text:
भारत के अर्धसैनिक बलों (सशस्त्र सैन्य बल) को जानें - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 25, 2016
The Central Armed Police Forces ( commonly referred to as Paramilitary forces) play an important role in border security as well as internal security. Along with the Defence Establishment, they play an important role in National Security. This video is an effort to explain the role played by the Seven Central Armed Police Forces that come under the Ministry of Home Affairs.
This video is made in association with Inshorts, India’s highest rated news app. You can download the Inshorts app on Play Store & App Store

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
అక్షరాస్యతలో తెలంగాణ స్థానం బీహార్ కన్నా హీనం కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2019
కొంత మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్  ఒక వార్తా పత్రిక  ‘అక్షరాస్యతలో అట్టడుగున బీహార్ రాష్ట్రం, తర్వాతి  స్ధానంలో తెలంగాణ’ అంటూ ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ యొక్క క్లిప్ తో ఒక పోస్ట్ చేశారు. ఆ పోస్ట్ లో  ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
బీహార్ కన్నా హీనం..అక్షరాస్యతలో తెలంగాణ స్థానం.
పోస్ట్ చేసిన ఆర్టికల్ లో బీహార్-2011 అక్షరాస్యత శాతం మరియు తెలంగాణ ప్రభుత్వ వెబ్సైటు లో ఉన్న  అక్షరాస్యత శాతాన్ని లను పరిగణలోకి తీసుకున్నారు. అలా తీసుకున్నా అక్షరాస్యతలో చివరి స్థానంలో  బీహార్ రాష్ట్రం ఉండగా, దాని ముందు స్ధానంలో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఉంది. వార్తా పత్రిక లో ఉన్నదానికి రివర్స్ లో క్లెయిమ్ ఉంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఆర్టికల్ కోసం వెతికినప్పుడు  అది “నవ తెలంగాణ” వారు అక్టోబర్ 15,2018 న ప్రచురించినది  అని తెలిసినది. ఆ ఆర్టికల్ లో వివిధ రాష్ట్రాల అక్షరాస్యత గురుంచి చెప్తూ, తెలంగాణ ప్రస్తావన ఉంటుంది. 2011 సెన్సస్ సమయానికి తెలంగాణ రాష్ట్రం లేనందున, అధికారిక సెన్సస్ వెబ్సైటు లో తెలంగాణ గురుంచి ఉండదు. కాబట్టి, తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డ తర్వాత రాష్ట్ర  ప్రభుత్వం అధికారిక లెక్కలు  ప్రచురించింది. దాని ప్రకారం 2011 సెన్సస్ నాటికి తెలంగాణ అక్షరాస్యత శాతం 66.54%.
అలాగే,  సెన్సస్- 2011 ప్రకారం బీహార్ రాష్ట్రం 63.82 అక్షరాస్యత శాతం తో అట్టడుగు స్థానంలో నిలవగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 66.95 అక్షరాస్యత సంఖ్య తో చివరి నుండి రెండవ స్థానంలో నిల్చింది .  కాబట్టి 2011 లెక్కల ప్రకారం బీహార్ కంటే తెలంగాణ అక్షరాస్యత శాతం  ఎక్కువ .
అదే విషయాన్నీ నవ తెలంగాణ రాసిన ఆర్టికల్ లో తెలంగాణ రాష్టం చివరి నుండి రెండవ స్థానంలో ఉందని పేర్కొన్నారు. కానీ పోస్ట్ లో మాత్రం తెలంగాణ అక్షరాస్యత బీహార్ కంటే హీనం అని తిప్పి రాసారు.
అదే కాదు, 2011 సెన్సస్ లెక్కల ప్రకారం ఉన్న అక్షరాస్యత  శాతం ప్రస్తుత ప్రభుత్వ వైఫల్యంగా చూపిస్తున్నారు. చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు 2011 లెక్కల ప్రకారం తెలంగాణ అక్షరాస్యత శాతం బీహార్ కంటే హీనం కాదు. అలానే, ఆ లెక్కలు 2011 కి సంబందించినయి, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ హయాంకి సంబందించిన లెక్కలు కాదు.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
‘అత్యాచారం మా సంస్కృతిలో ఉంది’ అని బీజేపీ ఎంపీ కిరణ్ ఖేర్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2019
‘అత్యాచారం మా సంస్కృతిలో ఉంది. ఆటోలో ముగ్గురు మగవాళ్ళున్నప్పుడు ఆడపిల్ల ఆ ఆటోలో ఎక్కితే అత్యాచారం కాకుండా ఉంటదా’ అని కిరణ్ ఖేర్ అన్నట్లుగా కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్టు లు పెడ్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘అత్యాచారం మా సంస్కృతిలో ఉంది. ఆటోలో ముగ్గురు మగవాళ్ళున్నప్పుడు ఆడపిల్ల ఆ ఆటోలో ఎక్కితే అత్యాచారం కాకుండా ఉంటదా’ అని కిరణ్ ఖేర్ అన్నారు.
కిరణ్ ఖేర్ చండీగఢ్ లో ఒక యువతిని ఆటో డ్రైవర్ రేప్ చేసిన సందర్భంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను మార్చి కొంతమంది తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. పోస్టులో పెట్టిన వ్యాఖలను కిరణ్ ఖేర్ చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
కిరణ్ ఖేర్ పైన పోస్టులో పెట్టిన వ్యాఖ్యలు చేసిందా అని వెతికినప్పుడు, ‘ANI News’ వారు ప్రచురించిన ఒక కథనం లభించింది. అందులో కిరణ్ ఖేర్ అత్యాచారాల గురించి మాట్లాడుతూ ‘ఇలాంటి సంఘటనలు ఎప్పటి నుంచో జరుగుతున్నాయి. మనుషుల మనస్తత్వం మారితేనే పరిస్థితుల్లో మార్పును తెస్తుంది. సమాజంలో మార్పు ఒక కుటుంబం నుండే మొదలవుతుంది” అని అన్నారని తెలిసింది. హర్యానాలో పెరుగుతున్న రేప్ ల సంఖ్య గురించి 2018లో కిరణ్ ఖేర్ మాట్లాడుతున్నప్పుడు ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్లుగా ఈ వీడియో లో చూడవచ్చు.
పైన పోస్టులో ఉన్న కిరణ్ ఖేర్ ఫోటో ఆధారంగా వెతికినప్పుడు, కిరణ్ ఖేర్ 2017లో చండీగఢ్ లో ఒక యువతిని ఆటోడ్రైవర్ అత్యాచారం చేసిన సందర్భంలో ‘ANI News’ తో మాట్లాడినప్పటిదని తెలిసింది. దీనికి సంబంధించి ట్విట్టర్ అడ్వాన్స్ సెర్చ్ చేసిన్నప్పుడు, ‘ANI’ వారు పెట్టిన ట్వీట్ లభించింది.
#WATCH BJP MP Kirron Kher says ‘she (Chandigarh rape victim) should not have boarded the auto rickshaw when she saw three men sitting in it’ (29.11.17) pic.twitter.com/Daqe95rTIO
అందులో ఉన్న వీడియోలో కిరణ్ ఖేర్ “ఆమె (చండీగడ్ అత్యాచార బాధితురాలు) ఆటోలో ముగ్గురు పురుషులు కూర్చొని ఉండటాన్ని చూసినప్పుడు ఆమె భద్రతరిత్యా అందులో ఎక్కకుండా ఉండాల్సింది” అని వ్యాఖ్యానించారు. అంతేగానీ, ఆటోలో ముగ్గురు మగవాళ్ళున్నప్పుడు ఆడపిల్ల ఆ ఆటోలో ఎక్కితే అత్యాచారం కాకుండా ఉంటదా అని అనలేదు. అంతకుముందు కూడా కిరణ్ ఖేర్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలపై వివాదం జరిగినప్పుడు, తాను ఆ వ్యాఖ్యలను ప్రస్తుతం సమాజంలో పరిస్థితులు బాగాలేనందున కేవలం మహిళల భద్రత దృష్టిలో పెట్టుకుని మాత్రమే ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్లుగా వివరణ ఇచ్చారు.
చివరగా, ‘అత్యాచారం మా సంస్కృతిలో ఉంది’ అని బీజేపీ ఎంపీ కిరణ్ ఖేర్ అనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అది ఆకాశం నుంచి భూమి మీదకు పడుతున్న నీటి ధార కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 28, 2019
దక్షిణాఫ్రికాలోని టోగో  దగ్గర ఆకాశం నుంచి భూమి మీదకు ఒకే ప్రదేశంలో బిందెలోనుంచి నీళ్లు పోసిన్నట్టు ధార పడింది అని, దేవుడు ఉన్నాడు అనడానికి ఇంత కంటే నిదర్శనం ఇంకేం కావాలి అని ఒక వీడియో ని చాలా మంది ఫేసుబుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు.
దక్షిణాఫ్రికాలోని టోగో  దగ్గర ఆకాశం నుంచి భూమి మీదకు ఒకే ప్రదేశంలో బిందెలోనుంచి నీళ్లు పోసిన్నట్టు ధార పడింది. దేవుడు ఉన్నాడు అనడానికి ఇంత కంటే నిదర్శనం ఇంకేం కావాలి
అది ఆకాశం నుంచి భూమి మీదకు పడుతున్న  నీటి ధార కాదు. కింది నుంచే పగిలిన పైప్ వల్లనో, లేదా ఒక ‘హాట్ స్పీరింగ్’ నుంచి ఎగిరి పడుతున్న నీళ్లు. ఇటువంటి వీడియో లు 2015 నుంచి చెలామణీ లో ఉన్నాయి. కాబట్టి పోస్టులో చెప్పింది నిజం కాదు.
ఇటువంటి వీడియో లు 2015 నుంచి యూట్యూబ్ లో , వేరే సోషల్ మీడియా సైట్లలో చెలామణీ లో ఉన్నాయి. కొంత మంది ఇది దక్షిణాఫ్రికా లోని టోగో లో జరిగింది అని, ఇంకొంత మంది వియత్నాం లో జరిగింది అని, మరి కొంత మంది చైనా లో జరిగింది అని,  ఇంకొంత మంది ఎక్కడో ఇస్లామిక్ దేశంలో జరిగింది అని 2015 నుంచి  ప్రచారం చేస్తున్నారు.
అందరు ఇది దేవుని మహిమ తో జరిగింది అని, దేవుడు ఉన్నాడు అని చెప్పడానికి ఇంతకంటే నిదర్శనం ఏముంటుంది అని ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోలోని కీ ఫ్రేమ్స్ ని  మనం ఇన్విడ్ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా  తీసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, పైన చెప్పిన వీడియోలన్నీ  వస్తాయి. ఆ వీడియోలను ఫ్రేమ్ల వారీగా చూస్తే, వేరు వేరు టైం లలో ఆ ధార యొక్క అంచును  చూడొచ్చు. మేఘాలు ఉండడం వల్ల ఆకాశం నుండి వచ్చినట్టుగా కనిపిస్తుంది.
ఇంకొన్ని  ఫ్రేమ్ లలో కింది నుంచి ప్రెషర్ తో వస్తున్న నీళ్లను కూడా చూడొచ్చు. కాబట్టి, అసలు ఇవి ఆకాశం నుండి వచ్చే నీళ్లు కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.  అంతే కాదు, ఇటువంటి ఒక వీడియో ఘానా దేశంలో కూడా ప్రచారం ఐంది. ఘానా కి చెందిన ఒక రిపోర్టర్ దీన్ని ఘానా వాటర్ కంపెనీ పైప్ లైన్ పగలడం వాళ్ళ వచ్చే ధార అని ప్రూవ్ చేసి వీడియో పెట్టాడు. అదే వీడియోని వేరే  యాంగిల్  లో కూడా తీసి పెట్టాడు.
చివరగా, అసలు ఇది ఆకాశం నుంచి వచ్చే ధార కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. కాబట్టి దేవునికి ఈ ధారకు సంబంధం లేదు. స్నోప్స్ అనే అమెరికా ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ కూడా దీన్ని ఇంతకు ముందు వెరిఫై చేసి తప్పు అని చెప్పింది.


text:
అది చర్చి కమిటీ సభ్యత్వం గురించి చర్చి పాస్టర్ కీ, వేరే వ్యక్తికి మధ్య జరిగిన గొడవ కి సంబంధించిన వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 10, 2019
పాస్టర్ అత్యాచారం చేసినందుకు చర్చి లో అతన్ని ఒక వ్యక్తి కొడుతున్నాడంటూ వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
తన తల్లి ఓంటరిగా చర్చికి వచ్చి ప్రార్ధన చేస్తున్న సమయంలో పాస్టర్ వచ్చి అత్యాచారం చేసినందుకు ఆమె కొడుకు కొట్టాడు.
చర్చి పాస్టర్ ఆనంద్ రావు, చర్చి కమిటీ నుండి వెలివేయబడ్డ శాంత కుమార్ అనే వ్యక్తి ని తిరిగి కమిటీ లోకి తీసుకోవడాన్ని నిరాకరించడంతో అతనిపై ఆ వ్యక్తి దాడి చేసాడు.  కావున పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
యూట్యూబ్ లో “Church father beaten in Telugu states” అని వెతికినప్పుడు, TV9 వారు తమ ఛానల్ లో ఈ విషయం గురించి ప్రసారం చేసిన న్యూస్ వీడియో లభించింది. దీని ప్రకారం, భద్రాద్రి కోతగూడెంలో ఉన్న ఒక చర్చిలో, కొత్తగా ఎన్నికైన పాస్టర్ ఆనంద్ రావు, తమ చర్చి కమిటీలోకి అంతకుముందు వెలివేయబడ్డ శాంత కుమార్ అనే వ్యక్తిని  తిరిగి కమిటీలోకి  చేర్చుకోవడాన్ని నిరాకరించడంతో అతని పై ఆ వ్యక్తి దాడికి దిగాడు అని తెలిసింది.
చివరగా, ఆ వీడియో చర్చి కమిటీ సభ్యత్వం గురించి ఆ చర్చి పాస్టర్ కీ మరియు ఒక వ్యక్తికి మధ్య జరిగిన గొడవ కి సంబంధించినది.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
అది పుల్వామా టెర్రరిస్ట్ దాడి వీడియో కాదు, 2007 లో ఇరాక్ లో జరిగిన బాంబు బ్లాస్ట్ వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2019
ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని జమ్ముకశ్మీర్‌లోని పుల్వామా లో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిగా చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో కొన్ని వ్యాన్లు వెళ్తుండగా పెద్ద బ్లాస్ట్ అవుతుంది. కావున అది పుల్వామా బ్లాస్ట్ గా చాలా మంది అనుకుంటున్నారు. ఆ వీడియో నిజంగా పుల్వామా బ్లాస్ట్ దో కాదో విశ్లేషిద్దాం.
వీడియోలో ఉన్నది పుల్వామాలో CRPF జవాన్ల పై జరిగిన దాడి.
షేర్ చేసిన వీడియోని ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే అది 2007 లో ఇరాక్ లోని తాజీ ఆర్మీ బేస్ దగ్గర జరిగిన బ్లాస్ట్ అని తెలుస్తుంది. అలానే య్యూట్యూబ్ లో ‘taji iraq huge explosion’ అని సెర్చ్ చేస్తే పుల్వామా బ్లాస్ట్ గా చూపెడుతున్న ఇరాక్ బ్లాస్ట్ వీడియో వస్తది; ఆ వీడియోలో పైన టైం స్టాంప్ చూస్తే 2007 లోజరిగిన బ్లాస్ట్ అని నిర్ధారించుకోవచ్చు. ఆ టైం స్టాంప్ ని ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియోలో క్రాప్ చేసారు. ఇదే వీడియో ప్రతి ఏడాది ఎదో ఒక దగ్గర జరిగిన బ్లాస్ట్ లాగ యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేస్తున్నారు. 2007 నుంచి యూట్యూబ్ లో ఈ వీడియో చక్కర్లు కొడ్తుంది
చివరగా, పుల్వామా బ్లాస్ట్ గా షేర్ అవుతున్న వీడియో వాస్తవానికి ఇరాక్ లో జరిగిన బ్లాస్ట్ వీడియో.

created: February 16, 2019


text:
అది పుల్వామా టెర్రరిస్ట్ బ్లాస్ట్ తరువాత జరిగిన దాడి కాదు, చాలా పాత వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2019
పుల్వామా బ్లాస్ట్ తరువాత భారత ప్రధాన మంత్రి మోడీ పాకిస్తాన్ పై తగిన చర్యలు తీసుకుంటామని మరియు రక్షణ దళాలకి తగిన నిర్ణయాలు తీసుకొనే పూర్తి స్వాతంత్రం ఇస్తున్నామని అన్నారు. ఈ వాక్యల తరువాత సోషల్ మీడియా లో భారత దళాలు పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదుల మీద దాడి మొదలుపెట్టినట్టుగా చాలా వీడియోలు వస్తున్నాయి. ఫేస్బుక్ లో ‘ జి శివ శంకర్ రెడ్డి’ అనే వ్యక్తి భారత ఆర్మీ పాకిస్తాన్ మీద మిస్సైల్స్ లాంచ్ చేసినట్టుగా ఒక వీడియోని పోస్ట్ చేసాడు. ఆ వీడియో లో ఎంత నిజం ఉందో విశ్లేషించడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదుల పై మిస్సైల్స్ ఫైరింగ్ తో వేట మొదలైంది. దేవుడు దిగి వచ్చిన ఆపలేడు.
ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి యాన్డెక్స్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే అదే వీడియో ఒక సంవత్సరం కింద పోస్ట్ చేసినట్టుగా చాలా లింక్స్ వస్తాయి. అదే కాకుండా య్యూట్యూబ్ లో ‘tank firing in the desert – India’ అని సెర్చ్ చేస్తే రిజల్ట్స్ లో ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియోనే వస్తుంది. ఆ వీడియో అప్లోడ్ డేట్ చూస్తే అది పోయిన సంవత్సరం ఏప్రిల్ లో పోస్ట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున ట్రెండింగ్ అవుతున్న వీడియో ఇప్పటిది కాదు.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియో లో చూపెట్టింది పుల్వామా బ్లాస్ట్ తరువాత జరిగిన ఫైరింగ్ కాదు.

created: February 19, 2019


text:
అది హైదరాబాద్ డీ-మర్ట్ లో టెర్రరిస్ట్ కాదు, ముంబై పోలీసుల మాక్ డ్రిల్ వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2019
హైదరాబాద్ అత్తాపూర్ లోని డీ-మార్ట్ లో బాంబ్ పెడుతూ తీవ్రవాది దొరికాడు అని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియో లో ఒక వ్యక్తికి ముసుగు వేసి పోలీసులు తీసుకొని వెళ్తున్నారు. వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియో లో నిజం ఎంత ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
అత్తాపూర్ హైదరాబాద్ D Mart లో బాంబ్ పెడ్తు దొరికిపోయిన తీవ్రవాది.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అది తీవ్రవాది అరెస్ట్ కాదు. ముంబై లోని విరార్ ప్రాంతంలో ఉన్న డీ-మార్ట్ సూపర్ మార్కెట్ లో పోలీసులు నిర్వహించిన మోక్ కౌంటర్-టెర్రరిస్ట్ డ్రిల్ మాత్రమే. టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా ఆర్టికల్ ప్రకారం డ్రిల్ లో ముగ్గురు పోలీస్ ఆఫీసర్స్ మరియు ఇరవై ఐదు మంది ఇతర స్టాఫ్ పాల్గొన్నారు. టెర్రరిస్ట్ దాడులు జరిగితే ఆ సమయంలో పోలిసు వారి స్పందన ఎలా ఉంటుందో చూడడం కోసం మాత్రమే ఆ డ్రిల్ నిర్వహించారు.
చివరగా, వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియోలో చూపెడుతుంది ఒక మాక్ డ్రిల్ మాత్రమే. చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నట్టుగా అది నిజమైన తీవ్రవాది యొక్క అరెస్ట్ కాదు. తెలంగాణ లోని శంషాబాద్ జోన్ DCP కూడా ఈ విషయం మీద స్పష్టత ఇచ్చారు. అసలు ఆ వీడియో హైదరాబాద్ కి సంబంధించింది కాదని, ముంబై లో ఒక మాక్ డ్రిల్ వీడియో అని ప్రెస్ నోట్ లో చెప్పారు


text:
అది 1591 లో తీసిన చార్మినార్ ఫోటో కాదు, ఎడిట్ చేసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 30, 2019
చార్మినార్ కడుతున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అని ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్ట్ లో ఉన్నది 1591 లో చార్మినార్ కడుతున్నప్పటి దృశ్యం.
1591 లో అసలు కెమెరానే లేదు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది. 1880 లో ఫలక్ నుమా పాలస్ ని దూరం నుండి తీసిన ఫోటోని ఎడిట్ చేసి చార్మినార్ ని పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే, అది నిజానికి ఫలక్నుమ పాలస్ ఫోటో అని తెలుస్తుంది. బ్రిటిష్ లైబ్రరీ వెబ్ సైట్ లో ఒరిజినల్ ఫోటో దొరుకుతుంది. ఆ ఫోటో కింద వివరణ చూస్తే ఆ ఫోటో 1880 లో తీసారని తెలుస్తుంది, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు 1591లో కాదు. అలానే ఒరిజినల్ ఫోటో చూస్తే ఫోటో లో చార్మినార్ ఉండదు. ఎడిట్ చేసి చార్మినార్ ని పెట్టారు.
చివరగా, 1880 లో తీసిన ఫలక్  నుమా ప్యాలస్ ఫోటోలో చార్మినార్ ని పెట్టారు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.


text:
అది G7 సమ్మిట్ సందర్భంలో మోడీ-ట్రంప్ కి మధ్య జరిగిన ‘ద్వైపాక్షిక’ భేటీ ఫోటో. అందులో కనిపించే వ్యక్తులు భారత్ మరియు అమెరికా దేశ ప్రతినిధులు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2019
ఒక సమావేశంలో మోడీ సభ మధ్యలో  కూర్చుని ప్రసంగిస్తుంటే ట్రంప్ సహా మరి కొంత మంది వ్యక్తుల వింటున్నట్లుగా ఉన్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి “చెప్పేది #మోదీజీ.. వినేది ప్రపంచ అగ్రదేశాలు (#G7)” అని చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
G7 సమావేశంలో మోడీ సభ మధ్యలో  కూర్చుని ప్రసంగిస్తుంటే ఇతర ప్రపంచ దేశాల నేతలు వింటున్నట్టు ఫొటోలో చూడవచ్చు.
ఫోటో G7 సమ్మిట్ సందర్భంలో మోడీ-ట్రంప్ కి మధ్య జరిగిన ‘ద్వైపాక్షిక’ భేటీ కి సంబంధించింది. అందులో కనిపించే ఇతర వ్యక్తులు ప్రపంచ దేశాల నేతలు కారు. వారు ఇరు దేశాల ( భారత్ మరియు అమెరికా) ప్రతినిధులు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్  చేయగా, అది డోనాల్డ్ ట్రంప్ ట్విట్టర్ లో పెట్టిన ఒక ట్వీట్ లో లభించింది. ఆ ట్వీట్ లో ట్రంప్ ఫ్రాన్స్ లో నిర్వహించిన G7 సమావేశం సందర్భంగా మోడీని కలిసినట్లుగా పేర్కొన్నారు.
Just wrapped up a great meeting with my friend Prime Minister @NarendraModi of India at the #G7Summit in Biarritz, France! pic.twitter.com/q0NOnEcjFO
యూట్యూబ్ లో ‘G7 Modi Trump meeting’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు వచ్చిన సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ద్వారా, వారి ఇద్దరి మధ్యలో G7 సమ్మిట్ సందర్భంలో జరిగింది భారత్-అమెరికా ‘ద్వైపాక్షిక’ భేటీ అని తెలిసింది. వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆ సమావేశం వీడియోని చూసినట్లయితే, ఆ భేటీలో కేవలం భారత్ మరియు అమెరికా జెండాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. వేరే ఏ ఇతర దేశ జెండా కూడా కనిపించదు. అనగా, అది భారత్ మరియు అమెరికా దేశాల మధ్య జరుగుతున్న ద్వైపాక్షిక భేటీ అని సంకేతం.
పోస్టులో పెట్టిన ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తులు మరియు వారు కూర్చున్న క్రమము మోడీ-ట్రంప్ సమావేశానికి సంబంధించిన వీడియోలో కూడా అలానే ఉన్నట్లుగా చూడవచ్చు.
చివరగా, పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో G7 సమ్మిట్ సందర్భంలో మోడీ-ట్రంప్కి మధ్య జరిగిన ‘ద్వైపాక్షిక’ భేటీ ది. అందులో కనిపించే వ్యక్తులు ప్రపంచ దేశాల నేతలుకారు. వారు భారత్ మరియు అమెరికా దేశ ప్రతినిధులు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అన్ని బ్యాంకుల డెబిట్ కార్డు వినియోగదారులకు ఒకే రకమైన భీమా వర్తించదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 19, 2019
ప్రజలు వాడే వివిధ బ్యాంకుల డెబిట్ కార్డుల మీద బీమా పొందవచ్చని చెప్తూ ఉన్న వీడియోని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
బ్యాంకులు ఇచ్చే వివిధ డెబిట్ కార్డుల మీద వినియోగదారులు జీవిత బీమా పొందవచ్చు.
డెబిట్ కార్డు ఉన్న వినియోగదారులు ఆక్సిడెంట్ లో మరణిస్తే లేదా శాశ్వత వైకల్యం చెందుతే బ్యాంకుల ద్వారా బీమా పొందవచ్చు. కానీ షరతులు వర్తిస్తాయి. వివిధ బ్యాంకులు డెబిట్ కార్డుని  బట్టి బీమా మొత్తాన్ని లెక్కిస్తారు. పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజమే కానీ పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అన్ని బ్యాంకుల్లో బీమా మొత్తం మరియు క్లెయిమ్ చేయడానికి అర్హతలు  ఒకేలా లేవు.
పోస్ట్ లోని విషయాల కోసం గూగుల్ లో ‘Debit Card Insurance’ అని వెతకగా, వివిధ బ్యాంకుల వెబ్ సైట్ లింకులు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వాటి  ప్రకారం వినియోగదారులు వాడే డెబిట్ కార్డు మీద బ్యాంకు జీవిత/ శాశ్వత వైకల్యం బీమా ఇస్తుందని తెలుస్తుంది. దాంట్లో కూడా ఎయిర్ మరియు నాన్-ఎయిర్ అని విభాగాలు ఉన్నాయి. అంతే కాదు, డెబిట్ కార్డు పై కొన్ని బ్యాంకులు ‘Purchase Protection Cover’ కూడా ఇస్తాయి. కావున డెబిట్ కార్డు పై వినియోగదారులు ఆక్సిడెంట్ జరుగుతే జీవిత బీమా పొందవచ్చు. కానీ బీమా పొందాలంటే కొన్ని షరతులు ఉన్నాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజమే. కానీ వీడియో లో చెప్పినట్టు అన్ని బ్యాంకులు ఏటీఎం వాడిన 45 రోజులలో ఆక్సిడెంట్ జరిగితే బీమా ఇవ్వవు, ప్రతి బ్యాంకులో అర్హతకి షరతులు వేరేల ఉన్నాయి. కొన్ని బ్యాంకుల షరతులు మరియు బీమా రకాలను కింద చూద్దాము:
చివరగా, డెబిట్ కార్డు ఉన్న వినియోగదారులు ఆక్సిడెంట్ లో మరణిస్తే లేదా శాశ్వత వైకల్యం చెందుతే బ్యాంకుల ద్వారా బీమా పొందవచ్చు. కానీ షరతులు వర్తిస్తాయి.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అఫ్జల్ గురు ఫోటో పెట్టుకొని కన్నయ్య కుమార్ ఎన్నికల ప్రచారం చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2019
సీపీఐ పార్టీ తరఫున కన్నయ్య కుమార్  బెగుసరాయ్ (బిహార్ రాష్ట్రం) పార్లమెంటు స్థానానికి పోటీచేస్తున్నట్టు అందరికి తెల్సిందే. కానీ తాజాగా తను ఒక ఉగ్రవాది ఫోటో పెట్టుకొని ఎన్నికల ప్రచారం చేస్తునట్టు ఒక ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కన్నయ్య కుమార్  బెగుసరాయ్ లో ఎన్నికల ప్రచారం సందర్భంగా ముస్లిం తీవ్రవాది అఫ్జల్  గురు ఫోటో తన ప్రచార వాహనం మీద పెట్టుకొని ప్రచారం చేసాడు.
కన్నయ్య కుమార్  తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసిన అసలు ఫోటో చూస్తే అఫ్జల్  గురు ముఖం ఉన్న దగ్గర సీపీఐ చిహ్నం ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటో కోసం కన్నయ్య కుమార్  సోషల్ మీడియా అకౌంట్లు వెతకగా, తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో ఒరిజినల్ ఫోటో దొరుకుతుంది. ఏప్రిల్ 27న తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో బెగుసరాయ్ లో ఎన్నికల ప్రచరం అంటూ ఒరిజినల్ ఫోటో పోస్ట్ చేసినట్టుగా చూడవచ్చు. ఒరిజినల్ ఫోటో చూస్తే అఫ్జల్  గురు స్థానంలో సీపీఐ చిహ్నం ఉంటుంది. వైరల్ అవుతున్న ఫోటోలో సీపీఐ చిహ్నం మీద అఫ్జల్  గురు ఫోటోని ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో అతికించారు. కావున అందరు షేర్ చేస్తున్నది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.
చివరగా, అఫ్జల్  గురు ఫోటో పెట్టుకొని కన్నయ్య కుమార్  ఎన్నికల ప్రచారం చేయలేదు.


text:
‘అమెజాన్, స్విగ్గీ మరియు జోమాటో లాంటివి వరదల్లో ఏ మాత్రం సహాయపడలేదు....’ అంటూ అజిత్ దోవల్ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 20, 2019
అమెజాన్, స్విగ్గీ మరియు జోమాటో మీద నేషనల్ సెక్యూరిటీ అడ్వైసర్ అజిత్ దోవల్ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అజిత్ దోవల్: “అమెజాన్, స్విగ్గే, జొమాటో లాంటివి వరదల్లో ఏ మాత్రం సహాయపడలేదు. కాబట్టి, చిన్న వ్యాపారులకు మీ బిజినెస్ ఇవ్వండి.”.
పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలను అజిత్ దోవల్ అన్నట్టుగా ఎక్కడా కూడా రిపోర్ట్ అవ్వలేదు. అజిత్ దోవల్ అన్నట్టుగా పోస్ట్ లో ఉన్న వ్యాఖ్యలను ‘Ajit Doval’ (@AjitKDoval_NSA) పేరుతో ఉన్న అజిత్ దోవల్ అభిమాన సంఘం యొక్క ట్విట్టర్ అకౌంట్ నుండి తీసుకున్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలను అజిత్ దోవల్ ఎక్కడైనా అన్నరా అని వెతకగా, తను అలా అనట్టుగా ఎక్కడా కూడా రిపోర్ట్ అవ్వలేదు. కానీ, ఇవే వ్యాఖ్యలను ‘Ajit Doval’ (@AjitKDoval_NSA) అనే ట్విట్టర్ అకౌంట్ ట్వీట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. ఆ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ని పరిశీలించగా అది అజిత్ దోవల్ ని అభిమానించే వారు నడిపిస్తున్నారని తెలుస్తుంది.
Neither Amazon, zomato, flip cart, swiggi have come to your aid in this case of Flood hitting your town & your Neighborhood
Your nearest Pepole , Community, traditional Shop owners in your home town has come to help you.
Do business with them and grow them
ఇంతకుముందు కూడా ఈ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినవాటిని నిజంగానే అజిత్ దోవల్ అన్నట్టుగా ప్రచారం చేసినప్పుడు, ప్రధానమంత్రి ఆఫీసుకి FACTLY కాల్ చేసి అడగగా, అసలు అజిత్ దోవల్ కి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదని వారు తెలిపారు. అజిత్ దోవల్ పేరుతో ఇంతకుముందు ప్రచారం అయిన ఫేక్ వార్తల పై FACTLY రాసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, ‘అమెజాన్, స్విగ్గీ మరియు జోమాటో లాంటివివరదల్లో ఏ మాత్రం సహాయపడలేదు….’ అంటూ అజిత్ దోవల్ వాఖ్యలు చేయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అయోధ్యలో రామ మందిరం కట్టాలని ఒక అరబ్ సుష్మా స్వరాజ్ ముందు పాట పాడలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 8, 2019
అయోధ్య లో రామ మందిరం కట్టాలని సుష్మా స్వరాజ్ ముందు పాట పాడిన ఒక అరబ్ అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అయోధ్యలో రామ మందిరం కట్టాలని ఒక అరబ్ సుష్మా స్వరాజ్ ముందు పాట పాడాడు.
‘ANI News’ వారు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన ఒరిజినల్ వీడియో చూస్తే వీడియోలోని అరబ్ ‘వైష్ణవ జనతో’ పాట పాడినట్టు తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో ఉన్నది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Arab singing before Sushma Swaraj’ అని వెతకగా, ‘ANI News’ వారు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వీడియో చూస్తే వీడియోలోని అరబ్ వ్యక్తి ‘వైష్ణవ జనతో’ పాట పాడినట్టు వినొచ్చు. కావున, ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో.
చివరగా, అయోధ్యలో రామ మందిరం కట్టాలని ఒక అరబ్ సుష్మా స్వరాజ్ ముందు పాట పాడలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 8, 2019


text:
అయోధ్య కేసుపై సుప్రీం కోర్టు ప్రజల అభిప్రాయం కొరకు ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోల్ నిర్వహించట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 21, 2019
అయోధ్య లో రామ మందిరం మరియు బాబ్రీ మసీదు పై జరిగిన గొడవల గురించి అందరికి తెలిసిందే. కొన్ని ఏళ్ళగా కోర్టులో ఈ విషయంపై కేసు నడుస్తుంది. కానీ ఇప్పుడు ఆ స్థలంపై ఏది నిర్మించాలి అనే నిర్ణయం కోర్టు ప్రజలకే ఇచ్చింది అంటూ ఒక వెబ్ లింక్ తో కూడిన మెసేజ్ ని కొందరు ఫేస్బుక్ మరియు వాట్స్ ఆప్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ మెసేజ్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అయోధ్య రాం మందిరం మరియు బాబ్రీ మసీదు పై ఆన్లైన్ ఓటింగ్ జరుగుతుంది. భారతదేశ సుప్రీం కోర్టు ఈ నిర్ణయాన్ని పౌరులకు అప్పగించింది.
సుప్రీం కోర్టు అయోధ్య మందిరం-మసీదు భూమి కేసులో ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోల్ నిర్వహించట్లేదు. పోస్ట్ లో ఇచ్చిన లింక్ ఓక ఫేక్ పోల్. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన లింక క్లిక్ చేస్తే నిజంగానే ఒక పోల్ ఉన్న వెబ్ సైట్ ఓపెన్ అవుతుంది. కానీ ఆ పేజీ వెబ్ అడ్రస్ మరియు వెబ్ పేజీ మొత్తం చూస్తే ప్రభుత్వ వెబ్ సైట్ లాగా కనిపించదు. కావున గూగుల్ లో అయోధ్య విషయం పై ఆన్లైన్ పోల్ గురించి వెతకగా అలాంటి ఎటువంటి పోల్ ని సుప్రీమ్ కోర్టు నిర్వహించట్లేదని తెలుస్తుంది.  ఈ విషయం పై 2017 లోనే ఇండియా టుడే రాసిన ఆర్టికల్ కూడా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వెబ్ సైటే కాకుండా ఇంకా చాలా ఫేక్ పోల్స్ ఉన్నట్టుగా ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో ఇచ్చిన పోల్ సుప్రీమ్ కోర్టు నిర్వహించట్లేదు.
తాజా సమాచారం ప్రకారం, అయోధ్య మందిరం-మసీదు కేసు మీద సుప్రీం కోర్టు మధ్యవర్తిత్వం చేయడానికి ఒక కమిటీ వేసారు. ఆగష్టు 15, 2019 వరకు ఆ కమిటీకి టైం ఇచ్చారు.
చివరగా, అయోధ్య కేసుపై సుప్రీమ్ కోర్టు ప్రజల అభిప్రాయం కొరకు ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోల్ నిర్వహించట్లేదు. అది ఒక ఫేక్ న్యూస్.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
అరిస్తే సీయం అవ్వరని చెప్పడానికి పవన్ “సీయం..సీయం..” అని అరవమని అన్నాడు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2019
జనసేన పార్టీ అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ తన సభకి వచ్చిన ప్రజలను ‘సీయం..సీయం..’ అని అరవమని అడుక్కుంటున్నాడు అంటూ ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
తన సభ లో ‘సీయం..సీయం’ అని అరవమని అడుక్కుంటున్న పవన్ కళ్యాణ్
ఆ సభ మొత్తం వీడియో చూస్తే ‘సీయం..సీయం..’ అని అరవమని వ్యంగ్యంగా పవన్ అంటాడు. ఊరికే అరిస్తే సీయం ఎవరు అవ్వలేరని ఓటు నమోదు చేసుకోండని అరుపుల తరువాత అంటాడు. కావున వీడియోలో కొంచమే చూపెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో సరిగ్గా గమనిస్తే పవన్ కళ్యాణ్ వెనకాల వ్యక్తులు ఆర్మీ వాళ్లు ధరించే లాంటి షర్ట్స్ వేసుకొని కనిపిస్తారు. జనసేన లీడర్స్ కవాతులు నిర్వహించినప్పుడు అలాంటి షర్ట్స్ వేసుకుంటారు. కాబట్టి వివిధ కవాతుల వీడియోలు చూసినప్పుడు పోస్ట్ చేసిన వీడియో రాజమండ్రి కవాతుదని తెలుస్తుంది. యుట్యూబ్ లో ‘Pawan Kalyan Full Speech Rajamundry Kavathu’ అని వెతికితే ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో యొక్క ఫుల్ వెర్షన్ వస్తుంది. ఆ వీడియో లో “1:38:10” సమయం దగ్గర చూస్తే ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న భాగం వస్తుంది. దానికి ముందే కొన్ని సార్లు అక్కడ ఉన్న ప్రజలు “సీయం..సీయం..” అని అరిచినట్టుగా చూడవచ్చు. పైన ఇచ్చిన సమయంలో పవన్ కళ్యాణ్ నిజంగానే “సీయం..సీయం..” అని అరవమని అక్కడ ఉన్న ప్రజలను అడుగుతాడు కానీ వాళ్ళు అరిచాక “మీరు సీయం..సీయం.. అని అరిస్తే సీయం అయిపోను, సీయం అవ్వడం అంత సులువు కాదు. ఓటు లేని వాళ్ళంతా ఓటు హక్కు కోసం నమోదు చేసుకోండి” అని అంటాడు. ఇదంతా చెప్పడానికి అలా అరవమని అడిగాడు. పోస్ట్ లో కొంత భాగమే పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, అరిస్తే సీయం అవ్వరని చెప్పడానికి పవన్ అరవమని అన్నాడు. వీడియోలో కొంత భాగమే పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.


text:
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో (AMU) పుల్వామా దాడులకు నిరసనగా కూడా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 17, 2019
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో  (AMU) న్యూజిలాండ్ లో మసీదు పై దాడికి నిరసనగా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించిన తరువాత, వాళ్ళు పుల్వామా దాడుల తరువాత ఇలాంటి నిరసనలు ఎందుకు చేయలేదు అంటూ చాలా పోస్ట్ లు షేర్ అవుతున్నాయి. ఆ పోస్ట్ లలో ఎంతవరకు నిజం ఉందో ఒక సారి విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో  (AMU) పుల్వామా దాడులకు నిరసనగా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించలేదు కాని న్యూజిలాండ్ లో మసీదు పై దాడికి నిరసనగా మాత్రం నిర్వహించారు.
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో (AMU) న్యూజిలాండ్ లో మసీదు పై దాడికి నిరసనగా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించడం నిజమే కానీ, ఒకసారి AMU వాళ్ళకి సంబందించిన ట్విట్టర్ అకౌంట్ చూనట్టయితే వాళ్ళు పుల్వామా దాడులకు నిరసనగా కూడా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించినట్టు తెలుస్తుంది. కావున వాళ్ళకి వెతిరేకంగా పెట్టిన పోస్ట్ లో నిజం లేదు.
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో (AMU) న్యూజిలాండ్ లో మసీదు పై దాడికి నిరసనగా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించిన విషయం చాల చోట్ల ప్రచురితమైంది. అలానే గూగుల్ సెర్చ్ లో వాళ్ళు పుల్వామా దాడులకు వ్యతిరేఖంగా నిరసన ప్రదర్శించారా అని వెతికితే కూడా కొన్ని వీడియో లు మరియు కథనాలు దొరుకుతాయి. అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీ (AMU) ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా వాళ్ళు పుల్వామా దాడులకు వెతిరేకంగా పెట్టిన ట్వీట్ లు ఉన్నాయి.చివరగా, అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో (AMU) పుల్వామా దాడులకు నిరసనగా కొవ్వుతుల ప్రదర్శన నిర్వహించలేదు అని పెట్టిన పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు.


text:
అవి ఉగ్రవాదుల మీద భారత ఆర్మీ జరిపిన కాల్పులు కావు, రైఫిల్ స్కోప్ యొక్క రివ్యూ వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 28, 2019
పాకిస్తాన్ నుండి భారత దేశంలోకి చొరబడుతున్న ఉగ్రవాదులను ఇండియన్ ఆర్మీ చంపుతున్నట్టుగా ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో ‘Best Page బెస్ట్ పేజ్’ అనే పేజీ పోస్ట్ చేసింది. వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియోలో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులు మన దేశం లోకి చొరబడుతుంటే మన ఇండియన్ ఆర్మీ వాలు పాకిస్తాన్ వాళ్ళను ఎలా చంపుతున్నారో చుడండి.
అది ఒక స్కోప్ రివ్యూ వీడియో. ‘ACSS Raptor’ అనే రైఫిల్ స్కోప్ యొక్క సామర్ధ్యం చూపెట్టడానికి తీసిన వీడియో.
షేర్ అవుతున్న వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే రిజల్ట్స్ లో య్యూట్యూబ్ వీడియో ఒకటి వస్తుంది. దాని కింద వివరణ చదువుతే అది రైఫిల్ స్కోప్ యొక్క రివ్యూ వీడియో అని తెలుస్తుంది. ఆ వీడియో యొక్క టైం స్టాంప్ చూస్తే వీడియోని 2018 లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది.
చివరగా, పోస్ట్ లో ఎలాంటి వాస్తవం లేదు. అది రైఫిల్ స్కోప్ యొక్క స్కోప్ రివ్యూ వీడియో.

created: February 28, 2019


text:
అవి పాకిస్తాన్ లో హిందువుల ఇళ్లపై జరిగిన దాడులు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
చాలామంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ ఒక వీడియో ని పోస్ట్ చేసి పాక్ లోని హిందువుల  ఇళ్ల పై ఆ దేశస్థులు దాడి చేసారంటూ అందులో పేర్కొన్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
పాక్ లోని హిందువులు తమ ఇళ్ల పై కాషాయం రంగు జెండా ఉంచినందుకు గాను వారిపై ఆ దేశస్థులు దాడి
పాకిస్థాన్ లోని ఫైసలాబాద్ పట్టణం లో అక్కడి  పోలీసులు తమ దేశ మహిళల పై చేసిన దాడికి సంబంధించిన వీడియో అది. కావున హిందువుల  ఇళ్ల పై పాకిస్థాన్  దేశస్థులు దాడి చేసారు అనే ఆరోపణలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోని ఇన్విడ్ ప్లగిన్ లో సెర్చ్ చెయ్యగా వచ్చిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్  చేసినప్పుడు, ఆ వీడియో పాకిస్థాన్ మీడియా సంస్థ ‘Dunya News’ వారు జూన్ 12, 2013 ప్రచురించిన ఒక కథనం లభించింది. దాని ఆధారంగా, ఫైసలాబాద్ ప్రాంతంలోని ప్రజలు విద్యుత్తు సమస్యకు వ్యతిరేకంగా నిరసన చేసినందుకు గాను అక్కడి పోలీస్ వారు నిరసనకారుల ఇళ్లల్లోకి చొరబడి మహిళలను హింసించారు అని తెలిసింది. ఇది అసలు హిందువుల పై దాడి కాదు.
చివరగా, 2013 లో పాకిస్థాన్ పోలీసులు ఆ దేశ మహిళల పై చేసిన దాడులకు సంబంధించిన వీడియో అది.


text:
అసదుద్దీన్ ఒవైసీ ముస్లింలు లాయర్లయ్యాక తమకు కావాల్సినట్టుగా రాజ్యాంగాన్ని మార్చుకుందాం అని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 25, 2019
“ముస్లిం సోదరులరా మీరు లాయర్లు అవండి.. డాక్టర్,ఇంజనీర్ చాలు,ఎందుకంటే సుప్రీం కోర్టులో మనకు కావాల్సినట్టు రాజ్యాంగాన్ని మార్చుకుని RSS సంఘ్ పరివార్ ను నాశనం చేయొచ్చు..” అని అసదుద్దీన్ ఒవైసీ తన ప్రసంగంలో అన్నాడని అందుకు సంబంధించిన వీడియో అంటూ పెట్టిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అసదుద్దీన్ ఒవైసీ ముస్లిం వర్గీయులు లాయర్లయ్యాక తమకు కావాల్సినట్టుగా రాజ్యాంగాన్ని మార్చుకుందాం అని అన్నాడు.
వీడియోలో అసదుద్దీన్ ఒవైసీ ముస్లిం వర్గీయులు కాన్స్టిట్యూషనల్ లాయర్లయ్యాక రాజ్యాంగాన్ని రక్షించుకోవడం గురించి మాట్లాడుకుందాం అని అన్నాడు. కావున, ఒవైసి తన ప్రసంగంలో  రాజ్యాంగాన్ని మార్చుకుందామని అన్నాడని ప్రచారం చేస్తూ ప్రక్కద్రోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియోలో ఒవైసీ “నవజెవానో మై ఆప్సే అప్పీల్ కర్ రహాహూన్.. గుజరుగూ మై ఆప్సే గుజారిష్ కర్ రహాహూన్… ఆప్కె బచ్చి ఔర్ బచ్చియొన్ కో కాన్స్టిట్యూషన లాయర్ బనావో అబ్ బహుత్ హోగయా డాక్టర్,ఇంజనీర్… బహుత్ హోగయా చమ్డేకా కారోబార్ ఆప్ కార్లియే హైన్.. ఉస్కీ జరూరత్ నహీ హై.. ఆప్ కాన్స్టిట్యూషన్ లాయర్ బనావో.. వకీల్ బనావో.. జిస్కో సంవిధాన్ మాలూం.. జిస్కో కాన్స్టిట్యూషన్ మాలూం.. అగర్ హమారే కమ్యూనిటీ కే సౌ బచ్చే కాన్స్టిట్యూషన్ లాయర్ కే ఎక్స్పర్ట్ హోజాయే.. ఔర్ సౌ మేసే బీస్ ఢిల్లీ మే సుప్రీమ్ కోర్ట్ మే రెహ్ కర్ ‘కాన్స్టిట్యూషన్ కో ప్రొటెక్ట్ కర్నేకి బాత్ కరెంగే’ తొహ్ ఎహ్ సంఘ్ పరివార్ కె లోగోంకీ నీంధ్ హరామ్ హో జాయేగి.. హమ్కో కాన్స్టిట్యూషన్ లాయర్ పైధా కర్నా హే.. ఔర్ అల్లా నే  హంకో దియా హే.. హమారే పాస్ కాబిల్ తరీం బచ్చి ఔర్ బచ్చియా హే.. ఇన్కో ఇంజనీర్ ఔర్  డాక్టర్ కో చోడ్కర్ ఇన్కో కాన్స్టిట్యూషన్ లాయర్ బనావో.. అప్నా కయాజాద్కొ మజ్బూర్ కరో” అని ప్రసంగించారు.
ఆ వీడియోలో ఒవైసీ తాను ప్రసంగించేటప్పుడు  ‘రాజ్యాంగాన్ని రక్షించుకోవడం గురించి మాట్లాడుకుందాం’ (కాన్స్టిట్యూషన్ కో ప్రొటెక్ట్ కర్నేకి బాత్ కరెంగే) అని 0:25 దగ్గర అనడం వినవచ్చు.
చివరగా, అసదుద్దీన్ ఒవైసీ ముస్లిం వర్గీయులు లాయర్లయ్యాక తమకు కావాల్సినట్టుగా రాజ్యాంగాన్ని మార్చుకుందాం అని అనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అసెంబ్లీ లో చిరంజీవి అడిగింది రైతులకు నష్టపరిహారం గురించి, రైతు బంధు లాంటి పెట్టుబడి సహాయం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2019
టీ.ఆర్.ఎస్ ప్రభుత్వం మొదలు పెట్టిన ‘రైతు బంధు’ లాంటి పథకాన్ని చిరంజీవి తను ఎం.ఎల్.ఏ గా ఉన్నప్పుడే అసెంబ్లీ లో ప్రతిపాదించారని చెప్తూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘రైతు బంధు’ లాంటి పథకాన్ని పదేళ్ళ క్రితమే అసెంబ్లీ లో ప్రతిపాదించిన చిరంజీవి.
వర్షాల వల్ల నష్టపోయిన రైతులకు హెక్టార్ కి పది వేల రూపాయులు నష్ట పరిహారం ఇవ్వడం గురించి వీడియోలో చిరంజీవి మాట్లాడాడు. అంతే కానీ ‘రైతు బంధు’ లాంటి పెట్టుబడి సహాయం గురించి మాట్లాడలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని వీడియో స్క్రీన్ షాట్ ని తీసుకొని గూగుల్ లో వెతకగా,  యూట్యూబ్ లో ‘MLA Chiranjeevi Great speech for Farmers in Assembly’ అనే టైటిల్ తో ఉన్న ఒక వీడియో లింక్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వీడియోలో నుండే కొంత భాగం తీసుకొని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసారు. పూర్తి వీడియో చూస్తే చిరంజీవి వర్షాల వల్ల నష్టపోయిన రైతులకు నష్టపరిహారం చెల్లించాలని అడుగుతున్నట్టుగా చూడవచ్చు. యూట్యూబ్ వీడియో లో 1:07 సెకండ్ల దగ్గర ‘విపత్తు’ జరగడం గురించి ప్రస్తావించినట్టు వినొచ్చు. కావున చిరంజీవి ‘రైతు బంధు’ లాంటి సహాయ పెట్టుబడి పథకం గురించి అసెంబ్లీ లో మాట్లాడలేదు.
వీడియో లో చిరంజీవి హెక్టార్ కి పది వేల రూపాయులు నష్టపరిహారం అడిగినట్టు ఉంటుంది. ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ప్యాకేజీ ని విమర్శిస్తూ ఇచ్చిన ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ లో కూడా మాళ్ళీ హెక్టార్ కి పది వేల రూపాయులు డిమాండ్ చేసినట్టుగా ఎన్డీటీవీ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
చివరగా, అసెంబ్లీ లో చిరంజీవి అడిగింది రైతులకు నష్టపరిహారం గురించి, రైతు బంధు లాంటి పెట్టుబడి సహాయం కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒక ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్ ని కొందరు తాగుబోతులు కొట్టిన వీడియో పెట్టి తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 1, 2019
టీ.ఆర్.ఎస్ ప్రభుత్వ పాలనలో పోలీసులకు విలువలేకుండా పోతుంది అంటూ ఒక వీడియో తో  కూడిన ఒక పాత పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో ఇప్పుడు చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
టీ.ఆర్.ఎస్ పాలనలో పోలీసును కొట్టిన ఎం.ఎల్.సీ కొడుకు.
వీడియో తీసింది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రీశైలం లో. కొట్టింది ఎం.ఎల్.సీ కొడుకు కాదు. వీడియో లో ఎం.ఎల్.సీ కొడుకు అని చెప్పిన మాటల్లో నిజం లేదని పోలీసు వారు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
ఫేస్బుక్ లో ఈ వీడియోని గత సంవత్సరం లోనే పోస్ట్ చేసారు, కానీ మళ్ళీ ఆ పాత పోస్ట్ ని ఇప్పుడు చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియోని సరిగ్గా చూస్తే పోలీస్ డ్రెస్ మీద ‘AP’ అని రాసి ఉండడం చూడొచ్చు. అంతే కాకుండా ఈ ఘటన ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అయ్యిందని కామెంట్స్ లో చాలా మంది రాసారు. కావున, గూగుల్ లో ‘AP Police beaten’ అని వెతకగా, వీడియో లోని ఘటన గత సంవత్సరం ఆగష్టులో శ్రీశైలం లో జరిగిందని తెలుస్తుంది. NTV యూట్యూబ్ లో పెట్టిన వీడియో ప్రకారం అటవీ ప్రాంతంలో మద్యం తాగొద్దని ఫారెస్ట్మ్ సెక్షన్ ఆఫీసర్ సూచించడంతో కొందరు వ్యక్తులు తనని కొట్టి, కాళ్ళు మొక్కిన్చుకున్నారు. తాము ఎం.ఎల్.సీ మనుషులమని, ఎం.ఎల్.సీ కొడుకు కూడా తమతో ఉన్నాడని వారు ఆఫీసర్ ని బెదిరించారు.
ఆ ఎం.ఎల్.సీ పేరు రంగా రెడ్డి (తెలంగాణ కాంగ్రెస్ మాజీ ఎం.ఎల్.సీ) అని , వీడియోలోని వారు తన కొడుకు మరియు అతని అనుచరులని అప్పట్లో కొన్ని వార్తలు వచ్చాయి. కానీ ఆ వార్తలన్నిటిని ఖండిస్తూ తనకు కానీ, తన కుమారుడికి కానీ వీడియో లోని వ్యక్తులతో అస్సలు సంబంధం లేదని రంగా రెడ్డి TV9 కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు.
ఈ ఘటన గత సంవత్సరం వైరల్ అయినప్పుడు BOOM వారు పోలీసులతో మాట్లాడగా, ఎం.ఎల్.సీ తో సంబంధం ఉందని చెప్పిన వ్యక్తి తండ్రి పోలీసులతో రంగా రెడ్డి దూరపు చుట్టమని, చాలా ఏళ్ళగా అసలు రంగా రెడ్డి తో మాట్లాడలేదని చెప్పాడు. కావున, ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్ ని కొట్టింది ఎం.ఎల్.సీ కొడుకు కాదు.
చివరగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒక ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్ ని కొందరు తాగుబోతులు కొట్టిన వీడియో పెట్టి ,
చాలా మంది టి ఆర్ ఎస్ పాలనలో పోలీసులంటే కూడా విలువలేకుండా పోయిందంటూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
వివరణ:ఈ విషయం వైరల్ అవ్వడం తో హైదరాబాద్ పోలీస్ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా వైరల్ అవుతున్న సమాచారం లో నిజం లేదని ట్వీట్ చేసారు.
pic.twitter.com/JLuPkz6Vg2
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో వివిధ పార్టీలకు లభించనున్న సీట్ల సంఖ్య అంటూ Lokniti-CSDS పేరిట ప్రచారం లో ఉన్నది వారి అధికారిక సర్వే రిపోర్ట్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2019
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రానున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వివిధ పార్టీలకు రాబోయే ఓట్ల శాతం మరియు సీట్ల సంఖ్యా అంటూ Lokniti-CSDS పేరిట ఉన్న సర్వే రిపోర్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఇదే సర్వే ఆధారంగా ప్రముఖ వార్తా పత్రిక ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ ఒక కథనాన్ని కుడా ప్రచురించింది. ఈ సర్వే ఎంతవరకు నిజమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక లో ప్రచురితమైన కథనానికి సంబంధించిన ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరగబోయే ఎన్నికల్లో వివిధ పార్టీలకు రాబోయే ఓట్ల శాతం మరియు సీట్ల సంఖ్యా అంటూ ప్రముఖ సర్వే సంస్థ  Lokniti-CSDS సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేశారు, అందులో TDP కి అత్యధిక సీట్లు వచ్చాయి.
సర్వే సంస్థ Lokniti-CSDS తాము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంభిందించిన సర్వే ఫలితాలు ఎక్కడా వెల్లడించలేదని, ప్రచారంలో ఉన్న రిపోర్ట్ కి తమకి ఎటువంటి సంబంధం లేదంటూ అధికారిక లేఖను విడుదల చేశారు. కావున, Lokniti-CSDS సంస్థ పేరిట ప్రచారంలో ఉన్న సర్వే రిపోర్ట్ ఒక నకిలీ రిపోర్ట్.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరగబోయే ఎన్నికల్లో వివిధ పార్టీలకు రాబోయే ఓట్ల శాతం మరియు సీట్ల సంఖ్య కి సంబంధించిన గణాంకాలతో కూడిన సర్వే రిపోర్ట్ ఒకటి ప్రచారంలో ఉంది. ఆ రిపోర్ట్ కోసమై సర్వే సంస్థ Lokniti-CSDS యొక్క అధికారిక వెబ్సైటులో చూసినప్పుడు ఒక లేఖ లభించింది. అందులో వారు తాము ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంభిందించిన సర్వే ఫలితాలు ఎక్కడా వెల్లడించలేదని, ప్రచారంలో ఉన్న రిపోర్ట్ కి తమకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని తెలియజేసారు.
చివరగా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికలకు సంబంధించి సర్వే సంస్థ Lokniti-CSDS ఎటువంటి ఫలితాలు వెల్లడించలేదు. అలా ప్రచారంలో ఉన్న వార్తల్లో నిజం లేదు.


text:
ఆకాశం లో గుర్రం ఎగురుతున్నట్టు ఉన్న వీడియో కోణార్క్ కి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2019
ఒరిస్సా లోని కోణార్క్ లో వింత అంటూ ఒక వీడియో తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒరిస్సాలోని కోణార్క్ లో వింత. ఆకాశంలో సూర్యభగవానుడి రథం నుండి విడిపోయిన అశ్వం కనిపించింది.
ఇదే వీడియోని ఇండోనేషియా లో తీసినట్టుగా గత నెల లోనే కొంత మంది వీడియోలు పెట్టారు. అలానే వీడియో మొదట్లో కూడా ఒడియా కాకుండా ఎదో చైనీస్ లాంగ్వేజ్ వినపడుతుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియో కోణార్క్ కి సంబంధించింది కాదు.
వీడియోలోని మాటలు సరిగ్గా వింటే అది ఒడియా బాష లాగా అనిపించదు. వీడియోలో కుడి వైపు కింద ఏదో బాషలో రాసి కూడా ఉంటుంది. కాబట్టి గూగుల్ లో ‘Horse running in the sky’ అని వెతికితే, ఇదే వీడియోని చాలా మంది వివిధ సోషల్ మీడియా వెబ్ సైట్లల్లో ఏప్రిల్ లోనే పెట్టినట్టు చూడవచ్చు. ఒక వీడియో కింద వివరణ చూస్తే అది ఇండోనేషియా లో తీసినట్టు ఉంటుంది. ఆ వీడియో లో ‘అల్లాహు అక్బర్’ అని మనిషి అరుస్తున్నట్టు వినొచ్చు. కాబట్టి అది కోణార్క్ లో తీసిన వీడియో కాదనే నిర్దారణకు రావొచ్చు. నిజంగా వీడియో లో చుపెట్టినట్టుగా గుర్రం ఆకాశంలో కనిపించిందా లేదా అని కచ్చితంగా చెప్పడానికి ఇంటర్నెట్ లో ఆధారాలు దొరకలేదు, కానీ ఎడిట్ చేసి వీడియోలో గుర్రాన్ని పెట్టే అవకాశం మాత్రం ఉంది.
చివరగా, ఆకాశం లో గుర్రం ఎగురుతున్నట్టు ఉన్న వీడియో కోణార్క్ కి సంబంధించింది కాదు.
ఎలక్షన్ కౌంటింగ్ ఎట్లా జరుగుతుందో మీకు తెలుసా? ఈ వీడియో చుడండి


text:
ఆగష్టు 31 లోగా పెండింగ్ చలాన్లు కట్టకుంటే పాత జరిమానాలు రెట్టింపు కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2019
ఈ నెల ఆఖరులోగా పెండింగ్ చలాన్లు కట్టకుంటే, పాత జరిమానాలు అన్నీ కొత్త చట్టం ప్రకారం కొత్త ధరలతో రెట్టింపు చేయబడుతాయని, కావున పెండింగ్ చలాన్లు అన్నీ ఆగష్టు 31 లోగా చెల్లించాలని తెలంగాణ పోలీసు శాఖ వారు వాహనదారులను విజ్ఞప్తి చేస్తున్నట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తెలంగాణ పోలీసు శాఖ: ‘ఆగష్టు 31 లోగా పెండింగ్ చాలనాలు కట్టకుంటే, పాత జరిమానాలు అన్నీ కొత్త చట్టం ప్రకారం కొత్త ధరలతో రెట్టింపు చేయబడును.’
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ ఈ మెసేజ్ ఒక ఫేక్ వార్త అని హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీసు వారు ట్వీట్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఈ మెసేజ్ పై స్పందిస్తూ హైదరబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీసు వారు ట్వీట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ట్వీట్ ద్వారా సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్న ఈ మెసేజ్ ఒక ఫేక్ వార్త అని తెలుస్తుంది.
#HYDTPinfo The below message which is circulating in Social Media is “FAKE”. @AddlCPTrHyd pic.twitter.com/6UWOTrLm3k
కొత్త చట్టం (Motor Vehicles (Amendment) Act, 2019) ద్వారా పెరిగిన చలాన్ల గురించి తెలుసుకోవాలంటే, ఈ విషయం పై FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, ఆగష్టు 31 లోగా పెండింగ్ చలాన్లు కట్టకుంటే, పాత జరిమానాలు అన్నీ కొత్త చట్టం ప్రకారం కొత్త ధరలతో రెట్టింపు చేయబడును అని  వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘ఆర్టికల్ 370 అంటే ఏమిటి?’ అని వివరణ ఇస్తూ ఉన్న పోస్టుల్లో అన్నీ నిజాలు కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2019
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370 గురించి వివరిస్తూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆర్టికల్ 370 మన రాజ్యాంగంలో పార్ట్ XXI (Temporary, Transitional and Special Provisions) లో ఉంటుంది. పోస్ట్ లో ఆర్టికల్ 370 గురించి చాలా వివరాలు ఇచ్చారు. ఆర్టికల్ 370 ద్వారా జమ్మూ కాశ్మీర్ కి ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి ఇస్తూ చాలా ప్రత్యేక సదుపాయాలు ఇచ్చినట్టు పోస్ట్ లో ఉంటుంది. కావున ఒక్కొక్కటి తీసుకొని విశ్లేషిద్దాం.
భారతదేశంలో అందరికీ ఒక పౌరసౌత్వంవుంటే జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రజలకు ఈ ఆర్టికల్ 370 ద్వారా రెండు పౌరసౌత్వాలు కల్పించబడ్డాయి.
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ రాజ్యాంగం ప్రకారం జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం ఆ రాష్ట్ర ప్రజలను ‘Permanent Residents’ గా (శాశ్వత నివాసులు) గుర్తించి ఆర్టికల్ 35A కింద కొన్ని ప్రతేక హక్కులు ఇచ్చింది. ఆర్టికల్ 370 మరియు ఆర్టికల్ 35A కలిసి జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రజలకి ప్రత్యేక నివాస హక్కులు ఇచ్చాయి.  కావున ఈ క్లెయిమ్ పూర్తిగా నిజం కాదు. జమ్మూ కశ్మీర్ ప్రజలకి పౌరసత్వం ఒక్కటే, భారత దేశ పౌరసత్వం. కానీ శాశ్వత నివాసులకి కొన్ని ప్రత్యేక   హక్కులు హక్కులు కల్పించబడ్డాయి.
జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రజలకు సెపరేట్ జాతీయ జెండా కూడా వుంది.
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ రాజ్యాంగంలో సెపరేట్ రాష్ట్ర జెండా గురించి ఇచ్చినట్టు చూడవచ్చు. మరింత సమాచారం కోసం జమ్మూ కాశ్మీర్ లో రెండు జెండాలు ఉండడం పై ‘Frontline’ వారు రాసిన ఆర్టికల్ చదవచ్చు.
కావున ఈ క్లెయిమ్ నిజం.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఆరు సంవత్సారాలకు ఒకసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ శాసనసభ వెబ్ సైట్ లో ఆరు సంవత్సారాలకు ఒకసారి జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఎన్నికలు జరుగుతాయని రాసి ఉన్నట్టుగా చూడవచ్చు. కావున ఈ క్లెయిమ్ నిజం.
జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రజలు భారత దేశ సార్వభౌమాదికారాన్ని జాతీయ పతాకాన్ని జాతీయ చిహ్నాలను అవమానించినా ఎటువంటి నేరము కాదు. పాకిస్థాన్ పతాకం ఉరేగించినా తప్పుకాదు.
Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 మరియు Flag Code of India, 2002 లో జమ్మూ కాశ్మీర్ కి ప్రత్యేక మినహాయింపులు ఏమి లేవు. అంతే కాదు, Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 జమ్మూ కాశ్మీర్ లో వర్తిస్తుందని ‘Central Enactments Applicable to State Of Jammu And Kashmir’ డాక్యుమెంట్ లో చూడవచ్చు. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు ఈ రాష్ట్రంలో పనిచేయవు.
1954 లో ‘Constitution Application Order of 1954’ ద్వారా జమ్మూ కాశ్మీర్ కూడా సుప్రీమ్ కోర్టు అధికార పరిధిలోకి వచ్చినట్టు జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు. జమ్మూ కాశ్మీర్ లో IPC స్థానంలో రన్బీర్ పీనల్ కోడ్ ఉన్నందున సుప్రీమ్ కోర్టు IPC కి ఏమన్నా మార్పులు చేస్తే అవి రన్బీర్ పీనల్ కోడ్ లో జరగవు. అంతేకానీ అసలు సుప్రీమ్ కోర్టు తీర్పులే వర్తించవు అని అనడం లో ఎటువంటి నిజం లేదు. అంతే కాదు, సుప్రీమ్ కోర్టు వెబ్ సైట్ లో సుప్రీమ్ కోర్టు జమ్మూ కాశ్మీర్ కి సంబంధించిన కేసుల పై ఇచ్చిన తీర్పులు చూడవచ్చు. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో వుండే కాశ్మీరీ యువతి దేశంలో వేరే రాష్ట్ర పౌరుడిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆమెకు కాశ్మీరీ పౌరసత్వం రద్దవుతుంది.
కశ్మీరీ యువతి దేశంలో వేరే రాష్ట్ర పౌరుడిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆమె కాశ్మీరీ పౌరసత్వం (Residency Rights) మరియు ఆస్తి హక్కు పోదు అని జమ్మూ కాశ్మీర్ మాజీ అడ్వకేట్ జనరల్ ఇషాక్ కాద్రి చెప్పినట్టు ‘Outlook’ మరియు ‘Business Standard’ ఆర్టికల్స్ లో చూడవచ్చు. 2002 లో జమ్ముకాశ్మీర్ హైకోర్టు ‘State and others vs Dr Susheela Sawhney and others’ కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం కశ్మీరీ యువతి దేశంలో వేరే రాష్ట్ర పౌరుడిని పెళ్లి చేసుకున్నా తన పౌరసత్వ హక్కులు కోల్పోదు. హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును నిర్వీర్యం చేయడానికి 2004 లో జమ్మూకాశ్మీర్ ప్రభుత్వం ‘Jammu and Kashmir Permanent Resident Status (Disqualification) Bill, 2004’ ద్వారా ప్రయత్నించింది కానీ శాసనమండలి లో ఆ బిల్ ఆమోదం పొందలేకపోయింది. తర్వాత మళ్ళీ ఆ బిల్లుని ప్రవేశాపెట్టడానికి జమ్మూకాశ్మీర్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నించలేదు. 1927 నోటిఫికేషన్ లో ఇచ్చిన ఒక వివరణ వల్ల వేరే రాష్ట్ర పౌరుడిని పెళ్లి చేసుకుంటే కశ్మీరీ యువతి పౌరసత్వం రద్దవుతుంది అని కొందరు అనుకుంటున్నారు అని ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో వుండే కాశ్మీరీ యువతి పాకిస్థాన్ యువకుడిని పెళ్లిచేసుకుంటే పెళ్లి చేసుకున్న భర్తకు కశ్మీరి పౌరసత్వం లభిస్తుంది.  .
లోక్ సభ సెక్రటేరియట్ తయారు చేసిన డాక్యూమెంట్ ద్వారా, మహారాజ హరి సింగ్ 1927 నోటిఫికేషన్ మూలంగా వేరే రాష్ట్ర  యువతి ఎవరయినా జమ్మూ కాశ్మీర్ ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’  ఉన్న యువకుడిని పెళ్లి చేసుకుంటే, తనకు కూడా అక్కడ ఉన్నన్నాళ్ళు ఆ రాష్ట్ర ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ లభిస్తుంది అని తెలుస్తుంది. అంతే కానీ వేరే రాష్ట్ర యువకుడు జమ్మూ కాశ్మీర్ ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’  ఉన్న యువతిని పెళ్లి చేసుకుంటే అతనికి కూడా ఆ రాష్ట్ర ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ వస్తుంది అని ఆ నోటిఫికేషన్ లో ఎక్కడా  తెలుపరు. కావున జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ ఉన్న కాశ్మీరీ యువతి పాకిస్థాన్ యువకుడిని పెళ్లిచేసుకుంటే, పెళ్లి చేసుకున్న భర్తకు కాశ్మీరి ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ లభిస్తుంది అని ప్రచారం అవుతున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
RTI చట్టాలు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో పనిచేయవు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో తమ సొంత RTI చట్టాన్ని జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తుంది. అంతే కాదు, కేంద్ర RTI చట్టం జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఉన్న కేంద్ర ప్రభుత్వం కి సంబంధించిన ఆఫీసులకు వర్తిస్తుంది. కావున అసలు RTI చట్టాలే లేవని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
కాగ్ (CAG) కు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో తనిఖీలు చేసే అధికారం లేదు.
1958 లో CAG అధికార పరిధిలోకి జమ్మూ కాశ్మీర్ వచ్చినట్టు ‘Accountant General, J&K’ వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు. అంతే కాదు, CAG వెబ్ సైట్ లో జమ్మూ కాశ్మీర్ కి సంబంధించిన డాకుమెంట్స్ కూడా చూడవచ్చు. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ మహిళలపై షరియా చట్టాలు అమలు చేయబడతాయి.
‘Outlook’ ఆర్టికల్ ప్రకారం సివిల్ విషయాల్లో షరియా చట్టం అమలు అయ్యేలా 2007 లో  జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీ ఒక చట్టం పాస్ చేసారు. కావున ఈ క్లెయిమ్ కొంత నిజం, ఎందుకంటే క్రిమినల్ కేసుల్లో షరియా చట్టం వర్తించదు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ పంచాయితీలకు ఎటువంటి అధికారాలు లేవు.
73వ రాజ్యాంగ సవరణ అమలు అయిన 26 ఏళ్ళ కి జమ్మూ కాశ్మీర్ పంచాయితీలకు ‘Jammu and Kashmir Panchayati Raj (Fourth Amendment) Act, 2018’ ద్వారా అధికారాలు వచ్చినట్టు ‘The Statesman’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. అంతేకాదు, ఈ చట్టం ఆమోదం పొందాక దాని ఆధారంగా  జమ్మూ అండ్ కాశ్మీర్ లో పంచాయతీ ఎన్నికలు కూడా జరిగాయని మరియు పంచాయితీల ఆర్ధిక అధికారాలు పెంచుతునట్టు అప్పటి కేంద్ర హోం మంత్రి చెప్పినట్టు తెలుస్తుంది. కావున ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
కాశ్మీర్లో హిందువులు, సిక్కులు, బౌద్దులు ఇతర తక్కువ ఉన్నమతాలకు రాజ్యాంగ బద్దంగా రావాలిసిన 16% రిజర్వేషన్లు ఇక్కడ అమలు కావడం లేదు.
మత పరమైన రిజర్వేషన్లు తప్పని సరిగా ప్రతి రాష్ట్రం ఇవ్వాలని రాజ్యాంగం లో లేదు. కానీ కొన్ని రాష్ట్రాలు తమ మైనారిటీలకు కొంత రిజర్వేషన్లు ఇచ్చాయి (తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముస్లింలకు 12% రిజర్వేషన్ ఇచ్చినా అది ఇంకా అమలు కాలేదు). అప్పట్లో OBC ల 27% రిజర్వేషన్ నుండి మైనారిటీలకు 4.5% కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయించగా అది ఇప్పుడు సుప్రీమ్ కోర్టు పరిధిలో ఉంది. ఈ క్లెయిమ్ కి సంబంధించి ఇంకే సమాచారం దొరకలేదు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఒక సెంటు భూమి కూడ భారతీయులు కోనే హక్కులేదు.
ఆర్టికల్ 35A ప్రకారం కేవలం ‘Permanent Residents’ కి ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ ఉన్నవాళ్లు మాత్రమే జమ్మూ కాశ్మీర్ లో భూమి కొనే హక్కు ఉంది.  జమ్మూ కశ్మీర్ లో ఉండే ప్రజలు కూడా భారతీయులే, కాబట్టి ‘శాశ్వత నివాస గుర్తింపు’ లేని భారతీయులు అక్కడ భూమి కొనలేరు.  కావున ఈ క్లెయిమ్ నిజం. ఇక్కడ గుర్తించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఇలాంటి పరిమితులు షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లోనూ, అనేక రాష్ట్రాలలో కూడా ఉన్నాయి
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన క్లెయిమ్స్ అన్ని ‘The Hindu’ వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ఒక డాక్యుమెంట్ లో కూడా చూడొచ్చు. ఆ డాక్యుమెంట్ లోని విషయాలే ప్రభుత్వాన్ని ఆర్టికల్ 370 ని తీసేలా చేసిందని ఒక ప్రభుత్వ అధికారి చెప్పినట్టు వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు. కానీ, ఆ డాక్యుమెంట్ లో అన్నీ కచ్చితమైన నిజాలు ఉండకపోవచ్చని ఆర్టికల్ మొదట్లోనే ‘The Hindu’ వారు ఒక గమనిక పెట్టారు.
అంతే కాదు, ఈ క్లెయిమ్స్ గత కొన్ని ఏళ్ళ గా సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతున్నట్టు చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘ఆర్టికల్ 370 అంటే ఏమిటి?’ అని వివరణ ఇస్తూ ఉన్నపోస్టుల్లో అన్నీ నిజాలు లేవు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 7, 2019


text:
ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తిని జోమాటో జైలుకు పంపలేదు. పోలీసు వారు కేసును సుమోటోగా తీసుకొని కేవలం నోటీసు ఇచ్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 2, 2019
ఒక ముస్లిం డెలివరీ బాయ్ తీసుకువస్తున్న ఆర్డర్ ని వద్దన్న వ్యక్తిని జోమాటో జైలుకు పంపించిందని ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ముస్లిం డెలివరీ బాయ్ తేస్తున్నాడని ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తిని జైలుకు పంపిన జోమాటో.
ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తికి CrPC సెక్షన్స్ 107/116 కింద పోలీసు వారు ఒక బాండ్ రాయించి కేవలం నోటీసు మాత్రమే ఇచ్చారు. జైలుకు పంపలేదు. అంతే కాదు, జబల్పూర్ పోలీసులు ఈ కేసును సుమోటో గా తీసుకున్నారు. కావున పోస్ట్ లో ఆ వ్యక్తిని జోమాటో జైలుకు పంపించింది అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, పోలీసు వారు ఈ కేసును సుమోటో గా తీసుకొని ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తి ఇక ముందు అనుచిత వాఖ్యాలు చేయకుండా నోటీసు ఇచ్చారని జబల్పూర్ ఎస్.పీ. అమిత్ సింగ్ మీడియా తో చెప్పినట్టు తెలుస్తుంది.
Amit Singh,SP Jabalpur (MP): We have issued a notice, it will be served to Amit Shukla (Twitter user who cancelled food order over deliveryman’s religion). He’ll be warned, if he tweets anything which is against ideals of Constitution, action will be taken; he is on surveillance. pic.twitter.com/27gf9qeaFg
అమిత్ శుక్లా (ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తి) ని ఎస్.డీ.ఎం కోర్టు కి తీసుకువెళ్ళి CrPC సెక్షన్స్ 107/116 కింద పోలీసు వారు ఒక బాండ్ రాయించి కేవలం నోటీసు మాత్రమే ఇచ్చినట్టు ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు. ఒక వేళ బాండ్ కు విరుద్ధంగా అమిత్ శుక్లా ఏమైనా వాఖ్యలు చేస్తే మాత్రం CrPC సెక్షన్ 122 ప్రకారం జైలుకు పంపుతామని ఎస్.పీ. అమిత్ సింగ్ చెప్పినట్టు తెలుస్తుంది. CrPC సెక్షన్స్ 107 మరియు 116 గురించి ‘The Indian Express’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు.
చివరగా, ఆర్డర్ వద్దన్న వ్యక్తిని జోమాటో జైలుకు పంపలేదు. పోలీసు వారు కేసును సుమోటో గా తీసుకొని నోటీసు ఇచ్చారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 2, 2019


text:
"ఆర్మీ కి కూడా తెలియకుండ UPA హయాం లో సర్జికల్ స్ట్రైక్ లు జరిగాయి" అని రాహుల్ గాంధీ అన్నాడని ట్వీట్ చేసింది ఒక పేరడీ అకౌంట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2019
రాహుల్ గాంధీ సర్జికల్ స్ట్రయిక్స్ గురించి మాట్లాడుతూ కాంగ్రెస్ కూడా భారత ఆర్మీ మరియు వాయుసేన కి తెలీకుండా సర్జికల్ స్ట్రయిక్స్ చేసిందని చెప్పాడని ఫేస్బుక్ లో చాలా పోస్ట్ లు వైరల్ అవుతున్నాయి. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం
రాహుల్ గాంధీ : ‘ యు.పీ.ఏ ప్రభుత్వం కూడా సర్జికల్ స్ట్రయిక్స్ మరియు ఎయిర్ స్ట్రయిక్స్ చేయించింది కానీ అవి ప్రజలకు బహిర్గతం చేయలేదు. చివరికి భారత ఆర్మీ మరియు వాయు సేనకి కూడా.’
పోస్ట్ లో చేపినట్టుగా భారత ఆర్మీ మరియు వాయు సేనకి కూడా తెలీకుండా సర్జికల్ స్ట్రయిక్స్ చేసామని రాహుల్ గాంధీ అనలేదు. ట్విట్టర్ లో అలా పోస్ట్ చేసింది ఒక పేరడీ అకౌంట్.
గూగుల్ లో రాహుల్ గాంధీ చేసిన వాఖ్యాలను సెర్చ్ చేస్తే అది ‘Limes of India’ అనే ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా మొదటిగా పోస్ట్ చేయబడినదని తెలుస్తుంది. ఆ అకౌంట్ గురుంచి వివరణలో  తాము కేవలం వ్యంగ్యపు పోస్టులు, ఫేక్ పోస్టులు పెడతామని చెప్పారు. అదే కాకుండా 100% ట్వీట్ చేసేవన్నీ ఫేక్ పోస్టులు అని వివరణ లో రాసారు. కావున రాహుల్ గాంధీ పైన చెప్పిన విధంగా అన్నాడని వాళ్ళు చేసిన ట్వీట్ ని సీరియస్ గా తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.
కానీ నిజంగానే రాహుల్ గాంధీ యు.పీ.ఏ ప్రభుత్వం కూడా సర్జికల్ స్ట్రయిక్స్ చేసింది కానీ వాటిని బహిర్గతం చేయలేదని అన్నాడు. రాజస్తాన్ ఎన్నికల సమయం లో ఆ వాఖ్యలు చేసారని హిందూస్తాన్ టైమ్స్ ఒక ఆర్టికల్ ని ప్రచురించింది. కానీ ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ఆర్మీ మరియు వాయు సేనకి కూడా తెలీకుండా చేసామని రాహుల్ గాంధీ అనలేదు. చివరగా, రాహుల్ గాంధీ చేసిన వాఖ్యాలకు కొంత వ్యంగ్యం జోడించి పేరడీ అకౌంట్ చేసిన ట్వీట్ ని ఫేస్బుక్ లో నిజమని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
'ఆర్మీ వాహనాలకి ఇంధనం నిరాకరించిన వయనాడ్ లోని పెట్రోల్ బంకుల యజమానులు' అని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 16, 2019
కేరళలో వరద బాధితులకు సహాయం అందించడానికి వచ్చిన మన దేశ ఆర్మీ వాహనాలకు వయనాడ్ లోని పెట్రోల్ బంకుల యజమానులు ఇంధనం ఇవ్వడానికి నిరాకరించారని చెప్తూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాహుల్ గాంధీ ఎం.పీ. గా గెలిచిన వయనాడ్ లో భారత దేశ ఆర్మీ వాహనాలకు ఇంధనం నిరాకరించిన స్థానిక పెట్రోల్ బంకుల యజమానులు.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వయనాడ్ లోని పెట్రోల్ బంకుల యజమానులు
భారత దేశ ఆర్మీకి ఇంధనం నిరాకరించలేదు. అది ఒక ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని వయనాడ్ జిల్లా కలెక్టర్ ఆఫీసు వారు మరియు సుల్తాన్ బతేరి భారత్ పెట్రోలియం వారు FACTLY కి తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో చూస్తే ఆ వార్త ‘Kerala Kaumudi’ వెబ్ సైట్ నుండి తీసుకున్నట్టుగా చూడవచ్చు. పోస్ట్ లోని వార్తా గురించి ఆ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, వారు ముందు ప్రచురించిన వార్తను మార్చినట్టుగా చూడవచ్చు. అసలు అలాంటి సంఘటన ఏమీ జరగలేదని, అది ఒక ఫేక్ న్యూస్ అని సుల్తాన్ బతేరి పెట్రోల్ బంకు లో పని చేసే ఒక ఉద్యోగి చెప్పినట్టుగా ఆ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. అంతేకాదు, పోలీసు వారు కూడా పెట్రోల్ బంకుల మీద ఎవరు కూడా ఈ విషయం పై ఫిర్యాదు చేయలేదని చెప్పినట్టుగా చూడవచ్చు.
ఈ విషయం గురించి తెలుసుకోవడానికి వయనాడ్ జిల్లా కలెక్టర్ ఆఫీసుకి FACTLY ఫోన్ చేయగా, పెట్రోల్ బంకులు ఆర్మీ వాహనాలకు ఇంధనం నిరాకరించినట్టుగా వస్తున్న వార్తలు ‘ఫేక్’ అని వారు తెలిపారు. అంతేకాదు, సుల్తాన్ బతేరి లోని భారత్ పెట్రోలియం బంకు కి FACTLY ఫోన్ చేయగా, వారు కూడా ఈ వార్త లో నిజం లేదని తెలిపారు.
వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫేక్ వార్త మీద వయనాడ్ జిల్లా పెట్రోల్ డీలర్స్ అసోసియేషన్ వారు పోలీసులకి ఇచ్చిన ఫిర్యాదు కాపీని Altnews ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
చివరగా, ఆర్మీ వాహనాలకి ఇంధనం ఇవ్వడానికి వయనాడ్ లోని పెట్రోల్ బంకుల యజమానులు నిరాకరించారని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘ఆలయాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు నిర్మించారు’ అని సుప్రీం కోర్ట్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2019
సుప్రీం కోర్ట్ లో ప్రస్తుతం రామమందిరం-బాబ్రీమసీదు కేసు మీద విచారణ జరుగుతుందన్న విషయం అందరికి తెలిసిందే. అయితే తాజాగా, అయోధ్యలో రామ మందిరాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు నిర్మించారని సుప్రీం కోర్ట్ చెప్పినట్టుగా ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
సుప్రీం కోర్ట్: “ఆలయాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు నిర్మించారు.”
పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలను సుప్రీం కోర్ట్ చేయలేదు. ‘Ram Lalla Virajman’ తరపున సుప్రీం కోర్ట్ లో వాదిస్తున్న అడ్వకేట్ ఆ వ్యాఖ్యలను చేసాడు. ఆ వ్యాఖ్యల పై స్పందిస్తూ, ఆలయాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు నిర్మించినట్టుగా ఆధారాలు ఉంటే చూపెట్టమని సుప్రీం కోర్ట్ వారిని అడిగింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు సుప్రీం కోర్ట్ చేసినట్టుగా ఎక్కడా కూడా ఆధారాలు లేవు. కానీ, తాజాగా సుప్రీం కోర్ట్ లో అయోధ్య రామమందిరం కేసుపై జరుగుతున్న వాదోపవాదాల్లో ‘Ram Lalla Virajman’ తరపున సుప్రీం కోర్ట్ లో వాదిస్తున్న అడ్వకేట్ ఆ వ్యాఖ్యలను చేసినట్టుగా ‘Business Standard’ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
ఆ వ్యాఖ్యల పై స్పందిస్తూ, ఒక మందిరాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు కట్టినట్టు ఏమైనా ఆధారాలు ఉంటే కోర్ట్ లో ప్రూవ్ చేయమని, జస్టిస్ చంద్రచూడ్ (కేసు వింటున్న సుప్రీం కోర్ట్ బెంచ్ లో ఒక న్యాయమూర్తి) కోరినట్టు ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు.
చివరగా, ‘ఆలయాన్ని కూల్చి బాబ్రీ మసీదు నిర్మించారు’ అని సుప్రీం కోర్ట్ అనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు’ వారు ‘భారత రాజ్యాంగాన్ని మేము నమ్మము’ అంటూ వ్యాఖానించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 16, 2019
“భారత రాజ్యాంగాన్ని మేము నమ్మము, మాకు ప్రత్యేక చట్టాలు మేమే చేసుకుంటాం మా కోర్టులు మేమే కట్టుకుంటాం మీ రాజ్యాంగంతో మాకు పనిలేదు (ALMPLB) ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు” అంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (AIMPLB) భారత రాజ్యాంగాన్ని మేము నమ్మము మాకు ప్రత్యేక చట్టాలు మేమే చేసుకుంటాం, మా కోర్టులు మేమే కట్టుకుంటాం, మీ రాజ్యాంగంతో మాకు పనిలేదు అని వ్యాఖ్యానించింది.
AIMPLB వారు భారత దేశంలోని ముస్లింల కోసం ప్రతి జిల్లాలో తమ ప్రత్యేక కోర్టులు( షరియా కోర్ట్ లేదా దార్-ఉల్-ఖజా ) ఏర్పరుస్తామని తెలిపారు. కానీ, భారత రాజ్యాంగాన్ని మేము నమ్మము దానితో మాకు పనిలేదు అని అనలేదు. కావున, పోస్టు తప్పుదారి పట్టించేలా ఉంది.
పైన పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖ్యాలు ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (AIMPLB) వారు చేశారా అని వెతికినప్పుడు, జులై 2018 లో ఆ బోర్డు సీనియర్ సభ్యుడైన జఫరయూబ్ జిలాని PTI కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో భారతదేశంలోని ముస్లింలు తమ సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి వేరే ఇతర కోర్టులకు బదులుగా ఇస్లాం చట్టాల ఆధారంగా నడిచే షరియా కోర్టులను ( దార్-ఉల్-ఖజా) ఆశ్రయించేలా దేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో వీటిని ఏర్పరుస్తామని, వాటిని కట్టడానికి అయ్యే ఖర్చుల గురించి తదుపరి మీటింగ్ లో నిర్ణయం తీసుకుంటామని తెలిపాడని “News18” వార్తా సంస్థ ప్రచురించిన కథనం ద్వారా తెలిసింది. ఇదే విషయం గురించి అనేక ఇతర వార్తా సంస్థలు ( NDTV, India Today, Financial Express) కూడా కథనాలు ప్రచురించాయి. కానీ, AIMPLB వారు భారత రాజ్యాంగాన్ని మేము నమ్మము దానితో మాకు పనిలేదు అని వ్యాఖానించినట్లుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం లభించలేదు.
చివరగా, ‘ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు’ వారు దేశంలోని ముస్లింల సమస్యలు పరిష్కరించడానికి ప్రత్యేక కోర్టులు ఏర్పాటు చేస్తామని అన్నారు. కానీ, ఆ సందర్భంలో రాజ్యాంగాన్ని కించపరుస్తూ  వ్యాఖానించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
నిజ నిర్ధారణ: ఆ అబ్బాయి తనకి అందరికంటే మోడీ ఇష్టం అని అన్నాడా? - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2019
అమెరికా ప్రెసిడెంట్ డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఒక పిల్ల వాడిని నీకు ఎవరు ఇష్టమని అడిగినప్పుడు తనకు మోడీ ఇష్టమని చెప్పినట్టుగా ఒక వీడియోని కొందరు ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంత నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
ట్రంప్: “ నీకు అందరికంటే ఎవరు ఇష్టం?”.  పిల్లోడు: “మోడీ”
య్యూట్యూబ్ లో ‘ Trump with Little Kid’ అని సెర్చ్ చేస్తే ‘ఫాక్స్10’ న్యూస్ ఛానల్ వారు 2016 లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో ఒకటి వస్తుంది. ఆ వీడియో మరియు ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో ఒకటే కానీ ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతన్న వీడియోలో ఆడియోని మార్చేసారు. నిజానికి ట్రంప్ ఆ పిల్ల వాడిని మీ తల్లిదండ్రుల దగ్గరకు వెళతావ లేక ట్రంప్ తో ఉంటావా అని అడిగినప్పుడు ఆ పిల్లోడు ట్రంప్ అని అన్నాడు
చివరగా, వీడియోలో ఆడియోని మార్చేసారు. ఆ పిల్లోడు మోడీ అని అనలేదు.

created: February 25, 2019


text:
ఆ అమ్మాయిని చైన్ తో పోల్ కి బంధించినది స్కూల్ యాజమాన్యం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2019
స్కూల్ యూనిఫామ్ లో ఉన్న ఒక చిన్న అమ్మాయిని పోల్ కి చైన్ తో బంధించిన  ఫోటో ఒక దాన్ని  చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ పోస్ట్ చేస్తున్నారు. అందులో ఆ అమ్మాయిని అలా బంధించినది ఆమె స్కూల్ వారే అని ఆరోపిస్తున్నారు. అది తెలంగాణ లో జరిగింది అని కూడా ప్రచారం జరుగుతుంది. దానిలో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
చిన్న అమ్మాయిని చైన్ తో పోల్ కి బంధించినది స్కూల్ యాజమాన్యం
ఆ అమ్మాయి పాఠశాలకు వెళ్ళనందుకు గాను తన తల్లే అలా బంధించింది. కావున, ఆ అమ్మాయిని అలా బంధించినది స్కూల్ వారు అంటూ  ప్రచారం అవుతున్న పోస్ట్ లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్  చేసినప్పుడు, అది “THE SUN” అనే బ్రిటిష్ వార్తా పత్రిక 2016లో ప్రచురించిన ఒక కథనం లో లభించింది. ఆ ఆర్టికల్ నుండి, ‘ మలేషియా దేశం లోని కౌలాలంపూర్ లో ఒక మహిళ, తన ఎనిమిది ఏళ్ళ కూతురు పాఠశాలకు వెళ్లనందుకు కోపం తో దానికి  శిక్షగా వారు ఉండే అపార్టుమెంట్ లోని ఒక స్తంభానికి  ఆ అమ్మాయిని చైన్ తో బంధించింది’ అని తెలిసింది. పోస్టులోపెట్టిన ఫొటోలో ఆ అమ్మాయి స్కూల్ యూనిఫామ్ లో ఉన్నందు వల్ల ఆ పని చేసింది ఆమె పాఠశాల వారే అంటూ కొంతమంది ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇదే కాకుండా, చాలా పత్రికలు  కూడా ఈ వార్తని 2016 లో ప్రచురించాయి.
చివరగా, ఆ చిన్న అమ్మాయిని చైన్ తో పోల్ కి బంధించినది ఆమె పాఠశాల వారు కాదు, తన తల్లియే.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
ఆ ఆవులు అనంత పద్మనాభ స్వామి దేవాలయంవి కావు. అవి ఆ గుడికి పాలు సరఫరా చేసే ఒక ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ యొక్క గోశాల ఆవులు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 11, 2019
“10 లక్షల కోట్ల సంపద కలిగిన తిరువనంతపురం అనంత పద్మనాభస్వామి వారి దేవాలయం గోసాల గోవులకు గడ్డి పెట్టకుండా చంపుతున్న కమ్మీ సర్కార్..” అంటూ అస్థిపంజర శరీరాలతో ఉన్న ఆవుల ఫోటోని పెట్టిన ఒక ఫేస్బుక్ పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫొటోలో అస్థిపంజర శరీరాలతో ఉన్న ఆవులు తిరువనంతపురం అనంత పద్మనాభస్వామి దేవాలయం గోశాల వారివి.
ఫోటోలోని ఆవులు అనంత పద్మనాభ స్వామి దేవాలయానికి పాలు సరఫరా చేసే ఒక ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ యొక్క గోశాల ఆవులు. ఆ గోశాల వారు వాటికి సరైన ఆహార సదుపాయాలు కల్పించకపోవడం వలన అవి అలా బక్క చిక్కిపోయాయి. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో కేరళా దేవాలయ శాఖ మంత్రి ఆ ప్రైవేట్ గోశాలను సందర్శించినప్పటిది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాలు ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉన్నాయి.
గూగుల్ లో కీవర్డ్స్ తో ఈ విషయం గురించి వెతికినప్పుడు, జులై 10, 2019 న ప్రచురితం అయిన “The Hindu” ఆర్టికల్ ఒకటి లభించింది. ఆ కథనం ప్రకారం, అనంత పద్మనాభ స్వామి దేవాలయం దగ్గరలోని  ‘కుతిర మాలిక’ అనే ప్రాంతంలో ‘శ్రీ అనంత పద్మనాభ స్వామి టెంపుల్ గోశాల ట్రస్ట్’ అనే ఒక ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ నిర్వహించే ఓ గోశాల ఉంది. ఆ గోశాల అనంత పద్మనాభ స్వామి దేవాలయానికి పాలు సరఫరా చేస్తుంది. అందులో ఉండే ఆవులకు ఆ ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ వారు సరైన ఆహార మరియు వసతి సదుపాయాలు కలిపించకపోవడంతో అవి బక్క చిక్కిపోయి చాలా దయనీయ పరిస్థితుల్లో ఉన్నాయి. ఆ గోశాల నిర్వహణ గురించి అనేక ఫిర్యాదులు రావడంతో, ఇటీవలే కేరళ రాష్ట్ర దేవాలయ శాఖ మంత్రి దానిని సందర్శించాడు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో మంత్రి ‘కుతిర మాలిక’ లోని ఆ ప్రైవేట్ గోశాలను  సందర్శించిన్నప్పుడు తీసినది. ఈ సందర్శనకి సంబంధించిన  పూర్తి కవరేజ్ “News18 Malayalam” వారు తమ ఛానల్ లో ప్రసారం చేసిన వార్తా కథనం లో చూడవచ్చు.  ఈ విషయాన్నీ చాలా వార్త పత్రికలు కవర్ చేసాయి. న్యూస్ మినిట్, మాతృభూమి, ది హిందూ కూడా దీని గురుంచి రాశాయి. ఈ ఆరోపణలు బయటకి వచ్చాక, కేరళ ప్రభుత్వం ఆ ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ కి సంబందించిన గోశాలను టేక్ ఓవర్ చేసింది అని ఆసియానెట్ సంస్థ ఒక వార్త ప్రచురించింది.
ఈ విషయం గురించి “News18 Malayalam” వారు తమ ఛానల్ లో ప్రసారం చేసిన వార్తా కథనానికి సంబంధించిన యూట్యూబ్ వీడియో లో పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో ఫోటో చూడవచ్చు.
చివరగా, ఆ ఆవులు అనంత పద్మనాభ స్వామి దేవాలయంవి కావు. అవి ఆ గుడికి  పాలు సరఫరా చేసే ఒక ప్రైవేట్ ట్రస్ట్ యొక్క గోశాల ఆవులు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ ట్వీట్ NSA అజిత్ ధోవల్ చేయలేదు. అసలు తనకి అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతానే లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 8, 2019
పార్లమెంట్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం పాకిస్థాన్ చేస్తున్న బెదిరింపులు మరియు తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలపై ఆపుకోలేక NSA సలహాదారు అజిత్ దోవల్ వ్యంగ్యంగా ఓ ట్వీటు పెట్టాడు అంటూ ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్టు లో ఈ విధంగా ఉంది- ‘వాస్తవానికి చాలా కీలకాంశాల్లో సైలెంటుగా, తెరవెనుక, రహస్యంగా పనిచేసుకుంటూ వెళ్లే అజిత్ ధోవల్ బహిరంగంగా పెద్దగా స్పందించడు… కానీ పాకిస్థాన్ బెదిరింపులు, నిర్ణయాలపై ఆపుకోలేక వ్యంగ్యంగా ఓ ట్వీటు కొట్టాడు… నిజంగా ఇండియాకు నష్టం లేదా..?’. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అజిత్ దోవల్ పెట్టినట్లుగా చెప్తున్న ట్వీట్ క్రింద చూడవచ్చు. దీని అర్థం ‘పాకిస్తాన్ భారత్‌తో అన్ని ద్వైపాక్షిక ట్రేడ్‌లను రద్దు చేసింది, ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారీ నష్టం, దాని విలువ విరాట్ కోహ్లీ ఒక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ప్రమోషనల్ పోస్ట్ కోసం తీసుకున్న ధరతో సమానంగా ఉంటుంది. చాలా విచారంగా, ఈ భారీ నష్టం నుండి మనం ఎలా కోలుకుంటామో ’.
Pakistan cancelled all bilateral trades with India, This is a huge loss to Indian economy which will be almost equal to the price Virat Kohli took for one Instagram promotional post. So sad, how will we recover from this huge loss.
‘పాకిస్తాన్ భారత్‌తో అన్ని ద్వైపాక్షిక ట్రేడ్‌లను రద్దు చేసింది, ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారీ నష్టం, దాని విలువ విరాట్ కోహ్లీ ఒక ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ప్రమోషనల్ పోస్ట్ కోసం తీసుకున్న ధరతో సమానంగా ఉంటుంది. చాలా విచారంగా, ఈ భారీ నష్టం నుండి మనం ఎలా కోలుకుంటాము’ అని అజిత్ ధోవల్ ట్వీట్ చేశాడు. .
ఆ ట్వీట్ అజిత్ ధోవల్ పేరు మీద ఉన్న ఒక అభిమానుల ట్విట్టర్ అకౌంట్ లోది . అసలు అజిత్ ధోవల్ కి అధికారికంగా ట్విట్టర్ లో అకౌంట్ లేదు. కావున పోస్ట్ లో అజిత్ ధోవల్  ట్వీట్ చేసినట్టు చెప్పేది అబద్ధం.
ఆ ట్వీట్ చేసిన ట్విట్టర్ అకౌంట్ యొక్క వివరణ (డిస్క్రిప్షన్ ) చూసినప్పుడు, అందులో “National Security Advisor fc.” అని ఉంది. fc అనే అక్షరాలు సాధారణంగా ఫ్యాన్ క్లబ్ (అభిమానుల సంఘం) కి వాడుకగా ఉపయోగిస్తారు.  దాన్ని బట్టి, అది అజిత్ ధోవల్  పేరు మీద ఉన్న ఒక అభిమానుల ట్విట్టర్ అకౌంట్ అని తెలుసుకోవచ్చు. ఒకరి పేరు మీద అభిమానులు ట్విట్టర్ అకౌంట్ వాడుకకు సంబంధించి ట్విట్టర్ సంస్థ అధికారిక  పాలసీ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఆ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లోని ఇతర ట్వీట్లను చూడగా, అందులో పెట్టే ట్వీట్ లు వ్యంగ్యంగా ఉన్నట్లుగా ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Dear @narendramodi Ji
Kindly rename the Ministry of External affairs building as Smt. Sushma Swaraj Building instead of Akbar Bhawan.
RT if you want the same. #SushmaSwaraj #AlvidaSushmaSwaraj
Narendra Modi Proposes Amit Shah’s name to Trump. Offered to mediate between US & North Korea as well as between US & Iran if both countries agree.#Article370
Today INC has lost the 2024 elections and India have got their 2029 PM. #Article370
అసలు అజిత్ ధోవల్ కి అధికారికంగా ట్విట్టర్ లో అకౌంట్ ఉందా అనే విషయం తెలుసుకోవడానికి ‘Factly’ వారు ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయాన్ని సంప్రదించినప్పుడు, వారు అసలు తనకి ఎటువంటి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదని, ఆ ట్వీట్ కి అజిత్ ధోవల్  కి సంబంధం లేదని తెలిపారు.
చివరగా, ఆ ట్వీట్ అజిత్ ధోవల్  చేసినట్టుగా చెప్తున్న ట్వీట్ తాను చేయలేదు. అందుకే ఈ ప్రచారం తప్పు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ డాన్స్ వీడియో హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ నిర్మాణ కార్మికుడికి సంబంధించినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2019
‘హైదరాబాద్ మైట్రో రైలు కార్మికుడు డాన్స్ ఇరగదీశాడు….’ అంటూ కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో లో డాన్స్ చేస్తున్నది హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ కార్మికుడు.
ఆ వీడియో దక్షిణ చైనాలోని సిచువాన్ ప్రావిన్సులో నిర్మాణ పని చేసే కార్మికుడికి సంబంధించినది. కావున పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
వీడియో యొక్క కామెంట్స్ విభాగంలో చూసినప్పుడు ఒక వ్యక్తి ఆ వీడియో వాస్తవంగా చైనాకి  సంబంధించినది గా పేర్కొన్నాడు.
యూట్యూబ్ లో “Metro dance China” అని వెతికినప్పుడు, వీడియోని చైనాకి చెందిన ‘South China Morning Post’ అనే ఛానల్ అప్లోడ్ చేసినట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో క్రింద ఉన్న వివరణని బట్టి అది దక్షిణ చైనాలోని సిచువాన్ ప్రావిన్సులో నిర్మాణ పని చేసే కార్మికుడికి సంబంధించిన డాన్స్ వీడియో అని తెలుస్తుంది. అదే వీడియో ని చాలా మంది ట్విట్టర్ లో  మరియు యూట్యూబ్ లో ఫిబ్రవరి 2019 నుంచి పోస్ట్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఆ డాన్స్ వీడియో హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ కార్మికుడికి సంబంధించినది కాదు. చైనా కి చెందిన నిర్మాణ కార్మికుడిది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ ఫొటోలోని వ్యక్తి అరెస్ట్ కు 'పబ్-జి' గేమ్ కారణం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 10, 2019
జపాన్ దేశానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి  పబ్‌జి గేమ్‌లో 6ఎక్స్ స్కోప్ ఇవ్వలేదనే కోపంతో అతడి సహ ఆటగాడైన తన మిత్రుడి ప్రాణాలు తీసినందుకు గాను పోలీసులు అతడిని అరెస్ట్ చేశారు అంటూ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత వరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తిని  పబ్-జి గేమ్‌లో 6ఎక్స్ స్కోప్ ఇవ్వలేదనే కోపంతో అతడి సహ ఆటగాడైన తన మిత్రుడిని చంపినందుకు పోలీసు లు అరెస్ట్ చేశారు.
ఆ ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తిని 2018 లో చైనా లోని ఒక పాఠశాలలో తొమ్మిది  మంది విద్యార్థులను చంపినందుకు గానూ పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. ఆ ఫోటో ని ఉపయోగించి కొంతమంది అవాస్తవమైన కథనాలతో  ప్రక్కద్రోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా అది “China Daily” అనే వార్తా సంస్థ ప్రచురించిన ఒక కథనం లో లభించింది. దీని ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి చైనాలోని పాఠశాలలో తొమ్మిది మంది విద్యార్థులను కత్తితో దాడి చేసి చంపినందుకు గానూ హత్యారోపణలు ఎదురుకుంటున్నందుకు పోలీసులు అతన్ని కోర్ట్ లో హాజరుపరిచారు. పోస్ట్ ఉన్న ఫోటో ఆ సంఘటన కి సంబంధించినది. దీనిని ఉపయోగించి కొంతమంది ఆ వ్యక్తి పబ్-జి గేమ్‌లో 6ఎక్స్ స్కోప్ ఇవ్వలేదనే కోపంతో అతడి సహ ఆటగాడైన తన మిత్రుడిని చంపాడు అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఆ ఫొటోలోని వ్యక్తిని చైనా లోని ఒక పాఠశాలలో విద్యార్థులను చంపినందుకుగాను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ ఫోటోని కాంగ్రెస్ వారు అసంపూర్తిగా క్రాప్ చేసారు. అది నిజమైన ఫోటోనే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 9, 2019
ఫేస్బుక్ లో “ఒక మనిషికి మూడు చేతులు ఎలా ఉంటాయి కాంగ్రెస్ ఎడిటర్స్?” అంటూ  రాహుల్ గాంధీ ఒక ముసలి ఆవిడని ఓదారుస్తున్నటువంటి చిత్రాన్ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ ఫోటో ఎంతవరకు నిజమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం .
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
రాహుల్ గాంధీ, ఒక ముసలి ఆవిడని ఓదారుస్తున్నటువంటి చిత్రాన్ని కాంగ్రెస్ వారు ఎడిట్ చేసి సృష్టించారు.
రాహుల్ గాంధీ 2015 లో పుదుచ్చేరి వరద బాధితులను కలిసిన సందర్భంలోని ఫోటోలను కాంగ్రెస్ అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతా లో చూడవచ్చు . పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో యొక్క అసలు చిత్రం ఇందులో ఒకటి. దానినే ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ పార్టీ “NYAY” స్కీం కి క్రాప్ చేసి వాడుతుంది. ఆ ఫోటో చూస్తే పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా సరిగ్గా క్రాప్ చేయలేదని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజమే.
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రాన్ని ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (కాంగ్రెస్) తమ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా పేదరిక నిర్మూలన పథకం “NYAY” కోసం పోస్టర్లలో విస్తృతంగా ఉపయోగించినప్పటి నుండి వార్తల్లోకి వచ్చింది. ఈ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది రాహుల్ గాంధీ 2015 లో పుదుచ్చేరి వరద బాధితులను పరామర్శించడానికి వెళ్లినప్పటిది అని తెలిసింది. ఆ పర్యటనలో భాగంగా రాహుల్ గాంధీ వరదల వల్ల నష్టపోయిన ఒక ముసలి ఆవిడని ఓదారుస్తున్న చిత్రాన్ని చూడవచ్చు. దీని ద్వారా పోస్ట్ లో పెట్టిన చిత్రంలోని మూడవ చేయి, రాహుల్ గాంధీ మరియు ముసలి ఆవిడ పక్కకు ఉన్న వ్యక్తిది అని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. కాంగ్రెస్ వారు అసలు ఫోటోని అసంపూర్తిగా క్రాప్ చేయడం వాళ్ళ ఏర్పడినదే  పోస్ట్ లో పెట్టిన చిత్రం.
చివరగా, కాంగ్రెస్ వారు అసలు ఫోటోని  అసంపూర్తిగా క్రాప్ చేయడం వల్ల వచ్చిన చిత్రం


text:
ఆ ఫోటోలో ఆమిర్ ఖాన్ తో ఉన్నది ఉగ్రవాదులు కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 19, 2019
ఉగ్రవాదులతో ఫోటోలు దిగే ఆమిర్ ఖాన్ ని హీరోగా ఎందుకు ఆరాధించాలి అని ప్రశ్నిస్తూ ఉన్న ఒక ఫోటోని ‘మిషన్ మోడీ 2019’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ఒకటి పోస్ట్ చేసింది. ఇప్పటిదాకా ఆ పోస్ట్ ని ఆరు వేల మందికి పైగా షేర్ చేసారు. వైరల్ అవుతున్న ఆ ఫోటోలో నిజం ఎంతుందో విశ్లేషిద్దాం.
అమిర్ ఖాన్ పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులతో ఫోటో దిగాడు
2012 లో ఆమిర్ ఖాన్ హజ్ కి వెళ్ళిన సందర్భంలో దిగిన ఆ ఫోటోలో ఉన్నది ఉగ్రవాదులు కారు. ఆమిర్ కి ఎడమ వైపు ఉన్నది జునైద్ జంషేద్ మరియు కుడి వైపు ఉన్నది తారిక్ జమిల్. వాళ్ళు ఇద్దరు ముస్లిం మత ప్రభోధకులు మరియు పాకిస్తాన్ దేశస్తులు కానీ ఉగ్రవాదులు మాత్రం కారు. జునైద్ జంషెడ్ ఒక ఈవెంట్ లో తన అనుచరులతో మాట్లాడుతూ ఆమిర్ ఖాన్ తో ఎప్పుడు ఎక్కడ ఎలా కలిసారో కూడా వివరించారు.
చివరగా, ఫోటోలో ఆమిర్ తో ఉన్నది ఉగ్రవాదులు కారు.


text:
ఆ ఫోటో అమెజాన్ అడవుల్లో ప్రమాదంలో చిక్కుకున్న జంతువులను రక్షణ సిబ్బంది కాపాడుతున్నది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 29, 2019
ఒక వ్యక్తి తన భుజాలపై ఒక ‘ఒరంగుటన్’ ని మోస్తున్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి ‘అమెజాన్ అడవుల్లో ప్రమాదంలో పడ్డ మూగ జీవులను కాపాడుతున్న రెస్క్యూ సిబ్బంది’ అని ఆ ఫోటో గురించి వివరణ పెడుతున్నారు. దాంట్లో నిజం ఎంతుందో విశ్లేషిద్దాం.
అమెజాన్ అడవుల్లో ప్రమాదంలో పడ్డ మూగ జీవులను రెస్క్యూ సిబ్బంది కాపాడుతున్న ఫోటో  .
ఫోటో 2013లో ఇంటర్నేషనల్ జంతువు రెస్క్యూ సిబ్బంది వారు ఇండోనేషియా లోని ‘పామ్’ తోటలలో ఒక ‘ఒరంగుటన్’ ని కాపాడినప్పటిది. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, దానిని ‘rainforest-rescue.org’ అనే స్వచ్చంద సంస్థ వారు ‘ఒరంగుటన్’ సంరక్షణ కోసం వేసిన ఒక పిటీషన్ లో లభించింది. అందులో, ఆ ఫోటో క్రింద ఉన్న వివరణ ద్వారా ఇంటర్నేషనల్ జంతువు రక్షణ వాలంటీర్ లు ఇండోనేషియాలో ఒక ‘ఒరంగుటన్’ ని కాపాడినప్పటిది అని తెలుస్తుంది. దాని గురించి ఇంటర్నేషనల్ జంతువు రక్షణ(IAR) వారి వెబ్సైట్ లో వెతికినప్పుడు, అదే ఫోటో లభించనప్పటికీ,  ‘ఒరంగుటన్’ ని రెస్క్యూ సిబ్బంది మోసుకు వస్తున్నప్పుడు తీసిన మరొక ఫోటో లభించింది. పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోని మరియు ఆ వెబ్సైట్ లోని ఫోటోని చూసినట్లయితే, రెండు కూడా ఒకే సందర్భంలో తీసినట్లుగా తెలుస్తోంది.
వెబ్సైటులో ఆ ఫోటోని ఏ సందర్భంలో  తీసినదని చూసినప్పుడు, అందులో ఆ ఫోటో గురించి వివరణ ఏమీ లభించలేదు. కానీ, ‘The Huffpost’ వారు ప్రచురించిన ఒక కథనం ద్వారా అది ఇంటర్నేషనల్ జంతువు రెస్క్యూ సిబ్బంది వారు ఇండోనేషియా లోని ‘పామ్’ తోటలలో ఒక ‘ఒరంగుటన్’ ని కాపాడినప్పటిది అని తెలిసింది.
చివరగా, ఆ ఫోటో అమెజాన్ అడవుల్లో ప్రమాదంలో చిక్కుకున్న జంతువులను రెస్క్యూ సిబ్బంది  కాపాడుతున్నది కాదు. అది ఇండోనేషియా లోని ‘పామ్’ తోటలలో జంతువు రెస్క్యూ సిబ్బంది వారు ఒక ‘ఒరంగుటన్’ ని కాపాడినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ ఫోటో భారత్ సైనికుడిది కాదు, ఒక వేటగాడిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2019
పుల్వామా దాడి జరిగిన తర్వాత చాలా మంది జవాన్ల కి సంభందించిన ఫోటోలు మరియు వీడియోలను సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు. భారత సైనికుడు చెట్టుమీద -20 డిగ్రీ సెల్సియస్ చలి లో దేశ సంరక్షణ కోసం కదల కుండా నిలబడ్డాడని ఒక ఫోటోని కొందరు పోస్ట్ చేసారు. ఆ ఫోటో నిజంగా భారత సైనికుడిదో కాదో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
మన కోసం కాశ్మీర్ లో -20 డిగ్రీ సెల్సియస్ అతి తీవ్రచలిలో, రాత్రంతా అలా కదలకుండా నిలబడి, అక్కడ ఒక మనిషి ఉన్నాడనే అనుమానం రాకుండా, కాపలా కాస్తున్న భారత సైనికుడు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో ని యాన్డెక్స్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఆ ఫోటో అసలు సైనికుడిదే కాదని తెలుస్తుంది. ఆ ఫోటో ఒక వేటగాడిది. ‘మోస్సి ఓక్’ అనే అమెరికా సంస్థ వేటగాళ్ళు వేటాడే సమయం లో జంతువులకు కనపడకుండా వేసుకునే దుస్తులను తాయారు చేస్తుంటుంది. ఫోటోలో చుసిన దుస్తులు ఆ సంస్థ తాయారు చేసినవే. పోస్ట్ లోని ఫోటోని ఆ సంస్థ తమ ఇన్స్టగ్రామ్ లో పోస్ట్ కూడా చేసారు. ఫోటోని కొంచం క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తే మనకు ఎర్ర రంగులో బాణాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది భారత సైనికుడు కాదు. ఆ ఫోటో ఒక వేటగాడిది.


text:
ఆ మహిళ రాహుల్ గాంధీతో కాశ్మీర్ విషయంలో మోదీ చేసిన మంచి పనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 28, 2019
ఒక మహిళ రాహుల్ గాంధీతో ఏడుస్తూ మాట్లాడుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి‘విదేశాల్లో ఉండే NRI కాశ్మీరీ ముస్లిం..కాశ్మీర్ విషయంలో మోదీజీ చేసిన మంచిపనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని చెప్పుతో కొట్టినట్టు అడుగుతూ నువ్వు దేశద్రోహివి అంటూ తిడుతుంటే రాహుల్ గాంధీ మొహం చూడండి ఎలా మాడిపోయిందో’ అని ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
విదేశాల్లో ఉండే NRI కాశ్మీరీ ముస్లిం రాహుల్ గాంధీని కాశ్మీర్ విషయంలో మోదీ చేసిన మంచి పనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని అడుగుతూ అతన్ని దేశ ద్రోహి అని అన్నది.
ఆ మహిళ రాహుల్ గాంధీతో కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం అక్కడ అమలులో ఉన్న నిబంధనల వల్ల తన కుటుంబ సభ్యులు మరియు ఇతర ప్రజలు పడుతున్న కష్టాల గురించి చెప్పింది. అంతేగానీ, పోస్టులో ఆరోపించినట్లుగా రాహుల్ గాంధీని కాశ్మీర్ విషయంలో మోదీ చేసిన పనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని గానీ, అతన్ని దేశ ద్రోహి అని గానీ ఎక్కడా అనలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టు లో పెట్టిన వీడియోలో కనిపించే మహిళ రాహుల్ గాంధీ తో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం కాశ్మీర్ లో ఉన్న పరిస్థితుల గురించి ఆయనకు హిందీ లో చెప్పింది. దాని తెలుగు అనువాదం ఈ విధంగా ఉంది- ‘చిన్న పిల్లలను వారి ఇళ్ళ నుండి బయటకు రావడాన్ని అనుమతించట్లేదు. ఒక వేళ వారు తప్పి పోతే వాళ్ళని వెతుకుతూ వెళ్లినవారిని పట్టుకుంటున్నారు. మా అన్నయ్య ఒక హార్ట్ పేషెంట్. తప్పి పోయిన తన పిల్లాడి ఆచూకీ కోసం వెళ్తే అతన్ని పట్టుకున్నారు. పది రోజులైనా కూడా అతను ఎక్కడ ఉన్నాడు, ఎలా ఉన్నాడు అనే విషయం చెప్పడం లేదు. మేము అన్ని రకాలుగా ఇబ్బందుల్లో ఉన్నాము.’
అంతేగానీ, పోస్టులో ఆరోపించినట్లుగా రాహుల్ గాంధీని కాశ్మీర్విషయంలో మోదీ చేసిన పనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని గానీ, దేశ ద్రోహి అని గానీ ఎక్కడాఅనలేదు.
రాహుల్ గాంధీకి శ్రీనగర్ నగరంలోకి అనుమతిని నిరాకరణిచడంతో ఢిల్లీకి విమానంలో తిరుగు  ప్రయాణం చేస్తున్నపుడు ఆ సంఘటన జరిగినట్లుగా ‘The Indian Express’ వారు ఆ వీడియోకి సంబంధించి ప్రచురించిన కథనం లో చూడవచ్చు.
చివరగా, ఆ మహిళ రాహుల్ గాంధీతో కాశ్మీర్ విషయంలో మోదీ చేసిన మంచి పనికి ఎందుకు అడ్డుపడుతున్నారని అనలేదు. కాశ్మీర్ లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం అక్కడ నెలకొన్న పరిస్థితులను మరియు వారు అనుభవిస్తున్న బాధలను చెప్పింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ వీడియోలో ఉన్నది టెర్రరిస్ట్ కాదు. టెరిటోరియల ఆర్మీ 168 బెటాలియన్ కి చెందిన జవాన్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 20, 2019
పుల్వామా దాడి తర్వాత ఉగ్రవాదుల మీద చాలా వీడియోలు ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్నాయి. టెర్రరిస్ట్ దగ్గర నుండి AK-47 రైఫిల్ ని చాలా తెలివిగా ఇండియన్ ఆర్మీ జవాన్ లాక్కుని ప్రజల ప్రాణాలు కాపాడాడని ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
టెర్రరిస్ట్ దగ్గరనుండి చాకచక్యంగా AK-47 లాక్కుని ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి ప్రజలను కాపాడిన జవాన్ కు హేట్సాఫ్.
టెర్రరిస్ట్ గా వీడియోలో చూపెడుతుంది నిజానికి టెరిటోరియల ఆర్మీ 168 బెటాలియన్ కి చెందిన తారిక్ అహ్మద్. పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయం తో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఇండియా టుడే మరియు టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా  వెబ్ సైట్స్ ఈ ఘటన మీద రాసిన ఆర్టికల్స్ వస్తాయి. అసలు జరిగింది ఏంటంటే 2012 లో తారిక్ పని నుండి ఇంటికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు భార్య కనిపించక పోవడంతో తనకి అక్రమ సంభంధముందని భావించి AK-47 రైఫిల్ ని పట్టుకొని కాల్చడం మొదలు పెట్టాడు. ఆ కాల్పుల్లో ఇద్దరు మహిళలు కూడా మృతి చెందారు. ఆ సమయంలో అకడికి వచ్చిన పోలీసువారు తెలివిగా తారిక్ ని బంధించారు.
చివరగా, వీడియోలో ఉన్నది టెర్రరిస్ట్ కాదు. టెరిటోరియల ఆర్మీ 168 బెటాలియన్ కి చెందిన జవాన్.

created: February 20, 2019


text:
ఆ వీడియో ‘అలెన్ అల్ ఖాయ్ ఎడారి’ కి సంబంధించినది కాదు. అందులో ఉన్నది అగ్నిపర్వత బూడిదతో నిండి ఉన్న ‘నహుయేల్ హ్యూపీ సరస్సు’ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 3, 2019
కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియో ని పోస్ట్ చేసి అందులో ప్రవహిస్తూ కనిపిస్తున్నది నీరు కాదని, ఇసుక అంటూ పేర్కొంటున్నారు. ఆ ప్రాంతాన్ని అలెన్ అల్ ఖాయ్(పిశాచి ఎడారి) అంటారనీ, అది దక్షిణ అరేబియా (సౌదీ అరేబియా) సరిహద్దుల్లో ఉంటుందని కూడా పేర్కొన్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియోలో ఉన్నది అలెన్ అల్ ఖాయ్ అనే ఎడారి, అక్కడ ఇసుక నీటి లాగ ప్రవహిస్తుంది.
వీడియోలో ఉన్నది ఎడారి కాదు. అందులో ఉన్నది ఆర్జెంటినా లో ఉన్న నహుయేల్ హ్యూపీ సరస్సు. పోస్ట్ లోని వీడియోని 2011 లో చిలి దేశంలో ఉన్న పుయెహ్యూ అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం వల్ల  వెలువడిన బూడిద నహుయేల్ హ్యూపీ  సరస్సు నీటితో కలిసినప్పుడు చిత్రీకరించినది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్ చేయగా, వచ్చిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఆ వీడియో “Lake of ash” కి సంబంధించినదని చాలా లింక్స్ వచ్చాయి. ఆ సమాచారం ఆధారంగా గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, “The Telegraph” పత్రిక  జూన్ 16, 2011న పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోని పెట్టి, దాని గురించి ప్రచురించిన ఒక కథనం లభించింది. దాంట్లో, అర్జెంటీనాలోని ‘నహుయేల్ హ్యూపీ సరస్సు’ నీరు పొరుగు దేశం చిలీలోని పుయెహ్యూ అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెందగా వచ్చిన బూడిదతో కలిసిందని ఉంటుంది.
చివరగా, ఆ వీడియో ‘అలెన్ అల్ ఖాయ్ ఎడారి’ కి సంబంధించినది కాదు. అందులో ఉన్నది అగ్నిపర్వత బూడిదతో నిండి ఉన్న ‘నహుయేల్ హ్యూపీ సరస్సు’
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ వీడియో పిస్తా హౌస్ ది కాదు. అది పాకిస్తాన్ లోని ఒక బేకరీలో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 23, 2019
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఒక వినియోగదారుడు బేకరీలో పాడైపోయిన తిను పదార్ధాలను అమ్ముతున్నారనీ, అవి తినడం వలన తన కొడుకు అస్వస్థతకి గురయ్యాడని ఆ బేకరీ యాజామాన్యాన్ని నిలదీస్తున్న వీడియో ని పెట్టి, ఆ ఘటన హైదరాబాద్  పిస్తా హౌస్ లో జరిగిందంటూ పేర్కొంటున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక వినియోగదారుడు బేకరీలో పాడైపోయిన తిను పదార్ధాలను అమ్ముతున్నారనీ ఆ బేకరీ యాజామాన్యాన్ని నిలదీస్తుట్లుగా ఉన్న వీడియో పిస్తా హౌస్ లో జరిగిన సంఘటన కి సంబంధించినది.
వీడియోలోని ఘటన పాకిస్తాన్ లోని ‘Treats’ అనే బేకరీలో జరిగింది. కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియోని పరిశీలించినప్పుడు, అందులో ఎక్కడా కూడా “Pista House” పేరు కనిపించలేదు. ఇదే వీడియోతో ఉన్నఇంగ్లీష్ పోస్టు యొక్క కామెంట్స్ విభాగం చూసినప్పుడు, అందులో చాలా మంది ఆ వీడియోలో ఉన్నది పాకిస్తాన్ లోని ఒక బేకరీ  అని పేర్కొన్నారు.
వీడియోలో ఉన్న పదార్ధాలు “Treats” అనే పేరుతో ప్యాకింగ్ చేసి ఉన్నట్లుగా చూడవచ్చు. ఆ సమాచారంతో వెతికినప్పుడు “Thetreatsbakery” అనే ఫేస్బుక్ పేజీ లభించింది. ఆ పేజీ యొక్క కవర్ పిక్ మరియు పోస్టులోని వీడియో లో కనిపించే బేకరీ లోగో ఒకేలా ఉండడం చూడవచ్చు. ఆ పేజీ యొక్క వివరాలు చూసినప్పుడు, ఆ బేకరీ కరాచీలో ఉన్నట్లుగా తెలిసింది.
ఈ క్రింది కొల్లేజ్ లో ఎడమ వైపున ఉన్నది వీడియోబాక్ గ్రౌండ్ లో కనిపించే బేకరీ యొక్క లోగో మరియు కుడి వైపున ఉన్నది ఆ ఫేస్బుక్ పేజీయొక్క కవర్ ఫోటో.
ఆ సమాచారం తో  కరాచీ లోని “Treats Bakery” వారిని ఇదే విషయం గురించి సంప్రదించినప్పుడు, ఆ ఘటన తమ బేకరీ లోనే జరిగిందని ధృవీకరించి, సింధ్ ప్రావిన్స్ ఫుడ్ సేఫ్టీ సిబ్భంది పోస్టులోని  వీడియో లో ఆరోపించిన వాటిల్లో ఎటువంటి నిజం లేదంటూ, ఆ ఆరోపణలు చేసిన వ్యక్తి సమక్షంలో క్లియరెన్స్ ఇచ్చిన వీడియో ని షేర్ చేశారు.
చివరగా, ఆ వీడియో పిస్తా హౌస్ది కాదు.అది పాకిస్తాన్ లోనిఒక బేకరీలో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ వీడియో లో ఉన్నదీ పాకిస్తాన్ యుద్ధ విమానం కాదు, బడ్గాం లో కూలిన భారత్ ఛాపర్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2019
పాకిస్తాన్ నుండి భారత మీద దాడి చేయడానికి వచ్చిన యుద్ధ విమానాల్లో ఒక విమానాన్ని భారత సైన్యం కూల్చేసిందని ఒక వీడియోని ‘నిర్మల్’ అనే పేజీ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసింది. ఆ వీడియోలో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
భారతదేశం పై దాడికి వచ్చిన మూడు యుద్ధ విమానాల్లో ఒక యుద్ధ విమానాన్ని కూల్చిన భారత సైన్యం.
.వీడియో లో కూలిపోయింది భారత వాయు సేనకి సంభందించిన Mi-17  ఛాపర్. పాకిస్తాన్ యుద్ధ విమానం కాదు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఆ వీడియో బడ్గాం లో కుప్పకూలిన ఛాపర్ కి సంభందించినదని తెలుస్తుంది. గూగుల్ లో ‘Budgam Chopper Crash’ అని సెర్చ్ చేస్తే ఎన్.డి.టీ.వీ ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. దాని ప్రకారం బడ్గాం లో భారత వాయు సేన కి చెందిన Mi-17 ఛాపర్ ఒకటి  ఫిబ్రవరి 27న కుప్పకూలింది. ఆ దుర్ఘటన కి కారణం భారత ప్రభుత్వం ఇంకా ప్రకటించలేదు కానీ ఆ ఘటనలో ఆరుగురు భారత వాయుసేన ఆఫీసర్స్ మృతి చెందారు.
చివరగా, వీడియో లో కుప్పకూలింది పాకిస్తాన్ యుద్ధ విమానం కాదు. అది భారత కి చెందిన Mi-17 ఛాపర్.


text:
ఆ వీడియో వెస్ట్ బెంగాల్ ది కాదు, 2014 నుంచి ప్రచారం లో ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 15, 2019
“ వెస్ట్ బెంగాల్ లో బిజెపి కార్యకర్తల పరిస్థితి ఇది…..ఎంత కొట్టిన ఆ కార్యకర్త నోటి నుండి ఒక్కటే మాట…ఒక్కసారి మీరే వినండి….” అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో బాగా వైరల్ అవుతోంది.  దీంట్లో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
వెస్ట్ బెంగాల్ లో బిజెపి కార్యకర్తల పై పోలీసుల దౌర్జన్యం.
2017 లో వెస్ట్ బెంగాల్ లోని ఆసన్సోల్ బీజేపీ ఐటీ సెల్  సెక్రటరీ తరుణ్ సేన్ గుప్త ఇదే వీడియో షేర్ చేసినప్పుడు, ఈ ఘటనకు వెస్ట్ బెంగాల్ కు సంబంధం లేదని, ఫేక్ వీడియోప్రచారం చేసినందుకు గాను తనను అరెస్ట్ కూడా చేసారు. ఇప్పుడే ఇదే వీడియోని  మళ్ళీ తెలుగులో ప్రచారం చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియో ని Invid టూల్ లో కీఫ్రేమ్స్ గా విభజించి Yandex లో  రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూస్తే, 2017 లో ఇదే వీడియో ని షేర్ చేసి మత కల్లోలాలు సృష్టించే ప్రయత్నం చేసినందుకు వెస్ట్ బెంగాల్ లోని ఆసన్సోల్ బీజేపీ ఐటీ సెల్ సెక్రటరీ  తరుణ్ సేన్ గుప్త ని అరెస్ట్ చేసిన న్యూస్ వీడియో వస్తుంది. ఇదే వీడియో మొదటి సారి 2014 లో యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. 2017 లో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ పోలీసుల దౌర్జన్యం అంటూ కూడా ఇదే వీడియో ప్రచారం చేసారు. వెస్ట్ బెంగాల్  CID  వాళ్ళు తమ ట్విట్టర్ లో ఫేక్ న్యూస్ ప్రచారం చేసినందుకు, ఇదే వీడియో ఫేస్బుక్ లో పెట్టినందుకు తరుణ్ సేన్ గుప్త ని అరెస్ట్ చేసిన విషయం 2017 లో ట్వీట్ చేసారు.
Tarun Sengupta, Secretary BJP IT Cell, Asansol, WB, arrested today for spreading fake news and creating communal disharmony. pic.twitter.com/GRWSPPnMq5
కావున ఈ వీడియో వెస్ట్ బెంగాల్ కి సంబంచినది కాదు. 2014 నుంచి ఈ వీడియోని వివిధ సందర్భాలలో ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఇందిరా గాంధీ కిరణ్ బేడీకి భోజనం పెట్టించింది తన వాహనాన్ని తనిఖీ చేసినప్పుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2019
తన కారుని తనిఖీ  చేసిన పోలీస్ ఆఫీసర్ ని మెచ్చుకొని భోజనానికి ఇంటికి పిలిచిన ఇందిరా గాంధీ అంటూ ఒక ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో భోజనం చేసే ఫోటో పెట్టి ఇందిరా గాంధీ సంఘటనని, మోడీ హెలికాప్టర్ వెతికినందుకు సస్పెండ్ అయిన IAS ఆఫీసర్ సంఘటన తో పోలుస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
గతంలో ఎన్నికల్లో ఇందిరా వాహనాన్ని తనిఖీ చేసిన కిరణ్ బేడీని మెచ్చుకొని ఇంటికి పిలిచి భోజనం పెట్టి సత్కరించిన ఇందిరా గాంధీ.
ఇందిరా గాంధీ వాహనాన్ని ఎన్నికల్లో కిరణ్ బేడీ తనిఖీ చేయలేదు. 1982 లో ప్రధాన మంత్రి ఆఫీస్  (పీఎంఓ) కార్ తప్పుగా పార్కింగ్ చేసి ఉంటే ఢిల్లీ పోలీస్ వారు చలాన్ వేసారు. అప్పుడు బేడీ ఢిల్లీ పోలీస్ డీ.సీ.పీ గా పనిచేస్తుండేవారు. కానీ పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో 1975 లో కిరణ్ రిపబ్లిక్ డే పెరేడ్ లీడ్ చేసినందుకు ఇందిరా గాంధీ తనను భోజనానికి పిలిచినప్పుడు తీసినది. కావున పోస్ట్ లో రెండు వేర్వేరు సంఘటనలు ఒకటిగా చూపిస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఇందిరా-కిరణ్ బేడీ ల ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే, ట్విట్టర్ లో కిరణ్ బేడీ ఇదే ఫోటోని గత సంవత్సరం ఇందిరా గాంధీ జయంతి రోజున ట్వీట్ చేసినట్టుగా చూడవచ్చు. ఆ ట్వీట్ లో ఫోటోని 1975 లో తీసినట్టుగా రాసింది.
ఇందిరా గాంధీ – కిరణ్ బేడీ ల కార్ సంఘటన గురించి గూగుల్ లో వెతికితే, ఆ సంఘటన మీద వివిధ వార్తా పత్రికలు రాసిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వాటిల్లో NDTV ఆర్టికల్ ప్రకారం 1982 లో ప్రధాన మంత్రి ఆఫీస్ కి చెందిన కారుకి ఢిల్లీ పోలీసు వారు చలాన్ వేసారు. అప్పుడు ఢిల్లీ పోలీసు డిప్యూటీ కమీషనర్ గా కిరణ్ బేడీ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో 1975 లో తీయగా, ప్రధానమంత్రి కారు సంఘటన 1982 లో జరిగింది.
కావున పోస్ట్ లోని ఫోటోని తప్పుగా ఉపయోగిస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.


text:
ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు కశ్మీర్ ని భారతదేశంలో కలపడానికి సంబంధించి ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 8, 2019
“కాశ్మీర్ భారతదేశంలో అంతర్బగమే, భారతదేశ ప్రథమ ప్రధాన మంత్రి నెహ్రు తీసుకున్న #ART370వల్లే ఇప్పుడు ఈ సమస్య, భారతదేశం ఒక పిలుపు ఇస్తే పాకిస్తాన్/తివ్రవాదుల ను ఎదుర్కోడానికి మా సైన్యం మొత్తం తరలిస్తం కాశ్మీర్ ని భారతదేశంలో నూటికి నూరుశాతం కలపడానికి”  అని ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు అన్నారంటూ ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘కాశ్మీర్ భారతదేశంలో అంతర్భాగమే, భారతదేశ ప్రథమ ప్రధాన మంత్రి నెహ్రు తీసుకున్న #ART370 వల్లే ఇప్పుడు ఈ సమస్య, భారతదేశం ఒక పిలుపు ఇస్తే పాకిస్తాన్/తీవ్రవ్రవాదులను ఎదుర్కోడానికి మా సైన్యం మొత్తం తరలిస్తాం కాశ్మీర్ ని భారతదేశంలోనూటికి నూరుశాతం కలపడానికి’  అని ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు అన్నారు.
బెంజమిన్ నెతన్యాహు కాశ్మీర్ కి సంబంధించి పోస్టులో ఆరోపించిన  వ్యాఖలు చేసినట్లుగా వార్తాపత్రికలు కానీ, మీడియా కానీ ఎక్కడా కూడా ప్రచురించలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
బెంజమిన్ నెతన్యాహు కాశ్మీర్ కి సంబంధించి పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖలు చేశాడా అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం కూడా లభించలేదు. ఒక వేల  నెతన్యాహు నిజంగానే అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్లయితే దేశం లోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా పత్రికలూ మరియు మీడియా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, అటువంటి న్యూస్ ఎవరు కూడా ప్రచురించలేదు.
పోస్టులో పెట్టిన నెతన్యాహు ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది 2018లో ముంబై లో జరిగిన ‘షాలోమ్ బాలీవుడ్’ మీట్ అప్పటిది అని తెలిసింది. అందుకు సంబంధించిన “ANI News” వారి కవేరేజ్ చూసినప్పుడు, ఆ ఈవెంట్ లో నెతన్యాహు కాశ్మీర్ కి సంబంధించి ఎటువంటి ప్రస్తావన చేయలేదు.
చివరగా, ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు కాశ్మీర్ ని భారతదేశంలో కలపడానికి సంబంధించి ఎప్పుడు కూడా ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఇది శ్రీలంక లో జరిగిన పొంగల్ పండగ వేడుకకి సంబంధించిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2019
కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో ఒక ఫోటోని పోస్ట్ చేసి ‘చర్చి నిర్మాణం లో ఎటువంటి విఘ్నాలు కలగకూడదని, విఘ్నేశ్వరుడిని పూజిస్తున్న క్రైస్తవులు….. !’ అంటూ అందులో పేర్కొన్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
క్రైస్తవులు, వారి చర్చి నిర్మాణం లో ఎటువంటి విఘ్నాలు కలగకూడదని, విఘ్నేశ్వరుడికి పూజ చేసారు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో శ్రీలంక లోని అంపారా జిల్లాకి చెందిన సమ్మాన్తురాయ్ అనే గ్రామంలో జరిగిన పొంగల్ పండగ వేడుకకి సంబంధించినది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, అది 2016లో  శ్రీలంక లోని అంపారా జిల్లాకి చెందిన సమ్మాన్తురాయ్  గ్రామంలో జరిగిన పొంగల్ పండగ వేడుక కి సంబంధించినదిగా తెలిసింది. ఈ వేడుకలో బౌద్ధ, క్రైస్తవ మరియు ఇస్లాం మత నాయకులు కూడా పాల్గొన్నారు
చివరగా, పోస్టులో పెట్టినది శ్రీలంక లో జరిగిన పొంగల్ పండగ వేడుకకి సంబంధించిన ఫోటో, చర్చి నిర్మాణానికి సంభందించినది కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
"ఇమ్రాన్ ఖాన్ గారికి శిరస్సు వంచి పాదాభివందనం చేసిన తక్కువే " అని జనసేన పార్టీ ప్రెస్ రిలీజ్ లో పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2019
జనసేన పార్టీ మార్చ్ ఒకటో తారీకున “అభినందన్  తిరిగి రావడం ఆనందదాయకం” అని  ప్రెస్ రిలీజ్  చేసింది. ఆ  ప్రెస్ రిలీజ్ లో  ‘పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ గారికి శిరస్సు వంచి పాదాభివందనం చేసిన తక్కువే’ అని పేర్కొన్నదంటూ  ఫేస్బుక్ లో చాలా పోస్ట్ లు వైరల్ అవుతున్నాయి. వాటిల్లో ఎంత నిజం ఉందో విశ్లేషిదాం.
“ఇమ్రాన్ ఖాన్ గారికి శిరస్సు వంచి పాదాభివందనం చేసిన తక్కువ” అని జనసేన ప్రెస్ రిలీజ్ లో పేర్కొనడం
జనసేన వెబ్సైటు కి వెళ్లి ప్రెస్ క్లిక్ చేస్తే మనకి వాళ్ళు పెట్టిన ప్రెస్ రిలీజ్ లు కనిపిస్తాయి. వాటిల్లో మార్చ్ ఒకటో తారీకు రిలీజ్ చేసిన “అభినందన తిరిగి రావడం ఆనందదాయకం” అనే పోస్ట్ కూడా కనిపిస్తుంది. అందులో అస్సలు పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ గురించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. కాబట్టి ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ అబద్ధం. అది ఫోటోషాప్ చేయబడింది.
జనసేన వెబ్సైటు కి వెళ్లి ప్రెస్ క్లిక్ చేస్తే మనకి వాళ్ళు పెట్టిన ప్రెస్ రిలీజ్ పోస్ట్స్ కనిపిస్తాయి. వాటిల్లో మార్చ్ ఒకటో తారీకు రిలీజ్ చేసిన “అభినందన తిరిగి రావడం ఆనందదాయకం” అనే పోస్ట్ కూడా కనిపిస్తుంది. అందులో అస్సలు పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ గురించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. ఇదే విషయం విషయం జనసేన అధికారిక  ఫేస్బుక్ పేజీ లో వెతికినా మార్చ్ ఒకటో పోస్ట్ లో ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రస్తావన లేకుండా కనిపిస్తుంది. కావున ప్రజలని తప్పు దోవ పట్టించడానికి ఫోటోషాప్ చేసి ఇటువంటి పోస్ట్స్ పెట్టినట్టు నిర్దారణకు రావొచ్చు.
చివరిగా, ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్న ‘ఇమ్రాన్ ఖాన్ గారికి శిరస్సు వంచి పాదాభివందనం చేసిన తక్కువే’ అనే పోస్ట్ లో ఎలాంటి నిజం లేదు.


text:
ఇమ్రాన్ ఖాన్ ని ఎవరు కొట్టలేదు. అది 2013 లో జరిగిన ఒక దుర్ఘటన. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2019
పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రిని కొట్టారు అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో ‘రాజశేకర్ కట్టర్ హిందూ’ అనే వ్యక్తి పోస్ట్ చేసాడు. ఆ వీడియోలో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
పాకిస్తాన్ లో ప్రధాన మంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ నే కొట్టారు. అలంటి వాళ్లతో శాంతి చర్చలా.
ఇమ్రాన్ ఖాన్ ని ఎవరు కొట్టలేదు. ఆరేళ్ళ క్రితం తను ప్రధాన మంత్రి కాకముందు ఎలక్షన్ రాలీ లో కింద పడిపోయినప్పుడు తగిలిన గాయాల వీడియో ని ఎడిట్ చేసి ఫేస్బుక్ లో తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు
గూగుల్ లో ‘ Imran Khan Injured’ అని సెర్చ్ చేస్తే రిజల్ట్స్ లో య్యూట్యూబ్ వీడియో ఒకటి వస్తుంది. దాని కింద వివరణ చదువుతే ఆ ఘటన 2013 లో ఎలక్షన్ ప్రచారంలో జరిగినట్టుగా తెలుస్తుంది. ఆ సమయానికి ఇమ్రాన్ ఖాన్ ప్రధాని మంత్రి కూడా అవ్వలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎలాంటి నిజం లేదు.
చివరగా, ఇమ్రాన్ ఖాన్ ని ఎవరు కొట్టలేదు. అది 2013 లో జరిగిన ఒక దుర్ఘటన.


text:
ఇరాక్ కెమెరామాన్ ఏడ్చింది తన దేశపు ఫుట్ బాల్ టీమ్ ఓడిపోయినప్పుడు, ధోని అవుట్ అయినప్పుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2019
భారత్ మరియు న్యూజీలాండ్ మధ్య జరిగిన వరల్డ్ కప్ 2019 సెమీఫైనల్ మ్యాచ్ లో ధోని అవుట్ అయినప్పుడు, అది చుసిన కెమెరామాన్ ఏడ్చేసాడంటూ ఒక లింక్ తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వరల్డ్ కప్ మ్యాచ్ లో ధోని అవుట్ అయినప్పుడు ఏడ్చిన కెమెరామాన్.
ఫోటో లో ఏడుస్తూ కనిపిస్తున్న ఇరాక్ కెమెరామాన్ ఏడ్చింది ధోని అవుట్ అయ్యాక కాదు, తన దేశాపు ఫుట్ బాల్ టీమ్ కతర్ దేశం చేతిలో ఓడిపోయినప్పుడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఇచ్చిన సాక్షి వార్తాపత్రిక ఆర్టికల్ చూడగా, దాంట్లో “ముఖ్యంగా ధోని అవుటయ్యాక మ్యాచ్‌ను కవరజే చేస్తున్న ఓ కెమెరామన్ కన్నీళ్లు పెట్టుకోవడం అందరినీ కలచివేసింది. దీనికి సంబంధించిన ఫోటో నెట్టింట్లో తెగ హల్‌చల్‌చేస్తోంది. ధోని అవుటవ్వడంతో కెమెరా కన్నీరు పెట్టుకుందని కామెంట్ చేస్తున్నారు” అని రాసి ఉంటుంది.
పోస్ట్ లో ఉన్న కెమెరామాన్ ఫోటోని క్రాప్ చేసి గూగల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోని జనవరి 2019 లోనే చాలా మంది ఇంటర్నెట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. ఒక టీవీ కరస్పాండెంట్ ఈ ఏడాది జనవరిలో ఈ ఫోటో తన ట్వీట్ లో పెట్టి, ఫోటోలో ఉన్న కెమెరామాన్ పేరు ‘మొహమ్మద్ అల్ అజ్జావి’ అని, తను ‘AFC Asian Cup-2019’ లో తన ఇరాక్ దేశపు ఫుట్ బాల్ టీమ్ ఖతార్ దేశపు ఫుట్ బాల్ టీమ్ తో జరిగిన మ్యాచ్ లో ఓడిపోయినప్పుడు ఏడ్చాడని రాసాడు. కావున పోస్ట్ లోని కెమెరామాన్ ఫోటోకి క్రికెట్ కి అస్సలు సంబంధం  లేదు.
Iraqi sports photographer Mohammed AL Azzawi trying to finish his work through tears after Iraq lost to Qatar in a heartbreaker. To the world soccer is a sport , to Iraqis, it’s everything.. pic.twitter.com/R7ulO5o5NR
చివరగా, ఇరాక్ కెమెరామాన్ ఏడ్చింది తన దేశపు ఫుట్ బాల్ టీమ్ ఓడిపోయినప్పుడు, ధోని అవుట్ అయినప్పుడు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఇవి చంద్రయాన్ 2 తీసిన భూమి ఫోటోలు కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2019
కొన్ని రోజులుగా చంద్రయాన్-2 తీసిన మొట్ట మొదటి భూమి ఫోటోలు అంటూ సోషల్ మీడియా లో విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. అస్సలు అందులో ఎంత నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా)చంద్రయాన్-2 తీసిన మొట్ట మొదటి భూమి ఫోటో .
ఫాక్ట్ (నిజం) : వేరు వేరు సందర్భాలలో తీసిన ఫోటోలు అన్ని జత పరిచి చంద్రయాన్-2 తీసిన ఫోటోలు అంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు. అసలు ఇందులో ఏ ఒక్క ఫోటో కూడా ఇప్పుడు తీసింది కాదు. కావున పోస్టులో చెప్పింది అబద్ధం.
అస్సలు చంద్రయాన్-2 తీసిన ఫోటోలు అంటూ ప్రచారం అవుతున్న ఫోటోలు దాని లాంచ్ కంటే ముందు అంటే July 22, 2019 ముందు మనకు ఇంటర్నెట్ లో ఎక్కడన్నా దొరుకుతాయో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూద్దాం.
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే 2014 లోనే ఈ వెబ్సైటు లో పెట్టినట్టు చూడొచ్చు.
ఫోటో 2:
ఈ ఫోటో అయితే 2009 లో రిలీజ్ అయిన ఇంగ్లీష్ సినిమా ‘Knowing’ పోస్టర్ నుంచి తీసి పెట్టారు.
ఫోటో 3:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే 6 సంవత్సరాల కిందటే ఈ వెబ్సైటు లో పెట్టినట్టు తెలుసుకోవొచ్చు.
ఫోటో 4:
ఈ చిత్రాన్ని ‘Astronomy Picture of the Day’ అంటూ 2007 లోనే నాసా వాళ్ళు రిలీజ్ చేసారు.
ఫోటో 5:
ఈ ఫోటో 2005 లో నాసా ఫోటో ల్యాబ్ వాళ్ళు తయారు చేసిన అనిమేషన్ వీడియో నుంచి తీసి పెట్టారు.
ఫోటో 6:
ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే 2004 లోనే ఈ బ్లాగ్ లో పెట్టినట్టు తెలుస్తుంది.
ఫోటో 7:
ఇది 2014 లో రిలీజ్ అయిన Karac: Kaldar Warriors #1 అనే పుస్తకం యొక్క కవర్ ఫోటో.
ఫోటో 8:
టెలిగ్రాఫ్ సంస్థ వాళ్ళు 2017 లోని వారి ఆర్టికల్ లో ఈ ఫోటో ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ స్టేషన్ నుంచి ఆస్ట్రోనౌట్స్ తీసినట్టు తెలిపారు.
ఫోటో 9:
ఈ ఫోటో కూడా నాసా ఫోటో ల్యాబ్ వాళ్ళు తయారు చేసిన ఒక కాన్సెప్టువల్ ఫోటో.
ఫోటో 10:
ఈ ఫోటో ని 2014 లోనే ‘Best Photography’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ పోస్ట్ చేసింది.
ఫోటో 11:
ఈ ఫోటో ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే 2012 లో మొబైల్ ఫోన్ లో వాల్ పేపర్ గా పెట్టుకోటానికి ఈ వెబ్సైటు లో అప్లోడ్ చేసారు.
కావున వివిధ సందర్బాలలో తీసిన ఫొటోలన్నీ కలిపి చంద్రయాన్-2 తీసిన ఫోటోలు అంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇలాంటి పోస్టుల్లో ఎంత నిజం ఉందో తెలుసువాలంటే మీరు కూడా చాలా సులువుగా రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి తెలుసుకోవొచ్చు. రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ఎలా చేయాలో తెలుసుకోటానికి మా ఈ వీడియో చుడండి.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘ఇస్కాన్ సంస్థ పై కేసు పెట్టిన పోలాండ్ నన్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు. అలా ప్రచురించింది ఒక ‘సెటైరికల్’ వెబ్సైట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2019
శ్రీ కృష్ణుడు నైతికత లేని వ్యక్తి అని ఆరోపిస్తూ ఇస్కాన్ సంస్థపై పోలాండ్ కి చెందిన ఒక నన్ కేసు పెట్టిందనీ, కేసు కోర్టులో న్యాయ విచారణకి వచ్చినప్పుడు మెజిస్ట్రేటుకి ఇస్కాన్ సంస్థ ఇచ్చిన సమాధానానికి వారి పై నమోదైన ఆ కేసుని కొట్టివేసిందని చెప్తూ, కోర్టులో ఇస్కాన్ సంస్థకి, నన్ కి మరియు మెజిస్ట్రేటుకి మధ్య జరిగినట్లుగా ఉన్న సంభాషణని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టు చేస్తున్నారు.దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
శ్రీ కృష్ణుడు నైతికత లేని వ్యక్తి అని ఆరోపిస్తూ ఇస్కాన్ సంస్థపై పోలాండ్ కి చెందిన ఒక నన్ కేసు వేసింది.
ఇస్కాన్ సంస్థ పై పోలాండ్ కి చెందిన నన్ కేసు పెట్టిందంటూ కథనం ప్రచురించింది ఒక ‘సెటైరికల్’ వెబ్సైట్. అందులో నిజం లేదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో పేర్కొన్న విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ఒక సెర్చ్ రిజల్ట్ ద్వారా అదే విషయం గురించి ‘OSHO NEWS’ అనే వెబ్సైట్ కథనం ప్రచురించినట్లుగా తెలిసింది. ఆ కథనంలో, హిందూ మతం ప్రపంచమంతా వ్యాపిస్తున్న తరుణంలో శ్రీ కృష్ణుడు నైతికత లేని వ్యక్తి అని ఆరోపిస్తూ ఇస్కాన్ సంస్థ పై ఒక పోలాండ్ కి చెందిన నన్ కేసు పెట్టిందనీ, కేసు కోర్టులో న్యాయ విచారణకి వచ్చినప్పుడు మెజిస్ట్రేటుకి ఇస్కాన్ సంస్థ ఇచ్చిన సమాధానానికి వారి పై నమోదైన ఆ కేసుని కొట్టివేసిందనీ , కోర్టులో ఇస్కాన్ సంస్థకి, నన్ కి మరియు మెజిస్ట్రేటుకి మధ్య జరిగినట్లుగా ఉన్న సంభాషణని కూడా పెట్టింది. మరియు తాము ప్రచురించిన ఆ కథనం ‘సెటైర్’ అని, అందులో చెప్పిన కథ ‘నిజం కాదు’ అని ఆ వెబ్సైట్ వారు అందులో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ,  చాలా మంది ఆ కథ నిజమనుకొని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ‘ఇస్కాన్ సంస్థ పై కేసు పెట్టిన పోలాండ్ నన్’ అంటూ ఒక సెటైరికల్ వెబ్సైట్ ప్రచురించిన కథనాన్ని నిజం అనుకుని షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ పోలింగ్ బూత్ ఘటన హర్యానా లోని ఫరీదాబాద్ లో జరిగింది. పశ్చిమ బెంగాల్ లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2019
భారతదేశంలో రాజకీయాలు ఎంత ఘోరంగా ఉన్నయో చూడండి అంటూ ఒక బూత్ క్యాప్చర్  వీడీయో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి అది పశ్చిమ బెంగాల్ లో జరిగింది అంటూ కొంతమంది పేర్కొంటున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
వీడియోలోని బూత్ క్యాప్చర్ సంఘటన పశ్చిమ బెంగాల్ లో జరిగింది.
ఈ బూత్ క్యాప్చర్ ఘటన హర్యానా రాష్ట్రం లోని ఫరీదాబాద్ లో జరిగింది. కానీ ఇది పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం లో జరిగిందంటూ కొంతమంది ప్రక్కద్రోవ  పట్టిస్తున్నారు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియోని ఇన్విడ్  ప్లగిన్ లో రన్ చెయ్యగా, వచ్చిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా వచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా వెతికిన్నప్పుడు పోస్ట్ లో పేర్కొన్న ఘటనకి సంబంధించి NDTV వార్తా సంస్థ వారి ఒక కథనం లభించింది. దీని ప్రకారం వీడియోలో చూసిన బూత్  క్యాప్చర్ ఘటన హర్యానా రాష్ట్రం లో జరిగింది. ఆ బూత్ లోని పోలింగ్ ఏజెంట్  ఓటు వెయ్యడానికి వచ్చిన మహిళల ఓట్లను తానే “కమలం” గుర్తుకు వేసాడు అని తెలిసింది.
ఈ విషయం గురించి “District Election Office Faridabad” వారు ఒక ట్వీట్ కూడా చేసారు.
చివరగా, వీడియో లోని బూత్  క్యాప్చర్ ఘటన హర్యానా లోని ఫరీదాబాద్ లో జరిగింది. పశ్చిమ బెంగాల్ లో కాదు.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియో జమ్మూలోని కథువాకి సంబంధించింది, కరీంనగర్ ది కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 25, 2019
తెలంగాణ లోని కరీంనగర్ జిల్లా కేశవపట్నం కస్తుర్భా పాఠశాలలో విద్యార్థులు ఆహారం తిని దాదాపు 40మంది అస్తవ్యస్థకు గురయ్యారని , ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత వరకు నిజముందో చూద్దాం.
పోస్ట్ లోని వీడియో  కరీంనగర్ జిల్లా కేశవపట్నం కస్తుర్భా పాఠశాలలో విద్యార్థులది. ఇక్కడ  ఆహారం తిని దాదాపు 40మంది అస్తవ్యస్థకు గురయ్యారు.
కరీంనగర్ లో ఈ సంఘటన జరిగింది నిజమే అయినప్పటికీ, పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో కి, కరీంనగర్ సంఘటన కి సంబంధం లేదు. పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో జమ్మూ లోని కథువా లో ఒక ప్రభుత్వ హై స్కూల్ లో విద్యార్థినులు ఓదార్చడానికి వీలు లేకుండా ఏడ్చిన సంఘటన కి సంబంధించింది. కాబట్టి పోస్ట్ లో పెట్టిన విషయానికి, వీడియో కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
‘girls crying inconsolably india’ అని గూగుల్ మరియు యూట్యూబ్ లో సెర్చ్ చేస్తే, ఇదే వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఇదే వీడియో ని చాలా మంది యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసారు. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
అంతే కాదు, దీని గురుంచి అనేక వార్త సంస్థలు గత వారం రిపోర్ట్ చేసాయి. ది హిందూ, ఇండియా టుడే, ఔట్లుక్ , టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా, IANS లాంటి వార్త సంస్థలన్నీ ఈ విషయం గురుంచి రాశాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం, ఈ నెల (జూన్ 13 & 14) తేదీలలో జమ్మూ లోని కథువా జిల్లా బాని ప్రభుత్వ పాఠశాల కి చెందిన  20-25 మంది విద్యార్థులు ఒక్కసారిగా ఏడవడం మొదలుపెట్టారని, అసలు ఓదార్చ దానికి వీలు లేకుండా ఏడ్చారని  తెలుస్తోంది. స్థానిక విద్యా శాఖ అధికారి ప్రకారం, డాక్టర్లు కూడా తక్షణమే వచ్చారని, సైకాలజిస్ట్ కూడా వెంటనే సంఘటన స్థలానికి వచ్చారని తెలిసింది. ఈ వార్త కథనాల ప్రకారం, అంతకు ముందు కూడా కొంత మంది విద్యార్థులు ఇదే విధంగా ఇంటి దగ్గర ప్రవర్తించారని తెలుస్తోంది. కానీ అంత ఎక్కువ మంది ఆ విధంగా ప్రవర్తించడం ఇంకా ఒక మిస్టరీ గానే మిగిలిపోయింది.
ఇదే వీడియోని ఇంకొంత మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తూ ఎక్కడో హర్యానా లోని ఒక గ్రామం లోని స్కూల్ లో విద్యార్థులు భూతాలు  ఆవహించి ఇలా ప్రవర్తించారని పెట్టారు.
ఇక పోతే కరీంనగర్ లోని ఒక మోడల్ స్కూల్ విద్యార్థులు ఆహరం తిని ‘food poisoning’ వల్ల ఆసుపత్రిలో చేరారు అన్నది నిజమే. కానీ ఆ సంఘటన కి, ఈ వీడియో కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా, కరీంనగర్ లో ఈ సంఘటన జరిగింది నిజమే అయినప్పటికీ, పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో కి, కరీంనగర్ సంఘటన కి సంబంధం లేదు. ఎక్కడో జమ్మూ లో జరిగిన సంఘటన సంబందించిన వీడియో పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియో మన దేశ మిరాజ్ యుద్ధ విమానాల దాడి వీడియో కాదు. అది చాలా పాత  వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2019
పి.ఓ.కే లో జైషే మొహమ్మద్ ఉగ్రవాద శిక్షణ కేంద్రాల మీద భారత యుద్ధ విమానాలు దాడి చేసిన వీడియో అంటూ ఒక వీడియో ని ‘Share Telangana’ అనే పేజీ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఆ వీడియోని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియోలో ఎంత నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం
పోస్ట్ చేసిన వీడియో మిరాజ్ యుద్ధ విమానాల దాడికి సంభందించింది
పోస్ట్ చేసింది మిరాజ్ యుద్ధ విమానాల దాడి వీడియో కాదు. అది చాలా పాత  వీడియో. కావున వీడియో లో నిజము లేదు.
య్యూట్యూబ్ లో ‘ Pak F-16 at night’  అని సెర్చ్ చేస్తే ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో వస్తుంది. ఆ వీడియోని 2016 లో అప్లోడ్ చేసారు. కావున అది ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్నట్టుగా మిరాజ్ విమానాలు పాకిస్తాన్ పై చేసిన దాడి యొక్క వీడియో కాదు. పోస్ట్ చేసిన వీడియో లాంటి వీడియో నే వేరే అంగెల్ లో ‘14th August Celebrations F-16 Flypast Islamabad’ అనే టైటిల్ తో య్యూట్యూబ్ లో ఐదేళ్ళ క్రితమే పోస్ట్ చేసారు.
చివరగా, పోస్ట్ చేసింది మిరాజ్ యుద్ధ విమానాల దాడి వీడియో కాదు .

created: February 26, 2019


text:
ఈ వీడియో మన దేశ వాయుసేన పాకిస్తాన్ భూభాగం లో చేసిన దాడిది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2019
పాకిస్తాన్ భూభాగంలోకి వెళ్లి మరీ భారత వాయు సేన  దెబ్బ కొట్టారు అంటూ ఒక వీడియో ని ‘MISSION MODI 2019’ అనే పేజీ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి ఏడు వేల మందికి పైగా ఆ వీడియో ని షేర్ చేసారు. వైరల్ అవుతున్న ఆ వీడియోలో ఎంత నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం
పోస్ట్ చేసిన వీడియో మన దేశ వాయుసేన పాకిస్థాన్ భూభాగంలో చేసిన దాడిది
పోస్ట్ చేసింది మన దేశ వాయుసేన పాకిస్థాన్ భూభాగంలో చేసిన దాడిది  కాదు. అది ఒక వీడియో గేమ్ కి సంభందించిన వీడియో. కావున వీడియో లో నిజము లేదు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయం తో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఒక గేమ్ కి సంభందించిన వీడియో వస్తుంది. ఆ గేమ్ వీడియో టైటిల్స్ కట్ చేసి సర్జికల్ స్త్రయిక్స్ వీడియో అని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసారు. య్యూట్యూబ్ లో ‘ Taliban US Apache Simulator’  అని సెర్చ్ చేస్తే కూడా ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో వస్తుంది. ఆ వీడియోని 2015 లోనే అప్లోడ్ చేసారు.
చివరగా, పోస్ట్ చేసింది మన దేశ వాయుసేన పాకిస్థాన్ భూభాగంలో చేసిన దాడిది కాదు.


text:
ఈ వీడియో లో నిర్మల సీతారామన్ గారు పాదాభివందనం చేస్తున్నది అభినందన్ తల్లి గారికి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2019
‘వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ తల్లి గారికి పాదాభివందనం చేసిన కేంద్ర రక్షణ శాఖ మంత్రి నిర్మలా సీతరామన్..!!’ అంటూ ఒక చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఓసారి  విశ్లేషిద్దాం.
వీడియో లో నిర్మల సీతారామన్ గారు పాదాభివందనం చేస్తున్నది అభినందన్ తల్లి గారికి అనడం.
నిర్మల సీతారామన్ గారు పాదాభివందనం చేస్తున్న మహిళ అమరవీరుడు అజిత్ ప్రధాన్ తల్లి హేమ్ కుమారి గారు. కావున ఆమె వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ తల్లి డాక్టర్ శోభా వర్తమాన్ గారు కాదు.
గూగుల్ సెర్చ్ లో ఈ విషయం గురించి వెతికినప్పుడు , మార్చ్ 4, 2019 న డెహ్రాడూన్ లో జరిగిన  ఈవెంట్ లో నిర్మల సీతారామన్ గారు ఒక జవాను తల్లిగారికి గౌరవపూర్వకంగా  పాదాభివందనం చేసారు అంటూ The Pioneer మరియు  లో ప్రచురితం అయిన కథనాలు లభించాయి. మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు ట్విట్టర్ లో BJP MLA Ganesh Joshi గారు ఆయన ట్విట్టర్ హ్యాండిల్ ద్వారా పెట్టిన   ఒకటి లభించింది.ఆ ట్వీట్ లో ఆయన ‘ డెహ్రాడూన్ లో జరిగిన ఒక ఈవెంట్ లో  నిర్మల సీతారామన్ గారు అమరవీరుడు అజిత్ ప్రధాన్ తల్లి హేమ్ కుమారి గారికి  గౌరవపూర్వకంగా పాదాభివందనం చేసారు’ అంటూ హిందీ లో ట్వీట్ చేసారు.
చివరగా, వీడియో లో రక్షణ శాఖ మంత్రి  నిర్మల సీతారామన్ గారు పాదాభివందనం చేస్తున్నది అభినందన్ తల్లి గారికి కాదు.


text:
ఉగ్రవాదులు మన దేశంలోకి వస్తున్న పాత వీడియో పెట్టి ‘కాశ్మీర్ లో హైఅలెర్ట్’ అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 12, 2019
‘కాశ్మీర్ లో హైఅలెర్ట్’ అని చెప్తూ భారతలో ఆత్మహుతి దాడులు చేయడానికి పాకిస్తాన్ టెర్రరిస్టులను పంపుతుందని ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కాశ్మీర్ లో హైఅలెర్ట్. స్వాతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో ఆత్మహుతి దాడుల జరిపేందుకు టెర్రరిస్టులను భారత్ లోకి పంపిస్తున్న పాకిస్థాన్.
పోస్ట్ లో పెట్టింది ఒక పాత వీడియో. ఇదే వీడియోని ‘Times Now’ వారు గత సంవత్సరం జూలై లోనే తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో పాత వీడియో పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఇరవై రెండు సెకండ్ల దగ్గర వారు ‘తెహ్రీక్-ఉల్-ముజాహిదీన్’ సంస్థకి చెందినవారని ఒక వ్యక్తి చెప్తాడు. కావున యూట్యూబ్ లో ‘Tehreek-ul-Mujahideen’ అని వెతికగా, పోస్ట్ లోని వీడియోనే గత సంవత్సరం జూలై లో ‘Times Now’ వారు తమ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది.
అంతేకాదు, అదే వీడియోని ‘Times Now’ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా గత సంవత్సరమే పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు
చివరగా, ఉగ్రవాదులు మన దేశంలోకి వస్తున్న పాత వీడియో పెట్టి ‘కాశ్మీర్ లో హైఅలెర్ట్’ అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?