text:
ప్రస్తుతం చైనాలో బ్యాంకులకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఈ నిరసనలు కేవలం రెండు ప్రొవిన్స్‌లకు మాత్రమే పరిమితం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2022
చైనాలో బాంకింగ్ వ్యవస్థ కుప్పకూలిపోయిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. అలాగే చైనాలోని బ్యాంకులు నగదు విత్‌డ్రాలను నిలిపివేసాయని కూడా ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్నదానికి సంబంధించి ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: చైనాలో బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ కుప్పకూలిపోయింది. బ్యాంకులు నగదు విత్‌డ్రాలను నిలిపివేసాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): చైనాలోని హెనాన్ ప్రొవిన్స్‌లోని నాలుగు గ్రామీణ బ్యాంకులు మరియు పక్కనున్న అన్హుయి ప్రొవిన్స్‌లోని రెండు గ్రామీణ బ్యాంకులు అక్రమ మార్గంలో స్థానికేతర కస్టమర్ల నుండి అధికంగా డిపాజిట్లు స్వీకరించాయన్న కారణానికి  చైనా బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేటర్ సంస్థ ఈ బ్యాంకుల నుండి విత్‌డ్రాలను నిలిపివేసింది. ఇందువల్ల ఈ ప్రాంతాలలో కస్టమర్లు నిరసనలు చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ ఘటనలు కేవలం ఈ రెండు ప్రొవిన్స్‌లకు మాత్రమే పరిమితం. చైనా బ్యాంకింగ్ రంగంలో ఈ రూరల్ బ్యాంకుల వాటా చాలా తక్కువ కావడంతో ప్రస్తుతానికి బ్యాంకింగ్ రంగానికి ఎలాంటి ప్రమాదం లేదని నిపుణులు తెలిపారు. కాబట్టి కేవలం ఈ ఘటనల ఆధరంగా మొత్తం చైనా బ్యాంకింగ్ రంగం కుప్పకూలిపోతుందనడం అతిశయోక్తి అవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల కాలంలో చైనాలో బ్యాంకింగ్ రంగానికి సంబంధించి ప్రజలు నిరసనలు జరుపుతున్న మాట నిజమైనప్పటికీ, ఈ నిరసనలు దేశ వ్యాప్తంగా జరగట్లేదు. కేవలం పలు ప్రొవిన్స్‌లకు మాత్రమే ఇవి పరిమితం. ఈ సంవత్సరం (2022) ఏప్రిల్‌లో హెనాన్ ప్రొవిన్స్‌లోని నాలుగు గ్రామీణ బ్యాంకులు మరియు పక్కనున్న అన్హుయి ప్రొవిన్స్‌లోని రెండు గ్రామీణ బ్యాంకుల నుండి నగదు విత్‌డ్రాలను నిలిపివేయడంతో ఆందోళనలు మొదలయ్యాయి.
అసలు ప్రజలు ఎందుకు నిరసనలు జరుపుతున్నారు:
సాధరణంగా చైనాలోని బ్యాంకింగ్ నియమాల ప్రకారం స్థానిక లోకల్ బ్యాంకులు కేవలం తమ ప్రాంతంలోని స్థానిక  కస్టమర్ల నుండి మాత్రమే డిపాజిట్లు తీసుకోవాలి, స్థానిక ప్రాంతానికి వెలుపలి కస్టమర్ల నుండి డిపాజిట్లు తీసుకోడానికి అనుమతి ఉండదు.
కానీ, పైన తెలిపిన బ్యాంకులు స్థానికేతర కస్టమర్ల నుండి అధికంగా డిపాజిట్లు స్వీకరించాయని, పైగా ఈ బ్యాంకులు అక్రమ మార్గంలో అధిక వడ్డీ ఇస్తామని చెప్పి స్థానికేతర కస్టమర్ల నుండి అధికంగా డిపాజిట్లు స్వీకరించాయని తెలుపుతూ చైనా బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేటర్ సంస్థ ఈ బ్యాంకుల నుండి విత్‌డ్రాలను నిలిపివేసింది.
ఇందువల్ల ఏప్రిల్ 2022 నుండి ప్రజలు నిరసనలు చేస్తున్నారు. ఐతే కస్టమర్ల నుండి నిరసనలు ఎదురు కావడంతో ఈమధ్యే 50,000 యువాన్ల వరకు డిపాజిట్లు కలిగిన కస్టమర్లు విత్‌డ్రా చేసుకోవచ్చని చైనా బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేటర్ ప్రకటించింది.
ఈ ఘటనల వల్ల చైనా బ్యాంకింగ్ రంగం కుప్పకూలనుందా ?
ఐతే కేవలం ఈ ఘటనల ఆధారంగా చైనా బ్యాంకింగ్ రంగం మొత్తం కుప్పకూలిందనడం సమంజసం కాదు. ఎందుకంటే కేవలం ఆర్ధిక మోసలకు పాల్పడ్డాయనే కారణంగా మాత్రమే ఈ బ్యాంకుల నుండి విత్‌డ్రాలు నిలిపివేయబడ్డాయే తప్ప వేరే ఆర్ధిక కారణాల వల్ల కాదు.  పైగా ఈ ఘటనలు ముఖ్యంగా ఈ రెండు ప్రొవిన్స్‌లకు మాత్రమే పరిమితం, ఇతర ప్రొవిన్స్‌లలో వీటి ప్రభావం తక్కువే.
చైనా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఈ చిన్న బ్యాంకుల వాటా చాలా తక్కవని, అలాగే ప్రస్తుతం వివాదంలో చిక్కుకున్న బ్యాంకులు కూడా కొన్నే కాబట్టి ఈ ఘటనల వల్ల ప్రస్తుతానికి  బ్యాంకింగ్ రంగం కుప్పకూలే అంత ప్రమాదం లేదని ఆర్ధిక నిపుణులు చెప్తున్నారు. వివాదంలో ఉన్న బ్యాంకులను విలీనం చేయడం ద్వారా ఈ సమస్య నుండి బయటపడొచ్చని వారు చేతున్నారు.
కోవిడ్ అనంతరం చైనా ఆర్ధిక వ్యవస్థ నెమ్మదించిందని వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసినప్పటికీ, ప్రస్తుతం జరిగిన పరిణామాల వల్ల చైనా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ కుప్పకూలిపోతుందనడం అతిశయోక్తి అవుతుంది.
చివరగా, ప్రస్తుతం చైనాలో బ్యాంకులకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఈ నిరసనలు కేవలం రెండు ప్రొవిన్స్‌లకు మాత్రమే పరిమితం.


text:
‘త్వరలో భారతదేశం అంతా ఇస్లాం గెలుస్తుంది’ అంటూ ‘ఆప్’ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ ట్వీట్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 17, 2020
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) తరపున అమానతుల్లా ఖాన్ 2020 ఢిల్లీ ఎన్నికల్లో ‘ఓఖ్లా’ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి గెలిచాడు. పౌరసత్వ సవరణ బిల్లు కి వ్యతిరేక ప్రదర్శనలు జరుగుతున్న ‘షహీన్ బాగ్’ ప్రాంతం ఆ నియోజకవర్గం కిందకే వస్తుంది. అమానతుల్లా ఖాన్ పేరిట ఉన్న ఒక ట్వీట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ట్వీట్ ఈ విధంగా ఉంది- ‘13 రౌండ్లు పూర్తి చేసిన తరువాత నేను 72000 ఓట్ల ఆధిక్యంలో ఉన్నాను…ఈ రోజు షాహీన్ బాగ్ గెలిచింది, ఈ రోజు మన ఇస్లాం గెలిచింది. త్వరలో భారతదేశం అంతా ఇస్లాం గెలుస్తుంది. నా ముస్లిం తోబుట్టువులందరికీ ధన్యవాదాలు, అందరూ కలిసి తమ బలాన్ని చూపించారు. ఐక్యతను కొనసాగించండి, మనం ఖచ్చితంగా చరిత్రను పునరావృతం చేస్తాము’. అమానతుల్లా ఖాన్ నిజంగా ఆ ట్వీట్ చేశాడో లేదో చూద్దాం.
‘త్వరలో భారతదేశం అంతా ఇస్లాం గెలుస్తుంది…’ అంటూ ‘ఆప్’ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ ట్వీట్ చేసాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని స్క్రీన్ షాట్ మార్ఫ్ చేయబడినది. ‘ఆప్’ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ 2020 ఢిల్లీ ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడుతున్న రోజున (11 ఫిబ్రవరి 2020) తన ట్వీట్ లో ‘13 రౌండ్లు పూర్తి చేసిన తరువాత నేను 72000 ఓట్ల ఆధిక్యంలో ఉన్నాను’ అని మాత్రమే రాసాడు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
2020 ఢిల్లీ ఎన్నికలు ‘8 ఫిబ్రవరి 2020’ న జరిగాయి మరియు దాని ఫలితాలు ‘11 ఫిబ్రవరి 2020’ న వెలువడ్డాయి. స్క్రీన్ షాట్ లోని ట్వీట్ అమానతుల్లా ఖాన్ ‘11 ఫిబ్రవరి 2020’ తేదీన చేసినట్లుగా ఉంది. అమానతుల్లా ఖాన్ ట్విట్టర్ ఖాతాలో చూసినప్పుడు, ఆయన ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడుతున్న రోజున తన ట్వీట్ లో ‘13 రౌండ్లు పూర్తి చేసిన తరువాత నేను 72000 ఓట్ల ఆధిక్యంలో ఉన్నాను’ అని  మాత్రమే రాసినట్లుగా ఉంది. అందులో ఆయన స్క్రీన్ షాట్ లో ఉన్న వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
13 राउंड पूरे होने के बाद 72000 वोट से आगे चल रहा हूँ।
స్క్రీన్ షాట్ లోని ట్వీట్ లో వాఖ్యాలు వేరు వేరు ‘ఫాంట్’ లతో ఉన్నట్లుగా చూడవచ్చు. ట్విట్టర్  లో ఒకే ట్వీట్ లో వేరు వేరు ‘ఫాంట్’ లతో రాయడం సాధ్యపడదు. కావున, పోస్టులోని స్క్రీన్ షాట్ మార్ఫింగ్ చేసినది.
చివరగా, ‘ఆప్’ ఎమ్మెల్యే అమానతుల్లా ఖాన్ ట్విట్టర్ లో మతపరమైన వ్యాఖ్యలతో ట్వీట్ పెట్టినట్లుగా ఉన్న స్క్రీన్ షాట్ మార్ఫ్ చేసినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: February 17, 2020

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
అంబానీ, అదానీలు ఈ లిస్టులో పేర్కొన్న లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులలో కొన్ని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో పొందగా, కొన్ని బీజేపీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు పొందాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2022
గత కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలలో అంబానీ మరియు అదానీలు పొందిన వివిధ కంపెనీలు లైసెన్స్/కాంట్రాక్టు వివరాలంటూ వీరి కంపెనీలు ఏ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ఏ లైసెన్స్/కాంట్రాక్టు పొందాయన్న సమాచారాన్ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వివరాలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గతంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో అంబానీ మరియు అదానీలు పొందిన వివిధ కంపెనీల లైసెన్స్/కాంట్రాక్టు వివరాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ పోస్టులో పేర్కొన్న అంబానీ మరియు అదానీ యొక్క కంపెనీల లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులు కొన్ని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో పొందగా కొన్ని బీజేపీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు పొందాయి. కాబట్టి అన్ని లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడే పొందాయన్న వాదన కరెక్ట్ కాదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో ప్రస్తావించిన అంబానీ మరియు అదానిల కంపెనీలకు సంబంధించి కొన్ని కంపెనీలు/కాంట్రాక్టులు నిజంగానే గతంలో కాంగ్రెస్ హయాంలో మంజూరు కాగా పలు కంపెనీలు గతంలో బీజేపీ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు మంజూరు అయ్యాయి. పోస్టులో ప్రస్తావించిన ఒక్కో కంపెనీ గురించి కింద వివరంగా చూద్దాం.
పామాయిల్ వ్యాపారం కోసం అదానీకి లైసెన్స్ :  రాజీవ్ గాంధీ – కాంగ్రెస్, సంవత్సరం – 1989
అదానీ యొక్క ‘అదానీ విల్మార్ లిమిటెడ్’ సంస్థ వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల వ్యాపారం నిర్వహిస్తుంది. ఈ సంస్థ పామాయిల్,  గోధుమ పిండి, బియ్యం, పప్పులు, చక్కెర మొదలైన వాటిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. మినిస్ట్రీ అఫ్ కార్పొరేట్ అఫైర్స్ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఈ సంస్థ జనవరి 1999లో స్థాపించారు, సంస్థ అహ్మదాబాద్‌లో రిజిస్టర్ అయ్యి ఉంది.
ఐతే 1999లో గుజరాత్ మరియు కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్నది బీజేపీ ప్రభుత్వం. దీన్నిబట్టి పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు అదానీ పామాయిల్ వ్యాపారం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రారంభించలేదని స్పష్టమవుతుంది.
అంబానీకి రిలయన్స్ రిటైల్ లైసెన్స్ : మన్మోహన్ సింగ్ – కాంగ్రెస్, సంవత్సరం – 2005
ఫాషన్, ఫైనాన్స్, ఇన్సురన్స్ మొదలైన రంగాలలో రిలయన్స్ రిటైల్ పేరుతో పలు కంపెనీలు రిజిస్టర్ అయ్యి ఉన్నాయి. ఈ కంపెనీలు ముంబైలో రిజిస్టర్ అయ్యి ఉన్నాయి.
ఐతే ఈ కంపెనీలలో మొదటగా రిజిస్టర్ అయ్యింది మాత్రం ‘రిలయన్స్ రిటైల్ లిమిటెడ్’, ఇవి 1998 మరియు 1999లో స్థాపించబడ్డాయి.
ఐతే ఈ కంపెనీలు స్థాపించే సమయానికి మహారాష్ట్ర మరియు కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్నది బీజేపీ ప్రభుత్వం. దీన్నిబట్టి  రిలయన్స్ బీజేపీ హయాంలోనే రిటైల్ రంగంలోకి అడుగు పెట్టిందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఐతే రిలయన్స్‌కి చెందిన పలు ఇతర రిటైల్ కంపెనీలు కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నపుడు స్థాపించబడ్డాయి.
అంబానీకి 4జి లైసెన్స్ : మన్మోహన్ సింగ్ – కాంగ్రెస్, సంవత్సరం- 2013
వార్తా కథనాల ప్రకారం ముకేష్ అంబానీకి చెందిన రిలయన్స్ జియో ఇన్ఫోకామ్ సంస్థకి 2013లో 4G సేవలకు ఏకీకృత లైసెన్స్ పొందింది. ఆ సమయంలో కేంద్రంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది.
అదానీకి కేరళ విజింజం ఓడరేవు : మన్మోహన్ సింగ్, 2013-2014 రాష్ట్ర కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం
జూలై 2015లో అదానీ పోర్ట్స్ కంపెనీ బిడ్డింగ్ ద్వారా  కేరళలోని విజింజం ఓడరేవు డెవలప్మెంట్/నిర్వహణ కాంట్రాక్టుని పొందింది. ఆ సమయంలో కేరళ రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది.
ఇకపోతే పోస్టులో చెప్తున్న అతిపెద్ద ఓడరేవు మరియు హైవే కాంట్రాక్టుకి సంబంధించి క్లెయిమ్ స్పష్టంగా లేనందువలన వాటి గురించిన సమాచారం మేము సేకరించలేదు. ఐతే ఈ ఆర్టికల్ మొదట్లో ప్రస్తావించినట్టు పోస్టులో పేర్కొన్న లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులు కేవలం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నపుడు మాత్రమే కాకుండా, పలు లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులు బీజేపీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు కూడా పొందాయి.
చివరగా, అంబానీ మరియు అదానీలు ఈ లిస్టులో పేర్కొన్న లైసెన్స్/కాంట్రాక్టులలో కొన్ని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో పొందగా, కొన్ని బీజేపీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు పొందాయి.

created: February 22, 2022


text:
“వచ్చే ఎన్నికల్లో జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఓడిపోబోతున్నాడు” అని అంబటి రాంబాబు అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2024
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖా మంత్రి అంబటి రాంబాబు సభలో మాట్లాడుతున్న వీడియోను పోస్టు చేస్తూ, “జగన్ మోహన్ రెడ్డి గారు ఈ సారి జరిగే ఎన్నికల్లో ఓడిపోబోతున్నాడు. ఇది అనుకొని ఇచ్చినటువంటి స్టేట్‌మెంట్, వైకాపా భూస్థాపితం అయ్యే పరిస్థితులు వచ్చాయి అని తెలుసుకొని పక్కన ఉండటం మంచిది” అని మాట్లాడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవమేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైకాపా మంత్రి అంబటి రాంబాబు “జగన్ మోహన్ రెడ్డి గారు ఈ సారి జరిగే ఎన్నికల్లో ఓడిపోబోతున్నాడు. ఇది అనుకొని ఇచ్చినటువంటి స్టేట్‌మెంట్, వైకాపా భూస్థాపితం అయ్యే పరిస్థితులు వచ్చాయి అని తెలుసుకొని పక్కన ఉండటం మంచిది” అని మాట్లాడారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో. అసలు వీడియోలో అంబటి రాంబాబు, తెదేపా మరియు జనసేన ఎన్నికల ముందే తమ ఓటమిని ఒప్పుకున్నారని, వచ్చే ఎన్నికల్లో కుప్పం నియోజకవర్గంలో చంద్రబాబు ఓడిపోతాడని, జగన్ మోహన్ రెడ్డి గెలుస్తాడని తెలిసే చంద్రబాబు కుప్పం నుంచి తప్పుకునే పరిస్థితి వచ్చింది అని మాట్లాడారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగిస్తూ రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, ఈ వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన పూర్తి వీడియో సాక్షి YouTube చానెల్లో ప్రచురించినట్టు గమనించాం. ఇది 22 ఫిబ్రవరి 2024న అంబటి రాంబాబు ప్రెస్ మీట్‌లో మాట్లాడిన సందర్భంలోది. పూర్తి వీడియోను పరిశీలించగా,  చంద్రబాబు నాయుడు ఓడిపోతాడాని, మళ్ళీ జగన్ మోహన్ రెడ్డి ముఖ్య మంత్రి అవుతాడని అంబటి మాట్లాడారని తెలిసింది. అయితే, అసలు వీడియోను తెదేపాకు అనుకూలంగా భావం వచ్చేలాగా అంబటి మాట్లాడిన దాంట్లో వివిధ చోట్ల పదాలను ఎడిట్ చేసి షేర్ చేశారు అని అర్థం అయింది.
అసలు వీడియోలో అంబటి రాంబాబు, తెదేపా మరియు జనసేన ఎన్నికల ముందే తమ ఓటమిని ఒప్పుకున్నారని, వచ్చే ఎన్నికల్లో కుప్పం నియోజకవర్గంలో చంద్రబాబు ఓడిపోతాడని, జగన్ మోహన్ రెడ్డి గెలుస్తాడని తెలిసే చంద్రబాబు కుప్పం నుంచి తప్పుకునే పరిస్థితి వచ్చింది అని మాట్లాడారు. దీని గురించి మీడియా కూడా ప్రచురించింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, “వచ్చే ఎన్నికల్లో జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఓడిపోబోతున్నాడు” అని అంబటి రాంబాబు అనలేదు.


text:
తన భార్య రమాబాయి చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ తన దగ్గరే ఉన్నారు; పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2022
కోర్టులో వాదిస్తుంటే తన భార్య చనిపోయిందనే సమాచారం వచ్చినా, తను ఆపకుండా వాదించి 46 స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు ఉరి శిక్ష పడకుండా బీ.ఆర్.అంబేడ్కర్ చేసారని చెప్తూ, ఒక కథతో కూడిన పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కోర్టులో వాదిస్తుంటే తన భార్య చనిపోయిందనే సమాచారం వచ్చినా, తను ఆపకుండా వాదించి 46 స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు ఉరి శిక్ష పడకుండా బీఆర్ అంబేడ్కర్ చేసారు.
ఫాక్ట్: భార్య చనిపోయే ముందు రోజే అంబేడ్కర్ తిరిగి వచ్చాడని, అదృష్టవశాత్తు తన భార్య చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ అక్కడే ఉన్నారని ‘డా. అంబేడ్కర్: లైఫ్ అండ్ మిషన్’ పుస్తకంలో చదవచ్చు. అంబేడ్కర్ మరియు రమాబాయిపై తీసిన వివిధ సినిమాల్లో కూడా రమాబాయి చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ తన దగ్గరే ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ తప్పు.
పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, కోర్టులో అంబేడ్కర్ వాదిస్తున్న సమయంలో తన భార్య రమాబాయి చనిపోయినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. భార్య చనిపోయే ముందు రోజే అంబేడ్కర్ తిరిగి వచ్చాడని, అదృష్టవశాత్తు తన భార్య చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ అక్కడే ఉన్నారని ‘డా. అంబేడ్కర్: లైఫ్ అండ్ మిషన్’ పుస్తకంలో చదవచ్చు.
అంబేడ్కర్ జీవిత చరిత్రపై వేరేవారు రాసిన మరో పుస్తకంలో కూడా తన భార్య మరణానికి సంబంధించి పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ లేదు. అంతేకాదు, అంబేడ్కర్ మరియు రమాబాయిపై తీసిన వివిధ సినిమాల్లో కూడా రమాబాయి చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ తన దగ్గరే ఉన్నట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్‌కి సంబంధించిందా?
పోస్ట్‌లో చెప్పిన అదే కథ సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్‌కి ఆపాదిస్తూ 2021లో కొందరు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే, సర్దార్ పటేల్ తన భార్య చనిపోయిన విషయం తెలిసినా కూడా కోర్టులో కేసు వాదించినట్టు “పటేల్: ఏ లైఫ్” పుస్తకంలో చదవచ్చు. కాకపోతే, ఆ పుస్తకంలో తను 46 స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల కోసం వాదించాడని లేదు. ఆ ఘటనకు సంబంధించిన మరింత సమాచారం “పటేల్: ఏ లైఫ్” పుస్తకంలో చదవచ్చు.
చివరగా, తన భార్య రమాబాయి చనిపోయినప్పుడు అంబేడ్కర్ తన దగ్గరే ఉన్నారు; పోస్ట్‌లో చెప్పిన కథ తప్పు.


text:
బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ జన్మదినం ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా ఐక్యరాజ్య సమితి ఇప్పటివరకైతే ప్రకటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2021
బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ జన్మదినం ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా జరుపు కోవాలని ఐక్యరాజ్య సమితి (UN) ప్రకటించినట్టు చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అంబేడ్కర్ జన్మదినం ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా ప్రకటించిన ఐక్యరాజ్య సమితి.
ఫాక్ట్: ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటించినట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లేదు. ప్రస్తుతం ఐక్యరాజ్య సమితి పాటించే అంతర్జాతీయ రోజులు మరియు వారాల లిస్టులో కూడా ఏప్రిల్ 14 న ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ పేరు లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటించినట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లభించలేదు. ఒకవేళ నిజంగానే ఐక్యరాజ్య సమితి అలా ప్రకటిస్తే, అన్నీ ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు ఆ విషయం గురించి ప్రచురించేవి. అయితే, ఇలాంటి పోస్టులే 2017 నుండి ఇంటర్నెట్ లో షేర్ చేయబడుతున్నట్టు తెలిసింది.
ప్రస్తుతం ఐక్యరాజ్య సమితి పాటించే అంతర్జాతీయ రోజులు మరియు వారాలను వారి వెబ్సైటులో చూడగా, ఆ లిస్టులో కూడా ఏప్రిల్ 14 న ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ పేరు లేదు.
‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ యొక్క ఆంగ్ల అనువాదం “World Science Day” గా వస్తుంది. అయితే, ‘World Science Day for Peace and Development’ రోజును నవంబర్ 10న ప్రతి సంవత్సరం జరుపుతారని ఐక్యరాజ్య సమితి వెబ్సైటులో చదవొచ్చు. దానికీ, అంబేడ్కర్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
2016 లో మొదటి సారిగా ఐక్యరాజ్య సమితి లో బాబాసాహెబ్  అంబేడ్కర్  జయంతిని జరుపుకున్నట్టు ‘ఐరాసకు భారత శాశ్వత ప్రతినిధి’ వెబ్సైటులోని ప్రెస్ రిలీజ్ లో చదవొచ్చు. ఆ తరువాతి సంవత్సరాల్లో కూడా అంబేడ్కర్ జయంతిని ఐక్యరాజ్య సమితి లో జరుపుకున్నట్టు ఇక్కడ (2017), ఇక్కడ (2018), మరియు ఇక్కడ (2019) చూడవొచ్చు. కానీ, పోస్ట్ లో చెప్పిన ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గురించి మాత్రం ఎక్కడా సమాచారం లేదు. అయితే, అంబేడ్కర్ జయంతిని ‘Knowledge Day’ గా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించినట్టు 2017 లో ‘ది హిందూ’ వార్తాపత్రిక రిపోర్ట్ చేసింది.
చివరగా, బాబాసాహెబ్  అంబేడ్కర్ జన్మదినం ఏప్రిల్ 14 ను ‘విశ్వ విజ్ఞాన దివస్’ గా ఐక్యరాజ్య సమితి ఇప్పటివరకైతే ప్రకటించలేదు.


text:
స్టేషన్ బెయిల్ పొందే ప్రక్రియ రద్దు కాలేదు. 41A CrPCకి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి మార్పులు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2020
‘ఇక నుంచి పోలీస్ స్టేషన్ బెయిల్ రద్దు…పోలీసు శాఖలో అవినీతిని అరికట్టడానికి కేంద్ర న్యాయ శాఖ 41A crpc ని సవరించింది’ అంటూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియా చాలా షేర్ అవుతోంది. ఇప్పుడు ఇలా చేయడానికి కారణాలు అంటూ  ఒక వీడియోని కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. అసలు పోలీస్ స్టేషన్ బెయిల్ నిజంగా రద్దు అయ్యిందా?  41A CrPCకి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏమన్నా మార్పులు చేసిందా లేదా ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
పోలీస్ డిపార్ట్మెంట్ లో అవినీతిని తగ్గించే క్రమంలో కేంద్ర న్యాయశాఖ CrPC లోని సెక్షన్ 41Aని సవరించి పోలీస్ స్టేషన్ లో ఇచ్చే బెయిల్ పద్ధతిని నిలిపివేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇటివల కాలంలో కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ CrPC లోని సెక్షన్ 41Aకు ఎటువంటి సవరణలు చేయలేదు. అంతే కాదు, 2008 ఇంకా 2010లో పార్లమెంట్ ఆమోదించిన CrPC సవరణ చట్టాలు 2015లో ఉపసంహరించినప్పటికీ , జనరల్ క్లాసెస్ చట్టం (1897) ప్రకారం సవరణ చట్టాన్ని ఉపసంహరించినప్పుడు ఆ సవరణ చట్టం ద్వారా అసలు చట్టానికి చేసిన సవరణలు తొలగించబడవు. ఒకవేళ అసలు చట్టం లోని ఏదైనా నిబంధనని గానీ లేక మొత్తం చట్టాన్నీ గానీ తొలగించాలనుకుంటే ప్రత్యేకంగా వేరొక చట్టం ద్వారా మాత్రమే అది సాధ్యం. అంతవరకు అసలు చట్టంలోని నిబంధనలు యధాతధంగా ఉన్నట్టే.  కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని విషయం గురించి వెతకగా, ఇదే మెసేజ్ 2015 నుంచి ప్రచారంలో (ఆర్కైవ్) ఉందని తెలిసింది. 2015లో ఇదే బాగా వైరల్ అయినప్పుడు ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు కూడా ఇదే సమాచారాన్ని ప్రసారం చేసాయి. NTV Telugu (వీడియో1, వీడియో2), V6 News Telugu, TV5 News కూడా 2015లో ఈ సమాచారాన్ని ప్రసారం చేసినట్టు తెలిసింది. ఇప్పుడు మళ్ళీ ఈ మెసేజ్ వైరల్ అవుతున్న నేపథ్యంలో The Times of India సమయం (ఆర్కైవ్) కూడా ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది.
అసలు ఇటువంటి మెసేజ్ ఇంకా కథనాలు 2015లో ఎందుకు ప్రచారం అయ్యాయి అని విశ్లేషిస్తే, 2015లో పార్లమెంట్ ఆమోదించిన ఒక ఉపసంహరణ చట్టం (Repeal Act) కారణం అని తెలిసింది.
The Repealing and Amendment (Second) Act, 2015 ద్వారా Code of Criminal Procedure Act (CrPC)కి 2008 & 2010 లో చేసిన సవరణ చట్టాలను ఉపసంహరించారు.  దీనితో  పోలీస్ స్టేషన్ లో ‘స్టేషన్ బెయిల్’ ఇచ్చే అధికారం పోలీసుల నుండి తొలగించారని, ఇప్పటి నుండి ఏ కేసులోనైన బెయిల్ కొరకు కోర్టును సంప్రదించాల్సిందే అని 2015లో ఆమోదించిన ఈ ఉపసంహరణ చట్టం ఆధారంగా ఈ కథనాలు ప్రసారం అయ్యాయి. కాని ఒక సవరణ చట్టాన్ని ఉపసంహరించినంత మాత్రాన ఆ సవరణ చట్టం ద్వారా చేసిన సవరణలు కూడా తొలగించబడతాయో లేదో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
What is an Amendment?The modification of materials by addition of supplemental information;  the deletion of unnecessary, undesirable, or outdated information; or  the correction of errors existing in the text.
ది జనరల్ క్లాసెస్ చట్టం,1897 ప్రకారం “Repeal of act making textual amendment in act orregulation- Where any central act or regulation made after the commencement of this act repeals any enactment by which the text of any central act regulation amended by the express omission, insertion or substitution of any matter then, unless a different intention appears, the repeal shall not affect the continuance of any such amendment.”
దీన్ని బట్టి ఒక సవరణ చట్టాన్ని ఉపసంహరించినప్పుడు ఆ చట్టం ద్వారా అసలు చట్టానికి చేసిన సవరణలు తొలగించబడవని అర్ధమవుతుంది. ఒకవేళ అసలు చట్టం లోని ఏదైనా నిభంధనని గానీ లేక మొత్తం చట్టాని గానీ సవరించాలనుకుంటే ప్రత్యేకంగా వేరొక చట్టం ద్వారా మాత్రమే అది సాధ్యం. అంతవరకు అసలు చట్టంలోని నిబంధనలు (సవరణలతో సహా) యధాతధంగా ఉన్నట్టే అర్ధం. సాధారణంగా ఉపసంహరణ చట్టాల (Repeal Act) ద్వారా శాసనంలోని అనవసరమైన విషయాలు తొలగిస్తారు. ఇంకా ఉపసంహరణ చట్టాల ద్వారా సవరణ చట్టాలను తొలగిస్తారు. పార్లమెంట్ లైబ్రరీ లోని రేఫెరెంస్ నోట్ ప్రకారం ఏదైనా చట్టానికి సవరణలు చేసిన తరవాత ఇంకా ఆ సవరణ చట్టాల ప్రత్యేక ఉపయోగం ఏమీ లేదు. చట్టాల సంఖ్య, శాసనాల పరిమాణం ఎక్కువ కాకుండా సమయానుకూలంగా సవరణ చట్టాలను ఉపసంహరిస్తారు. అవసరం లేని చట్టాల ఉపసంహరణ గురుంచి ఇంకా తెలుసుకోవాలంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన ఇద్దరు సభ్యుల కమిటీ రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చదవండి.
ఒక ఉదాహరణ ద్వారా ఇది చూద్దాం. హిందూ వారసత్వ చట్టం, 2005 ద్వారా హిందూ వారసత్వ చట్టం, 1956కి  సవరణలు చేసారు. ఈ సవరణల ప్రకారం ఈ సవరణలు అమలు అయిన రోజునుండి మిత్కర్షర లా ప్రకారం నడిచే ఉమ్మడి హిందూ కుటుంబంలోని స్త్రీలకు క్రింద పేర్కొన్న హక్కులు వర్తిస్తాయి.
Repealing and Amendment (Second) Act, 2015 ద్వారా హిందూ వారసత్వ చట్టం, 2005ను కూడా ఉపసంహరించారు. అంత మాత్రాన, 2005 చట్టం ద్వారా చేసిన సవరణలు మాత్రం తొలగింపబడలేదు. ఎందుకంటే, 2015 తరవాత వచ్చిన అనేక కోర్ట్ కేసులలో 2005లో చేసిన సవరణల ఆధారంగానే తీర్పు చెప్పడం జరిగింది. దినికి ఉదాహరణ  Dannama @ Suman Surpur Vs Aman & others కేసులో సుప్రీమ్ కోర్టు 2005లో చేసిన సవరణల ఆధారంగానే 2018లో తీర్పు చెప్పింది.
అలాగే లోక్ సభ, రాష్ట్రాలలోని  అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలను 2001 సెన్సస్ డేటా ప్రకారం పునర్విభజన చేయడం కోసం చేసిన  Delimitation Amendment Act, 2002 ను Repealing and Amendment (Second) Act, 2015 ద్వారా ఉపసంహరించారు. కానీ 2002 చట్టం ద్వారా చేసిన సవరణలు యధాతదంగా ఉన్నాయి. ఎందుకంటే ప్రస్తుతం ఉన్న లోక్ సభ, రాష్ట్రాలలోని అసెంబ్లీ నియోజికవర్గాలు 2002 లో చేసిన సవరణల ఆధారంగా  నిర్ధారించినవే.
CrPC కి 2008 లో చేసిన సవరణలు ఏమిటి?
2008లో చేసిన సవరణల ద్వారా Code of Criminal Procedure Act, 1973 లోకి 41A, 41B, 41C అనే సెక్షన్ లను జతచేసారు.
41A. Notice of appearance before police officer –
(1) The police officer may, in all cases where the arrest of a person is not required under the provisions of sub-section(1) of section 41, issue a notice directing the person against whom a reasonable complaint has been made, or credible information has been received, or a reasonable suspicion exists that he has committed a cognizable offence, to appear before him or at such other place as may be specified in the notice.
(2) Where such a notice is issued to any person, it shall be the duty of that person to comply with the terms of the notice.
(3) Where such person complies and continues to comply with the notice, he shall not be arrested in respect of the offence referred to in the notice unless, for reasons to be recorded, the police officer is of the opinion that he ought to be arrested.
(4) Where such person, at any time, fails to comply with the terms of the notice or is unwilling to identify himself, the police officer may, subject to such orders as may have been passed by a competent Court in this behalf, arrest him for the offence mentioned in the notice.”
41B. Procedure of arrest and duties of officer making arrest Procedure of arrest and duties of officer making arrest. – Every police officer while making an arrest shall-
(a) bear an accurate, visible and clear identification of his name which will facilitate easy identification.
(b) prepare a memorandum of arrest which shall be-
(i) attested by at least one witness, who is a member of the family of the person arrested or a respectable member of the locality where the arrest is made.
(ii) countersigned by the person arrested and
(c) inform the person arrested, unless the memorandum is attested by a member of his family, that he has a right to have a relative or a friend named by him to be informed of his arrest.
సెక్షన్ 41A CrPC పై సుప్రీం కోర్టు అభిప్రాయాలు
అరెస్ట్ చేయడానికి వారెంట్  అవసరం లేనటువంటి IPC 498A వంటి సెక్షన్లలో పోలీసులు అధికార దుర్వినియోగం చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలు రావడంతో,  పైన పేర్కొన్న సవరణలు కొంత చర్చనీయాంశం అయినాయి. ఈ ఆరోపణల నేపధ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం Code of Criminal Procedure Act, 2008ను Code of Criminal Procedure Act, 2010 ద్వారా సవరించింది. ఈ సవరణల ప్రకారం 2008 చట్టంలో పోలీసులకి ఆప్షనల్ గా ఉన్న నిబంధనలని తప్పనిసరి చేసింది.
2014లో IPC సెక్షన్ 498Aతో ముడిపడిన Arnesh kumar Vs State of Bihar కేసులో సుప్రీం కోర్టు ఈ సెక్షన్ ని బాధిత భార్యలు ఒక కవచానికి బదులుగా ఒక ఆయుధంగా వాడుతునారని అభిప్రాయపడింది. ఇంకా ఈ సెక్షన్ కింద ఫిర్యాదులు వచ్చినప్పుడు వచ్చినప్పుడు అవసరమైతే తప్ప వెంటనే అరెస్ట్ చేయకుండా పోలీసులకి సూచించాలని కోర్టు అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలని కోరింది. అలాగే అరెస్ట్ చేయడానికి సరిపడ ఆధారాలు మేజిస్ట్రేట్ కి సమర్పించాలని ఆదేశించింది. దీనికనుగుణంగా కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ 2014లో గైడ్లైన్స్ విడుదల చేసింది.
2017లో Rajesh Sharma vs State of U.P  కేసులో కూడా IPC సెక్షన్ 498A లో, CrPC లోని సెక్షన్ 41A ద్వారా అధికార దుర్వినియోగంపై సుప్రీం కోర్టు ఇదే రకమైన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తంచేసింది.
2018లో National Crime Record Bureau (NCRB) రిపోర్ట్ ప్రకారం ఒక లక్షకు మించి కేసులు IPC సెక్షన్ 498A కింద నమోదు అయ్యాయి. మహిళల పై నేరాల కేసులలో 27.3% ఈ సెక్షన్ కింద నమోదైనవే. కాని 2018లో ఈ సెక్షన్ కింద నేర నిరూపణ జరిగిన కేసుల శాతం మాత్రం 13%గా ఉంది. అయితే కేవలం నేర నిరూపణ శాతం తక్కువగా ఉన్న కారణంగా ఈ సెక్షన్ ని దుర్వినియోగ పరుస్తునరనే వాదన సరైనది కాదు.
వీటన్నిటి అర్థం ఏమిటి?
పైన చెప్పిన వివరణ ప్రకారం, సవరణ చట్టాన్ని ఉపసంహరించినప్పుడు ఆ చట్టం ద్వారా అసలు చట్టానికి చేసిన సవరణలు తొలగించబడవు. ఒకవేళ అసలు చట్టం లోని ఏదైనా నిభంధనని గానీ లేక మొత్తం చట్టాని గానీ తొలగించాలనుకుంటే ప్రత్యేకంగా వేరొక చట్టం ద్వారా మాత్రమే అది సాధ్యం. అంతవరకు అసలు చట్టంలోని నిబంధనలు యధాతధంగా ఉన్నట్టే అని కచ్చితంగా చెప్పొచు. 2018 & 2019లో కూడా చాలా రాష్ట్రాలు తమ పోలీస్ శాఖ కి CrPC లోని సెక్షన్ 41Aకి సంభందించి ఇలాంటి సూచనలే చేసింది. దీన్ని బట్టి Repealing and Amendment (Second) Act, 2015 ద్వారా 2008 & 2010లో చేసిన సవరణలు ఉపసంహరించినా గాని CrPC 41A కింద నిభందనలు అలాగే ఉన్నాయి. వాటిలో ఎటువంటి మార్పు లేదు. అంతే కాదు, న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ కూడా చట్టానికి ఇటీవల ఎటువంటి మార్పులు చేయలేదు. కాబట్టి వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ లో చెప్పింది తప్పు.


text:
అమెరికాకు సంబంధించిన హెలికాప్టర్లని చూపిస్తూ భారత్ పాంగోంగ్ సరస్సు పై గస్తీ నిర్వహిస్తోంది అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 1, 2020
చైనా కుట్రలను భగ్నం చేయడానికి భారత అపాచీ హెలికాప్టర్లు పాంగోంగ్  సరస్సులో గస్తీ నిర్వహిస్తున్నాయి అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
పాంగోంగ్  సరస్సు పై భారత సైన్యం అపాచీ హెలికాప్టర్లతో గస్తీ నిర్వహిస్తున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో  చూపించిన హెలికాప్టర్లు భారత దేశానికి సంబంధించినవి కాదు. అమెరికా దేశంలోని హవాస సరస్సు పై U.S అపాచీ హెలికాప్టర్లు సంచరిస్తున్న వీడియో అది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియోలోని స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ‘Chonday.com’ అనే వీడియో ప్లాట్ ఫార్మ్లో అమెరికాలోని హవాస సరస్సు పై తక్కువ ఎత్తులో సంచరిస్తున్న U.S అపాచి హెలికాప్టర్లు, అంటూ షేర్ చేసిన వీడియోలో ఇవే దృశ్యాలు కనిపించాయి. ఈ సమాచారం ఆధారంగా గూగుల్ లో సెర్చ్ చేయగా, 2018లో పోస్ట్ చేసిన యుట్యూబ్ వీడియోలో కూడా ఇవే దృశ్యాలు కనిపించాయి. ఆ వీడియో కింద వివరణలో హవాస సరస్సు దగ్గర తీసిన వీడియో ఇది అని ఉండటం గమనించవొచ్చు.
భారత అపాచి హెలికాప్టర్లు లేత బూడిద రంగులో ఉంటుంది, కాని వీడియోలో కనిపిస్తున్న అపాచీ హెలికాప్టర్లు నలుపు రంగులో ఉండటం మనం చూడొచ్చు. అలాగే, వీడియో లోని హెలికాప్టర్ల పై భారత దేశ చిహ్నాలు కూడా లేవు. వీటన్నిటి ఆధారంగా, ఈ వీడియో ఖచ్చితంగా  అమెరికాలో తీసింది అని చెప్పొచ్చు.
చివరగా, అమెరికాకు సంభందించిన హెలికాప్టర్ల వీడియోని చూపిస్తూ పాంగోంగ్ సరస్సు పై గస్తీ  నిర్వహిస్తున్న భారత సైన్యం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
భారతీయ మీడియా ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తూ అమెరికన్ కార్టూనిస్ట్ బెన్ గారిసన్ ఎటువంటి కార్టూన్  గీయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2020
అమెరికన్ కార్టూనిస్టు బెన్ గారిసన్ భారతీయ మీడియా ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తూ గీసిన కార్టూన్ అంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియా లో విస్తారంగా చలామణీ అవుతోంది. ఆ ఫొటోలో ఒక కుక్కల సమూహం ఉంటుంది మరియు వాటికి తలల బదులుగా ఫౌంటెన్ పెన్ నిబ్స్ ఉంటాయి. అవన్నీ ఒక వ్యక్తి ఎరగా చూపిస్తున్న మాంసపు బొక్క వైపు ఆశగా చూస్తూ ఉంటాయి. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
భారతీయ మీడియా ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తూ అమెరికన్ కార్టూనిస్ట్ బెన్ గారిసన్ గీసిన కార్టూన్ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టు లో ఉన్న కార్టూన్ ఫోటో కనీసం 2009 నుండి సోషల్ మీడియా లో చలామణీ అవుతోంది. అయితే దానిని అమెరికన్ కార్టూనిస్ట్ బెన్ గారిసన్ భారతీయ మీడియా స్థితిని వర్ణిస్తూ గీసినట్లుగా సమాచారమేమీ లేదు. బెన్ గారిసన్ 2017లో చేసిన ఒక ట్వీట్ లో తాను ఎప్పుడూ కూడా భారత రాజకీయాలకి సంబంధించి కార్టూన్లు వేయలేదని, అలా తన పేరు మీద చలామణీ అవుతున్న కార్టూన్ లు ఫేక్ అని స్పష్టం చేశారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన సెర్చ్ రిజల్ట్స్ చాలా వచ్చాయి. అయితే ఫోటోకి టైంఫిల్టర్ పెట్టి వెతికినప్పుడు, అది మొట్టమొదటగా ఒక పర్షియన్ వెబ్సైటు ‘adeli-af.com’ సెప్టెంబర్ 2009 లో ప్రచురించిన కథనంలో ఉన్నట్లుగా తెలిసింది. ఆ కథనాన్ని ఆఫ్గనిస్తాన్ దేశం లోని విద్యావేత్తల మరియు రచయితల గురించి ప్రస్తావిస్తూ రాసారు. అందులో ఆ కార్టూన్ ని ఎవరు గీశారనే సమాచారమేమీ లేదు.
అమెరికన్ కార్టూనిస్ట్ బెన్ గారిసన్ అధికారిక వెబ్సైటు లో వెతికినా కూడా అతను ఆ కార్టూన్ ని భారతీయ మీడియా పరిస్థితి ని వివరిస్తూ వేసినట్లుగా  సమాచారం లభించలేదు. అయితే బెన్ గారిసన్ 2017లో చేసిన ఒక ట్వీట్ లో తాను ఎప్పుడూ కూడా భారత రాజకీయాలకి సంబంధించి కార్టూన్లు వేయలేదని, అలా తన పేరు మీద చలామణీ అవుతున్న కార్టూన్ లు ఫేక్ అని స్పష్టం చేశారు. కావున, ఫోటోలోని కార్టూన్ అమెరికన్ కార్టూనిస్టు బెన్ గారిసన్ భారతీయ మీడియా స్థితిని వర్ణిస్తూ గీసినది కాదు.
No- I have never drawn any cartoons on India politics- there are some cartoons with my sig going around- Not mine
2017లో ఫేస్బుక్ లో మరొక కార్టూన్ (ఆర్చివ్డ్) కూడా ఇదే ఆరోపణ తోనే (అమెరికన్ కార్టూనిస్టు బెన్ గారిసన్ భారతీయ మీడియా ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తూ గీసిన కార్టూన్) చలామణీ అయినట్లుగా తెలిసింది. ఆ ఫొటోకి ‘Lipstick on a pig’ అనే టైటిల్ ఉంటుంది. అందులో పంది పిల్లల తల్లికి మోదీ ముఖం యొక్క హాస్య చిత్రం ఉంటుంది మరియు కొన్ని మీడియా ఛానెల్ ల లోగోలు తల్లి పాలు తాగుతున్న ఆ పంది పిల్లలపై ఉంటాయి. ఆ కార్టూన్లో  కనిపించే ఒక కుక్కపై ‘భగవత్’ (ఆర్ఎస్ఎస్ అధినేత మోహన్ భగవత్) అని ఉంటుంది.
అయితే, ఆ ఫోటో ఫోటోషాప్ చేసినదనే సమాచారం మా విశ్లేషణ లో లభించింది. వాస్తవ ఫోటో ని బెన్ గారిసన్ 2016 లో అమెరికా రాష్ట్రపతి ఎన్నికల నేపథ్యంలో గీసారు. ఆ ఫోటో లో తల్లి పంది కి హిల్లరీ క్లింటన్ ముఖం యొక్క హాస్య చిత్రం ఉంటుంది మరియు ఆ పంది పిల్లల మీద ‘అబద్ధాలు’, ‘నేరప్రవృత్తి’, ‘అవినీతి’, ‘దొంగతనం’ అనే పదాలు ఉంటాయి. ఆ కార్టూన్ నేపధ్యం లో కనిపించే ఒక కుక్కపై ‘బిల్’ అని ఉంటుంది.
భారతీయ కార్టూనిస్ట్ సతీష్ ఆచార్య 2017 లో పెట్టిన ఒక ట్వీట్ లో, ఫోటోషాప్ చేసిన కార్టూన్ లోని నరేంద్ర మోదీ ముఖాన్ని 2010 లో మోదీ కి 60 ఏళ్ళు నిండినప్పుడు  తాను గీసిన వ్యంగ్య కార్టూన్ నుండి తీసారని స్పష్టం చేశారు.
The truth about Ben Garrison's Modi cartoon orbiting the web world! pic.twitter.com/VR0zuJnkUG
చివరగా, భారతీయ మీడియా ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తూ అమెరికన్ కార్టూనిస్ట్ బెన్ గారిసన్ కార్టూన్లనేమీ గీయలేదు.


text:
ఈ వీడియోలో స్కేటర్స్ డాన్స్ చేసింది బాలీవుడ్ పాటలకు, శివ స్తోత్రానికి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 24, 2023
శివతాండవ స్త్రోత్రానికి స్కేటింగ్ ద్వారా మహాద్భుతంగా నృత్యం చేసిన కళాకారులంటూ ఒక వీడియోను షేర్ చేస్తున్న  పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కళాకారులు శివతాండవ స్త్రోత్రానికి స్కేటింగ్ ద్వారా నృత్యం చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ దృశ్యాలు 2010 ఫిగర్ స్కేటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో అమెరికాకు చెందిన డేవిస్/ వైట్ చేసిన ప్రదర్శనకు సంబంధించినవి. ఐతే ఈ ప్రదర్శనలో వీళ్ళు డాన్స్ చేసింది బాలీవుడ్ పాటలకు, శివ స్తోత్రానికి లేక మరేదో హిందూ భక్తి పాటలకు కాదు. ఈ విషయాన్ని చాలా మీడియా కథనాలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోను పరిశీలిస్తే వీడియో మొదట్లో స్క్రీన్‌పైన ‘Davis/White, 2010 AT & T U.S. Championship’ అని రాసి ఉండడం గమనించొచ్చు. దీని ఆధారంగా యూట్యూబ్‌లో వెతకగా ఈ వీడియోకి సంబంధించిన పూర్తి ఫుటేజ్ మాకు లభించింది.
ఈ యూట్యూబ్ వీడియో వివరణ ప్రకారం ఈ దృశ్యాలు 2010లో జరిగిన ఫిగర్ స్కేటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌కి సంబంధించినవని తెలుస్తుంది. ఐతే ఈ వీడియోలో ఆ ఇద్దరు స్కేటర్స్ డాన్స్ చేస్తుంది బాలీవుడ్ పాటలకు, శివ స్తోత్రానికి కాదు.
మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్‌లో వెతకగా 2010 ఫిగర్ స్కేటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను  రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాలలో కూడా అమెరికన్ ఫిగర్ స్కేటర్స్ డేవిస్ మరియు వైట్ బాలీవుడ్ పాటలకు (‘కజ్రారే’, ‘సిల్సిలా యే చాహత్ కా’, ‘డోలా రే డోలా) స్కేటింగ్ చేసినట్టు రిపోర్ట్ చేసారు.
వీరిద్దరు 2010 వింటర్ ఒలింపిక్స్‌లో కూడా బాలీవుడ్ పాటలకు డాన్స్ చేసినట్టు కథనాలు ఉన్నాయి. దీనికి సంబంధించిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ సమాచారం బట్టి డేవిస్/ వైట్ 2010 ఫిగర్ స్కేటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్ ప్రదర్శన వీడియోకు శివ స్తోత్రాన్ని డిజిటల్‌గా జోడించి, వీరు నిజంగానే శివ స్తోత్రానికి డాన్స్ చేసినట్టు క్లెయిమ్ చేసినట్టు అర్ధమవుతుంది. గతంలో కూడా ఇవే దృశ్యాలను కృష్ణుడి పాటలకు డాన్స్ చేసినట్టు షేర్ చేసారు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో స్కేటర్స్ డాన్స్ చేసింది బాలీవుడ్ పాటలకు, శివ స్తోత్రానికి కాదు.

created: February 24, 2023


text:
భారతదేశంలో ఫార్మా మాఫియాకు సంబంధించి అమెరికన్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ రాబర్ట్ మలోని ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 4, 2022
“ఫార్మా మాఫియా అమెరికాను నాశనం చేసింది. తమ ఏజెంట్ల ద్వారా భారత్‌లో కూడా అదే ఎజెండాను ఫార్మా మాఫియా అమలు చేయాలనుకుంది. కానీ, మోదీ గారు వారి ఆటలు సాగనివ్వలేదు. వారికి అడ్డుగోడలా నిలిచాడు”, అని ప్రసిద్ద అమెరికన్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ డాక్టర్ రాబర్ట్ మలోని పేర్కొన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది.  ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భారత దేశంలో ఫార్మా మాఫియాను ఎదుర్కొన్న తీరుని ప్రశంసిస్తూ అమెరికన్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ రాబర్ట్ మలోని చేసిన వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అమెరికన్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ డాక్టర్ రాబర్ట్ మలోని ఇటీవల ఒక పాడ్‌కాస్ట్‌లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఐవర్‌మెక్టిన్ ఔషధాన్ని ఉపయోగించి తమ రాష్ట్రంలో కరోనా వైరస్‌ని నియంత్రించిన విధానం గురించి చర్చించారు. కరోనా నియంత్రణ కోసం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉపయోగించిన ఔషధ కిట్టు సమాచారాన్ని నరేంద్ర మోదీ అలాగే, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం బయటపెట్టలేదని రాబర్ట్ మలోని ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో ఆరోపించారు. భారత దేశంలో ఫార్మా మాఫియాకు సంబంధించి రాబర్ట్ మలోని ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, అమెరికన్ వైరాలోజిస్ట్ మరియు ఇమ్యునాలజిస్ట్ డాక్టర్ రాబర్ట్ మలోని ఇటీవల జో రోగాన్ నిర్వహించిన పాడ్‌కాస్ట్‌లో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కరోనా నియంత్రణ కోసం ఉపయోగించిన ఔషధాల గురించి,  ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కరోనా నియంత్రణకు సంబంధించి అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో జరిపిన సమావేశం గురించి చర్చించినట్టు తెలిసింది. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తమ రాష్ట్రంలో కరోనా బారిన పడిన రోగులకు ఐవర్‌మెక్టిన్ ఔషధాన్ని సూచించడం ద్వార కరోనా వైరస్‌ని నియంత్రించగలిగిందని రాబర్ట్ మలోని ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో పేర్కొన్నారు. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO)తో కలిసి కరోనా నియంత్రణ చర్యలలో భాగంగా తమ రాష్ట్రంలోని ప్రజలకు ముందస్తు ఔషధ కిట్లని సమకూర్చిందని రాబర్ట్ మలోని తెలిపారు. అయితే, తమ రాష్ట్రంలో కరోనా రోగులకు అందించిన ఔషధ కిట్టు సమాచారాన్ని ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు బయటపెట్టలేదని రాబర్ట్ మలోని ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో ఆరోపించారు.
అంతేకాదు, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కరోనా వైరస్ నియంత్రించిన పద్ధతులు తెలుసుకోవడానికి అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో సమావేశం జరిపినట్టు రాబర్ట్ మలోని ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో ఆరోపించారు.  నరేంద్ర మోదీ జో బైడెన్‌తో జరిపిన సమావేశంలో, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అమలు చేసిన కరోనా నియంత్రణ పద్ధతులని తెలుపడానికి నిరాకరించారని రాబర్ట్ మలోని ఆరోపించారు. ఈ పాడ్‌కాస్ట్‌లో లేదా, మరే ఇతర సందర్భంలో రాబర్ట్ మలోని భారత దేశంలో జరుగుతున్న ఫార్మా మాఫియా గురించి ప్రస్తావించినట్టు ఎక్కడా  రిపోర్ట్ అవలేదు.
ఐవర్‌మెక్టిన్ ముందస్తుగా ఉపయోగించడం వలన కరోనా పాజిటివ్, అలాగే మరణాల సంఖ్య నియంత్రించగలిగామని ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2021 మే నెలలో మీడియా ద్వారా ప్రకటించింది. కరోనా పాజిటివ్ రోగులకు ఐవర్‌మెక్టిన్ డ్రగ్ ఉపయోగించాలని ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2020 ఆగష్టు నెలలో ప్రభుత్వ అధికారులని ఆదేశించింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. దీన్ని బట్టి, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఐవర్‌మెక్టిన్ ఔషధాన్ని ఉపయోగించడాన్ని గోప్యంగా పెట్టారని రాబర్ట్ మలోని చేసిన వాదన తప్పని స్పష్టమైంది. అంతేకాదు, రాబర్ట్ మలోని ఇటీవల వాక్సినేషనుకు సంబంధించి చేసిన వ్యాఖ్యలు తప్పని పలు దేశ ప్రభుత్వాలు కూడా స్పష్టం చేసాయి.
చివరగా, భారతదేశంలో ఫార్మా మాఫియాకు సంబంధించి నరేంద్ర మోదీని ప్రశంసిస్తూ అమెరికన్ ఇమ్యునాలజిస్ట్ రాబర్ట్ మలోని ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.

created: January 4, 2022


text:
అమెరికన్ అధికారులు భారత్‌ను ‘నాటో ప్లస్’ కూటమిలోకి ఆహ్వానించారు, ‘నాటో’ లోకి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2023
నాటో అంబాసిడర్ ‘జూలియాన్నే స్మిత్’ మరియు అమెరికన్ సెనేటర్ ‘రో ఖన్నా’ భారత్‌ను నాటో కూటమిలోకి ఆహ్వానించారని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నాటో అంబాసిడర్ ‘జూలియాన్నే స్మిత్’ మరియు అమెరికన్ సెనేటర్ ‘రో ఖన్నా’ భారత్‌ను నాటో కూటమిలోకి ఆహ్వానించారు.
ఫాక్ట్: జూలియాన్నే స్మిత్ మరియు రో ఖన్నా భారత్‌ను నాటో ప్లస్ కూటమిలోకి ఆహ్వానించారు. నాటోలో భారత్‌తో పాటు ఇతర ఆసియా పసిఫిక్ దేశాలను సభ్యులుగా చేర్చుకునే ఆలోచన లేదని ఆమె స్పష్టం చేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా 31 మార్చి 2023 న నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో భారత ప్రతినిధులతో నాటో అధికారులు జరిపిన చర్చల గురించి జూలియాన్నే స్మిత్ మాట్లాడుతూ, భారత్ ఆసక్తి చూపితే నాటో కూటమి భారత్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలకు సిద్ధమేనని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఇదే సమావేశంలో భారత్ నాటో కూటమిలో సభ్యదేశంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నారా అని ప్రశ్నించగా, ఆమె ఈ విధంగా అన్నారు, “(భారత్‌తో సహా) ఆసియా పసిఫిక్ దేశాలను నాటోలో సభ్యులుగా చేర్చుకునే ఆలోచన లేదు.  నాటో అనేది యూరో-అట్లాంటిక్ మిలిటరీ కూటమిగానే ఉంటుంది. అక్కడి దేశాలకే ఇందులో చేరడానికి అవకాశముంటుంది. ఈ కూటమిని విస్తృతమైన ప్రపంచ కూటమిగా మార్చే ప్రణాళికలు లేవు.”
అయితే, నాటో ప్లస్ కూటమిలో ఉన్న సభ్యదేశాల మాదిరిగా భారత్ కూడా తమతో కలిసి పని చేయాలనుకుంటే అది ఆహ్వానించ దగ్గ విషయమేనని ఆమె చెప్పినట్లు ఉన్న మీడియా కథనాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
నాటో ప్లస్ కూటమి అంటే ఏంటి?
నాటోలో సభ్యులుగా లేని దేశాలు నాటో కూటమితో సంబంధాలను ఏర్పరచుకుని వివిధ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నప్పుడు వాటిని నాటో ప్లస్ దేశాలుగా పిలుస్తారు. ప్రస్తుతానికి ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, జపాన్, సౌత్ కొరియా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు ఈ నాటో ప్లస్ దేశాలుగా ఉన్నాయి. వీటినే ‘నాటో+5’ అని కూడా అంటారు.
ఇక భారత్‌ను కూడా నాటో ప్లస్ దేశాల కూటమిలో చేర్చడానికి అమెరికా భావిస్తుందనీ అమెరికన్ రాజకీయ నాయకుడు రో ఖన్నా పేర్కొన్నాడు.
దీనికి సంబంధించి ‘National Defence Authorization Act (NDAA)’ లో తాను ప్రతిపాదించిన సవరణను అమెరికా ప్రతినిధుల సభ ఆమోదించిందని ఆయన చెప్పారు.
చివరిగా, భారత్‌ను అమెరికన్ అధికారులు ఆహ్వానించింది నాటో ప్లస్ కూటమిలోకి, నాటో కూటమిలోకి కాదు.


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై టాక్స్ తగ్గించిన నేపథ్యంలో పెట్రోల్‌పై విధించే పన్నులకు సంబంధించి తప్పుడు సమాచారాన్ని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 21, 2022
Update (21 November 2022):
పెట్రోల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక్క లీటర్ కు రూ. 19.50 పన్ను వసూలు చేస్తుంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూ. 41.55 పన్ను వసూలు చేస్తుంది అంటూ ఒక పోస్ట్ చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అయితే ఇదే పోస్టుని గత సంవత్సరం కూడా ఇవే గణాంకాలతో షేర్ చేసారు. అప్పటికింకా కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై టాక్స్ తగ్గించలేదు.
అయితే 16 November 2022న ఢిల్లీకి సంబంధించిన ప్రైస్ బిల్డప్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో పేర్కొన్న ప్రాధమిక రేటు, డీలర్ కమిషన్ తప్పని అర్థం అవుతుంది.
అలాగే తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై 35.2% VATను విధిస్తుంది. అంటే 16 November 2022 ప్రైస్ బిల్డప్ ప్రకారం వ్యాట్ ద్వారా తెలంగాణ ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై వసూలు చేసే మొత్తం రూ. 28.52. దీని వళ్ళ తెలంగాణలో రిటైల్ పెట్రోల్ ధర లీటర్ కి రూ. 109.53 ఉంటుంది. పూర్తి వివరాల ఇంతకు ముందు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని క్రింద చదవండి.
Published (23 May 2022):
ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్/డీజిల్‌పై పన్ను తగ్గించిన నేపథ్యంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు  పెట్రోల్‌పై వసూలు చేస్తున్న పన్నులు/పెట్రోల్ ధరలు మొదలైన అంశాలకు సంబంధించి తప్పుడు సమాచారం సోషల్ మీడియా పోస్టుల ద్వారా  విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రానికన్నా అధికంగా రూ. 35.2 వసూలు చేస్తోందని, కేంద్ర ప్రభుత్వం సెస్ కాకుండా రాష్ట్రానికి వాటా ఉండే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ తగ్గించిందని, లీటర్ పెట్రోల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి రూ. 0.58 పైసల వాటా వస్తుందని, ఇలా క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్టులు షేర్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా ఈ పోస్టులలో షేర్ అవుతున్న సమాచారానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ రాష్ట్రం పెట్రోల్‌పై రూ. 35.2 టాక్స్ వసూలు చేస్తోంది ; కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల పెట్రోల్/డీజిల్‌లో రాష్ట్రాలకు వాటా ఉండే ఎక్సైజ్ డ్యూటీని తగ్గించింది, సెస్‌ను కాదు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై తగ్గించిన రూ.8, రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ నుండి తగ్గించింది, రాష్ట్రాలకు వాటా ఉండే బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ నుండి కాదు. ఐతే కేంద్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో తెలంగాణ రాష్ట్రానికి వాటా కింద కేవలం ఒక పైసా మాత్రమే వస్తుంది. ఇకపోతే తగ్గించిన ధరల అనంతరం తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి లీటర్ పెట్రోల్‌పై నికరంగా రూ. 28.53 ఆదాయం వస్తుంది. కేంద్రానికి మాత్రం రూ.19.33 ఆదాయం వస్తుంది. టాక్స్ తగ్గించక ముందు మాత్రం కేంద్రానికి మరియు రాష్ట్రానికి ఇంచుమించు ఒకేలా ఆదాయం వచ్చేది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 8 మరియు లీటర్ డీజిల్‌పై రూ. 6 తగ్గిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం అనంతరం ఎవరెంత (కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం) టాక్స్ వసూలు చేస్తున్నారు, కేంద్ర టాక్స్ తగ్గిస్తే రాష్ట్రాలకు వచ్చే ఆదాయం కూడా తగ్గుతుందా, అసలు కేంద్రం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్రానికి ఎంత వాటా వస్తుంది మొదలైన అంశాల గురించి కింద  కూలంకషంగా చూద్దాం.
అసలు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్/డీజిల్‌పై ఎక్సైజ్ డ్యూటీని ఏ రూపంలో వసూలు చేస్తుంది:
కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్/డీజిల్‌పై విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీని నాలుగు రూపాలలో (బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ + స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ (సెస్) + రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ + అగ్రికల్చర్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ డెవలప్మెంట్ సెస్) వసూలు చేస్తుంది.  ఈ నాలుగింటిలో కేవలం బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీని (రూ.1.40) మినహాయిస్తే మిగిలిన మూడు సెస్ రూపంలో వసూలు చేస్తుంది.
పైగా సెస్ రూపంలో వసూలు చేసిన వాటిలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఎటువంటి వాటా ఉండదు, ఇవి పూర్తిగా కేంద్ర ఖజానాకే చెందుతుంది. అంటే కేవలం బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ రూపంలో వసూలు చేసే దాంట్లో మాత్రమే రాష్ట్రాలకు వాటా ఉంటుంది.
కేంద్రం టాక్స్ తగ్గిస్తే రాష్ట్రాలకు ఆదాయం తగ్గుతుందా ?
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సాధారణంగా పెట్రోల్/డీజిల్‌పై రెండు మార్గాలలో ఆదాయం చేకూరుతుంది, 1) కేంద్రం వసూలు చేసే ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్రానికి వచ్చే వాటా 2) రాష్ట్రంలో పెట్రోల్ అమ్మకాలపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం విధించే సేల్స్ టాక్స్/VAT.
ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం తగ్గించి రూ.8 పూర్తిగా రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్ రూపంలో వసూలు చేసేదాంట్లో నుండి తగ్గిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కాబట్టి  బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్రాలకు వచ్చే వాటాలో ఎటువంటి మార్పు ఉండదు.
3/ The excise duty reduction of ₹ 8/litre on petrol and ₹6/litre on diesel (effective from today) has entirely been made in Road & Infrastructure Cess (RIC).
Even in November ‘21, the reduction of ₹ 5/litre in petrol and ₹ 10/litre in diesel was entirely made in RIC.
ఇకపోతే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సేల్స్ టాక్స్/VAT తగ్గించకపోయినప్పటికీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం టాక్స్ తగ్గిస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయం వల్ల రాష్ట్రానికి వచ్చే ఆదాయం కూడా తగ్గుతుంది. ఇది ఎలా అని తెలుసుకోవాలంటే ముందు మనం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెట్రోల్/డీజిల్‌పై సేల్స్ టాక్స్/VAT లెక్కించే విధానం గురించి తెలుసుకోవాలి.
రాష్ట్రాలు VAT లెక్కించే విధానం:-  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెట్రోల్/డీజిల్‌పై విధించే సేల్స్ టాక్స్/VAT మూడు అంశాలపై ఆదారపడి ఉంటుంది, 1) ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల నుండి పెట్రోల్ కొనుగోలు చేసే ధర, 2) కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ మరియు 3) డీలర్ కమిషన్.
ఈ మూడింటిని కలిపితే వచ్చినదానిపై ఒక్కో రాష్ట్రం ఒక్కో పర్సెంటేజ్ (శాతం) చొప్పున సేల్స్ టాక్స్/VAT వసూలు చేస్తాయి. దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు కూడా ఇలానే సేల్స్ టాక్స్/VATను లెక్కిస్తాయి. అంటే అన్ని రాష్ట్రాల సేల్స్ టాక్స్/VAT అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ మీద కూడా ఆదారపడి ఉంటుంది.
పైన చెప్పినట్టు (బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ మరియు సెస్‌ల) నాలుగు కలిప్తే ఎక్సైజ్ డ్యూటీ అవుతుంది కాబట్టి కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలకు వాటా ఉండే బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీని తగ్గించకుండా కేవలం సెస్ తగ్గించినా కూడా రాష్ట్రాలకు వచ్చే  సేల్స్ టాక్స్/VAT తగ్గుతుంది. ఒకవేళ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ డ్యూటీ (సెస్ లేదా బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ) పెంచినప్పుడు, రాష్ట్రాలకు  సేల్స్ టాక్స్/VAT నుండి వచ్చే ఆదాయం కూడా ఆటోమేటిక్‌గా పెరుగుతుంది.  ఉదాహారణకు ఢిల్లీకి సంబంధించిన ప్రైస్ బిల్డప్ పైన చూడొచ్చు.
దీని ప్రకారం ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 8 సెస్ తగ్గించడంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా ఈ ఎనిమిది రూపాయలలో తాము విధించే VAT నిష్పత్తిలో ఆదాయాన్ని కోల్పోతాయి. ఉదాహారణకి తెలంగాణ ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై 35.2% VAT వసూలు చేస్తుంది, అంటే తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి కేంద్రం తగ్గించిన రూ. 8లో 35.2%( అంటే లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 2.82) ఆదాయం తగ్గుతుంది.
తెలంగాణ రాష్ట్రానికి కేంద్రం వసూలు చేసే ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో ఎంత వాటా వస్తుంది :
ఈ ఆర్టికల్ మొదట్లో చెప్పినట్టు పెట్రోల్/డీజిల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసే ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో కేవలం బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ రూపంలో వసూలు చేసేదాంట్లో నుండి మాత్రమే రాష్ట్రాలకు వాటా ఉంటుంది. ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ పేరు మీద లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 1.40 వసూలు చేస్తుంది, అంటే కేవలం ఈ రూ.1.40 లో రాష్ట్రాలు వాటా ఉంటుంది.
15వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ ప్రతిపాదన మేరకు సెస్స్‌లు మినహాయిస్తే కేంద్రం వసూలు చేసే పన్నులలో రాష్ట్రాలకు 41% వాటా ఉంటుంది. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే అన్ని రాష్ట్రాలకు కలిపి 41% వాటా ఉంటుంది, ఒక్కో రాష్ట్రానికి 41% కాదు. అన్ని రాష్ట్రాలకు కలిపి వచ్చే 41% వాటాను కేవలం ఒక రాష్ట్రానికే 41% వస్తుందని తప్పుగా అర్ధం చేసుకుంటున్నారు.
మళ్ళీ ఈ 41%లో ఏ రాష్ట్రానికి ఎంత వాటా ఉండాలో కూడా  ఫైనాన్స్ కమిషన్ (అనేక అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని) సూచిస్తుంది. ఈ క్రమంలోనే రాష్ట్రాలకు చెందే 41%లో తెలంగాణ రాష్ట్రానికి 2.13% వాటా ఉండాలని ఫైనాన్స్ కమిషన్ నిర్ణయించింది.
అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై వసూలు చేసే రూ. 1.40 బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో అన్ని రాష్ట్రాలకు కలిపి 41%, అనగా రూ. 0.57 వాటా ఉంటుంది. మిగిలిన 59%, అనగా రూ.0.83 కేంద్ర ఖజానాకు చేరుతుంది. ఇకపోతే అన్ని రాష్ట్రాలకు కలిపి వచ్చే రూ.0.57 వాటాలో తెలంగాణ రాష్ట్రానికి 2.13%, అంటే రూ.0.01 (ఒక పైసా) వస్తుంది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే లీటర్ పెట్రోల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసే రూ.19.90 (ఇటీవల టాక్స్ తగ్గించిన తరవాత) ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో  తెలంగాణకు వాటా కింద కేవలం ఒక పైసా మాత్రమే వస్తుంది.
కేంద్ర ఇటీవల టాక్స్ తగ్గించిన అనంతరం లీటర్ పెట్రోల్‌పై ఎవరు ఎంత వసూలు చేస్తున్నారు :
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల పెట్రోల్‌పై వసూలు చేసే రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్‌లో రూ. 8 తగ్గిస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది. ఐతే ఈ తగ్గింపు అనంతరం కేంద్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై ఎక్సైజ్ డ్యూటీ రూపంలో రూ. 19.90 వసూలు చేస్తోంది (రూ. 18.50 వివిధ సెస్‌ల రూపం + రూ.1.40 బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ రూపంలో ). ఈ ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో సెస్ రూపంలో ఎంత మరియు బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ రూపంలో ఎంత అనేది కింది టేబుల్‌లో చూడొచ్చు.
ఐతే సెస్‌ల రూపంలో వసూలు చేసే మొత్తం కేంద్రానిదే కాబట్టి రూ. 18.50 మరియు రూ.1.40 బేసిక్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో కేంద్ర వాటా 59% కింద రూ. 0.83, మొత్తం కలుపుకొని లీటర్ పెట్రోల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వం నికరంగా రూ. 19.33 వసూలు చేస్తుంది.
ఇకపోతే తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై 35.2% VATను విధిస్తుంది. అంతకుముందు (31% + రూ. 2గా) రాష్ట్ర VAT ఉండగా, దీనికి 2015లో  మార్పులు చేసి 35.2%గా నిర్ణయించారు. 2015 తరవాత తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు మళ్ళీ పెట్రోల్/డీజిల్‌పై VAT మార్చలేదు.
ఐతే ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం టాక్స్ తగ్గించిన అనంతరం తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 28.52లను VAT రూపంలో వసూలు చేస్తోంది (పైన తెలిపిన ప్రైస్ బిల్డప్ ప్రకారం). దీనికి అదనంగా ఎక్సైజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్ర వాటా కింద వచ్చే రూ. 0.01 కలుపుకొని మొత్తంగా లీటర్ పెట్రోల్‌పై రూ. 28.53 తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి వస్తుంది.
అంటే ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం టాక్స్ తగ్గించిన అనంతరం లీటర్ పెట్రోల్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నికరంగా రూ.19.33 ఆదాయం చేకూరుతుండగా, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి రూ. 28.53 ఆదాయం చేకూరుతుంది. ఉదాహారణకి ఈ రోజు హైదరాబాద్‌లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 110 అనుకుంటే, ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి  రూ.19.33 మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి రూ. 28.53 ఆదాయం వస్తుంది.
ఐతే ఎనిమిది రూపాయల టాక్స్ తగ్గించక ముందు మాత్రం లీటర్ పెట్రోల్‌పై తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు కేంద్రం రెండు కూడా ఇంచుమించు ఒకే విధంగా పన్ను వసూలు చేసేవి. దీనికి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్‌పై టాక్స్ తగ్గించిన నేపథ్యంలో పెట్రోల్‌పై విధించే పన్నులకు సంబంధించి తప్పుడు సమాచారాన్ని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 21, 2022


text:
సంబంధం లేని ఫోటోలను ఇప్పుడు కురుస్తున్న వర్షాల నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్లకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 18, 2022
“PawanKalyan పిలుపు మేరకు బాగున్న రోడ్లను తవ్వి ఫొటోస్ తీసి ట్విట్టర్లో పెట్టీ, రోడ్లు గుంటలు అంటూ #GoodMorningCMSir అనీ trend చేస్తున్న జనసేన కార్యకర్తలు.” అని ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయబడుతుంది.ఇందులోని నిజా నిజాలు  తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జనసేన కార్యకర్తలు బాగున్న  రోడ్లను తవ్వి గుంతలు అంటూ ట్విట్టర్ లో  ట్రెండ్ చేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటో కర్ణాటక రాష్ట్రం లోని హొన్నెటాలు అనే గ్రామంలో తీసినది. ఆ గ్రామంలో కొత్తగా వేసిన రోడ్ పెచ్చులుగా ఊడిపోవటం గురించి గ్రామస్తులు ఈ ఫొటోలో చూపిస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఈ ఫొటోకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, ఈ పోస్ట్ లో చెప్తున్నది తప్పు.
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా మాకు ‘ది హిందూ’ పత్రికలోని ఒక న్యూస్ రిపోర్ట్ లింక్ దొరికింది. ఇందులో కర్ణాటకు చెందిన  హొన్నెటాలు  గ్రామంలో ‘కొత్త రోడ్డు ఉపరితలం తెగిపోతోందని గ్రామస్తులు వాపోయారు’ అని రాసారు. ఇదే కథనం పైన విజయ్ కర్ణాటక వారు కుడా ఒక న్యూస్ రిపోర్ట్ రాసారు. అది ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఈ ఫోటోకి  ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి ఎటువంటి సంబంధం లేదని ఈ వివరాల ఆధారంగా చెప్పవొచ్చు.
మరొక పోస్ట్ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్ల దుస్థితి అని ఇంకో ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, ఈ ఫొటోలో ఉన్న రోడ్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి  సంబంధించినవి కావు FACTLY ఇదివరకే ఒక ఆర్టికల్‌లో వివరించడం జరిగింది.
అయితే ఇటీవల కురిసిన వర్షాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గుంటూరు-పేరేచర్ల రోడ్డులో గుంతలు ఏర్పడ్డాయంటూ  మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
Guntur-Perecherla | Damaged Roads Problems Faced by Vehicles | ఒకే రోడ్డులో అడుగుకో మడుగుhttps://t.co/KDdzRjuWP7 pic.twitter.com/IjgYQVvIg1
చివరిగా, సంబంధం లేని ఫోటోలను ఇప్పుడు కురుస్తున్న వర్షాల నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్లకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పంజాబ్ ప్రజలు AAPకు వ్యతిరేకంగా హర్యానాలో ప్రచారం చేసారంటూ ఒక పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2024
ప్రస్తుతం దేశంలో ఎన్నికలు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో AAPకు ఓటు వేయొద్దంటూ ఇప్పుడు కొందరు ప్రజలు పంజాబ్ నుండి హర్యానాకు వచ్చి మరీ విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతూ ఉంది. ఈ వీడియోలో నిజంగానే కొందరు వ్యక్తులు AAPకు ఓటు వేయొద్దని కోరుతుండడం చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: AAPకు ఓటు వేయొద్దంటూ 2024  లోక్ సభ ఎన్నికల సందర్బంగా కొందరు ప్రజలు పంజాబ్ నుండి హర్యానాకు వచ్చి విజ్ఞప్తి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో పాతది. నవంబర్ 2022లో హర్యానాలోని ఆదంపూర్ నియోజకవర్గానికి జరిగిన ఉప ఎన్నిక జరిగినప్పుడు పంజాబ్‌కు చెందిన కొందరు మాజీ సైనికులు AAPకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు పంజాబ్ నుండి కొందరు ప్రజలు హర్యానా వచ్చి ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి ఓటు వేయొద్దని కోరిన మాట నిజమే అయినప్పటికీ, ఇది ఈ మధ్య కాలంలో జరిగింది కాదు. ఈ ఘటన హర్యానాలో నవంబర్ 2022లో ఆదంపూర్ నియోజకవర్గానికి ఉప ఎన్నిక జరిగినప్పటిది.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే నిరసన తెలుపుతూ కూర్చున్న వ్యక్తుల వెనకాల ఉన్న బ్యానర్ పై ‘”ఖైరంపూర్ గ్రామస్తుల నిరవధిక నిరసన ప్రదర్శన” అని హిందీలో రాసి ఉండడం చూడొచ్చు.  దీని ఆధారంగా వెతకగా ‘ఖైరంపూర్’ హర్యానాలోని హిసార్ జిల్లాలో ఉందని తెలిసింది. అలాగే వైరల్ వీడియోలోని ప్రాంతంలో ఇదే బ్యానర్‌తో నిరసన చేస్తున్న ఫోటోను ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం నవంబర్ 2022లో ప్రచురితమైంది.
మరింత వెతకగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో లాంటిదే ఎక్కువ నిడివి గల మరొక వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోను నవంబర్ 2022లో షేర్ చేసారు. ఐతే ఈ వీడియోలో ఒక వ్యక్తి ‘ఆదంపూర్‌లో AAPకు ఓటు వేయొద్దని’ అభ్యర్థిస్తున్నట్టు స్పష్టంగా  తెలుస్తుంది. కాగా ఆదంపూర్ నియోజకవర్గానికి ఆ సమయంలో ఉప ఎన్నిక జరిగినట్టు సమాచారం ఉంది.
యూట్యూబ్‌లో వెతకగా నవంబర్ 2022లో పంజాబ్‌కు చెందిన మాజీ సైనికులు హర్యానాలోని ఆదంపూర్‌లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసినట్టు ఒక లోకల్ రిపోర్ట్ మాకు దొరికింది. ఈ రిపోర్ట్‌లో మాజీ సైనికుల ట్రాలీపై ఉన్న బ్యానేర్ వైరల్ వీడియోలో కూడా కనిపిస్తుంది.
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న 2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఇలా పంజాబ్ ప్రజలు హర్యానాలో AAPకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసినట్టు ఎలాంటి రిపోర్ట్స్ మాకు లభించలేదు. వీటన్నిటిబట్టి ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో కూడా పాతదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, పంజాబ్ ప్రజలు AAPకు వ్యతిరేకంగా హర్యానాలో ప్రచారం చేసారంటూ ఒక పాత 2022 వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు


text:
2014 లో జరిగిన బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీటింగ్ లో అమిత్ షా అద్వానీని అగౌరవపరచలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2020
ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ మరియు అమిత్ షా కుర్చుని ఉండగా అద్వానీ నిల్చుని ఉన్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అమిత్ షా అద్వానీతో ‘వెనకాల కుర్చీ ఖాళీగా ఉంటే కూర్చో పో..’ అని చేతిని ఆ దిశలో చూపిస్తున్నాడని పేర్కొంటున్నారు. కానీ FACTLY విశ్లేషణ లో ఆ ఫోటో గురించి చెప్పింది తప్పని తేలింది. ఫోటో బీజేపీ నేషనల్ కౌన్సిల్ మీట్-2014 సందర్భం లో తీసింది. ఆ కార్యక్రమం యొక్క పూర్తి వీడియో ని చూసినట్లయితే  అమిత్ షా అద్వానీని కుర్చీలో ఉండి ప్రసంగించమని కోరినప్పుడు ఆయన పోడియం నుండి ప్రసింగిస్తాను అని తెలిపినట్లుగా అర్ధం అవుతుంది. అప్పుడు అద్వానీ లేచి నిలుచోగా, అమిత్ షా పోడియం ఉన్న దిశను  చూపిస్తారు. ఆ విజువల్స్ ని ఆ వీడియో లో 21:30 నుండి చూడచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://youtu.be/Kt13WT7aoLE?t=1290
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కోవిడ్‌కి కారణం నెహ్రూ అని అమిత్ షా అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2021
కోవిడ్‌కి కారణం నెహ్రునే అని, 1962 లో చైనాతో నెహ్రు యుద్ధం చేయకపోయుంటే కరోనా వచ్చేది కాదని, అప్పటి కోపంతో చైనా భారత్ ను లక్ష్యంగా చేసుకొని కరోనా వైరస్ ను సృష్టించిందని కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా అన్నారని ఒక పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులొ ఎంత నిజముందో చూదాం.
క్లెయిమ్: కోవిడ్ కు కారణం నెహ్రూ నే అని చెప్పిన అమిత్ షా.
ఫాక్ట్: కోవిడ్ కు కారణం నెహ్రూ నే అని అమిత్ షా అన్నట్టు ఏ న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మాకు దొరకలేదు. నిజంగానే అమిత్ షా అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, అన్ని ప్రముఖ వార్త సంస్థలు కథనాలు ప్రచురించేవి. గతంలో, అమిత్ షా నెహ్రూని దేశ విభజన మరియు పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ యొక్క ఉనికి గురించి నిందించటం జరిగింది, కోవిడ్-19 మీద కాదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కేంద్ర మంత్రి అమిత్ షా కోవిడ్-19 కు సంబంధించి ఎవరినీ నిందించినట్టు మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు.  నిజంగానే అమిత్ షా అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, అన్ని ప్రముఖ వార్త సంస్థలు కథనాలు ప్రచురించేవి. కావున, కోవిడ్-19 కు కారణం నెహ్రూ అని అమిత్ షా ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదని మనం అర్థం చేసుకోవొచ్చు.  కానీ, అమిత్ షా గతంలో నెహ్రూని కొన్ని విషయాల్లో నిందించటం జరిగింది.
2018లో ఒక కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ, 1947 లో జరిగిన దేశ విభజన నెహ్రూ మూలానే అయింది అని అమిత్ షా అన్నారు. దానికి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
2019 లో ఇంకో కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతూ, పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ యొక్క ఉనికికి  కూడా  నెహ్రూ కారణం అని వ్యాఖ్యానించారు. అంతే కాదు, కాశ్మీర్ విషయాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితికి తీసుకెళ్లటం నెహ్రూ ‘హిమాలయన్ మిస్టేక్’ అని అభివర్ణించారు. దానికి సంబంధించి ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. కావున, ఈ విషయాల గురించి మాత్రమే అమిత్ షా నెహ్రూ ని నిందించారు అని అర్థం చేసుకోవొచ్చు, కోవిడ్-19 మీద కాదు.
చివరగా, కోవిడ్ కు కారణం నెహ్రూ అని అమిత్ షా అనలేదు.


text:
1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో వీర్ సావర్కర్ పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 18, 2019
ఒక కొలేజ్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అందులో పైన ఉన్న ఫొటోలో వీర్ సావర్కర్ లేకుండా 1857 తిరుగుబాటు చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు అని అమిత్ షా అన్నట్లుగా ఉంటుంది మరియు క్రింది ఫొటోలో వీర్ సావర్కర్ 1883 లో పుట్టినట్లుగా ఉంటుంది. ఈ కొలేజ్ పోస్టు ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో వీర్ సావర్కర్ పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడనే ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో విశ్లేషిద్ధాం.
వీర్ సావర్కర్ 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే, 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు, దానిని కూడా బ్రిటీష్ వారి కోణం నుండే చూసేవాళ్ళం. 1857 తిరుగుబాటును మొదటి స్వాతంత్య్ర పోరాటంగా మొట్టమొదట పేర్కొన్నది వీర్ సావర్కర్’ అని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడు. అంతేకాని, వీర్ సావర్కర్ 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా పేర్కొనలేదు. కావున పోస్ట్ ప్రక్కద్రోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో ఉన్న కొలేజ్ లో ‘India Today’ ఆర్టికల్ యొక్క ఫోటో ని చూడవచ్చు. ఆ ఆర్టికల్ చూసినప్పుడు, అమిత్ షా వారణాసి లో జరిగిన ఒక ఈవెంట్ లో ‘వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే, 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు’ అని అన్నట్లుగా తెలిసింది. అందులో ఎక్కడా కూడా 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో వీర్ సావర్కర్ పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించినట్లుగా లేదు. మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, ‘ANI’ వారి ట్వీట్ లభించింది. అందులో ఉన్న విషయం యొక్క తెలుగు అనువాదం ఈ విధంగా ఉంది- ‘వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే, 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు, దానిని కూడా బ్రిటీష్ వారి కోణం నుండే చూసేవాళ్ళము. 1857 తిరుగుబాటును మొదటి స్వాతంత్య్ర పోరాటంగా మొట్టమొదట పేర్కొన్నది వీర్ సావర్కర్ అని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడు’. ఆ ప్రసంగానికి సంబంధించిన వీడియో ని చూసినప్పుడు కూడా అమిత్ షా ఇంతకుముందు ట్వీట్ లో ఉన్న వ్యాఖ్యలే చేసినట్లుగా తెలుస్తుంది.
Union Home Minister Amit Shah in Varanasi: Had it not been for Veer Savarkar, the rebellion of 1857 would not have become history, we would have seen it from the point of view of Britishers.Veer Savarkar was the one who named the 1857 rebellion as the first independence struggle. pic.twitter.com/L8d7555U5e
చివరగా, 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమంలో వీర్ సావర్కర్ పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 18, 2019


text:
‘1857’ మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటం సావర్కర్ లేకపోతే జరిగివుండేది కాదు అని అమిత్ షా అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2021
వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే 1857 లో దేశంలో మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటం జరిగివుండేది కాదు అని అమిత్ షా అన్నారని, కానీ సావర్కర్ పుట్టింది 1883 లో అయితే 1857 ఘటనకి సంబంధం ఎలా ఉంటుంది అని ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘1857’ మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటం సావర్కర్ లేకపోతే జరిగివుండేది కాదు అని అమిత్ షా అన్నాడు.
ఫాక్ట్: సావర్కర్ గురించి అమిత్ షా అలా అనలేదు. వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు, దానిని కూడా బ్రిటీష్ వారి కోణం నుండే చూసేవాళ్ళము, 1857 తిరుగుబాటును మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటంగా మొట్టమొదట పేర్కొన్నది వీర్ సావర్కర్ అని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
అమిత్ షా సావర్కర్ గురించి ఏమి అన్నాడు అని గూగుల్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు ‘ఇండియా టుడే’ వారి ఆర్టికల్ లభించింది. ఆ ఆర్టికల్ లో అమిత్ షా వారణాసి లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో ‘వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు’ అని అన్నట్లు తెలిసింది. అందులో ఎక్కడా కూడా 1857 మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో సావర్కర్ పాల్గొన్నాడని అమిత్ షా అన్నట్లుగా లేదు. మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు ‘ANI ’ వారి ట్వీట్ లభించింది. అందులో ఉన్న విషయం తెలుగు అనువాదం ఈ విధంగా ఉంది – ‘వీర్ సావర్కర్ లేకపోతే 1857 తిరుగుబాటు ఉద్యమం చారిత్రాత్మకం అయి ఉండేది కాదు, దానిని కూడా బ్రిటీష్ వారి కోణం నుండే చూసేవాళ్ళము. 1857 తిరుగుబాటును మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటంగా మొట్టమొదట పేర్కొన్నది వీర్ సావర్కర్ ‘, అని అమిత్ షా వ్యాఖ్యానించాడు’.
Union Home Minister Amit Shah in Varanasi: Had it not been for Veer Savarkar, the rebellion of 1857 would not have become history, we would have seen it from the point of view of Britishers.Veer Savarkar was the one who named the 1857 rebellion as the first independence struggle. pic.twitter.com/L8d7555U5e
ఆ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వీడియోను చూసినప్పుడు కూడా అమిత్ షా ఇంతకముందు ట్వీట్ లో ఉన్న వ్యాఖ్యలే చేసినట్లుగా తెలుస్తుంది.
వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ 28 మే 1883 భాగుర్ అనే గ్రామంలో జన్మించారు. సావర్కర్ రాసిన ‘ది ఇండియన్ వార్ ఆఫ్ ఇండిపెండెన్స్, 1857’ అనే పుస్తకం అనేక మందికి  ప్రేరణగా మారింది. ఈ పుస్తకం ప్రచురించబడక ముందే నిషేధించబడింది. సావర్కర్ హాలండ్ లో పుస్తకాన్ని ముద్రించగలిగాడు. ఇది తరువాత భారతదేశం, అమెరికా, జపాన్ మరియు చైనాలకు కల్పిత పేర్లతో కవర్లలో చుట్టబడి చేరుకుంది. ఈ పుస్తకం నుండి ప్రేరణ పొంది ఘదర్ పార్టీ నాయకులు కొమగాతమారు తిరుగుబాటును లేవనెత్తారు. భగత్ సింగ్ మరియు అతని సహచరులు 1928 లో అండర్ గ్రౌండ్ ఎడిషన్ ను తీసుకువచ్చారు. ఈ సమాచారం పార్లమెంట్ వారు సావర్కర్ పై రిలీజ్ చేసిన pdf లో ఉంటుంది.
చివరగా, ‘1857’ మొదటి స్వాతంత్ర్య పోరాటం సావర్కర్ లేకపోతే జరిగివుండేది కాదు అని అమిత్ షా అనలేదు.


text:
అమిత్ షా బోన్ కాన్సర్ తో బాధపడుతున్నాడని చెప్పేది ఫేక్ ట్వీట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2020
గత కొన్ని రోజులుగా తాను గొంతు వెనకాల వచ్చిన బోన్ కాన్సర్ తో భాధ పడుతున్నానని, ముస్లింలు తను ఆరోగ్యంగా ఉండాలని పవిత్రమైన రంజాన్ మాసంలో  ప్రార్ధన చేయాలని  అమిత్ షా  ట్వీట్  చేసాడని  క్లెయిమ్  చేస్తూ  ఆ ట్వీట్  ఫోటో సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతుంది.  కానీ, FACTLY ఆ ట్వీట్ ఫేక్ అని తెలుసుకుంది. ‘ట్విట్టర్’  నియమాల ప్రకారం ఒక యూసర్ తన ట్వీట్ లో పోస్ట్ చేయడానికి కేవలం 280 అక్షరాలు (క్యారెక్టర్స్)  మాత్రమే వాడొచ్చు.   కానీ, మార్ఫ్ చేసిన ఆ ట్వీట్ లో 280 కంటే ఎక్కువ అక్షరాలు  ఉన్నాయి. అంతేకాక, ఆ మార్ఫ్ చేసిన ట్వీట్ వైరల్ కావడం తో, అమిత్ షా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా తాను ఏ అనారోగ్యం తో బాధ పడట్లేదని, తాను ఆరోగ్యాంగానే ఉన్నాడని స్పష్టం చేసాడు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. అమిత్ షా ట్వీట్ – https://twitter.com/AmitShah/status/1259066254511362050
Did you watch our new video?


text:
అమితాబ్ బచ్చన్ నానావతి హాస్పిటల్ సిబ్బందిని అభినందిస్తున్న పాత వీడియోని తాజా వీడియో అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 13, 2020
ఇటీవల బాలీవుడ్ నటుడు అమితాబ్ బచ్చన్ కి కోవిడ్ -19 ఉన్నట్లుగా నిర్ధారణ అయ్యింది. దాంతో ఆయన చికిత్స కోసం ముంబైలోని నానావతి ఆసుపత్రిలో చేరాడు. అయితే, ఈ సందర్భం లో అమితాబ్ బచ్చన్ మాట్లాడుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియా లో చలామణీ అవుతోంది. ఆ వీడియోలో అమితాబ్ బచ్చన్ కోవిడ్-19 సమయంలో నానావతి హాస్పిటల్ సిబ్బంది చేస్తున్న శ్రమని అభినందిస్తారు. పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
అమితాబ్ బచ్చన్ కోవిడ్ -19 చికిత్స కోసం నానావతి హాస్పిటల్ లో చేరిన తర్వాత అక్కడి వైద్యుల, నర్సుల మరియు ఆరోగ్య సిబ్బంది శ్రమని మెచ్చుకుంటున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): అమితాబ్ బచ్చన్ కి ‘11 జూలై 2020 ’న కోవిడ్ -19 ఉన్నట్లుగా నిర్ధారణ అయ్యింది.  దాంతో ఆయన చికిత్స కోసం నానావతి ఆసుపత్రిలో  చేరారు. కానీ వైరల్ వీడియో కనీసం ‘ఏప్రిల్ 2020’ నుండి ఇంటర్నెట్‌లో ఉన్నట్లు తెలిసింది. కాబట్టి, అమితాబ్ బచ్చన్ మాట్లాడుతున్న వీడియో ఆయనకి కోవిడ్ -19 నిర్ధారణ అవడానికంటే ముందుది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
అమితాబ్ బచ్చన్ కి మరియు ఆయన కొడుకు అభిషేక్ బచ్చన్ కి ‘11 జూలై 2020 ’ న కోవిడ్ -19 ఉన్నట్లుగా నిర్ధారణ అయ్యింది.  దాంతో వారు చికిత్స కోసం నానావతి హాస్పిటల్ లో చేరారు.
వీడియో గురించి సమాచారం కోసం కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, పోస్టులో చెప్పిన విషయంతోనే తెలుగు న్యూస్ చానెల్స్ ‘Tv9’ (ఆర్చివ్డ్), ‘ABN Andhra Jyothi’ (ఆర్చివ్డ్), ‘ETV Telangana’ (ఆర్చివ్డ్) మరియు ‘ETV Andhra Pradesh’ (ఆర్చివ్డ్) కూడా రిపోర్ట్ చేసినట్లుగా తెలిసింది. కానీ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే వీడియో యూట్యూబ్ లో గతంలోనే ఉన్నట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో ని యూట్యూబ్ లో  ‘AMITABH BACHCHAN | SALUTE TO DOCTORS | NANAVATI HOSPITAL | CORONA WARRIORS | COVID 19 | INDIA’ అనే టైటిల్ తో ‘22 ఏప్రిల్ 2020’ న అప్లోడ్ చేసారు. కావున వీడియో అమితాబ్ బచ్చన్ కి కోవిడ్ -19 నిర్ధారణ అవడానికంటే ముందుది.
‘నానావతి హాస్పిటల్’ వారు కూడా అమితాబ్ బచ్చన్ ఆరోగ్య సిబ్బంది శ్రమని ప్రశంసిస్తున్న వీడియో ‘ఏప్రిల్ 2020’ లో తీసినదని స్పష్టం చేశారు.
చివరగా, అమితాబ్ బచ్చన్ నానావతి హాస్పిటల్ సిబ్బందిని అభినందిస్తున్న సంబంధించిన పాత వీడియో ని పోస్టు చేసి, తాజా వీడియో అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
భారతీయ జవాన్లు మండుటెండలో ఆహారం చేస్తున్న నిజమైన ఫోటో అని చెప్తూ ఒక AI వాడి రూపొందించిన ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 30, 2024
“ఇండియా… పాకిస్తాన్ బోర్డర్ రాజస్థాన్ లోని బద్మేర్ లో 48° ఎండలో  విధి నిర్వహణ లో నడి రోడ్డుపై ఆహారం తింటున్న భారత ఆర్మీ మహిళా జవాన్ లు.,” అని చెప్తూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) వైరల్ అవుతోంది. అసలు ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్తాన్ బార్డర్ వద్ద మన భారతీయ మహిళా జవాన్లు 48° ఎండలో భోజనం చేస్తున్న ఫోటో.
ఫ్యాక్ట్(నిజం):  ఈ ఫోటో ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఉపయోగించి తయారు చేసిన ఫోటో, నిజమైనది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
మొదటిగా ఈ ఫోటోకి సంబంధించి ఏవైనా వార్తా కథనాలు వచ్చాయా అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, మాకు దీనికి సంబంధించిన ఎటువంటి వార్తా కథనాలు దొరకలేదు. వైరల్ ఫోటోని తీక్షణంగా గమనించగా, అందులో చాలా లోటుపాట్లు ఉన్నట్టు మాకు అర్థమైంది. ముఖ్యంగా ఇటువంటి వ్యత్యాసాలు ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్/AI ద్వారా తయారు చేసిన ఫోటోలలో ఉంటాయి(ఇక్కడ, ఇక్కడ). వాటిని ఇప్పుడు చూద్దాం.
మొదటిగా, కూర్చొని ఉన్న  మహిళా జవాన్ల వెనుక నడుస్తున్న కొందరు జవాన్ల నీడలు అసలు ఫొటోలో కనిపించడం లేదు. భోజనం చేస్తున్న మహిళా జవాన్లలో అందరికంటే మధ్యలో ఉన్న ఆవిడ ఎడమ చెయ్యి సగానికి పైగా తను పట్టుకున్న గిన్నెలో కలిసిపోయింది. AI ద్వారా తయారు చేసిన ఫోటోలలో చేతులు, కాళ్ళు, ఇంకా వాటి వేళ్ళు సరిగ్గా జెనెరేట్ అవవు.
అలానే, ఫోటోకి ఎడమ వైపున ముందు వరుసలు కూర్చొన్న జవాన్ భుజం పైన ఉన్న భారతీయ జండా చాలా వింతగా ఉంది. భారతీయ జండాలో ఉండే మూడు రంగులు కాకుండా, ఇందులో అనేక రంగులు ఉండటం గమనార్హం. తనకి ఎదురుగా కూర్చొన్న ఇంకో జవాన్‌కి అయితే ఏకంగా మూడు చేతులు ఉన్నాయి.
అదనంగా, ఈ ఫోటోని మేము AI ద్వారా తయారు చేసిన ఫోటోలని కనిపెట్టే టూల్స్ ,‘Hive’ ఇంకా True Media ఉపయోగించి వీటి గురించి చూస్తే. ఇవి కచ్చితంగా AI ఉపయోగించి తయారు చేసిన ఫోటోలు అని అవి నిర్ధారించాయి.
చివరిగా, ఒక AI వాడి రూపొందించిన ఫోటోన షేర్ చేస్తూ, మన భారతీయ మహిళా జవాన్లు మండుటెండలో ఆహారం చేస్తున్న  నిజమైన ఫోటో అని తప్పుగా క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.


text:
మనిషి ముఖం గల చేప యొక్క AI వీడియోని నిజమైన చేప దృశ్యాలని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 15, 2024
‘నైలు నదికి సమీపంలోని ఉష్ణమండల సరస్సులో ఉన్న జల శాస్త్రవేత్తలు మానవ ముఖానికి దగ్గరగా ఉన్న చేపలను చూసి ఆశ్చర్యపోయారు….. నమ్మశక్యం కాదు!.. ‘ అని చెప్తూ మనిషి మొహం గల చేప దృశ్యాలు ఉన్న ఒక వీడియోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ యొక్క ప్రామాణికతను వెరిఫై చేద్దాం.
క్లెయిమ్: నైలు నదికి సమీపంలో ఉష్ణమండల సరస్సులో మానవ ముఖం గల చేప కనుగొనబడింది.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): వైరల్ వీడియోలోని విజువల్స్ AI ద్వారా రూపొందించినవి. నైలు నదికి సమీపంలో మానవ ముఖం ఉన్న చేపని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు అని నిరూపించడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ క్లెయిమ్ యొక్క వాస్తవికతను వెరిఫై చేయడానికి మొదటగా మేము ఇంటర్నెట్‌లో ఒక కీవర్డ్ శోధనను చేసాము.  ఇది ‘హెడ్‌ట్యాప్ వీడియోస్’ అనే ఛానల్లో అప్‌లోడ్ చేయబడిన ఒక YouTube వీడియోకు దారితీసింది. వైరల్ క్లెయిముతో పాటు షేర్ చేస్తున్న వీడియో ఇదే.
‘ది హ్యూమన్ ఫేస్డ్ ఫిష్’ అనే శీర్షికతో ఉన్న ఈ వీడియో యొక్క వివరణ ప్రకారం, శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల కరంజీలోని ఒక అన్వేషించని ప్రాంతంలో ‘లేక్ సంసార’ అనే సరస్సులో ఒక చేపను కనుగొన్నారు. దీనికి హోమో పిస్సిస్ లేదా Human faced fish (మానవ ముఖం గల చేప) అని పేరు పెట్టారు.
ముందుగా, కరంజి అనే ప్రాంతం గాని సంసార పేరుతో సరస్సు గాని లేవు అనని ఇంటర్నెట్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ ద్వారా మాకు తేలింది. భారతదేశంలోని కర్ణాటకలోని మైసూరులో కరంజి అనే సరస్సు ఉంది, అయితే ఇటీవల అక్కడ ఇలాంటి జాతి చేప కనుగొనబడిందనే వైరల్ వాదనకు మద్దతుగా ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు.
అలాగే, శాస్త్రవేత్తలు కనుక ఇలాంటి చేపని కనుగొని ఉంటే, అది మీడియా ద్వారా విస్తృతంగా రిపోర్టు చేయబడేది, కానీ, నైలు నదికి సమీపంలో ఉష్ణమండల సరస్సులో మానవ ముఖం గల చేప కనుగొనబడింది అనే ఈ వాదనకు మద్దతు ఇచ్చే ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేదా శాస్త్రీయ ఆధారాలు కూడా మాకు దొరకలేదు. ఉత్తర అమెరికా మరియు ప్రపంచంలోని మొక్కలు, జంతువులు, fungi (శిలీంధ్రాలు) మరియు సూక్ష్మజీవులపై అధికార వర్గీకరణ సమాచారాన్ని కలిగి ఉండే ‘ఇంటిగ్రేటెడ్ టాక్సానామిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్’లో కూడా ఈ హోమో పిస్సిస్ చేప జాతుల పేరు మాకు దొరకలేదు.
వైరల్ వీడియోను అప్‌లోడ్ చేసిన యూట్యూబ్ ఛానల్ ‘హెడ్‌టాప్ వీడియోస్’ గ్రాఫిక్స్ బేస్డ్ వీడియోలను అప్‌లోడ్ చేస్తుందని మేము కనుగొన్నాము. ఈ ఛానల్ వివరణలో Experiments in video and Graphic అని ఉంది. వైరల్ వీడియో AI-ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ తయారు చేసిన వీడియో అయ్యుండొచ్చు అనే అనుమానంతో, మేము AI- రూపొందించిన చిత్రాలను గుర్తించే హైవ్ AI డిటెక్టర్ ద్వారా వైరల్ వీడియో యొక్క కొన్ని స్క్రీన్‌షాట్‌లను రన్ చేసాము . ఈ విజువల్స్ AIని ఉపయోగించి రూపొందించబడి ఉండవచ్చు అని, దీనికి దాదాపు 99.4% అవకాశం ఉందని హైవ్ AI డిటెక్టర్ రిజల్ట్ వచ్చింది.
చివరిగా, శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవల హోమో పిస్సిస్ అనే మానవ ముఖం గల చేప జాతిని కనుగొన్నట్లు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.

created: February 15, 2024


text:
కేరళలోని ఆర్మీ జవాన్ తనపై 'PFI' కు చెందిన ఆరుగురి ముఠా దాడి చేసిందని తప్పుడు కంప్లైంట్ చేసాడు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2023
కేరళకు చెందిన ఒక ఆర్మీ జవాన్ పైన పాపులర్ ఫ్రంట్ అఫ్ ఇండియాకు (PFI) చెందిన ఆరుగురు వ్యక్తులు దాడి చేసి, తన వీపు పైన ‘PFI’ అని వ్రాసారు అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత వాస్తవముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేరళలో ఆర్మీ జవాన్ పైన PFI కు చెందిన ఆరుగురు వ్యక్తులు దాడి చేసి అతని వీపుపై PFI అని వ్రాసారు.
ఫాక్ట్(నిజం): కేరళలోని ఆర్మీ జవాన్ తనపై ‘PFI’ కు చెందిన ఆరుగురి ముఠా దాడి చేసిందని తప్పుడు కంప్లైంట్ చేసాడు. దీని గురుంచి, అతన్ని, అతని మిత్రున్ని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ గురించి తెలుసుకోవడానికి కీ వర్డ్ సెర్చ్ ద్వారా ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దీని గురించి పలు వార్త పత్రికలు ప్రచురించటం  గమనించాం (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఆర్మీ జవాన్ షైన్ కుమార్, ఇండియన్ ఆర్మీ యొక్క ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ (EME) కార్ప్స్‌లో పోస్ట్ చేయబడ్డాడు. కడక్కల్‌లోని తన ఇంటి పక్కనే ఉన్న రబ్బరు అడవిలో ఆరుగురు వ్యక్తుల బృందం తనపై దాడి చేసిందని షైన్ కుమార్ తెలిపారు. వారు అతని చేతులను టేప్‌తో కట్టివేసి, ఆకుపచ్చ పెయింట్‌తో అతని వీపుపై PFI అని రాశారు అంటూ షైన్ కుమార్ పోలీస్ కంప్లైంట్ చేసారు. అయితే, విచారణలో  ఆర్మీ జవాన్ చేసిన ఫిర్యాదు తప్పుడు కంప్లైంట్ అని తెలిసిందని కొల్లం రూరల్ అదనపు సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ ఆర్. ప్రతాపన్ నాయర్ తెలిపారు.
ఫేమస్ అవ్వాలనే ఉద్దేశ్యంతో అతను తన స్నేహితుడితో కలిసి ఈ చర్యకు ప్లాన్ చేశారని, తప్పుడు కంప్లైంట్ చేసినందుకు షైన్ కుమార్ మరియు అతని మిత్రుడిని అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు అదనపు SP తెలిపారని ANI ట్విట్టర్ పోస్టు ద్వారా తెలుసుకున్నాం.
#WATCH | Army personnel's claim of allegedly being attacked in Kollam, Kerala | R Prathapan Nair, Addl SP, Kollam Rural says, "He filed a complaint before the Kadakkal Police Station and during the course of investigation, it was revealed that his complaint was false. On the… pic.twitter.com/yBAuZmRFC0
చివరిగా, కేరళలోని ఆర్మీ జవాన్  తనపై ‘PFI’ కు చెందిన ఆరుగురి ముఠా దాడి చేసిందని తప్పుడు కంప్లైంట్ చేసాడు.

created: September 27, 2023


text:
2018లో ఒక PILలో సుప్రీం కోర్టు తీర్పుకు సంబంధించిన అర్టికల్‌ను తప్పుడు క్లైములతో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 13, 2023
“వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి ని ఎన్నికల నుండి బహిష్కరించే దిశగా దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం? అన్ని కేసులు పెట్టుకుని రాజకీయ పార్టీ ఎలా నడుపుతారు అని ప్రశ్న. అయోమయం లో వైస్సార్సీపీ పార్టీ. 2024 లో వేరే అధ్యక్షుడిని వెతుక్కునే పనిలో ఆ YSRCP పార్టీ” అంటూ ఒక పోస్టును సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అన్ని కేసులు పెట్టుకుని రాజకీయ పార్టీని జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఎలా నడుపుతున్నాడు అని సుప్రీం కోర్టు ప్రశ్నించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది 12 ఫిబ్రవరి 2018న లైవ్ లా వెబ్సైటులో ప్రచురించబడ్డ ఆర్టికల్ స్క్రీన్ షాట్. దోషులుగా తేలిన వ్యక్తులను రాజకీయ పార్టీలకు నాయకత్వం వహించకుండా నిషేధించాలని కోరుతూ దాఖలు చేసిన PILలో, నేరస్థుడైనా, అవినీతిపరుడైనా దోషిగా తేలిన వ్యక్తి రాజకీయ పార్టీకి నాయకత్వం వహించకూడదని సుప్రీంకోర్టు తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసింది. అయితే, ఈ అంశంపై తుది వైఖరి చెప్పాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోర్టు కోరింది. కావున ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ గురించి  కీ వర్డ్ కీ వర్డ్ సెర్చ్ ఉపయోగించి వెతకగా, ఇది 12 ఫిబ్రవరి 2018న లైవ్ లా వెబ్సైటులో ప్రచురించబడ్డ ఆర్టికల్ అని తెలిసింది.
ఈ ఆర్టికల్, దోషులుగా తేలిన వ్యక్తులను రాజకీయ పార్టీలకు నాయకత్వం వహించకుండా నిషేధించాలని కోరుతూ బీజేపీ నేత, న్యాయవాది అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ 2018లో దాఖలు చేసిన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL)పై విచారణను వివరించింది.‘‘శిక్ష పడిన వ్యక్తి ఎన్నికల్లో పోటీ చేయలేడు. అలాంటప్పుడు ఆయన రాజకీయ పార్టీ పెట్టి అభ్యర్థులను ఎలా ఎంపిక చేస్తారు? మీరు వ్యక్తిగతంగా చేయలేనిది, కొందరు ఏజెంట్ల ద్వారా సమిష్టిగా చేయగలరా? అదే మా ప్రశ్న.” నేరస్థుడైనా, అవినీతిపరుడైనా దోషిగా తేలిన వ్యక్తి రాజకీయ పార్టీకి నాయకత్వం వహించకూడదని సుప్రీంకోర్టు తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసింది. అయితే, ఈ అంశంపై తుది వైఖరి చెప్పాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోర్టు కోరింది.
అయితే, ఈ క్లెయిమ్ గురించి మరింత వెతకగా, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ పార్లమెంటు సభ్యుడు రఘు రామకృష్ణ రాజు, జగన్మోహన్ రెడ్డికి సంబందించిన ఆదాయానికి మించిన ఆస్తుల (డీఏ) కేసుపై పిటిషన్ దాఖలు చేసారు. అయితే దీనికి స్పందిస్తూ 03 నవంబర్ 2023న సుప్రీం కోర్టు,  వై.స్. జగన్మోహన్ రెడ్డి పై  కేసును విచారణ ముగియడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టడానికి కారణం ఏంటి అని ప్రశ్నిస్తూ, జగన్మోహన్ రెడ్డి మరియు CBI స్పందించాలి అంటూ నోటీసులు జారీ చేసింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, 2018లో ఒక PILపై సుప్రీం కోర్టు తీర్పుకు సంబంధించిన అర్టికల్‌ను తప్పుడు క్లైములతో  షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 13, 2023


text:
పంజాబ్‌లో వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల జరిగిన దాడికి సంబంధించిన వీడియోను ఛత్తీస్‌గఢ్/భజరంగ్‌దల్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2024
ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో 50 మంది భజరంగ్‌దల్ కార్యకర్తలు ముగ్గురు క్రైస్తవ పాస్టర్‌లపై కర్రలతో దాడి చేసి విపరీతంగా కొట్టి 20 బైక్ లను తీసుకొనిపోయారంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. వీడియోలో కొందరు వ్యక్తులు ఒక వ్యక్తిని రాడ్‌లతో కొడుతుండడం చూడొచ్చు. ఉత్తర భారతదేశంలో జరుగుతున్న మతోన్మాదుల దుశ్చర్య అంటూ కూడా ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో భజరంగ్‌దల్ కార్యకర్తలు క్రైస్తవ పాస్టర్‌లపై కర్రలతో దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఈ ఘటన పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని సంగ్రూర్ జిల్లాలో 2023లో జరిగింది. వ్యక్తిగత శత్రుత్వం కారణంగా సోను కుమార్ అనే వ్యక్తిపై ఆరుగురు వ్యక్తులు దాడి చేసారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు, పోలీసుల వివరణ మరియు FIR సమాచారంలో ఎక్కడ కూడా భజరంగ్‌దల్ ప్రస్తావన గానీ మతపరమైన కోణం లేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇవే దృశ్యాలను ఫిబ్రవరి 2023లో ప్రచురించిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం వీడియోలోని ఘటన పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని సంగ్రూర్ జిల్లా సునమ్‌లోని జగత్‌పురా గ్రామంలో చోటు చేసుకుంది.
జగత్‌పురా గ్రామంలో 37 ఏళ్ల సోను కుమార్ అనే వ్యక్తిపై వ్యక్తిగత శత్రుత్వం కారణంగా ఆరుగురు (కుల్దీప్ సింగ్, మణి సింగ్, మల్కిత్ సింగ్, లవీ సింగ్, అమృత్ సింగ్ మరియు గోపాల్ సింగ్) వ్యక్తులు దాడి చేసారని ఈ కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. బాధితుడు పోలీస్ ఇన్‌ఫార్మర్ అనే అనుమానంతోనే అతనిపై దాడి చేసారని ఈ కథనం రిపోర్ట్ చేయగా, పాత కక్షలతోనే బాధితుడిపై దాడి జరిగినట్టు ఈ కథనం రిపోర్ట్ చేసింది.
ఈ ఘటనకు సంబంధించి మరింత సమాచారం వెతికే క్రమంలో పంజాబ్ పోలీస్ ఈ వీడియోకు సంబంధించి వివరణ ఇచ్చిన ఒక ట్వీట్ మాకు కనిపించింది. ఈ ట్వీట్ ప్రకారం ఈ ఘటనలో ప్రమేయం ఉన్న ఆరుగురు నిందితులపై IPC సెక్షన్లు 307, 323, 324, 325, 506, 148, 149 కింద FIR రిజిస్టర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఈ సెక్షన్లు అన్నీ కూడా హత్య ప్రయత్నం, దాడికు సంబంధించినవే కానీ  మతపరమైన దాడులకు సంబంధించినవి కావు.
In this incident, an FIR 29 dated 15/02/23 under 307, 323,324,325,506,148,149 IPC had been registered against 6 accused in PS City Sunam, Sangrur Police and action is being taken.
ఈ వివరాల ఆధారంగా వెతకగా ఈ ఘటనకు సంబంధించిన FIR మాకు లభించింది. ఐతే ఈ FIRలో కూడా ఈ దాడికు సంబంధించి  మతపరమైన కోణం ఉన్నట్టు పేర్కొనలేదు. దీన్నిబట్టి, వైరల్ పోస్టుల్లో చెప్తున్నట్టు ఈ వీడియోలోని ఘటనకు ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రానికి లేదా భజరంగ్‌దల్‌కు ఎలాంటి సంబంధం లేదని, అలాగే ఈ ఘటనలో ఎలాంటి మతపరమైన కోణం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పంజాబ్‌లో వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల జరిగిన దాడికి సంబంధించిన వీడియోను ఛత్తీస్‌గఢ్/భజరంగ్‌దల్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
BRS నాయకుడు మల్లారెడ్డి ప్రధాని మోదీపై తనకున్న అభిమానాన్ని తన ఆటతో చూపించాడు అని ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2024
ఒక టీవీ ఇంటర్వ్యూ గేమ్ షోలో భాగంగా మాజీ మంత్రి, BRS నాయకుడు మల్లారెడ్డి తనకు BRS అధ్యక్షుడు కేసీఆర్, BRS వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ అంటే ఇష్టం లేదని, ప్రధాని మోదీ అంటే ఇష్టం అని అర్ధం వచ్చేలా గేమ్ ఆడారు అని చెప్తూ ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మల్లారెడ్డి తనకు BRS అధ్యక్షుడు కేసీఆర్, BRS వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ అంటే ఇష్టం లేదని, ప్రధాని మోదీ అంటే ఇష్టం అని అర్ధం వచ్చేలా గేమ్ ఆడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. ఈ వీడియో 05 అక్టోబర్ 2022న దసరా సందర్భంగా జరిగిన ఇంటర్వ్యూకి సంబంధించింది. ఈ ఇంటర్వ్యూలో భాగంగా యాంకర్ మల్లారెడ్డికి ఒక సరదా గేమ్ పెడుతుంది. ఈ సరదా ఆటలో వాస్తవంగా, మల్లారెడ్డి తనుకు మోదీ అంటే ఇష్టం లేనట్లు, కేసీఆర్, కేటీఆర్ అంటే ఇష్టం ఉందని తన ఆట ద్వారా చెప్పారు. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 05 అక్టోబర్ 2022న TV9 Telugu తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “iSmart Team special chit chat with Minister Malla Reddy” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో 2022 దసరా సందర్భంగా జరిగిన ఒక సరదా ఇంటర్వ్యూకి సంబంధించింది అని తెలుస్తుంది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, టైంస్టాంప్ 22.10 వద్ద వైరల్ క్లిప్ మొదలు అవుతుంది అని తెలిసింది. ఈ ఇంటర్వ్యూలో భాగంగా యాంకర్ మల్లారెడ్డికి ఒక సరదా గేమ్ పెడుతుంది. యాంకర్ ఒక గిన్నె పెట్టి తను రాజకీయ నాయకుల పేరులు చెప్తుంటే ఆ నాయకులు మల్లారెడ్డికి ఇష్టం ఉంటే పూలు గిన్నెలో పడే విధంగా వేయాలని చెప్తుంది. అలా యాంకర్ మొదట మోదీ పేరు చెప్పగా మల్లారెడ్డి పువ్వు బయట పడేలా వేస్తాడు, తర్వాత రేవంత్ రెడ్డి పేరు చెప్పగా పువ్వును దూరంగా నేల కేసి కొడుతాడు, తదుపరి కేసిఆర్ అని చెప్పగా మల్లారెడ్డి పువ్వును కళ్ళకు అద్దుకొని గిన్నెలో వేస్తాడు, తర్వాత కేటీఆర్ పేరు చెప్పగా గుండెకు హత్తుకొని గిన్నెలో వేస్తాడు. వాస్తవంగా, మల్లారెడ్డి తనుకు మోదీ  అంటే ఇష్టం లేనట్లు, కేసీఆర్, కేటీఆర్ అంటే ఇష్టం ఉందని గేమ్ ద్వారా చెప్పారు. దీన్ని బట్టి ఈ వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ మల్లారెడ్డి తనకు కేసీఆర్, కేటీఆర్ అంటే ఇష్టం లేదని అర్ధం వచ్చేలా గేమ్ ఆడాడు అని వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, BRS నాయకుడు మల్లారెడ్డి ప్రధాని మోదీపై తనకున్న అభిమానాన్ని తన ఆటతో చూపించారని ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు


text:
మోదీ ప్రసంగానికి గడ్కరి చప్పట్లు కొట్టలేదని ఒక ఎడిట్ చేసిన క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 10, 2023
ప్రధాని మోదీ పార్లమెంట్‌లో మాట్లాడుతున్న ఒక వీడియోను షేర్ చేస్తూ, మోదీ మాటలకు అందరూ చప్పట్లు కొడుతున్నారు గానీ కేవలం నితిన్ గడ్కరి మాత్రం చప్పట్లు కొట్టట్లేదని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పార్లమెంట్‌లో మోదీ ప్రసంగానికి నితిన్ గడ్కరి చప్పట్లు కొట్టకుండా కూర్చున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం):  ఈ క్లిప్‌ను 08 ఫిబ్రవరి 2023న లోక్‌సభలో రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ మోదీ చేసిన ప్రసంగం నుండి సేకరించారు. ఐతే ఈ ప్రసంగంలో సుమారు 53.50 నిముషాల వద్ద ప్రజల విశ్వాసాన్ని తాను ఎలా పొందానన్న విషయం గురించి మోదీ మాట్లాడుతుంటే మిగతా NDA ఎంపీలతో పాటు గడ్కరి కూడా బల్లలు చరుస్తాడు. ఐతే మధ్యలో కొన్ని సెకండ్లు ఆపి, మళ్ళీ తిరిగి చరుస్తాడు. ఐతే వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో కేవలం గడ్కరి బల్లలు చరచడం ఆపిన కొన్ని సెకండ్లను మాత్రమే ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో క్లిప్, ప్రధాని మోదీ 08 ఫిబ్రవరి 2023న లోక్‌సభలో రాష్ట్రపతి ప్రసంగానికి ధన్యవాదాలు తెలిపే తీర్మానం సందర్భంగా చేసిన ప్రసంగం నుండి తీసుకున్నారు.
ఈ ప్రసంగానికి సంబంధించిన పూర్తి ఫుటేజ్ సంసద్ టీవీ యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో అందుబాటులో ఉంది. ఈ ప్రసంగంలో సుమారు 53.50 నిముషాల వద్ద ప్రజల విశ్వాసాన్ని తను ఎలా పొందానన్న విషయం గురించి మోదీ మాట్లాడుతుంటే మిగతా NDA ఎంపీలు బల్లలను చరుస్తూ కనిపిస్తారు. ఐతే ఈ సందర్భంలో నితిన్ గడ్కరి కూడా బల్లలను చరుస్తాడు. కాకపోతే మధ్యలో కొన్ని సెకండ్లు ఆపి, ఆ తరవాత మళ్ళీ చరుస్తాడు.
ఐతే నితిన్ గడ్కరి కొన్ని సెకండ్లు బల్లలను చరచడం ఆపిన క్లిప్‌ను మాత్రమే ఎడిట్ చేసి, మోదీ మాట్లాడుతుంటే గడ్కరి చప్పట్లు కొట్టట్లేదని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, నిజానికి మోదీ ప్రసంగం సమయంలో గడ్కరి అనేక సార్లు బల్లలను చరుస్తాడు.
చివరగా, మోదీ ప్రసంగానికి గడ్కరి చప్పట్లు కొట్టలేదని ఒక ఎడిట్ చేసిన క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 10, 2023


text:
మహిళా పోలీసులపై చంద్రబాబు నాయుడు అనుచిత వ్యాఖలు చేసారని Way2Newsలో రిపోర్టు అయినట్లు సోషల్ మీడియాలోఒక ఎడిట్ చేసిన గ్రాఫిక్ వైరల్ అవుతోంది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 9, 2024
“ ఓట్ల నమోదు గురించి మహిళా పోలీసులకు ఎం తెలుసు?…మహిళలు సులువుగా లంచాలకు లొంగిపోతారు” అని తెలుగుదేశం అధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు చేసారని చెప్తున్న Way2News గ్రాఫిక్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: తెలుగుదేశం అధ్యక్షుడు నారా చంద్రబాబు నాయుడు మహిళా పోలీసులపై “ ఓట్ల నమోదు గురించి మహిళా పోలీసులకు ఎం తెలుసు?…మహిళలు సులువుగా లంచాలకు లొంగిపోతారు” అని  అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేసారు అని చెప్తున్న Way2News గ్రాఫిక్.
ఫ్యాక్ట్(నిజం): Way2Newsలో రిపోర్టు అయినట్లు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ వైరల్ గ్రాఫిక్ ఫేక్ అని, Way2News లోగోని ఉపయోగించి తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తున్నారు అని Way2News ఫ్యాక్ట్-చెక్ వారు తమ ‘X’ హ్యాండిల్ ద్వారా చెప్పారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ యొక్క నిజానిజాల్ని తెలుసుకోవటానికి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, వైరల్ అవుతున్న గ్రాఫిక్ వారు ప్రచురించింది కాదు అని చెప్తూ Way2News ఫ్యాక్ట్-చెక్ వారు ‘X’ లో చేసిన ఒక ట్వీట్ దొరికింది. వైరల్ గ్రాఫిక్‌ని పోస్ట్ చేస్తూ, ఈ కథనం Way2News చేసింది కాదని, వారి లోగోను ఉపయోగించి కొందరు ఇలా తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తున్నారని ఈ ట్వీట్ ద్వారా Way2News స్పష్టం చేసింది.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation in #WhatsApp, using our logo, and the 'attached post' has gone viral.   We confirm that this has not been published by@way2_news#Way2News #FactCheckByWay2News pic.twitter.com/wmPFGCVjZa
అయితే, అసలు నారా చంద్రబాబు నాయుడు వైరల్ గ్రాఫిక్‌లో చెప్తున్నట్టు అలంటి వ్యాఖ్యలు ఏమైనా చేసారా అని ఇంటర్నెట్లో వెతకగా. ఈరోజు అనగా, 9 జనవరి 2024 నాడు జనసేన అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యణ్, నారా చంద్రబాబు నాయుడు, చీఫ్ ఎలక్షన్ కంమిషనర్ (CEC) ‘రాజీవ్ కుమార్’ని కలిసి కొన్ని ఫిర్యాదులు చేసారని వచ్చిన వార్తా కథనాలు దొరికాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ).
CECని కలిసిన తర్వాత చంద్రబాబు నాయుడు మీడియాతో మాట్లాడుతూ 83 నియోజకవర్గాల్లో 2600 మంది మహిళా పోలీసులని BLOలుగా (ప్రభుత్వం) నియమించింది అని, “మహిళా పోలీసులకి ఎం తెలుస్తుంది ఇవన్నీ (ఎలక్షన్ సందర్భంలో)” అని అన్నారు. అయితే, ఒకప్పుడు టీచర్లని ఆఫీసర్లని BLO (బూత్ లెవెల్ ఆఫీసర్)లుగా పెట్టేవారని ఇప్పుడు మహిళా పోలీసులని పెట్టారు అని చెప్తూ ఈ మాటని అన్నారు ఆయన (ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఇంతకు మించి, వైరల్ అవుతున్న క్లెయిమ్ చెప్తున్నట్లు మహిళలు సులువుగా లంచాలకు లొంగిపోతారని, మగవారితో సమానంగా మహిళలు పని చేస్తారా? అని తాను అనలేదు.
చివరిగా, మహిళా పోలీసులపై చంద్రబాబు నాయుడు అనుచిత వ్యాఖలు చేసారని Way2Newsలో రిపోర్టు అయినట్లు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఎడిట్ చేసిన గ్రాఫిక్ వైరల్ అవుతోంది.

created: January 9, 2024


text:
మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోని ధాన్యం కొనుగోలుకు సంబంధించి ఆర్మూరు ఎమ్మేల్యే జీవన్ రెడ్డి కేసీఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసన చేపట్టిన దృశ్యమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2022
ధాన్యం కొనుగోలుకు సంబంధించి ఆర్మూరు ఎమ్మేల్యే జీవన్ రెడ్డి కేసీఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసన చేపట్టిన దృశ్యం అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. తెరాస కార్యకర్తలతో నిర్వహించిన ఒక నిరసన కార్యక్రమంలో, “కేసీఆర్ ఈ దొంగ ధర్నాలు ఆపి వడ్లు కొను” అని రాసి ఉన్న ప్లకార్డు జీవన్ రెడ్డి పట్టుకొని నిరసన తెలిపిన దృశ్యాన్ని మనం ఈ ఫోటోలో చూడవచ్చు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ధాన్యం కొనుగోలుకు సంబంధించి ఆర్మూరు ఎమ్మేల్యే జీవన్ రెడ్డి కేసీఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసన చేపట్టిన దృశ్యం.
ఫాక్ట్: పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో మార్ఫ్ చేయబడినది. అసలు ఫోటోలో జీవన్ రెడ్డి చేతిలో కనిపిస్తున్న ప్లకార్డుపై, “రైతుల జీవితాలతో రాజకీయమా?.. సిగ్గు సిగ్గు”, అని రాసి ఉంది. తెలంగాణలో పండిన యాసంగి వరి ధాన్యాన్ని కేంద్ర బీజేపీ ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ, కేసీఆర్ ఆధ్వర్యంలో తెరాస నాయకులు 11 ఏప్రిల్ 2022 నాడు ఢిల్లీలో మహా ధర్నా చేపట్టారు. ఈ నిరసన కార్యక్రమంలో జీవన్ రెడ్డి పట్టుకున్న ప్లకార్డుని మార్ఫ్ చేసి సోషల్ మీడియాలో ఇలా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో కోసం తెరాస నాయకుడు మరియు ఆర్మూరు ఎమ్మేల్యే జీవన్ రెడ్డి అధికారిక సోషల్ మీడియా పేజీలలో వెతికితే, ప్లకార్డు పట్టుకొని నిరసన చేపట్టిన ఇదే ఫోటోని జీవన్ రెడ్డి 11 ఏప్రిల్ 2022 నాడు తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. జీవన్ రెడ్డి ఈ ఫోటోతో సహా మరో రెండు ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ, “తెలంగాణలో పండిన యాసంగి వరి ధాన్యాన్ని కేంద్ర బీజేపీ ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ గౌరవ ముఖ్యమంత్రి వర్యులు శ్రీ కేసీఆర్ గారి ఆధ్వర్యంలో ఈరోజు ఢిల్లీలో తలపెట్టిన టీఆర్ఎస్ పార్టీ మహా ధర్నా కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం జరిగింది”, అని తెలిపారు.
అయితే, అసలు ఫోటోలో జీవన్ రెడ్డి చేతిలో కనిపిస్తున్న ప్లకార్డుపై, “రైతుల జీవితాలతో రాజకీయమా?.. సిగ్గు సిగ్గు”, అని రాసి ఉంది. కేసీఆర్ దొంగ ధర్నాలు ఆపి ధాన్యం కొనాలని ఈ ప్లకార్డుపై రాసి లేదు.
కేసీఆర్ ఆధ్వర్యంలో తెరాస నాయకులు ఢిల్లీలో చేపట్టిన ఈ నిరసన కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కొంతమంది నెటిజన్లు జీవన్ రెడ్డి పోస్ట్ చేసిన అసలు ఫోటోని షేర్ చేస్తూ, ఈ ధర్నా తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న తమ సొంత పార్టీకి వ్యతిరేకంగా చేసినట్టు తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.  తెరాస నాయకులు ఈ నిరసన కార్యక్రమం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చేపట్టారు, తమ పార్టీకి వ్యతిరేకంగా కాదు.
చివరగా, మార్ఫ్ చేసిన ఫోటోని ధాన్యం కొనుగోలుకు సంబంధించి ఆర్మూరు ఎమ్మేల్యే జీవన్ రెడ్డి కేసీఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసన చేపట్టిన దృశ్యమంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
అమెరికా వెళ్తాను అని చెప్పి చంద్రబాబు నాయుడు సింగపూర్ వెళ్ళారు అని ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2024
టీడీపీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు ప్రస్తుతం అమెరికా పర్యటనలో ఉన్నారు అని వస్తున్న వార్తా  కథనాల (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) నేపథ్యంలో, తను సింగపూర్‌లో ఉన్నారు అని చెప్తూ ఒక ఫోటో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ‘అమెరికా వెళ్తానని చెప్పి….. సింగపూర్ లో ఏం చేస్తున్నట్టు???’ అని చెప్తూ షేర్ చేయబడుతున్న ఈ ఫోటో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సింగపూర్ రోడ్ల పైన తీసిన చంద్రబాబు నాయుడు ఫోటో ఇది. ఆయన అమెరికాకు అని చెప్పి 2024 ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల తర్వాత సింగపూర్ వెళ్లారు.
ఫాక్ట్:  వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. సింగపూర్‌లోని ‘Orchard Road’ షాపింగ్ ఏరియాలో తీసిన ఒక పాత ఫోటోలో చంద్రబాబు నాయుడు ఫోటోని పెట్టి ఎడిట్ చేసి ఈ ఫోటోని తయారు చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, చంద్రబాబు నాయుడు తన పర్యటన గురించి తన సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఇటీవల ఏమైనా ఫోటోలు పోస్టు చేశారా అని చూడగా, అందులో మాకు ఎలాంటి ఫోటోలు, పోస్టులు దొరకలేదు. వైరల్ అవుతున్న ఈ ఫోటో గురించి ఎలాంటి వార్తా కథనాలు కూడా మాకు దొరకలేదు.
ఇక ఈ ఫోటో గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడానికి, దాన్ని ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఇదే ఫోటో మాకు 2023లో  ‘ఛానల్ న్యూస్ ఏసియా’ అనే వెబ్సైటులో ప్రచురించిన ఒక కథనంలో దొరికింది.’ గ్రేట్ సింగపూర్ సేల్’ లాంటి రిటైల్ ఫెస్టివల్స్, తమ ఉనికి కోల్పోతున్నాయి అని రాసిన ఈ కథనం(ఆర్చైవ్ లింక్) యొక్క హెడర్ ఇమేజ్ వైరల్ అవుతున్న ఫోటో దాదాపుగా ఒకటే, కానీ ఈ ఫోటోలో చంద్రబాబు నాయుడు లేరు.
ఇంటర్నెట్‌లో ఎప్పటినుండో ఉన్న ఈ ఫోటోని ఇటీవల చంద్రబాబు నాయుడు సింగపూర్‌లో నడుస్తూ కనిపించారు అని చేస్తున్న వాదనకి మద్దతు వచ్చేలా ఎడిట్ చేశారు.
చివరగా, ఒక ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ, చంద్రబాబు నాయుడు ఇటీవల సింగపూర్‌లో కనిపించారు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఎడిటెడ్ ఫోటో పెట్టి, ‘మాకు కాశ్మీర్ వద్దు, హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ ఇవ్వండి’ అని పాకిస్తాన్ యువత బ్యానర్ పట్టుకునట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2020
కొంతమంది యువకులు తమకు కాశ్మీర్ వద్దని, హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ ఇస్తే చాలు అని అడుగుతున్నట్టుగా ఉన్న ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలామంది షేర్ చేస్తున్నారు. కానీ, ‘FACTLY’ పరిశీలనలో ఆ ఫోటో ఫోటోషాప్ చేసినదని తెలిసింది. “We want Azaadi” అని కాశ్మీర్ ప్రజలు పట్టుకొన్న బ్యానర్ ఫోటోని తీసుకొని “We don’t want Kashmir. Give us Hydroxychloroquine” అని ఫోటోషాప్ చేసి, పాకిస్తాన్ యువకులు హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ అడుగుతున్నట్టు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇంతకముందు ఇలాంటి ఫోటోనే వేరే సందర్భంలో వైరల్ అయినప్పుడు, FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఇప్పటివరకు కోవిడ్-19 చికిత్సకి ఎటువంటి మందు లేదు. కానీ,  కొన్ని సందర్భాల్లో డాక్టర్లు హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ డ్రగ్ ఉపయోగించడం ద్వారా రోగులు త్వరగా కోలుకున్నట్లుగా కొన్ని ప్రాథమిక పరీక్షల్లో తేలినట్లుగా చెపుతున్నారు. దాంతో ఆ డ్రగ్ ని పెద్ద మొత్తంలో తాయారు చేసే దేశాల్లో ఒకటైన ఇండియాని వివిధ దేశాల వారు సరఫరా చేయవలసిందిగా కోరుతున్నారు. అందులో భాగంగా, పాకిస్థాన్ కూడా తమకు హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ డ్రగ్ సరఫరా చేయవలసిందిగా కోరినట్లు కొన్ని వార్తా సంస్థలు పేర్కొన్నాయి.  అయితే, ఆ క్లెయిమ్ ని FACTLY సొంతంగా వెరిఫై చేయలేకపోయింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.indiatoday.in/india/story/kashmir-unrest-youth-raise-pro-pakistan-slogans-burhan-wani-333919-2016-08-08
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోసాని కృష్ణ మురళి ఏపీ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని విమర్శించినట్లుగా ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిలిం డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఛైర్మన్ పోసాని కృష్ణ మురళి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డిని ఉద్దేశిస్తూ “మీరొక అవినీతి పరుడని,  మీరొక తార్పుడు గాడని, మీరు ఆడపిల్లల్ని వాడుకుని వదిలేస్తారని, ఇన్ని రకాల బాడ్ (చెడు అభిప్రాయం) ఉంది.”  అని విమర్శించినట్టుగా చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పోసాని కృష్ణ మురళి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డిని విమర్శిస్తున్న దృశ్యాలు/
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 20 ఫిబ్రవరి 2024న సాక్షి టీవీలో పోసాని మురళి కృష్ణ మాట్లాడిన వీడియోను, టైంస్టాంప్ 01.38 నుండి 01.42 వరకు మరియు టైంస్టాంప్ 2:13 నుండి 02:25 వరకు కట్ చేసి ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ వీడియో రూపొందించారు. వాస్తవంగా, పోసాని కృష్ణ మురళి చంద్రబాబు నాయుడును ఉదేశిస్తూ “పబ్లిక్ డొమైన్‌లో మీరొక అవినీతి పరుడని, మీరొక తార్పుడు గాడని, మీరు వెన్నుపోటు పొడుస్తారని, మీరు ఆడపిల్లల్ని వాడుకుని వదిలేస్తారని, ఇన్ని రకాల బాడ్ (చెడు అభిప్రాయం) ఉంది” అని అన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 20 ఫిబ్రవరి 2024న సాక్షి టీవీ (Sakshi TV live) తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “Posani Krishna Murali Mass Warning To Chandrababu Comments” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. పూర్తి వీడియోను పరిశీలించగా, పోసాని చంద్రబాబు నాయుడుని విమర్శిస్తూ, మళ్ళీ జగన్మోహన్ రెడ్డి ముఖ్య మంత్రి అవుతాడని మాట్లాడారని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, టైంస్టాంప్ 01.38 నుండి 01.42 వరకు మరియు టైంస్టాంప్ 2:13 నుండి 02:25 వరకు కట్ చేసి ఎడిట్ చేశారు. వాస్తవంగా, పోసాని కృష్ణ మురళి చంద్రబాబు నాయుడును ఉదేశిస్తూ “పబ్లిక్ డొమైన్‌లో మీరొక అవినీతి పరుడని, మీరొక తార్పుడు గాడని , మీరు వెన్నుపోటు పొడుస్తారని, మీరు ఆడపిల్లల్ని వాడుకుని వదిలేస్తారని, ఇన్ని రకాల బాడ్ (చెడు అభిప్రాయం) ఉంది”  అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలైన వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ పోసాని మురళి కృష్ణ , వైఎసార్సీపీ అధ్యక్షుడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని ఉదేశిస్తూ ఈ మాటలు అన్నారు అని అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, పోసాని కృష్ణ మురళి ఏపీ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని విమర్శించినట్లుగా ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
టీడీపీ నాయకుడు నందమూరి బాలకృష్ణ వైసీపీకి అనుకూలంగా వ్యాఖ్యానించారు అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 12, 2024
టీడీపీ నాయకుడు, నటుడు నందమూరి బాలకృష్ణ  ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “తెలుగుదేశం, జనసేన అరాచకాన్ని నిర్మూలించే ఒక అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం వైసీపీ ప్రభుత్వం, అక్రమాల అరాచకాల రాక్షస రూపాన్ని కూలగొట్టే ఒక పాశుపత అస్త్రమే, వైసీపీ అనేది నిన్ను సంక్షేమ రాజ్యంలో చేరుస్తుంది, చీకటి నిండిన మీ బ్రతుకులో అద్భుతమైన వెలుగును ఇస్తుంది అని తెలియజేసుకుంటూ నేను సెలవు తీసుకుంటున్న ” అని అన్నట్లు వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నందమూరి బాలకృష్ణ ఒక బహిరంగ సభలో వైసీపీకి అనుకూలంగా, టీడీపీ-జనసేన కూటమికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం):ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. టీడీపీ నాయకుడు, నటుడు బాలకృష్ణ 04 మార్చి 2024న పెనుగొండలో జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల ఎన్నికల బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ వైసీపీని విమర్శించారు. ఐతే ఈ వీడియోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేస్తు బాలకృష్ణ  వైసీపీకి అనుకూలంగా, టీడీపీ-జనసేన కూటమికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినట్లు అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోని గమనిస్తే, ఇది ఎడిట్ చేసిన వీడియో అని తెలుస్తుంది. ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని TV5 NEWS తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో 04 మార్చి 2024 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పెనుగొండలో జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించింది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 12.46 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 14.03 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, బాలకృష్ణ ఈ బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “తెలుగుదేశం, జనసేన అరాచకాన్ని నిర్మూలించే ఒక అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనంమే, అక్రమాల అరాచకాల రాక్షస రూపాన్ని కూలగొట్టే ఒక పాశుపత అస్త్రమే, చివరగా ఒక మాట చెప్తున్న ఓటర్ అన్న నువ్వు ఇప్పటి దాక నమ్మి ఎక్కింది వైసీపీ అనే కొయ్యా గుర్రాన్ని, నిన్ను మాయ చేసి మభ్యపెట్టి అటు ఇటు ఉపిందే గాన్ని అభివృధి చేయలేదు. తెలుగుదేశం-జనసేన కలయిక వాయు-మనో వేగాలతో పరుగులు తీసే పంచకళ్యాణి గుర్రం, అది నిన్ను సంక్షేమ రాజ్యంలో చేరుస్తుంది, చీకటి నిండిన మీ బ్రతుకులో అద్భుతమైన వెలుగును ఇస్తుంది అని తెలియజేసుకుంటూ…….. నేను సెలవు తీసుకుంటున్న” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలైన వీడియోను ఎడిట్ చేస్తు బాలకృష్ణ  వైసీపీకి అనుకూలంగా, టీడీపీ-జనసేన కూటమికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినట్లు అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, బాలకృష్ణ వైసీపీని విమర్శించారు.
చివరగా, టీడీపీ నాయకుడు నందమూరి బాలకృష్ణ  వైసీపీకి అనుకూలంగా వ్యాఖ్యానించారంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కాంగ్రెస్ సభలో మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగిస్తుండగా ప్రజలు మోదీ నినాదాలు చేసినట్లుగా ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2024
కాంగ్రెస్ పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే ఒక బహిరంగ సభలో ప్రసంగిస్తుండగా సభలోని కొందరు మోదీ మోదీ అని నినాదాలు చేయడంతో ఖర్గే ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాడు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా సభలో కొందరు ‘మోదీ మోదీ’ అని నినాదాలు చేయడంతో మల్లికార్జున ఖర్గే వారిపై అసహనం వ్యక్తం చేస్తు తన ప్రసంగంపై ఆసక్తి లేకుంటే సమావేశం నుండి వెళ్లిపోవాలని వారిని కోరినట్టుగా చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే బహిరంగ సభలో ప్రసంగిస్తుండగా ‘మోదీ మోదీ’ అని కొందరు నినాదాలు చేయడంతో వారిపై ఖర్గే అసహనం వ్యక్తం చేస్తున్న దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): 26 నవంబర్ 2023న తెలంగాణలోని కల్వకుర్తిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగానికి సంబంధించిన ఒరిజినల్ వీడియోను క్లిప్ చేసి దానికి ‘మోదీ, మోదీ’ అనే ఆడియోను జత చేసి ఈ వైరల్ వీడియోను రూపొందించారు. వాస్తవంగా, మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగిస్తుండగా ప్రజలు ఎక్కడా ‘మోదీ, మోదీ’ అని నినాదాలు చేయడం కనిపించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలను చూపిస్తున్న వీడియో ఒకటి యూట్యూబ్‌లో లభించింది. ఈ వీడియోను “TIMES NOW” వార్త సంస్థ తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో 27 నవంబర్ 2023న పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వీడియో కథనం ప్రకారం, తెలంగాణలో జరిగిన ఎన్నికల ప్రచార సభలో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే తీవ్ర అసహనానికి గురై, సభలో ప్రజలపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసినట్లు తెలిసింది.
ఈ సమాచారం ఆధారంగా, ఈ వైరల్ వీడియో యొక్క పూర్తి వీడియో కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వీడియో క్లిప్ 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా కల్వకుర్తిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగానికి సంబంధించింది అని మేము కనుగొన్నాము. ఈ బహిరంగ సభలో మల్లికార్జున ఖర్గే చేసిన పూర్తి ప్రసంగానికి సంబంధించిన వీడియోను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్(INC) తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లో 26 నవంబర్ 2023న పబ్లిష్ చేసింది.
ఈ వీడియోను పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, టైం స్టాంప్ 20:18 వద్ద మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగం మొదలు అవుతుంది, ప్రభుత్వం గత ఎన్నికల్లో  రైతులకు ఇచ్చిన హామీలు నెరవేర్చలేదని, తమ పార్టీ అధికారంలోకి రాగానే వాటన్నిటిని మేము చేస్తామని ఖర్గే చెప్తుండగా, సభలోని కొంతమంది అస్పష్టంగా కొన్ని నినాదాలు చేస్తూ, ఖర్గే ప్రసంగానికి ఆటంకం కలిగించారు. వారిపై ఖర్గే అసహనం వ్యక్తం చేయడం మనం టైం స్టాంప్ 21:06 వద్ద నుండి చూడవచ్చు. ఖర్గే మాట్లాడుతూ, “నిశ్శబ్దంగా కూర్చోండి, వినాలి అని ఉంటే వినండి, లేదు మీరు వినడానికి ఇష్టపడకపోతే, వెళ్ళిపోండి. అలా మాట్లాడకు. అఖిల భారత కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు మాట్లాడుతున్నాడని తెలియదా? నోటికి వచ్చినట్లు మాట్లాడుతున్నారు. మీకు కావాలంటే వినండి, లేకపోతే వదిలేయండి” (హిందీ నుండి తెలుగులోకి అనువదించగా). అయితే, ఈ ఒరిజినల్ వీడియోలో, ‘మోదీ, మోదీ’ అని సభలో నినాదాలు చేయడం కనిపించలేదు.  దీన్ని బట్టి చూస్తే, తెలంగాణలోని కల్వకుర్తిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో ఖర్గే ప్రసంగానికి సంబంధించిన ఒరిజినల్ వీడియోను క్లిప్ చేసి దానికి ‘మోదీ, మోదీ’ అనే ఆడియోను జత చేసి ఈ వైరల్ వీడియోను రూపొందించినట్లు నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, కాంగ్రెస్ సభలో మల్లికార్జున ఖర్గే ప్రసంగిస్తుండగా ప్రజలు మోదీ నినాదాలు చేసినట్లుగా ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను ప్రజలను మోసం చేశాను అని ఒప్పుకున్నారు అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “ఈ ఎన్నికల్లో మీ బిడ్డ, మీ బిడ్డ ఒక్కడు అందరినీ మోసం చేశాడు కాబట్టి చెప్పుకునేందుకు ఏ మంచి లేదు కాబట్టి, ఒంటరిగా బయలుదేరాడు ఎన్నికల్లో యుద్ధానికి” అని అన్నట్లు వీడియో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి  ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ తాను ప్రజలను అందరినీ మోసం చేశాను అని చెప్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 19 ఏప్రిల్ 2024న కాకినాడలో జరిగిన వైసీపీ ఎన్నికల బహిరంగ సభలో వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ “ఈ ఎన్నికల్లో ఇంటింటికీ మీ బిడ్డ మంచి చేశాడు కాబట్టి, మీ బిడ్డ ఒంటరిగా బయలుదేరాడు ఎన్నికలలో యుద్ధానికి, అందరినీ మోసం చేశాడు కాబట్టి చెప్పుకునేందుకు ఏ మంచి లేదు కాబట్టి, కూటమిగా వారందరు కూడా ఏకం అయ్యారు” అని అన్నారు. ఐతే ఈ వీడియోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను ప్రజలను మోసం చేశాను అని అంగీకరించినట్లు అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు. వాస్తవంగా, వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను అందరికీ మంచి చేశాను అని, టీడీపీ-జనసేన-బీజేపీ కూటమి ప్రజలకు ఎలాంటి మంచి చేయలేదు అని విమర్శించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 19 ఏప్రిల్ 2024న సాక్షి టీవీ (Sakshi TV live) తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “LIVE : తండ్రినే వెన్నుపోటు పొడిచిన వదినమ్మ | CM YS Jagan Mass Speech | Kakinada” అనే శీర్షికతో లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడలోని అచ్చంపేట జంక్షన్ వద్ద జరిగిన వైసీపీ ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించింది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 22:55 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 23:16 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, ఈ బహిరంగ సభలో ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ “ఈ ఎన్నికల్లో ఇంటింటికి మీ బిడ్డ మంచి చేశాడు కాబట్టి, మీ బిడ్డ ఒంటరిగా బయలుదేరాడు ఎన్నికలలో యుద్ధానికి, అందరినీ మోసం చేశాడు కాబట్టి చెప్పుకునేందుకు ఏ మంచి లేదు కాబట్టి, కూటమిగా వారందరు కూడా ఏకం అయ్యారు, మీ బిడ్డ ఒక్కడు, నక్కలు తోడేలు అనేక మంది” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలు వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను ప్రజలను మోసం చేశాను అని ఒప్పుకున్నారు అని అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, వైసీపీ అధినేత వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను అందరికీ మంచి చేశాను అని, టీడీపీ-జనసేన-బీజేపీ కూటమి ప్రజలకు ఎలాంటి మంచి చేయలేదు అని విమర్శించారు.
చివరగా, ఏపీ సీఎం వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి తాను ప్రజలను మోసం చేశాను అని ఒప్పుకున్నారు అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
టీడీపీ-జనసేన చీటింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ విన్నింగ్ టీమ్ అని చంద్రబాబు అన్నట్లుగా ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 7, 2024
ఇటీవల జరిగిన ఓ బహిరంగ సభలో టీడీపీ-జనసేన చీటింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ విన్నింగ్ టీమ్ అని చంద్రబాబు నాయుడు అన్నట్లుగా చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక బహిరంగ సభలో టీడీపీ-జనసేన చీటింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ విన్నింగ్ టీమ్ అని చంద్రబాబు నాయుడు అన్నాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 28 ఫిబ్రవరి 2024న తాడేపల్లిగూడెంలో జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల మొదటి ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించిన వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ వీడియోను  రూపొందించారు. వాస్తవంగా చంద్రబాబు నాయుడు సభలో ప్రసంగిస్తూ “టీడీపీ-జనసేన విన్నింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ  చీటింగ్ టీమ్” అని అన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని TV5 NEWS తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో 28 ఫిబ్రవరి 2024 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తాడేపల్లిగూడెంలో జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల మొదటి ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించింది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, టైంస్టాంప్ 27.07 వద్ద వైరల్ క్లిప్ మొదలు అవుతుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా చంద్రబాబుసభలో ప్రసంగిస్తూ “టీడీపీ-జనసేన  పొత్తు సూపర్  హిట్, నీ(వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ) కుట్రలు కుంత్రాలు అట్టర్ ఫ్లాప్ , విధ్వంసానికి  ఇంకా ఫుల్ స్టాప్ , అందుకే టీడీపీ-జనసేన విన్నింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ చీటింగ్ టీమ్” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి ఈ వీడియోను ఎడిట్ చేసి వైరల్ వీడియో రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. ఇదే సభకు చెందిన మరో వీడియో వైరల్ అవగా దాని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ Factly రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, టీడీపీ-జనసేన చీటింగ్ టీమ్, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ విన్నింగ్ టీమ్ అని చంద్రబాబు అన్నట్లుగా ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.