text:
పాత సినిమా నుండి ఎడిట్ చేసిన వీడియోను ప్రపంచంలోని మొదటి రైలు వీడియో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 2, 2021
ప్రపంచంలో మొట్ట మొదటి ట్రైన్ 24 డిసెంబర్ 1809 లో స్టార్ట్ చేసారని, అంటే దాదాపు 211 ఇయర్స్ అయ్యింది అని, ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా వీడియోను అటాచ్ చేస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 24 డిసెంబర్ 1809న ప్రారంభమైన ప్రపంచంలోని మొదటి రైలు వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో ఒక నిశ్శబ్ద చిత్రం ‘అవర్ హాస్పిటాలిటీ’ (1923) నుండి తీసింది. ఇది పీరియడ్ కామెడీ, 1830 లలో సెట్ చేయబడింది. ఈ చిత్రంలో కీటన్ ఆ టైం లో రైలులో ప్రయాణం చేసింది అందులో కనబడుతుంది. పట్టాలపై నడిపించిన మొదటి స్టీమ్ లోకోమోటివ్ 21 ఫిబ్రవరి 1804 న రిచర్డ్ ట్రెవిథిక్ (1771-1833) నడిపించాడు. స్టాక్టన్ మరియు డార్లింగ్టన్ రైల్వే 27 సెప్టెంబర్ 1825 న నడిచిన మొదటి పబ్లిక్ ప్యాసింజర్ స్టీమ్ రైలు. ప్రపంచంలో మొదటి చిత్రం 1888లో లీడ్స్ లో చిత్రీకరించబడినందున, 1809లో ఒక వీడియో/చిత్రం తీయబడటం అనేది అసంభవం. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, 11 ఏప్రిల్ 2018న పబ్లిష్ చేసిన ఒక బ్లాగ్ దొరికింది. వీడియో స్క్రీన్ షాట్ లకు సరిపోయే ఒక ఇమేజ్ లోని కాప్షన్ ‘అవర్ హాస్పిటాలిటీ’లో బస్టర్ తండ్రి జో కీటన్ పైలట్ చేసిన స్టీఫెన్ సన్ యొక్క ‘రాకెట్’ లోకోమోటివ్ యొక్క ప్రతిరూపం’ చదవచ్చు. బ్లాగ్ ప్రకారం, ‘అవర్ హాస్పిటాలిటీ’ (1923), 1830 లలో సెట్ చేయబడిన పీరియడ్ కామెడీ. న్యూయార్క్ నగరంలో పెరిగిన ఒక యువకుడి (బస్టర్ కీటన్) కథను చెబుతుంది; ఈ ఇమేజ్ యొక్క ముఖ్యాంశాలలో కీటన్ టైంలో పాతకాలపు రైలులో ప్రయాణం చేసే విజువల్స్ ఉన్నాయి. మరొక బ్లాగ్ లో, అవర్ హాస్పిటాలిటీ (1923) బస్టర్ కీటన్ యొక్క 1920ల నిశ్శబ్ద హాస్య కళాఖండాలలో మొదటిది అని తెలిపారు; ఈ బ్లాగ్ లోని చిత్రాలు మరియు వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లు ఒకదానితో మరొకటి సరిపోలి ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
ఇది ‘అవర్ హాస్పిటాలిటీ’ (1923) చిత్రం నుండి ఒక సన్నివేశం కావచ్చని బ్లాగ్ కథనాల  నుండి సూచన తీసుకొని, మేము సినిమా కోసం సెర్చ్ చేసినప్పుడు ‘ట్రెలోస్ఫిలోసోఫోస్’ (trelosfilosofos) అనే ఛానెల్ అప్ లోడ్ చేసిన యూట్యూబ్ వీడియో దొరికింది. ఈ వీడియో పేరు ‘బస్టర్ కీటన్ – అవర్ హాస్పిటాలిటీ 1923 (ఫుల్ మూవీ)‘. పోస్ట్ లోని వీడియో తీయడానికి సినిమాలో కొన్ని భాగాలను ఎడిట్ చేసి, విజువల్స్ అన్ని సినిమా నుంచి తీసినట్లు యూట్యూబ్ వీడియో ద్వారా చూడవచ్చు.
రిచర్డ్ ట్రెవిథిక్ (1771-1833), మొదట స్టీమ్ ఇంజిన్లను పట్టాలపై తీసుకొచ్చి నడిపించిన వ్యక్తి. 21 ఫిబ్రవరి 1804న, ట్రెవిథిక్ యొక్క ఇంజిన్ పెనిడారెన్ నుండి దాదాపు 10 మైళ్ళ దూరంలో 10 టన్నుల ఇనుము మరియు 70 మంది పురుషులను గంటకు 5 మైళ్ళ వేగంతో తీసుకెళ్ళిందని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఇంగ్లాండ్ లోని స్టాక్టన్ మరియు డార్లింగ్టన్ రైల్వే 27 సెప్టెంబర్ 1825 న డార్లింగ్టన్ నుండి స్టాక్టన్ వరకు నడిచిన మొదటి పబ్లిక్ ప్యాసింజర్ స్టీమ్ రైలు. దీని గురించి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ‘అవర్ హాస్పిటాలిటీ’లో చూపించిన రైలు 1830లో జార్జ్ స్టీఫెన్సన్ యొక్క ‘రాకెట్’ అనే లోకోమోటివ్ యొక్క మోడల్.
అంతే కాదు, 1809లో ఒక వీడియో/చిత్రం తీయబడటం అసంభవం. ఎందుకంటే మొదటి చిత్రం వాస్తవానికి 1888లో లీడ్స్ లో లూయిస్ లే ప్రిన్స్ చే చిత్రీకరించబడిందని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. గిన్నిస్  వరల్డ్ రికార్డ్స్ ప్రకారం, మనుగడలో ఉన్న తొలి చిత్రం (సెన్సిటైజ్డ్ 53.9మిమి (21/8ఇన్) వైడ్ పేపర్ రోల్) లూయిస్ ఐమ్ అగస్టిన్ లే ప్రిన్స్ (యుకె) కెమెరా నుండి వచ్చింది, అతను అక్టోబర్ 1888 ప్రారంభంలో తన మామ, జోసెఫ్ విట్లీ యొక్క తోటను రౌండ్హే, లీడ్స్, వెస్ట్ యార్క్ షైర్, (ఇంగ్లాండ్ లో ) సెకనుకు 10 నుండి 12 ఫ్రేమ్ లతో చిత్రీకరించాడు.
చివరగా, పాత సినిమా నుండి ఎడిట్ చేసిన వీడియోను ప్రపంచంలోని మొదటి రైలు వీడియో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కేసీఆర్ ప్రసంగంలోని కొంత భాగాన్ని కట్ చేసిన వీడియో షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 11, 2021
‘జరగబోయే నాగార్జున్ సాగర్ ఉపఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ ని ఓడగోట్టండి’ అని కేసీఆర్ అంటునట్టు ఉండే ఒక వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో ఎక్కువగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘జరగబోయే నాగార్జున్ సాగర్ ఉపఎన్నికల్లో  టీఆర్ఎస్ ని ఓడగోట్టండి’ అని కేసీఆర్ అన్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): 10 ఫిబ్రవరి 2021న నల్గొండ జిల్లాలోని హాలియాలో జరిగిన మీటింగ్ లో కేసీఆర్ తమ ప్రభుత్వం చేసిన అభివృద్ధి పనుల గురించి ప్రజలకు వివరించిన తరవాత ‘ఒకవేళ నేను చెప్పిన మాటల్లో ఒక్క మాట అబద్దం ఉన్నా , రేపు నాగార్జున సాగర్ లో జరగబోయే ఉప ఎన్నికలో టీఆర్ఎస్ పార్టీని ఓడగోట్టండి’ అని అన్నాడు. ఐతే కేసీఆర్ స్పీచ్ లో కేవలం ‘రేపు నాగార్జున సాగర్ లో జరగబోయే ఉప ఎన్నికలో టీఆర్ఎస్ పార్టీని ఓడగోట్టండి’ అన్న మాటని మాత్రమే డిజిటల్ గా కట్ చేసి, రిపీట్ చేసి ప్లే చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న వీడియోని పరిశీలిస్తే ఇది హాలియాలో జరిగన కేసీఆర్ సభకి సంబంధించిన TV9 వీడియో ఫుటేజ్ అని తెలుస్తుంది. దీని ఆధారంగా వెతకగా TV9 వారి అధికారిక ఫేస్   బుక్ పేజీలో ఈ మీటింగ్ కి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేసిన పోస్టు ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో కేసీఆర్ తమ ప్రభుత్వం చేసిన అభివృద్ధి పనుల గురించి ప్రజలకు వివరించిన తరవాత ‘ఒకవేళ నేను చెప్పిన మాటల్లో ఒక్క మాట అబద్దం ఉన్నా , రేపు నాగార్జున సాగర్ లో జరగబోయే ఉప ఎన్నికలో టీఆర్ఎస్ పార్టీని ఓడగోట్టండి’ అని అనడం గమనించొచ్చు.
ఐతే పైన తెలిపిన TV9 వీడియోలో కేసీఆర్ ‘రేపు నాగార్జున సాగర్ లో జరగబోయే ఉప ఎన్నికలో టీఆర్ఎస్ పార్టీని ఓడగోట్టండి’ అన్న మాటని మాత్రమే డిజిటల్ గా కట్ చేసి, రిపీట్ చేసి ప్లే చేసినట్టు అర్ధమవుతుంది. ఎందుకంటే పోస్టులో మరియు TV9 వీడియోలో కేసీఆర్ మాట్లాడుతునప్పుడు స్క్రీన్ పైన ఒకే స్క్రోలింగ్ ఉండడం చూడొచ్చు. పైగా హాలియా జరిగిన మీటింగ్ కి సంబంధించిన పూర్తి TV9 ఫుటేజ్ వీడియోని చుస్తే కూడా ఇదే విషయం అర్ధమవుతుంది.
10 ఫిబ్రవరి 2021న నల్గొండ జిల్లాలోని హాలియాలో కేసీఆర్ మీటింగ్ జరిగిన నేపథ్యంలో  ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ప్రసంగంలోని కొంత భాగాన్ని మాత్రమే కట్ చేసి షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.

source: news-factly

created: February 11, 2021

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని ఇంగ్లాంగ్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్ నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ పెట్టిన హార్డింగ్ అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 15, 2021
కరోనా వాక్సిన్ ని తమ దేశానికి పంపించి సహాయం అందించినందుకు ఇంగ్లాండ్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ పెట్టిన హోర్డింగ్ అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఫోటోలోని బిల్ బోర్డు పై “Thank You PM Modi for sending Covid-19 Vaccines. You are a good boy” అనే సందేశం రాసి ఉండటాన్ని మనం చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా వాక్సిన్ ని తమ దేశానికి పంపించినందుకు ఇంగ్లాండ్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్ నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ పెట్టిన హార్డింగ్ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఒరిజినల్ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న హార్డింగ్ పై నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ ఎటువంటి సందేశం రాయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ఈ బిల్ బోర్డు యొక్క సమాచారం దొరికింది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న బిల్ బోర్డుని ‘The Piccadilly Lights’ అని పిలుస్తారు. లండన్ లో ఉన్న ఈ బిల్ బోర్డుని ‘Ocean Outdoor’ అనే ప్రకటనల కంపెనీ నడిపిస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ బిల్ బోర్డుకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ఈ బిల్ బోర్డు యొక్క ఒరిజినల్ ఫోటో ‘Ocean Outdoor’ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్ లో దొరికింది. ఏప్రిల్ 2020 లో పబ్లిష్ అయిన ఈ ఆర్టికల్ లో, ఫోటోలోని బిల్ బోర్డు గురించి వివరిస్తూ ‘Expressions of support and inspiration from The Queen will be carried on the Piccadilly Circus screen from 10am on Wednesday, April 7 and run until Sunday, April 19. It is the first time the digital screen has carried a direct message from Her Majesty the Queen’ అని తెలిపారు. ఇంగ్లాండ్ మహారాణి ఏప్రిల్ 2020లో ఇచ్చిన సందేశాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ బిల్ బోర్డు యొక్క ఒరిజినల్ ఫోటోలో భారత దేశ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తేలుపుతూ ఎటువంటి సందేశం రాసి లేదు. ఒరిజినల్ ఫోటోలోని బిల్ బోర్డు పై ‘We will be with our friends again; we will be with our families again; we will meet again’ అని రాసి ఉంది.
ఈ బిల్ బోర్డు యొక్క ఒరిజినల్ ఫోటోని ‘BBC London’ 08 ఏప్రిల్ 2020 నాడు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో షేర్  చేసింది.
Queen's message of hope lights up Piccadilly Circushttps://t.co/l6l0y6HDWj pic.twitter.com/KlE3C1unLP
ఈ బిల్ బోర్డు ఫోటోని అనేక మిమ్స్ వెబ్ సైట్స్ వివిధ రకాలైన సందేశాలను ఎడిట్ చేసి షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. మీరు కూడా ఈ బిల్ బోర్డు పై మీకు నచ్చిన సందేశాన్ని ఇక్కడ రాసుకోవచ్చు.
భారత దేశం లో రూపొందించిన కరోనా వాక్సిన్లని భారత ప్రభుత్వం ఇటివల బ్రిటన్ కి  పంపించిన  మాట వాస్తవం. Dr. S. జై శంకర్, the External Affairs Minister of India ఈ విషయాన్నీ తెలుపుతూ ‘India-UK partnership in action. Made in India vaccines delivered in London today’ అని 05 మర్చి 2021 నాడు ట్వీట్ చేసారు. భారత దేశం UK కి వాక్సిన్లను సరఫరా చేసిన విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
India-UK partnership in action. Made in India vaccines delivered in London today. #VaccineMaitri pic.twitter.com/hDqiysZRZF
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చూపిస్తూ ఇంగ్లాంగ్ మహారాణి క్వీన్ ఎలిజబెత్ నరేంద్ర మోదీకి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ పెట్టిన హార్డింగ్ అంటున్నారు.


text:
డిజిటల్ గా రూపొందించిన న్యూస్ క్లిప్ ని పెట్టి ‘జనసేన అధికార ప్రతినిధికి దేహశుద్ధి’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 28, 2019
ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది  ‘జనసేన అధికార ప్రతినిధికి దేహశుద్ధి’ అని ఉన్న‘ఆంధ్ర జ్యోతి’ వార్తా పత్రిక న్యూస్ క్లిప్ ని పోస్టు చేస్తున్నారు. అందులో కుసుమపూడి శ్రీనివాస్ అనే వ్యక్తి ఒక మహిళ తో అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంతో ఆమె అతన్ని కొట్టినట్లుగా ఉంటుంది. ఆ న్యూస్ క్లిప్ లో ఒక మహిళ ఒక అతన్ని కొడుతున్న ఫోటో కూడా ఉంది.
జనసేన అధికార ప్రతినిధి కుసుమపూడి శ్రీనివాస్ ఒక మహిళ తో అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంతో ఆమె అతన్ని కొట్టిందని ప్రచురించిన ‘ఆంధ్ర జ్యోతి’ వార్తా పత్రిక.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘జనసేన అధికార ప్రతినిధికి దేహశుద్ధి’ అని ‘ఆంధ్ర జ్యోతి’ వార్తా పత్రిక నవంబర్ 26న ప్రచురించినట్లుగా ఉన్న ఆ న్యూస్ క్లిప్ డిజిటల్ గా రూపొందించబడినది.  అంతేకాదు, అందులో ఒక మహిళ ఒక వ్యక్తిని కొడుతున్న ఫోటో జంషెడ్పూర్ (ఝార్ఖండ్) లో జరిగిన ఒక సంఘటనది. జనసేన అధికార ప్రతినిధి కుసుమపూడి శ్రీనివాస్ ఒక మహిళ తో అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంతో ఆమె అతన్ని కొట్టిందని ఎక్కడా కూడా సమాచారం లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న న్యూస్ క్లిప్ ‘జనసేన అధికార ప్రతినిధికి దేహశుద్ధి’ అనే హెడ్ లైన్ తో ‘ఆంధ్ర జ్యోతి’ వార్తా పత్రిక నవంబర్ 26న ప్రచురించినట్లుగా ఉంది. ఆ కథనంలో కూకట్ పల్లి లో నివసిస్తున్న కుసుమపూడి శ్రీనివాస్ ఒక మహిళ తో అసభ్యంగా ప్రవర్తించడంతో కొంతమంది వ్యక్తులు అతన్ని కొట్టినట్లుగా ఉంది. ఆ విషయం గురించి తెలుసుకోవడానికి ‘ఆంధ్ర జ్యోతి’ వారి ఈ-పేపర్ ఎడిషన్ చూసినప్పుడు, ఆలాంటి న్యూస్ క్లిప్ ఎక్కడా లభించలేదు. ఆ న్యూస్ క్లిప్ లో ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ ఫోటో జంషెడ్పూర్ (ఝార్ఖండ్) లో ఒక నకిలీ ఏసీబీ అధికారి ఒక మహిళ నుండి అక్రమంగా డబ్బులు వసూలు చేయాలని ప్రయత్నించినపుడు, ఆమె అతన్ని కొట్టడానికి సంబంధించినదని ‘India Today’ వారి కథనం ద్వారా తెలిసింది. గూగుల్ లో కూడా న్యూస్ క్లిప్ లో పేర్కొన్న విషయం గురించి వెతికినప్పుడు, అలాంటి ఘటన జరిగినట్లుగా సమాచారం ఏదీ లభించలేదు. కావున, ఆ న్యూస్ క్లిప్ డిజిటల్ గా రూపొందించినదని చెప్పొచ్చు.  పోస్టులో ఉన్న కామెంట్స్ విభాగంలో కూడా ఒక వ్యక్తి, ఆ న్యూస్ క్లిప్ ఎడిట్ చేసినదని పేర్కొని అందుకు సంబంధించిన కొలేజ్ ని పెట్టాడు.
చివరగా, డిజిటల్ గా రూపొందించిన న్యూస్ క్లిప్ ని పెట్టి ‘జనసేన అధికార ప్రతినిధికి దేహశుద్ధి’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 28, 2019


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ మూడు కళ్ళతో పుట్టిన హిమాలయ యోగి ఫోటో అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2021
మూడు కళ్ళతో పుట్టిన హిమాలయ యోగి ఫోటో, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్  షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మూడు కళ్ళతో పుట్టిన హిమాలయ యోగి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా ఈ వ్యక్తికి మూడు కళ్ళు ఉన్నట్టు ఫోటోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, మూడు కళ్ళు కలిగి ఉన్న హిమాలయ యోగి గురించి మాకు ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. అంతేకాదు, ఈ మూడు కళ్ళ వ్యక్తికి సంబంధించిన మరొక ఫోటో లేదా వీడియో ఏది మాకు లభించలేదు. ఒకవేళ ప్రపంచంలో మూడు కళ్ళతో మనిషి పుట్టి వుంటే, అతని  గురించి ఇంటర్నెట్ లో తప్పకుండా ఫోటోలు గాని, వీడియోలు గాని లభించేవి. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ఆ వ్యక్తి  మూడో కన్ను అతని కూడి కన్ను తో పోలి ఉండటాన్ని మనం చూడవచ్చు.
ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వార ఫోటోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి కుడి కన్నుని కాపీ చేసి అతని ముఖం పై మూడు కళ్ళు ఉన్నట్టుగా ఈ ఫోటోని రూపొందించినట్టు తెలుస్తుంది. Photoshop ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా, ఆ వ్యక్తి మొహం పై మూడు, నాలుగు లేదా మనకు కావలిసినన్ని కళ్ళని అమర్చవచ్చు.
‘Photoshop’ సాఫ్ట్‌వేర్ లో ఈ ఎడిటెడ్ ఫోటోలని తయారుచేసిన విధానాన్ని క్రింద చూడవచ్చు.
ఇదివరకు, జర్మనీ దేశంలో మూడు కళ్ళతో పుట్టిన పాప అని ఇలాంటి ఫోటోషాప్ వీడియోని షేర్ చేసినప్పుడు, FACTLY దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ మూడు కళ్ళతో పుట్టిన హిమాలయ యోగి ఫోటో అంటున్నారు.


text:
బీజేపీ కార్యకర్తలు అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఇంటి గేటుపై ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అక్షరాలని పెయింట్ చేసినట్టు ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2022
అసెంబ్లీ సాక్షిగా కాశ్మీర్ పండితులను తూలనాడిన ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఇంటిపై జాతీయవాదులు దాడి చేసి అతని ఇంటి గేటుపై ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అని పెయింట్ వేసిన దృశ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. “‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అబద్దం కాదు, ఒక భయంకరమైన నిజం”, అని ఒక ఇంటి గేటుపై ఎరుపు రంగుతో పెయింట్ చేసిన దృశ్యాన్ని మనం ఈ ఫోటోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేజ్రీవాల్ ఇంటి గేటుపై జాతీయవాదులు ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అక్షరాలని పెయింట్ చేసిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. 1990లో కాశ్మీర్ పండిట్లపై ఎటువంటి మారణకాండ జరగలేదని ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ అసెంబ్లీలో పేర్కొన్నాడని ఆరోపిస్తూ బీజేపీ యువ మోర్చా కార్యకర్తలు ఇటీవల అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఇంటిపై దాడికి ప్రయత్నించారు. ఈ క్రమంలో కేజ్రీవాల్ ఇంటి గేటుపై బీజేపీ కార్యకర్తలు ఎరుపు రంగుతో పెయింటింగ్ వేసారు. కానీ, ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అనే అక్షరాలను ఈ గేటుపై పెయింట్ చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో కోసం వెతికితే, ఎరుపు రంగుతో పెయింట్ చేసి ఉన్న ఇదే గేటు ఫోటోని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) నాయకుడు రాఘవ్ చద్దా 30 మర్చి 2022 నాడు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. బీజేపీ కార్యకర్తలు పోలీసుల సమక్షంలో ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఇంటిపై దాడి చేసిన దృశ్యాలని ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. కాని రాఘవ్ చద్దా షేర్ చేసిన ఒరిజినల్ ఫోటోలో ఎరుపు రంగు పెయింట్ చేసి ఉన్న గేటుపై ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అక్షరాలు రాసి లేవు. ఈ ఒరిజినల్ ఫోటోని ‘ది హిందూ’ వార్తా సంస్థ కూడా తమ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసింది.
1990లో కాశ్మీర్ పండిట్లపై ఎటువంటి మారణకాండ జరగలేదని అరవింద్ కేజ్రీవాల్ అసెంబ్లీలో పేర్కొన్నాడని ఆరోపిస్తూ  బీజేపీ యువ మోర్చా కార్యకర్తలు 30 మర్చి 2022 నాడు అరవింద్ కేజ్రివాల్ ఇంటిపై దాడికి ప్రయత్నించారు. ఈ క్రమంలో బీజేపీ కార్యకర్తలు కేజ్రీవాల్ ఇంటి దగ్గర ఉన్న బారికేడ్లను ద్వంసం చేసి, సీసీటీవీ కెమెరాలను పగలకొట్టారు. ఢిల్లీ పోలీసులు ఈ దాడికి పాల్పడిన ఎనిమిది మందిని అరెస్ట్ చేసారు. కేజ్రీవాల్ ఇంటిపై జరిగిన దాడికి సంబంధించి ప్రత్యేక సిట్ (SIT) విచారణ జరిపించాలని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ఎంఎల్ఎ సురబ్ భరద్వాజ్ ఢిల్లీ హైకోర్టుని ఆశ్రయించాడు.
చివరగా, బీజేపీ కార్యకర్తలు అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఇంటి గేటుపై ‘ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్’ అక్షరాలని పెయింట్ చేసినట్టు ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఇజ్రాయెల్ తమ F-16 యుద్ధ విమానాలకు హమాస్ దాడులలో మరణించిన కేరళ యువతి సౌమ్య సంతోష్ పేరు పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2021
ఇజ్రాయెల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ పాలస్తీనా పై ప్రయోగించే F-16 యుద్ధ విమానాలకు హమాస్ ఉగ్రవాదులు దాడిలో మరణించిన భారత మహిళ సౌమ్య సంతోష్ పేరు పెట్టినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. అంతేకాదు, హమాస్ ఉగ్రవాదులు చేసిన దాడులకి ప్రతిచర్యగా ఇజ్రాయెల్ నిర్వహిస్తున్న దాడులకి ‘ఆపరేషన్ సౌమ్య’ అని పేరు పెట్టినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇజ్రాయెల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ పాలస్తీనా పై ప్రయోగించే F-16 యుద్ధ విమానాలకు హమాస్ ఉగ్రవాదులు దాడిలో మరణించిన భారత మహిళ సౌమ్య సంతోష్ పేరు పెట్టింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది చైనా దేశానికి సంబంధించిన J-10C యుద్ధ విమానం. ఇజ్రాయెల్ ఉపయోగించే F-16 యుద్ధ విమానం కాదు. ఒరిజినల్ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న J-10C ఫైటర్ జెట్ పై  సౌమ్య సంతోష్ అనే పేరు రాసి లేదు. పాలస్తీనా పై నిర్వహిస్తున్న దాడులకి ‘ఆపరేషన్ సౌమ్య’ అనే పేరు పెడుతున్నట్టు  కూడా ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే దృశ్యం కలిగిన ఫోటోని ‘World Defence’ వెబ్సైటు తమ ఆర్టికల్ లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసిన ఫోటోలోని ఫైటర్ జెట్ పై సౌమ్య సంతోష్ అనే పేరు రాసి లేదు. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది చైనా ఎయిర్ ఫోర్సు ఉపయోగిస్తున్న చెంగ్డు J-10C ఫైటర్ జెట్ అని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. చైనా J-10C ఫైటర్ జెట్ కి సంబంధించిన ఈ ఒరిజినల్ ఫోటోని మరొక న్యూస్ వెబ్సైటు కూడా తమ ఆర్టికల్ లో పబ్లిష్ చేసింది.
చైనా దేశానికి సంబంధించిన ‘Gushiciku’  వెబ్సైటు కూడా ఫోటోలో కనిపిస్తున్న యుద్ద విమానం చైనా J-10C ఫైటర్ జెట్ అని రిపోర్ట్ చేసింది. చెంగ్డు J-10C ఫైటర్ జెట్ కి సంబంధించిన మరికొన్ని వివరాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
హమాస్ దాడులలో భారత మహిళ సౌమ్య సంతోష్ మృతి చెందడం పట్ల సానుభూతి వ్యక్తం చేస్తూ ఇజ్రాయెల్ రాయభారి రోన్ మాల్క 12 మే 2021 నాడు ట్వీట్ పెట్టారు. ఇజ్రాయెల్ అధ్యక్షుడు ర్యువెన్ రివ్లిన్ సౌమ్య సంతోష్ కుటుంబానికి ఫోన్ చేసి సానుభూతి తెలిపినట్టు ఇజ్రాయెల్ అధికారులు PTI కి సమాచారం ఇచ్చారు. కాని, పాలస్తీనా పై నిర్వహిస్తున్న దాడులకి ‘ఆపరేషన్ సౌమ్య’ అనే పేరు పెడుతున్నట్టు ఇజ్రాయెల్ అధికారులు ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. ఈ విషయాన్నీ దృవికరిస్తూ ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్సు ఫోర్సు కూడా ఎటువంటి ట్వీట్ పెట్టలేదు.
హమాస్ ఉగ్రవాదులు 11 మే 2021 నాడు ఇజ్రాయెల్ పై జరిపిన రాకెట్ దాడులలో భారత మహిళ సౌమ్య సంతోష్ మరణించింది. కేరళ రాష్ట్రం ఇడుక్కి జిల్లాకు చెందిన సౌమ్య సంతోష్, గత ఏడు సంవత్సరాలుగా ఇజ్రాయెల్ దేశంలో కేర్ గివర్ గా పనిచేస్తోంది. కేరళలో జరిగిన సౌమ్య సంతోష్ అంత్యక్రియలకి ఇజ్రాయెల్ దౌత్యవేత్త జోనాథన్ జాడ్క హజరైయ్యారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చూపిస్తూ పాలస్తీనా పై ప్రయోగించే F-16 యుద్ధ విమానాలకు ఇజ్రాయెల్ సౌమ్య సంతోష్ పేరు పెట్టినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని, రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలతో ఉన్న మామిడికాయ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2021
రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలతో కూడిన మామిడికాయ వరంగల్ జిల్లాలో పూసిందని చెప్తూ, ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలతో వరంగల్ జిల్లాలో పూసిన మామిడికాయ ఫోటో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని మామిడికాయ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఒరిజినల్ ఫోటోలో మామిడికాయ మీద రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలు లేవు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన మామిడికాయ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అలాంటి మామిడికాయ గురించి ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. సాధారణంగా ఇలాంటి వింతలు జరిగితే వార్తాసంస్థలు వాటి గురించి ప్రచురిస్తాయి; కానీ ఫోటోలోని మామిడికాయ గురించి ఎలాంటి సమాచారం లేదు. పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలతో లేని అదే మామిడికాయ ఫోటో ఇంటర్నెట్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. కొన్ని పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, కీ-వర్డ్స్ తో గూగుల్ లో వెతకగా, పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో మామిడికాయ మీద కనపడుతున్న రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడు లాంటి చాలా ఫోటోలు వస్తాయి. అలాంటి ఒక ఫోటో ఉపయోగించి మామిడికాయ మీద వారి ఆకారాలు కనపడేలా ఎడిట్ చేసి ఉంటారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటో పెట్టి, రాముడు-సీత-లక్ష్మణుడు-హనుమంతుడి ఆకారాలతో ఉన్న మామిడికాయ అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని ముస్లిం మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకొని హిందువులకు సందేశమిస్తున్న దృశ్యమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2022
ముస్లింలను నమ్మడం హిందువుల మూర్ఖత్వమని ఒక ముస్లిం మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకొని హిందువులకు సందేశమిస్తున్న దృశ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. ఒకే ముస్లిం మతానికి చెందిన సున్ని, షియా వర్గాలే ఇంతవరకు కలవలేదు, అటువంటిది హిందూ-ముస్లిం భాయ్-భాయ్ అవుతారని ఎలా నమ్ముతున్నారంటూ ఈ ముస్లిం మహిళ తన ప్లకార్డు ద్వారా తెలిపినట్టు పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లింలను నమ్మడం హిందువుల మూర్ఖత్వమని ఒక ముస్లిం మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకొని సందేశమిస్తున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఒరిజినల్ ఫోటోలో ఈ ముస్లిం మహిళ పట్టుకున్న ప్లకార్డు పై, “నేను ముస్లింని కానీ, అరబ్బుని కాదు”, అని రాసి ఉంది.  కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ముస్లిం మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకొని ఉన్న ఇదే ఫోటో ‘One Beauty of Islam’ అనే బ్లాగ్ సైటులో దొరికింది. కాని ఒరిజినల్ ఫోటోలో ఈ ముస్లిం మహిళ పట్టుకున్న ప్లకార్డుపై “నేను ముస్లింని కానీ, అరబ్బుని కాదు”, అని రాసి ఉంది. ముస్లిం మతం పేరుతో తనని స్టీరియోటైప్ లేదా జడ్జ్ చేయవద్దని ఈ మహిళ తన ప్లకార్డులో పేర్కొంది. ముస్లింలను నమ్మడం హిందువుల మూర్ఖత్వమని ఈ ప్లకార్డులో ఎక్కడా రాసి లేదు.
2012లో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మేరీ వాషింగ్టన్‌కు చెందిన ఇస్లామిక్ స్టూడెంట్ అసోసియేషన్ విద్యార్ధులు, అమెరికాలో ముస్లింలను క్రూరమైన వ్యక్తులుగా పరిగణిస్తున్న తీరుని నిరసిస్తూ ఒక ప్రచార కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ముస్లిం మతానికి చెందిన పురుషులు అలాగే, మహిళలు వివిధ ప్లకార్డులు పట్టుకొని స్టీరియోటైపింగ్ అలాగే, ముస్లింలను జడ్జ్ చేస్తున్న విధానాలని విమర్శించారు. ఈ నిరసన కార్యక్రమానికి సంబంధించిన మరికొన్ని ఫోటోలని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2019లో ఇదే ఫోటోని ఎడిట్ చేసి ముస్లిం మహిళ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి మద్దతు తెలుపుతున్న చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చెసినప్పుడు, AFP దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని ముస్లిం మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకొని ముస్లింలను నమ్మవద్దని హిందువులకు సందేశమిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని నాగార్జునసాగర్ BJP ప్రచార వేదికపై కేవలం ఒక కుక్క మాత్రమే ఉన్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2021
నాగార్జునసాగర్ లో అసెంబ్లీ ఉప ఎన్నిక జరగనున్న నేపథ్యంలో నాగార్జున సాగర్ BJP ప్రచారానికి ప్రజాస్పందన లేనట్టు అర్ధం వచ్చేలా BJP ప్రచార వేదికపై కేవలం ఒక కుక్క ఉన్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో BJP ప్రచార వేదికపై కేవలం ఒక కుక్క చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నాగార్జునసాగర్ లో BJP ప్రచార వేదికపై కేవలం ఒక కుక్క మాత్రమే ఉన్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2015 లేదా అంతకన్నా ముందు జరిగిన అల్ ఇండియా ఫెడరేషన్ అఫ్ అంగన్వాడి వర్కర్స్ అండ్ హేల్పెర్స్ (AIFAWH) మీటింగ్ కి సంబంధించిన ఫోటోని ఎడిట్ చేసి AIFAWH జెండాలకి బదులు BJP జెండాలు పెట్టారు. ఈ ఫోటోకి నాగార్జునసాగర్ లో జరిగే ఉప ఎన్నికకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా అచ్చం ఇలాంటిదే ఒక ఫోటో, కాకపోతే BJP జెండాలకు బదులు ఎరుపు రంగు జెండాలు, స్టేజిపై ఎర్ర తివాచీ ఉన్న ఫోటోని 2015లో షేర్ చేసిన ఒక ట్విట్టర్ పోస్టు మాకు కనిపించింది. దీన్ని బట్టి ఈ ఫోటో పాతదని, నాగార్జునసాగర్ ఉప ఎన్నికకి సంబంధించింది కాదని స్పష్టమవుతుంది.
2015లో షేర్ చేసిన ఫోటోలోని ఎరుపు రంగు జెండాలను పరిశీలించి, ఆ జెండాలపై ఉన్న అక్షరాల ఆధారంగా గూగుల్ లో వెతకగా ఇవి అల్ ఇండియా ఫెడరేషన్ అఫ్ అంగన్వాడి వర్కర్స్ అండ్ హేల్పెర్స్ (AIFAWH) యొక్క జెండాలతో పోలి ఉండడం గమనించొచ్చు,(ఉదాహారణకి జెండాల పై వైట్ బ్యాక్ గ్రౌండ్ లో AIFAWH అక్షరాలు చూడొచ్చు). ఐతే ఆ స్టేజీ మాత్రం ఎప్పటి మీటింగ్ కి సంబంధించిందో కచ్చితమైన సమాచారం మాత్రం మాకు లభించలేదు. కాకపోతే ఈ ఫోటోలోని ఎరుపు రంగు జెండాలకు బదులు BJP జెండాలు మరియు కాషాయ రంగు తివాచీగా డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసారని మాత్రం చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన అంగన్వాడి వర్కర్స్ మీటింగ్ యొక్క ఫోటోని నాగార్జునసాగర్ BJP ప్రచార వేదికపై కేవలం ఒక కుక్క మాత్రమే ఉన్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిటెడ్ ఫోటోని చూపిస్తూ, ప్రియాంక గాంధీ ఫోటోగ్రాఫర్‌ని నేలపై పడుకోబెట్టి మరీ ఫోటోని తీయించుకుంటున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 21, 2022
ఫోటోగ్రాఫర్‌ని నేలపై పడుకోబెట్టి మరీ తన ఫోటోని కాంగ్రెస్ నేత ప్రియాంక గాంధీ తీయించుకుంటున్నట్టు చెప్తూ, ఒక ఫోటోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫోటోగ్రాఫర్‌ని నేలపై పడుకోబెట్టి మరీ తన ఫోటోని కాంగ్రెస్ నేత ప్రియాంక గాంధీ తీయించుకుంటున్నట్టు ఫోటోలో చూడవచ్చు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోనిది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. నేలపై పడుకున్న ఫోటోగ్రాఫర్ ఒరిజినల్ ఫోటోలో లేడు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ఆ ఫోటోకి సంబంధించిన చాలా ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వచ్చాయి. అయితే, ఆ ఫోటోల్లో ఫోటోగ్రాఫర్ నేలపై పడుకున్నట్టు ఎక్కడా కనిపించడు. ఒరిజినల్ ఫోటోని వివిధ కాంగ్రెస్ నేతలు మరియు జర్నలిస్టులు పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్‌లోనిది ఒక ఎడిట్ చేసిన ఫోటో.
అంతేకాదు, కింద పడుకున్న ఫోటోగ్రాఫర్‌ని మరొక ఫోటోలో నుండి తీసుకున్నట్టు తెలిసింది. ఆ ఫోటోగ్రాఫర్ కింద పడుకొని ఉన్న అసలు ఫోటోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఎడిటెడ్ ఫోటోని చూపిస్తూ, ప్రియాంక గాంధీ ఫోటోగ్రాఫర్‌ని నేలపై పడుకోబెట్టి మరీ ఫోటోని తీయించుకుంటున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఫ్రాన్స్ లో పాల్గొన్న కార్యక్రమంలోని ఫోటోను ఎడిట్ చేసి సరిహద్దు దగ్గర రక్షణ కోసం నిమ్మకాయలు కడుతున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2024
భారత సరిహద్దుల్లో రక్షణ కోసం నిమ్మకాయలు కడుతున్న రక్షణ మంత్రి ఫోటో అని క్లెయిమ్ చేస్తూ రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సరిహద్దుల్లో రక్షణ కోసం నిమ్మకాయలు కడుతున్న రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది ఎడిట్ చేసిన ఫోటో. 2019లో సౌత్ వెస్ట్రన్ ఫ్రాన్స్ లోని బోర్డియక్స్ దగ్గర ఉన్న డసౌల్ట్ ఏవియేషన్ ప్లాంట్ దగ్గర జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొన్నప్పుడు తీసిన ఫోటోను ఎడిట్ చేసి సరిహద్దుల్లో రక్షణ కోసం నిమ్మకాయలను కడుతున్నట్టుగా చూపించారు. కావున, ఈ పోస్ట్ లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో వైరల్ అవుతున్న క్లెయిమ్ నిజామా కాదా అని తెలుసుకోడానికి, ఫోటోని గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా 2020లో ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం కనిపించింది. అందులో ఉన్న ఫోటోలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఒక రాఫెల్ జెట్ మీద ఏదో రాస్తున్నటుగా ఉంది. ఈ కథనం ప్రకారం ఫ్రాన్స్ దేశం రాఫెల్ ఫైటర్ జెట్ లను భారత్ కి అందచేయడానికి ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమంలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొన్నప్పటి ఫోటో ఇది అని ఉంది. ఇదే ఫోటో స్టాక్ ఇమేజెస్ వెబ్సైట్ ఆలామిలో కూడా లభించింది. ఈ ఫోటోకి, క్లెయిమ్ లో షేర్ చేసిన ఫోటోకి మధ్య తేడాను కింద గమనించవచ్చు.
గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా లభించిన ఆ రెండు ఫోటోల కింద వివరణలో సోర్స్ అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ (AP) అని ఉండడంతో వారి వెబ్సైట్ లో ‘rajnath singh rafale jets’ అనే కీ వర్డ్స్ తో వెతకగా ఈ కార్యక్రమంకి సంబందించిన ఫోటోలు లభించాయి. అందులో క్లెయిమ్ లో షేర్ చేసిన ఫోటోకి సంబందించిన అసలు ఫోటో కూడా కనిపించింది. దాని ప్రకారం, ఈ కార్యక్రమం 8 అక్టోబర్ 2019న సౌత్ వెస్ట్రన్ ఫ్రాన్స్ లోని బోర్డియక్స్ నగరం దగ్గర ఉన్న డసౌల్ట్ ఏవియేషన్ ప్లాంట్ దగ్గర జరిగిందని, ఆ కార్యక్రమంలో భాగంగానే రాజ్‌నాథ్ సింగ్ రాఫెల్ జెట్ మీద రాస్తున్నట్టు పేర్కొన్నారు.
అంతేకాకుండా, రాజనాథ్ సింగ్ తన అధికారిక X అకౌంట్ లో కూడా ఆ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వివరాలను అదే రోజు షేర్ చేసారు. ఈ ఫోటోలలో ఆయన వస్త్రధారణ, క్లెయిమ్ లో వున్న ఫోటోలో ఆయన వస్త్రధారణ ఒకేలా ఉండడం గమనించవచ్చు. దీనిని బట్టి క్లెయిమ్ లో షేర్ చేసినది ఎడిట్ చేసిన ఫోటో అని నిర్ధారించవొచ్చు.
विजयादशमी ने अवसर पर आज फ़्रांस में किया राफ़ेल का शस्त्र पूजन।दशमी के अवसर पर शस्त्रों का पूजन भारत की प्राचीन परम्परा रही है। pic.twitter.com/f4TuEKkpwC
చివరగా, రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఫ్రాన్స్ లో పాల్గొన్న కార్యక్రమంలోని ఫోటోను ఎడిట్ చేసి సరిహద్దు దగ్గర రక్షణ కోసం నిమ్మకాయలు కడుతున్నట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిటెడ్ ఫోటో పెట్టి, వారణాసి దీపావళి ఫోటో అంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2019
వారణాసి లో దీపావళి రోజున తీసిన ఫోటో అని చెప్తూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వారణాసి దీపావళి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. ఆకాశంలో కనిపిస్తున్న దీపాలను సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫోటోలో పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని క్రాప్ చేసి యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఫోటోలో ఆకాశంలో కనిపిస్తున్న దీపాలు ఒక వాల్ పేపర్ నుండి తీసుకున్నట్టుగా తెలుస్తుంది. ‘Tokkoro’ అనే వెబ్ సైట్ లో అవే దీపాలతో ఉన్న వాల్ పేపర్ ఫోటోని చూడవొచ్చు.
అమృత్సర్ స్వర్ణ దేవాలయం దీపావళి ఫోటో అని చెప్తూ ఇలాంటి ఫొటోనే ఇంకొకటి వైరల్ అయ్యింది. ఆ ఫోటో కూడా ఎడిటెడ్ ఫోటో అని FACTLY రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ఎడిటెడ్ ఫోటో పెట్టి, వారణాసి దీపావళి ఫోటో అంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 29, 2019


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చంద్రయాన్-3 చంద్రుడిపై హిందూ దేవాలయాన్ని కనుగొన్న చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2023
చంద్రుడిపై నిర్మించబడి ఉన్న హిందూ దేవాలయాన్ని చంద్రయాన్-3 కనుగొని ఆ దేవాలయం ఫోటోని విడుదల చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చంద్రుడిపై నిర్మించబడి ఉన్న హిందూ దేవాలయాన్ని ఫోటో తీసి చంద్రయాన్-3 పంపింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): చంద్రుడిపైకి చంద్రయాన్-3 ఇంకా చేరుకోలేదు. 23 ఆగస్టు 2023 నాడు సాయంకాలం 5:47 pmకి చంద్రయాన్-3ని చంద్రుడిపై సాఫ్ట్ లాండింగ్ చేసేలా ప్రణాళికా చేసినట్టు ఇస్రో ఛైర్మన్ ఎస్. సోమనాథ్ మీడియాకి తెలిపారు. ‘అపోలో 11’ మిషన్‌లో భాగంగా నాసా తీసిన చంద్రుడి చిత్రాన్ని ఎడిట్ చేసి ఈ ఫోటోని రూపొందించారు. చంద్రుడిపై హిందూ దేవాలయాన్ని గుర్తించినట్టు ఏ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇప్పటివరకు ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ఇదే క్లెయింతో గత కొన్నేళ్లుగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO) చంద్రయాన్-3ని 14 జులై 2023 నాడు లాంచ్ చేసింది. అంటే, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో చంద్రయాన్-3 రాకెట్ లాంచ్ కన్నా ముందు నుంచే సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినట్టు స్పష్టమయ్యింది. అంతేకాదు, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో చంద్రుడిపై వ్యోమగామి నిలిచునట్టు కనిపిస్తుంది. కానీ, ఇస్రో లాంచ్ చేసిన చంద్రయాన్-3లో మనుషులను అంతరిక్షంలోకి పంపలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఇదే చిత్రంతో పోలి ఉన్న ఫోటోని అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (NASA) తమ వెబ్సైటులో మరియు సోషల్ మీడియా పేజీలలో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
1969లో చంద్రుడిపై ప్రయోగించిన ‘అపోలో 11’ తీసిన చిత్రమని నాసా తమ వెబ్సైటులో తెలిపింది. అపోలో 11 కమాండర్ నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ లూనార్ మాడ్యూల్‌లోని పరికరాల నిల్వ ప్రాంతంలో పనిచేస్తుండగా తీసిన చిత్రమని నాసా తెలిపింది. నాసా పబ్లిష్ చేసిన అసలు ఫోటోలో హిందూ దేవాలయమేది కనిపించడం లేదు.
చంద్రుడిపై అన్వేషణ కోసం ల్యాండర్, రోవర్, ప్రోపల్షన్ మాడ్యూల్‌తో కూడిన చంద్రయాన్-3ని ఇస్రో 14 జులై 2023 నాడు విజయవంతంగా నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి ప్రయోగించింది. భూమి చుట్టూ 24 రోజులపాటూ  తిరిగి, క్రమంగా తన కక్ష్యను పెంచుకుంటూ, చివరకు చంద్రుడి గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రంలోకి చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రక్రియకు 40 రోజులు పడుతుందని, 23 ఆగస్టు 2023 నాడు సాయంకాలం 5:47 pmకి చంద్రయాన్-3ని చంద్రుడిపై సాఫ్ట్ లాండింగ్ చేసేలా ప్రణాళికా చేసినట్టు ఇస్రో ఛైర్మన్ ఎస్. సోమనాథ్ మీడియాకి తెలిపారు. చంద్రుడిపైకి చంద్రయాన్-3 ఇంకా చేరుకోనప్పుడు అక్కడ హిందూ దేవాలయాన్ని చంద్రయాన్-3 కనుగొందని చేస్తున్న వాదనలో అర్ధం లేదు. చంద్రుడిపై హిందూ దేవాలయాన్ని గుర్తించినట్టు ఏ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇప్పటివరకు ప్రకటించలేదు.
Soft landing of Chandrayaan-3 planned at 5.47 pm on August 23: ISRO Chiefhttps://t.co/wy24slzIA1 pic.twitter.com/S8ChYUT9NY
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చంద్రయాన్-3 చంద్రుడిపై హిందూ దేవాలయాన్ని కనుగొన్న చిత్రమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చూపిస్తూ బుర్ఖా ధరించడానికి ఇష్టపడని భార్య పన్ను విరగొట్టిన ఓ ముస్లిం వ్యక్తి అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2020
బుర్ఖా ధరించడానికి ఇష్టపడని భార్య పన్ను విరగొట్టిన ఓ ముస్లిం వ్యక్తి అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్  అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బుర్ఖా ధరించడానికి ఇష్టపడని భార్య పన్ను విరగొట్టిన ఓ ముస్లిం వ్యక్తి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఫోటోలోని అమ్మాయి పన్ను విరిగినట్టు ఎడిట్ చేసి చూపించి, బుర్ఖా ధరించనందుకు ఒక ముస్లిం వ్యక్తి తన భార్య పన్ను విరగొట్టాడని షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే జంట యొక్క ఫోటో ‘Shutterstock’ వెబ్సైటులో దొరికింది. ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది మిడిల్ ఈస్ట్ దేశానికి చెందిన అందమైన జంట అని అందులో తెలిపారు. ‘Shutterstock’ వెబ్సైటులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోలో, ఆ అమ్మాయి పన్ను పోస్టులో చుపిస్తునట్టుగా విరిగి లేదు.
ఇదే ఫోటో ‘123RF’ వెబ్సైటులో కూడా లభించింది. ‘123RF’ వెబ్సైటులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కూడా ఆ అమ్మాయి పన్ను పోస్టులో చూపిస్తునట్టుగా విరిగిలేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని చూపిస్తూ బుర్ఖా ధరించడానికి ఇష్టపడని భార్య పన్ను విరగొట్టిన ఓ ముస్లిం వ్యక్తి ఫోటో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియో పెట్టి, ‘నా లాంటి బుద్ధిలేనివాడు దేశంలో మరెవ్వరు ఉండరు’ అని రాహుల్ గాంధీ ఒప్పుకున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 10, 2020
‘నా లాంటి బుద్ధిలేనివాడు దేశంలో మరెవ్వరు ఉండరు’ అని రాహుల్ గాంధీ ఒక బహిరంగ సభలో ఒప్పుకున్నాడు అని చెప్తూ, ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకుందాం
బహిరంగ సభలో తను ఒక బుద్ధిలేనివాడినని రాహుల్ గాంధీ ఒప్పుకున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018 లో ఢిల్లీలో నిర్వహించిన ఓబీసీ సమ్మేళనంలో రాహుల్ గాంధీ మాట్లాడుతూ, లోక్ సభలో బీజేపి కి చెందిన ఒక ఓబీసీ ఎంపీ తనతో, ‘నా లాంటి బుద్ధిలేనివాడు దేశంలో మరెవ్వరు ఉండరు. లోక్ సభలో నరేంద్ర మోదీ తమని మాట్లాడనివ్వడం లేదు. ప్రభుత్వం మొత్తం RSS చేతిలో నడుస్తుంది’, అని అన్నట్టు తెలిపాడు. వీడియోని ఎడిట్ చేసి, రాహుల్ గాంధీ తన గురించి చెప్పినట్టు చూపించారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియో కోసం వెతకగా, రాహుల్ గాంధీ 2018లో ఢిల్లీలో జరిగిన ఓబీసీ సమ్మేళనంలో ఇచ్చిన ఉపన్యాసానికి  సంబంధించిన వీడియోగా తెలిసింది. ఆ ఉపన్యాసానికి సంబంధించిన వీడియోని తన అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో రాహుల్ గాంధీ పోస్ట్ చేసాడు. లోక్ సభలో బీజేపికి చెందిన ఒక  ఓబీసీ ఎంపీ తనతో, ‘నా లాంటి బుద్ధిలేనివాడు దేశంలో మరెవ్వరు ఉండరు. లోక్ సభలో నరేంద్ర మోదీ తమని మాట్లాడనివ్వడం లేదు. ప్రభుత్వం మొత్తం RSS చేతిలో నడుస్తుంది’ అని తన బాధ చెప్పుకున్నాడు అంటూ ఆ వీడియోలో రాహుల్ గాంధీ అన్నాడు. అయితే, ఒక బీజేపి ఎంపీ అలా అన్నాడు అని రాహుల్ గాంధీ చెపితే, వీడియోని క్లిప్ చేసి, తనని తానే రాహుల్ గాంధీ బుద్ధిలేనివాడుగా చెప్పుకున్నాడు అని ప్రచారం చేస్తున్నారు. పూర్తి వీడియోని కాంగ్రెస్ అధికారిక యుట్యూబ్ ఛానల్ లో కూడా చూడవచ్చు.
చివరగా, ఒక బీజేపి ఎంపీ రాహుల్ గాంధీ తో అన్న వ్యాఖ్యలను (‘నా లాంటి బుద్ధిలేనివాడు దేశంలో మరెవ్వరు ఉండరు’) రాహుల్ గాంధీ తన గురించి చెప్పినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
భారత దేశం ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా మారబోతుందని AIDUF నేత బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఈ వీడియోలో అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2021
భారత దేశం ఇస్లామిక్ రాజ్యం అవుతుందని ఆల్ ఇండియా యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (AIDUF) పార్టీ నేత బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతున్న ద్రుశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. దేశంలో ఒక్క హిందువు కూడా మిగలడని, అందరు ఇస్లాం మతంలోకి మారిపోతారని బద్రుద్దీన్ అన్నట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశం ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా మారబోతుందని AIDUF పార్టీ నేత బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. ఒరిజినల్ వీడియోలో బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ మాట్లాడిన మాటలని అనువదిస్తే,  “ఈ భారత దేశాన్ని మొఘలులు 800 సంవత్సరాలు పరిపాలించారు. కాని వారు భారతదేశాన్ని ఇస్లామిక్ దేశంగా మార్చడానికి ధైర్యం చేయలేదు…. “అంటూ కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేసారు. ఈ ఒరిజినల్ వీడియోలోని కొన్ని క్లిప్పులని తమకు అనుగుణంగా మార్చి ఇలా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం కీ పదాలతో వెతికితే,  సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న పోస్టులోని ఈ వీడియోకి గురించి స్పష్టతనిస్తూ AIDUF పార్టీ MLA Dr. హాఫిజ్ రఫికుల్ ఇస్లాం ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఎడిట్ చేయబడిన ఈ వీడియోని కొన్ని మీడియా ఛానల్స్ బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ మత విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టేల బహిరంగ సభలో మాట్లాడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారని తెలిపారు. అంతేకాదు, ఈ వీడియో యొక్క ఒరిజినల్ వెర్షన్ ని హాఫిజ్ రఫికుల్ తన ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. అంతేకాదు, ఈ ఒరిజినల్ వీడియోని  ‘Maulana Badruddin Ajmal speech at Barpeta [ Sharukhatri Samasti #kayakuchi] M.P Election 2019’ అనే టైటిల్ తో యూట్యూబ్ లో ఏప్రిల్ 2019లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది.
Several media outlets including @NewsLiveGhy, @DY365 along with right wing groups have been sharing a doctored video of Honourable @BadruddinAjmal Sahab, clearly with a vested agenda. Here’s the original video from where parts are clipped to make the doctored one pic.twitter.com/DVck0wE4kD
ఒరిజినల్ వీడియో లో బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ మాట్లాడిన మాటలని అనువదిస్తే, అతను “ఈ భారత దేశాన్ని మొఘలులు 800 సంవత్సరాలు పరిపాలించారు. కానీ, ఇస్లామిక్ దేశంగా మార్చడానికి ధైర్యం చేయలేదు. బ్రిటిష్ వారు భారత దేశాన్ని 200 సంవత్సరాలు పరిపాలించినప్పటికి, ఈ దేశాన్ని క్రైస్తవ మత దేశంగా మార్చలేక పోయింది. అలాగే, భారత దేశానికి స్వాతంత్రం వచ్చిన తరువాత 55 సంవత్సరాలు అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఈ దేశాన్ని హిందూ మత దేశంగా మార్చాలనుకోలేదు. అలాంటి ఈ భారత దేశాన్ని ఇప్పుడు నరేంద్ర మోదీ హిందూ మత దేశంగా మార్చాలని కలలు కంటున్నారు, అవి నిజం కావు” అనే అర్థం వచ్చేలా  మాట్లాడినట్టు తెలిసింది. ఈ ఒరిజినల్ వీడియోలోని కొన్ని క్లిప్పులని తమకు అనుగుణంగా మార్చి ఇలా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఈ ఎడిటెడ్ వీడియో గురించి బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఇచ్చిన స్పష్టతని ‘ANI’ తమ ట్వీట్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. వివిధ బహిరంగ సభలో తను మాట్లాడిన మాటలని జతచేసి, తమ పార్టీ అధికారంలోకి వస్తే అస్సాం ని ఇస్లామిక్ రాష్టంగా మారుస్తానని తెలిపినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారని బద్రుద్దీన్ మీడియాకి తెలిపారు. బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఇచ్చిన ప్రెస్ మీట్ లో “ఈ వీడియో 100 శాతం అబద్దం. ఒరిజినల్ వీడియోలో నేను బహిరంగ సభలో ఉన్న ప్రజలని, ‘నన్ను హిమంతా బిస్వా శర్మ ఒక మొఘల్ గా వర్ణించారు. 800 సంవత్సరాలు భారత దేశాన్ని పరిపాలించిన మొఘలులు ఈ దేశాన్ని ఇస్లాం మత దేశంగా ఎప్పుడైనా మార్చాలని ప్రయత్నించాయా?, అని అడిగినప్పుడు ప్రజలు దానికి ‘లేదు’ అని సమాధానం ఇచ్చారు.” అని తెలిపారు.
AIUDF Chief @BadruddinAjmal Sahab addressing the media persons on the doctored video which is being circulated to create communal divisions in the state. pic.twitter.com/9RXOlWOmkH
బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ ఇదివరకు చేసిన కొన్ని వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేయబడిన వీడియోని చూపిస్తూ AIDUF నేత బద్రుద్దీన్ అజ్మల్ భారత దేశం ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా మారబోతుందని మాట్లాడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని గోరఖ్‌పూర్ కిడ్నాప్ ముఠా గురించి పోలీసులు హెచ్చరిస్తున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2021
గోరఖ్‌పూర్‌లో చిన్న పిల్లలని కిడ్నాప్ చేస్తున్న ముఠా గురించి పోలీస్ ఆఫీసర్ ప్రజలను హెచ్చరిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. పోలీస్ ఆఫీసర్ చెబుతున్న ఆ ముఠా ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణా రాష్ట్రంలో చొరబడ్డట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గోరఖ్‌పూర్‌లో చిన్న పిల్లలని కిడ్నాప్ చేస్తున్న ముఠా గురించి ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్ ప్రజలను హెచ్చరిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. చిన్నపిల్లలను కిడ్నాప్ చేసే ముఠా గురించి సోషల్ మీడియాలో వస్తున్నవి తప్పుడు వార్తలని, అవి నమ్మకూడదని గోరఖ్‌పూర్ పోలీస్ పెట్టిన ప్రెస్ మీట్ వీడియోలోని ఒక భాగాన్ని కత్తిరించి ఇలా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో ‘Gorakhpur News’ లోగో కనపడుతునట్టు మనం గమనించవచ్చు. ఈ వీడియో కోసం ‘Gorakhpur News’ యూట్యూబ్ చానెల్లో వెతికితే, ఈ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ ‘Gorakhpur News’ యూట్యూబ్ చానెల్లో దొరికింది. ఈ వీడియోని ఆ ఛానల్ 25 ఆగష్టు 2019 నాడు అప్లోడ్ చేసింది. 2 నిమిషాల 35 సెకెన్ల వ్యవధి కలిగిన ఈ వీడియోలో, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 0:21 నుండి 1:47 నిమిషాల వ్యవధిలో ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. గోరఖ్‌పూర్ కిడ్నాప్ ముఠా గురించి సోషల్ మీడియాలో పెడుతున్న తప్పుడు వార్తని ‘Gorakhpur News’ యాంకర్ చదువుతున్న భాగాన్ని మాత్రమే ఈ  పోస్టులో షేర్ చేసారు.
ఈ వీడియోలోని 1:47 నిమిషం తర్వాత గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా SP సోషల్ మీడియాలో చిన్న పిల్లలని కిడ్నాప్ చేసే ముఠా గురించి వస్తున్న వార్తలు తప్పని స్పష్టం చేసారు. గోరఖ్‌పూర్ లో అటువంటి ఘటనలేవి చోటుచేసుకోలేదని SP ఆ ప్రెస్ మీట్లో తెలిపారు. ఇవే క్లెయిమ్స్ చేస్తూ ఇదివరకు కూడా సోషల్ మీడియాలో కొందరు పోస్టులు పెట్టినట్టు ఆ పోలీస్ ఆఫీసర్ వీడియోలో తెలిపారు.
తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో 25 ఆగష్టు 2019 నాడు పోస్ట్ చేసిన వీడియోలోని ఒక భాగాన్ని కత్తిరించి కొందరు సోషల్ మీడియాలో తప్పుడు వార్తలు షేర్ చేస్తున్నారని ‘Gorakhpur News’ ఛానల్ 12 సెప్టెంబర్ 2019 నాడు మరొక వీడియోని తమ చానెల్లో అప్లోడ్ చేసింది. ఈ వీడియోలో గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా SP ‘Gorakhpur News’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసిన వీడియోని కత్తిరించి తప్పుడు క్లెయిమ్స్ తో సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తునట్టు తెలిపారు. గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా SP మాట్లాడిన మాటలని 2:38 నిమిషాల తర్వాత వినవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన  వీడియోని ఇదే క్లెయిమ్ తో 2019లో షేర్ చేసినప్పుడు, FACTLY దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, ‘Gorakhpur News’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసిన వీడియోలోని ఒక భాగాన్ని కత్తిరించి గోరఖ్‌పూర్‌లో చిన్న పిల్లలని కిడ్నాప్ చేస్తున్న ముఠా ఇప్పుడు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో చొరబడినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 20, 2021


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని టీడీపీ నాయకురాలు వంగలపూడి అనిత జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఎం చేస్తాం అని అన్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 9, 2023
‘ఎలక్షన్స్ ఎప్పుడు వచ్చిన వైయస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఎం చేసుకోవటానికి మా మహిళలు అందరం కీలక పాత్ర వహిస్తాం’ అని టీడీపీ నాయకురాలు వంగలపూడి అనిత అన్నట్లు ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని వాస్తవాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: రాబోయే ఎన్నికల్లో జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఎం చేయటంలో మహిళలు అందరూ  కీలక పాత్ర వహించబోతున్నాము – టీడీపీ నాయకురాలు వంగలపూడి అనిత.
ఫాక్ట్ (నిజం): టీడీపీ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి నారా లోకేష్ చేపట్టిన యువగలం పాదయాత్ర సందర్భంగా పీలేరులోని క్యాంప్ సైటులో అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ఏర్పాటు చేసిన మహిళల ముఖాముఖి కార్యక్రమంలో, టీడీపీ నాయకురాలు వంగలపూడి అనిత ప్రసంగించారు. ప్రసంగంలో తాను మాట్లాడుతూ ఎలక్షన్ ఎప్పుడు వచ్చినా జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని గద్దె దింపి, చంద్రబాబు నాయుడుని  సీఎం చేసే విషయంలో మహిళలం అందరం కీలక పాత్ర వహించబోతున్నాం అన్న సంగతి మీ అందరికి తెలియచేసుకొంటున్నాను అని అన్నారు. ఈ ప్రసంగం వీడియోని జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఏం చేయటంలో మహిళలు అందరు కీలక పాత్ర వహించబోతున్నాము అని తాను అన్నట్లు ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
సంబంధిత కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి, వంగలపూడి అనిత ఇటీవల ఇచ్చిన ప్రసంగాల యొక్క వీడియోల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతుకగా, Tone News అనే వెరిఫైడ్ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో నారా లోకేష్ పాదయాత్ర సందర్భంగా అనిత ఇచ్చిన ప్రసంగం యొక్క వీడియో దొరికింది. ఇది వైరల్ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్.
4:15 సెకెన్ల దగ్గరనుండి ఈ ప్రసంగం వీడియో యొక్క విజువల్స్ వైరల్ విడియోతో సరిపోతున్నాయి. వంగలపూడి అనిత మాట్లాడుతూ ‘ఏ ఎలక్షన్ ఎపుడైనా రానివ్వండి… జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని గద్దె దింపి, చంద్రబాబు నాయుడు గారిని సీఎం చేసే విషయంలో మా మహిళలం అందరం కూడా కీలక పాత్ర వహించబోతున్నాం అన్న సంగతి  మీ అందరికి తెలియచేస్కుంటూ, అదే విషయాన్నీ మీ అందరికి భరోసా ఇస్తున్నాం అన్న సంగతి ఈ అంతర్జాతీయ మహిళ దినోత్సవం సందర్భంగా మీ అందరికీ తెలియ చేసుకుంటున్నాను’ అని అన్నారు. ఈ ప్రసంగాన్ని ఎడిట్ చేసి, తను రాబోయే ఎన్నికల్లో జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఏం చెయ్యటానికి మహిళలు కీలక పాత్ర వహించబోతున్నారు అని అన్నట్లు షేర్ చేస్తున్నారు. ఇదే ప్రసంగం YOYO TV యూట్యూబ్ ఛానెల్లో కూడా చూడవచ్చు.
నారా లోకేష్ యువగలం పాదయాత్ర పీలేరులో క్యాంపు సైటులో అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా నిర్వహించిన మహిళల ముఖాముఖీ కార్యక్రమంలో వంగలపూడి అనిత ఈ ప్రసంగాన్ని ఇచ్చారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, రాబోయే ఎన్నికల్లో జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని సీఎం చేయటంలో మహిళలు అందరు కీలక పాత్ర వహించబోతున్నాము అని వంగలపూడి అనిత అనలేదు; ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో.


text:
2020 వీడియోని ఎడిట్ చేసి ఇటీవల తెలంగాణకు వచ్చిన అమిత్ షాను విలేకరి నిలదీసినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2022
“ఇక్కడ వర్షాలు వచ్చాయి, వరదలు వచ్చాయి కానీ, కేంద్రం నుంచి ఒక్క రూపాయి ఫండ్ కూడా రాలేదు. మరి ఇప్పుడు ఏ మొహం పెట్టుకొని వచ్చావు”, అని ఒక విలేకరి ఇటీవల అమిత్ షాను ప్రశ్నించిన దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. 14 మే 2022 నాడు బీజేపి తెలంగాణలో నిర్వహించిన ప్రజా సంగ్రామ యాత్ర కార్యక్రమంలో అమిత్ షా పాల్గొన్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం హైదరాబాద్‌కు నిధులు ఎందుకు కేటాయించడం లేదని ఒక విలేకరి ఇటీవల అమిత్ షాను నిలదీసిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. 2020 గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా అమిత్ షా హైదరాబాదులో ర్యాలీ నిర్వహిస్తుండగా ‘V6’ న్యూస్ ఛానల్ విలేకరి ఈ ఇంటర్వ్యూ తీసుకున్నారు. “వర్షాలకు హైదరాబాద్ వరదలలో మునుగుతున్నప్పటికి కేంద్రం ఎటువంటి సహాయం అందించటం లేదని తెరాస నాయకులు ఆరోపిస్తున్నారు. దానికి మీ సమాధానం ఏంటి?”, అని ‘V6’ విలేకరి అమిత్ షాని ప్రశ్నించారు. దీనికి అమిత్ షా బదులిస్తూ తాము అన్ని నగరాలకన్నా హైదరాబాదుకే ఎక్కువ ఆర్ధిక సహాయం అందించామని చెప్పారు. పూర్తి ఇంటర్వ్యూ వీడియోలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేసి ఈ వీడియోని రుపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం వెతికితే, 2020 గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా అమిత్ షా హైదరాబాదులో ర్యాలీ నిర్వహిస్తుండగా ‘V6’ న్యూస్ ఛానల్ విలేకరి ఈ ఇంటర్వ్యూ తీసుకున్నట్టు తెలిసింది. ఈ ఇంటర్వ్యూ పూర్తి వీడియోని ‘V6’ న్యూస్ ఛానల్ 29 నవంబర్ 2020 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసింది.
ఈ వీడియోలోని 0:39 సెకండ్ల దగ్గర, “వర్షాలకు హైదరాబాద్ వరదలలో మునుగుతున్నప్పటికి కేంద్రం ఎటువంటి సహాయం అందించటం లేదని తెరాస నాయకులు ఆరోపిస్తున్నారు. దానికి మీ సమాధానం ఏంటి?”, అని ‘V6’ విలేకరి అమిత్ షాను ప్రశ్నించిన దృశ్యాలని చూడవచ్చు. విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు అమిత్ షా బదులిస్తూ మేము అన్ని నగరాల కన్నా హైదరాబాదుకే ఎక్కువ ఆర్ధిక సహాయం అందిస్తున్నామని చెప్పుకొచ్చారు. హైదరాబాదులో వరదలు వచ్చినప్పుడు కేసీఆర్, ఒవైసీ ఎక్కడున్నారని అమిత్ షా ప్రశ్నించారు. ఈ వీడియోని ‘V6’ న్యూస్ ఛానల్ తమ ఫేస్‌బుక్ పేజీలో కూడా షేర్ చేసింది. పూర్తి ఇంటర్వ్యూ వీడియోలోని కొంత భాగాన్ని క్లిప్ చేసి హైదరాబాదుకు నిధులు కేటాయించకపోవడానికి సంబంధించి ఒక విలేకరి అమిత్ షాను ఇటీవల నిలదీసిన దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, 2020 వీడియోని ఎడిట్ చేసి ఇటీవల తెలంగాణకు వచ్చిన అమిత్ షాను విలేకరి నిలదీసినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వీడియోలో ఉన్నది ‘Alligator Snapping Turtle’. అది మనిషిలాగా అరవదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 15, 2019
‘ప్రజలు స్మశానవాటిక సమీపంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ఒక వ్యక్తి అరుస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది …కానీ అది కబెర్బిజ్జు యొక్క ఈ గొంతు…’ అంటూ ఒక జంతువు అరుస్తున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియోలో ఒక మనిషిలాగా అరుస్తున్న ‘కబెర్బిజు’ అనే జంతువు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో ఉన్న జంతువు పేరు ‘Alligator Snapping Turtle’. అది మనిషిలాగా అరవదు. వీడియోని ఎడిట్ చేసి మనిషి అరిచే వాయిస్ ని జోడించారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
జంతువుని చూస్తే తాబేలులా ఉన్నా వీడియోలోని వ్యక్తి మాటలను సరిగ్గా వింటే, అది ఒక ‘Alligator’ అని తను చెప్తాడు. దాని ఆధారంగా గూగుల్ లో ఆ జంతువు ఫోటోతో వెతకగా, వీడియోలో ఉన్నది ‘Alligator Snapping Turtle’ అని తెలుస్తుంది.
వీడియోలో చూపెట్టినట్టు ‘Alligator Snapping Turtle’ మనిషిలాగా అరుస్తుందని ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. వైల్డ్ లైఫ్ కి సంబంధించిన ఒక వీడియోలో ‘Alligator Snapping Turtle’ ని ఒక వ్యక్తి పట్టుకుంటాడు, కానీ అది వీడియోలో చూపెట్టినట్టు మనిషిలాగా అరవదు, గట్టిగా కూడా అసలు అరవదు. ‘Alligator Snapping Turtle’ పై మరింత సమాచారం కొరకు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో లో కింద ‘Tik Tok – @mdanford1105’ అని ఉంటుంది. దాని ఆధారంగా ‘Tik Tok’ లో వెతకగా, అదే వీడియోని పెట్టి ఒకతను వివరణ లో ‘Scream, Man- Authentic Sound Effects’ అని రాసాడు. ‘Scream, Man- Authentic Sound Effects’ అనేది ఒక సౌండ్ ఎఫెక్ట్ అని, దానీ ఆధారంగా చాలా మంది ‘Tik Tok’ లో చాలా వీడియోలు పెట్టినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, వీడియో లో ఉన్నది ‘Alligator Snapping Turtle’. అది మనిషిలాగా అరవదు. వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 15, 2019


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని, కోతి ఆహార పదార్ధాలతో రాముడి పేరు లిఖిస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2022
కోతి తన ఆహార పదార్ధాలతో తెల్ల కాగితంపై రాముడి పేరుని (హిందీ అక్షరాలలో राम) లిఖిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోతి తన ఆహార పదార్ధాలతో రాముడి పేరుని రాస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రివెర్స్ ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు. ఒరిజినల్ వీడియోలో కోతులు, తెల్ల కాగితంపై ముందుగానే ‘राम’ అక్షరంతో అమర్చి ఉన్న ఆహార పదార్ధాలను తింటున్నాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో కోతులు తమ నోటి నుండి పదార్ధాలను తీసి రాముడి పేరుని రాస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఈ వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, కోతులు రాముడి పేరును రాయడంలేదని, తెల్ల కాగితంపై ముందుగానే ‘राम’ అక్షరంతో అమర్చి ఉన్న ఆహార పదార్ధాలని తింటున్నాయని గుర్తించవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని సచిన్ బుధ్వర్ అనే వ్యక్తి 04 జనవరి 2022 నాడు తన యూట్యూబ్ ఛానెల్లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. కాగితంపై ముందుగానే అక్షరాలు రాసి వీడియోని రివర్స్ ఎడిట్ చేసి అధ్బుతంగా రూపొందించారని ఒక యూసర్ కామెంట్ చేయగా, సచిన్ బుధ్వర్ ఆ యూసర్ చెప్పిన విషయాన్నీ అంగీకరిస్తూ అతనికి ధన్యవాదాలు తెలిపారు.
ఈ వీడియోని రివర్స్ ఎడిట్ చేసిన ప్రక్రియని కింద చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినదని ఖచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని కోతి ఆహార పదార్ధాలతో రాముడి పేరు లిఖిస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కలబుర్గిలో జరిగిన శోభా యాత్రకి సంబంధించిన పాత వీడియోని ఎడిట్ చేసి ఉజ్జెయిన్‌లో జరిగిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2021
ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్ లోని ఉజ్జెయిన్‌లో మొహర్రం సందర్భంగా జరిగిన ఊరేగింపులో కొందరు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసారని వార్తలు వచ్చాయి. ఇదే విషయంపై పోలీసులు  కొందరిని అరెస్ట్ చేసి విచారణ కూడా జరుపుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే పాకిస్తాన్ కి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తున్నట్టు ఉండే ఒక హిందువుల ఊరేగింపు వీడియోని షేర్ చేస్తూ, ఈ ఊరేగింపు ఇటీవల ఉజ్జెయిన్‌లో జరిగిన ఊరేగింపుకి ప్రతిగా అదే ప్రదేశంలోనే జరిగిందంటూ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ వీడియోలో పాకిస్తాన్ కి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేసినట్టు కూడా వినవచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మొహారం రోజున ఉజ్జెయిన్‌లో పాకిస్తాన్‌కి అనుకూల నినాదాలు చేసిన చోటే హిందువులు ర్యాలీ చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో కర్ణాటకలోని కలబుర్గిలో జరిగిన శోభా యాత్రకి సంబంధించింది. ఈ వీడియో 2018 నుండే ఇంటర్నెట్ లో అందుబాటులో ఉంది. పైగా ఈ యాత్రలో పాకిస్తాన్ కి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తున్నట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా అచ్చం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని విజువల్స్ పోలిన 30 సెకండ్ల నిడివి గల వీడియో ఒకటి మాకు కనిపించింది, ఈ వీడియో 2018లో అప్లోడ్ చేసినట్టు ఉంది. ఈ వీడియో టైటిల్ ప్రకారం ఇది 2018లో కలబుర్గిలో శోభా యాత్రకి సంబంధించిన వీడియో. 2018లో కలబుర్గిలో  శోభా యాత్ర అనే టైటిల్ తో అచ్చం ఇలాంటిదే మరొక హై రిజల్యూషన్ గల వీడియో కూడా యూట్యూబ్‌లో ఉంది, ఈ వీడియోలో పోలీస్ వాహనంపై ‘Karnataka State Reserve Police’ అని రాసి ఉండడం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
గతంలో కూడా అచ్చం ఇలాంటిదే (ఇదే ప్రదేశంలో) మరొక వీడియోని ఉజ్జెయిన్‌లో జరిగిన హిందువుల యాత్రదంటూ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు, FACTLY ఈ వీడియోని డీబంక్ చేసి, ఇది కలబుర్గిలో జరిగిన శోభా యాత్రకి సంబంధించిందని నిర్దారిస్తూ రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే అందుబాటులో ఉన్న ఈ ఆధారాలను బట్టి ఈ వీడియో ఎప్పుడు తీసిందో కచ్చితంగా చెప్పలేనప్పటికి, ఈ వీడియో మాత్రం కర్ణాటకలోని కలబుర్గిలో తీసిందని, ఈ వీడియోకి ఉజ్జెయిన్‌కి ఎటువంటి సంబంధంలేదని మాత్రం కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. పైగా ఈ యాత్రలో పాకిస్తాన్‌కి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తున్నట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు, దీన్నిబట్టి పోస్టులోని వీడియోలో ఉన్న ఆడియోని డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసి అతికించినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
అలాగే ఉజ్జెయిన్‌లో ఇలా పోస్టులో చెప్తున్నట్టు పాకిస్తాన్‌కి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తూ హిందువులు ఊరేగింపు జరిపినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక ఇతర సమాచారం గాని లేదు.
చివరగా, కలబుర్గిలో జరిగిన శోభా యాత్రకి సంబంధించిన పాత వీడియోని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి ఉజ్జెయిన్‌లో  జరిగిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ముహర్రం వేడుకల పాత వీడియోను ఎడిట్ చేసి బీహార్లో ముస్లింలు హింసకు పిలుపునిచ్చినట్లుగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2023
బీహార్లో కొందరు ముష్కరుల భీతి గొలిపే ప్రదర్శన అని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలో కొందరు పొడవాటి కత్తులతో ఒక ఊరేగింపు చెయ్యటం చూడవచ్చు. బీహార్లో ముస్లింలు కత్తులతో ప్రదర్శన చేస్తూ హిందువులకు వ్యతిరేకంగా హింసకు పిలుపునిచ్చినట్టు ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు ఈ వీడియో వెనుక నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీహార్లో ముస్లింల కత్తులతో ప్రదర్శన చేస్తూ హిందువులకు వ్యతిరేకంగా హింసకు పిలుపునిచ్చారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో బీహార్లోని దేహరి, బారా పత్తర్ లో జరిగిన ఒక ముహర్రం వేడుకలది. 2017 నుండి ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్లో ఉంది, ఇది ఇటీవల జరిగిన కార్యక్రమం కాదు. ఈ వీడియోలో హిందువులకు వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి నినాదాలు చేయలేదు.  కావున, వీడియోలో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోలో కుడి ప్రక్కన ‘MAH Factory’ అని ఉండటం గమనించి ఇంటర్నెట్లో దాని గురించి వెతకగా, MAH Factory-Muharam అనే పేరుతో ఉన్న ఓ యూట్యూబ్ ఛానల్ లభించింది. ఈ ఛానెల్లో 2020లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక వీడియో 27 సెకన్ల దెగ్గరనుండి వైరల్ వీడియోతో సరిపోతుంది.
‘Nare Takbeer + Hatho Me Talwar | Only Talwar | Muharram Dehri on Sone Muharram’ అనే టైటిల్ ఉన్న ఈ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం పొందటానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతుకగా, నవంబర్ 2017లో అప్లోడ్ చేసిన రెండు యూట్యూబ్ వీడియోలు లభించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ). వీటిల్లో ఒకటి వైరల్ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్. ఇందులో వైరల్ వీడియోలో మాదిరిగా ఎటువంటి పాట లేదు. సహజంగా వీడియో రికార్డు చేసినప్పుడు వచ్చే శబ్దాలు ఈ వీడియోలో ఉన్నాయి, అవి వీడియోలో యాక్షన్ తో సరిపోతున్నాయి. ‘Dehri on sone muharram barah patthar 2017’ అని వీడియో టైటిల్ ఉంది.  దేహరి ఆన్ సోనే గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇది బీహార్లోని ఒక పట్టణం అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోలో 1:33 సెకెన్ల దెగ్గర కామధేను స్వీట్స్ అనే సైన్ బోర్డు ఉన్న షాప్ ఒకటి కనిపించింది. ఇది బీహార్లోని దేహరిలోని రాజపుతానా మొహల్లాలో ఉన్నట్లు గూగుల్ మాప్స్ ద్వారా తెలిసింది. అసలు బీహార్లో ఇటువంటి ప్రదర్శన ఏమైనా ఇటీవల జరిగిందా అని తెలుసుకోవటానికి ఇంటర్నెట్లో వెతికి చూడగా, ఎటువంటి వార్త కథనాలు లభించలేదు.
చివరిగా, ముహర్రం వేడుకలకు సంబంధించిన ఒక పాత  వీడియోను బీహార్లో ఇటీవల హిందువులకి వ్యతిరేకంగా ముస్లింలు హింసకు పిలుపునిచ్చినట్లుగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ముస్లిం టోపీని ధరించడానికి నిరాకరించిన జగన్ అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 4, 2022
‘ముస్లిం టోపీని తన తలమీద పెట్టొద్దన్న జగన్’  అంటూ ఒక వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్‌కు ఒక ముస్లిం వ్యక్తి టోపీ పెడుతుండగా జగన్ తనని వారిస్తుండడం చూడొచ్చు.  ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్ ముస్లిం టోపీ తలపై పెట్టొద్దంటూ వారిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): విజయవాడలో ముస్లింల కోసం ఫంక్షన్ హాల్‌ను శంకుస్థాపన చేసిన సందర్భంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మొదట టోపీని ధరించడానికి నిరాకరించినప్పటికీ, తర్వాత ఒక క్షణం పాటు టోపీని ధరించి ఆ తర్వాత తీసేసాడు. ఐతే జగన్ టోపీని ధరించిన దృశ్యాలను డిజిటల్‌గా తీసేసి మిగతా దృశ్యాలను మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు. ఇకపోతే అదేరోజు జరిగిన ముస్లిం ప్రార్ధనలు మరియు ఇఫ్తార్‌లో జగన్ టోపీ ధరించి పాల్గొన్నాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్న ఈ దృశ్యాలు ఇటీవల 27 ఏప్రిల్ 2022న విజయవాడలోని వించిపేటలో ‘షా జహూర్ ముసాఫిర్ ఖానా’ ఫంక్షన్ హాల్‌ను ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం జగన్ శంకుస్థాపన చేసిన సందర్భంలో తీసినవి. ఐతే వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు జగన్ మొదట టోపీని ధరనించడానికి నిరాకరించినప్పటికీ తర్వాత ఒక క్షణం పాటు టోపీని ధరించి ఆ తర్వాత తీసేసాడు.
వైరల్ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్‌లో వెతకగా, జగన్ విజయవాడలో ఫంక్షన్ హాల్ శంకుస్థాపన చేసిన వార్తను రిపోర్ట్ చేసిన వీడియో కథనాలు కనిపించాయి. ఈ వీడియో కథనాలలో జగన్ మొదట టోపీని ధరించడానికి నిరాకరించినప్పటికీ తర్వాత ఒక క్షణం పాటు టోపీని ధరించి ఆ తర్వాత తీసేసిన దృశ్యాలు స్పష్టంగా చూడొచ్చు.
దీన్నిబట్టి జగన్ టోపీ ధరించిన భాగాన్ని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి తీసేసి మిగతా దృశ్యాలను మాత్రమే  షేర్ చేస్తున్నట్టు స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. పైగా అదే రోజు జగన్ ముస్లిం ప్రార్ధనలలో మరియు ఇఫ్తార్‌లో కూడా పాల్గొన్నాడు. ఈ కార్యక్రమాలకు సంబంధించిన రిపోర్టులలో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) జగన్ టోపీ ధరించి నమాజ్ చేసిన మరియు ఇఫ్తార్‌లో పాల్గొన్న దృశ్యాలు చూడొచ్చు.
చివరగా, ముస్లిం టోపీని ధరించడానికి నిరాకరించిన జగన్ అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2024 ఎన్నికల్లో NDA మీద INDIA కూటమికే ప్రజల మద్దతు ఉండబోతోంది అని ఒక ఎడిటెడ్ వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 12, 2023
ఆజ్ తక్ న్యూస్ యాంకర్ చిత్రా త్రిపాఠి తన షోలో, News 24 ఛానెల్ వాళ్ళు NDA మరియు INDIA కూటముల మధ్య ఎవరు 2024 ఎన్నికలలో నెగ్గుతారు అని చేపట్టిన ఒక సర్వేలో INDIA కూటమికి 80% కి పైన, NDAకి 14% మద్దతు వచ్చింది అని చెప్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఎన్నికల్లో, NDAతో పోలిస్తే INDIA కూటమికే ప్రజల మద్దతు ఎక్కువగా ఉంది అని ఆజ్ తక్ న్యూస్ యాంకర్ చిత్రా త్రిపాఠి తన షోలో చెప్పారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో. ఆజ్ తక్ న్యూస్ యాంకర్ చిత్రా త్రిపాఠి యొక్క షో దంగల్ క్లిప్ పైన Indian National Congress యూట్యూబ్ ఛానల్లో, News 24 ఛానెల్ వాళ్ళు NDA మరియు INDIA కూటముల మధ్య 2024 ఎన్నికల్లో ఎవరు నెగ్గుతారు అని చేపట్టిన ఒక సర్వే గురించి చేసిన వీడియో ఆడియోని పెట్టి ఎడిట్ చేసిన వీడియో ఇది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
ముందుగా ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు తెలుసుకోవడానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ వారి అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ “Indian National Congress“లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక వీడియో దొరికింది (ఇది కూడా చుడండి).
2024 ఎన్నికల్లో ఎవరు నెగ్గుతారు అని News 24 ఛానల్ వారు చేపట్టిన ఒక సర్వేలో ప్రజలు NDA కంటే ఎక్కువగా INDIA కూటమికి మద్దతు ఇచ్చారు అని ఈ వీడియోలో  విషయం. సరిగ్గా గమనించగా, ఇందులో ఉన్న ఆడియో వైరల్ వీడియోలో ఉంది అని అర్ధం అయ్యింది.
తదుపరి, వైరల్ వీడియోలో యంకార్ చిత్రా త్రిపాఠి మాట్లాడుతుంటే, లిప్ సింక్ సరిగ్గా రావట్లేదు అని స్పష్టంగా అర్థం అవుతుంది. తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి తను ఆజ్ తక్ ఛానల్లో చేసే దంగల్ అనే షో యొక్క వీడియోలు యూట్యూబ్‌లో వెతుకగా, ఈ ఏడాది 21 July నాడు ఆజ్ తక్ అప్లోడ్ చేసిన రెండు వీడియోలలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ) తను వైరల్ వీడియోలో ధరించిన డ్రెస్ వేసుకొని ఉన్నారు.
ఈ రెండిట్లో ఏదో ఒక వీడియో క్లిప్ పైన Indian National Congress యూట్యూబ్ ఛానల్ వాళ్ళు అప్లోడ్ చేసిన వీడియో యొక్క ఆడియోను జోడించి, వైరల్ వీడియోను ఎడిట్ చేశారు.
చివరిగా, 2024 ఎన్నికల్లో NDA మీద INDIA కూటమికే ప్రజల మద్దతు ఉండబోతోంది అని ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 12, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని హుజురాబాద్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని కౌశిక్ రెడ్డి చెప్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2021
టీఆర్ఎస్ పార్టీలో ఇటీవల చేరిన పాడి కౌశిక్ రెడ్డి, హుజురాబాద్ ప్రాంత ప్రజలను టిఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని చెప్పినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. కౌశిక్ రెడ్డి ‘10TV’ న్యూస్ ఛానల్‌కి  ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, హుజురాబాద్ ప్రాంత ప్రజలను టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటు వేయవద్దని, ఈటెల రాజేందర్ గెలుస్తే మన ప్రజలకు, హుజురాబాద్ అభివృద్ధికి లాభమని చెప్పినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హుజురాబాద్ ప్రాంత ప్రజలు టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయోద్దని కౌశిక్ రెడ్డి ‘10TV’ న్యూస్ ఛానల్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. కౌశిక్ రెడ్డి ‘10TV’ న్యూస్ ఛానల్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, హుజురాబాద్ ప్రాంత ప్రజలను టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటు వేసి గెల్పించాలని కోరారు. వచ్చే రెండు సంవత్సరాలలో ఒకవేళ హుజురాబాద్‌ని అభివృద్ధి చేయకుంటే, 2023లో జరిగే అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని కౌశిక్ రెడ్డి తెలిపారు. 2021లో జరుగబోయే హుజురాబాద్‌లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని కౌశిక్ రెడ్డి ఎక్కడా చెప్పలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ‘10TV’ న్యూస్ సంస్థ యూట్యూబ్ ఛానల్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘10TV’ న్యూస్ సంస్థ 21 జూలై 2021 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోలోని 2:45 నిమిషాల దగ్గర కౌశిక్ రెడ్డి, “ఈ ఒక్క సారి టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటు వేసి గెల్పించండి. రెండు సంవత్సరాలలో మేము హుజురాబాద్‌ని అభివృద్ధి చేయకుంటే, 2023 ఎన్నికలలో హుజురాబాద్ ప్రాంతంలో మీరు టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటు వేయకండి. రాజేందర్ గెలుస్తే రాజేందర్‌కి లాభం అదే, టీఆర్ఎస్ పార్టీని గెలిపిస్తే మన ప్రజలకు లాభం, హుజురాబాద్ అభివృద్ధికి లాభం.”, అని తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని, కౌశిక్ రెడ్డి ‘10TV’ ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడిన వ్యాఖ్యలని ఎడిట్ చేస్తూ రూపొందించారు.
హుజురాబాద్ టీఆర్ఎస్ పార్టీ నాయకుడు కౌశిక్ రెడ్డి ‘10TV’ న్యూస్ ఛానల్‌కి ఇచ్చిన పూర్తి ఇంటర్వ్యూ వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు. కౌశిక్ రెడ్డి ‘TV5’ న్యూస్ ఛానల్‌కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో కూడా, రెండు సంవత్సరాలలో హుజురాబాద్‌ని అభివృద్ధి చేయకుంటే, 2023 ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటు వేయకూడదని ప్రజలకు తెలిపారు. కాని, 2021లో జరుగబోయే హుజురాబాద్‌లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని కౌశిక్ రెడ్డి ఎక్కడా చెప్పలేదు. కౌశిక్ రెడ్డి ఒకవేళ అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కాని, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో ఎటువంటి వార్తలు లేవు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని హుజురాబాద్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీఆర్ఎస్ పార్టీకి ఓటేయొద్దని కౌశిక్ రెడ్డి చెప్తున్న దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కేజ్రీవాల్ కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలను సమర్దిస్తున్నాడని చెప్తూ ఎడిట్ చేసిన వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 1, 2021
ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలను పొగుడుతూ మాట్లాడుతున్న వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. BJP నేత సంబిత్ పాత్ర ఈ వీడియోని తన ట్విట్టర్ ఎకౌంటులో షేర్ చేసిన తరవాత ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అయింది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలను పొగుడుతూ మాట్లాడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 15 జనవరి 2021న Zee Punjab Haryana Himachal అనే ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకిస్తూ కేజ్రీవాల్ వ్యాఖ్యలు చేసారు. ఈ ఇంటర్వ్యూలోని పలు సందర్భాలలో కేజ్రీవాల్ చేసిన వ్యాఖ్యలను డిజిటల్ గా అతికించి, తను వ్యవసాయ చట్టాలకు మద్దత్తు తెలుపుతున్నట్టు ఒక 18 సెకండ్స్ వీడియో తయారు చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
15 జనవరి 2021న Zee Punjab Haryana Himachal అనే ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన కొత్త చట్టాలను వ్యతిరేకించాడు. ఐతే ఈ ఇంటర్వ్యూలో పలు సందర్భాలలో చేసిన వ్యాఖ్యలను కేజ్రీవాల్ కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు మద్దతు తెలుపుతున్నట్టు డిజిటల్ గా అతికించి ఒక 18 సెకండ్స్ వీడియో తయారు చేసారు.
ఈ ఇంటర్వ్యూలో 6:00 నిమిషం వద్ద BJP నాయకులు కొత్త వ్యవసాయ చట్టాల వల్ల రైతుల భూములు పోవు, కనీస మద్దతు ధర అలాగే ఉంటుంది, మార్కెట్లు అలాగే ఉంటాయని, ఇప్పుడు రైతులు దేశంలో ఎక్కడైనా తమ పంటలను అమ్ముకోవచ్చని చెప్తున్నారని కేజ్రీవాల్ వ్యాఖ్యానించారు, ఐతే ఈ వ్యాఖ్యలను కేజ్రీవాల్ కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు మద్దతు  తెలుపుతూ అన్నట్టు డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసారు. ఈ వ్యాఖ్యల తరవాత కేజ్రీవాల్ కొత్త చట్టాలను వ్యతిరేకిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలను తొలగించారు.
ఇంకా ఈ ఇంటర్వ్యూలో 10:06వ సమయం వద్ద కేజ్రీవాల్ కనీస మద్దతు ధరకి సంబంధించి ఎంస్ స్వామినాథన్ చేసిన సిఫారసుల అమలునుద్దేశించి ‘ఈ సిఫారసులు అమలైతే, 70 సంవత్సరాలలో వ్యవసాయ రంగంలో  అతిపెద్ద విప్లవాత్మక అడుగవుతుందని’  కేజ్రీవాల్ చేసిన వ్యాఖ్యలని కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు మద్దతుగా అన్నట్టు డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసారు. పోస్టులోని వీడియోలో కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకిస్తూ కేజ్రీవాల్ చేసిన వ్యాఖ్యలను తీసేసి కేవలం కొత్త చట్టాలకి మద్దతుగా BJP నాయకులూ చేసిన వ్యాఖ్యలను కేజ్రీవాల్ సంబోదిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలను కేజ్రీవాల్ వ్యవసాయ చట్టాలకు మద్దతుగా వ్యాఖ్యానించినట్టు ఎడిట్ చేసారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్తగా తీసుకొచ్చిన వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతులు నిరసనలు తెలుపుతున్న నేపధ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, కేజ్రీవాల్ కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలను సమర్దిస్తున్నాడని చెప్తూ ఒక డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసిన వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 1, 2021


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని పెట్టి, ‘మూడు కళ్ళతో జన్మించిన శిశువు’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 19, 2020
‘పోతులూరి వీర బ్రహ్మేంద్రస్వామి చెప్పిన విధంగా విదేశంలో వింతశిశువు జననం’ అని చెప్తూ, మూడు కన్నులతో ఉన్న ఒక శిశువు వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
మూడు కన్నులతో జన్మించిన శిశువు వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): అది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో. ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఎడమ కన్నుని కాపీ చేసి, మూడో కన్నులా నుదిటిపై అమర్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియోలోని శిశువు గురించి వెతకగా, ఆ శిశువు అలా మూడు కళ్ళతో పుట్టినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం దొరకలేదు. నిజంగా, అలా ఒక శిశువు ఉండి ఉంటే, తన మూడు కళ్ళు  చూపిస్తూ చాలా వీడియోలు ఇంటర్నెట్ లో ఉండేవి. అంతేకాదు, వీడియోలోని శిశువు యొక్క కళ్ళను సరిగ్గా గమనిస్తే, ఎడమ కన్ను మరియు నుదిటి మీద ఉన్న కన్ను ప్రతి ఫ్రేమ్ లో ఒకేలా ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఎడమ కన్నుని కాపీ చేసి, మూడో కన్నులా నుదిటిపై అమర్చారు. ‘ఆఫ్టర్ ఎఫెక్ట్స్’ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఆ శిశువుకు ఒక వీడియోలో రెండు కళ్ళు ఉన్నట్టు, ఇంకో వీడియోలో నాలుగు కళ్ళు ఉన్నట్టు FACTLY ఎడిట్ చేసిన వీడియోలను కింద చూడవొచ్చు.
మూడు, నాలుగు కాదు, ఎన్ని కావాలంటే అన్ని కళ్ళు సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో పెట్టొచ్చు. ఆ ప్రక్రియ ‘ఆఫ్టర్ ఎఫెక్ట్స్’ సాఫ్ట్ వేర్ లో ఎలా ఉంటుందో కింద చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని పెట్టి, ‘మూడు కళ్ళతో జన్మించిన శిశువు’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
BRS మంత్రి మల్లా రెడ్డి తన సొంత పార్టీని విమర్శించారని చెప్తూ ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 25, 2023
“కాంగ్రెస్ అంటే అన్నీ  స్కీములే, BRS అంటే అన్ని స్కాములే” అని ఒక సభలో కేసీఆర్  ముందు మంత్రి మల్లా రెడ్డి వ్యాఖ్యానించిన వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది. అసలు ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజం ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: BRS మంత్రి మల్లా రెడ్డి తన సొంత పార్టీని విమర్శిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో. 18 అక్టోబర్ 2023న మేడ్చల్‌లో జరిగిన BRS సభలో  మంత్రి మల్లా రెడ్డి చేసిన ప్రసంగంలోని కొన్ని భాగాల్ని ఎడిట్ చేసి తాను BRSని విమర్శించినట్లు అర్థం వచ్చేలాగ ఈ వీడియోని తయారు చేసారు. నిజానికి తన ప్రసంగంలో మల్లా రెడ్డి BRS పార్టీనీ, సీఎం కేసీఅర్‌ని ప్రశంసించారు. కావున పోస్టులో చెప్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడానికి సరైన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వీడియో ఇటీవల మంత్రి మల్లా రెడ్డి చేసిన ఒక ప్రసంగంలో నుండి కొన్ని క్లిప్స్ తీసుకొని తయారు చేసినది అని తెలిసింది.
వివరాల్లోకి వెళితే 18 అక్టోబర్ 2023న BRS పార్టీ మేడ్చల్‌లో ప్రజా ఆశీర్వాద సభ నిర్వహించింది. ఈ సభలో మంత్రి మల్లా రెడ్డి మాట్లాడుతూ తమ పార్టీని, సీఎం కేసీఅర్‌ని ప్రశంసించారు. ఈ ప్రసంగాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. అయితే ఈ ప్రసంగంలోని కొన్ని భాగాల్ని తీసుకొని వాటిని ఎడిట్ చేసి, తను BRS పార్టీని విమర్శిస్తున్నట్లు అర్థం వచ్చే లాగా వైరల్ వీడియోని తయారు చేసారు . వైరల్ వీడియోలో ఉన్న వరుస క్రమంలో ఒరిజినల్ ప్రసంగంలో వచ్చే వాక్యాలు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి.
1:19– కేసీఅర్ గారి నేతృత్వంలో.
6:04– దళితులు ఉన్నారు,ముస్లింలు ఉన్నారు, క్రైస్తవులు ఉన్నారు…..
7:04– కాంగ్రెస్ అంటే అన్ని స్కాములే, BRS అంటే అన్ని స్కీములే.
చివరిగా, BRS మంత్రి మల్లా రెడ్డి మేడ్చల్ సభలో చేసిన ప్రసంగాన్ని ఎడిట్ చేసి, తాను BRS పార్టీనీ, సీఎం కేసీఅర్‌ని విమర్శించినట్లు అర్థం వచ్చేలాగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 25, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోను చూపించి అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో భారతదేశ దేశభక్తి పాటకు డాన్స్ చేసారని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2021
భారతదేశ దేశభక్తి పాటను అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో డాన్స్ చేసారని ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో భారతదేశ దేశభక్తి పాటకు డాన్స్ చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్: గాట్ టాలెంట్ గ్లోబల్ అనే యుట్యూబ్ ఛానల్ యొక్క వీడియోను క్రాప్ చేసి ఈ వీడియోను పోస్ట్ చేసారు. విక్కీ పరేఖ్ పాడిన జై హో ఇండియా అనే పాటను యుట్యూబ్ వీడియోకి జోడించి అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో దేశభక్తి పాటపై డాన్స్ చేస్తున్నట్టుగా  వీడియోను ఎడిట్ చేసారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఒక యుట్యూబ్ వీడియో లభించింది. 0.39 టైం స్టాంప్ నుండి గనక ఈ వీడియోను చూసినట్లయితే పోస్ట్‌లోని వీడియో కూడా ఇక్కడినుంచే మొదలవుతున్నట్టు చూడొచ్చు. 3.13 టైం స్టాంప్ దెగ్గర వీడియోను ఎండ్ చేస్తే మొత్తంగా పోస్ట్‌లోని వీడియోనే ఇక్కడ నుండి తీసినట్టు తెలుస్తుంది. కానీ యుట్యూబ్‌లో దీని ఆడియో వేరుగా ఉన్నట్టు చూడొచ్చు. ఈ వీడియో కింద వివరణలో టైరా బ్యాంక్స్ నుండి గోల్డెన్ బజర్ పొందిన డాన్స్ క్రూ జుర్కరోహ్ అని ఉంది. ఇక్కడి నుంచి క్లూ తీసుకొని జుర్కరోహ్ గురించి వెతకగా వారి ఫేస్బుక్ అకౌంట్‌లో కూడా దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో లభించింది. ఆ వీడియోలో కూడా భారతదేశ దేశభక్తి పాట ఉన్నట్టుగా లేదు. ఆక్రోబాటిక్ గ్రూప్ జుర్కరోహ్ను 2009లో బ్రెజిలియన్ పీటర్సన్ డా క్రజ్ హోరా స్థాపించారని తెలుస్తుంది.
పోస్టులోని వీడియోలోని పాట గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఈ పాట విక్కీ పరేఖ్ పాడిన జై హో ఇండియా అనే పాట అని తెలుస్తుంది. ఈ పాటను యుట్యూబ్ వీడియోకి జత చేసి అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో దేశభక్తి పాటపై డాన్స్ చేస్తున్నట్టుగా వీడియోను ఎడిట్ చేసారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోను చూపించి  అమెరికన్ టాలెంట్ షోలో భారతదేశ దేశభక్తి పాటపై డాన్స్ చేసారని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని, పెట్రోల్ ధర గురించి అడిగిన వ్యక్తిని మోదీ కూర్చోమని చెప్పినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 10, 2021
వీడియో కాన్ఫరెన్స్ లో ఒక వ్యక్తి పెట్రోల్ ధర గురించి అడగగానే అతన్ని కూర్చోమని ప్రధాని మోదీ అన్నట్టు చెప్తూ, ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వీడియోలో పెట్రోల్ ధర గురించి అడిగిన వ్యక్తిని కూర్చోమని చెప్తున్న ప్రధాని మోదీ.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ చేసినది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో. అసలు వీడియోలో మోదీ తో ఆ వ్యక్తి అసలు పెట్రోల్ ధర గురించి మాట్లాడలేదని చూడవొచ్చు  కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియోలోని వ్యక్తిని ‘హరిబావు’ అని మోదీ సంబోధించినట్టు వీడియోలో వినొచ్చు. కావున, కీ-వర్డ్స్ తో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, వీడియోలోని వ్యక్తి ముద్రా పథకం లబ్దిదారుడని, అతనితో మోదీ మరాఠీ భాషలో మాట్లాడాడని 2018 లో ‘ABP MAJHA’ వార్తాసంస్థ యూట్యూబ్ లో పెట్టిన వీడియోని చూడవొచ్చు. పెట్రోల్ ధర గురించి మాట్లాడినట్టు వీడియోలో లేదు.
ఆ వీడియో కాన్ఫరెన్స్ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని ‘PMO India’ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో చూడవొచ్చు. ఒరిజినల్ వీడియోలో ‘నమస్తే సర్’ అని అన్న దగ్గర పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ‘రామ్ రామ్’ అని, ‘ఠీక్ హై సర్’ అని అన్న దగ్గర ‘పెట్రోల్ కే భావ్’ అని ఎడిట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ వ్యక్తి అసలు పెట్రోల్ ధర గురించి మాట్లాడలేదని అసలు వీడియోలో చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన పెట్టి, పెట్రోల్ ధర గురించి అడిగిన వ్యక్తిని మోదీ కూర్చోమని చెప్పిన్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 10, 2021


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని, ఫోటోకి ఫోజ్ ఇస్తూ ప్రత్యర్ధి పార్టీ చీపురు గుర్తుకి ప్రధాని మోదీ ఓటేసినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 7, 2022
“ఫోటోకి ఫోజిచ్చే మోజులోపడి తన పార్టీ గుర్తు కమలానికి ఓటెయ్యబోయి ప్రత్యర్ధి పార్టీ చీపురు గుర్తుకి ఓటేసిన విశ్వగురువుగా ప్రచారం కాబడుతున్న మోడీ”, అని చెప్తూ ప్రధాని మోదీ ఓటు వేస్తున్నట్టు చూపిస్తున్న ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫోటోకి ఫోజ్ ఇస్తూ తన పార్టీ గుర్తు కమలానికి ఓటు వెయ్యబోయి, ప్రత్యర్ధి పార్టీ చీపురు గుర్తుకి ప్రధాని మోదీ ఓటేసినట్టు వీడియోలో చూడవచ్చు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది. 05 డిసెంబర్ 2022న గుజరాత్ ఎన్నికల్లో ప్రధాని మోదీ తన ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవడానికి వెళ్ళినప్పుడు తీసిన వీడియో తీసుకొని, సంబంధంలేని మరో వీడియోని మధ్యలో జోడించారు. అంతేకాదు, ప్రధాని మోదీ ఓటు వేసింది సబర్మతి నియోజకవర్గంలో, కానీ వీడియోలోని ఈవీఎం ఆ నియోజకవర్గానికి సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, 05 డిసెంబర్ 2022న గుజరాత్ ఎన్నికల్లో ప్రధాని మోదీ తన ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవడానికి వెళ్ళినప్పుడు తీసిన వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వస్తుంది. అయితే, అందులో ఎక్కడా కూడా EVMకి సంబంధించిన విజువల్స్ లేవు.
అంతేకాదు, ప్రధాని మోదీ ఓటు వేసింది సబర్మతి నియోజకవర్గంలో, కానీ వీడియోలోని EVM ఆ నియోజకవర్గానికి సంబంధించింది కాదు. సబర్మతి నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన అభ్యర్థులు మరియు EVM విజువల్స్‌లో ఉన్న అభ్యర్థులు వేరుగా ఉన్నట్టు గమనించవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని ఫోటోకి ఫోజ్ ఇస్తూ ప్రత్యర్ధి పార్టీ చీపురు గుర్తుకి ప్రధాని మోదీ ఓటేసినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 7, 2022


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని ప్రధానమంత్రి మోదీ ఖాళీ మైదానానికి అభివాదం చేస్తున్నాడని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2021
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ హెలికాప్టర్ నుండి దిగి ప్రజలకు అభివాదం చేస్తున్న వీడియోని షేర్ చేస్తూ ప్రజలెవరూ లేకున్నా కూడా ఉన్నట్టు ఖాళీ మైదానానికి మోదీ చేతులూపుతూ  అభివాదం తెలుపుతున్నాడని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రజలెవరూ లేని ఖాళీ మైదానానికి చేతులూపుతూ మోదీ అభివాదం తెలుపుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో ప్రధాని మోదీ బెంగాల్ లోని జయనగర్ లో ఎన్నికల ప్రచారంలో పాల్గోనప్పటిది. BJP తమ అధికారిక ఫేస్ బుక్ పేజీలో ఈ ప్రచారానికి సంబంధించి లైవ్ స్ట్రీమింగ్ చేసింది. ఐతే ఈ వీడియోలో మోదీ పెద్ద సంఖ్యలో వచ్చిన ప్రజలకి అభివాదం చేస్తుండడం స్పష్టంగా చూడొచ్చు, పైగా ఈ వీడియోలో ప్రజల అరుపులు కూడా వినొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతకగా, BJP అధికారిక ఫేస్ బుక్ పేజీలో బెంగాల్ లోని జయనగర్ లో మోదీ జరిపిన ఎన్నికల ప్రచారానికి సంబంధించిన వీడియో ఒకటి షేర్ చేసిన పోస్టు మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో మరియు పోస్టులో ఉన్న వీడియోలో ఒకే విజువల్స్ ఉండడం గమనించొచ్చు. దీన్నిబట్టి, పోస్టులోని వీడియో BJP తమ ఫేస్ బుక్ పేజీ షేర్ చేసిన వీడియో నుండి సేకరించిందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఐతే ఈ వీడియోలో మోదీ పెద్ద సంఖ్యలో వచ్చిన ప్రజలకు అభివాదం చేస్తుండడం స్పష్టంగా చూడొచ్చు, పైగా ఈ వీడియోలో ప్రజల అరుపులు కూడా వినొచ్చు.
ఇదే వీడియోని పలువురు BJP నేతలు తమ సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ లో కూడా షేర్ చేసారు. BJP అధికారిక ట్విట్టర్ ఎకౌంటులో కూడా ఈ వీడియో షేర్ చేసారు. ఐతే ఈ వీడియోలలో కూడా ప్రజలు మరియు వారి అరుపులు స్పష్టంగా గమనించొచ్చు. దీన్నిబట్టి, BJP షేర్ చేసిన మోదీ ప్రచార వీడియోని ప్రజలు కనబడకుండా మరియు మరియు వారి అరుపులు వినబడకుండా డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
Scenes from PM Shri @narendramodi Ji's rally in Jaynagar have the unmissable message of Ashol Poriborton in Bengal.#EbarSonarBanglaEbarBJP pic.twitter.com/66G4wR8v4P
ప్రస్తుతం బెంగాల్ తో పాటు మొత్తం ఐదు రాష్ట్రాలలో ఎన్నికలు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, బెంగాల్ లో జరిగిన ఎన్నికల ప్రచారానికి సంబంధించిన వీడియోని డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసి ప్రధానమంత్రి మోదీ ఖాళీ మైదానానికి అభివాదం చేస్తున్నాడని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఈ వీడియోలో పోలీసులు బ్రిటన్ మాజీ ప్రధాన మంత్రి బోరిస్ జాన్సన్‌ని నిజంగా ప్రశ్నించట్లేదు, ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2022
‘బ్రిటన్ (UK) ప్రధాన మంత్రి బొరిస్ జాన్సన్ ను ప్రశ్నిస్తున్న పోలీసులు. అబద్ధాలాడారని,….. ప్రధాన మంత్రి పదవికి అనర్హులని ప్రకటన’  అని ఒక వీడియో ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఎంతో  తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: బ్రిటన్ మాజీ ప్రధాన మంత్రి బోరిస్ జాన్సన్‌ని పోలీసులు ప్రశ్నిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో ఒక సెటైర్, ‘లెడ్ బై డొంకీస్‘ అనే బ్రిటిష్ పొలిటికల్ కాంపెయిన్  గ్రూప్ వాళ్ళు ‘లైన్ అఫ్ డ్యూటీ ‘ అనే టీవీ సిరీస్ లోని ఒక క్లిప్‌ని వాడి ఇలా ఎడిట్ చేసారు. ఈ వీడియోలో పొస్ట్‌లో చెప్తున్నట్లుగా బోరిస్ జాన్సన్‌ని పోలీసులు నిజంగా ప్రశ్నించట్లేదు కాబట్టి ఈ పోస్టు తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
పొస్ట్‌లో ఉన్న వీడియో మొదట్లో ఏసి -12 ఇంటర్వ్యూ అఫ్ బోరిస్ జాన్సన్ అని పోలీస్ అంటారు, దాన్ని ఆధారంగా కొన్ని కీవర్డ్స్  తో ఇంటర్నెట్‌లో సెర్చ్ చెయ్యగా ఒక వీడియో దొరికింది. ‘Boris Johnson questioned by Line of Duty team in Led by Donkeys video’ – అనేది వీడియో యొక్క టైటిల్. గార్డియన్ న్యూస్ యూట్యూబ్ ఛానల్ వారు దీన్ని అప్లోడ్ చేసారు. ఈ వీడియో వివరణలో ఇది స్పూఫ్ వీడియో అని స్పష్టంగా తెలిపారు.
లభించిన వీడియో  ఆధారంగా ఇంటర్నెట్ లో మరింత వెతకగా, లెడ్  బై డొంకిస్ వారి యూట్యూబ్ ఛానల్లో వారు అప్లోడ్ చేసిన వీడియో లభించింది. లెడ్  బై డొంకిస్ అనేది ఒక పొలిటికల్ కాంపెయిన్ గ్రూప్, బ్రిటన్ లోని నలుగురు స్నేహితులు దీన్ని స్థాపించారు. బ్రెక్సిట్  నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా వారు దీన్ని స్థాపించారు. ఆ వీడియో యొక్క టైటిల్-  It’s not just the parties. He lies about everything.
ఒరిజినల్ పొస్ట్‌లోని వీడియో ఈ 6:22 నిడివిగల వీడియోలోని చిన్న భాగం. ఈ వీడియోలోని చిన్న క్లిప్‌ని లెడ్  బై డొంకిస్ వారు వారి ట్విట్టర్‌లో కుడా పోస్ట్ చేసారు. వీరి యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో మరింత పరిశీలించగా, వీరు ఇటువంటి వీడియోలు మరిన్ని అప్లోడ్ చేసినట్లు తెలుస్తుంది. ఒక వీడియో టైటిల్‌ని బట్టి వీడియోలో లైన్ అఫ్ డ్యూటీ అనే బ్రిటిష్ టీవీ షోలోని క్లిప్స్, బోరిస్ జాన్సన్ యొక్క వేరే క్లిప్స్‌ని వాడి ఈ వీడియోని ఎడిట్ చేసినట్లు అర్ధం అయింది.
"You are finished here Prime Minister" pic.twitter.com/pnNaRD8IeB
చివరగా, ఈ వీడియోలో పోలీసులు బ్రిటన్ మాజీ ప్రధాన మంత్రి బోరిస్ జాన్సన్‌ని నిజంగా ప్రశించట్లేదు, ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో.


text:
వారణాసిలో ప్రజలు మోదీకి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేస్తున్నారని ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 24, 2021
మోదీ ఉత్తరప్రదేశ్ పర్యటనలో అక్కడి ప్రజలు ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అని అన్నారని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ ఉత్తరప్రదేశ్ పర్యటనలో అక్కడి ప్రజలు ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అని అంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో ఎక్కడా కూడా ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అనే నినాదాలు చేయలేదు. 14 డిసెంబర్ 2021న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ వారణాసిలో తనిఖీ (inspection)కు వెళ్ళారు. అర్ధరాత్రి దాటినా అక్కడి స్థానిక ప్రజలు ‘మోదీ జిందాబాద్’ అంటూ నినాదాలు చేసారు, ‘జై శ్రీ రామ్’ నినాదాలు చేసారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న వీడియో ట్విట్టర్‌లో లభించింది. 14 డిసెంబర్ 2021న బీజేపీ జాతీయ ప్రతినిధి శేహజాద్ పూనావాల మోదీ వారణాసి పర్యటనపై కొన్ని వీడియోలను ట్వీట్ చేసారు. అందులోని ఈ వీడియోనే బాగా వైరల్ అయ్యింది. అతను పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఎక్కడా కూడా ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అనే నినాదాలు లేవు. పూనావాల ట్వీట్ త్రెడ్ లో పోస్ట్ చేసిన ఇతర వీడియోల్లో కూడా ఇటువంటి నినాదాలు చేయలేదు. అర్ధరాత్రి దాటినా మోదీపై ప్రజల అభిమానం ఏమాత్రం తగ్గలేదని ట్వీట్‌లో అన్నారు.
Yesterday past midnight, PM @narendramodi ji inspected various development works in Varanasi.
This is as per his practice of working with a focus to cause minimum inconvenience to public.
Even at such a late hour, people’s affection for their PM was in full display.
1/n pic.twitter.com/JPo7Jhdxtw
14 డిసెంబర్ 2021న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ వారణాసిలో తనిఖీ (inspection)కు వెళ్ళారు. అర్ధరాత్రి దాటినా అక్కడి స్థానిక ప్రజలు ‘మోదీ జిందాబాద్’ అంటూ నినాదాలు చేసారని, ‘జై శ్రీ రామ్’ నినాదాలు చేసారని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా వీడియో రిపోర్టులో చూడొచ్చు. మోదీ వారణాసి పర్యటనకు సంబంధించిన వీడియోల్లో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఎక్కడా కూడా ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అనే నినాదాలు చేయలేదు.
చివరగా, ఇటీవల మోదీ వారణాసి పర్యటనకు సంబంధించిన ఈ వీడియోలో ‘మోదీ గో బ్యాక్’ అని అక్కడి ప్రజలు అన్నట్టు ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 24, 2021


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ కుకి మహిళ తాము పాపి సాగు చేస్తామని బహిరంగంగా మీడియాతో చెప్తున్న దృశ్యాలని అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2023
“మేము రైతులం. కొండలలో పాపి (నల్లమందు తయారీకి ఉపయోగించే గసగసాలు) సాగు చేస్తుంటాం, దీంట్లో ప్రభుత్వానికి ఏంటి సమస్య”, అని ఒక క్రైస్తవ కుకి మహిళ బహిరంగంగా మీడియాతో ఒప్పుకున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతుంది. మైతేయ్ హిందువులతో ఇక కలిసి ఉండేది లేదని, మాకు వేరే రాష్ట్రమో లేదా దేశమైనా ఇచ్చేయాలని కుకి మిలిటెంట్ మీడియాతో మాట్లాడిన దృశ్యాలంటూ మరొక వీడియో క్లిప్పుని కూడా ఈ పోస్టులో షేర్ చేశారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మణిపూర్ కొండల్లో తాము పాపి (నల్లమందు తయారీకి ఉపయోగించే గసగసాలు) సాగు చేస్తామని ఒక క్రైస్తవ కుకి మహిళ బహిరంగంగా మీడియాతో మాట్లాడిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో క్లిప్ చేయబడినది. పూర్తి వీడియోలో, మణిపూర్ కొండ లోయల్లో ఒకప్పుడు పాపి సాగు జరిగేదని, 2021 తరువాత కుకి కమ్యూనిటి పాపి సాగును పూర్తిగా ఆపేసినట్టు గ్రేస్ హాకీ అనే మహిళ మీడియాకు తెలిపింది. మణిపూర్ కొండలలో ఇంకా పాపి సాగు జరుగుతున్నట్టు వీడియోలోని మహిళ తెలుపలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోపై “Mai Bhi Bharath” అనే వాటర్ మార్క్ ఉండటాన్ని గమనించి ఈ వీడియో కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని “Mai Bhi Bharath” యూట్యూబ్ ఛానెల్లో 26 జులై 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. మణిపూర్  రాష్ట్రంలో హింసను రెచ్చగొట్టేందుకు కుకీలు పాపి (నల్లమందు తయారీకి ఉపయోగించే గసగసాలు) సాగు చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలను గ్రేస్ హాకీ తోవసిపుచ్చారని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
మణిపుర్‌లో మైతేయ్ కమ్యూనటితో తలపడేందుకు కావాలిసిన ఆయుధాలను, డబ్బును కుకి టెర్రరిస్టులు సరఫరా చేస్తున్నారనే వాదన, అలాగే, మణిపుర్ రాష్ట్రంలో హింసను రెచ్చగొట్టేందుకు కుకీలు పాపి (నల్లమందు తయారీకి ఉపయోగించే గసగసాలు) సాగు చేస్తున్నారని చేస్తున్న ఆరోపణలలో ఎటువంటి నిజం లేదని, అవి పూర్తిగా నిరాధారమైన ఆరోపణలని వీడియోలోని మహిళ తెలిపారు.
“మణిపూర్ కొండలలో 2021 ముందు వరకు పాపి సాగు జరిగిన మాట వాస్తవం. నేను ‘నశా ముక్త్ భారత్’ ప్రచారంలో పనిచేశాను. ఒకప్పుడు తమ జీవనోపాధి మెరుగుపరుచుకొనేందుకు ఇక్కడి కుకి ప్రజలు పాపి సాగును ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయంగా చూసేవారు. ఒకప్పుడు పాపి సాగు చేసినవారిని మేము ఇటీవల కలిసినప్పుడు వారు అరటిపండు, కాలీఫ్లవర్ వంటి పంటలను పండిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం 99.9 శాతం పాపి సాగును ఇక్కడి ప్రజలు ఆపేశారు,” అని గ్రేస్ హాకీ ఈ ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. పూర్తి ఇంటర్వ్యూ వీడియోని ఎడిట్ చేసి పోస్టులోని వీడియోని రూపొందించారని పై వివరాల ఆధారంగా చెప్పవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన మరో వీడియో క్లిప్ కూడా “Mai Bhi Bharath” యూట్యూబ్ ఛానెల్ పబ్లిష్ చేసిన మరొక వీడియోలో దొరికింది. ఈ వీడియోలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి, “మేము మళ్ళీ మైతేయ్ కమ్యూనిటితో కలిసి జీవించే ప్రసక్తే లేదు. మేము వారి నుంచి పూర్తిగా విడిపోవాలని అనుకుంటున్నాం. మణిపూర్‌లో మాకు ప్రత్యేక పరిపాలన కావాలి,” అని ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. వారికి ప్రత్యేక దేశం కావాలని వీడియోలోని వ్యక్తి ఎక్కడ అనలేదు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ కుకి మహిళ తాము పాపి సాగు చేస్తామని బహిరంగంగా మీడియాతో చెప్తున్న దృశ్యాలంటూన్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని బీఆర్ఎస్ సభకు హాజరైన ప్రజలు ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌ను ధరణి పోర్టల్ తీసేయాలని కోరుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2023
ధరణి పోర్టల్ ఉండాల్నా, తీసేయాల్నా అని తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ఒక బహిరంగ సభలో ప్రజలను అడిగితే, ప్రజలు తీసేయాలని మొర పెట్టుకుంటున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ధరణి పోర్టల్ కావాలనుకొనే వారు చేతులేత్తండి అని కేసిఆర్ అడిగితే, బహిరంగ సభలో పాల్గొన్న ప్రజాలెవరూ చేతులు ఎత్తకపోవడాన్ని మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీఆర్ఎస్ సభకు హాజరైన ప్రజలు ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌ను ధరణి పోర్టల్ తీసేయాలని కోరుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. 09 జూన్ 2023 నాడు మంచిర్యాలలో జరిగిన బీఆర్ఎస్ బహిరంగ సభలో, ధరణి పోర్టల్ ఉంచాలా లేదా తీసేయాలా అని కేసీఆర్ ప్రజలను అడిగి,  ఉండాలనుకున్నవాళ్ళు చేతులు ఎత్తమని అన్నాడు. దీని తర్వాత సభకి హాజరైన చాలా మంది చేతులు ఎత్తారు. మంచిర్యాల సభలో కేసిఆర్ ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులని జోడిస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఈ వీడియో 9 జూన్ 2023 నాడు మంచిర్యాలలో జరిగిన బీఆర్ఎస్ బహిరంగ సభ దృశ్యాలను చూపిస్తున్నట్టు తెలిసింది. మంచిర్యాల బీఆర్ఎస్ బహిరంగ సభలో కేసిఆర్ ప్రసంగం యొక్క పూర్తి వీడియోని ‘T News’ వార్తా సంస్థ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసింది. బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వంలో రెవెన్యూ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన ధరణి పోర్టల్ యొక్క సత్ఫలితాలను చెబుతూ, వీడియోలోని 26:45 నిమిషాల దగ్గర, ధరణి పోర్టల్ ఉంచాలా లేదా తీసేయాల్నా అని కేసిఆర్ ప్రజలను అడిగారు. దీనికి సభకు హాజరైన ప్రజలు ధరణి పోర్టల్ ఉండాలి అని  సమాధానమిచ్చారు.
ధరణి పోర్టల్ కావాలనుకొనే వారు చేతులేత్తండి అని కేసిఆర్ అడిగితే, బహిరంగ సభలో పాల్గొన్న చాలా మంది జనం చేతులు పైకి ఎత్తిన దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. సింగరేణి బొగ్గుగణుల గురించి మాట్లాడుతున్నప్పుడు, బహిరంగ సభలోని కొంతమంది అరుస్తుండడంతో, కేసిఆర్, “ఎవరయ్య వీళ్ళు. మనవాళ్లేనా. మధ్యలో అరవకుండయ్యా బాబు”, అని అన్నారు. ఈ దృశ్యాలను మనం వీడియోలోని 16:28 నిమిషాల దగ్గర చూడవచ్చు. మంచిర్యాల బహిరంగ సభలో కేసిఆర్ ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులని జోడిస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని బీఆర్ఎస్ సభకు హాజరైన ప్రజలు ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌ను ధరణి పోర్టల్ తీసేయాలని కోరుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని కేసీఆర్ సభలో ప్రజలు రేవంత్ రెడ్డికి హర్షధ్వానాలు చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 10, 2023
“కేసీఆర్ సభలో రేవంత్ క్రేజ్,” అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. సభలో కేసీఆర్ కామారెడ్డి కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి గురించి ప్రస్తావించిన వెంటనే బిఆర్ఎస్ కార్యకర్తలు హర్షధ్వానాలు చేస్తున్న దృశ్యాలను మనం ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కామారెడ్డి కేసీఆర్ సభలో బిఆర్ఎస్ కార్యకర్తలు రేవంత్ రెడ్డికి హర్షధ్వానాలు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. కామారెడ్డి సభలో కేసీఆర్ ప్రసంగాన్ని చూపిస్తున్న పూర్తి వీడియోలోని వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులని జోడిస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, కామారెడ్డి సభలో కేసీఆర్ పూర్తి ప్రసంగం వీడియో మాకు ‘Aadhan Telugu’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్లో దొరికింది.  1:18:56 నిమిషాల దగ్గర కేసీఆర్, “ఎన్నో ఎలెక్షన్లు వచ్చినై, పోయినై. ఇక ముందు కూడా వస్తాయి, పోతై. ఎలెక్షన్ అన్నప్పుడు పార్టీకి ఒకరు నిలబడుతారు. ఇప్పుడు బీఆర్ఎస్ నుండి నేను నిలబడ్డ కామారెడ్డిలో, కాంగ్రెస్ నుండి ఒకాయన వస్తారు, బీజేపీకి కూడా ఒక ఆయన వస్తాడు. ఉంటే ఎవరో ఒకరు ఇండిపెండెంట్లు కూడా ఉండవచ్చు. వ్యక్తుల గురించి ఆలోచన చేయాలి. అభ్యర్ధి గుణం, గణము, మంచి చెడ్డలు చూడాలి,” అని మాట్లాడారు. కేసీఆర్ కామారెడ్డి కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి గురించి ప్రస్తావించినప్పుడు, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో కనిపిస్తున్నట్టు, ప్రజలు హర్షధ్వానాలు చేస్తున్నట్టు అసలైన లైవ్  విడియోలో కనిపించలేదు.
కామారెడ్డి సభలో కేసీఆర్ ప్రసంగించేందుకు వెళ్లేటప్పుడు బిఆర్ఎస్ కార్యకర్తలు హర్షధ్వానాలు చేసిన వీడియో క్లిప్పుని, కేసీఆర్ ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో క్లిప్పులను జోడిస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారు.
చివరగా, కేసీఆర్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రజాధారణ దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది.

created: November 10, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని హరీష్ రావు విలేకరులు ప్రశ్నలకు భయపడి పారిపోతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2021
విలేకరులు అడిగిన ప్రశ్నలకు తెలంగాణ ఆర్ధిక మంత్రి హరీష్ రావు సమాధానం ఇవ్వలేక పారిపోతున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర అప్పులకు, నెల వారీగా కడుతున్న వడ్డీలకు సంబంధించి ఒక విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు హరీష్ రావు సమాధానం ఇవ్వలేక పారిపోయినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ రాష్ట్ర అప్పులు, కడుతున్న వడ్డీలకు సంబంధించి విలేకరులు అడిగిన ప్రశ్నకు ఆర్ధిక మంత్రి హరీష్ రావు సమాధానం ఇవ్వలేక పారిపోతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. తెలంగాణ ఆర్ధిక మంత్రి హరీష్ రావు 23 ఆగష్టు 2021 నాడు ఇచ్చిన ప్రెస్ మీట్ వీడియోలోని వేర్వేరు క్లిప్పులని జత చేస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం అప్పులు, నెల వారీగా కడుతున్న వడ్డీలకు సంబంధించి ఒక విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు హరీష్ రావు, ప్రతి సంవత్సరం అసెంబ్లీ నివేదికలో రాష్ట్ర అప్పులకు సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం తెలుపుతున్నామని, ఆ సమాచారం పబ్లిక్ డొమైన్ వెబ్సైటులో అందుబాటులో ఉందని సమాధానమిచ్చారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నవి తెలంగాణ ఆర్ధిక మంత్రి హరీష్ రావు 23 ఆగష్టు 2021 నాడు ఇచ్చిన ప్రెస్ మీట్లోని దృశ్యాలని తెలిసింది. తెలంగాణ రాష్ట్రం అప్పులు, నెల వారీగా కడుతున్న వడ్డీలకు సంబంధించి ఒక విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నకు హరీష్ రావు, “ప్రతి సంవత్సరం అసెంబ్లీ నివేదికలో రాష్ట్ర అప్పులకు సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం తెలుపుతున్నాం. ఆ సమాచారం పబ్లిక్ డొమైన్లో కూడా అందుబాటులో ఉంది”, అని సమాధానమిచ్చారు. హరీష్ రావు ప్రెస్ మీట్‌కు సంబంధించి ‘V6’ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలోని 1:28:25 నిమిషాల దగ్గర ఆ దృశ్యాలని మనం చూడవచ్చు.
ఈ ప్రెస్ మీట్లో హరీష్ రావు విలేకరులు అడిగిన అనేక ప్రశ్నలకు సమాధానమిచ్చారు. అయితే, హరీష్ రావు తన ప్రెస్ మీట్ ముగించే సమయంలో ఒక విలేకరి కేంద్రానికి కట్టే పన్నులో రాష్ట్ర వాటాకు సంబంధించి ప్రశ్న అడిగారు. ఇప్పటికే ప్రెస్ మీట్ సమయం ఆలస్యమయ్యిందని తెలుపుతూ హరీష్ రావు ఆ ప్రశ్నకు సమాధానమివ్వకుండానే ప్రెస్ మీట్ ముగించారు. ఆ దృశ్యాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ  చూడవచ్చు. దీన్ని బట్టి, హరీష్ రావు ప్రెస్ మీట్లోని వేర్వేరు క్లిప్పులని ఎడిట్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించినట్టు స్పష్టమయ్యింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని చూపిస్తూ హరీష్ రావు విలేకరులు ప్రశ్నలకు భయపడి పారిపోతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని దుర్గా మాతకి హారతి ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తున్న రాహుల్ గాంధీ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 29, 2022
దుర్గా మాతకి హారతి ఇవ్వడానికి కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ నిరాకరిస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దుర్గా మాతకి హారతి ఇవ్వడానికి రాహుల్ గాంధీ నిరాకరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. ఈ వీడియో రాహుల్ గాంధీ 2017లో రాజ్‌కోట్‌లోని గర్బా పండల్‌ని సందర్శించినప్పుడు తీసారు. గర్బా పండల్‌లో తాను దుర్గా మాతకి హారతి ఇస్తున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోలని రాహుల్ గాంధీ తన ట్విటర్ హాండిల్‌లో షేర్ చేశారు. రాహుల్ గాంధీ దుర్గా మాతకి హారతి ఇస్తున్నప్పుడు తీసిన దృశ్యాలని క్లిప్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని మధ్యప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు జితేంద్ర పట్వారీ 27 సెప్టెంబర్ 2017 నాడు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. జితేంద్ర పట్వారీ షేర్ చేసిన ఈ వీడియోలోని మొదటి కొన్ని సెకండ్లలో రాహుల్ గాంధీ దుర్గా మాతకి హారతి పడుతున్న దృశ్యాలని స్పష్టంగా చూడవచ్చు. ఇదే వీడియోని ‘ఇండియా టుడే’ జర్నలిస్ట్ సుప్రియా భరద్వాజ్  కూడా 2017 సెప్టెంబర్ నెలలో తన ట్విటర్ హ్యాండిల్‌లో షేర్ చేశారు. కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ రాజ్‌కోట్‌లోని గర్బా పండల్‌ని సందర్శించి పూజలు నిర్వహించిన దృశ్యాలని సుప్రియా భరద్వాజ్ తన ట్వీట్లో పేర్కొన్నారు.
#RahulGandhi performed puja at Garba pandal in Rajkot .@aajtak .@SATAVRAJEEV .@BharatSolankee .@sushmitadevmp .@IndiaToday .@shaktisinhgohil pic.twitter.com/PCbHztqRCu
రాజ్‌కోట్ గర్బా పండల్‌లో రాహుల్ గాంధీ దుర్గా మాతకి హారతి పడుతున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోలని పలు వార్తా సంస్థలు తమ ట్విటర్ హ్యాండిల్స్ షేర్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Congress Vice President Rahul Gandhi attended a garba event in Gujarat's Rajkot, last night. pic.twitter.com/stiu8yKcC1
అంతేకాదు, గర్బా పండల్‌లో దుర్గా మాతకి తాను హారతి పడుతున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోలని రాహుల్ గాంధీ 27 సెప్టెంబర్ 2017 నాడు ట్వీట్ కూడా చేశారు. రాహుల్ గాంధీ దుర్గా మాతకి హారతి ఇస్తున్నప్పుడు తీసిన దృశ్యాలని క్లిప్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించినట్టు పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
The day ends well with Garba in Rajkot pic.twitter.com/w1LnVAUG2S
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని రాహుల్ గాంధీ దుర్గా మాతకి హారతి ఇవ్వడానికి నిరకరిస్తున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 29, 2022


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని యోగి ఆదిత్యనాథ్ తన ప్రసంగాన్ని అడ్డగిస్తున్న అసదుద్దీన్ ఒవైసీని బెదరగొట్టి అతని సీటులో కుర్చోబెట్టిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2022
యోగి ఆదిత్యనాథ్ లోక్‌సభలో తన ప్రసంగాన్ని అడ్డగించాలని ప్రయత్నించిన ఎంఐఎం పార్టీ అధ్యక్షుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీని బెదరగొట్టి అతని సీటులో కుర్చోబెట్టిన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యోగి ఆదిత్యనాథ్ లోక్‌సభలో తన ప్రసంగాన్ని అడ్డగిస్తున్న అసదుద్దీన్ ఒవైసీని బెదరగొట్టి అతని సీటులో కుర్చోబెట్టిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. 13 ఆగష్టు 2014 నాడు జరిగిన లోక్‌సభ సెషన్‌లోని రెండు వేర్వేరు సందర్భాలలో తీసిన వీడియో క్లిప్పులని ఎడిట్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నవి 13 ఆగష్టు 2014 నాడు జరిగిన లోక్‌సభ సెషన్‌లోని దృశ్యాలని తెలిసింది. మతపరమైన హింసను ఎదుర్కోవడానికి చేపట్టాల్సిన విధానాల గురించి ఈ లోక్‌సభ సెషన్‌లో చర్చిస్తూ, బీజేపీ అలాగే, కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకులు, అధికారం నిలబెట్టుకోవడానికి విభజించే ఎజెండాను అనుసరిస్తూ దేశంలో మతపరమైన అల్లర్లను ప్రేరిపిస్తున్నారని పరస్పరం ఆరోపించుకున్నారు. ఈ లోక్‌సభ సెషన్ వీడియోని బీజేపీ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్లో కూడా పబ్లిష్ చేసింది. వీడియోలోని 10:24 నిమిషాల దగ్గర, ప్రత్యర్ధి పార్టీకి చెందిన ఒక మహిళ నాయకురాలు యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రసంగాన్ని అడ్డగించినప్పుడు, యోగి ఆదిత్యనాథ్ గంభీరంగా ఆమెని కూర్చోమని చెప్పిన దృశ్యాలని మనం చూడవచ్చు.
అలాగే, వీడియోలోని 13:24 నిమిషాల దగ్గర, ఎంఐఎం పార్టీ నాయకుడు అసదుద్దీన్ ఒవైసీ యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రసంగాన్ని అడ్డగిస్తూ, మతపరమైన అల్లర్లకు సంబంధించి యోగి ఆదిత్యనాథ్ తన ప్రసంగంలో తప్పుడు లెక్కలు తెలుపుతున్నారని ఆరోపిస్తూ,  అప్పటి లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ తంబిదురైకి చెప్తున్న దృశ్యాలు చూడొచ్చు. 14:02 నిమిషాల దగ్గర, లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ తంబిదురై, ఒవైసీని తన అవకాశం వచ్చినప్పుడు మాట్లాడాలని చెప్పి కూర్చోమనప్పుడు, ఒవైసీ తన సీటులో కూర్చున్నారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని 13 ఆగష్టు 2014 నాడు జరిగిన లోక్‌సభ సెషన్‌లోని రెండు వేర్వేరు సందర్భాలలో తీసిన వీడియో క్లిప్పులని ఎడిట్ చేసి రుపొందిచారు.
మతపరమైన అల్లర్లకు సంబంధించి 13 ఆగష్టు 2014 నాడు లోక్‌సభలో జరిగిన ఈ చర్చకు సంబంధించి పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని యోగి ఆదిత్యనాథ్ తన ప్రసంగాన్ని అడ్డగిస్తున్న అసదుద్దీన్ ఒవైసీని బెదరగొట్టి అతని సీటులో కుర్చోబెట్టిన దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని చైనాలోని వాటర్ ఫౌంటెన్ భగవద్గీత సంగీతానికి అనుగుణంగా ప్రదర్శన చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 5, 2022
చైనాలోని ఒక వాటర్ ఫౌంటెన్ భగవద్గీత సంగీతానికి అనుగుణంగా అద్భుతంగా అమర్చిన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చైనాలోని వాటర్ ఫౌంటెన్ భగవద్గీత సంగీతానికి అనుగుణంగా అద్భుతంగా అమర్చిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. చైనాలోని లింగ్ షాన్ ఫౌంటెన్ దృశ్యాలని చూపుతున్న ఈ వీడియో యొక్క అసలు వెర్షన్లో భగవద్గీత మ్యూజిక్ లేదు. అసలు వీడియోలోని ఆడియోని ఎడిట్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, వీడియోపై చైనీస్ భాషలో రాసి ఉన్న ఒక లోగో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఈ చైనీస్ పదాలని అనువదించి చూస్తే అది ‘Tencent Video’ అని తెలిసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియో ‘v.qq.com’ అనే చైనీస్ వెబ్సైటులో దొరికింది. చైనాలోని వుక్సి నగరంలో నిర్మించిన లింగ్ షాన్ మ్యూజికల్ ఫౌంటెన్లోని అతి పెద్ద బుద్దుని విగ్రహం యొక్క దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. కాని, ఈ వీడియోలో భగవద్గీత సంగీతం ఎక్కడా లేదు. భగవద్గీత సంగీతం అనుసరించి ఈ వాటర్ ఫౌంటెన్ ప్రదర్శన అమర్చలేదు. ఈ అసలు వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ 2016లో పోస్ట్ చేసారు.
లింగ్ షాన్ మ్యూజికల్ ఫౌంటెన్ ప్రదర్శనను చూపిస్తున్న మరికొన్ని వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వీడియోలలో మ్యూజికల్ ఫౌంటెన్ ప్రదర్శన సమయంలో ఎప్పుడు భగవద్గీత సంగీతం ప్లే అవలేదు.
ఇదే వీడియోకి మరికొన్ని ఆడియో బిట్లను జోడిస్తూ చేసిన వేరే ఎడిటెడ్ వెర్షన్లని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. అసలు వీడియోలోని ఆడియోని ఎడిట్ చేసి ఈ వీడియోలని రూపొందించారు. పై వివరాల ఆదరంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని చైనాలోని వాటర్ ఫౌంటెన్ భగవద్గీత సంగీతానికి అనుగుణంగా ప్రదర్శన చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
తన పార్టీకి ఓటు వేసే ప్రతి ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తామని వై.ఎస్. జగన్ వాగ్దానం చేసినట్టు ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 2, 2023
ఎన్నికలలో తమ పార్టీకి ఓటు వేస్తే ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తానని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి ఒక బహిరంగ సభలో ప్రజలకు వాగ్ధానం చేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఎన్నికలలో తమ పార్టీకి ఓటు వేస్తే ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తానని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వై. ఎస్. జగన్  ఒక బహిరంగ సభలో ప్రజలకు వాగ్ధానం చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. 2018లో ప్రజా సంకల్ప యాత్రలో భాగంగా వై.ఎస్. జగన్ విశాఖ జిల్లా కే. కోటపాడు గ్రామంలో ఇచ్చిన ప్రసంగం యొక్క వీడియోని ఎడిట్ చేసి ఈ వీడియోని రూపొందించారు. చంద్రబాబుని క్షమిస్తే ఎన్నికల సమయంలో తమకు ఓటు వేస్తే ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తామని అబద్దపు వాగ్ధానాలు చేస్తాడని జగన్ తన ప్రసంగంలో తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వీతికితే, ఈ వీడియోకి సంబంధించి ఎటువంటి వివరాలు దొరకలేదు. ఈ వీడియోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం కి పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ఈటీవీ వార్తా సంస్థ 04 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ప్రజా సంకల్ప యాత్రలో భాగంగా వై.ఎస్. జగన్ విశాఖపట్నం జిల్లా కే. కోటపాడు గ్రామంలో ప్రసంగిస్తున్న దృశ్యాలని ఈటీవీ వార్తా సంస్థ ఈ వీడియోని పబ్లిష్ చేశారు.
ప్రజాసంకల్ప యాత్రలో భాగంగా వై.ఎస్. జగన్ 03 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు కే.కోటపాడు గ్రామంలో చేసిన ప్రసంగాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఒకవేళ చంద్రబాబు లాంటి అబద్ధాలు, మోసాలు చేసే వ్యక్తిని క్షమిస్తే, ఎన్నికల వేళ ప్రజల దగ్గరకు వచ్చి తన ఎన్నికల ప్రణాళికలో 99 శాతం వాగ్ధానాలు పూర్తి చేసానని, ఈ సారి తమ పార్టీకి ఓటు వేస్తే ప్రతి ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తామని చెబుతాడని జగన్ చంద్రబాబుని ఉద్దేశిస్తూ వ్యాఖ్యలు చేశారు. కోటపాడులో వై.ఎస్. జగన్ ఇచ్చిన ప్రసంగం యొక్క పూర్తి వీడియోని ఎడిట్ చేసి పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రూపొందించారు.
2019 ఆంద్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా నిర్వహించిన మరికొన్ని సభలలో కూడా వై.ఎస్. జగన్ ఇవే వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని ఎన్నికలలో తమ పార్టీకి ఓటు వేస్తే ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తానని వై.ఎస్. జగన్ ప్రజలకు వాగ్ధానం చేస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 2, 2023


text:
మునుగోడు అసెంబ్లీ బై-ఎలక్షన్ నేపథ్యంలో నాయకుల ప్రసంగాల వీడియోలను ఎడిట్ చేసి తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 26, 2022
నల్గొండ జిల్లా మునుగోడు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో జరగబోతున్న బై- ఎలెక్షన్ నేపథ్యంలో కొన్ని వీడియోలు సోషల్ మీడియాఓ విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.  ఈ వీడియోలలోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకొందాం.
వీడియో 1:
ఈ వీడియోలో BJP అభ్యర్థి కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి ‘నిజంగా,నా పనైపోయింది, మునుగోడు ప్రజలు ఇచ్చే తీర్పుతోటి తెలంగాణాలో భారతీయ జనతా పార్టీ ఉండదని చెప్పి అర్థమైపోయింది… ’ అని చెప్తున్నట్లు ఉంది. ఇందులో ఎంత వరకు నిజం ఉందొ ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్ 1: ‘నిజంగా, నా పనైపోయింది, మునుగోడు ప్రజలు ఇచ్చే తీర్పుతోటి తెలంగాణాలో భారతీయ జనతా పార్టీ ఉండదని అర్థమైపోయింది..’ అని అన్న, మునుగోడు బై-ఎలక్షన్ BJP అభ్యర్థి కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి.
ఫాక్ట్ (నిజం): కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి అక్టోబర్ 21న జరిగిన ఒక  ప్రెస్స్ మీట్లో మాట్లాడుతూ ‘నిజంగా, నా పనైపోయింది, మునుగోడు ప్రజలు ఇచ్చే తీర్పుతోటి తెలంగాణాలో  కేసీఆర్ అనే వ్యక్తి, టీఆర్ఎస్ పార్టీ ఉండదని చెప్పి ఆయనకు అర్థం అయిపోయింది, ఎన్ని సర్వేలు చేయించినా  రోజురోజుకి, రాజగోపాల్ రెడ్డి గ్రాఫ్ పెరుగుతుంది, భారతీయ జనతా పార్టీ గ్రాఫ్ పెరుగుతుంది, కాంగ్రెస్ గ్రాఫ్ తగ్గుతుంది, టిఆర్ఎస్ గ్రాఫ్ తగ్గుతుందని అన్ని రకాల సర్వే రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి’ అని అన్నారు. ఈ వీడియోలోని  కొన్ని భాగాలని ఎడిట్ చేసి ఆయన తన పని అయిపోయింది అని తన గురించి చెప్పినట్లు అర్థం వచ్చేలాగా  వైరల్ వీడియోని తయారు చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
సరైన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి కోమటిరెడ్డి రాజగోపాల్ రెడ్డి పోస్టులో ఉన్నట్లు అన్నారు అని ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, అక్టోబర్ 21వ తారీఖున ప్రెస్ మీట్లో అయన మాట్లాడిన వీడియో ఒకటి లభించింది. వీడియోలోని 0:13 సెకన్ల మార్కు నుండి వైరల్ వీడియోలో ఉన్న మాటలు చెప్పారు. కానీ వైరల్ వీడియోకి, ఇందులో అయన మాట్లాడిన మాటలకి వ్యతాసం ఉంది.
ప్రెస్ మీట్ వీడియోలో రాజగోపాల్ రెడ్డి ‘నిజంగా, నా పనైపోయింది, మునుగోడు ప్రజలు ఇచ్చే తీర్పుతోటి తెలంగాణాలో కేసీఆర్ అనే వ్యక్తి, టీఆర్ఎస్ పార్టీ ఉండదని చెప్పి ఆయనకు అర్థం అయిపోయింది, ఎన్ని సర్వేలు చేయించినా  రోజురోజుకి, రాజగోపాల్ రెడ్డి గ్రాఫ్ పెరుగుతుంది, భారతీయ జనతా పార్టీ గ్రాఫ్ పెరుగుతుంది, కాంగ్రెస్ గ్రాఫ్ తగ్గుతుంది, టీఆర్ఎస్ గ్రాఫ్ తగ్గుతుందిన అన్ని రకాల సర్వే రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి’ అని అన్నట్లు వీడియోలో ఉంది.
ప్రెస్స్ మీట్లో రాజగోపాల్ రెడ్డి మాట్లాడిన మాటల్ని తన పని అయిపోయింది అని తన గురుంచి చెప్పుకుంటున్నట్లుగా ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.
వీడియో 2:
మరొక వీడియోలో TRS వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ ‘మునుగోడు TRS అభ్యర్థి కూసుకుంట్ల ప్రభాకర్ రెడ్డి గారికి డిపాజిట్ కూడా వస్తుందో రాదో నాకైతే  అనుమానమే …’ అని చెప్తున్నట్లు షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ 2: TRS వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ ‘మునుగోడు TRS అభ్యర్థి కూసుకుంట్ల ప్రభాకర్ రెడ్డి గారికి డిపాజిట్ కూడా వస్తుందో రాదో నాకైతే  అనుమానమే …’ అని అన్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేటీఆర్ చౌటుప్పల్ లో నిర్వహించిన రోడ్ షోలో చేసిన ప్రసంగం వీడియోని, తాను కూసుకుంట్ల ప్రభాకర్ రెడ్డికి  అసలు డిపాజిట్ కూడా వస్తుందో రాదో అని అనుమానం వ్యక్తపరిచినట్లుగా, అవసరమైతే ఓటుకు తులం బంగారం ఇస్తా, కొని పారేస్తా అని అన్నట్లుగా ఎడిట్ చేసారు. పూర్తి ప్రసంగం వీడియోలో కేటీఆర్ ప్రతిపక్ష నాయకుల గురించి అలా అన్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
సరైన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి కేటీఆర్ స్పీచ్ కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, అక్టోబర్ 21వ తారీఖున నల్గొండ జిల్లాలోని చౌటుప్పల్ లో నిర్వహించిన రోడ్ షోలో అయన మాట్లాడిన వీడియో ఒకటి లభించింది.
కేటీఆర్ ఈ ప్రసంగంలో వివిధ సమయాలలో చేసిన వ్యాఖ్యలను ఎడిట్ చేసి పోస్టులో చేసిన వీడియో తయారు చేసినట్టు తెలుస్తుంది. వీడియోలో 1:24 దగ్గర కేటీఆర్, “ముఖ్యంగా మా యువ సోదరులు, మా తమ్ముళ్లు, మీ ఊపు మీ జోష్ చూస్తుంటే, అవతల కాంగ్రెసుకు,బీజేపీకి  డిపాజిట్ కూడా వస్తుందో రాదో నాకైతే  అనుమానమే కొడుతున్నది” అని అన్నారు.
అలాగే 14:17 దగ్గర, “….బాగా నీల్గుతున్నాడు రాజగోపాల్ రెడ్డి, నిన్న మొన్న తెలిసింది మాకు, ఏమంటుండంటే ఎరికేనా? అవసరమైతే ఓటుకు తులం బంగారం ఇస్తా, కొని పారేస్తా అంటుండట. నేను మా ఆడబిడ్డలకు ఒకటే చెప్తున్నా, ఇయ్యకపోతే అడిగి దబాయించి తీసుకోండి, అవి వాని పైసలు కాదు, గుజరాత్ కెళ్ళి వస్తున్నాయి……. ఈ పైసలు దొంగ పైసలు,  ఈ పైసలు గుజరాత్ పైసలు, వాళ్ళు మనని కొనడానికి వేస్తున్న పైసలు, మనని కొనడానికి, మునుగోడు ఆత్మ గౌరవాన్ని కొనటానికి వేస్తున్న ఎర. అందుకే అంటా ఉన్న రాజగోపాల్ రెడ్డి, ఆయన డబ్బు మదం డబ్బు అహంకారం ఏదయితే ఉన్నదో ఓటుతో బుద్ధి చెప్పవలసిన అవసరం మన మీద ఉన్నది” అని అన్నారు.
ఈ వ్యాఖ్యలని ఎడిట్ చేసి తప్పుడు అర్థం వచ్చేలా పోస్టులోని వీడియో తయారు చేసారు. అలాగే ఈ వీడియోలో హరీష్ రావు క్లిప్ అక్టోబర్ 16వ తేదీన తన ప్రెస్ మీట్లో మాట్లాడిన మాటల నుంచి తీసుకున్నారు.
చివరిగా, మునుగోడు అసెంబ్లీ బై – ఎలక్షన్ నేపథ్యంలో నాయకుల ప్రసంగాల వీడియోలను ఎడిట్ చేసి తప్పుడు అర్థాలు వచ్చేలాగా షేర్  చేస్తున్నారు.

created: October 26, 2022