text:
నవజాత శిశువులకు 21 రోజుల వరకు ప్రతీది తలక్రిందులగా కనిపిస్తుందని, మెదడు పని చేయదు అని చెప్పడానికి సరైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 24, 2024
అప్పుడే పుట్టిన పసిబిడ్డలకి 21 రోజుల వరకు ప్రతీది తలక్రిందులగా కనిపిస్తుందని, వారి మెదడు పని చేయదు అని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పసిబిడ్డలకు 21 రోజుల వరకు ప్రతీది తలక్రిందులగా కనిపిస్తుంది, వారి మెదడు పని చేయదు.
ఫాక్ట్(నిజం): అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆప్తాల్మాలజీ మరియు ఇతర రిపోర్ట్స్ ప్రకారం నవజాత శిశువులలో కంటిచూపు పుట్టిన 1 నెల నుండి 12 నెలలు వచ్చేవరికి క్రమంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఈ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం పసిబిడ్డలకి మొదటి నెల రోజులు కేవలం దగ్గరి చూపు మాత్రమే అంటే కేవలం 12 అంగుళాల దూరం వరకే స్పష్టంగా చూడగలరు, అలాగే మొదటి 3 నెలలవరకు వ్యక్తుల మొహాలు లేదా వస్తువులను గుర్తించలేరు. అయితే వారికి మొదటి 3 వారాలు ప్రతీది తలక్రిందులగా కనిపిస్తుంది అని చెప్పడనికి ఎలాంటి  ఆధారాలు లేవు. అలాగే శిశువు యొక్క మెదడు తల్లి గర్భం దాల్చినప్పటి నుండి పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది మరియు యుక్తవయస్సు వచ్చే పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. అంతే కాదు, పిల్లలలో మెదడు పనితీరు అనేక అంశాలపై ఆధారపడివుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆప్తాల్మాలజీ వారి రిపోర్ట్ ప్రకారం శిశువులలో వారి కంటిచూపుకు సంబంధించి మొదటి సంవత్సర కాలంలో అనేక మార్పులు వస్తాయి. నవజాత శిశువులు చాలా దగ్గరి చూపు కలిగి ఉంటారు, వారు కేవలం 8-12 అంగుళాల దూరంలో ఉన్న వస్తువులని మాత్రమే చూడగలరు, 12 అంగుళాల కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఏదైనా వారికి అస్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. నవజాత శిశువులలో కన్నుపాప చిన్నగా ఉండడం మనం గమనిచవచ్చు. ఈ కారణంగా వారి కన్నులు ప్రకాశవంతమైన కాంతిని చూడలేవు మరియు ఎక్కువగా నలుపు,  తెలుపు మరియు గ్రే షేడ్స్‌లో మాత్రమే వారికీ కనిపిస్తుంది. కొన్ని వారాలలో వారి కంటి రెటినా అభివృద్ధి చెంది, కనుపాప పెరుగుతుంది. ఇలా ఒక నెల వచ్చేసరికి వారు పెద్ద ఆకారాలు, ప్రకాశవంతమైన రంగులు చూడం, తమ ముందు ఉన్న వస్తువుల పై దృష్టి పెట్టడం మొదలు పెడుతారు, మూడు ఫీట్ల దూరం వరకు వారి కళ్ళు చూడగలవు.
మొదటి 2 నెలలు వారి రెండు కళ్ళు కలిసి పని చేయవు అనగా రెండు కళ్ళు సమాంతరంగా ఒకే వస్తువును చూడవు. శిశువు యొక్క కళ్ళు అడ్డంగా లేదా పక్కలకు తిరుగుతున్నట్లు ఉన్నట్లు కనిపించవచ్చు. ఇది సాదారణం. నెలలు గడిచే కొద్ది కళ్ళు రెండూ ఒకే వస్తువుపై దృష్టి పెట్టడం మొదలు పెడుతాయి, ఒకవేళ  ఇలా జరగపోతే కంటి వైద్యుడిని సంప్రదించాలి, ఎందుకంటే ఇది మెల్ల లేదా మెల్లకన్ను (Squint or Strabismus) అనే విధమైన కంటి వ్యాధి అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. సుమారు 3 నెలల వయస్సులో, పిల్లల కళ్ళు మధ్య సమన్వయం మెరుగుపడుతుంది, వారు కళ్ళతో కదిలే వస్తువును అనుసరించగలుగుతారు మరియు తల్లిదండ్రుల మొహాలు గుర్తించగలరు. దాదాపు 5 నుండి 8 నెలల వయస్సులో, ఒక వస్తువు వారి నుండి ఎంత దూరంలో ఉందో (డెప్త్ పర్సెప్షన్) చూసే సామర్థ్యం అభివృద్ధి చెందుతుంది. వారి కళ్ళు ప్రపంచాన్ని పూర్తిగా 3 కోణాలలో (3-D) చూడడం మొదలు అవుతుంది మరియు రంగుల మధ్య తేడాను గుర్తించగలరు. అయితే, పెద్దవారి వలె పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందదు. 12 నెలలు వచ్చేసరికి వారి కంటిచూపు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆప్తాల్మాలజీ వారు శిశువులలో కంటిచూపు సమర్థత పెంపునకు చేసిన సూచనలు ఇక్కడ చూడవచ్చు, అలాగే మిచిగాన్ యూనివర్సిటీ సూచలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అమెరికాకు చెందినా సిడిసి రిపోర్ట్ ప్రకారం శిశువు యొక్క మెదడు తల్లి గర్భం దాల్చినప్పటి నుండి పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది, యుక్తవయస్సు వచ్చే పూర్తిగా    అభివృద్ధి చెందుతుంది. పుట్టినప్పుడు, సగటు శిశువు యొక్క మెదడు సగటు వయోజన మెదడు పరిమాణంలో నాలుగింట ఒక వంతు ఉంటుంది, ఇది మొదటి సంవత్సరంలో పరిమాణంలో రెట్టింపు అవుతుంది. మూడు సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేసరికి పెద్దవారి పరిమాణంలో 80%-90% వరకు పెరుగుతుంది, 5 సంవత్సరాల వయసు వచ్చేసరికి దాదాపు పూర్తిగా పెరుగుతుంది.
ఈ రిపోర్ట్ ప్రకారం పిల్లల మెదడు ఎంత బాగా అభివృద్ధి చెందుతుందనేది జన్యువులతో పాటు అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా తల్లి గర్భధారణ సమయంలో సరైన పోషకాహారం తీసుకోవడం, గర్భధారణ సమయంలో ఇన్ఫెక్షన్లకు గురికాకుండ జాగ్రతగా ఉండడం, పిల్లల వారి తల్లిదండ్రులు ఇతర వ్యక్తులు మరియు ప్రపంచం నుండి పొందే అనుభవాలు మొదలైన వాటి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
చివరగా, పసిబిడ్డలకి 21 రోజుల వరకు ప్రతీది తలక్రిందులగా కనిపిస్తుందని మరియు మెదడు పని చేయదు అని చెప్పడానికి సరైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.

created: January 24, 2024


text:
కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో అయస్కాంత శక్తి వస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2021
కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ తీసుకున్న వారికి దాని వల్ల ఒంట్లో అయస్కాంత శక్తులు వస్తున్నాయని చెప్తూ, కొన్ని వీడియోలను సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. వాటిలో కొన్నిటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. వీడియోలోని వ్యక్తులు కొందరు నిజంగానే కోవిడ్-19 వాక్సిన్ వేసుకున్నట్టు తెలిసింది. అయితే, కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల అలాంటి అయస్కాంత శక్తులు వస్తాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో అయస్కాంత శక్తు వస్తుంది.
ఫాక్ట్:  కోవిడ్-19 వాక్సిన్ కనుగొనక ముందు నుండి శరీరానికి వస్తువులు అతుకుతున్న వేరే చాలా వీడియోలు ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో ఎలాంటి అయస్కాంత శక్తి  రాదని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో మరియు సీడీసీ వారు వివరణ ఇచ్చారు. శరీరం పై తేమ మరియు ఇతర కారణాల వల్ల వస్తువులు అతుక్కోవచ్చు, కానీ వ్యాక్సిన్ వల్ల అయస్కాంత శక్తి వస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవని వివిధ నిపుణులు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
శరీరానికి వస్తువులు అతుకుతున్న విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, కోవిడ్-19 వాక్సిన్ కనుగొనక ముందు నుండి కూడా అలాంటి వేరే చాలా వీడియోలు ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. వాటిలో కొన్నిటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, తాను వ్యాక్సిన్ తీసుకోలేదని, అయినా కానీ తన శరీరానికి వస్తువులు అతుకుతున్నాయని, వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో అయస్కాంత శక్తి వస్తున్న వార్తలు నమ్మకండి అని ఒక వ్యక్తి పెట్టిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో ఎలాంటి అయస్కాంత శక్తి రాదని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
Several posts/videos claiming that #COVID19 #vaccines can make people magnetic are doing the rounds on social media. #PIBFactCheck:
✅COVID-19 vaccines do NOT make people magnetic and are completely SAFE
Register for #LargestVaccineDrive now and GET VACCINATED ‼ pic.twitter.com/pqIFaq9Dyt
అయస్కాంత శక్తి పెంపొందించేలా కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ లో ఎలాంటి పదార్థాలు ఉండవని అమెరికాకి చెందిన సీడీసీ వారు కూడా తెలిపారు.
కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ ని చాలా తక్కువ మోతాదులో ప్రజలకు ఇస్తారని, ఒక వేల నిజంగానే వ్యాక్సిన్ లో అయస్కాంతపు పదార్థాలు ఉన్నా, వాటివల్ల శరీరంపై వస్తువులు అతుక్కునే శక్తి రాదని వివిధ నిపుణులు చెప్తున్న వీడియోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. శరీరం పై తేమ మరియు ఇతర కారణాల వల్ల వస్తువులు అతుక్కోవచ్చు, కానీ వ్యాక్సిన్ వల్ల అయస్కాంత శక్తి వస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవని వారు తెలిపారు.
చివరగా, కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వల్ల ఒంట్లో అయస్కాంత శక్తి వస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయమైన ఆధారాలు లేవు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
నెలసరి సమయంలో కూడా మహిళలు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవచ్చు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2021
“మే 1st నుండి వ్యాక్సిన్ అనేది 18 సంవత్సరాలు దాటిన అందరికి వేయనున్నారు కాబట్టి, ఆడపిల్లలు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు.. నెల సరికి 5 రోజుల ముందు, అలాగే 5 రోజుల తరువాత వరకు వ్యాక్సిన్ చేయించకూడదు.. ఎందుకనగా వ్యాక్సిన్ వేసినప్పుడు శరీరంలోని రోగనిరోధక శక్తి కొంత క్షీణింపజేసి మరలా పెంపొందిస్తుంది..కావున నెలసరి సమయంలో ఆడపిల్లలు శక్తిహీనంగా ఉంటారు కాబట్టి గమనించి వ్యాక్సిన్ తీసుకోవాలని కోరుచున్నాం”, అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నెలసరికి 5 రోజుల ముందు, అలాగే 5 రోజుల తరువాత వరకు కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాక్సిన్ చేయించుకోకూడదు.
ఫాక్ట్:  నెలసరి సమయాల్లో కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ చేయించుకోకూడదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వారు ఎక్కడా కూడా చెప్పలేదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, సీడీసీ, మరియు ఐసీఎంఆర్ సంస్థలు కూడా నెలసరికి 5 రోజుల ముందు మరియు 5 రోజుల తరువాత వరకు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ చేయించుకోకూడదని చెప్పలేదు. అంతేకాదు, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ మెసేజ్ అని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, నెలసరికి 5 రోజుల ముందు మరియు 5 రోజుల తరువాత వరకు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ చేయించుకోకూడదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ వారు చెప్పినట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. గర్భిణీ మరియు పాలిచ్చే మహిళలు టీకా తీసుకోకూడదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ సలహా ఇచ్చినట్టు వారి అధికారిక డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు; కానీ, నెలసరికి సంబంధించి ఎక్కడా ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు..
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ, సీడీసీ, మరియు ఐసీఎంఆర్ వంటి సంస్థలు కూడా కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ కి సంబంధించి నెలసరికి 5 రోజుల ముందు మరియు 5 రోజుల తరువాత వరకు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ చేయించుకోకూడదని ఎక్కడా ఎటువంటి సలహా ఇవ్వలేదు.
భారత్ లో ఇస్తున్న కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్లకు (కోవ్యాక్సిన్, కోవిషీల్డ్) సంబంధించి ఆయా కంపెనీలు (భారత్ బయోటెక్, సీరం ఇన్‌స్టిట్యూట్) విడుదల చేసిన డాక్యుమెంట్లలో కూడా నెలసరికి సంబంధించి ఎక్కడా సమాచారం లేదు. కావున, మహిళలు తమ నెలసరి సమయంలో కూడా వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవచ్చు.
అంతేకాదు, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ మెసేజ్ అని, 1 మే 2021 నుండి 18 ఏళ్లు పైబడిన వారందరూ వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవాలని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు ట్విట్టర్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
#Fake post circulating on social media claims that women should not take #COVID19Vaccine 5 days before and after their menstrual cycle.
Don't fall for rumours!
All people above 18 should get vaccinated after May 1. Registration starts on April 28 on https://t.co/61Oox5pH7x pic.twitter.com/JMxoxnEFsy
ఇదే విషయం పై ఒకరు ట్విట్టర్ లో వివరణ కోరగా, నెలసరి సమయంలో టీకా తీసుకోవడం సురక్షితమేనని డాకర్ తనయ (‘Sexual Health Influencer of the year 2020’) తెలిపినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఈ విషయం పై ఇతర వెబ్ సైట్లు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
Nope, this is extremely untrue. It’s safe to take the vaccine on your period. A) Your immunity is not low on your period. B)The vaccine does not lower your immunity, it BUILDS your immunity. Please get the vaccine asap, and ignore these fake claims! #VaccinesSaveLives
కొంతమంది మహిళలు తమ నెలసరి మార్పులకు వ్యాక్సిన్ కారణం అయ్యుండవచ్చని అనుమానించగా, ‘నెలసరి మార్పులకు వ్యాక్సిన్స్ కారణమని చెప్పటానికి ఇప్పటివరకైతే ఎటువంటి డేటా లేదని’, యేల్ స్కూల్ అఫ్ మెడిసిన్ డాక్టర్లు చెప్పినట్టు ‘ది న్యూయార్క్ టైమ్స్’ వారు రిపోర్ట్ చేసారు.
ఒకవేల నిజంగా నెలసరి సమయంలో కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ చేయించుకుంటే ప్రమాదం జరిగే అవకాశాలు ఉంటే, ప్రభుత్వాలు దాని గురించి ప్రచారం చేసేవి. కానీ, ఎక్కడా ఏ ప్రభుత్వం కూడా అలాంటి ప్రకటనలు చేయలేదు.
చివరగా, నెలసరి సమయంలో కూడా మహిళలు కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్ వేయించుకోవచ్చు.


text:
లేబర్ పాలసీ పేరుతో కార్మికుల కోసం ఇలువంటి పథకం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 7, 2021
కేంద్ర ప్రభుత్వం లేబర్ పాలసీ పథకం ద్వారా భవన నిర్మాణ కార్మికులు, డ్రైవర్స్ మొదలైన చిన్న చిన్న వృత్తులు చేసుకునేవారికి వివిధ ప్రయోజనాలు అందిస్తుందని చెప్తూ, ఈ పథకం ద్వారా లబ్దిదారులు పొందగలిగే కొన్ని ప్రయోజనాలు వివరిస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం లేబర్ పాలసీ పథకం ద్వారా భవన నిర్మాణ కార్మికులు, డ్రైవర్స్ మొదలైన చిన్న చిన్న వృత్తులు చేసుకునేవారికి వివిధ ప్రయోజనాలు అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): భవన నిర్మాణ కార్మికులు, డ్రైవర్స్ మొదలైన చిన్న చిన్న వృత్తులు చేసుకునేవారికి ప్రయోజనం కలిగేలా కేంద్ర లేబర్ పాలసీ అనే పేరుతో ఎటువంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం లేదు. ఐతే చాలా  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు భవన మరియు ఇతర నిర్మాణ కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ఒక బోర్డుని ఏర్పాటు చేసి ఈ బోర్డు ద్వారా కార్మికుల అనేక ప్రయోజనాలు అందిస్తున్నాయి.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన పథకం గురించి కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైటులో వెతకగా పోస్టులో చెప్పిన పేరుతోగాని, ఆ ప్రయోజనాలతోగాని ఎటువంటి పథకం లేదు. కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా కార్మికుల కోసం కొన్ని పథకాలు అందుబాటులో ఉన్నా, పోస్టులో చెప్పిన వివరాలతో ఎటువంటి పథకం లేదు.
సాధారణంగా ప్రతీ రాష్ట్రం భవన మరియు ఇతర నిర్మాణ కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ఒక బోర్డుని ఏర్పాటు చేసి ఈ బోర్డు ద్వారా కార్మికులకు అనేక ప్రయోజనాలు అందిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకి తెలంగాణ ప్రభుత్వం కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు ద్వారా పోస్టులో చెప్పిన ప్రయోజనాల లాంటివే చాలా సంక్షేమ పథకాలు అందిస్తుంది. 54 వివిధ రకాల వృత్తుల చేసే కార్మికులు ఈ ప్రయోజనాలకు అర్హులు. మ్యారేజ్ గిఫ్ట్ కింద రూ. 30,000, మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ కింద రూ. 30,000, పనిచేసే చోటగాని లేదా ఇంకా వేరే చోటగాని  ప్రమాదవశాత్తు చనిపొతే రూ. 6,00,000 వారి కుటుంభానికి అందించడం, స్కిల్ డెవలప్మెంట్ ట్రైనింగ్ వంటి పలు సంక్షేమ పథకాలు అందిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కూడా కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు ద్వారా పోస్టులో చెప్పిన ప్రయోజనాల లాంటివే చాలా సంక్షేమ పథకాలు అందిస్తుంది. మ్యారేజ్ గిఫ్ట్ కింద రూ. 20,000, మెటర్నిటీ బెనిఫిట్ కింద రూ. 20,000, పనిచేసే చోటగాని లేదా ఇంకా వేరే చోటగాని  ప్రమాదవశాత్తు చనిపొతే రూ. 5,00,000 వారి కుటుంభానికి అందించడం, స్కిల్ డెవలప్మెంట్ ట్రైనింగ్ వంటి పలు సంక్షేమ పథకాలు అందిస్తుంది. ఒడిషా ప్రభుత్వం కూడా కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు ద్వారా ఇలాంటివే ప్రయోజనాలు అందిస్తుంది.
ఇంతకు ముందు కూడా ఇవే ప్రయోజనాలోతో కూడిన పలు పథకాలు వివిధ పేర్లతో కేంద్ర ప్రభుత్వం అందిస్తుందని చెప్పిన పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY వాటిని డీబంక్ చేసిన ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, లేబర్ పాలసీ పేరుతో కార్మికుల కోసం ఇలువంటి పథకం కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రవేశ పెట్టలేదు.

created: January 7, 2021


text:
కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలన్న సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఏది లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2022
పాత పెన్షన్ పునరుద్ధరించాలని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పిందంటూ క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. అన్ని రాష్ట్రాలు తమ ఉద్యోగులకు వీలైనంత త్వరగా పాత పెన్షన్ స్కీమ్‌ను అందించాలని దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించిందని కూడా పోస్టు చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అ విషయనికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాత పెన్షన్ పునరుద్ధరించాలి, దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు తమ ఉద్యోగులకు వీలైనంత త్వరగా పాత పెన్షన్ స్కీమ్‌ను అందించాలి – సుప్రీంకోర్టు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలని సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి తీర్పు చెప్పలేదు. పలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ రాష్ట్రంలోని ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్దిస్తామని ప్రకటించాయి. ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించే ఉద్దేశం లేదని ఇటీవల పలు సందర్భాలలో పార్లమెంట్‌లో స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలని సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి తీర్పు చెప్పలేదు. పాత పెన్షన్ విధానం అమలుపై సుప్రీంకోర్టు ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఒకవేళ  సుప్రీంకోర్టు ఇలాంటి తీర్పు వెలువరించి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని ఈ విషయానికి సంబంధించి మాకు ఎటువంటి కథనాలు లభించలేదు.
గత నెల, రాజస్తాన్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు పాత పెన్షన్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టనున్నట్లు ఆ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అశోక్ గెహ్లాత్ ప్రకటించారు. అదేవిధంగా గత వారం, ఛత్తీస్‌గఢ్ ముఖ్యమంత్రి కూడా రాష్ట్రంలో పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్దిస్తామని ప్రకటించారు. ఇదే క్రమంలో అనేక రాష్ట్రాలలో కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలని డిమాండ్స్ వస్తున్నాయి.
ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల పలు సందర్భాలలో కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ పునరుద్ధరించే ఉద్దేశం లేదని పార్లమెంట్‌లో స్పష్టం చేసింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఐతే కొన్ని బ్లాగ్స్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సుప్రీంకోర్టు పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలని తీర్పు చేప్పిందంటూ రాయడంతో సోషల్ మీడియాలో ఈ వార్త షేర్ అవుతుంది. కానీ ఈ వార్తలకు విశ్వసనీయత లేదు.
చివరగా, కొత్త పెన్షన్ విధానాన్ని రద్దు చేసి పాత పెన్షన్ విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలన్న సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఏది లేదు.
Update (26 మార్చ్ 2022)
01 జనవరి 2004 కన్నా ముందే నియామక పరిక్షలో సెలెక్ట్ అయ్యి, 01 జనవరి 2004 తర్వాత ఉద్యోగంలో నియమించబడ్డ వారు తమకు పాత పెన్షన్ విధానాన్నే అమలు చేయాలని కోర్టును సంప్రదించడంతో కోర్టు వారికి అనుకూలంగా తీర్పునిచ్చింది.
కోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో 01 జనవరి 2004 ముందే నియామక పరీక్ష ఫలితాలు విడుదలై సెలెక్ట్ (వ్రాత పరీక్ష, ఇంటర్వ్యూ)  అయినవారు సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (పెన్షన్) రూల్స్, 1972 ( పాత పెన్షన్ విధానం )కి అర్హులని 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఈ నిర్ణయానికి అనుగుణంగా 01 జనవరి 2004 కన్నా ముందే నియామక పరిక్షలో సెలెక్ట్ అయ్యి, 01 జనవరి 2004 తర్వాత ఉద్యోగంలో నియమించబడ్డవారు ఉద్యోగులేవరైతే కొత్త పెన్షన్ పొందుతున్నారో వారికి పాత పెన్షన్ పొందేందుకు ఒక అవకాశం ఇచ్చింది (one time option). వీరు కొత్త లేదా పాత పెన్షన్ విధానంలో ఏదైనా ఒకటి ఎంచుకోవొచ్చు.
కాకపోతే కేవలం 01 జనవరి 2004 కన్నా ముందు ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్ విడుదలై 01 జనవరి 2004 తరవాత నియామక ప్రక్రియ పూర్తయిన వారికి మాత్రం కొత్త పెన్షన్ విధానమే అమలవుతుంది. వీరికి పాత పెన్షన్ పొందే అవకాశాన్ని ఇవ్వలేదు.


text:
అమర్త్యసేన్ ₹2900 కోట్ల నలందా విశ్వవిద్యాలయ నిధులను దుర్వినియోగం చేశాడన్న ఆరోపణల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 14, 2023
ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త అమర్త్యసేన్ మరియు భారత మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలకు నలందా విశ్వవిద్యాలయాన్ని నిర్మించడానికి భారత ప్రభుత్వం ₹2900 కోట్లను కేటాయించిందని, కానీ వాళ్ళు దానిలో 99% నిధులని అపహరించారని, అందువలన 2014లో వచ్చిన మోదీ ప్రభుత్వం పాత కమిటీని రద్దు చేసిందని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నలందా విశ్వవిద్యాలయాన్ని నిర్మించడానికి భారత ప్రభుత్వం కేటాయించిన ₹2900 కోట్ల నిధులలో 99% అపహరించిన అమర్త్య సేన్ మరియు మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలు. అందువలన 2014లో వచ్చిన మోదీ ప్రభుత్వం పాత కమిటీని రద్దు చేసింది.
ఫాక్ట్:  మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలు నలందా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎప్పుడూ పని చేయలేదు. వారికి యూనివర్సిటీ నుంచి ఎటువంటి జీతభత్యాలు లభించలేదు. ఫిబ్రవరి 2015 నాటికి అమర్త్యసేన్ యూనివర్సిటీ చాన్సలర్ గా పని చేసే నాటికి యూనివర్సిటీ నిర్మాణానికి కేటాయించిన ₹2722.10 కోట్లలో ప్రభుత్వం విడుదల చేసింది కేవలం ₹47.28 కోట్లు మాత్రమే. 2016లో కొత్త కమిటీని ఏర్పాటు చేయడానికి కారణం అమర్త్యసేన్ అవినీతికి పాల్పడటమేనని ప్రభుత్వం ఎక్కడా అధికారిక ప్రకటన జారీ చేయలేదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ ఆరోపణలు తప్పు.
ప్రతిష్టాత్మకమైన నలందా విశ్వవిద్యాలయాన్ని పునర్నిర్మించాలన్న ఉద్దేశంతో 2007లో అప్పటి యూపీఏ ప్రభుత్వం ఈ బాధ్యతలను అప్పచెప్తూ  ప్రొఫెసర్ అమర్త్యసేన్ చైర్మన్ గా నలందా మెంటర్స్ గ్రూప్(NMG) అనే  బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దీనికి సంబంధించి ‘నలందా యూనివర్సిటీ చట్టం, 2010’ ని కూడా తెచ్చారు. 2012లో అమర్త్యసేన్ ఈ యూనివర్సిటీకి మొదటి ఛాన్సలర్ గా నియమించబడ్డాడు. ఆగస్టు 2014లో 800 ఏళ్ల తరువాత నలందా విశ్వవిద్యాలయం తిరిగి ప్రారంభమైంది. 2014లో మోదీ ప్రభుత్వం ఏర్పాడ్డాక, యూనివర్సిటీ విషయాలలో ప్రభుత్వ జోక్యం చేసుకొంటోందని  ఆరోపిస్తూ ఫిబ్రవరి 2015లో రెండోసారి ఛాన్సలర్ పదవిని చేపట్టకుండా రాజీనామా చేశారు. చివరిగా, 2016లో అప్పటి రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రతిపాదించిన యూనివర్సిటీ నూతన గవర్నింగ్ బృందంలో అమర్త్యసేన్‌కు చోటు దక్కలేదు.
ఇక పోస్టులో చేసిన ఆరోపణల విషయానికి వస్తే, విశ్వవిద్యాలయం పునర్నిర్మాణానికి ఎంత ఖర్చు పెట్టారో అని ఏప్రిల్ 2015లో పార్లమెంటులో అడిగిన ప్రశ్నకు విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సమాధానమిస్తూ, ప్రభుత్వం ఆమోదించిన ₹2722.10 కోట్లకు గాను ఇప్పటి వరకు కేవలం ₹47.28 కోట్లను మాత్రమే విడుదల చేశారని పేర్కొన్నారు. పైగా, అమర్త్యసేన్ యూనివర్సిటీలో ఉన్నంత కాలం ఎటువంటి జీతాన్ని తీసుకోలేదని 2015లోనే నలందా యూనివర్సిటీ స్పష్టం చేసింది.
ఇక మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలకు ఈ యూనివర్సిటీతో సంబంధాలున్నాయని వస్తున్న ఆరోపణలని స్వయంగా వాళ్ళే  ఖండించారు. నలందా యూనివర్సిటీలో తామెప్పుడూ పని చేయలేదని, తమకు యూనివర్సిటీ నుంచి ఒక్క రూపాయి కూడా అందలేదని మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలు దమన్ సింగ్, ఉపిందర్ సింగ్ పేర్కొన్నారు. ఇదే విషయాన్ని అమర్త్యసేన్ కూడా స్పష్టం చేశారు. ఇక 2016లో కొత్త కమిటీని ఏర్పాటు చేయడానికి కారణం అమర్త్యసేన్ అవినీతికి పాల్పడటమేనని ప్రభుత్వం ఎక్కడా అధికారిక ప్రకటన జారీ చేయలేదు.
చివరిగా, అమర్త్యసేన్ మరియు మన్మోహన్ సింగ్ కుమార్తెలు కలిసి నలందా యూనివర్సిటీకి సంబంధించిన ₹2900 కోట్ల డబ్బును దుర్వినియోగం చేశారనే ఆరోపణలలో నిజం లేదు.

created: February 14, 2023


text:
చైనా పాఠశాలల్లో పిల్లలకు తల్లితండ్రులు పనిచేస్తున్న వీడియోలను చూపిస్తున్నారన్న ప్రచారంలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 15, 2022
“చైనా పాఠశాలల్లో పిల్లల కు వారి తల్లిదండ్రులు ఎలా కష్టపడి సంపాదిస్తున్నారు అనే వీడియోలు చూపించి నైతిక ప్రవర్తన కలుగజేస్తున్నారు”, అని చెప్తూ క్లాస్ రూమ్ లో స్క్రీన్ వైపు చూస్తూ ఏడుస్తున్న విద్యార్ధుల వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో నిజం ఎంత ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చైనా పాఠశాలల్లో పిల్లలకు వారి తల్లిదండ్రులు ఎలా కష్టపడి సంపాదిస్తున్నారు అనే వీడియోలు చూపించి నైతిక ప్రవర్తన కలుగజేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్: ఈ విషయం గురించి చైనా ప్రభుత్వం కానీ, వార్తా సంస్థలు కానీ ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. వైరల్ వీడియో బోర్డు పైన కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు ఎడిట్ చేసినవి. మరియు విద్యార్ధులు ఏడుస్తున్న దృశ్యాలు కూడా వేరే సందర్భంలోనివి. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా చైనాలో ఎక్కడా కూడా ఇటువంటి సంఘటనలు జరిగినట్లు చైనా వార్తా సంస్థలు మరియు అంతర్జాతీయ మీడియా రిపోర్ట్ చేయలేదు. చైనా విద్యాశాఖ అధికారిక వెబ్‌సైటులో కూడా దీని గురించి ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు. ఇక వైరల్ అవుతున్న వీడియో గురించి పరిశీలించగా, ముందుగా ఈ వీడియోని ఆగస్టు 2022లో ‘టిక్ టాక్’ యాప్ లో అప్‌లోడ్  చేసినట్లు గుర్తించాము. అయితే, చైనా పాఠశాలల్లో ఇలా తల్లితండ్రులు వీడియోలు పిల్లలకు చూపిస్తారు అని పోస్టులో చెప్పలేదు.
ఇక ఇదే వీడియోని ట్విట్టర్, ఫేస్ బుక్, షేర్ చాట్ వంటి వెబ్‌సైటులలో కూడా అనేక తప్పుడు క్లెయిమ్‌లతో షేర్ చేశారు. ఈ వీడియో గమనిస్తే, విద్యార్ధులు బోర్డు వైపు చూస్తున్నప్పుడు దాని మీద కొన్ని వీడియోలను కనిపించేలా ఎడిట్ చేసినట్లు చూడవచ్చు. ఇటువంటి వీడియోలు ఇంటర్నెట్లో లభిస్తాయి.
అలాగే, తరగతి గదిలో విద్యార్ధులు ఏడుస్తున్న వీడియో కూడా ఈ విషయానికి సంబంధించినది కాదు. చైనాలోని ఒక పాఠశాలలో తమ టీచర్ చనిపోయాడు అని విద్యార్ధులు ఏడుస్తున్న వీడియో ఈ వీడియోకి జత చేయబడింది. ఇక ఇదే విధంగా ఎడిట్ చేయబడిన అనేక వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, చైనాలోని పాఠశాలల్లో పిల్లలకు తల్లితండ్రులు పనిచేస్తున్న వీడియోలను చూపిస్తున్నారు అని జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు.

created: December 15, 2022


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం చేప పిల్లల పెంపకం కోసం తెలంగాణ రాష్ట్రానికి గత మూడేళ్ళలో సుమారు 1200 కోట్లు ఇచ్చిందన్న వాదనలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 19, 2023
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్న మత్స్య పారిశ్రామిక సహకార సంఘాల చెరువులలో గత 3 సంవత్సరాల నుండి ఉచిత చేప పిల్లలను వదులుటకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 1197 కోట్లు అందించిందని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన గణాంకాలు షేర్ చేసిన  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించి నిజాలెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్న మత్స్య పారిశ్రామిక సహకార సంఘాల చెరువులలో గత 3 సంవత్సరాల నుండి ఉచిత చేప పిల్లలను వదులటకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 1197 కోట్లు అందించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం గత మూడేళ్ళలో (2020-23) ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజనను కింద తెలంగాణ రాష్ట్రానికి 52.13 కోట్లు విడుదల చేసింది. వీటిలో 202-21లో రూ.15.58 కోట్లు మరియు 2021-22లో రూ.12.98 కోట్లతో చేప పిల్లలను వదిలారు. కాగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2014-2021 మధ్య కాలంలో  రూ. 296.52 కోట్లతో 34.61 కోట్ల చేప పిల్లలను మరియు రూ. 42.76 కోట్లుతో 19.57 కోట్ల రొయ్య పిల్లలను సరఫరా చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మత్య్సకారుల అభివృద్ధికి చేపట్టిన ప్రత్యేక చర్యలలో భాగంగా 2016 నుండి ఉచిత చేప పిల్లల పంపిణీని ప్రవేశపెట్టింది. అప్పటినుండి ప్రతీ ఏడాది కోట్ల సంఖ్యలో చేప పిల్లలను చెరువులు, ప్రాజెక్టులు మొదలైన నీటి వనరుల్లో ఉచితంగా వదులుతున్నారు. 2016 నుండి 2019 మధ్య కాలంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఖర్చు చేసిన వివరాలు కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.
మొత్తంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2014-2021 మధ్య కాలంలో రూ.296.52 కోట్లతో 34.61 కోట్ల చేప పిల్లలను మరియు రూ. 42.76 కోట్లతో 19.57 కోట్ల రొయ్య పిల్లలను సరఫరా చేసింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ సహాయం:
దేశంలో మత్స్య సంపదను ప్రోత్సహించడం, మత్స్యకారుల ఆదాయం పెంచడంతో దేశంలో మత్స్య రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయలన్న లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం 2020లో ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజనను (PMMSY) ప్రారంభించింది. ఈ పథకం ద్వారా చేప పిల్లల పంపిణి, ఫిష్ సీడ్ హేచరీల ఏర్పాటు, ఫిష్ కల్చర్ చెరువుల నిర్మాణం, రీక్యులేటరీ ఆక్వాకల్చర్ సిస్టమ్స్/ బయో ఫ్లోక్ యూనిట్ల ఏర్పాటు, మొదలైన ప్రోత్సాహకాల అందిచేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు నిధులు విడుదల చేస్తుంది.
ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌లో అందించిన సమాచారం ప్రకారం 2020-23 మధ్య మూడేళ్ళ కాలంలో PMMSY పథకం కింద తెలంగాణ రాష్ట్రానికి 52.13 కోట్లు విడుదల చేసింది. దీన్నిబట్టి కేంద్ర ప్రభుత్వం గత మూడేళ్ళలో సుమారు 1200 కోట్లు ఇచ్చిందన్న వాదన తప్పని స్పష్టమవుతుంది.
వీటిలో 202-21లో రూ.15.58 కోట్లు మరియు 2021-22లో రూ.12.98 కోట్లు వాటాను కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసింది.
అంతకు ముందు మత్స్య రంగ అభివృద్ధికి సంవత్సరాల వారీగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణ రాష్ట్రానికి విడుదల చేసిన మొత్తం నిధులు సమాచారం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ సమాచారం ప్రకారం 2015-18 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణకు ఎటువంటి నిధులు విడుదల చేయలేదు. కాగా 2018-19 & 2019-20 సంవత్సరానికి 15.74 కోట్లు మరియు 1.54 కోట్లు విడుదల చేసింది.
చివరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం చేప పిల్లల పెంపకం కోసం తెలంగాణ రాష్ట్రానికి గత మూడేళ్ళలో సుమారు 1200 కోట్లు ఇచ్చిందన్న వాదనలో నిజం లేదు.


text:
మొబైల్ ఫోన్ పూర్తిగా డిశ్చార్జ్ అయినప్పుడు ఫోన్ నుండి వచ్చే రేడియేషన్ 1000 రెట్లు ఎక్కువ అన్న వాదనలో నిజంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2023
జీవిత సత్యాలు పేరుతో పలు ఆరోగ్య సూత్రాలు వివరిస్తున్న వీడియో ఒకటి యూట్యూబ్‌లో ఎక్కువ వ్యూస్ రాబడుతోంది. ఈ వీడియోలో చెప్తున్న సూత్రాలలో మొబైల్ రేడియేషన్‌కు సంబంధించి కూడా ఒక సూచన ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ పూర్తిగా డిశ్చార్జ్ అయినప్పుడు ఫోన్ నుండి వచ్చే రేడియోధార్మికత 1000 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుందని, ఇది మెదడును చాలా అనారోగ్యానికి గురి చేస్తుందని, కాబట్టి ఆ సమయంలో ఫోన్ వినకూడదని, ఈ వీడియోలో సూచిస్తున్నారు.  ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మొబైల్ ఫోన్ పూర్తిగా డిశ్చార్జ్ అయినప్పుడు ఫోన్ నుండి వచ్చే రేడియోధార్మికత 1000 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఫాక్ట్(నిజం):  సాధారణంగా 450-2700 MHz రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ మధ్య మొబైల్ ఫోన్ల కమ్యూనికేషన్ జరుగుతుంది. ఇది తక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ, కాబట్టి ఈ తరంగాల వల్ల మనుషులకు పెద్దగా ఏమి హాని ఉండదని నిపుణులు చెప్తున్నారు. WHO,FDA మరియు అమెరికా నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కాన్సర్  కూడా ఇలాంటి అభిప్రాయాన్నే తెలిపింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియోలో చేస్తున్న సూచనలలో మొబైల్ రేడియేషన్‌కు సంబంధించి రేడియోధార్మికత 1000 రెట్లు పెరుగుతుందని చేస్తున్న క్లెయిమ్ కరెక్ట్ కాదు. దీనికి సంబంధించిన వివరణ కింద చూద్దాం.
మొబైల్ రేడియేషన్:
సాధారణంగా రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ తరంగాలు విడుదల ద్వారా మొబైల్ ఫోన్ల కమ్యూనికేషన్ జరుగుతుంది. రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ తరంగాలు అనేవి ఒక రకమైన విద్యుదయస్కాంత రేడియేషన్ (electromagnetic). ఐతే ఈ విద్యుదయస్కాంత రేడియేషన్లు అనేవి రెండు రకాలు.
1) నాన్-అయోనైజింగ్ రేడియేషన్ : రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ, మైక్రోవేవ్, ఇన్ఫ్రారెడ్, మొదలైనవి
2) అయోనైజింగ్ రేడియేషన్ : X- కిరణాలు, గామా కిరణాలు
నాన్-అయోనైజింగ్ రేడియేషన్ అనే తక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ/ఎనర్జీ రేడియేషన్ కాబట్టి ఈ రేడియేషన్‌కు సాధారణ ఎక్సపోజర్ వల్ల ఎటువంటి హాని ఉండదు. వీటిలో బాండ్స్ బ్రేక్ చేసే అంత ఎనర్జీ ఉండదు. కాని అయోనైజింగ్ రేడియేషన్‌కు ఎక్సపోజ్ అయితే మాత్రం సెల్స్ & డీఎన్ఏ దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
సాధారణంగా 450-2700 MHz రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ మధ్య మొబైల్ ఫోన్ల కమ్యూనికేషన్ జరుగుతుంది. ఇది తక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ, కాబట్టి ఈ తరంగాల వల్ల మనుషులకు పెద్దగా ఏమి హాని ఉండదని నిపుణులు చెప్తున్నారు.
WHO కూడా ఇదే చెప్తుంది:
తక్కువ స్థాయి రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ తరంగాలకు ఎక్కువసేపు ఎక్సపోజ్  అయినా కానీ ఆరోగ్యంపై  ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) కూడా చెప్తుంది.
మొబైల్ ఫోన్లు విడుదల చేసే రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ రేడియేషన్ వల్ల DNAకు ఎటువంటి హాని ఉండదని అమెరికా నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కాన్సర్  తెలిపింది. అలాగే వీటివల్ల కాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు పెరుగుతాయి అనడానికి  ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని కూడా తెలిపింది.
2019లో ఇరాన్‌లో చేసిన ఒక అధ్యయనంలో ఫోన్ బ్యాటరీ ఒక శాతం ఉన్నప్పుడు కాల్ చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు రేడియేషన్‌లో విడుదలలో స్వల్ప పెరుగుదల (సుమారు 3.5 రెట్లు) కనిపించింది. కాని ఇది రేడియేషన్ 1000 రేట్లు పెరుగుతుందని పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు చాలా దూరంగా ఉంది.
గతంలో ఇదే వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయినప్పుడు AAP, ఈ విషయానికి సంబంధించి వివరణ కోసం నిపుణులను సంప్రదించిగా, వారు కూడా పై వాదనతో ఏకీభవించారు.
చివరగా, మొబైల్ ఫోన్ పూర్తిగా డిశ్చార్జ్ అయినప్పుడు ఫోన్ నుండి వచ్చే రేడియేషన్ 1000 రెట్లు ఎక్కువ అన్న వాదనలో నిజంలేదు.


text:
రాజస్తాన్ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం వివిధ ఘర్షణలలో నష్ట పోయిన అన్ని మతాల బాధితులకి నష్ట పరిహారం అందించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 4, 2023
ఇటీవల రాజస్థాన్‌లో రెండు వర్గాల మధ్య జరిగిన (రోడ్ రేజ్) ఘర్షణలో చనిపోయిన ఇక్బాల్ కుటుంబానికి ప్రభుత్వం అఘా మేఘాల మీద స్పందించి, యాభై లక్షలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగం, పాల బూత్ ఇచ్చిందని చెప్తున్న వార్త ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. అక్కడి ప్రభుత్వం ఒక వర్గం (ముస్లిం) ప్రజలకు సంబంధించిన విషయంలోనే ఇలా వేగంగా స్పందిస్తుందని, ఇతర వర్గాల ప్రజల విషయాలలో ఇలా స్పందించట్లేదనే ఉద్దేశంలో ఈ వార్తను షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజస్థాన్‌లోని అశోక్ గెహ్లాట్ ప్రభుత్వం ముస్లింలకు పరిహారం చెల్లించే విషయాల్లో స్పందిస్తుంది, అదే హిందువులకు సంబంధించిన విషయాల్లో వేగంగా స్పందించట్లేదు.
ఫాక్ట్(నిజం):  రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం అనేక సందర్భాలలో కులమతాలకు అతీతంగా నష్టపరిహారం చెల్లించిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. ఉదాహారణకు గత సంవత్సరం ఇద్దరు ముస్లిం వ్యక్తుల చేత చంపబడ్డ కన్హయ్య లాల్ అనే టైలర్ కుటుంభానికి 50 లక్షల నష్ట పరిహారం మరియు అతని ఇద్దరు కుమారులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు అందించింది. అంతేకాకుండా ఈ హత్య తరవాత పారిపోతున్న ఇద్దరు నిందితులను పట్టుకోవడంలో సహకరించిన ఇద్దరు హిందూ వ్యక్తులకు కూడా అక్కడి ప్రభుత్వం ఉద్యోగాలు కల్పించింది. అమలులో ఉన్న రూల్స్‌కు సవరణలు చేసి మరి ప్రభుత్వం వీరికి ఉద్యోగాలు అందించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సెప్టెంబర్ 2023లో  జైపూర్‌లోని శుభాష్ చౌక్ పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో రెండు వాహనాలకు అయిన ప్రమాదం, అపార్థం కారణంగా రెండు వర్గాల మధ్య ఘర్షణకు దారి తీసింది. ఈ ఘర్షణల్లో ఇక్బాల్ అనే 17 సంవత్సరాల యువకుడు చనిపోయాడు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు అక్కడి ప్రభుత్వం ఈ ఘటనపై స్పందించింది. చనిపోయిన ఇక్బాల్ కుటుంభానికి 50 లక్షల నష్ట పరిహారం అందించింది. దీనికి సంబంధించిన చెక్ కూడా ఆ కుటుంబానికి అందించింది. అలాగే ఇక్బాల్ సోదరుడికి కాంట్రాక్టు ఉద్యోగం మరియు అతని తండ్రికి డైరీ బూత్ కేటాయిస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ఇక్బాల్ కుటుంబానికి పరిహారం అందించిన నేపథ్యంలోనే ప్రభుత్వం ఇతర మతాల విషయంలో పక్షపాతం చూపిస్తుందని వార్తలు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నాయి. ఐతే రాజస్థాన్‌లోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం గతంలో పరిహారం అందించే విషయంలో కులమతాలకు అతీతంగా వ్యవహరించిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.
రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం హిందువులకు కూడా నష్టపరిహారం అందించింది:
ఉదాహారణకి గత సంవత్సరం మహమ్మద్ ప్రవక్తపై బీజేపీ నేత నూపుర్ శర్మ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఫేస్‌బుక్‌లో షేర్ చేసినందుకు ఉదయపూర్కి  చెందిన కన్హయ్య లాల్ అనే టైలర్‌ను ఇద్దరు ముస్లిం వ్యక్తులు చంపిన ఘటనకు సంబంధించి అక్కడి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కన్హయ్య లాల్ కుటుంభానికి 50 లక్షల నష్ట పరిహారం మరియు అతని ఇద్దరు కుమారులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు అందించింది.
అంతేకాకుండా ఈ హత్య తరవాత పారిపోతున్న ఇద్దరు నిందితులను పట్టుకోవడంలో సహకరించిన ఇద్దరు హిందూ వ్యక్తులకు కూడా అక్కడి ప్రభుత్వం ఉద్యోగాలు కల్పించింది. అమలులో ఉన్న రూల్స్‌కు సవరణలు చేసి మరి ప్రభుత్వం వీరికి ఉద్యోగాలు అందించింది.
ఇంతేకాకుండా 2022లో జోధ్‌పూర్ & కరౌలి మత ఘర్షణ సమయాల్లో కూడా రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం మతాలకు అతీతంగా నష్ట పరిహారం చెల్లించింది. 2020లో జరిగిన బస్సు ఆక్సిడెంట్ బాధితులకు కూడా అక్కడి ప్రభుత్వం కులమతాలకు అతీతంగా పరిహారం చెల్లించింది.
ఇక్కడ చెప్పుకోవాల్సిన విషయం ఏంటంటే పరిహారం అందించే విషయంలో రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం ముస్లింల పట్ల వివక్షాపూరితంగా వ్యవహరిస్తుందంటూ ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ సంవత్సరంలోనే ఆవుల స్మగ్లింగ్‌కు పాల్పడుతున్నారన్న ఆరోపనలతో జునైద్ & నసీర్ అనే ఇద్దరు ముస్లిం వ్యక్తులను కొందరు హిందువులు చంపేసిన ఘటనలో ప్రభుత్వం ఈ ఇద్దరి కుటుంబానికి కేవలం 15 లక్షల పరిహారం మాత్రమే ఇచ్చిందని, ప్రభుత్వం ముస్లింల పట్ల వివక్షాపూరితంగా వ్యవహరిస్తుందని ఆరోపణలు వచ్చాయి. వీటన్నిటిబట్టి రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం పరిహారం అందించే విషయంలో ముస్లిముల పట్ల పక్షపాతం చూపిస్తుందన్న వాదనలో నిజంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, నష్ట పరిహారం అందించే విషయంలో రాజస్తాన్ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం హిందువుల పట్ల వివక్షాపూరితంగా వ్యవహరిస్తుందన్న వాదనలో నిజం లేదు.

created: October 4, 2023


text:
తెలంగాణ ప్రభుత్వం డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ళను పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో నిర్మిస్తుందన్న వాదనలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 19, 2023
తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్మిస్తున్న డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇండ్లు అన్ని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇస్తున్న నిధులతో కడుతూ మేమే కడుతున్నం అని తప్పుడు ప్రచారం చేసుకుంటుందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ప్రభుత్వం పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇస్తున్న నిధులతో డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ళను నిర్మిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం):  తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన పథకానికి ఈ డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ల పథకాన్ని అనుసంధానిస్తూ  డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ల నిర్మాణం చేస్తోంది.  కాగా ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణంలో కేంద్ర ఇచ్చే నిధుల వాటా కన్నా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిధుల వాటానే ఎక్కువ. రాష్ట్రంలోని పట్టణ ప్రాంతాలలో నిర్మించే ఒక్కో డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇంట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటా 1.5 లక్షల రూపాయలు  కాగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటా 3.8లక్షల రూపాయలు. ఇదే క్రమంలో హైదరాబాద్ నగరంలో నిర్మిస్తున్న ఇళ్ళకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పీఎంఏవై ద్వారా 1 లక్షా 50 వేలు అందిస్తుండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నిర్మిస్తున్న ఇళ్లకు సంబంధించి ఒక్కో ఇంటికి 72 వేలు కేంద్రం అందిస్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు దోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పేదలకు 100% సబ్సిడీతో ఇళ్ళు అందించాలనే ఉద్దేశ్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2015లో డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ల పథకాన్ని రూపొందించింది. ఈ పథకానికి డిగ్నిటీ హౌసింగ్ అని పేరు పెట్టింది తెలంగాణ ప్రభుత్వం. రెండు పడక గదులు, హాల్, వంటగది మరియు రెండు టాయిలెట్లతో ఈ ఇళ్ళు నిర్మిస్తున్నారు. ఇలా మొత్తం 2.8 లక్షల ఇళ్ళు నిర్మించాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఇందులో భాగంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో 5 లక్షల 30వేల  రూపాయలతో ఒక్కో ఇంటిని నిర్మిస్తుండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఒక్కో ఇంటికి 5 లక్షల 4వేల రూపాయలను ఖర్చు చేస్తున్నారు. హైదరాబాద్ నగరంలో ఒక్కోక్క ఇంటిని 8,65,000 వ్యయంతో నిర్మిస్తున్నారు.
ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణంలో రాష్ట్ర వాటానే ఎక్కువ:
ఐతే ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణ ఖర్చు పూర్తిగా తెలంగాణ ప్రభుత్వమే భరించడం లేదు, ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటా కూడా ఉంది. 2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టిన ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన పథకానికి ఈ డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ల పథకాన్ని అనుసంధానిస్తూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణాన్ని చేపట్టింది.
మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హౌసింగ్ అండ్ అర్బన్ అఫైర్స్ సమాచారం ప్రకారం రాష్ట్రంలోని పట్టణ ప్రాంతాలలో నిర్మించే ఒక్కో డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇంట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటా 1.5 లక్షల రూపాయలు కాగా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటా 3.8లక్షల రూపాయలు. ఇదే క్రమంలో హైదరాబాద్ నగరంలో నిర్మిస్తున్న ఇళ్ళకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పీఎంఏవై ద్వారా 1 లక్షా 50 వేలు అందిస్తుండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నిర్మిస్తున్న ఇళ్లకు సంబంధించి ఒక్కో ఇంటికి 72 వేలు కేంద్రం అందిస్తుంది. దీన్నిబట్టి ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణం పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఖర్చుతో చేస్తున్నారని వైరల్ సోషల్ మీడియాలో చేస్తున్న వాదనలో నిజంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
నిజానికి ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటా కన్నా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటానే ఎక్కువ ఉంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణం కోసం రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో జరిపిన కేటాయింపులు ఇక్కడ చూడొచ్చు. కాగా ఈ పథకానికి సంబంధించిన అప్డేట్స్ ఇక్కడ మరియు వార్తా కథనాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇదిలా ఉండగా తెలంగాణ గృహ నిర్మాణ శాఖమంత్రి జులై 2023లో మీడియాతో మాట్లాడుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఇళ్ళ నిర్మాణం కోసం ఇస్తామన్న వాటా ఇవ్వట్లేదని ఆరోపించారు’. తమ ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు 11 వేల 853 కోట్లు ఖర్చు చేసి 1,92,725 ఇండ్లు నిర్మించిందని ఆయన అన్నారు.
చివరగా, తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్మిస్తున్న డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ళలో కేంద్ర వాటా  కన్నా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటానే ఎక్కువ.

created: September 19, 2023


text:
రామోజీరావు ఇల్లు అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఆయన హోటల్లకి సంబంధించినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 3, 2022
రామోజీ గ్రూప్ అధినేత రామోజీరావు ఆస్తుల వివరాలు తెలుపుతూ ‘సుమన్ టీవీ ఈస్ట్ గోదావరి’ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. రామోజీరావు ఇంటి విలువ మూడు నుండి నాలుగు కోట్ల వరకు ఉంటుందని ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. కూర్చునే కుర్చీల నుండి టేబుల్స్ వరకు, మంచినీరు తాగే గ్లాసుల నుండి పడుకునే మంచాల వరకు అన్ని బంగారంతో చేసినవే అని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. వీటికి సాక్షంగా వేరు వేరు ఫోటోలు కూడా ఈ వీడియోలో చూపెట్టారు. రామోజీరావు మొత్తం ఆస్తి అయిదు లక్షల కోట్లు ఉంటుందని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రామోజీరావు ఇంటి లోపలి ఫోటోలు చూపిస్తున్న వీడియో
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో షేర్ చేసిన చాలా వరకు ఫోటోలు, రామోజీ ఫిలిం సిటిలోని హోటల్ సితార అలాగే, విశాఖపట్నంలోని డాల్ఫిన్ హోటల్లలోని చిత్రాలని చూపిస్తుంది.  రామోజీరావు బంగారు కుర్చీలో కూర్చొని దిగిన  ఫోటోని రామోజీరావు ఆఫీసులో తీసారు, ఇంట్లో తీసిన ఫోటో కాదు. ఈ వీడియోని తామే పబ్లిష్ చేసామని, అది తప్పని గుర్తించిన వెంటనే వీడియోని తొలగించినట్టు ‘సుమన్ టీవీ’ ఛానల్ యాజమాన్యం మాకు ఈ-మెయిల్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ వీడియోలో షేర్ చేసిన చాలా వరకు ఫోటోలు, రామోజీ ఫిలిం సిటిలోని హోటల్ సితార అలాగే, విశాఖపట్నంలోని డాల్ఫిన్ హోటల్లలోని చిత్రాలని తెలిసింది. ఈ వీడియోలో షేర్ చేసిన హోటల్ సితారలోని చిత్రాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అలాగే, విశాఖపట్నంలోని డాల్ఫిన్ హోటల్‌లోని చిత్రాలను కూడా ఈ వీడియోలో షేర్ చేసారు. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. డాల్ఫిన్ అలాగే, హోటల్ సితార రెండు రామోజీ గ్రూపుకు సంబంధించినవే అయినప్పటికీ, ఈ చిత్రాలు రామోజీరావు ఇంటిలో తీయలేదని ఈ వివరాల ఆధారంగా స్పష్టమవుతుంది.
రామోజీరావు బంగారం సింహాసనంలో కూర్చున్న ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ‘Forbes’ సంస్థ తమ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసింది. ఈ ఫోటోని రామోజీరావు ఆఫీసులో తీసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
రామోజీరావు ఆస్తులకు సంబంధించి వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోపై మరింత స్పష్టత కోసం ‘సుమన్ టీవీ’ ఛానల్ యాజమాన్యాన్ని ఈ-మెయిల్ ద్వారా సంప్రదించాము. ‘సుమన్ టీవీ’ యాజమాన్యం మా ఈ-మెయిల్‌కు సమాధానమిస్తూ, “అవును, ఈ వీడియోని మా ఛానల్ పబ్లిష్ చేసింది, కానీ అది తప్పని గుర్తించిన వెంటనే మేము ఆ వీడియోని తొలగించము”, అని తెలిపారు.
చివరగా, రామోజీ గ్రూపుకు సంబంధించిన హోటల్స్‌లోని చిత్రాలని రామోజీరావు ఇంటిలోని బంగారు వస్తువుల దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 3, 2022


text:
భూటాన్‌లో బంగారం ధర భారత్‌లో కంటే 50% తక్కువని జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2023
భూటాన్ ప్రభుత్వం తమ దేశానికి విదేశీ పర్యాటకుల్ని ఆకర్షించేందుకు ఎటువంటి పన్నులు లేకుండా(డ్యూటీ ఫ్రీ) బంగారాన్ని అర్హులైన విదేశీయులకు విక్రయిస్తుందని, దీని ద్వారా భారతీయ పర్యాటకులు భారత్‌లో కంటే దాదాపు 50% తక్కువ ధరకే భూటాన్లో బంగారాన్ని కొని భారత్‌కు తెచ్చుకోవచ్చని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భూటాన్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన నూతన పథకం ద్వారా భారతీయ పర్యాటకులు దాదాపు 50% ధరకే భూటాన్లో బంగారాన్ని కొనుక్కోవచ్చు.
ఫాక్ట్: 07 ఆగస్టు 2023 నాటికి భారత్‌లో 10 గ్రాములు బంగారం ధర సుమారు ₹59,000 ఉండగా, భూటాన్లో దీని విలువ భారత కరెన్సీ ప్రకారం ₹54,000 గా ఉంది. పైగా, ఈ బంగారాన్ని కొనాలంటే భూటాన్ విధించే Sustainable Development Fee మరియు ఆ దేశ ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన హోటళ్లలో బస చెయ్యాలి. ఇక భారత్‌కు బంగారాన్ని మోతాదుకు మించి దిగుమతి చేసుకోవాలంటే దిగుమతి సుంకంతో పాటు వివిధ పన్నులు కట్టవలసి ఉంటుంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా, భారత్(INR) మరియు భూటాన్(BTN) కరెన్సీ ఎక్స్ఛేంజి రేట్లకు అనుగుణంగా, 07 ఆగస్టు 2023 నాటికి రెండు దేశాలలో అధికారిక బంగారు ధరలను(24k) ఈ క్రింది పట్టిక ద్వారా చూడవచ్చు. అయితే భారత్‌లో 14,18,20,22& 24 క్యారెట్ల నాణ్యత గల బంగారాన్ని విక్రయిస్తుండగా, భూటాన్ అధికారిక వెబ్‌సైట్లు మాత్రం బంగారు నాణ్యత వివరాలను వెల్లడించలేదు.
ఈ గణాంకాలను బట్టి భూటాన్లో బంగారం ధర వైరల్ వీడియోలో చెప్పినట్లుగా ₹26,000 కాదని స్పష్టమవుతుంది.
ఇక భూటాన్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన పథకం విషయానికి వస్తే, భూటాన్ నూతన సంవత్సరాన్ని పురస్కరించుకొని మార్చి 2023 నుంచి ఆ దేశ ప్రభుత్వం పరిమిత పరిమాణాలలో డ్యూటీ ఫ్రీ బంగారాన్ని అర్హులైన విదేశీ పర్యాటకులకి విక్రయించే పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీనికి సంబంధించిన అర్హతలను క్రింద చూడవచ్చు:
అయితే కస్టమ్స్ నిబంధనల ప్రకారం, ఏడాది కంటే ఎక్కువ కాలం విదేశాలలో ఉండి తిరిగి వస్తున్న భారతీయులు, పురుషులైతే 20 గ్రాములు (₹50,000 లోపు), స్త్రీలైతే 40 గ్రాములు (₹ లక్ష లోపు), కస్టమ్స్ డ్యూటి లేకుండా భారత్‌కు బంగారాన్ని తెచ్చుకోవచ్చు.
అయితే, ఈ పరిమితికి మించి బంగారాన్ని విదేశాలనుంచి తెచ్చుకున్నట్లయితే 15-38.5% వరకు దిగుమతి సుంకాన్ని మరియు ఇతర పన్నులు కట్టాల్సి ఉంటుంది.
చివరిగా, భూటాన్ ప్రభుత్వం విదేశీ పర్యాటకులకోసం ప్రవేశపెట్టిన కొత్త పథకం ద్వారా భారతీయలు బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తే 50% డిస్కౌంట్ వస్తుంది జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు.

created: August 7, 2023


text:
తమిళనాడులోని తిరునల్లార్ దాటుతున్న సమయంలో నాసా ఉపగ్రహాల వేగం తగ్గిపోతుందన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 28, 2023
నాసా ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు తమిళనాడులోని తిరునల్లార్ శని భగవాన్ ఆలయాన్ని దాటుతున్న సమయంలో మూడు నిమిషాల పాటు ఆగిపోయాయని, ఇందుకు గల కారణాలు తెలుసుకునేందుకు నాసా పంపించిన శాస్త్రవేత్తలు కూడా దీనికి కచ్చితమైన కారణాలు తెలుసుకోలేకపోయారని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. కాకపోతే ఈ ఆలయం UV కిరణాలూ ఎక్కువగా పడే ప్రదేశంలో నిర్మించారని, 30 నెలలకు ఒకసారి జరిగే శని త్రయోదశి నాడు UV కిరణాలూ తీవ్రంగా పడతాయి, దాని వల్లే ఆ సమయంలో ఉపగ్రహాల వేగం తగ్గుతుందని నాసా భావిస్తుందని కూడా ఈ వీడియోలో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నాసా ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు తమిళనాడులోని తిరునల్లార్ శని భగవాన్ ఆలయాన్ని దాటుతున్న సమయంలో ఆగిపోయాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇలా జరిగిందనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. నాసా కూడా ఈ విషయాన్ని ఎప్పుడూ ధృవీకరించలేదు. ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు కూడా ఈ వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టం చేసారు. తమిళనాడులోని ఒక ప్రైవేటు పబ్లిషింగ్  సంస్థ మొదట ఈ విషయాన్ని తమ పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రచురించింది. కాని ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి ఆధారాలు అందించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సాధారణంగా భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తిని తట్టుకొని చంద్రుడి చుట్టూ  నిర్దిష్ట వేగంతో తిరిగేలా సాటిలైట్‌లను కక్షలోకి ప్రవేశపెడతారు. ఐతే ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో  చెప్తున్నట్టు ఒకవేళ సాటిలైట్‌ల వేగం తగ్గిపోతే, అప్పుడు భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్ల అవి భూమిపై పడిపోయే అవకాశం ఉంది.
కాబట్టి వీడియోలో చెప్తున్నట్టు తమిళనాడులోని తిరునల్లార్ ఆలయాన్ని దాటుతున్న సమయంలో నాసా ఉపగ్రహాల వేగం తగ్గుతున్నాయనడానికి ఎటుంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేక అధికారిక రికార్డ్స్ గానీ లేవు. నాసా కూడా ఇలాంటి పరిణామాలు రిపోర్ట్ అయ్యినట్టు ఎప్పుడూ  ప్రకటించలేదు. ఒకవేళ ఇలా నిజంగా జరిగి ఉంటే మీడియాలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన కథనాలు ఉండేవి, కాని మాకు అలాంటి కథనాలేవి కనిపించలేదు.
శాస్త్రవేత్తలు ఈ వార్తను ఖండించారు:
ఐతే ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుండడంతో తమిళనాడుకు చెందిన ఒక వార్తా సంస్థ ఈ విషయంపై ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలను సంప్రదించగా, వారు ఈ వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఇలా జరిగే అవకాశం లేదని, భారతదేశానికి చెందిన 10 ఉపగ్రహాలు భూగోళం చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి, కాని ఇలా ఎప్పుడు జరగలేదని వారు స్పష్టం చేసారు.
తమిళనాడుకు చెందిన ఒక ప్రైవేటు పబ్లిషింగ్ సంస్థ ప్రచురించిన నాలుగో తరగతి  పాఠ్యపుస్తకంలో మొదట ఈ విషయాన్ని ప్రచురించింది. తమిళనాడులోని కొన్ని స్కూల్స్ ఈ పుస్తకాన్ని వాడుతున్నప్పటికీ, ఈ పుస్తకానికి తమిళనాడు పాఠ్యపుస్తకాల అసోసియేషన్ గుర్తింపు లేదు.
కాగా పైన తెలిపిన వార్తా సంస్థ ఈ పాఠం రాసిన టీచర్‌ను సంప్రదించగా, అతను ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎటువంటి ఆధారాలు అందించలేదని పేర్కొంది. అలాగే ఈ పుస్తకాన్ని పబ్లిష్ చేసిన సంస్థను సంప్రదించగా, వారు ఈ పాఠాన్ని తొలగిస్తామని చెప్పినట్టు పేర్కొంది.
ఐతే కొన్ని వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించుకోకుండా ప్రచురించడంతో ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. కానీ, ఇది పూర్తిగా కల్పితమైన కథనం, ఇలా జరిగిందనడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.
చివరగా, తమిళనాడులోని తిరునల్లార్ దాటుతున్న సమయంలో నాసా ఉపగ్రహాల వేగం తగ్గిపోతుందన్న వార్తలో నిజం లేదు.


text:
సనాతన ధర్మంపై ఉదయనిధి స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యల అనంతరం సన్ టీవీ షేర్లు భారీగా పడిపోయాయన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 7, 2023
ఇటీవల తమిళనాడు మంత్రి ఉదయనిధి స్టాలిన్ సనాతన ధర్మంపై చేసిన వ్యాఖ్యలు చర్చనీయాంశం అయిన నేపథ్యంలో  ఆయనపై సోషల్ మీడియాలో పోస్టులో షేర్ అవుతున్నాయి. ఉదయనిధి వ్యాఖ్యల ఫలితంగా అతని కుటుంబానికి చెందిన సన్ టీవీ నెట్వర్క్ షేర్లు ఒక్కరోజే 11% పడిపోయాయి అంటూ పలు పోస్టులో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సనాతన ధర్మంపై ఉదయనిధి స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యల ఫలితంగా అతని కుటుంబానికి చెందిన సన్ టీవీ నెట్వర్క్ షేర్లు ఒక్కరోజే 11% పడిపోయాయి.
ఫాక్ట్(నిజం):  సనాతన ధర్మంపై ఉదయనిధి స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యల అనంతరం సన్ టీవీ షేర్ల ధరలో భారీగా మార్పులేమీ లేవు. ఆ రోజు తర్వాత నుండి  బొంబాయి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ & నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో సన్ టీవీ షేర్ల విలువలో స్వల్ప (1-2%) మార్పులే కనిపిస్తున్నాయి. ఐతే సెప్టెంబర్ 4న సుమారు పదకొండు రూపాయలు తగ్గిన షేర్ విలువను, 11% తగ్గినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉండొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సనాతన ధర్మంపై తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎంకే స్టాలిన్ కుమారుడు ఉదయనిధి స్టాలిన్ ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశం అయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే అతని వ్యాఖ్యల ఫలితంగా అతని కుటుంబానికి చెందిన సన్ టీవీ నెట్వర్క్ లిమిటెడ్ షేర్లు ఒక్కరోజే (04 సెప్టెంబర్) 11% పడిపోయాయి అంటూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు షేర్ అవుతున్నాయి.
తమ వాదనకు మద్దతుగా ఆ రోజు సన్ టీవీ నెట్వర్క్ షేర్లకు సంబంధించిన గ్రాఫ్ షేర్ చేసారు. ఐతే ఆ గ్రాఫ్‌ను పరిశీలిస్తే ఆ టైంకు సన్ టీవీ షేర్ రూ. 10.75 తగ్గింది, అంటే 1.73% తగ్గింది. ఐతే తగ్గిన పదకొండు రూపాయల షేర్ విలువను 11% తగ్గినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉండవచ్చు.
కాగా బొంబాయి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ వెబ్‌సైట్‌లో సన్ టీవీ షేర్ల గమనాన్ని పరిశీలిస్తే కూడా 4వ తారీఖున గాని లేదా గత వారం రోజులుగా గాని 11% తగ్గలేదు.
నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో కూడా సన్ టీవీ నెట్వర్క్ లిమిటెడ్ షేర్ల విలువ పోస్టు వాదిస్తున్నంతగా పతనం కాలేదు. పైగా స్టాలిన్ వ్యాఖ్యల చేసిన తరవాత నుండి ఆ కంపెనీ షేర్ల విలువలో స్వల్ప(1-2%) మార్పులే కనిపిస్తున్నాయి. ఉదయనిధి వ్యాఖ్యల అనంతరం సన్ టీవీ షేర్లు తగ్గినట్టు ఎటువంటి కథనాలు కూడా లేవు. కాబట్టి వైరల్ అవుతున్న పోస్టులో చెప్తున్న విషయం కల్పితమని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, సనాతన ధర్మంపై ఉదయనిధి స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యల అనంతరం సన్ టీవీ షేర్లు భారీగా పడిపోయాయన్న వార్తలో నిజం లేదు.

created: September 7, 2023


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి ఆర్ధిక సాయంగా 86 వేల కోట్ల రూపాయలు ఇచ్చిందన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2023
కేంద్ర ప్రభుత్వం కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి ఆర్ధిక సాయంగా 86 వేల కోట్ల రూపాయలు ఇచ్చిందని ఝార్ఖండ్ బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే పార్లమెంట్‌లో ప్రసంగిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఐతే ఈ కథనం ఆ విషయానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి ఆర్ధిక సాయంగా 86 వేల కోట్ల రూపాయలు ఇచ్చింది- ఝార్ఖండ్ బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే
ఫాక్ట్(నిజం):  బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ఖర్చును ఉద్దేశించి చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఖండించింది. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి కేంద్రం ఎలాంటి నిధులు కేటాయించలేదని, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా స్వంత నిధులు, రుణాలపైనే ఆధారపడి కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం పూర్తి చేసిందని స్పష్టం చేసింది. అంతకుముందు కూడా పలు సార్లు కేంద్ర మంత్రులు ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణలోని కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి కేంద్ర సహాయంపై ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే చేసిన వ్యాఖ్యలను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఖండించింది. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి కేంద్రం ఎలాంటి నిధులు కేటాయించలేదని, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా స్వంత నిధులు, రుణాలపైనే ఆధారపడి కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం పూర్తి చేసిందని స్పష్టం చేసింది.
22 జూలై 2021 నాడు కేంద్ర జల వనరుల శాఖ (జల్ శక్తి) సహాయమంత్రి బిశ్వేశ్వర్ తుడు తెలంగాణ నీటి ప్రాజెక్టులపై లోక్‌సభలో ఒక ఎంపీ లేవనెత్తిన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తూ తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా తమ వనరులు ఉపయోగించుకొని కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు నిర్మిస్తుంది అని సమాధానమిచ్చారని తెలిపింది.
#MisleadingNewsAlert
తెలంగాణలోని కాళేశ్వరం సాగునీటి ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి కేంద్రం రూ. 86వేల కోట్లు ఇచ్చిందన్న తప్పుడు సమాచారంతో కూడిన ప్రసంగాన్ని ఝార్ఖండ్ బీజేపీ ఎంపీ @nishikant_dubey లోక్‌సభలో చేశారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా స్వంత నిధులు, రుణాలపైనే ఆధారపడి… pic.twitter.com/2og1iOcTox
అంతకు ముందు కూడా పలు సార్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌లో కాళేశ్వరంపై మాట్లాడుతూ ఈ ప్రాజెక్టు ఖర్చు పూర్తిగా తెలంగాణ ప్రభుత్వమే భరిస్తుందని తెలిపింది. డిసెంబర్ 2021లో ఇదే అంశానికి సంబంధించి పార్లమెంట్‌కు అందించిన సమాచారంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి ఈ ప్రాజెక్టుకి ఏ బ్యాంక్/సంస్థ ఎంత లోన్ మంజూరు చేసిందో, ప్రభుత్వం అప్పటికి వరకు ఎంత తీసుకుందో అన్న వివరాలు తెలిపింది.
ఇదిలా ఉంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతీ సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం కోసం జరిపిన కేటాయింపులు చేసింది. పలు సంవత్సరాలలో ప్రభుత్వం చేసిన కేటాయింపుల వివరాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వీటన్నిటి బట్టి కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి అయ్యే ఖర్చు తెలంగాణ ప్రభుత్వమే భరిస్తుందని స్పష్టమవుతుంది. ఇదిలా ఉంటే బీజేపీ ఎంపీ నిషికాంత్ దూబే తప్పుడు సమాచారంతో పార్లమెంట్‌ను తప్పుదోవ పట్టించాడంటూ బీఆర్ఎస్ ఎంపీలు అతనిపై ప్రివిలేజ్ నోటీసు ఇచ్చారు.
చివరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టుకి ఆర్ధిక సాయంగా 86 వేల కోట్ల రూపాయలు ఇచ్చిందన్న వార్తలో నిజం లేదు.


text:
ఇంద్రకీలాద్రిపై శిలువని ఏర్పాటు చేశారని జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 21, 2023
విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రి శిఖరంపై ఇటీవల ఒక క్రీస్తు శిలువని ఏర్పాటు చేశారని, ఈ విషయాన్ని ఇలాగే వదిలేస్తే ఇక్కడ మేరీ మాత మందిరం కూడా కడతారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై ఇటీవల ఏర్పాటు చేసిన క్రీస్తు శిలువ యొక్క దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: వీడియోలో కనిపిస్తున్న శిలువ విజయవాడలోని గుణదల కొండపై ఉన్న “గుణదల మేరీ మాత చర్చి”కి సంబంధించినది. ఇక్కడ మేరీ మాతని 1925 నుంచే ప్రార్థించడం జరుగుతోంది. 1933లో గుణదల కొండపైన శిలువని ఏర్పాటు చేశారు. దీన్ని పూర్తి స్థాయి చర్చిగా 1971లో అభివృద్ది చేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా, వైరల్ వీడియోలో చెప్పినట్లుగా ఇంద్రకీలాద్రిపై ఏదైనా చర్చి కానీ క్రీస్తు శిలువని కానీ ఇటీవల ఏర్పాటు చేశారా అనే విషయంపై ఇంటర్నెట్లో వెతకగా మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
ఇక వీడియో కనిపిస్తున్న శిలువ ఉన్న ప్రదేశం విజయవాడలో ఎక్కడ ఉందోనని వెతకగా, అది గుణదల కొండపైన ఉన్న “గుణదల మేరీ మాత చర్చి”లో ఒక భాగమని తెలిసింది. ఈ శిలువ ఇంద్రకీలాద్రి కొండపై లేదు. ఇది గుణదల కొండ అనే మరొక కొండపైన ఉంటుంది.
ఇంద్రకీలాద్రిపై ఉన్న కనక దుర్గ ఆలయానికి, గుణదల కొండపైన ఉన్న ఈ శిలువకి కనీసం 7 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంటుంది. పైగా, గుణదల కొండపైన మేరీ మాతని 1925 నుంచే ప్రార్థించడం జరుగుతోంది. 1933లో గుణదల కొండపైన శిలువని ఏర్పాటు చేశారు. దీన్ని పూర్తి స్థాయి చర్చిగా 1971లో అభివృద్ది చేశారు.
ఇక వీడియో తీసిన వ్యక్తి ఉన్న ప్రదేశం “ మొగల్రాజపురం దుర్గాదేవి ఆలయం” అని గుర్తించాం. ఈ గుడి కూడా ఇంద్రకీలాద్రిపై ఉండదు. ఇది గుణదల కొండ సమీపంలోనే ఉండడం వలన, ఆ కొండపైన ఉన్న శిలువ ఇక్కడికి కనిపిస్తుంది.
చివరిగా, విజయవాడలోని ఇంద్రకీలాద్రిపై శిలువని ఏర్పాటు చేశారని జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు.


text:
ఆయుధ పూజను కాంగ్రెస్, డీఎంకే పార్టీలు కర్ణాటక, తమిళనాడులో అడ్డుకుంటున్నాయని జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 19, 2023
దసరా పండుగ సందర్భంగా నిర్వహించే ఆయుధ పూజలో ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పూలు, కుంకుమ, పసుపు, ఇతర పూజకు అవసరమైన వస్తువులను ఉపయోగించడాన్ని నిషేధిస్తూ తమిళనాడులో డీఎంకే ప్రభుత్వం,  కర్ణాటకలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రెండూ జీ.వో లు జారీ చేశాయని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో నిజమెంతో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ఆయుధ పూజలో పూలు, కుంకుమ, పసుపు మరియు ఇతర పూజకు అవసరమైన వస్తువులను ఉపయోగించడాన్ని నిషేధిస్తూ తమిళనాడులో డీఎంకే ప్రభుత్వం మరియు కర్ణాటకలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రెండూ జీ.వో లు జారీ చేశాయి.
ఫాక్ట్: సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉన్న నోటీసు నకిలీదని, దాన్ని తాము జారీ చేయలేదని తమిళనాడులోని తిరుప్పూర్ కాలేజీ యాజమాన్యం స్పష్టం చేసింది. ఇక కర్ణాటక ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నోటీసులో విధాన సౌధ, వికాస సౌధ వంటి చారిత్రక భవనాలలో రసాయనిక పదార్ధాలతో చేసిన పూజ సామాగ్రిని వాడకూడదు అని మాత్రమే ఉంది. పైగా ఇదే నిబంధనలతో కూడిన నోటీసుని గతంలో బీజీపీ ప్రభుత్వం కూడా జారీ చేసింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో తమిళనాడు ప్రభుత్వం జారీచేసిందని చెప్పబడుతున్న నోటీసుని గమనించగా, అది తిరుప్పూర్‌లోని ప్రభుత్వ మెడికల్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ ఆ కాలేజీ సిబ్బందికి జారీ చేసినట్లుగా ఆ నోటీసులో ఇవ్వబడింది. ఆయుధ పూజ, సరస్వతి పూజ సందర్భంగా ఆసుపత్రిలో కానీ, కాలేజీకి సంబంధించిన ఇతర కార్యాలయాలలో కానీ ఎటువంటి దేవుడి ఫోటోలను, విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేయకూడదు అని ఇందులో పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ నోటీసు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉండడంతో ఆ కాలేజీ యాజమాన్యం స్పందించింది. ఈ నోటీసుని తాము జారీ చేయలేదని, అది నకిలీదని స్పష్టం చేసింది. సంబంధిత మీడియా కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. పైగా ఆయుధ పూజని ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో నిర్వహించకూడదని తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు.
ఇక కర్ణాటక ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నోటీసుని పరిశీలించగా, ఆయుధ పూజ సందర్భంగా విధాన సౌధ, వికాస సౌధ వంటి భవనాలలో రసాయన పదార్ధాలతో తయారుచేసిన పెయింట్, పసుపు, కుంకుమ వంటి పూజా సామాగ్రిని ఉపయోగించకూడదని ఇందులో పేర్కొన్నారు. విధాన సౌధ, వికాస సౌధ వంటివి చారిత్రక భవనాలు కాబట్టి వాటిని కాపాడడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత అని, రసాయన పదార్ధాల వల్ల ఈ భవనాలకు నష్టం కలుగుతుందని నోటీసులో ఉంది. ఇందులో ఎక్కడా కూడా ఆయుధ పూజని రద్దు చేసినట్లు కానీ, సహజమైన పూజా సామాగ్రిని వాడటం నిషేధం అని చెప్పలేదు.
ఇక ఈ విషయంపై ప్రతిపక్షాలు ఆరోపణలు చేయగా, ఇటువంటి నోటీసుని 2022లో కూడా బీజీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా జారీ చేశారని సిఎం సిద్ధ రామయ్య స్పష్టం చేశారు.
ಆಯುಧಪೂಜೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧ, ವಿಕಾಸಸೌಧ ಹಾಗೂ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಇತರೆ  ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕಚೇರಿಗಳ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಆದೇಶ ಇದು ಹೊಸತೇನಲ್ಲ. ಇವುಗಳು ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ಬಣ್ಣಗಳು ನೆಲಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಅವುಗಳ… pic.twitter.com/5QguMBgWg0
2020, 2022లలో బీజేపీ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నోటీసులకి సంబంధిత మీడియా కథనాల్ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ఆయుధ పూజను I.N.D.I.A కూటమి పార్టీలైన కాంగ్రెస్, డీఎంకేలు కర్ణాటక, తమిళనాడులో అడ్డుకుంటున్నాయని జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు.

created: October 19, 2023


text:
కేరళ ముస్లిం యువతులు ఒక హిందూ మహిళని బురఖా లేనిదే బస్సులోకి రానివ్వట్లేదని జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 29, 2023
కేరళలో బురఖా లేని మహిళలను బస్సులోకి అనుమతించబోమని కొందరు ముస్లిం మహిళా ప్రయాణికులు ఒక హిందూ మహిళతో గొడవపడుతున్నారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బురఖా లేనిదే బస్సులోనికి అనుమతించబోమని కేరళలో కొందరు ముస్లిం యువతులు హిందూ మహిళతో గొడవపడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ సంఘటనలో ఎటువంటి మతపరమైన కోణం లేదు. ఈ ఘటన 20 అక్టోబర్ 2023లో కేరళలోని కాసర్‌గోడ్ ప్రాంతంలోని కాన్సా మహిళా కాలేజీ సమీపంలో జరిగింది. తమ కాలేజీ ఎదుట బస్సులు ఆపనందుకు కొందరు విద్యార్థులు బస్సుకి అడ్డుగా వచ్చి ఆందోళన చేయగా, ఇదే సమయంలో బస్సుని నిలిపివేసినందుకు బస్సులో ఉన్న ఆశా అనే మహిళతో విద్యార్ధులకు గొడవ జరిగింది. ఇందులో ఎటువంటి మతపరమైన కోణం లేదని ఆశా, కాలేజీ ప్రిన్సిపల్, స్థానిక పోలీసులు, బస్సు కండక్టర్ స్పష్టం చేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ ఘటన గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా దీనికి సంబంధించి కేరళ మీడియా సంస్థలు ప్రచురించిన అనేక వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ), వీడియోలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) లభించాయి.
వీటి ప్రకారం ఈ ఘటన 20 అక్టోబర్ 2023న కేరళలోని కాసర్‌గోడ్ ప్రాంతంలో కాన్సా మహిళా కాలేజీ సమీపంలో జరిగింది. ఆ కాలేజీ వద్ద బస్ స్టాప్ ఏర్పాటు చేయాలంటూ విద్యార్థులు చాలా కాలం నుంచి డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఇదే క్రమంలో, ఆ రోజు ప్రైవేట్ సిటీ బస్సులు ఆగకపోవడంతో విద్యార్థులు బస్సుకి అడ్డుగా నిలబడి ఆందోళన చేశారు. ఇదే సమయంలో బస్సులో ఉన్న ఆశా అనే ఒక మహిళతో కాలేజీ విద్యార్థినులకు వాగ్వాదం జరిగింది.
ఇండియా టుడేకి ఆశా ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ ప్రకారం, బస్సు ఎక్కే సమయంలో తన కాలిని విద్యార్థులు తొక్కడంతో తనకి కోపం వచ్చిందని, ఇదే క్రమంలో బస్సుని ఆపడం పట్ల వాళ్ళతో ఆమెకి గొడవ జరిగిందని ఆమె చెప్పింది. విద్యార్థులు తనపై ఎటువంటి మతపరమైన మాటలు మాట్లాడలేదని ఆమె స్పష్టం చేసింది. ఇక వైరల్ వీడియోలో విద్యార్ధిని ఆ మహిళతో మాట్లాడిన మాటల యొక్క తెలుగు అనువాదాన్ని క్రింద చూడవచ్చు: “మీరు మాకు మద్దతు ఇవ్వడం లేదు; మీరు మా కష్టాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోనందున మీరు మమ్మల్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. మీ పిల్లలు కూడా అదే సమస్యను ఎదుర్కొంటే, మీరు కూడా మాకు అండగా నిలుస్తారు”
అయితే, ఈ వీడియో వైరల్ అవుతుండడంతో ఆ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్, స్థానిక కుంబ్లా పోలీసు అధికారులు ఇందులో ఎటువంటి మతపరమైన కోణం లేదని స్పష్టం చేశారు. ఇక ఈ వీడియోని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్న వారిపై కేరళ పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేస్తున్నారు.
పోలీసులు నమోదు చేసిన కేసు తాలూకు FIR కాపీ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరిగా, హిందూ మహిళని బురఖా లేనిదే బస్సులోనికి అనుమతించబోమని కేరళలలోని ముస్లిం యువతులు బెదిరిస్తున్నారంటూ ప్రచారంలో ఉన్న ఈ వీడియోలో నిజం లేదు.

created: October 29, 2023


text:
కాస్మిక్ కిరణాల బారినుంచి రక్షణ పొందడానికి రాత్రిపూట సెల్ ఫోన్లను ఆఫ్ చేయాలంటూ ప్రచారంలో ఉన్న ఈ పోస్టులో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2023
ఈరోజు రాత్రి 12.30 నుండి 03.30 వరకు కాస్మిక్ కిరణాలు భూమికి దగ్గరగా వెళ్తాయని, అందువలన భూగ్రహం ఎక్కువ రేడియేషన్‌ను విడుదల చేస్తుంది గనుక ప్రజలందరూ సెల్ ఫోన్లు, టాబ్లెట్లు వంటి ఎలక్ట్రానిక్  పరికరాలను ఆఫ్ చేసి వాటిని శరీరానికి దూరంగా ఉంచాలని గూగుల్, నాసా, బిబిసి, సిఎన్ఎన్ సంస్థలు ప్రజలను హెచ్చరించాయని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ రోజు రాత్రి  కాస్మిక్ కిరణాలు భూమికి దగ్గరగా వెళ్తున్నందున ప్రజలందరూ ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను ఆఫ్ చేసి వాటిని శరీరానికి దూరంగా ఉంచాలని గూగుల్, నాసా, బిబిసి, సిఎన్ఎన్ సంస్థలు ప్రజలను హెచ్చరించాయి.
ఫాక్ట్: ఈ పోస్టు కనీసం 2010 నుంచి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేకుండా ప్రచారంలో ఉంది. నాసా, బిబిసి, సిఎన్ఎన్ వెబ్‌సైట్లలో ఎక్కడా ఇటువంటి హెచ్చరిక జారీ కాలేదు. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) కూడా ఇది తప్పుడు సమాచారమని 2019లో స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇదే సమాచారంతో ఉన్న పోస్టులు కనీసం 2010 నుంచే సోషల్ మీడియాలో ఎటువంటి ఆధారాలు లేకుండా ప్రచారంలో ఉన్నట్లు గుర్తించాం. పైగా పోస్టులో చెప్పినట్లుగా నాసా, బిబిసి, సిఎన్ఎన్ వెబ్‌సైట్లలో కూడా ఈ విషయంపై ఎటువంటి హెచ్చరికలు జారీ చేయలేదు.
ఇక గూగుల్లో ఈ విషయంపై మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, గతంలో ఇదే పోస్టు వివిధ దేశాలలో వైరల్ కాగా, అనేక వార్తా సంస్థలు  నిపుణులను సంప్రదించి, దీన్ని తప్పుడు సమాచారంగా నిర్ధారించాయి. సంబంధిత కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అలాగే, భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) కూడా ఇది తప్పుడు సమాచారమని 2019లో విశ్వాస్ న్యూస్‌కి ఇచ్చిన వివరణలో స్పష్టం చేసింది.
Centre for Disease Control and Prevention (CDC) అధికారిక వెబ్‌సైట్ ప్రకారం, అంతరిక్షం నుంచి వచ్చే తక్కువ శక్తిగల ఈ కాస్మిక్ రేడియేషన్‌కి మనం నిరంతరం గురవుతూనే ఉంటాం. అయితే ఈ తరహా రేడియేషన్ మానవుల ఆరోగ్యానికి హానికరం కాదు. ఇక ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, పవర్ గ్రిడ్‌లను ప్రభావం చేయగల సూర్యుడు మరియు ఇతర నక్షత్రాల నుంచి వచ్చే వివిధ కిరణాలను కూడా National Oceanic and Atmospheric Administration ఎప్పటికప్పుడు పరీక్షించి ముందస్తు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తుంది.
చివరిగా, కాస్మిక్ కిరణాలు భూమికి దగ్గరగా వెళ్తున్నందున ప్రజలందరూ ఎలక్ట్రానిక్  పరికరాలను ఈ రోజు రాత్రి ఆఫ్ చేయాలని హెచ్చరిస్తున్న ఈ సమాచారంలో ఎంత మాత్రం నిజం లేదు.


text:
5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలోనే తీసుకున్న అప్పులు తీర్చాలని ప్రభుత్వం చట్టాన్ని తెస్తున్నట్టుగా ఎక్కడా సమాచారం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 2, 2020
‘అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు వాళ్ళ 5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలో చేసిన అప్పులు, ఆ 5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలోనే తీర్చాలి. లేకుంటే, చట్టపరంగా శిక్షలు వేసే విధంగా చట్టం చేయనున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం. ఆ చట్టం పై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ వచ్చే మార్చి లో మొదలవబోతుంది’ అని ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలో చేసిన అప్పులు, ఆ 5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలోనే రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు తీర్చేటట్టు చట్టం రాబోతుంది. వచ్చే మార్చి లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో చెప్పిన చట్టాన్ని ప్రభుత్వం తెస్తున్నట్టుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. అదే మెసేజ్ అక్టోబర్-2018 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టు లో చెప్పిన చట్టం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, అలాంటి చట్టాన్ని ప్రభుత్వం తెస్తున్నట్టుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. అంతేకాదు, ఇలాంటి పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) అక్టోబర్-2018 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నట్టుగా తెలుస్తుంది. అంటే, ఆ పోస్టు ప్రకారం మార్చి-2019 లోనే ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగి ఉండాలి, కానీ అటువంటి సర్వే ఏదీ కూడా ప్రభుత్వం నిర్వహించలేదు.
ప్రజలకు వివిధ పథకాలు మరియు సేవలు అందించడానికి, మౌళిక  సదుపాయాల కల్పనకు  ప్రభుత్వాలు అప్పులు చేస్తాయి. ఆదాయం కంటే ఖర్చులు ఎక్కువ ఉండడంతో, కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తీసుకునే అప్పులు జీడీపీ లో మూడు శాతం చేరుకునేల ప్రయత్నిచాలని FRBM ( Fiscal Responsibility and Management Act, 2003) చట్టాన్ని ప్రభుత్వం చేసింది. ప్రభుత్వాలు చేసే అప్పులు మరియు FRBM చట్టం గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. మౌళిక సదుపాయాల నిర్మాణము కోసం ప్రభుత్వాలు చాలా అప్పులు తీసుకుంటాయి. ఆ అప్పులు తీర్చడానికి చాలా సమయం పడుతుంది. అంతేకాదు, తీసుకున్న అప్పులకు వడ్డీ కట్టడానికే ప్రతి సంవత్సరం బడ్జెట్ లో చాలా డబ్బులను ప్రభుత్వం కేటాయిస్తుంది.
చివరగా, 5 సంవత్సరాల పదవి కాలంలోనే తీసుకున్న అప్పులు తీర్చాలని ప్రభుత్వం చట్టాన్ని తెస్తున్నట్టుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 2, 2020


text:
LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై 5% జీఎస్‌టీ ఉంటుంది; కేంద్ర జీఎస్‌టీ – 2.5%, రాష్ట్ర జీఎస్‌టీ – 2.5% - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 16, 2021
వినియోగదారుడు చెల్లించే LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలో కేంద్ర ప్రభుత్వ పన్ను ఐదు శాతం ఉంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పన్ను 55 శాతం ఉందని చెప్తూ, కొన్ని అంకెలతో కూడిన పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వినియోగదారుడు చెల్లించే LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలో కేంద్ర ప్రభుత్వ పన్ను ఐదు శాతం ఉంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పన్ను 55 శాతం ఉంది.
ఫాక్ట్: LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై ఐదు శాతం జీఎస్‌టీ ఉంటుంది. వేరువేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం,  వివిధ రాష్ట ప్రభుత్వాలు తమకు నచ్చినట్టు పన్నులు వేయవు. LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పన్ను 55 శాతం అనే వాదన తప్పు. 14.2 కేజీ డొమెస్టిక్ LPG గ్యాస్ సిలిండర్ పై డీలర్/డిస్ట్రిబ్యూటర్ కమిషన్ కూడా 61.84 రూపాయలు; పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు 5.50 రూపాయలు కాదు. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లో LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధరకి సంబంధించి వివిధ వివరాలు ఇచ్చారు. అవి ఎంతవరకు నిజమో ఒక్కొక్కటి తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై రాష్ట్ర పన్ను 55 శాతం ఉందా?
LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై జీఎస్‌టీ ఉంటుంది. వేరువేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం, వివిధ రాష్ట ప్రభుత్వాలు తమకు నచ్చినట్టు పన్నులు వేయవు. LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై ఐదు శాతం జీఎస్‌టీ [CGST (కేంద్ర జీఎస్‌టీ) – 2.5 శాతం + SGST (రాష్ట్ర జీఎస్‌టీ) – 2.5 శాతం] ఉన్నట్టు అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో చూడవొచ్చు. ఇదే విషయం కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థ అయిన ‘Petroleum Planning & Analysis Cell (PPAC)’ విడుదల చేసిన ‘Ready Reckoner’ (నవంబర్ 2020) డాక్యుమెంట్‌లో కూడా చూడవొచ్చు.
ఉదాహరణకి, కింద ఫోటోలోని 14.2 కేజీ LPG గ్యాస్ సిలిండర్ బిల్ చూడవొచ్చు. ఆ LPG గ్యాస్ సిలిండర్ బిల్లులో కేంద్ర జీఎస్‌టీ (CGST) – 2.5 శాతం మరియు రాష్ట్ర జీఎస్‌టీ (SGST) – 2.5 శాతం ఉన్నట్టు గమనించవొచ్చు. కాబట్టి, LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పన్ను 55 శాతం అనే వాదన తప్పు.
డీలర్ కమిషన్ ఎంత?
పోస్ట్‌లో డీలర్ కమిషన్ 5.50 రూపాయలు అని ఇచ్చినట్టు చూడవొచ్చు. అయితే, 14.2 కేజీ LPG గ్యాస్ సిలిండర్ పై డీలర్/డిస్ట్రిబ్యూటర్ కమిషన్ 61.84 రూపాయలని PPAC వారి వెబ్‌సైట్‌లో చూడవొచ్చు. డీలర్ కమిషన్‌ని 61.84 రూపాయలకు పెంచుతూ జులై 2019లో ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఆర్డర్‌ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. 61.84 రుపాయలలో 34.24 రూపాయలు ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ చార్జీలని, 27.60 రూపాయలు డెలివరీ చార్జీలని తెలిసింది. కాబట్టి, పోస్ట్‌లో ఇచ్చిన డీలర్ కమిషన్ వివరాలు కూడా తప్పు.
LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలో పన్నులు,  డీలర్ కమిషన్ కాకుండా ఇంకేమి ఉంటాయి?
కేంద్ర పెట్రోలియం మరియు సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖ వారు విడుదల చేసిన ‘Indian Petroleum & Natural Gas Statistics 2019-20’ రిపోర్ట్‌లో భారత్‌లోని నాలుగు ప్రధాన నగరాలకి సంబంధించి 01 ఏప్రిల్ 2020 న LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలకు సంబంధించిన వివరాలు ఇచ్చినట్టు చూడవొచ్చు. ‘Market Determined Price’, Distributor Commission (డిస్ట్రిబ్యూటర్ కమిషన్), GST (జీఎస్‌టీ) – లను కలిపితే LPG గ్యాస్ సిలిండర్ ధర (‘Retail Selling Price’) వస్తున్నట్టు చూడవొచ్చు. ఢిల్లీకి సంబంధించిన 01 జూన్ 2021 ధర వివరాలు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. జీఎస్‌టీ , డిస్ట్రిబ్యూటర్ కమిషన్ గురించిన వివరాలు పైన చూసాము. ‘Market Determined Price’ లో ఏం ఉంటాయో చూద్దాం.
‘Market Determined Price’ అంటే?
‘PPAC’ విడుదల చేసిన ‘Ready Reckoner’ (జూన్ 2018) డాక్యుమెంట్ లో, ‘Market Determined Price’ లో ఉండే వివిధ భాగాల వివరాలు చూడవొచ్చు. ఇందులో కొన్ని భాగాల ఖర్చు రాష్ట్రాలని బట్టి మారుతుంది. ఈ తేడాలు పన్నుల వల్ల కాదు, ఆయా రాష్ట్రాలు ఉన్న లొకేషన్, అక్కడ బాట్లింగ్ చేస్తున్న కంపెనీ తదితర కారణాల వల్ల.
చివరగా, LPG గ్యాస్ సిలిండర్‌పై ఐదు శాతం జీఎస్‌టీ ఉంటుంది; సిలిండర్‌పై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పన్ను 55 శాతం అనే వాదన తప్పు.
వివరణ (OCTOBER 22, 2021):
ఇదే అంశం మీది ఇప్పుడు 976 రూపాయలు ఉన్న గ్యాస్ సిలిండర్ పైన రాష్త్ర పన్ను 27.34 రూపాయలు అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం పన్ను 685 రూపాయలు అంటూ కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ పైన వివరించినట్టు గ్యాస్ సిలిండర్ జీఎస్‌టీ పరిధిలోకి వస్తుంది; అందులో కేంద్ర మరియు రాష్త్ర ప్రభుత్వాల వాటా సమానం (ఒక్కొక్కరిది 2.5%).


text:
రక్షణ రంగానికి కేటాయించే బడ్జెట్ శాతంలో యూపీఏ, ఎన్‌డీఏ మధ్య పెద్ద తేడా లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2022
మోదీ ప్రభుత్వం రక్షణ రంగానికి కేటాయింపులు ఎక్కువగా చేస్తుందని అర్ధం వచ్చేలా, గత ఆరు సంవత్సరాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం రక్షణ బడ్జెట్ కింద 24.85 లక్షల కోట్లు కేటాయించిందని చెప్తూ, ప్రస్థుత మోదీ ప్రభుత్వాన్ని పొగుడుతున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. అలాగే మోదీ ప్రభుత్వం గత ఎనిమిది సంవత్సరాలలో చేసిన 80 లక్షల కోట్ల అప్పులో 25% దేశ భద్రత మీదే ఖర్చు చేసిందని కూడా పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ ప్రభుత్వం రక్షణ రంగానికి కేటాయింపులు ఎక్కువగా చేస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ప్రభుత్వాలు నికరంగా ఒక రంగంపై ఎంత ఖర్చు చేశాయన్న దానికన్నా, మొత్తం ఖర్చులో ఆ రంగానికి ఎంత కేటాయించాయో అన్న అంశాన్ని పరిగణలోకి తీసుకుంటే ఆ ప్రభుత్వం ఆ రంగానికి ఎంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చిందో స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. ఇలా చూసుకుంటే ప్రస్థుత బీజేపీ ప్రభుత్వం, గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మధ్య బడ్జెట్‌లో రక్షణ రంగానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతలో పెద్ద తేడా లేదు.  కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పది సంవత్సరాలలో (2004-14)  సగటున 13.8% రక్షణ రంగానికి కేటాయించగా, బీజేపీ ప్రభుత్వం ప్రభుత్వం ఏడు సంవత్సరాలలో (2014-21) సగటున కేవలం 12.75% కేటాయించింది. అదేవిధంగా బీజేపీతో పోలిస్తే గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రక్షణ రంగంలో క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెన్‌డీచర్‌పై (పెట్టుబడి వ్యయం) ఎక్కువ ఖర్చు చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
రక్షణ కోసం అత్యధికంగా ఖర్చు చేసే దేశాల్లో భారత్ కూడా ఒకటి. స్టాక్‌హోమ్ ఇంటర్నేషనల్ పీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (SIPRI) ప్రకారం 2020లో రక్షణ కోసం అత్యధికంగా ఖర్చు చేసే దేశాల్లో భారత్ మూడో స్థానంలో ఉంది.
అలాగే భారత ప్రభుత్వం ప్రతీ సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో ఎక్కువ శాతం కేటాయింపులు చేసే రంగాల్లో రక్షణ రంగం ఒకటి. బడ్జెట్‌లో రక్షణ రంగానికి చేసే కేటాయింపులు (నికర విలువ) ప్రతీ సంవత్సరం పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం రక్షణ రంగానికి ప్రభుత్వం చేసే కేటాయింపులు ప్రతీ సంవత్సరం సగటున 9% పెరుగుతూనే ఉంది.
రక్షణ రంగంలో ఏ ప్రభుత్వం ఎంత ఖర్చు చేసింది?
ఐతే కేవలం ప్రభుత్వాలు చేసిన కేటాయింపుల నికర విలువ ఆధారంగా ఆ రంగంలో ప్రభుత్వాల పనితీరును అంచనా వేయలేము. ఎందుకంటే ప్రతీ సంవత్సరం సహజంగానే దేశ జీడీపీ పెరుగుతుంది కాబట్టి వివిధ రంగాలకు ప్రభుత్వాలు చేసే కేటాయింపుల, ఖర్చుల నికర విలువ పెరుగుతుంది. ఉదాహారణకి పైన టేబుల్‌లో చూపిస్తున్నట్టు ప్రతీ సంవత్సరం ఎలాగైతే దేశ జీడీపీ పెరుగుతుందో అదేవిధంగా రక్షణ రంగంలో కేటాయింపులు కూడా పెరిగాయి.
ఒక రంగానికి ఏ ప్రభుత్వం ఎక్కువ  ప్రాముఖ్యత ఇచ్చిందో తెలుసుకోవాలంటే, ఆయా ప్రభుత్వాలు చేసిన మొత్తం వ్యయంలో ఆ ప్రత్యేక రంగానికి ఎంత శాతం కేటాయించిందన్న అంశాన్ని పరిశీలిస్తే అవగాహన వస్తుంది. ఉదాహరణకి. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో చేసిన మొత్తం ఖర్చులలో రక్షణ రంగానికి చేసిన కేటాయింపుల శాతాన్ని మోదీ ప్రభుత్వం చేసిన శాతంతో పోలిస్తే, ఏ ప్రభుత్వం రక్షణ రంగానికి ప్రాముఖ్యత ఇచ్చిందో తెలుస్తుంది.
ప్రస్థుత బీజేపీ ప్రభుత్వం, గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం మధ్య బడ్జెట్‌లో రక్షణ రంగానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతలో పెద్ద తేడా లేదు
2004-21 వరకు ప్రభుత్వాలు చేసిన మొత్తం ఖర్చులలో రక్షణ రంగంలో వాటా పరిశీలిస్తే బీజేపీ ప్రభుత్వం ఏడు సంవత్సరాలలో (2014-21) చేసిన మొత్తం వ్యయంలో  రక్షణ రంగానికి కేటాయించిన సగటు కన్నా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్న పది సంవత్సరాలలో (2004-14) కేటాయించిన సగటు వాటానే కొంచెం ఎక్కువగా ఉంది.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పది సంవత్సరాలలో సగటున 13.8% రక్షణ రంగానికి కేటాయించగా, బీజేపీ ప్రభుత్వం ప్రభుత్వం ఏడు సంవత్సరాలలో సగటున 12.75% కేటాయించింది.
ఈ పది సంవత్సరాలలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం 2005-06లో అత్యధికంగా 16.14% రక్షణ రంగానికి కేటాయించగా, 2010-11లో అత్యల్పంగా 12.87% రక్షణ రంగానికి కేటాయించింది. ఐతే బీజేపీ అధికారంలో ఉన్న ఈ ఏడు సంవత్సరాలలో కేవలం మూడు సంవత్సరాలు మినహాయిస్తే మిగిలిన నాలుగు సంవత్సరాలు కాంగ్రెస్ అత్యల్పంగా కేటాయించిన దానికంటే తక్కువగా కేటాయించింది.
రెవిన్యూ vs పెట్టుబడి వ్యయం?
ప్రతీ సంవత్సరం రక్షణ రంగానికి చేసే కేటాయింపులు పెరుగుతూ వస్తున్నప్పటికీ, ఈ కేటాయింపులలో ఎక్కువ భాగం పెట్టుబడి వ్యయం కోసం కాకుండా రక్షణ రంగానికి సంబంధించిన రెవిన్యూ అవసరాలకు (జీతాలు, పెన్షన్లు మొదలైనవి) వినియోగిస్తున్నారు.
సైనికులకు అందించాల్సిన నెల జీతాలు, పెన్షన్లు మొదలైన పద్దులను రెవిన్యూ వ్యయం కింద పరిగణిస్తారు. సైన్యం కోసం కొత్త ఆయుధాలు కొనడం లేదా మౌలిక సదుపాయాలు సృష్టించడం/ఆధునీకరించడం వంటివి పెట్టుబడి వ్యయం కిందకు వస్తాయి. ఐతే, పైన చెప్పినట్టు ఎక్కువ శాతం కేటాయింపులు రెవిన్యూ అవసరాలకు ఖర్చు అవుతున్నాయి.
ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టడీస్ అండ్ ఎనాలిసిస్ అనే సంస్థ 2010-11 నుండి 2019-20 రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ చేసిన మొత్తం ఖర్చులను అధ్యయనం చేస్తూ ప్రచురించిన రిపోర్ట్ ప్రకారం 2014-20 మధ్య కాలంలో బీజేపీ ప్రభుత్వంపెట్టుబడి వ్యయం(సైన్యానికి కొత్త ఆయుదాలు సమకూర్చడం, మౌలిక సదుపాయాలు సృష్టించడం/ఆధునీకరించడం, మొదలైనవి) కోసం కేటాయించిన సగటు కన్నా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రెండోసారి అధికారంలో ఉన్న కాలంలో (2010-14) క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెన్‌డీచర్ కోసం కేటాయించిన సగటు వాటానే ఎక్కువ.
మోదీ ప్రభుత్వం గత ఎనిమిది సంవత్సరాల్లో చేసిన 80 లక్షల కోట్ల అప్పులో 25% దేశ భద్రత మీదే ఖర్చు చేసింది?
ప్రజలు, సంస్థలు కట్టే టాక్స్ మొదలైన సొంత ఆదాయ వనరుల నుండి ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయాన్ని కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ కింద పరిగణిస్తారు. సాధారణంగా ప్రభుత్వం జీతాలు, పెన్షన్లు మొదలైనవి ఈ కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ నుండి మాత్రమే కేటాయించాలి. అంతేగాని ఉద్యోగులకు ఇవ్వాల్సిన జీతం/ పెన్షన్ల కోసం ప్రభుత్వం ఎప్పుడు కూడా అప్పులు చేయదు.
ఈ నేపథ్యంలో పైన చెప్పినట్టు రక్షణ రంగంలో జరిగే కేటాయింపులలో ఎక్కువ శాతం జీతాలు/పెన్షన్లకు ఖర్చవుతుండడంతో, ఈ మొత్తాన్ని కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ నుండి ఖర్చు చేస్తారు, అప్పుల ద్వారా సమీకరించిన నిధుల నుండి కాదు.
ఇదిలా ఉంటే సాధారణంగా తమకు వచ్చే ఆదాయం కన్నా తాము చేయాల్సిన ఖర్చు ఎక్కువ ఉన్న సందర్భంలో ప్రభుత్వాలు ఆ లోటును (ద్రవ్య లోటు) అప్పుల ద్వారా సమీకరించుకుంటాయి. ఇలా సమీకరించిన దాంట్లో చాలా వరకు పెట్టుబడి వ్యయం కోసం ఖర్చు చేస్తుంటాయి. ఐతే బడ్జెట్‌లో ద్రవ్య లోటును పుర్చేందుకు కావాల్సిన ధనాన్ని ఎలా సేకరిస్తాయో (అప్పులు ఎలా తీసుకుంటాయో) చేప్తాయే గాని తీసుకున్న అప్పులను ఏ రంగంలో ఎంత ఖర్చు చేస్తాయో చెప్పావు. కాబట్టి పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు మోదీ ప్రభుత్వం తీసుకున్న అప్పుల్లో 25% కేవలం రక్షణ రంగంలో ఖర్చు చేసాయని చెప్పలేము.
చివరగా, రక్షణ రంగానికి కేటాయించే బడ్జెట్ శాతంలో యూపీఏ, ఎన్‌డీఏ మధ్య పెద్ద తేడా లేదు.


text:
భారత సైన్యంలో “ముస్లిం రెజిమెంట్” అనే విభాగం లేదు; ఈ పేరుతో ప్రచారంలో ఉన్న కథనాలు అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 4, 2022
భారత సైన్యంలో ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ ఇప్పుడు ఎందుకు లేదో కారణాలు వివరిస్తున్న ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియా లో పెద్ద ఎత్తున ప్రచారంలో ఉంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్ : 1965 వరకు భారత సైన్యంలో ముస్లిం రెజిమెంట్ ఉంది. 1965లో దీనిని రద్దు చేశారు, అందుకు రెండు ప్రధాన కారణాలు. 1) 1947లో భారత సైన్యంలో ఉన్న కొందరు ముస్లిం సైనికులు, తమ సొంత బెటాలియన్లో ఉన్న వీర్ గూర్ఖా సైనికులని చంపారు  2) 1965లో ఇండో-పాక్ యుద్ధ సమయంలో ముస్లిం రెజిమెంట్లో సైనికులు పాకిస్తాన్‌తో పోరాడేందుకు నిరాకరించారు.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): ముస్లిం రెజిమెంట్ గురించి తప్పుడు వార్తలు ఎక్కువగా  ప్రచారం అవుతుండటంతో భారత మాజీ సైనికాధికారులు 14 అక్టోబర్ 2020లో భారత రాష్ట్రపతికి ఒక లేఖ రాశారు. ఈ లేఖలో ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ అనే విభాగం భారత సైన్యంలో 1965  లేదా అంతకంటే ముందు లేనేలేదు అని స్పష్టం చేశారు. రక్షణ శాఖ, ఆర్మీ, ఆర్కైవ్ వెబ్సైట్లలో కూడా ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’కు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారము లేదు. అందువలన, పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, భారతదేశం సైన్యంలో 1965కి ముందు ముస్లిం రెజిమెంట్ ఉందో లేదో ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, కొన్ని వార్తా కథనాలు దొరికాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ వార్తా కథనాల ప్రకారం, భారత సైన్యంలో ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ అనే పేరుతో ఎటువంటి రెజిమెంట్ లేదు. కులం మరియు మతం ఆధారంగా రెజిమెంట్లు బ్రిటీష్ కాలంలో ఏర్పడ్డాయి లేదా ఇవి జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ ఇన్‌ఫాంట్రీ రెజిమెంట్ వంటి రాచరిక సైన్యంగా పనిచేసే సైన్యాలు. ఈ రెజిమెంట్ జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాచరిక రాష్ట్రానికి చెందిన సైన్యం. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ (రిటైర్డ్) సయ్యద్ అటా హస్నైన్ ముస్లిం రెజిమెంట్ యొక్క వాదనలపై ఇది తప్పుడు ప్రచారమని మరియు గత 200 సంవత్సరాలుగా భారత సైన్యంలో ముస్లిం రెజిమెంట్ లేదని చెప్పారు. అలాగే, బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి బలూచ్ మరియు ఫ్రాంటియర్ ఫోర్స్ రెజిమెంట్లతో పాటు సిక్కు, పంజాబ్, గర్వాల్ వంటి రెజిమెంట్లు ఉన్నాయి, దేశ విభజన తర్వాత, బలూచ్ మరియు ఫ్రాంటియర్ రెజిమెంట్లు పాకిస్తాన్‌కు వెళ్లాయి మరియు పంజాబ్ రెజిమెంట్ పాకిస్తాన్‌లో మరియు భారతదేశంలో కూడా ఉంది” అని ఆయన చెప్పారు.ఇక ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ గురించి తప్పుడు వార్తలు ఎక్కువ అవుతున్న నేపధ్యంలో దేశ భద్రత దృష్ట్యా భారత సైన్యంలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసిన 120 మంది మాజీ సైనికాధికారులు భారత రాష్ట్రపతికి 14 అక్టోబర్ 2020లో ఒక లేఖ రాశారు. ఈ లేఖను ఇక్కడ చూడవచ్చు. దానికి సంబంధించిన  వార్తను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ లేఖలో ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ అనే విభాగం భారత సైన్యంలో 1965  లేదా అంతకంటే ముందు లేనేలేదు అని స్పష్టం చేశారు. ఇక భారత ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన వివిధ ఆర్కైవ్, రక్షణ శాఖ, ఆర్మీ వెబ్‌సైట్లలో కూడా ముస్లిం రెజిమెంట్ కు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారము లేదు. అందువలన, 1965లో ముస్లిం రెజిమెంట్ రద్దు చేశారు అన్న వార్తలో నిజం లేదు. మరియు, రద్దు చేయడానికి పోస్టులో చెప్పిన కారణాలు కూడా కల్పిత కథలు అని స్పష్టం అవుతుంది.
చివరిగా, భారత సైన్యంలో ‘ముస్లిం రెజిమెంట్’ అనే విభాగం అసలు ఎప్పుడూ లేదు. ఈ పేరుతో ప్రచారంలో ఉన్న కథనాలు అవాస్తవం.

created: August 4, 2022


text:
ఈ వీడియోలో అస్సాం నిరసనకారులు తమకు భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని నిరసన తెలపట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2021
వివరణ (OCTOBER 7, 2021):ఇదే వీడియోని ఇప్పుడు హిమంత బిస్వ శర్మ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక జరిగిన సంఘటనగా కూడా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఇటీవల జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు అస్సాంలో తమకు భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని కోరుతూ నిరసన చేస్తున్న కొందరు నిరసనకారులను పోలీసులు కొడుతున్న వీడియో అంటూ ఒక వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు అస్సాంలో భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని కోరుతూ నిరసన చేస్తున్న కొందరు నిరసనకారులను పోలీసులు కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో 2017లో అస్సాంలోని గోల్పారాలో తమని అక్రమ వలసదారులు లేదా ‘డి’ వోటర్ (డౌట్ ఫుల్  వోటర్) గా అస్సాం ప్రభుత్వం పరిగణించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ కొందరు ముస్లింలు నిరసన తెలపిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ వీడియోలో నిరసనకారులు తమకి భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని నిరసన తెలుపట్లేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ వీడియోకి సంబంధించి 2017లో వార్తలు ప్రచురించిన కొన్ని అస్సాంకి చెందిన ప్రాంతీయ వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం తమని అక్రమ వలసదారులు లేదా ‘డి’ వోటర్ (డౌట్ ఫుల్ వోటర్) గా అస్సాం ప్రభుత్వం పరిగణించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ అస్సాంలోని గోల్పారాలో  కొందరు ముస్లింలు నిరసన తెలపారు. ఐతే ఈ నిరసనలను అదుపులోకి తేవడానికి పోలీసులు కాల్పులు జరపగా ఈ కాల్పులలో యాకుబ్ అలీ అనే వ్యక్తి చనిపోయాడు. పోస్టులోని వీడియో ఈ నిరసనలకు సంబంధించిందే. ఈ వార్తా కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఈ ఘటనపై రాసిన కథనంలో ఎక్కడ కూడా నిరసనకారులు తమకి  భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని నిరసన తెలుపుతున్నట్టు రాయలేదు. పైగా మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు ఈ నిరసనలు ప్రభుత్వం వీరిని అక్రమ వలసదారులు లేదా ‘డి’ వోటర్ (డౌట్ ఫుల్ ఓటర్) గా పరిగణించడానికి వ్యతిరేకంగా జరిగినట్టు పేర్కొన్నాయి. ఈ కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి ఇండియాటుడే రాసిన కథనంలో నిరసనకారులు పట్టుకున్న బ్యానర్ పై తమని  ‘డి’ వోటర్ కింద పరిగణించడానికి వ్యతిరేకంగానే నిరసనలు తెలుపుతున్నట్టు రాసుందని పేర్కొంది.
‘డి’ వోటర్ :
అస్సాంలో నేషనల్ రిజిస్టర్ అఫ్ సిటిజన్స్ (NRC) రూపొందించే నేపథ్యంలో ఎవరికైతే తమ పౌరసత్వం నిరూపించుకోవడానికి సరైన ఆధారాలు లేవో వారిని ప్రభుత్వం ‘డి’ వోటర్ (డౌట్ ఫుల్ వోటర్) అనే ఒక క్యాటేగిరి కింద పరిగణిస్తుంది. ‘డి’ వోటర్ కింద పరిగణించిన వారు ఎన్నికల్లో వోట్ వేయడానికి మరియు ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడానికి అర్హులు కారు. ఫారినర్స్ ట్రిబ్యునల్ నుండి అన్ని అనుమతులు తెచ్చుకున్నాకే వీరిని NRCలో చేరుస్తారు. FACTLY ‘డి’ వోటర్ కి సంబంధించి వివరంగా రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో నిరసనకారులు తమకు భారత్ నుండి స్వాతంత్రం కావాలని నిరసన తెలపట్లేదు.


text:
ఫోటోలో ఉన్న అక్కాచెల్లెల్లు రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన సివిల్స్ పరీక్షలో ర్యాంకు సాధించారు, UPSCలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2019
రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక కుటుంబంలోని ముగ్గురు అక్కాచెల్లెల్లకు సివిల్స్ ర్యాంకు (UPSC) వచ్చిందని చెప్తూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, వాళ్ళ తండ్రి మరణించారని, తల్లి కూలీ చేసేదని పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాజస్తాన్ కు చెందిన ఒక కుటుంబం లోని ముగ్గురు అక్కాచెల్లెల్లు భారత సివిల్స్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో ర్యాంకు సాధించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో ఉన్న అక్కాచెల్లెల్లు రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన సివిల్స్ పరీక్ష (‘RAS’ – Rajasthan Administrative Service) లో ర్యాంకు సాధించారు, భారత సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్ష (UPSC- Civil Services Examination) లో కాదు. కావున పోస్ట్ లో సివిల్ సర్వీసెస్ (IAS) అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో కూడిన ‘Dainik Jagran’ ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. 2017 లో ప్రచురించిన ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా ఫోటోలో ఉన్న అక్కాచెల్లెల్లు రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన సివిల్స్ పరీక్ష (‘RAS’ – Rajasthan Administrative Service) లో ర్యాంకు సాధించినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ విషయానికి సంబంధించిన ఇంకో ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.  రాజస్తాన్ కి సంబంధించిన పరీక్షలో వాళ్ళు ర్యాంకులు సాధిస్తే, భారత సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్ష (UPSC- Civil Services Examination) లో రాజస్తాన్ నుండి ముగ్గురు అక్కాచెల్లెల్లు ర్యాంకులు సాధించినట్టు చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్న అక్కాచెల్లెల్లు రాజస్తాన్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన సివిల్స్ పరీక్షలో ర్యాంకు సాధించారు, భారత సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 27, 2019


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలు పెట్టి రోహింగ్యా ముస్లింలు హిందువులను చంపినవని ఆరోపిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 3, 2019
మయన్మార్ లో రోహింగ్యా ముస్లింలు అక్కడి హిందువులను క్రూరంగా చంపుతున్నారంటూ ఒక వార్తా పత్రిక రాసిన కథనం యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, కొంతమంది యువతులను హింసిస్తున్న మరియు  చంపిన  ఫోటోలను కూడా దానితో పాటు పెట్టి, అవి రోహింగ్యా ముస్లింలు హిందువులను చంపడానికి సంబంధించిన ఫోటోలు అంటూ ఆరోపిస్తున్నారు. పోస్టులో చేసిన ఆరోపణలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రోహింగ్యా ముస్లింలు హిందూ యువతులను క్రూరంగా చంపిన ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో పెట్టిన రెండు ఫోటోలు శ్రీలంక ఆర్మీ వారు ఆ దేశ యువతులను చంపినవి. మరొక ఫోటో, అక్రమ రవాణా కి గురై లండన్ లో లభించిన ఒక మహిళకి సంబంధించినది. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఫోటో-1:
ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ ఫోటో తప్పిపోయి బంధించబడిన ఒక యువతికి సంబంధించినదని చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ ఫోటో ని ‘Shutterstock’ వారి లైబ్రరీ లో కూడా చూడవచ్చు. ‘Evening Standard’ అనే వార్తా సంస్థ వారి కథనం ద్వారా, ఆ ఫొటోలో ఉన్నది అక్రమ రవాణా కి గురై లండన్ లో లభించిన ఒక మహిళ అని తెలుస్తోంది.
ఫోటో-2:
ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ ఫోటో శ్రీలంక ఆర్మీ వారు ఆ దేశ యువతిని చంపడంకి సంబంధించినదని చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ ఫోటోని మొట్టమొదటిసారిగా ‘Oodaru’ అనే ఒక న్యూస్ వెబ్సైటు డిసెంబర్ 1, 2010న శ్రీలంక ఆర్మీ వారి యుద్ధ నేరాల మీద రాసిన కథనంలో పెట్టినట్లుగా తెలుస్తోంది.
ఫోటో-3:
ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ ఫోటో శ్రీలంక ఆర్మీ వారు ఆ దేశ యువతిని చంపడానికి సంబంధించినదని చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ ఫోటోని మొట్టమొదటిసారిగా ‘Colombo Telegraph’ అనే ఒక వర్డ్ ప్రెస్ ఆర్టికల్ లో శ్రీలంక ఆర్మీ వారు ఆ దేశ యువతులను రేప్ చేసి క్రూరంగా చంపడం గురించి మార్చ్ 9, 2012న రాసిన కథనం లో లభించింది.
పోస్టులో ఉన్నమరొక ఫోటో గురించి వెతికినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన ఎటువంటి విశ్వసనీయ సమాచారం లభించలేదు.
చివరగా, సంబంధంలేని ఫోటోలు పెట్టి రోహింగ్యా ముస్లింలు హిందువులను చంపినవి అని ఆరోపిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 3, 2019


text:
ఇవి అయోధ్య రామ మందిరం భూమి పూజకి సంబంధించిన అలంకరణ మరియు లేజర్ షో వీడియోలు కావు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2020
05 ఆగస్టు 2020 న అయోధ్య లో రామ మందిరం యొక్క భూమి పూజ జరుతున్న సందర్భంగా, అయోధ్య కి సంబంధించిన వీడియోలని చెప్తూ రెండు వీడియోలను సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
అయోధ్య రామ మందిరం భూమి పూజకి సంబంధించిన అలంకరణ మరియు లేజర్ షో వీడియోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అయోధ్య రామ మందిరం భూమి పూజ సందర్భంగా అయోధ్య లోని అనేక ప్రదేశాలను అలంకరించిన మాట వాస్తవమే, కానీ పోస్ట్ చేసిన వీడియోలు పాతవి. అసలు అవి అయోధ్య కి సంబంధించిన వీడియోలు కూడా కావు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో 1: (ఆర్కైవ్డ్ )
వీడియోకి సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం ఫిబ్రవరి 2020 నుండి ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ ఆ అలంకరణ హైదరాబాద్ జియగూడ లోని శ్రీ రంగనాథ స్వామి దేవాలయానికి సంబంధించినట్టు చెప్తూ అలాంటి వీడియోనే మరొకటి జనవరి 2020 లోనే పోస్ట్ చేసాడు.
కొన్ని కీ-వర్డ్స్ తో గూగుల్ లో వెతకగా, ఆ అలంకరణ ని ‘వైకుంఠ ఏకాదశి 2020’ సందర్భంగా హైదరబాద్ లో చేసినట్టు తెలుస్తుంది. దానికి సంబంధించి ‘హెచ్ఎంటీవీ’ వారు టెలికాస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ అలంకరణ కి సంబంధించిన మరిన్ని వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్ చేసిన వీడియో అయోధ్య కి సంబంధించినది కాదు; హైదరబాద్ కి సంబంధించిన పాత వీడియో.
వీడియో 2: (ఆర్కైవ్డ్)
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి వెతకగా, ‘టీవీ9’ వారు కూడా ఆ లేజర్ షో వీడియో అయోధ్య లో భూమి పూజ సందర్భంగా తీసినట్టు పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారని తెలిసింది.
కానీ, అదే వీడియో కనీసం ఏప్రిల్ 2019 నుండి ‘LASER LIGHT SHOW ||  RAMNAVAMI ||2019’ అనే టైటిల్ తో యూట్యూబ్ లో ఉన్నట్టుగా తెలుస్తుంది. అలాంటి వీడియోనే మరొకటి ఒక యూసర్ యూట్యూబ్ లో 2019 లో అప్లోడ్ చేయగా, ఆ వీడియో గురించి ఒకరు కామెంట్స్ లో అడిగినప్పుడు, అది షహాద (మహారాష్త్ర) లో రామనవమి ర్యాలీ సందర్భంగా తీసినట్టు తెలిపాడు
కొన్ని కీ-వర్డ్స్ తో వెతకగా, ఒక మరాఠీ లోకల్ ఛానల్ కూడా 2019 లోనే ఆ లేజర్ షో షహాద (మహారాష్త్ర) లో రామనవమి ర్యాలీ కి సంబంధించినట్టు పోస్ట్ చేసిందని తెలుస్తుంది. కాబట్టి, ఈ వీడియో కూడా అయోధ్య కి సంబంధించింది కాదు.
అయితే, రామ మందిరం భూమి పూజ సందర్భంగా అయోధ్య లోని అనేక ప్రదేశాలను అలంకరించారని ‘ANI’ వారు రిపోర్ట్ చేసారు. దానికి సంబంధించిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. భూమి పూజ కి సంబంధించిన దృశ్యాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, హైదరాబాద్ మరియు షహాద (మహారాష్త్ర) కి సంబంధించిన పాత వీడియోలను అయోధ్య రామ మందిరం భూమి పూజకి సంబంధించిన వీడియోలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 5, 2020


text:
ఈ కృత్రిమ వేళ్ల ఫోటోలకు 2024 భారతదేశ సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు, ఈ వైరల్ ఫోటోలు జపాన్‌కు చెందినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2024
2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల నేపథ్యంలో బోగస్ ఓట్లు, రిగ్గింగ్ అంశాలపై సోషల్ మీడియాలో చాలా చర్చ సాగుతోంది. ఈ క్రమంలో దొంగ ఓట్లు వేసేందుకు నకిలీ చేతివేళ్లు సిద్ధం చేశారని అని చెప్తూ ఉన్న పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. దీనికి మద్దతుగా నకిలీ చేతివేళ్లను చూపిస్తున్న ఫోటో ఒకటి జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో దొంగ ఓట్లు వేసేందుకు కృత్రిమ చేతివేళ్లు సిద్దం చేశారు, దానికి సంబంధించిన ఫోటోలు.
ఫాక్ట్(నిజం): 2024 భారతదేశ సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఈ ఫోటోలోని కృత్రిమ చేతి వేళ్లకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. ఈ వైరల్ ఫోటోలు జపాన్ లో కృత్రిమ చేతివేళ్ల తయారీకి సంబంధించినవి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ పోస్టులో తెలిపినట్లుగా ఇటీవల ఇలాంటి ఏదైనా సంఘటన జరిగిందా? అని తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, ఎక్కడ ఇలా 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల కోసం నకిలీ కృత్రిమ చేతివేళ్లు తయారు చేసినట్లు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ మాకు దొరకలేదు. అయితే మార్చ్ 2017 ఉత్తర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్బంగా ఇలాంటి ఘటన ఒకటి రిపోర్ట్ చేస్తున్న ‘ఇండియా టుడే’ వార్తకథనం ఒకటి మాకు లభించింది.
ఈ క్రమంలోనే ఇదే క్లెయిమ్ తో ఇవే వైరల్ ఫోటోలు గతంలో కూడా  2019 ఎన్నికల సందర్బంగా వైరల్ అయినట్లు మాకు తెలిసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). భారత మాజీ ఎన్నికల కమిషనర్ డాక్టర్ ఎస్.వై ఖురేషీ 2017లో తనకు కూడా ఇలాంటి ఫొటోలు పంపారు అని ట్వీట్ చేశారు.
ఈ వైరల్ ఫోటోలకు సంబంధించిన మరింత సమచారం కోసం, గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే Deceptology అనే వెబ్సైట్ ‘How fake pinkies help Japanese gangsters’ అనే  శీర్షికతో వైరల్ ఫోటోలు నుంచి ఒక ఫోటోను రిపోర్ట్ చేస్తూ 2014లో ప్రచురించిన కథనం లభించింది. రొమ్ము క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్న రోగులకు సిలికాన్ శరీర భాగాలను లేదా తీవ్రమైన ప్రమాదాల్లో గాయపడిన వారికి కాళ్లు, చేతులను తయారు చేసే వైద్యుడి డాక్టర్ షింటారో హయాషి వివరాలను ఈ కథనం తెలుపుతుంది.
ఈ క్రమంలోనే 2019లో ఈ ఫోటోలు ఇదే  క్లెయింతో వైరల్ అయినప్పుడు దాన్ని డిబంక్ చేస్తూ AFP ఫాక్ట్ చెక్ పబ్లిష్ చేసిన కథనం ఒకటి లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం వైరల్ ఫోటోలోని పై ఫోటోని జపనీస్-అమెరికన్ జర్నలిస్ట్ అకికో ఫుజిటా యొక్క వ్యక్తిగత వెబ్‌సైట్ నుండి తీసుకోబడిందని. 16 డిసెంబర్ 2013న అకికో ఫుజిటా వెబ్‌సైట్ నందు ప్రచురించబడిన ఈ కథనం యొక్క ఆర్కైవ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ కథనం 2013లో ఏబీసీ న్యూస్ మీడియా ‘Prosthetic Fingers Help Reform Japan’s Feared Yakuza Gangsters’  అనే శీర్షికతో ప్రచురించిన కథనం ఆధారంగా పబ్లిష్ చేసినట్లు తెలిసింది.
జూన్ 2013లో ‘ABC‘ న్యూస్ వెబ్‌సైట్‌లో ప్రచురించబడిన కథనం ప్రకారం జపాన్‌లో,  యాకుజా సభ్యులు అంటే జపనీస్ మాఫియాలో సభ్యులు అని తెలుస్తుంది.ఈ నకిలీ వేళ్ళను జపాన్ కు చెందిన మాఫియా ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తూ ఉంటుంది. యాకూజా ముఠా సభ్యులు తాము చేసిన పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తంగా కొన్ని సార్లు తమ వేళ్లను తానే నరికి వేసుకుంటారు. వీళ్ళు మాఫియా నుంచి బయటకు వచ్చాక ఈ తెగిన చేతివేళ్లను బట్టి వీరు గతంలో మాఫియాలో ఉన్నారని గుర్తించి వీరికి ఎవరూ పని ఇవ్వరు. అలాంటి వారి ఎక్కువగా ఈ కృత్రిమ వేలును ఉపయోగిస్తారు ఇలాంటి వారి కోసం డాక్టర్ షింటారో హయాషి, సిలికాన్ ప్రొస్తెటిక్ చేతివేళ్లు తయారు చేస్తారు. ఈయన తాయారు చేసే కృత్రిమ వేళ్లు ఒక్కొక్కటి దాదాపు $3,000 ధర ఉంటుంది, క్లయింట్ యొక్క ఖచ్చితమైన చర్మం రంగుతో సరిపోలడానికి వేళ్లు జాగ్రత్తగా పెయింట్ చేయబడతాయి. హయాషి వ్యాపారంలో 5 శాతాన్ని మాజీ యాకుజా సభ్యులు కలిగి ఉన్నారు. ఈ సమాచారం బట్టి, జపనీస్ మాజీ-మాఫియా సభ్యుల కోసం సిద్ధం చేసిన కృత్రిమ వేళ్లను ఈ వైరల్ ఫోటో చూపిస్తున్నట్లు మనం నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, ఈ కృత్రిమ వేళ్ల ఫోటోలకు 2024 భారతదేశ సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు, ఈ వైరల్ ఫోటోలు జపాన్‌కు చెందినవి.


text:
అక్టోబర్ 2023లో వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేటకు చెందిన ఈ చిన్నారులు తప్పిపోయిన కొద్ది సేపటికే దొరికారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 7, 2024
వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేట విశ్వనాథ కాలనీకి చెందిన ఈ ఇద్దరు చిన్నారులు కిడ్నాప్ అయ్యారంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ ఫోటోను షేర్ చేయడం ద్వారా ఈ పిల్లలు వెతకి పట్టుకోవడంలో సహాయపడాలనే ఉద్దేశంతో ఈ వార్త/ఫోటో షేర్ అవుతుంది.  ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఈ  వార్తకు సంబంధించి నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేట విశ్వనాథ కాలనీకి చెందిన ఇద్దరు చిన్నారుల కిడ్నాప్ అయ్యారు.
ఫాక్ట్(నిజం): వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేటలో అక్టోబర్ 2023లో తప్పిపోయిన పిల్లలు ఇద్దరు కొంత సేపటికే దొరికారు. పోలీసులు కూడా ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించారు. పాత ఘటనకు సంబంధించిన వార్తను ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న పోస్టులో చెప్తున్నట్టు వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేటలో ఇద్దరు చిన్నారులు కిడ్నాప్ అయినట్టు అక్టోబర్ 2023లో కథనాలు (ఇక్కడ & ఇక్కడ) రిపోర్ట్ అయినప్పటికీ, ఆ పిల్లలు కొంతసేపటికే దొరికనట్టు మా రీసెర్చ్‌లో తెలిసింది. పైగా పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఆ పిల్లలు ఇద్దరు కిడ్నాప్ కాలేదు, కేవలం తప్పిపోయారు.
ఈ వార్తకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం వరంగల్ జిల్లాలోని అజామ్ జాహీ మిల్స్ కాలనీ పోలీసులను సంప్రదించగా, స్టేషన్ హౌస్ ఆఫీసర్ మాట్లాడుతూ శంభునిపేటలో పిల్లలు కిడ్నాప్ అయినట్టు పుకార్లు వ్యాపించింది నిజమేనని, కాకపోతే వాళ్ళు కిడ్నాప్ కాలేదని, తప్పిపోయారని, కొంత సేపటికే పక్క వీధిలో దొరికారని తెలిపారు. అలాగే ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎలాంటి కేసు నమోదు కాలేదని తెలిపారు.
ప్రస్తుతం ఈ వార్త/ఫోటోను షేర్ చేయడంలో ఎలాంటి దురుద్దేశం లేకపోయినప్పటికీ, ఇలా అప్రస్తుతంగా పాత ఘటనలకు సంబంధించిన వార్తలను షేర్ చేయడం ద్వారా ప్రజలు భయాందోళనలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
చివరగా, వరంగల్ జిల్లా శంభునిపేటకు చెందిన ఈ చిన్నారులు అక్టోబర్ 2023లో తప్పిపోయిన కొద్ది సేపటికే దొరికారు.

created: February 7, 2024


text:
ఇస్రోలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులకు భారత ప్రభుత్వం గత కొన్ని నెలలుగా జీతాలు అందజేయడం లేదంటూ జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2023
వివరణ (21 సెప్టెంబర్ 2023): చంద్రయాన్-3 యొక్క ముఖ్యమైన భాగాలను సరఫరా చేసిన హెవీ ఇంజనీరింగ్  కార్పొరేషన్ (HEC) ఉద్యోగులకు గత కొన్ని నెలలుగా జీతాలు అందలేదనే వార్త వైరల్ అవ్వడంతో, PIB ఫాక్ట్-చెక్ వారు స్పందిస్తూ, HEC గతంలో ఇస్రోకి కీలక భాగాలను సరఫరా చేసిందని, కానీ చంద్రయాన్-3 కోసం ఎటువంటి భాగాలను సరఫరా చేయలేదని స్పష్టం చేసింది. అలాగే, ఈ సంస్థ గత కొంత కాలంగా నష్టాలలో ఉండడం వల్ల కార్మికులకు, ఆఫీసర్లకు 14-18 నెలలుగా జీతాలు ఇవ్వడం లేదని భారీ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పార్లమెంటులో 11 ఆగస్టు 2023న జవాబిచ్చింది.
భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థలో (ఇస్రో) పనిచేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలకు, ఇతర ఉద్యోగులకు ప్రభుత్వం పది నెలలుగా జీతాలు ఇవ్వడం లేదంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం కావలిసిన 615 కోట్లను కేరళలోని రెండు కంపెనీలు ఖర్చుపెట్టాయని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఏడాదిన్నర పాటు జీతాలివ్వకపోయినా ఏ అడ్డంకులు లేకుండా ల్యాండ్ అయ్యే మిషన్‌ను తయారుచేసిన ఇంజనీర్లకు తమ అభినందనలంటూ మరికొందరు పోస్టులు పెడుతున్నారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇస్రోలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులకు ప్రభుత్వం పది నెలలుగా జీతాలు ఇవ్వడం లేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలకు ప్రతి నెల చివరి తారీఖు నాడు జీతాలు అందుతున్నాయని, ఇస్రో ఉద్యోగులకు ప్రభుత్వం జీతాలు ఇవ్వడం లేదంటూ సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది. చంద్రయాన్-3 లాంచ్ పాడ్ మరియు ఇతర ముఖ్యమైన భాగాలను తయారుచేసీన హెవి ఇంజనీరింగ్  కార్పొరేషన్ (HEC), తమ సంస్థలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులకు ఏడాదిపైగా నుండి జీతాలు అందజేయడంలేదని పలు వార్తా సంస్థలు 2023 జులై నెలలో రిపోర్ట్ చేశాయి. చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం ఇస్రోకు సహకరించిన అనేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో HEC ఒకటి. చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం కేరళకి చెందిన కంపెనీలు ప్రత్యక్షంగా ఖర్చు చేసినట్టు ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, చంద్రయాన్-3 లాంచ్ పాడ్ మరియు ఇతర ముఖ్యమైన భాగాలను తయారుచేసీన హెవి ఇంజనీరింగ్  కార్పొరేషన్ (HEC), తమ సంస్థలో పనిచేస్తున్న ఇంజనీర్లకు ఏడాదిపైగా నుండి జీతాలు అందజేయడంలేదని పలు వార్తా సంస్థలు 2023 జులై నెలలో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
HEC అనేది భారీ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఒక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ. చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం ఇస్రోకు సహకరించిన అనేక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో HEC ఒకటి.  గత మూడేళ్లుగా ఈ సంస్థ భారీ నష్టాలను చవిచూస్తున్న కారణంగా తమ ఉద్యోగులకు జీతాలు అందించలేక పోతున్నాయని ఈ రిపోర్టులలో తెలిపారు. HEC సంస్థకు ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల జీతాలకు ఎటువంటి సంబంధం ఉండదు. లార్సెన్ & టర్బో (L&T), హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL), భారత్ హెవి ఎలెక్ట్రికల్ లిమిటెడ్ (BHEL) మొదలగు సంస్థలు కూడా చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం ఇస్రోకు సహకరించాయి.
ఇస్రో ఉద్యోగులకు 3 నెలలుగా జీతాలు పొందడం లేదని బిగ్ బాస్ పూర్వపు కంటిస్టంట్ టెహసీన్ పూనావల ఒక పాడ్ కాస్ట్ ఇంటర్వ్యూలో చేసిన వ్యాఖ్యలకు సంబంధించి ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) 16 ఆగస్టు 2023 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలకు ప్రతి నెల చివరి తారీఖు నాడు జీతాలు అందుతున్నాయని, ఇస్రో ఉద్యోగులకు ప్రభుత్వం జీతాలు ఇవ్వడం లేదంటూ సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని PIB తమ  ట్వీట్లో స్పష్టం చేసింది.
.@tehseenp claims that ISRO scientists haven't received salaries for the last 3 months#PIBFactCheck
✔This claim is #Fake
✔@isro scientists get their monthly salary on last day of every month pic.twitter.com/RHa81wt2cy
PIB ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల జీతాలకు సంబంధించి ఇచ్చిన ఈ స్పష్టతను  పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.  చంద్రయాన్-3 ప్రయోగానికి మొత్తంగా 615 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు అయ్యిందని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. కేరళకు చెందిన 26 ప్రైవేట్ కంపనీలు తయారు చేసిన అనేక ముఖ్యమైన భాగాలను చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం ఉపయోగించారని కేరళ పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పి రాజీవ్ ఇటీవల పేర్కొన్నారు. కానీ, చంద్రయాన్-3 ప్రయోగం కోసం కేరళకి చెందిన కంపెనీలు ప్రత్యక్షంగా ఖర్చు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు.
చివరగా, ఇస్రోలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులకు భారత ప్రభుత్వం గత కొన్ని నెలలుగా జీతాలు అందజేయడం లేదంటూ జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు.


text:
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కుటుంబం ఇస్లామిక్ వంశానికి చెందింది అంటూ చిట్టిబాబు అనే వ్యక్తి చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 8, 2023
“నెహ్రు ఫ్యామిలీ పై చిట్టిబాబు… ”, అని చెప్తూ చిట్టిబాబు అనే వ్యక్తి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కుటుంబపై వివిధ ఆరోపణలు చేస్తున్న వీడియోని కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. వీడియోలో నెహ్రూ కుటుంబంపై చిట్టిబాబు చేసిన వివిధ ఆరోపణల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నెహ్రూ కుటుంబం ఇస్లామిక్ వంశానికి చెందింది; ఇందిరా గాంధీ భర్త కూడా ఒక ముస్లిం.
ఫాక్ట్: వీడియోలో నెహ్రూ కుటుంబపై చిట్టిబాబు చేసిన ఆరోపణలకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఇంతకముందు ఇవే ఆరోపణలు ఎం.ఓ.మథాయ్ తన ఆత్మకథలో రాసినట్టు కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయగా, ఎం.ఓ.మథాయ్ తన పుస్తకాలలో అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదని తెలిసింది. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియోలో నెహ్రూ కుటుంబపై చిట్టిబాబు వివిధ ఆరోపణలు చేసాడు. వాటిలో కొన్ని  ఆరోపణలకు సంబంధించి అసలు విషయాలు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అసలు తండ్రి మోతిలాల్ నెహ్రూ కాదా?
భారత పార్లమెంట్ డిజిటల్ లైబ్రరీ వెబ్సైటులో ఉన్న పుస్తకాల్లో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తల్లిదండ్రుల పేర్లు స్వరూప్ రాణి , మోతిలాల్ నెహ్రూ అని చూడవచ్చు. ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ వెబ్‌సైట్‌లో, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1889 లో మోతీలాల్ మరియు స్వరూప్ రాణి తుసు దంపతులకు జన్మించినట్లు చూడవచ్చు. అలాగే, నెహ్రూ యొక్క ఆత్మకథలో (టువర్డ్ ఫ్రీడమ్)  తల్లిదండ్రుల పేర్లు ‘పండిట్ మోతీలాల్ నెహ్రూ’ మరియు ‘స్వరూప్ రాణి నెహ్రూ’గా ఇవ్వబడ్డాయి (పుస్తకం యొక్క ఆర్కైవ్ చేసిన టెక్స్ట్ వెర్షన్ ఇక్కడ చదవవచ్చు).
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తన ఆత్మకథలో తన పూర్వీకుడు రాజ్ కౌల్ తన కుటుంబ శ్రేణికి ‘నెహ్రూ’ (నహర్ నుండి, ఒక కాలువ) అనే పేరు పెట్టారు అని రాశారు. రాజ్ కౌల్ కూడా ముస్లిం కాదని, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యొక్క తాత పేర్లలో ‘పండిట్’ మరియు ‘నెహ్రూ’ ఉన్నాయని గమనించాలి. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తాత పేరు ‘పండిట్ గంగా ధార్ నెహ్రూ’. అంతేకాదు, నెహ్రూ తన యొక్క ఆత్మకథలో, తన కుటుంబం 1857 తిరుగుబాటు తరువాత కాశ్మీర్‌కు కాకుండా ఆగ్రాకు వలస వెళ్లిందని రాశారు.
ఇందిరా గాంధీ భర్త పేరు ఫిరోజ్ ఖాన్ మరియు అతనొక ముస్లిం?
ఇందిరా గాంధీ భర్త పేరు ఫిరోజ్ ఖాన్ కాదు, అతని పేరు ఫిరోజ్ గాంధీ. ఫిరోజ్ గాంధీ రెండు సార్లు లోక్ సభ ఎన్నికల్లో గెలిచి 1952 మరియు 1957 లో పార్లమెంట్ సభ్యునిగా పనిచేసాడు. పార్లమెంట్ సభ్యుల లిస్టులో కూడా అతని పేరు ఫిరోజ్ గాంధీ అనే ఉంది.
ప్రముఖ చరిత్రకారుడు రామ్ చంద్ర గుహ తన పుస్తకం “ఇండియా ఆఫ్టర్ గాంధీ”లో ఫిరోజ్ గాంధీ ఒక పార్సీ అని తెలిపాడు. “ఫిరోజ్ గాంధీ కూడా నెహ్రూ సొంత పట్టణమైన అలహాబాద్ కు చెందినవాడు. అతను ఒక పార్సీ, మొదట తన ఇంటిపేరు ‘ఘండీ’ (Ghandy) అని ఉండేది. అయితే, యువకుడిగా జాతీయోద్యమంలో చేరిన తరువాత, మహాత్మా గాంధీ కి అనుగుణంగా స్పెల్లింగ్ ను మార్చాడు”, అని తెలిసింది.
తాను అనుకోకుండా హిందువుగా పుట్టానని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అన్నాడా?
ఆ వ్యాఖ్య చేసింది నెహ్రూ కాదు. మొదటిసారి ఆ వ్యాఖ్యలు చేసింది ఎన్.బి.ఖారె అనే ఒక హిందూ మహా సభ నాయకుడు; ఆయన 1959 లో తాను రాసిన ‘The Angry Aristocrat’ ఆర్టికల్లో, నెహ్రూ తన ఆత్మకథలో ఆ వ్యాఖ్యలు చేసాడు అని రాసాడు. కానీ, నెహ్రూ ఆత్మకథలో అలాంటి వ్యాఖ్యలు ఏవీ కనిపించలేదు. ‘Deccan Chronicle’ పత్రిక కూడా ఆ కోట్‌ను తాము నెహ్రూకు తప్పుగా ఆపాదించామని ఒక సవరణని విడుదల చేసింది. అది ఎన్.బి.ఖారె చేసిన ఆరోపణ అని వారు అందులో పేర్కొన్నారు.
అంతేకాక, కాంగ్రెస్ నాయకుడు, శశి థరూర్ కూడా తాను నెహ్రూ గురించి రాసిన పుస్తకం ‘Nehru: The Invention of India’ లో ఆ కోట్ గురించి ప్రస్తావిస్తూ అది నెహ్రూని కించ పరచడానికి ఎన్.బి.ఖారె చేసిన తప్పుడు ఆరోపణ అని, కానీ అది నెహ్రూకి నిజమైన నివాళి అని పేర్కొన్నాడు.
ఇంతకముందు నెహ్రూ కుటుంబపై ఇవే ఆరోపణలు ఎం.ఓ.మథాయ్ తన ఆత్మకథలో రాసినట్టు కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయగా, ఎం.ఓ.మథాయ్ తన పుస్తకాలలో అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదని తెలిసింది. ఈ విషయాలపై  FACTLY ఇంతకుముందు మరింత వివరంగా రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు. అంతేకాదు, పోస్ట్‌లోని వీడియోలో చెప్పిన మైనారిటీల లెక్కలు కూడా తప్పే. ఆ లెక్కలకి సంబంధించి ఇంతకముందు FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కుటుంబం ఇస్లామిక్ వంశానికి చెందింది అంటూ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలకు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: February 8, 2023


text:
ఎర్రబెల్లి, కేసీఆర్ కి వ్యతిరేకంగా చేసిన వ్యాఖ్యలు టీఆర్ఎస్ లో చేరక ముందు చేసినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 24, 2019
ఆర్టీసీ సమ్మె విషయంలో సొంత మంత్రి అయిన ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు కూడా ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ని వ్యతిరేకిస్తున్నాడని చెప్తూ ఒక వీడియోని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కేసీఆర్ పై సొంత మంత్రే (ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు) వ్యతిరేక గళం.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2015 లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ లో చేరకముందు ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు మాట్లాడిన వీడియోని పెట్టి, తాజాగా ఆర్టీసీ సమ్మె విషయంలో కేసీఆర్ ని ఎర్రబెల్లి వ్యతిరేకిస్తున్నట్టుగా తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
వీడియో లో V6 ఛానల్ తో ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు మాట్లాడుతున్నట్టు చూడొచ్చు. కావున, యూట్యూబ్ లో ‘Dayakar V6’ అని సెర్చ్ చేయగా, పోస్ట్ లోని వీడియోతో ఉన్న ఒక V6 వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది.  V6 వారు యూట్యూబ్ లో పెట్టిన వీడియోని చూస్తే, పోస్ట్ లోని వీడియో 2015 లో తీసినట్టుగా తెలుస్తుంది. 2015 లో ఆర్టీసీ వాళ్ళ డిమాండ్ల గురించి ఎర్రబెల్లి మాట్లాడినదానికి, ఇప్పుడు మాట్లాడుతున్నదానికి తేడా చూపిస్తూ V6 వారు వీడియో పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు.
ఎర్రబెల్లి దయాకర్ రావు 2016 లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ లో చేరాడు. అంటే, తాను టీఆర్ఎస్ పార్టీ లో చేరక ముందు చేసిన వ్యాఖ్యల వీడియోని పెట్టి, ఇప్పుడు మంత్రిగా కేసీఆర్ ని వ్యతిరేకిస్తున్నాడని ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, టీఆర్ఎస్ లో చేరక ముందు ఎర్రబెల్లి చేసిన వ్యాఖ్యలను పెట్టి, ఇప్పుడు కేసీఆర్ కి వ్యతిరేకంగా వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నట్టుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 24, 2019


text:
ఇటీవల విడుదలైన ఉప ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించిన ఈ వివరాలు తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 3, 2021
ఇటీవల దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన 29 అసెంబ్లీ, 3 లోక్‌సభ స్థానాల ఉప ఎన్నికల ఫలితాలు విడుదలైనాయి. ‘ఐతే ఉపఎన్నిక జరిగిన అసెంబ్లీ స్థానాలలో 6 NDA సిట్టింగ్ స్థానాలు కాగా, ఈ ఎన్నికల్లో NDA 15 (+9) స్థానాలు గెలుచుకుందని. అదేవిధంగా UPA 11 సిట్టింగ్ స్థానాల నుండి 8 (-3)కి పడిపోయిందని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల ఉపఎన్నిక జరిగిన అసెంబ్లీ స్థానాలలో 6 NDA సిట్టింగ్ స్థానాలు కాగా, ఇప్పుడు NDA 15 (+9) స్థానాలు గెలుచుకుంది; అదేవిధంగా UPA 11 సిట్టింగ్ స్థానాల నుండి 8 (-3)కి పడిపోయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): దేశవ్యాప్తంగా ఉపఎన్నిక జరిగిన 29 అసెంబ్లీ స్థానాలలో NDAవి 12 సిట్టింగ్ స్థానాలు కాగా, విడుదలైన ఫలితాలలో NDA మొత్తం 15 స్థానాలలో విజయం సాధించింది. గతంతో పోల్చుకుంటే తమ సీట్ల సంఖ్యలో అధనంగా మూడు సీట్లు పెంచుకుంది. అలాగే 29 అసెంబ్లీ స్థానాలలో UPAవి 9  సిట్టింగ్ సీట్లు కాగా, విడుదలైన ఫలితాలలో UPA కేవలం 8 స్థానాలలోనే గెలుపొందింది, గతంతో పోల్చుకుంటే తమ సీట్ల సంఖ్యలో ఒక సీటు తగ్గింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవలి ఉపఎన్నిక జరిగిన 29 అసెంబ్లీ స్థానాల, 3 లోక్‌సభ స్థానాల ఫలితాలు విడుదలైయ్యాయి. నాగాలాండ్‌లోని ఒక్క అసెంబ్లీ స్థానం పోటీ లేకుండా భర్తీ చేయబడింది. ఫలితాలు విడుదలైన ఈ స్థానాలలో UPA, NDA గెలిచిన సీట్ల వివరాలు కింద చూడొచ్చు.
అసెంబ్లీ స్థానాల ఉప ఎన్నికల్లో NDA ఫలితాలు:
ఈ 29 అసెంబ్లీ స్థానాలలో 12 NDA (BJP+ మిత్రపక్షాలు) సిట్టింగ్ స్థానాలు కాగా, విడుదలైన ఫలితాల ప్రకారం NDA 15 స్థానాలలో విజయం సాధించింది. గతంతో పోల్చుకుంటే తమ సీట్ల సంఖ్యలో అధనంగా మూడు సీట్లు పెంచుకుంది. ఈశాన్య రాష్ట్రాలలో జరిగిన అన్ని స్థానాలను బిజెపి మరియు వాటి మిత్రపక్షాలే గెలుచుకున్నాయి.
అసెంబ్లీ స్థానాల ఉప ఎన్నికల్లోUPA ఫలితాలు:
ఉపఎన్నిక జరిగిన29 అసెంబ్లీ స్థానాలలో 9 UPA సిట్టింగ్ సీట్లు. విడుదలైన ఫలితాల ప్రకారం 29 అసెంబ్లీ స్థానాలలో UPA కేవలం 8 స్థానాలలోనే గెలుపొందింది, అంటే UPA సీట్ల సంఖ్య 9 నుండి 8 (-1)కి పడిపోయింది. NDA మరియు UPA గెలిచినవి తీసేస్తే మిగిలనవి ఆయా ప్రాంతాల్లోని ప్రాంతీయ పార్టీలు గెలుచుకున్నాయి.
లోక్‌సభ స్థానాల ఉప ఎన్నికల్లో NDA ఫలితాలు:
దేశవ్యాప్తంగా మండి (హిమాచల్ ప్రదేశ్), ఖండ్వ (మధ్యప్రదేశ్), దాద్రా అండ్ నగర్ హవేలీ, 3 లోక్‌సభ స్థానాలకు ఉప ఎన్నికలు జరిగాయి, ఇందులో 2 NDA సిట్టింగ్ స్థానాలు. ఐతే 3 స్థానాలకు విడుదలైన ఫలితాలలో NDA కేవలం ఒక్క దాంట్లోనే విజయం సాధించింది. అంటే NDA సీట్ల సంఖ్య 2 నుండి 1కి పడిపోయింది.
లోక్‌సభ స్థానాల ఉప ఎన్నికల్లో UPA ఫలితాలు:
ఉపఎన్నిక జరిగిన 3 లోక్‌సభ స్థానాలలో UPAకి ఇంతకు ముందు ఒక్క స్థానంలో కూడా ప్రాతినిధ్యం లేదు. కాని ఉపఎన్నిక ఫలితాలలో UPA రెండింటిలో విజయం సాధించింది. మండి స్థానాన్ని కాంగ్రెస్, దాద్రా అండ్ నగర్ హవేలీ స్థానాన్ని శివసేన గెలుచుకున్నాయి. అంటే UPA సీట్ల సంఖ్య 0 నుండి 2కి పెరిగింది.
చివరగా, ఇటీవల విడుదలైన ఉప ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించిన ఈ వివరాలు తప్పు.

created: November 3, 2021


text:
PEW రీసెర్చ్ సంస్థ వెల్లడించినట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ఈ భారత దేశ ముస్లిం మరియు హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు గణాంకాలు ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2023
PEW రీసెర్చ్ సంస్థ ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదికలో భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 24 శాతమనీ, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు 0.24 శాతమని పేర్కొన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 24 శాతమని, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు 0.24 శాతమని PEW రీసెర్చ్ సంస్థ ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదికలో తెలిపింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): అమెరికాకు చెందిన PEW రీసెర్చ్ సంస్థ 2023 ఫిబ్రవరి నెలలో విడుదల చేసిన ఒక రిపోర్టులో భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 2.4 ఉందని, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు 1.9 ఉందని పేర్కొంది. 2019-21 సర్వేకి ముందు మూడు సంవత్సరాలలో, దేశంలో ముస్లిం మతస్థుల సంతానోత్పత్తి రేటు అత్యధికంగా 2.36 ఉందని, హిందూ సంతానోత్పత్తి రేటు 1.94 అని, బౌద్ధ మరియు నియో-బౌద్దుల సంతానోత్పత్తి రేటు అతి తక్కువగా 1.39 ఉందని NFHS 2019-21 సర్వే నివేదికలో తెలిపారు. భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 24 ఉందని, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు కేవలం 0.24 ఉందని PEW రీసెర్చ్ సంస్థ వెల్లడించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, భారత దేశంలోని వివిధ మతస్థుల సంతానోత్పత్తి రేటు వివరాలను తెలుపుతూ PEW రీసెర్చ్ సంస్థ 09 ఫిబ్రవరీ 2023 నాడు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. భారత జనాభా చైనా జనాభాను అధిగమిస్తుందని ఐక్యరాజ్య సమితి (United Nations) అంచనా వేసిన నేపథ్యంలో, భారత దేశ జనాభాకు సంబంధించిన కీలక విషయాలను ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
భారత్  చైనా జనాభాను అధిగమిస్తుందని అంచనా వేయడానికి భారత సంతానోత్పత్తి రేటు కూడా ఒక ముఖ్య కారణమని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. చైనా దేశంలో సంతానోత్పత్తి రేటు 1.2, అమెరికాలో 1.6 ఉంటే, భారత దేశంలో సంతానోత్పత్తి రేటు 2.0 ఉందని, అంటే భారత దేశంలో ఒక మహిళ సగటున ఇద్దరు పిల్లలకి జన్మనివ్వగలుగుతుందని ఈ నివేదికలో తెలిపారు. PEW రీసెర్చ్ సంస్థ విడుదల చేసిన ఈ నివేదికలో భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 2.4 ఉందని, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు 1.9 ఉందని పేర్కొంది.
నేషనల్ ఫ్యామిలీ హెల్త్ సర్వే (NFHS), 2019-21 నివేదిక ఆధారంగా భారత దేశ సంతానోత్పత్తి రేటు వివరాలను ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేశామని PEW రీసెర్చ్ సంస్థ తెలిపింది. NFHS పబ్లిష్ చేసిన తాజా నివేదికలో, 2019-21 సర్వేకి ముందు మూడు సంవత్సరాలలో దేశంలో ముస్లిం మతస్థుల సంతానోత్పత్తి రేటు అత్యధికంగా 2.36 ఉందని, హిందూ సంతానోత్పత్తి రేటు 1.94 అని, బౌద్ధ మరియు నియో-బౌద్దుల సంతానోత్పత్తి రేటు అతి తక్కువగా 1.39 ఉందని తెలిపారు. ఈ విషయాలను రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు కూడా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి.
ఐక్యరాజ్య సమితి విడుదల చేసిన తాజా నివేదికలో భారత దేశం ప్రపంచంలోనే అత్యంత జనాభా కలిగిన దేశంగా ప్రకటించింది. భారత జనాభా 142.86 కోట్లు కాగా చైనాలో 142.57 కోట్లు ఉన్నట్లు ఐక్యరాజ్య సమితి జనాభా విబాగం (UNFPA) అంచనా వేసింది. భారత సంతానోత్పత్తి రేటు 2.0 అని ఐక్యరాజ్య సమితి కూడా తమ నివేదికలో స్పష్టం చేసింది.
చివరగా, భారత దేశంలో ముస్లింల సంతానోత్పత్తి రేటు 24 ఉంటే, హిందువుల సంతానోత్పత్తి రేటు కేవలం  0.24 ఉందని PEW రీసెర్చ్ సంస్థ వెల్లడించలేదు.