text:
2018లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిన ఫోటోలను ఢిల్లీ మహిళా కమిషన్ చైర్‌పర్సన్ స్వాతి మలివాల్ ఇప్పుడు నిరాహార దీక్ష చేస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 4, 2023
స్వాతి మలివాల్ అనే మహిళ ఢిల్లీలో గత ఎనమిది రోజులుగా రేప్ చేసిన వారిని ఉరితీయాలంటూ నిరాహార దీక్ష చేస్తుంది అని, ఈ దీక్షను మీడియా చూపించడంలేదు అంటూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ పోస్టులో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: స్వాతి మలివాల్ అనే మహిళ గత ఎనమిది రోజులుగా, రేప్ చేసిన వారిని ఉరితీయాలంటూ ఢిల్లీలో నిరాహార దీక్ష చేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫొటోలో ఉన్నది సామాజిక కార్యకర్త, ఢిల్లీ కమీషన్ ఫర్ ఉమెన్ (DCW) చైర్‌పర్సన్ స్వాతి మలివాల్. ఇది 2018లో కతువా, ఉన్నావ్‌లలో జరిగిన అత్యాచార ఘటనల నేపథ్యంలో ఆమె,  లైంగిక హింస, నేరాలకు సంబంధించి ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలంటూ చేసిన నిరాహార దీక్ష చేసినప్పటి దృశ్యం. కావున, ఈ పోస్టు తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లైముకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే ఈ ఫోటో  2018లో కతువా, ఉన్నావ్‌లలో జరిగిన అత్యాచార ఘటనల నేపథ్యంలో జరిగిన సంఘటనలది  అని తెలిసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).  ఈ దృశ్యం 2018లో సామాజిక కార్యకర్త, ఢిల్లీ కమీషన్ ఫర్ ఉమెన్ (DCW) చైర్‌పర్సన్ స్వాతి మలివాల్ భారతదేశంలో మహిళలపై లైంగిక హింస, నేరాలకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి కఠినమైన చట్టాలు మరియు మరింత సమర్థవంతమైన చర్యల కోసం 2018లో నిరాహార దీక్ష చేసినప్పటిది.
.@narendramodi जी को मेरा पत्र। कल से मैं  अनिश्चितकालीन अनशन पे बैठूंगी। सिस्टम द्वारा बच्चों के रेप & केंद्र की चुप्पी बर्दाशत न होती। जब तक मांगें न मानी जायेगी, मैं अन्न नही लूँगी।
केंद्र 6महीने में बच्चों, महिलाओं के बलात्कारी को सख्त सजा व उनाव & कठुआ की पीड़ित का साथ दे! pic.twitter.com/ltwWdip1DD
ఈ నిరాహారదీక్ష యొక్క ముఖ్యమైన ఫలితాలలో ఒకటి క్రిమినల్ లా (సవరణ) చట్టం, 2018 ప్రవేశపెట్టడం. ఈ చట్టం, ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (IPC), కోడ్ అఫ్ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ (CrPC) మరియు POCSO చట్టంలోని నేరాలకు సంబంధించి ముఖ్యమైన మార్పులను తెచ్చింది.
చివరిగా, 2018లో ఢిల్లీ కమీషన్ ఫర్ ఉమెన్ (DCW) చైర్‌పర్సన్ స్వాతి మలివాల్ మహిళలపై లైంగిక వేధింపులకు వ్యతిరేకంగా చేసిన నిరాహార దీక్ష ఫోటోలను ఇప్పటి ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 4, 2023


text:
వీడియో లో ఢిల్లీ పోలీసులు బస్సుని తగలబెట్టడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 17, 2019
ఢిల్లీ పోలీసులు తామే స్వయంగా బస్సులు తగలబెడుతున్నారని, కానీ దానికి కారణం జామియా విద్యార్థులు, AAP పార్టీ అని BJP పార్టీ ఆరోపిస్తుందని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ఫేస్బుక్ లో విస్తృతంగా ప్రచారం కబడుతుంది. ఆ పోస్ట్ యొక్క క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో పరిశీలిద్దాం.
ఢిల్లీ పోలీసులు ఒక బస్సుని తగలబడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వీడియోలో ఉన్న పోలీసులు బస్సుకి అంటుకున్న మంటలను ఆర్పడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. అంతేకాక, అదే బస్సుని మరుసటి రోజు ప్రసారం అయిన ఒక వీడియోలో  చూసినప్పుడు  ఆ వైరల్ వీడియోలో కనిపించినప్పుడు ఉన్న స్థితి లోనే ఉంది. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
పోస్టు లోని వీడియోని గమనిస్తే, ఒక పక్కన పోలీసులు మంటను ఆర్పడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారని, మరొక పక్కన బస్సు పైన ఏదో పోస్తున్నారని అర్ధం అవుతుంది. కానీ, ఏం పోస్తున్నారనేది ఆ వీడియోలో సరిగ్గా కనిపించట్లేదు. దీన్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకుని కొంతమంది  సోషల్ మీడియాలో పోలీసులే పెట్రోల్ పోసి బస్సుకి నిప్పటించారని పోస్ట్ లు పెడుతున్నారు.
ఆ వీడియోలో చూపించిన దాని ప్రకారం ఆ బస్సు నెంబర్ ‘DL 1PD 0299’ అని తెలుస్తుంది. పోస్టులో క్లెయిమ్ చేసినట్టు నిజంగా పోలీసులు ఆ బస్సు ని తగలబెట్టి ఉంటే ఆ బస్సు మొత్తం కాలిపోయి ఉండేది, కానీ ‘India TV’ వారు డిసెంబర్ 16, 2019న ప్రసారం చేసిన ఒక వీడియోలో అదే బస్సు ఆ వైరల్ వీడియోలో కనిపించినప్పుడు ఉన్న స్థితిలో లాగానే వుంది. దీని బట్టి పోలీసులు ఆ బస్సు మీద పెట్రోల్ పోసి తగలబెట్టలేదని అర్ధం అవుతుంది. రాహుల్  అనే జర్నలిస్ట్ కూడా ఆ బస్సు సురక్షితంగానే డిపోలో ఉందని ఆ బస్సు ఫోటోలని ట్వీట్ చేయడం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోలీసు అధికారులు చిన్మయ్ బిస్వాల్ (DCP సౌత్-ఈస్ట్ ఢిల్లీ), మన్దీప్ రంధవా ( ఢిల్లీ పోలీస్ PRO) మీడియాతో మాట్లాడుతూ పోలీసులు కేవలం బస్సు మంటలు ఆర్పుతున్నారని స్పష్టం చేస్తూ,  ప్రజలు ఎవరు ఇలాంటి పుకార్లు వ్యాప్తి చేయొద్దని కోరుకున్నారు.
DCP, South-East Delhi, Chinmoy Biswal: This (Police burnt buses) is an absolute lie. When mob was setting fire to properties, police tried to douse the fire by asking for water from residents. As far as the particular bus is concerned, Police saved it by using water from a bottle pic.twitter.com/mI1Vq7gXKA
ఇదే విషయం ఫేక్ అని చెప్తూ బర్ఖా దత్ అనే ఒక జర్నలిస్ట్ ఇంకో  వీడియో ట్వీట్ చేసింది. మోజో స్టోరీ చేసిన ఈ వీడియోలో ఆ సంఘటన జరిగినప్పుడు ఉన్న ప్రజలు చెప్పిన సమాచారం కూడా చూడొచ్చు.
As rumours swirl in #Jamia, our ground report shows that its absolute fake news to suggest that the @DelhiPolice torched a bus with a canister. We unpack how that rumour started here: https://t.co/SKfVvdUAnq
చివరగా, ఆ వీడియోలో ఢిల్లీ పోలీసులు బస్సుని తగలబెట్టడం లేదు, దానికి అంటుకున్న మంటలు ఆర్పుతున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: December 17, 2019

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
డెల్టాక్రాన్ అనేది కోవిడ్-19 వేరియంట్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 12, 2022
‘సైప్రస్ యూనివర్శిటీ వైరాలజీ నిపుణుడు డాక్టర్ లియోండియోస్ కోస్టిక్రిస్ డెల్టాక్రాన్ అనే కొత్త కరోనా వేరియంట్‌ని  గుర్తించారని’ చెప్తున్న పోస్ట్ (ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘సైప్రస్ యూనివర్శిటీ వైరాలజీ నిపుణుడు డాక్టర్ లియోండియోస్ కోస్టిక్రిస్ డెల్టాక్రాన్ అనే కొత్త కరోనా వేరియంట్‌ని  గుర్తించారు.’
ఫాక్ట్ (నిజం): డెల్టాక్రాన్ అనేది ఒక వేరియంట్ కాదు. ఇది కేవలం కరోనా యొక్క డెల్టా మరియు ఓమిక్రాన్ స్ట్రైన్స్ కలిసిన ఒక కొత్త స్ట్రైన్ మాత్రమే. డెల్టా, ఓమిక్రాన్ స్ట్రైన్స్ యొక్క జన్యువులు మ్యూటేట్ అవ్వడం వల్ల డెల్టాక్రాన్ ఏర్పడి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. డెల్టాక్రాన్ నిజం కాదని, ఇది కేవలం జన్యువుల మ్యూటేషన్ వల్ల ఏర్పడిందని, దీనికి భయపడాల్సిన పనిలేదని WHO నిపుణులు తెలిపారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల సైప్రస్‌లో కరోనా యొక్క డెల్టా మరియు ఓమిక్రాన్ స్ట్రైన్స్ కలిసిన ఒక కొత్త స్ట్రైన్ వెలుగులోకి వచ్చింది, దీనికి డెల్టాక్రాన్ అని పిలుస్తున్నారు. సైప్రస్ యూనివర్సిటీ ఈ విషయాన్నీ వెలుగులోకి తీసుకొచ్చింది. సైప్రస్ యూనివర్సిటీలో బయోలాజికల్ సైన్సెస్ ప్రొఫెసర్ లియోండియోస్ కోస్ట్రికిస్ దీనిని గుర్తించినట్టు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.
ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తునట్టు ఇది కొత్త వేరియంట్ కాదు. డెల్టా మరియు ఓమిక్రాన్ రెండు స్ట్రైన్స్ యొక్క జన్యువులు మ్యూటేట్ (పరివర్తన) అవ్వడం వల్ల ఈ కొత్త డెల్టాక్రాన్ స్ట్రైన్ ఏర్పడిందని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సాధారణంగా ఒక వ్యక్తికి డెల్టా మరియు ఓమిక్రాన్ వేరియంట్ ఒకేసారి సోకినప్పుడు, ఈ రెండు వేరియంట్ల మధ్య జన్యువులు మ్యూటేట్ అవ్వడం వల్ల ఇలా ఈ రెండు వేరియంట్ల గుణాలున్న స్ట్రైన్ ఏర్పడి ఉండొచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇంతకుముందు కూడా ఇజ్రాయిల్‌లో ఒక వ్యక్తిలో ఇన్‌ఫ్లుయెంజా మరియు కరోనా పాజిటివ్ నిర్దారణ అయ్యింది, ఐతే ఇలా ఒకేసారి ఈ రెండు ఇన్ఫెక్షన్స్ (“డబుల్ ఇన్ఫెక్షన్” లేదా “కో-ఇన్ఫెక్షన్”) సోకిన కండిషన్‌ని అక్కడి డాక్టర్లు ‘ఫ్లోరోనా’ అంటూ నామకరణం చేసారు. దీనిని కూడా కొందరు ఫ్లోరోనా అనేది కొత్త వేరియంట్ అంటూ వార్తలు రాసారు. ఐతే ఇది కేవలం ఒక కండిషన్ మాత్రమేనని, కొత్త వేరియంట్ కాదని, FACTLY రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
డెల్టాక్రాన్‌కి సంబంధించిన వార్త వైరల్ అవ్వడంతో, WHO కోవిడ్-19 టెక్నికల్ టీం సభ్యురాలైన డాక్టర్ కృతిక కుప్పల్లి కూడా డెల్టాక్రాన్ నిజం కాదని, దీనికి భయపడాల్సిన పనిలేదని ట్వీట్స్ (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ద్వారా తెలిపింది.
Okay people let’s make this a teachable moment, there is no such thing as #Deltacron (Just like there is no such thing as #Flurona) #Omicron and #Delta did NOT form a super variant
This is likely sequencing artifact (lab contamination of Omicron fragments in a Delta specimen) https://t.co/DDvM24bt9g
కొత్త వేరియంట్లని WHO గుర్తిస్తుంది:
సాధారణంగా కరోనా వేరియంట్ల ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) గుర్తించి, వాటికి పేర్లను నిర్ణయిస్తుంది, గ్రీక్ అక్షరాలతో కూడిన ఒక ఆల్ఫాన్యూమరిక్ పేర్లను కరోనా వైరస్ వేరియంట్లకు కేటాయిస్తూ వచ్చింది. కరోనా వేరియంట్ల పేర్లకు సంబంధించిన పూర్తి సమాచారం WHO వెబ్సైటు చూడొచ్చు. ఐతే ఈ సమాచారంలో డెల్టాక్రాన్ పేరుతో ఎటువంటి కరోనా వేరియంట్ లేదు. దీన్నిబట్టి డెల్టాక్రాన్ అనేది కోవిడ్ వేరియంట్ కాదని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.  కోవిడ్ వేరియంట్ల సందేహాలకు సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, డెల్టాక్రాన్ అనేది కోవిడ్-19 వేరియంట్ కాదు, దీనికి భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.

created: January 12, 2022


text:
దాల్ లేక్ సమీపంలో పడగొడుతున్న అక్రమ నిర్మాణాల వీడియోను రోహింగ్యాలకు ముడిపెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 11, 2021
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో అనధికారికంగా ప్రవేశించి, కాలనీలు ఏర్పరచుకొన్న రోహింగ్యాల ఇళ్ళను ధ్వంసం చేస్తున్న ప్రభుత్వం అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రోహింగ్యాల అక్రమ నిర్మాణాలను జమ్మూ కాశ్మీర్ అధికారులు కుల్చివేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ‘జమ్మూ లింక్’ న్యూస్ యు ట్యూబ్ ఛానల్ లో ఒరిజినల్ వీడియో అప్లోడ్ చేసారు. అందులో గానీ,  ఈటీవీ భారత్ న్యూస్ ఆర్టికల్ లో గానీ, రోహింగ్యాల గురించి ప్రస్థావన లేదు. అయితే ‘లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ వారు దాల్ లేక్ సమీపంలో అక్రమ నిర్మాణాలను కూలగొట్టినవి శ్రీనగర్ లోని ప్రాంతంలోవి, కానీ రోహింగ్యాలు శ్రీనగర్ ప్రాంతంలో ఉన్నట్టు ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మాకు లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్ లోని వీడియోను స్క్రీన్ షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు అదే వీడియో యూట్యూబ్ లో  జమ్మూ లింక్ న్యూస్ ఛానల్ పేరుమీద అప్లోడ్ చేయబడింది. ఆ వీడియో యొక్క డిస్క్రిప్షన్ లో ‘లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ వారు అక్రమ నిర్మాణాలను లష్కరి మొహల్లా, డాజి మొహల్లా, బుర్జ్హమా, వాన్గుట్ టిబాల్ మరియు నిశాట్ ప్రాంతాల్లో పడగొట్టారు అని ఉంది. అదే వీడియో ఉన్న మరో యు ట్యూబ్ న్యూస్ వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ రెండు వీడియోల్లో రోహింగ్యాల ప్రస్తావన లేదు.
పైన దొరికిన వీడియోల నుంచి క్లూ తీసుకొని సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఈటీవీ భారత్ వారి న్యూస్ ఆర్టికల్ లభించింది. ఈ ఆర్టికల్ లో కూడా  కరోన లాక్ డౌన్ ను అలుసుగా తీసుకొని అక్రమ నిర్మాణాలు కడుతున్నారని, అందుకే లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ వారు గ్రీన్ బెల్ట్ మీద ఉన్నవాటిని పడగొడుతున్నారని తెలుస్తుంది. ఈ ఆర్టికల్ లో కూడా రోహింగ్యాల ప్రస్థావన లేదు.
‘లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ వారు దాల్ లేక్ చుట్టుపక్కల అక్రమ నిర్మాణాలను పడగొడుతున్నారని, పోయిన మూడు నెలల్లో 170 కు పైగా అక్రమ నిర్మాణాలను కులగోట్టారని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ‘లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ వారు తరచుగా ఇలా అక్రమ కట్టడాలను కూల్చేస్తారని, ఈ మధ్య కరోన లాక్ డౌన్ మూలాన ఇంకా ఇది పెరిగినట్టు తెలుస్తుంది. దీనికి సంబంధించి ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీనికి సంబంధించి వీడియో లు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
అయితే ‘లేక్స్ అండ్ వాటర్ వేస్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ’ వారు దాల్ లేక్ సమీపంలో అక్రమ నిర్మాణాలను కూలగొట్టారు, అవి శ్రీనగర్ లోని ప్రాంతాలు. కానీ రోహింగ్యాలు శ్రీనగర్ ప్రాంతంలో ఉన్నట్టు ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మాకు లభించలేదు. కానీ, జమ్మూ ప్రాంతంలో రోహింగ్యా శరణార్థులు  ఉన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. దీనికి సంబంధించి మరి కొన్ని ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, దాల్ లేక్ సమీపంలో పడగొడుతున్న అక్రమ నిర్మాణాల వీడియోను రోహింగ్యాలకు తప్పుగా ముడిపెడ్తున్నారు.


text:
ముస్లింల ఇళ్ళను కాదు, హిందువుల ఇళ్ళను కూల్చినప్పుడు ఈ ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 29, 2020
‘కాశీ విశ్వనాథ్ ఆలయం నుండి గంగా నది వరకు రహదారి వెడల్పు పెంచడానికి, మోడీ జీ రోడ్డు మీద ఉన్న 80 మంది ముస్లింల ఇళ్లను కొనడం ప్రారంభించారు. ఈ ఇళ్ళు కూల్చివేసినప్పుడు, అందులో 45 పాత దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి’ అని చెప్తూ, రెండు వీడియోలతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు 80 మంది ముస్లింల ఇళ్ళను కూల్చివేసినప్పుడు 45 పాత దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు అసలు ముస్లింల ఇళ్ళు కూల్చలేదు. ఆ ప్రదేశంలో కేవలం హిందువుల ఇళ్ళు ఉన్నాయి. వారి ఇళ్ళు కూల్చినప్పుడు ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారి ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు భవనాలను కూల్చగా, ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనినట్లు ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అయితే పోస్టులో చెప్పినట్టు కూల్చినవి ముస్లింల ఇళ్ళు అని ఎక్కడా కూడా లేదు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఒక వీడియోలో కూడా 38 సెకండ్ల దగ్గర కూల్చినవి హిందూ ఇళ్ళు అని అన్నట్టు వినొచ్చు.
గత సంవత్సరం మే నెలలో ‘సండే గార్డియన్ లైవ్’ వారితో ఆ కారిడార్ నిర్మాణ బాధ్యతలు వహిస్తున్న విశాల్ సింగ్ (సీఈఓ – శ్రీ కాశీ విశ్వనాథ్ ఆలయ ట్రస్ట్) మాట్లాడుతూ, అక్కడ ఆ కారిడార్ ప్రదేశంలో ఉన్నవారు అందరు హిందువులే అని తెలిపాడు
గత సంవత్సరం కూడా ఇదే క్లెయిమ్ తో వీడియోలు వైరల్ అయినప్పుడు, ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారితో విశాల సింగ్ మాట్లాడుతూ కూడా ఒక ముస్లిం ఇల్లు కూడా వారు కారిడార్ కోసం కూల్చలేదని తెలిపినట్టు వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అంతేకాదు, కారిడార్ కొరకు తీసుకున్న ఇళ్ల వివరాలను ‘Shri Kashi Vishwanath Special Area Development Board’ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. అందులో కూడా ఎవరు ముస్లింలు లేనట్టు చూడవొచ్చు. ఆ కారిడార్ కి సంబంధించిన మరిన్ని వివరులు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు ముస్లింల ఇళ్ళు కూల్చినప్పుడు ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఇవి ఢిల్లీ మత ఘర్షణలకు కారణమైన వారి ఫోటోలు కాదు, నెల్లూరు లో జరిగిన ‘ప్రదర్శన’ ఫోటోలు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2020
కొన్ని ఫోటోలను ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి, అవి ముస్లింల పై హిందువులు దాడులు చేయడానికి సంబంధించినవని చెప్తున్నారు. దాంట్లో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
ఢిల్లీ మత ఘర్షణలలో ముస్లింల పై హిందువులు దాడులు చేస్తున్న ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలు ఢిల్లీ మత ఘర్షణల తీరు పై నెల్లూరు లో జరిగిన ‘ప్రదర్శన’ కి సంబంధించినవి. అవి వాస్తవ ఘటన కి సంబంధించినవి కావు. పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఫోటోల కింద ఉన్న కామెంట్స్ లో ఒక యూజర్ ఆ ఫోటోలు ఒక అవగాహన కార్యక్రమానికి సంబంధించినవని, వాటిల్లో తాను కూడా ఉన్నానని పేర్కొన్నాడు.
దాంతో, అతని టైం లైన్ లో చూసినప్పుడు, ఫిబ్రవరి 27న అతను అలాంటి ఫొటోలతోనే పెట్టిన పోస్ట్ ఒకటి లభించింది. ఆ పోస్టులో ఫోటోల గురించి ఈ విధంగా ఉంది- ‘దేశ రాజధాని #ఢిల్లీ లో RSS ఉగ్రవాదులు చేస్తున్న మారణహోమనికి వ్యతిరేకంగా #భారత_రాజ్యాంగ_పరిరక్షణ_JAC, నెల్లూరు ఆధ్వర్యంలో నిరసన ప్రదర్శనలు’.
ఆ యూజర్ టైం లైన్ లో ఆ ప్రదర్శనలకు సంబంధించినట్లుగా ఉన్న వీడియోలతో ఉన్న పోస్ట్ ‘JAC Nellore 57 days’ అనే టైటిల్ తో ఉంది.
ఆ సమాచారంతో యూట్యూబ్ లో వెతికినప్పుడు, పోస్ట్ లోని ఫోటోలలో ఉన్న విజువల్స్ తో ఉన్న వీడియో లభించింది. ఆ వీడియో కి టైటిల్ ‘Save Delhi by Nellore JAC’ అని ఉంది. దానిని చూసినప్పుడు, అది ఒక ప్రదర్శనకి సంబంధించినదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
ఢిల్లీ ఘర్షణలకి సంబంధించి నెల్లూరు లో ఫిబ్రవరి 27న జరిగిన ప్రదర్శనల గురించి ప్రాంతీయ వార్త పత్రికలు ప్రచురించిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, అవి ఢిల్లీ మత ఘర్షణల తీరు పై నెల్లూరు లో జరిగిన ‘ప్రదర్శన’ కి సంబంధించిన ఫోటోలు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ ఉన్నా, జాతి వివక్ష తో దక్షిణ ఆఫ్రికాలో గాంధీ ని రైలు నుండి దింపేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 4, 2021
జనరల్ టికెట్ తీసుకుని రిజర్వేషన్ కంపార్ట్మెంట్‌లో ఎక్కినందుకు దక్షిణ ఆఫ్రికాలో మహాత్మా గాంధీని రైలు నుండి టికెట్ కలెక్టర్ దింపేసాడని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జనరల్ టికెట్ తీసుకుని రిజర్వేషన్ కంపార్ట్మెంట్‌లో ఎక్కినందుకు దక్షిణ ఆఫ్రికాలో మహాత్మా గాంధీ ని రైలు నుండి టికెట్ కలెక్టర్ దింపేసాడు.
ఫాక్ట్: 1893 లో డర్బన్ నుంచి ప్రిటోరియా కి రైలు లో వెళ్తున్నప్పుడు గాంధీ కూర్చున్న కంపార్ట్మెంట్ ‘తెల్ల జాతి’ వారిదని, ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ ఉన్నా కూడా గాంధీని పీటర్‌మరిట్జ్‌బర్గ్ స్టేషన్ లో రైలు నుండి దింపేసారు. జాతి వివక్ష కారణంగా ఆ ఘటన జరిగింది; ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ గురించి కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి వెతకగా, 1893 లో డర్బన్ నుంచి ప్రిటోరియాకి రైలు లో వెళ్తున్నప్పుడు పీటర్‌మరిట్జ్‌బర్గ్ (దక్షిణ ఆఫ్రికా) స్టేషన్ లో జాతి వివక్ష తో గాంధీ ని రైల్లో నుండి బయటకు నెట్టేసినట్టు తెలిసింది. గాంధీ కూర్చున్న కంపార్ట్మెంట్ ‘తెల్ల జాతి’ వారిదని, ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ ఉన్నా కూడా గాంధీ ని రైలు నుండి దింపేసారు. ‘Mahatma Gandhi A Chronology (Publication Division)’ పుస్తకంలో ఇదే విషయం రాసి ఉన్నట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఈ ఘటన గురించి ‘The Story of My Experiments with Truth’ లో గాంధీ రాస్తూ, తన దగ్గర ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ ఉందని చెప్పినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
1893 ఘటన గాంధీ జీవితాన్ని మార్చేసిందని, జాతి వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం మొదలుపెట్టాడని ప్రస్తుతం పీటర్‌మరిట్జ్‌బర్గ్ స్టేషన్ లో ఉన్న శిలాఫలకం పై రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫస్ట్ క్లాస్ టికెట్ ఉన్నా, జాతి వివక్ష తో దక్షిణ ఆఫ్రికాలో గాంధీ ని రైలు నుండి దింపేసారు.


text:
‘ఏలూరు TECU బ్యాంకు వద్ద హనుమంతుడి విగ్రహం ధ్వంసం’ జరిగింది 2014లో, తాజాగా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2021
‘ఏలూరు అగ్రహారం TECU బ్యాంకు వద్ద ఉన్న హనుమంతుడి మందిరం తలుపులు పగలగొట్టి, హనుమంతుడి విగ్రహం ధ్వంసం చేసిన దుండగులు’, అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఏలూరు అగ్రహారం TECU బ్యాంకు వద్ద ఉన్న హనుమంతుడి మందిరం దుండగులు ధ్వంసం చేసినట్టు ఫోటోల్లో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: ఫోటోల్లోని ఘటన 2014 లో జరిగిందని, ఆ చర్య కి పాల్పడిన వ్యక్తికి 2015 లోనే కోర్టు శిక్ష వేసిందని పశ్చిమ గోదావరి పోలీసులు తెలిపారు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నదని ఫేక్ న్యూస్ అని, ఈ విషయం పై అసత్య ప్రచారం చేసిన ఒక వ్యక్తి పై కేసు నమోదు చేసినట్టు కూడా పోలీసులు తెలిపారు. పాత ఘటన గురించి ఇప్పుడు పోస్ట్ చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన ఘటన గురించి ఇంటర్నట్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై పశ్చిమ గోదావరి పోలీసులు వివరణ ఇచ్చినట్టు తెలిసింది. ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం ధ్వంసం ఘటన 2014 లో ఏలూరు 1 టౌన్ పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో జరిగిందని, ఆ చర్య కి పాల్పడిన వ్యక్తికి 2015 లోనే కోర్టు శిక్ష వేసిందని పశ్చిమ గోదావరి పోలీసులు ట్వీట్ చేసారు. ఈ విషయం పై పోలీసులు ఫేస్బుక్ లో కూడా పోస్ట్ చేసారు.
It came to our notice that some persons on social media are using this 2014 incident as propaganda material for spreading fake news. We have registered a case in Cr. No. 24/2021 U/s 153-A, 295-A IPC against such people. (2/2) @AndhraPradeshCM @AndhraPradeshHM @FactCheckAPGov pic.twitter.com/i7hmKxica3
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నదని ఫేక్ న్యూస్ అని, ఈ విషయం పై అసత్య ప్రచారం చేసిన ఒక వ్యక్తి పై కేసు నమోదు చేసినట్టు కూడా పోలీసులు తెలిపారు. కేసు ఎఫ్ఐఆర్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
2014 లో జరిగిన ఘటన కి సంబంధించి కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ‘ఏలూరు TECU బ్యాంకు వద్ద హనుమంతుడి విగ్రహం ధ్వంసం’ అనేది 2014 లో జరిగింది, తాజాగా కాదు.

created: January 20, 2021


text:
పోస్టులో పోలింగ్ రోజున పడిన ఓట్ల సంఖ్య తప్పుగా ఇచ్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 28, 2019
పోలింగ్ రోజున పోలైన ఓట్ల సంఖ్య కంటే ఎన్నికల ఫలితాల రోజున EVMలు ఎక్కవ ఓట్లను చూపించాయి అని చెప్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రెండు అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యలను ఉదాహరణగా ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ సంఖ్యల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): కొవ్వూరు అసెంబ్లీ నియోజికవర్గంలో పోలింగ్ రోజున 1,24,315 ఓట్లు పడితే, ఫలితాల రోజున EVM లలో 1,51,849 ఓట్లు ఉన్నాయి. అలానే నిడదవోలు అసెంబ్లీ నియోజికవర్గంలో పోలింగ్ రోజున 1,27,496 ఓట్లు పడితే, ఫలితాల రోజున EVM లలో 1,66,978 ఓట్లు ఉన్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఎలక్షన్ కమిషన్ రిలీజ్ చేసిన ‘Voter Turnout’ మొబైల్ అప్లికేషన్ లో చూస్తే పోస్ట్ లో ఇచ్చిన పోలింగ్ రోజున పడిన ఓట్ల సంఖ్యలు తప్పని తెలుస్తాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఎన్నికల ఫలితాల రోజున EVM లలో వచ్చిన ఓట్ల సంఖ్యలు ఎన్నికల కమిషన్ వెబ్ సైట్ లో దొరుకుతాయి. ముందుగా కొవ్వూరు లో EVM ఓట్లు ఫలితాల రోజున ఎన్ని వచ్చాయో చూడగా, 1,51,849 ఓట్లు వచ్చాయని తెలుస్తుంది.  అదే నిడదవోలు లో 1,66,978 ఓట్లు వచ్చాయని తెలుస్తుంది. ఈ రెండు సంఖ్యలు పోస్ట్ లో ఇచ్చిన సంఖ్యలతో మ్యాచ్ అవుతాయి. కావున పోస్ట్ లో ఫలితాల రోజున EVM లో వచ్చిన ఓట్ల సంఖ్యలు కరెక్ట్ గానే ఇచ్చారు.
పోలింగ్ రోజున ఎంత మంది ఓటు వేసారో ఎలక్షన్ కమిషన్ రిలీజ్ చేసిన ‘Voter Turnout’ మొబైల్ అప్లికేషన్ లో చూస్తే తెలుస్తుంది. ఆ అప్లికేషన్ లో పోలింగ్ రోజున కొవ్వూరు మరియి నిడదవోలు లో ఎంతమంది ఓటు వేసారో చూస్తే, కొవ్వూరు లో 1,52,466 మంది మరియు నిడదవోలు లో 1,72,656 మంది ఓటు వేసారని తెలుస్తుంది. పోస్ట్ లో ఈ సంఖ్యలు తప్పుగా ఇచ్చారు. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా EVMలలో ఓట్లు ఓటింగ్ రోజున వేసిన ఓట్ల కంటే ఎక్కువలేవు.
పవన్ కళ్యాణ్ నిలబడిన భీమవరం అసెంబ్లీ నియోజికవర్గంలో కూడా ఇలానే జరిగిందంటూ వచ్చిన పోస్ట్ ను ఇంతకు ముందే తప్పు అని చెప్తూ FACTLY ఆర్టికల్ రాసింది.
చివరగా, పోస్టులో పోలింగ్ రోజున పడిన ఓట్ల సంఖ్యలు తప్పుగా ఇచ్చారు.


text:
‘తెలంగాణలో 17 జిల్లాలకే ఆమోదం తెలిపిన కేంద్ర హోంశాఖ’ అనేది ఫేక్ వార్త. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 17, 2020
తెలంగాణలో 33 జిల్లాలు ఉంటే, వాటిలో కేవలం 17 జిల్లాలకే కేంద్ర హోంశాఖ ఆమోదం తెలిపిందని చెప్తూ, ‘ఏ జిల్లాను తీసివేస్తారో, ఏ ఏ జిల్లాలను , ఏ ఏ జిల్లాలో కలుపుకొని సర్ధుబాటు చేసుకుంటారో పూర్తి నివేదికతో తెలంగాణ ప్రభుత్వాన్ని రమ్మని చెప్పిన కేంద్ర హోంశాఖ’ అని ఉన్న ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు . ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తెలంగాణలో 17 జిల్లాలకే ఆమోదం తెలిపిన కేంద్ర హోంశాఖ.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో చెప్పిన దానికి ఎటువంటి ఆధారం లేదు. వివిధ కేంద్ర ప్రభుత్వ వెబ్ సైట్లలో 33 జిల్లాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ఆగష్టు 2018 లో తెలంగాణ కి సంబంధించి హోంశాఖ వారు రిలీజ్ చేసిన నోటిఫికేషన్ లో కూడా 31 జిల్లాల పేర్లు (రెండు కొత్త జిల్లాలు ఫిబ్రవరి 2019 లో ఏర్పడ్డాయి) ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి వెతకగా, అలాంటి ఆమోదం గురించి ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. వివిధ కేంద్ర ప్రభుత్వ వెబ్ సైట్లలో చూడగా, తెలంగాణకి సంబంధించి 33 జిల్లాల పేర్లు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అలానే కేంద్ర హోంశాఖ కి చెందిన ‘National Cyber Crime Reporting Portal’ లో పోస్టులో లేని జిల్లాల పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. అంతేకాదు, ఆగష్టు 2018 లో తెలంగాణ కి సంబంధించి హోంశాఖ వారు రిలీజ్ చేసిన ఒక ఆర్డర్ లో కూడా 31 జిల్లాల పేర్లు (రెండు కొత్త జిల్లాలు (నారాయణపేట మరియు ములుగు) ఫిబ్రవరి 2019 లో ఏర్పడ్డాయి) మరియు జోన్ల గురించి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఒకవేళ 33 జిల్లాలకు కేంద్రప్రభుత్వం ఆమోదం తెలపకుంటే, ఆ జిల్లాల పేర్లు హోమ్ శాఖ, సంబంధిత వెబ్ సైట్లలో మరియు ఆర్డర్లలో ఉండకూడదు.
‘The Telangana Districts (Formation) Act, 1974’ చట్టం ద్వారా తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి కొత్త జిల్లాలను ప్రకటించే అధికారం ఉంటుంది. ప్రస్తుతానికి తెలంగాణలో 33 జిల్లాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి, కొత్త జిల్లాలను ప్రకటించే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది.
చివరగా, ‘తెలంగాణలో 17 జిల్లాలకే ఆమోదం తెలిపిన కేంద్ర హోంశాఖ’ అనేది ఫేక్ వార్త.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 17, 2020


text:
డిజిటల్‌గా తయారు చేసిన ఫోటోని మేకసీతకోక చిలుక అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2022
ఇది వందేళ్లకు ఒకసారి కనిపించే మహిమగల మేకసీతకోక చిలుక అంటూ ఒక ఫోటోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. పైగాఈ ఫోటో చాలా అదృష్టం గలది, చూసిన వెంటనే షేర్ చెయ్యండని కూడా చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వందేళ్లకు ఒకసారి కనిపించే మహిమగల మేకసీతకోక చిలుక ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటో నిజం కాదు, ఇది డిజిటల్‌గా తయారు చేసింది. ఈ ఫోటో చాలా సంవత్సరాల నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. ఒక ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుడు రెండు వేర్వేరు జంతువుల ఫోటోలను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి హైబ్రిడ్ జంతువలంటూ పలు ఫోటోలను వ్యంగంగా షేర్ చేసాడు, ఈ ఫోటోలలో ఇప్పుడు వైరల్ అయిన మేకసీతకోక చిలుక ఫోటో కూడా ఉంది. మేకసీతకోక చిలుక అనే ఒక ప్రాణి ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఐతే ఇటీవల ఒక ఫేస్‌బుక్ వినియోగదారుడు ఈ ఫోటోని వ్యంగంగా షేర్ చేయగా, ఇది నిజం అనుకోని చాలా మంది దీనిని షేర్ చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఇది సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో దీనిని షేర్ చేసిన అతను, ఈ ఫోటో నిజం కాదని, గ్రాఫిక్స్ ద్వారా తయారు చేసిందని వివరణ ఇచ్చాడు, దీనిని షేర్ చేయడం ఆపండని కోరుతూ తన ఫేస్‌బుక్‌లో పలు సార్లు పోస్ట్ చేసాడు. అయినా కూడా ఈ ఫోటోని నిజం అనుకోని షేర్ చేస్తూనే ఉన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మేకసీతకోక చిలుక అనే ఒక ప్రాణి ఉన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఈ ఫోటో చాలా సంవత్సరాల నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. ఒక ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుడు రెండు వేర్వేరు జంతువుల ఫోటోలను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి హైబ్రిడ్ జంతువలంటూ వ్యంగంగా పలు ఫోటోలను 2014లో షేర్ చేసాడు. ఈ ఫోటోలలో ఇప్పుడు వైరల్ అయిన మేకసీతకోక చిలుక ఫోటో కూడా ఉంది. ఇలానే వేరువేరు జంతువుల ఫోటోలను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి, షేర్ చేసిన బ్లాగ్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ఇటీవల ఒక ఫేస్‌బుక్ వినియోగదారుడు ఈ ఫోటోని వ్యంగంగా షేర్ చేయగా, ఇది నిజం అనుకొని చాలా మంది దీనిని షేర్ చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఇది సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో దీనిని షేర్ చేసిన అతను, ఈ ఫోటో నిజం కాదని, గ్రాఫిక్స్ ద్వారా తయారు చేసిందని వివరణ ఇచ్చాడు, దీనిని షేర్ చేయడం ఆపండని కోరుతూ తన ఫేస్‌బుక్‌లో పలు సార్లు పోస్ట్ చేసాడు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). అయినా కూడా ఈ ఫోటోని నిజం అనుకొని షేర్ చేస్తూనే ఉన్నారు.
చివరగా, డిజిటల్‌గా తయారు చేసిన ఫోటోని నిజమైన మేకసీతకోక చిలుక అనుకోని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 20, 2022


text:
డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించిన వీడియోని బ్రిడ్జి కింది నుండి విమానం ప్రయాణిస్తున్న అద్భుత దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 8, 2021
బ్రిడ్జి కింది నుండి విమానం ఎగురుతున్న అధ్బుత దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బ్రిడ్జి కింది నుండి విమానం ఎగురుతున్న అధ్బుత దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ద్వారా రూపొందించారు. ఈ వీడియోని బ్రెజిల్ దేశానికి చెందిన ‘Vertex Trainings’ అనే గ్రాఫిక్ డిజైన్ స్కూల్ రూపొందించింది. లిక్విడ్ సిములేషన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి ఈ వీడియోని రూపొందించినట్టు ‘Vertex Trainings’ సంస్థ స్పష్టం చేసింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నవి నిజమైన దృశ్యాలు కావు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘verticetreinamentos’ (వెర్టెక్స్ ట్రైనింగ్) సంస్థ తమ ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘వెర్టెక్స్ ట్రైనింగ్స్’ అనేది బ్రెజిల్ దేశానికి చెందిన ఒక కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్,  డిజైన్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని రూపొందించిన విధానాన్ని వివరిస్తూ ‘వెర్టెక్స్ ట్రైనింగ్’ సంస్థ మేకింగ్ వీడియోని తమ ఇన్స్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసింది. ఈ వీడియోని లిక్విడ్ సిములేషన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి రూపొందించినట్టు ‘వెర్టెక్స్ ట్రైనింగ్’ స్పష్టం చేసింది. ఒక క్లయింట్ ఇంటి డోర్ నుండి తీసిన దృశ్యాలని, లిక్విడ్ సిములేషన్ గ్రాఫిక్స్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి సృష్టించిన విమానం మోషన్ దృశ్యాలతో జత చేస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించినట్టు ‘వెర్టెక్స్ ట్రైనింగ్’ సంస్థ తెలిపింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న బ్రిడ్జి కూడా డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ద్వారా  రూపొందించిందే అని ఈ ఇన్స్టాగ్రామ్ పోస్టులో స్పష్టం చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించారని, ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నవి నిజమైన దృశ్యాలు కావని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, డిజిటల్ గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి రూపొందించిన వీడియోని విమానం బ్రిడ్జి కింది నుండి ప్రయాణిస్తున్న అద్భుత దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 8, 2021


text:
డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని దుబాయ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా మీద శ్రీ రాముడి 3D ఫోటో ప్రదర్శించినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 23, 2024
Update (23 January 2024):
22 January 2024 నాడు అయోధ్యలో రామాలయ విగ్రహ ప్రాణప్రతిష్ట జరిగిన విషయం తెలిసిందే. ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన భవనం బుర్జ్ ఖలీఫాపై శ్రీరాముడి ఫొటోను ప్రదర్శించారు అంటూ ఒక వార్త/ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. way2news ఈ వార్త/ఫోటో పేరుతో ఇది షేర్ అవుతూ ఉంది.
ముందుగా ఈ ఫోటో నిజం కాదు. ఒక బుర్జ్ ఖలీఫా ఫోటోపై శ్రీరాముడి ఫొటోను డిజిటల్‌గా జోడించి దీనిని రూపొందించారు. ఇప్పుడు వైరల్ అవుతున్న బుర్జ్ ఖలీఫా ఫోటోపై శ్రీరాముడి ఫొటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా 2019లో పబ్లిష్ చేసిన ఒక ట్రావెల్ బ్లాగ్ మాకు కనిపించింది. ఈ బ్లాగ్‌లో ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న బుర్జ్ ఖలీఫా ఫోటోను పోలిన ఫొటోను షేర్ చేసారు. కాని ఈ ఫోటోలో బుర్జ్ ఖలీఫాపై రాముడి ప్రదర్శన లేదు.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న ఫోటోను ఈ ట్రావెల్ బ్లాగ్‌లోని ఫోటోతో పోల్చి చూస్తే రెండు ఫోటోలలో బుర్జ్ ఖలీఫా మరియు దాని పరిసర బిల్డింగ్స్ లైటింగ్స్ మరియు ఇతర అంశాలు ఒకేలా ఉండడం గమనించొచ్చు. దీన్నిబట్టి, ఈ ట్రావెల్ బ్లాగ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా ఫోటోపై శ్రీ రాముడి ఫోటోను డిజిటల్‌గా జోడించారని స్పష్టమవుతుంది.
Way2News ఈ వార్తను నిజంగానే ప్రచురించినప్పటికీ, బుర్జ్ ఖలీఫాపై శ్రీరాముడి ఫొటోను ప్రదర్శించినట్టు మాకు ఎలాంటి విశ్వసనీయ కథనాలేవి కనిపించలేదు. ఒకవేళ నిజంగానే ఇలా జరిగి ఉంటే మీడియా సంస్థలు ఈ వార్తను రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి, కానీ అలా జరగలేదు. కాబట్టి ఈ వార్త నిజం కాదని గమనించాల్సి ఉంటుంది. పైగా ఈ వైరల్ ఫోటో నిజం కాదంటూ పలు మీడియా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి.
Published on (03 April 2023):
‘దుబాయ్ బుర్జ్ ఖలీఫా మీద శ్రీ రాముడి 3D చిత్రం..’ అని చెప్తూ శ్రీ రాముడి బొమ్మతో వెలుగుతున్న బుర్జ్ ఖలీఫా యొక్క ఫోటో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.  ఈ ఫొటో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శ్రీ రాముడి యొక్క 3D చిత్రం దుబాయ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా మీద ప్రదర్శించారు.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): బుర్జ్ ఖలీఫా పైన శ్రీ రాముని చిత్రాన్ని ప్రదర్శించినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు ఇంటర్నెట్లో లేవు. వైరల్ ఫోటో యొక్క ఒరిజినల్ ఫోటో షటర్‌స్టాక్, అడోబీ స్టాక్ వంటి స్టాక్ ఫొటోలు లభించే వెబ్సైటులలో ఉంది. ఇందులో శ్రీ రాముని ప్రొజెక్షన్ బుర్జ్ ఖలీఫా పైన లేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
అసలు దుబాయ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా పైన శ్రీ రాముని యొక్క  3D చిత్రాన్ని ప్రాజెక్ట్ చేసారా అని తెలుసుకోవడానికి, తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతుకగా, ఎటువంటి సంబంధిత వార్తా కథనాలు లభించలేదు. ఆ తర్వాత వైరల్ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, దాన్ని పోలిన ఫోటో అడోబీ స్టాక్, షటర్‌స్టాక్ వంటి స్టాక్ ఇమేజ్ వెబ్సైటులలో లభించింది.
షటర్‌స్టాక్ వెబ్సైటులో ఈ ఫోటో యొక్క టైటిల్ ‘DUBAI, UAE – DECEMBER 28: Night view of Burj Khalifa tower in Dubai on December 28, 2015….’ అని ఉంది. వైరల్ ఫోటో మరియు ఈ స్టాక్ ఫోటో మధ్య ఉన్న పోలికలను బట్టి, ఈ ఫోటోను ఉపయోగించి, శ్రీ రాముని 3D ఫోటో బుర్జ్ ఖలీఫా మీద ప్రాజెక్ట్ చేసినట్టు కనబడేలా వైరల్ ఫోటోను ఎడిట్ చేసారని మనం నిర్దారించుకోవచ్చు. వైరల్ ఫోటో మరియు ఒరిజినల్ ఫోటోలను కింది చూడవచ్చు.
చివరిగా, డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని దుబాయ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా మీద శ్రీ రాముడి 3D ఫోటో ప్రదర్శించినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 23, 2024


text:
బోస్టన్ విమానాశ్రయం లో అరెస్ట్ చేయబడ్డ భారత రాజకీయ నాయకుడు అని ఉన్నది నిజమయిన న్యూస్ క్లిప్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 7, 2020
ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది  ‘అరెస్ట్ చేయబడ్డ భారత రాజకీయ నాయకుడు’ అనే హెడ్ లైన్ తో ఉన్న ఒక వార్తా పత్రిక న్యూస్ క్లిప్ ని పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ క్లిప్  సెప్టెంబర్ 30, 2001న ప్రచురించినట్లుగా ఉంది. అందులో, బోస్టన్ విమానాశ్రయం లోని అధికారులు ఒక భారత రాజకీయ నాయకుడిని నిషేధించిన మత్తు పదార్ధాలతో మరియు లెక్కలోకి రానట్టి నల్లధనంతో పట్టుకున్నారని ఉంది. అంతేకాదు, పట్టుబడిన ఆ రాజకీయ నాయకుడు ఒక భారత మాజీ ప్రధాని కొడుకు అని ఉంది. పోస్టులో న్యూస్ క్లిప్ లో చెప్పింది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
‘బోస్టన్ విమానాశ్రయం లో మత్తు పదార్ధాలతో పట్టుబడ్డ భారత రాజకీయ నాయకుడు’ అని ఒక వార్తా పత్రిక ప్రచురించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని న్యూస్ క్లిప్ డిజిటల్ గా రూపొందించబడినది. బోస్టన్ విమానాశ్రయం లో మత్తు పదార్ధాలతో భారత రాజకీయ నాయకుడు పట్టుబడ్డట్లుగా ఎక్కడా సమాచారం లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
న్యూస్ క్లిప్ లో ఉన్న వార్త గురించి వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన సమాచారం ఏమీ లభించలేదు. ఒక భారత మాజీ ప్రధాని కొడుకు మత్తు పదార్ధాలతో పట్టుబడితే ఆ వార్త కచ్చితంగా దేశం లోని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ప్రచురించేవి. కావున, అది ఒక ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్. దానిని ‘fodey.com’ వంటి వెబ్సైటు ద్వారా రూపొందించి ఉండొచ్చు. ఆ వెబ్సైట్ ని ఉపయోగించి, మనకు కావాల్సిన హెడ్ లైన్ తో మనకు నచ్చిన కథని రాసి న్యూస్ క్లిప్ ని రూపొందించవచ్చు.
మరింత సమాచారం కోసం వెతికే ప్రయత్నం లో ‘The Hindu’ వారి సెప్టెంబర్ 30, 2001 నాటి కథనం ఒకటి లభించింది. అందులో, అమెరికా లో ‘సెప్టెంబర్ 11’ న టెర్రరిస్ట్ దాడుల అనంతరం చేపట్టిన భద్రత చర్యల్లో భాగంగా, బోస్టన్ విమానాశ్రయంలో FBI అధికారులు మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ కొడుకైన రాహుల్ గాంధీని నిర్బంధించి సుమారు ఘంట పాటు విచారించిన అనంతరం వదిలేసినట్లుగా ఉంది. అంతేకానీ, పోస్టులో చెప్పిన విషయాలు  లేవు.
చివరగా, డిజిటల్ గా రూపొందించిన న్యూస్ క్లిప్ ని పెట్టి ‘బోస్టన్ విమానాశ్రయం లో మత్తు పదార్ధాలతో పట్టుబడ్డ భారత రాజకీయ నాయకుడు’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 7, 2020


text:
కంప్యూటర్ లో చేసిన ఫైర్ వర్క్స్ వీడియోని ముంబై లో జరిగినట్టు గా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 31, 2019
వెస్ట్ ముంబై లోని బోరివలి లో దీపావళి సందర్భంగా ఫైర్ వర్క్స్ షో చేసారని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజం ఉందో కనుక్కుందాం.
వెస్ట్ ముంబై లోని  బోరివలి లో జరిగిన ఫైర్ వర్క్స్ కి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో చూపించిన ఫైర్ వర్క్స్ నిజంగా జరిగింది కాదు, కంప్యూటర్ ఉపయోగించి ఆ వీడియో తయారు చేసారు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా దానికి సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లభించాయి. ఆ వివరాల ప్రకారం,  ఆ వీడియో వివిధ వర్షన్లతో సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొట్టడాన్ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆ వీడియో గురించి వివరాలు తెలుసుకునే క్రమంలోనే, ‘MediaByJJ’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ అదే వీడియోని 2013లో అప్ లోడ్ చేసింది అని తెలిసింది.
ఆ వీడియో కింద  ఉన్న కథనం ప్రకారం ఆ వీడియో అప్లోడ్ చేసిన వాళ్లే ఆ ఫైర్ వర్క్స్ క్రియేట్ చేసారని, ‘Heart of courage’ అనే పాటని కూడా ‘Fwism‘ అనే సాఫ్ట్ వేర్ టూల్ ని ఉపయోగించి ఆ వీడియోతో జత పరిచినట్టు తెలుస్తుంది. కావున, వీడియో లో కనిపించే ఫైర్ వర్క్స్ నిజంగా జరగలేదు, అది కంప్యూటర్ ద్వారా చేయబడింది.
చివరగా, ముంబయి లో జరిగినట్టు చూపిస్తున్న ఆ ఫైర్ వర్క్స్ వీడియో కంప్యూటర్ ద్వారా చేయబడింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 31, 2019


text:
‘కన్నడ సెక్స్ స్కామ్‌లో నారా లోకేశ్’ అనే శీర్షికతో ఉన్న ‘దిశ’ న్యూస్ పేపర్ క్లిప్పింగ్, ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2024
ఇటీవల కర్ణాటకలో మాజీ ప్రధాని హెచ్.డి. దేవెగౌడ మనవడు, JD(S) హసన్ ఎంపీ ప్రజ్వల్ రేవణ్ణకి సంబధించినవిగా చెప్తున్న పలు అశ్లీల వీడియోలు బయటికి రావడంతో JD(S) పార్టీ ప్రజ్వల్ రేవణ్ణను పార్టీ నుండి సస్పెండ్ చేసింది. ఈ నేపథ్యంలోనే, ఈ కన్నడ సెక్స్ స్కామ్ కు నారా లోకేశ్‌కి సంబంధం ఉందని, ప్రధాన నిందితుడు ప్రజ్వల్ రేవణ్ణతో లోకేశ్‌కి సత్సంబంధాలు ఉన్నాయి అని చెప్తూ ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ). ఈ ఫోటోలో ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ, నారా లోకేశ్ ఒకే సోఫాలో కూర్చొని ఉండటం మనం చూడవచ్చు. ఇదే ఫోటోను రిపోర్ట్ చేస్తూ “కన్నడ సెక్స్ స్కామ్‌లో నారా లోకేశ్” అనే శీర్షికతో ఆన్‌లైన్ తెలుగు ‘దిశ’ పత్రిక కథనమంటూ ఒక పేపర్ క్లిప్పింగ్ కూడా సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “కన్నడ సెక్స్ స్కామ్‌లో నారా లోకేశ్” – ‘దిశ’ వార్త కథనం.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వార్తను ‘దిశ’ ప్రచురించలేదు. ఈ వైరల్ న్యూస్ పేపర్ క్లిప్పింగ్ ఫేక్ అని ‘దిశ’ సంస్థ X(ట్విట్టర్) పోస్ట్ ద్వారా స్పష్టత ఇచ్చింది. అలాగే ఇదే విషయాన్ని దిశ తమ ఏపీ 5PM డైనమిక్ ఎడిషన్ లో కూడా ప్రచురించింది. అలాగే ఈ వైరల్ క్లిప్పింగ్లో ఉపయోగించిన నారా లోకేశ్, ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ కలిసి ఉన్నట్లు చూపిస్తున్న ఫోటో, రెండు వేర్వేరు ఫోటోలను జోడిస్తూ మార్ఫింగ్ చేయబడింది. డిసెంబర్ 2022లో బెంగళూరులో KGF ఫేం కన్నడ స్టార్ హీరో యష్ ని నారా లోకేశ్ కలిసినప్పుడు తీసిన ఫోటోను, అలాగే 29 మార్చి 2024న  ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ మల్లేశ్వరం నియోజకవర్గం బీజేపీ MLA, కర్ణాటక మాజీ ఉప-ముఖ్యమంత్రి అశ్వత్ నారాయణను ఆయన నివాసంలో మర్యాదపూర్వకంగా కలిసినప్పుడు తీసిన ఫోటోను మార్ఫింగ్ చేస్తూ ఈ వైరల్ ఫోటో రూపొందించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు ఇటీవల కర్ణాటకలో బయటికి వచ్చిన సెక్స్ స్కాముకు నారా లోకేశ్‌కి సంబంధం ఉందా? అనే విషయాన్ని గురించి తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా, వైరల్ పోస్టులో చెప్పినట్లు కన్నడ సెక్స్ స్కాముకు నారా లోకేశ్‌కి సంబంధం ఉందని చెప్పే ఎలాంటి రిపోర్ట్స్, ప్రజ్వల్ రేవణ్ణను లోకేశ్ గతంలో కలిసినట్లు కూడా ఎలాంటి లభించలేదు. పైగా ఈ వార్త దిశా సంస్థ ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. వైరల్ పేపర్ క్లిప్పింగ్‌ని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే దిశ పత్రిక ఈ వార్తను 01 మే 2024న పబ్లిష్ చేసినట్లు చెప్తుంది. దీని ఆధారంగా, దిశ వెబ్‌సైట్‌లో 01 మే 2024న ఆ సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన వివిధ న్యూస్ ఎడిషన్లు పరిశీలించగా, ఇలాంటి వార్త ఏదీ దిశ ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. అయితే దిశ పబ్లిష్ చేసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ 2PM డైనమిక్ ఎడిషన్ మార్ఫింగ్ చేస్తూ ఈ వైరల్ న్యూస్ క్లిప్పింగ్ రూపొందించారని మేము గుర్తించుము. వైరల్ న్యూస్ క్లిప్పింగ్  మరియు దిశ సంస్థ ప్రచురించిన అసలైన వార్త పత్రికను క్రింద చూడవచ్చు.
అలాగే ఈ ఫేక్ దిశ క్లిప్పింగ్ వైరల్ అవడంతో, దిశ సంస్థ X(ట్విట్టర్)లో ఈ పేపర్ క్లిప్పింగ్ ఫేక్ అని స్పష్టత ఇచ్చింది, అలాగే అసలైన వార్త కథనాన్ని కూడా షేర్ చేసింది. ఇదే విషయాన్ని దిశ ఆంధ్రప్రదేశ్ 5PM డైనమిక్ ఎడిషన్ లో పబ్లిష్ చేసింది.
'కన్నడ సెక్స్ స్కామ్ లో నారా లోకేశ్'  పేరుతో ఫేక్ క్లిప్పింగ్.. ఖండించిన దిశ యాజమాన్యం #Fake #FakeNews #AndhraPradesh #Elections #Clipping #Dishadailynews https://t.co/wKI5XZ8egd
అ తర్వాత ఈ వార్త కథనంలో ఉపయోగించిన వైరల్ ఫోటోకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న నారా లోకేశ్ ఫోటో ఆయన డిసెంబర్ 2022లో బెంగళూరులో KGF ఫేం కన్నడ స్టార్ హీరో యష్ ని కలిసినప్పుడు తీసిన ఫోటోగా తెలిసింది(ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) (ఆర్కైవ్ లింక్). అలాగే ఈ వైరల్ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ప్రజ్వల్ రేవణ్ణకి సంబంధించిన ఫోటో కోసం వెతకగా, ఇదే ఫోటోను ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ తన అధికారిక ఇంస్టాగ్రామ్(ఆర్కైవ్ లింక్) పేజీలో  29 మార్చి 2024న షేర్ చేశారు అని తెలిసింది. ఈ ఫోటో ఇటీవల ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ మల్లేశ్వరం నియోజకవర్గం బీజేపీ MLA, కర్ణాటక మాజీ ఉప-ముఖ్యమంత్రి అశ్వత్ నారాయణను ఆయన నివాసంలో మర్యాదపూర్వకంగా కలిసినప్పుడు తీసింది. ఇదే ఫోటోను అశ్వత్ నారాయణ కూడా తన ఇంస్టాగ్రామ్ పేజీలో షేర్ చేసారు. దీన్ని బట్టి ఈ వైరల్ ఫోటో రెండు వేర్వేరు ఫోటోలను జోడిస్తూ ఎడిట్ చేస్తూ రూపొందించారు అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, నారా లోకేశ్, ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ కలిసి ఉన్న ఈ వైరల్ ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది, అలాగే కన్నడ సెక్స్ స్కామ్ లో నారా లోకేశ్ అని చెప్తున్న ఈ ‘దిశ’ వార్తా కథనం కూడా ఫేక్.


text:
ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు విక్రయించడం మొదలుపెట్టింది మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2021
ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు అమ్మడం మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వ హయాంలో మొదలుపెట్టారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు అమ్మడం మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వ హయాంలో మొదలుపెట్టారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు విక్రయించడం మొదలుపెట్టింది మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం కాదు. 1991లో అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పీ.వీ.నరసింహా రావు ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు   ప్రవేశపెట్టిన కొత్త ఆర్ధిక విధానం ద్వారా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లోని వాటాలను విక్రయించి ప్రైవేటు పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడం మొదలు పెట్టారు. 1991-92 లో ఇలా వాటాలు విక్రయించడం ద్వారా రూ. 3,038 కోట్ల సేకరించారు. 1999-2004 మధ్యకాలంలోని NDA హయాంలో (వాజపేయి ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు) పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ కోసం  ఒక ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ఒక ప్రత్యేక కాబినెట్ కమిటీని కూడా ఏర్పాటు చేసారు. 2004-05 నుండి 2013-14 మధ్య మొత్తం పది సంవత్సరాల కాలంలో లో మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలోని UPA ప్రభుత్వం 50 కన్నా ఎక్కువ సార్లు ఇలా వాటాలు అమ్మడం ద్వారా సుమారు రూ. 1,14,045 కోట్లు సేకరించింది. అదే 2014-15 నుండి ఇప్పటి వరకు మోడీ నేతృత్వం లోని NDA ప్రభుత్వం వంద కన్నా ఎక్కువ సార్లు ఇలా వాటాలు అమ్మడం ద్వారా ఏకంగా రూ. 3.3 లక్షల కోట్లు సేకరించింది, మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో వాటాలు అమ్మడం ద్వారా సేకరించినదాని కంటే ఇది మూడు రెట్లు ఎక్కువ.   కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సాధారణంగా ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ తగ్గించి ప్రభుత్వ ఖర్చులకు డబ్బులు అందుబాటులో తేవడానికి, ఆ సంస్థలలో ఇతరులను భాగస్వామ్యం చేయడం వల్ల పోటితత్వాన్ని పెంపొందించి తద్వారా సంస్థ పనితీరు పెంచడానికి, సామాజిక రంగాల్లో ఖర్చు చేయడానికి కావలసిన డబ్బు సేకరించడానికి మొదలైన కారణాల వల్ల ప్రభుత్వాలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లోని వాటాలు అమ్ముతుంటాయి. అప్పటి వరకు ఆర్ధిక వృద్దికి తోడ్పడతాయని స్థాపించిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు నష్టాల్లో నడుస్తూ భారంగా మారడంతో 1991లో ప్రవేశపెట్టిన కొత్త ఆర్ధిక విధానం ద్వారా చాలా వరకు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లోని వాటాలను విక్రయించి ప్రైవేటు పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడం మొదలు పెట్టారు. 1991-92 లో ఇలా వాటాలు విక్రయించడం ద్వారా రూ.3,038 కోట్ల సేకరించారు.
1999-2004 మధ్యకాలంలోని NDA హాయాంలో (వాజపేయి ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు) పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ కోసం ఒక ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ఒక ప్రత్యేక కాబినెట్ కమిటీని కూడా ఏర్పాటు చేసారు. 2003-04లో అప్పటి వరకు లేని విధంగా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు  విక్రయించడం ద్వారా ఏకంగా రూ. 15,547 కోట్లు అప్పటి అటల్ బిహారి వాజపేయి ప్రభుత్వం సేకరించింది.
2004-05 నుండి 2013-14 మధ్య మొత్తం పది సంవత్సరాల కాలంలో లో మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలోని UPA ప్రభుత్వం 50 కన్నా ఎక్కువ సార్లు ఇలా వాటాలు అమ్మడం ద్వారా సుమారు రూ. 1,14,045 కోట్లు సేకరించింది. అదే 2014-15 నుండి ఇప్పటి వరకు మోదీ  నేతృత్వంలోని NDA ప్రభుత్వం వంద కన్నా ఎక్కువ సార్లు ఇలా వాటాలు అమ్మడం ద్వారా ఏకంగా రూ. 3.3 లక్షల కోట్లు సేకరించింది, మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో సేకరించినదాని కంటే ఇది మూడు రెట్లు ఎక్కువ. ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన 2021-22 బడ్జెట్ లో రెండు పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు మరియు ఒక ఇన్సురన్స్ కంపెనీలో వాటాలు విక్రయించబోతున్నట్టు ఆర్ధిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తెలిపారు. పైగా 2021-22 ఆర్ధిక సంవత్సరానికిగాను వాటాలు విక్రయించడం ద్వారా రూ. 1.75 లక్షల కోట్ల సేకరణ టార్గెట్ గా కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్టుకుంది.
ఇటివల కేంద్ర ప్రభుత్వం వైజాగ్ స్టీల్ ప్లాంట్ లో వాటాలు విక్రయించడానికి నిర్ణయించిన నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి.
చివరగా, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు విక్రయించడం మొదలుపెట్టింది మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం కాదు.


text:
హిందూ దేవాలయాలను కూల్చడానికి సంబంధించి DMK ఎంపీ టి.ఆర్.బాలు చేసిన వ్యాఖ్యలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 2, 2023
తమిళనాడుకి చెందిన DMK ఎంపీ టీ.ఆర్.బాలు తను హిందూ వ్యతిరేక విధానాల గురించి గర్వంగా చెప్తున్నాడన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ పోస్టులో బాలు తాను 100 ఏళ్ళ చరిత్ర ఉన్న గుడిని ధ్వంసం  చేశానని, అలాగే ‘నేను ఎప్పుడూ  హిందువుల ఓట్ల గురించి పట్టించుకోలేదు, అసలు నేను హిందువుల గురించి కూడా పట్టించుకోను’ అని వ్యాఖ్యానించినట్టు చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: DMK ఎంపీ టీ.ఆర్. బాలు తను 100 ఏళ్ళ చరిత్ర ఉన్న గుడిని ధ్వంసం చేశానని గర్వంగా చెప్పుకున్నాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): టి.ఆర్. బాలు కేంద్రమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో ఒకసారి బెంగాల్‌లో హైవే నిర్మాణంలో భాగంగా ఎలా 100 ఏళ్ళ నాటి మసీదులు, గుడులు పడగొట్టాల్సి వచ్చిందో చెప్పే సందర్భంలో ‘తన సొంత నియోజికవర్గంలో కొన్ని అభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం సరస్వతీ, లక్ష్మీ, పార్వతి ఆలయాలని పడగొట్టాల్సి వచ్చిందని చెప్తూ, ఇలా చేస్తే ఓట్లు రావని నాకు తెలుసు, కానీ వాటిని ఎలా రాబట్టాలో కూడా నాకు తెలుసని, మీకు కావాల్సింది దేవాలయం కాబట్టి వారికి వేరే చోట ఇంకా మంచి ఆలయాన్ని నిర్మించి ఇచ్చానని, ఈ విషయాన్ని సంబంధించిన పూజారులతో చర్చించి, ఒప్పించానని’ బాలు అన్నారు. ఈ ప్రసంగంలో బాలు ఎక్కడా కూడా హిందూ దేవాలయాలు పడగొట్టానని గర్వంగా చెప్పడం గానీ, నాకు హిందువుల ఓట్లు అవసరం లేదని గానీ అనలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది
టి.ఆర్.బాలు హిందువులకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడారని చెప్తున్న ప్రసంగం, ఇటీవల 28 జనవరి 2023 నాడు మధురైలో సేతుసముద్రం షిప్పింగ్ కెనాల్ ప్రాజెక్ట్‌కు సంబంధించిన ఒక కార్యక్రమంలో చేసింది. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్‌లో వెతకగా, ఈ ప్రసంగానికి సంబంధించిన వీడియో ఫుటేజ్ లభించింది.
ఐతే ఈ ప్రసంగంలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలలో భాగంగా తాను దేవాలయాలను పడగొట్టాను అని అన్నాడే తప్ప, హిందువులకు వ్యతిరేకంగా తాను ఈ పని చేసినట్టు గర్వంగా అనలేదు. ఒకసారి బెంగాల్‌లో హైవే నిర్మాణంలో భాగంగా ఎలా 100 ఏళ్ళ నాటి మసీదులు, గుడులు పడగోట్టాల్సి వచ్చిందో చెప్పే సందర్భంలో ఈ మాటలు అన్నాడు.
అప్పటి బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి జ్యోతి బసు ఈ విషయానికి సంబంధించి తమ ఎంపీలతో మాట్లడమన్నప్పుడు, బాలు వారితో ‘తన సొంత నియోజికవర్గంలో కొన్ని అభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం సరస్వతీ, లక్ష్మీ, పార్వతి ఆలయాలని పడగొట్టాల్సి వచ్చిందని చెప్తూ, ఇలా చేస్తే ఓట్లు రావని నాకు తెలుసు, కానీ వాటిని ఎలా రాబట్టాలో కూడా నాకు తెలుసని. మీకు కావాల్సింది దేవాలయం కాబట్టి వారికి వేరే చోట ఇంకా మంచి ఆలయాన్ని నిర్మించి ఇచ్చానని. ఈ విషయాన్ని సంబంధించిన పూజారులతో చర్చించి, ఒప్పించానని’ అన్నాడు.
ఐతే పైన చెప్పినట్టు బాలు ఈ ఉపన్యాసంలో ‘గుళ్ళు పడగొట్టడం చేస్తే ఓట్లు రావని నాకు తెలుసు, కానీ వాటిని ఎలా రాబట్టాలో కూడా నాకు తెలుసని’ అన్నాడే తప్ప ఎక్కడ కూడా ‘నేను ఎప్పుడు హిందువుల ఓట్ల గురించి పట్టించుకోలేదు, అసలు నేను హిందువుల గురించి కూడా పట్టించుకోను’ అని అనలేదు.
ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు బాలు హిందువులకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడాడని కొన్ని ఎడిట్ చేసిన వీడియోలు షేర్ అవడంతో, బాలు హిందూ వ్యతిరేక నేపథ్యంలో చేసినవి కావని, తన మాటలను వక్రీకరించినట్టు రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరిగా, దేవాలయాలను పడగొట్టడానికి సంబంధించి DMK ఎంపీ టి.ఆర్.బాలు చేసిన వ్యాఖ్యలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 2, 2023


text:
అమెరికా డబ్బుతో చైనా ఎదుగుతోందని డోనాల్డ్ ట్రంప్ అన్నాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 24, 2019
భారతదేశ డబ్బుతో చైనా ఎదుగుతోందని, అది ప్రపంచానికి ప్రమాదకరం అని అమెరికా ప్రెసిడెంట్ డోనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
డోనాల్డ్ ట్రంప్: ‘చైనా భారత్ డబ్బుతో ఎదుగుతోంది. ఇది ప్రపంచానికి ప్రమాదకరం’.
ఫాక్ట్ (నిజం): అమెరికా డబ్బుతో చైనా ఎదుగుతోందని డోనాల్డ్ ట్రంప్ అన్నాడు, భారత్ డబ్బుతో కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Donald Trump says China growing with India money’ వెతకగా, భారతదేశ డబ్బుతో చైనా ఎదుగుతోందని ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం దొరకలేదు. కానీ, ‘చైనా ప్రపంచానికి ప్రమాదం’ అని డోనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా కొన్ని వార్తా పత్రికలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. ఈ విషయం పై ‘ఇండియా టుడే’ ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ ద్వారా ‘అమెరికా డబ్బుతో చైనా ఎదుగుతోంది’ అని డోనాల్డ్ ట్రంప్ అన్నట్టు తెలుస్తోంది. అంతేకాదు, కొన్ని దేశాలతో వ్యాపారం చేయకుండా ఉండడంలో జపాన్ ని చూసి ఇండియా నేర్చుకోవాలి అని ట్రంప్ అన్నట్టుగా కూడా ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
చివరగా, అమెరికా డబ్బుతో చైనాఎదుగుతోందని డోనాల్డ్ ట్రంప్ అన్నాడు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 24, 2019


text:
భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి ఈ నిధిలోని విరాళాలు ఖర్చు చేయరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 14, 2021
ఆర్మీ వెల్ఫేర్ ఖాతాకు ప్రజలు నేరుగా నిధులను విరాళంగా ఇవ్వగలిగే బ్యాంకు ఖాతాను మోదీ ప్రభుత్వం తెరిచింది. ఇది భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి మరియు యుద్ధ ప్రమాదాలకు సౌకర్యాలు కల్పించడానికి ఉపయోగపడుతుంది అని ఒక పోస్ట్ ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి మోదీ ప్రభుత్వం ఈ బ్యాంకు ఖాతాను తెరిచింది.
ఫాక్ట్: ఇండియన్ ఆర్మీ, భారత ప్రభుత్వం/ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ తరఫున సాయుధ దళాల యుద్ధ క్షతగాత్రుల సంక్షేమ నిధి (Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund) పేరుతో ఒక ఖాతాను నడుపుతుంది. ఈ నిధిలో అందుకున్న విరాళాలు ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ ఫోర్స్ యొక్క బాటిల్ క్యాజువాలిటీస్ (యుద్ధ క్షతగాత్రులు), వారి తక్షణ బంధువులు మరియు డిపెండెంట్లకు ఆర్ధిక సహాయం చెల్లించడానికి మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి ఈ నిధులు ఖర్చు చేయరు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పొస్ట్‌లో ఉన్న “Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund” గురించి వెతికినప్పుడు ఇండియన్ ఆర్మీ వెబ్సైటులో సమాచారం లభించింది. ‘ఇండియన్ ఆర్మీ, భారత ప్రభుత్వం/ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ తరఫున సాయుధ దళాల యుద్ధ క్షతగాత్రుల సంక్షేమ నిధి (Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund) పేరుతో ఒక ఖాతాను నడుపుతుంది; ఇది ఆర్మీ, నేవీ మరియు వైమానిక దళంలోని యుద్ధ క్షతగాత్రుల కుటుంబాలకు విరాళాన్ని స్వీకరిస్తుంది. ఈ నిధిలో అందుకున్న విరాళాలు ఆర్మీ, నేవీ మరియు ఎయిర్ ఫోర్స్ యొక్క బాటిల్ క్యాజువాలిటీస్, వారి తదుపరి బంధువులు మరియు డిపెండెంట్లకు ఆర్ధిక సహాయం చెల్లించడానికి ఉపయోగించబడతాయి.’ అని అందులో తెలిపారు. కానీ, భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి తెరిచిన బ్యాంకు ఖాతా అని ఇందులో లేదు.
అడిషనల్ డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ – ఇండియన్ ఆర్మీ, వారి ట్విట్టర్ పోస్ట్ ద్వారా, ‘Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund’ గురించి వస్తున్న సోషల్ మీడియా రిపోర్ట్స్ తప్పు అని చెప్పారు. భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి ఈ ఖాతాను తెరిచినట్టు వస్తున్న రిపోర్టులో నిజంలేదని స్పష్టం చేసారు.
Reports in Social Media on donations to Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund for purchase of weapons and equipment are not true.  (1/2) pic.twitter.com/NC1IyMjGmi
సియాచిన్ లో ఫిబ్రవరి 2016లో జరిగిన సంఘటన తరువాత యుద్ధ క్షతగాత్రుల కుటుంబాలకు సహాయం అందించడానికి పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ముందుకు వచ్చిన తరువాత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మాజీ సైనికసంక్షేమ విభాగం (ఈ ఎస్ డబ్ల్యు) కింద Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ ఫండ్ నుంచి ఇచ్చే మొత్తం ఇంతముందు ఇచ్చేదానికి అదనంగా ఇస్తారు.
ఈ నిధిని చారిటబుల్ ఎండోమెంట్స్ చట్టం, 1890 కింద రూపొందించారు. డబ్బు డిపాజిట్ చేయడానికి ప్రజల కొరకు న్యూఢిల్లీలోని సిండికేట్ బ్యాంక్ (ప్రస్తుతం కెనరా బ్యాంకు) యొక్క సౌత్ బ్లాక్ బ్రాంచీలో నెంబరు 90552010165915 ఉన్న బ్యాంకు ఖాతా ప్రారంభించబడింది.
మరణించిన సాయుధ దళాల కుటుంబాలకు ఎటువంటి సహాయం అందిస్తున్నారని పార్లమెంట్లో ప్రశ్న అడిగినప్పుడు, Armed Forces Battle Casualties Welfare Fund గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. కానీ, ఈ ఫండ్‌ను వేరొక పనికోసం వాడినట్టు ప్రభుత్వం ఎక్కడా చెప్పలేదు.
చివరగా, భారత సైన్యానికి ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి ఈ నిధిలోని విరాళాలు ఖర్చు చేయరు.


text:
ఫోటోలోని ఫేస్ మాస్క్ లను తాము తయారు చేసి విక్రయించడం లేదని ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్ యాజమాన్యం తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 8, 2020
ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్ (డీ.పీ.ఎస్) పేరుతో మరియు ఆ పాఠశాల లోగో తో ఉన్న ఫేస్ మాస్క్ ఫోటో ను ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, వాటిని డీ.పీ.ఎస్ యాజమాన్యం తయారు చేసి ఒక్కో ఫేస్ మాస్క్ ని 500 రూపాయల చొప్పున తమ పాఠశాల విద్యార్థులకు అమ్ముతోందని, ప్రతి విద్యార్థి మూడు ఫేస్ మాస్క్ లు కొనడం తప్పనిసరి అని చెప్తున్నారు. అయితే, డీ.పీ.ఎస్ వారు ఆ విషయం గురించి అంతకుముందే స్పష్టత ఇచ్చినట్లుగా FACTLY విశ్లేషణ లో తెలిసింది. ఫోటోలోని ఫేస్ మాస్క్ లను డీ.పీ.ఎస్ పాఠశాల తయారు చేసాయడం లేదని దేశం లోని అనేక బ్రాంచ్ ల యాజమాన్యాలు తెలిపాయి. ఆ పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. డీ.పీ.ఎస్ బోర్డు మెంబర్ మసూద్ అలీ ఖాన్ కూడా ఆ ఫేస్ మాస్క్ లతో డీ.పీ.ఎస్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదని తమ పాఠశాల విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులకు తెలిపారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/dpssecunderabad/photos/a.438451786231059/3083315445078000/?type=3&theater
2. ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/DelhiPublicSchoolBangaloreNorth/posts/1909488565849062
3. ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/dpshld/posts/3042690395825431
4. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.deccanherald.com/city/top-bengaluru-stories/not-selling-mask-says-delhi-public-school-as-fake-news-goes-viral-846375.html
Did you watch our new video?


text:
ఎర్రటి ద్రవాన్ని విడుదల చేసే డ్రాగన్ బ్లడ్ చెట్లు ప్రపంచంలో అనేక చోట్ల పెరుగుతాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2023
ఒక చెట్టుని కత్తితో కోసినప్పుడు ఎర్రటి ద్రవం రావడాన్ని చూపుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. అయితే ఈ చెట్టు కేవలం యెమెన్ దేశంలో ఉంటుందని, ఆ ఎర్రటి పదార్ధం రక్తం అని ఈ వీడియో వివరణలో పేర్కొన్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కత్తితో కోసినప్పుడు రక్తం కార్చే చెట్టు యెమెన్ దేశంలో మాత్రమే ఉంటుంది.
ఫాక్ట్: యెమెన్ దేశంలోని సొకొట్రా దీవులలో ఈ డ్రాగన్ బ్లడ్ చెట్లు ఆవిర్భవించినప్పటికీ, ఈ జాతి చెట్లు, మరికొన్ని ఉప జాతులు ప్రపంచంలోని అనేక చోట్ల పెరుగుతాయి. ఇక ఈ చెట్టు బెరడుని కోసినప్పుడు వచ్చేది రక్తం కాదు, అది చెట్టు రసం (sap). దీని అనేక ఔషధాల, రంగుల తయారీలో వాడుతారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ చెట్టు గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దీని పేరు డ్రాగన్ బ్లడ్ ట్రీ (Dragon Blood Tree) అని, ఇవి యెమెన్ దేశానికి చెందిన సొకొట్రా దీవులలో ఆవిర్భవించాయని తెలిసింది. ఈ చెట్టు బెరడుని కోసినప్పుడు వచ్చే ఎర్రటి రసం(Sap) వంటి ద్రవం వల్ల దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. కాకపోతే, ఇది రక్తం కాదు. ఈ రసాన్ని అనేక ఔషధాలు మరియు రంగుల తయారీలో వినియోగిస్తారు.
ఈ చెట్టు యెమెన్‌లోనే కాకుండా ఇతర దేశాలలో కూడా పెరుగుతుంది. ఇక భారత్‌లో కూడా ఇదే జాతికి చెందిన మరొక రకం డ్రాగన్ బ్లడ్ చెట్లను గుర్తించారు.
ఇక ఇటువంటి ఎర్రటి ద్రవాన్ని విడుదల చేసే ఇతర జాతుల చెట్లు కూడా ప్రపంచంలో అనేకం ఉన్నాయి. సంబంధిత వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, కత్తితో గాయం చేసినప్పుడు ఎర్రటి ద్రవాన్ని విడుదల చేసే డ్రాగన్ బ్లడ్ ట్రీ వంటి చెట్లు యెమెన్ దేశంలోనే కాకుండా అనేక చోట్ల పెరుగుతాయి.

created: October 27, 2023


text:
ఉడికించిన వెల్లులి నీటిని తాగడం COVID-19 కు నివారణ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2021
తాజాగా ఉడికించిన  వెల్లులి  నీటి  ద్వారా కరోనా వైరస్ నశిస్తుందన్న వాదనతో  సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం
క్లెయిమ్: ఉడికించిన వెల్లుల్లి నీరు కరోనావైరస్ ను నయం చేస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) వెల్లుల్లికి కొన్ని యాంటీమైక్రోబయాల్ లక్షణాలు ఉండవచ్చని ఒక వివరణ జారీ చేసింది. అయితే  కరోనా వైరస్ను నయం చేస్తుందని నిరూపించడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ మెసేజ్ అని భారత ప్రభుత్వ  ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ వారు కూడా ట్వీట్ చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్నట్లు ఎనిమిది (8) వెల్లులి రేఖలు మరియు పన్నెండు (12) లవంగాలను కొద్దిగా దంచి ఏడు (7) కప్పుల నీరు పోసి మరిగించి ఆ మిశ్రమాన్ని తిని  మరిగిన నీటిలో మూడు (3) స్పూన్లు పసుపు కలిపి త్రాగడం అనే క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతికితే ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తన వెబ్‌సైట్‌లో వెల్లుల్లికి సంబంధించి ఇప్పటికే ఒక వివరణ విడుదల చేసింది. “వెల్లుల్లి తినడం ప్రజలను కరోనావైరస్ నుండి రక్షిస్తుందని ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు” అని స్పష్టం చేసింది. అదే వెబ్‌సైట్‌లో “ఈ రోజు వరకు, కరోనావైరస్ నివారించడానికి లేదా చికిత్స చేయడానికి ఎటువంటి మందును సిఫార్సు చేయలేదని” చదవవచ్చు. పసుపుకు యాంటీ ఇన్ఫలమేటరి మరియు లవంగాలకి  యాంటీబాక్టీరియల్ లక్షణాలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ మిశ్రమం COVID-19 ను నయం చేస్తుందని నిరూపించడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.
వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ మెసేజ్ అని, ఉడికించిన వెల్లులి నీటిని తాగడం COVID-19 కు నివారణ కాదని ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ వారు కూడా ట్వీట్ చేసారు.
#PIBFactCheck
Claim: #coronavirus can be cured by boiled Garlic water.
Reality:  Beware! The boiled Garlic water treatment to cure #Coronavirus is among the many #fakenews circulating on social media regarding Coronavirus.#nCoV2020 @MoHFW_INDIA @drharshvardhan pic.twitter.com/fZWYYClejc
మొత్తానికి, ‘వెల్లుల్లి ఆరోగ్యకరమైనదే కానీ, కరోనావైరస్ నుండి ప్రజలను రక్షిస్తుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు’.


text:
మంచి నీరు తరచుగా తాగడం మంచిదే కానీ కొరోనా వైరస్ కి అది నివారణ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2020
‘తరచుగా నీళ్లు తాగితే…కరోనా దరి చేరదు!’ అనే టైటిల్ తో ఉన్న న్యూస్ క్లిప్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ న్యూస్ క్లిప్ లో ఒక డాక్టర్ ఈ విధంగా చెప్పినట్లుగా ఉంది-
‘కరోనా వైరస్ సోకిందా? లేదా? అనే విషయాన్ని నిర్ధారించుకోవడం తేలిక, ప్రతి రోజు ఉదయం లేవగానే సెల్ఫ్ చెకప్ చేసుకోవాలి… డీప్ గా బ్రీత్ తీసుకోవాలి. 10 సెకన్ల పాటు ఊపిరి బిగ పట్టాలి.మీకు గనక దగ్గు, అసౌకర్యంగట్టిగా అనిపించడం వంటి లక్షణాలు ఉన్నట్లయితే మీ ఊపిరితిత్తులకు ఫైబ్రోసిస్ వచ్చినట్టే. ఇది ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చినట్టు సూచిక. క్రిటికల్ సమయాల్లో స్వచ్చమైన వాతావరణంలో మీరు సెల్స్ చెకప్ చేసుకోవాలి. ప్రతి 15 నిమిషాలకోసారి కొన్ని గుటకల మంచినీళ్లు తాగాలి. దీనివల్ల గొంతు, నోరు ఎండిపోదు. మంచినీళ్లు లేని పక్షంలో ఇతర పానీయాలు తీసుకోవాలి.ఇలా తీసుకోవడం వల్ల గొంతులో ఉన్న వైరస్ కడుపులోకి జారిపోతుంది. అయితే కడుపులో ఉత్పత్తి అయ్యే ఆసిడ్స్ వైరస్ ను చంపేస్తాయి. మీరు గనక నీళ్లను సేవించకపోతే వైరస్ కాస్త శ్వాస నాళాలలోకి చేరిపోతుంది. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరం. ఈ విషయాన్ని మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు చేరవేయండి. ప్రతీ ఒక్కరూ జాగ్రత్తగా ఉంటేనే కరోనా వైరస్ ను అంతం చేయడానికి వీలుంటుంది.’
ఆ న్యూస్ క్లిప్ లో ఉన్నది ఎంతవరకు వాస్తవమో విశ్లేషిద్దాం.
కొరోనా వైరస్ సోకిందా? లేదా? అనే విషయాన్ని సెల్ఫ్ చెకప్ చేసుకుని నిర్ధారించుకోవచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టు లో చెప్పిన బ్రీత్ టెస్ట్ ద్వారా కొరోనా వైరస్ సోకిందో, లేదో అనే విషయాన్ని సెల్ఫ్ చెకప్ చేసుకోవచ్చని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) వారు గానీ, భారత ప్రభుత్వం గానీ ఎక్కడా కూడా పేర్కొనలేదు. బ్రీత్ టెస్ట్ ద్వారా కొరోనా వైరస్ సోకిందో లేదో చెప్పలేమని కొందరు డాక్టర్లు కూడా తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టు లో చెప్పిన బ్రీత్ టెస్ట్ ద్వారా కొరోనా వైరస్ వైరస్ సోకిందా? లేదా? అనే విషయాన్ని సెల్ఫ్ చెకప్ చేసుకోవచ్చా అని వెతికినప్పుడు, దానిని ధృవీకరిస్తూ ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) గానీ, భారత ప్రభుత్వం గానీ ఏమీ పేర్కొనలేదని తెలుస్తుంది. అయితే, ‘యూనివర్సిటీ అఫ్ మేరీల్యాండ్’ చీఫ్ అఫ్ ఇన్ఫెక్షియస్ డిసీజేస్ ఫహీం యోనుస్ ఒక ట్వీట్ లో అది తప్పని తెలిపారు. అంతే కాదు, ‘Associated Press’ వారి కథనం ద్వారా కూడా పోస్టు లో చెప్పిన బ్రీత్ టెస్ట్ ద్వారా కరోనా వైరస్ సోకిందా? లేదా? అనే విషయాన్ని నిర్దారించలేము అని తెలిసింది. ఆ కథనం లో బ్రీత్ టెస్ట్ ద్వారా తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు ఉన్న వారిని గుర్తించవచ్చని, కానీ COVID-19 వచ్చినవారిని గానీ, ఆ వ్యాధి లక్షణాలతో ఉన్న వారిని గానీ గుర్తించలేమని వైద్య నిపుణులు చెప్పినట్లుగా ఉంది.
ప్రతి 15 నిమిషాలకోసారి మంచినీళ్లు తాగాలి. దీనివల్ల గొంతులో ఉన్న వైరస్ కడుపులోకి జారిపోతుంది. కడుపులో ఉత్పత్తి అయ్యే ఆసిడ్స్ వైరస్ ను చంపేస్తాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): తరుచుగా మంచినీరు తాగడం ఆరోగ్యానికి మంచిదే, కానీ అది కొరోనా వైరస్ ను నిరోధించదు అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ-ఫిలిప్పీన్స్ (WHO Philippines) వారు తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పినట్లుగా మంచినీరు తరుచుగా తాగడం వల్ల కొరోనా వైరస్ ను నిరోధించవచ్చా అని వెతికినప్పుడు, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ-ఫిలిప్పీన్స్ (WHO Philippines) వారి ట్వీట్ లభించింది. అందులో వారు, తరుచుగా మంచినీరు తాగడం ఆరోగ్యానికి మంచిదే, కానీ, అది కొరోనా వైరస్ ను నిరోధించదు అని తెలిపారు.
కొరోనా వైరస్ రాకుండా ఉండడానికి తీస్కోవలసిన ప్రాథమిక రక్షణ చర్యల గురించి WHO వారి వెబ్సైటు లో ఉన్న సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘బ్రీత్ టెస్ట్’ తో కొరోనా వైరస్ సోకిందా? లేదా? అనే విషయం నిర్దారించలేము. మంచి నీరు తరచుగా తాగడం ద్వారా కొరోనా వైరస్ ని నిరోధించలేము.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘డ్రోన్ బాయ్’ ప్రతాప్ ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ DRDOలో శాస్త్రవేత్తగా నియమించలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2020
21 ఏళ్ళ యువ శాస్త్రవేత్త ‘డ్రోన్ బాయ్’ ప్రతాప్ ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ DRDO లో నియమించినట్టు చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, ప్రతాప్ గురించిన చాలా వివరాలు ఆ పోస్ట్ లో ఇచ్చినట్టు కూడా చూడవొచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
21 ఏళ్ళ యువ శాస్త్రవేత్త డ్రోన్ బాయ్ ప్రతాప్ ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ  DRDOలో శాస్త్రవేత్తగా నియమించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇప్పటివరకు అయితే తనను ఎవరు DRDOలో నియమించలేదని ‘బూమ్ లైవ్’ వారితో మాట్లాడుతూ ప్రతాప్ తెలిపాడు. అంతేకాదు, తన గురించి పోస్టులో ఉన్న చాలా వరకు విషయాలకి కూడా ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన నియామకం గురించి ‘బూమ్ లైవ్’ వారితో ప్రతాప్ మాట్లాడుతూ, ‘నాకు తెలిసి అధికారికంగా ప్రధాని ఎవరిని అలా నియమించలేరు. DRDO లో నియమిస్తూ ప్రధానమంత్రి నుండి నాకు ఎటువంటి ఆఫర్ రాలేదు’ అని తెలిపాడు. అంతేకాదు, DRDOలో శాస్త్రవేత్త గా నియామకం కావాలంటే కనీసం గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం లేదా సమానమైన కాలేజీ నుండి సైన్స్ సబ్జెక్టులు, గణితం లేదా మనస్తత్వ శాస్త్రంలో కనీసం ఫస్ట్ క్లాస్ మాస్టర్ డిగ్రీ లేదా ఇంజనీరింగ్ లేదా టెక్నాలజీ లేదా మెటలర్జీలో ఫస్ట్ క్లాస్ డిగ్రీ ఉండాలని డీఆర్‌డీఓ వెబ్సైటులో చదవొచ్చు.
మీడియా మరియు ప్రముఖలతో ప్రతాప్:
పోస్ట్ లో ప్రతాప్ గురించి ఇచ్చిన విషయాల కోసం ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, వాటిల్లో చాలా విషయాలకు అసలు ఆధారాలు లేవని తెలుస్తుంది. కానీ, తనను  అనేక  కన్నడ వార్తాసంస్థలు ఇంతకముందు ఇంటర్వ్యూ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ‘DD Chandana’ వారు కూడా తనను ఇంటర్వ్యూ చేసారు (ఆ వీడియో ఇప్పుడు లేదు). 2018 లో ‘Dighvijay 24X7 News’ వారి ఒక వీడియోలో బి.ఎస్.యడ్యూరప్ప, హెచ్.డి.కుమారస్వామి (అప్పటి కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి) మరియు ఇతర ప్రముఖులు ప్రతాప్ కి అభినందనలు తెలిపినట్టు చూడవొచ్చు. ‘టీవీ కన్నడ’ వారు ప్రతాప్ కి అవార్డు కూడా ఇచ్చినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ప్రతాప్ ఇతర ప్రముఖలతో దిగిన ఫోటోలను ‘droneprathap’ అనే పేరుతో ఉన్న  ఇన్స్టాగ్రామ్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు. (ప్రొఫైల్ మరియు ఫోటోల యొక్క ప్రామాణికతను FACTLY నిర్ధారించలేదు)
డ్రోన్లతో ప్రతాప్:
600 వందలకి పైగా డ్రోన్లను తను నిర్మించినట్టు చెప్పినా, ఎక్కడా కూడా తాను నిర్మించిన డ్రోన్ యొక్క ఫోటో లేదు. వివిధ డ్రోన్లతో ప్రతాప్ ఉన్న ఫోటోలు ఇంటర్నెట్ లో ఉన్నాయి. కానీ, అవి వేరు వేరు కంపెనీలు నిర్మించినవి, ప్రతాప్ చేసినవి కాదు. పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఫోటోలో ఉన్న డ్రోన్ కూడా ‘ACSL’ కంపెనీ వారిది. ACSL’ కంపెనీ తో ప్రతాప్ కి ఏమైనా సంబంధం ఉందా అని ఒక ‘రెడ్డిట్’ యూసర్ ఆ కంపనీ వారికి మెయిల్ చేయగా, ఆ డ్రోన్ కి ప్రతాప్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదని వారు బదులిచ్చారు.
అంతేకాదు, కర్ణాటక లో వరదల సమయంలో తాను వాడిన డ్రోన్ రిమోట్ కూడా ‘YUNEEC Typhoon H+’ రిమోట్ లాగా ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
టోక్యో లో అవార్డు?
టోక్యో లో నిర్వహించిన ఎక్స్పో లో ప్రతాప్ కి మొదటి స్థానం వచ్చినట్టు పోస్ట్ లో ఉంది. ఆ బహుమతి కి సంబంధించిన సర్టిఫికేట్ ఫోటోని వివిధ న్యూస్ బ్లాగ్ వెబ్సైటుల్లో చూడవొచ్చు. ఆ సర్టిఫికేట్ ని సరిగ్గా గమనిస్తే, దాన్ని టోక్యో లో నిర్వహించిన ‘IREX 2017’ ఎగ్జిబిషన్ లో గెలుచుకున్నట్టు ఉంటుంది. అయితే, అది ఒక ట్రేడ్ ఎగ్జిబిషన్. దాంట్లో వివిధ కంపెనీలు తాము రూపొందించిన రోబోట్స్ ని ప్రదర్శిస్తాయి. ఆ ఎగ్జిబిషన్ లో అలాంటి పోటీ ఒకటి జరిగినట్టుగా కానీ, దాంట్లో ప్రతాప్ గెలిచినట్టుగా కానీ ఎక్కడా లేదు. 2017 ఎక్స్పో అయిపోయాక, ఆ ఈవెంట్ కి సంబంధించిన వివరాలు ఇస్తూ రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ లో కూడా ఆ బహుమతి గురించి లేదు. అంతేకాదు, ప్రతాప్ సర్టిఫికేట్ మీద ఉన్న ‘Airbus Defence and Space’ కంపెనీ పేరు అసలు ఆ డాక్యుమెంట్ లోనే లేదు.
జర్మనీ లో అవార్డు?
అంతేకాదు, తాను జర్మనీ లో ‘CeBIT Drone Expo 2018’ లో గెలిచినట్టు ప్రతాప్ చెప్పుకుంటున్న ‘Albert Einstein Innovation Medal’ గురించి కూడా ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. దాని గురించి వెతికితే ప్రతాప్ సర్టిఫికేట్ ఫోటోలు వస్తాయి తప్ప వేరే ఎక్కడా ఏమీ లేదు. ఆ  సర్టిఫికేట్ ఫోటోలో పైన ‘Albert Einstein Innovation Medal’ అని రాసి ఉంటే, కింద ‘Albert Einstein Innovation Award’ అని రాసి ఉంది. అంతేకాదు, సర్టిఫికేట్ పై ‘Deutsche Messe’ కంపెనీ సీఈఓ గా ‘Wolfram von Fritsch’ పేరు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కానీ, జూన్ 2017 లోనే ‘Dr. Wolfram von Fritsch’ నుండి ‘Dr. Jochen Köckler’ ఆ బాధ్యత తీసుకున్నట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కానీ, 2018 లో కూడా  ప్రతాప్ సర్టిఫికేట్ పై ‘Wolfram von Fritsch’ పేరు ‘Deutsche Messe’ కంపెనీ సీఈఓ గా ఉంది. అంతేకాదు, ‘The Better India’ వారికి జర్మనీ ఈవెంట్ నిర్వాహకులు బదులిస్తూ, తాము అటువంటి అవార్డు ఇవ్వలేదని తెలిపినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
జపాన్ యాత్ర – బులెట్ ట్రైన్ కథ:
ప్రతాప్ ‘IREX 2017’ ఎగ్జిబిషన్ లో పాల్గొనటానికి టోక్యో వెళ్ళినప్పుడు, ‘విమానాశ్రయం నుండి ఎగ్జిబిషన్ సెంటర్‌కు బుల్లెట్ రైలు 2 గంటలు మాత్రమే. సాధారణ రైలుకు వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఎందుకంటే బుల్లెట్ రైలు ప్రయాణం ఖరీదైనది. రైలు దిగాడు. ఎగ్జిబిషన్ సెంటర్ అక్కడి నుండి 8 కి.మీ.’, అని పోస్ట్ లో రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కానీ గూగుల్ మ్యాప్ లో చూడగా, టోక్యో లోని రెండు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాల నుండి ఎగ్జిబిషన్ జరిగిన ప్రదేశం (టోక్యో బిగ్ సైట్) కేవలం 15 కిలోమీటర్లు (హనేడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుండి) మరియు  65 కిలోమీటర్లు (నరిటా ఇంటర్నేషనల్ విమానాశ్రయం నుండి) మాత్రమే అని తెలుస్తుంది. విమానాశ్రయం నుండి ఎగ్జిబిషన్ కి వెళ్ళడానికి బులెట్ రైలు అవసరం లేదు. అంతేకాదు, బులెట్ రైలు ఒక పట్టణం నుండి ఇంకో పట్టణానికి  పోవడానికి. కాబట్టి, జపాన్ లోని వేరే సిటీ విమానాశ్రయంలో దిగి ఎగ్జిబిషన్ కి రావాలనుకుంటే తప్ప బులెట్ రైలు లో ఎగ్జిబిషన్ కి రెండు గంటలు పట్టదు.
ప్రతాప్ చెప్పిన ఇంకొన్ని విషయాలకు కూడా ఆధారాలు లేవు అని చెప్తూ, ఇంతకముందు ‘OpIndia’ వారు కూడా ఈ విషయం పై ఆర్టికల్ రాసారు. అయితే తన దగ్గర కావాల్సిన ఆధారాలు ఉన్నాయని, త్వరలోనే ప్రెస్ మీట్ పెట్టి అందరకి తెలియజేస్తని ప్రతాప్ తాజాగా కన్నడ మీడియా వారితో ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పిన్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఈ విషయాల పై వివరణ కోసం FACTLY కూడా ప్రతాప్ కి ఫోన్ చేయగా, తన నుండి ఎటువంటి స్పందన లేదు. తన నుండి సమాధానం వచ్చాక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
చివరగా, ‘డ్రోన్ బాయ్’ ప్రతాప్ ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ  DRDOలో శాస్త్రవేత్తగా నియమించలేదు. ఇంకా తన గురుంచి ప్రతాప్  చెప్పిన చాలా విషయాలకు ఆధారాలు లేవు.
అదనపు సమాచారం (JULY 17, 2020):
‘16 జులై 2020’ వరకైతే ‘FACTLY’ కి ప్రతాప్ నుండి ఎటువంటి సమాధానం రాలేదు. కానీ అతను తన అంతర్జాతీయ విజయాల గురించి సమాధానం ఇవ్వడానికి ‘Btv News Kannada’ ఛానల్ వారి ఒక కార్యక్రమం లో పాల్గొన్నాడు. ఆ కార్యక్రమం లో ప్రతాప్ కొన్ని సర్టిఫికెట్లని చూపించి అవి వాస్తవమైనవని పేర్కొన్నాడు. అయితే, ఆ సర్టిఫికెట్లు వాస్తవమైనవే అని నిరూపించడానికి ఎటువంటి సాక్ష్యాలు చూపించలేదు. కానీ, తన డ్రోన్ ఫోటోలు పబ్లిక్ డొమైన్‌లో లేకపోవడం గురించి ఒక ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తూ ప్రతాప్ తన మొబైల్ లో అతను డ్రోన్ తో పాటు ఉన్న ఒక ఫోటోని చూపించి దానిని తానే తయారు చేసినట్లుగా చెప్తాడు. ‘ఈ రోజు, నేను నా డ్రోన్లలో ఒక దాన్ని చూపించబోతున్నాను’ అని ప్రతాప్ అంటాడు. అంతేకాదు, అదే డ్రోన్ కి తాను అవార్డ్ ని కూడా గెలుచుకున్నానని చెప్పాడు.
కానీ, ఆ ఫోటో అంతకుముందే పబ్లిక్ డొమైన్‌లో ఉంది. దానిని ‘The Better India’ జనవరి 2020 లో ప్రతాప్ గురించి రాసిన కథనం లో చూడవచ్చు.
అయితే, ఆ డ్రోన్ పక్కకే ఉన్న పేపర్ మీద ‘BillzEye’ అనే పేరుని చూడవచ్చు. దాంతో, ‘BillzEye’ గురించి సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, ‘BillzEye’ అనేది ‘మల్టీకాప్టర్ సిస్టమ్స్’ లో ప్రత్యేకత కలిగిన ఒక జర్మన్ కంపెనీ అని తెలిసింది.
‘BillzEye’ వారి ఫేస్‌బుక్ ఖాతాలో ప్రతాప్ ఫోటోలో ఉన్నటువంటి విజువల్స్ తో ఉన్న వీడియో ని పోస్ట్ చేసింది. ఆ వీడియో యొక్క వివరణ లో ఆ విజువల్స్ హానోవర్ (జర్మని) లో జరిగిన ‘CeBIT’ ఈవెంట్ వని ఉంది. ప్రతాప్ తాను ‘Albert Einstein Innovation Medal’ గెలుచుకున్నట్లుగా తెలిపిన ఈవెంట్ అదే. ఇంటర్వ్యూలో ప్రతాప్ ఆ ఫోటోని చూపిస్తూ, తాను అవార్డ్ గెలుచుకున్నానని సూచించింది ‘Albert Einstein Innovation Medal’ గురించే. కానీ, ‘BillzEye’ ప్రతాప్ పేరుని గానీ ఆ అవార్డు గురించి కానీ ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. కొంతమంది యూజర్స్ ‘CeBIT2018’ లో ప్రదర్శించిన అదే డ్రోన్ యొక్క ఫోటోని కూడా పోస్టు చేశారు. ఆ పోస్టులను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ప్రతాప్ ఫొటోలో టేబుల్ పై ఉన్న అదే రెడ్ డ్రోన్ కి మరియు కొన్ని పరికరాల కి సంబంధించిన ఇతర ఫోటోలను ‘BillzEye’ వెబ్సైట్ లో లభించాయి. వెబ్సైట్ లో ఆ డ్రోన్ యొక్క పేరు ని ‘Thermographic copter BETH-001’ అని పేర్కొన్నారు. టేబుల్ పైన ఉన్న హెడ్సెట్ మీద ‘FAT SHARK’ అనే పేరు ఉంది. ‘FAT SHARK’ కంపెనీ డ్రోన్ పైలెట్స్ కోసం ‘FPV’ (ఫస్ట్-పర్సన్ వ్యూ) గాగుల్స్ ని ఉత్పత్తి చేస్తాడని తెలిసింది.
‘BillzEye’ తమ వెబ్సైట్ లో మరియు ఫేస్బుక్ పేజ్ లో తాము ‘BVCP’ (Bundesverband Copter Piloten e.V.) అధికారిక సభ్యులమని పేర్కొన్నారు. అదే పేరుని మరియు లోగోని ప్రతాప్ వెనుకాల ఉన్న గోడపై చూడవచ్చు.
‘BillzEye’ డ్రోన్ ని ప్రదర్శించింది ‘CeBIT2018’ లోని ‘BVCP’ స్టాల్ లో. ‘BVCP’ వెబ్సైట్ లోని ఒక కథనానికి ‘Impressions of CEBIT 2018’ (గూగుల్ ద్వారా జర్మన్ నుండి అనువదించబడింది) అని ఉంది. ‘BillzEye’ ఓనర్ ‘బిల్ గట్బైర్’ పేరుతో పాటూ మరికొంతమంది ఇతరుల పేర్లని ఆ కథనంలో చూడవచ్చు. కానీ, అందులో ఎక్కడా కూడా ప్రతాప్ పేరు పేర్కొని లేదు. అంతేకాదు, ఫొటోలోని డ్రోన్ ఆ ఈవెంట్ లో అవార్డ్ గెలిచినట్లుగా ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. ఆ కథనంలో ఉన్న ఫోటోలలో ఎక్కడా కూడా ప్రతాప్ కనిపించడు.
ఒక వేల ప్రతాప్ ‘BillzEye’ టీం సభ్యుడే అయితే, అతను నిజంగానే ‘Albert Einstein Innovation Medal’ గెల్చుకున్నట్లైతే (ఇంకా ధ్రువీకృతం అవలేదు), ప్రతాప్ పేరుతో పాటూ ‘BillzEye’ కంపెనీ లో అతని హోదాని పేర్కొని ఉండేది, అతని కాలేజీ పేరు కాదు. కానీ, ప్రతాప్ యొక్క సర్టిఫికెట్ మీద అతని కాలేజ్ పేరు పేర్కొని ఉంది, ఎక్కడా కూడా BillzEye’ కంపెనీ పేరు లేదు. FACTLY స్పష్టత కోసం ‘BillzEye’ కంపెనీ ని సంప్రదించింది, వారి నుండి సమాధానం రాగానే ఈ కథనం అప్డేట్ చేయబడుతుంది.


text:
పంజాబ్ భాక్రా నదిలో కొట్టుకుపోతున్న ఈ రెమ్‌డెసివిర్ మందులు నకిలీవని డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ ఆఫీసర్ నిర్ధారించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2021
కేంద్రం రోజుకి కొన్ని వేల రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ డోసులని పంపిస్తుంటే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వాటిని జనాలకు చేరకుండా నదిలో పారేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. నదిలో పారేసిన ఈ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్లను ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో వాడినట్టుగా లెక్కలు రాసి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అప్రతిష్ట పాలు చేస్తున్నారని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, ఢిల్లీ ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి చెందిన ఒక MLA ఇంట్లో 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకునట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్రం పంపించిన కొన్ని వేల రెమ్‌డెసివిర్ మందుల్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నదిలో పారేసి వృధా చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): రెమ్‌డెసివిర్ మందులు నదిలో కొట్టుకుపోతున్న ఈ ఘటన పంజాబ్ రాష్ట్రం లోని రూప్ నగర్ సమీపంలో చోటుచేసుకుంది. బాక్ర నదిలో కొట్టుకుపోతూ  కనిపిస్తున్న ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ నకిలీవి అని డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ ఆఫీసర్ తెజిందర్ సింగ్ నిర్ధారించారు. ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ తో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి గాని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకి గాని ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని BJP అధికార ప్రతినిధి సంబిత్ పాత్ర, తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. పంజాబ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొన్ని వేల రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ ని భాక్రా నదిలో పారేసి వృధా చేస్తున్నట్టు సంబిత్ పాత్ర తన ట్వీట్ లో ఆరోపించారు. ఈ వీడియోని ఇదే వివరణతో చాలా మంది సోషల్ మీడియా యూసర్లు ఇటివల పోస్ట్ చేసారు. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Respected CM Punjab,
This is abhorring & Criminal
While patients struggle for essential medicines in Punjab ..thousands of vials of Injection Remdesivir are found dumped in the Bhakra canal!
Who’s responsible for this criminal act?
Why’s the Punjab Govt silent? pic.twitter.com/wTySio3Zp3
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో గురించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, భాక్రా నదిలో కొట్టుకుపోతూ కనిపించిన ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ గురించి ‘The Tribune’ న్యూస్ సంస్థ 07 మే 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పంజాబ్ రాష్ట్రం రూప్ నగర్  సమీపంలో ప్రవహిస్తున్న బాక్ర నదిలో 621 నకిలీ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ ని డంప్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. కోవిడ్-19 ఎమర్జెన్సీ పేషెంట్ల కోసం ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ వాడుతారు. 621 రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ తో పాటు 1,456 సెఫపెరజోన్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ కూడా ఈ నదిలో దొరికినట్టు రూప్ నగర్ పోలీసులు మీడియాకి సమాచారం ఇచ్చారు. భాక్రా నదిలో దొరికిన ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ ని పరిశోధించిన డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ ఆఫీసర్ తెజిందర్ సింగ్, ఈ ఇంజక్షన్ వియల్స్ నకిలీవి అని నిర్ధారించారు.
ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలు తెలుపుతూ పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. దేశంలో చలామణి అవుతున్న నకిలీ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ కు సంబంధించి ఢిల్లీ క్రైమ్ బ్రాంచ్ DCP మౌనిక భరద్వాజ్ 26 ఏప్రిల్ 2021 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టారు. నకిలీ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ కి ఒరిజినల్ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ మధ్య వ్యత్యాసాలు తెలుపుతూ DCP మౌనిక భరద్వాజ్ తన ట్వీట్ లో రెండు ఫోటోలు షేర్ చేసారు.
Attention!!
Lookout for these details before buying Remdesivir from the market. pic.twitter.com/A2a3qx5GcA
DCP మౌనిక భరద్వాజ్ షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోల ఆధారంగా భాక్రా నదిలో దొరికిన రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ ని పరిశీలింఛి చూస్తే, అవి నకిలీవని నిర్ధారణ అయ్యింది. భాక్రా నదిలో దొరికిన ఈ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్  పై ‘Remdesivir’ పేరు ముందు  ‘Rx’ అని రాసి లేకపోవడం, ‘Vial’ అనే పదంలోని మొదటి అక్షరం ‘V’ పెద్ద అక్షరంలో లేకపోవడం, అలాగే, ఈ రెమ్‌డెసివిర్ వయల్స్ కవర్ల పై రాసి ఉన్న పదాలు సరిగా అలైన్ అయి లేకపోవడం బట్టి ఈ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ నకిలీవని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
Alt News ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ ఈ కేసుకి సంబంధించిన వివరాల కోసం రూప్ నగర్ పోలీసులని సంప్రదించగా, రూప్ నగర్ SSP అఖిల్ చౌదరి వారితో “భాక్రా నదిలో మాకు పట్టుబడిన రేమిదిసివిర్ ఇంజక్షన్ వియల్స్ పై FIR ఫైల్ చేసి విచారణ మొదలుపెట్టడం జరిగింది. ఈ కేసుకి సంబంధించి అన్ని కోణాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని విచారణ చేస్తున్నాము. ఈ కేసు విచారణ కోసం కావలిసిన లీడ్స్ మా దగ్గర ఉన్నప్పటికీ బలమైన ఆధారాల కోసం ఎదురు చుస్తున్నాము. SP-ర్యాంక్ ఆఫీసర్ నేతృత్వంలోని ఒక బృందం ఈ కేసుని విచారిస్తుంది”, అని తెలిపారు. ఈ కేసుకి సంబంధించి SSP అఖిల్ చౌదరి తెలిపిన ఈ సమాచారాన్ని Alt News పబ్లిష్ చేసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ లోచూడవచ్చు. FACTLY కూడా ఈ కేసుకి సంబంధించిన వివరాల కోసం రూప్ నగర్ పోలీసులని సంప్రదించింది. వారి రెస్పాన్స్ వచ్చిన వెంటనే ఈ ఆర్టికల్ ని అప్డేట్ చేస్తాము.
పోస్టులో మరొక ఆరోపణలో పేర్కొన్నట్టు, ఢిల్లీ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేస్తున్న ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ఇంట్లో, 630 ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను ఢిల్లీ పోలీస్ జప్తు చేసినట్టు గాని, అక్రమ ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు నిలువ చేసినందుకు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ ని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు గాని ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. AAP మంత్రి ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ తన కార్యాలయంలో ప్రజలకు పంచిన ఆక్సిజన్ సిలిండర్లు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయో విచారణ జరపాలని ఒక వ్యక్తి ఢిల్లీ హై కోర్ట్ లో PIL వేయడంతో, 10 మే 2021 నాడు ఢిల్లీ హై కోర్ట్ లో జరిగిన విచారణకు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ హజరయ్యారు. తను ఆ ఆక్సిజన్ సిలిండర్ల ని ఫరిదాబాద్ నుండి సేకరించినట్టు ఇమ్రాన్ హుస్సేన్ కోర్టుకి తెలిపాడు. ఈ విషయమై ఇంకా విచారణ పూర్తి కావాల్సి ఉంది. FACTLY ఈ క్లెయిమ్ కు సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, పంజాబ్ రాష్ట్రం భాక్రా నదిలో కొట్టుకుపోతున్నఈ రెమ్‌డెసివిర్ ఇంజక్షన్ వయల్స్ నకిలీవి అని డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ ఆఫీసర్ నిర్ధారించారు.


text:
కోవిడ్-19ని దృష్టిలో ఉంచుకొని జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి కావాలనే తక్కువమందిని అనుమతించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 22, 2021
2017లో డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రమాణస్వీకారానికి హాజరైన ప్రజల ఫోటోని ఇప్పటి జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి హాజరైన ప్రజల ఫోటోతో పోలుస్తూ జో బైడెన్ ఎన్నికపై అనుమానం వ్యక్తం చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రమాణస్వీకారానికి చాలా మంది ప్రజల హాజరుకాగా, జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి ఎక్కువ సంఖ్యలో ప్రజలు హాజరుకాలేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కోవిడ్-19 యొక్క ప్రత్యేక పరిస్థితుల మేరకు జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి ఎక్కువమందిని అనుమతించకూడదని అమెరికన్ సెనెట్ యొక్క Joint Congressional Committee on Inaugural Ceremonies తీర్మానించింది. అందువల్లనే ఈ సారి ప్రమాణస్వీకార కార్యక్రమానికి ఎక్కువ మంది ప్రజలు హాజరుకాలేదు. కరోనా కారణంగా ఈసారి జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకార కార్యక్రమం పెద్ద ఎత్తున నిర్వహించట్లేదని తెలుపుతూ చాలా వార్తా కథనాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వార్తకి సంబంధించి సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతకగా పోస్టులో షేర్ అవుతున్న ఫోటోలు జో  బైడెన్ మరియు ట్రంప్ ప్రమాణస్వీకారానికి చెందినవేనని తెలిసింది. ఐతే అమెరికన్ సెనెట్ యొక్క Joint Congressional Committee on Inaugural Ceremonies మెడికల్ నిపుణులను సంప్రదించి కోవిడ్-19 యొక్క ప్రత్యేక పరిస్థితుల మేరకు జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి ఎక్కువమందిని అనుమతించకూడదని తీర్మానించింది. సాధారణంగా అమెరికన్ కాంగ్రెస్ సభ్యులకు 2,00,000 టికెట్లను నియోజకవర్గాలలో పంపిణి చేయడానికి ఇస్తారు. కాని ఈ సంవత్సరం కార్యక్రమానికి హాజరయ్యే జనాల సంఖ్యని తగ్గించడానికి ఒక్కొకరికి తమతో పాటు ఇంకోక్కరిని మాత్రమే అనుమతించారు.
కోవిడ్-19 కారణంగా ఈ సారి జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి ఎక్కువమందిని  అనుమతించట్లేదని తెలుపుతూ వాషింగ్టన్ పోస్ట్ మరియు అల్ జజీరా వార్తా కథనాలు ప్రచురించాయి. వీటన్నిటి బట్టి ఈ సంవత్సరం కోవిడ్-19ని దృష్టిలో ఉంచుకొని జో బైడెన్ ప్రమాణస్వికారానికి కావాలనే తక్కువమందిని అనుమతించారని చెప్పొచ్చు.
అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలపై  వైరల్ అయిన ఫేక్ న్యూస్ ని డీబంక్ చేస్తూ FACTLY రాసిన కథనాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చాలా అనుకోని సంఘటనల తరవాత అమెరికా కొత్త అధ్యక్షుడిగా జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారం చేసిన నేపథ్యంలో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, కోవిడ్-19ని దృష్టిలో ఉంచుకొని జో బైడెన్ ప్రమాణస్వీకారానికి కావాలనే తక్కువమందిని అనుమతించారు.

created: January 22, 2021


text:
ప్రధాన మంత్రి మోదీ హయాంలో ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారత్ సుమారు 30,000 మిలియన్ డాలర్ల అప్పు తీసుకుంది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2021
‘భారతదేశ చరిత్రలో మొదటిసారి ప్రపంచ బ్యాంకు నుంచి అప్పు తీసుకురాని ప్రధానిగా మోదీ చరిత్ర సృష్టించారని’ క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశ చరిత్రలో మొదటిసారి ప్రపంచ బ్యాంకు నుంచి అప్పు తీసుకురాని ప్రధానిగా మోదీ చరిత్ర సృష్టించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మోదీ హయాంలో 2014- 2021 మధ్య కాలంలో IBRD మరియు IDA నుండి వివిధ ప్రాజెక్టుల కోసం సుమారు USD 30,040.34 మిలియన్ల రుణాన్ని తీసుకుంది. ఇందులో అత్యధికంగా గత సంవత్సరం 2020లో సుమారు USD 5,000 మిలియన్ల రుణాన్ని  తీసుకుంది. కరోనాని ఎదురుకోవడం కోసం కూడా 1 బిలియన్ డాలర్ల రుణాన్ని భారత ప్రభుత్వం గత సంవత్సరం తీసుకుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రపంచ బ్యాంకు తన  అనుబంధ సంస్థలైన IBRD (ఇంటర్నేషనల్ బ్యాంక్ ఫర్ రీకన్‌స్ట్రక్షన్ అండ్ డెవలప్మెంట్), IDA (ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్మెంట్ అసోసియేషన్) మరియు IFC (ఇంటర్నేషనల్ ఫైనాన్స్ కోఆపరేషన్) ద్వారా ప్రపంచ దేశాల్లోని డెవలప్మెంట్ ప్రాజెక్ట్‌లకు సున్నా లేదా తక్కువ వడ్డీ రేట్లకు అప్పులు ఇస్తుంది.
IBRD ద్వారా తక్కువ, తక్కువ మరియు మధ్య ఆదాయ దేశాలకు అప్పులను అందిస్తుండగా, IDA తక్కువ ఆదాయ దేశాలకు అప్పులను అందిస్తుంది. ఇక IFC, ప్రైవేటు సెక్టార్‌కి రుణాలను అందిస్తుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు వెబ్సైటులో ఈ రుణాలకు సంబంధించి సమగ్ర సమాచరం అందుబాటులో ఉంటుంది.
ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం భారత దేశం 2014- 2021 మధ్య కాలంలో IBRD మరియు IDA నుండి వివిధ ప్రాజెక్ట్‌ల కోసం సుమారు USD 30,040.34 మిలియన్ల రుణాన్ని తీసుకుంది. ఇంతకు ముందున్న కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం 2004-2013 మధ్య కాలంలో సుమారు USD 33,500 మిలియన్ రుణాన్ని తీసుకుంది.
ఏ సంవత్సరం ఏ గ్రూప్ నుండి ఎంత రుణం తీసుకుందో కింద చూడొచ్చు. మోదీ హయాంలో అత్యధికంగా గత సంవత్సరం 2020లో సుమారు USD 5,000 మిలియన్ల రుణాన్ని  తీసుకుంది. కరోనాని ఎదురుకునేందుకు గత సంవత్సరం భారత ప్రభుత్వం India COVID-19 Emergency Response and Health Systems Preparedness Project పేరుతో వరల్డ్ బ్యాంకు నుండి బిలియన్ డాలర్ల రుణాన్ని పొందింది.
భారత ప్రభుత్వం మరియు భారత్ లోని ప్రైవేట్ రంగ సంస్థలు ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి ఏ రోజు ఎంత రుణాన్ని తీసుకున్నాయో ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వివరాలను బట్టి, ఇప్పటి వరకు ప్రధాని మోదీ హయాంలో ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి రుణాన్ని తీసుకోలేదన్న వాదన పూర్తిగా అవాస్తవమని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి అప్పు తీసుకోని ఏకైక ప్రధాని మోదీ అన్న వాదన అవాస్తవం; మోదీ హయాంలో ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారత్ సుమారు 30,000 మిలియన్ డాలర్ల అప్పు తీసుకుంది.

created: September 30, 2021


text:
లీప్ ఇయర్ కాని ప్రతీ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి నెలలో ఒక వారంలోని అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు వస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 21, 2020
‘రాబోయే ఫిబ్రవరి మీ జీవిత కాలంలో మళ్ళీ రాదుఎందుకంటే ఈ సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో 4 ఆదివారాలు, 4 సోమవారాలు, 4 మంగళవారాలు, 4 బుధవారాలు, 4 వ గురువారాలు, 4 శుక్రవారాలు & 4 శనివారాలు ఉన్నాయి.ఇది ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంది.దీన్ని మనీ బ్యాగ్స్ అంటారు.కాబట్టి కనీసం 5 మందికి లేదా 5 గ్రూపులకు పంపండి మరియు డబ్బు 4 రోజుల్లో వస్తుంది.చైనీస్ ఫెంగ్ షుయ్ ఆధారంగా.చదివిన 11 నిమిషాల్లో పంపండి’  అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫిబ్రవరి 2021 లో ఒక వారంలోని అన్ని దినాలు నాలుగు సార్లు రావడం (4 ఆది, 4 సోమ, etc). ప్రతి 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే సంభవించే సంఘటన.
ఫాక్ట్ (నిజం): నెలలో 28 రోజులున్న ఉన్న ప్రతిసారి ఒక వారంలోని అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు  వస్తాయి. అంటే ఒక్క లీప్ ఇయర్ లో తప్ప ప్రతి ఏడాది ఫిబ్రవరిలో ఇలా వారంలోని ప్రతీ రోజు నాలుగు సార్లు వస్తాయి (4 ఆది, 4 సోమ, etc). ఇలా కేవలం 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుందన్న వాదనలో నిజం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఐతే ఇలా ఒక వారంలోని అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు రావడం కొత్తేమి కాదు. నెలలో 28 రోజులున్న ఉన్న ప్రతిసారి ఇలా జరుగుతుంది. లీప్ ఇయర్ కాని సంవత్సరంలో ఫిబ్రవరి నెలలో ఒక వారంలోని అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు వస్తాయి, ఎందుకంటే (నెలలోని 28 రోజులు/ 7 (వారం) = 4), అంటే ఖచ్చితంగా నాలుగు వారాలు, ఆ వారాల్లోని అన్ని దినాలు వస్తాయి. ఉదాహరణకి 2019, 2021, 2022, 2023 సంవత్సరాలను గమనిస్తే ఈ సంవత్సరాలలో ఫిబ్రవరి నెలలో ఒక వారంలోని ప్రతీ రోజు నాలుగు సార్లు రావడం (4 ఆదివారాలు, 4 సోమవారాలు,…etc) చూడొచ్చు.
లీప్ ఇయర్ లో 1 ఫిబ్రవరి ఏ రోజవుతుందో ఆ ఒక్క రోజు 5 సార్లు, మిగతావి 4 సార్లు వస్తాయి. ఐతే ఇలా ఫిబ్రవరి నెలలో అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు పునరావృతం కావడం 823 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుందన్న వాదనలో నిజం లేదు. లీప్ ఇయర్ కాని సంవత్సరంలో ఫిబ్రవరి నెలలో అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు వస్తాయి.
ఐతే ఇలాగే ముందొకసారి డిసెంబర్ నెల మనీ బ్యాగ్ నెల అని చెప్తూ వైరల్ అయిన వార్తని FACTLY తప్పని చెప్పిన కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, లీప్ ఇయర్ కాని ప్రతీ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి నెలలో ఒక వారంలోని అన్ని రోజులు నాలుగు సార్లు వస్తాయి.

created: December 21, 2020


text:
క్రోయేషియా దేశం లో సంభవించిన భూకంపం ఫోటోలను పెట్టి, ‘ఇటలీ లో ప్రస్తుత పరిస్థితి’ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2020
కొన్ని ఫోటోలను ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అవి ఇటలీ లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితులవని వాటి గురించి చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఇటలీ లో రోడ్డు మీద చికిత్స పొందుతున్న కొరోనా పేషెంట్ల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలు క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించినవి. భూకంపం వచ్చినందు వల్ల హాస్పిటల్ లోని పేషెంట్లని బయటికి తీసుకొని వచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిందితప్పు.
ఫోటోలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అవి క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించినవని తెలుస్తుంది. క్రోయేషియా రాజధాని ‘జగ్ రెబ్’ లో 22 మార్చి న రిక్టార్ స్కేల్ పై 5.3 తీవ్రతతో భూకంపం సంభవించింది.
ఇమేజ్-1:
ఫోటో ని ‘Total Croatia News’ అనే వెబ్సైటు క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించి రాసిన కథనం లో చూడవచ్చు.
ఇమేజ్-2:
ఫోటోని ‘Nadorcity’ అనే న్యూస్ వెబ్సైటులో క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించి రాసిన కథనం లో చూడవచ్చు. అదే ఫోటో ని ఒక జర్నలిస్ట్ పెట్టిన ట్వీట్ లో కూడా చూడవచ్చు.
ఇమేజ్-3:
క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించి ‘Aljarida’ అనే న్యూస్ వెబ్సైటు రాసిన కథనం లో ఫోటోని చూడవచ్చు. ‘AP’ ఇమేజెస్ లో అలాంటి పరిసరాలతోనే ఉన్న ఫోటో ని చూడవచ్చు.
ఇమేజ్-4:
ఫోటోని ‘Nadorcity’ అనే న్యూస్ వెబ్సైటులో క్రోయేషియా దేశం లో 22 మార్చి న సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించి రాసిన కథనం లో చూడవచ్చు. అదే సమాచారాన్ని మరొక వెబ్సైటు ద్వారా కూడా తెలుసుకోవచ్చు.
క్రోయేషియా లో కరోనావైరస్ తీవ్రత వల్ల ప్రస్తుతం ‘లాక్డౌన్’ అమలు లో ఉంది. దాని వల్ల ఫోటోల్లో కనిపించే వారు ఫేస్ మాస్క్ ధరించిఉన్నారు. క్రోయేషియా లో ఇప్పటివరకు 380 కి పైగా కరోనావైరస్ కేసులు నమోదయ్యాయిమరియు ఒకరు చనిపోయారు.
చివరిగా, క్రోయేషియా దేశం లో ఇటివల సంభవించిన భూకంపానికి సంబంధించిన ఫోటోలను పెట్టి, ‘ఇటలీ లో ప్రస్తుత పరిస్థితి’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
2019 లోక్‌సభ ఎన్నికల సందర్భంగా 20 లక్షల ఈవీఎంలు కనిపించడం లేదన్న వార్తల్లో నిజం లేదని ఈసీ అప్పట్లోనే స్పష్టం చేసింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 23, 2024
2019 లోక్‌సభ ఎన్నికల సందర్భంగా, ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషీన్ల (EVMలు) విశ్వసనీయతకి సంబంధించి, 50 శాతం VVPATలను EVM ఫలితాలతో సరిపోల్చాలనే డిమాండ్‌కు ECI ప్రతిఘటనపై ప్రతిపక్ష పార్టీలు తీవ్ర విమర్శలు చేశాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ నేపథ్యంలోనే భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ఆధీనంలోని 20 లక్షల ఈవీఎంలు మాయమయ్యాయని అని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2019 లోక్‌సభ ఎన్నికల సందర్భంగా భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ఆధీనంలోని 20 లక్షల ఈవీఎంలు మాయమయ్యాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ క్లెయిమ్‌కి సంబంధించి అప్పటి భారత ఎన్నికల సంఘం(ఈసీఐ) అధికారిక ప్రతినిధి షేఫాలీ శరణ్ తన అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతా ద్వారా 2019లో వివరణ ఇచ్చారు. 20 లక్షల ఈవీఎంలు మాయమయ్యాయన్న వాదనలో వాస్తవం లేదని ఆమె అన్నారు. అందువల్ల పోస్ట్‌లో చేసిన దావా తప్పు .
ముందుగా వైరల్ క్లెయిమ్‌కి సంబంధించిన వార్తల కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వార్తలకు మూలం ‘ఫ్రంట్‌లైన్’ మ్యాగజైన్ “మిస్సింగ్ EVMలు” అనే శీర్షికతో 2019లో ప్రచురించిన కథనమని తెలిసింది. ముంబైకు చెందిన ఆర్టీఐ కార్యకర్త మనోరంజన్ రాయ్ ఆర్టీఐ ద్వారా తాను పొందిన సమాచారం ఆధారంగా బాంబే హైకోర్టులో 20 లక్షల EVMలు ఎన్నికల సంఘం ఆధీనం నుండి తప్పిపోయాయని ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేశాడు, ఈ సమాచారం ఆధారంగానే ఈ కథనం ప్రచురించినట్టు ‘ఫ్రంట్‌లైన్’ మ్యాగజైన్ పేర్కొన్నది.
‘ఫ్రంట్‌లైన్’  కథనం ఆధారంగా ది లాజికల్ ఇండియన్ & ది వైర్ వంటి ఇతర మీడియా సంస్థలు కూడా ఇదే అంశంపై కథనాలు ప్రచురించాయి. 2019లో ఈ కథనాలు వైరల్ కావడంతో,  అప్పటి ఈసీఐ అధికారిక ప్రతినిధి షెఫాలీ శరణ్ ఈ విషయంపై తన అధికారిక X (ట్విట్టర్) ఖాతాలో వివరణ ఇచ్చారు. ఆమె ట్వీట్ చేస్తూ, “20 లక్షల EVMలు కనిపించడం లేదు” అనే వాదనలో నిజం లేదని స్పష్టం చేసింది. ఈ వార్త కథనాలు అన్నీ అనేక పబ్లిక్ అథారిటీల నుండి RTI ద్వారా పొందబడిన పాక్షిక, అసంపూర్ణమైన వివరణలపై ఆధారపడి రిపోర్ట్ చేయబడ్డాయి. రిపోర్టింగ్‌లో అత్యున్నత నైతిక ప్రమాణాలను పాటించాలని మరియు తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయవద్దు అని కోరుతూ ఫ్రంట్‌లైన్ మరియు TV9Bharatvarsh లకు రాసిన లేఖలను కూడా ఆమె ట్వీట్ చేసింది .టీవీ9 ఈ అంశంపై తమ కథనాన్ని తొలగించిందని, ఫ్రంట్‌లైన్ తగిన రీజాయిండర్‌ను ప్రచురిస్తామని తెలిపినట్టు ఆమె తన ట్వీట్ ద్వారా తెలిపింది.
The editors of Frontline and TV9 Bharatvarsh have been informed due details with respect to misleading stories carried in their magazine/Channel. Editor Frontline has acknowledged that due rejoinder shall be published. TV9channel has deleted the story from their telecast pic.twitter.com/AwzZlFeRGA
చివరగా, 2019 లోక్‌సభ ఎన్నికల సందర్భంగా 20 లక్షల ఈవీఎంలు కనిపించడం లేదన్న వార్తల్లో నిజం లేదని ఈసీ స్పష్టం చేసింది.


text:
ఈ వీడియోలోని హిందూ యువతిని మోసం చేసి రెండో పెళ్లి చేసుకున్న వ్యక్తి కూడా హిందువే, ముస్లిం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2020
అప్పటికే పెళ్ళై పిల్లలున్న ఒక ముస్లిం వ్యక్తి మరొక హిందూ యువతిని మోసం చేసి పెళ్లిచేసుకున్నాడు, ఈ విషయం తెలిసిన ఆ యువతీ ఆ వ్యక్తితో గొడవపడింది అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అప్పటికే పెళ్ళై పిల్లలున్న ఒక ముస్లిం వ్యక్తి మరొక హిందూ యువతిని మోసం చేసి రెండో పెళ్లిచేసుకున్నాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో చెప్పినట్టు అప్పటికే పెళ్ళై పిల్లలున్న వ్యక్తి వేరొక అమ్మాయిని మోసం చేసి పెళ్లి చేసుకున్న వార్త నిజమైనప్పటికీ ఆ వ్యక్తి ముస్లిం అన్న వార్తలో నిజం లేదు. వీడియోలో గొడవపడుతున్న భార్యాభర్తలిద్దరూ హిందువులే. ఇదే విషయం పోలీస్ స్టేషన్ లో కంప్లైంట్ చేసినట్టు ASI మీడియాతో మాట్లాడుతూ చెప్పాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇవే ఫోటోలు ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఇండోర్ లోని చ్చోట బంగారడ కి చెందిన ఆనంద్ పాటిల్ తనకు పెళ్ళై పిల్లలున్న విషయాన్నీ దాచిపెట్టి మరొక మహిళను పెళ్లిచేసుకున్నాడు. ఈ విషయం తెలుసుకొని ఆ మహిళా అతనికి చెందిన మిల్క్ పార్లర్ ధ్వంసం చేసి, అతనితో గొడవ పడింది. ఈ వార్తా కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఇంకా ఈ వార్తా కథనంలో ఆనంద్ పాటిల్ అనే వ్యక్తి తనకు పెళ్ళైన విషయాన్ని దాచి పెట్టి  తనని మోసం చేసి పెళ్లి చేసుకున్నాడని వీడియోలో ఉన్న యువతి  ‘bhanvarkuan’ పోలీస్ స్టేషన్ కి చెందిన జగదీష్ మాల్వియా అనే ASIకి తెలిపినట్టు రాసుంది. ఇదే విషయం ASI మీడియాకి తెలుపుతున్న వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఇంకా ఈ వీడియోలో ఆ అమ్మాయి తన పేరు నేహా పాటిల్ అని, తనని మోసం చేసి పెళ్లి చేసుకున్న వ్యక్తి పేరు ఆనంద్ పాటిల్ అని  చెప్పడం చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోలో గొడవ పడుతున్న బార్యాభర్తలీద్దరు హిందువులేనని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఇటీవలే విడుదలైన తనిష్క్ జెవెల్లరీ యాడ్ లవ్ జిహాద్ ని ప్రోత్సహిస్తుందన్న కారణంతో వివాదాస్పదం అయిన నేపథ్యంలో పోస్టులో ఉన్న వార్తలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్టులో చెప్పినట్టు పెళ్ళైన వ్యక్తి మోసం చేసి వేరొక అమ్మయిని పెళ్లి చూసుకున్న వార్త నిజమైనప్పటికీ  ఈ వ్యక్తి ముస్లిం అన్న వార్తలో నిజం లేదు.

created: October 20, 2020


text:
ఆర్థికవేత్త జాన్ డ్రెజ్‌ని 2019లో ఝార్ఖండ్ పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకొని కొన్ని గంటల్లోనే విడుదల చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 8, 2022
ఆర్థికవేత్త జాన్ డ్రెజ్‌ని ఝార్ఖండ్‌లోని గర్వా జిల్లాలోని బిష్ణుపుర పోలీస్ స్టేషన్ లాకప్లో గత రెండు రోజులుగా కేవలం చెడ్డీతో కూర్చొపెట్టారని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ఆర్థికవేత్త జాన్ డ్రెజ్‌ని అరెస్ట్ చేసిన ఝార్ఖండ్ పోలీసులు, గత రెండు రోజులుగా ఆయన్ని కేవలం చెడ్డీతో ఉంచారు.
ఫాక్ట్(నిజం): జాన్ డ్రెజ్‌ని 2019లో అధికారుల నుండి అనుమతులు తీసుకోకుండా సమావేశం నిర్వహించినందుకు ఝార్ఖండ్‌లోని బిష్ణుపుర పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. కానీ అయన మీద ఎటువంటి కేసు నమోదు కాలేదు. పోలీసులు ప్రశ్నించి కొన్ని గంటల్లో వదిలేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సరైన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి జాన్ డ్రెజ్ అరెస్టు గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఆర్థికవేత్త జాన్ డ్రెజ్‌ని ఇప్పుడు పోలీసులు అరెస్టు చేసినట్టు ఎటువంటి కథనాలు దొరకలేదు. కానీ తనని పోలీసులు అదుపులోకి  తీసుకున్న 2019 నాటి వార్తా కథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ)
వార్త కథనాల ప్రకారం జాన్ డ్రెజ్ మరియు తన ఇద్దరు సహచరులు అనూజ్, వివేక్ లను ఝార్ఖండ్‌లోని గర్వా జిల్లాలోని బిష్ణుపుర పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకొని తర్వాత  వదిలేసారు. అధికారుల నుండి అనుమతి తీసుకోకుండా సమావేశం నిర్వహించినందుకు వీరిని అదుపులోకి తీసుకొని, ప్రశ్నించి వదిలేసినట్లు గర్వా డిప్యూటీ కమీషనర్ ఆఫ్ పోలీస్ హర్ష్ మంగ్లా అప్పట్లో ఔట్‌లుక్‌కి తెలిపారు. 2019లో జరిగిన సంఘటనను, ఇప్పుడు జరిగినట్లు, అంతే కాక జాన్ డ్రెజ్ ఇంకా పోలీస్ స్టేషన్లో ఉన్నట్లు తప్పుడు కథనంతో పోస్టులో షేర్ చేస్తున్నారు.
ఆర్థికవేత్త అయిన జాన్ డ్రెజ్ నోబెల్ గ్రహీత అమర్త్యసేన్ తో కలిసి హాంగర్ అండ్ పబ్లిక్ ఆక్షన్ అనే పుస్తకాన్ని రచించారు. ఆయన గురించి మరింత సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ పొందవచ్చు.
చివరిగా, ఆర్థికవేత్త  జాన్ డ్రెజ్‌ని అరెస్ట్ అయ్యి గత రెండు రోజులుగా లాక్ అప్‌లో ఉన్నట్లుగా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు, 2019లో జాన్ డ్రెజ్‌ని అదుపులోకి తీసుకున్న కొన్ని గంట్లల్లోనే ఝార్ఖండ్ పోలీసులు అతన్ని విడుదల చేసారు.

created: November 8, 2022


text:
మేనేజ్ మెంట్ గ్రాడ్యుయేట్ అయిన డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఐశ్వర్య ఆస్తి విలువ 108 కోట్లు; 1010 కోట్లు అని ఈడీ వెల్లడించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 12, 2019
కర్ణాటక కాంగ్రెస్ లీడర్ డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు 10 వ తరగతి చదువుతుందని, తన పేరు మీద 1010 కోట్ల ఆస్తి ఉన్నట్టు ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఈడీ) దర్యాప్తు లో బయటపడింది అంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
10వ తరగతి చదువుతున్న డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఆస్తి  విలువ 1010 కోట్లు అని ఈడీ దర్యాప్తు లో తెలిసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): తమ దర్యాప్తు లో డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఐశ్వర్య ఆస్తి  విలువ 1010 కోట్లు అని బయటపడినట్టు ఈడీ ఎక్కడ కూడా వెల్లడించలేదు. తన కూతురు ఐశ్వర్య ఆస్తి 108 కోట్లు అని డీ.కే. శివకుమార్ తన 2018 ఎన్నికల అఫిడవిట్ లో వెల్లడించాడు. అంతేకాదు, తన కూతురు ఒక మేనేజ్ మెంట్ గ్రాడ్యుయేట్. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
శివకుమార్ కి ఇద్దరు కూతుర్లు (ఐశ్వర్య, ఆభరణ) మరియు ఒక్క కొడుకు (ఆకాష్). పోస్ట్ లోని కామెంట్స్ మరియు  ఇతర పోస్టులు చూస్తే పోస్ట్ చేసింది ఐశ్వర్య గురించి అని తెలుస్తుంది.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఐశ్వర్య ఆస్తి విలువ 1010 కోట్లు అని తమ దర్యాప్తు లో తేలిందని ఈడీ వెల్లడించినట్టు ఎక్కడా కూడా దొరకలేదు. దర్యాప్తు లో భాగంగా తమ ముందు హాజరు కావాలని డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఐశ్వర్య కి ఈడీ సమన్లు పంపించినట్టుగా ‘The Times of India’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. అలానే, డీ.కే. శివకుమార్ తన కూతురి (ఐశ్వర్య) ఆస్తి విలువ 108 కోట్లు అని తన 2018 ఎన్నికల అఫిడవిట్ లో వెల్లడించినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో ఉంటుంది (మరో కూతురి ఆస్తి కూడా అఫిడవిట్ లో చూడవచ్చు). 2018 కర్ణాటక ఎన్నికలలో కనకపుర నియోజికవర్గంలో పోటీ చేసినప్పుడు డీ.కే. శివకుమార్ ఇచ్చిన  అఫిడవిట్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, తన కూతురు ఐశ్వర్య 10వ తరగతి చదవట్లేదు, తను ఒక మేనేజ్ మెంట్ గ్రాడ్యుయేట్. డీ.కే. శివకుమార్ పెట్టిన ‘Global Academy of Technology’ లో తను ట్రస్టీ కూడా.
చివరగా, మేనేజ్ మెంట్ గ్రాడ్యుయేట్ అయిన డీ.కే. శివకుమార్ కూతురు ఐశ్వర్య ఆస్తి  విలువ ఎలక్షన్ అఫిడవిట్ ప్రకారం 108 కోట్లు; 1010 కోట్లు అని ఈడీ వెల్లడించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 12, 2019


text:
పచ్చ కర్పూరం కోవిడ్-19 ను నయం చేయదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2021
ఆధునిక వైద్య శాస్త్రంలో  కోవిడ్-19 వ్యాధి వ్యాప్తికి ప్రస్తుతం చికిత్స లేదు. వైరస్ తో పోరాడటానికి టీకాలు మాత్రమే ప్రస్తుతం మనకున్న ప్రత్యామ్నాయం. అయితే, పచ్చ కర్పూరం తక్కువ పరిమాణంలో తీసుకున్నప్పుడు కోవిడ్-19ని  నయం చేయగలదనే వాదనతో సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ వైరల్ అయ్యింది. ఈ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజం ఉందో  ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రతి రోజు పెసర గింజంత పచ్చ కర్పూరం తింటే కరోనా వైరస్ నయం అవుతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కర్పూరం వంటి పదార్థాలు నొప్పిని తగ్గించే లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి, కొంత స్వల్పకాలిక ఉపశమనం కూడా కలిగిస్తాయి. సిఫారసు చేయబడిన దాని కంటే ఎక్కువ కర్పూరం తీసుకోవడం వల్ల వికారం, వాంతులు మరియు అజీర్ణంతో సహా వివిధ జీర్ణ సమస్యలు కలిగే అవకాశం ఉంది. అయితే పచ్చ కర్పూరం కరోనా వైరస్ ను నివారించగలదని లేదా నయం చేస్తుందని నిరూపించడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
కర్పూరం ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు?
కర్పూరం FDA- ఆమోదించిన అనాల్జేసిక్ మరియు అనేస్తేటిక్. నొప్పి నివారణకై 3% నుండి 11% సాంద్రతలలో వాడాలి. ఇది రెండు రకాలు: సింథటిక్ కర్పూరం మరియు తినదగిన (పచ్చ) కర్పూరం. ఇది చర్మంపై వాడవచ్చు లేదా పీల్చుకుంటే దగ్గు, జలుబు పుండ్లకు సంబంధించిన నొప్పి, పురుగుల కుట్టడం మరియు కాటు, చిన్నగా కాలిన గాయాలు, హేమోరాయిడ్లు, చర్మ దురద లేదా చికాకు వంటి లక్షణాలను తొలగించడంలో  సమర్థవంతమైనది. ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతదేశంలో వివిధ స్వీట్ల రుచిని పెంచడానికి తినదగిన (పచ్చ) కర్పూరం ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది స్వీట్లు, పొంగల్ వంటి పదార్థాల్లో చాలా తక్కువ పరిమాణంలో ఉపయోగిస్తారు. విక్స్ వాపోరబ్ లాంటి వాటిలో కూడా కర్పూరం ఉపయోగిస్తారు. పచ్చ కర్పూరం జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది. అయితే  ఇది ఏదైనా వైరస్లకు వ్యతిరేకంగా ప్రభావవంతంగా ఉందని నిరూపించడానికి ఇంకా తగిన సాక్ష్యాలు లేవు
కర్పూరం యొక్క సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
డాక్టర్లను సంప్రదించిన తర్వాత మాత్రమే మీ ఆహారంలో పచ్చ కర్పూరం చేర్చండి. సిఫారసు చేయబడిన కర్పూరం కంటే ఎక్కువ తీసుకోవడం వల్ల వికారం, వాంతులు మరియు అజీర్ణంతో సహా వివిధ జీర్ణ సమస్యలను కలిగిస్తుంది. సింథటిక్ కర్పూరం ఎప్పుడూ నోటి ద్వారా తీసుకోకూడదు, ఎందుకంటే ఇది తీవ్రమైన సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ మరియు కొన్నిసార్లు మరణానికి  కూడా దారితీస్తుంది. కర్పూరం విషపూరితం అయిన సంకేతాలు తీసుకున్న 5 నుండి 90 నిమిషాల్లోనే కనిపిస్తాయి. మార్కెట్లో లభించే కర్పూరం చాలావరకు సింథటిక్ మార్గంలో ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది కాబట్టి,  దీనిని ఉపయోగించడంలో కూడా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. కర్పూరం తక్కువ సాంద్రతతో పీల్చడం సురక్షితం అయినప్పటికీ, కర్పూరం చర్మం ఎరుపుగా మారడానికి  మరియు చికాకు వంటి చిన్న సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ కలిగిస్తుంది మరియు కోవిడ్-19 ను ఏ విధంగానూ నయం చేయదు.
ఇటీవలే కరోనావైరస్ నివారణగా పచ్చ కర్పూరంను తెలంగాణ గవర్నర్ డాక్టర్ తమిళైసాయి సౌందరరాజన్ ట్వీట్ ద్వారా సూచించినప్పుడు ఇలాంటి వివాదమే తలెత్తింది. ఏదేమైనా, కర్పూరం ఒక న్యూరోటాక్సిన్ మరియు ముఖ్యంగా పిల్లలలో మూర్ఛకు కారణమవుతుందనే విమర్శలను కొంతమంది చేసారు. దీని తర్వాత, అధికారులు ఆమోదించే వరకు దీనిని వినియోగించరాదని, కరోనావైరస్ చికిత్సలో దాని ప్రభావాన్ని నిరూపించడానికి ఇప్పటివరకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని ఆమె ఇంకో ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టత ఇచ్చారు.
చివరిగా, కర్పూరం వంటి పదార్థాలు నొప్పిని తగ్గించే లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి, కొంత స్వల్పకాలిక ఉపశమనం కూడా కలిగిస్తాయి. అయితే అవి కరోనా వైరస్ ను నివారించగలవని లేదా నయం చేస్తాయని నిరూపించడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. అందువల్ల, వైద్య అధికారులు సూచించిన చికిత్సలను మాత్రమే అనుసరించడం అవసరం.


text:
‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ పోస్టుని ఎడిట్ చేసి తీన్మార్ మల్లన్న తన వెనుక బీజేపీ ఉందని ఒప్పుకున్నాడని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2021
నల్గొండ-ఖమ్మం-వరంగల్ MLC స్థానానికి  ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికలలో స్వతంత్ర అభ్యర్ధిగా పోటి చేసిన తీన్మార్ మల్లన్న, తనకు  బీజేపీ సపోర్ట్ చేస్తున్నట్టు మీడియాకి ఒప్పుకున్నారని సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ABN న్యూస్ ఛానల్ ఈ విషయాన్ని  రిపోర్ట్ చేస్తూ పోస్టు పెట్టిందని, ఆ పోస్టు యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తీన్మార్ మల్లన్నకి బీజేపీ సపోర్ట్ చేస్తున్నట్టు ABN న్యూస్ ఛానల్ పోస్టు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. 19 మార్చి 2021 నాడు తీన్మార్ మల్లన్నని ఇంటర్వ్యూ చేసిన వీడియోని ABN న్యూస్ ఛానల్ ‘నా వెనుక ఏ రాజకీయ పార్టీ లేదు’ అనే టైటిల్ తో తమ ఫేస్బుక్ పేజిలో పబ్లిష్ చేసింది. తీన్మార్ మల్లన్న తనకు బీజేపీ సపోర్ట్ చేస్తునట్టు ఈ ఇంటర్వ్యూ లో ఎక్కడా తెలుపలేదు. ABN పబ్లిష్ చేసిన పోస్టు యొక్క టైటిల్ ని ఎడిట్ చేసి ఇలా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ సోషల్ మీడియా అకౌంట్లో లలో వెతికితే, ఈ పోస్టు ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ ఫేస్బుక్ పేజిలో దొరికింది. ABN న్యూస్ ఛానల్ ఈ పోస్టుని ‘నా వెనుక ఏ రాజకీయ పార్టీ లేదు’ అనే వివరణతో 20 మార్చి 2021 నాడు పబ్లిష్ చేసింది. ఈ పోస్టు యొక్క టైటిల్ ని ఎడిట్ చేసి ఇలా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారని ఒరిజినల్ పోస్టు చూస్తే అర్ధమవుతుంది.
19 మార్చి 2021 నాడు తీన్మార్ మల్లన్నని ఇంటర్వ్యూ చేసిన వీడియోని ‘ABN’ న్యూస్ ఛానల్ ఈ ఒరిజినల్ పోస్టులో షేర్ చేసారు. తీన్మార్ మల్లన్న ఈ ఇంటర్వ్యూ లో తనకు ఏ రాజకీయ పార్టీలతో సంబంధం లేదని స్పష్టం చేసారు. తనకి బీజేపీ సపోర్ట్ చేస్తున్నట్టు తీన్మార్ మల్లన్న ఈ ఇంటర్వ్యూ లో ఎక్కడా తెలుపలేదు.
2015 లో తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జరిగిన MLC ఎన్నికలలో, తీన్మార్ మల్లన్న కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున నల్గొండ-ఖమ్మం-వరంగల్ MLC స్థానానికి పోటీ  చేసారు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ‘ABN ఆంధ్రజ్యోతి’ పోస్టుని చూపిస్తూ తీన్మార్ మల్లన్న తన వెనుక ఉండి నడిపించేది బీజేపీ అని మీడియాకు ఒప్పుకున్నట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఆర్టికల్‌ని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలని వాయిదా వేస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 14, 2021
ఇంటర్ పరీక్షలపై తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు ‘way2news’ పోర్టల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు కనిపిస్తున్న ఒక షార్ట్ ఆర్టికల్ స్క్రీన్ షాట్‌ని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. తెలంగాణలో ఈ నెల 25 నుండి ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలు  ప్రారంభించాలని నిర్ణయించినప్పటికీ, రాష్ట్రంలో కరోనా మూడో దశ తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉన్నందున ఇంటర్ పరీక్షలని వాయిదా వెయ్యాలని ఆరోగ్య శాఖా మంత్రి ఈటెల రాజేందర్ ఇటీవల ప్రభుత్వాన్ని హెచ్చరించినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. అంతేకాదు, ఈ విషయంపై హైకోర్టు 15 అక్టోబర్ 2021 నాడు తుది నిర్ణయం తీసుకోబోతున్నట్టు తెలిపారు. సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నఈ ఆర్టికల్‌ని ప్రచారం చేస్తూ పలు యూట్యూబ్ ఛానల్స్ వీడియోలని పబ్లిష్ చేసాయి. ఈ ‘way2news’ ఆర్టికల్‌కు సంబంధించి వాస్తవాలు తెలుపమని FACTLY వాట్సాప్ టిప్‌లైన్ (+91 9247052470) నెంబర్‌కి పలువురు యూసర్లు మెసేజ్ చేసారు. ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసిన వార్తలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ నెల 25 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలని వాయిదా వెయ్యాలని ఆరోగ్య మంత్రి ఈటెల రాజేందర్ ప్రభుత్వాన్ని హెచ్చరించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ ‘way2news’ ఆర్టికల్ స్క్రీన్‌షాట్  ఎడిట్ చేయబడినది. భూఆక్రమణ ఆరోపణల నేపథ్యంలో 01 మే 2021 నాడు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి  కేసీఆర్ ఈటెల రాజేందర్‌ని ఆరోగ్య మంత్రి పదవి నుండి తొలగించారు. ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖని ప్రస్తుతం కేసీఆర్ చూసుకుంటున్నారు. ఈ నెల 25 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలని వాయిదా వేసే యోచన ఉన్నట్టు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రకటించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన షార్ట్ ఆర్టికల్ కోసం ‘way2news’ మొబైల్ అప్లికేషన్లో వెతికితే, ఇంటర్ పరీక్షలపై తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిర్ణయం తీసుకుందని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘way2news’ ఎటువంటి షార్ట్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ పోస్టులో తెలుపుతున్న సమాచారం వాస్తవం అయ్యుంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కాని, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదు. అంతేకాదు, పోస్టులో షేర్ చేసిన షార్ట్ ఆర్టికల్‌లోని అలైన్మెంట్ మరియు ఫాంట్ ‘way2news’ పబ్లిష్ చేసే షార్ట్ ఆర్టికల్స్‌కు భిన్నంగా ఉన్నాయి. దీన్ని బట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆర్టికల్ ఎడిట్ చేయబడినదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
భూఆక్రమణ ఆరోపణల నేపథ్యంలో 01 మే 2021 నాడు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్, ఈటెల రాజేందర్‌ని ఆరోగ్య మంత్రి పదవి నుంచి తొలగించారు. ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖని ప్రస్తుతం కేసీఆర్ చూసుకుంటున్నారు. ఈటెల రాజేందర్ ప్రస్తుతం బీజేపీ తరుపున హుజురాబాద్ ఉపఎన్నికలలో పోటీ చేస్తున్నారు. ఇంటర్ పరీక్షలు వాయిదా వెయ్యాలని ఆరోగ్య మంత్రి ఈటెల రాజేందర్ ప్రభుత్వాన్ని హెచ్చరించారని చేస్తున్న క్లెయిమ్ పూర్తిగా నిరాధారమైనవి. ఈ నెల 25 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలకు సంబంధించి ఈటెల రాజేందర్ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలు 25 అక్టోబర్ 2021 నుండి ప్రారంభమవుతాయని తెలంగాణ ప్రభుత్వం 24 సెప్టెంబర్ 2021 నాడు ప్రకటించింది. అయితే, 70 శాతం సిలబస్ నుంచే ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలు నిర్వహించనున్నట్టు ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రకటించింది. 25 అక్టోబర్ 2021న ప్రారంభమయ్యే ఇంటర్ పరిక్షలపై హైకోర్టు 15 అక్టోబర్ 2021 నాడు తుది నిర్ణయం తీసుకోబోతున్నట్టు ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన ఆర్టికల్‌ని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలని వాయిదా వేస్తూ కొత్త నిర్ణయం తీసుకోనుందని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 14, 2021


text:
న్యూ యార్క్ టైమ్స్, టైమ్ మ్యాగజైన్ నరేంద్ర మోదీ గురించి ప్రచురించినట్టు షేర్ చేస్తున్న ఈ ఫోటోలు ఎడిట్ చేయబడినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2021
కరోనా వైరస్ కారణంగా చనిపోయిన దేశప్రజలకి సంతాపం వ్యక్తం చేస్తూ భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భావోద్వేగానికి గురి కావడాన్ని, న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక మొసలి కన్నీటితో పోల్చిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. ‘The New York Times’ న్యూస్ పేపర్ ఎడిషన్ మొదటి పేజి పై ‘India’s PM cried’ అనే టైటిల్ తో ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ అయినట్టు ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తుంది. అలాగే, రాక్షస రూపంతో సృష్టించిన నరేంద్ర మోదీ ఫోటోని ‘TIME’ మ్యాగజైన్ మొదటి పేజి పై ప్రచురించినట్టు మరొక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. వారణాసి లోని ఫ్రంట్ లైన్ వర్కర్స్ తో జరిగిన వీడియో కాన్ఫరెన్స్ లో, కరోనా వైరస్ సోకి మరణించిన దేశప్రజలకి సంతాపం వ్యక్తం చేస్తూ భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భావోద్వేగానికి గురయ్యారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని అవమానిస్తూ న్యూ యార్క్ టైమ్స్, టైమ్ మ్యాగజైన్ పబ్లిష్ చేసిన కథనాల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోలు ఎడిట్ చేయబడినవి. న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక కు సంబంధించి షేర్ చేసిన మొదటి ఫోటో, ‘The Daily New York Times’ అనే పేరుతో రూపొందించిన ఒక పేరడీ ట్విట్టర్ హేండిల్ షేర్ చేసింది. ఈ ఫోటోని కేవలం పరిహాసం (సటైర్) కోసం రూపొందించినట్టు వారు స్పష్టం చేసారు. అలాగే, నరేంద్ర మోదీని రాక్షస రూపంలో చూపిస్తున్న మరొక ఫోటో, ‘TIME’ పత్రిక 2019లో ప్రచురించిన నరేంద్ర మోదీ ఫోటోని ఎడిట్ చేసి రూపొందించినట్టు తెలిసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
కథనం-1:
పోస్టులో షేర్ చేసిన న్యూ యార్క్ టైమ్స్ పత్రిక కథనానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగుల్ లో వెతికితే, ఈ ఫోటోని ‘The Daily New York Times’ అనే పేరుతో రూపొందించిన పేరడీ ట్విట్టర్ హేండిల్ 21 మే 2021 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోని కేవలం పరిహాసం (సటైర్) కోసం రూపొందించినట్టు ఆ ట్విట్టర్ హేండిల్ స్పష్టం చేసింది. ‘The Daily New York Times’ ట్విట్టర్ హేండిల్ తో అమెరికా న్యూస్ సంస్థ ‘The New York Times’ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
Again clarifying that this is *Satire. Don't take it seriously. https://t.co/SnVyFZobIS
21 మే 2021 నాడు ‘The New York Times’ ఇంటర్నేషనల్ ఎడిషన్ లో పబ్లిష్ అయిన మొదటి పేజి ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. సిరియా దేశంలో సోలార్ విద్యుత్తు ఉపయోగానికి సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ లోని ఫోటోని ఎడిట్ చేసి, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భావోద్వేగానికి గురికావడాన్ని న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక మొసలి కన్నీటితో పోల్చిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ ఎడిటెడ్ ఫోటో పై స్పష్టతనిస్తూ ‘New York Times Opinion’ స్టాఫ్ ఎడిటర్, బశారత్ పీర్ 22 మే 2021 నాడు ఒక ట్వీట్ పెట్టారు.  ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
A morphed front page of the international edition of @nytimes is doing the rounds on Indian social media. It is a fake! You can see it on the left. The original NYT international frontpage for May 21 is on the right. There is no story about Modi, no picture of a crocodile. pic.twitter.com/1bnSGYQRKR
కథనం-2:
ఈ ఫోటో కోసం ‘TIME’ పత్రిక వెబ్సైటులో వెతకగా, మే 2019 లో పబ్లిష్ అయిన ‘TIME’ మ్యాగజైన్ లో నరేంద్ర మోదీకి సంబంధించిన ఈ ఫోటోని ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని ‘India’s Divider in Chief’ గా పేర్కొంటూ అమెరికా ‘TIME’ పత్రిక ఈ ఫోటోని తమ మ్యాగజైన్ కవర్ పేజీ పై ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. నరేంద్ర మోదీకి సంబంధించిన ఈ ఫోటోని ‘TIME’ పత్రిక 10 మే 2019 నాడు తమ ట్విట్టర్ హేండిల్ ద్వారా  కూడా షేర్ చేసింది. ‘TIME’ పత్రిక షేర్ చేసిన ఒరిజినల్ ఫోటోలో, నరేంద్ర మోదీ ని రాక్షసుడి రూపంలో చూపించలేదని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
‘TIME’ మ్యాగజైన్ కవర్ పేజి పై ప్రచురించిన నరేంద్ర మోదీ ఫోటో గురించి భారతీయ న్యూస్ వెబ్సైట్లు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, న్యూ యార్క్ టైమ్స్, టైమ్ మ్యాగజిన్ నరేంద్ర మోదీ గురించి ప్రచురించినట్టు షేర్ చేస్తున్న ఈ కథనాల ఫోటోలు ఎడిట్ చేయబడినవి.