text:
‘ఈటల లేఖ నిజమే’ అంటూ ఈ ఫోటోలోని వార్తను ‘ఈనాడు’ ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2021
తెలంగాణ సీఎం కేసీఆర్ కు తాజాగా బీజేపీ లో చేరిన మాజీ మంత్రి ఈటల రాజేందర్ రాసిన లేఖ అంటూ ఒక లేఖ ఫోటో తాజగా సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయింది. ఆ లేఖ ఫేక్ అని కొందరు, నిజమే అని మరికొందరు సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు పెట్టారు. అయితే, ‘ఈటల లేఖ నిజమే’ అంటూ ‘ఈనాడు’ వార్తాపత్రిక ప్రచురించిందని చెప్తూ, ఒక వార్త ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంతమంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వార్తని నిజంగానే ‘ఈనాడు’ ప్రచురించిందో లేదో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన ‘కేసీఆర్ కి ఈటల రాసిన లేఖ’ నిజమేనని ‘ఈనాడు’ ప్రచురించిన వార్త ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఫోటోలో ఉన్న వార్తని ‘ఈనాడు’ వార్తాపత్రిక వారు అసలు ప్రచురించలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. అయితే, కేసీఆర్ కి ఈటల రాసిన లేఖ అంటూ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న లేఖ నిజమో కాదో తెలియాల్సి ఉంది. ఫోటోలో ఉన్న వార్తను ఈనాడు వారు ప్రచురించలేదు కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ‘ఈనాడు’ లోగో ని చూడవొచ్చు. ‘ఈటల లేఖ నిజమే’ అంటూ ‘ఈనాడు’ వారు ఏమైనా వార్త ప్రచురించారా అని వెతకగా, ఆ వార్తను ‘ఈనాడు’ ప్రచురించలేదని తెలిసింది. ‘ఈటల పేరిట సీఎంకు లేఖ..తప్పుడు ప్రచారమంటూ ఠాణాలో మద్దతుదారుల ఫిర్యాదు’, అని మాత్రం ‘ఈనాడు’ వారు 26 జూన్ 2021 న ఒక వార్తను ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. ఇలాంటి వార్తే ‘ఈటీవీ భారత్’ వారు 25 జూన్ 2021 న ప్రచురించినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ‘ఈనాడు’ లోగో పక్కన ‘సిరి’ ప్రకటన చూడవొచ్చు మరియు ‘ఈటల లేఖ’ ఫోటో గత వారం రోజుల్లో వైరల్ అయింది. కాబట్టి, ‘ఈనాడు’ లోగో కుడి పక్కన ‘సిరి’ ప్రకటన ఉన్న గత వారంలోని ‘ఈనాడు’ ప్రత్రికలు (తెలంగాణ ఎడిషన్) చూడగా, 22 జూన్ 2021 న మరియు 26 జూన్ 2021 న అలా ప్రకటన వచ్చినట్టు తెలిసింది. అయితే, పోస్ట్ లోని వార్త మాత్రం ఆ వార్తాపత్రికల్లో లేదు. 26 జూన్ వార్తాపత్రికలో పోస్ట్ లో ఉన్నట్టు ఒక డబ్బాలో వేరే వార్త ఉంది. ఆ వార్తను తీసేసి, ‘ఈటల లేఖ నిజమే’ అంటూ ఎడిట్ చేసి ఉండవొచ్చు. అయితే,  ‘కేసీఆర్ కి ఈటెల రాసిన లేఖ’ అంటూ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న లేఖ నిజమో కాదో తెలియాల్సి ఉంది.
చివరగా, ‘ఈటల లేఖ నిజమే’ అంటూ ఫోటోలోని వార్తను ‘ఈనాడు’ ప్రచురించలేదు.


text:
రీడర్షిప్ లో అగ్రస్థానాన్ని ‘ఈనాడు’ కోల్పోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2019
“రీడర్షిప్ లో అగ్రస్థానాన్ని కోల్పోయిన ‘ఈనాడు’, తెలుగు ప్రజల పత్రిక రీడర్షిప్ లో దూసుకుపోయిన ‘సాక్షి’” అంటూ సోషల్ మీడియా లో ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రీడర్షిప్ లో అగ్రస్థానాన్ని కోల్పోయిన ‘ఈనాడు’.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ఈనాడు’ వార్తాపత్రిక రీడర్షిప్ లో అగ్రస్థానాన్ని కోల్పోయినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. అంతేకాదు, ‘Media Research Users Council’ సంస్థ వారు తాజాగా రిలీజ్ చేసిన ‘ఇండియన్ రీడర్షిప్ సర్వే Q2 -2019’ లో కూడా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ‘ఈనాడు’ నే అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘రీడర్ షిప్ లో అగ్ర స్థానాన్ని కోల్పోయిన ఈనాడు’ అని వెతకగా, అటువంటి వార్త ఏదీ కూడా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో రాలేదు.
వార్తపత్రికల ‘సర్క్యులేషన్’ మరియు ‘రీడర్షిప్’ ఒకటి కాదు. ‘సర్క్యులేషన్’ అంటే ‘ఒక నిర్దిష్ట ప్రచురణ యొక్క ఎన్ని కాపీలు పంపిణీ చేయబడుతుందో లెక్కించడం’. ‘రీడర్షిప్’ అంటే ‘ఒక ప్రచురణని ఎంతమంది పాఠకులు చదువుతారో అంచనా వేయడం’. ‘రీడర్షిప్’ ఆధారంగా ఆగష్టు లో ‘Media Research Users Council’ సంస్థ వారు రిలీజ్ చేసిన ‘ఇండియన్ రీడర్షిప్ సర్వే Q2 -2019’ లో కూడా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ‘ఈనాడు’ నే అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్టు చూడవచ్చు.
‘సర్క్యులేషన్’ ఆధారంగా ‘Audit Bureau of Circulations’ వారు 2018 సంవత్సరానికి రిలీజ్ చేసిన రిపోర్ట్ లో కూడా తెలుగు భాషలో ‘ఈనాడు’ నే అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్టు చూడవచ్చు.
చివరగా, రీడర్షిప్ లో అగ్రస్థానాన్ని ‘ఈనాడు’ కోల్పోలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: September 25, 2019

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఈజిప్ట్ కిడ్నాపర్ ఫోటో పెట్టి జామియా మిలియా స్టూడెంట్ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 17, 2019
ఫేస్బుక్ లో కొన్ని ఫోటో లని పోస్టు చేసి, ‘జామియా మిల్లియా నిరసనకారురాలు రాళ్లు విసురుతుండగా పట్టుకున్నారు.. తనిఖీ చేసి చుస్తే ఆమే ఆమే కాదు…వాడు..!’ అని వాటి  గురించి చెప్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
జామియా మిలియా విశ్వవిద్యాలయంలో చేపట్టిన నిరసనల్లో పోలీసులకు పట్టుబడ్డ ఆడ వేషంలో ఉన్న మగ విద్యార్థివి.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని ఆడ వేషంలో ఉన్న మగతని ఫోటో కైరో (ఈజిప్ట్) లో పిల్లల్ని కిడ్నాప్  చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అతన్ని కొంతమంది వ్యక్తులు పట్టుకుని పోలీసులకి అప్పగించినప్పటిది. కావున, పోస్టులోని ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టులో మొదటి ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది  కైరో (ఈజిప్ట్) లో ఒక మగతను ఆడ వేషం వేసుకుని పిల్లల్ని కిడ్నాప్  చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అతన్ని పట్టుకుని పోలీసులకి అప్పగించినప్పటిదని ‘Kayan News’ వారి ఆగష్టు 2017 కథనం ద్వారా తెలుస్తుంది. అదే ఫోటోని ఈజిప్ట్ కి చెందిన ‘Youm7’ అనే వార్తా సంస్థ ఆ ఘటనపై చేసిన ట్వీట్ లో కూడా చూడవచ్చు. పోస్టులో ఉన్న రెండవ మరియు మూడవ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అవి జామియా మిలియా విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థులు చేపట్టిన నిరసనల సందర్భంలో పోలీసులు కొంతమంది మహిళలను ఆధీనంలోకి తీసుకున్నప్పటివని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కావున, పోస్టులో ఉన్న మొదటి ఫోటోకి మరియు ఇతర ఫొటోలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
شاب يتنكر فى زى سيدة لخطف الأطفال بالتجمع والأهالى يسلمونه للشرطةhttps://t.co/tpX0zOHRZn pic.twitter.com/oNCpB3Gwqp
చివరగా, కైరో (ఈజిప్ట్) లో పిల్లల్ని కిడ్నప్ చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు పట్టుబడ్డ వ్యక్తి ఫోటో ని తప్పుడు ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 17, 2019


text:
భారత ఎన్నికల సంఘం కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ల (EVMs) తయారీ కోసం అదానీ సంస్థతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ఈ వార్త ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2023
భారత ఎన్నికల సంఘం 8 లక్షల కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ల (EVMs) తయారీ కోసం భారత్ ఎలక్ట్రానిక్ లిమిటెడ్ (BEL), ఎలక్ట్రానిక్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ ఆఫ్ ఇండియాతో(ECIL) పాటు అదానీకి చెందిన కంపెనీకి కూడా ఆర్డర్ ఇచ్చిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత ఎన్నికల సంఘం 8 లక్షల కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ల (EVMs) తయారీ కోసం BEL, ECILతో పాటు అదానీకి చెందిన కంపెనీకి కూడా ఆర్డర్ ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం కొత్తగా 8 లక్షల ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్లను (EVMs) తయారు చేయాలని భారత ఎన్నికల సంఘం BEL మరియు ECIL ప్రభుత్వ సంస్థలకు ఆదేశాలిచ్చినట్టు ఇటీవల పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. ఈవిఎం మరియు వివిపాట్ మెషిన్లను దేశీయంగా కేవలం BEL మరియు ECIL సంస్థలు మాత్రామే రూపొందిస్తాయని కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు 17 మార్చి 2023 నాడు ఇచ్చిన లోక్‌సభ సమాధానంలో స్పష్టం చేశారు. కొత్త ఈవిఎం మెషిన్ల తయారీ కోసం భారత ఎన్నికల సంఘం అదానీ సంస్థతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కొన్ని సంబంధిత కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, 2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం కొత్తగా 8 లక్షలకు పైగా ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్లను (EVMs) తయారు చేయాలని భారత ఎన్నికల సంఘం భారత్ ఎలక్ట్రానిక్ లిమిటెడ్ (BEL) మరియు ఎలక్ట్రానిక్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ ఆఫ్ ఇండియా(ECIL) సంస్థలకు ఆదేశాలిచ్చినట్టు ఇటీవల పలు వార్తలు రిపోర్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ కొత్త EVM మెషిన్ల తయారీ కోసం భారత ఎన్నికల సంఘం అదానీ సంస్థతో కూడా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టు ఈ వార్తా రిపోర్టులలో ఎక్కడా పేర్కొనలేదు.
EVM మరియు VVPAT  మెషిన్లను దేశీయంగా కేవలం BEL మరియు ECIL సంస్థలు మాత్రమే డిజైన్ చేసి రూపొందిస్తాయని కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి కిరణ్ రెజ్జు 17 మార్చి 2023 నాడు ఇచ్చిన ఒక లోక్‌సభ సమాధానంలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
EVM మెషిన్లను కేవలం BEL మరియు ECIL సంస్థలు రూపొందిస్తాయని భారత ఎన్నికల సంఘం వారు తమ వెబ్సైటులో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. EVM మెషిన్ల చరిత్ర మరియు వాటి తయారీకి సంబంధించి భారత ఎన్నికల సంఘం వెబ్సైటులోని సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. కొత్త EVM మెషిన్ల తయారీ కోసం భారత ఎన్నికల సంఘం అదానీ సంస్థతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
చివరగా, భారత ఎన్నికల సంఘం కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్ల (EVMs) తయారీ కోసం అదానీ సంస్థతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ఈ వార్తా తప్పు.


text:
ఓటు వేయకపోతే జరిమానా విధించనున్నారని గతంలో ఒక పత్రిక ప్రచురించిన వ్యంగ్య కథనాన్ని నిజం అనుకొని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2024
మరికొన్ని రోజులలో దేశవ్యాప్తంగా లోక్ సభ, కొన్ని రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే ఓటింగ్‌కు సంబంధించి ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ ఎన్నికల్లో ఓటు వేయని వారికి రూ. 350 జరిమానా ఉంటుందని చెప్తున్న ఒక పేపర్ క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తూ ఓటు వేయని వారి ఆధార్ కార్డు ద్వారా గుర్తించి, ఆ కార్డుతో అనుసంధానించబడిన వారి బ్యాంకు ఖాతాల నుంచి రూ. 350 కట్ అవుతుందని ఈ వార్త సారాంశం. బ్యాంకు ఖాతాల్లో డబ్బు లేని ఓటర్లు మొబైల్ రీఛార్జ్ చేసుకునేటప్పుడు వారి నగదు జరిమానా కింద కట్ అవుతుందని కూడా ఈ పోస్టులలో  చెప్తున్నారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాబోయే 2024 ఎన్నికల్లో ఓటు వేయని వారికి రూ.350 జరిమానా ఉంటుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఓటు వేయకపోతే జరిమానా విధించే నిబంధనేది లేదని కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం తెలిపింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టం చేసింది. కాగా ఈ వార్తను 2019లో ‘నవభారత్ టైమ్స్’ అనే పత్రిక వ్యంగంగా ప్రచురించింది. ఐతే ఈ వార్త వైరల్ కావడంతో  ఈ వార్త నిజం కాదని ఆ సంస్థ వివరణ కూడా ఇచ్చింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం, కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రజలలో అవగాహన కల్పించి ఓటింగ్ శాతాన్ని పెంచడానికి అనేక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఎన్నికల్లో ఓటు వేయని వారికి జరిమానా విధించే నిబంధనేది తీసుకరాలేదు.
ఈ వార్తకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికే క్రమంలో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ఇదే వార్తపై వివరణ ఇస్తూ చేసిన ఒక ట్వీట్ (ఆర్కైవ్) మాకు కనిపించింది. ఇది పూర్తిగా అవాస్తవమని, కమిషన్ అలాంటి నిర్ణయం ఏదీ తీసుకోలేదని ఈ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
𝗙𝗮𝗹𝘀𝗲 𝗰𝗹𝗮𝗶𝗺 : नहीं दिया वोट तो बैंक अकाउंट से कटेंगे 350 रुपएः आयोग
𝗥𝗲𝗮𝗹𝗶𝘁𝘆  : यह दावा फर्जी है,  चुनाव आयोग द्वारा ऐसा कोई निर्णय नहीं लिया गया है।#FakeNews #ECI #VerifyBeforeYouAmplify pic.twitter.com/yqnzWwrw6E
భారత ప్రభుత్వ ప్రెస్ ఏజెన్సీ అయిన ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) కూడా ఈ వార్త అబద్ధమని పేర్కొంది. ఐతే ఈ వార్త గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతూ ఉంది. ఐతే అప్పట్లో కూడా ఎన్నికల సంఘం మరియు PIB ఈ వార్తలో నిజం లేదని కొట్టేసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ).
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న పేపర్ క్లిప్‌కు కోసం మరింత వెతకగా 2019లో ‘నవభారత్ టైమ్స్’ అనే పత్రిక ఇదే సారాంశంతో ప్రచురించిన ఒక కథనం మాకు కనిపించింది. ఐతే ఈ హోలీ పండుగ సందర్భంగా ఈ వార్తను వ్యంగంగా ప్రచురరించిందే తప్ప, ఈ వార్తలో ఎలాంటి నిజం లేదు. వార్త చివర్లో ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది (बुरा न मानो होली है). ఈ కథనం ఒక్క ఆన్లైన్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ కథనం నిజం అనుకొని సోషల్ మీడియాలో వైరల్ కావడంతో ‘నవభారత్ టైమ్స్’ దీనిపై వివరణ ఇచ్చింది. ఈ కథనం హోలీ సందర్భంగా వ్యంగ్యంగా ప్రచురించిందని, ఇందులో నిజం లేదని తెలిపింది.
Pl note pic.twitter.com/EzeCZhiEJK
‘నవభారత్ టైమ్స్’ హోలీ సందర్భంగా ఇలాంటి వ్యంగ కథనాలు ప్రచరిస్తూ ఉంటుంది. గతంలో కూడా ఇలా ప్రచురించిన ఒక వ్యంగ కథనం వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY దాన్ని డీబంక్ చేస్తూ రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఓటు వేయకపోతే జరిమానా విధించనున్నారని గతంలో ఒక  పత్రిక వ్యంగంగా ప్రచురించిన కథనాన్ని నిజం అనుకొని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లా లో ఈవీఎం టాంపరింగ్ జరిగినట్లుగా వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 24, 2019
మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లా కోరెగావ్ లో ఈవీఎంలో ఉన్న ఏ గుర్తు పై నొక్కినా ఓటు అధికార పార్టీ గుర్తు కమలానికే పడుతోందని, ఆ విషయాన్ని ఎన్నికల అధికారి దృష్టికి తీసుకెళ్తే వారు కూడా దాన్ని ధ్రువీకరించారని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టులు పెడుతున్నారు. ఆ ఆరోపణలో ఎంతవరకు నిజముందో కనుక్కుందాం.
మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లా లో ఈవీఎం టాంపరింగ్ జరిగినట్లుగా ఎన్నికల అధికారులు అంగీకరించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మహారాష్ట్ర ఎన్నికల్లో సతారా జిల్లాలో ఈవీఎం టాంపరింగ్ జరిగినట్లుగా వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు వెల్లడించారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘evm tampering satara district maharashtra elections’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వస్తాయి. వాటిలో ‘The New Indian Express’ వారి కథనం చదివినప్పుడు, సతారా జిల్లా కోరేగావ్ నియోజకవర్గంలోని  నేవేల్వాడి గ్రామంలో కొంతమంది వ్యక్తులు ఈవీఎంలో ఉన్న ఏ గుర్తు పై నొక్కినా ఓటు అధికార పార్టీ గుర్తు కమలానికే పడుతోందని ఆరోపించారనీ, ఆ విషయం గురించి అడగగా ఎన్నికల అధికారులు పొరపాటు జరిగిందని తనతో అన్నారని NCP లీడర్ శశికాంత్ షిండే చెప్పినట్లుగా తెలుస్తుంది. కానీ, కోరేగావ్ నియోజకవర్గం రిటర్నింగ్ అధికారి కీర్తి నలవాడే మాట్లాడుతూ ఆ ఘటన గురించి వస్తున్న ఆరోపణల్లో నిజం లేదని తెలిపినట్లుగా కూడా ఆ  కథనంలో ఉంటుంది.
ఆ ఘటన పై  ECI అడిషనల్ సిఈవో కూడా స్పందిస్తూ, ఆలా వస్తున్న టాంపరింగ్ ఆరోపణల్లో నిజం లేదని చెప్పినట్టు ‘NDTV’ వారి న్యూస్ వీడియో ద్వారా తెలుస్తుంది.  ఎన్నికల కమిషన్ అధికారిక ప్రతినిధి షెఫాలీ శరన్ కూడా సతారా జిల్లాలో ఎన్నికల టాంపరింగ్ కి సంబంధించి వస్తున్న ఆరోపణల గురించి అక్కడి DEO అలాంటిది ఏమీ లేదని స్పష్టత ఇచ్చినట్లుగా ఒక ట్వీట్ ద్వారా తెలిపింది.
చివరగా, మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లా లో ఈవీఎం టాంపరింగ్ జరిగినట్లుగా ఎన్నికల అధికారులు అంగీకరించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 24, 2019


text:
ఎలెక్టోరల్ బాండ్ల ద్వారా విరాళాలు అందించిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనేది ఢిల్లీలో రిజిస్టర్ అయిన ఒక ప్రొప్రైటర్‌షిప్ సంస్థ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2024
ఇటీవల ఎన్నికల సంఘం సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఎలెక్టోరల్ బాండ్స్ ద్వారా వివిధ పార్టీలకు చేకూరిన డొనేషన్ల వివరాలను వెల్లడించింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఈ వివరాల ప్రకారం 2019లో పుల్వామా దాడి అనంతరం పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనే సంస్థ బీజేపీకు విరాళాలు అందించిందన్న వార్త ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ సంస్థ అందించిన విరాళాల స్క్రీన్ షాట్‌ను కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఎన్నికల సంఘం విడుదల చేసిన ఎలెక్టోరల్ బాండ్స్ వివరాల ప్రకారం 2019లో పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనే సంస్థ బీజేపీకు విరాళాలు ఇచ్చింది.
ఫాక్ట్(నిజం): GST పోర్టల్ ప్రకారం, ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనేది ‘రవి మెహ్రా’ పేరుతో నమోదు చేయబడిన ప్రొప్రైటర్‌షిప్ సంస్థ. 2018లో ఢిల్లీలో స్థాపించబడిన దీనికి పాకిస్థాన్‌కు చెందిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ లిమిటెడ్’తో ఎలాంటి సంబంధం లేదు. ఢిల్లీకు చెందిన సంస్థతో తమకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని పాకిస్తానీ సంస్థ స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల అనుసారం SBI ఎన్నికల సంఘానికి ఎలెక్టోరల్ బాండ్స్‌కు సంబంధించిన వివరాలు అందించింది. ఆ తరవాత ఎన్నికల సంఘం ఈ వివరాలను బహిర్గతం చేసింది. ఐతే ఈ వివరాల ప్రకారం ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న పోస్టులో ప్రస్తావించిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనే సంస్థ విరాళాలు అందించిన విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ కంపెనీకు పాకిస్తాన్‌తో ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
ఎలక్టోరల్ బాండ్ స్కీమ్:
ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ఎలక్టోరల్ బాండ్ స్కీమ్ ప్రకారం, ఈ బాండ్‌లను దేశంలో నమోదైన ఏదైనా భారతీయ సంస్థ కొనుగోలు చేయవచ్చు. అదనంగా, ఏదైన విదేశీ కంపెనీ భారతదేశంలో నమోదు చేసుకున్న దాని అనుబంధ సంస్థల ద్వారా ఈ బాండ్‌లను పొందవచ్చు.
దీని ప్రకారం ఈ ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ అనే సంస్థకు సంబంధించిన వివరాలకు కోసం కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పోర్టల్‌లో వెతకగా ఈ కంపెనీకు సంబంధించి మాకు ఎలాంటి సమాచారం లభించలేదు. ఈ కంపెనీ నిజంగా పాకిస్తానీ సంస్థ యొక్క అనుబంధ సంస్థ అయ్యుంటే, దాని వివరాలు కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉండాలి, కానీ మాకు అలాంటి వివరాలు ఏవి లభించలేదు.
కాగా, ఇండియా మార్ట్‌లో ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’  పేరుతో వెతకగా మాకు ఈ కంపెనీ యొక్క GST నంబర్ లభించింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా GST వెబ్‌సైట్‌లో వెతకగా, ఇది 2018లో రిజిస్టర్ అయిన ఢిల్లీకి చెందిన కంపెనీ అని తెలిసింది. ఐతే ఇక్కడ గమనించవలసిన విషయం ఏంటంటే  ఈ కంపెనీ ‘రవి మెహ్రా’ పేరుతో రిజిస్టర్ అయిన ప్రొప్రైటర్‌షిప్ సంస్థ. దీన్నిబట్టి ఇది ఒక విదేశీ సంస్థ యొక్క అనుబంధ సంస్థ కాదన్న విషయం స్పష్టమవుతుంది.
పాకిస్థాన్ ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ వివరణ ఇచ్చింది:
ఇదిలా ఉండగా పాకిస్తాన్‌లో ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (HUBCO)’ పేరుతో ఒక పవర్ ప్రొడక్షన్ కంపెనీ ఉంది. ఐతే ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వార్తల నేపథ్యంలో భారత్‌లో ఎలెక్టోరల్ బాండ్‌ల విషయంలో ప్రచారంలో ఉన్న ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’ సంస్థకు తమకు ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టం చేసింది.
pic.twitter.com/TIed2fBYvj
చివరగా, ఎలెక్టోరల్ బాండ్ల ద్వారా విరాళాలు అందించిన ‘హబ్ పవర్ కంపెనీ’  అనేది ఢిల్లీలో రిజిస్టర్ అయిన ఒక ప్రొప్రైటర్‌షిప్ సంస్థ.


text:
ఒక కిలో యురేనియంతో హైదరాబాద్ వంటి నగరానికి ఒక్క రోజు కూడా సరిగ్గా విద్యుత్ అందించలేము - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 17, 2019
నల్లమలలోని యురేనియం నిల్వల పై గత కొద్ది రోజులుగా న్యూస్ ఛానలల్లో మరియు సోషల్ మీడియాలో చాలా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. కొందరు అడవులను కాపాడాలంటూ ‘#SaveNallamala’ అని పోస్టులు పెడుతుంటే, మరికొందరు యురేనియం వల్ల దేశానికి వచ్చే ప్రయోజనాల గురించి పోస్టులు పెడుతున్నారు. అంతేకాదు, ఒక కిలో యురేనియంతో హైదరాబాద్ వంటి మహానగరానికి ఏళ్ళ తరపడి నిరంతరమైన విద్యుత్ అందించవచ్చని పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక కిలో యురేనియంతో హైదరాబాద్ కి ఏళ్ళ తరబడి నిరంతమైన విద్యుత్ ని అందించవచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఒక రోజు హైదరాబాద్ నగరానికి సరిపోయే విద్యుత్ ని ఉత్పత్తి చేయడానికే సుమారు 135 కిలోల ‘enriched’ యురేనియం కావాలి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ముందుగా, హైదరాబాద్ నగరం ఒక సంవత్సరంలో ఎంత విద్యుత్ ఉపయోగిస్తుందో చూద్దాం. ప్రభుత్వ సంస్థలు మరియు వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన సమాచారం ప్రకారం హైదరాబాద్ నగరం రోజుకి సగటున సుమారు 40 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్ వాడుతుంది (వాతవరణం బట్టి ఇంకా ఎక్కువ కూడా ఉండొచ్చు, అంటే ఎండా కాలం లో ఇంకా చాలా ఎక్కువ వాడకం జరగొచ్చు), అంటే నెలకు సగటున  సుమారు 1200 మిలియన్ యూనిట్లు (కొన్ని నెలల్లో 2000 మిలియన్ యూనిట్లు కూడా వాడినట్టు ఇక్కడ చదవచ్చు).
ఇప్పుడు, ఒక కేజీ యురేనియంతో ఎంత విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయచ్చో తెలుసుకుందాం. గూగుల్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై 2014 లో లోక్ సభ లో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకి మోడీ ప్రభుత్వంలోని మినిస్టర్ డా. జితేంద్ర సింగ్ (‘Minister of State for Personnel, Public Grievances & Pensions And Prime Minister’s Office’) సమాధానమిచ్చినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ సమాధానం ప్రకారం, 3.4 కిలోల ‘enriched’ యురేనియం తో 1 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్ (1000 MW కెపాసిటీ లైట్ వాటర్ రియాక్టర్ సహాయం తో) ని ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. రియాక్టర్ సామర్థ్యం బట్టి కావాల్సిన యురేనియం పరిమాణం కూడా మారుతుంది. ఉదాహరణకు, లోక్ సభ లో ప్రభుత్వం ఇచ్చిన అదే సమాధానం లో 160 MW కెపాసిటీ రియాక్టర్ అయితే 1 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్ కొరకు 6.5 కిలోల ‘enriched’ యురేనియం అవసరం అవుతుంది.
హైదరాబాద్ నగరానికి ఒక నెలకు కావలసిన విద్యుత్ (సుమారు 1200 మిలియన్ యూనిట్లు) ని మరియు 3.4 కిలోల ‘enriched’ యురేనియంతో ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్ (1 మిలియన్ యూనిట్ల విద్యుత్) ని కలిపి చూడగా, ఒక నెల హైదరాబాద్ నగరానికి సరిపోయే విద్యుత్ ని ఉత్పత్తి చేయడానికి కనిష్టంగా సుమారు 4050 కిలోల ‘enriched’ యురేనియం కావాలని తెలుస్తుంది. అంటే, ఒక్క రోజు హైదరాబాద్ నగరానికి సరిపోయే విద్యుత్ ని ఉత్పత్తి చేయడానికే సుమారు 135 కిలోల ‘enriched’ యురేనియం కావాలి. కావున, ఒక కిలో యురేనియంతో హైదరాబాద్  వంటి నగరానికి కొన్ని ఏళ్ళ పాటు విద్యుత్ అందించవచ్చని చెప్పడం తప్పు.
చివరగా, ఒక కిలో యురేనియంతో హైదరాబాద్ వంటి నగరానికి ఒక్క రోజు కూడా సరిగ్గా విద్యుత్ అందించలేము.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 17, 2019


text:
ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న కంప్యూటర్/ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను ధ్వంసం చేసింది అమెరికా/నాటో సిబ్బంది, తాలిబన్లు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2021
‘తాలిబాన్ ఉగ్రవాదులు కాబూల్ నగరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత చేసిన మొదటి పని ఇంటర్నెట్‌ను డిస్‌కనెక్ట్ చేయడం’ అని చెప్తూ చెత్త బుట్టలు విరిగిన కంప్యూటర్/ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలతో నిండి ఉన్న వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తాలిబాన్లు కాబుల్ నగరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత ఇంటర్నెట్‌ను ధ్వంసం చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): తాలిబాన్లు కాబుల్ నగరంలో ప్రవేశించిన నేపథ్యంలో కాబుల్ పట్టణంలోని అమెరికన్ ఎంబసీ, నాటో దళాలు తమ కార్యాలయాలను విడిచి వెళ్ళే ముందు తమకి చెందిన సమాచారం కలిగిన కంప్యూటర్/ ఎలక్ట్రిక్ పరికరాలను, ఆయుధాలను ధ్వంసం చేసేసాయి. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కూడా అలా అమెరికా/నాటో సిబ్బంది ధ్వంసం చేసిన పరికరాలతో నిండిపోయిన చెత్త బుట్టలే. వీడియోలో కనిపిస్తున్న పరికరాలను ధ్వంసం చేసింది తాలిబన్లు కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
15 ఆగస్ట్ 2021 ప్రాంతంలో తాలిబన్లు కాబుల్ నగరంలోకి ప్రవేశించిన నేపథ్యంలో కాబుల్ లోని నాటో దళాలు, అమెరికన్ ఎంబసీ సిబ్బంది తమకి చెందిన సమాచారం, ఆయుధాలు  మొదలైనవి తాలిబాన్ల చేతిలో పడకుండా వాటిని ధ్వంసం చేసేసారు. పోస్టులోని వీడియోలో కూడా ఈ నేపథ్యానికి సంబంధించిందే. వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనం ప్రకారం ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కాబుల్ లోని నాటో కార్యాలయం వెనకాల ఇలా ధ్వంసం చేసిన పరికరాలతో నిండిపోయిన చెత్త బుట్టలు.
పైగా యుఎస్ ఎంబసీని రాకెట్, మోటార్ దాడుల నుండి కాపాడే సి-ర్యామ్ అనే రక్షణ వ్యవస్థని కూడా ఎంబసీ సిబ్బంది తగలబెట్టారని ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.  ఇవే వీడియోలను రిపోర్ట్ చేసిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇదే వీడియోని రిపోర్ట్ చేస్తూ ప్రచురించిన కథనంలో కాబూల్‌లోని యుఎస్ ఎంబసీ సిబ్బందికి అక్కడి నుండి తిరిగి వచ్చే ముందు అన్ని సున్నితమైన సమాచారాన్ని వదిలించుకోవాలని ఆదేశాలందాయని న్యూయార్క్ పోస్ట్ రాసింది.
ఐతే గతంలో తాలిబన్లు ఆఫ్గనిస్తాన్ లోని ఐటీ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పై దాడి చేసినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసినప్పటికీ, ఇటీవల తాలిబన్లు కాబుల్ పట్టణాన్ని ఆక్రమించుకున్న తరవాత నగరంలోని ఇంటర్నెట్ వ్యవస్థని ధ్వంసం చేసినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలైతే లేవు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న కంప్యూటర్/ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను ధ్వంసం చేసింది అమెరికా/నాటో సిబ్బంది, తాలిబన్లు కాదు.


text:
రెడ్లు, ముస్లింల ఓట్లు నాకు అవసరం లేదు అని ఈటల రాజేందర్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 1, 2021
హుజురాబాద్ లో అసెంబ్లీ ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో ‘రెడ్లు, ముస్లింల ఓట్లు నాకు అవసరం లేదు’ అని ఈటల రాజేందర్ అన్నట్టు ప్రచురించిన ఒక వార్తా పత్రిక క్లిప్ ని  షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రెడ్లు, ముస్లింల ఓట్లు నాకు అవసరం లేదు – ఈటల రాజేందర్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈటల రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు వార్తా సంస్థలు ఏవీ కూడా రిపోర్ట్ చేయలేదు. ఈ న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ పూర్తి వెర్షన్ ప్రకారం ఈ కథనం ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో 29 జూన్ 2021న ప్రచురించినట్టు ఉంది, కాని నిజానికి  ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో 29 జూన్ 2021న ఈటల రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు గాని లేదా ఈ ఫోటో గాని ప్రచురించలేదు. దీన్ని బట్టి ఈ క్లిప్ ని డిజిటల్ గా తయారు చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈటల రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు వార్తా సంస్థలు ఏవి కూడా రిపోర్ట్ చేయలేదు. ఒకవేళ ఈటల రాజేందర్ నిజంగానే ఈ వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే వార్తా పత్రికల్లో వచ్చేది, కాని అటువంటి వార్తా కథనాలేవి మాకు కనిపించలేదు.
పోస్టులో పత్రికా క్లిప్ యొక్క పూర్తీ వెర్షన్ ఒక బ్లాగ్ లో షేర్ చేసారు, ఈ బ్లాగ్ లోని క్లిప్ ప్రకారం, ఈ కథనం ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో 29 జూన్ 2021న ప్రచురించినట్టు ఉంది, కాని నిజానికి  ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో 29 జూన్ 2021న ఈటల రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు గాని లేదా ఈ ఫోటో గాని ప్రచురించలేదు.
ఐతే పోస్టులోని  క్లిప్ లో ఉన్న ఫోటో 08 జూన్ 2021న ఈటల రాజేందర్ హుజూరాబాద్ లోని కమలాపూర్ లో ప్రెస్ మీట్ లో మాట్లాడుతున్నప్పుడు తీసింది. ఇదే ఫోటోని పలు వార్తా సంస్థలు తమ కథనాలలో ప్రచురించాయి, ఈ కథనాలు ఇక్కడ  మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు, ఐతే ఈ ప్రెస్ మీట్ లో ఈటల రాజేందర్ పోస్టులో చెప్పిన వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఈ కథనాలలో ఎక్కడ కూడా రాయలేదు. ఆ రోజు కమలాపూర్ లో జరిగిన ఈటల రాజేందర్ పర్యటన సంబంధించిన వార్తా కథనాలలో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) కూడా ఆయన ఇలా అన్నట్టు రాయలేదు.
ఈ ప్రెస్ మీట్ కి సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు, ఈ వీడియోలో ఎక్కడ కూడా ఈటల రాజేందర్ పోస్టులో చెప్పిన వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. దీన్నిబట్టి, కమలాపూర్ లో ప్రెస్ తో మాట్లాడినప్పటి ఫోటోని ఆధారంగా పోస్టులోని క్లిప్ ని డిజిటల్ గా మార్ఫ్ చేసి తయారు చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఇలాగే మరొక వార్తా పత్రిక క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతుంది. ఐతే ఈ పేపర్ క్లిప్ లు అన్ని ఫేక్ అని, ప్రజలు ఇవి నమ్మవద్దని ఈటల రాజేందర్ తన ట్విట్టర్ ఎకౌంటులో పోస్టు చేసారు.
#BJP #Huzurabad pic.twitter.com/J0vAh9biHT
చివరగా, రెడ్లు మరియు ముస్లింల ఓట్లు నాకు అవసరం లేదు అని ఈటల రాజేందర్ అనలేదు.


text:
హుజురాబాద్ ఉప ఎన్నికల్లో ‘నా మీద ఒక యాదవ కుక్కను నిలబెట్టిండు కేసీఆర్ ’, అని ఈటల రాజేందర్ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2021
బీజేపీ నాయకుడు ఈటల రాజేందర్ హుజురాబాద్ ఉప ఎన్నికల ప్రచారంలో “నా మీద ఒక యాదవ కుక్కను నిలబెట్టిండు కేసీఆర్”, అని అన్నట్టు రిపోర్ట్ చేసిన ‘దిశ’ వార్త పత్రిక క్లిప్ లాగా ఉన్న ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. కుల సమ్మేళనం సభలో ఈటల  రాజేందర్, హుజురాబాద్ నియోజకవర్గంలో 10 వేల జనాభా కలిగి ఉన్న గొల్ల, కురుమ కుల సంఘాల ఓట్లు తనకు అక్కర్లేదని చెప్పినట్టు ఈ వార్త పత్రికలో రిపోర్ట్ చేసారు. హుజురాబాద్ నియోజకవర్గం ఉప ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ అభ్యర్ధిగా గెల్లు శ్రీనివాస్ యాదవ్‌ని ఇటీవల ప్రకటించిన నేపథ్యంలో, ఈ వార్త కథనం ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో నిజమెంతో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈటల రాజేందర్ హుజురాబాద్ ఉప ఎన్నికల ప్రచారంలో “నా మీద ఒక యాదవ కుక్కను నిలబెట్టిండు కేసీఆర్”, అని అన్నట్టు ‘దిశ’ వార్త సంస్థ కథనం పబ్లిష్ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త కథనాన్ని ‘దిశ’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేయలేదు. ‘దిశ’ న్యూస్ సంస్థ ఈ క్లిప్ పై స్పష్టతనిస్తూ, ‘దిశ పత్రిక పేరుతో హుజురాబాద్ నియోజకవర్గంలో ఫేక్ క్లిప్లను క్రియేట్ చేసి రాజకీయ విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు’, అని తెలిపింది. హుజురాబాద్ నియోజకవర్గం టీఆర్ఎస్ అభ్యర్ధిగా ఎంపికైన గెల్లు శ్రీనివాస్ యాదవ్‌ని ‘కేసీఆర్ బానిస’గా పోలుస్తూ ఇటీవల ఈటల రాజేందర్ వ్యాఖ్యలు చేసారు. కాని, పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈటల రాజేందర్ శ్రీనివాస్ యాదవ్‌ని కుక్కతో పోల్చలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, ఈటల  రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ ఈటల రాజేందర్ హుజురాబాద్ టిఆర్ఎస్ అభ్యర్ధి గెల్లు శ్రీనివాస్ యాదవ్‌ని విమర్శిస్తూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, ఆ విషయాన్ని పలు న్యూస్ ఛానల్స్, వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసేవి. కానీ, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్ గాని వీడియో గాని పబ్లిష్ చేయలేదు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన దిశ వార్త పత్రిక క్లిప్‌కు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, తమ సంస్థకు ముడి పెడ్తూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఈ వార్త క్లిప్ గురించి ‘దిశ’ న్యూస్ సంస్థ స్పష్టత ఇచ్చినట్టు తెలిసింది. ‘దిశ పత్రిక పేరుతో హుజురాబాద్ నియోజకవర్గంలో ఫేక్ క్లిప్‌ను క్రియేట్ చేసి వాట్సాప్, ఫేస్‌బుక్ తదితర సామాజిక మాధ్యమాల్లో తిప్పుతూ రాజకీయ విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. దీనిని దిశ పత్రిక యాజమాన్యం తీవ్రంగా ఖండిస్తోంది’, అని దిశ న్యూస్ సంస్థ తెలిపింది. దీన్ని బట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త క్లిప్‌ని దిశ పత్రిక ప్రచురించలేదని స్పష్టమయ్యింది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈటల రాజేందర్ బహిరంగ సభ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని ఈటెల రాజేందర్ 11 ఆగష్టు 2021 నాడు తన ట్విట్టర్ హేండిల్లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటో హుజురాబాద్ మధువని గార్దెన్స్‌లో నిర్వహించిన కుల సమ్మేళనం సమావేశంలో తీసినట్టు తన ట్వీట్లో తెలిపారు. హుజురాబాదులో నిర్వహించిన కుల సమ్మేళనం సమావేశం దృశ్యాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈటల రాజేందర్ ఈ సమావేశంలో “హుజూరాబాద్ ఉప ఎన్నికల్లో నాపై ఒక బీసీ బిడ్డను పోటీలో దింపుతున్నారు. అభ్యర్థి ఎవరైనా కావొచ్చు కానీ, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ కి కావాల్సింది ఒక బానిస మాత్రమే’, అని తెలిపారు. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘ఈనాడు’ వార్త సంస్థ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ సమావేశంలో గొల్ల, కురుమ కుల సంఘాల ఓట్లు తనకు అక్కర్లేదని ఈటల రాజేందర్ ఎక్కడా అనలేదు.
చివరగా, హుజురాబాద్ ఉప ఎన్నికల్లో ‘నా మీద ఒక యాదవ కుక్కను నిలబెట్టిండు కేసీఆర్ ’, అని ఈటల రాజేందర్ అనలేదు.


text:
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘ETG Research’ సంస్థ ఎలాంటి ప్రీపోల్ సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 9, 2024
13 మే 2024న జరగనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో, తెలుగుదేశం పార్టీకి(TDP) 110-120 సీట్లు, జనసేన పార్టీకి(JSP) 18-20 సీట్లు, వైసీపీకి(YCP) 24-27, బీజేపీకి(BJP) 5-6 సీట్లు, కాంగ్రెస్ పార్టీకి(INC) 0-1 సీటు వస్తాయని, అలాగే TDP-JSP-BJP కూటమికి 54.75 శాతం ఓట్లు, YCPకి 36 శాతం ఓట్లు, INCకి 05 శాతం ఓట్లు, ఇతరులకు 4.25 శాతం ఓట్లు వస్తాయని ‘ETG Research’ సంస్థ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని చెప్తూ పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘ETG Research’ సంస్థ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను ‘ETG Research’ సంస్థ విడుదల చేయలేదు. 07 మే 2024న ఈ సర్వే ఫలితాలపై ETG Research సంస్థ తమ అధికారిక X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలు ఫేక్ అని, అది పోస్టు చేసిన వ్యక్తితో కానీ ఆ ట్విట్టర్ ఖాతాతో కానీ వారికీ సంబంధం లేదని స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల గురించి ‘ETG Research’ యొక్క అధికారిక వెబ్‌సైటులో వెతకగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకి సంబంధించి ఎలాంటి సర్వే ఫలితాలు ‘ETG Research’ సంస్థ విడుదల చేసినట్లు కనిపించలేదు. తదుపరి మేము ‘ETG Research’ సంస్థ యొక్క అధికారిక X(ట్విట్టర్)ను పరిశీలించగా, ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను ‘ETG Research’ సంస్థ విడుదల చేయలేదు అని తెలిసింది. ఈ వైరల్ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల పై 07 మే 2024న ‘ETG Research’ సంస్థ X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ “@Shakuni_69  ట్విట్టర్ యూజర్ తమ సంస్థ పేరుతో ఓ సర్వేను విడుదల చేసాడు, ఆయనతో కానీ ఆ ట్విట్టర్ అకౌంటుతో కానీ మాకు సంబంధం లేదు, మేము @TimesNow & @TNNavbharat మాత్రమే కలిసి పని చేస్తున్నాము, ప్రస్తుతం జరుగుతన్న లోక్‌సభ, వివిధ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించిన మా అంచనాలు ఫలితాలు ECI మార్గదర్శకాల ప్రకారం, 01 జూన్ 2024న మాత్రమే విడుదల చేయబడతాయి” అని పోస్ట్ చేసింది.( ఇంగ్లీష్ నుండి తెలుగు అనువాదం).
A fake survey has been brought to our notice posted by @Shakuni_69. We would like to highlight that the handle @Shakuni_69 does not represent ETG Research and it is a fake handle.
Any prediction/analysis from this handle should not be considered as our official stand.
Our… https://t.co/ApTY1URDtw
అయితే, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘ETG Research’ సంస్థ ‘Times Now’ వార్త సంస్థతో కలిసి డిసెంబర్ 2023లో, మార్చ్ 2024లో మరియు ఏప్రిల్ 2024లో  ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసినట్లు తెలిసింది.
డిసెంబర్ 2023లో విడుదల చేసిన ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల ప్రకారం, లోక్‌సభ ఎన్నికలలో, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని 25 సీట్లలో YSRCP 24-25 స్థానాల్లో గెలుస్తుందని, TDP ఒక స్థానాన్ని నిలుపుకుంటుందని అంచనా వేసింది. అదేవిధంగా, 2024 మార్చిలో విడుదల చేసిన ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల ప్రకారం, YSRCP 21-22 సీట్లు గెలుస్తుందని, TDP-JSP కూటమి 3-4 సీట్లు గెలుచుకుంటుంది అంచనా వేసింది. తాజాగా ఏప్రిల్ 2024లో విడుదల చేసిన ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాల ప్రకారం,YSRCP 19-20 సీట్లు, TDP-JSP-BJP కూటమి 03-04 సీట్లు గెలుచుకుంటుంది అంచనా వేసింది.
అదేవిధంగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి పలు సంస్థల ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు అంటూ పలు పోస్టులు వైరల్ అయ్యాయి, వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ FACTLY రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి ‘ETG’ సంస్థ ఎలాంటి ప్రీపోల్ సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్.


text:
‘ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ తమ వార్తా ప్రసారంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్ వేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 18, 2019
‘ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ వారు తమ సెప్టెంబర్ 17 ఉదయం 7 గంటల వార్తా ప్రసారంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్ వేశారని ఆరోపిస్తూ అందుకు సంబంధించిన ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేస్తున్నారు. వాటిలో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
‘ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ తమ సెప్టెంబర్ 17 ఉదయం 7 గంటల వార్తా ప్రసారంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్ వేశారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ వారు సెప్టెంబర్ 17 ఉదయం 7 గంటల వార్తా ప్రసారంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్  వేయలేదు. పోస్టు లో పెట్టిన ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఇమేజ్. కావున, పోస్టులోని ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టులో చెప్పినట్లుగా ‘ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ వారి తమ సెప్టెంబర్ 17 ఉదయం 7 గంటల వార్తా ప్రసారం చూసినప్పుడు, పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోలో ఉన్న పరిసరాలను ఆ న్యూస్ వీడియోలో 5:15 నుండి 6:05 వరకు కనిపిస్తాయి. ఆ సమయంలో, అసలు చంద్రబాబుకి సంబంధించి ఎటువంటి స్లయిడ్ కూడా వేయనట్లుగా చూడవచ్చు. అంతే కాకుండా ఆ న్యూస్ వీడియో లో ఎక్కడా కూడా చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్ వేసినట్లుగా కనిపించలేదు.
చివరగా, ఈటీవీ’ న్యూస్ ఛానల్ వారు తమ వార్తా ప్రసారంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ‘ముఖ్యమంత్రి’ గా పేర్కొంటూ స్లయిడ్ వేయలేదు. అలా ఉన్న ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 18, 2019


text:
బీఫ్ కొరోనా వైరస్ కి విరుగుడని ‘యూరోప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్’ వెల్లడించలేదు. ఆ పేరుతో ఎటువంటి అధికారిక సంస్థ లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2020
‘బీఫ్ కొరోనాకు విరుగుడని EHO తెలిపింది. ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న కొరోనా వైరస్ కు విరుగుడును యూరప్ వైద్యులు కనుగొన్నారు. బీఫ్ లో విరివిగా దొరికే నియాసిన్ విటమిన్ మరియు గ్లుటాథియోన్ యాంటీ ఆక్సిడెంట్ కి వైరస్ ను ఎదుర్కొనే లక్షణాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయని యూరప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ వెల్లడించింది’ అని  ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టు చేస్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
బీఫ్ కొరోనాకు విరుగుడని యూరప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ (EHO) తెలిపింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘యూరోప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్’ పేరిట యూరోప్ లో అధికారిక సంస్థ ఏది లేదు. అంతేకాదు, యురోపియన్ యూనియన్ లో కొరోనా వైరస్ (COVID-19) గురించి సూచనలు జారీ చేస్తున్న హెల్త్ ఏజెన్సీ ఏదీ కూడా కొరోనా వైరస్ బీఫ్ కి విరుగుడని ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
బీఫ్ కొరోనా వైరస్ కు విరుగుడని యూరప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ (EHO) తెలిపిందని పోస్టులో చెప్పారు. కానీ, ఆ పేరుతో యూరోప్ లో అధికారిక సంస్థ ఏదీ లేదని తెలిసింది. యురోపియన్ యూనియన్ కి కొరోనా వైరస్ (COVID-19) కి సంబంధించిన సమాచారాన్ని యురోపియన్ కమిషన్ వెబ్సైటు మరియు యూరోపియన్ సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ ప్రివెన్షన్ అండ్ కంట్రోల్ వెబ్సైటు తెలుపుతోంది. కానీ, అవి ఏవీ కూడా కొరోనా వైరస్ కి బీఫ్ విరుగుడని ప్రకటించలేదు.
బీఫ్ తో కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందుతుందంటూ యూరప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ ప్రకటించిందని ఫేస్బుక్ లో మరో మెసేజ్ చలామణీ అవుతోంది. కానీ, ఆ విషయాన్ని ద్రువికరిస్తూ కూడా సమాచారం ఏమీ లభించలేదు.
చివరగా, ‘యూరోప్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్’ పేరిట యూరోప్ లో అధికారిక సంస్థ ఏది  లేదు. యూరోప్ యొక్క ఏ హెల్త్ ఏజెన్సీ కూడా బీఫ్ కొరోనా వైరస్ కి విరుగుడని వెల్లడించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మోదీ ప్రధానమంత్రి అయ్యాక కూడా దేశంలో పలు సందర్భాల్లో బాంబు పేలుళ్లు జరిగాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 16, 2021
మోదీ ప్రధానమంత్రి అయిన తర్వాత దేశంలో ఒక్క బాంబు పేలుడు కూడా జరగలేదని అర్ధం వచ్చేలా క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ ప్రధానమంత్రి అయిన తర్వాత దేశంలో ఒక్క బాంబ్ బ్లాస్ట్ కూడా జరగలేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మోదీ ప్రధానమంత్రి అయ్యాక కూడా దేశంలో పలు సందర్భాలలో బాంబు పేలుళ్లు జరిగాయి. ఉదాహారణకి 2019లో జరిగిన పుల్వామా దాడి, 2016లో జరిగిన ఊరి  దాడి, ఇంకా జమ్మూ కాశ్మీర్, బెంగాల్, బెంగుళూరు మొదలైన ప్రాంతాలలో కూడా బాంబు దాడులు జరిగినట్టు ప్రభుత్వం లోక్ సభలో జవాబు రూపంలో చెప్పింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
2014లో మోదీ మొదటిసారి ప్రధానమంత్రి అయినప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు దేశంలో బాంబు  పేలుళ్లు, టెర్రరిస్ట్ దాడులు జరిగాయి. ఉదాహారణకి, కొన్ని బాంబ్ పేలుళ్ల సంఘటనలు కింద చూద్దాం.
Strongly condemn the bomb blasts in a few places of Assam. This cowardly attempt to create terror on a sacred day only exhibits the frustration of the terror groups after their total rejection by the people.
Our Govt will take the sternest action to bring the culprits to book.
మోదీ ప్రధానమంత్రి అయ్యాక భారత్ లో జరిగిన ఉగ్ర దాడులకు సంబంధించి FACTLY ఇంతకు ముందు రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, మోదీ ప్రధానమంత్రి అయ్యాక కూడా దేశంలో పలు సందర్భాల్లో బాంబు పేలుళ్లు జరిగాయి.


text:
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా బ్యాంకులు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు నష్టాలను నమోదు చేసాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2023
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉన్నంత కాలం బ్యాంకులు, సీపోర్టులు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలేవి నష్టాల్లో లేవని, మోదీ వచ్చిన తరవాతే ఈ సంస్థలు నష్టాల్లోకి పోయాయని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉన్నంత కాలం బ్యాంకులు, సీపోర్టులు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలేవి నష్టాల్లో లేవు, మోదీ వచ్చిన తరవాతే ఈ సంస్థలు నష్టాల్లోకి పోయాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలో ఉన్న 2004-14 కాలంలో కూడా బ్యాంకులు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు నష్టాలను నమోదు చేసాయి. అలాగే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ సమయంలో వివిధ ప్రభుత్వ రాంగ సంస్థలలో పెట్టుబడుల ఉపసంహారణ జరిగింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్తున్నదానికి వ్యతిరేకంగా చాలావరకు బ్యాంకులు, రైల్వే సంస్థలు, విమానాయాన సంస్థలు మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా నష్టాలను నమోదు చేసాయి. దీనికి సంబంధించిన ఉదాహారణలు కొన్ని కింద చూద్దాం.
బ్యాంక్ NPAలు :
బ్యాంక్ NPA(నాన్ పెర్ఫార్మింగ్ అసెట్స్)లు అనేవి ఇప్పుడు కొత్తగా ఏమీ రిపోర్ట్ కావట్లేదు. గత ప్రభుత్వాల పాలనలో కూడా ప్రభుత్వ రంగా బ్యాంకులు NPAలను నమోదు చేసాయి.
బ్యాంకుల NPAలకు సంబంధించి RBIలో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని చుస్తే మనకు ఈ విషయం అర్ధమవుతుంది. 2003-22 వరకు పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు నమోదు చేసిన NPAల వివరాలు కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు. ఈ సమాచారం ప్రకారం గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం (2004-14) వరకు పాలించిన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా బ్యాంకులు NPAలను నమోదు చేసాయని స్పష్టమవుతుంది.
గతంతో పోలిస్తే ఈమధ్య కాలంలో NPAల విలువ ఎక్కువ ఉన్నప్పటికీ, ఇక్కడ మనం గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఇప్పుడు నమోదయ్యే NPAలకు గత ప్రభుత్వ హయాంలో బ్యాంకులు ఇచ్చిన రుణాలు కూడా కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది.
BSNL నష్టాలు:
ప్రస్తుతం BSNL తీవ్ర అప్పులలో ఉన్న మాట నిజమైనప్పటికి, BSNL కేవలం మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలోనే నష్టాల్లోకి వెళ్లిందన్న మాట నిజం కాదు. BSNL వార్షిక నివేధికల ప్రకారం 2009-10 సంవత్సరం నుండి BSNL నష్టాలు నమోదు చేస్తున్నట్టు స్పష్టమవుతుంది.
ఇదే విషయం పార్లమెంట్‌లో పలు సందర్భాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా తెలిపింది. 2009 నుండి BSNL మరియు MTNL నష్టాలూ పెరుగుతూ వచ్చాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఆయిల్ కంపెనీల నష్టాలు:
గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ సమయంలో అమలులో ఉన్న విధానంలో అంతర్జాతీయా మార్కెట్‌లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధర పెరిగినప్పుడు, పెరిగిన భారాన్ని వినియోగదారుల మీద పడకుండా ఆయిల్ కంపెనీలు సబ్సిడి ధరలకే ఇంధనాన్ని అందిచేవి. ఇలా చేయడం వల్ల ఆయిల్ కంపెనీలకు కలిగిన నష్టాలను అండర్-రికవరీస్ అని అంటారు. బడ్జెట్‌లో కేటాయింపు చేయడం, బాండ్స్ జారీ చేయడం ద్వారా అప్పటి ప్రభుత్వం ఈ అండర్-రికవరీస్‌ను పూర్చేవి.
పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ వార్షిక నివేధికల్లో ఈ అండర్-రికవరీస్‌కు సంబంధించిన వివరాలు చూడొచ్చు. 2002-14 కాలంలో ఎనిమిది లక్షలకు పైచిలుకు అండర్-రికవరీస్ నమోదయ్యాయి.
ఇందులో చాలావరకు బడ్జెట్ కేటాయింపుల ద్వారా ఆయిల్ కంపెనీలకు అందించగా, కొంత ఆయిల్ బాండ్స్ జారీ చేయడం ద్వారా కంపెనీలకు చెల్లించింది. గత ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఈ బాండ్స్‌లో కొన్ని ఇంకా మెచ్యూర్ అవ్వాల్సి ఉన్నాయి. దీన్నిబట్టి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో కూడా ఆయిల్ కంపెనీలు నష్టాలలో నడిచాయని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
విమానయాన సంస్థల నష్టాలు:
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా విమానయాన రంగం నష్టాల్లో ఉండేది. ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు విమానయాన సంస్థలు కూడా నష్టాల్లో నడిచాయి.
ఇండియన్ ఎయిర్వేస్/ఎయిర్ ఇండియా సంస్థ వార్షిక నివేధికలు మరియు పార్లమెంట్ డాకుమెంట్స్ పరిశీలిస్తే, UPA మొదటి టర్మ్ (2004-09) నుండే ఎయిర్ ఇండియా నష్టాల్లో ఉన్నదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. ఎయిర్ ఇండియా నష్టాలకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
కేవలం ప్రభుత్వ రంగ విమానయాన సంస్థలు మాత్రమే కాకుండా ప్రైవేటు సంస్థలు మరియు విమానాశ్రయాలు కూడా నష్టాల్లో నడిచిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. వీటికి సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇతర PSU సంస్థల నష్టాలు:
ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కూడా 2004-14 మధ్య కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో నష్టాల్లో నడిచిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఐతే నష్టాల్లో ఉన్న PSUలను పునరుద్ధరించడానికి 2004లో అప్పటి ప్రభుత్వం Board for Reconstruction of Public Sector Enterprises (BRPSE) పేరుతో ఒక బోర్డును ఏర్పాటు చేసింది.
2005-2015 మధ్య కాలంలో PSUలకు చెందిన 4000 కోట్లకు  పైచిలుకు నష్టాలను ఈ బోర్డు అప్పటి ప్రభుత్వం మాఫీ చేసింది. ఈ విషయానికి సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. 2004 నుండి PSUలు నమోదు చేసిన నష్టాలకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
అదేవిధంగా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ సమయంలో వివిధ ప్రభుత్వ రాంగ సంస్థలలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ జరిగింది.  ఈ విషయానికి సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా బ్యాంకులు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు నష్టాలను నమోదు చేసాయి.

created: February 16, 2023


text:
యూపీఏ ప్రభుత్వం హయాంలో కూడా భారత్ దగ్గర అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2021
భారత్ కి అమెరికా 216 బిలియన్ డాలర్లు అప్పు ఉందని, అప్పులు తీసుకునే స్థాయి నుండి అప్పులిచ్చే స్థాయికి భారతదేశ స్థాయిని పెంచింది నరేంద్ర మోదీ అని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అప్పులు తీసుకునే స్థాయి నుండి అమెరికాకి అప్పులిచ్చే స్థాయికి భారతదేశ స్థాయిని పెంచిన నరేంద్ర మోదీ.
ఫాక్ట్: యూపీఏ ప్రభుత్వం హయాంలో కూడా భారత్ దగ్గర అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయి. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కేవలం మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక మాత్రమే అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలను భారత్ తీసుకోవడం మొదలుపెట్టలేదు. కావున పోస్ట్ లో ఆ వివరాలు చెప్పకుండా తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
అమెరికా దేశపు అప్పు సుమారు 27.9 ట్రిలియన్ డాలర్లు అని, భారత్ దగ్గర 216 బిలియన్ డాలర్లు విలువ చేసే అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయని చెప్తూ ఇంతకముందు FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. 216 బిలియన్ డాలర్ల విలువ చేసే అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీల్లో సుమారు 183 బిలియన్ డాలర్ల దీర్ఘకాలిక (‘Long-term’) సెక్యూరిటీలు మరియు 33 బిలియన్ డాలర్ల స్వల్పకాలిక (‘Short-term’) సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయి. అంతేకాదు, అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు లిస్టులో భారత్ పైన ఇంకా చాలా దేశాలు ఉన్నట్టు గమనించవొచ్చు.
అయితే, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాకనే అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలను భారత్ తీసుకోవడం మొదలుపెట్టిందా అనే విషయం తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం. 2000 సంవత్సరం నుండి వివిధ దేశాల దగ్గర ఎన్ని అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయనే సమాచారం ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ లిస్టుల్లో భారత్ కి సంబంధించి 2000, 2001, మరియు 2005 సంవత్సరాల డేటా లేదు. కాబట్టి, 2006 నుండి భారత్ కి సంబంధించిన సమాచారం తీసుకోబడింది. ఆ వివరాలు కింద గ్రాఫ్ లోచూడవొచ్చు.
యూపీఏ ప్రభుత్వం సమయంలో కూడా భారత్ దగ్గర అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నట్టు   పై గ్రాఫ్ లో చూడవొచ్చు. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కేవలం మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక మాత్రమే అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలను భారత్ తీసుకోవడం మొదలుపెట్టలేదు. అంతేకాదు, ప్రపంచ బ్యాంకు దగ్గర ఇండియా తీసుకున్న అప్పుల వివరాలు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, యూపీఏ ప్రభుత్వం హయాంలో కూడా భారత్ దగ్గర అమెరికా ట్రెజరీ సెక్యూరిటీలు ఉన్నాయి.


text:
యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా విదేశాల్లో చిక్కుకున్న వేలాది మంది భారతీయులను స్వదేశానికి తరలించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 28, 2023
సూడాన్ అంతర్యుద్ధం కారణంగా ఆ దేశంలో చిక్కుకున్న వేలాది మంది భారతీయులని స్వదేశానికి తరలించేందుకు ‘ఆపరేషన్ కావేరి’ ని ఇటీవల భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన నేపథ్యంలో, యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో సంక్షోభ సమయాల్లో విదేశాలలో చిక్కుకున్న భారతీయులని రక్షించేందుకు ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సంక్షోభ సమయాల్లో విదేశాలలో చిక్కుకున్న భారతీయులని రక్షించేందుకు యూపీఏ ప్రభుత్వం ఎటువంటి చర్యలు చేపట్టలేదు.
ఫాక్ట్: యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా సంక్షోభ సమయాల్లో విదేశాలలో చిక్కుకున్న భారతీయాలకు తరలించడానికి అనేక కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. ఉదాహరణకు 2006లో ‘ఆపరేషన్ సుకూన్’ పేరుతో చేపట్టిన రెస్క్యూ ఆపరేషన్ ద్వారా 1836 మంది భారతీయాలని లెబనాన్ నుంచి తరలించారు. అలాగే 2011లో  ‘ఆపరేషన్ సేఫ్ హోమ్ కమింగ్’ ద్వారా లిబియాలో ఉన్న దాదాపు 16,200 మంది భారతీయులని భారత ప్రభుత్వం రక్షించింది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా, యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో విదేశాల్లో చిక్కుకున్న భారతీయులను రక్షించేందుకు చేపట్టిన కార్యక్రమాల గురించి విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన నివేదికలను పరిశీలించగా, గతంలో కూడా భారత్ ఇటువంటి రక్షణ చర్యలను చేపట్టినట్లు తెలిసింది. వాటిలో కొన్ని క్రింద చూడవచ్చు.
ఆపరేషన్ సుకూన్ (2006): 2006 జూలై-ఆగస్టులలో ఇజ్రాయెల్-లెబనాన్ యుద్ధ సమయంలో, INS ముంబై యుద్ధనౌక ద్వారా  భారతీయ నావికాదళం బీరుట్ నౌకాశ్రయంలోకి ప్రవేశించి 1836 మంది భారతీయులను, 65 మంది నేపాలీయులను, 433 మంది శ్రీలంక పౌరులతో సహా ఇతర జాతీయులను అక్కడి నుంచి తరలించింది. వారిని ఓడల ద్వారా సైప్రస్‌లోని లర్నాకాకు తరలించి, అక్కడి నుంచి ఎయిర్ ఇండియా విమానాల ద్వారా భారత్‌కు తరలించారు.
ఆపరేషన్ సేఫ్ హోమ్ కమింగ్ (2011):2011 సంవత్సరంలో అనేక తరలింపు కార్యకలాపాలు నిర్వహించబడ్డాయి. లిబియాలో పరిస్థితి క్షీణించడంతో, భారతదేశానికి తిరిగి రావాలనుకునే దాదాపు 16,200 మంది భారతీయులను లిబియా నుంచి తరలించారు. ఇంకా, అవాంతరాల దృష్ట్యా యెమెన్ నుండి కూడా 698 మంది భారతీయ పౌరులను తరలించడం జరిగింది.
అలాగే, 2013 డిసెంబర్లో దక్షిణ సూడాన్ దేశంలో తలెత్తిన సంక్షోభం కారణంగా అక్కడ చమురు క్షేత్రాలలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులను భారత ప్రభుత్వం స్వదేశానికి తరలించింది. గత రెండు దశాబ్దాల కాలంలో భారత్ చేపట్టిన ముఖ్యమైన తరలింపు కార్యక్రమాల పూర్తి వివరాలను ఈ వ్యాసంలో చూడవచ్చు.
చివరిగా, యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా సంక్షోభ సమయాల్లో విదేశాలలో చిక్కుకున్న భారతీయాలకు తరలించడానికి అనేక కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.


text:
పలు ఎన్డీయే పాలిత రాష్ట్రాలలో కూడా పెట్రోల్ ధరలు తెలుగు రాష్ట్రాలలో ధరలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 6, 2022
బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలతో పోల్చుకుంటే తెలంగాణలోనే పెట్రోల్ ధరలు అధికంగా ఉన్నాయని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. పోస్టులో తమ వాదనకు అనుగుణంగా పలు బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలలోని పెట్రోల్ ధరలను బీజేపీ యేతర పార్టీలు అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్రాలలోని ధరలతో పోలుస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలతో పోల్చుకుంటే తెలంగాణలోనే పెట్రోల్ ధరలు అధికంగా ఉన్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): దేశంలో పెట్రోల్ ధరలు అధికంగా ఉన్న రాష్టాలలో తెలంగాణ ఒకటి. ఐతే ఎన్డీయే పాలిత రాష్ట్రాలైన బీహార్ మరియు మధ్యప్రదేశ్‌లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర కూడా ఇంచుమించు తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ధరలకు దగ్గరగానే ఉన్నాయి. కాబట్టి కేవలం ఎన్డీయే ఏతర పార్టీలు అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్రాలలో మాత్రమే పెట్రోల్ ధరలు అధికంగా ఉన్నాయన్న వాదన కరెక్ట్ కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ముడిచమురు ధరలకు అనుగుణంగా పెట్రోల్/ డీజిల్ యొక్క రిటైల్ ధరలు పెరుగుతూ వస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే ఇటీవల కాలంలో పెట్రోల్ ధరలు రోజు పెరుగుతూ వస్తున్నాయి. గడిచిన పదిహేను రోజులలో పద్నాలుగు సార్లు పెట్రోల్ ధరలు పెరిగాయి. పలు రాష్ట్రాలలో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ.110 దాటిపోయింది.
ఐతే వివిధ రాష్ట్రాలలోని పెట్రోల్ ధరలకు సంబంధించి పోస్టులో షేర్ చేసిన ధరలు ఏ రోజు ధరలో తెలియనప్పటికీ, రాష్ట్రాలలో ప్రస్తుత ధరలు మాత్రం వీటికంటే ఎక్కువగానే ఉన్నాయి.
వివిధ రాష్ట్రాలలోని హెచ్‌పి (HP) బంక్ ద్వారా విక్రయిస్తున్న లీటర్ పెట్రోల్ ధరలను పరిగణలోకి తీసుకున్నప్పుడు, దేశంలో మహారాష్ట్ర మరియు తెలంగాణలో లీటర్ పెట్రోల్ ధర అత్యధికంగా ఉంది. పోస్టులో చెప్తున్నట్టు చాలావరకు బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలలో ధరలు ఇతర రాష్ట్రాల కన్నా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, బీహార్ మరియు మధ్యప్రదేశ్ వంటి ఎన్డీయే పాలిత రాష్ట్రాలలో పెట్రోల్ ధరలు అధికంగానే ఉన్నాయి.
హైదరాబాద్‌లో ఈ రోజు సగటున లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 119 ఉండగా, వంటి ఎన్డీయే పాలిత రాష్ట్రాలైన బీహార్ మరియు మధ్యప్రదేశ్‌లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర సగటున రూ. 116 & రూ. 118 ఉంది. మధ్యప్రదేశ్‌లోని పలు జిల్లాలలో ఈ ధర రూ. 120 కూడా ఉంది. దీన్నిబట్టి, కేవలం ఎన్డీయే ఏతర పార్టీలు అధికారంలో ఉన్న రాష్ట్రాలలో మాత్రమే పెట్రోల్ ధరలు అధికంగా ఉన్నాయన్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పలు ఎన్డీయే పాలిత రాష్ట్రాలలో కూడా పెట్రోల్ ధరలు తెలంగాణలోని ధరలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.


text:
అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నాల్లో కూడా నోరు తెరిచి కోరలు కనిపించేలా ఉన్న సింహాలు ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2022
ఇటీవల కొత్త పార్లమెంట్ భవనంపై భారీ జాతీయ చిహ్నాన్ని  ప్రధాని మోదీ ఆవిష్కరించిన విషయం తెలిసిందే. అయితే, కొత్త పార్లమెంట్ భవనంపై పెట్టిన జాతీయ చిహ్నాన్ని అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నంతో పోలుస్తూ, సోషల్ మీడియాలో ఇలా రాస్తున్నారు – “నిజమే, ఇవి సైలెంట్ సింహాలు కాదు… Roaring Lions… గర్జిస్తున్నాయ్…ఇది అశోకుడి కాలం కాదు కదా”. పోస్ట్‌లో రెండు ఫోటోలు కూడా ఉన్నట్టు చూడవచ్చు – ఒక ఫొటోలోని జాతీయ చిహ్నంలో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నట్టు ఉంటే, కొత్త పార్లమెంట్ భవనంపై తీసిన ఫోటోలో సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. పోస్ట్‌లో చేసిన  క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నంలో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నాయి. మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక జాతీయ చిహ్నంలో సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉండేలా మార్చారు.
ఫాక్ట్: జాతీయ చిహ్నంలో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నట్టు ఉన్న పోస్ట్‌లోని ఫోటో కర్ణాటక అసెంబ్లీపై ఉన్న జాతీయ చిహ్నానికి సంబంధించింది. అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నాల్లో కూడా నోరు తెరిచి కోరలు కనిపించేలా ఉన్న సింహాలు ఉన్నాయి. మోదీ ప్రభుత్వం రాకముందు నుండే ఉన్న ‘The State Emblem of India (Prohibition of Improper Use) Act, 2005’లో ఇచ్చిన జాతీయ చిహ్నం ఫోటోలో కూడా సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్‌లోని రెండు ఫోటోలు ఎక్కడివో మొదటిగా చూద్దాం. జాతీయ చిహ్నంలో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నట్టు ఉన్న ఫోటో కర్ణాటక అసెంబ్లీపై ఉన్న జాతీయ చిహ్నానికి సంబంధించింది,  అశోకుడి కాలంలో నిర్మించిన విగ్రహం కాదు. పోస్ట్‌లో సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉన్నట్టు ఉన్న ఫోటో కొత్త పార్లమెంట్ భవనంపై తీసినది. అశోకుడి సారనాథ్ నాలుగు సింహాల కాపిటల్ (విగ్రహం) నుండి మన జాతీయ చిహ్నం రూపొందించారు.
అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నంలో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నాయా?
అశోకుడి సారనాథ్ నాలుగు సింహాల కాపిటల్ (విగ్రహం)కు సంబంధించిన ఫోటోలు చూడగా, అందులోని సింహాలు కూడా నోరు తెరిచి కోరలు కనిపించేలా ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. దానికి సంబంధించిన వివిధ ఫోటోలు మరియు వీడియోలు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు  ఇక్కడ చూడవచ్చు. అశోక స్తంభాల గురించిన మరింత సమాచారాన్ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
అశోకుడి ఇతర స్థంభం పై ఉన్న మరో సింహం నోరు కూడా తెరిచి కోరలు కనిపించేలా ఉన్నట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కాబట్టి, అశోకుడి కాలం నాటి అన్నీ చిహ్నల్లో సింహాలు నోరు మూసుకొని ఉన్నాయని చెప్పడం సరి కాదు.
మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చాక జాతీయ చిహ్నంలో సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉన్నట్టు మార్చారా?
మోదీ ప్రభుత్వం రాకముందు నుండే ఉన్న ‘The State Emblem of India (Prohibition of Improper Use) Act, 2005’లో ఇచ్చిన జాతీయ చిహ్నం ఫోటోలో సింహాల నోర్లు తెరిచి ఉన్నట్టు చూడవచ్చు.
పోస్ట్‌లో పెట్టిన ఫోటో కింది నుండి తీసినది, మరియు పార్లమెంట్ భవనంపై పెట్టినది భారీ చిహ్నం. కాబట్టి, సింహాల నోర్లు ఎక్కువగా తెరిచి ఉన్నట్టు కనిపించవచ్చు. కానీ, ముందు నుండి తీసిన ఫోటో చూస్తే, అవి అశోకుడి సింహాల చిహ్నాల మాదిరిగానే ఉన్నట్టు గమనించవచ్చు. అయితే, మెటీరియల్ మరియు హస్తకళల దృక్కోణంలో, భారతదేశంలో మరెక్కడా పార్లమెంట్ మీద ఆవిష్కరించిన చిహ్నానికి సారూప్యమైనది లేదని ఒక అధికారి తెలిపినట్టు ‘ది ఎకనామిక్ టైమ్స్’ రిపోర్ట్ చేసింది.
పార్లమెంట్ భవనంపై పెట్టిన చిహ్నంలోని సింహాలు కోపంగా కనిపిస్తూ, అన్నీ మింగేసాలా కనిపిస్తున్నాయని కొందరు వ్యాఖ్యానించినట్టు  ‘ది హిందూస్తాన్ టైమ్స్’ ఆర్టికల్ ప్రచురించింది. అయితే, అలా కోరలు కనిపించేలా ఉన్న సింహాలతో ఇంతకు ముందు వివిధ ప్రదేశాల్లో పెట్టిన జాతీయ చిహ్నాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు.
చివరగా, అశోకుడి కాలం నాటి చిహ్నాల్లో కూడా నోరు తెరిచి కోరలు కనిపించేలా ఉన్న సింహాలు ఉన్నాయి.


text:
ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మిగులు బడ్జెట్ చూపించినప్పటికీ, ఆ రాష్ట్ర అప్పులు కూడా క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తున్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2024
యోగి ఆదిత్యనాథ్ నేతృత్వంలోని ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సంవత్సరం 74,000 కోట్ల రూపాయల మిగులు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఉత్తరప్రదేశ్ మిగులు బడ్జెట్‌ను తెలంగాణ రాష్ట్రం అప్పులతో పోల్చుతూ ఉత్తరప్రదేశ్ యొక్క ఆర్థిక క్రమశిక్షణ పాటిస్తుందని చెప్పే ప్రయత్నం ఈ పోస్టులో చేసారు. ఈ కథనం పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ రాష్ట్రం గత తొమ్మిదేళ్లలో లక్షల కోట్ల అప్పులు చేయగా ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ సంవత్సరం 74,000 కోట్ల రూపాయల మిగులు బడ్జెట్ ద్వారా ఆర్ధిక క్రమశిక్షణను పాటిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2006 నుండే  రెవిన్యూ మిగులు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడుతూ వస్తుంది. ఈ సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో రెవిన్యూ మిగులు ఉన్నప్పటికీ రుణాలు కూడా చేసారు. RBI గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తరప్రదేశ్ చెల్లించాల్సిన రుణాల విలువ తెలంగాణ కన్నా సుమారు రెండు రెట్లు అధికంగా ఉంది. అలాగే ఉత్తరప్రదేశ్ చేసే రుణాలు కూడా ప్రతీ ఏడు క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తున్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఉత్తరప్రదేశ్ మిగులు బడ్జెట్ :
ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్ ఇటీవల 2024–25 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి సంబంధించి బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న పోస్టులో చెప్తున్నట్టే బడ్జెట్‌లో రూ.74,147 కోట్ల (GSDPలో 3%) రెవిన్యూ మిగులును చూపించింది.
సాధారణంగా ఒక నిర్దిష్ట ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం అంచనా వేసిన వ్యయం (ఖర్చు) కన్నా ప్రభుత్వానికి సమకూరే ఆదాయాలు ఎక్కువగా ఉంటే దానిని రెవిన్యూ మిగులు బడ్జెట్ అంటారు. అంటే ప్రభుత్వం ప్రజా సంక్షేమం కోసం వెచ్చించే మొత్తం కంటే పన్నుల ద్వారా ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయమే ఎక్కువ అని అర్థం.
ఐతే ఉత్తరప్రదేశ్ ఇలా మిగులు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టడం ఇదేం మొదటిసారి కాదు. 2006 నుండే ఉత్తరప్రదేశ్ మిగులు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడుతూ వస్తుంది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). సహజంగా ద్రవ్యోల్బణం ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో  డిమాండ్‌ను తగ్గించడానికి ఈ మిగులు బడ్జెట్ ఉపయోగపడుతుంది. కానీ, ఇతర సమయాల్లో ఈ రెవిన్యూ మిగులును మౌలిక సదుపాయాలు అందించటం కోసం ఖర్చు (క్యాపిటల్ ఎక్ష్పెన్డిచర్) చేస్తే మంచిదని నిపుణుల అభిప్రాయం.
ఈ మిగులును తెలంగాణ అప్పులతో పోల్చడం కరెక్ట్ కాదు:
ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మిగులు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టినప్పటికి, దీని అర్ధం రాష్ట్రానికి అప్పులు లేవని కాదు. నిజానికి ఈ సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సుమారు లక్షా పదకొండు వేల కోట్ల మేరకు నిధులను రుణాల ద్వారా సేకరించనున్నట్టు తెలిపింది. గత అప్పులకు సంబంధించి కొన్ని చెల్లింపులు చేస్తున్నప్పటికీ, కొత్తగా రుణాలు కూడాతీసుకోనున్నట్టు పేర్కొంది.
ఇకపోతే తెలంగాణ రాష్ట్ర అప్పుల ప్రస్తావనకు సంబంధించి, RBI  గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తరప్రదేశ్ నికర అప్పులు తెలంగాణ అప్పుల కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్ తెలంగాణ కంటే పెద్ద రాష్ట్రం కాబట్టి అప్పులు ఎక్కువ ఉండడం కూడా సహజమే.  RBI డేటా ప్రకారం 2024 బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారం తెలంగాణ రాష్ట్రం చెల్లించాల్సిన మొత్తం రుణాల నికర విలువ రూ. 3,89,672.5 కోట్లు కాగా, ఉత్తరప్రదేశ్ మొత్తం రుణాల నికర విలువ రూ. 7,69,245.3 కోట్లుగా ఉంది.
ఐతే ఈ నికర విలువలో గత ప్రభుత్వాలు చేసిన రుణాలు కూడా ఉండడం, వాటిలో ఈ ప్రభుత్వం కొంతవరకు చెల్లించడం జరిగినప్పటికీ, 2017లో మొదటిసారి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ముఖ్యమంత్రి అయినప్పటి నుండి చుస్తే ప్రతీ సంవత్సరం ఉత్తరప్రదేశ్ చెల్లించాల్సిన రుణాల విలువ పెరుతుండడం గమనించొచ్చు. అంటే మిగులు బడ్జెట్ ఉన్నప్పటికీ యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం కూడా ప్రతీ ఏడు రుణాలు చేస్తుందని, పైగా రుణాల విలువ ప్రతీ ఏడు క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తుందని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రెవిన్యూ మిగులు బడ్జెట్ చూపించినప్పటికీ, రాష్ట్ర అప్పులు కూడా క్రమంగా పెరుగుతూ వస్తున్నాయి.


text:
ఎయిర్ ఇండియా తప్పించి ఈ పోస్టులో తెలిపిన మరే సంస్థను నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం పూర్తి ప్రైవేటికరణ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 18, 2022
నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వంలో అమ్మబడిన మరియు అమ్మబోతున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల జాబితా, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతోంది. ప్రభుత్వ సంస్థలు BPCL, SAIL, HP, BHEL, ఎయిర్ ఇండియా, BALCO, కోల్ ఇండియా, ఎయిర్‌పొర్ట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (AAI) మొదలగు వాటిని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పూర్తిగా ప్రైవేటీకరణ చేసిందని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. అంతేకాదు, ఇస్రో, ఐఐటీలు, ఐఐఎంలు, ఐసిఎస్ఈలను నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం త్వరలో అమ్మబోతున్నట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వంలో అమ్మబడిన మరియు అమ్మబోతున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల జాబితా.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఎయిర్ ఇండియా మరియు నార్త్ ఈస్ట్రన్ ఎలెక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటడ్ సంస్థలు తప్పించి మరే ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు పూర్తి ప్రైవేటికరణ చేయలేదు. బిపిసిఎల్, కోల్ ఇండియా, హెచ్‌పిసిఎల్ మొదలగు ప్రభుత్వ సంస్థలలో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇప్పటికీ మెజారిటీ వాటాలు కలిగి ఉంది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సాధారణంగా ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ తగ్గించి ప్రభుత్వ ఖర్చులకు డబ్బులు అందుబాటులో తేవడానికి, ఆ సంస్థలలో ఇతరులను భాగస్వామ్యం చేయడం వల్ల పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించి తద్వారా సంస్థ పనితీరు పెంచడానికి, సామాజిక రంగాల్లో ఖర్చు చేయడానికి కావలసిన డబ్బు సేకరించడానికి మొదలైన కారణాల వల్ల ప్రభుత్వాలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లోని వాటాలు అమ్ముతుంటాయి. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ అండ్ పబ్లిక్ అసెట్ మ్యానేజ్మెంట్ (DIPAM) మరియు ‘బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజి PSU’ (BSEPSU) వెబ్సైటులలో  లభిస్తుంది. పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధానంగా మూడు విధానాలను పాటిస్తుంది. అవి మైనారిటీ డిస్ఇన్వెస్టీమెంట్, మెజరిటీ డిస్ఇన్వెస్టీమెంట్ మరియు పూర్తి డిస్ఇన్వెస్టీమెంట్ లేదా ప్రైవేటీకరణ విధానాలు. ఈ డిస్ఇన్వెస్టీమెంట్ విధానాల పూర్తి సమాచారాన్ని ఫాక్ట్‌లీ గతంలో పబ్లిష్ చేసిన ఈ ఆర్టికల్‌లో చదవచ్చు.
పోస్టులో తెలుపుతున్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కేంద్రం పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఈ వెబ్సైటులలో వెతికితే, ఈ ప్రభుత్వ సంస్థలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ వివరాలు BSEPSU వెబ్సైటులో లభించాయి. ఈ వెబ్సైట్లో తెలిపిన సమాచారం ప్రకారం, ఎయిర్ ఇండియా మరియు నార్త్ ఈస్ట్రన్ ఎలెక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటడ్ సంస్థలు తప్పించి మరే ప్రభుత్వ సంస్థలలో నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం పూర్తి వాటాలను అమ్మలేదని స్పష్టమయ్యింది. బిపిసిఎల్, కోల్ ఇండియా, హెచ్‌పిసిఎల్ మొదలగు ప్రభుత్వ సంస్థలలోని మైనారిటీ వాటాలను 1991లోనే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ప్రైవేట్ సంస్థలకు అమ్మినట్టు తెలిసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రస్తుతం బిపిసిఎల్ సంస్థలో 66.2 శాతం, స్టీల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియాలో (SAIL) 65 శాతం, హెచ్‌పిసిఎల్‌లో 54.9 శాతం, బీహెచ్‌ఈఎల్‌లో 63.17 శాతం, భారత్ అల్యూమినియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్లో (BALCO) 49 శాతం, కోల్ ఇండియా సంస్థలో 72.33 శాతం వాటాలు కలిగి ఉంది. 2022-23లో  ఈ సంస్థలలో  మళ్ళీ ఎటువంటి పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ జరగలేదు.
బిపిసిఎల్, బాల్కో సంస్థలలో నరేంద్ర మోదీ ప్రధాని అయిన తరువాత ఎటువంటి పెట్టుబడి ఉపసంహరణలు జరగలేదు. నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలో దేశంలోని పలు రైల్వే స్టేషన్లు, ఎయిర్ పోర్టులను ప్రైవేటీకరణ చేసిన మాట వాస్తవం. కానీ, బిఎస్ఎన్ఎల్, ఎయిర్‌పొర్ట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (AAI)లో కేంద్రం తమ వాటాలను అమ్మేసిన మాటలో ఎటువంటి వాస్తవం లేదు. ఇండియన్ ఆర్డినెన్సు ఫ్యాక్టరీలో ఒక భాగమైన ఆర్డినెన్సు ఎక్విప్మెంట్ ఫ్యాక్టరీని ప్రభుత్వం ప్రైవేటీకరణ చేస్తూన్నట్టు ప్రభుత్వం 16 జూన్ 2021 నాడు ప్రకటించింది. ఈ ఆర్డినెన్సు ఎక్విప్మెంట్ ఫ్యాక్టరీని 01 అక్టోబర్ 2021 నుండి ప్రభుత్వ పిఎస్‌యు కంపెనీలలో  కలుపుతున్నట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం అప్పుడు ప్రకటించింది.
అంతరిక్ష సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క వ్యాప్తిని మెరుగుపరచడానికి మరియు దేశంలో అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థను పెంచడానికి, DOS అంతరిక్ష కార్యకలాపాలలో ప్రైవేట్ కంపెనీల భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి అడుగులు వేస్తున్నట్టు ఇస్రో 2021లో ప్రకటించింది. కానీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇస్రో సంస్థలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ చేయబోతున్నారనే ప్రచారంలో ఎటువంటి నిజం లేదు. అలాగే ప్రభుత్వ అత్యున్నత విధ్యాసంస్థలు ఐఐటిలు, ఐఐఎంలని ప్రభుత్వం ప్రైవేటీకరణ చేయబోతున్నట్టు ప్రభుత్వం ప్రకటించలేదు. DIPAM వెబ్సైటులలో ప్రభుత్వం ప్రైవేటీకరణ చేయబోతున్న సంస్థల జాబితాలో ఈ విధ్యాసంస్థలు, ఇస్రోని ఎక్కడ లిస్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, ఎయిర్ ఇండియా సంస్థ తప్పించి ఈ పోస్టులో తెలిపిన మరే సంస్థను నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు పూర్తి ప్రైవేటికరణ చేయలేదు.


text:
భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ పై పోస్టులోని ఒక్క వాక్యం తప్ప మిగితా వ్యాఖ్యలను మోర్గాన్ స్టాన్లీ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2021
మోర్గాన్ స్టాన్లీ సంస్థ వారు తమ రీసెర్చ్ లో భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ప్రధాని మోదీ పై చేసిన వ్యాఖ్యలు అని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ప్రధాని మోదీ ని ప్రశంసిస్తు మోర్గాన్ స్టాన్లీ రీసెర్చ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్: 2027 నాటికి భారతదేశం యొక్క జీడీపీ 6 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుతుంది అనే ఒక్క వాక్యం తప్ప, పోస్టులోని మిగితా వ్యాఖ్యలను మోర్గాన్ స్టాన్లీ చేయలేదు. ఆ ‘ఆరు ట్రిలియన్ డాలర్ల జీడీపీ’ వ్యాఖ్యాన్ని కూడా కోవిడ్-19 సంక్షోభం రాకముందు 2017 లో విడుదల చేసిన రిపోర్ట్ లో చెప్పారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని మెసేజ్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, అదే మెసేజ్ ఇంటర్నెట్ లో కనీసం 2018 నుండి షేర్ అవుతున్నట్టు తెలుస్తుంది. కొన్ని పాత పోస్టులను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లోని మెసేజ్ పాతది కాబట్టి, దాంట్లో ఉన్న వ్యాఖ్యలు ప్రస్తుత భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి కావు.
పోస్ట్ లో చాలా వ్యాఖ్యలు ఉన్నాయి. ఒక్కో వాక్యం తీసుకొని దానిని మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు తమ రీసెర్చ్ లో పేర్కొన్నారో లేదో చూద్దాం.
‘ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి గత మూడేళ్ళలో ప్రధాని మోదీ ఒక్క డాలర్ కూడా అప్పు తీసుకోలేదు’?
ఈ వ్యాఖ్య మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు చేసినట్టు ఎక్కడా కూడా ఆధారాలు దొరకలేదు. అసలు ఆ వ్యాఖ్యంలో ఎంతవరకు నిజముందో లేదో చూద్దాం. భారతదేశం తీసుకున్న అప్పుల గురించి ప్రపంచ బ్యాంకు వెబ్సైటులో చూడగా, 2014 నుండి 2020 మధ్యలో కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు యొక్క ‘ఇంటర్నేషనల్ బ్యాంక్ ఫర్ రీకన్‌స్ట్రక్షన్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్’ మరియు ‘ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్ అసోసియేషన్’ నుండి వివిధ కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రాజెక్టుల కోసం భారతదేశం అప్పులు తీసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది. సంవత్సరాల వారీగా 2012-20 మధ్య భారతదేశం తీసుకున్న అప్పుల వివరాలు కింద చూడవొచ్చు.
తాజాగా, ‘Micro, Small and Medium Enterprises Emergency Response’ కోసం భారత ప్రభుత్వం ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి అప్పు తీసుకుంది. కాబట్టి, ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి మోదీ ప్రభుత్వం అసలు అప్పు తీసుకోలేదనేది అబద్ధం.
‘పది సంవత్సరాలలో భారతదేశం యొక్క జీడీపీ 6 ట్రిలియన్ డాలర్లను అధిగమిస్తుంది’?
ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, పై వ్యాఖాన్ని మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు 2017 లో విడుదల చేసిన తమ ‘India’s Digital Leap: The Multi-Trillion-Dollar Opportunity’ రిపోర్ట్ లో పేర్కొన్నట్టు తెలిసింది. పూర్తి రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. రిపోర్ట్ ని మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు కోవిడ్-19 సంక్షోభం ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేయకముందు విడుదల చేసారు.
‘మోదీ కారణంగా భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ చాలా రెట్లు పెరుగుతుందని చెప్పిన ఫోర్బ్స్ మ్యాగజైన్’?
భారతదేశ ఆర్ధికవ్యవస్థ గురించి పై వ్యాఖ్యను ఫోర్బ్స్ లేదా మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు చేసినట్టు ఎక్కడా కూడా ఆధారాలు దొరకలేదు. ‘India: What’s Going On With Modi’s Economy?’ అనే టైటిల్ తో జనవరి 2020 లో ఫోర్బ్స్ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
‘ఆర్థిక వృద్ధి పై ఇటీవల విడుదల చేసిన 137 దేశాల లిస్టులో భారత్ 31 స్థానాలు పెరిగి 40 వ స్థానంలో నిలిచింది’?
కేవలం ఆర్థిక వృద్ధి పై అలాంటి ర్యాంకింగ్ ఉన్నట్టు గానీ, పై వాక్యం మోర్గాన్ స్టాన్లీ వారు చేసినట్టు గానీ ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. ‘The Global Competitiveness Index 2017-2018 edition’ ర్యాంకింగ్స్ లో భారత్ కి 40 వ ర్యాంకు (137 దేశాల్లో) వచ్చింది. 2014-15 లో వచ్చిన 71 వ ర్యాంకు (144 దేశాల్లో) తో పోలిస్తే 2017-18 లో భారత్ ర్యాంకు 31 స్థానాలు మెరుగు పడింది. కావున, పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ర్యాంకు ఆర్థిక వృద్ధి పై కాదు.అంతే కాదు, భారత్ ర్యాంకు 31 స్థానాలు మెరుగు పడింది 2014-15 మరియు 2017-18 మధ్యలో. ‘The Global Competitiveness Report 2019’ ర్యాంకింగ్స్ లో భారత్ కి 68 వ ర్యాంకుకు (141 దేశాల్లో) పడిపోయింది.
చివరగా, భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ పై పోస్టులోని ఒక్క వాక్యం తప్ప మిగితా వ్యాఖ్యలను మోర్గాన్ స్టాన్లీ చేయలేదు. పోస్ట్ లోని కొన్ని వ్యాఖ్యలు కూడా తప్పు.

created: January 6, 2021


text:
మండుతున్న నూనె/పెట్రోల్‌లో నీరు పోసినప్పుడు కూడా ఇటువంటి విస్పోటనం జరుగుతుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 24, 2023
‘ఈ హోమాన్ని ప్రవర్గ్య హోమం అంటారు. దీనిని అనుభవంతులైన వేద పండితులు మాత్రమే నిర్వహించగలరు. పేలుడు మరియు అణుబాంబు ఆకారం కేవలం 50 ML స్వచ్ఛమైన నెయ్యి ఫలితంగా వచ్చింది. మన వేదాలలో ఇలాంటి నమ్మశక్యం కాని విషయాలు చాలా ఉన్నాయి’, అని  చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో అవుతుంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నమ్మశక్యం కానీ రీతిలో ప్రవర్గ్య హోమం అనే యాగంలో కేవలం 50 ML నెయ్యి ఫలితంగా పెద్ద పేలుడుతో పాటు అణుబాంబు ఆకారంలో మంటలు వ్యాపిస్తాయి.
ఫాక్ట్: మామూలుగా జరిగే యాగాలలాగా కాకుండా, ఈ రకమైన యాగాలలో, బాగా మరుగుతున్న నెయ్యి పాత్రలో పాలని పోస్తారు. పాలు పాత్ర కింది బాగానికి చేరుకుంటాయి. పాత్ర వేడి వలన పాలలో ఉండే నీరు తక్షణమే ఆవిరి అవుతాయి. ఇది మరుగుతున్న నెయ్యిని మంటలతో అంటుకునేలా చేసి పెద్ద విస్పోటనం అయ్యేలా చేస్తుంది. అయితే, ఇది కేవలం నెయ్యితోనే కాదు, మండుతున్న నూనె/ పెట్రోలియం ఉత్పత్తులలో కూడా నీరు పోసినప్పుడు ఇటువంటి ఫలితాలే వస్తాయి. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వైరల్ అవుతున్న వీడియోని పరిశీలించగా ఇది సాధారణ యాగానికి భిన్నంగా ఉండటం చూడవచ్చు. సాధారణ యాగలలో నెయ్యి మరియు ఇతర పదార్ధాలను ఉపయోగిస్తారు. అయితే వైరల్ వీడియోలోని వ్యక్తి మంటల మధ్యలో ఉన్న పాత్రలో ఒక ద్రవం వేయడం వలన మంట చెలరేగడం చూడవచ్చు.
వివిధ వార్తా కథనాలు, డాక్యుమెంటరీలు మరియు రిసెర్చ్ పేపర్ల ప్రకారం, అతిరాత్ర యాగం (ఒక రకమైన సోమ యాగం)లో భాగంగా ఈ ప్రవర్గ్యను నిర్వహిస్తారు. ఆవు నెయ్యిని ముందుగా ఒక కుండ లేదా పాత్రలో బాగా వేడి చేస్తారు. తరువాత ఆవు పాలు ఈ మరుగుతున్న నేతిలో వేస్తారు. అప్పుడు ఒక పెద్ద విస్పోటనం లాగా మంట వ్యాపిస్తుంది. దీనికి సంబంధించిన మరిన్ని వీడియోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక ఇలాంటి విస్పోటనం కేవలం ఈ యాగంలో ఉపయోగించే పదార్ధాలు లేదా ప్రక్రియ వలనే మాత్రమే కాకుండా మరుగుతున్న నూనె, పెట్రోల్ వంటి పదార్ధాలలో కూడా నీరు పోసినప్పుడు కూడా ఇటువంటి విస్పోటనమే జరుగుతుంది. ఈ పదార్ధాలు నీటితో కలవవు కనుక, మండుతున్న నూనె/నెయ్యి/ఇతర పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు ఉన్న పాత్రలో, నీరు పోసినప్పుడు అది పాత్ర కిందకు చేరుకుంటుంది. తీవ్రమైన వేడి వలన అది అప్పటికప్పుడు ఆవిరిగా మారుతుంది. ఈ ఆవిరి అనేక 1700 రేట్లు ఎక్కువగా విస్తరిస్తుంది. అందువలన పాత్రలో  ఉన్న నూనె/ నెయ్యికి  మంట అంటుకొని పేలుడు జరుగుతుంది. సంబంధిత వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ కారణంగానే class B (నూనె, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వలన వచ్చే మంటలు)  మంటలను నీటితో కాకుండా ఫైర్ ఎక్ష్టింగ్విషర్ తో ఆర్పి వేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సంబంధిత వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, కేవలం యాగంలోనే కాకుండా సాధారణంగా కూడా మరుగుతున్న నూనె/నెయ్యి/ పెట్రోల్ వంటి పదార్ధాలు నీరు/పాలు లాంటి పదార్థాలతో కలిపినప్పుడు పెద్ద విస్పోటనం లాగా  మంట వ్యాపిస్తుంది.

created: January 24, 2023


text:
ఫోటోకి వచ్చిన లైక్లు, షేర్లని బట్టి అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారికి ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇవ్వదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2019
పోస్టుల్లో పెట్టిన అనారోగ్య పిల్లల ఫోటోలను లైక్ లేదా షేర్ చేస్తే, ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇస్తుంది అని చెప్తూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది వివిధ పోస్టులను (పోస్ట్ 1, పోస్ట్ 2) షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారి ఫోటోని లైక్ లేదా షేర్ చేస్తే ఫేస్బుక్ వారికి డబ్బులు ఇస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోని లైక్ లేదా షేర్ చేస్తే అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారికి ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇవ్వదు. ఫేస్బుక్ లో దేనికైనా ఫండ్స్ కలెక్ట్ చేయాలంటే దానికి వేరే ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులు ఉన్నాయి. అంతేకానీ, ఫోటోకి వచ్చిన లైక్లు మరియు షేర్లు బట్టి డబ్బులు రావు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఫోటోకి వచ్చే లైక్లు మరియు షేర్లని బట్టి అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారికి ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇస్తుందని ఎప్పటినుంచో ప్రచారం అవుతుందని చూడవొచ్చు. 2017 లో ఈ విషయం పై ‘CBS’ వార్తాసంస్థ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో ఇలాంటి పోస్టులను “Dangerous ‘like-farming’ scam” అని పేర్కొన్నట్టు చూడవొచ్చు.
ఫోటోకి వచ్చే లైక్లు మరియు షేర్లని బట్టి అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారికి ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇస్తుందా అని వెతకగా, తాము అలా డబ్బులు ఇవ్వమని ఫేస్బుక్ టీం వారు ‘ఫేస్బుక్ హెల్ప్’ సెక్షన్ లో ఈ విషయం పై ఇచ్చిన సమాధానం దొరుకుతుంది. ఈ విషయం పై మరో సమాధానం ఇక్కడ చూడవొచ్చు. FACTLY కూడా ఫేస్బుక్ వారిని సంప్రదించింది, వారి నుండి సమాధానం వాచ్చక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
ఫేస్బుక్ లో దేనికైనా ఫండ్స్ కలెక్ట్ చేయాలంటే దానికి వేరే ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులు ఉన్నాయి. ‘Facebook Social Good’ లో భాగంగా ‘Donate’ బటన్ సహాయంతో వివిధ కారణాల కోసం ఫేస్బుక్ ద్వారా ఫండ్స్ కలెక్ట్ చేయొచ్చు. కానీ, ఫేస్బుక్ మాత్రం లైక్లు మరియు షేర్లని బట్టి డబ్బులు ఇవ్వదు.
చివరగా, ఫోటోకి వచ్చిన లైక్లు మరియు షేర్లు బట్టి అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారికి ఫేస్బుక్ డబ్బులు ఇవ్వదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 27, 2019


text:
పాన్ కార్డుని ఆధార్ తో జత చేసుకోకపోతే గరిష్టంగా 1,000 రూపాయల జరిమానా కట్టాలి, 10,000 రూపాయలు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2021
వివరణ (APRIL 01, 2021):
COVID-19 వల్ల తలెత్తే ఇబ్బందుల దృష్ట్యా కేంద్ర ప్రభుత్వం 31 మార్చి 2021న PAN కార్డుని ఆధార్ తో అనుసంధానించడానికి గల చివరి తేదిని 30 జూన్ 2021 వరకు పొడిగిస్తూ ఒక నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది.
పాన్ కార్డు నంబర్ని ఆధార్ నంబరుతో  లింక్ చేసుకోకపోతే 10,000 రూపాయిల జరిమానా విధించడంతో పాటు తమ పాన్ కార్డుని ప్రభుత్వం రద్దు చేయనున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోవడానికి చివరి తేది 31 మార్చి 2021 అని మరొక పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోకపోతే 10,000 రూపాయిల జరిమానా తో పాటు పాన్ కార్డుని రద్దు చేయనున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పాన్ కార్డు ని ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోవడానికి ఆదాయ పన్ను శాఖ 31 మార్చి 2021 వరకు గడువిచ్చిన మాట వాస్తవమే. పాన్ కార్డు లింక్ చేసుకోకపోతే  జరిమానా కట్టాలన్న మాట కూడా వాస్తవం. కానీ, ఆ జరిమానా గరిష్టంగా 1000 రూపాయలు ఉంటుంది, 10,000 రూపాయలు కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో జత చేసుకోవాలని గడువిచ్చి అనేక సార్లు గడువు చివరి తేదిని పొడిగించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం,  ఇప్పుడు తాజాగా పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోవడానికి 31 మర్చి 2021 చివరి తేది అని ప్రకటించింది. చివరి తేది వరకు పాన్ కార్డుని ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోకపోతే జరిమానాతో పాటు తమ పాన్ కార్డుని రద్దు చేయనున్నట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
Understanding & keeping in mind the times that we are in, we have extended deadlines. PAN – AADHAAR linking can be done till 31st March, 2021. We do hope this helps you plan things better.#ITDateExtension#FacilitationDuringCovid#WeCare #IndiaFightsCorona pic.twitter.com/oTHAoLXv21
పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోకపోతే జరిమానా కట్టాలన్న మాట వాస్తవం. కానీ, ఆ జరిమానా 10,000 రూపాయలు కాదు. ఇటివల లోక్ సభలో పాస్ చేసిన The Finance Bill, 2021 లో, 234H అనే కొత్త సెక్షన్ ని Income Tax Act, 1961 చట్టంలో కలిపారు. ఈ కొత్త  సెక్షన్ ప్రకారం పాన్ కార్డు ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసుకోకపోతే గరిష్టంగా 1,000 రూపాయిల వరకు జరిమానా కట్టవలిసి వస్తుంది. ఈ విషయాన్నీ తెలుపుతూ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, Income Tax Act, 1961 చట్టంలోని 272B సెక్షన్ ప్రకారం ‘ఒక వ్యక్తి సెక్షన్ 139A లోని నిబంధలను పాటించడంలో విఫలమైతే, అసెసింగ్  ఆఫీసర్ అతనికి 10,000 వరకు జరిమానా విధించవచ్చు.  సెక్షన్ 139Aలోని ఈ నియమాన్ని పాన్ కార్డుని ఆధార్ నంబరుతో లింక్ చేసే ప్రక్రియకు ముడిపెడుతూ, చివరి తేది లోపు పాన్ కార్డు జత చేయకపోతే 10,000 రూపాయలు జరిమానా కట్టవలిసి  వస్తుందని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పాన్ కార్డు ని ఆధార్ నంబరుతో 31 మర్చి 2021 వరకు జత చేసుకోకపోతే జరిమానా కట్టవలిసింది గరిష్టంగా 1000 రూపాయల, 10,000 రూపాయలు కాదు. పాన్ కార్డుని ఆధార్ నంబరు తో జత చేసుకునే విధానాన్ని Unique Identification Authority of India (UIDAI) వెబ్సైటులో చూడవచ్చు.


text:
‘అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు వర్తిస్తాయి’ అంటూ వస్తున్న వార్త ఒక పుకారు అని తెలిపిన ఉత్తర్ ప్రదేశ్ పోలీస్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 7, 2019
అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు రేపటి నుండి వర్తిస్తాయి అంటూ సోషల్ మీడియాలో పన్నెండు నియమాలతో కూడిన మెసేజ్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్తగా పన్నెండు నియమాలు వర్తించనున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు వర్తిస్తాయి’ అంటూ సోషల్ మీడియా లో వస్తున్న వార్తలు ఒక పుకారు అని ఉత్తర్ ప్రదేశ్ పోలీసు వారు తెలియజేసారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
ఫేస్బుక్ పోస్టులో పేర్కొన్న విషయాల గురించిన సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ పోలీసు వారు ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ తో పెట్టిన ట్వీట్ లభించింది. అందులో, అయోధ్య లో అశాంతిని నెలకొల్పాలనే ఉద్దేశంతో, సోషల్ మీడియా లో కొన్ని తప్పుడు వార్తలు చలామణి అవుతున్నాయని యూపీ పోలీసు వారు పేర్కొన్నారు. వాటిలో ఒకటి, అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు వర్తిస్తాయని తెలుపుతూ పన్నెండు నియమాలతో కూడిన మెసేజ్ అనీ, వాస్తవానికి అది కేవలం ఒక పుకారని యూపీ పోలీసు వారు తెలిపారు. అంతేకాదు, జిల్లా ప్రజలను ఉద్దేశించి సోషల్ మీడియా లో తప్పుడు ఫోటోలను, వీడియోలను, మెసేజ్ లను షేర్ చేయవద్దని తెలుపుతూ, ఎవరైనా తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేస్తే  వారిపై న్యాయపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని అయోధ్య పోలీస్ సైబర్ సెల్ వారు తెలిపారు.
#UPPInNews #ayodhyapolice @Uppolice @adgzonelucknow @igrangeayodhya@dgpup @IpsAshish @UPPViralCheck
#UPPAgainstFakeNews @aajtak @ABPNews @ZeeNews pic.twitter.com/gVPRKY6fS3
మీరట్ పోలీసు వారు కూడా, ఆ మెసేజ్ లో ఉన్న పన్నెండు నియమాలలో సంఖ్యా నెం 1, 2 మరియు 5 తో ఉన్న విషయాలు తప్పని తెలిపారు.
#UPPolice @Uppolice @adgzonemeerut @dgpup
@igrangemeerut pic.twitter.com/sIhYMQ305C
చివరగా, ‘అయోధ్య విషయంలో కమ్యూనికేషన్ కి సంబంధించి కొత్త నియమాలు వర్తిస్తాయి’ అంటూ వస్తున్న వార్తలు తప్పు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 7, 2019


text:
‘అనంతపురంలో ప్లాస్టిక్ రైస్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 7, 2019
అనంతపురం లోని ఒక హోటల్ లో ఇచ్చిన అన్నాన్ని వీడియో తీసినట్టు చెప్తూ ‘అనంతపురంలో ప్లాస్టిక్ రైస్’ అని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పై వీడియోని2017 లోనే పెట్టగా, ఇప్పట్టికీ ఆ వీడియోని షేర్ చేస్తున్నాటుగా చూడవొచ్చు. ఈఆర్టికల్ రాసే సమయానికి సుమారు 51 వేల మంది ఆ వీడియోని షేర్ చేసారు.
అనంతపురంలో ప్లాస్టిక్ రైస్
ఫాక్ట్ (నిజం): FSSAI వారు మార్కెట్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి వస్తున్న వార్తలను అవాస్తవాలుగా పేర్కొన్నారు. బియ్యం లో స్టార్చ్ మరియు కార్భోహైడ్రాట్స్ ఉండడం చేత వాటి మధ్య ఉండే బంధన మరియు అంటుకునే తత్వం వలన బియ్యం వండాక అన్నాన్ని  ముద్దగా చేస్తే, అందులో ఉండిపోయిన గాలి వల్ల అది ఒక బంతి లాగా బౌన్స్ అవుతుంది అని వారు పేర్కొన్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
మన దేశం లోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించడం గురించి గత కొంత కాలంగా విస్తృతమైన ప్రచారం జరుగుతోంది. కానీ, అనేక సందర్భాల్లో వాటిని ప్రభుత్వం మరియు FSSAI వారు ఫేక్ న్యూస్ గా పేర్కొన్నారు. FSSAI సంస్థ ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించడం గురించి వస్తున్న వార్తలను అవాస్తవాలుగా పేర్కొంటూ ఒక డాక్యుమెంట్ ని విడుదల చేసింది.
FSSAI సంస్థ బియ్యం యొక్క సహజ లక్షణాల గురించి తెలియజేస్తూ తన అధికారిక వెబ్సైటులో సమాచారాన్ని పెట్టింది. బియ్యం లో స్టార్చ్ మరియు కార్భోహైడ్రాట్స్ ఉండడం చేత వాటి మధ్య ఉండే బంధన మరియు అంటుకునే తత్వం వలన బియ్యం వండాక అన్నాన్ని ముద్దగా చేస్తే, అందులో ఉండిపోయిన గాలి వల్ల అది ఒక బంతి లాగా బౌన్స్ అవుతుంది అని అందులో పేర్కొన్నారు.
ఇంతకుముందు ఒకసారి కరీంనగర్ లోని ఒక సూపర్ మార్కెట్ లో కూడా ప్లాస్టిక్ రైస్ లభ్యం అయినట్టు వార్తలు వచ్చాయి. అప్పుడు, ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి కరీంనగర్ టౌన్-2 పోలీస్ వారిని FACTLY సంప్రదించగా, వారు కూడా ఆ విషయం లో ఎటువంటి నిజం లేదు అని తెలియజేసారు. కరీంనగర్ లో ప్లాస్టిక్ రైస్ దొరికినట్లు వచ్చిన ఫేక్ న్యూస్ పై FACTLY రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ‘అనంతపురంలో ప్లాస్టిక్ రైస్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
దిశ పత్రిక పేరుతో, ‘ప్రగతి భవన్ ఖాళీ చేస్తున్న కేసీఆర్’ అంటూ ఒక ఫేక్ వార్తను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 1, 2023
బీఆర్ఎస్ 18 స్థానాలకు మించి గెలిచే పరిస్థితి లేదని నివేదికలు అందటంతో అధికార నివాసాన్ని ఖాళీ చేస్తున్నట్టు కేసీఆర్ కుటుంబసభ్యులు  ప్రగతిభవన్ సిబ్బందికి సమాచారం అందించారని. నందిహిల్స్ లోని పాత ఇంటికి సామాన్లు తరలిస్తున్నారంటూ దిశ వార్త పత్రిక ఆర్టికల్ అంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న నిజమేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీఆర్ఎస్ 18 స్థానాలకు మించి గెలిచే పరిస్థితి లేదని నివేదికలు అందటంతో కేసీఆర్ ప్రగతిభవన్ ఖాళీ చేస్తున్నారు అంటూ దిశ పత్రిక ప్రచురించింది
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ న్యూస్ ఆర్టికల్ కింద భాగంలో ఉన్న లింకును ఆధారంగా తీసుకొని వెతికితే, వేరే ఆర్టికల్‌కు దారి తీసింది.  పైగా దిశ న్యూస్ యాజమాన్యం వైరల్ పోస్టు ఫేక్ అంటూ తమ వెబ్సైట్ మరియు X పోస్టు ద్వారా తెలిపారు అని గమనించాం. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ న్యూస్ ఆర్టికల్ కింద భాగంలో ఉన్న లింకును ఆధారంగా తీసుకొని వెతికితే, వేరే ఆర్టికల్‌కు దారి తీసింది. తరువాత వైరల్ పోస్టులో ఉన్న లింకు పైన ఉన్న తేదీ ఆధారంగా దిశ ఈ-న్యూస్ పేపర్ వెబ్సైటులో వెతికితే, అసలు ఆర్టికల్, వైరల్ పోస్టులో చూపించిన విధంగా రెండవ పేజీలో ఉండటంతో వైరల్ పోస్టు ఎడిట్ చెయ్యబడింది అని స్పష్టమైంది.
పైగా, దీని గురించి మరింత వెతికితే దిశ న్యూస్ యాజమాన్యం వైరల్ పోస్టు ఫేక్ అంటూ తమ వెబ్సైట్ మరియు X పోస్టు ద్వారా తెలిపారు అని గమనించాం. “బీఆర్ఎస్ 18 స్థానాలకు మించి గెలిచే పరిస్థితి లేదని.దీంతో కేసీఆర్ ప్రగతి భవన్ ఖాళీ చేస్తున్నారంటూ సోషల్ మీడియాలో దిశ పత్రిక పేరుతో ఫేక్ క్లిప్ ప్రచారం అవుతోంది. అధికార నివాసాన్ని ఖాళీ చేస్తున్నట్లు ప్రగతిభవన్ సిబ్బందికి కేసీఆర్ ఇప్పటికే సమాచారం ఇచ్చినట్లు ఈ వార్తలో పేర్కొన్నారు. నందిహిల్స్లోని పాత ఇంటికి సామాన్లు తరలించాలని చూస్తున్నారని… అయితే, సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అవుతోన్న ఈ క్లిప్కు దిశ పత్రికకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని. దిశ పత్రిక రెగ్యూలర్ ఎడిషన్లో గానీ, డైనమిక్ ఎడిషన్లలో కానీ ఎక్కడ పై వార్తను ప్రచురించలేదని యాజమాన్యం స్పష్టం చేసింది” అంటూ దిశ ప్రచురించింది.
pic.twitter.com/QAyvwcwYqQ
చివరిగా, దిశ పత్రిక పేరుతో, ‘ప్రగతిభవన్ ఖాళీ చేస్తున్న కేసీఆర్’ అంటూ తప్పుడు వార్తను షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 1, 2023


text:
అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఐఐటి ఖరగ్‌పూర్ లో చదువుకునేటప్పుడు ఏ రేప్ కేసులో అరెస్ట్ కాబడలేదు. అది ఒక ఫేక్ న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 4, 2020
ఢిల్లీ ముఖ్య మంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఐఐటి ఖరగ్‌పూర్ లో చదువుకునేటప్పుడు ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసాడని క్లెయిమ్ చేస్తూ, ఆ వార్తని ప్రచురించిన ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ తో కూడిన ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో పరిశీలిద్దాం.
ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి, అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఐఐటి ఖరగ్‌పూర్ లో చదువుకునేటప్పుడు ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో ఉన్న న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ ని డిజిటిల్ గా సృష్టించారు. అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఐఐటి ఖరగ్‌పూర్ లో  చదువుకునేటప్పుడు ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసాడని ఎక్కడా రిపోర్ట్ కాలేదు.  కావున, పోస్ట్ లోని  క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో క్లెయిమ్ చేసిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతికితే ఎక్కడ కూడా అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఐఐటి  లో చదువుకునేటప్పుడు  ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసిన కేసు లో అరెస్ట్ కాబడ్డాడు అనే సమాచారం కనిపించలేదు. ‘fodey.com‘ అనే వెబ్సైట్ నుంచి  ఇలాంటి ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్స్ తయారుచేయవచ్చు.  పోస్టు లోని  న్యూస్ క్లిప్ లో ఉన్న మూడవ కాలమ్ మరియు fodey.com లో ఉన్న న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ మూడవ కాలమ్ కూడా ఒకటే ఉండడం గమనించవచ్చు. కావున, పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్ కూడా ఇలానే తయారు చేసి ఉండవొచ్చు.
fodey.com వెబ్సైటు ఉపయోగించి ఎవరైనా తమకు ఇష్టం వచ్చిన హెడ్ లైన్ మరియు సమాచారం తో న్యూస్ క్లిప్ ని తయారు చేసుకోవచ్చు. FACTLY కూడా fodey.com వెబ్సైటు ఉపయోగించి పోస్ట్ లో ఉన్న న్యూస్ క్లిప్ ని తిరిగి తయారుచేసిన  విధానాన్ని కింద చూడవచ్చు.
చివరగా, 19 సంవత్సరాల  ఐఐటి ఖరగ్‌పూర్ విద్యార్థి, అరవింద్ కేజ్రీవాల్ , ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసాడు అనే వార్త తో కూడినది ఒక ఫేక్  న్యూస్ పేపర్ క్లిప్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 4, 2020


text:
TDP నేత రాజేష్ సరిపెల్ల మహిళలను అక్రమ రవాణా చేస్తున్నాడని నకిలీ వార్తా కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 6, 2023
తెలుగు దేశం పార్టీ నేత రాజేష్ సరిపెల్ల మహిళలను విదేశాలకు అక్రమంగా రవాణా చేస్తున్నారనే వార్త ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో వచ్చిందని చెప్తూ, ఒక పేపర్ క్లిప్పింగ్ సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఇదే పేపర్ క్లిప్పింగ్ ఆధారంగా NTV కూడా ఈ వార్తని ప్రసారం చేసిందని చెప్తూ మరొక వీడియో కూడా ప్రచారంలో ఉంది. వీటిలో ఎంత నిజమో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: TDP నేత రాజేష్ సరిపెల్ల మహిళలను విదేశాలకు అక్రమంగా రవాణా చేస్తున్నారని ఆంధ్రప్రభ, NTVలో వచ్చిన వార్తా కథనాలు.
ఫాక్ట్: ఆంధ్రప్రభ పత్రిక ఈ వార్తని ప్రచురించలేదు. ఇది ఆ పత్రిక పేరుతో చలామణీ అవుతున్న నకిలీ పేపర్ క్లిప్పింగ్. NTV లో కూడా ఇటువంటి కథనం ప్రసారం కాలేదు. కావున, పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఆంధ్రప్రభ పత్రిక వారు ఇటువంటి వార్తని ఇటీవల ఎప్పుడైనా ప్రచురించారా అని వారి వెబ్‌సైట్ మరియు ఈ-పేపర్లను వెతకగా మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు లభించలేదు. ఇదే విషయాన్ని ఇతర పత్రికలు ప్రచురించినట్లు కూడా మాకు ఆధారాలు దొరకలేదు. అయితే వైరల్ పేపర్ క్లిప్పింగ్‌లో పైభాగంలో ఉన్న రెండు లైన్‌లను ఆధారంగా, ఆంధ్రప్రభ ఈ- పేపర్లో వెతకగా, ఆ సమాచారం 30 ఆగస్టు 2023 ఆంధ్ర ప్రభ విజయవాడ ఎడిషన్లో రెండవ పేజీలో వచ్చినట్లు గుర్తించాము. ఈ రెండు లైన్లు “ఎర్ర చందనం స్మగ్లింగ్ కేసుల్లో సిట్‌పై స్టే” అనే హెడ్ లైన్‌తో ఉన్న కథనానికి సంబంధించినవి. కానీ, ఆ పేజీలో ఇదే ఆఖరి కథనం.
వైరల్ పేపర్ క్లిప్పింగ్‌లో ఉన్నట్లుగా ఈ కథనం కింద కానీ మరో పేజీలో కానీ రాజేష్‌కి సంబంధించిన వార్త ఏదీ రాలేదు. దీన్ని బట్టి వైరల్ పేపర్ క్లిప్పింగ్ ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో ప్రచురితం కాలేదని, అది ఎడిట్ చేసినదని నిర్ధారించవచ్చు.
ఇక NTV వారు ఈ పేపర్ క్లిప్పింగ్ ఆధారంగా ఏదైనా వీడియోని ప్రసారం చేసారా అని NTV యూట్యూబ్ ఛానెల్ మరియు ఇతర సోషల్ మీడియా ఖాతాలలో వెతకగా మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. పైగా వీడియోలో వార్తలు చదువుతున్న న్యూస్ రీడర్ రాజేష్ పేరుని కానీ అతనికి సంబంధించిన మరే ఇతర వివరాలను కానీ వెల్లడించలేదు. దీన్ని బట్టి ఒక పాత NTV వీడియోలో వైరల్ అవుతున్న పేపర్ క్లిప్పింగ్‌ని జోడించి ఉండవచ్చునని చెప్పవచ్చు. అయితే, తనపై కొందరు ఆకతాయిలు ఇలాంటి తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని, ఇందులో ఎటువంటి నిజం లేదని ఆయన అన్నారు. మహిళల అక్రమ రవాణా చేసినట్లు ఆధారాలు చూపిస్తే ఎటువంటి శిక్షకైనా తాను సిద్ధమేనని రాజేష్ పేర్కొన్నారు.
చివరిగా, TDP నేత రాజేష్ సరిపెల్ల విదేశాలకు మహిళలను అక్రమ రవాణా చేస్తున్నాడని ప్రచారంలో ఉన్న ఆంధ్రప్రభ మరియు NTV వార్తా కథనాలు నకిలీవి.

created: September 6, 2023


text:
ఫేక్ ఫోటోలు పెట్టి అమ్మాయిలతో చనువుగా ఉంటూ డాన్స్ చేస్తున్న మహాత్మా గాంధీ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 23, 2020
మహాత్మా గాంధీ అమ్మాయిలతో చనువుగా ఉన్న ఫోటోలను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోలలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహాత్మా గాంధీ అమ్మాయిలతో చనువుగా ఉంటూ డాన్స్ చేస్తున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో గాంధీ ఒక అమ్మాయితో డ్యాన్స్ చేస్తున్నట్టుగా ఉన్న ఫొటోలో గాంధీ వేషంలో ఉన్నది ఒక ఆస్ట్రేలియన్ నటుడు. మరొక ఫోటో 1946లో  ముంబైలో జరిగిన అల్ ఇండియా కాంగ్రెస్ కమిటీ మీటింగ్ లో తీసిన గాంధీ, నెహ్రు ఫోటోని ఫోటోషాప్ చేసి నెహ్రు స్థానంలో ఒక అమ్మాయి ఫోటోని అతికించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఫోటో 1:
పోస్టులో గాంధీ ఒక అమ్మయితో డాన్స్ చేస్తున్న ఫోటో గురించి గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటో గురించిన కొన్ని కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఈ ఫొటోలో గాంధీ వేషంలో ఉన్నది ఒక ఆస్ట్రేలియన్ నటుడు. 2012లో, సిడ్నీలో జరిగిన ఒక చారిటీ ఈవెంట్ లో అతను ఇలా గాంధీ వేషంలో వచ్చాడని ఈ కథనాల ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ ఫోటోని దగ్గరగా చుస్తే గాంధీ వేషంలో  ఉన్న వ్యక్తి చేతులు మంచి కండరాలు కలిగి వున్నాయి. కానీ నిజానికి గాంధీ చాలా  బక్కగా ఉంటాడు. ఇదే విషయాన్నీ చెప్తున్న మరికొన్ని కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఫోటో 2:
గాంధీ ఒక అమ్మయితో సన్నిహితంగా ఉన్న ఈ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫొటోకు సంబంధించి ఒరిజినల్ ఇమేజ్ AP ఫోటో లైబ్రరీలో కనిపించింది. ఈ ఫోటో  1946లో ముంబైలో జరిగిన అల్ ఇండియా కాంగ్రెస్ కమిటీ మీటింగ్ లో తీసిందని వివరణలో రాసి ఉంది. ఐతే ఈ ఫోటోని దగ్గరగా చుస్తే మహాత్మా గాంధీ ఇందులో ఇంకా పోస్టులో  ఒకే పోజ్ లో ఉంటారు, దీన్ని బట్టి ఒరిజినల్ ఫొటోలో ఉన్న నెహ్రూ స్థానంలో ఒక అమ్మాయి ఫోటీని డిజిటల్ గా  అతికించారని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా,  పోస్టులో మహాత్మా గాంధీ అమ్మాయిలతో చనువుగా ఉంటూ డాన్స్ చేస్తున్న ఉన్నవి ఫేక్ ఫొటోలు, ఫోటోషాప్ చేసినవి.

created: October 23, 2020


text:
ఒక ఫేక్ రేట్ కార్డ్ కరపత్రం ఆధారంగా ‘Times Now’ రెండు సంవత్సరాల క్రితం ప్రసారం చేసిన కథనాన్ని ఇప్పుడు మళ్లీ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2019
‘Times Now’ వార్తా సంస్థ యొక్క ఒక న్యూస్ వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియో లో న్యూస్ రిపోర్టర్ కొన్ని గణాంకాలతో ఉన్న ఒక పేపర్ (రేట్ కార్ద్ పాంప్లెట్) ని ఆధారంగా చూపిస్తూ, హిందూ యువతులను మతమార్పిడి చేపిస్తే ఏజెంట్స్ కి ప్రోత్సాహకంగా ISIS డబ్బులు ఇస్తోందని తెలుపుతాడు మరియు ఇలాంటి ఘటనలు గాజా స్ట్రీట్ (కేరళ) లోని కోచింగ్ సెంటర్ లలో మరియు ట్యూషన్ సెంటర్ లలో జరుగుతున్నట్లుగా కూడా చెపుతాడు. అందులో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
కేరళలో హిందూ అమ్మాయిలను ISIS అమ్మకంకి పెట్టింది. అమ్మాయి యొక్క కులం బట్టి రేటు ఫిక్స్ చేసారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందూ యువతులను మతమార్పిడి చేపిస్తే ఏజెంట్స్ కి ప్రోత్సాహకంగా ISIS డబ్బులు ఇస్తోందని అని న్యూస్ రిపోర్టర్ ఆధారంగా చూపించిన రేట్ కార్ద్ పాంప్లెట్ ఫోటోషాప్ చేయబడినది. కావున, పోస్టులో చెప్పినది తప్పు.
పోస్టులో ‘కేరళలో ISIS హిందూ అమ్మాయిలను అమ్మకానికి పెట్టింది. అమ్మాయి యొక్క కులం బట్టి రేటు ఫిక్స్ చేసారు’ అని చెప్పారు. కానీ, న్యూస్ రిపోర్టర్ ఒక రేట్ కార్ద్ పాంప్లెట్ ని ఆధారంగా చూపిస్తూ, హిందూ యువతులను మతమార్పిడి చేపిస్తే ఏజెంట్స్ కి ప్రోత్సాహకంగా ISIS డబ్బులు ఇస్తోందని తెలుపుతాడు.
గూగుల్ లో ‘Rate card kerala gaza street Times Now’ వెతికినప్పుడు, ‘Alt News’ వారు ఇంతకుముందే ఆ వీడియోలో చెప్పింది తప్పు అని తెలుపుతూ రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ లభించింది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం, ఆ పాంప్లెట్ లో ఉన్న కథ యొక్క మొట్టమొదటి వెర్షన్ ‘Sikhs and Islam’ అనే బ్లాగ్ లో ఫిబ్రవరి 5, 2010వ తేదీన పబ్లిష్ చేశారు.ఆ వీడియోలో కనిపించే రేట్ కార్డ్ పాంప్లెట్ ఫోటోషాప్ చేయబడినదనీ, అందులో వ్యాకరణపరమైన తప్పులు కూడా  చాలా ఉన్నాయని ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
చివరగా, ఒక ఫేక్ రేట్ కార్డు పాంప్లెట్ ఆధారముగా ‘Times Now’ రెండు సంవత్సరాల క్రితం ప్రసారం చేసిన కథనాన్ని ఇప్పుడు మళ్లీ షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 20, 2019


text:
వివిధ సంస్థల పేర్లతో GHMC ఎన్నికలకు సంబంధించి ఫేక్ సర్వేలను షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 30, 2020
డిసెంబర్ 1న GHMC ఎన్నికలు జరగబోతున్న నేపథ్యంలో ఒక్కో పార్టీకి ఎన్ని సీట్లు వస్తాయో చెప్తూ, వివిధ సంస్థల పేర్లతో ఎన్నో సర్వేలను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. వివిధ పార్టీలకు సంబంధించిన వారు తమ పార్టీ గెలవబోతుందని చెప్తూ, తమ పార్టీకి ఎక్కువ సీట్లు వస్తున్నట్టు ఈ సర్వే లను చూపెడుతున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2020 GHMC ఎన్నికలకు సంబంధించి వివిధ ప్రముఖ సంస్థలు నిర్వహించిన సర్వేల ఫలితాలు.
ఫాక్ట్:  తమ పేర్లతో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నవి ఫేక్ సర్వేలని ‘CNN న్యూస్18’  మరియు ‘V6 న్యూస్’ సంస్థలు తెలిపాయి. ‘ఏబీపీ – సీ ఓటర్’ పేరుతో షేర్ అవుతున్న సర్వేకి సంబంధించి కూడా ఎక్కడ ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
‘CNN న్యూస్18’ సర్వే: (ఆర్కైవ్డ్)
‘CNN న్యూస్18’ సంస్థ అటువంటి సర్వే ఏదైనా నిర్వహించిందా అని ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, తాము అలాంటి సర్వే ఏదీ కూడా జరపలేదని, సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నది ఒక ఫేక్ రిపోర్ట్ అని ‘CNN న్యూస్18’ సంస్థ వారు తెలిపినట్టు తెలుస్తుంది. ఇదే విషయం చెప్తూ, ‘CNN న్యూస్18’ సంస్థ వారు తమ ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో కూడా పోస్ట్ చేసారు.
‘V6 న్యూస్’ సర్వే: (ఆర్కైవ్డ్)
GHMC ఎన్నికలకు సంబంధించి తమ పేరుతో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నది ఫేక్ సర్వే అని ‘V6 న్యూస్’ సంస్థ వారు తెలిపారు. ‘సర్వే చేస్తే V6 టీవీ, వెలుగు పత్రికతో పాటు V6 సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా బాహాటంగా వెల్లడిస్తాము’ అని చెప్పారు.
ఇతర సర్వేలు:
‘ఏబీపీ – సీ ఓటర్’ పేరుతో మరొక సర్వేను (ఆర్కైవ్డ్) కూడా సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, ‘సీ ఓటర్’ వారు అలాంటి సర్వే నిర్వహించినట్టు ఎక్కడా కూడా పోస్ట్ చేయలేదు. ఈ విషయం పై ‘సీ ఓటర్’ వారిని సంప్రదించడానికి FACTLY ప్రయత్నించింది; వారి దగ్గరి నుండి సమాధానం వచ్చాక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది. ‘చాణక్య’ (ఆర్కైవ్డ్) మరియు ‘ఆక్సిస్ ఇండియా’ (ఆర్కైవ్డ్) పేర్లతో కూడా సోషల్ మీడియాలో కొన్ని సర్వేలు షేర్ చేయబడుతున్నాయి. అయితే, ఆ సర్వే లకు సంబంధించి ఎటువంటి ఖచ్చితమైన సమాచారం దొరకలేదు.
చివరగా, వివిధ సంస్థల పేర్లతో GHMC ఎన్నికలకు సంబంధించి ఫేక్ సర్వేలను షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 30, 2020


text:
కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సా ఉపాధ్యాయుల జీతాలు, పెన్షన్‌ల కోసం భారీగా ఖర్చు చేస్తుందని షేర్ చేస్తున్న ఈ గణాంకాలు తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 23, 2021
పినరయి విజయన్ నాయకత్వంలోని కేరళ ప్రభుత్వం తమ రాష్ట్రంలోని మదర్సా ఉపాధ్యాయులకు జీతాలు, ఇతర ప్రయోజనాల కోసం పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఖర్చు చేస్తోంది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. కేరళ ప్రభుత్వం ప్రతి మదర్సా ఉపాధ్యాయుడికి 25,000 జీతం, రిటైర్ అయిన వ్యక్తికి ప్రతీ నెల 6,000 పెన్షన్ ఇస్తుందని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. కేరళలోని ముస్లిం జనాభా, మదర్సాల సంఖ్య, కేరళలోని గ్రామపంచాయితిలలో సగటు మదర్సాల సంఖ్య, మదర్సాల ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య, వారి నెల జీతాల తదితర వివరాలను ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్న వివరాలలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సా ఉపాధ్యాయులకు జీతాలు, ఇతర ప్రయోజనాల కోసం పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఖర్చు చేస్తోంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సా ఉపాధ్యాయుల జీతాల కోసం లేదా మరే ఇతర ప్రయోజనాల కోసం రాష్ట్ర ఖజానా నుండి డబ్బులు చెల్లించడం లేదని కేరళ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ స్పష్టం చేసారు . 2019లో కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సా ఉపాధ్యాయుల కోసం ‘ది కేరళ మదరసా టీచర్స్ వెల్ఫేర్ ఫండ్, 2019’ బిల్లుని ఆమోదించింది. ఈ వెల్ఫేర్ ఫండ్ ద్వార 60 సంవత్సరాలు పైబడిన మదరసా టీచర్లకు నెలకు 1,500 నుండి 7,500  వరకు పెన్షన్ ఇస్తున్నారు. కాని, ఈ వెల్ఫేర్ ఫండ్‌కు కావలిసిన డబ్బులు కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించడం లేదు. ఈ వెల్ఫేర్ ఫండులో రిజిస్టర్ అయిన మదర్సా ఉపాధ్యాయులు,  ముస్లిములు ప్రతి నెల 50 రూపాయులు ఈ వెల్ఫేర్ ఫండుకు స్వచ్చందంగా విరాళాలు అందించాలి. అలా వచ్చిన డబ్బులతోనే ఈ వెల్ఫేర్ ఫండ్‌ని నడిపిస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింలకు సంబంధిచిన వివరాలని ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
కేరళ జనాభా, అందులో ముస్లిం జనాభా ఎంత:
2011 సెన్సస్ వివరాల ప్రకారం కేరళ జనాభా 3,34,06,061 కోట్లు, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు 3,56,99,443 జనాభా కాదని తెలిసింది. కేరళలో ముస్లిం జనాభా మాత్రం పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు 88,73,442 అనే తెలిసింది. అంటే, మొత్తం కేరళ రాష్ట్ర జనాభాలో 26.56 శాతం మంది ముస్లింలు ఉన్నట్టు.
కేరళలో మదర్సాల సంఖ్య, అందులో పనిచేసే ఉద్యోగుల సంఖ్య:
2019లో కేరళ పభుత్వం ‘ది కేరళ మదర్సా టీచర్స్ వెల్ఫేర్ ఫండ్, 2019’ అనే బిల్లుని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ బిల్లుని ప్రవేశపెట్టే సమయంలో అప్పటి కేరళ మైనారిటీ వెల్ఫేర్ మంత్రి KT జలీల్, కేరళ రాష్ట్రంలో మొత్తంగా 21,683 మదరసాలు ఉన్నాయని, అందులో మొత్తంగా 2,04,683 మంది ఉపాధ్యాయులు పనిచేస్తున్నారని తెలిపారు. KT జలీల్ ఈ వివరాల్ని కేరళ అసెంబ్లీలో తెలుపుతున్న దృశ్యాలని ఇక్కడ చూడవచ్చు. అలాగే, మదర్సా ఉపాధ్యుయులకు 6,000కు మించి జీతం ఉండదని KT జలీల్ కేరళ అసెంబ్లీలో పేర్కొన్నారు.
కేరళ రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం ఉన్న మదర్సాల సంఖ్య,   మదర్సా ఉపాధ్యాయుల వివరాల కోసం ‘The Quint’ వార్తా సంస్థ ఇటీవల కేరళ మదర్సా వెల్ఫేర్ బోర్డు సీఈఓ హమీద్‌ను సంప్రదించారు. హమీద్  ‘The Quint’ వారికి కేరళలో ప్రస్తుతం 27,814 మదర్సాలు  ఉన్నాయని, అందులో 1,70,816 మంది ఉపాధ్యాయులు పనిచేస్తున్నారని స్పష్టం చేసారు.
కేరళ రాష్ట్రంలో ఉన్న గ్రామ పంచాయితీలు అలాగే, పంచాయితీలలో సగటు మదర్సాల  సంఖ్య:
పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు కేరళ రాష్ట్రంలో మొత్తంగా 941 గ్రామ పంచాయితీలున్నట్టు కేరళ వెబ్సైటులో కూడా తెలిపారు. పంచాయితీలలో సగటు మదర్సాల  సంఖ్య 29.55 అంటే, పోస్టులో తెలిపిన సంఖ్య (23) కన్నా ఎక్కువగానే ఉన్నట్టు స్పష్టమయ్యింది.
మదర్సా ఉపాధ్యాయుల జీతం:
ఈ పోస్టులో కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సాల ఉపాధ్యాయులకు నెలకు 25,000 జీతం ఇస్తున్నట్టు తెలిపారు. ఈ క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కేరళ ప్రభుత్వం ‘డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ మైనారిటీ వెల్ఫేర్’ వెబ్సైటులో వెతికితే, కాంపిటీటివ్ పరిక్షల కోసం ముస్లిం యువకులకు ఉచితంగా శిక్షణ అందించడానికి కేరళ ప్రభుత్వం 16 ఉచిత కోచింగ్ సెంటర్లని ఏర్పాటు చేసిందని, ఆ కోచింగ్ సెంటర్లలో ప్రధానోపాధ్యాయులుగా పనిచేస్తున్న వారికి మాత్రమే నెలకు 25,000 జీతాన్ని కేరళ ప్రభుత్వం అందిస్తునట్టు తెలిసింది. ఈ కోచింగ్ సెంటర్లకు శిక్షణ అందించే ఉపాధ్యాయులకి కేరళ ప్రభుత్వం గంటకి 300 రూపాయిల వేతనాన్ని అందిస్తున్నట్టు తెలిసింది. మదర్సాల ఉపాధ్యాయుల వేతనాలకు సంబంధించిన వివరాలని ఈ వెబ్సైటులో ఎక్కడా తెలుపలేదు.
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ సమాచారానికి సంబంధించి కేరళ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ 2021 జూలై నెలలో స్పష్టతనిచ్చారు. మదర్సా ఉపాధ్యాయుల వేతనాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెల్లించదని ఆయన స్పష్టం చేసారు. మదర్సా టీచర్ల వేతనాలని సంబంధిత మదర్సాల కమ్యూనిటీలు వారి ఆర్ధిక స్తోమత బట్టి చెల్లించుకుంటాయని KT జలీల్ ఆఫీస్ వారు ఫాక్ట్ క్రేసేండో ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థతో తెలిపారు. కేరళ మదర్సా టీచర్స్ వెల్ఫేర్ ఫండ్ కోసం కార్పస్ ఫండ్ మాత్రమే ఇచ్చినట్టు పినరయి విజయన్ అసెంబ్లీలో స్పష్టం చేసారు. RSSకు చెందిన కొందరు సోషల్ మీడియా యూసర్లు కేరళ ప్రభుత్వం ముస్లింల కోసం భారీ ప్రయోజనాలు కల్పిస్తున్నాయని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు.
మదరసా ఉపాధ్యాయుల పెన్షన్:
కేరళ ప్రభుత్వం ఆమోదించిన కేరళ మదర్సా టీచర్స్ వెల్ఫేర్ ఫండ్ ద్వార మదర్సా రిటైర్డ్ టీచర్లకు 1,500 నుండి అత్యధికంగా 7,500 రూపాయిల దాక పెన్షన్ ఇస్తున్నట్టు తెలిసింది. 2010లో మొదలైన ఈ సంక్షేమ పథకంలో సభ్యుడిగా చేరిన ప్రతి ఒక్క మదర్సాల టీచర్ ఈ పెన్షన్ లాభాలు పొందవచ్చని తెలిపారు. కాని, ఈ వెల్ఫేర్ ఫండ్‌కు కావలిసిన డబ్బులు కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెల్లించడం లేదు. కేవలం, ఈ సంక్షేమ పథకం కోసం కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 10 కోట్లు కార్పస్ ఫండ్ జమ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ పథకానికి కావలిసిన బ్యాంక్ రుణాలు వడ్డీ లేకుండా ఇస్తామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది. కానీ, ఈ సంక్షేమ పథకం ద్వార మదర్సా ఉపాధ్యాయులకు తాము పెన్షన్ చెల్లిస్తున్నట్టు కేరళ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు, సంబంధింత బిల్లులో కూడా ప్రభుత్వం చెల్లిస్తునట్టు లేదు.
ఈ సంక్షేమ పథకంలో రిజిస్టర్ అయిన మదర్సా ఉపాధ్యాయులు, ముస్లిం కమ్యూనిటీలు వెల్ఫేర్ ఫండుకు ప్రతి నెల 50 రూపాయులు స్వచ్చందంగా విరాళంగా ఇవ్వాలని రూల్ పెట్టారు. అలా వచ్చిన డబ్బులతోనే ఈ సంక్షేమ పథకం అమలుచేస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు ఈ కేరళ మదరసా టీచర్స్ వెల్ఫేర్ ఫండులో 23,809 మదరసా ఉపాధ్యాయులు చేరినట్టు ‘The Hindu’ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు మదర్సా ఉపాధ్యాయుల పెన్షన్‌ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందించడం లేదని స్పష్టమయ్యింది.
మదరసా ఉపాధ్యాయులకు నెలసరి,  సంవత్సరానికి అందిస్తున్న జీతం మరియు పెన్షన్ వివరాలు:
పోస్టులో తెలిపినట్టు కేరళ ప్రభుత్వం మదర్సా ఉపాధ్యాయులకు జీతాలు చెల్లించడం లేదని పై వివరాల ఆధారంగా స్పష్టమయ్యింది. కేరళ ప్రభుత్వం మదరసా ఉపాధ్యాయుల జీతాలు, పెన్షన్ చెల్లించడం కోసం 7,580 కోట్లు చెల్లిస్తుందని చేస్తున్న క్లెయిమ్ పూర్తిగా తప్పని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, కేరళ ప్రభుత్వం తమ రాష్ట్రంలోని మదర్సా ఉపాధ్యాయుల జీతాలు, పెన్షన్‌ల కోసం భారీగా ఖర్చు చేస్తుందని షేర్ చేస్తున్న ఈ గణాంకాలు తప్పు.

created: November 23, 2021


text:
తప్పుడు లెక్కలు పెట్టి, పెట్రోల్ ధరలో వివిధ పన్నుల వివరాలు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2020
సామాన్య ప్రజలు కొనే పెట్రోల్ ధరలో ఉండే వివిధ పన్నులు మరియు డీలర్ కమిషన్ గురించి ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. దేశంలో పెట్రోల్ మీద అత్యధిక పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ అని కూడా పోస్టులో ఉంటుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
పెట్రోల్ ధరలో వివిధ పన్నులు మరియు డీలర్ కమిషన్ యొక్క వివరాలు. దేశంలో పెట్రోల్ మీద అత్యధిక పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పెట్రోల్ పై విధించే వివిధ పన్నులు మరియు డీలర్ కమిషన్ కి సంబంధించి ఈ పోస్టులో పేర్కొన్నవివరాలు కరెక్ట్ కావు. పెట్రోల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 21.73 పైసలు పన్ను రూపంలో వసూలు చేస్తుండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభ్తువం రూ. 19.80 పైసలు వసూలు చేస్తుంది. అంతేకాదు, పెట్రోల్ మీద అత్యధిక పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఇండియన్ ఆయిల్ వెబ్సైటులో పెట్రోల్ ధరలో ఉండే వివిధ పన్నులు మరియు డీలర్ కమిషన్ యొక్క వివరాలు చూడవొచ్చు (ఆ వివరాలు హిందూస్తాన్ పెట్రోలియం మరియు భారత్ పెట్రోలియం వెబ్సైటుల్లో కూడా చూడవొచ్చు). ఆ వివరాలు ఢిల్లీ కి సంబంధించినవి ఉంటాయి. స్టేట్ పన్ను (వాట్) తప్ప మిగితాయి అన్నీ దేశమంతా ఒకేలా ఉంటాయి. కావున, పెట్రోల్ పై ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ పన్ను ఎంత ఉంటుందో చివరికి చూద్దాం.
పోస్టులో ఇచ్చిన పెట్రోల్ ధర వివరాలను అసలు పెట్రోల్ ధరవివరాలతో పోల్చిచూద్దాం.
క్రూడ్ ఆయిల్, రిఫైనరీ, మరియు రవాణా – Rs 26/Ltr? కాదు.
బేస్ ధర, రవాణా మరియు ఇతర వాటికి కలిపి Rs 28.28/Ltr అని ఇండియన్ ఆయిల్ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
డీలర్ కమిషన్ – Rs 5/Ltr? కాదు.
సగటున డీలర్ కమిషన్ Rs 3.54/Ltr  అని చూడవొచ్చు.
కేంద్ర పన్నులు – Rs 14/Ltr (అందులో 42% రాష్ట్రాలకి డైరెక్ట్ గా వెళ్తాయి)? కాదు.
ఎక్సైజ్ డ్యూటీ Rs 22.98/Ltr అని ఇండియన్ ఆయిల్ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ పై విదించే టాక్స్ లో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర వాట:
పెట్రోల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ (BED), స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ (SAED) మరియు అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ (రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్) (AED) రూపంలో పన్నులను వసూలు చేస్తుంది.
స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీని (SAED) 2002 ఫైనాన్స్ ఆక్ట్ ద్వారా ప్రవేశపెట్టారు. ఐతే ఈ ఆక్ట్ లో చెప్పిన దాని ప్రకారం, SAED  కింద వసూలు చేసే ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ మొత్తం సర్ ఛార్జి రూపంలో వసూలు చేస్తారు కాబట్టి, వసూలు చేసే మొత్తం కేంద్రానికే చెందుతుంది. అంటే స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ (SAED) ద్వారా వసూలు చేసేది డివిజబుల్ పూల్ లోకి రాదు, అంటే ఇందులో రాష్ట్రలుకు ఎటువంటి వాటా ఉండదు.
ఇక పెట్రోలుపై అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీని (AED) 1998 ఫైనాన్స్ ఆక్ట్ ద్వారా ప్రవేశపెట్టారు, దీనినే రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ అని కూడా అంటారు. ఐతే ఈ 1998 ఫైనాన్స్ ఆక్ట్ ప్రకారం అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ రూపంలో వసూలు చేసింది కూడా పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికే వెళ్తుంది, ఇందులో రాష్ట్రాలకు ఎటువంటి వాటా ఉండదు. ఇదే విధంగా డీజిల్ పై కూడా AEDని 1999 ఫైనాన్స్ ఆక్ట్ ద్వారా ప్రవేశ పెట్టారు. దీంట్లో కూడా రాష్ట్రాలకు వాటా ఉండదు. ఈ రెండు తీసేస్తే మిగిలిన బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ రూపంలో వసూలు చేసే దాంట్లో నుండి మాత్రమే రాష్ట్రాలకు 42% వాటా ఉంటుంది. ఈ 42% ని కూడా ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్క నిష్పత్తిలో పంచుతారు.
ఐతే ఫైనాన్స్ చట్టం, 2018  ద్వారా ఇంతకు ముందు లీటర్ పెట్రోల్ పై  రూ.8 గా ఉన్న స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీని (SAED) రూ.10/Ltr కి పెంచగా, లీటర్ పెట్రోల్ పై రూ.8 గా ఉన్న రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ ని రూ. 10కి పెంచారు. ఐతే SAED మరియు రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ రూపంలో వసూలు చేసిన దాంట్లో రాష్ట్రాలకు ఎటువంటి ఉండదు కాబట్టి ఈ రెండు తీసేస్తే మిగిలిన రూ. 2.98 బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో మాత్రమే రాష్ట్రాలకు 42% వాటా ఉంటుంది.
ఐతే ఈ 42% లో కూడా ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తిలో వాటా ఉంటుంది. 14వ ఫైనాన్సు కమిషన్ ప్రతిపాదనల మేరకు కేంద్ర పన్నుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి 4.305% వాటా వస్తుంది. వివరంగా చెప్పాలంటే పెట్రోల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసే రూ. 2.8 బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో కేంద్ర వాటా 58%(రూ. 1.73 పైసలు) తీసేస్తే మిగిలిన 42% (రూ.1.25 పైసలు)లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర వాటా 4.305% (రూ.0.05 పైసలు).
ఇక పెట్రోల్ పై రాష్ట్రాలు విధించే స్టేట్ VAT విషయానికి వస్తే, పెట్రోల్ పై ఒక్కో రాష్ట్రం ఒక్కో విధంగా VAT వసూలు చేస్తుంది. ఈ రోజు (18 మార్చి 2020) వరకి చూసుకుంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్ పై 31% వ్యాట్ + Rs.2.76/litre వ్యాట్ ని విధిస్తుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా లెక్కిస్తే లీటర్ పెట్రోల్ పై రూ. 19.75 పైసలు స్టేట్ వ్యాట్ ని విదిస్తుంది.
లీటర్ పెట్రోల్ పై స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ + రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ + బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో కేంద్ర వాటా మొత్తం కలుపుకొని కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 21.73 పైసలు పన్నుల రూపంలో వసూలు చేస్తుండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం స్టేట్ వ్యాట్ మరియు బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్ర వాటా మొత్తం కలుపుకొని రూ. 19.80 పైసలు వసూలు చేస్తుంది. దీన్నిబట్టి లీటర్ పెట్రోల్ పై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కన్నా కేంద్ర ప్రభుత్వమే ఎక్కువ పన్నులు వసూలు చేస్తుందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
రాష్ట్ర పన్ను – Rs 29/Ltr. దేశంలో పెట్రోల్ మీద అత్యధిక పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్? కాదు.
పెట్రోల్ పై వివధ రాష్ట్రాల పన్నుల వివరాలు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన ‘Petroleum Planning and Analysis Cell’ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. ఈ రోజు (18 మార్చి 2020) పన్నుల ప్రకారం, పెట్రోల్ పై ఆంధ్రప్రదేశ్ 31% వాట్ + Rs.2.76/litre వాట్ అంటే Rs 19.74/Ltr పన్ను వేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది.
దేశంలో పెట్రోల్ మీద అత్యధిక పన్నులు వసూలు చేస్తున్న రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ కంటే మధ్యప్రదేశ్ ఎక్కువ పన్ను వేస్తున్నట్టు ‘Petroleum Planning and Analysis Cell’ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. పెట్రోల్ పై ఆంధ్రప్రదేశ్ 31% వాట్ + Rs.2.76/litre వాట్ వేస్తే, మధ్యప్రదేశ్ 33% వాట్ + Rs.3.5/litre వాట్+1% సెస్ వేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది.
చివరగా, తప్పుడు లెక్కలు పెట్టి, పెట్రోల్ ధరలో వివిధ పన్నుల వివరాలు అని షేర్ చేస్తున్నారు.
సవరణ (JULY 06, 2021): ఇంతకు ముందు ఈ ఆర్టికల్ లో పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేస్తున్న బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ మరియు స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ మొత్తం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు పంచే డివిజబుల్ పూల్ లోకి వెళ్తుంది అని తప్పుగా పేర్కొనడం జరిగింది. కానీ 2002 ఫైనాన్స్ ఆక్ట్ ద్వారా ప్రవేశపెట్టిన స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ డివిజబుల్ పూల్ లోకి రాదు, ఇందులో రాష్ట్రాలకు ఎటువంటి వాటా ఉండదు. కావున ఈ ఆర్టికల్ లోని వివరాలన్నీ అందుకు అనుగుణంగా మార్చటం జరిగింది. ఈ పొరపాటుకు చింతిస్తున్నాం.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
బెంగాల్ మరియు తమిళనాడు 2021 ఎన్నికల్లో బీజేపీ స్వల్ప తేడాతో చాలా సీట్లు ఓడిపోయినట్టు తప్పు నంబర్లు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 4, 2021
ఇటివల జరిగిన బెంగాల్ ఎన్నికల్లో ‘1000 ఓట్ల తేడాతో BJP ఓడిన సీట్లు 92’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. అదే విధంగా, తమిళనాడు ఎన్నికల్లో 50 నియోజకవర్గాల్లో NDA కూటమి 300-1500 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయిందని చెప్తున్న మరొక పోస్టు కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగాల్ మరియు తమిళనాడు 2021 ఎన్నికల్లో బీజేపీ స్వల్ప తేడాతో చాలా సీట్లు ఓడిపోయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం వెల్లడి చేసిన ఎన్నికల ఫలితాల ప్రకారం బెంగాల్ లో వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో ఫలితం నిర్ణయించబడిన మొత్తం స్థానాలు 7 కాగా, ఇందులో కేవలం మూడు స్థానాల్లో మాత్రమే BJP ఓడిపోయింది. మిగతా నాలుగు స్థానాల్లో TMC ఓడిపోయింది. అదేవిధంగా, తమిళనాడు లో మొత్తం 13 స్థానాల్లో 1500లోపు ఓట్ల తేడాతో ఫలితం నిర్ణయించబడింది. ఇందులో 9 స్థానాల్లో NDA కూటమి ఓడిపోయింది, మిగతా నాలుగు స్థానాల్లో DMK కూటమి ఓడిపోయింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పశ్చిమ బెంగాల్ :
బెంగాల్ లో జరిగిన ఎన్నికలకి సంబంధించిన ఫలితాలు 02 మే 2021 రోజున వెలువడ్డాయి. ఐతే బెంగాల్ లోని మొత్తం 294 అసెంబ్లీ నియోజికవర్గాలలో 292 నియోజికవర్గాలకి సంబంధించిన ఫలితాలు మాత్రమే విడుదలయ్యాయి. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రకారం ఈ 292 నియోజకవర్గాలకు గాను TMC 213 నియోజకవర్గాలలో గెలుపొందింది, BJP 77 నియోజకవర్గాలలో గెలుపొందింది.
ఐతే ఎన్నికల సంఘం ప్రకారం, వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో బెంగాల్ లో  ఫలితం నిర్ణయించబడిన నియోజకవర్గాలు కేవలం 7 మాత్రమే, పోస్టులో చెప్తున్నట్టు 92 కాదు. ఈ ఏడింటిలో కూడా BJP కేవలం మూడు నియోజకవర్గాల్లో మాత్రమే వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది, మిగతా నాలుగు స్థానాలలో TMC వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది.
దంతన్ (623 ఓట్లు), జల్పైగురి (941 ఓట్లు) మరియు తమ్లుక్ (793 ఓట్లు) నియోజకవర్గాలలో BJP వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోగా, TMC  బలరాంపూర్ (423 ఓట్లు), దిన్హత (57), ఘతల్ (966 ఓట్లు) మరియు కుల్తి (679) నియోజకవర్గాల్లో వెయ్యి లోపు వోట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది.
తమిళనాడు :
02 మే 2021న వెలువడ్డ తమిళనాడు ఎన్నికల ఫలితాలలో DMK కూటమి 159 సీట్లతో గెలుపొందగా, AIADMK కూటమికి 75 సీట్లు వచ్చాయి.
ఐతే కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రకారం తమిళనాడు ఎన్నికల్లో 1500 ఓట్ల లోపు తేడాతో ఫలితం నిర్ణయించబడిన స్థానాలు కేవలం 13 మాత్రమే, పోస్టులో చెప్తునట్టు 50 కాదు. ఈ 13 స్థానాల్లో NDA కూటమి 1500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది 9 స్థానాలు కాగా, DMK కూటమి నాలుగు స్థానాల్లో ఓడిపోయింది.
NDA కూటమి 1500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయిన స్థానాల్లో అన్తియుర్ (1275 ఓట్లు), జోలర్పెట్ (1091 ఓట్లు), కట్పడి (746 ఓట్లు), తెంకసి (370 ఓట్లు), తిరుమాయం (1382 ఓట్లు), తియగరయనగర్ (137 ఓట్లు) స్థానాలలో AIADMK ఓడిపోగా కేవలం ధరపురం (1393 ఓట్లు) స్థానంలో లో మాత్రమే BJP 1500 లోపు తేడాతో ఓడిపోయింది. NDA కూటమిలోని PMK నెయ్వేలి (977 ఓట్లు), వ్రిద్ధాచలం (862 ఓట్ల) రెండు స్థానాల్లో 1500 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది. అదేవిధంగా కినాతుకాడవు (1095 ఓట్లు), క్రిష్ణగిరి (794 ఓట్లు), మెట్టుర్ (656 ఓట్లు) మరియు మొదక్కురిచి (281 ఓట్లు) స్థానాల్లో DMK 1500 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది.
చివరగా, బెంగాల్ ఎన్నికల్లో BJP వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది కేవలం 3 సీట్లలో మాత్రమే; అదేవిధంగా తమిళనాడులో NDA కూటమి 1500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది 9 మాత్రమే.


text:
పాత ఫోటో పెట్టి, లాక్ డౌన్ కారణంగా నడిచి నడిచి పగిలి పుళ్ళు పడిన వలస కూలీ పాదాల ఫోటో అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 14, 2020
ఒక పాదాల ఫోటో పెట్టి, అది లాక్ డౌన్ కారణంగా నడిచి నడిచి పగిలి పుళ్ళు పడిన వలస కూలీ పాదాల ఫోటో అని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఆ ఫోటోకీ, తాజా లాక్ డౌన్ కి సంబంధంలేదని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. ఆ ఫోటో కనీసం అక్టోబర్ 2018 నుండి ఇంటర్నెట్ షేర్ చేయబడుతుంది. లాక్ డౌన్ కారణంగా వలస కూలీలు చాలా ఇబ్బందులు పడుతున్నారనేది వాస్తవమే అయినా, ఫోటో ఇప్పటిది కాదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. బ్లాగ్  – https://jiwanbaranupam.wordpress.com/2018/10/14/
2. పాత ట్వీట్ – https://twitter.com/Muoqbal/status/1057316750650470400
Did you watch our new video?