text:
ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಉಗುಳುವುದು ಹಲಾಲ್‌ನ ಭಾಗವೆಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 20, 2021
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಉಗುಳುವುದು ಹಲಾಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾ-ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಉಗುಳುವುದು ಹಲಾಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಶಬರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಾಲ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದಹಾಳಾದ ಬೆಲ್ಲದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಬರಿಮಲೆ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಚಾಲಕರು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಾಲ್ಅನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಲಾಲಾರಸ (ಬಾಯಿಯ ಜೊಲ್ಲು)ವು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಆರೋಪವೇ ಹೊರತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆರೋಪ ಸತ್ಯವೆಂದು ವೈರಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಿಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ ನವೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಇಂದು ಮಕ್ಕಳ್ ಕಚ್ಚಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮೂಲಕ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ನಂತರ, ಈ ಹೇಳಿಕೆ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ತಮಿಳುನಾಡು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಬರಿಮಲೆ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಚಾಲಕ ಎಸ್ಜೆಆರ್ ಕುಮಾರ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು, ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿ (ಟಿಡಿಬಿ)ಯು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯಂ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಹಲಾಲ್ ದೃಢಪಡಿಸಿರುವ ಹಾಳಾದ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲಾಲ್ಅನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿದ ಬಹು ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಾಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಲಾಲಾರಸವು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ, ಉಗುಳುವುದು ಹಲಾಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕರಣದ ಅರ್ಜಿದಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಿದ್ದವರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಹಿಂದೂ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎದುರಿದ್ದವರು ಆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ತಿರುವಾಂಕೂರು ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಕೋವಿಡ್-19 ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನಿಂದಾಗಿ 2019-20ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಲ್ಲವು ಬಳಸದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಂಡಳಿಯು ಈ ಉಳಿದ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು M/s ಸದರ್ನ್ ಆಗ್ರೋ ಟೆಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ತ್ರಿಶೂರ್‌ಗೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಮಂಡಳಿಯು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ 2020-21ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು M/s S.P.Sugar and Agro Pvt. lmt, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹಲಾಲ್‌ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ‘ಬೆಲ್ಲದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ “permissible” ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುವ ಅರೇಬಿಕ್ಪ ದವಾದ ಹಲಾಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು TDB ವಿವರಿಸಿದೆ. ಈ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಕಂಪನಿಯು ಅರಬ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಹಲಾಲ್ ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯೂಸ್ 18 ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹಲಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ‘ಹಲಾಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ನೀವು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಲಾಲ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಉಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ವಿಷಯಗಳು ಹಲಾಲ್‌ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವು (ಹಲಾಲ್) ಆ ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಯುಕೆಯಂತಹ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳು ಕೂಡ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಉಗುಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘಟನೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವಾದಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಮೂದಿಸುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ಉಗುಳುವುದು ಹಲಾಲ್‌ನ ಭಾಗವೆಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.

created: December 20, 2021


text:
ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ ಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಡಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 14, 2023
ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ ಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಡಿರುವ ರಾಮಭಜನೆಯನ್ನು ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ : ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಡಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ‘ಪೂಜ್ಯ ಪ್ರೇಂಭೂಷಣಜಿ ಮಹಾರಾಜರು’ ನಡೆಸಿದ ಭಜನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೇಮ್ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ನಾವು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆ ವೀಡಿಯೊ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮತ್ತೊಂದು YouTube  ವೀಡಿಯೊಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು – “ಪೂಜ್ಯ ಪ್ರೇಂಭೂಷಣಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ *ಭಜನ್ * ರಾಮ್ ನಾಮ್ ಕೆ ಸಬುನ್ ಸೆ ಜೋ (ಕಾಂಟಾಕ್ಟ್  +916394157463)”.
ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ಭಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊದ ಆಡಿಯೊವನ್ನು ಅದರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅದು ‘ಪೂಜ್ಯ ಪ್ರೇಂಭೂಷಣಜಿ ಮಹಾರಾಜರು’ ನಡೆಸುವ ಭಜನೆ. ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಾಡಿಲ್ಲ.

source: news-factly

created: February 14, 2023

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ಇಲ್ಲ, ಈ ವೀಡಿಯೊ ಚೀನಾ ಕರೋನವೈರಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ . - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 5, 2020
ಕರೋನವೈರಸ್ ಹಠಾತ್ ಸಂಭವದ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಚೀನಾ ವುಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೀಡಿಯೊದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಚೀನಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವಿಡಿಯೋ.
ಸತ್ಯ: ಈ ವೀಡಿಯೊವು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2018 ರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೊರೋನವೈರಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಚೀನಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೈರಸ್ ಹಠಾತ್ ಸಂಭವ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಚೀನಾ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತುರ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ‘ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇನ್ಸೈಡರ್’ ಲೇಖನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದು 57 ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 57 ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 19 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ‘57 ಮಹಡಿಗಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 19 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ’ಎಂಬ ಕೀವರ್ಡ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅನೇಕ ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅದೇ ವೀಡಿಯೊ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೇ 2018 ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
‘ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’ ನ ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶವು ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಟೈಮ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ – ’30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ -1: 37 ಮತ್ತು -1: 27 ರ ನಡುವಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಆ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ 0:00 ಮತ್ತು 0:19 ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಹುನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (ಚೀನಾ) ಚಾಂಗ್‌ಶಾದಲ್ಲಿ 19 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 57 ಅಂತಸ್ತಿನ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ -0: 47 ಮತ್ತು -0: 40 ರ ನಡುವಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು 2011 ರ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ (0:25 ರಿಂದ 0:32) 5 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 6 ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೊ ಅನೇಕ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತುರ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೊರೊನೊವೈರಸ್ ಏಕಾಏಕಿ ಎದುರಿಸಲು ಚೀನಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಈ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

created: February 5, 2020


text:
ಇಲ್ಲ, ಈ ಮೂವರು ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು! - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 14, 2020
ಮೂವರು ಪೊಲೀಸ್ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಫೋಟೋವೊಂದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮೂವರೂ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೆಂದು ಹಾಗೂ ಮೂವರೂ ಐಪಿಎಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿಯ ಚಿತ್ರ.
ನಿಜಾಂಶ: ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂವರನ್ನು ಪೂಜಾ ವಸಿಷ್ಠ್, ತುಷಾರ್ ಗುಪ್ತಾ, ಮತ್ತು ಶ್ರುತ ಕೀರ್ತಿ ಸೋಮವಂಶಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂವರೂ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಂಬುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಇವರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲ. ಅವರು ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಎಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತುಷಾರ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ‘ಯು ಪಿ ಎಸ್ ಸಿ ಮೀಮ್’ಎಂಬ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೋಮವಂಶಿ ಇದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಚಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾತೆಯು ಐಪಿಎಸ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ (ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ) ಪೂಜಾ ವಶಿಸ್ಠ್ ಅವರದ್ದು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂಜ ಅವರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತುಷಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶ್ರುತ ಕೀರ್ತಿ ಸೋಮವಂಶಿ. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಐಪಿಎಸ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್‌ಗಳು. ತುಷಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ ನಾವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತುಷಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಾವುಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರುತ ಕೀರ್ತಿ ಸೋಮವಂಶಿಯವರ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಬಯೋ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯ upscmeme ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. upscmeme ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಸೋಮವಂಶಿ ಕೂಡಾ ನಾವು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಐಪಿಎಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮೂಲದ ಸೋಮವಂಶಿಯವರನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕೇಡರ್‌ಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂಜಾ ವಶಿಸ್ಠ್ ಅವರನ್ನು ಹರಿಯಾಣ ಕೇಡರ್‌ಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅವರ ತವರು ರಾಜ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತುಷಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಅವರ ತವರು ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ತವರು ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ವಿವರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಐಪಿಎಸ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್‌ಗಳು ಸಹಪಾಠಿ‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲ.

created: September 14, 2020


text:
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್‌ರನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಟ್ವಿಲೈಟ್ ನಟ ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಪೆಲ್ಲೆಟಿಯರ್ ರನ್ನು - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2022
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಅತಿಯಾಗಿ ನಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದು ಆತ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಟ್ವಿಲೈಟ್ ನಟ ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಪೆಲ್ಲೆಟಿಯರ್ ಅವರದು. ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಗ ಅದೇ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ಅಂತಹ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ  ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಯನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ Google ಸರ್ಚ್ ನಡೆಸಿದಾಗ 2013ರಲ್ಲಿ  ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳುಲ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ) ಈ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಟ್ವಿಲೈಟ್ ಚಿತ್ರದ ನಟ ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಪೆಲ್ಲೆಟಿಯರ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ನಟನು  ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಮಲೇರಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ನಂತರ ಆತ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕಾರಣ  ಆತನನ್ನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಹೊರ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಪೆಲ್ಲೆಟಿಯರ್ ನಂತರ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಈ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾದಕವಸ್ತು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದಿದ್ದು ಆರ್ಯನ್ ಖಾನ್ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಗಾಗಿ ಟ್ವಿಲೈಟ್ ನಟ ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಪೆಲ್ಲೆಟಿಯರ್. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.

created: January 6, 2022


text:
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 18, 2020
ರಾಮಮಂದಿರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿವೇಶನದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 2 ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ‘ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಅಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ರಾಮಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು 2957 ನೇ ಇಸವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತೆರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವುಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 2000 ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಶ್ರೀ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಚಂಪತ್ ರಾಯ್‌ರವರ ಟ್ವೀಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎಂಐಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವಾಗ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ನ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್  ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಹುಡಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಶ್ರೀ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಚಂಪತ್ ರಾಯ್‌ರವರ ಟ್ವೀಟ್ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 2000 ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳುಸುದ್ದಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಂಬಬೇಡಿ ಎಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ.
"Some news items are being circulated which suggest that a time capsule will be placed beneath the temple construction site in Ayodhya. Any such news is fake & should not be believed." : Shri Champat Rai, General Secretary, Shri Ram Janmbhoomi Teerth Kshetra. pic.twitter.com/5wO5Tu7NvX
ಇನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್  ಕುರಿತುಕ ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ರಿವರ್ಸ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ 2015 ರಲ್ಲಿಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎಂಐಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವಾಗ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಒಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿ.ಶ 2957ರವರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ತೆರೆಯಬೇಡಿ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 2000 ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್  ಹೂಳಲಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು 2957ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತೆರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹರಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ರಾಮಮಂದಿರಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಾದ ಕಾಮೇಶ್ವರ್ ಚೌಪಲ್ ರವರು ಜುಲೈ 27ರಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ,  ರಾಮಮಂದಿರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿವೇಶನದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 2 ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದರ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮಂಡನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವೀಗ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ  ಆ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಟೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಹೂಳಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ.


text:
UNMOGIP ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾವನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದು ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯವಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 10, 2023
ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗದ ಕುರಿತು ಚೀನಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ UNMOGIP (ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ಗ್ರೂಪ್) ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು  ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಜ ಎಂದು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್: ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ UNMOGIP ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ : ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಚೀನಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು UNMOGIP ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು UNMOGIP ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾವನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯಾಂಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ತಪ್ಪು.
UNMOGIP:
UNMOGIP ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು 1949 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಚೀನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. UNMOGIP ಅಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸುದ್ದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳಿಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲದೆ, UNMOGIP ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿರುವ UNMOGIP ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು UNMOGIP ಗೆ (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ) ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಕ್ಲೇಮ್  ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಕೋರಿ ನಾವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸುದ್ದಿ ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ UNMOGIP ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ವೀಸಾವನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ರದ್ದು ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಂಶವಿಲ್ಲ.

created: February 10, 2023


text:
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ‘ಕರೋನವೈರಸ್ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 17, 2020
ಜಪಾನ್‌ನ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಔಷಧ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಔಷಧ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ಕರೋನವೈರಸ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸತ್ಯ: ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ತಸುಕು ಹೊಂಜೊಗೆ ಆರೋಪಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ತಾಸ್ಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ಕೊರೊನೊವೈರಸ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಔಷಧ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಜಪಾನ್‌ನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಇದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ  ರೋಗನಿರೋಧಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿ. ಆಲಿಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ 2018 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ, ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ 10,000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈರಸ್ ಸೋಂಕನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪಿಸಿಆರ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊ, ಒಸಾಕಾ ಮತ್ತು ನಾಗೋಯಾ ಎಂಬ ಮೂರು ನಗರಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ “ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ- ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಸಂಯಮ ”. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಜಪಾನಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ಜಪಾನ್ ಅನುಸರಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕೊರೋನವೈರಸ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಸಿಲ್ಲ.
ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಯೋಟೋ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ತಾಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ಚೀನಾದ ವುಹಾನ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ವೈರಲ್ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚೀನಾದ ವುಹಾನ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ಸುಳ್ಳು.
ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಲುಕ್ ಮೊಂಟಾಗ್ನಿಯರ್ ಅವರು ಚೀನಾದ ವುಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕರೋನವೈರಸ್ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯೂಮನ್ ಇಮ್ಯುನೊ ಡಿಫಿಷಿಯನ್ಸಿ ವೈರಸ್ (ಎಚ್‌ಐವಿ) ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಂಟಾಗ್ನಿಯರ್ 2008 ರ ಔಷಧಕ್ಕಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಬಾರ್-ಸಿನೌಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಹರಾಲ್ಡ್ ಜುರ್ ಹೌಸೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್ -19 ಏಕಾಏಕಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಗರವಾದ ವುಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿ 4 ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಕೆಲಸದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
COVID-19 ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ವೈಹಾನ್‌ನ ಮೂಲವನ್ನು ವುಹಾನ್‌ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಸತ್ಯ-ಪರೀಕ್ಷಕರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಪೀರ್-ರಿವ್ಯೂಡ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಕರೋನವೈರಸ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ, “ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಕುಶಲತೆಯ ಮೂಲಕ SARS-CoV-2 ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರೋನವೈರಸ್ ಕಾದಂಬರಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪುರಾವೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು WHO ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ನಕಲಿ ಸಂದೇಶ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಪರವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ  ‘ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗಿದೆ’
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ತಸುಕು ಹೊಂಜೊ ಅವರು ‘ಕರೋನವೈರಸ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದೇಶವು ನಕಲಿ.


text:
ಕೇವಲ ಐದಲ್ಲ, ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿವೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 11, 2021
ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೇವಲ 5 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್’ ಲಸಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಪ್ರಪಂಚದ ಕೇವಲ 5 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಲಸಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದುದು.
ನಿಜಾಂಶ: ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವು (5 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಒಂದೆಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ‘ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್’ ಲಸಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ  ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್ನ 3 ನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಯು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ.ಕೃಷ್ಣ ಎಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕೋವಿಡ್ 19 ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೋವಿಡ್ 19 ಲಸಿಕೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ 63 ಲಸಿಕೆಗಳು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು 172 ಲಸಿಕೆಗಳು ಪ್ರಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. (2021ರ ಜನವರಿ 05ರವರೆಗೆ)
ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ‘ಹಂತ 3’ ಅಥವಾ ‘ಹಂತ 2/3’ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳ ಕೆಲವು ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ (ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್‌ನ ‘ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್’ ಸಹ ‘ಹಂತ 3’ ನಲ್ಲಿದೆ). ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್‌ಒ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಐದು ದೇಶಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಂಎನ್‌ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು [ಭಾರತ (ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್), ಯುಎಸ್ (ಮಾಡರ್ನಾ), ಯುಕೆ (ಅಸ್ಟ್ರಾಜೆನೆಕಾ), ರಷ್ಯಾ (ಗಮಲೇಯ), ಜಪಾನ್ (ಆಂಜೆಸ್), ಚೀನಾ (ಸಿನೋವಾಕ್), ಕೆನಡಾ (ಮೆಡಿಕಾಗೊ), ಜರ್ಮನಿ (ಬಯೋಟೆಕ್), ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್ (ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಲಸಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಲಸಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್-ಅಸ್ಟ್ರಾಜೆನೆಕಾ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸೀರಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಿಎಸ್‌ಎಲ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಸ್ಟ್ರಾಜೆನೆಕಾದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ‘ಲಸಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು 15 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರೈಕೆ ಪಾಲುದಾರರ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಾಣಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ’ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಫಿಜರ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಟೆಕ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಜರ್ಮನಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ‘ರಾಯಿಟರ್ಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಇನ್ನು ಭಾರತ ಮೂಲದ ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಲಸಿಕೆ ‘ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್’ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ COVID-19 ಲಸಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ  ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್ನ 3 ನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಯು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ.ಕೃಷ್ಣ ಎಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ COVID-19 ಲಸಿಕೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಎದಿರುನೋಡುತ್ತಿವೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಶಗಳು ಭಾರತದಿಂದ ಲಸಿಕೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. “32 ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳು ಲಸಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಿ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿವೆ”ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರದಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, GAVI ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಸೀರಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್‌ಐಐ), ಗವಿ, ಲಸಿಕೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ & ಮೆಲಿಂಡಾ ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ 2021 ರಲ್ಲಿನ ಲಸಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಲಸಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೇವಲ ಐದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೋವಿಡ್ -19 ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ‘ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಕೋವಾಕ್ಸಿನ್’ ಲಸಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.

created: January 11, 2021


text:
ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮರ ಹಳೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನದ್ದು ಎಂದು ಹಂಚಿಕೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2022
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂದನಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ವಿವಾದ ಸೃ‍ಷ್ಠಿಸದ್ದ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿವಾದದ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್, ಬುರ್ಖಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿನ ವಿವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಈ ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ  ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ : ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾಷಣ.
ನಿಜಾಂಶ : ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವೀಡಿಯೊವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಶ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಹಳೆಯ ಭಾಷಣದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು 24 ಮೇ 2018 ರಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವೀಡಿಯೊ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ  ಈ ವೀಡಿಯೊಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, 25 ಮೇ 2018 ರಂದು ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೊಲಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್ ಹೀಗಿದೆ, “ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಗರದಲ್ಲಿ ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಶ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು” ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿರುವ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮ. ಇಂದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಶೀಲ ನಾಗರೀಕ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವುದು ಒಂದು ಸೌಭಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
Spoke on “Women in Nationalism” at ‘Vyakhyan’ organised by Vanvasi Kalyan Ashram at Nagar, Maharashtra today.
It was also a privilege to have interacted with some very enterprising Nagar women who are contributing to the society in various ways. pic.twitter.com/6NYx5wSwoE
ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಭಾಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು 24, 2018 ರಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವೀಡಿಯೊದ 3:45 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ, ನಾವು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಅದೇ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಷಣದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಎಡಿಟ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿತು ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ, 05 ಜೂನ್ 2022 ರಂದು, ಬಿಜೆಪಿಯು ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು, ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಂಡ ನಂತರ, ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಷರತ್ತಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಇದು ಯಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೋಯಿಸುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕುರಿತಾದ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ 07 ಜೂನ್ 2022 ರಂದು ಆಕೆಗೆ ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರ ಬೆದರಿಕೆಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದವು, ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಅವರಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ.
pic.twitter.com/Cl0aAqkwgN
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವನವಾಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೂಪುರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನದು ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

created: August 9, 2022


text:
2004ರ ಅಮೆರಿಕಾ –ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 8, 2021
ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದು  ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಪ್ಯಾಲೇಸ್ತೇನ್ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತಲಪುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹೊಸ ಗಡಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂಬ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಜೆರೂಸೆಲಂ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅಲ್ –ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವಿಡಿಯೋ ಅಮೆರಿಕಾ ಸೈನ್ಯವು 2004 ಇರಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಲ್- ಅಸಕರಿ ಮಸೀದಿ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ದಾಳಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. 2004ರ ಇರಾಕ್ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸೈನಿಕರು ಸಮರ್‌ನ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ (ಅಲ್- ಅಸಕರಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ವಿಡಿಯೋಗೂ ಅಲ್- ಅಕ್ಸ್ ಮಸೀದಿ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಇದೇ ದೃಶ್ಯಗಳಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬಳಕೆದಾರನೊಬ್ಬ 2014ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪೋರ್ಸ್ ತಂಡಗಳು ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ವಿಡಿಯೋ ವಿವರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇರಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಲ್-ಅಸಕರಿ ಮಸೀದಿ (ಅಲ್- ಅಸಕರಿ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ) ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸೈನ್ಯದ ದಳಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಡಿಯೋಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಣ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮಾಚಾರಗಳನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಮಾಡುವ  ‘funker530 ವೆಬ್ಸೈಟ್ , ಇದೇ ದೃಶ್ಯಗಳಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ತಮ್ಮ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2004ರ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ದದ ಭಾಗವಾಗಿ 36 ನೇ ಇರಾಕಿ ಕಮಾಂಡೋ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸೈನಿಕರು ಸಮರ್‌ನ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ವಿಡಿಯೋ ವಿವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಇದೆ ವಿವರದೊಂದಿಗೆ military-footage.com ಎಂಬ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಸಹ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಸೈನಿಕರು 2004ರ ಸಮರ್ರಾ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಗೋಲ್ಡೆನ್ ಮಸೀದಿ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿ ಬಗ್ಗೆ The Guardianನ್ಯೂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ. ಆ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹದು. ಈ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಜೆರೂಸೆಲೆಂ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅಲ್- ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
07 ಮೇ 2021ರಂದು ಜೆರೂಸೆಲಂ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪೋಲೀಸರು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ತೇನ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ತೇನಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವಿಡಿಯೋಗೂ, ಅಲ್- ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತಿಚಿಗೆ ನಡೆದ ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 2004ರ ಅಮೆರಿಕಾ –ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.


text:
ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ಹಳೆಯ 3ಡಿ ಅನಿಮೇಷನ್ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ ಮಂದಿರ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2020
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ರಾಮ ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಡಿಯೋವೊಂದು ಇರುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ, ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿರುವ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ವಿನ್ಯಾಸ.
ನಿಜಾಂಶ: ಕೆನ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು 03 ಜೂನ್ 2014 ರಂದು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಮ ಮಂದಿರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು 09 ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ನೀಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸವೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವುದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
‘3ಡಿ ಅನಿಮೇಷನ್ ಟೆಂಪಲ್’ ಕೀವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾವು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಕೆಮ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಹೆಸರಿನ ಚಾನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ, ಅದನ್ನು 03 ಜೂನ್ 2014 ರಂದು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ ಮಂದಿರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು 2019 ರ ನವೆಂಬರ್ 09 ರಂದು ನೀಡಿತು. ಇದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಡಿಯೋದ ಮೊದಲ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಗಿಂತ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ನಾವು ಕೆಮ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರು, “ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿನ್ಯಾಸವು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳ ತಿರುಪತಿ ಎಂದು ಸಹ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೈನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಾವು ನೋಡಬಹುದು.
ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಸೋಮಪುರ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಮಾದರಿಯು (ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅಯೋಧ್ಯಯ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸದ 3ಡಿ ಅನಿಮೇಷನ್ ಹಳೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿರುವ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: August 3, 2020


text:
ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಫೋಟೋವನ್ನು ‘ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕುಟುಂಬ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2020
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಫೋಟೋ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಲಿಯ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಇದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಜೂನ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ‘ಸಾಕ್ಷಿ’ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಘಟನೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ಗಂಡನೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಾನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು: ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: Facebook post (archived)
ಸತ್ಯ: 1. News article- https://m.sakshi.com/news/crime/mother-killed-children-and-commits-suicide-karnataka-1199395
2. News article- https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/woman-commits-suicide-after-killing-her-three-children-in-karnataka-village/articleshow/69836711.cms


text:
ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳು’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2020
ಜಾರ್ಜಂಡ್ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ತರಕಾರಿ ಗಾಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ ಕಳಪೆ ಹಣ್ಣು ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈಗ ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯ-ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಸತ್ಯ: 2020 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 25 ರಂದು ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರು ಕೆಲವು ಹಣ್ಣಿನ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ ಫಾಲ್ ಡುಕಾನ್’ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊ ಕನಿಷ್ಠ 2020 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 02 ರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ವೀಡಿಯೊ ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರು 2020 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 25 ರಂದು ಕೆಲವು ಹಣ್ಣಿನ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ ಫಾಲ್ ಡುಕಾನ್’ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜಮ್‌ಶೆಡ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರು ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು . ಅಲ್ಲದೆ, ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, 9 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್ ತರಹದ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರವು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ (ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಕರಾವಳಿ ಇಲ್ಲ). ಆದ್ದರಿಂದ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಅದೇ ವೀಡಿಯೊ (ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ಬಳಕೆದಾರಹೆಸರನ್ನು (@ mitest.makwana.hindu) ಎಂದು
ನೋಡಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅವರು ಅದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಂದು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ (ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ) ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಅವರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ, ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಕೆಲವು ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ – ‘ನವ ಬಂದರ್’. ನವ ಬಂದರ್ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕರಾವಳಿ ಗ್ರಾಮ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಅವರ ಇತರ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನವ ಬಂದರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದೀಪಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಜಮ್ಶೆಡ್ಪುರ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳು’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್‌ನ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2020
ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸರು ಜನರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಡಿಯೊವನ್ನು 2019 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲದೆ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮೂಲಗಳು: ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: Facebook post (archived)
ಸತ್ಯ: 1. YouTube video – https://www.youtube.com/watch?v=7ZVYQyjwuE0
2. YouTube video – https://www.youtube.com/watch?v=lQLmvBDBEb8


text:
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೊವು ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ ಗಾಜನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾವನ್ನು ನಕಲಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 16, 2023
ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮಣಿಪುರದ ಜನರು ಬಿಜೆಪಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜನರಲ್ಲಿನ ಈ ಆಕ್ರೋಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಮೋದಿ ಹೊರಬಂದರು ಎಂದು ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಕೂಡ ಶೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಆ ವೀಡಿಯೊದ ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್ : ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಜಗಳು ಮಾರಣ ಹೋಮ ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ : ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನದ್ದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಂತರ, ವೀಡಿಯೊ ಸರಿಯಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಧಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಗಜನ್‌ಗಳು ಸಾವು ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಲೇಮ್ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು, ನಾವು ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದಿಂದ ಕೀಫ್ರೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 2023 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ತಿಂಗಳುಗಳ ಮೊದಲು @metjetak17 ಹೆಸರಿನ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಅದೇ ವೀಡಿಯೊಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ಪಠ್ಯವು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದ ಮಲಯ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಶೋಧನೆಯು ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 9ಟ್ಯಾಗ್  ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಥ್ರೆಡ್‌ಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಸರಿಯಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪಾಠವನ್ನು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಥ್ರೆಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನಂತರದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹುಡುಕಾಟಗಳು “ಕುರ್ಸಸ್ ಪೆಂಗೆಂಡಾಲಿ ಜೆನಾಜಾ” ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ) ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದವು, ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ “ಮಾರ್ಚುರಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಕೋರ್ಸ್” ಅಥವಾ “ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೋರ್ಸ್” ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
Its Malaysia. The outfit. The scenary. Our mosque always have Janazah Management Course. They teach how to manage dead body. You can even see the pink shirt guy with mic. He must be an instructor. And this tiktok posted 8/19. Way before the war start. pic.twitter.com/2qNg0ggDie
21 ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಂದುಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್  ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ @myraudahhq ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲ ಟಿಕ್ ಟಾಕ್  ಅಪ್‌ಲೋಡರ್ @metjetak17 ಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ವೀಡಿಯೊವು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಹುಡುಕಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ “ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೋರ್ಸ್” ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
A post shared by My Raudah Official HQ (@myraudahhq)
ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂಘರ್ಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಜನ್‌ಗಳು ಸಾವು ನಕಲಿ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೀಡಿಯೊವು ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ನಡುವೆ ಗಜನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾವನ್ನು ನಕಲಿಸುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಧಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

created: November 16, 2023


text:
ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 18, 2020
ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪರ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುವ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವೀಡಿಯೊ ಇರುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖಲಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಕೋರಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್ (ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಅನ್ನು ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರಲ್ಲಿ ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪರ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖಲಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 2018 ರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪರ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರವು, 2013 ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್’ ನ 29 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖಲಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಈ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
“गली गली में शोर है भारत माता key keywords” ಎಂಬ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಇದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 2018 ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಇದರ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟವು ನಮ್ಮನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಟೀ ಶರ್ಟ್‌ಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ’ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಯೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ‘Proper Hotel San Francisco’ಕೀವರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈ ವೀಡಿಯೊ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪರ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವೀಡಿಯೋವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಸಂಬಂಧೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೋಟೋದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವು ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಚಿತ್ರವು ಎಎಫ್‌ಪಿಯದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಇಮೇಜ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಯೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ಟಾಕ್ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಎಎಫ್‌ಪಿಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಿಂದ ಗೆಟ್ಟಿ ಇಮೇಜಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, “ಅಮೃತಸರದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್’ ನ 29 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರೈತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: December 18, 2020


text:
‘ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಅವರಿದ್ದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದ ವಿಡಿಯೊ’ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 17, 2021
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್  ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ  ಭಾರತದ  ಮೊದಲ  ರಕ್ಷಣಾ  ಸಿಬ್ಬಂದಿ  (ಸಿಡಿಎಸ್)  ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಅಪಘಾತದ ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಫೋಟೊ ಎಂದು ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಈ ದೃಶ್ಯಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: CDS ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಮೃತಪಟ್ಟ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದ ದೃಶ್ಯಗಳು.
ವಾಸ್ತವ: ಈ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೂ ಜನರಲ್ ರಾವತ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಪಘಾತಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಈ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಎಂಐ -17 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಕ್ರ್ಯಾ ಶ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಸರ್ಕಾರಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಲೈಟ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ (ALH) ಜಮ್ಮುಕಾಶ್ಮೀರದ ಪೂಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಂದು ತುರ್ತು ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿವುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ (ಸಿಡಿಎಸ್) ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಆಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಆಗಿರುವ ವಿಡಿಯೊ ಇದುವರೆಗೆ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯರು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
1 ನೇವೀಡಿಯೊ:
ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದ ರಿವರ್ಸ್ ಸರ್ಚ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು 2021 ರ ನವೆಂಬರ್ 18  ರಂದು ಅರುಣಾಚಲದ ಅಂಜಾವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಚಾಮ್ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ Mi-17 ಕ್ರಾಶ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೊ ಆ ಘಟನೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.
#WATCH video of the Indian Air Force Mi-17 helicopter that crash-landed near a helipad in Eastern Arunachal Pradesh today with two pilots and three crew members. All of them are safe with minor injuries.
(Source: a local person) pic.twitter.com/cTUbzZRT3J
ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಹಲವು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಅವುಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೂಡಾ ಇವೆ.  ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕ್ರಾಶ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಘಟನೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
2 ನೇವೀಡಿಯೊ:
ಈ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೂ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಈ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ 2020 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಈ ವರದಿಗಳ  ಪ್ರಕಾರ,  ಇಡ್ಲಿಬ್  ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ  ಸಿರಿಯದ ಬಂಡುಕೋರರು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ ಸಿರಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ ಇದು.
ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಗ ಈ  ಘಟನೆಯನ್ನು  ವರದಿ  ಮಾಡಿತ್ತು.  ಈ  ವರದಿಗಳನ್ನು  ಇಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು  ಇಲ್ಲಿ  ನೋಡಬಹುದು. ಘಟನೆಯ ಇತರ ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಚಿತ್ರ:
ಈ ಚಿತ್ರವು 2019 ರ ಚಿತ್ರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪೂಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ  ತುರ್ತು  ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಲೈಟ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ (ALH) ನ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.  ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ಸಕ್ಕಿದೆ. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ  ಅದೇ  ಚಿತ್ರವನ್ನು  ನೀಡಲಾಗಿದೆ.  ಅಂತಹ  ಒಂದು  ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ‘ಉತ್ತರ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್  ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್  ಜನರಲ್  ರಣಬೀರ್  ಸಿಂಗ್  ಅವರಿದ್ದ  ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪೂಂಚ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದ ವಿಡಿಯೊ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: December 17, 2021


text:
ವಿಮಾನದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಉಡಾವಣೆಯಂತೆ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 25, 2023
14 ಜುಲೈ 2023 ರಂದು ಇಸ್ರೋ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ವಿಮಾನದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವಿವಿಧ ದೃಶ್ಯಗಳ (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್: ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್: 2022 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 ಉಡಾವಣೆ ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ವೀಡಿಯೊವು ಮೇ 2021 ರಲ್ಲಿ ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್‌ನಿಂದ ಅಟ್ಲಾಸ್ ವಿ ರಾಕೆಟ್‌ನ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೈಗೆ ಢಾಕಾ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವೈರಲ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೇಮ್ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
14 ಜುಲೈ 2023 ರಂದು ಇಸ್ರೋ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟ್ವಿಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರು ವಿಮಾನದಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಉಡಾವಣೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಇಂಡಿಗೋ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಚಂದ್ರಯಾನ ಉಡಾವಣೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಢಾಕಾ ವಿಮಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪೊನ್‌ರಾಜ್ ಎಂಬ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಎಳೆತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ವಿವಿಧ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ವೈರಲ್ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ).
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇತರ ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಳೆಯವು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.
ವೀಡಿಯೊ 1:
2022 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ದೃಶ್ಯಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವು ನಮಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದೆರಡು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ).
ಈ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಫ್ಲೈಟ್ ಅಟೆಂಡೆಂಟ್ @chefpinkpr ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ವೈರಲ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಬಳಕೆದಾರರು “ನನ್ನ ವಿಮಾನವು ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್ ಮೂಲಕ ಹಾರಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ!” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟ್ವಿಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರು ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಉಡಾವಣೆಯ ದಿನಾಂಕವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 ರ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಈ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹುಡುಕಾಟವು ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ) Intelsat ನ Galaxy 31 ಮತ್ತು Galaxy 32 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ Space X Falcon 9 ಅನ್ನು ಕೇಪ್ ಕ್ಯಾನವೆರಲ್ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಈ ವೈರಲ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸ್ಪೇಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆಯೇ ಎಂದು ನಮಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಉಡಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಂದ್ರಯಾನ  3 ಉಡಾವಣೆಗೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವೀಡಿಯೊ 2:
ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, 18 ಮೇ 2021 ರಂದು ಕೇಪ್ ಕೆನವೆರಲ್‌ನಿಂದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಅಟ್ಲಾಸ್ V ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೋದಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಇದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
10 ಟ್ಯಾಂಪಾ ಬೇ,  CBSನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಆಂಡಿ ಲಿನ್‌ನಿಂದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ ವಿಮಾನವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಂಕನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ರಾಕೆಟ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ V ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಕೇಪ್ ಕೆನವೆರಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಡೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಉಪಗ್ರಹ ನೋಟವು ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊವು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಕೇಪ್ ಕೆನವೆರಲ್‌ನಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರಲ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಉಡಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವಿಮಾನದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಉಡಾವಣೆಯಂತೆ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
‘ಬಿಬಿಸಿ’ ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಇತ್ತೀಚಿನ ತ್ರಿಪುರಾ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ! - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 24, 2021
ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿದ್ದ ತುಣುಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಈ ವಿಡಿಯೋ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮುಗಲಭೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯ ವೀಡಿಯೋ.
ಸತ್ಯ: ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವೀಡಿಯೊವು 2020ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು CAA ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತ್ರಿಪುರಾ ಕೋಮುಗಲಭೆಗೂ ಈ ವಿಡಿಯೋಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ವೀಡಿಯೊದ 2:26 ನಿಮಿಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ‘ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ‘ಥಾನಾ ಖಜುರಿ ಖಾಸ್’ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ‘ಖಜೂರಿ ಖಾಸ್‘ ದೆಹಲಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನೆರೆಹೊರೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, 03 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ರಂದು ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ಇದನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್‌ನ ತನಿಖಾ ವರದಿಯಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಹಿಂದೂ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ತೂರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ದುಃಖದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ‘BBC’ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ, 2020 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
The BBC has found Delhi police acted along Hindu rioters during a wave of attack on Muslims last week. Police in the capital are coming under increasing pressure as allegations of complicity in the clashes emerge. An investigation by @yogital, @shaluyadavbbc & @NickWoolley1234 pic.twitter.com/i6oSmpkP1r
ಘಟನೆಯ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಕೋಡ ‘BBC’ 04 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ‘BBC’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವೀಡಿಯೊ 2020 ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಹೊರತು ತ್ರಿಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2020ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಳೆಯ ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ವರದಿಯನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿನ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ‘ಬಿಬಿಸಿ’ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: November 24, 2021


text:
ರೈತರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಸಿಖ್‌ನನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಳೆಯ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 14, 2020
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ನಕಲಿ ಸಿಖ್‌ನನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, “ಸಿಖ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಪೇಟವನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ರೈತರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಸಿಖ್‌ನನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: 2011 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ನೌಕರರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಯನ್ನು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದೆರಡು ಪೊಲೀಸರು ಸಿಖ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಪೇಟವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಘಟನೆಗೂ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, 2011 ರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಆ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವೀಡಿಯೋದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ “ಪಂಜಾಬ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಟರ್ಬನ್‌ಗೆ ಅವಮಾನ (ಸಿಖ್ ಸಂಕೇತ) @ಮೊಹಾಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ” ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.
ಈ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊದಿಂದ ಕ್ಯೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್ಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, “ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ನೌಕರರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರನೊಬ್ಬನ ಪೇಟವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, “ಈ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರದಿಗಳಿಂದ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಿಖ್ ಎಂದು ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ವೀಡಿಯೊಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಇದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಿಎಎ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಗ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಆ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: December 14, 2020


text:
2019 ರಲ್ಲಿ ಪುಲ್ವಾಮಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋ ಎಂದು ಹಳೆಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2021
2019 ರಲ್ಲಿ ಪುಲ್ವಾಮಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ವೀಡಿಯೊವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಂದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪುಲ್ವಾಮಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬರ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 40 ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: 2019 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 14 ರಂದು ಪುಲ್ವಾಮಾದಲ್ಲಿ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಇದು.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಇದೇ ವೀಡಿಯೊ 2008 ರಿಂದಲೂ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಎಡಿಟ್ ಮಾಡದ ಮೂಲ ವೀಡಿಯೊ 2007 ರದ್ದು ಎಂದು ಟೈಮ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿ ನಡೆದದ್ದು 2019 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಂದು “ವಿಬಿಐಡಿ ಐಇಡಿ ಎಸ್ಇಪಿ 02, 2007 ಕ್ಯಾಂಪ್ ತಾಜಿ ಇರಾಕ್ ಬೃಹತ್ ಸ್ಫೋಟ” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವಿಡಿಯೋ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಕ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಕಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪೂರ್ಣ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ‘2007’ ರ ಟೈಮ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಅನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದಾಳಿ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಈ ವೀಡಿಯೊ 2019 ರ ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
2019 ರ ಪುಲ್ವಾಮಾ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಈ ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ತಪ್ಪಾದ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವೀಡಿಯೊ  ಇದೇ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ವೈರಲ್ ಆದಾಗ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2019 ರ ಪುಲ್ವಾಮಾ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳೆಂದು ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಈ ವೀಡಿಯೋಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.


text:
COVID-19 ಸ್ಪೋಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ‘ತುರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ’ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2020
ರನ್‌ವೇ ಬಳಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇಟಲಿಯಿಂದ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರೋನವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಂಜೆ ಅಡಿಸ್ ಅಬಾಬಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೀಡಿಯೊ ಕುರಿತು ಹಕ್ಕಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿಲಅಡಿಸ್ ಅಬಾಬಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಇಟಲಿಯ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಡಿಯೋ
ಸತ್ಯ: ಫಈ ವೀಡಿಯೊ 2019 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇಸ್ ಡಯಾಗ್ನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ (ಸೆನೆಗಲ್) ನಡೆದ ‘ತುರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ’ದದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಪ್ರಕರಣ ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ನಡೆಸಲಾದ ಡ್ರಿಲ್‌ನ ವಿಡಿಯೋ ಇದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ
ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನವು ‘ಸೆನೆಗಲ್’ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಮಾನವು ಸೆನೆಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
‘ಸೆನೆಗಲ್ ಏರ್‌ಪ್ಲೇನ್ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ’ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅದೇ ಲೋಗೊ ಹೊಂದಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬರು ‘ಡಕಾರಾಕ್ಟು ಟಿವಿ’ ಯ ವಿಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಹೋದಾಗ, ಇದು ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ಬ್ಲೇಸ್ ಡಯಾಗ್ನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ‘ತುರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ’ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಡ್ರಿಲ್ 28 ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ‘ಡಕಾರಾಕ್ಟು ಟಿವಿ’ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಲೇಸ್ ಡಯಾಗ್ನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಸಂಘಟಕರಾದ, ಎಲ್ಎಎಸ್ (ಲಿಮಾಕ್-ಐಬ್ಡ್-ಸುಮ್ಮಾ) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಮೇರಿ, ‘ತುರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ’ಕ್ಕೆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ ಸೆನೆಗಲ್ಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಪ್ರಕರಣ ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು ನಡೆಸಲಾದ ಡ್ರಿಲ್ ಅನ್ನು ಈ ವಿಡಿಯೋ ಹೊಂದಿದೆ. ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿನ ‘ತುರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ’ದ ಹಳೆಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು‘ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ’ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಳೆಯ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 30, 2019
ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾರ ಮೊದಲು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2019 ರಂದು ಪಿಒಕೆ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಆಕ್ರಮಿತ-ಕಾಶ್ಮೀರ) ದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಒಕೆ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ.
ಸತ್ಯ: ಜೂನ್ -2019 ರಲ್ಲಿ ಡಿಯೋಲಾಲಿ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಈ ವೀಡಿಯೊ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಪಿಒಕೆ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಗೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಇದು ಕೇವಲ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಇದ್ದಾಗ, ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ‘ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ (ಬಿಎಂ -21) ಡಿಯೋಲಾಲಿ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ – | 2019 ’. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಹ ಜೂನ್ -2019 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿ ವೀಡಿಯೊವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,‘ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಡಿಯೋಲಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಎಂ -21 ಗ್ರಾಡ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿತು.’ ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೂನ್ -2019 ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಫೈರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಯಾಮದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪಿಒಕೆ ಮೇಲೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಗುಂಡಿನಂತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪಿಒಕೆ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಳೆಯ ಗುಂಡಿನ ವ್ಯಾಯಾಮದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: October 30, 2019


text:
ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯ ಹಳೆಯ ತುಣುಕನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 29, 2024
22 ಜನವರಿ 2024 ರಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ (ಇಲ್ಲಿ) ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಅಕ್ಷತ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಜನಕ್‌ಪುರದ ನೇಪಾಳಿಗಳು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ವೀಡಿಯೊದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಿದ ಈವೆಂಟ್‌ಗೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕ್ಲೇಮ್: ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಕ್ಷತ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್: ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಧೀರೇಂದ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಭಗವತ್ ಕಥಾ ಮೊದಲು ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ರಾಮಮಂದಿರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಅಯೋಧ್ಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಕ್ಲೇಮ್ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಿತ್ರ ಹುಡುಕಾಟವು ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಬಹು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು.
ಈ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಬಾಬಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಧೀರೇಂದ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಭಗವತ್ ಕಥಾ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟವು ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಧಾಮ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ 09 ಜುಲೈ 2023 ರಂದು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿತು. ಈ ವೀಡಿಯೊ ವೈರಲ್ ತುಣುಕನ್ನು ಹೋಲುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳು ನಮಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳಿ ಜನರು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಲಶ ಯಾತ್ರೆಯ ಹಳೆಯ ತುಣುಕನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: January 29, 2024


text:
ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ‘ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 20, 2020
ಪಿಎಂ ಮೋದಿಯವರ ಹಠಾತ್ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಸೂರತ್ (ಗುಜರಾತ್) ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಣಿದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಲಿ’ ಇದು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರವು 2018 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು: ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: Facebook post (archived)
ಸತ್ಯ: 1. News article – https://www.nagpurtoday.in/husband-wife-commit-suicide-wardha/06132134
2. YouTube video – https://www.youtube.com/watch?v=Ye-ltmrx2PQ


text:
ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ನಾಯಿಯ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರ ಕಾರಣ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2023
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದ ಅವಶೇಷಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದು ಕುಳಿತಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬಿಟ್ಟು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್ : 06 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅವಶೇಷಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮಾನವನ ತೋಳಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ನಾಯಿಯ ಚಿತ್ರ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ : ಚಿತ್ರವು ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಮೇಜ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2018 ರಿಂದ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ನೂರಾರು ಜನರು ಇನ್ನೂ ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಈ ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರವು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೇಮ್ ತಪ್ಪು.
ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದ ನಂತರ 11,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಜನರು ಅವಶೇಷಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ನಾಯಿಯ ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರವು ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಫೋಟೋದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಇದು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟದ ಮೂಲಕ, ನಾವು ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಮೇಜ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ (ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ).
18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 ರ ಹಿಂದಿನ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಅಲಾಮಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣೆಯು ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದು ಮಲಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2021
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಸ್ಕಾನ್ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಗುಂಪು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ಊಟ ಬಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಿತಾಯಿ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯ ವೇಳೆ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ವೈರಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಇಸ್ಕಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಚಿತ್ರ.
ನಿಜಾಂಶ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಕಾನ್‌ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಿತಾಯಿ ದಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೃತರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಚಿತ್ರವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಾಪುರಿನ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಇಫ್ತಾರ್ ಕೂಟದ್ದು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಾಪುರ್ ಕೂಡ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸನ್ಯಾಸಿ ಇವಾನ್ ಆಂಟಿಕ್ ಎಂಬುವವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ತುಂಬಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಾಪುರ್ ಹೇಳಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳ ಕುರಿತು ಇಸ್ಕಾನ್ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ಕಾನ್ ಚೌಮೋನಿ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಜತನ್ ಚಂದ್ರ ಸಹಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಭಕ್ತರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭಕ್ತ ನಿಮೈ ಚಂದ್ರ ದಾಸ್ ಎಂಬುವವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಿತಾಯಿ ದಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯಾವುದೇ ಮೃತರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಿತಾಯಿ ದಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಮರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಚಿತ್ರವು 2016ರ ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನವೊಂದು ದೊರೆತಿದೆ. ಆ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿಯ 50ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಪುರ್ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಇಫ್ತಾರ್ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಇಫ್ತಾರ್ ನಂತರ, ಆ ಮುಸ್ಲಿಮರು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಜೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಚಿತ್ರದ ವಿವರಣೆಯು ‘ಮಾಯಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ಗುಂಪಿನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಫ್ತಾರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಕೃಷ್ಣ ಕಾನ್ಷಿಯಸ್‌ನೆಸ್‌ನ ಸನ್ಯಾಸಿಯು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದರು’ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಇಸ್ಕಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸತ್ಯ-ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ BOOM ನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಕಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಹನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ್ ಗೋವಿಂದ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಚಿತ್ರವು ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಾಪುರ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗೋವಿಂದ್ ದಾಸ್ ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಕಾನ್ ಮಾಯಾಪುರ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಇಫ್ತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಪುಲಾ ಮೂಲದ ಇವಾನ್ ಆಂಟಿಕ್ ಎಂಬುವವರು ಎಂದು ದಾಸ್ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವಾನ್ ಅವರ ದೀಕ್ಷಾ ಹೆಸರು ನಿತಾಯಿ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಅವರು ಕೊರೊನಾ ವೈರಸ್ ಹರಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗೋವಿಂದ್ ದಾಸ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಇಸ್ಕಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಯೆಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: October 29, 2021


text:
ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್‌ರವರು ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ ಇರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 25, 2021
ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸುವ ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್‌ರವರು ಸ್ವತಃ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್‌ರವರ ಸುತ್ತಾ ಜನರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು ಇದು ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್‌ರವರು ಸ್ವತಃ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಇದು 2011 ರ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆಗ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಹಣದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ನಂತರ ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್ ಅವರನ್ನು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿ ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ ಬೆಂಬಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಯಾವುದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆಳೆಯುವಂತಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೋಟೊವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಇದೇ ಫೋಟೊ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದ ಫೋಟೊ ಕೊಲಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹಲವು ಫೋಟೊಗಳ ಸಹ ಇವೆ. “ಬಾಬಾ ರಾಮದೇವ್ ಅವರು 2011 ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಣ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಹದಗೆಟ್ಟ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂದು ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಫೋಟೊ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದಾಗ 2011 ರಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ರಾಮದೇವ್ ಅವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಬಾಬಾ ರಾಮದೇವ್ ಅವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಮುರಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಇತರ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯೋಗ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ರಾಮ್‌ದೇವ್‌ರವರು ವೆಂಟಿಲೇಟರ್ ಇರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್‌ರವರ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಬೈಕ್ ಕದ್ದಿದ್ದರು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2022
ಪಂಜಾಬ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಹಳೆಯ ಫೋಟೊ ಇರುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಬೈಕ್ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಿದಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಈ ಹಿಂದೆ ಬೈಕ್ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಫೋಟೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೋಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರವು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟ ಕರಮ್‌ಜಿತ್ ಅನ್ಮೋಲ್ ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೈರಲ್ ಫೋಟೋವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟ ಕರಮ್‌ಜಿತ್ ಅನ್ಮೋಲ್ ಅವರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದೇ ಫೋಟೊ ಒಳಗೊಂಡ ಪೋಸ್ಟ್ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಫೋಟೋದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಮತ್ತು @ಮಂಜಿತ್ ಸಿಧು ಅವರೊಂದಿಗೆ ‘ಹೋಳಿ ನೆನಪುಗಳು’ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕರಮ್ಜಿತ್ ಅನ್ಮೋಲ್ ಮತ್ತು ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಮ್‌ಜಿತ್ ಅನ್ಮೋಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದ ಮಂಜಿತ್ ಸಿಧು ಅವರನ್ನು ನ್ಯೂಸ್‌ಚೆಕರ್ ಎಂಬ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‍ಚೆಕ್ ತಂಡವು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿರುವ ಫೋಟೊವಾಗಿದ್ದು, ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾನೆ ಎಂದು ಸಿಧು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನ್ಯೂಸ್ ಚೆಕರ್ ವರದಿ ಮತ್ತು, ಸಿಧು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಪೋಟೋಗಳನ್ನು 1994 ಅಥವಾ 1995 ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಆ ವೇಳೆ ಕೆನಡಾದ ಗಾಯಕ ಹರ್ಭಜನ್ ಮಾನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಅವರ ಮನೆಯ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಪೋಟೋ ತೆಗೆದಿದ್ದು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್, ಕರಮ್‌ಜಿತ್ ಅನ್ಮೋಲ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಭಜನ್ ಮಾನ್ ಸಹ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ನನ್ನ ಕಾಲೇಜು ಕಾಲದ ಗೆಳೆಯ ಎಂದು ಸಿಧು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಗವಂತ್ ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ಸೆರೆಹಿಡಿಲಾದ ಫೋಟೋವನ್ನು ಭಗವಂತ್  ಮಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೈಕ್ ಕದಿಯುವಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
‘ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆ ಬನಾರಸ್ (ವಾರಣಾಸಿ) ನ ಬಂಧನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಲಿ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಾಳೆ’ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2020
ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಬನಾರಸ್ (ವಾರಣಾಸಿ) ನ ಬಂಧನ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೇಲಿಯ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ಫೇಸ್ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (ಎನ್ಆರ್ಸಿ) ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಆರ್ಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಬನಾರಸ್ (ವಾರಣಾಸಿ) ನ ಬಂಧನ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೇಲಿಯ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಚಿತ್ರ .
ಸತ್ಯ: ಜನವರಿ 2013 ರಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಆರ್ಸಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮೇ 2013 ರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆವೊಂದಿಗೆ  ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಲೇಖನವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಜನವರಿ 13, 2013 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಲೇಖನದ ಮಾಹಿತಿಯು ಚಿತ್ರವು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರವು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ‘FACTLY’ ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು 2013 ರಿಂದ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಂದಣಿ (ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ) ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ, ಜನವರಿ 2013 ರಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಆರ್ಸಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ .

created: January 6, 2020


text:
2021 ಕುಂಭಮೇಳದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳು ವೈರಲ್ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2021
ದೇಶದಲ್ಲಿ COVID-19 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ 2021 ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಕೂಟಗಳು ಎಂದು ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಭಕ್ತರ ದೊಡ್ಡ ಕೂಟಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ಭಕ್ತರ ಕೂಟಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 2021 ಕುಂಭಮೇಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಚಿತ್ರವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುಂಭಮೇಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತರ ಕೂಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಫೋಟೋ 1:
ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸಿಜಿಟಿಎನ್‌ನ 2019 ರ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನವು ದೊರೆತಿದೆ. ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರವು ‘ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗಿರುವ ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತಾರದ ಸ್ನಾನದ ಸ್ಥಳದ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ’.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರವು ದೊರೆತಿದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಮೇಜ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾದ ಅಲಾಮಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹತ್ತಿರದ ನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಈ ಫೋಟೋದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಯ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುಂಭ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2019 ರ ಕುಂಭಮೇಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರವು ಈ ವರ್ಷ (2021) ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವರದಿ ಲೇಖನಗಳು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿವೆ.
ಫೋಟೋ 2:
ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫೋಟೋವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ 2013 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನವೊಂದು ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು 2013 ರಲ್ಲಿ ಕುಂಭ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಭಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದಂತೆಯೇ ಹಲವು ಭಕ್ತರನ್ನು ಅದೇ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳಕ್ಕೂ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 1000 ಕೋವಿಡ್-19 ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ COVID-19 ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಗಮನಕ್ಕೆ 72 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಕೋವಿಡ್ ಋಣಾತ್ಮಕ ಆರ್‌ಟಿ-ಪಿಸಿಆರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ತರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ COVID-19 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಂಭಮೇಳಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ


text:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಶವಗಳು ಎಂದು ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 2, 2021
ಕೋವಿಡ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮಧ್ಯೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶವಗಳು ತೇಲುತ್ತಿವೆ ಅಥವಾ ತೇಲಿ ಬಂದವು ಎಂದು ಅನೇಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರು ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಶವಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಒಂದೆರಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ, ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಾದಗಳನ್ನು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್ ಮಾಡೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಗಂಗೆಯಲ್ಇ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಶವಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳು.ನ
ಿಜಾಂಶ: ಇವೆಲ್ಲವೂ 2008, 2012 ಮತ್ತು 2007 ರಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿನ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಗಂಗಾದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಶವಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಈ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪಿಸುವಂತಿದೆ.
ಚಿತ್ರ 1:
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿ ಘಾಟ್ ಬಳಿ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಫೋಟೋದ ಮೂಲವು ಅಲಾಮಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಮೇಜ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿಯಲ್ಲಿ  ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ನಾಯಿಯೊಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿ ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ 2:
ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಮೇಜ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿಯ ಗೆಟ್ಟಿ ಇಮೇಜಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದೆ. ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರವನ್ನು 2012 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ 3:
ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಮೇಜ್ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ನ ಫ್ಲಿಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ಗಂಗಾ, ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೃತ ದೇಹ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಲಿಕರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರವನ್ನು 2007 ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಕೋವಿಡ್ ರೋಗಿಗಳ ಮೃತ ದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾದ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಳೆಯವು ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
Dead bodies found buried in sand near river Ganga in UP's Unnao
"Our team has found buried bodies in an area far from river. Search being conducted for more bodies in other areas. I've asked team to carry out inquiry. Action will be taken accordingly," said DM (12.05) pic.twitter.com/qFT1tpfsjH
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗಂಗಾದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಶವಗಳ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ಬಿಹಾರದ ಹದಗೆಟ್ಟ ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ವಯನಾಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 21, 2021
ರಸ್ತೆ ತುಂಬಾ ಗುಂಡಿಗಳೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಫೋಟೊವೊಂದನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಯನಾಡ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ…
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಯನಾಡ್ನ ರಸ್ತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಿಹಾರದ ಭಾಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಲ್ಪುರ್-ಪಿರ್ಪೈಂಟಿ ಮಿರ್ಜಾಚೌಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-80 ಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಯನಾಡ್ನದ್ದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೋಟೊವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾಗಲ್ಪುರ್-ಪಿರ್ಪೈಂಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ 2017ರಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಫೋಟೊ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗಲ್ಪುರ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-80 ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಿಹಾರದ ಭಾಗಲ್ಪುರ್-ಪಿರ್ಪೈಂಟಿ ಮಿರ್ಜಾಚೌಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-80ಯ ದುಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ಚಿತ್ರವು 2017ರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆದಾಗ ಆಗಿನ ಬಿಹಾರದ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಈ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿ ಆರೋಪಗಳು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ದೂರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಎಬಿಪಿ ಲೈವ್ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯೂ ಈ ಕುರಿತು ತನಿಖಾ ವರದಿಯೊದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಇದು ಭಾಗಲ್ಪುರ್  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರ ವೈರಲ್ ಆಗುವ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಹೊಸ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅದು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಹದಗೆಟ್ಟ ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ವಯನಾಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
ಬಿಹಾರದ ರಸ್ತೆಯ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವೊಂದನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಯನಾಡಿನ ರಸ್ತೆಗಳ ಕರುಣಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2020
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಯನಾಡಿನ ಶೋಚನೀಯ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿಗಳು ಬಿದ್ದು ಹಾಳಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಯನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಸ್ತೆಯ ಫೋಟೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಬಿಹಾರದ ಭಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಗಲ್ಪುರ್- ಪಿರ್ ಪೈಂತಿ – ಮಿರ್ಜಾಚೌಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ- 80ರ (ಎನ್ ಎಚ್ -80) ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ವಯನಾಡಿನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ನಾವು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಫೋಟೋದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಭಾಗಲ್‌ಪುರ-ಪಿರ್ ಪೈಂತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಕೀವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದ್ದೇವೆ. ‘ಭಗಲ್ಪುರ್ ಎನ್ ಎಚ್-80  ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಫೋಟೋ ಬಿಹಾರದ ಭಗಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಭಗಲ್ಪುರ್- ಪಿರ್ ಪೈಂತಿ – ಮಿರ್ಜಾಚೌಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ -80 ರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
2017 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರ ವೈರಲ್ ಆದಾಗ, ಆಗಿನ ಬಿಹಾರ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ‘ಎಬಿಪಿ ಲೈವ್’ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್ ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಫೋಟೋ ಬಿಹಾರದ ಭಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ಅದು ಈ ಚಿತ್ರ ವೈರಲ್ ಆಗುವ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬಿಹಾರದ ಭಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಸ್ತೆಯ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಯನಾಡಿನ ರಸ್ತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ತಾಲಿಬಾನ್ ಬಂಡುಕೋರ ಖುಷಿಯಿಂದ ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಅಫಘಾನ್ ನಾಗರಿಕನೊಬ್ಬನ ಹಳೆಯ ಪೋಟೋ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2021
ತಾಲಿಬಾನ್ ಬಂಡುಕೋರ ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಸವಿಯುತ್ತಿರುವ ಫೋಟೋ ನೋಡಿ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ತಾಲಿಬಾನ್ ಬಂಡುಕೋರ ಐಸ್‌ಕ್ರಿಸ್ ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದು.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಆಗಿರುವ ಫೋಟೋವು ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಕ್ರಿ ತೆಗೆದಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪೊಟೋ ಅಫಘಾನಿನ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಖರೀದಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪೋಲ್-ಇ-ಕೋಮ್ರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಕ್ರಿ ಅವರು 2002ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿದ್ದರು. ಈ ಫೋಟೋಗೂ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದುದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವುದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಆಗಿರುವ ಪೋಟೋ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕುರಿತು ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ “ಇನ್ಮುರ್” ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಕೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಅಫಘಾನಿಗ ಎಂದು ಫೋಟೋದ ವಿವರಣೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪೋಲ್ ಇ ಕೋಮ್ರಿ (ಪುಲಿ ಕೂಮ್ರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ನಗರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇತರ ಕೆಲವು ಜಾಲತಾಣಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಕ್ರಿ ಅವರು ಫೋಟೋ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿವೆ.
ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಕ್ರಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಇನ್ಸ್‌ಸ್ಟಾ ಖಾತೆಯಲ್ಲೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ ಪೋಲ್-ಇ-ಕೋಮ್ರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ 2002ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋ ಇದು ಎಂದೂ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಪಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಾಬೂಲ್ ಅನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್ ಸಂರ್ಪೂರ್ಣ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ತಾಲಿಬಾನಿಗಳು ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಸವಿಯುವಂತಹ ಹಲವು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಫೋಟೋಗಳು ಹರಿದಾಡಿದ್ದವು. ಫೋಟೋಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಲವು ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಆಗಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೋಟೋ ಹಳೆಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೂ ಈ ಫೋಟೋಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಈಗಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿ ವೈರಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

created: September 15, 2021


text:
ತಾಲಿಬಾನಿಗಳು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್‌ರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಫರ್ಖುಂಡಾ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ ಅವರ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2021
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ವಾಯುಪಡೆಯ ನಾಲ್ಕು ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿಯನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ತುಂಬಿರುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ  ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೇ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ನಿಜವೇ  ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್, ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿಯನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್ ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಫೋಟೋ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ಫರ್ಖುಂಡಾ  ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ, ಅಫಘಾನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿ ಅಲ್ಲ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫರ್ಖುಂಡಾ  ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ ಅವರನ್ನು ಗುಂಪೊಂದು ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಿತು. ಅವರು ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಫರ್ಖುಂಡಾ  ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಂಡು ಬಂದದ್ದು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರ 2018ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫರ್ಖುಂಡಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಲೇಖನಗಳು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಫರ್ಖುಂಡ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ.
ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ಫರ್ಖುಂಡಾ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾದ ದುರಂತ ಸಾವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ದೊರಕಿದೆ. ಈ ಘಟನೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫರ್ಖುಂಡಾ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ ಅವರನ್ನು ಗುಂಪೊಂದು ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಿತು. ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾರು ಖುರಾನ್ ಸುಟ್ಟ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು  ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ಫರ್ಖುಂಡ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ವಾಯುಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿ ಯಾರು?
ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮಹಿಳಾ ಪೈಲಟ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ನಿಂದ ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ತಾಲಿಬಾನ್ ಕೆಲವು ಅಫಘಾನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಫರ್ಖುಂಡಾ ಮಲಿಕ್ಜಾಡಾನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಅಫ್ಘಾನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಪೈಲಟ್ ಸಫಿಯಾ ಫಿರೋಜಿಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: September 9, 2021


text:
ಇದು ಅಮೀರ್ ಖಾನ್‍ನಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾದ ಫೋಟೊ ಅಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 21, 2022
ಬಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಟ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಅವರು ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದು ದೂರವಾದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಫೋಟೋ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಪೋಸ್ಟ್‍ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಫೋಟೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಮುಂಬೈನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮೊದಲು 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಬಾಲಿವುಡ್ ತಡ್ಕಾದ ಲೇಖನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ನಡುವೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಏರ್ಪಡುವ ಮೊದಲೇ ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೈರಲ್ ಫೋಟೋವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಬಾಲಿವುಡ್ ತಡ್ಕಾ ಅವರ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋಟೋ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೀಗಿದೆ, “ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕುರ್ತಾವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದು ಮೇಕ್ಅಪ್ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.”
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಅವರ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಬಾಂದ್ರಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಕೇಸರಿ ಅವರು 22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
अकेला कुर्ता पहन सड़कों पर निकलीं आमिर की 45 की पत्नी, बिना मेकअप पहचानना हुआ मुश्किलhttps://t.co/lSly55LHft #KiranRao pic.twitter.com/uexzy83pG3
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನದ ಘೋಷಣೆಗೂ ಮೊದಲೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಿರಣ್ ರಾವ್ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿಗಿ ಒಬ್ಬರೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಮೀರ್ ಖಾನ್‌ನಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

created: October 21, 2022


text:
ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಖ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೋಸಗಾರ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 2, 2021
ಸಿಖ್ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸಿಖ್‌ಪೇಟವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಮರೆತ ಮೋಸಗಾರನನ್ನು (ರೈತರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಕಲಿ ರೈತ. ಆತುರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪೇಟಾ ಮರೆತು ನಮಾಜಿಗೆ ಹೋದ ನಕಲಿ ಸಿಖ್…) ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಫೋಟೋವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾ-ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು  ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಖ್ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಮಾಜ್ ಮಾಡಿದ ವಂಚಕನ ಫೋಟೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಫೋಟೋ ಹಳೆಯದು. ಆ ಫೋಟೋವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಜನವರಿ 2016 ರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಫೋಟೋವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ‘ಸಿಖ್ ಜಾಗೃತಿ’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು.
ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೈಮ್ ಫಿಲ್ಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, 2016 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಒಂದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಫೋಟೋ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಖ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೋಸಗಾರ ಎಂದು ಕನಿಷ್ಠ 5 ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಫೋಟೋವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: February 2, 2021


text:
ಕಂಗನಾ ರಣಾವತ್ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾವಿರ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟ ಬಿಜೆಪಿ ಎಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 18, 2020
ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ ಕಂಗನಾ ರಣಾವತ್ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾವಿರ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುಗಳು, ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್  ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯಾಂಶವಿದಿಯೋ ನೋಡೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಕಂಗನಾ ರಣಾವತ್ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾವಿರ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೊರಟ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುಗಳು.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವುದು ದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಹಳೆಯ ಕಾನ್ವಾಯ್ ಫೋಟೋಗಳು. ಈ ಫೋಟೋಗಳಿಗೂ ಕಂಗನಾ ರಣಾವತ್ ಮತ್ತು ಮಹರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಜರುಗುತ್ತಿರುವ ಘರ್ಷಣೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪು.
ಫೋಟೋ -1:
ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು’05 ಮಾರ್ಚ್ 2017’ ರಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವ ಒಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರ, ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರ್ಯಾಲಿಯದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಫೋಟೋಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಫೋಟೋ – 2:
ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್  ಸರ್ಚ್ ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ‘22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019’ರಂದು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತು.  ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಸೇನ ಮಾಡಿದ ರ್ಯಾಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರ ಸಹ ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಫೋಟೋ ಗುಜರಾತ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರಗಳು ಸಿಗದೆ ಇದ್ದರು ಸಹ, ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಈ ಫೋಟೋ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕಂಗನಾ ರಣಾವತ್ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುಗಳು ಎಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: September 18, 2020


text:
ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ‘ಭುಜ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ (ಗುಜರಾತ್) ರಾಮ್ ನವಮಿ ಆಚರಣೆಗಳು’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2020
ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ – ಭುಜ್ (‘ಭುಜ್ ಮಂದಿರ) ನಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ನವಮಿ (ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2020 ರಂದು) ಆಚರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪಿಎಂ ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ತವರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (ಗುಜರಾತ್) ಅಂತಹ ಸಭೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಟೀಕಿಸಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಭುಜ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ನವಮಿ (2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಂದು) ಅವರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಲೆಬ್ರೇಷನ್ ಫೋಟೋಗಳು.
ಸತ್ಯ: ಫೋಟೋಗಳು ಭುಜ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಮಹಾರಾಜರ 153 ನೇ ಪಟೋತ್ಸವ’ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಆಚರಣೆಗಳು 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಿಂದ 2020 ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ರವರೆಗೆ ನಡೆದವು, ಅಂದರೆ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಮೊದಲು. ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಫೋಟೋಗಳು ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ, ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2020 ರಂದು ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
‘ಭುಜ್ ಮಂದಿರ’ದ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಲ್ಲಿ) ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳೆಂದು ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ (ಆರ್ಕೈವ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ). ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವೀಡಿಯೊ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ, ವೀಡಿಯೊವು ‘ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಮಹಾರಾಜ್ ಪಟೋತ್ಸವ್ 2020’ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ‘ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಿಂದ 2020 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 21 ರಿಂದ 2020 ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ರವರೆಗೆ ಭುಜ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ‘ ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಮಹಾರಾಜರ 153 ನೇ ಪಟೋತ್ಸವ ’ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ವೀಡಿಯೊ 22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಂದು ನೇರ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವೀಡಿಯೊದ ಕಡಿಮೆ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಿಂದ ಲೈವ್ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ವಿಧಿಸುವ ಮೊದಲು ತೆಗೆಯಲಾದ ಫೋಟೋ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಈವೆಂಟ್‌ನ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಮ್ ನವಮಿ ಭುಜ್ ಮಂದಿರದ (ಗುಜರಾತ್) ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಹಾದಿಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2021
ತೆಲಂಗಾಣದ ಭೈನ್ಸಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಹಾದಿಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಫೋಟೋಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ ಮನೆಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೈನ್ಸಾ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ ಆಸ್ತಿಗಳ ಫೋಟೋಗಳು.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಫೋಟೋಗಳು ತೆಲಂಗಾಣದ ಭೈನ್ಸಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಫೋಟೋಗಳು 2020 ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಇನ್ನು ಎರಡು ಫೋಟೋಗಳು ಭೈನ್ಸಾದಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಫೋಟೋದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ ಮತ್ತು ಅವು ಭೈನ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆಯೇ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಫೋಟೋ -1:
ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಫೋಟೋದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಅಲ್ ಜಜೀರಾ’ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು 2020 ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ‘ಗೆಟ್ಟಿ ಇಮೇಜಸ್’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಫೋಟೋ -2:
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಹಲವಾರು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2020 ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಫೋಟೋ -3:
ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ, 2020 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್’ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು 2020 ರ ಜನವರಿ 13 ರಂದು ಭೈನ್ಸಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮು ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ ಕಾರು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೈನ್ಸಾ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಈಗ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಇಂದು ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿನ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 21, 2020
ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ (27 ಮಾರ್ಚ್ 2020) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಹಳೆಯ ನಗರ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸಲು ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಆದಾಗಿಯು ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿನ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.
ಸತ್ಯ: ವೀಡಿಯೊ ಹಳೆಯದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವೀಡಿಯೊ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ‘ಜುಮಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ನಂತರ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್, ಮಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ ಬಳಿ # ಸಿಎಎ_ # ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು . ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ. COVID-19 ಹರಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಇಂದು ಹಳೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿನ (ಹೈದರಾಬಾದ್) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.