరకు ప్రత్యేకంగా నాలుగు స్పెషల్  రైలులను ఏర్పాటు చేసినట్టు తెలిసింది. హల్‌కట్టా షరీఫ్ కర్ణాటక రాష్ట్రం కాలబురాగి జిల్లాలో ఉంది. ఇవే రైలు దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోని ఇదే విషయం రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘గుల్బర్గా టైమ్స్’ ఇటీవల పబ్లిష్ చేసింది.
ప్రతి సంవత్సరం హల్‌కట్టా షరీఫ్‌కు వెళ్ళే యాత్రికుల కోసం దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఇదే విధంగా ప్రత్యేక రైలులను ఏర్పాటు చేస్తూ వస్తుంది. ఈ ప్రత్యేక రైలులకు యాత్రికులు దర్గా బోర్డులు మరియు ఇతర ప్లకార్డులు తగిలించి అలంకరిస్తారు. హల్‌కట్టా షరీఫ్‌కు వెళ్ళే ప్రత్యేక  రైలులను దర్గా బోర్డులతో అలంకరించిన పాత వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చార్ ధామ్ యాత్ర మరియు గంగ పుష్కారాల సందర్భంగా కూడా భారతీయ రైల్వే ప్రత్యేక రైలులను ఏర్పాటు చేసింది. పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు వీడియోలోని రైలు హైదరాబాద్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వెళ్ళడం లేదు.
చివరగా, హల్‌కట్టా షరీఫ్ దర్గాకు ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక రైలుకు యాత్రికులు అలంకరణ చేస్తున్న వీడియోని ముస్లింలు హైదరాబాద్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వెళ్ళే రైలును దర్గా బోర్డులతో అలంకరించిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 3, 2023


text:
‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ సభలో ప్రధాని మోదీని ప్రశంసిస్తున్న వీడియోని బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో తీసినదిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 12, 2021
బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ సభ్యులు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తుండగా స్టాండింగ్ ఓవేషన్ చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో ఈ గౌరవం అందుకున్న మొట్టమొదటి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తుండగా సభ్యులు స్టాండింగ్ ఓవేషన్ చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తున్నది యూఎస్ క్యాపిటల్ భవనంలో, బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో కాదు. 2016లో ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ జాయింట్ సెషన్ లో  భాగంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తుండగా, యూఎస్ కాంగ్రెస్ సభ్యులు ఇలా లేచి చప్పట్లు కొట్టారు. 2015లో నరేంద్ర మోదీ బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ సభలో ఇచ్చిన ప్రసంగానికి కూడా అక్కడి సభ్యులు స్టాండింగ్ ఓవేషన్ ఇచ్చారు. కాని, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకు సంబంధించింది కాదు. అంతే కాదు, ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ లో ప్రసంగం చేసిన వారిలో మోదీ మొదటివారు కాదు. ఇంతకు ముందు ఐదుగురు ప్రధానులు కూడా ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ లో ప్రసంగం చేసి స్టాండింగ్ ఒవేషన్ పొందారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘The Quint’ న్యూస్ సంస్థ 09 జూన్ 2016 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ జాయింట్ సెషన్లో  ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తుండగా కాంగ్రెస్ సభ్యులు లేచి స్టాండింగ్ ఓవేషన్ ఇస్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. దీన్ని బట్టి, ఈ వీడియోలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రసంగిస్తున్నది వాషింగ్టన్ లోని యూఎస్ క్యాపిటల్ భవనంలో అని తెలిసింది. ఇదే విషయాన్ని  రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘Times Now’ న్యూస్ సంస్థ కూడా ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని పబ్లిష్ చేసింది.
‘08 జూన్ 2016’ నాడు యూఎస్ క్యాపిటల్ భవనంలో తాను ఇచ్చిన ప్రసంగం యొక్క వీడియోని, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసారు. ఈ ప్రసంగం యొక్క వీడియోలని ‘Rajya Sabha TV’ మరియు ‘AFP’ న్యూస్ సంస్థలు కూడా తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2015లో బ్రిటన్ పర్యటనలో భాగంగా భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ బ్రిటిష్ పార్లమెంటు సభలో ప్రసంగం ఇచ్చారు. బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో నరేంద్ర మోదీ ఇచ్చిన ఈ ప్రసంగానికి అక్కడి సభ్యులు నిలబడి చప్పట్లు కొట్టారు. బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో ఈ ఘనత అందుకున్న మొట్టమొదటి భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీయే అయినప్పటికి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి సంబంధించింది కాదు.
అంతే కాదు, ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ లో ప్రసంగం చేసిన వారిలో మోదీ మొదటివారు కాదు. ఇంతకు ముందు ఐదుగురు ప్రధానులు కూడా ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ లో ప్రసంగం చేసి స్టాండింగ్ ఒవేషన్ పొందారు.
చివరగా, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ‘యూఎస్ కాంగ్రెస్’ సభలో ప్రసంగిస్తుండగా సభ్యులు లేచి చప్పట్లు కొడుతున్న వీడియోని బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో తీసినదిగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
తెనాలి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి వీడియోని వరంగల్ MGM ఆసుపత్రి దుఃస్థితి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 4, 2020
ఆసుపత్రి ముందు నిరసన చేస్తున్న నర్సుల వీడియోని చూపిస్తూ వరంగల్ లోని MGM ఆసుపత్రి పరిస్థితి ఇది, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. వీడియోలో ఒక నర్స్ పేషెంట్స్ కి చికిత్స చేయడానికి హాస్పిటల్ లో తమకు సరిపడా పీపీఈ కిట్లు, గ్లోవ్స్, మాస్కులు లేవని ఇంకా హాస్పిటల్ లో కావలసినంత సిబ్బంది కూడా లేరని చెప్తుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వరంగల్ లోని MGM ఆసుపత్రి దుఃస్థితిని వివరిస్తున్న నర్స్ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆసుపత్రి ముందు నర్సులు నిరసన తెలుపుతున్న ఈ వీడియో వరంగల్ లోని MGM ఆసుపత్రికి సంబంధించినది కాదు. అది ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని తెనాలి ప్రభుత్వ హాస్పిటల్ లో జరిగిన ఘటనది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాల ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికగా, ‘ETV Andhra Pradesh’ వారి న్యూస్ వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. ఆ న్యూస్ వీడియో ద్వారా, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా తెనాలి ప్రభుత్వ హాస్పిటల్ లో సరైన సదుపాయాలు లేకపోవడంతో నర్సులు మరియు వైద్య సిబ్బంది హాస్పిటల్ బయట ఆందోళన చేసినట్లుగా తెలిసింది. అదే విషయాన్ని ‘HMTV News’ ప్రసారం చేసిన న్యూస్ వీడియో ద్వారా కూడా తెలుసుకోవాచ్చు.
తెనాలి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో నర్సుల ఆందోళనకి సంబంధించిన మరికొన్ని న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తెనాలి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో నర్సులు ఆందోళన చేస్తున్న వీడియోని చూపిస్తూ వరంగల్ లోని MGM ఆసుపత్రి దుఃస్థితి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 4, 2020


text:
పాకిస్తాన్‌కి సంబంధించిన వీడియోని హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2021
హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఇటీవల భారీ వరదలు చోటుచేసుకున్న నేపథ్యంలో, టూరిస్టులు ప్రాణబయంతో స్వస్థలాలకి ప్రయాణించడంతో ఈ ట్రాఫిక్ జామ్ జరిగినట్టు పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకున్న భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, పాకిస్తాన్ దేశంలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ఇద్-ఉల్-అదా పండగ సెలవుల సందర్భంగా వేలాది మంది పాకిస్తాన్ టూరిస్టులు మాన్సేహ్ర జిల్లాలోని కఘన్ వ్యాలీలో పర్యటించారు. ఈ క్రమంలో మాన్సేహ్ర-నరాన్-జల్క్హాడ్ రోడ్డు పై వేలాది వాహనాలు గుమిగూడి భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ చోటుచేసుకుంది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న ట్రాఫిక్ జామ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సీర్ర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని పాకిస్తాన్ దేశానికి చెందిన ‘ARY’ న్యూస్ ఛానల్ 26 జూలై 2021 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పాకిస్తాన్ దేశంలోని కఘన్ వ్యాలీ సమీపంలో ఈ భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ చోటుచేసుకున్నట్టు వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసారు. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పాకిస్తాన్ దేశానికి సంబంధించిన పలు న్యూస్ సంస్థలు, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలని తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పాకిస్తాన్‌లో ఇద్-ఉల్-అదా పండగ సెలవుల సందర్భంగా వేలాది మంది టూరిస్టులు మాన్సేహ్ర జిల్లాలోని కఘన్ వ్యాలీలో పర్యటించారు. ఈ క్రమంలో మాన్సేహ్ర-నరాన్-జల్క్హాడ్ రోడ్డు పై భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ చోటుచేసుకుంది. సుమారు 700,000 వాహనాలు ఈ ట్రాఫిక్ జాములో ఇరుక్కపోయినట్టు పలు న్యూస్ ఆర్టికల్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి. ఆ అర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఈ ట్రాఫిక్ జామ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవడంతో,  వీడియోలో కనిపిస్తున్న ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలు హిమాచల్ ప్రదేశ్‌కి సంబంధించినవి కావని స్పష్టం చేస్తూ హిమాచల్ ప్రదేశ్ పోలీసులు తమ ఫేస్బుక్ పోస్ట్ ద్వారా తెలిపారు.
చివరగా, పాకిస్తాన్‌కి సంబంధించిన వీడియోని హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకున్న భారీ ట్రాఫిక్ జామ్ దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2022లో వారణాసిలో ట్రైనింగ్ EVMల తరలింపును అడ్డుకున్న వీడియోను 2024 లోక్ సభ ఎన్నికలలో మధ్య ప్రదేశ్‌లో EVMలను దొంగిలిస్తున్న బీజేపీ కార్యకర్తలు అని షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 17, 2024
2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మధ్య ప్రదేశ్‌లో ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్లని (EVMలను) వ్యాన్‌లో దొంగలించి తీసుకెళ్తున్న బీజేపీ కార్యకర్తలు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియోను సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో, మధ్య ప్రదేశ్‌లోఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్లని (EVMలను) వ్యాన్‌లో దొంగలించి తీసుకెళ్తున్న బీజేపీ కార్యకర్తలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలోని సంఘటన 2022లో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో వారణాసిలో జరిగింది, 2024 మధ్య ప్రదేశ్ లోక్ సభ ఎన్నికలకు సంబంధం లేదు. వాహనంలో తీసుకెళ్తున్న EVMలు అధికారుల శిక్షణ కోసం వాడే ట్రైనింగ్ EVMలని, అవి ఎన్నికలలో ఉపయోగించినవి కాదని సీఈవో ఆఫీస్ (ఉత్తరప్రదేశ్), వారణాసి డీఎం స్పష్టం చేసారు. అంతేకాక, EVMలపై ఉన్న పసుపు రంగు స్టిక్కర్ల మీద ‘Training/Awareness EVM’ అని పేర్కొని ఉంది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే ఇదే సంఘటనకు సంబంధించి ఎక్కువ నిడివితో ఉన్న వీడియో లభించింది. ఈ వీడియోను 8 మార్చ్ 2022న ఒక సోషల్ మీడియా యూసర్  ఫేస్‌బుక్‌లో పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఈ సంఘటన వారణాసిలో జరిగినట్టు పేర్కొన్నారు.
ఈ  సమాచారంతో ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే ఈ సంఘటనకు సంబంధించి ఎన్డీటీవీ 8 మార్చ్ 2022న ప్రచురించిన వీడియో రిపోర్ట్ లభించింది. ఈ రిపోర్టులో సమాజ్ వాదీ పార్టీ అధినేత అఖిలేష్ యాదవ్ ఓట్లను లెక్కించే రెండు రోజుల ముందు వారణాసిలోని ఒక కౌంటింగ్ సెంటర్ నుండి బీజేపీ ప్రభుత్వం EVMలను దొంగిలించిందని ఆరోపించారు.
అయితే, ఓట్లను లెక్కించే అధికారులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు తీసుకెళ్తున్న ట్రైనింగ్ EVMలను కొంతమంది రాజకీయ నాయకులు ఆపి ఇవి ఎన్నికలలో వినియోగించిన EVMలు అని ప్రచారం చేస్తున్నారని, ఈ EVMలను కేవలం అధికారులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు తీసుకెళ్తున్నారని CEO ఆఫీస్ (ఉత్తర్ ప్రదేశ్)  మరియు వారణాసి DM స్పష్టం చేసారు.
Later a huge crowd gathered. All officers came here, they tried to explain to them but due to the crowd now all candidates and chiefs of political parties have been called for their satisfaction that the EVMs that were being taken, were for training purpose only: Varanasi DM pic.twitter.com/hRQH5tmun8
అంతేకాక, ఈ సంఘటనకు సంబంధించి మాకు లభించిన పూర్తి వీడియోలో కూడా EVMలపై ఉన్న పసుపు రంగు స్టిక్కర్ల మీద ‘Training/Awareness EVM’ అని ఉండడం గమనించాం. ‘మాన్యువల్ ఆన్ ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ అండ్ VVPAT’ (2020) డాక్యుమెంట్‌లో, ‘ట్రయినింగ్ మరియు అవేర్‌నెస్’ అనే చాప్టర్ కింద, “అలాంటి EVMలు మరియు VVPATలపై “‘ట్రయినింగ్/ అవేర్‌నెస్’” అని ఉండే పసుపు రంగు స్టిక్కర్‌ను అతికించండి” అని పేర్కొన్నారు.
ఇండియన్ ఎక్ష్ప్రెస్స్ వారి కథనంలో అఖిలేష్ యాదవ్ EVMలను అధికారులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు తీసుకెళ్తుంటే, ఆ విషయాన్ని ఎన్నికలలో పాల్గొన్న అభ్యర్థులకు ఎందుకు ముందే చెప్పలేదని ప్రశ్నించారు. ‘మాన్యువల్ ఆన్ ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ మరియు VVPAT’ (2019) డాక్యుమెంట్ ప్రకారం, “(iii) వేర్‌హౌస్ నుండి ఈవీఎంలు/వీవీప్యాట్‌లను శిక్షణ మరియు అవగాహన కోసం బయటకు తీస్తే, వేర్‌హౌస్‌ని తెరిచి మరియు సీల్ చేసే ప్రక్రియను చూసేందుకు రాజకీయ పార్టీలను తప్పనిసరిగా ఆహ్వానించాలి. ఈ మొత్తం ప్రక్రియను వీడియో తీయాలి. (iv) అటువంటి EVMలు మరియు VVPATల జాబితాను జాతీయ మరియు రాష్ట్ర గుర్తింపు పొందిన రాజకీయ పార్టీలకు ఇవ్వబడుతుంది. అభ్యర్థులు/వారి ఏజెంట్లు ఖరారు అయ్యాక ఈ జాబితాను వారికి  కూడా ఇవ్వడం జరుగుతుంది. (v) అవగాహన/శిక్షణ షెడ్యూల్ కి సంబంధించిన వివరాలను గుర్తింపు పొందిన జాతీయ/రాష్ట్ర రాజకీయ పార్టీలకు ఇస్తారు.” EVMల శిక్షణ/అవేర్‌నెస్ కు సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలను ఈ డాక్యుమెంట్‌లో చూడవచ్చు.
ఎన్డీటీవీ రిపోర్ట్ ప్రకారం వారణాసి కమీషనర్ దీపక్ అగర్వాల్ కూడా EVMలను తరలించే  ప్రోటోకాల్ లో లోపం జరిగినట్టు అంగీకరించారు. కానీ, అవి అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వినియోగించిన EVMలు కాదని ఆయన స్పష్టం చేసారు. ఈ విషయం ఫై ఆయన మాట్లాడిన వీడియోను సమాజ్ వాదీ పార్టీ చేసిన ట్వీట్ లో చూడవచ్చు. అంతేకాక, EVMలను తరలించే ప్రక్రియలో నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించినందుకు EVM ఇన్‌ఛార్జ్, అదనపు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ నళినీ కాంత్ సింగ్‌ను ECI సస్పెండ్ చేసినట్టు వార్తా కథనాల్లో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) చూడవచ్చు.
EVM मूवमेंट में चुनाव आयोग के  प्रोटोकॉल का पालन नहीं किया गया- कमिश्नर वाराणसी
कई जिलों में ईवीएम में हेरा-फेरी की जानकारी प्राप्त हो रही है। ये किसके इशारे पर हो रहा है? क्या अधिकारियों पर सीएम ऑफिस से दबाव बनाया जा रहा है?
चुनाव आयोग कृपया स्पष्ट करे @ECISVEEP @ceoup pic.twitter.com/D71xr8h8Tu
చివరగా, 2022లో వారణాసిలో ట్రైనింగ్ EVMల తరలింపును అడ్డుకున్న వీడియోను 2024 లోక్ సభ ఎన్నికలలో మధ్య ప్రదేశ్‌లో EVMలను దొంగిలిస్తున్న బీజేపీ కార్యకర్తలు అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఫ్రాన్స్ ప్రజలు రగ్బీ ఛాంపియన్స్‌ను స్వాగతిస్తున్న వీడియోని యూట్యూబర్ హర్ష సాయి అభిమానులంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 13, 2023
భారీ జనంతో నిండిన ఒక వీధి యొక్క వీడియోను యూట్యూబర్ హర్ష సాయి అభిమానులు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారీగా తరలివచ్చిన యూట్యూబర్ హర్ష సాయి అభిమానులతో వీధులు నిండిపోయిన వీడియో.
ఫాక్ట్: 2023లో ఫ్రెంచ్ రగ్బీ జట్టు స్టెడ్ రోచెలాయిస్, ఐర్లాండ్ జట్టు అయిన లీన్‌స్టర్ పై ఛాంపియన్స్ కప్‌ను గెలుచుకుంది. ఆ సందర్బంగా, ఫ్రాన్సులో ఉన్న ‘లా రోచెల్’ నగరంలో  రగ్బీ ఛాంపియన్స్‌ను ప్రజలు స్వాగతిస్తున్న వీడియో ఇది. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ దృశ్యాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా,  ఈ వీడియోను ఒక వ్యక్తి టిక్ టాక్ లో పోస్ట్ చెయ్యడం గమనించాం. ఆ పోస్టులో ‘పాత ఓడరేవులో ఛాంపియన్ల రాయల్ వ్యూ! ఛాంపియన్లు వచ్చినప్పుడు లా రోషెల్ పాత ఓడరేవు యొక్క అద్భుతమైన వీక్షణ. గత రాత్రి లీన్‌స్టర్ రగ్బీతో జరిగిన ఛాంపియన్స్ కప్ ఫైనల్‌లో అసాధారణ విజయం సాధించినందుకు స్టేడ్ రోచెలాయిస్‌కు అభినందనలు! డబ్లిన్‌లోని అవివా స్టేడియంలో వారి ప్రదర్శన మన జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోతుంది.’ అని ఉంది.
దీన్ని ఆధారంగా తీసుకొని ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, వార్త పత్రికలు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మరియు యూట్యూబ్ వీడియో ద్వారా ఇది ఫ్రాన్సులో ఉన్న లా రోచెల్ అనే నగరంలో మే 2023 లోని దృశ్యం అని తెలిసింది. ఫ్రెంచ్ రగ్బీ జట్టు, స్టెడ్  రోచెలాయిస్ ఐర్లాండ్‌కు చెందిన లీన్‌స్టర్ జట్టుపై రగ్బీ ఛాంపియన్స్ కప్‌ను గెలుచుకుంది. ఆ సందర్బంగా, ఓడరేవు నగరమైన లా రోచెల్‌లో దాదాపు సగం మంది ఛాంపియన్స్, కప్పు విజేతలను ఇంటికి ఇలా స్వాగతించారు.
చివరిగా, ఫ్రాన్స్ ప్రజలు రగ్బీ ఛాంపియన్స్‌ను స్వాగతిస్తున్న వీడియోని యూట్యూబర్ హర్ష సాయి అభిమానులంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 13, 2023


text:
పాకిస్తాన్ ని సపోర్ట్ చేస్తూ సిక్కులు నినాదాలు చేస్తున్న ఈ సంఘటన అమెరికాలో జరిగింది, భారత దేశంలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 14, 2020
పంజాబ్ ఢిల్లీ సరిహద్దులో జరిగే ధర్నాలో రైతులు ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్’ ‘ఇమ్రాన్ ఖాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. కొత్తగా అమలులోకి తెచ్చిన వ్యవసాయ బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ రైతులు దేశవ్యాప్తంగా నిరసన చేస్తున్న నేపధ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పంజాబ్ ఢిల్లీ సరిహద్దులో జరిగే ధర్నాలో రైతులు ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్’ ‘ఇమ్రాన్ ఖాన్ జిందాబాద్’ నినాదాలు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో భారత దేశంలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించినది కాదు. ఇదే వీడియో సోషల్ మీడియా లో 2019 నుంచి ప్రచారంలో ఉంది. అమెరికాలో నివసిస్తున్న కొంతమంది సిక్కులు పాకిస్తాన్ దేశాన్ని సపోర్ట్ చేస్తూ ‘ఖలిస్తాన్ జిందాబాద్’ ‘ఇమ్రాన్ ఖాన్ జిందాబాద్’ అనే నినాదాలతో ఒక ర్యాలీ  నిర్వహించారు. ఈ వీడియో ఆ ర్యాలీకి సంబంధించినది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఒక యూసర్ ‘08 డిసెంబర్ 2020’ నాడు యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘Sikhs in America chanted Long live Imran Khan’ అనే టైటిల్ తో ఈ వీడియోని ఆ యూసర్ యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన అదే వీడియోని పాకిస్తాన్ కి చెందిన ‘Siasat.pk’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ తమ ట్వీట్ లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. అమెరికా లో నివసిస్తున్న సిక్కులు పాకిస్తాన్ దేశాన్ని సపోర్ట్ చేస్తూ ‘Long Live Imran Khan, Punjab will become Khalistan and Kashmir becomes Pakistan’ అనే నినాదాలు చేసినట్టు ఈ ట్వీట్ లో పేర్కొనారు.
ఇదే వీడియోని పాకిస్తాన్ సినియర్ నాయకుడు, పంజాబ్ రాష్ట్ర ఆహార మంత్రీ, అబ్దుల్ ఆలిమ్ ఖాన్ తన ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసారు. అమెరికా లో నివసిస్తున్న సిక్కులు, పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రీ ఇమ్రాన్ ఖాన్ ని సపోర్ట్ చేస్తూన్న దృశ్యాలని తన పోస్టులో తెలిపారు.
ఈ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ వీడియో 2019 నుండి సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అవుతున్నట్టు తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో భారత దేశంలో రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా,  అమెరికా దేశంలో పాకిస్తాన్ ని సపోర్ట్ చేస్తూ సిక్కులు నిర్వహించిన ఆందోళన  వీడియోని  భారత దేశంలో రైతుల చేస్తున్న ఆందోళనలగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 14, 2020


text:
గత సంవత్సరం కేరళలో CAA & NRCలకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల వీడియోని త్రిపుర మత ఘర్షణలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 8, 2021
ఇటీవల త్రిపురలో మత ఘర్షణలు జరిగిన నేపథ్యంలో త్రిపుర ముస్లింలకు మద్దతుగా కేరళ ముస్లింలు ర్యాలీ నిర్వహించారంటూ ఒక వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: త్రిపుర ముస్లింలకు మద్దతుగా కేరళలోని ముస్లింలు నిర్వహించిన ర్యాలీకి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో జనవరి 2020లో కేరళలోని మనర్కాడ్‌లో  CAA & NRCకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించింది. ఈ వీడియోని పలు మలయాళీ వార్తా సంస్థలు కూడా గత సంవత్సరం రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ వీడియోకి ఇటీవల త్రిపురలో జరిగిన మత ఘర్షణలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోకి సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా వైరల్ అవుతున్న వీడియో యొక్క ఎక్కువ నిడివిగల వెర్షన్ షేర్ చేసిన ఒక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ పోస్టు మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోని 03 జనవరి 2020న షేర్ చేయగా, పోస్టులో పేర్కొన్న హ్యాష్‌ట్యాగ్‌ల (#rejectnrc #rejectcaa #Mannarkkad) ప్రకారం వీడియోలోని విజువల్స్ కేరళలోని మనర్కాడ్‌లో గత సంవత్సరం జరిగిన CAA & NRC వ్యతిరేక నిరసనలకు సంబంధించిందని అర్ధమవుతుంది.
అలాగే వీడియోలో నిరసనకారులు ప్రదర్శించిన బ్యానర్‌పై ‘Constitutional Protection Rally’ మరియు ‘03 January 2020’ అని రాసి ఉండడం చూడొచ్చు.
పైగా ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వీడియోలో 9:55 -10:27 టైంలో నిరసనకారులు ఒక అంబులన్స్‌కి దారి ఇవ్వడం చూడొచ్చు. ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వార్తా కథనాల కోసం వెతికినప్పుడు, నిరసనకారులు అంబులన్స్‌కి దారిచ్చిన ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన మలయాళీ వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం జనవరి 2020లో ప్రచురించగా, కథనంలో చెప్తున్నదాని ప్రకారం ఈ ఘటన పాలక్కడ్‌లోని మనర్కాడ్‌లో CAA & NRC వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేస్తున్నప్పుడు జరిగింది. దీన్నిబట్టి వైరల్ అవుతున్న వీడియో 2020లో కేరళలో CAA & NRCకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిందని, ఈ వీడియోకి ఇటీవల త్రిపురలో జరిగిన మత ఘర్షణలకు ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
మనర్కాడ్ లైవ్ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో వైరల్ అవుతున్న వీడియోకి సంబంధించిన ఇంకొక వెర్షన్ చూడొచ్చు. ఈ వీడియోలో వైరల్ వీడియో, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వీడియోని పోలిన విజువల్స్ చూడొచ్చు. ఐతే ఈ వీడియో వివరణ కూడా ఇది మనర్కాడ్‌లో CAA & NRCకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిందనే చెప్తుంది.
చివరగా, గత సంవత్సరం కేరళలో CAA & NRCలకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిన వీడియోని త్రిపుర మత ఘర్షణలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 8, 2021


text:
ఖతార్ లో పాలస్తీనాకి మద్దతుగా జరిగిన నిరసనల వీడియోని కేరళలోని వాయనాడ్ లో జరిగిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 23, 2021
ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా మధ్య దాడులు జరిగిన నేపథ్యంలో కొందరు వ్యక్తులు ‘Free Palestine’ అని రాసి ఉన్న ప్లకార్డ్స్ తో మలయాళంలో నినాదాలు చేస్తున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ, ఈ వీడియో కేరళలో రాహుల్ గాంధీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వాయనాడ్ ప్రాంతంలో పాలస్తీనాకి అనుకూలంగా జరిగిన నిరసనలకి సంబంధించిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళలో రాహుల్ గాంధీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వాయనాడ్ ప్రాంతంలో పాలస్తీనాకి అనుకూలంగా జరిగిన నిరసనలకి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో ఖతార్ లోని ‘ఇమామ్ ముహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్వాహాబ్’ మసీదు దగ్గర వివిధ దేశాలకు చెందిన ప్రజలు పాలస్తీనాకి మద్దతుగా నినాదాలు చేస్తూ నిరసనలు చేసిన సంఘటనకు సంబంధించింది. ఈ నిరసలకు సంబంధించి అనేక వార్తా సంస్థలు కథనాలను ప్రచురించాయి. ఈ వీడియోకి కేరళలోని వాయనాడ్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఖతార్ లో పాలస్తీనాకి మద్దతుగా జరిగిన నిరసనలను రిపోర్ట్ చేసిన ఒక మలయాళీ న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో నిరసనలు జరుగుతున్న ప్రాంతంలో లైట్స్ తో వెలుగుతున్న స్తంభం, పోస్టులోని వీడియోలో నిరసనకారుల వెనకాల కనిపిస్తున్న స్తంభం ఒకేలా ఉండడం గమనించొచ్చు.
ఈ న్యూస్ వీడియో ఆధారంగా కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఖతార్ లో పాలస్తీనాకి మద్దతుగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించి ‘గల్ఫ్ మలయాళీ’ అనే మలయాళీ న్యూస్ పోర్టల్ తమ ఛానల్ లో అప్లోడ్ చేసిన వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో పోస్టులోని వీడియో క్లిప్ కూడా ఉండడం గమనించొచ్చు. ఐతే ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరణ ప్రకారం ఈ వీడియో  ఖతార్ లో పాలస్తీనాకి మద్దతుగా మలయాళీలు నినాదాలు చేస్తూ నిరసన తెలిపిన సందర్భానిది.
ఈ నిరసనలకు సంబంధించి మరొక వార్తా కథనం ప్రకారం పాలస్తీనా ప్రజలకు సంఘీభావం తెలిపేందుకు వివిధ దేశాలకు చెందిన వేలాది మంది ప్రజలు ‘ఇమామ్ ముహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్వాహాబ్’ మసీదు కూడలిలో గుమిగూడారు. ఈ నిరసనలకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
‘ఇమామ్ ముహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్వాహాబ్’ యొక్క ఫోటోలలో కూడా పోస్టులోని వీడియో ఉన్న స్తంభం చూడొచ్చు. పైగా కేరళలోని వాయనాడ్ లో పాలస్తీనాకి సంఘీభావం తెలుపుతూ నిరసనలు జరిగినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు అందుబాటులో లేవు. కాబట్టి పైన తెలిపిన వివరాల ప్రకారం పోస్టులోని వీడియో ఖతార్ లో జరిగిన నిరసనలకి సంబంధించిందని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఖతార్ లో పాలస్తీనాకి మద్దతుగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిన వీడియోని కేరళలోని వాయనాడ్ లో జరిగిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
మృతదేహాలతో ఉన్న రాయ్‌పుర్ అంబేద్కర్ ఆసుపత్రి వీడియోని, హైదరాబాద్ గాంధీ ఆసుపత్రి వీడియో అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2021
‘కరోనా తో చనిపోయిన మృతదేహాలతో గాంధీ ఆసుపత్రి హైదరాబాద్’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్-19 వల్ల చనిపోయిన వారి మృతదేహాలతో నిండిపోయిన హైదరాబాద్ గాంధీ ఆసుపత్రి వీడియో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని వీడియో హైదరాబాద్ గాంధీ ఆసుపత్రికి సంబంధించింది కాదు. వీడియోలో ఉన్నది ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని రాయ్‌పుర్‌లో ఉన్న అంబేద్కర్ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని గత వారం రోజుల్లో చాలా వార్తా సంస్థలు ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. అయితే, అది పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు హైదరాబాద్ గాంధీ ఆసుపత్రి వీడియో కాదు. వీడియోలో ఉన్నది ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని రాయ్‌పుర్‌లో ఉన్న అంబేద్కర్ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి అని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
రాయ్‌పుర్ అంబేద్కర్ ఆసుపత్రి లో మృతిదేహాల కి సంబంధించి ‘ANI’ సంస్థ వారు 13 ఏప్రిల్ 2021 న పెట్టిన ట్వీట్లను ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
తెలంగాణ కి సంబంధించిన కోవిడ్-19 అధికారిక వివరాలు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అధికారిక లెక్కల ప్రకారం 15 ఏప్రిల్ 2020 రోజున (రాత్రి ఎనిమిది గంటల వరకు) తొమ్మిది మంది కోవిడ్-19 ద్వారా చనిపోయారు.
చివరగా, మృతదేహాలతో ఉన్న రాయ్‌పుర్ అంబేద్కర్ ఆసుపత్రి వీడియోని, హైదరాబాద్ గాంధీ ఆసుపత్రిగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
శ్రీనగర్‌లో జరిగిన రామనవమి వేడుకల వీడియోని పాకిస్థాన్‌కు చెందినదిగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2023
పాకిస్థాన్‌లో జరిగిన రామనవమి పండుగ వేడుకలకు సంబంధించినది అంటూ ఒక ఊరేగింపు వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు ఈ వీడియో వెనుక నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్తాన్‌లో జరిగిన రామ నవమి వేడుకల వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో వీడియో ఈ సంవత్సరం శ్రీరామ నవమి సందర్భంగా శ్రీనగర్‌లో కాశ్మీరీ పండిట్లు చేపట్టిన ‘శోభా యాత్ర’ ఊరేగింపుకు సంబందించినది. కావున పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు
పోస్టులో చెప్తున్నట్లుగా ఈ వీడియో పాకిస్థాన్లో జరిగిన రామనవమి వేడుకలకి సంబందించినదా కాదా అని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్ లో వెతికితే, వైరల్ విజువల్స్‌ను కలిగి ఉన్న ఎటువంటి మీడియా కథనాలు లభించలేదు. తర్వాత ఈ వీడియో యొక్క కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లను గూగుల్ లెన్స్ ద్వారా రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, వీడియో యొక్క కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లలో ఒకదానిపై ఉర్దూలో ‘శ్రీనగర్‌లోని కాశ్మీరీ పండిట్లు’ అని రాసి ఉందని తెలిసింది.
అంతేకాక, వీడియో యొక్క కుడి పై భాగంలో VOA:వాయిస్ ఆఫ్ అమెరికా న్యూస్ యొక్క లోగోను మరియు దాని కింద ఉర్దూలో ఒక అక్షరం రాసి ఉందని గమనించాము. వీటిని ఆధారంగా తీసుకుని, గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, వైరల్ వీడియోలో ఉన్న ఫుటేజీని కలిగి ఉన్న VOA ఉర్దూ వారి ట్వీట్ దొరికింది.
بھارت کے زیرِ انتظام کشمیر میں جمعرات کو کشمیری پنڈتوں نے سخت سیکیورٹی انتظامات کے دوران ایک جلوس نکالا جو سرینگر کے مختلف مقامات سے گزرتا ہوا اپنی منزل پر پہنچا۔ کشمیری پنڈت ہر سال اپنے ایک مذہبی تہوار کے موقع پر 'شوبھا یاترا' نامی یہ جلوس نکالتے ہیں۔ زبیر ڈار کی رپورٹ#VOAUrdu pic.twitter.com/se6ys4eDLS
ఈ ట్వీట్ ప్రకారం, కాశ్మీరీ పండిట్లు 30 మార్చి 2023న శ్రీనగర్‌లో ‘శోభా యాత్ర’ చేపట్టారు. ఆ యాత్రకు సంబంధించిన వీడియో ఇది. రామనవమి పండుగను పురస్కరించుకుని ఈ ‘శోభా యాత్ర’ నిర్వహించారని ANI ఒక వీడియో రిపోర్టు ద్వారా తెలియచేసింది.
‘శ్రీనగర్‌లోని పాతబస్తీలోని జైందార్ మొహల్లా నుంచి ప్రారంభమై నగరంలోని వాణిజ్య కేంద్రమైన లాల్ చౌక్ మీదుగా సాగిన శోభా యాత్రకు జమ్మూ కాశ్మీర్ పోలీసులు మరియు సీఆర్‌పీఎఫ్ గట్టి భద్రతను కల్పించారు.’ అని జీ న్యూస్ తమ కథనంలో పేర్కొనింది. కొన్ని ఇతర మీడియా సంస్థలు కూడా ఈ యాత్ర గురించి కథనాలు ప్రచురించాయి,  వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరిగా, భారతదేశంలోని శ్రీనగర్‌లో జరిగిన రామనవమి వేడుకల వీడియోని పాకిస్తాన్‌లో రామనవమి వేడుకలకి సంబందించినది అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
హుబ్లిలో ఇటీవల కురిసిన గాలి వాన వీడియోని ఓడిశా సమీపంలో అసని తుఫాను భీభత్సం దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 12, 2022
ఓడిశా సమీపంలోని గోపాల్‌పూర్ వద్ద అసని తుఫాను భీభత్సం దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. తీవ్రమైన గాలి వానకు కుర్చీలు, టేబుళ్లు వాటంతట అవే గాలిలో ఎగిరిపోతున్న దృశ్యాలని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఓడిశా సమీపంలోని గోపాల్‌పూర్ వద్ద అసని తుఫాను ధాటికి కుర్చీలు, టేబుళ్లు  వాటికంతట అవే ఎగిరిపోతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఘటన ఇటీవల కర్ణాటక రాష్ట్రం హుబ్లి నగరంలో చోటుచేసుకుంది. హుబ్లి నగరంలో ఇటీవల కురిసిన భారీ గాలి వానకు హుబ్లి ఎయిర్‌పొర్ట్ స్టాఫ్ క్యాంటిన్లోని కుర్చీలు గాలిలోకి ఎగిరిపోయిన దృశ్యాలని ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి అసని తుఫానుకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని కొందరు ఫేస్‌బుక్ యూసర్లు మే మొదటి వారంలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన అసని తుఫాను 10 మే 2022 నాడు తూర్పు తీర ప్రాంతాన్ని తాకింది. దీన్ని బట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో అసని తుఫాను కన్నా ముందు నుంచే సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నట్టు స్పష్టమయ్యింది. వీడియోలోని ఘటన కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని హుబ్లి ఎయిర్‌పొర్ట్ కాంటీన్ సమీపంలో చోటుచేసుకుందని ‘ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ జర్నలిస్ట్ అరుణ్ కుమార్ 05 మే 2022 నాడు ట్వీట్ చేసారు.
#Hubballi #RainyThursday
Heavy rains at Hubballi airport canteen@XpressBengaluru @Cloudnirad @ramupatil_TNIE @Amitsen_TNIE @pramodvaidya06 @HubballiAirport @HubliCityeGroup @Hubballi_Infra @hublimandi @Namma_HD @Namma_Dharwad pic.twitter.com/ef2MMTPADI
హుబ్లి నగరంలో ఇటీవల కురిసిన భారీ గాలి వానకు హుబ్లి ఎయిర్‌పొర్ట్ స్టాఫ్ క్యాంటిన్లోని కుర్చీలు, టేబుళ్లు గాలిలో ఎగిరిపోయిన దృశ్యాలని పలు కన్నడ వార్తా సంస్థలు ఈ వీడియోని పబ్లిష్ చేసాయి. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలోని ఘటన కర్ణాటక రాష్ట్రం హుబ్లి నగరంలో చోటుచేసుకుందని, అసని తుఫానుకు సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, హుబ్లి నగరంలో ఇటీవల కురిసిన భారీ గాలి వానకు కుర్చీలు ఎగిరిపోయిన వీడియోని ఓడిశా సమీపంలో అసని తుఫాను భీభత్సం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
స్విట్జర్లాండ్ బాసెల్‌లో జరిగిన ఈ పాత ఘటనను పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి సంబంధించినదిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 29, 2022
పశ్చిమ బెంగాల్ పరిస్థితి ఇలా ఉందంటూ, కొంతమంది కార్లను ధ్వంసం చేస్తున్న వీడియోను ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో కొంతమంది కార్లను ధ్వంసం చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో స్విట్జర్లాండ్ దేశానికి సంబంధించింది; భారతదేశంతో దీనికి సంబంధంలేదు. బాసెల్ మరియు లూసెర్న్ మధ్య ఫుట్ బాల్ ఛాంపియన్ షిప్ గేమ్ తరువాత, 19 మే 2018న బాసెల్‌లో ఈ సంఘటన జరిగింది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న వీడియో ఒక ఆర్టికల్‌లో లభించింది. 20 మే 2018న ప్రచురించిన ఈ ఆర్టికల్, స్విట్జర్లాండ్ దేశానికి సంబంధించింది. బాసెల్ మరియు లూసెర్న్ మధ్య ఫుట్ బాల్ ఛాంపియన్ షిప్ గేమ్ తరువాత 19 మే 2018న బాసెల్‌లో ఈ హింసాత్మక ఘర్షణలు చెలరేగాయని తెలిపారు. కనీసం ఇద్దరు వ్యక్తులు గాయపడ్డారని, పోలీసులు పలువురిని తనిఖీ చేసి ఇద్దరు జర్మన్లను అరెస్టు చేశారని తెలిసింది.
చివరగా, బాసెల్‌లో కొంతమంది కార్లను ధ్వంసం చేస్తున్న పాత వీడియోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి సంబంధించినదిగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
చంద్రబాబు నాయుడు అరెస్ట్‌ను ఖండిస్తూ టీడీపీ అధికార ప్రతినిధి చేసిన పాదయాత్రను పోలీసులు అడ్డుకున్న వీడియోను తప్పుడు ఆరోపణలతో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 21, 2023
టీడీపీ అధికార ప్రతినిధి అనూష వుండవల్లి వ్యభిచారం చేస్తూ దొరికిపోయింది అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. వీడియోలో పోలీసులు ఆమెను అదుపులోకి తీసుకుంటున్న దృశ్యాలు చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: టీడీపీ అధికార ప్రతినిధి అనూష వుండవల్లి వ్యభిచారం చేస్తూ పోలీసులకు దొరికిపోయింది.
ఫాక్ట్(నిజం): చంద్రబాబు నాయుడు అరెస్ట్‌ను ఖండిస్తూ అనూష వుండవల్లి చేపట్టిన పాదయాత్రను పోలీసులు మధ్యలోనే అడ్డుకొని ఆమెను అరెస్ట్ చేసారు, ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న దృశ్యాలు ఈ ఘటనకు సంబంధించినవే. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అరెస్ట్ అయిన నేపథ్యంలో ఆయన అరెస్ట్‌ను ఖండిస్తూ టీడీపీ అధికార ప్రతినిధి అయిన అనూష వుండవల్లి ఏలూరు నుండి ద్వారకా తిరుమల వరకు పాదయాత్రను చేపట్టింది. ఐతే పోలీసులు ఆమెను పాదయాత్ర మధ్యలోనే అరెస్ట్ చేసారు. ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియో దీనికి సంబంధించిందే.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం అనూష వుండవల్లి సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్‌లో వెతకగా, ఆమె ఇదే వీడియోను తను ట్విట్టర్ ద్వారా షేర్ చేసిన ట్వీట్ కనిపించింది. చంద్రబాబు నాయుడు అరెప్ట్‌కు సంబంధించిన హాష్ ట్యాగ్‌లతో ఈ వీడియోలను ఆమె షేర్ చేసింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). అంతకుముందు పాదయాత్ర మొదలుపెట్టే ముందు మీడియాతో మాట్లాడిన వీడియోను కూడా షేర్ చేసింది.
ఆంధ్ర రాష్ట్రం లో నడుస్తుంది అంబేద్కర్ రాజ్యాంగమా లేక రాజారెడ్డి రాజ్యాంగమా #FalseCaseAgainstNaidu #CBNWillBeBackWithBang pic.twitter.com/QO9auhpgNV
పాదయాత్ర చేస్తున్న అనూష వుండవల్లిను పోలీసులు అరెస్ట్ మధ్యలోనే అరెస్ట్ చేసిన ఈ దృశ్యాలను మీడియా కూడా రిపోర్ట్ చేసింది. వీటన్నిటిబట్టి ఆమె పాదయాత్రను పోలీసులు అడ్డుకున్న వీడియోను తప్పుడు ఆరోపణలతో షేర్ చేస్తున్నారని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, చంద్రబాబు నాయుడు అరెస్ట్‌ను ఖండిస్తూ టీడీపీ అధికార ప్రతినిధి చేసిన పాదయాత్రను పోలీసులు అడ్డుకున్న వీడియోను తప్పుడు ఆరోపణలతో షేర్ చేస్తున్నారు

created: September 21, 2023


text:
వరద బాధితులకి తేజస్వి యాదవ్ డబ్బులు పంచుతున్న వీడియోని బీహార్ ఎన్నికలకు ముడి పెడుతున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 30, 2020
బీహార్ లో బహిరంగంగా డబ్బులు పంచుతున్న రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD) లీడర్ తేజస్వి యాదవ్, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఇంత బహిరంగంగా డబ్బులు పంచుతున్నా ఎలక్షన్ కమిషన్ ఏం చేస్తుంది, అంటూ ఈ పోస్టుకి కొందరు రిప్లై ఇవ్వడం మనం చూడవచ్చు. బీహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల జరుగబోతున్న నేపధ్యంలో ఈ వీడియో ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీహార్ ఎన్నికల కోసం RJD లీడర్ తేజస్వి యాదవ్ బహిరంగంగా డబ్బులు పంచుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. జూలై 2020లో తేజస్వి యాదవ్ బీహార్ లోని భాగల్పూర్ ప్రాంతంలో వరద బాధితులని పరామర్షించడానికి వెళ్ళినప్పుడు తీసిన వీడియో ఇది అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. ఆశ్రయం కోల్పోయిన వరద బాధితులకి తేజస్వి యాదవ్ కావాల్సిన ఆహరం అలాగే, డబ్బులు పంచారు. వీడియోలో తేజస్వి యాదవ్ డబ్బులు పంచుతున్నది బీహార్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల కోసం కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలతో ఉన్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పెట్టిన పాత పోస్ట్ దొరికింది. ఈ వీడియోని  ‘31 జూలై 2020’ నాడు సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేసారు. అంటే, బీహార్ ఎన్నికల షెడ్యుల్ రాకముందే ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అయినట్టు ఈ వివరాల ఆధారంగా చెప్పవచ్చు.
‘బీహార్ లో వరద బాధితుల్ని కలుసుకున్న రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD) లీడర్ తేజస్వి యాదవ్’, అని ఆ యూసర్ ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఈ లైవ్ వీడియో బీహార్ లోని భాగల్పూర్ నగరంలో తీసినట్టు అందులో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం కోసం వెతికితే, RJD లీడర్ తేజస్వి యాదవ్ భాగల్పూర్ నగరంలోని వరద భాదితులను పరమార్షిస్తున్న వీడియో అంటూ ‘NavBharat Times’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ‘31 జూలై 2020’ నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. ఆర్టికల్ లోని వీడియోలో తేజస్వి యాదవ్ వరద బాధితులకి డబ్బులు పంచుతున్న దృశ్యాలు చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, తేజస్వి యాదవ్ బీహార్ లోని మధుబని ప్రాంతంలో మరియు చాప్రా ప్రాంతంలో చిక్కుకున్న వరద బాధితులకి కూడా డబ్బులు పంచిన దృశ్యాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. దీనిబట్టి పోస్టులోని వీడియోలో తేజస్వి యాదవ్ డబ్బులు పంచుతున్నది వోటర్లకి కాదు, వరద బాధితులకని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, తేజస్వి యాదవ్ వరద బాధితులకి డబ్బులు పంచుతున్న పాత వీడియోని చూపిస్తూ బీహార్ ఎన్నికల కోసం వోటర్లకి బహిరంగంగా డబ్బులు పంచుతున్న తేజస్వి యాదవ్ అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 30, 2020


text:
కరెంట్ తీగ మీద పడి TTE విద్యుత్ షాక్‌కు గురైన వీడియోని ఇయర్ ఫోన్లకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 21, 2022
మొబైల్ ఇయర్ ఫోన్లో ఇంటర్నెట్ యాక్టివేట్ అయి ఉండటంతో రైల్వే స్టేషన్లోని హైటెన్షన్ కేబుల్ నుండి కరెంట్ సరఫరా అయి ఒక వ్యక్తి విద్యుత్ షాక్‌కు గురైన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రైల్వే స్టేషన్లో మొబైల్ ఇయర్ ఫోన్లను ఉపయోగించడం వలన ఒక వ్యక్తి విద్యుత్  షాక్‌కు గురైన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఘటన ఇటీవల పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని ఖరగ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్లో చోటుచేసుకుంది. 07 డిసెంబర్ 2022 నాడు ఖరగ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్లో సుజన సింగ్ సర్దార్ అనే టికెట్ చెకర్ అధికారి (TTE), తన సహచర అధికారితో ప్లాట్ఫారంపై  మాట్లాడుతుండగా, ఓవర్ హెడ్ వైరుతో జతచేసి ఉన్న ఒక కరెంట్ తీగ ప్రమాదవశాత్తూ తెగి అతని మీద పడటంతో విద్యుత్ షాక్‌కు గురైయ్యారు. కరెంట్ తీగ తెగిపోవడానికి గల కారణాలు ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదని, రెండు తీగలు వేరొకదానితో తాకడంతో ఒక తీగ స్నాప్ అయి ఈ దుర్ఘటన జరిగి ఉండవచ్చని రైల్వే అధికారులు తెలిపారు. వీడియోలోని ఘటన ఇయర్ ఫోన్లను ఉపయోగించడం వలన చోటుచేసుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘NDTV’ వార్తా సంస్థ 08 డిసెంబర్ 2022 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఖరగ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్లో డ్యూటీలో ఉన్న ఒక టికెట్ చెకర్ అధికారిపై (TTE) ప్రమాదవశాత్తూ కరెంట్ తీగ మీద పడటంతో అతను విద్యుత్ షాక్‌కు గురైన దృశ్యాలంటూ ‘NDTV’ ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది.
ఈ ఘటన గురించి రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. 07 డిసెంబర్ 2022 నాడు ఖరగ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్లో సుజన సింగ్ సర్దార్ అనే TTE, తన సహచర అధికారితో ప్లాట్ఫారంపై మాట్లాడుతుండగా, ఓవర్ హెడ్ వైరుతో జతచేసి ఉన్న ఒక కరెంట్ తీగ ప్రమాదవశాత్తూ తెగి అతని మీద పడటంతో విద్యుత్ షాక్‌కు గురైనట్టు ఈ వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఖారగ్పూర్ సీనియర్ డివిజనల్ కమర్షియల్ మేనేజర్ రాజేశ్ కుమార్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ, “రెండు తీగలు వేరొకదానితో తాకడంతో ఒక తీగ స్నాప్ అయి కిందపడటంతో  టిటిఈ అధికారి విద్యుత్ షాక్‌కు గురైయ్యారు. ఈ దుర్ఘటనకు ఎలా జరిగిందన్న కోణంలో దర్యాప్తు జరుపుతున్నాం,” అని తెలిపారు.
విద్యుత్ షాక్‌కు గురై తీవ్ర గాయాలకు గురైన సుజన సింగ్ సర్దార్ ప్రస్తుతం స్థిరంగా ఉన్నారని ఖారగ్పూర్ DRM మహమ్మద్ సుజాత్ హష్మి ‘ఇండియా టుడే’కు తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఖారగ్పూర్ చీఫ్ టికెట్ ఇన్స్పెక్టర్ ఇచ్చిన నివేదిక యొక్క స్క్రీన్ షాట్‌ని ఒక ఫేస్‌బుక్ యూసర్ షేర్ చేశారు. ఈ నివేదికలో సుజన సింగ్ సర్దార్ ఓవర్ హెడ్ వైర్ తల మీద పడటం వలన విద్యుత్ షాక్‌కు గురైనట్టు స్పష్టంగా తెలిపారు. మొబైల్ ఇయర్ ఫోన్లను ఉపయోగించడం వలన ఈ దుర్ఘటన చోటుచేసుకున్నట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు.
చివరగా, ఖరగ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్లో కరెంట్ తీగ మీద పడి TTE విధ్యుత్ షాక్‌కు గురైన వీడియోని ఇయర్ ఫోన్లను ఉపయోగించడం వలన చోటుచేసుకున్న ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 21, 2022


text:
నర్సంపేట బస్టాండ్‌లో ఒక అమ్మాయి గురించి రెండు విద్యార్థి గ్యాంగులు గొడవ పడిన వీడియోని తప్పుడు ప్రచారంతో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 4, 2022
విధ్యార్ధినిని గర్భవతి చేసిన ఒక కీచక ఉపాధ్యాయుడికి ప్రజలు దేహశుద్ది చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: విధ్యార్ధినిని గర్భవతి చేసిన ఉపాధ్యాయుడికి ప్రజలు దేహశుద్ది చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఇటీవల తెలంగాణాలోని నర్సంపేట బస్టాండ్‌లో ఒక అమ్మాయి గురించి రెండు విధ్యార్ధి వర్గాలు ఘర్షణ పడిన దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. నర్సంపేట వొకేషనల్ కాలేజీలో చదువుకుంటున్న ఇద్దరు విద్యార్థులు ఒకే అమ్మాయిపై మనసుపడటంతో వారి మధ్య వాగ్వాదం చెలరేగి ఈ గోడవకి దారి తీసింది. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థినిని గర్భవతిని చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ వార్తా సంస్థ 24 సెప్టెంబర్ 2022 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. నర్సంపేట బస్టాండ్‌లో రెండు విధ్యార్ధి వర్గాలు ఒక అమ్మాయి గురించి ఘర్షణ పడిన దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేశారు.
ఈ ఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను తెలుపుతూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు. నర్సంపేట వొకేషనల్  కాలేజీలో చదువుకుంటున్న ఇద్దరు విద్యార్థులు ఒకే అమ్మాయిపై మనసుపడటంతో వారి మధ్య వాగ్వాదం చెలరేగి ఈ గొడవకి దారి తీసినట్టు ఈ వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. మద్యం మత్తులో ఇరువర్గాల మధ్య వాగ్వాదం చెలరేగి ఒకరిపై ఒకరు కత్తులు, కర్రలతో దాడి చేసుకున్నట్టు ఈ ఆర్టికల్స్‌లో తెలిపారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సీఐ పులి రమేష్ ఇటీవల మీడియాకి వివరణ ఇస్తూ, ఈ ఘటన 19 సెప్టెంబర్ 2022 నాడు చోటుచేసుకుందని, ఈ ఘర్షణలో పాలుపంచుకున్న విధ్యార్ధులని అదే రోజు గుర్తించి అదుపులోకి తీసుకున్నామని తెలిపారు. పాత వీడియోను ఉద్దేశపూర్వకంగా సోషల్ మీడియాలో వైరల్ చేస్తూ, ప్రజలను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నారని పులి రమేష్ మీడియాకి తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి ‘నమస్తే తెలంగాణ’ వార్తా పత్రిక ప్రచురించిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఉపాధ్యాయుడు విధ్యార్ధినిని గర్భవతి చేసినందుకు ఈ ఘర్షణ  చోటుచేసుకున్నట్టు ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, నర్సంపేట బస్టాండ్‌లో ఒక అమ్మాయి గురించి రెండు స్టూడెంట్ గ్యాంగులు గొడవ పడిన వీడియోని తప్పుడు ప్రచారంతో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 4, 2022


text:
పాకిస్తాన్‌లో మహిళా టిక్‌టాకర్‌పై జరిగిన దాడి వీడియోని అఫ్గానిస్తాన్ జర్నలిస్టులపై తాలిబన్ దాడిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2021
విదేశీ మీడియా సంస్థలతో పనిచేస్తున్న జర్నలిస్టులకు అఫ్గానిస్తాన్‌లోని జలాలాబాద్‌లో తాలిబన్ల ట్రీట్మెంట్ అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలో ఒక మహిళపై చాలా మంది దాడి చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అఫ్గానిస్తాన్‌లో జర్నలిస్టులపై తాలిబాన్లు దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో పాకిస్తాన్‌లో లాహోర్‌కి సంబంధించినది, అఫ్గానిస్తాన్‌లో తీసింది కాదు. 14 ఆగష్టున పాకిస్తాన్ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం రోజున ఒక టిక్‌టాకర్ తన ఆరుగురు స్నేహితులతో కలిసి లాహోర్‌లోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద టిక్‌టాక్ వీడియోను చిత్రీకరించాలనుకున్నారు. ఆ సమయంలో సుమారు 300 మంది ఆమెను చుట్టిముట్టి ఈ దాడికి పాల్పడ్డారు. ఆమెను గాల్లోకి ఎగరేస్తూ దుస్తులు చించడానికి యత్నిస్తున్నప్పుడు ఈ వీడియో తీసారు. జలాలాబాద్ నగరంలో తాలిబాన్లు జర్నలిస్టులపై దాడి చేసినట్లు న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి. కానీ, ఈ వీడియోకు అఫ్గానిస్తాన్‌లో జరిగే సంఘటనలకు సంబంధంలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక ట్వీట్ లభించింది. 17 ఆగష్టు 2021న పబ్లిష్ చేసిన ఈ ట్వీట్ పాకిస్తాన్‌లో లాహోర్‌కి సంబంధించినదిగా తెలిపారు. ‘గ్రేటర్ ఇక్బాల్ పార్క్ లో ఆగష్టు 14న స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ కార్యక్రమంలో ఒక అమ్మాయిని జనసమూహం ఎలా లైంగికంగా వేధింపులకు గురిచేస్తుందో చూడండి’ అని అంటూ ట్వీట్ చేసారు. బాధితురాలు ఒక టిక్-టాక్ స్టార్, ఆమె కొన్ని ‘దేశభక్తి వీడియోలను’ చిత్రీకరించడానికి అక్కడికి వెళ్లిందని ట్వీట్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, కొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియో రిపోర్ట్స్ లభించాయి. 14 ఆగష్టున పాకిస్తాన్ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం రోజున ఒక టిక్‌టాకర్ తన ఆరుగురు స్నేహితులతో కలిసి లాహోర్‌లోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద టిక్‌టాక్ వీడియోను చిత్రీకరించాలనుకున్నారు. ఆ సమయంలో సుమారు 300 మంది ఆమెను చుట్టిముట్టి దాడికి పాల్పడ్డారు. ఆమెను గాల్లోకి ఎగరేస్తూ దుస్తులు చించడానికి యత్నించారు. ఆమె చుట్టూ చేరిన వందలాది మంది నుంచి తప్పించుకోవడానికి చాలా ప్రయత్నించారు. కానీ ఎంతకూ సాధ్యం కాలేదు. ఈ పరిస్థితిని గమనించిన సెక్యూరిటీ గార్డు మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ గేటు తెరవటంతో అక్కడి నుంచి తన స్నేహితులతో ఆమె బయటపడింది. బలవంతంగా ఆమె చేతికి ఉన్న ఉంగరం, చెవి రింగులు, తన స్నేహితుల వద్ద ఉన్న మోబైల్ ఫోన్, ఐడీ కార్డు, రూ.15 వేలను లాక్కున్నారు. ఈ ఘటనపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. కేసు నమోదు చేసుకున్న పోలీసులు దర్యాప్తు చేస్తున్నామని తెలిపారు.
అఫ్గానిస్తాన్ రాజధాని కాబుల్,  నంగర్హార్ ప్రావిన్స్‌లోని జలాలాబాద్ నగరంలో తాలిబన్లు జర్నలిస్టులపై దాడి చేసినట్లు న్యూస్ రిపోర్ట్స్ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఉన్నాయి. కానీ, పోస్టులో ఉన్న వీడియోకు, అఫ్గానిస్తాన్‌లో జరిగే సంఘటనలకు సంబంధంలేదు.
చివరగా, పాకిస్తాన్‌లో మహిళా టిక్‌టాకర్‌పై జరిగిన దాడి వీడియోని ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో జర్నలిస్టులపై తాలిబన్ దాడిగా షేర్ చేస్తున్నారు


text:
మదురైలోని మహిళా కళాశాలల దగ్గర యువకులు అసభ్యంగా ప్రవర్తించిన వీడియోని మతపరమైన కథనంతో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 8, 2022
తమిళనాడులోని మహిళా కళాశాల బయట ముస్లిం అబ్బాయిలు హిందూ బాలికలను ఈవ్ టీజింగ్ చేస్తూ, కూతురిని పికప్ చేసేందుకు వచ్చిన ఒక తండ్రిపైన దాడికి పాల్పడ్డ దృశ్యాలుగా పేర్కొంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడులోని ఒక మహిళా కళాశాల ముందు ముస్లిం అబ్బాయిలు హిందూ బాలికలతో అసభ్యంగా ప్రవర్తిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్‌లోని వీడియో తమిళనాడులోని మదురైలో ఉన్న లేడీ డాక్ కళాశాల మరియు శ్రీ మీనాక్షి ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల ప్రాంగణంలో ఇటీవల జరిగిన రెండు వేర్వేరు సంఘటనల దృశ్యాలను చూపుతుంది. మదురై పోలీసులు ఈ రెండు ఘటనల్లో నిందితులుగా ఉన్న యువకులందరినీ అరెస్టు చేసి, వారి వివరాలను ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్‌ల ద్వారా షేర్ చేసారు. ఈ రెండు ఘటనల్లోని నిందితుల్లో ఎవరూ ముస్లిం కాదు. కావున, పోస్ట్‌లో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్‌లో ఉన్న వీడియోలో రెండు వేర్వేరు వీడియో క్లిప్‌లు ఉన్నాయి. ఒక్కో వీడియోలోని  వివరాలను ఇక్కడ చూద్దాం.
వీడియో క్లిప్ 1:
వీడియోలోని స్క్రీన్‌షాట్‌లను ఉపయోగించి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, 03 నవంబర్ 2022న ‘తంతి టీవీ’ యూట్యూబ్ ఛానెల్ ప్రచురించిన ఇలాంటి విజువల్స్‌తో కూడిన వీడియో లభించింది. ఈ ఛానెల్ వారు ఈ వీడియోని కొందరు యువకులు, మహిళా కళాశాలలోకి చొరబడి అసభ్యంగా ప్రవర్తించిన దృశ్యాలుగా రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను తెలుపుతూ, ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’  వెబ్‌సైట్ 05 నవంబర్ 2022న ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ కథనం ప్రకారం 30 అక్టోబర్ 2022న, తేవర్ జయంతి సందర్భంగా లేడీ డోక్ కాలేజీలోకి బలవంతంగా ప్రవేశించి విద్యార్థులను వేధించిన తొమ్మిది మంది యువకులను మధురై నగర పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.
మదురై పోలీసులు ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలను, నిందితుల అరెస్టును తెలియజేస్తూ ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్‌ను ప్రచురించారు. ఈ ఘటనపై తాళ్లకుళం పోలీస్ స్టేషన్‌లో కేసు నమోదు చేశామని, ఈ ఘటనలో పాల్గొన్న 10 మందిని అదుపులోకి తీసుకున్నామని మదురై పోలీసులు తెలియజేశారు. మదురై పోలీసులు పది మంది నిందితుల పేర్లను సూర్య, ముత్తు నవేష్, అరుణ్ పాండియన్, మణికందన్, సేతుపాండి, మణికందన, పెరల్ విఘ్నేష్, విలియం ఫ్రాన్సిస్, విమల్‌జాయ్ ప్యాట్రిక్, అరుణ్ అని పేర్కొన్నారు.
వీడియో క్లిప్ 2:
రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో, 05 నవంబర్ 2022న ‘టైమ్స్ నౌ’ ప్రచురించిన కథనంలో ఇలాంటి విజువల్స్ కనిపించాయి . మదురైలోని శ్రీ మీనాక్షి ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల ముందు యువకుల గుంపు ఒక విద్యార్థి తండ్రిపై దాడి చేసిన దృశ్యాలుగా ‘ టైమ్స్ నౌ ’ రిపోర్ట్ చేసింది. వార్తా కథనాల ప్రకారం, శ్రీ మీనాక్షి ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల నుండి తన కుమార్తెను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చిన తండ్రిపై ఒక యువకుల గుంపు దాడి చేసింది.  ఒక అంత్యక్రియల ఊరేగింపును అనుసరిస్తుండగా బాలికల ముందు చేసిన తప్పుడు ప్రవర్తనను ప్రశ్నించినందుకు వారు ఆ తండ్రిపై దాడి చేసారు. ఈ దాడిలో పాల్గొన్న ఆరుగురు వ్యక్తులను మదురై పోలీసులు తమిళనాడు మహిళలపై వేధింపుల నిషేధ చట్టం మరియు ఇతర సెక్షన్ల కింద అరెస్టు చేశారు.
04 నవంబర్ 2022న జరిగిన ఈ ఘటనలో పాల్గొన్న నిందితుల వివరాలను మదురై పోలీసులు ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేసారు. మదురై పోలీసులు అరెస్టు చేసిన ఆరుగురు యువకుల పేర్లను సతీష్ కుమార్, రామమూర్తి, నవీన్ అలియాస్ నాగపిరియన్, అజిత్ కుమార్, సోమసుందరన్, శివగణం అని వివరించారు. మధురై పోలీసులు పేర్కొన్న నిందితుల పేర్లు మరియు వారి తండ్రి పేర్లను పరిశీలిస్తే, ఈ కేసుల్లో నిందితుల్లో ఎవరూ ముస్లిం కాదని తెలుస్తుంది.
ఈ రెండు కేసుల ఎఫ్‌ఐఆర్ కాపీలు ప్రస్తుతం తమిళనాడు పోలీసు వెబ్‌సైట్‌లో బ్లాక్ చేయబడ్డాయి.  మహిళా కళాశాలల ముందు యువత చేస్తున్న ఈ వికృత చేష్టలపై మదురై డిప్యూటీ కమిషనర్ ఎన్.మోహన్ రాజా మీడియాతో మాట్లాడుతూ, “ఇటీవల నగరంలోని మహిళా కళాశాలల ముందు యువత సృష్టించిన గొడవల నేపథ్యంలో తప్పుగా ప్రవర్తించిన యువకుల తల్లిదండ్రులకు వారి పిల్లలతో పాటు కౌన్సెలింగ్ ఇవ్వబడుతుంది.” అని తెలిపారు. మదురైలోని ఈ మహిళా కళాశాలల వెలుపల జరిగిన ఈ గొడవలలో పాల్గొన్న యువకులు ముస్లింలు అని ఎక్కడా రిపోర్టు కాలేదు.
చివరిగా, మధురైలోని మహిళా కళాశాలల ముందు కొంతమంది యువకులు అసభ్యంగా ప్రవర్తించిన వీడియోని తప్పుడు మతపరమైన కథనంతో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 8, 2022


text:
2010 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కి సంబంధించిన వీడియోని బ్రిటన్ మహారాణి ఎలిజబెత్-2 అంత్యక్రియలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 12, 2022
కొందరు స్కూల్ విద్యార్థులు సంస్కృత శ్లోకాలు చదువుతున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ, ఈ వీడియో ఇంగ్లాండ్ దేశ మహారాణి అంత్యక్రియల సందర్భంలో జరిగిన వేద పఠనం యొక్క దృశ్యాలుగా చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బ్రిటన్ మహారాణి ఎలిజబెత్-2 అంత్యక్రియల్లో జరిగిన వేద పఠనం దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2010లో భారత్‌లో జరిగిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కి సంబంధించి అక్టోబర్ 2009లో బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్ వద్ద నుండి ‘క్వీన్స్ బెటన్ రిలే’ ప్రారంభం సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమంలో సెయింట్ జేమ్స్ స్కూల్‌కి  చెందిన పిల్లలు సంస్కృత శ్లోకాలు చదివినప్పుడు తీసింది. ఇదే విషయాన్ని వార్త సంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. బ్రిటన్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్-2 08 సెప్టెంబర్ 2022న చనిపోయారు, తన అంత్యక్రియలు 19 సెప్టెంబర్ రోజున జరగనున్నాయి. కానీ పొస్ట్‌లో తన అంత్యక్రియల సమయంలో చిత్రించిన వీడియో అని తప్పుగా పేర్కొనబడింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోలో కనిపిస్తున్న వాటర్ మార్క్ ఆధారంగా wildfilmsindia యూట్యూబ్ ఛానల్ లో వెతకగా ఈ ఛానల్ లో దీనికి సంబంధించి రెండు వీడియోలు ఉన్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ వీడియోలకి సంబంధించి ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం ఈ వీడియో 2010లో భారత్‌లో జరిగిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కి సంబంధించి అక్టోబర్ 2009లో బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్ వద్ద నుండి ‘క్వీన్స్ బెటన్ రిలే’ ప్రారంభం సందర్భంగా సెయింట్ జేమ్స్ స్కూల్ కి చెందిన పిల్లలు సంస్కృత శ్లోకాలు చదివినప్పుడు తీసింది.
‘క్వీన్స్ బెటన్ రిలే’ అనేది 1958లో కార్డిఫ్ లో జరిగిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్ లో మొదలైంది. అప్పటి నుండి ప్రతీ కామన్వెల్త్ గేమ్స్ లో ఇదే ఒక కర్టెన్ రైజర్ గా జరుగుతూనే ఉంది. కామన్వెల్త్ గేమ్స్ అధికారిక వెబ్సైటులో కూడా బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్ వద్ద జరిగిన 2010 గేమ్స్ కి సంబంధించిన బెటన్ రిలే కార్యక్రమం యొక్క వీడియో ఉంది. ఈ వీడియోలో  పిల్లలు సంస్కృత శ్లోకాలు చదువుతున్న విజువల్స్ చూడొచ్చు. బకింగ్‌హామ్ ప్యాలెస్ వద్ద జరిగిన కార్యక్రమంలో సెయింట్ జేమ్స్ స్కూల్ కి చెందిన పిల్లలు సంస్కృత శ్లోకాలు చదివినట్టు వార్తా కథనాలు కూడా ప్రచురితమయ్యాయి.
ఐతే వెస్ట్ లండన్ లో 1975లో స్థాపించిన సెయింట్ జేమ్స్ స్కూల్ లో సంస్కృతం బోధిస్తున్నారు. ఈ స్కూల్ లో జూనియర్ స్కూల్ విద్యార్థులందరికీ సంస్కృతం బోధిస్తుండగా, సీనియర్ స్కూల్ విద్యార్థులుకు సంస్కృతం తప్పనిసరి కాకుండా, కేవలం ఇష్టమున్నవారు సంస్కృతం చదవాలనుకునే  వారికి అవకాశం ఇస్తున్నారు. ఈ స్కూల్ సంస్కృతాన్ని ప్రోత్సహించే విషయాన్ని కొన్ని వార్తా సంస్థలు ఇంతకు ముందు కూడా ప్రచురించాయి.
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్-2 08 సెప్టెంబర్ 2022న చనిపోయారు, తన అంత్యక్రియలు 19 సెప్టెంబర్ రోజున జరగనున్నాయి కానీ పొస్ట్‌లో తన అంత్యక్రియల సమయంలో చిత్రించిన వీడియో అని తప్పుగా పేర్కొన్నబడింది. ఎలిజబెత్ మహారాణి అంత్యక్రియల గురించి మరింత సమాచారం గురించి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, 2010 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కి సంబంధించిన వీడియోని ఇంగ్లాండ్ దేశ మహారాణి అంత్యక్రియల సందర్భంలో జరిగిన వేద పఠనం యొక్క దృశ్యాలు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 12, 2022


text:
నగల దోపిడీకి సంబంధించిన వీడియోను టీటీడీ బోర్డు సభ్యుడిపై జరిగిన ఐటీ దాడుల్లో స్వాధీనం చేసుకున్న నగలు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 30, 2021
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి చెందిన 16 మంది ధర్మకర్తల్లో ఒకరి ఇంటిపై ఆదాయపన్ను శాఖ దాడులు చేసిందని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు.ఈ దాడుల్లో 128కిలోల బంగారం, 150 కోట్ల నగదు, 70 కోట్లు విలువ చేసే వజ్రాలు దొరికాయని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) బోర్డు సభ్యుడిపై ఆదాయపు పన్ను శాఖ చేసిన దాడికి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో తమిళనాడులోని వెల్లూరులో ఇటీవల జరిగిన నగల దోపిడీకి సంబంధించినది. 14 డిసెంబర్ 2021 అర్ధరాత్రి వెల్లూరులోని జోస్ అలుక్కాస్ షోరూమ్ నుంచి 15 కిలోల బంగారం, దాదాపు 500 గ్రాముల వజ్రాలు దోచుకున్నారు. తమిళనాడు పోలీసులు కోల్పోయిన ఆభరణాలన్నింటినీ స్వాధీనం చేసుకుని నిందితుడు దీకరమన్ ను అరెస్టు చేశారు. ఇకపోతే, 2016లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు అప్పటి టీటీడీ బోర్డు సభ్యుడు జే.శేఖర్ రెడ్డి నివాసాలపై దాడి చేసి ₹100 కోట్ల నగదు, 120 కిలోల బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అయితే, శేఖర్ రెడ్డిపై సీబీఐ దాఖలు చేసిన కేసును సాక్ష్యాలు లేనందున ప్రత్యేక కోర్టు సెప్టెంబర్ 2020లో కొట్టివేసింది. కేసులు మూసివేసినప్పుడు శేఖర్ రెడ్డి తిరిగి టీటీడీ బోర్డులో చేరారు. అయితే, ఆగస్టు 2021లో ఏర్పాటు చేసిన కొత్త టీటీడీ బోర్డులో అతను లేడు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది. జయా ప్లస్ ఛానల్‌లో 22 డిసెంబర్ 2021న ఈ వీడియో అప్లోడ్ చేసారు. తమిళనాడులోని వెల్లూరులో జోస్ అలుక్కాస్ షోరూమ్ నుంచి ఇటీవల దోచుకున్న బంగారాన్ని తిరిగి స్వాధీనంచేసుకున్నట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు.ఇటువంటి విజువల్స్‌తో అదే సంఘటనను మరో రెండు న్యూస్ ఛానల్స్ యూట్యూబ్‌లో వీడియోలను అప్లోడ్ చేసాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
14 డిసెంబర్ 2021 అర్ధరాత్రి వెల్లూరులోని జోస్ అలుక్కాస్ షోరూమ్ నుంచి 15 కిలోల బంగారం, దాదాపు 500 గ్రాముల వజ్రాలను దోచుకున్నారు. దర్యాప్తు అనంతరం పోలీసులు వెల్లూరులోని ఒక శ్మశానవాటికలో దొంగిలించిన ఆభరణాలన్నింటినీ స్వాధీనం చేసుకున్నారు. జోస్ అలుక్కాస్ షోరూమ్ నుంచి బంగారం, వజ్రాలను దోచుకున్న డీకరమన్ ను పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.
ఇకపోతే, 2016లో ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు అప్పటి టీటీడీ బోర్డు సభ్యుడు జె.శేఖర్ రెడ్డి నివాసాలపై దాడి చేసి ఆయన ఇళ్ల నుంచి ₹100 కోట్ల నగదు, 120 కిలోల బంగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ ఐటి దాడుల తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం శేఖర్ రెడ్డిని టీటీడీ సభ్యుడిగా తొలగించింది. శేఖర్ రెడ్డిపై సీబీఐ కేసును దాఖలు చేసిన తరువాత సాక్ష్యాలు లేనందున ప్రత్యేక కోర్టు సెప్టెంబర్ 2020లో కొట్టివేసింది. కేసులు మూసివేసినప్పుడు శేఖర్ రెడ్డి తిరిగి టీటీడీ బోర్డులో చేరారు. అయితే, ఆగస్టు 2021లో ఏర్పాటు చేసిన కొత్త టీటీడీ బోర్డులో అతన్ని చేర్చలేదు. 2016లో జరిగిన ఐటి దాడుల దాడులకు సంబంధించి ఈ.డి. నమోదు చేసిన కేసు ఇంకా విచారణలోనే ఉంది.
ఇటీవల, ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఒక టీటీడీ సభ్యుడిపై దాడి చేసిందని పేర్కొన్న ఇలాంటి పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు, FACTLY దాన్ని ఫాక్ట్-చెక్ చేసి రాసిన ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, వెల్లూరులో జరిగిన నగల దోపిడీకి సంబంధించిన వీడియోను టీటీడీ బోర్డు సభ్యుడిపై జరిగిన ఐటీ దాడుల్లో స్వాధీనం చేసుకున్న నగలు అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 30, 2021


text:
టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీల ‘ఆత్మీయ సమ్మేళనం’లో గొడవ జరిగిందని చెప్తూ తమిళనాడుకు సంబంధించిన వీడియోను తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాబోయే 2024 అసెంబ్లీ & లోక్‌సభ ఎన్నికల కోసం టీడీపీ, జనసేన మరియు బీజేపీలు కూటమిగా ఏర్పడ్డాయి. పొత్తు తర్వాత టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీలు కలిసి ‘ఆత్మీయ సమ్మేళనం’ పేరుతో పలు ప్రాంతాల్లో సమావేశాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే విజయవాడ ఆత్మీయ సమావేశంలో కుర్చీలతో ముష్టి యుద్ధం చేసుకుంటున్న కార్యకర్తలు అని చెప్తూ పలు పోస్టులు(ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. దీనికి మద్దతుగా ఒక గొడవకు సంబంధించిన దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీల ‘ఆత్మీయ సమ్మేళనం’ లో జరిగిన గొడవ దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. న్యూస్18 ఛానల్ తమిళనాడులోని కాంచీపురంలో 06 ఏప్రిల్ 2024న ‘మక్కల్ సభై’ అనే పేరుతో ఎన్నికలకు సంబంధించిన చర్చ కార్యక్రమం నిర్వహించింది. ఈ చర్చ కార్యక్రమంలో డీఎంకే, బీజేపీ మద్దతుదారుల వాగ్వాదానికి దిగడంతో గొడవ మొదలైంది, ఇరు వర్గాల నేతలు ఒకరిపై ఒకరు కుర్చీలు విసురుకోవడం జరిగింది. వైరల్ వీడియో ఈ గొడవ దృశ్యాలనే చూపిస్తున్నది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో చెప్పినట్లు, ఇటీవల ఏదైనా టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీల ‘ఆత్మీయ సమ్మేళనం’లో గొడవ జరిగిందా? అని తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లభించలేదు. ఒకవేళ నిజంగానే ఇలాంటి గొడవ జరిగి ఉంటే.. తప్పకుండా చాలా మీడియా సంస్థలు ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే దాడికి సంబంధించిన దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియోని ‘UUUFacts’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో 07 ఏప్రిల్ 2024న “కుర్చీ కోసం పోరాడుదాం. కుర్చీలు విసిరి కొట్లాడి పోదామా? #న్యూస్18తమిళనాడు” (తమిళం నుండి తెలుగులోకి అనువదించగా) అనే శీర్షికతో అప్‌లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది.
ఈ వీడియోను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే, తమిళ భాషలో స్టేజీ మీద బ్యానర్లను ఉండటం మనం చూడొచ్చు. అలాగే యూట్యూబ్ వీడియో శీర్షికలో #News 18 తమిళనాడు అని ఉండడాన్ని మనం చూడొచ్చు. ఈ సమాచారం ఆధారంగా మేము ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ‘The commune’ అనే వెబ్‌సైట్ ఇదే వైరల్ వీడియోకు సంబంధించిన స్క్రీన్‌షాట్ రిపోర్ట్ చేస్తు ప్రచురించిన ఒక వార్త కథనం లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం, “న్యూస్ 18 తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని వివిధ నగరాల్లో “మక్కల్ సభై” పేరుతో ఎన్నికలకు సంబంధించిన చర్చలను నిర్వహిస్తున్నట్లు తెలిపింది. న్యూస్18 తమిళనాడు 06 ఏప్రిల్ 2024న కాంచీపురంలోని ఉమా మురుగన్ మహల్‌లో “మక్కల్ సభై”నిర్వహించింది . ఈ చర్చకి డీఎంకే నుండి ఎమ్మెల్యే ఎహిలరాసన్, బీజేపీ నుంచి ఎస్‌జీ సూర్య, సీపీఎం నుంచి భారతి తదితరులు పాల్గొన్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి రిపోర్టర్ బాలవేల్ చక్రవర్తి హోస్ట్‌గా వ్యవహరించారు.ఈ చర్చా కార్యక్రమంలో డీఎంకే, బీజేపీ మద్దతుదారుల వాగ్వాదానికి దిగడంతో ఆ హాల్ లో గొడవ మొదలైంది. ఇరు వర్గాల నేతలు ఒకరిపై ఒకరు కుర్చీలు విసురుకోవడం జరిగింది.”
తర్వాత మేము న్యూస్ 18 తమిళనాడు 06 ఏప్రిల్ 2024న కాంచీపురంలో నిర్వహించిన ఈ ‘మక్కల్ సభ’ చర్చ కార్యక్రమాన్ని “LIVE: మక్కల్ సబాయి | లోక్‌సభ ఎన్నికల ఫీల్డ్ 2024 – చివరి రౌండ్‌లో ఎవరు లీడ్ చేస్తారు?” అనే శీర్షికతో వీడియోను లైవ్ స్ట్రీమ్ చేసినట్లు తెలిసింది. ఈ వీడియోలో గొడవకు సంబంధించిన ఎలాంటి దృశ్యాలు లేవు, కానీ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను మరియు ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలను పోల్చి చూస్తే రెండు ఒకే సభకు సంబంధించినవని అని మనం నిర్థారించవచ్చు.
ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఈ చర్చలో ఫాల్గొన్న బీజేపీ నాయకుడు ఎస్‌జి సూర్య చేసిన ట్వీట్‌ను (ఆర్కైవ్) కూడా మేము గుర్తించాం. కాంచీపురంలో జరిగిన కార్యక్రమంలో డీఎంకే కార్యకర్తలు బీజేపీ సభ్యులపై కుర్చీలు విసరడమే కాకుండా అసభ్య పదాలను ఉపయోగిస్తు దాడి చేసారని ఆయన X(ట్విట్టర్) పోస్టులో ఆరోపించారు.
கருத்துக்களை கருத்துக்களால் எதிர்கொள்ள திராணியற்ற தி.மு.க. இன்று காஞ்சிபுரத்தில் நடந்த @News18TamilNadu “மக்கள் சபை” நிகழ்ச்சியில் தி.மு.க குண்டர்கள் பா.ஜ.க-வினரை தாக்கி வன்முறை. நாற்காலிகளை வீசி, மூன்றாம் தர சொற்களை பேசி தி.மு.க எம்.எல்.ஏ திரு.எழிலரசன் முன்னிலையில் அநாகரீகம்.
చివరగా, న్యూస్ 18 తమిళనాడు నిర్వహించిన చర్చలో డీఎంకే, బీజేపీ మద్దతుదారుల మధ్య జరిగిన గొడవ వీడియోను టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీల ‘ఆత్మీయ సమ్మేళనం’లో గొడవ జరిగిందని చెప్తూ తప్పుగా చేస్తున్నారు.


text:
మలేషియా రైల్వే ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన వీడియోను భారతదేశంలో రైల్వే ట్రాక్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన వీడియో అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2024
అత్యాధునిక రైల్వే ట్రాక్-లేయింగ్ మెషిన్ రైల్వే ట్రాక్ వేస్తున్న దృశ్యాలు చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ వీడియో భారతదేశంలో జరుగుతున్న రైల్వే ట్రాకుకు సంబంధించిన పనులని చుపిస్తున్నట్లుగా చెప్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అత్యాధునిక రైల్వే ట్రాక్-లేయింగ్ మెషిన్ ఉపయోగించి భారతదేశంలో రైల్వే ట్రాక్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు మలేసియాలో కొత్తగా నిర్మిస్తున్న ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్ లింక్ (ECRL) రైల్వే ప్రాజెక్టులో భాగంగా అధునాతన ట్రాక్-లేయింగ్ మిషన్‌తో రైల్వే ట్రాక్ నిర్మాణాన్ని చూపిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ 11 డిసెంబర్ 2023న మలేషియాలో ప్రారంభమైంది. ఈ రైల్వే ప్రాజెక్టును చైనీస్ కమ్యూనికేషన్స్ కన్‌స్ట్రక్షన్ అనే చైనా కంపెనీ నిర్మిస్తోంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా ఈ వైరల్ వైరల్ వీడియోను నిశితంగా పరిశీలిస్తే రైల్వే  ట్రాక్-లేయింగ్ మెషీన్‌పై  చైనీస్ భాష ఉండడం మనం గమనించవచ్చు. అలాగే ‘చైనా కమ్యూనికేషన్స్ కన్‌స్ట్రక్షన్’ అని ఇంగ్లీషు భాషలో రాసి ఉండడం కూడా మనం గమనించవచ్చు. దీన్ని బట్టి ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు చైనా సంస్థ చేస్తున్న  రైల్వే ట్రాక్ నిర్మాణ పనికి సంబంధించినదిగా తెలుస్తుంది.
తరువాత ఈ వైరల్ వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం తెలుసుకునేందుకు వీడియో యొక్క కీఫ్రేములను ఉపయోగిస్తూ రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, కొద్ది నిడివి గల ఇదే వీడియోను 09 జనవరి 2024న ‘Sharing Travel’ అనే X(ట్విట్టర్) యూజర్ షేర్ చేసినట్లు తెలిసింది. “మలేషియాకు చెందిన ‘ఈస్ట్ కోస్ట్’ రైల్వే ట్రాక్‌లను వేయడం ప్రారంభించింది” అని ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో పేర్కొన్నారు.
Malaysia's East Coast Railway began laying tracks. pic.twitter.com/6G0r7WqoH2
దీని ఆధారంగా  తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఈ రైల్వే మలేషియా రైలు ప్రాజెక్ట్ గురించి వెతకగా, వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలను చూపిస్తున్న పలు ఫోటోలు చైనాకు చెందిన వార్త సంస్థ జిన్హువా న్యూస్ (china Xinhua News)  తమ X(ట్విట్టర్) హ్యాండిల్‌లో 12 డిసెంబర్ 2023న షేర్ చేసినట్లు గుర్తించాం. “ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్ లింక్  #ECRL, మలేషియాలో చైనా కమ్యూనికేషన్స్ నిర్మిస్తున్న మెగా రైలు ప్రాజెక్ట్” అనే శీర్షికతో ఈ ఫోటోలు షేర్ చేశారు. (ఇంగ్లీషు నుండి తెలుగు అనువాదం)
The East Coast Rail Link #ECRL, a mega rail project in Malaysia being built by the China Communications Construction Company has seen its 1st tracks being laid https://t.co/dMew4sCpGi pic.twitter.com/xgBkcKlfEY
ఈ మలేషియా మెగా రైలు ప్రాజెక్ట్ మరియు ఈ ట్రాక్-లేయింగ్ మెషీన్ గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ రైల్వే ప్రాజెక్ట్ గురించి డిసెంబర్ 2023లో పబ్లిష్ అయిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం, మలేషియాలో చైనీస్ కమ్యూనికేషన్స్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కంపెనీ (ఈ కంపెనీ పేరు వైరల్ వీడియోలో చూడవచ్చు) ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్ లింక్ (ECRL)  రైల్వే ప్రాజెక్ట్‌ను నిర్మిస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ 11 డిసెంబర్ 2023న ప్రారంభమైంది. మలేషియా రాజు సుల్తాన్ అబ్దుల్లా సుల్తాన్ అహ్మద్ షా ఈ మెగా రైలు ప్రాజెక్ట్ భాగంగా ట్రాక్ లేయింగ్‌ను 11 డిసెంబర్ 2023న  ప్రారంభించారు. చైనా నుండి వచ్చిన అధునాతన ట్రాక్-లేయింగ్ పరికరాలు రైల్వే నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయని మలేషియా రవాణా మంత్రి లోకే సివ్ ఫూక్ చెప్పారని, ECRL అనేది బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్ (BRI) కింద అభివృద్ధి చేయబడుతున్న ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్ట్ అని ఈ కథనాలు పేర్కొన్నాయి.
ఈ రైల్వే ప్రాజెక్ట్ గురించి ‘AP Archive’ (ఆర్కైవ్డ్ లింక్)న్యూస్ యూట్యూబ్ ఛానెల్ ప్రచురించిన వీడియోను కూడా మేము కనుగొన్నాము. ఈ వీడియోలోని ట్రాక్-లేయింగ్ మెషీన్ వైరల్ వీడియోలో ఉన్నట్లే ఉండడం మనం గమనించవచ్చు. వైరల్ వీడియోలో కనిపించే చైనా కమ్యూనికేషన్స్ కంపెనీ లోగో కూడా ఈ వీడియోలో ట్రాక్-లేయింగ్ మెషీన్‌లో చూడవచ్చు. ఈ వీడియో మలేషియాలో చైనా కమ్యూనికేషన్స్ నిర్మిస్తున్న మెగా రైలు ప్రాజెక్ట్ కు సంబంధించిన వీడియో అని ఈ ఏపీ న్యూస్ వీడియో రిపోర్ట్ ద్వారా కూడా స్పష్టం అవుతుంది .
చివరగా, మలేషియా రైల్వే ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన వీడియోను భారతదేశంలో జరుగుతున్న రైల్వే ట్రాక్ నిర్మాణంకు సంబంధించిన వీడియో అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఇటీవల రాంచీలో జరిగిన ED సోదాలకు సంబంధించిన వీడియోను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనకాపల్లి బీజేపీ ఎంపీ అభ్యర్థి సి.ఎం.రమేష్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అసెంబ్లీ, 2024 పార్లమెంట్ ఎన్నికలు 13 మే 2024న జరగనున్న నేపథ్యంలో అనకాపల్లి పార్లమెంట్ నియోజకవర్గానికి కూటమి తరపున పోటీ చేస్తున్న భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) అభ్యర్ధి సి.ఎం. రమేష్ ముఖ్య అనుచరుడి ఇంట్లో కరెన్సీ నోట్ల కట్టలు బయటపడ్డాయని చెప్తూ వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అనకాపల్లి పార్లమెంట్ స్థానానికి కూటమి బీజేపీ అభ్యర్ధి సి.ఎం. రమేష్ ముఖ్య అనుచరుడి ఇంట్లో కరెన్సీ నోట్ల కట్టలు బయటపడ్డాయి, అందుకు సంబంధించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): అనకాపల్లి పార్లమెంట్ స్థానానికి  కూటమి తరుపున పోటీ చేస్తున్న బీజేపీ అభ్యర్థి సి.ఎం.రమేష్ ఇంటిపై, లేదా ఆయన అనుచరుల ఇళ్ళపై ఇటీవల ఏదైనా దర్యాప్తు సంస్థ సోదాలు నిర్వహించి భారీగా డబ్బు పట్టుకున్నట్లు ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. ఈ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు 06 మే 2024న ED గతంలో నమోదైన ఓ కేసుకు సంబంధించి ఝార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలో  నిర్వహించింన సోదాలకు సంబంధించింది. పలు రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, ఝార్ఖండ్ గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ మంత్రి వ్యక్తిగత కార్యదర్శి పని మనిషిగా చెప్తున్న వ్యక్తి ఇంటి నుండి ED ఈ డబ్బులు జప్తు చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
2024 పార్లమెంట్ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఇటీవల సి.ఎం. రమేష్ ఇంటి నుండి కానీ, లేదా ఆయన అనుచరుల ఇళ్ళపై ఏదైనా దర్యాప్తు సంస్థ రైడ్ చేసిందా? లేదా సి.ఎం. రమేష్ ఇంటి నుండి కానీ, లేదా ఆయన అనుచరుల నుండి ఇలా డబ్బుల కట్టలు బయటపడ్డాయి? అని తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లభించలేదు.
ఈ వైరల్ ఫొటోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం, ఈ వీడియో యొక్క కీఫ్రేములను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ఇలాంటి దృశ్యాలనే రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్త కథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ).ఈ వార్తా కథనాల ప్రకారం, 06 మే 2024న ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరక్టరేట్(ED) ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ మనీ లాండరింగ్ చట్టం (PMLA) కింద పెట్టిన ఒక కేసుకి సంబంధించి ఝార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలోని పలు చోట్ల సోదాలు నిర్వహించింది. ఈ సోదాలు ఝార్ఖండ్ గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖకి చెందిన మాజీ చీఫ్ ఇంజనీర్ అయిన వీరేంద్ర రామ్ కి సంబంధించిన ప్రదేశాలలో జరిగాయి. ఈ సోదాల్లో 25 కోట్ల రూపాయలు జప్తు చేశారు.
ANI కథనం ప్రకారం సంజీవ్ లాల్ అనే వ్యక్తి యొక్క పని మనిషి ఇంట్లో నుండి ఈ డబ్బు స్వాధీనం చేసుకున్నారని, సంజీవ్ లాల్ ఝార్ఖండ్ గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రి, కాంగ్రెస్ నేత అలంగీర్ ఆలం వ్యక్తిగత కార్యదర్శి. ఫిబ్రవరి 2023లో నమోదైన వీరేంద్ర రామ్ కేసుకి సంబంధించి ఈ డబ్బుని జప్తు చేసుకున్నారు. ఝార్ఖండ్ గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖకు సంబంధించిన వివిధ ప్రభుత్వ పధకాల అమలులో అవకతవకాల గురించి 2023లో వీరేంద్ర రామ్ పై ఈ కేసు నమోదు చేసారు. దీన్ని బట్టి ఈ వైరల్ వీడియో 06 మే 2024న ఝార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలో జరిగిన ED రైడ్స్ సంబంధించినదిగా మనం నిర్థారించవచ్చు.
#WATCH | Jharkhand: Counting of notes still underway at the residence of household help of Sanjiv Lal – PS to Jharkhand Rural Development minister Alamgir Alam in Ranchi where a large amount of cash has been recovered so far. More than Rs 20 crores has been counted so far.… pic.twitter.com/Vj6AtCRxy6
చివరగా, ఇటీవల రాంచీలో జరిగిన ED సోదాలకు సంబంధించిన వీడియోను షేర్ చేస్తూ అనకాపల్లి కూటమి ఎంపీ బీజేపీ అభ్యర్థి సి.ఎం. రమేష్ అనుచరుడి ఇంట్లో భారీగా డబ్బు దొరికిందంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
ఆస్ట్రియాలో జరిగిన 'వాతావరణ మార్పు' నిరసనకు సంబంధించిన వీడియో రిపోర్టును చూపిస్తూ ఉక్రెయిన్‌లోని చావులు ఫేక్ అని అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2022
రష్యా-ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం నేపథ్యంలో, ఉక్రెయిన్‌లోని చావులు ఫేక్ అని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. భారత మీడియా ఇటువంటి ఫేక్ మృతదేహాలు చూపిస్తోందని మరికొన్ని పోస్టుల ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉక్రెయిన్‌లోని చావులు ఫేక్ అని వీడియో ద్వారా చూడొచ్చు.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో ఆస్ట్రియాలో జరిగిన ఒక ‘వాతావరణ మార్పు’ నిరసనకు సంబంధించింది; రష్యా-ఉక్రెయిన్ సంక్షోభంతో దీనికి సంబంధంలేదు. ఆ నిరసనలో భాగంగా, కొందరు శవాలుగా మారి వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ఆస్ట్రియాలో ప్రతిరోజూ 49 మరణాలు ఉండవచ్చని చెప్పే ఒక కొత్త అధ్యయనాన్ని సూచనాత్మకంగా చూపించారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న పూర్తి వీడియో ఒక ఆస్ట్రియన్ న్యూస్ వెబ్సైటులో లభించింది. కానీ, ఆ వీడియోపై News24 లోగో లేదు.
ఈ పూర్తి వీడియో 04 ఫెబ్రవరి 2022న అప్లోడ్ చేసారు, అంటే రష్యా-ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం మొదలు కాకముందు నుంచే ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్‌లో షేర్ అవుతుంది. ఇదే వీడియో OE24.TV వారి అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో కూడా అదే రోజున అప్లోడ్ చేసినట్టు చూడొచ్చు.
వీడియో యొక్క టైటిల్ ‘WIEN: DEMO GEGEN KLIMAPOLITIK’ని తెలుగులో అనువదించినప్పుడు ‘వియన్నా: క్లైమేట్ పాలసీకి వ్యతిరేకంగా డెమో’ అని ఉంది. అంటే వీడియో వియన్నాకి సంబంధించింది, ఉక్రెయిన్ కాదు. వీడియోలో ఉన్న బ్యానర్లను  తెలుగులో అనువాదం చేస్తే, ‘వాతావరణ రక్షణ చట్టం ప్రాణాలను కాపాడుతుంది’, ‘ప్రస్తుత వాతావరణ విధానం చేయదు’ అని ఉంది. అదే వెబ్సైటులో అదే రోజు అప్లోడ్ చేయబడిన ఒక క్లైమేట్ యక్టివిస్ట్ ఇంటర్వ్యూను కూడా చూడవచ్చు.
వియన్నాలో జరిగిన సంఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన వ్యక్తి OE24.TV రిపోర్టర్, ‘మార్విన్ బెర్గౌర్’. తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో, మార్విన్ బెర్గౌర్ ఈ వీడియో వియన్నాలో ‘ఫ్రైడేస్ ఫర్ ఫ్యూచర్’ క్లైమేట్ నిరసనల నుండి వచ్చినదని స్పష్టం చేశాడు. దాని నేపథ్యంలోనే, కొందరు శవాలుగా మారి వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ఆస్ట్రియాలో ప్రతిరోజూ 49 మరణాలు ఉండవచ్చని చెప్పే ఒక కొత్త అధ్యయనాన్ని సూచనాత్మకంగా ప్రస్తావించారు. ఇంతకు ముందు మరో పోస్టులో అదే రిపోర్టర్ మాట్లాడుతూ, ఈ వీడియో కూడా ఇంతకు ముందు కోవిడ్-19కు లింక్ చేస్తూ వైరల్ అయిందని తెలిపాడు.
చివరగా, ఆస్ట్రియాలో జరిగిన ‘వాతావరణ మార్పు’ నిరసనకు సంబంధించిన వీడియో రిపోర్టును చూపిస్తూ ఉక్రెయిన్‌లోని చావులు ఫేక్ అని అంటున్నారు.


text:
వేరే దేశం వీడియో పెట్టి, ‘కొరోనా వచ్చిన కరీంనగర్ వ్యక్తి పరిస్థితి’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2020
‘ఇండోనేషియా నుండి వచ్చిన వాళ్ళతో తిరిగిన కరీంనగర్ వ్యక్తికి కరోన రావడం తో హాస్పిటల్ లో తన పరిస్థితి చూడండి’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కరీంనగర్ వ్యక్తికి కరోన రావడం తో హాస్పిటల్ లో తన పరిస్థితి చూడండి.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని వీడియో అసలు భారత దేశానికి సంబంధించింది కాదు. ఆ వీడియో ఈక్వడార్ లో తీసినట్టు ఈక్వడార్ కి చెందిన ఒక డాక్టర్ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని 18 మార్చ్ రోజు ఈక్వడార్ కి చెందిన ఒక డాక్టర్ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు చూడొచ్చు. ఆ ట్వీట్ కింద ఆ ఘటనకి సంబంధించిన మరిన్ని వీడియోలు పోస్ట్ చేసింది. ఆ వీడియోని ఈక్వడార్ లో తీసినట్టు తన ట్వీట్ల ద్వారా తెలుస్తుంది. ఆ వీడియోకి సంబంధించిన ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
పైన పెట్టిన ట్వీట్ లో ‘COVID19’ అని టాగ్ చేసినా, అతను శ్వాసకోశ ఉపసంహరణ లక్షణాలతో బాధ పడుతున్నాడని ఆ డాక్టర్ పేర్కొంది. ‘C6 Television’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ కూడా వీడియోలోని వ్యక్తికి ఉన్నది కరోనా వైరస్ కాదని పేర్కొన్నారు.
20 మార్చ్ రోజు యూట్యూబ్ లో పెట్టిన ఇదే వీడియో బ్రెజిల్ కి సంబందించినది అని ఇంకొందరు పేర్కొన్నారు. వీడియోలో మాట్లాడే బాష కూడా మన రాష్ట్రంలో మాట్లాడే బాషలా ఉండదు.
చివరగా, వేరే దేశంలో తీసిన  వీడియో పెట్టి, ‘కొరోనా వచ్చిన కరీంనగర్ వ్యక్తి పరిస్థితి’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
వరద నీటిలో ఒక మొస‌లి తిరుగుతూ కనిపించిన వీడియో ‘మహానంది’ కి సంబంధించినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 21, 2019
వీధుల్లో ఉన్న వరద నీటిలో ఒక మొస‌లిని ఒక వ్యక్తి పట్టుకుంటున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, క‌ర్నూలు జిల్లా మ‌హానందిలో అతి భారీ వ‌ర్షం కుర‌వ‌డంతో వీధుల్లో ఒక మొస‌లి తిరుగాడుతూ కనిపించిందంటూ చెప్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
ఒక మొస‌లి వీధుల్లో ఉన్న వరద నీటిలో తిరుగుతూ కనిపించిన వీడియో క‌ర్నూలు జిల్లా మ‌హానందికి సంబంధించినది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో గుజారాత్ లోని వడోదరా లో భారీ వర్షాలకు వీధుల్లోకి వచ్చిన  మొస‌లిని ‘NDRF’ సిబ్భంది పట్టుకుంటున్నప్పటిది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్ చేసినపుడు, దానికి సంబంధించిన చాలా కీఫ్రేమ్స్ వచ్చాయి. వాటిని, గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఒక సెర్చ్ రిజల్ట్ ద్వారా పోస్టులో పెట్టిన వీడియో యొక్క పూర్తి వీడియో యూట్యూబ్ లో లభించింది. దానిని ‘Gujarat News Live19’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ గుజరాతీ భాషలో ఒక వ్యాక్యం టైటిల్ గా పెట్టి ఆగష్టు 4, 2019న అప్లోడ్ చేసింది. ఆ వాక్యం తెలుగు అనువాదం- ‘వడోదర నగరంలో భారీ వర్షాల కారణంగా నగరంలోకి మొసలి వచ్చింది’ అని గూగుల్ ట్రాన్సలేటర్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఇంతకు ముందు ఫ్రాగ్మెంటేషన్ చేసినప్పుడు వచ్చిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని ‘Vododara floods crocodile’ అనే కీవర్డ్స్ తో మరల రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, పోస్టులో పెట్టిన వీడియో లో కాఫీ రంగు టీ-షర్ట్ వేసుకుని టోపీ పెట్టుకుని మొసలిని పట్టుకుంటున్న వ్యక్తి ఫోటో ‘India Tv’ వార్తా సంస్థ వడోదరలో వర్షాలకు విధుల్లోకి వచ్చిన మొసళ్లను ‘NDRF’ సిబ్భంది పట్టుకోవడం గురించి ఆగస్ట్ 3, 2019న ప్రచురించిన కథనం లో లభించింది.
అదే విషయాన్ని వెల్లడిస్తూ ఇతర వార్తా పత్రికలు ప్రచురించిన కథనాలలో కూడా ఆ వ్యక్తి ఫోటోని చూడవచ్చు. ఆ కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వర్షా కాలంలో వడోదరలో వన్యప్రాణి సంరక్షణ కార్యకర్తలు మొత్తం 52 మొసళ్లను పట్టుకున్నట్లుగా ‘The Hindu’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తోంది.
చివరగా, వరద నీటిలో ఒక మొస‌లి తిరుగాడుతూ కనిపించిన వీడియో ‘మహానంది’ కి సంబంధించినది కాదు. అది గుజారాత్ లోని వడోదరా లో భారీ వర్షాలకు వీధుల్లోకి వచ్చిన  మొస‌లిని ‘NDRF’ సిబ్భంది పట్టుకోవడానికి సంబంధించినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 21, 2019


text:
‘వికలాంగుల కోటాలో పెన్షన్ పొందుతున్న దొంగ రోహింగ్యా వికలాంగుడు’ అని పెట్టిన వీడియోకీ, భారత దేశానికీ ఎటువంటి సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 23, 2019
ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియో ని పోస్టు చేసి, ‘మన దేశంలో అక్రమంగా చొరబడి.. వికలాంగుల కోటాలో పెన్షన్ పొందుతున్న రోహింగ్యా గాణ్ణి లేచి నడవరా అంటే.. కాశ్మీర్లో చంపినట్టు చంపేయండి.. ఈ దేశంలో ముస్లింలకు బతికే హక్కు లేకుండా చేస్తున్నారంటూ ధంకీ ఇస్తున్న దొంగ వికలాంగుణ్ణి చూడండి.. వీళ్ళ కోసమేనా.. దేశ వ్యాప్తంగా నిరసనలు’ అని ఆ వీడియో గురించి పేర్కొంటున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
వీడియో భారత దేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడి, వికలాంగుల కోటాలో పెన్షన్ పొందుతున్న రోహింగ్యా ముస్లింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో పాకిస్తాన్ దేశంలో ఒక జర్నలిస్ట్ నకిలీ బిచ్చగాళ్లను వెలికితీస్తూ 2009 లో తీసిన డాక్యూమెంటరీది. కావున, పోస్టులో వీడియోకీ, భారత దేశానికీ ఎటువంటి సంబంధం లేదు మరియు ఆరోపణ తప్పు.
యూట్యూబ్ లో ‘Fake beggar exposed’ అని వెతికినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. వాటిల్లో పోస్టులో ఉన్న వీడియో కూడా లభించింది. కానీ, దానికి సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం కూడా ఆ సెర్చ్ రిజల్ట్ ద్వారా తెలియలేదు. ఆ వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్ చేసినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన చాలా కీఫ్రేమ్స్ వచ్చాయి. వాటిని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, పోస్టులో ఉన్న క్లిప్ యొక్క పూర్తి వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. ఆ వీడియో ని జనవరి 25, 2009న అప్లోడ్ చేశారు మరియు దాని టైటిల్ ‘Rachyal Reports – Beggers (1)’ అని ఉంది. ‘అర్షద్ రచ్యల్’ పాకిస్తాన్ ప్రెస్ క్లబ్ UK మాజీ అధ్యక్షుడు. ఆ వీడియోలో ‘రచ్యల్’ నకిలీ బిచ్చగాళ్లను వెలికితీస్తూ కనిపిస్తాడు. ఆ వీడియో యొక్క డిస్క్రిప్షన్ ద్వారా, దానిని పాకిస్తాన్ దేశం లో తీసినట్లుగా తెలుస్తుంది. ‘రచ్యల్ ‘పాకిస్తాన్ లోని నకిలీ బిచ్చగాళ్లను వెలికితీస్తూ తీసిన డాక్యూమెంటరీలోని మరికొన్ని వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు
చివరగా, పోస్టులోని వీడియోకీ, భారత దేశానికీ ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 23, 2019


text:
హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇవ్వడం లేదని ఈ వీడియో షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2022
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇవ్వడం లేదని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్‌లో హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇస్తలేరు, దానికి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్: ఒవైసీకి రూమ్ నిరాకరించడం వాస్తవమే. కానీ, ఒవైసీ మద్దతుదారులు పెద్ద సంఖ్యలో హోటల్ బయట, మాస్క్ లేకుండా గుమిగూడటంతో హోటల్ వారు ఒవైసీకి రూమ్ ఇవ్వలేదు. వీడియోలో సంఘటన జులై 2021లో జరిగింది. ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్‌లో జరిగిన మరో సంఘటనలో కూడా ఒవైసీకి పోలీస్ పర్మిషన్ కోసమని మొదట్లో రూమ్ నిరాకరించినా, తర్వాత అదే హోటల్ లో ఒవైసీ బస చేసారు. ఈ రెండు ఘటనల్లో ఎక్కడా కూడా హిందూ హోటల్ యజమానులు కావాలనుకొని ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇవ్వకపోవడం జరగలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అటువంటి ఒక ఫోటో ఒక ఆర్టికల్‌లో లభించింది. 16 జులై 2021న ప్రచురించిన ఈ ఆర్టికల్‌లో ఒవైసీకి మోరాదాబాద్, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో హోటల్ రూమ్ ఇవ్వలేదని తెలిపారు. ఒవైసీ ఈ 5-star హోటల్‌కు వస్తున్నారని తెలిసి ఆయన్ని కలవడానికి జనాలు బాగా పోగయ్యారు, దీనికి హోటల్ మేనేజర్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. దీంతో పాటు అక్కడికి వచ్చిన ఒవైసీ మద్దతుదారులు ఎవరూ మాస్క్ వేసుకోకపోవడంతో ఒవైసీకి హోటల్ రూమ్ నిరాకరించారని తెలుస్తుంది. ఒవైసీ మద్దతుదారులు ఆ హోటల్ బీజేపీ లీడర్‌ది కావడంతో రూమ్ ఇవ్వలేదని అన్నారు. కానీ, ఎక్కడా కూడా హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇస్తలేరని లేదు.
ఇటీవల, ఒవైసీకి సంబంధించి ఇటువంటి సంఘటనే ఒకటి జరిగింది. AIMIM ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు షౌకత్ అలీ ఒవైసీకి రూమ్ గురించి తెలుసుకోడానికి వెళ్ళినప్పుడు డ్రైవ్ ఇన్ 24 హోటల్ వారు, అతను రాజకీయ నాయకుడు కాబట్టి పోలీస్ పర్మిషన్ అవసరం అవుతుందని తెలిపారు. దీంతో, బుక్ చేసిన రూంకి ఇలా ఏంటని మొదట్లో కోపగించుకున్న షౌకత్ అలీ, తర్వాత పోలీస్ వారితో మాట్లాడినట్టు మీడియాతో తెలిపారు. ఎందుకు ఇలా ఒవైసీకి తరచూ అవుతుందని అడిగిన ప్రశ్నకు, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒవైసీని చూసి బయపడుతోందని ఆయన తెలిపారు. హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇస్తలేరని ఎక్కడా కూడా అనలేదు.
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇస్తలేరని బాగా వైరల్ అవ్వటంతో, OpIndia వారు అక్కడ హోటల్ ఉద్యోగితో మాట్లాడినప్పుడు దీన్ని వారు  ఖండించారు. విఐపిలకు గదులు కేటాయించడానికి ముందు హోటల్ కొన్ని లాంఛనాలు పూర్తి చేయాల్సి వచ్చిందని, ఒవైసీ హోటల్‌లో ఆహ్లాదకరమైన బస చేసినట్లు తెలిపారు.
చివరగా, హిందూ హోటల్ యజమానులు ఒవైసీకి రూమ్స్ ఇస్తలేరని ఈ వీడియో షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.

created: January 20, 2022


text:
‘మహారాష్ట్రలో శవాల దుస్థితి’ అని పెట్టిన ఈ వీడియో నిజానికి సూరత్ (గుజరాత్)లో తీసినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2021
‘మహారాష్ట్రలో శవాల దుస్థితి ఈ వీడియో చూస్తుంటే అర్థమవుతుంది’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాష్ట్రలో శవాల దుస్థితిని వీడియోలో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని వీడియో మహారాష్ట్ర కి సంబంధించింది కాదు. వీడియోలోని ప్రదేశం సూరత్ లోని అశ్విని కుమార్ శ్మశానవాటిక. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని ఒకరు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసి గుజరాత్ లోని సూరత్ నగరానికి సంబంధించింది అని రాసినట్టు తెలిసింది. వీడియో లోని ప్రదేశం సూరత్ లోని అశ్విని కుమార్ శ్మశానవాటిక అని ‘గుజరాత్ సమాచార్’ అనే వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు.
గూగుల్ మాప్స్ లో అశ్విని కుమార్ శ్మశానవాటిక (సూరత్) యొక్క ఫోటోలల్లో కూడా వీడియోలోని ప్రదేశం చూడవొచ్చు. అశ్విని కుమార్ శ్మశానవాటిక కి సంబంధించి ‘VTV Gujarati News and Beyond’ వారు పెట్టిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
మహారాష్ట్రలోని శ్మశానవాటికల్లో ఈ మధ్య శవాల దహనానికి సంబంధించిన కొన్ని ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘మహారాష్ట్రలో శవాల దుస్థితి’ అని పెట్టిన ఈ వీడియో నిజానికి సూరత్ (గుజరాత్)లో తీసినది.