text:
ఒరిజినల్ ఫోటోలో ‘Howdy Modi’ పోస్టర్లు లేవు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2019
అమెరికాలో ‘Howdy Modi’ ఈవెంట్ సందర్భంగా న్యూయార్క్  టైమ్స్ స్క్వేర్ లో మోడీ మరియు ట్రంప్ యొక్క పోస్టర్లను పెట్టినట్టు ఉన్న ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
న్యూ యార్క్  టైమ్స్ స్క్వేర్ లో మోడీ మరియు ట్రంప్ యొక్క‘Howdy Modi’ పోస్టర్లు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. ఒరిజినల్ ఫోటోలో ‘Howdy Modi’ పోస్టర్లు లేవు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోలాంటి ఇంకో ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్న కార్లు మరియు మనుషులే ఆ ఫోటో లో కూడా ఉంటారు. కానీ, ఆ ఫోటోలో ‘Howdy Modi’ పోస్టర్లు ఉండవు మరియు ఫోటోలో ఒక బిల్డింగ్ మీద ‘2018’ అని ఒక లైట్ బోర్డు ఉంటుంది. 2019 లో ‘Howdy Modi’ ఈవెంట్ జరిగింది. కావున, పోస్ట్ లోని ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది.
అంతేకాదు, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ‘PhotoFunia’ వెబ్ సైట్ లింక్ కూడా వస్తుంది. ‘PhotoFunia’ అనేది ఫోటో ఎఫెక్ట్స్ వెబ్ సైట్. ఆ వెబ్ సైట్ లో ‘New York at Night’ అనే ఎఫెక్ట్ కూడా ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. అంటే, మన ఇష్టం వచ్చిన ఫోటోలు టైమ్స్ స్క్వేర్ లో ఉన్నట్టు పెట్టి ఫోటో చేయొచ్చు. అలానే, పోస్ట్ లోని ఫోటో కూడా చేసి ఉండవచ్చు.
చివరగా, ఒరిజినల్ ఫోటోలో ‘Howdy Modi’ పోస్టర్లు లేవు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 25, 2019


text:
JNU హాస్టల్ ఫీ పెంచినందుకు కోపంతో ఒక విద్యార్ధి ఐఫోన్ పగలగొట్టాడని వ్యంగ్యంగా రాసిన వార్తని నిజం అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 21, 2019
JNU (జవహార్ లాల్ నెహ్రు యూనివర్సిటీ) యొక్క హాస్టల్ ఫీ పెంచారన్న కోపంతో ఒక పేద విద్యార్ధి లక్ష రూపాయల విలువైన ఐఫోన్ ని పగలగొట్టాడని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక పోస్ట్ ఫేస్బుక్ లో ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంత వరకు నిజం ఉందో పరిశీలిద్దాం.
JNU హాస్టల్ ఫీ పెంచారు అని కోపంతో ఐఫోన్ 11 ని పగలగొట్టిన ఒక విద్యార్ధి.
ఫాక్ట్ (నిజం): JNU హాస్టల్ ఫీ పెంచారన్న కోపం తో ఒక విద్యార్ధి  ఐఫోన్ 11ని పగలగొట్టాడని పోస్ట్ లో పేర్కొన్న వార్తని ప్రచురించింది ‘The Fauxy’ అనే ఒక సెటైర్ వెబ్ పోర్టల్. ఈ వెబ్సైటు లోనే వారు ప్రచురించే వార్తలు ఏవీ  నిజం కాదు అని, అన్నీ కల్పితం అని పేర్కొన్నారు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని వార్త గురించి గూగుల్ లో కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతికితే, ‘The Fauxy’ వారు తప్పితే వేరే ఏ న్యూస్ ఏజెన్సీ వాళ్ళు JNU హాస్టల్ ఫీ పెంచారని ఒక విద్యార్ధి ఐఫోన్ ని పగలగొట్టాడన్న వార్తను ప్రచురించలేదు అని తెలిసింది. నవంబర్ 11, 2019న ‘The Fauxy’  ప్రచురించిన ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ‘The Fauxy’ వైబ్సైట్ లో వారు తమ గురించి ఇచ్చిన వివరణ లో వారు వెబ్సైటులో రాసేది  కల్పితం అని, అవి ఏవీ నిజం కాదు అని ఉంటుంది.
అంతేకాక, ‘The Fauxy’ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా వారు తమ వార్తలు కల్పితం అని పేర్కొనడం గమనించవచ్చు. వ్యంగ్యంగా రాసిన ఈ వార్తని తీసుకొని నిజంగా జరిగింది అనుకొని షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, JNU హాస్టల్ ఫీ పెంచారన్న కారణం వళ్ళ ఏ విద్యార్ధి ఐఫోన్ ని పగలగొట్టలేదు. ఇది ‘The Fauxy’ అనే సెటైర్ వెబ్ పోర్టల్ వాళ్ళు వ్యంగ్యంగా రాసిన ఒక వార్త.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: November 21, 2019

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియో ని పెట్టి ప్రజలు ప్రధాని మోదీ ని 'చౌకీదార్ చోర్ హై’ అంటూ హేళన చేస్తున్నారు అని  షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 26, 2020
‘చౌకీదార్ చోర్ హై’ అనే నినాదాలతో  ప్రజలు ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీని  హేళన చేస్తున్నారు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక  వీడియో వైరల్ అవుతుంది. FACTLY విశ్లేషణలో ఆ  వీడియో యొక్క ఆడియో ఎడిట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ప్రధాన మంత్రి అంపన్ తుఫాను వల్ల నష్టబోయిన జిల్లాలలో పర్యటిస్తున్నప్పుడు వెస్ట్ బెంగాల్ లో చిత్రీకరించిన వీడియో అది. ఆ ఓరిజినల్ వీడియో ని ‘Akashvani Sangbad Kolkata’ తమ ఫేస్బుక్  అకౌంట్లో పోస్ట్ చేసారు. ఆ వీడియో లో కొందరు వ్యక్తులు ‘జై శ్రీరామ్’ అని నినాదాలు చేస్తుండటం మనం వినవొచ్చు. ఆ ఆడియో ట్రాక్ ని ఎడిట్ చేసి ‘చౌకీదార్ చోర్ హై’ అనే  నినాదాలతో ఉన్న మరొక  వీడియో యొక్క ఆడియో ట్రాక్ ని జత చేసారు. ‘చౌకీదార్ చోర్ హై’  ఆడియో ట్రాక్ తో ఉన్న  వీడియో కర్ణాటక బీజేపీ ఎలెక్షన్ ర్యాలీలో కొంతమంది కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు అరవడానికి సంబందించింది. కావున, ఈ వీడియోలో నరేంద్ర మోదీని ‘చౌకీదార్ చోర్ హై’ అంటూ ఎవరూ హేళన చేయలేదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/akasvanisangbadkolkata/posts/1192060754480865
2. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=0bnljP8W2cU
Did you watch our new video?


text:
హిందూ దేవుళ్ళ ఫోటోలను తగలబెడ్తున్న ఈ వీడియో CAA వ్యతిరేక ఉద్యమాలకి సంబంధించింది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 3, 2020
‘CAA వ్యతిరేక ఉద్యమంలో హిందూ దేవుళ్ళ ఫోటోలను తగలపెట్టిన ఉద్యమకారులు’ అని చెప్తూ ఒక ఫేస్బుక్ వినియోగదారుడు పోస్టు చేశాడు. అతను అదే ఆరోపణతో ఉన్న వీడియోతో కూడిన ట్వీట్ (ఆర్కైవ్డ్) ని కామెంట్స్ లో పెట్టాడు. ఆ వీడియో గురించి చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వీడియో CAA వ్యతిరేక ఉద్యమంలో హిందూ దేవుళ్ళ ఫోటోలను ఉద్యమకారులు తగలపెట్టినది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం ఆగష్టు 2018 నుండి ఉంది. కావున, దానికి ప్రస్తుత CAA వ్యతిరేక ఉద్యమానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని కామెంట్స్ లో పెట్టిన ట్వీట్ ని బీజేపీ జాతీయ ప్రతినిధి ‘సంబిత్ పాత్ర’ కూడా రీ-ట్వీట్ (ఆర్కైవ్డ్)చేశారు.
This video is shocking …how can any protest have a right to defile the tenets of Hinduism ..who gives them the right to burn the pictures of Hindu Gods & Goddesses ..why should any protest be an Anti-Hindu protest??
Is this is what the Congress & Communists promote??#Shame https://t.co/9rn2gIwQ9T
ఫేస్బుక్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, అదే వీడియో ని ఒక వినియోగదారుడు ఆగష్టు 2018 లో పోస్టు చేసినట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో (ఆర్చివ్డ్) గురించి ఆ పోస్టు లో ఈ వివరణ ఉంది- “*Young Ambedkarites burning portraits of Hindu Gods in Ashokpuram MYSORE* to protest against Sanghis who burned copies of the Constitution”. ఆ వీడియో గురించిన ఖచ్చితమైన సమాచారం ఏమీ దొరకకపోయినా, అది 2018 నుండి ఇంటర్నెట్ లో ఉండడంతో, దానికీ మరియు ప్రస్తుతం దేశంలో జరుగుతున్న CAA వ్యతిరేక ఉద్యమానికి సంబంధం లేదు అనే నిర్ధారణకు రావొచ్చు.
చివరగా, ఒక పాత వీడియోని పెట్టి ‘CAA వ్యతిరేక ఉద్యమంలో హిందూ దేవుళ్ళ ఫోటోలను తగలపెట్టిన ఉద్యమకారులు’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 3, 2020


text:
హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రొడక్ట్స్ ను నిషేదించలేదు. అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 3, 2019
భారత దేశం చైనా నుండి చాలా వస్తువులు దిగుమతి చేసుకుంటుందనే విషయం అందరికి తెలిసిందే. కానీ తాజాగా హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రొడక్ట్స్ ను నిషేధించింది అని చెప్తూ కొందరు ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పాకిస్తాన్ లాంటి తీవ్రవాద దేశాన్ని చైనా సమర్దిస్తున్నందుకు హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రొడక్ట్స్ ను నిషేధించింది. చైనా వస్తువులు అమ్మినవారికి రూ. 2500, కొన్నవారికి రూ. 1500 జరిమానాలు ప్రకటించింది.
హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రొడక్ట్స్ ను నిషేదించలేదు. ఇదే మెసేజ్ ని గత మూడేళ్ళగా వివిధ కోర్టుల పేర్లతో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో  ఇచ్చిన విషయాల గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రోడుక్టుల మీద ఎటువంటి నిషేధం ప్రకటించలేదని తెలుస్తుంది. ఇదే మెసేజ్ ని గత మూడేళ్ళగా వివిధ కోర్టుల పేర్లతో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఒకసారి బీహార్ హైకోర్టు పేరుతో చేస్తే మరోసారి నిజామాబాద్ కోర్టు పేరుతో చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
చివరగా, హైదరాబాద్ హైకోర్టు చైనా ప్రొడక్ట్స్ ను నిషేదించలేదు. అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 3, 2019


text:
‘కూల్ డ్రింక్స్ ఎబోలా వైరస్ తో కలుషితం అయ్యాయి. కొద్ది రోజులు తాగవద్దు’ అని హైదరాబాద్ పోలీసులు చెప్పలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 4, 2020
కూల్ డ్రింక్స్ తయారు చేసే కంపెనీ లో పనిచేసే ఒక కార్మికుడు కూల్ డ్రింక్స్ ని ఎబోలా వైరస్ తో కలుషితం చేసాడని, కావున కొద్ది రోజుల పాటు కూల్ డ్రింక్స్ తాగవద్దని హైదరబాద్ పోలీసులు తెలిపారని చెప్తూ, కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): కూల్ డ్రింక్స్ ఎబోలా వైరస్ తో కలుషితం అవ్వడంతో వాటిని కొద్ది రోజులు తాగవద్దని చెప్పిన హైదరాబాద్ పోలీసులు. కూల్ డ్రింక్స్ తాగి అస్వస్థకు గురైన ప్రజల ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కూల్ డ్రింక్స్ ఎబోలా వైరస్ తో కలుషితం అయినట్టు గానీ, కొద్ది రోజులు కూల్ డ్రింక్స్ తాగవద్దని గానీ హైదరాబాద్ పోలీసులు చెప్పలేదు. 2019 లో ఇదే మెసేజ్ వైరల్ అయినప్పుడు, అది ఒక ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని హైదరాబాద్ పోలీసు వారు ట్వీట్ చేసారు. అంతేకాదు, పోస్ట్ లోని ఫోటోలు వివిధ సందర్భాలకు సంబంధించినవి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చాలా ఫోటోలు ఉన్నాయి. ఒక్కో ఫోటో ఎక్కడ తీసారో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
ఫోటో 1:
ఈ ఫోటో ‘NDTV’ వారు 2014 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో లభించింది. పాకిస్తాన్ లో బాంబు పేలుడు జరిగినప్పుడు తీసిన ఫోటో ఇది.
ఫోటో 2:
ఇది తెలంగాణలోని సూర్యాపేటలో ఒక కుటుంబం 2017 లో ఆత్మహత్య చేసుకున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో. ఆ ఘటనకి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఫోటో 3:
ఇదే ఫోటోని పెట్టి, ఆ ఫోటోలో ఉన్నది రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించినవారని 2018 లో యూపీ బీజేపీ ఎంపీ రేఖ వర్మ పోస్ట్ చేసింది.
ఫోటో 4 మరియు 5:
2020 మార్చిలో ఒక కారు నదిలో పడిపోవడం వల్ల ఈ ఫోటోల్లోని యువతి మరణించినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఫోటో 6 మరియు 7:
ఈ ఫోటోల్లోని యువకుడు నీళ్ళల్లో మునిగి చనిపోయాడని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఫోటో 8 మరియు 9:
కూల్ డ్రింక్ బాటిల్స్ ఉన్న ఫోటో పాకిస్తాన్ కి చెందిందని FACTLY ఇంతకముందు వేరే సందర్భంలో రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కూల్ డ్రింక్ బాటిల్ లో పాము ఆకారంలో ఎదో కనిపిస్తున్న ఫోటో ఎక్కడిదో దొరకలేదు. అయితే, ఆ ఫోటో 2015 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయబడుతుంది.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలన్నీ వివిధ సందర్భాల్లో తీసినవి. అంతేకాదు, పోస్ట్ లోని మెసేజ్ 2019 లో వైరల్ అయినప్పుడు అది ఒక ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని హైదరాబాద్ పోలీసు వారు తమ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్వీట్ చేసారు.
Fake news spreading on social media about cool drinks and a warning from Hyderabad city police is fake one and Hyderabad city police never released any message regarding this. pic.twitter.com/cCy32Vh7fN
చివరగా, కూల్ డ్రింక్స్ ఎబోలా వైరస్ తో కలుషితం అవ్వడంతో వాటిని కొద్ది రోజులు తాగవద్దని హైదరాబాద్ పోలీసులు చెప్పలేదు. అది ఒక ఫేక్ న్యూస్.

created: September 4, 2020


text:
హైదరాబాద్ ఆలయంలో జరిగిన వేడుక వీడియోను 100 కోట్ల ఖర్చుతో అలంకరించిన మధ్యప్రదేశ్ లోని లక్ష్మి దేవి ఆలయం అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2020
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రత్లాం జిల్లాలో లక్ష్మి పూజ సందర్బంగా 100 కోట్లు ఖర్చు చేసి అలంకరించిన లక్ష్మి దేవి ఆలయం, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
లక్ష్మి పూజ సందర్బంగా 100 కోట్లు ఖర్చు చేసి అలంకరించిన మధ్యప్రదేశ్ లోని లక్ష్మి దేవి ఆలయం వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లోని ఆ అలంకరణతో ఉన్న దేవాలయం హైదరాబాద్ లోని శ్రీ రంగనాథ స్వామి దేవాలయం అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. వైకుంఠ ఏకాదశి పండగ సందర్బంగా ఆలయాన్ని ఇలా అలంకరించారు. పోస్టులో చూపిస్తున్న ఆ ఆలయం మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షోట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియో ఒక యూట్యూబ్ ఛానల్లో దొరికింది. అలంకరించబడి ఉన్న వీడియో లోని ఆ ఆలయం హైదరాబాద్ లోని శ్రీ రంగనాధ స్వామి దేవాలయం అని వివరణలో తెలిపారు. వైకుంఠ ఏకాదశి పండగ సందర్భంగా ఆలయాన్ని ఇలా అలంకరించారు అని అందులో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా మరింత అధికారిక సమాచారం కోసం వెతకగా, పోస్టులోని అవే దృశ్యాలతో కూడిన వీడియో ‘ETV Telangana’ న్యూస్ ఛానల్ వారు ‘6 జనవరి 2020’ నాడు తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్లో పబ్లిష్  చేసిన వీడియో లభించింది. జియాగూడలోని శ్రీ రంగనాధ స్వామి దేవాలయంలో జరుపుకున్న వైకుంఠ ఏకాదశి వేడుకలకి సంబంధించిన వీడియో అని అందులో తెలిపారు.
జియాగూడలోని శ్రీ రంగనాథ స్వామి ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం వైకుంఠ ఏకాదశి వేడుకను చాలా ఘనంగా నిర్వహిస్తుంటారు. రంగనాథ స్వామి ఆలయంలో చేసిన ఆ వేడుకలకు సంబంధించిన పాత వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, హైదరాబాద్ లోని శ్రీ రంగనాథ స్వామి దేవాలయాన్ని చూపిస్తూ 100 కోట్ల ఖర్చుతో అలంకరించిన మధ్యప్రదేశ్ లోని లక్ష్మి దేవి ఆలయం అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 7, 2020


text:
హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ 50% రాయితీతో పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలాన్లను చెల్లించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తూ గోషామహల్‌లో ఎటువంటి లోక్ అదాలత్ నిర్వహించట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 4, 2021
దసరా పండగ సందర్భంగా 50% రాయితీతో పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలాన్లను చెల్లించే ఆఫర్ ఒకటి హైదరాబాద్ పోలీస్ ప్రవేశపెట్టిందని, అక్టోబర్ 4 నుంచి 7వ తేదీ గోషామహల్ స్టేడియంలో నిర్వహించే ప్రత్యేక లోక్ అదాలత్ ద్వారా ఈ ఆఫర్ కింద పెండింగ్ చలాన్లను చెల్లించొచ్చని  చెప్తున ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్  అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దసరా పండగ సందర్భంగా 50% రాయితీతో పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలాన్లను చెల్లించే అవకాశాన్ని హైదరాబాద్ పోలీస్ కల్పిస్తోంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతం (అక్టోబర్ 4-7, 2021) హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ 50% రాయితీతో పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలాన్లను చెల్లించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తూ గోషామహల్‌లో ఎటువంటి లోక్ అదాలత్ నిర్వహించట్లేదు. ఇదే విషయం హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ స్పష్టం చేసింది. ఈ వివరణను పలు వార్తా సంస్థలు ప్రచురించాయి కూడా. ఐతే గతంలో పలు సందర్భాలలో హైదరాబాద్ పోలీస్ ఇలాంటి ఒక ఆఫర్ ఇస్తూ లోక్ అదాలత్ నిర్వహించినప్పటికీ ప్రస్తుతం అటువంటి కార్యక్రమం ఏది కూడా నిర్వహించట్లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ రోజు (04 సెప్టెంబర్ 2021) ఈనాడు పేపర్‌లోని హైదరాబాద్ డిస్ట్రిక్ట్ ఎడిషన్‌లో ఇలాంటి వార్తే ఒకటి ప్రచురితమైంది, ఈ నేపథ్యంలోనే ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యుండవచ్చు. ఐతే ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో బాగా వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ పోలీస్ ఈ విషయానికి సంబంధించి వివరణ ఇస్తూ ‘అక్టోబర్ 4-7 మధ్యలో ట్రాఫిక్ లోక్ అదాలత్ నిర్వహిస్తున్నామన్న ఈ వార్తలో నిజంలేదని, ప్రజలు ఈ వార్తని నమ్మవద్దని, ఈ ఫేక్ వార్తని సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేసిన లేదా ఫార్వార్డ్ చేసినా, వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోబడుతుందని’ ఒక ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
#HYDTPinfo
We noticed a message is going viral in SM informing that there will be Tr Lokadalath from 4-7th Oct. @HYDTP inform all the citizens that msg is Fake, don’t believe and not to spread. Legal action will be initiated against those who post or forward the below fake msg. pic.twitter.com/8Jvzjo7x9T
హైదరాబాద్ పోలీస్ ఫేస్ బుక్ పోస్ట్ ద్వారా వైరల్ అయిన ఈనాడు క్లిప్‌ని షేర్ చేసి, ఈ వార్త ఫేక్ అని స్పష్టం చేసారు.
ఐతే, గతంలో పలు సందర్భాలలో హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ ఇలాంటి లోక్ అదాలత్‌లను నిర్వహించింది. 2016లో మరియు 2017లో హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ గోషామహల్‌లో లోక్ అదాలత్ నిర్వహించి, 50% రాయితీతో పెండింగ్చె చలాన్లు చెల్లించే అవకాశం కల్పించింది.
ఇదే వివరాలతో ఇప్పుడు కూడా హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ అదే సదుపాయాన్ని కల్పిస్తునట్టు వార్త వైరల్ అవుతోంది కానీ  ప్రస్తుతానికి తాము అటువంటి లోక్ అదాలత్ ఏది కూడా నిర్వహించట్లేదని హైదరాబాద్ పోలీస్ స్పష్టం చేయడంతో ఈ వార్తలో నిజం లేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. పోలీస్ వివరణను పలు వార్తా సంస్థలు ప్రచురిస్తూ రాసిన కథనాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ పోలీస్ 50% రాయితీతో పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలాన్లను చెల్లించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తూ గోషామహల్‌లో ఎటువంటి లోక్ అదాలత్ నిర్వహించట్లేదు.

created: September 4, 2021


text:
ఐస్ క్రీమ్ & ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్, రెండిటినీ ప్రాథమికంగా పాలు/పాల ఉత్పన్నాలతో తయారు చేస్తారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2023
‘ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్’ అని పేరుతో ఉన్న ఉత్పత్తులలో పాలు/పాల పదార్ధాలు ఉండవని, వీటిని కేవలం వెజిటబుల్ ఆయిల్‌తో తయారు చేస్తారని, ఐస్ క్రీమ్ అని పేరుతో ఉన్న వాటిని మాత్రమే పాలు/పాల పదార్ధాలతో తయారు చేస్తారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఐస్ క్రీమ్ అని పేరుతో ఉన్న వాటిని మాత్రమే పాలు/పాల పదార్ధాలతో తయారు చేస్తారు. ‘ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్’ అని పేరుతో ఉన్న ఉత్పత్తులను కేవలం వెజిటబుల్ ఆయిల్‌తో తయారు చేస్తారు.
ఫాక్ట్: ఐస్ క్రీమ్ మరియు ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్, రెండిటిలో పాలు/పాల ఉత్పన్నాలు ఉంటాయి. అయితే ఐస్ క్రీం తయారీ ప్రక్రియలో పాలలో నుంచి తీసిన కొవ్వుని వాడతారు. ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్లో వెజిటబుల్ ఆయిల్‌ను వాడతారు. ఈ రెండు పదార్ధాలని వాడిన విధానం, మోతాదుని బట్టి కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉన్నా, ఆరోగ్య పరంగా కొన్ని దుష్ప్రభావాలు కూడా కలిగే అవకాశం ఉంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ విషయంలో నిజానిజాలను తెలుసుకోడానికి ‘ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్’ పేరుతో ఉత్పత్తులని అమ్ముతున్న క్వాలిటి వాల్స్, క్రీమ్ బెల్, డైరీ డే వంటి బ్రాండ్లు తయారుచేసిన ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ ప్యాకెట్‌పై ఉండే వివరాలను పరీక్షించాము. వీటిని పాలు/మిల్క్ సాలిడ్స్ తో తయారు చేస్తారని దానిపై పేర్కొన్నారు. పాలలో నుంచి నీటిని వేరు చేసిన తరువాత మిగిలిన పదార్థాన్నే మిల్క్ సాలిడ్ అంటారు. దీన్ని బట్టి ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ పాలతో కాకుండా కేవలం వెజిటబుల్ ఆయిల్‌ను వాడి తయారు చేస్తారని చెప్పడం సరైంది కాదు.
FSSAI నిబంధనల ప్రకారం ఐస్ క్రీంలో వెజిటబుల్ ఆయిల్/కొవ్వుని, లేదా వెజిటబుల్ ప్రోటీన్‌ని వాడే కంపెనీలు తమ ఉత్పత్తులపై ఐస్ క్రీమ్ అని కాకుండా ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ అని ముద్రించాలి.
ఐస్ క్రీంలో వెజిటబుల్ ఆయిల్ ఎందుకు వాడతారు?
సాధారణంగా ఐస్ క్రీం తయారీలో పాల నుంచి వచ్చిన కొవ్వుని వాడుతారు. ఇది ఐస్ క్రీమ్ యొక్క రుచి, చిక్కదనం, ఆకృతి మొదలైన వాటిని పెంచడానికి దోహదపడుతుంది. అయితే కొన్ని కంపెనీలు దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా వెజిటబుల్ ఆయిల్ (కొబ్బరి నూనె, పామ్ ఆయిల్ మొదలైనవి), కోకొ బటర్ మొదలైనవి కూడా వాడతారు. కొవ్వు శాతం తగ్గించడం, ప్రత్యేక రుచులను జోడించడం, తక్కువ ధరకు లభించడం మొదలైనటువంటి కారణాల రీత్యా కంపెనీలు ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంచుకుంటాయి.
వెజిటబుల్ ఆయిల్ మరియు పాల కొవ్వు, వీటిలో ఏది మంచిది?
వెజిటబుల్ ఆయిల్‌ను వాడి చేసిన ఐస్ క్రీమ్‌తో పోల్చుకుంటే పాల కొవ్వును వాడి చేసిన ఐస్ క్రీమ్‌లో Saturated fats మరియు కొలెస్ట్రాల్ శాతం సాధారణంగా ఎక్కువ ఉంటుంది. వీటిని ఎక్కువగా తీసుకుంటే గుండె సంబంధిత వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే, కొన్ని రకాల వెజిటబుల్ నూనెల్లో ఉండే Trans fat ప్రభావంపై కూడా భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే ఎటువంటి ఐస్ క్రీమ్/ ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ ను అయినా తరచుగా తీసుకుంటే అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశముందని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అమూల్ vs క్వాలిటీ వాల్స్ కేసు:
ఇక 2017లో అమూల్ సంస్థ విడుదల చేసిన రెండు వాణిజ్య ప్రకటనలు (ఇక్కడ& ఇక్కడ) తమ ఉత్పత్తులపై ప్రజలకు తప్పుడు అభిప్రాయాన్ని కలిగించేలా ఉన్నాయని క్వాలిటీ వాల్స్ యాజమాన్య సంస్థ హిందుస్థాన్ యునిలివర్ కోర్టులో కేసు వేసింది. ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ లో హానికరంగా పరిగణించబడే వనస్పతి (డాల్డా)ను వాడతారని అమూల్ ఈ ప్రకటనలో పేర్కొంది. అయితే, తాము ఉత్పత్తి చేసే ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ లలో వనస్పతిని వాడమని వెజిటబుల్ ఆయిల్‌ను వాడతామని కోర్టులో వాదించింది. ఇది కేవలం పాల కొవ్వుకి ప్రత్యామ్నాయంగా మాత్రమే వాడతామని, ఐస్ క్రీమ్ లాగానే ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ను కూడా పాలు/పాల ఉత్పన్నాలతో తయారు చేస్తామని హిందుస్తాన్ యునిలివర్ స్పష్టం చేసింది. కేసు వివరాలను పరిశీలించిన బాంబే హైకోర్టు ఈ ప్రకటనలలో అభ్యంతరకరమైన సన్నివేశాలని తొలగించాలని తీర్పుని జారీ చేసింది.
చివరిగా, ఫ్రోజెన్ డెసర్ట్ పాలతో కాకుండా కేవలం వెజిటబుల్ ఆయిల్‌తో మాత్రమే చేస్తారని జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం.


text:
ICICI, AXIS, HDFC బ్యాంకులు 1990ల్లో ఆర్ధిక సంస్కరణలు చేపట్టిన తర్వాత స్థాపించబడ్డ ప్రైవేటు రంగ బ్యాంకులు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 24, 2021
ప్రభుత్వ సంస్థలుగా ఉన్న HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులను పి.వి. నరసింహా రావు ప్రభుత్వంలో  మన్మోహన్ సింగ్ ఆర్ధిక మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులను ప్రైవేటీకరించారని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మన్మోహన్ సింగ్ ఆర్ధిక మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులను ప్రైవేటీకరించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇందిరా గాంధీ 1969లో 14,  1980లో మరో 6 కమర్షియల్ బ్యాంకులను జాతీయం చేశారు. HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులు ఆ జాబితాలో లేవు. 1993లో పి.వి. నర్సింహారావు ప్రభుత్వం ఆర్ధిక సంస్కరణలు చేపట్టి  భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో కొత్త సరళీకరణ సంస్కరణలు అమలు చేసే క్రమంలో భాగంగా కొత్త ప్రైవేటు రంగ బ్యాంకులకు లైసెన్సులను అందించింది, HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులు అందులో భాగంగానే స్థాపించబడ్డాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
భారత దేశంలో మొదటి సారిగా 1969లో ఇందిరా గాంధీ ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో 14 కమర్షియల్ బ్యాంకులను జాతీయం చేసారు, మళ్ళీ 1980లో 6 బ్యాంకులను జాతీయం చేసారు. HDFC, AXIS లేదా ICICI బ్యాంకులు జాతీయం చేయబడ్డ 20 బ్యాంకులలో లేవు. ఐతే పి.వి. నరసింహా రావు ప్రభుత్వంలో మన్మోహన్ సింగ్ ఆర్ధిక మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో ఆర్థిక సంస్కరణలు చేపట్టిన నేపధ్యంలో బ్యాంకింగ్ రంగంలో కూడా సంస్కరణలు చేపడుతూ 1993లో ప్రైవేటు రంగంలో బ్యాంకులకు అనుమతిస్తూ దీనికి సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసారు. ఈ నేపధ్యంలో HDFC, AXIS మరియు ICICI బ్యాంకులతో పాటు మరికొన్ని ఇతర బ్యాంకులు లైసెన్స్లు పొందాయి. ఈ మూడు బ్యాంకుల ఆవిర్భావం గురించి కింద క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం.
ICICI బ్యాంకు:
ICICI బ్యాంకు 1955లో భారతీయ వ్యాపారాలకు మీడియం-టర్మ్ మరియు లాంగ్-టర్మ్ ప్రాజెక్ట్ ఫైనాన్సింగ్ చేసే ఉద్దేశంతో స్థాపించబడిన ఒక ప్రైవేట్ ఆర్థిక సంస్థ. 1990ల్లో ఆర్ధిక సంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టిన తరవాత అప్పటి వరకు కేవలం ప్రాజెక్ట్ లకు ఫైనాన్సు అందించే సంస్థగా ఉన్న ICICI సంస్థ, వివిధ ఆర్ధిక సేవలందించే ఉద్దేశంతో 1994లో ICICI బ్యాంకు స్థాపించింది. దీన్నిబట్టి ICICI అనేది 1990ల్లో ఆర్ధిక సంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టిన తర్వాత స్థాపించబడ్డ ఒక ప్రైవేటు బ్యాంకని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
HDFC బ్యాంకు:
1990ల్లో ఆర్ధిక సంస్కరణల నేపధ్యంలో బ్యాంకింగ్ రంగంలో ప్రవేశపెట్టిన సంస్కరణలలో భాగంగా బ్యాంకింగ్ లైసెన్స్ పొందిన కొన్ని ప్రైవేటు బ్యాంకులలో HDFC ఒకటి. HDFC 1994లో బ్యాంకింగ్ లైసెన్స్ పొందింది.
Axis బ్యాంకు:
Axis బ్యాంకుని 1990ల్లో పి.వి. నరసింహా రావు ఆర్ధిక సంస్కరణలు తీసుకొచ్చి ప్రైవేటు బ్యాంకులకు లైసెన్స్ అందించడం మొదలు పెట్టిన తరవాత 1993లో స్పెసిఫైడ్ అండర్‌టేకింగ్ అఫ్ యూనిట్ ట్రస్ట్ అఫ్ ఇండియా (SUUTI), లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (LIC), జనరల్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (GIC), నేషనల్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ లిమిటెడ్, ది న్యూ ఇండియా అస్యూరెన్స్ కంపెనీ లిమిటెడ్, ఓరియంటల్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ లిమిటెడ్ మరియు యునైటెడ్ ఇండియా ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ లిమిటెడ్ యొక్క ప్రోత్సాహంతో స్థాపించబడ్డ ఒక ప్రైవేటు బ్యాంకు. ఈ బ్యాంకు 1994 తమ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది, ఐతే అప్పుడు దీని పేరు UTI బ్యాంకుగా ఉండేది.
2003లో యూనిట్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టాన్ని రద్దు చేసి యూనిట్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా(UTI)ని స్పెసిఫైడ్ అండర్‌టేకింగ్ అఫ్ యూనిట్ ట్రస్ట్ అఫ్ ఇండియా (SUUTI) మరియు UTI మ్యూచువల్ ఫండ్ అనే రెండు సంస్థలుగా విభజించారు. తద్వారా UTI వద్ద ఉన్న Axis బ్యాంకు యొక్క షేర్లను SUUTIకి బదలాయించారు. ఐతే 2013-14లో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో SUUTI వద్ద ఉన్న Axis బ్యాంకు యొక్క షేర్లలో 9% ప్రభుత్వ మైనారిటీ వాటాని విక్రయించారు. అలాగే 2018-19 & 2020-21 మోదీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో మళ్ళీ 9.29% & 0.41% ప్రభుత్వ మైనారిటీ వాటాని విక్రయించారు. వీటన్నిబట్టి Axis బ్యాంకు అనేది 1990ల్లో ప్రవేశపెట్టిన ఆర్ధిక సంస్కరణలలో భాగంగా స్థాపించబడ్డ ఒక ప్రైవేటు బ్యాంకు అయినప్పటికీ, ఇందులో ఉన్న కొంత ప్రభుత్వ వాటాని మన్మోహన్ సింగ్ మరియు మోదీ ప్రధానులుగా ఉన్న సమయంలో విక్రయించారని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఒకవేళ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ICICI మరియు HDFC బ్యాంకులు ఇంతకు ముందు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైతే, 1991లో మొదటి సారిగా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాలు విక్రయించడం మొదలుపెట్టినప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు వివిధ సంస్థల్లో విక్రయించిన వాటాలకి సంబంధించిన సమాచారంలో ఈ బ్యాంకులను  ప్రైవేటీకరించిన సమాచారం  కూడా ఉండేది, కాని వీటి గురించి అందులో ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు.
అంతే కాదు, రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా తమ 1992-93 సంవత్సరానికి సంబంధించిన వార్షిక నివేదికలో బ్యాంకింగ్ రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థలకి అనుమతిచ్చిన తరవాత ప్రైవేటు బ్యాంకులు స్థాపించడానికి చాలా దరఖాస్తులు వచ్చాయని, ఐతే వీటిలో నుండి అప్పటి వరకు ఆర్ధిక సంస్థలైన యూనిట్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా – UTI (ఇప్పుడు యాక్సిస్ బ్యాంక్), హౌసింగ్ డెవలప్‌మెంట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (HDFC) మరియు ఇండస్ట్రియల్ క్రెడిట్ & ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ICICI) లకు ప్రైవేట్ బ్యాంకులు  నెలకొల్పేందుకు అనుమతిచ్చినట్టు పేర్కొంది.
చివరగా, ICICI, AXIS మరియు HDFC అనేవి 1990ల్లో ఆర్ధిక సంస్కరణకు చేపట్టిన తర్వాత స్థాపించబడ్డ ప్రైవేటు రంగ బ్యాంకులు.


text:
కోవిడ్-19 వ్యాధి సోకకుండా ఉండటానికి ICMR ఇచ్చిన మార్గదర్శకాలు అంటూ పాత మెసేజ్ మళ్ళీ వైరల్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 8, 2021
‘వచ్చే 6 నెలల నుండి 12 నెలల వరకు లాక్డౌన్ ఉండే అవకాశం లేదు.అందుకే ఈ జాగ్రత్తలు పాటించండి’, అని ICMR (ఇండియన్ కౌన్సిల్ అఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్) న్యూఢిల్లీ వారు కోవిడ్-19 వ్యాధికి సంబంధించిన మార్గదర్శకాల లిస్ట్ ఇచ్చారని చెప్తూ, ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్-19 వ్యాధి సోకకుండా ఉండటానికి ICMR న్యూఢిల్లీ ఇచ్చిన మార్గదర్శకాల లిస్ట్.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని మార్గదర్శకాల లిస్ట్ ని ICMR న్యూఢిల్లీ వారు ఇవ్వలేదు. 2020 లో ఈ మెసేజ్ గురించి ICMR వారిని FACTLY సంప్రదించగా, అలాంటి మార్గదర్శకాలు ఏవైనా ఉంటే వాటిని వారు తమ వెబ్ సైట్ లో కానీ, అధికారిక  సోషల్ మీడియా అకౌంట్ లో కానీ పెడతాము అని చెప్పారు. కానీ, అలాంటి లిస్ట్ ని వారు పెట్టినట్టు ఎక్కడా దొరకలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన మార్గదర్శకాల లిస్ట్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, కోవిడ్-19 వ్యాధి సోకకుండా ఉండటానికి ICMR న్యూఢిల్లీ వారు అలాంటి మార్గదర్శకాల లిస్ట్ ని విడుదల చేసినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. పోస్ట్ లోని కొన్ని మార్గదర్శకాలను మాత్రం నారాయణ హెల్త్ చైర్మన్ మరియు వ్యవస్థాపకులు డాక్టర్ దేవి శెట్టి మార్చి 2020 లో చెప్పినట్టు ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
అయితే, ఇదే మెసేజ్ 2020 లో కూడా వైరల్ అయినప్పుడు, మెసేజ్ గురించి ICMR వారిని FACTLY సంప్రదించగా, అలాంటి మార్గదర్శకాలు ఏవైనా ఉంటే వాటిని వారు తమ వెబ్ సైట్ లో కానీ, అధికారిక  సోషల్ మీడియా అకౌంట్ లో కానీ పెడతాము అని చెప్పారు. అయితే, పోస్ట్ లోని మార్గదర్శకాల లిస్ట్ వారి సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో మరియు వెబ్ సైట్ లో ఎక్కడా కనిపించలేదు.
ICMR వెబ్ సైట్ లోని ఒక డాక్యుమెంట్ లో కోవిడ్-19 వ్యాధి సోకకుండా ఉండటానికి ఇచ్చిన మార్గదర్శకాలను ఇక్కడ చదవొచ్చు. కానీ, పోస్ట్ లోని లిస్ట్ మాత్రం వీటిలో లేదు.
ICMR తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా పోస్ట్ లోని కోవిడ్-19 మార్గదర్శకాలు తాముజారీ చేయలేదని, పోస్టులోని మార్గదర్శకాలు తమకు తప్పుగా ఆపాదిస్తున్నారని స్పష్టతని ఇచ్చారు.
This is circulating in different social media platform. ICMR did not issue any such guideline or advisory. It is #Fake circulation. #FactCheck #FakeNews pic.twitter.com/FeusTaOiWM
చివరగా, పోస్ట్ లోని కోవిడ్-19 మార్గదర్శకాల లిస్ట్ ని ICMR న్యూఢిల్లీ వారు ఇవ్వలేదు.
వివరణ (MAY 07, 2021): ఈ ఆర్టికల్ ICMR 06 మే 2021న వివరణ ఇచ్చిన ట్వీట్ ద్వారా అప్డేట్ చేయటం జరిగింది.


text:
మహారాష్ట్రలోని IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ పై దాడి చేసింది శివ సేన పార్టీ సభ్యులు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 18, 2020
మహారాష్ట్రలో పోలీసుల సమక్షంలోనే శివ సేన గుండాలు IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ పై దాడి చేస్తున్నారు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాష్ట్రలో శివ సేన గుండాలు IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ పై దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం):  వీడియోలో IDBI బ్యాంకు మేనేజర్ పై దాడి చేస్తున్నది మహారాష్ట్ర లోని బుల్దాన జిల్లా యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు, శివ సేన పార్టీ కార్యకర్తలు కాదు. రైతులకి రుణాలు మంజూరు చేయడంలో ఆలస్యం చేస్తున్నారనే నెపంతో యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు మల్కాపూర్ నగరంలోని IDBI బ్యాంకు మేనేజర్ పై ‘24 August 2020’ నాడు దాడి చేసారని విశ్లేషణలో తెలిసింది. ఈ ఘర్షణకి శివ సేన పార్టీకి ఎలాంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘The Times of India’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ‘13 సెప్టెంబర్ 2020’ నాడు పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోని ‘Times Now’ న్యూస్ ఛానల్ వారు కూడా తమ ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. ఈ వీడియోలో మహారాష్ట్ర లోని ఒక  IDBI బ్యాంకు మేనేజర్ పై యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు దాడి చేసారని తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఇదే వీడియోని ‘News 18 Lokmat’ న్యూస్ ఛానల్ ’10 సెప్టెంబర్ 2020’ నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటన మహారాష్ట్ర లోని మల్కాపూర్ అనే నగరంలో చోటుచేసుకున్నట్టు ఆ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ‘7 Star News’ అనే మరాఠి లోకల్ న్యూస్ ఛానెల్లో కూడా IDBI బ్యాంకు మేనేజర్ పై దాడి చేసింది మహారాష్ట్ర బుల్ధాన జిల్లా యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలని తెలుపుతూ ఈ వీడియోని పోస్ట్ చేసారు.
ఈ ఘటనకి సంబంధించిన వివరాల కోసం మల్కాపూర్ IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ అనిల్ సావ్లె ని FACTLY సంప్రదించింది. ఈ బ్యాంక్ కి ఇటివలే మేనేజర్ గా తను నియమితుడైనట్టు అనిల్ సావ్లె తెలిపారు. బ్యాంకులోని పాత మేనేజర్ పై జరిగిన దాడిలో ఏ పార్టీ హస్తముందో తెలుపనప్పటికి, రైతుల రుణాలు మంజూరు చేయడంలో ఆలస్యం చేస్తున్నారనే నెపంతోనే మేనేజర్ పై కొందరు దాడికి పాల్పడినట్టు తెలిపారు.
మల్కాపూర్ అసిస్టెంట్ పోలీస్ ఇన్స్పెక్టర్ స్మితా మసాయే ని FACTLY సంప్రదించగా, మల్కాపూర్ నగరంలోని IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ పై దాడి చేసింది బుల్ధాన జిల్లా యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలని తెలిపారు. రైతులకి రుణాలు మంజూరు చేయడంలో ఆలస్యం చేస్తున్నారనే నెపంతో యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు మల్కాపూర్ నగరంలోని IDBI బ్యాంకు మేనేజర్ పై ‘24 August 2020’ నాడు దాడి చేసారు, అని ASI స్మితా మసాయే తెలిపారు. ఈ ఘటనకి శివ సేన పార్టికి ఎటువంటి సంబంధం లేదని ఆమె స్పష్టం చేసారు.
చివరగా, మహారాష్ట్రలోని IDBI బ్యాంక్ మేనేజర్ పై దాడి చేసింది యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు, శివ సేన పార్టీ సభ్యులు కాదు.

created: September 18, 2020


text:
కశ్మీరీ మహిళ వేరే రాష్ట్రానికి చెందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆమె తన కశ్మీరీ శాశ్వత నివాస హోదా కోల్పోదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 29, 2021
‘ఒక కశ్మీరీ మహిళ వేరే రాష్ట్రానికి చెందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆ అమ్మాయి తన కశ్మీరీ పౌరసత్వాన్ని కోల్పోతుంది. కానీ, అదే కశ్మీరీ మహిళ పాకిస్తాన్ వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆ పాకిస్తాన్ వ్యక్తికి కశ్మీరీ పౌరసత్వం లభిస్తుంది’  అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక కశ్మీరీ మహిళ వేరే రాష్ట్రానికి చెందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆమె తన కశ్మీరీ పౌరసత్వాన్ని కోల్పోతుంది; ఒక కశ్మీరీ మహిళ పాకిస్తాన్ వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆ పాకిస్తాన్ వ్యక్తికి కశ్మీరీ పౌరసత్వం లభిస్తుంది’.
ఫాక్ట్ (నిజం): గతంలో ఆర్టికల్ 35A ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి చెందిన మహిళ ఆ రాష్ట్రానికి వెలుపల వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే, ఆ మహిళ యొక్క భర్త మరియు వారి పిల్లలకు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందే వీలుండదు. ఆ వ్యక్తి భారత్ లోని ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందినవాడైనా లేక పాకిస్తాన్ కి చెందినవాడైనా అతనికి కాశ్మీర్ లో డోమిసైల్ స్టేటస్ లభించేది కాదు. 2002లో జమ్ముకాశ్మీర్ హైకోర్టు రాష్ట్రంలో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ కలిగిన వ్యక్తి యొక్క కూతురు శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ లేని వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆ మహిళ రాష్ట్ర శాశ్వత నివాస హోదాని (డోమిసైల్ స్టేటస్) కోల్పోదని తీర్పు చెప్పింది. శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) కలిగిన మహిళ ఆ స్టేటస్ లేని వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే, తను ఆ డోమిసైల్ స్టేటస్ కోల్పోయే అవకాశం లేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల 20 జూలై 2021న జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం ఆ రాష్ట్ర నివాస ధృవీకరణ పత్రం (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందడానికి రూపొందించిన J&K grant of domicile certificate (procedure) rules, 2020కి కొన్ని సవరణలు  చేస్తూ ఒక నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రాంతానికి చెందిన వారు (డోమిసైల్ స్టేటస్ కలిగిన వారు) ఆ రాష్ట్రానికి వెలుపల వ్యక్తులను (భార్య/భర్త) వివాహం చేసుకుంటే, ఇక నుండి వారికి కూడా ఆ రాష్ట్ర నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందే అవకాశాన్ని ఈ నోటిఫికేషన్ ద్వారా ప్రభుత్వం కల్పిస్తుంది. ఐతే పోస్టులోని వీడియోలో ఈ విషయాన్ని వివరించే నేపథ్యంలోనే పైన క్లెయిమ్ లో తెలిపిన వ్యాఖ్యలు చేసారు. పైగా వీడియోలో  డోమిసైల్ స్టేటస్ అనే పదానికి బదులు పౌరసత్వం అనే పదాన్ని వాడారు, సాదారణంగా భారత దేశంలో కేవలం ఒకటే పౌరసత్వం ఉంటుంది, ప్రత్యేకంగా రాష్ట్ర పౌరసత్వం అంటూ ఏమి ఉండదు. ఐతే డోమిసైల్ స్టేటస్ కి సంబంధించి వీడియోలో చేసిన క్లెయిమ్స్ కి సంబంధించిన వివరణ కింద చూడొచ్చు.
కశ్మీరీ మహిళ వేరే రాష్ట్రానికి చెందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆమె తన కశ్మీరీ పౌరసత్వాన్ని కోల్పోతుంది:
ఇంతకు ముందు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో అమలులో ఉండే చట్టంలోని ఆర్టికల్ 35A ప్రకారం రాష్ట్రానికి చెందిన మహిళ ఆ రాష్ట్రానికి వెలుపల వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే, ఆ మహిళ భర్త మరియు వారి పిల్లలకు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందే వీలుండేది కాదు. కాని జమ్మూ కాశ్మీర్ కి చెందిన పురుషులు ఆ రాష్ట్రానికి వెలుపల వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే, ఆ వ్యక్తి యొక్క భార్య మరియు వారి పిల్లలకు కూడా జమ్మూ కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందొచ్చు. ఐతే ఈ నిబంధన యొక్క రాజ్యాంగభద్దతిని ప్రశ్నిస్తూ 2002లో జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టులో కేసు (State and others vs Dr Susheela Sawhney and others) దాఖలైంది. ఐతే ఈ విషయంపై విచారణ జరిపిన కోర్టు ఇక నుండి జమ్మూకాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ కలిగిన వ్యక్తి యొక్క కూతురు శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ లేని వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆ మహిళ రాష్ట్ర శాశ్వత నివాస హోదాని కోల్పోదని స్పష్టం చేసింది.
కశ్మీరీ మహిళ పాకిస్తాన్ వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆ పాకిస్తాన్ వ్యక్తికి కశ్మీరీ పౌరసత్వం లభిస్తుంది:
జమ్మూ కాశ్మీర్ భారతదేశంలో విలీనం అయ్యే సమయంలో అప్పటి కాశ్మీర్ రాజు రాజా హరి సింగ్ మరియు భారత ప్రభుత్వం మధ్య జరిగిన ఒప్పందాలలో కేవలం కాశ్మీరీ పురుషుడు రాష్ట్రంలో శాశ్వత నివాస హోదాలేని అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆ అమ్మాయికి సంక్రమించే శాశ్వత నివాస హోదా గురించి మాత్రమే ప్రస్తావించారు.
కాబట్టి ఇంతకు ముందున్న ఆర్టికల్ 35A ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి చెందిన మహిళ ఆ రాష్ట్రానికి వెలుపల వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే, ఆ మహిళ యొక్క భర్త మరియు వారి పిల్లలకు జమ్మూ కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస ధృవీకరణ సర్టిఫికేట్ (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందే వీలుండదు. ఆ వ్యక్తి భారత్ లోని ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందినవాడైనా లేక పాకిస్తాన్ కి చెందినవాడైనా అతనికి కాశ్మీర్ లో డోమిసైల్ స్టేటస్ లభించేది కాదు.
2002లో హైకోర్టు తీర్పు కూడా కశ్మీరీ మహిళ డోమిసైల్ స్టేటస్ గురించి మాత్రమే ప్రస్తావించిందే గాని కశ్మీరీ మహిళ డోమిసైల్ స్టేటస్ లేని వ్యక్తిని పెళ్లి చేసుకుంటే ఆ వ్యక్తి మరియు వారి పిల్లల యొక్క డోమిసైల్ స్టేటస్ గురించి ప్రస్తావించలేదు. కాబట్టి ఇప్పటి వరకు  కశ్మీరీ మహిళని పెళ్లి చేసుకున్న వ్యక్తికి కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస హోదా (డోమిసైల్ స్టేటస్) పొందే వీలుండేది కాదు.
ఐతే ఈ ఆర్టికల్ ప్రారంభంలో చెప్పినట్టు జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం 20 జూలై 2021న విడుదల చేసిన నోటిఫికేషన్ ద్వారా వారికీ కూడా కాశ్మీర్ లో శాశ్వత నివాస హోదా పొందే అవకాశాన్ని కల్పించారు. ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, కాశ్మీర్ లో అమలులో ఉన్న చట్టలుగాని లేక ప్రస్తుత చట్టాలు (J&K grant of domicile certificate (procedure) rules, 2020 & THE JAMMU AND KASHMIR REORGANISATION ACT, 2019) ఏవీ  కూడా కశ్మీరీ మహిళ పెళ్లి చేసుకొనే అబ్బాయి యొక్క పౌరసత్వం గురించి ప్రస్తావించలేదు.
చివరగా, కశ్మీరీ మహిళ వేరే రాష్ట్రానికి చెందిన వ్యక్తిని వివాహం చేసుకుంటే, ఆమె తన కశ్మీరీ శాశ్వత నివాస హోదా కోల్పోదు.


text:
జీడీపీలో అప్పుల వాటాను పరిగణలోకి తీసుకుంటే భారత్ శ్రీలంకా కన్నా మెరుగైన పరిస్థితిలో ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2022
ఇటీవల శ్రీలంకలో ఆర్ధిక సంక్షోభం నెలకొన్న నేపథ్యంలో శ్రీలంక దేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటాని, భారతదేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటాతో పోల్చుతూ భారతదేశ పరిస్థితి కూడా శ్రీలంకలాగే అవబోతుందని క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటా శ్రీలంకలో లాగా ఎక్కువగా ఉంది.
ఫాక్ట్: శ్రీలంక దేశ జీడీపీ కన్నా ఆ దేశ అప్పులే ఎక్కువ ఉన్నాయన్న విషయం నిజమైనప్పటికీ, పోస్టులో చెప్తున్నట్టు  భారతదేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటా మరీ అంత ఎక్కువగా లేదు. 2016-17 నుండి 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరం వరకు దేశ జీడీపీలో మొత్తం అప్పులు (స్థానిక + విదేశీ) ఇంచుమించు 50%గా ఉంటూ వస్తుంది. శ్రీలంకతో పోల్చుకుంటే భారత్ పరిస్థితి చాలా మెరుగ్గా ఉంది. పైగా శ్రీలంకాలో లాగా కాకుండా జీడీపీలో విదేశీ రుణాల వాటా మన దగ్గర చాలా తక్కువగా ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
శ్రీలంక దేశ అప్పులు:
ఇటీవల శ్రీలంకలో ఆర్ధిక సంక్షోభం నెలకొన్న విషయం తెలిసిందే, ఐతే నిపుణుల ప్రకారం పెరిగిపోయిన దేశ అప్పులు (ముఖ్యంగా విదేశీ రుణాలు) ప్రస్తుతం దేశంలో నెలకొన్న పరిస్థితులకు కారణమని అభిప్రాయ పడుతున్నారు. IMF ఇటీవల శ్రీలంక ఆర్ధిక పరిస్థితిని సమీక్షించి, దేశ అప్పులు విపరీతంగా పెరిగిపోయాయని, ప్రస్తుతం ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వలు అప్పులు తీర్చేందుకు సరిపోవని తెలిపింది.
సాధరణంగా ఒక ఏడాది కాలంలో దేశంలో జరిగే ఉత్పత్తి విలువను జీడీపీ అంటారు. కాబట్టి, జీడీపీలో అప్పుల వాటాని లెక్కించడం ద్వారా ఆ దేశం యొక్క ఆర్ధిక పరిస్థితిని (అప్పులను తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని) అంచనా వేయవచ్చు.  ఐతే శ్రీలంక అప్పులకు సంబంధించి IMF సమాచారం ప్రకారం 2016లో మొత్తం దేశ జీడీపీలో 79.02% ఉన్న అప్పులు 2022 నాటికి 111.42% చేరుకున్నాయి. అంటే శ్రీలంక ఉత్పత్తి చేసే విలువ (జీడీపీ) కన్నా ఆ దేశ అప్పులే ఎక్కువన్నమాట.
శ్రీలంకలో మరో ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే ఆ దేశ అంతర్గత (ఇంటర్నల్) రుణాలు మరియు విదేశీ రుణాలు రెండు ఒకే విధంగా ఉండడం. సాధారణంగా విదేశీ రుణాలు అనేవి ఇతర కరెన్సీలలో చెల్లించాల్సి ఉంటుంది కాబట్టి విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గిపోతుంటాయి. అంటే ఆ దేశం రుణాలు చెల్లించే పరిస్థితిలో లేదని అర్ధం. అలాంటి సందర్భాలలో అంతర్జాతీయంగా దేశం యొక్క క్రెడిట్ రేటింగ్ పడిపోతుంది, ఆపై విదేశీ పెట్టుబడులు రావడానికి కష్టమవుతుంది.
భారతదేశ అప్పుల వివరాలు:
RBI ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 2016-17 నుండి 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరం వరకు దేశ జీడీపీలో మొత్తం అప్పుల (స్థానిక + విదేశీ)  శాతం సుమారు 50%గా ఉంటూ వస్తుంది. 2016-17లో 49.54%గా ఉన్న జీడీపీలో అప్పుల విలువ, స్వల్పంగా తగ్గుతూ, పెరుగుతూ 2020-21 నాటికి 50.8%కి చేరుకుంది. దీన్నిబట్టి, జీడీపీలో అప్పుల వాటా అంశంలో  శ్రీలంకతో పోల్చుకుంటే భారత్ పరిస్థితి చాలా మెరుగ్గా ఉందని చెప్పొచ్చు.
అదే విధంగా భారతదేశ జీడీపీలో అప్పులలో విదేశీ అప్పుల వాటా చాలా తక్కువ. 2016-17 నుండి 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరం వరకు దేశ జీడీపీలో విదేశీ అప్పుల వాటా 3% కన్నా తక్కువగానే ఉంటూ వస్తుంది. శ్రీలంకతో పోల్చుకుంటే ఈ విషయంలో భారత్ చాలా మెరుగ్గా ఉంది.
ఐతే అన్ని రాష్ట్రాల అప్పులు కూడా కలిపితే దేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటా పోస్టులో భారతదేశ జీడీపీలో అప్పుల వాటా అంటూ చెప్తున్న గణాంకాలకి అనుగుణంగా (ఒక 2020-21 సంవత్సరాన్ని మినహాయిస్తే) ఉన్నాయి. జీడీపీలో అప్పుల వాటా (కేంద్ర మరియు అన్ని రాష్ట్రలది కలిపి) 2016-17లో 68.77% కాగా, ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ఇది స్వల్పంగా పెరిగి 2020-21లో 73.95%కు చేరుకుంది. ఈ వివరాలు పైని టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.  దీన్నిబట్టి, పోస్టులో భారత్‌కు ఆపాదిస్తున్న గణాంకాలు ఇక్కడి నుండే సేకరించి ఉంటారని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కానీ,  పైన తెలిపినట్టు కేవలం జీడీపీలో కేంద్ర అప్పుల వాటాని పరిగణలోకి తీసుకుంటే భారతదేశ పరిస్థితి శ్రీలంక కన్న చాలా మెరుగ్గా ఉంది.
చివరగా, జీడీపీలో అప్పుల వాటాను పరిగణలోకి తీసుకుంటే భారత్ శ్రీలంక కన్నా మెరుగైన పరిస్థితిలో ఉంది.


text:
IIT ఢిల్లీ పెసరపప్పు నుండి గుడ్లకు ప్రత్యామ్నాయాన్ని తయారు చేసింది, కోడి గుడ్లు కాసే చెట్లను కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 23, 2021
చెట్టుకి కోడి గుడ్డు కాసినట్టు ఉండే ఒక వీడియోని షేర్ చేస్తూ IIT స్టూడెంట్స్ కోడి గుడ్లు కాసే చెట్లు పండించారని అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ వీడియోకి సంబంధించి సమాచారం కోరుతూ కొందరు ఈ వీడియోని మా వాట్సాప్ టిప్ లైన్ నెంబర్ (+91 9247052470)కి పంపించారు. ఐతే ఈ కథనం ఈ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: IIT స్టూడెంట్స్ ఆవిష్కరించిన కోడి గుడ్లు కాసే చెట్ల వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): 2019లో IIT ఢిల్లీకి చెందిన కొంత మంది పెసరుపప్పు తో అచ్చం కోడి గుడ్ల రుచి ఉండేలా ప్రత్యామ్నాయ గుడ్లను తయారు చేసారు. ఐతే  IIT ఢిల్లీ కేవలం పెసరపప్పు నుండి గుడ్లను తయారు చేసిందే గానీ గుడ్లు కాసే చెట్లను కాదు. సాధారణంగా ప్లాంట్-బేస్డ్ గుడ్లు తాయారు చేయడమంటే చెట్లకు గుడ్లు కాయడం కాదు, ఈ గుడ్లను పూర్తిగా శాఖాహార ఉత్పత్తులతో ల్యాబ్ లో తాయారు చేయడం. ఎగ్ ప్లాంట్ కి కాసే తెల్ల వంకాయలను కోసేసి వాటి స్థానంలో కోడి గుడ్లు అతికించి ఈ వీడియో షూట్ చేసి ఉండొచ్చు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది
సెప్టెంబర్ 2019లో IIT ఢిల్లీ తమ కాలేజీ ఇండస్ట్రీ డే రోజున ల్యాబ్ లో తాయారు చేసిన ప్లాంట్-బేస్డ్ గుడ్లను ప్రదర్శించింది. శాకాహారులకు హై ప్రోటీన్ గల ఆహారం అందించాలనే ఉద్దేశంతో అచ్చం కోడి గుడ్ల రుచి ఉండేలా ఈ ప్రత్యామ్నాయ గుడ్లను తయారు చేసారు. IIT ఢిల్లీకి చెందిన అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ కావ్య దశోరా నాయకత్వంలోని టీం పెసరు పప్పు నుండి ఈ గుడ్లను తాయారు చేసారు. ఐతే ఈ గుడ్లు ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో వినియోగంలోకి రాలేదు. 2019లో జరిగిన ఈ ఆవిష్కరణ నేపథ్యంలోనే పోస్టులోని వీడియో ఇంటర్నెట్ లో వైరల్ అయ్యుండొచ్చు.
ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే IIT ఢిల్లీ గుడ్లు కాసే చెట్లను తయారు చేయలేదు. సాధారణంగా ప్లాంట్-బేస్డ్ గుడ్లు తయారు చేయడమంటే చెట్లకు గుడ్లు కాయేలా చెయ్యడం కాదు, ఈ గుడ్లను పూర్తిగా శాఖాహార ఉత్పత్తులతో ల్యాబ్ లో తాయారు చేయడం. IIT ఢిల్లీ వారు ఈ గుడ్లను పెసరపప్పు నుండి తయారు చేసారు.
ఇంతకు ముందు కూడా ఇలాగే ప్లాంట్-బేస్డ్ మాంసం తయారు చేసిన ఉదాహారణలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులోని వీడియోకి IIT ఢిల్లీ తయారు చేసిన ప్లాంట్-బేస్డ్ గుడ్లకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ వీడియోలో వినిపిస్తున్న మాటల భాష బట్టి ఈ వీడియోకి భారత్ కి సంబంధంలేదని తెలుస్తుంది. సాధారణంగా తెలుపు రంగులో ఉండే వంకాయలు పండే చెట్లను ఎగ్ ప్లాంట్ అని అంటారు. ఈ చెట్లకు కాసిన వంకాయలు అచ్చం చెట్లకు గుడ్లు కాసినట్టే కనిపిస్తాయి. ఈ చెట్లకు సంబంధించిన వీడియోలు కొన్ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులోని వీడియో ఇలాంటి ఒక చెట్టుకి కాసిన వంకాయను కోసి దాని స్థానంలో గుడ్లు అతికించి షూట్ చేసి ఉండొచ్చు. గతంలో ఈ వీడియో ఇంటర్నెట్ లో వైరల్ అయినప్పుడు ఈ వీడియోలో చూపించేది నిజం కాకపోయి ఉండొచ్చని చెప్పిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, IIT ఢిల్లీ పెసరపప్పు నుండి గుడ్లకు ప్రత్యామ్నాయాన్ని తయారు చేసింది, కోడి గుడ్లు కాసే చెట్లను కాదు.


text:
ఉజ్జెయిన్ ప్రభుత్వ అధికారులు మహాకాల్ మార్గ్‌లో కూల్చి వేసిన అక్రమ కట్టడాలు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసిన వారివని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 31, 2021
మధ్యప్రదేశ్ ఉజ్జెయిన్ నగరంలో పాకిస్తాన్ జిందాబాద్ నినాదాలు చేసిన దేశద్రోహుల ఇళ్ళని శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రభుత్వం కూల్చి వేస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఉజ్జెయిన్ నగరంలో ఇటీవల మొహరం పండగ సందర్భంగా జరిగిన ఊరేగింపులో కొందరు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాల చేసారంటూ వార్తలు వచ్చిన నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మధ్యప్రదేశ్ ఉజ్జెయిన్ నగరంలో పాకిస్తాన్ జిందాబాద్ నినాదాలు చేసిన దేశద్రోహుల ఇళ్ళని శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రభుత్వం కూల్చి వేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని మహాకాల్ మార్గ్‌లో ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించి నిర్మించుకున్న ఇళ్ళని ఇటీవల ఉజ్జెయిన్ జిల్లా అధికారులు కూల్చి వేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఈ ఘటనకి సంబంధించిన దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ప్రభుత్వ భూమిలో నిర్మించుకున్న ఈ అక్రమ ఇళ్ళని కుల్చివేయాలని సుప్రీం కోర్టు 2020 సెప్టెంబర్ నెలలోనే ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఈ వీడియోకి ఇటీవల మొహరం ఊరేగింపు కార్యక్రమంలో పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసారని చెప్తున్న వ్యక్తులతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలని కొన్ని లోకల్ న్యూస్ సంస్థలు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్స్‌లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని మహాకాలేశ్వర్ దేవాలయం సమీపంలో ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించి నిర్మించుకున్న ఇళ్ళని ఉజ్జెయిన్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ అధికారులు కూల్చి వేస్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియోలలో రిపోర్ట్ చేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో ‘Hotel President’ పేరుతో ఉన్న భవనం కనిపిస్తుండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు.  ఈ ప్రెసిడెంట్  హోటల్ ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని న్యూ హరిఫాతక్ ఓవర్ బ్రిడ్జి సమీపంలో ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని ప్రెసిడెంట్ హోటల్ దృశ్యాలు పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని దృశ్యాలతో పోలి ఉండటాన్ని బట్టి, ఈ వీడియో  ఉజ్జెయిన్ నగరానికి సంబంధించింది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఉజ్జెయిన్ నగరంలో జరిగిన ఈ అక్రమ కట్టడాల కూల్చివేతకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, ‘ZEE News’ సంస్థ ఈ ఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలుపుతూ 27 ఆగష్టు 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఉజ్జెయిన్ మహాకాల్ మార్గ్‌లో అక్రమంగా నిర్మించిన 200 షాపులని హై కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఉజ్జెయిన్ ప్రభుత్వ అధికారులు కుల్చివేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. స్మార్ట్ సిటీ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని మహాకాలేశ్వర్ మందిరాన్ని పదింతలు విస్తరింపచేయాలని మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రణాళిక చేసింది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగానే మహాకాలేశ్వర్ మందిర సమీపంలో ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించి కట్టుకున్న ఇళ్లని ఉజ్జెయిన్ జిల్లా అధికారులు కుల్చివేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు.
మహాకాలేశ్వర్ దేవాలయం సమీపంలో నిర్మించిన అక్రమ కట్టడాలని కుల్చివేయాలని సుప్రీం కోర్టు 2020 సెప్టెంబర్ నెలలోనే ఆదేశాలు జారీ చేసింది. కోర్టు ఆదేశాలను పాటిస్తూ ఉజ్జెయిన్ జిల్లా అధికారులు 2021 మర్చి నెలలో మహాంకాల్ మార్గ్‌లో అక్రమంగా ఇళ్లు కట్టుకొని నివసిస్తున్న వారిని ఖాళీ చేయాలనీ ఆదేశించారు. 2021 జూలై నెలలో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సుప్రీం కోర్టుకి ఇచ్చిన నివేదికలో, మహాకాలేశ్వర్ దేవాలయం సమీపంలోని 500 మీటర్ల దూరంలో నిర్మించిన 144 అక్రమ కట్టడాలని ఉజ్జెయిన్ జిల్లా అధికారులు కుల్చివేసినట్టు రిపోర్ట్ చేసింది.
19 ఆగష్టు 2021 నాడు మొహరం సందర్భంగా ఉజ్జెయిన్ నగరంలోని గీతా కాలోనిలో జరిగిన ఊరేగింపులో కొందరు పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఉజ్జెయిన్ పోలీస్ అధికారులు పది మందిని అదుపులోకి తీసుకొని, నలుగురిని జాతీయ భద్రతా చట్టం (NSA) కింద అరెస్ట్ చేసారు. అదుపులోకి తీసుకున్న ఈ పది మంది మహాంకాల్ మార్గ్‌లో నివసించేవారని ఎక్కడా కూడా రిపోర్ట్ అవలేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కూల్చి వేస్తున్న ఇళ్లు ఇటీవల ఉజ్జెయిన్ నగరంలో పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసిన వ్యక్తులకు సంబంధించినవి కావని చెప్పవచ్చు.
చివరగా,ఉజ్జెయిన్ నగరంలో అక్రమ కట్టడాలని ప్రభుత్వం కూల్చి వేస్తున్న దృశ్యాలని పాకిస్తాన్ అనుకూల నినాదాలు చేసిన వారి ఇళ్లని మధ్య ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కూల్చి వేస్తున్న దృశ్యాలంటున్నారు.


text:
KPHB లోని పార్క్ లో నిజంగానే ఇస్లాం కి చెందిన అక్రమ కట్టడం నిర్మించారు, స్పందించి తీసేయించిన ప్రభుత్వం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2020
కూకట్‌పల్లి హౌసింగ్ బోర్డులోని ఒక పబ్లిక్ పార్క్ ని కబ్జా చేసి ముస్లిం మతానికి సంబంధించిన కట్టడాన్ని నిర్మించారని చెప్తూ, ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. దాని గురించి చూడగా, నిజంగానే ఆ పార్క్ లో అక్రమ కట్టడమ ఉన్నట్టు FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. అయితే, ఆ పార్క్ లో అక్రమంగా నిర్మించిన కట్టడాన్ని తొలగించామని చెప్తూ, ఫోటోలతో సహా ట్విట్టర్ లో కూకట్‌పల్లి ప్రాంతానికి GHMC డిప్యూటీ కమీషనర్ ట్వీట్ చేసారు. ఆ ఫోటోలో ఉన్న కట్టడం మరియు వీడియోలో ఉన్న కట్టడం ఒకటేనని చూడవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం.
ఇంతకముందు, కూకట్‌పల్లి హౌసింగ్ బోర్డు కాలనీ లోని వేరే ప్రదేశంలో ‘హిందూ దేవాలయం పక్కన ఉన్న స్థలాన్ని ముస్లింలు కబ్జా చేసి జెండా పాతారు’ అని కొన్ని ఫోటోలు వైరల్ అయినప్పుడు, అక్కడ అలాంటిదేమీ జరగలేదని FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. ట్వీట్ – https://twitter.com/DC_Kukatpally/status/1263766452487827456
Did you watch our new video?


text:
కొన్ని కూల్ డ్రింక్స్ లో 20 శాతానికి పైగా పురుగుమందు ఉన్నట్టు చెప్తూ, IMA ఎటువంటి రిపోర్ట్ ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 8, 2021
వివిధ కూల్ డ్రింక్స్ లో ఉండే పురుగుమందు శాతం గురించి ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (IMA) వారు ఇచ్చిన సమాచారం అని చెప్తూ, కొన్ని అంకెలతో కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: IMA వారు వివిధ కూల్ డ్రింక్స్ లో ఉండే పురుగుమందు శాతం గురించి ఇచ్చిన అంకెలు. కొన్నిట్లో 20 శాతానికి పైగా పురుగుమందు ఉన్నట్టు తెలిపారు.
ఫాక్ట్:  పోస్ట్ లోని అంకెలు IMA వారు ఇచ్చినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లేదు. 2003 లో సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ (సీఎస్‌ఈ) వారు కూల్ డ్రింక్స్ లో అనుమతికి మించి పురుగుమందు (‘pesticide residues’) ఉన్నట్టు చెప్పినా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు 20 శాతం కి పైగా అని చెప్పలేదు. వారు టెస్ట్ చేసిన శాంపిల్స్ లో సగటున ‘మొత్తం పురుగుమందు’ (‘Total pesticide residues’) సుమారు 0.0168 mg/l ఉన్నట్టు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని సమాచారం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ అంకెలకు సంబంధించి ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లభించలేదు. పురుగుమందు శాతానికి సంబంధించి IMA విడుదల చేసిన అంకెలు అని చెప్తూ, వివిధ పోస్టులు కనీసం గత పదిహేను సంవత్సరాల నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. అయితే, 2006లో ఆ మెసేజ్ల గురించి IMA వారికి మెయిల్ చేయగా, వారు అలాంటి స్టడీ ఏదీ కూడా నిర్వహించలేదని తెలిపినట్టు ఒకరు తన బ్లాగ్ (ఆర్కైవ్డ్) లో రాసారు. ఈ విషయం పై మరింత స్పష్టత కోసం FACTLY కూడా IMA వారికి మెయిల్ చేసింది. వారి నుండి సమాధానం వచ్చిన తర్వాత ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
2003 లో సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ (సీఎస్‌ఈ) వారు కూల్ డ్రింక్స్ లో పురుగుమందు (‘Analysis of Pesticide Residues in Soft Drinks’) పై అధ్యయనం చేసారు. అయితే, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు 20 శాతానికి పైగా పురుగుమందు ఉన్నట్టు వారు చెప్పలేదు. వారు అంకెలు ‘mg/L’ (లీటరుకు మిల్లీగ్రాములు) యూనిట్స్ లో ఇచ్చారు. వారు టెస్ట్ చేసిన శాంపిల్స్ లో సగటున ‘మొత్తం పురుగుమందు’ (‘Total pesticide residues’) సుమారు 0.0168 mg/l [గమనిక: 1మిల్లీగ్రాము = 0.000001 కేజీ] ఉన్నట్టు తెలిపారు. కాబట్టి, పోస్ట్  లో చెప్పినట్టు 20 శాతం (చాలా ఎక్కువ) ఉండే అవకాశం లేదు. మొత్తం రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. 2006లో సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ వారు నిర్వహించిన అధ్యయనం రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
సీఎస్‌ఈ వారి 2003 అధ్యయనం పై అప్పట్లో శరద్ పవార్ చైర్మన్ గా ఒక జాయింట్ కమిటీ కూడా వేసారు. 2004 లో వారు ఇచ్చిన రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. వారు కూడా పోస్ట్ లో ఇచ్చిన అంకెలు ఇవ్వలేదు.
కూల్ డ్రింక్స్ లో కలుషిత పదార్థాల పై వివిధ సమయాల్లో ప్రభుత్వం లోక్ సభలో ఇచ్చిన సమాధానాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. కలుషిత పదార్థాల అనుమతించ దగిన పరిమితులకు సంబంధించి 2015లో లోక్ సభలో ఇచ్చిన సమాధానం ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, కొన్ని కూల్ డ్రింక్స్ లో 20 శాతానికి పైగా పురుగుమందు ఉన్నట్టు IMA తెలుపలేదు. అలాంటి స్టడీ ఒకటి IMA వారు నిర్వహించినట్టు కూడా ఎక్కడా ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లేదు.


text:
నిర్దోషిగా విడుదలైన వ్యక్తి ఫోటోకు సంబంధంలేని తీవ్రవాద వ్యాఖ్యలు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 18, 2023
“హిందువులు, బుద్ధులు, క్రిస్టియన్స్ అందరూ చచ్చే దాకా జిహాద్ కొనసాగుతుంది. మీ సహనం, లౌకికం మా సిద్ధాంతాలను మార్చలేవు. అల్లా యొక్క ముస్లింస్ తప్ప ఎవరూ బతకడానికి అనుమతి ఇవ్వలేదు” అనే వ్యాఖ్యలు అబ్దుల్లా జుబిర్ అనే వ్యక్తికి ఆపాదిస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంతోంది. ఈ పోస్టులో ఒక ముస్లిం వ్యక్తి ఫోటోను కూడా షేర్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “హిందువులు, బుద్ధులు, క్రిస్టియన్స్ అందరూ చచ్చే దాకా జిహాద్ కొనసాగుతుంది. మీ సహనం, లౌకికం మా సిద్ధాంతాలను మార్చలేవు. అల్లా యొక్క ముస్లింస్ తప్ప ఎవరూ  బతకడానికి అనుమతి ఇవ్వలేదు” – అబ్దుల్లా జుబిర్
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటోలో ఉన వ్యక్తి పేరు అబ్దుల్లా జుబెర్ అనేది నిజమే అయినా, అతను ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఇతను 2006లో తీవ్రవాద సంస్థతో సంబంధాలు ఉన్నాయన్న ఆరోపణలతో అరెస్ట్ కాగా, 2014లో కోల్‌కతాలోని కోర్టు ఇతన్ని  నిర్దోషిగా తేలుస్తూ విడుదల చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ పోస్టులో ఉన్న ముస్లిం వ్యక్తి ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా TwoCircles.net అనే వెబ్సైటు ఈ వ్యక్తి ఫోటోను 2014లో ప్రచురించిన ఒక కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం అబ్దుల్లా జుబెర్, నూర్ అహ్మద్ మరియు తారిక్ అఖ్తర్ అనే ముగ్గురు వ్యక్తులను 2006లో దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు పాల్పడడం మరియు నిషేధిత ఉగ్రవాద సంస్థ లష్కరే తోయిబాతో సంబంధాలు ఉన్నాయన్న ఆరోపణల కింద అరెస్ట్ చేసారు.
ఐతే ఎనిమిదేళ్ళ విచారణ అనంతరం వీళ్ళు ముగ్గురు నిర్దోషులని తెలుస్తూ 2014లో కోల్‌కతాలోని కోర్టు వీరిని విడుదల చేసింది. వైరల్ పోస్టులో ఉన్న వ్యక్తి ఫోటోను ఈ కథనం నుండే సేకరించారు. పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ వ్యక్తి పేరు అబ్దుల్లా జుబెర్ అనేది నిజమే, ఇతను బీహార్‌లోని హాజీపూర్ ప్రాంతానికి చెందిన వాడు.
ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్న వ్యాఖ్యలు అబ్దుల్లా జుబెర్ అన్నట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ ఐతే మాకు లభించలేదు. పైగా TwoCircles.net ఇదే అంశానికి సంబంధించి 2017లో ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ కథనం ప్రకారం తమ సంస్థ 2014లో తీసిన అబ్దుల్లా జుబెర్ ఫోటోకు సంబంధంలేని వ్యాఖ్యలు జోడిస్తూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారన్నది సారాంశం.
గతంలో 2019లో న్యూజిలాండ్ మసీదు కాల్పులు జరిగినప్పుడు కూడా ఇదే ఫోటోతో సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు చక్కర్లు కొట్టాయి. ఆ కాల్పులు జరిపింది అబ్దుల్లా జుబెర్ అంటూ, కాల్పుల తరవాత BBCకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో  ఈ వ్యాఖ్యలు చేశాడంటూ షేర్ చేసారు. అప్పుడు AFP సంస్థ TwoCirclesతో సంప్రదించి ఈ వార్త తప్పని నిర్దారిస్తూ రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వీటన్నిటిబట్టి, తీవ్రవాద ఆరోపణల నుండి నిర్దోషిగా బయటికి వచ్చిన వ్యక్తి ఫొటోకు సంబంధంలేని వ్యాఖ్యలు ఆపాధించినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, నిర్దోషిగా విడుదలైన వ్యక్తి ఫోటోకు సంబంధంలేని తీవ్రవాద వ్యాఖ్యలు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2019 కుంభ మేళ లో బస్సుల పెరేడ్ కి సంబంధించిన ఫోటోను వలస కూలీల కోసం ప్రియాంక గాంధీ ఏర్పాటు చేసిన బస్సులు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 21, 2020
బస్సులు వరుసగా ఉన్న ఒక ఫోటోను సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేసి లాక్ డౌన్ లో తమ స్వస్థలాలకు నడిచి వెళుతున్న వలస కూలీలను తీసుకువెళ్లడానికి ప్రియాంక గాంధీ ఏర్పాటు చేసిన బస్సులు అని చెబుతున్నారు. కానీ, FACTLY విశ్లేషణలో ఆ ఫోటో 2019లో జరిగిన కుంభ మేళ సందర్భంగా జరిగిన బస్ పెరేడ్ కి  సంబంధించింది అని తెలిసింది. ఉత్తర్ ప్రదేశ్ స్టేట్ రోడ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కార్పొరేషన్ (UPSRTC) వారు మార్చ్ 2019 లో కుంభ మేళ కి ఏర్పాటు చేసిన 500 స్పెషల్ బస్సులతో  ప్రయాగ్ రాజ్ (అలహాబాద్) లో ఆ పెరేడ్ నిర్వహించారు. బస్సులతో జరిగిన అతి పెద్ద పెరేడ్ అనే గిన్నిస్ వరల్డ్  రికార్డు కోసం ఆ పెరేడ్ ని నిర్వహించారు. అంతకుముందు, ప్రియాంక గాంధీ లాక్ డౌన్ వలన తమ స్వస్థలాలకు నడిచి వెళుతున్న వలస కార్మికుల కోసం1000 బస్సులను నడపడానికి అనుమతి కోరుతూ UP ప్రభుత్వానికి ఒక లెటర్ రాశారు, దానికి  UP ప్రభుత్వం అంగీకరించి దానికి అవసరమైన వివరాలను పంపమని కోరింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. ‘ANI’ ట్వీట్ –  https://twitter.com/ANINewsUP/status/1100976395646308353
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ –  https://www.businessinsider.in/in-pics-this-indian-state-is-trying-to-set-a-world-record-by-parading-a-line-up-of-500-buses/articleshow/68199100.cms
Did you watch our new video?


text:
కేజ్రీవాల్ విల్లు, బాణం రివర్స్ దిశలో పట్టుకున్నట్లు చూపిస్తున్న ఈ ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 30, 2024
ఢిల్లీ సీఎం అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌కు విల్లుతో బాణం ఎలా వేయాలో కూడా తెలియదు అని చెప్తూ , కేజ్రీవాల్ విల్లు మరియు బాణాన్ని రివర్స్ డైరెక్షన్‌లో పట్టుకుని ఉన్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అరవింద్ కేజ్రీవాల్ రివర్స్ దిశలో విల్లు మరియు బాణాన్ని పట్టుకున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): 05 అక్టోబర్ 2022న కేజ్రీవాల్ తన అధికారిక X (ట్విట్టర్)  ఖాతాలో షేర్ చేసిన అసలైన ఫోటోలు, వీడియో ఆయన విల్లు మరియు బాణాన్ని సరిగ్గానే పట్టుకున్నట్లు చూపుతున్నాయి. అలాగే, ఇతర సోషల్ మీడియా వినియోగదారులు పోస్ట్ చేసిన అనేక ఫోటోలు కూడా అతను సరిగ్గానే విల్లు మరియు బాణాన్ని పట్టుకున్నట్లు చూపుతున్నాయి. వైరల్ ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇలాంటి ఫొటోనే రిపోర్ట్ చేస్తున్న ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ మరియు బిజినెస్ స్టాండర్డ్ వార్తా కథనాలను కనుగొన్నాము. ఈ ఫోటోలలో, అరవింద్ కేజ్రీవాల్ విల్లు, బాణాన్ని సరిగ్గా పట్టుకోవడం చూడవచ్చు.
అలాగే 05 అక్టోబర్ 2022న కేజ్రీవాల్ తన అధికారిక X (ట్విట్టర్) హ్యాండిల్ ద్వారా రాంలీలా మైదానంలో జరిగిన రావణ దహన కార్యక్రమంలో ఆయన పాల్గొన్న ఇతర ఫోటోలోతో పాటు ఈ ఫోటోని కూడా షేర్ చేశారు. అంతేకాకుండా, కేజ్రీవాల్ ఈ కార్యక్రమం యొక్క వీడియోను కూడా పోస్ట్ చేశారు, దీనిలో ఆయన విల్లు మరియు బాణాన్ని సరిగ్గా పట్టుకుని 1:48 నిమిషాలకు సరైన దిశలోనే బాణాన్ని విడుదల చేయడం చూడవచ్చు. ఇతర సోషల్ మీడియా వినియోగదారులు కూడా కేజ్రీవాల్ విల్లు మరియు బాణాన్ని సరిగ్గా పట్టుకున్న ఫోటోలు పోస్ట్ చేశారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు). దీన్ని బట్టి ఈ  వైరల్ ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది అని నిర్ధారించవచ్చు.
जिस तरह मर्यादा पुरुषोत्तम प्रभु श्री रामचंद्र जी ने रावण का वध किया था, उसी तरह हम सबको मिलकर देश और समाज में फैली रावण रूपी बुराईयों का अंत करना है।
जय श्री राम। 🙏 pic.twitter.com/Zfg0F6nhFt
చివరగా, కేజ్రీవాల్ విల్లు మరియు బాణాన్ని రివర్స్ దిశలో పట్టుకున్నట్లు చూపిస్తున్న ఈ ఫోటో మార్ఫింగ్ చేయబడింది.

created: January 30, 2024


text:
రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రి భజన్‌లాల్ శర్మను పోలీసులు బస్సులో తరలిస్తున్న ఫోటోను ఆయన ఒక సామాన్యుడిలా బస్సులో ప్రయాణించిన ఫోటో అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 20, 2023
మూడు నెలల క్రితం బస్సులో ఫుట్‌బోర్డుపై వేలాడుతూ ఒక సామాన్యుడిలా ప్రయాణించిన భజన్‌లాల్ శర్మ నేడు రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు అంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రి భజన్‌లాల్ శర్మ ఒక సామాన్యుడిలా బస్సులో ఫుట్‌బోర్డుపై వేలాడుతూ ప్రయాణించిన ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఆగస్ట్ 2023లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా జైపూర్‌లో బీజేపీ నిర్వహించిన నిరసన కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న భజన్‌లాల్ శర్మను పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి తరలించిన సందర్భంలో తీసిన ఫోటో ఇది. భజన్‌లాల్ శర్మ ఈ నిరసనలకు సంబంధించిన ఫోటోలను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో మూడు నెలల క్రితందే అయినప్పటికీ, సోషల్ మీడియాలో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఈ ఫోటో భజన్‌లాల్ శర్మ ఒక సామాన్యుడిలా ప్రయాణించిన సందర్భంలో తీసింది కాదు. ఒక నిరసన కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న భజన్‌లాల్ శర్మను పోలీసులు అరెస్ట్ చేసి బస్సులో తరలించిన సందర్భంలో తీసిన ఫోటో ఇది.
ఈ ఫోటోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వెతికే క్రమంలో ముఖ్యమంత్రిగా ప్రకటించినప్పటి నుండి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న భజన్‌లాల్ శర్మ ఫోటోలను రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనంలో ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో ఒక నిరసన కార్యక్రమంలో భజన్‌లాల్ శర్మ పాల్గొన్నప్పటిదని స్పష్టం చేసారు.
ఈ కథనంలో చెప్తున్నదాని ఆధారంగా భజన్‌లాల్ శర్మ సోషల్ మీడియా అకౌంట్లలో వెతకగా, పై  కథనంలో పేర్కొన్నట్టు భజన్‌లాల్ శర్మ నిరసన కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ఫోటోలు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ ఫోటోలు మరియు ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటో ఒకే సందర్భానికి సంబంధించినవి, ఎందుకంటే వైరల్ ఫోటోలో భజన్‌లాల్ శర్మ వెనకాల నీలి రంగు కుర్తాలో ఉన్న వ్యక్తిని ఈ ఫోటోలలో కూడా చూడవచ్చు.
ఐతే ఈ ఫోటోలను షేర్ చేస్తూ భజన్‌లాల్ శర్మ అందించిన వివరాల ప్రకారం, ఈ ఫోటోలు ఆగస్ట్ 2023లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా బీజేపీ నిర్వహించిన ‘నహీసాహెగ రాజస్థాన్’ అనే నిరసన కార్యక్రమానికి సంబంధించింది. రాజస్థాన్ బీజేపీ యూనిట్ నిర్వహించిన ఈ నిరసన కార్యక్రమాన్ని వారు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసారు. ఈ వీడియోలను ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ నిరసనను రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు. దీన్నిబట్టి  భజన్‌లాల్ శర్మ నిరసనలో పాల్గొన్న ఫోటోను అతను సామాన్యుడిలా ప్రయాణించాడని తప్పుగా షేర్ చేసినట్టు స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రి భజన్‌లాల్ శర్మను పోలీసులు బస్సులో తరలిస్తున్న ఫోటోను ఆయన ఒక సామాన్యుడిలా బస్సులో ప్రయాణించిన ఫోటో అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 20, 2023


text:
కంబోడియాలోని పురాతన దేవాలయ సముదాయంలో ఉన్న శివలింగం చిత్రాన్ని మెక్సికోలో తవ్వాకాల్లో బయటపడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2023
దక్షిణ అమెరికాలోని మెక్సికోలో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ ఐదు వేల సంవత్సరాల నాటి  శివలింగం చిత్రం అని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ చేస్తున్నారు.  అసలు ఈ ఫోటో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: మెక్సికోలో తవ్వకాల్లో బయటపడ్డ శివలింగం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫొటోలో ఉన్న శివలింగం కంబోడియా దేశంలో ఉన్న సంబోర్ ప్రెయ్ కుక్ అనే పురాతన దేవాలయ సముదాయంలోది. ఈ సముదాయం యునెస్కో చేత వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైటుగా గుర్తించబడింది. అంతే కాకుండా, మెక్సికోలో తవ్వకాల్లో ఐదు వేల ఏళ్ళ నాటి పురాతన శివలింగం బయటపడింది అని చెప్పడానికి  ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. అంచేత పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోపై రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, అందులో ఉన్న శివలింగం యొక్క ఫోటో Flickr అనే ఇమేజ్ హోస్టింగ్ వెబ్సైటులో లభించింది.
కాలిన్ కీ అనే జర్మన్ ఫోటోగ్రాఫర్ ఈ ఫోటోని అప్లోడ్ చేసారు, ఫోటో కింద ఈ ఫోటోను తీసిన లొకేషన్ లింకు ఇచ్చారు. దాని బట్టి  ఈ ఫోటో కంబోడియాలో ‘సంబోర్ ప్రెయ్ కుక్’ అనే పురాతన దేవాలయ సముదాయంలోనిది అని తెలిసింది.
‘సంబోర్ ప్రెయ్ కుక్’ గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇది క్రీస్తు శకం 6 మరియు 7వ శతాబ్దాల్లో వర్ధిల్లిన ‘చెన్ల సామాజ్యం’ వారి సమయం నాటి కట్టడం అని తెలిసింది.
ఈ పురావస్తు స్థలం ‘చెన్ల సామ్రాజ్యం ‘ రాజధాని ఇషణపురగా గుర్తించటం జరిగింది. అంతే కాక యునెస్కో ఈ స్థలాన్ని వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైటుగా కూడా గుర్తించింది. వైరల్ ఫొటోలో ఉన్న శివలింగం ఈ దేవాలయ సముదాయంలోనే ఉంది. గూగుల్ మాప్సులో కూడా ఒక యూసర్ అప్లోడ్ చేసిన ఈ ఫొటోలో ఈ లింగాన్ని చూడచ్చు. అంతే కాకుండా గూగుల్ స్ట్రీట్ వ్యూలో కూడా ఈ లింగాన్ని స్పష్టంగా చూడవచ్చు.
ఇంటర్నెట్లో ‘సంబోర్ ప్రెయ్ కుక్’ గురించి ఉన్న అనేక ఆర్టికల్స్లో కుడా ఈ శివలింగం యొక్క ఫోటో ఉంది, వాటిని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియి ఇక్కడ చూడవచ్చు. అసలు మెక్సికో దేశంలో పురావస్తు తవ్వకాల్లో ఏదైనా ఐదు వేల ఏళ్ళ నాటి పురాతన శివలింగం వెలికితీయబడిందా అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, దానికి సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
చివరిగా, కంబోడియాలోని సంబోర్ ప్రెయ్ కుక్ అనే పురాతన దేవాలయ సముదాయంలో ఉన్న శివలింగం చిత్రాన్ని మెక్సికోలో తవ్వాకాల్లో బయటపడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 20, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని హత్రాస్ అత్యాచార బాధితురాలి అంత్యక్రియలని ప్రత్యక్షంగా వీక్షిస్తున్న యోగి ఆదిత్యనాథ్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 7, 2020
హత్రాస్ అత్యాచార ఘటనలో మరణించిన బాధితురాలి దహన సంస్కారాలు ల్యాప్టాప్ లో ప్రత్యక్షంగా వీక్షిస్తున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. బాధితురాలి మృతదేహాన్ని తెల్లవారుజామున 2:30 గంటలకు పోలీసులు బలవంతంగా దహనం చేయడం పై పలు విమర్శలు వచ్చాయి. ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హత్రాస్ అత్యాచార ఘటనలో మరణించిన బాధితురాలి అంత్యక్రియలను ల్యాప్టాప్ లో ప్రత్యక్షంగా వీక్షిస్తున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్.
ఫాక్ట్ (నిజం):  పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో మార్ఫ్ చేయబడినది. హత్రాస్ అత్యాచార ఘటనలో మరణించిన బాధితురాలి కుటుంబంతో ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ల్యాప్టాప్  ద్వార సంభాషిస్తున్నాప్పుడు తీసిన ఫోటో ఇది. లాప్టాప్ లో కనిపిస్తున్న దృశ్యాన్ని, బాధితురాలి అంత్యక్రియలు జరుగుతున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోతో మార్ఫ్ చేసి ఇలా వైరల్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఒరిజినల్ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Hindustan Times’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ‘30 సెప్టెంబర్ 2020’ నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. హత్రాస్ అత్యాచార ఘటనలో మరణించిన బాధితురాలి కుటుంబంతో ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ల్యాప్టాప్  ద్వార సంభాషిస్తున్న దృశ్యం, అని ఆర్టికల్ లోని ఈ ఫోటో వివరణలో తెలిపారు. ఈ ఘటనకి సంబంధించిన దోషులని తప్పక శిక్ష పడేలా చేస్తామని యోగి ఆదిత్యనాథ్ బాధితురాలి కుటుంబానికి భరోసా ఇచ్చారని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. యోగి ఆదిత్యనాథ్ ల్యాప్టాప్ ద్వార బాధితురాలి కుటుంబంతో మాట్లాడుతున్న దృశ్యాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు. అయితే, ఈ వీడియోలో గాని, ఆర్టికల్ లోని ఫోటోలో గాని యోగి ఆదిత్యనాథ్ బాధితురాలి అంత్యక్రియలు చూస్తున్నట్టుగా ఎక్కడ కనిపించలేదు.
హత్రాస్ బాధితురాలి అంత్యక్రియలకి సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతకగా, పోస్టులోని అదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘IBT Times’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ ఈ ఫోటోని,  అంత్యక్రియలు జరుగుతున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. బాధితురాలి మృతదేహాన్ని తెల్లవారుజామున 2:30 గంటలకు పోలీసులు బలవంతంగా దహనం చేసారని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో మార్ఫ్ చేయబడినది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, యోగి ఆదిత్యనాథ్ ల్యాప్టాప్ లో హత్రాస్ బాధితురాలి దహన సంస్కారాలు విక్షిస్తున్నట్టుగా షేర్ అవుతున్న ఈ ఫోటో మార్ఫ్ చేయబడినది.

created: October 7, 2020


text:
యూపీ ముఖ్యమంత్రి ఆదిత్యనాథ్ ఆవు మూత్రం తాగుతున్నట్లుగా ఉన్న ఇమేజ్ ఫోటోషాప్ చేసినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2020
ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఆదిత్యనాథ్ ఆవు మూత్రం తాగుతున్నట్లుగా ఉన్న ఇమేజ్ సోషల్ మీడియా లో చాలా షేర్ అవుతోంది. ఇది ఎంతవరకు వాస్తవమైనదో పరిశీలిద్దాం.
యూపీ ముఖ్యమంత్రి ఆదిత్యనాథ్ ఆవు మూత్రం తాగుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టు లోని ఫోటో ఫోటోషాప్ చేసినది. ఒరిజినల్ ఇమేజ్ లో ఆదిత్యనాథ్ చేతి పంపు నుండి వచ్చే నీళ్ళని తాగుతూ కనిపిస్తాడు. కావున, పోస్టు లో చెప్పింది తప్పు.
ఇమేజ్ గురించి సమాచారాన్ని వెతికే క్రమంలో, ట్విట్టర్ లో అదే ఫోటో చలామణీ అయినప్పుడు, ఒక జర్నలిస్ట్ అది తప్పంటూ, దానికి సంబంధించిన వాస్తవ ఫోటోని పెట్టిన ట్వీట్ లభించింది. అందులో ఆవు ఉండదు మరియు ఆదిత్యనాథ్ ఒక చేతి పంప్ లో నుండి వస్తున్న నీళ్లు తాగుతూ కనిపిస్తాడు. ఆ రెండు ఫోటోలని పోల్చినప్పుడు, అందులోని పరిసారాలన్నీ ఒకేల ఉండడం చూడవచ్చు.
పోస్టులోని ఫోటోలో ఆవు ఉన్న భాగాన్ని క్రాప్ చేసి వెతికినప్పుడు, ఆ ఆవు యొక్క పూర్తి ఫోటో ఒక వెబ్సైటు లో లభించింది. కావున, ఆ ఫోటోలోని ఆవు యొక్క వెనుక భాగాన్ని పైన ఉన్న ఒరిజినల్ ఫోటోలో చేర్చి పోస్టులోని ఫోటోను సృష్టించారు.
చివరగా, యూపీ ముఖ్యమంత్రి ఆదిత్యనాథ్ ఆవు మూత్రం తాగుతున్నట్లుగా ఉన్న ఇమేజ్ ఫోటోషాప్ చేసినది.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
AI (ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటలిజెన్స్) ద్వారా తయారుచేయబడ్డ చిత్రాల్ని యేసు క్రీస్తు తన సహోదరులతో దిగిన చిత్రాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 22, 2022
“క్రిస్మస్ సందర్భంగా యేసు చిన్ననాటి నుండి 30 ఏళ్ల వరకు వివిధ కాలాలలో సోదరులతో కూడియున్న యేసు ఫోటోలను, ఆర్కియాలజీ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఇజ్రాయిల్ (Israel Antiquities Authority, IAA), మరియు నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఇజ్రాయిల్ (Israel Museum, IM) సంయుక్తంగా విడుదల చేశాయి” అని చెప్తున్న పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: యేసు క్రీస్తు తన సోదరులతో దిగిన ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇజ్రాయిల్ యాంటిక్విటీస్ అథారిటీ వారు కానీ, ఇజ్రాయిల్ మ్యుజీయం వారు కానీ, ఈ పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలను విడుదల చేయలేదు. ఈ ఫోటోలు AI (ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటలిజెన్స్) లేదా కృత్రిమ మేధస్సు ద్వారా తయారు చేయబడ్డాయి. వీటిని వియర్డ్ డాల్ఈ అనే సబ్-రెడిట్ లో ఒక యూసర్ పోస్ట్ చేసారు. కావున, ఈ పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఇజ్రాయిల్ యాంటిక్విటీస్ అథారిటీ మరియు ఇజ్రాయిల్ మ్యుజీయం వారు ఈ ఫోటోలని  విడుదల చేసారా అని తెలుసుకోవడానికి సంబంధిత కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, అసలు ఈ ఫోటోలను వారు విడుదల చేసినట్లు ఎటువంటి వార్త కథనాలు మాకు లభించలేదు. వాటి గురించి మరింత సమాచారం కోసం ఫోటోలను యాండెక్స్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఇవి ‘వియర్డ్ డాల్ఈ’  సబ్-రెడిట్ లో లభించాయి. పోస్టులో ఉన్న అదే ఫోటో కొలాజ్ ఇది, దీన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. u/stovis అనే రెడిట్ యూసర్ సెప్టెంబర్ 28వ తారీఖున వీటిని పోస్టు చేసారు.
ఇవే చిత్రాలు  ‘వియర్డ్ డాల్ఈ’ వారు తమ ట్విట్టర్ హ్యండిల్‌లో కుడా సెప్టెంబర్ 29న పోస్టు చేసారు. ‘వియర్డ్ ఏఐ జెనరేషన్స్’ అనే ఈ ట్విట్టర్ హ్యండిల్‌లో  ఏఐ (అనగా ‘ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటిలెజెన్స్’) లేదా కృతిమ మేధస్సు ద్వారా తయారు చేసిన ఆర్టువర్క్ ఫోటోలను అప్లోడ్ చేస్తారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). వారి సబ్-రెడిట్ లో యూజర్లు పోస్టు చేసిన ఆర్టువర్క్ ని కూడా పోస్టు చేస్తారు. అలాగే  u/stovis చేసిన ఈ ‘జీసస్ యాస్ ఏ మెంబెర్ అఫ్ బీ జీస్’ అనే ఫోటోలను కూడా అప్లోడ్ చేసారు. ఈ ఫోటో కొలాజ్ కింద కామెంట్స్ లో ఒక యూసర్ ఈ చిత్రాలని ఏ  ‘ఏఐ జనరేటర్’ ఉపయోగించి చేసారు అని అడగగా u/stovis ‘స్టేబుల్ డిఫ్యూషన్’ అని సమాధానం ఇచ్చారు.
‘ఏఐ జనరేటర్’ అంటే ఏమిటి?
‘ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటిలెజెన్స్’ ఉపయోగించి ‘ఏఐ జనరేటర్’ వెబ్సైట్లు  టెక్స్ట్ డిస్క్రిప్షన్ కమాండ్ గా తీస్కొని దాన్ని ఫొటోలుగా మారుస్తాయి. ఇలా ఉన్న కొన్ని  ‘ఏఐ జనరేటర్స్’ పేర్లు ఇక్కడ చూడవచ్చు. u/stovis ‘స్టేబుల్ డిఫ్యూషన్’ అనే ‘ఏఐ జనరేటర్’ ఉపయోగించి ఈ ఫోటోలు తయారుచేసారు. ‘జీసస్ యాస్ ఏ మెంబెర్ అఫ్ బీ జీస్ ’ అని టెక్స్ట్ రాసి ఈ వెబ్సైటులో మేము కుడా కొన్ని ఫోటోలు జెనెరేట్ చేసాము, వాటిని కింద చూడవచ్చు.
‘బీ జీస్‘ ఒక ప్రముఖ మ్యూజిక్ గ్రూప్ పేరు, 1960లలో వీరు బాగా ప్రఖ్యాతి పొందారు. ‘బ్యారీ, రాబిన్ మరియు మారిస్ గిబ్’ అనే ముగ్గురు అన్నదమ్ములు ఈ గ్రూప్ ని 1958లో మొదలుపెట్టారు. వీరి చిత్రాలను మరియి వీరి గురించి మరింత సమాచారం ‘బీ జీస్‘ యొక్క అధికారిక వెబ్సైటులో మీరు చూడవచ్చు. వీరి పాపులర్ పాటల్లో ఒకటైన ‘స్టేయిన్గ్ అలైవ్’ అనే పాటని మీరు ఇక్కడ చూడవచ్చు. యేసు క్రీస్తు ఒకవేళ ఈ గ్రూప్ మెంబెర్ అయితే కనుక ఎలా ఉంటుంది అని ‘ఏఐ’ ద్వారా తయారు చేయబడ్డ ఆర్టుని వైరల్ పోస్టులో యేసు క్రీస్తు తన సహోదరులతో దిగిన చిత్రాలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరిగా, AI (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటలిజెన్స్) ద్వారా తయారుచేయబడ్డ చిత్రాల్ని యేసు క్రీస్తు తన సహోదరులతో  దిగిన చిత్రాలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 22, 2022


text:
పాలస్తీనాకి సంబంధించిన ఫోటోలను పెట్టి ఢిల్లీ అల్లర్లలో పాల్గొన్న మహిళలంటూ ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2020
ఇటీవల ఢిల్లీలో జరిగిన అల్లర్లకి సంబంధించిన ఫోటోలు, వీడియోలు అంటూ కొంతమంది సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం చేస్తున్నారు.  ఫేస్ బుక్ లో ఒక నాలుగు ఫొటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ పెట్టి ఢిల్లీ అల్లర్లలో కొంతమంది ముసుగు వేసుకున్న మహిళలు రాళ్లతో దాడి చేస్తున్నారనే అర్థం వచ్చేలా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోలు ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించినవో కాదో  పరిశీలిద్దాం.
ఢిల్లీ అల్లర్లలో ముసుగు వేసుకొని రాళ్లతో దాడి చేస్తున్న కొంతమంది మహిళల ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోలు భారత దేశానికి సంబంధించినవే కాదు; అవి పాలస్తీనా దేశానికి సంబంధించిన పాత ఫోటోలు. కావున, అవి ఢిల్లీ అల్లర్ల కి సంబంధించిన ఫోటోలు అనే అర్థం వచ్చేలా పోస్ట్ లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటో  1:
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఈ  ఫోటో గురించి గూగుల్ లో వెతికితే అది అక్టోబర్ 2015  నుండే ఇంటర్నెట్ లో ఉందని తెలిసింది. అంతేకాక, దానికి సంబంధించిన  సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఆ ఫోటో ఇజ్రాయెల్ – పాలస్తీనా గొడవ కి సంబంధించింది అని ఉంది. ఆ రిజల్ట్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆ ఫోటో కి సంబంధించిన సరైన సమాచారంపై  ఏ విశ్వసనీయ కథనం  దొరకనప్పటికీ, ఆ ఫోటో అక్టోబర్ 2015 నుండే సోషల్ మీడియాలో ఉండేసరికి, అది ఢిల్లీ అల్లర్ల కి సంబంధించిన ఫోటో కాదు అని తెలుస్తుంది.
ఫోటో  2:
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఈ  ఫోటో ‘Thetower.org’ అనే వెబ్సైటు లో కనిపించింది, దాని  కింద ఉన్న వివరణ ప్రకారం ఆ ఫోటో పాలస్తీనా యువత రేచెల్ సమాధి దగ్గర యాత్రికుల పైన రాళ్లు విసురుతున్నపటిది అని తెలిసింది.  పాలెస్తీనాలోని బెత్లెహాం దగ్గర ఉన్న రేచెల్ సమాధిని యూదులు, ముస్లింలు, మరియు క్రైస్తవులు పవిత్ర స్థలంగా భావిస్తారు.
ఫోటో  3:
పోస్టులో పెట్టిన ఈ  ఫోటో ‘Gettyimages’ ఫోటో లైబ్రరీ లో కనిపించింది. దాని కింద ఉన్న వివరణ ప్రకారం అది బిర్జియిట్ యూనివర్సిటీ కి చెందిన ఒక పాలస్తీనా యువతి అక్టోబర్ 7, 2015న బెయిట్ ఇల్ లో, వెస్ట్ బ్యాంక్  సిటీ  దగ్గర ఉన్న రమళ్ళ శివార్లలో, ఇజ్రాయెల్ భద్రతా దళాలతో జరుగుతున్న గొడవల్లో రాళ్లు విసురుతున్నప్పటి ఫోటో అని తెలిసింది. కావున, ఇది  ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా గొడవలకి సంబంధించిన ఫోటో.
ఫోటో  4:
పోస్టులో పెట్టిన ఈ  ఫోటో ‘Reuters’ ఫోటో లైబ్రరీ లో కనిపించింది. దాని కింద ఉన్న వివరణ ప్రకారం జూన్ 5, 2012లో వెస్ట్ బ్యాంక్ సిటీ  దగ్గర ఉన్న రమళ్ళ లోని ఓలెఫ్ కారాగారం దగ్గర రాళ్లు వేస్తున్న పాలస్తీనా వాళ్ళకి, ఇజ్రాయెల్ పోలీసులకి జరుగుతున్న ఘర్షణ లో రాళ్ళు విసురుతున్న ఒక పాలస్తీనా నిరసనకారురాలి ఫోటో అని తెలిసింది. కావున, ఈ  ఫోటో కూడా ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా గొడవలకి సంబంధించిందే.
చివరగా, పాలస్తీనా కి సంబంధించిన పాత ఫోటోలను ఇటీవల జరిగిన ఢిల్లీ అల్లర్లకు సంబంధించిన ఫోటోలు గా తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
బంగ్లాదేశ్ బాలుడు జింక పిల్లను కాపాడిన ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ అస్సాం బాహుబలిగా వర్ణిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 23, 2020
నదిలో కొట్టుకుపోతున్న జింక పిల్లను తన ప్రాణాలను సైతం లెక్క చేయకుండా కాపాడిన అస్సాం బాలుడి ఫోటోలు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
నదిలో కొట్టుకుపోతున్న జింక పిల్లను ప్రాణాలను తెగించి కాపాడిన అస్సాం బాలుడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో చూపిస్తున్న బాలుడు బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన బెలాల్ అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. బంగ్లాదేశ్ లోని నోకలి జిల్లా వరద నీటి ప్రవాహంలో చిక్కుకున్న ఒక జింక పిల్లను, బెలాల్ అనే బాలుడు కాపాడినప్పుడు తీసిన ఫోటో అది. ఈ బాలుడు భారత దేశానికి చెందిన అతను కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ‘Daily Mail’ న్యూస్ వెబ్సైటు వారు ‘6 Feb 2014’ నాడు ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ లో ఈ ఫోటోలకు సంబంధించిన వివరాలు దొరికాయి. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలు బంగ్లాదేశ్ లోని  నోకలి జిల్లాలో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించినవి అని ఆ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. బంగ్లాదేశ్ లోని నోకలి జిల్లాలో వరద నీటి ప్రవాహంలో చిక్కుకున్న ఒక జింక పిల్లను, బెలాల్ అనే బాలుడు ప్రాణాలను తెగించి కాపాడినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో రాసారు. హసిబుల్ వహాబ్ అనే వైల్డ్ లైఫ్ ఫోటోగ్రాఫర్, ఫోటో ట్రిప్ కోసం వెళ్ళినప్పుడు ఈ ఫోటోలను తీసినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన మరొక ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ‘The Huffington Post’ వారు రాసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. ఈ ఆర్టికల్ లో కూడా ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన బాలుడు అని తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ సంఘటనకి సంబంధించిన మరికొన్ని ఫోటోలు బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన బ్లాగ్ లో మరియు ఫేస్బుక్ పేజిలో దొరికాయి.
చివరగా, బంగ్లాదేశ్ కి చెందిన బాలుడి పాత ఫోటోలని చూపిస్తూ అస్సాం బాహుబలిగా వర్ణిస్తూ పోస్టులు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
దాతలు ఇచ్చిన ప్రత్యేక విందులోని పదార్థాల ఫొటోలను ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మధ్యాహ్న భోజన పథకానికి ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 6, 2022
పూరీ, ఐస్ క్రీం, పండ్లు, పనీర్, మిల్క్ షేక్ మొదలైన ఆహార పదార్థాలు ఉన్న ప్లేట్‌ని పట్టుకుని ఉన్న ఒక పాఠశాల విద్యార్థి ఫోటో సోషల్ మీడియాలో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మధ్యాహ్న భోజన పథకం కింద విద్యార్ధులకు ఇస్తున్న ఆహార పదార్థాలు అని షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మధ్యాహ్న భోజన పథకం కింద ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పాఠశాలలో వడ్డించే ఆహార పదార్థాల ఫోటో.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): మధ్యాహ్న భోజన పథకం యొక్క ఉత్తర్ ప్రదేశ్  ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్‌సైటులో ఇచ్చిన మెనూలో ఫొటోలో ఉన్న పదార్థాలు లేవు. నవభారత్ టైమ్స్ కథనం ప్రకారం, గ్రామ సర్పంచ్ అమిత్ మరియు స్కూల్ టీచర్లు కలిసి దాతల సహకారంతో కొన్ని సందర్భాలలో విద్యార్ధులకు ప్రత్యేక విందుని ఏర్పాటు చేస్తారు. 30 ఆగస్టు 2022 నాడు ఏర్పాటు చేసిన విందులో భాగంగా వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలోని పదార్ధాలకు విద్యార్ధులకు వడ్డించినట్లు, అమిత్  ఫేస్బుక్ పోస్టు ద్వారా స్పష్టం చేశారు. కావున, ఈ పోస్టు తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఫోటోలోని బ్యాక్‌గ్రౌండ్ గమనించగా అది,” ప్రాథమిక పాఠశాల, మలక్ పురా. జిల్లా- జలౌన్” అని తెలిసింది.  అయితే, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ అధికారిక మధ్యాహ్న భోజన వెబ్‌సైట్‌లోని మెనూలో ఇచ్చిన పదార్థాల లిస్ట్ ఫొటోలో కనిపించే పదార్థాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.
సంబంధిత కీవర్డ్లతో ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఇదే విషయంపై 01 సెప్టెంబర్ 2022న నవభారత్ టైమ్స్ ప్రచురించిన ఒక కథనం లభించింది.
ఈ కథనం ప్రకారం, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని మలక్‌పురాలో ఉన్న ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో సాధారణంగా పెట్టే మధ్యాహ్న భోజనంతో పాటు, పన్నీర్, పూరీ, రసగుల్లా, స్వీట్లు, ఖీర్, ఐస్ క్రీమ్, పండ్లు మొదలైన పదార్ధాలను కూడా దాతల పుట్టినరోజులు మరియు ఎంపిక చేసిన సందర్భాలలో వడ్డిస్తారు. ఉపాధ్యాయులు, గ్రామ సర్పంచ్ అమిత్, దాతల సమిష్టి కృషి వల్ల ఇది సాధ్యమైంది. మలక్‌పురా మరియు గులాబ్‌పురా పాఠశాలలో సుమారు 90 మంది విద్యార్థులు ఇటువంటి ఆహారాన్ని అందిస్తున్నారని అమిత్ చెప్పారు. వైరల్ అవుతున్న ఫోటో గురించి గ్రామ సర్పంచ్ యొక్క  ఫేస్ బుక్ పోస్టును ఇక్కడ చూడవచ్చు.
“మలక్‌పురా గ్రామ పంచాయత్‌కు చెందిన స్కూల్ ఫొటోలు నిన్నటి నుంచి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఈ ఫొటోలు విద్యార్ధులకు ఇచ్చిన విందుకు సంబంధించినవి. ఈ కార్యక్రమం మా గ్రామంలో జులై 2022 నుంచి జరుగుతుంది. . ముందుగా ప్రారంభించిన యాడ్-ఆన్ మధ్యాహ్న భోజన కార్యక్రమం 14 ఫిబ్రవరి 2022 నుండి కొనసాగుతుంది.  ఇది పూర్తిగా పారదర్శకమైన ప్రక్రియ. బహుశా రాష్ట్రంలో ఇటువంటి కార్యక్రమం మొదట మన  పాఠశాలల్లో అమలు అవుతుంది. ఇదంతా ప్రజల సహకారంతోనే సాధ్యం” అని తన పోస్టులో అమిత్ పేర్కొన్నారు. 31 ఆగస్టు 2022 న అమిత్ చేసిన అసలు పోస్టును ఇక్కడ చూడవచ్చు.
“జన్మదిన శుభాకాంక్షలు సౌరభ్ భయ్యా” అని రాసి ఉన్న బోర్డును విద్యార్థులు పట్టుకున్న ఫోటోను కూడా ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆరోజు సౌరభ్ అనే దాత పుట్టినరోజు.
అమిత్ ఫేస్బుక్ టైమ్-లైన్ లో ఇటువంటి సందర్భాలకు చెందిన మరిన్ని ఫొటోలను మేము కనుగొన్నాము. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు
చివరిగా, వైరల్ అవుతున్న ఫొటోలోని ఆహార పదార్థాలను  ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మధ్యాన్న భోజన పథకం కింద ఏర్పాటు చేయలేదు. గ్రామ సర్పంచ్ మరియు టీచర్లు కలిసి దాతల సహకారంతో కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాలలో ఈ విందుని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

created: September 6, 2022


text:
ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్ అనే టాబ్లెట్ అన్ని రకాల బ్లడ్ క్యాన్సర్లను నయం చెయ్యదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 26, 2022
‘ ‘బ్లడ్ క్యాన్సర్ కు మందు దొరికింది!!’…  ‘ఎమోటిఫ్ మెర్సిలేట్’ బ్లడ్ క్యాన్సర్‌ను శుద్ధి చేసే ఔషధం… .పూణేలోని యోశోద హెమటాలజీ క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఉచితంగా లభిస్తుంది.’ అని చెప్తున్న ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ‘ఎమోటిఫ్ మెర్సిలేట్’ బ్లడ్ క్యాన్సర్‌ను శుద్ధి చేసే ఔషధం.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): ఈ టాబ్లెట్ లేదా డ్రగ్  యొక్క అసలు పేరు ‘ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్’, దీన్ని కొన్ని రకాల బ్లడ్ క్యాన్సర్ల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ మందుని క్రానిక్ మైలో జీనస్ లుకేమియా అనే బ్లడ్ కాన్సర్ ఉన్న రోగులలో ఫలితాలను చాలా మెరుగుపరిచింది. క్యాన్సర్ యొక్క రకాన్ని బట్టి పేషెంటుకు మందులు ఇవ్వటం జరుగుతుంది, అంతేగాని ఒకే మందుతో అన్ని రకాల క్యాన్సర్లని నయం చేయలేరు. బ్లడ్ క్యాన్సర్లో అనేక రకాలు ఉంటాయి, ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్ వీటిలో కొన్నిటి యొక్క చికిత్సలోనే ఉపయోగిస్తారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లయిము తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న ఔషధం ‘ఎమోటిఫ్ మెర్సిలేట్’ గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతుకగా, ఇలాంటి సమాచారం ఉన్న పోస్టులు కొన్ని లభించాయి. వాటిని బట్టి ఇమిటినెఫ్ మెర్సిలెట్ అనే ఒక ఔషధం బ్లడ్ క్యాన్సర్ని నయం చేస్తుందని, చెన్నైలోని అడయార్ క్యాన్సర్ ఇన్స్టిట్యూట్ వారు ఉచితంగా ఇస్తారని ఉంది.
అయితే, ఇది తప్పుదోవ పట్టించే మెసేజ్ అని చెప్తూ అడయార్ కాన్సర్ ఇన్స్టిట్యూట్ వారు ఒక నోటీసు జారీ చేసారు.  దాంట్లో  “చెన్నైలోని అడయార్‌లోని క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ‘ఇమిటినెఫ్ మెర్సిలెట్’…  అనే ఔషధం అన్ని రక్త క్యాన్సర్లను నయం చేస్తుంది మరియు క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఉచితంగా అందించబడుతుందని సందేశం తరచుగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఇది తప్పుదోవ పట్టించే సందేశమని మేము స్పష్టం చేయాలనుకుంటున్నాము. ‘క్రానిక్ మైలో జీనస్ లుకేమియా’ అని పిలువబడే ఒక రకమైన రక్త క్యాన్సర్‌ను చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగించే ఔషధం అయిన ‘ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్’ అనే ఔషధం యొక్క వక్రీకరణ ఈ పేర్కొన్న ఔషధం పేరు అని మేము నమ్ముతున్నాము. ఈ ఔషధం భారతదేశం అంతటా అందుబాటులో ఉంది….’ అని అభ్యర్థించారు.
ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్ ‘క్రానిక్ మైలో జీనస్ లుకేమియా’ యొక్క చికిత్సలో ముఖ్యంగా ఉపయోగించే టాబ్లెట్/డ్రగ్. పేషెంట్ కి ఈ వ్యాధి నిర్ధారణ అవగానే అది అడ్వాన్స్ స్టేజీకి వెళ్లడాన్ని అరికట్టడానికి ఈ మందుని ఉపయోగిస్తారు. ఇమాటినిబ్ అసాధారణ తెల్ల రక్త కణాల ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తుంది.
పోస్టులో చెప్తున్న ‘ఇమిటినెఫ్ మెర్సిలెట్’ టాబ్లెట్ గురించి టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా వారితో హెమటాలజిస్ట్ సమీర్ మెలింకేరి మాట్లాడుతూ ఇది ఒక స్పాం మెసేజ్ అని చెప్పారు. 2015లో డాక్టర్ విశాల్ రావు, (కన్సల్టెంట్, తల మరియు మెడ శస్త్రచికిత్స,  HCG క్యాన్సర్ కేర్ ఇన్ కర్ణాటక) ‘ఇమిటినెఫ్ మెర్సిలెట్’ గురించిన ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్లో  ప్రపంచంలో ఎక్కడ కూడా అన్ని రకాల క్యాన్సర్లను నయం చేసే మందు లేదు అని చెప్పారు.
ప్రాక్టో వెబ్సైటులో ఒక యూసర్ ఈ టాబ్లెట్ బ్లడ్ క్యాన్సర్ను నయం చేస్తుందా  అని అడుగగా, ప్రాక్టో ద్వారా వెరిఫై చెయ్యబడ్డ డాక్టర్ కౌశల్ యాదవ్ ‘ఏదైనా ఔషధం క్యాన్సర్ యొక్క నిర్దిష్ట లక్షణాల ఆధారంగా ఇవ్వబడుతుంది. అన్ని క్యాన్సర్లకు గుడ్డిగా ఒకే మందు లేదు’ అని అన్నారు.
వీటన్నిటి ఆధారంగా ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్, అన్ని రకాల బ్లడ్ క్యాన్సర్లను నయం చేసే ఒక మందు కాదు అని నిర్ధారించుకోవచ్చు. పోస్టులో ఈ మందు పుణెలోని యశోద హెమటాలజీ క్లినిక్ లో లభిస్తుందని ఉంది. ఈ విషయాన్ని కనుక్కోవడానికి పోస్టులో ఉన్న నంబర్లకు ఫోన్ చేయగా అవి పనిచేయటం లేదు. క్యాన్సర్లలోని రకాలగురించి తెలుసుకోవటానికి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్ గురించి మరింత సమాచారం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ పొందొచ్చు.
చివరిగా, ఇమాటినిబ్ మెసైలేట్ అనే టాబ్లెట్ అన్ని రకాల బ్లడ్ క్యాన్సర్లను నయం చెయ్యదు,  ‘క్రానిక్ మైలో జీనస్ లుకేమియా’ అని పిలువబడే ఒక రకమైన బ్లడ్  క్యాన్సర్ చికిత్సలో దీనిని ఎక్కువగా వాడుతారు.

created: October 26, 2022


text:
1991 సంవత్సరంలో IMF వద్ద తీసుకున్న రుణాన్ని మన్మోహన్ సింగ్ తీర్చలేదు, ఆ రుణాలన్నీ 2000వ సంవత్సరం కల్లా తీర్చబడ్డాయి. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2020
1991లో IMF దగ్గర బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టి తెచ్చిన అప్పును 2009లో మన్మోహన్ సింగ్ తీర్చడమే కాకుండా అదే IMF దగ్గర 200 టన్నుల బంగారాన్ని కొన్నాడు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1991లో IMF దగ్గర బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టి తెచ్చిన అప్పును 2009లో మన్మోహన్ సింగ్ తీర్చడమే కాకుండా అదే IMF దగ్గర 200 టన్నుల బంగారాన్ని కొన్నాడు
ఫాక్ట్(నిజం): డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్ (DEA) దగ్గర  ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 1981- 1984, 1991- 1993 మధ్య కాలంలో భారత దేశం IMF దగ్గర తీసుకున్న రుణాన్ని 31 మే 2000వ తేది కల్లా తిర్చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
1991 IMF రుణం:
మినిస్ట్రీ అఫ్ ఫైనాన్స్ లోని డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్ వారి సమాచారం ప్రకారం 1981- 1984 మధ్య కాలంలో భారత దేశం IMF SDR 3.9 బిలియన్ రుణాన్ని పొందింది. ఇంకా 1991- 1993 మధ్య కాలంలో SDR 3.56 బిలియన్ రుణాన్ని కూడా పొందింది. ఇదే సమాచారం IMF వెబ్సైటులో కూడా చూడవచ్చు.  ఐతే డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్ ప్రకారం 31 మే 2000వ తేది కల్లా ఈ రుణాన్ని మొత్తం భారత దేశం తిర్చేసింది. అంతేగాక, దీని  తరవాత నుండి భారత దేశం IMFలో కంట్రిబ్యూటర్ గా మారింది. IMF దగ్గర భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు పొందిన రుణాల గురించిన సమాచారం ఇక్కడ చూడొచ్చు. 1991వ సంవత్సరంలో భారత దేశం IMF దగ్గర పొందిన రుణాల సమాచారం 1991 IMF వార్షిక నివేదికలో చదవొచ్చు. దీన్నిబట్టి 1991 తీసుకున్న రుణాన్ని 2009లో మన్మోహన్ సింగ్ తీర్చలేదని చెప్పొచ్చు.
1991లో బంగారం తాకట్టు:
రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా లో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 1990లో గల్ఫ్ వార్ కారణంగా తగ్గిన విదేశీ మారకం, పెరిగిన చమురు ధరలు మొదలైన కారణాల వల్ల భారత ఆర్ధిక పరిస్థితి దిగాజారిపాయింది. ఇదే పరిస్థితి 1991లో కూడా కొనసాగి, దీనికి తోడు, తగ్గిన విదేశి నిల్వలు, బ్యాలన్స్ అఫ్ పేమెంట్ క్రైసిస్ కారణంగా రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా బంగారాన్ని బ్యాంకు అఫ్ ఇంగ్లాండ్  దగ్గర తాకట్టు పెట్టి రుణాలు చేచ్చింది. భారత ప్రభుత్వం, స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా మధ్యలో జరిగిన లావాదేవిల వల్ల సమకూరిన 65.27 టన్నుల బంగారాన్ని రాబడి కోసం RBI విదేశాలలో డిపాజిట్ చేసింది. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చదవొచ్చు. దీన్నిబట్టి 1991లో రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా బంగారాన్ని బ్యాంకు అఫ్ ఇంగ్లాండ్, బ్యాంకు అఫ్ జపాన్ లో తాకట్టు పెట్టింది గాని IMF దగ్గర కాదని చెప్పొచ్చు.
2009లో RBI బంగారం కొనుగోలు:
2009లో రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా IMF దగ్గర 200 టన్నుల బంగారం కొనుగోలు చేసింది. ఇదే విషయం సంబంధించి IMF మరియు RBI విడుదల చేసిన ప్రెస్ నోట్స్ ద్వారా ద్రువీకరించొచ్చు. ఐతే ఈ సమయంలో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నాడు.
చివరగా, 1991లో IMF వద్ద తీసుకున్న రుణాన్ని మే 2000 కల్లా భారత్ తీర్చేసింది.

created: September 9, 2020


text:
2025 నాటికి బంగ్లాదేశ్ తలసరి జీడీపీ భారత్‌ను మించిపోతుందని IMF చేసిన వ్యాఖ్యలను, భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుందని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 14, 2023
ప్రపంచ బ్యాంక్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించే వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్ ఇటీవలి కథనంలో 2025 నాటికి భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుందని పేర్కొందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2025 నాటికి భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుంది- ప్రపంచ బ్యాంక్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించే వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్
ఫాక్ట్(నిజం): 2020లో IMF విడుదల చేసిన ఔట్లుక్‌లో భారత్ తలసరి జీడీపీ (per capita GDP)ను  బంగ్లాదేశ్‌తో పోల్చుతూ 2025 నాటికి బంగ్లాదేశ్ తలసరి జీడీపీ భారత్‌ను మించిపోతుందని అంచనా వేసింది. ఐతే ఈ అంశాన్ని ఆధారంగానే 2025 నాటికి భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుందని వార్త ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. కాని ఈ వార్తను ప్రభుత్వం ఖండించింది. అలాగే PPP పరంగా చూసుకుంటే భారత్ తలసరి జీడీపీ బంగ్లాదేశ్ కన్నా మెరుగ్గా ఉంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మొదటగా వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్ నివేదికను IMF (ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్) ప్రచురిస్తుంది, వరల్డ్ బ్యాంక్ కాదు. IMF సంవత్సరానికి రెండు సార్లు (ఏప్రిల్ & అక్టోబర్) ఈ నివేదికను విడుదల చేస్తుంది. అలాగే జనవరి మరియు జులై నెలలో ఒక అప్డేట్ విడుదల చేస్తుంది.
ఈ క్రమంలోనే అక్టోబర్ 2020లో విడుదల చేసిన ఔట్లుక్‌లో భారత్ తలసరి జీడీపీ (per capita GDP)ను  బంగ్లాదేశ్‌తో పోల్చుతూ 2025 నాటికి బంగ్లాదేశ్ తలసరి జీడీపీ భారత్‌ను మించిపోతుందని అంచనా వేసింది. కరోనా సంవత్సరం (2020లో) డాలర్ పరంగా బంగ్లాదేశ్ తలసరి జీడీపీ 4% పెరిగి $1,888కి చేరుకుంటుందని అంచనా ఐఎంఎఫ్ వేయగా. మరోవైపు, భారతదేశ తలసరి జీడీపీ 10.5% క్షీణించి $1,877కు చేరుకుంటుందని అంచనా వేసింది. ఐతే ఈ అంశాన్ని ఆధారంగానే 2025 నాటికి భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుందని వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది.
ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఇటీవల ఏప్రిల్ 2023లో విడుదల చేసిన ఔట్లుక్ ప్రకారం ఈ సంవత్సరం భారత్ తలసరి జీడీపీ బంగ్లాదేశ్‌ను దాటిపోయింది. ఈ సంవత్సరం డాలర్ పరంగా భారత్ $2600 తలసరి జీడీపీ నమోదు చేయగా, బంగ్లాదేశ్ $2470 తలసరి జీడీపీ నమోదు చేసింది.
సాధారణంగా తలసరి జీడీపీ వృద్ధిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా దేశంలో పేదరికాన్ని తగ్గించవచ్చు. కాని కేవలం ఈ అంశం ఆధారంగా భారత్ పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కన్నా దిగజారిపోతుందని అనలేం. ఉదాహారణకి PPP పరంగా చూసుకుంటే భారత్ తలసరి జీడీపీ బంగ్లాదేశ్ కన్నా మెరుగ్గా ఉంది. కేవలం 2020ను మినహాయిస్తే అంతకుముందు మరియు ఆతర్వాత ఈ అంశంలో భారత్ బంగ్లాదేశ్ కన్నా మెరుగ్గా ఉంది.
గతంలో కూడా ఇదే వార్త వైరల్ అయినప్పుడు ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో(PIB) కూడా ఈ వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టం చేసింది. 2023లో ప్రపంచ వృద్ధిలో భారత్ 15% దోహదం చేస్తుందని ఐఎంఎఫ్ తెలిపినట్టు పేర్కొంది.
It is being falsely claimed that as per IMF's latest World Economic Outlook, "India will be poorer than Bangladesh by 2025 & is no more a developing nation" #PIBFactcheck
✅India remains a ‘bright spot’ & contribute 15% of global growth in 2023: IMF MD Kristalina Georgieva pic.twitter.com/82rDIcyxU4
చివరగా, 2025 నాటికి బంగ్లాదేశ్ తలసరి జీడీపీను భారత్‌ను మించిపోతుందని IMF చేసిన వ్యాఖ్యలను, భారతదేశం పేదరికంలో బంగ్లాదేశ్ కంటే దిగజారిపోతుందని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
1994లో బిల్ గేట్స్ మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించి కొన్నది లియోనార్డో డా విన్సీ గ్రంథాన్ని, గుటెన్‌బర్గ్ ముద్రించిన బైబిల్‌ను కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 31, 2024
మైక్రోసాఫ్ట్ అధినేత బిల్ గేట్స్ 135 కోట్ల రూపాయలు చెల్లించి బైబిల్ గ్రంథాన్ని కొన్నాడని చెప్తున్న ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. బైబిల్ విశిష్టతను వివరించే ఈ కథనంలో 1994లో ఈ గ్రంథాన్ని కొనుగోలు చేసినట్టు చెప్తున్నారు. ప్రింటింగ్ మిషన్‌ను కనుగొన్న తరువాత మొదటిసారిగా ముద్రించిన గ్రంథం బైబిల్ అని, ప్రపంచంలోనే కాక మన దేశంలో కూడా బైబిల్‌నే మొదట ముద్రించారని కూడా ఈ క్లిప్‌లో చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ఆ వాదనలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1994లో మైక్రోసాఫ్ట్ అధినేత బిల్ గేట్స్ 135 కోట్ల రూపాయలు చెల్లించి బైబిల్ గ్రంథాన్ని కొన్నాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): 1994లో బిల్ గేట్స్ 30.8 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించి లియోనార్డో డా విన్సీ యొక్క ‘కోడెక్స్ లీసెస్టర్’ అనే గ్రంథాన్ని కొనుగోలు చేసాడు. గుటెన్‌బర్గ్ ముద్రించిన బైబిల్‌ను బిల్ గేట్స్ కొన్నట్టు ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
1994లో మైక్రోసాఫ్ట్ అధినేత బిల్ గేట్స్ అప్పట్లో అత్యధిక ధర చెల్లించి ఒక పుస్తకాన్ని కొన్న విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, బిల్ గేట్స్ కొన్నది బైబిల్ గ్రంథాన్ని కాదు, లియోనార్డో డా విన్సీ యొక్క ‘కోడెక్స్ లీసెస్టర్’ అనే గ్రంథాన్ని (మాన్యుస్క్రిప్ట్). అలాగే ఈ క్లిప్‌లో పేర్కొన్న పలు అంశాలకు సంబంధించి వివరణ కింద చూద్దాం.
బిల్ గేట్స్ కొన్నది లియోనార్డో డా విన్సీ పుస్తకాన్ని:
‘కోడెక్స్ హామర్’ అని కూడా పిలువబడే ఈ పుస్తకం 1506 – 1510 మధ్య కాలంలో వ్రాయబడింది. ఖగోళ శాస్త్రం, మెకానిక్స్, వృక్షశాస్త్రం, గణితం మరియు ఆర్కిటెక్చర్ వంటి విషయాల గురించి తన స్కెచ్‌లు మరియు ఆలోచనలను ఈ గ్రంధంలో లియోనార్డో పొందపరిచారు. ఈ గ్రంధాన్ని బిల్ గేట్స్ 30.8 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించి కొన్నాడు (సుమారు 209 కోట్లు).
గతంలో పలు సందర్భాలలో జోహన్నెస్ గుటెన్‌బర్గ్ ముద్రించిన బైబిల్ కాపీలు వేలంలో అధిక ధరకు అమ్ముడుపోయినట్టు వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ & ఇక్కడ) రిపోర్ట్ చేసినప్పటికీ, గుటెన్‌బర్గ్ ముద్రించిన బైబిల్‌ను బిల్ గేట్స్ కొన్నట్టు ఎటువంటి విశ్వసనీయ ఆధారాలు లేవు. ఒకవేళ నిజంగానే బిల్ గేట్స్ ఈ బైబిల్‌ను అత్యధిక ధర చెల్లించి ఖరీదు చేసి ఉంటే ఈ విషయానికి సంబంధించి మీడియా కథనాలు ఉండేవి, కాని మాకు అలాంటి కథనాలేవి కనిపించలేదు.
ప్రింటింగ్ ప్రెస్ కనిపెట్టిన తరవాత గుటెన్‌బర్గ్ మొదట ప్రింట్ చేసింది బైబిల్‌నే:
ఐతే వైరల్ న్యూస్ పేపర్ క్లిప్‌లో చెప్తున్నట్టు ప్రింటింగ్ ప్రెస్ కనిపెట్టిన తరవాత జోహన్నెస్ గుటెన్‌బర్గ్ మొదట ప్రింట్ చేసింది బైబిల్ అని ఆధారాలు తెలుపుతున్నాయి. గూటెన్‌బర్గ్ దాదాపు 180 బైబిల్ కాపీలను ముద్రించగా వీటిలో 145 కాగితంపై ముద్రించినవి కాగా మిగిలిన ముప్పై ఐదు వెల్లమ్ (ప్రాసెస్ చేసిన దూడ చర్మం)పై ముద్రించినవి.
ఐతే కాగితంపై ముద్రించిన కాపీలలో కేవలం 49 బైబిళ్లు మాత్రమే ఇప్పుడు అందుబాటులో ఉండగా, ముప్పై ఐదు వెల్లమ్ కాపీలలో ఇప్పుడు మూడు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ మూడింటిలో ఒక కాపీని  అమెరికా కాంగ్రెస్ లైబ్రరీ  1930లో సొంతం చేసుకోగా, మిగిలిన రెండింటిలో ఒకటి పారిస్‌లోని నేషనల్ లైబ్రరీలో ఉండగా మరొకటి లండన్‌లోని బ్రిటిష్ లైబ్రరీలో ఉంది.
ఇదిలా ఉండగా మే 2023లో ‘కోడెక్స్ సాసూన్’ అనే పురాతన హీబ్రూ బైబిల్ ఒకటి 38.1 మిలియన్ డాలర్లకు అమ్ముడుపోయింది. ఇజ్రాయెల్‌లోని ఒక మ్యూజియం దీనిని వేలంలో సొంతం చేసుకుంది.
భారత్‌లోకి పోర్చుగీస్ మిషనరీల ద్వారా ప్రింటింగ్ ప్రెస్ ప్రవేశించింది:
16వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో పోర్చుగీస్ మిషనరీల ద్వారా ప్రింటింగ్ ప్రెస్ గోవాకు ప్రవేశించినట్టు తెలుస్తుంది. క్రైస్తవ ప్రీస్ట్‌లు కొంకణి నేర్చుకుని బైబిల్‌లోని శ్లోకాలను అనేక కరపత్రాలుగా ముద్రించినట్టు తెలుస్తుంది. ఆ తరవాత కాలక్రమేణా, భారతదేశంలోని స్థానిక భాషలలో అనేక పుస్తకాలు ముద్రించబడ్డాయి (ఇక్కడ).
చివరగా, 1994లో బిల్ గేట్స్ మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించి కొన్నది లియోనార్డో డా విన్సీ గ్రంథాన్ని, గుటెన్‌బర్గ్ ముద్రించిన బైబిల్‌ను కాదు.

created: January 31, 2024


text:
భారత రాష్ట్రపతి కుమార్తెను భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఎయిర్ ఇండియాలో క్యాబిన్ క్రూ నుండి గ్రౌండ్ డ్యూటీకి 2017లోనే మార్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2022
ఎయిర్ ఇండియాలో ఫ్లైట్ అటెండెంట్‌గా పనిచేస్తున్న భారత రాష్ట్రపతి కుమార్తెను భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా అంతర్గత వ్యవహారాలకు టాటా అధికారులు ఇటీవల బదిలీ చేశారని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా టాటా అధికారులు ఇటీవల రాష్ట్రపతి కుమార్తెను ఎయిర్ ఇండియాలో అంతర్గత వ్యవహారాలకు బదిలీ చేశారు.
ఫాక్ట్: భారత రాష్ట్రపతి కుమార్తె, శ్రీమతి స్వాతి కోవింద్ ఎయిర్ ఇండియాలో క్యాబిన్ క్రూగా పనిచేసారు. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా 2017లోనే ఎయిర్ ఇండియా ఇంటిగ్రేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్‌తో డిప్యూట్ చేయబడే ముందు ఆమె బోయింగ్ 787, బోయింగ్ 777 విమానాల్లో పనిచేసింది. టాటా గ్రూప్ భారత ప్రభుత్వం నుండి ఎయిర్ ఇండియా కొనుగోలును పూర్తి చేసి, జనవరి 2022లో ఎయిర్‌లైన్ నిర్వహణ మరియు నియంత్రణను స్వాధీనం చేసుకుంది. కాబట్టి, టాటా అధికారులు 2017లోనే రాష్ట్రపతి కుమార్తెను భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా బదిలీ చేయడం సాధ్యంకాదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ కుమార్తె గురించి గూగుల్‌లో వెతకగా, భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా రాష్ట్రపతి కుమార్తెను ఎయిర్ ఇండియాలో గ్రౌండ్ డ్యూటీకి తరలించినట్లు 2017లోనే రిపోర్ట్ చేసిన కొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ దొరికాయి.
భారత రాష్ట్రపతి కుమార్తె, శ్రీమతి స్వాతి కోవింద్ ఎయిర్ ఇండియాలో క్యాబిన్ క్రూగా పనిచేసారు. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా 2017లో ఎయిర్ ఇండియా ఇంటిగ్రేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్‌తో డిప్యూట్ చేయబడే ముందు ఆమె బోయింగ్ 787, బోయింగ్ 777 విమానాల్లో పనిచేసింది.
టాటా గ్రూప్ భారత ప్రభుత్వం నుండి ఎయిర్ ఇండియా కొనుగోలును జనవరి 2022లో పూర్తి చేసి, ఎయిర్‌లైన్ నిర్వహణ మరియు నియంత్రణను స్వాధీనం చేసుకుంది. కాబట్టి, టాటా అధికారులు 2017లోనే అధ్యక్షుడి కుమార్తెను భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా బదిలీ చేయడం సాధ్యంకాదు.
చివరగా, భారత రాష్ట్రపతి కుమార్తెను భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఎయిర్ ఇండియాలో క్యాబిన్ క్రూ నుండి గ్రౌండ్ డ్యూటీకి 2017లోనే మార్చారు.


text:
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ విజయం సాధించిన ఏ ఒక్క నియోజకవర్గంలో కూడా పోస్టల్ బాలట్ ప్రభావం చూపలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 5, 2023
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఉద్యోగుల ఐక్యత వల్ల కాంగ్రెస్ 24 స్థానాల్లో పోస్టల్ బ్యాలెట్ ఓట్లతో గెలిచింది అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ చేస్తున్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఉద్యోగులు ఐక్యతతో వేసిన పోస్టల్ ఓట్ల వల్ల 24 స్థానాల్లో కాంగ్రెస్ విజయం సాధించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): తెలంగాణాలో జరిగిన 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల డేటా ప్రకారం చేవెళ్ల నియోజకవర్గంలో భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరుపున విజయం సాధించిన కాలె యాదయ్యకు వచ్చిన ఆధిక్యత (268) మాత్రమే తనకు వచ్చిన పోస్టల్ ఓట్ల (969) కంటే తక్కువ ఉంది. కాంగ్రెస్ విజయం సాధించిన ఏ నియోజకవర్గంలో కూడా పోస్టల్ ఓట్లు మెజారిటీని మించలేదు, ప్రభావం చూపెట్టలేదు. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఎన్నికలలో పోటీ చేసిన ఒక అభ్యర్థి విజయాన్ని పోస్టల్ ఓట్లు నిర్దేశిస్తున్నాయి అంటే, దాని అర్థం ఆ అభ్యర్ధికి వచ్చిన మెజారిటీ తనకు వచ్చిన పోస్టల్ ఓట్ల కంటే తక్కువ ఉందని అర్థం. ఇది తెలుసుకోవడానికి తెలంగాణాలో జరిగిన 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల డేటాను సేకరించి పరిశీలించడం జరిగింది.
ఈ డేటా ద్వారా, తెలంగాణ 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో అత్యధికంగా పోల్ అయిన పోస్టల్ ఓట్లు 4501 అని గమనించాం. దీన్ని బట్టి పోస్టల్ ఓట్లు ఒక అభ్యర్థి విజయాన్ని నిర్దేశిస్తున్నాయి అంటే, ఆ అభ్యర్థికి వచ్చిన మెజారిటీ 4501 కంటే తక్కువ ఉండాలని స్పష్టం అవుతుంది. ఎందుకంటే, మెజారిటీ 4501 కంటే ఎక్కువ ఉన్నపుడు ఆ అభ్యర్థికి ఒక్క పోస్టల్ ఓటు రాకున్నా కూడా మెజారిటీలోనే ఉండేవాడు. 4501 కంటే తక్కువ మెజారిటీతో గెలిచిన అభ్యర్థుల లిస్ట్ ఈ క్రింది టేబుల్లో చూడవొచ్చు.
4501 కంటే తక్కువ మెజారిటీతో గెలిచిన అభ్యర్థులను గమనిస్తే, మొత్తం ఎనిమిది మంది ఉన్నారని తెలిసింది. కానీ వీళ్లకు వచ్చిన పోస్టల్ ఓట్లను మరియు మెజారిటీని గమనిస్తే, కేవలం చేవెళ్ల నియోజకవర్గంలో భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరుపున విజయం సాధించిన కాలె యాదయ్యకు వచ్చిన మెజారిటీ (268) మాత్రమే తనకు వచ్చిన పోస్టల్ ఓట్ల (969) కంటే తక్కువ ఉంది. మిగితా అభ్యర్థులందరికీ వచ్చిన మెజారిటీ వాళ్లకు వచ్చిన పోస్టల్ ఓట్ల కంటే ఎక్కువ ఉంది. అంటే కాంగ్రెస్ తరుపున విజయం సాధించిన ఏ ఒక్క అభ్యర్థి విజయాన్ని కూడా పోస్టల్ ఓట్లు నిర్ణయించలేదు.
చివరిగా, 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ విజయం సాధించిన ఏ ఒక్క నియోజకవర్గంలో కూడా పోస్టల్ బాలట్ ప్రభావం చూపలేదు.

created: December 5, 2023


text:
ఈ వీడియోలోని మీటింగ్‌కి సంబంధించిన వేరే దృశ్యాల్లో జగన్‌ని కూడా శరద్ పవార్ కూర్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు చూడవచ్చు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 12, 2022
నారా చంద్రబాబు నాయుడుని కూర్చోపెట్టి మాట్లాడిన ఎన్‌సీపీ అధినేత శరద్ పవార్, వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని మాత్రం నిల్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు చూపుతూ, రెండు వేరు వేరు వీడియో క్లిప్పులతో చేసిన ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నారా చంద్రబాబు నాయుడుని కూర్చోపెట్టి మాట్లాడిన ఎన్‌సీపీ అధినేత శరద్ పవార్, వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డిని మాత్రం నిల్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు వీడియోలో చూడవచ్చు.
ఫాక్ట్: చంద్రబాబుతో శరద్ పవార్ మాట్లాడుతున్న వీడియో 2019లో తీసినది; జగన్‌తో మాట్లాడుతున్న వీడియో 2016లో తీసినది. జగన్ మరియు పవార్ యొక్క 2016 మీటింగ్‌కి సంబంధించిన వేరే దృశ్యాల్లో జగన్‌ని కూడా పవార్ కూర్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న రెండు వీడియో క్లిప్పుల గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, చంద్రబాబుతో శరద్ పవార్ మాట్లాడుతున్న వీడియో 2019లో తీస్తే; జగన్‌తో మాట్లాడుతున్న వీడియో 2016లో తీసినట్టు తెలిసింది. ఆ మీటింగులకి సంబంధించిన మరిన్ని దృశ్యాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
జగన్ మరియు పవార్ యొక్క 2016 మీటింగ్‌కి సంబంధించిన వేరే దృశ్యాల్లో జగన్‌ని కూడా పవార్ కూర్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు చూడవచ్చు. ఆ మీటింగ్‌కి సంబంధించి వైసీపీ ట్వీట్ చేసిన  ఫోటోలను ఇక్కడ చూడవచ్చు. 2013లో జరిగిన ఒక మీటింగ్ ఫోటోల్లో కూడా జగన్‌ని పవార్ కూర్చోపెట్టి మాట్లాడినట్టు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
YSRCP President @ysjagan and team met NCP Chief Sharad Pawar and explained the attrocities of @ncbn #SaveDemocracy pic.twitter.com/CvIxMvw5LG
చివరగా, పోస్ట్‌లోని వీడియోలో ఉన్న రెండు వీడియో క్లిప్పులు వివిధ సమయాల్లో జరిగిన రెండు వేరు వేరు మీటింగ్‌లకు సంబంధించినవి. ఆ మీటింగులలో చంద్రబాబు నాయుడు మరియు జగన్‌మోహన్ రెడ్డి ఇద్దరినీ శరద్ పవార్ కూర్చోపెట్టి మాట్లాడారు.


text:
'సచ్చి రామాయణం' పుస్తకంపై నిషేదాన్ని ఎత్తివేయడాన్ని సమర్థిస్తూ 1976లో సుప్రీంకోర్టు వెల్లడించిన తీర్పులో రామాయణం కల్పిత గ్రంథం అని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2023
రామాయణం ఒక కల్పిత గ్రంథం అని సుప్రీంకోర్టు 1976లో  ఒక లిటిగేషన్‌కు సంబంధించి తీర్పు చెప్పింది అంటూ ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. 16 సెప్టెంబర్ 1976న  లిటిగేషన్ నం. 291/1971కు సంబంధించి కోర్టు ఈ తీర్పు చెప్పిందని ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఇదే విషయానికి సంబంధించి వివరణ కోరుతూ మా టిప్‌లైన్‌కు ఒక అభ్యర్ధన కూడా వచ్చింది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రామాయణం ఒక కల్పిత గ్రంథం అని సుప్రీంకోర్టు 1976లో  ఒక లిటిగేషన్‌కు సంబంధించి ఇచ్చిన తీర్పులో చెప్పింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పెరియార్ రాసిన పుస్తకానికి అనువాదం అయిన వివాదాస్పద ‘సచ్చి రామాయణం’ అనే పుస్తకంపై  విధించిన నిషేధాన్ని ఎత్తేస్తూ 16 సెప్టెంబర్ 1976న సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వెల్లడించింది. ఐతే ఈ తీర్పులో రామాయణం ఒక కల్పిత గ్రంథం అని సుప్రీంకోర్టు ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. కేవలం ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చట్టానికి లోబడే ఈ పుస్తకంపై నిషేధం విధించిందా లేదా అన్న లీగల్ అంశాన్ని పరిశీలించి మాత్రమే అలహాబాద్ హైకోర్టు నిర్ణయంతో ఏకీభవిస్తూ సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వెల్లడించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న పోస్టులో అందించిన వివరాల ప్రకారం ఇది పెరియార్ రాసిన దీ రామాయణ: ఏ ట్రూ రీడింగ్ పుస్తకానికి హిందీ అనువాదం అయిన ‘సచ్చి రామాయణం’ అనే పుస్తకాన్ని 1969లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిషేధించిన కేసుకు సంబంధించింది.
సచ్చి రామాయణం :
పెరియార్ ఈవీ రామసామి నాయకర్ రాసిన ‘దీ రామాయణ: ఏ ట్రూ రీడింగ్’ పుస్తకాన్ని లలై సింగ్ యాదవ్ అనే వ్యక్తి 1968లో హిందీలోకి ‘సచ్చి రామాయణం’ పేరుతో అనువదించి పబ్లిష్ చేసాడు. ఐతే ఈ పుస్తకంపై ఉత్తర భారత్ దేశంలో వివాదం నెలకొంది. ఈ పుస్తకాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ అనేక నిరసనలు జరగడంతో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1969లో ఈ పుస్తకాన్ని నిషేధించింది. CrPc సెక్షన్ 99A కింద మతపరమైన మనోభావాలను రెచ్చగొట్టేలా ఉందన్న ఆరోపణలపై ప్రభుత్వం ఈ పుస్తకాన్ని బ్యాన్ చేసింది.
ప్రభుత్వం ఈ పుస్తకాన్ని బ్యాన్ చేయడంతో లలై సింగ్ అలహాబాద్ హైకోర్టును సంప్రదించాడు. విచారణ అనంతరం 1971లో కోర్టు ఈ పుస్తకంపై విధించిన బ్యాన్‌ను ఎత్తేసింది. అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పుపై ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది. జస్టిస్ వీ.ఆర్.కృష్ణయ్యర్ నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఈ కేసుపై (ఉత్తరప్రదేశ్ వర్సెస్ లలై సింగ్ యాదవ్) విచారణ చేపట్టింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న పోస్టులో ప్రస్తావించింది ఈ కేసు గురించే (లిటిగేషన్ నెం. 291/1971: ఉత్తరప్రదేశ్ వర్సెస్ లలై సింగ్ యాదవ్). విచారణ అనంతరం 16 సెప్టెంబర్ 1976న అలహాబాద్ హైకోర్టు నిర్ణయంతో ఏకీభవిస్తూ పుస్తక ప్రచురణకర్తకు అనుకూలంగా సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వెల్లడించింది.
రామాయణం కల్పిత గ్రంథం అని ఈ తీర్పులో సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడలేదు:
ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ తీర్పులో రామాయణం ఒక కల్పిత గ్రంథం అని సుప్రీంకోర్టు ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. కేవలం ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చట్టానికి లోబడే ఈ పుస్తకంపై నిషేధం  విధించిందా లేదా అన్న లీగల్ అంశాన్ని పరిశీలించి మాత్రమే అలహాబాద్ హైకోర్టు నిర్ణయంతో ఏకీభవిస్తూ సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వెల్లడించింది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ పుస్తకంలో శ్రీరాముడు, సీత వంటి వ్యక్తుల గురించి అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలు ఉన్నాయని ప్రస్తావించిందే తప్ప పుస్తకంలోని కంటెంట్‌పై స్పష్టంగా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేయలేదని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఈ నేపథ్యంలోనే శాంతిభద్రతలను రక్షించడం కోసం పుస్తకాన్ని బ్యాన్ చేసే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉందని గుర్తిస్తూనే, ప్రభుత్వం భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ మరియు సామాజిక శాంతిని కాపాడటంలో రాజ్యాంగ సమతుల్యత పాటించాలని న్యాయమూర్తి అభిప్రాయపడ్డారు.
చివరగా, సచ్చి రామాయణం పుస్తకంపై నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడాన్ని సమర్దిస్తూ 1976లో సుప్రీంకోర్టు వెల్లడించిన తీర్పులో రామాయణం కల్పిత గ్రంథం అని అనలేదు.

created: November 27, 2023


text:
2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుంచి పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు మాత్రమే పోటీ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2024
సినీనటుడు, జనసేన అధ్యక్షుడు కొణిదెల పవన్ కళ్యాణ్ పోటీ చేస్తున్న పిఠాపురం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో పవన్ కళ్యాణ్ పేరు గల ఇతర అభ్యర్ధులను వైఎస్సార్సీపీ పోటిలో పెట్టింది అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుంచి పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు కాకుండా ఇతర అభ్యర్ధులు కూడా పోటీ చేస్తున్నారు .
ఫాక్ట్(నిజం): 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం  నియోజకవర్గం నుంచి మొత్తం 23 మంది అభ్యర్ధులు 35 సెట్ల నామినేషన్లు దాఖలు చేశారు. ఈ నామినేషన్లలో రెండు నామినేషన్లను ఎలక్షన్ కమిషన్ నామినేషన్ల పరిశీలనలో తిరస్కరించింది. ఈ నామినేషన్లు పరిశీలించగా పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు మాత్రమే పోటీ చేస్తున్నట్లు, ఆయన 04 సెట్ల నామినేషన్ దాఖలు చేసినట్లు తెలిసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా వెలువరిచిన 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల మరియు 2024 లోక్‌సభ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అన్ని అసెంబ్లీ, 25 పార్లమెంట్ స్థానాలకు  అభ్యర్ధులు నామినేషన్ల దాఖలు చేయడానికి 25 ఏప్రిల్ 2024 చివరి తేది. నామినేషన్ల పరిశీలన చివర తేది 26 ఏప్రిల్ 2024 , నామినేషన్ల ఉపసంహరణ చివర తేది 29 ఏప్రిల్ 2024.  అలాగే ఏపీలోని అన్నీ అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ స్థానాలకు 13 మే 2024న పోలింగ్ జరగనుంది.
వైరల్ పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుంచి పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు కాకుండా అదే పేరు గల ఇతర అభ్యర్ధులు కూడా పోటీలో ఉన్నారా? అనే సమాచారం కోసం మేము ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా వెబ్‌సైట్‌లో వెతకగా, పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుంచి మొత్తం 23 మంది అభ్యర్ధులు 35 సెట్ల నామినేషన్లు దాఖలు చేసినట్లు తెలిసింది. ఈ నామినేషన్లలో రెండు నామినేషన్లను ఎలక్షన్ కమిషన్ నామినేషన్ల పరిశీలనలో తిరస్కరించినట్లు తెలిసింది.  ఈ నామినేషన్లు పరిశీలించగా పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు మాత్రమే పోటీ చేస్తున్నట్లు, ఆయన 04 సెట్ల నామినేషన్ దాఖలు చేసినట్లు తెలిసింది.
చివరగా, 2024 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పిఠాపురం నియోజకవర్గం నుంచి పవన్ కళ్యాణ్ పేరుతో జనసేన అధ్యక్షుడు మాత్రమే పోటీ చేస్తున్నారు.


text:
2024 ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ బీజేపీ నేత రామ్ మాధవ్‌తో భేటీ అయ్యారు అని చెప్తూ 2019 నాటి ఫోటోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2024
13 మే 2024న జరగనున్న ఏపీ అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి బీజేపీ, RSS (రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్) ప్రముఖ నేత రామ్ మాధవ్‌తో సమావేశమయ్యారు అని చెప్తూ పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. దీనికి మద్దతుగా వై.ఎస్. జగన్ రామ్ మాధవ్ కలిసి దిగిన ఫోటో ఒకటి జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024న ఏపీ అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ బీజేపీ, RSS ప్రముఖ నేత రామ్ మాధవ్‌తో సమావేశమయ్యారు, ఈ భేటికి సంబంధించిన ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ బీజేపీ, RSS ప్రముఖ నేత రామ్ మాధవ్‌తో భేటీ అయినట్లు ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. అలాగే వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేస్తున్న ఫోటో, 2019 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో విజయం సాధించిన తరువాత  26 మే 2019న వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి బీజేపీ జాతీయ కార్యదర్శి రామ్ మాధవ్‌తో భేటీ అయిన సందర్భంలో తీసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వైరల్ పోస్టులో తెలిపినట్టుగా, ఇటీవల ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ బీజేపీ, RSS ప్రముఖ నేత రామ్ మాధవ్‌తో సమావేశమయ్యారా? అని తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, ఇటీవల కాలంలో వారిద్దరూ భేటి అయినట్లు ఎటువంటి సమాచారం మాకు దొరకలేదు.
తదుపరి మేము పోస్ట్‌లో షేర్ చేసిన ఫోటోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం, గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోను రిపోర్ట్ చేస్తూ 26 మే 2019న ‘ANI’ వార్త సంస్థ ప్రచురించిన వార్తా కథనం లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం, 2019 ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో భారీ విజయం సాధించిన తరువాత  వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి 26 మే 2019న బీజేపీ జాతీయ కార్యదర్శి రామ్ మాధవ్‌తో భేటీ అయ్యారు. అలాగే రామ్ మాధవ్‌కు శాలువాతో పాటు తిరుపతి బాలాజీ విగ్రహాన్ని కూడా అందజేశారు.
ఇదే ఫోటోను షేర్ చేస్తూ రామ్ మాధవ్ తన వెబ్‌సైట్‌లో ఇదే విషయాన్ని తెలిపారు. అలాగే ANI సంస్థ తమ X(ట్విట్టర్)లో కూడా ఈ భేటికి సంబంధించిన ఫోటోను షేర్ చేసింది. దీన్ని బట్టి 2019 నాటి ఫోటోను ఇప్పుడు భేటీ అయినట్లు చెప్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, 2024 ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్. జగన్ బీజేపీ నేత రామ్ మాధవ్‌తో భేటీ అయ్యారు అని చెప్తూ 2019 నాటి ఫోటోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కర్ణాటక ఎన్నికల్లో రెండు వేల ఓట్ల తేడాతో బీజేపీ ఓడిపోయిన స్థానాలు కేవలం 5 మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 15, 2023
ఇటీవల వెల్లడైన కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలలో బీజేపీ 58 స్థానాలలో 2 వేల ఓట్ల తేడాతో, 41 స్థానాల్లో వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయిందని చెప్తున్న వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటక ఎన్నికల ఫలితాలలో బీజేపీ 58 స్థానాలలో 2 వేల ఓట్ల తేడాతో, 41 స్థానాల్లో వెయ్యి ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది.
ఫాక్ట్(నిజం): కర్ణాటక ఎన్నికలలో 2వేల వోట్ల లోపు మెజారిటీతో అభ్యర్థులు గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 12 మాత్రమే. కాగా ఈ 12 స్థానాలలో, 7 బీజేపీ గెలుపొందగా, మిగిలిన 5 స్థానాలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచింది. అంటే ఈ ఎన్నికల్లో  రెండు వేల ఓట్ల తేడాతో బీజేపీ ఓడిపోయిన స్థానాలు కేవలం 5 మాత్రమే. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కర్నాటక ఎన్నికల ఫలితాలు ఇటీవల 13 మే 2023న విడుదల అయ్యాయి. మొత్తం 224 స్థానాలకు గాను కాంగ్రెస్ పార్టీ 135 స్థానాల్లో గెలుపొందగా, బీజేపీ 66 స్థానాల్లో గెలుపొందింది.
ఐతే వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్టు బీజేపీ చాలా స్థానాల్లో స్వల్ప (1-2 వేల వోట్ల) తేడాతో ఓడిపోయిందన్న వార్తలో నిజం లేదు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రకారం అసలు మొత్తం స్థానాలలో 2వేల వోట్ల లోపు మెజారిటీతో అభ్యర్థులు గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 12 మాత్రమే. ఈ స్థానాల వివరాలు కింది చార్ట్‌లో చూడొచ్చు.
కాగా ఈ 12 స్థానాలలో 7 బీజేపీ గెలుపొందగా, మిగిలిన ఐదు స్థానాలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచింది. అంటే ఈ ఎన్నికల్లో  రెండు వేల ఓట్ల తేడాతో బీజేపీ ఓడిపోయిన స్థానాలు కేవలం ఐదు మాత్రమే. పైగా ఈ ఐదు స్థానాలలో కూడా బీజేపీ వెయ్యిలోపు వోట్ల తేడాతో ఓడిపోయింది. 1000-2000 మధ్య వోట్ల తేడాలో బీజేపీ ఒక్క సీటులో కూడా ఓడిపోలేదు.
ఇకపోతే 2000-3000 వోట్ల తేడాతో 11 స్థానాల్లో అభ్యర్థులు గెలుపొందగా, వీరిలో ఆరుగురు కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన వారు కాగా, కేవలం ముగ్గురు మాత్రమే బీజేపీకి చెందినవారు ఉన్నారు. మీగాతా ఇద్దరు జేడీఎస్ పార్టీకి చెందిన వారు.
చివరగా, కర్ణాటక ఎన్నికల్లో రెండు వేల ఓట్ల తేడాతో బీజేపీ ఓడిపోయిన స్థానాలు కేవలం ఐదు మాత్రమే.