text:
మన్ కీ బాత్ రేడియో కార్యక్రమం వల్ల ప్రజల సొమ్ము 797 కోట్లు నష్టం జరిగిందని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2023
‘మన్ కి బాత్ సొల్లు వల్ల ప్రజల సొమ్ము ఎంత బొక్కో ఒకసారి చూద్దాం’ అని చెప్తూ ఆ కార్యక్రమం యొక్క లాభ నష్టాల గురించి విశ్లేషిస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ పోస్టుని బట్టి, ఒక్కో ఎపిసోడుకి అయ్యే ఖర్చు 8.3 కోట్లు అని, ఇప్పటివరకు అయిన 100 ఎపిసోడ్ల ఖర్చు 830 కోట్లు అని చెప్తున్నారు. ఇదిలా ఉంచితే, ఈ కార్యక్రమం కేవలం 33.16 కోట్ల లాభాల్ని రాబట్టింది అని, దీనికి ఒక RTI రిప్లైని పోస్టులో ఆధారంగా పెట్టారు. వైరల్ పోస్టులో క్లెయిముని బట్టి మొత్తం నష్టం సుమారు 797 కోట్లు. అసలు ఈ క్లెయిములోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని మోది గారి మన్ కి బాత్ రేడియో కార్యక్రమం వల్ల 797 కోట్ల ప్రజల సొమ్ము పోయింది.
ఫాక్ట్(నిజం):Ministry of Information and Broadcasting మంత్రి అనురాగ్ ఠాకూర్ రాజ్య సభలో ఇచ్చిన ఒక సమాధానం ప్రకారం, 2014 నుండి 2021 వరకు మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమం వల్ల సుమారు 30 కోట్ల ఆదాయం సమకూరింది.  RTI activist వివేక్ పాండేకి RTI ద్వారా ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సమాధానం ప్రకారం 2022 అక్టోబర్ వరకు ఈ ఆదాయం సుమారు 33కోట్లు. ఇదిలా ఉండగా, మన్ కీ బాత్ ఒక్కో ఎపిసోడుకి అయ్యే ఖర్చు 8.3 కోట్లు కాదని, అది ఇప్పటివరకు ఆ కార్యక్రమం యొక్క యాడ్స్ కోసం అయిన ఖర్చు అని PIB FactCheck తమ ట్విట్టర్ ద్వారా పేర్కొనింది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్తున్నట్లు మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమం వల్ల ఇప్పటివరకు వచ్చిన ఆదాయం సుమారు 33కోట్లు అయినా, ఒక్క ఎపిసోడ్‌కి అయ్యే ఖర్చు 8.3 కోట్లు కాదు అని మా పరిశోధనలో తెలిసింది.
ముందుగా, మన్ కీ బాత్ వల్ల సమకూరిన ఆదాయం గురించి చూద్దాం. పోస్టులో ఉన్న RTI డాక్యుమెంట్ ఫోటోను ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఇది వివేక్ పాండే అనే వ్యక్తి చేసిన ఒక ట్వీట్‌కి దారి తీసింది. ఇందులో ఉన్న సమాచారం  ప్రకారం, మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమం వల్ల అక్టోబర్ 2022 వరకు సమకూరిన ఆదాయం 33.16 కోట్లు.
#RTI has revealed that PM Narendra Modi's #MannKiBaat program earned more revenue than the total expenditure incurred so far in promoting it. In which from 2014 to 2022, 5.88 crores were spent on this, whereas 33 crores 16 lakhs revenue has been earned till oct 2022#NarendraModi pic.twitter.com/UPrI6mh1dn
2014 నుండి 2021 వరకు ఈ కార్యక్రమం యొక్క ఆదాయం సుమారు 30 కోట్లు అని Ministry of Information and Broadcasting మంత్రి అనురాగ్ ఠాకూర్ రాజ్య సభలో ఇచ్చిన ఒక సమాధానం ద్వారా తెలియపరిచారు. ఇదే విషయాన్ని గురించి 2021లో వార్త కథనాలు కూడా ప్రచురితమయ్యాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ ).
అనురాగ్ ఠాకూర్ ఇచ్చిన సమాధానంలోని ఆదాయ లెక్కలు వివేక్ అనే వ్యక్తికీ  RTI ద్వారా  ఇచ్చిన సమాధానంలో 2021 వరకు ఉన్న వాటితో చాలా వరకు సరిపోతున్నాయి. దీని బట్టి పోస్టులో చెప్తున్నట్లు మన్ కీ బాత్ యొక్క ఆదాయం 33.16 కోట్ల అని నిర్ధారించుకోవచ్చు.
2021 జులైలో అనురాగ్ ఠాకూర్ రాజ్య సభలో ఇచ్చిన ఆదాయాల లెక్కలు.
అక్టోబర్ 2022 వరకు వచ్చిన ఆదాయం ( RTI సమాధానం )
కానీ, ఒక్కో ఎపిసోడ్‌కి 8.3 కోట్లు ఖర్చు అవుతున్నాయి అనే క్లెయిమ్ సరైనది కాదు అని PIB FactCheck తమ ట్విట్టర్ ద్వారా తెలిపారు. ఇది మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమం యొక్క యాడ్స్ కొరకు ఇప్పటివరకు పెట్టిన ఖర్చు అని PIB FactCheck తెలిపింది. అంటే, పోస్టులో చెప్తున్నట్లు 100 ఎపిసోడ్లకు అయిన ఖర్చు 830 కోట్లు కాదు, అలాగే ఈ కార్యక్రమం వల్ల కలిగిన నష్టం 797 కోట్లు కాదు.
Claim: PM's one-day #MannKiBaat message costs 8.3 cr & 830 cr have been incurred so far on ads
▪This Claim is #Misleading
▪₹ 8.3 cr is total figure of ads for Mann ki Baat till said date, not for a single episode. Tweet assumes each episode is supported by ads. Which is false pic.twitter.com/oaYFYIgv1F
చివరిగా, మన్ కీ బాత్ రేడియో కార్యక్రమం వల్ల ప్రజల సొమ్ము 797 కోట్లు పోయాయి అని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇటీవల పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వెళ్ళలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 25, 2022
అప్డేట్ (08 November 2022): జనసేన అధినేత పవన్ కల్యాణ్ హత్యకు కుట్ర జరుగుతోందని, హైదరాబాద్ లోని పవన్ ఇంటి వద్ద రెక్కీ జరిగిందని జనసేన నేతలు వ్యాఖ్యలు చేసిన నేపథ్యంలో, ఈ విషయం తెలుసుకున్న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పవన్ కల్యాణ్ ఇంటికి చేరుకున్నారని సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే అసలు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పవన్ కల్యాణ్ ఇంటికి వాచినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవ్వలేదు. అలాగే పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ప్రధానమంత్రి మోదీ బెర్లిన్ వెళ్ళినప్పటిదని తెలిసింది. అలాగే జూబ్లీహిల్స్ పోలీసులు పవన్ కల్యాణ్‌పై దాడికి కుట్ర ఏమి జరగలేదని తెలిపారు.
జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ ఇటీవల చేపట్టిన విశాఖ పర్యటన తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారి తీసిన నేపథ్యంలో, బీజేపీ ముఖ్య నాయకులు నరేంద్ర మోదీ,  అమిత్ షా పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు మంగళగిరి, విజయవాడకు వచ్చారని సోషల్ మీడియాలో కొన్ని పోస్టులు షేర్ అవుతున్నాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతేకాదు, వైసీపీ నాయకురాలు రోజా ఇటీవల పవన్ కళ్యాణ్‌పై చేసిన విమర్శలకు పవన్ మాజీ భార్య రేణు దేశాయి ఘాటుగా స్పందించారని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇటీవల జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వచ్చారు. పవన్ కళ్యాణ్‌పై రోజా చేసిన విమర్శలకు రేణు దేశాయి ఘాటుగా స్పందించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): నరేంద్ర మోదీ మరియు అమిత్ షా ఇటీవల జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలుసుకొనేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వెళ్ళలేదు. పవన్ కళ్యాణ్, నరేంద్ర మోదీ మరియు అమిత్ షాలను కలుసుకొన్న పాత చిత్రాలని ఈ వీడియోలలో షేర్ చేశారు. అలాగే, వైసీపీ నాయకురాలు రోజా ఇటీవల పవన్ కళ్యాణ్‌పై చేసిన విమర్శలకు పవన్ మాజీ భార్య రేణు దేశాయి స్పంధించలేదు. కేవలం వీక్షకులను ఆకర్షించాలనే ఉద్దేశంతో ఈ సంచలనాత్మకమైన టైటిల్స్ తో ఉన్న వీడియోలు రూపొందించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో 1:
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు ఇటీవల మంగళగిరి వచ్చిన దృశ్యాలంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేశారు. కానీ, ఈ వీడియోలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలుసుకున్నట్టుగా చూపిస్తున్న చిత్రం చాలా పాతదని తెలిసింది. 2014లో పవన్ కళ్యాణ్ నరేంద్ర మోదీని అహ్మదాబాద్లో కలుసుకున్న చిత్రాన్ని ఈ వీడియోలో చూపించారు. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ కూడా పబ్లిష్ చేశాయి. నరేంద్ర మోదీ  ఇటీవల పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు మంగళగిరికి వచ్చినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు.  కేవలం వీక్షకులను ఆకర్షించాలనే ఉద్దేశంతో ఈ సంచలనాత్మకమైన టైటిల్స్ తో ఉన్న వీడియోలు రూపొందించారు.
వీడియో 2:
పవన్ కళ్యాణ్ కోసం విజయవాడ నోవోటెల్ చేరుకున్న అమిత్ షా అంటూ మరొక విడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, ఈ వీడియోలో అమిత్ షా పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలుసుకొన్న చిత్రంగా షేర్ చేసినది పాత ఫోటో అని తెలిసింది. 2021 ఫిబ్రవరి నెలలో జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్, అమిత్ షాను పార్లమెంటులో కలుసకొన్నప్పుడు తీసిన చిత్రమిది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు 2019 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నాయి. విశాఖ పర్యటనలో చోటుచేసుకున్న ఉద్రికత్తుతులకు సంబంధించి పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలిసేందుకు ఇటీవల అమిత్ షా విజయవాడకు రాలేదు.
Delhi: Jana Sena Party chief Pawan Kalyan met Union Home Minister Amit Shah at the Parliament today. pic.twitter.com/CXHN4uJYEM
వీడియో 3:
పవన్ కళ్యాణ్ మూడు పెళ్ళిళ్ళు మరియు విడాకులకు సంబంధించి రోజా చేసిన వ్యాఖ్యలకు పవన్ కళ్యాణ్ మాజీ భార్య రేణు దేశాయి మీడియా ముందు ఘాటుగా స్పందించారని ఈ వీడియోలో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికితే, రోజా విమర్శలకు రేణు దేశాయి ఇటీవల మీడియా ముందు స్పంధించినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. దీనికి సంబంధించి రేణు దేశాయి తన అధికారిక సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్స్‌లో ఎటువంటి వీడియోలు గాని మరే ఇతర పోస్టులు గాని పెట్టలేదని తెలిసింది. 2022 మే నెలలో నిర్వహించిన ‘డిజిటల్ హిందూ కాన్క్లేవ్’ కార్యక్రమంలో రేణు దేశాయి ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన చిత్రాలని ఈ వీడియోలో షేర్ చేశారు. కేవలం వీక్షకులను ఆకర్షించాలనే ఉద్దేశంతో ఈ సంచలనాత్మకమైన టైటిల్స్ తో ఉన్న వీడియోలు రూపొందించారని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, పాత ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మరియు అమిత్ షా ఇటీవల పవన్ కళ్యాణ్‌ను కలుసుకొనేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వచ్చినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

created: October 25, 2022

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-గ్రామీణ పథకం ద్వారా ఆధార్ కార్డు ఉన్న ప్రతీ ఒక్కరి ఖాతాకి 2,00,000 రూపాయలు రావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 26, 2019
‘ఆధార్ కార్డు ఉన్న ప్రతీ ఒక్కరి ఖాతాకి 2,00,000 రూపాయలు వస్తాయి’ అని చెప్తూ ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లింక్ తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. యూట్యూబ్ వీడియోలో ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-గ్రామీణ (పీఎంఏవై-జీ) పథకం కింద ఆ డబ్బులు వస్తాయని ఉంటుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-గ్రామీణ (పీఎంఏవై-జీ) పథకం ద్వారా ఆధార్ కార్డు ఉన్న ప్రతీ ఒక్కరి ఖాతాకి 2,00,000 రూపాయలు వస్తాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): పీఎంఏవై-జీ పథకం ద్వారా కేవలం ఇల్లు లేదా పక్కా ఇల్లు లేని వాళ్ళకే ఇల్లు కట్టుకోవడానికి 1,20,000 రూపాయలు ఇస్తారు. అంతేకాదు, ఆ డబ్బులు అందరికీ ఇవ్వరు, చాలా నిబంధనలు ఉంటాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన లింక్ ఓపెన్ చేసి వీడియో చూస్తే, ఆ వీడియోలో ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-గ్రామీణ (పీఎంఏవై-జీ) పథకం కి అప్లై చేసిన వాళ్ళందరకి 1,20,000 రూపాయలు వస్తాయని ఉంటుంది. అంటే, టైటిల్ లో ఏమో ఆధార్ కార్డు ఉన్న అందరికి 2,00,000 రూపాయలు వస్తాయని పెట్టి, వీడియోలో మాత్రం అప్లై చేసుకున్న వాళ్ళకి 1,20,000 రూపాయలు వస్తాయని చెప్తాడు. కనీసం అప్లై చేసిన అందరికీ పీఎంఏవై-జీ పథకం ద్వారా 1,20,000 రూపాయలు వస్తాయో లేదో చూద్దాం.
నరేంద్ర మోడీ రెండవ సారి ప్రధాని అయ్యాక పీఎంఏవై-జీ పథకాన్ని మొదలు పెట్టినట్టు వీడియోలో ఉంటుంది. కానీ, పీఎంఏవై-జీ పథకం గురించి ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ లో చూడగా, ఈ పథకాన్ని 2016 లోనే ప్రభుత్వం ప్రారంభించినట్టు చదవొచ్చు.
పీఎంఏవై-జీ పథకం ద్వారా గ్రామాల్లో ఇల్లు లేదా పక్కా ఇల్లు లేని వాళ్ళకి 1,20,000 రూపాయలు ప్రభుత్వం ఇస్తుందని ఆ డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు. కానీ, వీడియోలో చెప్పినట్టు ఆధార్ కార్డు ఉన్న వాళ్ళందరికీ ఈ పథకం వర్తించదు. ‘Socio Economic and Caste Census -2011’ ద్వారా అర్హులను సెలెక్ట్ చేసి, గ్రామ సభ ద్వారా వాళ్ళని వెరిఫై చేసి అప్పుడు మాత్రమే 1,20,000 రూపాయలను ఇల్లు కట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఇస్తుంది.
పీఎంఏవై-జీ పథకం ద్వారా డబ్బులు పొందాలంటే పక్కా ఇల్లు ఉండ కూడదు, ఫ్రిడ్జ్ ఉండకూడదు, బైక్ మరియు కార్ ఉండకూడదు లాంటి నిబంధనలు ఎన్నో ఉంటాయి. అన్ని నిబంధనలను డాక్యుమెంట్ లో చూడవొచ్చు.
పీఎంఏవై – అర్బన్ కి సంబంధించిన వివరాలను ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-గ్రామీణ (పీఎంఏవై-జీ) పథకం ద్వారా ఆధార్ కార్డు ఉన్న ప్రతీ ఒక్కరి ఖాతాకి 2,00,000 రూపాయలు రావు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 26, 2019


text:
‘ప్రధానమంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకంలో 15 లక్షలు కడితే, జీవితాంతం 10 వేలు పెన్షన్ రాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 30, 2019
60 సంవత్సరాలు పైబడిన వృద్ధుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టిన ‘ప్రధానమంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకంలో 15 లక్షలు కడితే, జీవితాంతం 10 వేలు పెన్షన్ వస్తుంది అని చెప్తూ ‘V6 News’ ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) తో కూడిన పోస్టుని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘ప్రధానమంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకంలో 15 లక్షలు కడితే, జీవితాంతం 10 వేలు పెన్షన్ వస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 15 లక్షలు కడితే, ప్రధానమంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకం ద్వారా జీవితాంతం 10 వేల పెన్షన్ రాదు. కేవలం పది సంవత్సరాలు మాత్రమే వస్తుంది. అంతేకాదు, ఆర్టికల్ లో చెప్పినట్టు పాలసీదారులు పది సంవత్సరాల పాటు డబ్బులను కట్టరు. ఒకేసారి మొత్తం డబ్బుని కట్టి, పది సంవత్సరాల పాటు పెన్షన్ పొందుతారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ‘V6 News’ ఆర్టికల్ చదివితే కూడా టైటిల్ లో చెప్పిన విషయమే ఉంటుంది. “సీనియర్ సిటిజన్లకు శుభవార్తు..! 15 లక్షల పాలసీ తీసుకుంటే నెలకు రూ.10వేలు పెన్షన్ చెల్లించేందుకు కేంద్రప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. ఇందుకు సంబంధించి కేంద్ర ఆర్ధిక శాఖ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. 2017 లో ఎల్ ఐసీ.., ప్రధాన్ మంత్రి వయా వందన యోజన స్కీంను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ స్కీమ్ లో భాగంగా సీనియర్ సిటిజన్లు 10 సంవత్సరాల్లో 15లక్షలు పే చేయాల్సి ఉంది. పాలసీదారులు పదిసంవత్సరాల పాటు మినిమం నెలకు వెయ్యి , క్వార్టర్లీ 3వేలు, సంవత్సరానికి 6వేలు లేదా 12వేలు చెల్లించాల్సి ఉంది. మ్యాగ్జిమం నెలకు 10వేలు, 6నెలలకు 30వేలు,60వేలు, సంవత్సరానికి 1,20, 000 చెల్లించాలి. ఆ లెక్కన 10సంవత్సరాలకు 15లక్షలు చెల్లించాల్సి ఉంది. ఇలా చెల్లించిన పాలసీదార్లకు 10సంవత్సరాలు ముగిసిన వెంటనే నెలకు రూ. 10వేలు పెన్షన్ పొందవచ్చు.” అని ఆర్టికల్ లో రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
‘ప్రధాన మంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకం గురించి కేంద్ర ప్రభుత్వ ‘Vikaspedia’ వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. పథకం తీసుకున్నప్పుడు పదిహేను లక్షలు కడితే, పదేళ్ల పాటు నెలకు పదివేలు పెన్షన్ గా పొందవచ్చని ఆ వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు.  పదేళ్ల  తరువాత మనం కట్టిన డబ్బులు మనకు తిరిగి చెల్లిస్తారు. పోస్టులో చెప్పినట్టు జీవితాంతం పెన్షన్ రాదు, కేవలం పది సంవత్సరాలు మాత్రమే వస్తుంది. ఆ పథకంలో వచ్చే వివిధ ప్రయోజనాల గురించి కింద చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఆర్టికల్ లో చెప్పినట్టు 10 సంవత్సరాల్లో 15లక్షలు కట్టాలని లేదు. పథకం తీసుకున్నప్పుడే మొత్తం డబ్బులను కట్టాలి.
ఈ పథకాన్ని ఎల్.ఐ.సీ (LIC) వారు నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ పథకానికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలను ఎల్.ఐ.సీ వారి వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘ప్రధానమంత్రి వయా వందన యోజన’ పథకంలో 15 లక్షలు కడితే, జీవితాంతం 10 వేలు పెన్షన్ రాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 30, 2019


text:
రాజోలు పరిసరాల్లో పిల్లల్ని కిడ్నాప్ చేసే ముఠా తిరుగుతుందనే వదంతులు అవాస్తవం అని పోలీసులు తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2022
“రాజోలు పరిసర ప్రాంతాలలో ఒక వ్యక్తి అనుమానాస్పదంగా తిరుగుతుండటంతో ఇతను పిల్లలని కిడ్నాప్ చేసే వాడిగా అనుమానించి స్థానికులు పోలీసులకు అప్పగించారు. ఇటీవల పిల్లల్ని కిడ్నాప్ చేసే ముఠా రాష్ట్రంలో తిరుగుతుంది అని  వైరల్ అవుతున్న వ్యాఖ్యలను దృష్టిలో పెట్టుకొని పిల్లల్ని జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి” అని చెప్తున్న ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజోలు పరిసర ప్రాంతాలలో పిల్లల్ని కిడ్నాప్ చేసే గ్యాంగ్ తిరుగుతుంది.
ఫాక్ట్: అయినవిల్లి పోలీసులు ఇచ్చిన మీడియా ప్రకటనలో గత కొంత కాలంగా ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందిన ముఠాలు పిల్లల్ని ఎత్తుకు పోతున్నారు అనే తప్పుడు ప్రచారం సోషల్ మీడియాలో జరుగుతుంది అని, ఇటువంటి వదంతులని నమ్మవద్దు అని తెలిపారు. అదే విధంగా, ఇతర జిల్లాలకు చెందిన పోలీసులు కూడా ఈ పుకార్లను ఖండించారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఇదే విషయం గురించి స్థానిక వార్తా పత్రికలను వెతకగా,  ఈనాడు దినపత్రికలో అక్టోబర్ 24న వచ్చిన కథనం ప్రకారం, గత కొంత కాలంగా ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందిన ముఠాలు పిల్లల్ని ఎత్తుకు పోతున్నారు అనే తప్పుడు ప్రచారం సోషల్ మీడియాలో జరుగుతుంది అని, ఇటువంటి వదంతులని నమ్మ వద్దు అని అయినవిల్లి ఎస్సై నాగేశ్వర రావు తెలిపారు.
ఇక ఇవే పుకార్లు రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో వ్యాపించినప్పుడు స్థానిక పోలీసు అధికారులు వీటిని ఖండించారు. కర్నూలు పట్టణ డీఎస్పీ కెవి మహేష్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ, కర్నూల్ పట్టణంలో పిల్లల్ని కిడ్నాప్ చేసే గ్యాంగులు ఉన్నాయంటూ వస్తున్న పుకార్లని నమ్మవద్దని, ఎవరిపైనా అనుమానం వస్తే పోలీసులని వెంటనే సంప్రదించాలని చెప్పారు.
పీలేరులో కూడా ఇటువంటి పుకార్ల కారణంగా స్థానికులు కొందరు వ్యక్తులపై అక్టోబర్ 18న దాడిచేశారు. అయితే పోలీసు విచారణలో వారు ఒడిషా నుంచి భవన నిర్మాణ కూలి పని కోసం వచ్చారు అని, వారు పిల్లల్ని కిడ్నాప్ చేసే వారు కాదు అని తేలింది.
ఇక బద్వేల్ పోలిసే స్టేషన్ పరిధిలో ఇటీవల నమోదైన అయిదు మిస్సింగ్ కేసులలో కూడా వ్యక్తిగత కారణాలు వల్ల అలా జరిగినది అని, ఎవరు కూడా వీళ్ళని బలవంతంగా కిడ్నాప్ చేయలేదని, కిడ్నాప్ గ్యాంగ్ గురించి వస్తున్న వదంతులను నమ్మవద్దు అని అక్కడి పోలీసులు మీడియాకు తెలిపారు.
చివరిగా, రాజోలు పరిసరాల్లో పిల్లల్ని అపహరించే ముఠా తిరుగుతుందనే  పుకార్లలో వాస్తవం లేదు.

created: October 27, 2022


text:
'దిల్‌సుఖ్‌నగర్ పీ అండ్ టీ కాలనీ లో కొందరు రాత్రి పూట కరెంటు ఆపి, రోడ్డు పై కరెన్సీ నోట్లు చల్లి వెళ్లారు' అనేది ఫేక్ మెసేజ్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2020
దిల్‌సుఖ్‌నగర్ పీ అండ్ టీ కాలనీ లో కొందరు రాత్రి పూట కరెంటు ఆపి, రోడ్డు పై కరెన్సీ నోట్లు చల్లి వెళ్లారని చెప్తూన్న ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో  చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ‘అందరూ జాగ్రత్తగా ఉండండి వీలైనంత బయటకు వెళ్ళకండి వెళ్ళినా ఏది తాకకండి‘ అని చెప్తూ ఆ నోట్ల ద్వార కొరోనా వ్యాప్తి చెందొచ్చు అనే భయాన్ని సృష్టిస్తున్నారు. ఆ ఘటన గురించి తెలుసుకోవడానికి సరూర్ నగర్ పోలీసు వారితో FACTLY మాట్లాడగా, అలాంటి ఘటన ఏదీ కూడా అక్కడ జరగలేదని, వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ ఫేక్ అని వారు తెలిపారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. సరూర్ నగర్ పోలీసు వారితో FACTLY మాట్లాడింది.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ వీడియోల్లో రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చేయమని పోలీసులు చెప్పట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 1, 2021
‘రైతులపై లాఠీ ఛార్జి చెయ్యండి అని మాకు పై నుండి ఆర్డర్లు వస్తున్నాయి. ఇక రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చెయ్యము’, అని పోలీసులు చెప్తునట్టు రెండు వీడియోలను సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఒక వీడియోలో పోలీసులు ఏడుస్తూ కనిపిస్తే, మరో వీడియోలో పోలీసులు ‘జై జవాన్ జై కిసాన్’ అని నినాదాలు చేస్తున్నట్టు చూడవొచ్చు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చేయమని చెప్తున్న పోలీసుల వీడియోలు.
ఫాక్ట్: వీడియోల్లో రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చేయమని పోలీసులు చెప్పట్లేదు. మొదటి వీడియో సెప్టెంబర్ 2020 లో రాంచీ నగరంలో తీసినది. కాంట్రాక్ట్ సిబ్బంది తమ ఉద్యోగాలను పర్మనెంట్ చేయాలని ర్యాలీ నిర్వహించినప్పుడు ఇతర పోలీసులు లాఠీ ఛార్జ్ చేసినందుకు వీడియోలోని వ్యక్తి ఏడుస్తున్నాడు. రెండో వీడియోలో నిరసనకారులను శాంతింపచేయడానికి ఢిల్లీ పోలీస్ ‘జై జవాన్ జై కిసాన్’ అంటూ నినాదాలు చేసారు. అంతేకాదు, 200 మంది ఢిల్లీ పోలీసులు సామూహిక రాజీనామా చేసారనే వార్తలో నిజం లేదు. కావున క్లెయిమ్ లో చెప్పింది తప్పు.
వీడియో 1: (ఆర్కైవ్డ్)
పోస్ట్ లోని వీడియో పై ‘Thefollowup’ అని రాసి ఉనట్టు గమనించవొచ్చు. ‘Thefollowup’ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో వీడియో గురించి వెతకగా, పూర్తి వీడియోని సెప్టెంబర్ 2020 లోనే పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు. జార్ఖండ్ లోని రాంచీ లో అసిస్టెంట్ పోలీస్ కాంట్రాక్ట్ సిబ్బంది తమ ఉద్యోగాలను పర్మనెంట్ చేయాలని మరియు సరైన వేతనం ఇవ్వాలని నిరసన తెలుపుతూ, రాజ్ భవన్,  ముఖ్యమంత్రి ఇంటికి ర్యాలీ నిర్వహించినప్పుడు వారి పై ఇతర పోలీసులు లాఠీ ఛార్జ్ చేసినట్టు తెలిసింది. తమపై లాఠీ ఛార్జ్ చేసినందుకు వీడియోలోని వ్యక్తి ఏడుస్తున్నాడు.
పై ఘటన కి సంబంధించి వివిధ వార్తాసంస్థలు సెప్టెంబర్ 2020 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లోని వీడియో తాజా రైతు నిరసనలకు సంబంధించింది కాదు, మరియు వీడియోలో పోలీసులు ఏడుస్తుంది రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చేసినందుకు కాదు.
వీడియో 2: (ఆర్కైవ్డ్)
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ వీడియోని ‘ది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ మరియు ‘ఇండియా టీవీ’ వారు కూడా పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఢిల్లీ లో గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు ట్రాక్టర్ ర్యాలీ లో నిరసనకారులను శాంతింపచేయడానికి ఢిల్లీ పోలీస్ జాయింట్ కమీషనర్ ఎస్.ఎస్.యాదవ్ ‘జై జవాన్ జై కిసాన్’ అంటూ నినాదాలు చేసారని తెలిసింది. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం పై పోలీసులు తిరుగుబాటు చేయలేదు.
అంతేకాదు, 200 మంది ఢిల్లీ పోలీసులు సామూహిక రాజీనామా చేసారని కొంతమంది షేర్ చేయగా, ఆ వార్తలు తప్పు అని ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ వారు వివరాణ ఇచ్చారు.
दावा: सोशल मीडिया पर दावा किया जा रहा है कि दिल्ली पुलिस के 200 पुलिसकर्मियों द्वारा सामूहिक इस्तीफा दिया गया है।#PIBFactCheck: यह दावा #फ़र्ज़ी है। #FakeNews pic.twitter.com/uI1AXqufAY
చివరగా, వీడియోల్లో రైతులపై లాఠీ ఛార్జ్ చేయమని పోలీసులు చెప్పట్లేదు.

created: February 1, 2021


text:
ఈ వీడియోలలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేస్తున్నది అల్లర్లను అదుపు చేయడానికి, రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తున్నందుకు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2021
రోడ్లపైన నమాజ్ చేస్తున్నందుకు పోలీసులు వారిని కొడుతున్నారని చెప్తూ, కొందరు ముస్లిం వ్యక్తులపై పోలీసులు లాఠీచార్జి చేస్తున్న వీడియోలను షేర్ చేసిన పలు సోషల్ మీడియా పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ పోస్టులలో ఒక వీడియోని మధ్యప్రదేశ్ పోలీసులకు ఆపాదించగా, ఇంకో వీడియోని ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులకు ఆపాదించారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోలకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రోడ్లపైన నమాజ్ చేస్తున్నందుకు ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు మధ్యప్రదేశ్ పోలీసులు ముస్లింలను కొడుతున్న వీడియోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ పోస్టులలో చెప్తున్నట్టు వీడియోలలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేస్తున్నది రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తున్నందుకు కాదు. ఈ వీడియోలు, ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్,  బర్వానీ ప్రాంతాల్లో మిలాద్ అన్ నబీ సంధర్బంగా జరిగిన ఊరేగింపులలో  అల్లర్లు జరగడంతో, పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేసి వాటిని అదుపు చేసిన ఘటనలకు సంబంధించినవి. ఈ ఘటనలను అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. పైగా ఈ మధ్య కాలంలో రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తునందుకు పోలీసులు కొట్టినట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియో 1:
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సమాచారం కోసం వెతికే క్రమంలో మాకు ‘DNN News’ అనే ఒక లోకల్ వార్తా సంస్థ యొక్క రిపోర్ట్‌లో వైరల్ వీడియోలోని లొకేషన్ మ్యాచ్ అయిన వీడియో ఒకటి  కనిపించింది. ఈ న్యూస్ రిపోర్ట్ వీడియోని 19 అక్టోబర్ 2021న ఫేస్‌బుక్ పేజీలో అప్లోడ్ చేసారు. న్యూస్ వీడియోలోని కొన్ని దృశ్యాలను వైరల్ వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలతో పోల్చినప్పుడు ఈ రెండు ఒకే ప్రదేశంలో షూట్ చేసినట్టు అర్ధమవుతుంది.
వీడియోకి సంబంధించి ఉన్న సమాచారం ప్రకారం వీడియోలో కనిపిస్తున్నది మధ్యప్రదేశ్ జబల్‌పూర్‌లోని ఫిష్ మార్కెట్ ప్రాంతం. కొందరు ఆందోళనకారులు రాళ్ళు విసరడంతో పోలీసులు వారిపై టీయర్ గ్యాస్ ప్రయోగించినట్టు ఈ పోస్టులో పేర్కొన్నారు. అలాగే న్యూస్ వీడియోలో ‘एस दीन टेलर्स’ (S Deen Tailors) పేరుతో ఒక షాప్ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది, ఇదే షాపు వైరల్ వీడియోలో కూడా చూడొచ్చు. ఐతే న్యూస్ వీడియోలోని సమాచారం ఆధారంగా గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో వెతకినప్పుడు ఈ షాపు జబల్‌పూర్‌లో ఉన్నట్టు తెలిసింది.
ఇదే క్రమంలో పైన తెలిపిన వివరాల ఆదారంగా కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా, వైరల్ వీడియోలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేస్తున్న దృశ్యాలను వేరే ఆంగిల్‌లో షూట్ చేసిన, ఎక్కువ నిడివిగల వీడియోలు పలు ఫేస్‌బుక్ పోస్టులలో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మాకు కనిపించాయి. ఈ పోస్టులలో చెప్తున్న దాని ప్రకారం ఈ వీడియో ఇటీవల మిలాద్ అన్ నబీ సంధర్బంగా జబల్‌పూర్‌లో ముస్లింలు జరిపిన ఊరేగింపులో ఘర్షణ జరగడంతో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేసారు.
ఈ ఘటనలకి సంబంధించిన వార్తా కథనాల కోసం వెతకగా,  పైన తెలిపిన ఫేస్‌బుక్ వీడియోలలోని దృశ్యాలను పోలిన ఫోటోలను ప్రచురించిన వార్తా కథనం ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం కూడా ఈ వీడియో మధ్యప్రదేశ్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిందేనని నిర్దారిస్తుంది. జబల్‌పూర్‌లో మిలాద్ అన్ నబీ సంధర్బంగా జరిగిన ఊరేగింపులో కొందరు పోలీసులపైకి టపాకాయలు విసరడంతో పోలీసులు వారిపై లాఠీచార్జ్ చేసారని ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.
అలాగే ఈ మధ్య కాలంలో రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తునందుకు పోలీసులు కొట్టిన ఘటనలు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోగాని లేక ఇతర ప్రాంతాల్లో జరిగినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కాబట్టి ఈ వైరల్ వీడియోకి ఉత్తరప్రదేశ్‌కి లేదా రోడ్డుపై నమాజ్ చేయడానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
వీడియో 2:
ఈ వీడియోకి సంబంధించి సమాచారం కోసం వెతికే క్రమంలో ఇదే వీడియో యొక్క ఎక్కువ నిడివిగల వెర్షన్‌ని షేర్ చేసిన ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్టు మాకు కనిపించింది, ఈ పోస్టులో వీడియోలోని ఘటన మధ్యప్రదేశ్‌లో జరిగినట్టు పేర్కొన్నారు. ఐతే ఈ వీడియోని జాగ్రత్తగా పరిశీలించినప్పుడు వీడియోలో పోలీసులు కొడుతుంటే కొందరు వ్యక్తులు  ‘भारत मशीनरी स्टोर’ (భారత్ మెషినరీ స్టోర్) పేరుతో ఉన్న ఒక షాప్‌లోకి వెళ్ళడం చూడొచ్చు.
గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో వెతకగా ఈ షాప్ మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో బర్వానీ జిల్లాలోని రాజ్‌పూర్ పట్టణంలో ఉన్నట్టు తెలిసింది. దీన్నిబట్టి ఈ ఘటన రాజ్‌పూర్‌లో జరిగినట్టు నిర్దారించుకోవచ్చు.
పైన తెలిపిన వివరాల ఆధారంగా గూగుల్‌లో వెతకగా ఇటీవల 19 అక్టోబర్ రోజున రాజ్‌పూర్‌లో జరిగిన పోలీస్ లాఠీచార్జ్ ఘటనని రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం 19 అక్టోబర్ రోజున  మిలాద్ అన్ నబీ సందర్భంగా ఒక వర్గం ఊరేగింపు నిర్వహించగా, ఈ ఊరేగింపు డిజెలో ఒక వివాదాస్పద పాటను ప్లే చేయడంతో రెండు వర్గాలు రాళ్ళ దాడి చేసుకున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే పోలీసులు రెండు వర్గాలపై లాఠీచార్జ్ చేసాయి. ఈ రాళ్ళ దాడిలో  పోలీసులతో పాటు రెండు వర్గాలకు చెందిన వారు గాయపడ్డారు. ఐతే పోలీసులు చెప్తున్నదాని ప్రకారం ఈ ఊరేగింపుకి పోలీసుల అనుమతి లేదు.
లోకల్ వార్తా సంస్థలు ఈ ఘటనకు సంబంధించిన కొన్ని దృశ్యాలను వీడియో రిపోర్ట్ చేసాయి. అలాంటి ఒక వీడియో రిపోర్ట్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ న్యూస్ వీడియోని జాగ్రత్తగా పరిశీలించినప్పుడు వీడియోలో ఆందోళనకారులు ‘Sara Computers’ పేరుతో ఉన్న ఒక షాప్ ముందు నుండి పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్ళడం చూడొచ్చు.
గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో ఈ షాప్ కోసం వేతకగా, ఇది పైన పేర్కొన్న ‘भारत मशीनरी स्टोर’ షాప్ సమీపంలోనే ఉన్నట్టు తెలిసింది.
పైగా పైన తెలిపిన వీడియో రిపోర్ట్ లో भारत मशीनरी स्टोर’, ‘Sara Computers’ షాపుల మధ్య ఉన్న ఫ్లెక్సీ మరియు కర్టెన్ గమనించొచ్చు. ఇదే ఫ్లెక్సీ మరియు కర్టెన్‌ని వైరల్ వీడియో యొక్క ఎక్కువ నిడివిగల వెర్షన్‌లో కూడా చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి వైరల్ అవుతున్న వీడియో ఈ ఘటనకు సంబంధించిందేనని అర్ధంచేసుకోవచ్చు. పైగా రాజపూర్‌లో రోడ్డుపై నమాజ్ చేసినందుకు పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేసినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
బర్వానీలో జరిగిన ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరికొన్ని వీడియో రిపోర్ట్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే  ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్‌లోని దార్, జబల్‌పూర్, బర్వానీ ప్రాంతాలలో మిలాద్ అన్ నబీ సందర్భంగా అల్లర్లు జరగగా, పోలీసులు లాఠీచార్జ్ జరిపినట్టు అనేక వార్తా  సంస్థలు కథనాలు పబ్లిష్ చేసాయి. ఐతే రోడ్డుపై నమాజ్ చేసినందుకు పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేసినట్టు మాత్రం ఈ కథనాలలో రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, ఈ వీడియోలలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేస్తున్నది అల్లర్లను అదుపు చేయడానికి, రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తున్నందుకు కాదు.

created: October 27, 2021


text:
సోషల్ మీడియా లో వదంతులని నమ్మకండి. పోలియో వాక్సిన్ సురక్షితమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 19, 2019
‘5 సంవత్సరాలు లోపు ఉన్న పిల్లలకి పోలియో ఇవ్వొద్దు..దాంట్లొ వైరస్ కలిసిందంటా..పోలియోని తయారు చేసిన ఆ కంపెని యజమానిని అరెస్ట్ చేసారు..దయచేసి అందరికి చెప్పగలరు.. ‘ అంటూ సోషల్ మీడియా లో నిన్నటి నుంచి విస్తృతంగా ప్రచారం అవుతుంది. ఇవి కేవలం వదంతులా లేక అందులో ఏమయినా నిజం ఉందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోలియో వాక్సిన్ లో వైరస్ కనుగొన్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2018లో కొన్ని పోలియో వాక్సిన్ బ్యాచుల్లో వైరస్ కొనుగొన్న విషయం నిజమే అయినా వాక్సిన్ సురక్షితంగా తీసుకోవచ్చని ప్రభుతం అప్పుడే చెప్పింది. ఇప్పుడు మళ్ళీ  అదే విషయం ప్రచారం చేసి ప్రజల్ని భయబ్రాంతులకు గురి చేస్తున్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి వెతకగా ఇదే మెసేజ్ తో ఉన్న పోస్ట్లు 2018 అక్టోబర్ నెలలో విస్తృతంగా ప్రచారం  అయ్యాయని తెలుస్తుంది.  ఈ విషయం గురించి వెతకగా, 2018లో జరిగిన కొన్ని టెస్టులలో పోలియో వాక్సిన్ లో వైరస్ కనుగొన్నట్లు తెలుస్తుంది. ఈ వాక్సిన్ ‘బయో-మెడ్’ అనే సంస్థ తయారు చేసింది. ఆ సంస్థ ఎండి ని కూడా అప్పుడు అరెస్ట్ చేసారు.
అప్పుడు వైరల్ అయిన మెసేజ్ చూసి బయపడొద్దని, పోలియో వాక్సిన్ సురక్షితంగా తీసుకోవచ్చని హెల్త్ మినిస్ట్రీ వారు ట్వీట్ చేసారు.
#Polio vaccines are safe and effective https://t.co/5u0sPLZcRa pic.twitter.com/Zm18HEpRfr
#Polio vaccines are absolutely safe & essential for every child’s well-being. Vaccines have saved millions of children from debilitating effects of polio since decades & will continue to do so. Parents must get their children vaccinated against polio#StayPolioFree #SwasthaBharat pic.twitter.com/hftpVLWa5V
పోలియో వాక్సిన్ లో వైరస్ ఉందని వస్తున్న వదంతులను నమ్మొద్దని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు కూడా 2018 లో నోటీస్ రిలీజ్ చేశారు.
చివరగా, 2018లో పోలియో వాక్సిన్ లో వైరస్ ఉందని వైరల్ అయిన వదంతుల్ని ఇప్పుడు మళ్ళి సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం చేసి ప్రజల్ని భయబ్రాంతులకు గురి చేస్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పినట్టు  పోలియో వాక్సిన్ లో ఎలాంటి వైరస్ లేదు, పోలియో వాక్సిన్ సురక్షితమే.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 19, 2019


text:
సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌తో పాప్‌కార్న్ తాయారు చేయడం సాధ్యం కాదు, ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా రుపొందించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 20, 2021
సెల్‌ఫోన్‌ల మధ్య మొక్కజొన్నలు పెడితే రేడియేషన్‌కు పాప్‌కార్న్ అయ్యాయని చెప్తూ ఒక వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ పోస్టు ద్వారా నిద్రపోయేటపుడు తల కింద లేదా ప్రక్కన సెల్‌ఫోన్ పెట్టుకోవద్దని హెచ్చరిస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సెల్‌ఫోన్‌ల మధ్య మొక్కజొన్నలు పెడితే రేడియేషన్‌కు అవి పాప్‌కార్న్ అయ్యాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోని 2008లో కార్డో సిస్టమ్స్ అనే ఒక సంస్థ తమ సంస్థ ప్రచారం కోసం రూపొందించింది. ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదని, ఈ వీడియోని డిజిటల్‌గా రుపొందించామని కార్డో సిస్టమ్స్ CEO ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పారు. ఇదే విషయంపై చాలా వార్తా సంస్థలు నిపుణులని సంప్రదించగా, ఇలా సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌కు మొక్కజొన్నలు పాప్‌కార్న్ అవ్వడం సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేసారు. సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్ మనిషి శరీరంలోని కణాలను వేడి చేస్తాయి, కానీ అది హానికరం కాదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నట్టు నిపుణులు స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోలో చూస్తుంది నిజం కాదు. కార్డో సిస్టమ్స్ అనే బ్లూటూత్ పరికరాలు తయారు చేసే కంపెనీ 2008లో తమ సంస్థ ప్రచారం కోసం ఈ అడ్వర్టైసింగ్ వీడియోని రూపొందించింది. ఈ వీడియో వైరల్ అవ్వడంతో కార్డో సిస్టమ్స్ CEO ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఈ వీడియో గురించి స్పష్టతనిస్తూ నిజానికి వీడియోలో చూపించినట్టు సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌కు మొక్కజొన్నలు పాప్‌కార్న్ అవలేదని అన్నారు. ఈ వీడియోని డీబంక్ చేస్తూ స్నోప్స్ 2008లో రాసిన కథనంలో సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌కు మొక్కజొన్నలు పాప్‌కార్న్ అవలేదని డిజిటల్‌గా రుపొందించామని కార్డో సిస్టమ్స్ CEO తెలిపినట్టు రాసింది.
అప్పట్లో ఈ వీడియో చాలా వైరల్ కావడంతో చాలా వార్తా సంస్థలు ఈ వీడియో గురించి స్పష్టతనిస్తూ కథనాలు రాసాయి. వైర్డ్ అనే వార్తా సంస్థ వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయంలో భౌతికశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ లూయిస్ బ్లూమ్‌ఫీల్డ్‌ని సంప్రదించి రాసిన కథనంలో అయన చెప్పిన దాని ప్రకారం ‘సౌండ్ ద్వారా వేడి చేయడం సాధ్యమైనప్పటికి ఇలా సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌కు మొక్కజొన్నలు పాప్‌కార్న్ అవ్వడం భౌతికంగా సాధ్యం కాదు. సాధారణంగా మైక్రోవేవ్ ఓవెన్ మొక్కజొన్నల లోపలి తేమను వేడి చేస్తుంది, తద్వారా అవి పాప్‌కార్న్ అవుతాయి. ఒకవేళ మొబైల్ ఫోన్‌లు అంత శక్తిని విడుదల చేస్తే, ప్రజల వేళ్ల లోపల నీరు వేడెక్కాలి, కాబట్టి ఈ వీడియోలో చెప్తుంది పూర్తిగా అబద్ధం.’ అలాగే సెల్‌ఫోన్‌లు మనిషి శరీరంలోని కణాలను వేడి చేస్తాయి, కానీ అది హానికరం కాదని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నట్టు కూడా బ్లూమ్‌ఫీల్డ్ అన్నారు.
ఈ వీడియోకి సంబంధించి ది గార్డియన్ రాసిన కథనంలో ప్రొఫెసర్ లూయిస్ బ్లూమ్‌ఫీల్డ్ చెప్పిన విషయాన్నే పునరుద్ఘాటించింది. పైగా వీడియో చూపిస్తున్నట్టు మేము కూడా సెల్‌ఫోన్‌ల మధ్య మొక్కజొన్నలు పెట్టి ప్రయత్నించినప్పుడు అవి పాప్‌కార్న్ అవలేదని రాసింది.
గతంలో కూడా ఇలాగే సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌తో కోడి గుడ్లను ఉడికించోచ్చని వార్తలు ప్రచారం కావడంతో  రేడియో కమ్యూనికేషన్ పరికరాల తయారీదారుల అంతర్జాతీయ ఫోరం అయిన మొబైల్ తయారీదారుల ఫోరం ఇది టెక్నికల్‌గా సాధ్యం కాదంటూ ఒక కథనాన్ని ప్రచురించినట్టు స్నోప్స్ ఒక కథనంలో రాసింది.
చివరగా, సెల్‌ఫోన్‌ల రేడియేషన్‌తో పాప్‌కార్న్ తాయారు చేయడం సాధ్యం కాదు, ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా రుపొందించారు.

created: September 20, 2021


text:
యేసుక్రీస్తు పై తనకు నమ్మకం లేదని, మళ్ళీ జన్మంటూ ఉంటే హిందువుగా పుట్టాలనుందని పొప్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2020
‘యేసుక్రీస్తు పై తనకు నమ్మకము లేదని, మళ్ళీ జన్మంటూ ఉంటె భారతీయుడిగా, హిందువుగా పుట్టాలనుందని’ వాటికన్ సిటీ కాథలిక్ చర్చి పొప్ ఫ్రాన్సిస్ తెలిపినట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. అంతేకాదు, పొప్ ఫ్రాన్సిస్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలని బ్రిటన్ ప్రధాని సమర్ధించినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యేసుక్రీస్తు పై తనకు నమ్మకం లేదని, మళ్ళీ జన్మంటూ ఉంటే హిందువుగా పుట్టాలనుందని తెలిపిన పొప్ ఫ్రాన్సిస్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పొప్ ఫ్రాన్సిస్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఏ ఒక్క ఆధారం దొరకలేదు. ఇప్పటివరకు పొప్ పదవిలో ఉన్న వారెవ్వరూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. అంతేకాదు, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది పొప్ ఫ్రాన్సిస్ కాదు,  తన కన్నా ముందు పొప్ పదవిలో ఉన్న పాప్ బెనిడిక్ట్ XVI. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్స్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్స్ కి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికితే, ఇప్పటివరకు పొప్ పదవిలో ఉన్న వారెవ్వరూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదని తెలిసింది. పొప్ ఫ్రాన్సిస్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఏ ఒక్క న్యూస్ రిపోర్ట్, ఆధారం మాకు దొరకలేదు. పాప్ ఫ్రాన్సిస్ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్లో కూడా ఈ వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ట్వీట్ చేయలేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ఆ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ప్రస్తుత వాటికన్ సిటీ చర్చి పొప్ ఫ్రాన్సిస్ కాదు, తన కన్నా ముందు పొప్ పదవిలో ఉన్న బెనిడిక్ట్ XVI అని తెలిసింది. పొప్ బెనిడిక్ట్ XVI  కూడా తను హిందువుగా పుట్టాలని కోరుకున్నట్టు ఎక్కడ ప్రకటించలేదు.
కపట దైవ భక్తి చూపించడం కన్నా నాస్తికుడిగా జీవించడం మంచిదని పాప్ ఫ్రాన్సిస్ 2017లో జరిగిన ఒక బహిరంగ సభలో చెప్పారు. పొప్ ఫ్రాన్సిస్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలకి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాని, యేసుక్రీస్తుని నమ్మకూడదని, హిందువుగా పుట్టడం తన కోరికని ఈ బహిరంగ సభలో చెప్పలేదు.
పొప్ ఫ్రాన్సిస్ యేసుక్రీస్తుని నమ్మేవాడు కాదని, నరకం అనే ప్రదేశం ఉన్నట్టు అతను ఎప్పుడూ నమ్మలేదని పొప్ ఫ్రాన్సిస్ స్నేహితుడు, ఇటలీ జర్నలిస్ట్ స్కాల్ఫరి తన ఆర్టికల్ లో తెలిపినట్టు ‘The Tablet’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ మాటలకి సంబంధించి ఎటువంటి ఆడియో రికార్డు, రాత పూర్వకమైన ఆధారం తన దగ్గర లేదని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. స్కాల్ఫరి చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలని వాటికన్ చర్చి అధికారులు ఖండించినట్టు రిపోర్ట్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. స్కాల్ఫరి తను రాసిన ఆర్టికల్ లో పొప్ ఫ్రాన్సిస్ హిందువుగా పుట్టాలని కోరుకునట్టు ఎక్కడ ఈ ఆర్టికల్ తెలుపలేదు.
చివరగా, పొప్ ఫ్రాన్సిస్ యేసుక్రీస్తు పై తనకు నమ్మకము లేదని, మళ్ళి జన్మంటూ ఉంటే హిందువుగా పుట్టాలనుందని చెప్పలేదు.

created: December 29, 2020


text:
ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీయుల సంఖ్య సుమారు రెండు కోట్లు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2020
‘ఇది CAA, NPR, NRC గురించి వ్యతిరేక సభ. జరిగింది మన ఢిల్లీలోనో, హైద్రాబాద్ లోనో కాదు. ఇది జరిగింది బంగ్లాదేశ్ లో. మన దేశ చట్టాల గురించి వ్యతిరేకిస్తూ విదేశీ ముస్లిమ్స్ ఎందుకింత కంగారు పడుతున్నారని ఆశ్చర్యపోతున్నారా? ఇక్కడే ఉంది అసలు విషయం. బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు ని ఆనుకుని ఉన్న మన పశ్చిమ బెంగాల్ ద్వారా మన దేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ ముస్లిం జనాభా సంఖ్య 8 కోట్లు…’ అంటూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీ ముస్లింల జనాభా సంఖ్య 8 కోట్లు. అందుకే వీడియోలో CAA చట్టానికి విరుద్ధంగా బంగ్లాదేశ్ లో నిరసన తెలుపుతున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీయుల సంఖ్య సుమారు రెండు కోట్లు అని భారత ప్రభుత్వం 2016 లో రాజ్యసభ కి తెలిపింది. పోస్టులోని వీడియో బంగ్లాదేశ్ కి సంబంధించినదే. ఢిల్లీ అల్లర్లకు మోడీ కారణమని భావిస్తూ, తన బంగ్లాదేశ్ సందర్శనకి విరుద్ధంగా ఢాకా లో నిర్వహించిన రాలీ వీడియో అది. కావున వీడియోలో కొంత నిజమున్నా, తప్పుడు లెక్కలతో ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
భారతదేశంలోకి బంగ్లాదేశ్ నుండి ఎంత మంది అక్రమంగా చొరబడ్డారని గూగుల్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై 2016 లో భారత ప్రభుత్వం రాజ్య సభలో సమాధానమిచ్చినట్టు తెలుస్తుంది. రాజ్యసభ లో ఒక ఎంపీ అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తూ, ‘భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీయుల సంఖ్య సుమారు రెండు కోట్లు’ అని కిరెన్ రిజిజు (అప్పటి ‘Minister of State in the Ministry of Home Affairs’) తెలిపాడు. అందులో ఎంత మంది ముస్లింలు ఉన్నారని తాను చెప్పలేదు. కావున,  భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీయుల ముస్లిం జనాభా సంఖ్య 8 కోట్లు కాదు.
పోస్టులోని వీడియో బంగ్లాదేశ్ కి సంబంధించినది అని చెప్తూ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, వీడియో మొదట్లో ఉన్నది ఢాకాలోని బైతుల్ ముకర్రం మసీదు అని చూడవొచ్చు. ఢిల్లీ అల్లర్లకు మోడీ కారణమని భావిస్తూ, తన బంగ్లాదేశ్ సందర్శనకి విరుద్ధంగా ఢాకాలో నిరసన ర్యాలీలు నిర్వహించినట్టు తెలుస్తుంది. బంగ్లాదేశ్ దేశ వ్యవస్థాపకుడు షేక్ ముజిబర్ రెహ్మాన్ 100వ జయంతి వేడుకులు కొరోనా వైరస్ కారణంగా వాయిదా పడ్డాయి, దానికి వెళ్ళవలసిన మోడీ పర్యటన కూడా ఇప్పటికి వాయిదా పడినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడ్డ బంగ్లాదేశీయుల సంఖ్య సుమారు రెండు కోట్లు అని ప్రభుత్వ అంచనా.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘సర్వసత్య మహాసభలకు బండి సంజయ్’ అని ఉన్న పోస్టర్ పాతది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 21, 2020
సర్వసత్య మహాసభల్లో బీజేపీ ఎంపీ బండి సంజయ్ కుమార్ పాల్గొననున్నట్టు చెప్తూ, ఒక పోస్టర్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘సర్వసత్య మహాసభలకు విచ్చేయుచున్న ఎంపీ బండి సంజయ్ కుమార్’ అని ఉన్న పోస్టర్.
ఫాక్ట్: అది ఒక పాత పోస్టర్. 2019 లో బండి సంజయ్ ని కలిసినప్పుడు తాము నిర్వహిస్తున్న సర్వసత్య మహాసభలకు రమ్మని కోరామని, వారు వస్తాను అని చెప్పారని, వైరల్ అవుతున్నది దానికి సంబంధించిన పోస్టర్ అని FACTLY కి  పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ తెలిపారు. అయితే, వేరే కార్యక్రమాల్లో బిజీగా ఉండి, సర్వసత్య మహాసభలకు బండి సంజయ్ హాజరు కాలేదని పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ తెలిపారు. కావున, పాత పోస్టర్ ని ఇప్పుడు తాజాగా షేర్ చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్టర్ లో ఉన్న పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ కి FACTLY ఫోన్ చేసి మాట్లాడగా, వైరల్ అవుతున్నది పాత పోస్టర్ అని వారు తెలిపారు. క్రైస్తవుల పై బండి సంజయ్ చేసిన వ్యాఖ్యలని చెప్తూ, ఒక వీడియో వైరల్ అయింది. ఆ విషయం పై 2019 లో బండి సంజయ్ ని కలిసినప్పుడు, అది ఒక పాత వీడియో అని చెప్పి, తమను మర్యాదపూర్వకంగా చూసుకున్నారని పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ చెప్పారు. ఆ సందర్భంలోనే తాము నిర్వహిస్తున్న సర్వసత్య మహాసభలకు రమ్మని కోరామని, వారు వస్తాను అని చెప్పారని, వైరల్ అవుతున్నది దానికి సంబంధించిన పోస్టర్ అని పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ తెలిపారు. అయితే, వేరే కార్యక్రమాల్లో బిజీగా ఉండి, సర్వసత్య మహాసభలకు బండి సంజయ్ హాజరు కాలేదని పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్ తెలిపారు. ఈ విషయం పై కొందరు జూన్ 2019 లో పెట్టిన పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, పోస్ట్ లోని పోస్టర్ ని పెట్టి, 7 జూన్ 2019 న యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘సర్వసత్య మహాసభలకు బండి సంజయ్’ అని ఉన్న పోస్టర్ పాతది; ఆ సభలకు బండి సంజయ్ హాజరుకాలేదని తెలిపిన పాస్టర్ మేరుగు శ్యాంపాల్.

created: December 21, 2020


text:
ఈ ఫోటోలో కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి కూర్చున్న అమ్మాయిల అక్రమ రవాణా కేసులో నిందితురాలు ప్రభా మింజ్ ముని 2018లో అరెస్ట్ అయింది, ఇటీవల కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 15, 2021
చిన్నారులను అక్రమ రవాణ చేసిన ఆరోపణ కింద ఇటీవల అరెస్ట్ అయిన ప్రభా మింజ్, ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి దిగిన పాత ఫోటో అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. కేజ్రీవాల్ సన్నిహితురాలు అయినందునే ప్రభా మింజ్ అరెస్ట్ విషయాన్నీ ఏ ఒక్క మీడియా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముదో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల చిన్నారులను అక్రమ రవాణ చేసిన ఆరోపణ కింద అరెస్ట్ అయిన ప్రభా మింజ్, ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి దిగిన పాత ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి కూర్చున్న ప్రభా మింజ్ ముని, ఝార్ఖండ్ నుండి యుక్త వయసు అమ్మాయిలను ఢిల్లీలో అక్రమ రవాణ చేస్తుందన్న ఆరోపణ కింద పోలీసులు 2018లో అరెస్ట్ చేసారు. 2018లో అరెస్ట్ అయిన ప్రభా మింజ్ మునికి ఝార్ఖండ్ హైకోర్టు 2019 ఏప్రిల్ నెలలో బెయిల్ మంజూరు చేసింది. ప్రభా మింజ్ మునిని ఇటీవల చిన్నారుల అక్రమ రవాణ ఆరోపణ ఆరోపణ కింద అరెస్ట్ చేసినట్టు ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు 2018లో ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. అమ్మాయిలను అక్రమ రవాణ ఆరోపణ కింద అరెస్ట్ అయిన ప్రభామింజ్ ముని, ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి, ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ అధినేత అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి దిగిన ఫోటో అని ఈ ఆర్టికల్స్‌లో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఇదే ఫోటోని బీజేపీ నాయకుడు కపిల్ మిశ్రా 25 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు ట్వీట్ చేసారు. 2017లో ప్రభా మింజ్ ముని నిర్వహించిన క్రిస్మస్ వేడుకలకి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ముఖ్య అతిధిగా హాజరయినప్పుడు ఈ ఫోటో తీసినట్టు కపిల్ మిశ్రా ట్వీట్ ద్వారా తెలిసింది.
ప్రభా మింజ్ ముని అరెస్టుకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలని తెలుపుతూ ‘The Times of India’ సంస్థ 25 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ప్రభా మింజ్ మునిని పోలీసులు 23 సెప్టెంబర్ 2018 నాడు ఢిల్లీలోని పంజాబీ బాగ్ ప్రాంతంలో అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ప్రభా మింజ్ ముని నిరాశ్రయుల కోసం 2014లో ఒక NGO సంస్థని ప్రారంభించి ఝార్ఖండ్, చత్తీస్ ఘడ్ రాష్ట్రాలలో నివసిస్తున్న గిరిజన అమ్మాయిలకి డబ్బు,  ఉద్యోగాల ఆశ చూపి వారిని అక్రమ రావణ చేసినట్టు ‘The Times of India’ మరొక ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది. ప్రభా మింజ్ ముని, ఆమె భర్త రోహిత్ ముని ‘సర్వోదయ ఆదివాసీ జనకళ్యాణ్ సంస్థ’ మరియు ఇతర NGO సంస్థల పేరుతో గిరిజన సంక్షేమ కార్యక్రమాలు నిర్వహించి ఢిల్లీలోని ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులను ముఖ్య అతిధిలుగా పెలిచే వారని పలు వార్తా  సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. అరవింద్ కేజ్రీవాల్ 2017లో ‘సర్వోదయ ఆదివాసీ జనకళ్యాణ్ సంస్థ’ నిర్వహించిన క్రిస్మస్ వేడుకలకి హాజరైన విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన ఆర్టికల్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
2018 సెప్టెంబర్ నెలలో అరెస్ట్ అయిన ప్రభా మింజ్ మునికి ఝార్ఖండ్ హైకోర్టు 2019 ఏప్రిల్ నెలలో బెయిల్ మంజూరు చేసింది. ఆ తరువాత ప్రభా మింజ్ మునిని చిన్నారులు లేదా అమ్మాయిలను అక్రమ రావణ చేసిన ఆరోపణ కింద మళ్ళీ అరెస్ట్ చేసినట్టు ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవలేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ప్రభా మింజ్ మునిని పోలీసులు 2018లో అరెస్ట్ చేసారని, ఇటీవల అరెస్ట్ చేయలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో కేజ్రీవాల్‌తో కలిసి కూర్చున్న ప్రభామింజ్ ముని ఢిల్లీ పోలీసులు 2018లో అరెస్ట్ చేసారు, ఇటివల అరెస్ట్ చేయలేదు.

created: November 15, 2021


text:
‘ఇండియా టుడే’ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసిన ప్రజ్ఞానంద ఫోటో ఎడిట్ చేసినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 31, 2022
భారత గ్రాండ్ మాస్టర్ ప్రజ్ఞానంద నుదుటిపై ఉన్న విభూదిని ‘ఇండియా టుడే’ వార్తా సంస్థ ఎడిటింగ్లో తొలగించి తమ ఆర్టికల్‌లో ఒక ఫోటోని పబ్లిష్ చేసింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. హిందూమతంపై ఉన్న ద్వేషం కారణంగానే ‘ఇండియా టుడే’ ప్రజ్ఞానంద నుదుటి పై ఉన్న విభూదిని కావాలని ఎడిట్ చేసిందని ఈ పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత గ్రాండ్ మాస్టర్ ప్రజ్ఞానంద నుదుటిపై ఉన్న విభూదిని ‘ఇండియా టుడే’ వార్తా సంస్థ ఎడిటింగ్లో తొలగించి తమ ఆర్టికల్‌లో ఒక ఫోటోని పబ్లిష్ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ఇండియా టుడే’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ప్రజ్ఞానంద ఫోటో ఎడిట్ చేసినది కాదు. ఈ ఫోటోని మొట్టమొదట ఇంటర్నేషనల్ చెస్ ఫెడరేషన్ (FIDE) సంస్థ తమ ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో  2020లో షేర్ చేసింది. FIDE షేర్ చేసిన ఫోటోలో కూడా ప్రజ్ఞానంద నుదిటిపై ఉన్న విభూది మసకబారినట్టుగా కనిపిస్తుంది. ప్రజ్ఞానంద విభూది లేకుండా చెస్ ఆడిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలో కనిపిస్తూన్న ‘ఇండియా టుడే’ ఆర్టికల్ కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ప్రపంచ చెస్ దిగ్గజం మాగ్నస్ కార్ల్‌సన్‌ను ప్రజ్ఞానంద రెండో సారి ఓడించాడని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘ఇండియా టుడే’ ఈ ఆర్టికల్‌ని 21 మే 2022 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘ఇండియా టుడే’ ఈ ఫోటో క్రెడిట్స్ ఇంటర్నేషనల్ చెస్ ఫెడరేషన్ (FIDE) సంస్థకి ఇచ్చింది. FIDE ఈ ఫోటోని 2020 ఆగష్టు నెలలో ట్వీట్ చేసినట్టు తెలిసింది. FIDE ట్వీట్ చేసిన ఫోటోలో కూడా ప్రజ్ఞానంద నుదుటిపై ఉన్న విభూది మసకబారినట్టుగా, చిన్నదిగా కనిపిస్తుంది.
India does it! 4:2 win against China, four draws & two wins on U20 boards. 15-year old Praggnanandhaa R was on the ropes, but managed to turn the tables on Liu Yan & finish with a perfect 6/6 score. India takes first place in Pool A & is the first team to qualify to quarterfinals pic.twitter.com/eVOW0IH6IQ
‘ఇండియా టుడే’ పబ్లిష్ చేసిన ఇదే ఫోటోని మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా తమ ఆర్టికల్స్‌లో పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ప్రజ్ఞానంద సాధారణంగా నుదిటిపై పొడవైన విభూది పెట్టుకొని చెస్ ఆడుతాడు. కానీ, ప్రజ్ఞానంద విభూది లేకుండా లేదా విభూది చిన్నది పెట్టుకొని చెస్ గేమ్స్ ఆడిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాంటి కొన్ని సందర్భాలలో తీసిన ప్రజ్ఞానంద ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో చూపిస్తున్న చేసిన ‘ఇండియా టుడే’ ఆర్టికల్‌లోని ప్రజ్ఞానంద ఫోటో ఎడిట్ చేసినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ‘ఇండియా టుడే’ ఆర్టికల్‌లో పబ్లిష్ చేసిన ప్రజ్ఞానంద ఫోటో ఎడిట్ చేసినది కాదు.


text:
పాకిస్థాన్, చైనాలతో యుద్దమంటూ వస్తే భారత దేశానికి కాకుండా శత్రు దేశాలకి మద్దతు పలుకుతానని ప్రకాష్ రాజ్ పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 8, 2021
పాకిస్థాన్, చైనాతో యుద్దమంటూ వస్తే తాను భారత దేశానికి కాకుండా శత్రు దేశాలకి మద్దతు పలుకుతానని సిని నటుడు ప్రకాష్ రాజ్ ఇటీవల పేర్కొన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ప్రకాష్ రాజ్ చర్చిలో ప్రార్ధన చేస్తున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేస్తూ, చెన్నైలోని ఒక చర్చిలో ప్రార్ధన సందర్భంగా ప్రకాష్ రాజ్ ఈ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్థాన్, చైనాతో యుద్దమంటూ వస్తే తాను భారత దేశానికి కాకుండా శత్రు దేశాలకి మద్దతు పలుకుతానని ప్రకాష్ రాజ్ ఇటీవల చెన్నైలోని ఒక చర్చిలో పేర్కొన్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో, 2019 ఫిబ్రవరి నెలలో ప్రకాష్ రాజ్ బెంగళూరులోని బేతేల్ AG చర్చిని సందర్శించినప్పుడు తీసారు. పాకిస్థాన్, చైనాతో యుద్దమంటూ వస్తే తాను శత్రు దేశాలకి మద్దతు పలుకుతానని ప్రకాష్ రాజ్ ఈ చర్చిలో పేర్కొనలేదు. 2019 లోక్ సభ ఎన్నికలలో బెంగళూరు నుండి పోటి చేస్తానని ప్రకటించిన ప్రకాష్ రాజ్, ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్ళే ముందు అన్ని మతాలను గౌరవిస్తూ వివిధ ప్రార్థన స్థలాలను దర్శించుకున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ఒక యూసర్ 04 ఫిబ్రవరి 2019 నాడు ట్వీట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. సినీనటుడు ప్రకాష్ రాజ్ బెంగళూరులోని బేతేల్ AG చర్చిని సందర్శించి పాస్టర్ రేవ్ జాన్సన్ ఆశీస్సులు తీసుకుంటున్న దృశ్యాలని ఈ ట్వీట్లో తెలిపారు. ప్రకాష్ రాజ్  బెంగళూరు బేతేల్ AG చర్చిని సందర్శించినప్పుడు తీసిన మరికొన్ని ఫోటోలని ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని ప్రకాష్ రాజ్ 05 ఫిబ్రవరి 2019 నాడు తన ట్వీట్లో షేర్ చేసారు. ప్రకాష్ రాజ్ తన ట్వీట్లో, బేతేల్ AG చర్చిలో దిగిన ఫోటోతో పాటు ఇతర మత ప్రార్ధన స్థలాలలో తీసిన ఫోటోలని కూడా షేర్ చేసారు. 2019 లోక్ సభ ఎన్నికలలో బెంగళూరు నుండి పోటీ  చేస్తున్నట్టు ప్రకటించిన ప్రకాష్ రాజ్, ఎన్నికల ప్రచారానికి వెళ్ళే ముందు అన్ని మతాలను గౌరవిస్తూ వివిధ ప్రార్థన స్థలాలను దర్శించుకున్నానని తన ట్వీట్లో తెలిపారు.
As i reach out to CITIZENS ..respecting all religions.. to be respected and blessed by all is the spirit of our NATION. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ .. ಎಲ್ಲರಿಂದಲು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವುದೇ ನಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಆಶಯ.. come let’s celebrate and ensure INCLUSIVE INDIA let’s ensure #citizensvoice pic.twitter.com/v53sGmHYrr
ప్రకాష్ రాజ్  బేతేల్ AG చర్చిలో పాకిస్థాన్, చైనాతో యుద్దమంటూ వస్తే తాను వాళ్ళకి మద్దతు పలుకుతానని పేర్కొన్నట్టు ఇంటర్నెట్లో ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవలేదు. బేతేల్ AG చర్చిలోనే కాదు, మరే సందర్భంలోనైనా ప్రకాష్ రాజ్ అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ అనేక న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కానీ, అటువంటి వార్తలేవి ఏ ఒక్క వార్తా  సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
ఇదివరకు, ఇదే ఫోటోని నాస్తికుడని చెప్పుకునే ప్రకాష్ రాజ్ చర్చిలో ప్రార్ధన చేస్తున్న దృశ్యాలని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, FACTLY దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, పాకిస్థాన్, చైనా దేశాలతో యుద్దమంటూ వస్తే భారతకి కాకుండా శత్రు దేశాలకి మద్దతు పలుకుతానని ప్రకాష్ రాజ్ పేర్కొనలేదు.

created: October 8, 2021


text:
‘Dance India Dance’ షో లో జరిగిన సరదా ఘర్షణ వీడియోని చూపిస్తూ డాన్స్ షో లో దాదాగిరి చేస్తున్న బీజేపి లీడర్ కొడుకు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 19, 2020
ఒక డాన్స్ కాంపిటీషన్ ఆడిషన్స్ లో తన తండ్రి నోయిడా నగరంలో పెద్ద బిల్డర్ మరియు బీజేపి లీడర్ అని  చెప్తూ ఒక పోటీదారుడు తనని ఆ షో విజేతగా ప్రకటించి ట్రోఫీ ఇవ్వాలని లైవ్ లో జడ్జిల ముందు దాదాగిరి చేస్తున్న వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది.  ఆ పోటిదారుడు ట్రోఫి కోసం ఎంత కావాలన్నా ఇస్తాననడం, తీరా ఒప్పుకోకపోతే ఆ పోటిదారుడి తండ్రి షో కి వచ్చి లైవ్ లో జడ్జిలను బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలు వీడియోలో మనం చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీజేపి లీడర్ కొడుకు డాన్స్ కాంపిటీషన్ ఆడిషన్స్ లో దాదాగిరి చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్టులో షేర్ చేసింది ‘Dance India Dance’ షో లో జరిగిన ప్రాంక్ (సరదా) ఘర్షణకి సంబంధించిన వీడియో. ఈ ప్రాంక్ ఘర్షణకి సంబంధించిన సగం ఫూటేజ్ ని చూపెట్టి డాన్స్ షో లో దాదాగిరి చేస్తున్న బీజేపి లీడర్ అని షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ఒక యూసర్ తన ఫేస్బుక్ పేజి లో పెట్టిన  పోస్ట్ దొరికింది. ‘‘Dance India Dance’ షో లో జరిగిన సూపర్ ప్రాంక్’ అనే టైటిల్ తో ఆ యూసర్ ఈ వీడియోని పోస్ట్ చేసారు. అలాగే, వీడియోలో జడ్జిలు కూర్చున్న టేబుల్ పై  ‘డాన్స్ ఇండియా డాన్స్’ లోగో ఉండటం గమనించవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ‘ZEE TV’ లో ప్రసారం  అయిన ‘Dance India Dance’ షో వీడియోలని వెతకగా, పోస్టులోని వీడియో ‘Dance India Dance’ ఐదవ సీజన్ మొదటి ఎపిసోడ్ లో టెలికాస్ట్ అయినట్టుగా గుర్తించాము. వీడియోలో కనిపిస్తునట్టుగా ఒక పోటీదారుడు తను నోయిడా బిల్డర్ కొడుకు అని చెప్తూ జడ్జిలను బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలు ఈ ఎపిసోడ్ లో ప్రసారం అయ్యాయి. ‘Dance India Dance’ ఐదవ సీజన్ మొదటి ఎపిసోడ్ లో 40.01 నిమిషాల దగ్గర ఈ సంభాషణ మొదలవుతుంది. 42.53 నిమిషాల దగ్గర ఆ పోటీదారుడి తండ్రి లైవ్ షో లోకి వచ్చి దాదా గిరి చేస్తున్న దృశ్యాలు చూడవచ్చు.
ఈ ఘర్షణ ప్రాంక్ లో (సరదా) భాగమని ఎపిసోడ్ లోని 46.14 నిమిషాల దగ్గర బయట పెడతారు.  ‘Dance India Dance’ షో జడ్జిలలో ఒకరైన కొరియోగ్రాఫర్ పునిత్ పాథక్ ని తన సహచర జడ్జి ఇలా ప్రాంక్ చేసినట్టు ఆ ఎపిసోడ్ మొత్తం చూస్తే అర్థమైంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో ఈ ప్రాంక్ ఘర్షనకి సంబంధించిన సగ భాగమే చూపెట్టారు, ప్రాంక్ అని బయట పెట్టే  దృశ్యాలు చూపించలేదు.
చివరగా, ‘Dance India Dance’ షో లో జరిగిన ప్రాంక్  (సరదా కోసం) ఘర్షణ వీడియోని చూపిస్తూ డాన్స్ షో లో దాదాగిరి చేస్తున్న బీజేపి లీడర్ కొడుకు అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 19, 2020


text:
ఆ వీడియో రామ మందిరంకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినందుకు ప్రశాంత్ భూషణ్‌పై దాడికి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 3, 2019
న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్ పై ఒక వ్యక్తి దాడి చేస్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి, రామ మందిరంకి వ్యతిరేకంగా ప్రశాంత్ భూషణ్ మాట్లాడినందుకుగాను అతని పై దాడి జరిగిందని ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియో రామ మందిరంకి వ్యతిరేకంగా ప్రశాంత్ భూషణ్ మాట్లాడినందుకుగాను అతని పై జరిగిన దాడికి సంబంధించినది.
వీడియో 2011లో కాశ్మీర్ అంశానికి సంబంధించి ప్రశాంత్ భూషణ్ చేసిన వ్యాఖలకు గాను ఒక వ్యక్తి అతనిపై దాడి చేసినది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
యూట్యూబ్ లో ‘prashanth bhushan beaten’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో  ‘Times Now’ వారి న్యూస్ వీడియో లభించింది. అందులో ఆ ఛానల్ రిపోర్టర్ కాశ్మీర్ అంశానికి సంబంధించి ప్రశాంత్ భూషణ్ చేసిన వ్యాఖలకు గాను ఒక వ్యక్తి అతనిపై దాడి చేసాడని చెప్తాడు. అదే విషయాన్ని పోస్టులో పెట్టిన వీడియోలో కూడా వినవచ్చు. ఆ ఘటన 2011లో జరిగినట్లుగా యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క టైంస్టాంప్ ద్వారా తెలుస్తోంది.
చివరగా, ఆ వీడియో రామ మందిరంకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినందుకు ప్రశాంత్ భూషణ్‌పై దాడి చేసినది కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 3, 2019


text:
పేటిఎం యాప్‌లో రైలు టిక్కెట్ల ఉచిత రద్దు సౌకర్యం కోసం వసూలు చేసే ప్రీమియం ప్రయాణ దూరం, తరగతి మొదలైన వాటి ఆధారంగా వ్యత్యాసం ఉంటుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 6, 2023
‘రైల్వే టికెట్లు బుక్ చేసుకునే వారికి పేటీఎం బంపరాఫర్ ప్రకటించింది. కేవలం రూ.15 ప్రీమియం చెల్లించి రైలు టికెట్ల రద్దుపై పూర్తి రిఫండ్ పొందొచ్చని తెలిపింది,’ అంటూ పలు వార్తా సంస్థలు ఇటీవల కథానాలను పబ్లిష్ చేసాయి. ఈ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేవలం రూ.15 ప్రీమియం చెల్లించి ప్రయాణ దూరంతో సంబంధం లేకుండా రైలు టికెట్ల రద్దుపై పూర్తి రిఫండ్ పొందే ఆఫర్‌ను పేటిఎం ప్రకటించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రీమియం చెల్లించి రైలు టికెట్ల రద్దుపై పూర్తి రిఫండ్ పొందే సౌకర్యాన్ని పేటిఎం ఇటీవల ప్రకటించిన మాట వాస్తవం. అయితే, ఈ ఉచిత రద్దు సౌకర్యం కోసం కట్టే ప్రీమియం 15 రూపాయల నుంచి మొదలయ్యి, ప్రయాణ దూరం, తరగతి మొదలగు వాటి ఆధారంగా పెరుగుతుంది. అంతేకాదు, ఈ ఆఫర్ కేవలం పేటిఎం యాప్‌లో బుక్  చేసుకోవడానికి అందుబాటులో ఉండే కొన్ని ఎంపిక చేసుకున్న రైలులకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని పేటిఎం స్పష్టంగా తెలిపింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ప్రీమియం చెల్లించి రైలు టికెట్ల రద్దుపై పూర్తి రిఫండ్ పొందే సౌకర్యాన్ని పేటిఎం ఇటీవల ప్రకటించిందనే విషయం తెలిసింది. తక్కువ ప్రీమియం చెల్లించి చివరి నిమిషంలో రైలు టికెట్లు రద్దు చేసుకునే సందర్భంలో పూర్తి రిఫండ్ పొందే సదుపాయాన్ని తాము ప్రారంభిస్తున్నామని పేటిఎం 04 అక్టోబర్ 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఈ కథనంలో తెలిపారు. ఈ ప్రీమియం ప్రారంభ ధర రూ. 15 అని తెలిపారు.
ప్రీమియం చెల్లించిన పేటిఎం యూసర్ రైలు బయలుదేరే సమయానికి 6 గంటల ముందు ఒకవేళ ట్రైన్ టికెట్ రద్దు చేసుకుంటే, క్యాన్సిల్ చేసుకున్న టికెట్‌పై పూర్తి రిఫండ్ పొందవచ్చని పేటిఎం తెలిపింది. తత్కాల్ టికెట్లకు కూడా ఈ పూర్తి రిఫండ్ వర్తిస్తుందని, టికెట్ రద్దు చేసుకున్న వెంటనే రీఫండ్ సోర్స్ అకౌంటులోకి వెంటనే జమ అవుతుందని ఈ కథనంలో పేటిఎం సంస్థ స్పష్టం చేసింది.
అయితే, ఈ రైలు టిక్కెట్ల ఉచిత రద్దు సౌకర్యంపొందడానికి కట్టే ప్రీమియం 15 రూపాయల నుంచి మొదలయ్యి, ప్రయాణ దూరం, తరగతి మొదలగు వాటి ఆధారంగా పెరుగుతుందని తెలిసింది. రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో సికింద్రాబాద్ నుండి ఢిల్లీ వరకు బుక్ చేసిన 3 ఏసీ టికెట్‌పై ఉచిత రద్దు ప్రీమియం ధర ప్రతి మనిషికి రూ. 357 అని చూపిస్తుంది. అలాగే, సికింద్రాబాద్ నుండి కొల్‌కతా హౌరా జంక్షన్ వరకు స్లీపర్ తరగతి బుక్ చేసుకున్న టికెట్‌పై ఉచిత రద్దు ప్రీమియం ధర ప్రతి మనిషికి రూ. 69 అని చూపిస్తుంది.
అంతేకాదు, ఈ ఆఫర్ కేవలం పేటిఎం యాప్‌లో బుక్ చేసుకోవడానికి అందుబాటులో ఉండే కొన్ని ఎంపిక చేసుకున్న రైళ్లకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని పేటిఎం స్పష్టంగా తెలిపింది.
ఇటీవల, మేక్ మై ట్రిప్ ద్వారా ‘ట్రిప్ గ్యారంటీ’ అన్న ఆప్షన్ ఉన్న రైలు బుక్ చేసుకొని అది కంఫర్మ్ అవనప్పుడు, చెల్లించిన దానికంటే మూడింతలు ఎక్కువ డబ్బు తిరిగి వస్తుందని ఇలాగే తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా పోస్టులు పెడితే, ఫాక్ట్‌లీ దానికి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, పేటిఎం యాప్‌లో రైలు టిక్కెట్ల ఉచిత రద్దు సౌకర్యం కోసం వసూలు చేసే ప్రీమియం ప్రయాణ దూరం, తరగతి మొదలైన వాటి ఆధారంగా వ్యత్యాసం ఉంటుంది.

created: October 6, 2023


text:
రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకు, 1999లో జరిగిన గ్రాహం స్టెయిన్స్, అతని ఇద్దరు కుమారుల హత్యకు సంబంధంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2022
“మిస్టర్ స్టెయిన్స్, నిద్రిస్తున్న వాహనానికి నిప్పంటించి మీ ఇద్దరు కుమారులు ఫిలిప్ (10) మరియు తిమోతి (09)ని చంపిన అప్పటి గ్రామ కౌన్సిలర్ ఈ రోజు మన భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము.”, అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1999లో గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతని ఇద్దరు కుమారులను చంపిన అప్పటి గ్రామ కౌన్సిలరే ఈ రోజు మన భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము.
ఫాక్ట్: ఒరిస్సాలోని కియోంజర్ జిల్లాలో ఉన్న మనోహర్‌పూర్ అనే గ్రామంలో గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతని ఇద్దరు కుమారులు నిద్రిస్తున్న వాహనానికి నిప్పంటించి దుండగలు చంపారు. అయితే, రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆ గ్రామానికి కౌన్సిలర్‌గా పనిచేయలేదు. 1997లో తను కౌన్సిలర్‌గా గెలిచింది మయూర్‌భంజ్ జిల్లాలోని రైరంగ్‌పూర్ లో. అంతేకాదు, గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతనికి ఇద్దరు కుమారుల హత్య కేసుకు సంబంధించి సుప్రీం  కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులో ఎక్కడా కూడా ద్రౌపది ముర్ము పేరు లేదు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, 1999లో గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతని ఇద్దరు కుమారులను నిద్రిస్తున్న వాహనానికి నిప్పంటించి దుండగలు చంపింది ఒరిస్సాలోని కియోంజర్ జిల్లాలో ఉన్న మనోహర్‌పూర్ అనే గ్రామంలో అని తెలిసింది. ఆ కేసుకు సంబంధించి 2011లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుని ఇక్కడ చదవచ్చు.
అయితే, రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆ గ్రామానికి కౌన్సిలర్‌గా పనిచేయలేదు. 1997లో తను కౌన్సిలర్‌గా గెలిచింది మయూర్‌భంజ్ జిల్లాలోని రైరంగ్‌పూర్ లో. అంతేకాదు, గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతనికి ఇద్దరు కుమారుల హత్య కేసుకు సంబంధించి సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులో ఎక్కడా కూడా ద్రౌపది ముర్ము పేరు లేదు.
2004లో తను సమర్పించిన ఎన్నికల అఫిడవిట్‌లో కూడా తన మీద ఎటువంటి హత్య కేసులు లేవని ద్రౌపది ముర్ము తెలిపినట్టు చూడవచ్చు.
చివరగా, రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకు, 1999లో జరిగిన గ్రాహం స్టెయిన్స్ మరియు అతని ఇద్దరు కుమారుల హత్యకు సంబంధంలేదు. ఆ హత్య జరిగిన గ్రామానికి ద్రౌపది ముర్ము కౌన్సిలర్‌గా పనిచేయలేదు.


text:
ఎల్.కే.అద్వానీకి భారతరత్న అందించే కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము కూడా కూర్చున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2024
ఇటీవల రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఎల్.కే. అద్వానీకు భారతరత్న ప్రధానం చేస్తున్న సందర్భానికి సంబంధించిన ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతూ ఉంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ ఫోటోలో ముర్ము నిలబడి ఉండగా, అద్వానీ, ప్రధానమంత్రి మోదీ కూర్చొని కనిపిస్తారు. రాష్ట్రపతి కూర్చోడానికి కుర్చీ కూడా ఏర్పాటు చేయకుండా ఆమెను అవమానించారని ఆరోపిస్తూ ఈ ఫోటోను షేర్ చేస్తున్నారు.
క్లెయిమ్: ఎల్.కే. అద్వానీకి భారతరత్న అందించే సందర్భంలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము కూర్చోడానికి కుర్చీ కూడా ఏర్పాటు చేయలేదు.
ఫాక్ట్(నిజం): అద్వానీకి భారతరత్న అందించే ముందు, అందించిన తరవాత ద్రౌపది ముర్ము కూర్చొనే ఉన్నారు. కేవలం అద్వానీకి భారతరత్న అందించే సమయంలో మాత్రమే ఆమె నిల్చొని అందించారు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటో ఆమె అద్వానీకి భారతరత్న అందించి ఫోటో దిగుతున్న సందర్భంలో తీసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఎల్.కే అద్వానీ ఇంటికి వెళ్లి ఆయనకు భారతరత్న ప్రధానం చేసారు. సాధారణంగా ఇలాంటి కార్యక్రమాలు రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరుగుతాయి, కాని అద్వానీ ఆరోగ్య కారణాల దృష్ట్యా రాష్ట్రపతి ఆయన ఇంటికి వెళ్లి అవార్డు అందించారు. ఐతే పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు వ్యతిరేకంగా రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము కూడా ఈ కార్యక్రమంలో ఇతర అతిథులగే కూర్చొని ఉంది.
అద్వానీకి భారతరత్న అందించే ముందు, అందించిన తరవాత ద్రౌపది ముర్ము కూర్చొనే ఉన్నారు. కేవలం అద్వానీకి భారతరత్న అందించే సమయంలో మాత్రమే ఆమె నిల్చొని అందించారు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటో ఆమె అద్వానీకి భారతరత్న అందించి ఫోటో దిగుతున్న సందర్భంలో తీసింది. ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వీడియోను మోదీ తన యూట్యూబ్ ఛానల్లో షేర్ చేసారు. ఇందులో అద్వానీ మెడలో మెడల్ ధరించిన తరవాత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము కూర్చోవడం స్పష్టంగా చూడొచ్చు.
కాగా ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ఫోటోలను రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ట్విట్టర్‌లో షేర్ చేసింది. ఈ ఫోటోలలో ఆమె కూర్చొని ఉండడం గమనించొచ్చు.
As a parliamentarian, his emphasis on dialogue enriched parliamentary traditions. Whether as Home Minister or as Deputy Prime Minister, he always prioritised national interest above all, earning him respect and admiration from across party lines. His long and tireless struggle… pic.twitter.com/XGckO3Bup2
చివరగా, ఎల్.కే అద్వానీకి భారతరత్న అందించే కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము కూడా కూర్చున్నారు.


text:
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహారం, మద్యం నిషేధిస్తూ రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఎలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 4, 2022
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహార విందు, మద్యం పూర్తిగా నిషేధించాలని కొత్త రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆదేశాలు జారీ చేశారని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. పోస్ట్‌లో చేసిన దావాలోని నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము రాష్ట్రపతి భవన్ లోపల మాంసాహారం మరియు మద్యం  పూర్తిగా నిషేధించాలని ఆదేశించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహారం, మద్యాన్ని నిషేధిస్తూ రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఎలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు. రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఎలాంటి కొత్త మార్పులు చేయలేదని పీఐబీ ఫ్యాక్ట్ చెక్ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది. కాబట్టి, పోస్ట్‌లో చేసిన దావా తప్పు
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహారం, మద్యాన్ని నిషేధిస్తూ రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము  కొత్తగా ఆదేశాలు జారీ చేశారా అని మేము తనిఖీ చేసినప్పుడు, ఈ వార్తను ధృవీకరించే వార్తా కథనాలు ఏమి  మాకు కనిపించలేదు. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము అలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేసి ఉంటే, మీడియాలో  దానిపై కథనాలు తప్పకుండా  వచ్చేవి. కొన్ని మీడియా రిపోర్టుల ప్రకారం, ద్రౌపది ముర్ము ఒక స్వచ్ఛమైన శాఖాహారి, ఆమె ఉల్లిపాయలు మరియు వెల్లుల్లి కూడా తినరు.
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహారం, మద్యపానంపై పూర్తి నిషేధం విధించారు అని ఈ వైరల్ పొస్ట్‌లో చేస్తున్న దావా ఫేక్ అని, రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఇచ్చే విందులకు సంబంధించి ఎలాంటి కొత్త మార్పులు చేయలేదని ‘పీఐబీ ఫ్యాక్ట్ చెక్’ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
Claim: Full ban on any kind of non-vegetarian feast or drink in #RashtrapatiBhawan.#PIBFactCheck
▶ This claim is #Fake.
▶ No such changes have been made.@rashtrapatibhvn pic.twitter.com/1WyxPoRtH6
ఇతర దేశాల అధినేతలు లేదా ప్రముఖ  వ్యక్తుల పర్యటనల సమయంలో రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ప్రత్యేక విందులు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఉదాహరణకు, ఫిబ్రవరి 2020లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ గౌరవార్థం రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఏర్పాటు చేసిన విందు సందర్భంగా అందించిన శాఖాహారం మరియు మాంసాహార మెనుని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Delhi: Menu of the dinner banquet at Rashtrapati Bhavan hosted in the honour of US President Donald Trump. pic.twitter.com/qcnwzWkJDz
మే 2020లో, కోవిడ్ -19 ఉపశమన చర్యల కోసం మరిన్ని వనరులను అందుబాటులో ఉంచే చర్యల్లో భాగంగా, అప్పటి రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్, రాష్ట్రపతి భవన్‌కు ఖర్చులను తగ్గించడం, వనరులను సరైన రీతిలో వినియోగించడం వంటివి చేసి ఒక ఉదాహరణగా ఉండాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. ఇలా COVID-19ని ఎదుర్కోవడానికి డబ్బును ఆదా చేసారు. వేడుకల సందర్భాలలో వినియోగ ఖర్చులను తగ్గించటం కోసం, తక్కువ మందితో  కూడిన అతిథి జాబితాలను తయారుచేయటం మరియు ఆహార  మెనూని వీలైనంత వరకు తగ్గించడం వంటి చర్యలు తీసుకోమని, రామ్ నాథ్ కోవింద్ రాష్ట్రపతి భవన్‌కు సూచించారు. కానీ రామ్ నాథ్ కోవింద్ కూడా రాష్ట్రపతి భవన్ లోపల మాంసాహారాన్ని పూర్తిగా నిషేధించాలని ఆదేశాలు జారీ చేయలేదు.
చివరగా, రాష్ట్రపతి భవన్‌లో మాంసాహారం, మద్యాన్ని నిషేధిస్తూ రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఎలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు.

created: August 4, 2022


text:
అయోధ్యలో శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ కార్యక్రమానికి రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముని ఆహ్వానించలేదని జరుగుతున్న ప్రచారం ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 21, 2024
22 జనవరి 2024న అయోధ్య రామ మందిరంలో శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ జరగనున్న నేపథ్యంలో, రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకి ఆహ్వానం అందలేదని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 22 జనవరి 2024న అయోధ్య రామ మందిరంలో జరగనున్న శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ కార్యక్రమానికి భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకి ఆహ్వానం అందలేదు.
ఫాక్ట్: అయోధ్యలో జరిగే శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ కార్యక్రమానికి హాజరు కావాలని రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకి విశ్వ హిందూ పరిషత్ అధ్యక్షుడు అలోక్ కుమార్, ఆలయ నిర్మాణ కమిటీ చైర్మన్ నృపేంద్ర మిశ్రా, ఆర్ఎస్ఎస్ నేత రామ్ లాల్ 12 జనవరి 2024న ఆహ్వాన పత్రికని అందజేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముకి అయోధ్య రామ మందిర ట్రస్టు నుంచి ఆహ్వానం అందిందా లేదా అని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా దీనికి సంబంధించిన వార్తని ది హిందూ, ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ మరియు ఇతర వార్తా పత్రికల వెబ్‌సైట్లలో ప్రచురించినట్లు గుర్తించాం.
ఈ కథనాల ప్రకారం, 12 జనవరి 2024న  విశ్వ హిందూ పరిషత్ అధ్యక్షుడు అలోక్ కుమార్, ఆలయ నిర్మాణ కమిటీ చైర్మన్ నృపేంద్ర మిశ్రా, ఆర్ఎస్ఎస్ నేత రామ్ లాల్ రాష్ట్రపతి ముర్ముకి అయోధ్య రామ మందిర ప్రారంభోత్సవ ఆహ్వాన పత్రికని అందజేశారు. ఇదే విషయాన్ని విశ్వ హిందూ పరిషత్ కూడా తమ అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతా ద్వారా పేర్కొంది.
आज भारत की महामहिम राष्ट्रपति आदरणीया श्रीमती द्रौपदी मुर्मू जी को 22 जनवरी को श्री राम मंदिर की प्राण प्रतिष्ठा का निमंत्रण सौंपा। उन्होंने इस पर अत्यंत हर्ष व्यक्त किया तथा कहा कि अयोध्या आने व दर्शन करने का शीघ्र समय तय करेंगी।
इस अवसर पर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ के अखिल… pic.twitter.com/qVhAXwNSzc
చివరిగా, అయోధ్యలో జరగనున్న శ్రీరాముడి ప్రాణ ప్రతిష్ఠ కార్యక్రమానికి రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముని ఆహ్వానించలేదని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం.

created: January 21, 2024


text:
ప్రధాని మోదీ అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో విద్యార్థులకు స్కాలర్షిప్‌లు ప్రకటించాడన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 5, 2023
10వ తరగతి ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థుల కోసం ప్రధాని మోదీ అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లపై స్కాలర్షిప్ ప్రకటించారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. 75% కంటే ఎక్కువ స్కోర్ చేసిన 10వ తరగతి విద్యార్థులకు 10000/- రూపాయలు మరియు 85% కంటే ఎక్కువ మార్కులు సాధించిన 12వ తరగతి విద్యార్థులకు 25000/- రూపాయలు, ఈ స్కాలర్షిప్ ద్వారా అందిచనున్నారని కూడా పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ స్కాలర్షిప్‌కు సంబంధించి నిజమేంటో ఈ కథనం ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 10/12 ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థుల కోసం ప్రధాని మోదీ అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లపై స్కాలర్షిప్‌లను ప్రకటించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో 10/12 ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థుల కోసం ఎటువంటి స్కాలర్షిప్‌లను అందించడం లేదు. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్ (ICCR) అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో భారతదేశంలోని విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదువుకునే విదేశీయులకు స్కాలర్షిప్‌లను అందిస్తుంది. బహుశా ఈ స్కాలర్షిప్‌లను 10/12 విద్యార్థులకు అందిస్తున్నారని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉండొచ్చు. కాని ఈ స్కాలర్షిప్‌లు కేవలం భారత విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదువుకునే విదేశీ విద్యార్థులకే తప్ప భారతీయ విద్యార్థులకు కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రధానమంత్రి మోదీ అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో 10/12 ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థుల కోసం ఎటువంటి స్కాలర్షిప్‌లను అందించడం లేదు. సాధారణంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం స్కూల్/ఉన్నత విద్య అభ్యసించే విద్యార్థులకు అందించే స్కాలర్షిప్‌ల వివరాలు కేంద్ర హ్యూమన్ రిసోర్సెస్ డెవలప్మెంట్ మినిస్ట్రీకి సంబంధించిన వివిధ డిపార్టుమెంట్ వెబ్‌సైట్‌లలో అందుబాటులో ఉంచుతారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
కాని ఈ వెబ్‌సైట్‌లలో అబ్దుల్ కలాం/వాజ్‌పేయీ పేర్లతో స్కాలర్షిప్‌లు ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే మోదీ ఇలాంటి స్కాలర్షిప్‌లు ప్రారంభించి ఉంటే మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని మాకు అలాంటి మీడియా కథనాలేవి కనిపించలేదు.
ఐతే ఇదే వార్తా గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా షేర్ అవుతూ వస్తుంది. గతంలో ఈ వార్తతో పాటు, దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి ఒక లింక్‌ను కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. కొన్ని పార్టీల అధికారిక సోషల్ మీడియా అకౌంట్లు ఈ వార్తను షేర్ చేయడంతో ఈ వార్త విస్తృతంగా షేర్ అయ్యింది. ఐతే అప్పట్లో ఈ వార్త తప్పని, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇలాంటి స్కాలర్షిప్‌లు ఏవి అందించట్లేదని PIB స్పష్టం చేసింది.
#PIBFACTCHECK#BeCautious
There is NO scholarship scheme in the name of former President APJ Abdul Kalam and former PM Atal Bihari Vajpayee that rewards the students of 10th or 12th class.
Hence, the claims made within the message is #Fake.#FakeNews pic.twitter.com/1kJtRRkhtt
ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్ (ICCR):
ఇదిలా ఉండగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిధిలోని స్వయం ప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ అయిన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్ (ICCR), అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో భారతదేశంలో చదువుకునే విదేశీయులకు స్కాలర్షిప్‌లను అందిస్తుంది.
ఆసియా మరియు లాటిన్ అమెరికా దేశాలకు చెందిన విద్యార్థులు భారతదేశంలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్/పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్/పరిశోధనలు చేసే విద్యార్థులకు ICCR, అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయీ జనరల్ స్కాలర్‌షిప్ స్కీం పేరుతో విద్యార్థులకు ఆర్ధిక సహాయాన్ని అందిస్తుంది.
అలాగే డాక్టర్ ఏ.పీ.జే. అబ్దుల్ కలాం కామన్వెల్త్ స్కాలర్‌షిప్ పేరుతో భారత విశ్వవిద్యాలయాల్లో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్/పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్/పరిశోధనలు చేసే కామన్ వెల్త్ దేశాలకు చెందిన విద్యార్థులకు ICCR ఆర్ధిక సహాయాన్ని అందిస్తుంది.
ఈ స్కాలర్షిప్‌లకు సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. బహుశా ఈ స్కాలర్షిప్‌లను 10/12 విద్యార్థులకు అందిస్తున్నారని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఉండొచ్చు. కాని ఈ స్కాలర్షిప్‌లు కేవలం భారత విశ్వవిద్యాలయాల్లో చదువుకునే విదేశీ విద్యార్థులకే తప్ప భారతీయ విద్యార్థులకు కాదు. కేవలం ఈ రెండు స్కాలర్షిప్‌లు మాత్రమే కాడుండా, వివిధ దేశాలకు చెందిన విద్యార్థులకు ICCR స్కాలర్షిప్‌లను అందిస్తుంది.
చివరగా, ప్రధాని మోదీ అబ్దుల్ కలాం, వాజ్‌పేయీ పేర్లతో విద్యార్థులకు స్కాలర్షిప్‌లు ప్రకటించాడన్న వార్తలో నిజం లేదు.


text:
ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 పథకం ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ ఉన్నవారి కోసం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 18, 2022
ఎల్‌పీజీ (LPG) సిలిండర్ ఉన్నవారికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 స్కీంను తీసుకొచ్చిందని ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ అవుతుంది. ఈ పథకం ద్వారా ఎనిమిది కోట్లమంది మహిళలకు గ్యాస్ సిలిండర్ ఉచితంగా వస్తుందని వీడియోలో అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ ఉన్నవారి కోసం ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 పథకం.
ఫాక్ట్: ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0, ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ లేని వారికి మాత్రమే. 18 ఏండ్లు నిండిన మహిళలకు, అది కూడా కేవలం ఎస్సీ, ఎస్టీ, మరి కొన్ని వెనకబడిన వర్గాలకు సంబంధించిన వారికే దరఖాస్తు చేసుకునే వీలుంటుంది. 2016లో ప్రారంభించిన ఉజ్వల యోజన 1.0 కింద ఎనిమిది కోట్ల ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్‌ల లక్ష్యం ఏడు నెలల ముందే చేరుకుంది. మార్చ్ 2020కి చేరాల్సిన లక్ష్యాన్ని ఆగష్టు 2019లోనే సాధించింది. 2021లో వచ్చిన ఉజ్వల యోజన 2.0లో మరో కోటి మందికి కనెక్షన్స్ ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు; ఇంకా వలసదారుల నమోదు ప్రక్రియను సులభం చేసి వారికి ప్రాధాన్యత ఇస్తామని ప్రభుత్వం తెలిపింది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్సైటులోనే, ఈ పథకం కేవలం ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ కొత్తగా తీసుకునే వారికేనని తెలిపారు.
ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 అందరికీ దరఖాస్తు చేసుకునే వీలుండదు. 18 ఏండ్లు నిండిన మహిళలకు, అది కూడా కేవలం ఎస్సీ, ఎస్టీ, మరి కొన్ని వెనకబడిన వర్గాలకు సంబంధించిన వారికే దరఖాస్తు చేసుకునే వీలుంటుంది.
ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన (1.0)  2016లో ప్రారంభించారు. కేంద్ర పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన ఈ పథకం గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ అందుబాటులో ఉంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2020 మార్చి నాటికి దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్న (బిపిఎల్) కుటుంబాలకు చెందిన 50 మిలియన్ మహిళలకు ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్లను అందించాలని లక్ష్యంగా ఉండేది. ఈ పథకం యొక్క లక్ష్యాన్ని తరువాత 80 మిలియన్ ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్లకు సవరించారు. దాని లక్ష్యమయిన ఎనిమిది కోట్ల ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ లను ఏడు నెలల ముందే చేరుకుంది. మార్చ్ 2020కి చేరాల్సిన లక్ష్యాన్ని ఆగష్టు 2019లోనే సాధించింది.
2021లో వచ్చిన ఉజ్వల యోజన 2.0లో మరో కోటి మందికి కనెక్షన్స్ ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు; మరియు వలసదారుల నమోదు ప్రక్రియను సులభం చేసారు.
ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ ప్రమాదాలకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా కొత్త భీమా అంటూ ఉజ్వల యోజన 2.0లో లేదు. కేంద్ర పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైటులో ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ ప్రమాదాలకు సంబంధించి ఒక భీమా డాక్యుమెంట్ ఉంది. కానీ, అది ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 కింద కొత్తగా వచ్చింది కాదు.
చివరగా, ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన 2.0 పథకం ఎల్‌పీజీ కనెక్షన్ ఉన్నవారి కోసం కాదు.

created: January 18, 2022


text:
హంగేరీలో జరిగిన వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్‌లో ప్రియా మాలిక్ బంగారు పతకం గెలిచింది; టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 26, 2021
టోక్యోలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న ఒలింపిక్స్ పోటీల్లో భారత రెజ్లర్ ప్రియా మాలిక్ బంగారు పతకం సాధించిందని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో బంగారు పతకం సాధించిన భారత రెజ్లర్ ప్రియా మాలిక్.
ఫాక్ట్: భారత రెజ్లర్ ప్రియా మాలిక్ టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో బంగారు పతకం గెలవలేదు; అసలు తను టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో పాల్గొనట్లేదు. హంగేరీలో జరిగిన వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్‌లో తను బంగారు పతకం సాధించింది. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇప్పటివరకు (ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి) భారతదేశానికి టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో బంగారు పతకం రాలేదని, కేవలం ఒక రజత పతకం మాత్రమే వచ్చిందని తెలిసింది. ఆ రజత పతకం కూడా వెయిట్ లిఫ్టింగ్ విభాగంలో మీరాబాయి చానుకి వచ్చింది.
అంతేకాదు, టోక్యో ఒలింపిక్స్ కుస్తీ పోటీల్లో పాల్గొంటున్న భారత క్రీడాకారుల లిస్టులో కూడా ప్రియా మాలిక్ పేరు లేనట్టు చూడవొచ్చు.
అయితే, భారత రెజ్లర్ ప్రియా మాలిక్ బంగారు పతకం గెలిచింది హంగేరీ దేశంలో జరిగిన వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్  పోటీల్లో అని తెలిసింది. భారత క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖ వారు ప్రియా మాలిక్ గెలుపు గురించి చేసిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. మరిన్ని వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
#wrestling | Priya Malik 🇮🇳 becomes world cadet champion in 73kg event defeating her Belarusian 🇧🇾 counterpart by 5-0.
Clinches #Gold for India.
Well done champ ! Congratulations 👏👏🎉🎉#WorldCadetWrestlingChampionsip #Hungary #IndiaOnTheRise pic.twitter.com/LEaqfStAdX
హంగేరీ దేశంలో జరిగిన వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్‌కీ, టోక్యోలో జరుగుతున్న ఒలింపిక్స్‌కి  సంబంధంలేదు. వరల్డ్ క్యాడెట్ చాంపియన్‌షిప్ పోటీల్లో గెలిచిన పతకాలను ఒలింపిక్స్ పతకాల లిస్టులో జోడించరు. వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్ పోటీల్లో భారత్ గెలిచిన పతకాల గురించి ప్రధాని మోదీ చేసిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
Our sportspersons continue to make us proud. India wins 13 medals, including 5 Golds at the World Cadet Championships in Budapest, Hungary. Congratulations to our team and best wishes for their future endeavours. pic.twitter.com/3HlOrKTtDB
చివరగా, భారత రెజ్లర్ ప్రియా మాలిక్ బంగారు పతకం గెలిచింది హంగేరీలో జరిగిన వరల్డ్ క్యాడెట్ రెజ్లింగ్ చాంపియన్‌షిప్‌లో; టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో కాదు.


text:
ప్రియాంక చోప్రా బురఖా వేసుకొని ఉన్న ఈ ఫోటో బంగ్లాదేశ్ లో తీసినది కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2020
భారతదేశంలో మహిళలకు స్వేచ్చ లేకుంటే, బంగ్లాదేశ్ లో బురఖా వేసుకునే ప్రియాంక చోప్రా, భారత్ లో తనకు ఇష్టం వచ్చిన బట్టలు ఎలా వేసుకుంటుంది అని అడుగుతూ ప్రియాంక చోప్రా బురఖా వేసుకొని ఉన్న ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ప్రియాంక చోప్రా బురఖా వేసుకొని ఉన్న ఈ ఫోటో బంగ్లాదేశ్ లో తీసినది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ‘సాత్ కూన్ మాఫ్’ అనే సినిమా షూటింగ్ అప్పుడు తీసినది. ఆ సినిమా లోని క్యారెక్టర్ కోసం ప్రియాంక చోప్రా బురఖా వేసుకుంది. ఒరిజినల్ ఫోటోలో ప్రియాంక ముఖం మీద బురఖా ఉండదు. అంతేకాదు, ఆ సినిమా షూటింగ్ జమ్ముకాశ్మీర్ లో జరిగింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే ఫోటో (మొత్తం ఫోటో) ఒక మూవీ వెబ్సైటులో దొరుకుతుంది. ఒరిజినల్ ఫోటోలో ప్రియాంక చోప్రా ముఖం మీద బురఖా లేనట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ఆ ఫోటో ‘సాత్ కూన్ మాఫ్’ అనే సినిమా షూటింగ్ అప్పుడు తీసినదని ఆ వెబ్సైటులో రాసి ఉంటుంది
కొన్ని కీ-వర్డ్స్ తో వెతకగా, ఆ షూటింగ్ అప్పుడు తీసిన మరిన్ని ఫోటోలు దొరికాయి. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తులను ఆ ఫోటోల్లో కూడా మనం చూడవొచ్చు. ఆ ఫోటో ‘సాత్ కూన్ మాఫ్’ సినిమా షూటింగ్ జమ్ముకాశ్మీర్ లో జరిగినప్పుడు తీసినదని ‘పీటీఐ’ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. ఆ సినిమాకి సంబంధించిన ఒక పాటలో ప్రియాంక చోప్రా  బురఖా వేసుకొని ఉన్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ చేసిన ఫోటో బంగ్లాదేశ్ కి సంబంధించింది కాదు. ఒక సినిమా షూటింగ్ లో భాగంగా ప్రియాంక చోప్రా జమ్ముకాశ్మీర్ లో బురఖా వేసుకున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అది.
ప్రియాంక చోప్రా బురఖా వేసుకొని ఉన్న మరొక ఫోటో తన ట్విట్టర్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు. అప్పుడు కూడా ‘క్వాంటికో’ అనే వెబ్ సిరీస్ కోసం వేసుకున్నట్టు చెప్తూ, “#Quantico’ హాష్‌ట్యాగ్ తో తను ట్వీట్ చేసింది.
My chauffeur Maqbool Bhai got the burka from Mohammad ali road Mumbai.. @SamiRattner styled  it #Quantico https://t.co/nwKm6ygb6y
2018 లో యూనిసెఫ్ గుడ్ విల్ అంబాసిడర్ గా ప్రియాంకా చోప్రా బంగ్లాదేశ్ శిబిరాల్లో ఉన్న రోహింగ్యా శరణార్థ పిల్లలను కలవడానికి వెళ్లినప్పుడు తీసిన ఫోటోలను యూనిసెఫ్ వెబ్సైటులో మరియు ప్రియాంక చోప్రా సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో చూడవొచ్చు. ఇక్కడ ఎక్కడా కూడా తాను బురఖా ధరించలేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని ప్రియాంక చోప్రా బురఖా ఫోటోకి, బంగ్లాదేశ్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

created: August 7, 2020


text:
పార్కులలో యోగాని నిషేధించాలని ప్రియాంకా గాంధీ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 6, 2021
‘రోడ్ల మీద నమాజ్ నిషేధిస్తే పార్కులలో యోగాని కూడా నిషేధించాలి’ అని ప్రియాంక గాంధీ అన్నట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘రోడ్ల మీద నమాజ్ నిషేధిస్తే పార్కులలో యోగాని కూడా నిషేధించాలి’ – ప్రియాంక గాంధీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రియాంకా గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఒక వేళ ఆమె నిజంగానే అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసినట్టు మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు. పైగా ఈ వార్త గత సంవత్సరం నుండే సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే హర్యానాలోని గురుగ్రామ్‌లో ముస్లింలు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ప్రార్థనలు (నమాజ్) చేయడాన్ని కొందరు వ్యతిరేకిస్తూ ఆందోళనలు చేస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ వార్తని తిరిగి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
గత కొన్ని రోజులుగా హర్యానాలోని గురుగ్రామ్‌లో ముస్లింలు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ప్రార్థనలు (నమాజ్) చేయడాన్ని కొందరు వ్యతిరేకిస్తూ ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. ముస్లింలు చేస్తున్న నమాజ్‌ని అడ్డుకుంటూ తమ నిరసన తెలియజేస్తున్నారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ నేపథ్యంలోనే పోస్టులో చెప్పిన వ్యాఖ్యలు ప్రియాంకా గాంధీ అన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
ఐతే ప్రియాంకా గాంధీ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఒక వేళ ప్రియాంకా గాంధీ నిజంగానే అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసినట్టు మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు. అలాగే ప్రియాంకా గాంధీ సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) కూడా ఇలాంటి పోస్టూలేవీ కూడా మాకు కనిపించలేదు.
ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రియాంకా గాంధీకి ఆపాదిస్తూ చాలా రోజుల నుండి సోషల్ మీడియాలో వార్తలు షేర్ అవుతున్నాయి. ఇదే వార్త 2020లో కూడా షేర్ అయినప్పుడు FACTLY ఆ వార్తని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ  రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, పార్కులలో యోగాని నిషేధించాలని ప్రియాంకా గాంధీ వ్యాఖ్యానించలేదు.

created: December 6, 2021


text:
CAA, NRC బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ షాహీన్ భాగ్ లో చేసిన నిరసనల ఫోటోలని ఇటీవల రైతులు చేస్తున్న నిరసనలుగా చిత్రికరిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 8, 2020
CAA, NRC కి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేయించిన వారే, ఇప్పుడు రైతుల వేషం కట్టి ఢిల్లీలో నిరసనలు చేస్తున్నారు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటివల ప్రవేశపెట్టిన వ్యవసాయ బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ రైతులు దేశవ్యాప్తంగా నిరసన చేస్తున్న నేపధ్యంలో ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: CAA, NRC కి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేసిన వ్యక్తులే ఇప్పుడు రైతుల వేషం కట్టి ఢిల్లీలో నిరసనలు చేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆ రెండు ఫోటోలు CAA, NRC బిల్లులకి వ్యతిరేకంగా చేసిన నిరసనలకు సంబంధించినవి. ‘BKU-Bharti Kisan Union Ekta Ugrahan’ అనే కమ్యూనిటీ సంస్థ CAA, NRC బిల్లులకి వ్యతిరేకంగా చేసిన నిరసన కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ఫోటోలే ఇవి. ఈ ఫోటోలకి ఇటివల రైతులు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన వ్యవసాయ బిల్లులకి వ్యతిరేకిస్తూ చేస్తున్న నిరసనలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటో-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘BKU-Bharti Kisan Union Ekta Ugrahan’ కమ్యూనిటీ సంస్థ ‘03 మార్చ్ 2020’ నాడు తమ ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో పోస్ట్ పెట్టినట్టు తెలిసింది. షాహీన్ భాగ్ లో జరుగవలిసిన ఒక ర్యాలీ వాయిదా పడినట్టు ఈ పోస్టు వివరణలో తెలిపారు. ఫోటోలో CAA, NRC బిల్లులకి వ్యతిరేకత తెలుపుతూ పెట్టిన బ్యానర్లని మనం చూడవచ్చు.
ఫోటో-2:
పోస్టులో షేర్ చేసిన మరొక ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘BKU-Bharti Kisan Union Ekta Ugrahan’ సంస్థ ‘10 ఫిబ్రవరి 2020’ నాడు తమ ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో పెట్టిన పోస్ట్ దొరికింది. ఈ ఫోటో బ్యాక్ గ్రౌండ్లో కనిపిస్తున్న షాపుల ఆధారాలతో గూగుల్ మాప్స్ లో వెతికితే, ఈ ఫోటో షాహీన్ భాగ్ లోని ఖలిన్ది కున్జ్ దగ్గరలో తీసినది అని తెలుసుకోగలిగాము.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన CAA, NRC బిల్లులని వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీలో జరుగుతున్న నిరసనలకి సంఘీభావం తెలుపుతూ పంజాబ్ కి చెందిన సిక్కులు షాహీన్ భాగ్ లో నిరసన కార్యక్రమాలు చేపట్టినట్టు ఉమర్ ఖలిద్ ‘05 ఫిబ్రవరి 2020’ నాడు తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో పేర్కొన్నారు. ఉమర్ ఖలిద్ షేర్ చేసిన ఫోటోలో పోస్టులో కనిపిస్తున్న అవే జండాలు అందరు పట్టుకున్నట్టు మనం గుర్తించొచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో ఇటివల రైతులు చేస్తున్న నిరసనలకి సంబంధించినవి కాదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, CAA, NRC బిల్లులని వ్యతిరేకిస్తూ షాహీన్ భాగ్ లో చేసిన నిరసనల ఫోటోలని రైతులు ఇటివల చేస్తున్న నిరసనలుగా చిత్రికరిస్తున్నారు.

created: December 8, 2020


text:
బంగ్లాదేశ్ కి సంబంధించిన పాత వీడియోని కోల్‌కతాలో ముస్లింల నిరసన ప్రదర్శనలు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 9, 2020
కోల్‌కతాలో ముస్లింల నిరసన ప్రదర్శనలు అని చెప్తూ దీనికి సంబంధించిన వీడియోతో కూడిన ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోల్‌కతాలో ముస్లింలు నిరసన ప్రదర్శిస్తూ తీసిన భారీ ర్యాలీ వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో మయన్మార్ లో రోహింగ్య ముస్లింలపై జరుగుతున్న అరాచాకాలకి వ్యతిరేకంగా 2017లో బంగ్లాదేశ్ లోని కొన్ని పార్టీలు బంగ్లాదేశ్ లోని మయన్మార్ ఎంబసీ దగ్గర నిరసనలు తెలిపిన ఘటనకు సంబంధించింది. ఈ వీడియోకి కోల్‌కతా ఎటువంటి సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోని జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే వీడియోలో 40వ సెకండ్ దగ్గర మనకు బంగ్లాదేశ్ జాతీయ జండా కనిపిస్తుంది. వీడియోలో నిరసనకారులు పట్టుకున్న ప్లకార్డ్స్ బట్టి మయన్మార్ లో రోహింగ్య ముస్లింలపై జరుగుతున్న అరాచాకాలకి వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న నిరసన ప్రదర్శనగా తెలుస్తున్నది. వీడియోలో నిరసనకారులు మయన్మార్ స్టేట్ కౌన్సిలర్ అయిన ఆంగ్ సాన్ సూకీ ఫోటోలు ప్రదశించడం చూడొచ్చు. వీడియోలో ప్లకార్డ్స్ పై ‘Islami Jubo Andolan’ మరియు ‘Islami Shasantantra Chhatra Andolan’  వంటి కొన్ని బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన పార్టీల పేర్లు చూడొచ్చు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇలాంటిందే ఒక వీడియో ‘Islami Andolon Bangladesh enclose myanmar Embassy’ అనే టైటిల్ తో యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసిన వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియో యూట్యూబ్ లో 13 సెప్టెంబర్ 2017న అప్లోడ్ చేసారు. ఈ వీడియో వివరణ ఆధారంగా కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా 13 సెప్టెంబర్ 2017న ఒక బంగ్లాదేశ్ వార్తా సంస్థ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో, పోస్టులో ఉన్న వీడియోలోని విజువల్స్ ఒకేలా లేకపోయినా రెండు వీడియోల్లో నిరసనకారులు ఒకే రకమైన జెండాలు, ప్లకార్డ్స్ పట్టుకోవడం కనిపిస్తుంది. ఈ వార్తా కథనం ప్రకారం ఈ వీడియో కొన్ని పార్టీలు మయన్మార్ లో రోహింగ్య ముస్లింలపై జరుగుతున్న అరాచాకాలకి వ్యతిరేకంగా బంగ్లాదేశ్ లోని మయాన్మార్ ఎంబసీ దగ్గర నిరసనలు తెలిపిన ఘటనకి సంబంధించింది. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటన్నిటిని బట్టి ఈ వీడియో బంగ్లాదేశ్ లో 2017లో జరిగిన నిరసన ప్రదర్శనలకు సంబంధించిందని, ఈ వీడియోకి కోల్‌కతా ఎటువంటి సంబంధంలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఫ్రాన్స్ ప్రెసిడెంట్ ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ఇస్లాం మతం మీద చేసిన వ్యాఖ్యలకు వ్యతిరేకంగా పలు ప్రదేశాలలో తనకు వ్యతిరేకంగా నిరసన ప్రదర్శనలు జరిగాయి. కోల్‌కతాలో కూడా ‘ఆల్ బెంగాల్ మైనారిటీ యూత్ ఫెడరేషన్’ సంస్థ వారు మాక్రాన్ కు వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతూ నిర్వహించబోయిన ర్యాలీని కోల్‌కతా పోలీసులు అడ్డుకున్నట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటనకు సంబందించిన వీడియోను ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, మయన్మార్ లో రోహింగ్య ముస్లింలపై జరుగుతున్న అరాచాకాలకి వ్యతిరేకంగా 2017లో బంగ్లాదేశ్ లో నిరసన తెలిపిన ఘటన వీడియోని కోల్‌కతాలో ముస్లింలు జరిపిన  నిరసన  అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 9, 2020


text:
కొలంబియాలోని నిరసనల్లో భాగంగా తీసిన వీడియోను అఫ్గానిస్తాన్‌లో మనుషులను ప్లాస్టిక్ కవర్లో బంధించినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2021
“దేవుని వాక్యం బోధించిన స్త్రీ. పు. లను ప్లాస్టిక్ కవర్లో బంధించిన అఫ్గానిస్తాన్” అని అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అఫ్గానిస్తాన్‌లో మనుషులను ప్లాస్టిక్ కవర్లో బంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో కొలంబియాలో తీసింది, అఫ్గానిస్తాన్‌కు సంబంధించింది కాదు. ప్రతిపాదిత పన్ను పెంపుకు వ్యతిరేకంగా ఏప్రిల్ 2021 చివరిలో కొలంబియాలో నిరసనలు జరిగాయి. ఆ నిరసనల్లో భాగంగా, తమ హక్కుల కోసం పోరాడటానికి వెళ్లి తిరిగి రాలేకపోయిన వారందరి గౌరవార్థం, “ఎంపాక్వెటాడోస్” (packaging) అనే ఈ నిరసన మేలో తెలిపారు. అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్ల అరాచక పాలన గురించి అందరికీ తెలిసిందే. ప్రాథమిక స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడుతున్న వారిని  చాలా చోట్ల అణచివేస్తున్నారు. కానీ, ఈ వీడియో అఫ్గానిస్తాన్‌కు సంబంధించినది కాదు, కొలంబియా దేశానికి సంబంధించినది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది. ఈ యూట్యూబ్ వీడియోను 1.11 టైం స్టాంప్ వద్ద క్లిప్ చేసి ఒక నిమిషం నిడివి గల ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది. యూట్యూబ్‌లో వీడియోను 27 మే 2021న అప్లోడ్ చేసారు, వీడియో యొక్క టైటిల్ (ఇంగ్లీష్లో) ‘performance packed the town Medellin national strike May 26, 2021’. మెడెలిన్ కొలంబియా దేశం యొక్క రెండవ అతిపెద్ద నగరం.
వీడియో మెడెలిన్, కొలంబియాకు సంబంధించి అయ్యుంటుందన్న క్లూతో, గూగుల్లో కీ వర్డ్స్ యూస్ చేసి వెతకగా, ఒక ఇంస్టాగ్రామ్ అకౌంట్‌లో మనుషులు ప్లాస్టిక్ కవర్లో ఉన్న ఫోటోలు కొన్ని లభించాయి. కొలంబియాకు చెందిన డిజిటల్ మీడియా సంస్థ ‘లే కుయెంటో’ 28 మే 2021న ఈవెంట్ యొక్క ఫోటోలను పోస్ట్ చేసాయి. ఈ వీడియో మెడెలిన్, కొలంబియాకు సంబంధించినవిగా తెలిసింది.
ప్రతిపాదిత పన్ను పెంపుకు వ్యతిరేకంగా ఏప్రిల్ 2021 చివరిలో కొలంబియాలో నిరసనలు జరిగాయి. ఆ నిరసనల్లో భాగంగా, తమ హక్కుల కోసం పోరాడటానికి వెళ్లి తిరిగి రాలేకపోయిన వారందరి గౌరవార్థం, “ఎంపాక్వెటాడోస్” (packaging) అనే ఈ నిరసన తెలిపినట్టు తెలుస్తుంది. దానికి సంబంధించి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబాన్ల అరాచక పాలన గురించి అందరికీ తెలిసిందే. ప్రాథమిక స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడుతున్న వారిని చాలా చోట్ల అణచివేస్తున్నారు. కానీ, ఈ వీడియో అఫ్గానిస్తాన్‌కు సంబంధించినది కాదు, కొలంబియా దేశానికి సంబంధించినది.
చివరగా, కొలంబియాలో నిరసనల్లో భాగంగా తీసిన వీడియోను అఫ్గానిస్తాన్‌లో మనుషులను ప్లాస్టిక్ కవర్లో బంధించిన వీడియో అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 9, 2021


text:
ఫొటోల్లోని వ్యక్తులు కట్లు కట్టుకున్నది ‘జామియా ఇస్లామీయ యూనివర్సిటీ’ నిరసనల్లో గాయపడిన వ్యక్తికి సంఘీభావం తెలపడానికి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 2, 2020
ఫేస్బుక్ లో రెండు ఫొటోలతో కూడిన కొలేజ్ ని పెట్టి, నిరసనకారులు నకిలీ గాయాలు ప్రదర్శిస్తూ బాధితులమని సానుభూతి పొందాలని ప్రయత్నిస్తున్నారని పోస్టు చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, అందులోని  నిరసనకారులను ట్రోల్ చేస్తూ, ఇప్పటివరకు ఏ డాక్టర్ కూడా చేతులకు దెబ్బ తగిలితే షర్ట్ పై నుండి, కంటికి దెబ్బ తగిలితే హిజాబ్ పై నుండి కట్టు కట్టలేదు అని చెప్తున్నారు. పోస్టులోని ఫోటోల గురించి చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
నిరసనకారులు షర్ట్ పై నుండి మరియు హిజాబ్ పై నుండి కట్లు కట్టుకుని నకిలీ గాయాలు ప్రదర్శిస్తూ బాధితులమని సానుభూతి పొందాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫొటోలోని నిరసనకారులు నకిలీ గాయాలను ప్రదర్శించడంలేదు, వారు నిరసనల సమయంలో కన్ను కోల్పోయిన జామియా విద్యార్థి మిన్హాజుద్దీన్ కి సంఘీభావం తెలుపుతూ కట్లను ధరించారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
కొలేజ్ లోని పైన ఫోటో మీద ‘జాఫర్ అబ్బాస్’ అనే పేరు ఉండడం చూడవచ్చు. దాంతో, గూగుల్‌లో ఆ వ్యక్తి కోసం వెతికినప్పుడు, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో అదే పేరుతో ఉన్న భారతీయ జర్నలిస్ట్ యొక్క ట్విట్టర్ ఖాతా లభించింది. పోస్టులో ఉన్న రెండు ఫోటోలను ఆయన చేసిన రెండు ట్వీట్ లలో చూడవచ్చు. కొలేజ్ లోని క్రింది ఫోటోని ఈ ట్వీట్ లో చూడవచ్చు. ‘హిజాబ్ పై నుండి కట్టుకట్టుకున్న నిరసనకారురాలు’ అనే విషయంతో ఆ ఫోటో ట్రోల్ అవడంతో,  ఆ ఫోటో గురించి ‘జాఫర్ అబ్బాస్’ కామెంట్ చేసి మరొక ట్వీట్ ని పెట్టారు. ఆ ట్వీట్ లో ఆయన ఈ విధంగా రాశారు-  ‘డిసెంబర్ 15 న ఢిల్లీ పోలీసుల అణిచివేతకి కారణంగా  కన్ను కోల్పోయిన తోటి విద్యార్థి మిన్హాజుద్దీన్‌కు సంఘీభావం తెలూపుతూ జామియా విద్యార్థులు ఒక కంటికి కట్టు కట్టుకున్నారు’.
అదే వివరణతో ఉన్న మరొక ట్వీట్ లో కొలేజ్ లోని పైన ఫోటోని కూడా చూడవచ్చు. మిన్హాజుద్దీన్ కి సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ చదవవచ్చు. ‘ ఒక కంటికి కట్లు కట్టుకుని’ నిరసనకారులు చేసిన ప్రదర్శనల గురించిన వార్తా కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు.
బాధితులలా కట్లు కట్టుకొని నిరసన తెలిపే పద్ధతి కొత్తది కాదు. బాధితులలా  దుస్తులు ధరించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా మంది వివిధ చర్యలకు వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేసారు. ఆ నిరసనలకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు.
చివరగా, ఫొటోల్లోని వ్యక్తులు కట్లు కట్టుకుని ‘జామియా ఇస్లామీయ యూనివర్సిటీ’ నిరసనల్లో గాయపడిన వ్యక్తికి సంఘీభావం తెలుపుతున్నారు, నకిలీ గాయాలను ప్రదర్శించడంలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 2, 2020


text:
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘PTI’ సంస్థ ఎలాంటి ప్రీపోల్ సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 9, 2024
13 మే 2024న జరగనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో YSRCPకి 145 సీట్లు, TDP-JSP-BJP(NDA) కూటమికి 29 సీట్లు, కాంగ్రెస్ పార్టీ(INC) మరియు ఇతరులకు కలిపి 01 సీటు వస్తాయని అని ‘PTI (Press Trust Of India)’ సంస్థ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని చెప్తూ పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి సంబంధించి ‘PTI’ సంస్థ YSRCPకి 145 సీట్లు వస్తాయని ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను ‘PTI’ సంస్థ విడుదల చేయలేదు. 08 మే 2024న PTI సంస్థ యొక్క అధికారిక ఫాక్ట్-చెకింగ్ విభాగం X(ట్విట్టర్)లో ఈ సర్వే ఫలితాలపై స్పందిస్తూ ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలు ఫేక్ అని, వారి లోగోను వాడి తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు అని స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ ‘PTI’ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల గురించి తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను ‘PTI’ సంస్థ విడుదల చేయలేదు అని తెలిసింది. ఈ వైరల్ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల పై 08 మే 2024న PTI సంస్థ యొక్క అధికారిక ఫాక్ట్-చెకింగ్ విభాగం  X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ “తమ లోగోను వాడి 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి సంబంధించి ‘PTI’ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల అంటూతప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు” అని ప్రకటన చేసింది.( ఇంగ్లీష్ నుండి తెలుగు అనువాదం).
PTI Fact Check: PTI logo falsely used in screenshot of alleged survey on Andhra Pradesh Assembly elections shared on social media; Details inside
READ: https://t.co/Z7JbBp3f9D
Follow #PTIFactCheck on WhatsApp Channel https://t.co/yFNHsOBD1m pic.twitter.com/l3xuK1iTk5
అలాగే, ఇదే విషయాన్ని ‘PTI’ సంస్థ తమ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా తెలియజేసింది. ఈ రిపోర్ట్ ప్రకారం ‘PTI’ సంస్థ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఎడిటర్ సుధాకర్ నాయర్ కూడా ఈ వైరల్ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు ఫేక్ అని, ‘PTI’కు ఈ సర్వే ఫలితాలకు సంబంధం లేదని స్పష్టం చేశారు. అలాగే, గతంలో ఎప్పుడు అయిన ‘PTI’ సంస్థ ఏదైనా ప్రీ-పోల్ సర్వేలు నిర్వహించిదా అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఎప్పుడు ఏ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘PTI’ సంస్థ సర్వేలు చేసినట్లు రిపోర్ట్స్ లభించలేదు. దీన్ని బట్టి, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి సంబంధించి ‘PTI’ సంస్థ ఎలాంటి ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేయలేదని నిర్థారించవచ్చు.
అదేవిధంగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి పలు సంస్థల ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు అంటూ పలు పోస్టులు వైరల్ అయ్యాయి, వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ FACTLY రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘PTI’ సంస్థ ఎలాంటి సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్.


text:
పుంగనూరు ఆవు రోజుకి 100 లీటర్ల పాలు ఇవ్వదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 14, 2022
పుంగనూరు జాతి ఆవు రోజుకి 100 లీటర్ల పాలు ఇస్తుందని, ఆ ఆవు ఖరీదు 12 కోట్లు రుపాయలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. అంతేకాదు, ఈ పుంగనూరు ఆవు పాలతో మాత్రమే తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామికి అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పుంగనూరు జాతి ఆవు రోజుకి 100 లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. ఈ పుంగనూరు ఆవు పాలతో మాత్రమే తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామికి అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఈ పుంగనూరు జాతి ఆవు, సగటున రోజుకి మూడు నుండి నాలుగు లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. అంతరించిపోతున్న ఈ పుంగనూరు జాతి ఆవులకు ప్రస్తుతం సుమారు మూడు నుండి అయిదు లక్షల ధర పలుకుతుంది. తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి అర్చన కోసం పుంగనూరు ఆవు పాలతో సహా ఇతర జాతి ఆవు పాలని కూడా ఉపయోగిస్తామని అధికారులు స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో తెలుపుతున్న పుంగనూరు ఆవుకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, పుంగనూరు ఆవు అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్తూరు ప్రాంతానికి చెందిన ఒక మరగుజ్జు జాతి పశువని తెలిసింది. పుంగనూరు ఆవులు 70 నుండి 90 సెంటిమీటర్ల ఎత్తు, 115 నుండి  200 కేజీల బరువుతో మామూలు ఆవు దూడల సైజులో పొట్టిగా ఉంటాయి. ఈ ఆవులు సగటుగా రోజుకు మూడు నుండి నాలుగు లీటర్ల పాలు ఇస్తాయని పలు వెబ్సైటులలో తెలిపారు.
ఈ పుంగనూరు జాతి ఆవులకు ప్రస్తుతం సుమారు మూడు నుండి అయిదు లక్షల ధర పలుకుతుందని తేలిసింది. పుంగనూరు ఆవులని కొందరు పెంపుడు పశువులుగా కూడా పెంచుకుంటున్నారని తెలిసింది. పుంగనూరు ఆవుల పాలతో తయారు చేసిన నెయ్యిని తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి అర్చన కోసం చాలా సంవత్సరాల నుండి ఉపయోగిస్తున్నారని ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. దీనికోసం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం పుంగనూరు ఆవులను సాకుతుందని ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. క్రాస్-బ్రీడింగ్ కారణంగా అంతరించిపోతున్న పుంగనూరు ఆవుల జాతిని సంరక్షించడానికి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) కింద ఉన్న శ్రీ వెంకేశ్వర గోసంరక్షణశాల ట్రస్ట్ అడుగులు వేస్తున్నట్టు DT Next’ వార్తా సంస్థ 2017లో ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
తిరుపతి శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి అర్చన కోసం కేవలం పుంగనూరు ఆవుల పాలు మాత్రమే ఉపయోగిస్తారని అని ‘ఇండియా టుడే ఫాక్ట్-చెకింగ్ టీం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానన్ని సంప్రదిస్తే, తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి అర్చన కోసం పుంగనూరు ఆవు పాలతో సహా ఇతర జాతి ఆవు పాలని కూడా ఉపయోగిస్తామని టీటీడీ అధికారులు స్పష్టం చేసారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పుంగనూరు ఆవు రోజుకి 100 లీటర్ల పాలు ఇవ్వదని, కేవలం, పుంగనూరు ఆవుల పాలతో మాత్రమే తిరుమల వెంకటేశ్వర స్వామికి అర్చన చెయ్యరని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.

created: February 14, 2022


text:
‘పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయం ఆస్తుల అమ్మకం’: బీజేపీకి సంబంధంలేదు; ఒడిశా లో ఉన్నది బీజేడీ ప్రభుత్వం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 8, 2021
‘బీజేపీ పూరి జగన్నాథ్ ఆలయం ఆస్తులు అమ్ముతుంది’, అని చెప్తూ ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంతమంది షేర్ చేస్తున్నారు. పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయ 35 వేల ఎకరాల భూమి అమ్మబోతున్నారని ఆ ఆర్టికల్ టైటిల్ లో చదవొచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీజేపీ ఒడిశా లోని పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయం ఆస్తులు అమ్ముతుంది. దానికి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఒడిశా న్యాయశాఖ మంత్రి అసెంబ్లీ లో బీజేపీ ఎంఎల్ఏ అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు బదులిస్తూ,పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయం కి సంబంధించిన సుమారు 35 వేల ఎకరాలను అమ్మేవిధంగా చర్యలు తీసుకుంటున్నామని తెలిపినట్టు పోస్ట్ చేసిన ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అయితే, ఆ వార్తల్లో నిజం లేదని, ఆలయ భూమి కేటాయింపు గురించి నిర్ణయాలు జగన్నాథ్ ఆలయ కమిటీ తీసుకుంటుందని జగన్నాథ్ ఆలయ అధికారులు తెలిపారు. అంతేకాదు, ప్రస్తుతం ఒడిశా లో ఉన్నది బీజేడీ ప్రభుత్వం; బీజేపీ ఉన్నది ప్రతిపక్షంలో. కావున పోస్ట్ లో పూరి జగన్నాథ్ ఆలయం ఆస్తులను బీజేపీ అమ్మేస్తుందని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వార్త గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఫోటోలోని ఆర్టికల్ ని ‘ఒరిస్సా పోస్ట్’ వార్తాసంస్థ 17 మార్చి 2021 న ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్ కి సంబంధించిన ఈ-పేపర్ ని ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) చదవొచ్చు.
ఆర్టికల్ లో బీజేపీ ఆలయం ఆస్తులు అమ్ముతుందని ఎక్కడా లేదు. పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయం పై బీజేపీ ఎంఎల్ఏ అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు ఒడిశా న్యాయశాఖ మంత్రి బదులిస్తూ, ‘బీడీ శర్మ కమిటీ సూచనలు మేరకు సుమారు 35 వేల ఎకరాలను ‘Uniform Policy’ కింద అమ్మడానికి తగిన చర్యలు తీసుకుంటున్నాము’, అని తెలిపారు.
అయితే,  ఈ వార్తా వైరల్ అవ్వడంతో, పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయ భూముల గురించి ప్రచారం అవుతున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదని జగన్నాథ్ ఆలయ చీఫ్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ తెలిపారు. చాలా కాలం నుండి వివిధ వ్యక్తుల ఆధీనంలో ఉన్న లేదా స్వాధీనం చేసుకున్న జగన్నాథ్ ఆలయ భూములను ‘Uniform Policy’ (2003) ప్రకారం ఆలయ కమిటీ పరిష్కరిస్తుందని, ప్రజా ప్రయోజన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం ప్రభుత్వానికి లేదా ఇతరులకు భూమిని కేటాయించడం గురించి నిర్ణయాలు జగన్నాథ్ ఆలయ కమిటీ తీసుకుంటుందని తెలిపారు. ఈ విషయం పై పూరీ జగన్నాథ్ ఆలయ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ చేసిన ట్వీట్లను ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
2003 లో ‘Uniform Policy’ వచ్చినప్పుడు బీజేడీ-బీజేపీ పొత్తుగా ప్రభుత్వంలో ఉన్నారు. కానీ, ఆ పొత్తు ఇప్పుడు లేదు. ఒకవేల నిజంగానే ఒడిశా ప్రభుత్వం ఆలయ భూములు అమ్మాలనుకున్నా, ప్రస్తుతం ఒడిశా లో ఉన్నది బీజేడీ ప్రభుత్వం; బీజేపీ ఉన్నది ప్రతిపక్షంలో. అంతేకాదు, జగన్నాథ్ ఆలయ భూముల అమ్మకాన్ని ప్రతిపక్ష నాయకుడు మరియు బీజేపీ లీడర్ ప్రదీప్త కుమార్ వ్యతిరేకించారు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్న జగన్నాథ్ ఆలయ భూముల అమ్మకం వార్తకీ, ఒడిశా బీజేపీ కి సంబంధంలేదు.


text:
పీ.వీ. సింధు బ్యాడ్మింటన్ ఆట నుండి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 3, 2020
రిటైర్మెంట్ ప్రకటించిన బ్యాడ్మింటన్ స్టార్ పీ.వీ. సింధు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రిటైర్మెంట్ ప్రకటించిన బ్యాడ్మింటన్ స్టార్ పీ.వీ.సింధు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పీ.వీ. సింధు బ్యాడ్మింటన్ ఆటనుండి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించలేదు. సింధు కరోనా వైరస్ మరియు దానివల్ల ఎదురుకోవాల్సిన పరిస్థితుల గురించి చేసిన ట్వీట్  రిటైర్మెంట్ ప్రకటించినట్టు వస్తున్న వార్తలకి కారణమైంది. సింధు చేసిన ఈ ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని కొన్ని వార్తా సంస్థలు సింధు బ్యాడ్మింటన్ కి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించినట్టు కథనాలు ప్రచురించచాయి. కేంద్ర హోమ్ మంత్రి అమిత్ షా కూడా సింధు ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని తనకి శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ ట్వీట్ చేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ విషయం గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతకగా  సింధు రిటైర్ అవుతుందని వస్తున్న వార్తలకి కారణమైన సింధు చేసిన ట్వీట్ ఒకటి మాకు కనిపించింది. ఈ ట్వీట్ ద్వారా సింధు కరోనా వైరస్ మరియు దానివల్ల ఎదురుకోవాల్సిన పరిస్థితుల గురించి మాట్లాడింది. ఈ ట్వీట్ లో సింధు కరోనా వైరస్ తనలో సృష్టించిన అనిశ్చితి, అశాంతి నుండి రిటైర్మెంట్ తీసుకుంటున్నానని చెప్పిందే తప్ప తను బ్యాడ్మింటన్ కి రిటైర్మెంట్ తెలుపుతున్నట్టు ఎక్కడా చెప్పలేదు. పైగా ఈ ట్వీట్ లో తను ఆసియా ఓపెన్ టోర్నమెంట్ లో పాల్గొంటానని చెప్పింది. ప్రజలలో కరోనా వైరస్ పట్ల ఉన్న నిర్లక్ష వైకరి తొలగించాలని ఈ ట్వీట్ చేస్తున్నట్టు తెలిపింది.
🙏 pic.twitter.com/W7uw2IvF4S
ఐతే సింధు చేసిన ఈ ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని కొన్ని వార్తా సంస్థలు సింధు బ్యాడ్మింటన్ కి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించినట్టు కథనాలు ప్రచురించి తరవాత తప్పును సవరిస్తూ కథనాలు అప్డేట్ చేసాయి. కేంద్ర హోమ్ మంత్రి అమిత్ షా కూడా సింధు ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని తనకి శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ ట్వీట్ చేసాడు. తరవాత ఆ ట్వీట్ ని డిలీట్ చేసాడు.
చివరగా, పీ.వీ. సింధు బ్యాడ్మింటన్ ఆటకి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించలేదు.

created: November 3, 2020


text:
ఈ ఆలయ సందర్శన వీడియో తీసినది 2019లో; తాజాగా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో పీవీ సింధు మెడల్ గెలిచిన తరువాత కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2021
‘ఒలింపిక్స్ విజయం తర్వాత పీవీ సింధు, తల్లితో కలసి ఆలయ సందర్శన’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒలింపిక్స్ విజయం తర్వాత పీవీ సింధు తన తల్లితో కలసి ఆలయం సందర్శించినట్టు వీడియోలో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: కేరళలోని ఆలయాలను పీవీ సింధు 2019లో సందర్శించినప్పుడు తీసిన వీడియో అది. తాజాగా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో సింధు మెడల్ గెలిచిన తరువాత తీసినది కాదు. అంతేకాదు, ఇంతకముందు ఒలింపిక్స్‌లో సింధు మెడల్ గెలిచింది 2016లో; కానీ వీడియో 2019కి సంబంధించింది. కావున, పాత వీడియోని సింధు యొక్క తాజా ఒలింపిక్స్ విజయం తర్వాత తీసిన వీడియోగా షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్‌లోని వీడియో గురించి కొన్ని కీ-వర్డ్స్ సహాయంతో ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, అలాంటి వీడియోలు కొన్ని సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వచ్చాయి. ‘P V Sindhu Visits Attukal Temple’ (పీవీ సింధు అట్టుకల్ ఆలయాన్ని సందర్శించింది) అనే టైటిల్‌తో ‘కేరళ ఒలింపిక్’ యూట్యూబ్ ఛానల్ వారు 2019లో పోస్ట్ చేసిన వీడియో కూడా వస్తుంది. ఆ వీడియోలోని విజువల్స్ పోస్ట్‌లోని వీడియోతో పోలి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, వారు వేసుకున్న దుస్తులు ఒకటేలా ఉన్నట్టు గమనించవొచ్చు.
అక్టోబర్ 2019లో శ్రీ పద్మనాభస్వామి,  అట్టుకల్ భగవతి ఆలయాలను పీవీ సింధు సందర్శించినట్టు చెప్తూ, అప్పట్లో వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్‌లోనిది తాజాగా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో సింధు మెడల్ గెలిచిన తరువాత తీసిన వీడియో కాదు. అంతేకాదు, ఇంతకముందు ఒలింపిక్స్‌లో సింధు మెడల్ గెలిచింది 2016లో; కానీ వీడియో 2019కి సంబంధించింది.
అయితే, తాజాగా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో మెడల్ గెలిచిన తరువాత పీవీ సింధు విజయవాడ కనకదుర్గ ఆలయానికి వెళ్లినట్టు తెలిసింది. దానికి సంబంధించిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, పోస్ట్‌లోని ఆలయ సందర్శన వీడియో తీసినది 2019లో; తాజాగా టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో పీవీ సింధు మెడల్ గెలిచిన తరువాత కాదు.


text:
సంబంధంలేని పాత వీడియో పెట్టి, నిజాముద్దీన్ ప్రార్దన సమయంలో ఒకటే నీటి గుండంలో కడుక్కోవడం వల్ల కొరోనా వ్యాపించిందని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2020
‘నిజాముద్దీన్ ప్రార్దన సమయం లో వాళ్లు చేసిన ఈ దుర్మార్గం వాళ్లే … మనం 15 రోజులు గా పడ్డ కష్టం మొత్తం సర్వా నాశనం అయిపోయినది’ అని చెప్తూ ఒక  వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే,  అది ఒక పాత వీడియో అని, డిసెంబర్ 2019 నుండి ఆ వీడియోని ఇంటర్నెట్ లో షేర్ చేస్తున్నారని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. అంతేకాదు, ఆ  వీడియో టర్కీలో తీసినట్టుగా చాలా మంది షేర్ చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://www.facebook.com/Gigtvcanli/videos/3094768207220127/?v=3094768207220127
https://www.videoindirelim.com/bilir-kisi-kanal-istanbul-acilmis-facebook-1344552.html
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఏడేళ్ల ముందు వీడియోని పెట్టి, తాజాగా ట్రైన్స్ మీద లారీలను ఎక్కించి ప్రధాని మోదీ తెలివిగా పంపిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2020
‘మరోసారి మోడీ గారు గొప్పతెలివి చూడండి. నిత్యావసర వస్తువులు రోడ్డుమార్గం ద్వారా ఆలస్యం కావొచ్చు, ఇంకా వాటిని ఎవరైనా ఇన్ఫెక్ట్ చేయొచ్చు లేదా ప్రజలకు అందకుండా నాశనం చేయొచ్చు అని తెలివిగా గూడ్స్ ని ఇండియన్ రైల్వేలో రిజిస్టర్ చేయించి, ట్రైన్స్ మీద లారీలనే ఎక్కించి రాష్ట్రాల వారిగా పంపిస్తూ, అవి సురక్షితంగా చేరుకున్నాక రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలనుండి సమాచారాన్ని తిరిగి పొందేలా ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది…‘ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే,  అది ఒక పాత వీడియో అని, కనీసం 2013 నుండి అదే వీడియో ఇంటర్నెట్ లో ఉందని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. అంతేకాదు,  లారీలను ట్రైన్స్ మీద తీసుకొని వెళ్లే సర్వీస్ ను ఎప్పటినుండో కొంకన్ రైల్వే వారు నిర్వహిస్తున్నారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://www.youtube.com/watch?v=gA0imqy8W5k
http://www.konkanrailway.com/department/viewdept/roll_on_roll_off_services/
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
క్విక్ చెక్: 2019 అజర్‌బైజాన్ లో తీసిన వీడియో పెట్టి, స్పెయిన్ లో కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్ కి సంబంధించిన వీడియోగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2020
‘స్పెయిన్ లో లాక్ డౌన్ ప్రస్తుతం ఈ విధంగా అమలవుతోంది. మన దగ్గర కూడా ఈ పరిస్థితులు రాకుండా ” సోషల్ డిష్టెన్సింగ్ ” సంపూర్ణంగా పాటిద్దాం‘ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఆ వీడియోకీ, స్పెయిన్ యొక్క కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్ కి సంబంధం లేదని, ఆ వీడియోని అక్టోబర్ 2019 లో  ఒక నిరసనను అజర్‌బైజాన్  పోలీసులు చెదరగొడుతున్నప్పుడు తీసినట్టు FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://www.youtube.com/watch?v=7ZVYQyjwuE0
https://www.youtube.com/watch?v=lQLmvBDBEb8
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
క్విక్ చెక్: 2019 శ్రీలంకలో తీసిన ఫోటో పెట్టి, తాజాగా కొరోనా వైరస్ నుండి దేశాన్ని కాపాడడం కోసం చర్చిలో మోడీ ప్రార్థనలు చేస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2020
చర్చిలో మోడీ చేతులు జోడించి నిల్చున్న ఫోటో పెట్టి, దేశాన్ని కొరోనా నుండి కాపాడడం కోసం మొదటి సారిగా మోడీ చర్చికి వచ్చి ప్రార్థన చేసినట్టుగా సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఆ ఫోటో సెయింట్ ఆంథోనీ చర్చిలో జరిగిన సీరియల్ బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వారికి మోడీ 2019 లో శ్రీలంక పర్యటన లో నివాళులర్పించినప్పుడు తీసినట్టు FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://www.indiatoday.in/india/story/pm-narendra-modi-sri-lanka-visit-st-anthony-s-church-1545331-2019-06-09
https://twitter.com/narendramodi/status/1137611919815090176
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
క్విక్ చెక్: పాత ఫోటో పెట్టి, లాక్ డౌన్ సమయంలో 'ఉటీ - కోయంబత్తూర్ రోడ్డుపై జింకలు' అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2020
రోడ్డు పై జింకలు కూర్చున్న ఫోటో పెట్టి, కొరోనా వల్ల దేశమంతా లాక్ డౌన్ ఉండటంతో ఉటీ – కోయంబత్తూర్ రోడ్డుని దాని అసలు ఓనర్లు తిరిగి సంతం చేసుకున్నారు అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో కనీసం ఆరేళ్లుగా ఇంటర్నెట్ లో ఉందని, దాన్ని జపాన్ లో తీసారని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://japanesestation.com/rusa-nara-di-jepang-mencari-kehangatan-di-aspal-jalanan
https://www.reddit.com/r/pics/comments/8y9sni/nara_or_the_deers_town_in_japan
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
క్విక్ చెక్: వెనిజులా దేశంలో తీసిన పాత ఫోటోలు పెట్టి, కొరోనా కారణంగా ఇటలీ లో ప్రజలు డబ్బుని రోడ్ల మీద పడేస్తున్నారని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2020
‘ఇటలీ లోని ధనవంతులు తమ దగ్గర ఉన్న డబ్బుని రోడ్ల మీద పడేశారు…ఈ డబ్బు మా పిల్లల్ని ,మా కుటుంబ సభ్యుల్ని కాపాడుకోలేకపోయింది అని రోడ్ల మీద డబ్బుని చల్లారు‘ అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలను సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే,  అవి పాత ఫోటోలని, వాటికీ, కొరోనా వ్యాధి తీవ్రతకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. వెనిజులా దేశంలో ద్రవ్యోల్బణంతో నోట్లకు విలువ లేకుండా పోవడంతో అలా రోడ్ల పై వేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://dailytimewaster.blogspot.com/2019/04/socialist-venezuela-today-thats-money.html
https://twitter.com/descifraguerra/status/1105393223462207488
https://medium.com/@thegilty/cucuta-colombia-serving-as-a-gateway-to-venezuela-venezuelans-bitcoin-606a6645112f
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోలీసులపై ఉమ్మివేస్తున్న వీడియోకీ, తాజా కొరోనా వ్యాప్తికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2020
ఒక వ్యక్తి పోలీసులపై ఉమ్మివేస్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, కొరోనా ని వ్యాపించడానికి అతను వారి పై ఉమ్మేస్తున్నాడనే ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నాడు. ఆ వీడియో ‘అండర్ ట్రయల్’ లో ఉన్న ఒక వ్యక్తి (మహ్మద్ సోహల్ షౌకత్ అలీ) తన కుటుంబ సభ్యులు ఇంటి నుండి తీసుకువచ్చిన ఆహారాన్ని తినడానికి పోలీసులు అనుమతించకపోవడంతో వారి పై ఉమ్మివేసినదని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. ఈ ఘటన 2 మార్చి 2020 న ముంబై లో జరిగింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్: https://www.youtube.com/watch?v=JzBOwwzk2ik
https://mumbaimirror.indiatimes.com/videos/mumbai/thane-police-beat-accused-who-spat-on-them/videoshow/74417583.cms
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?