text:
చంద్రునిపై ప్రగ్యాన్ రోవర్ యొక్క టైరు గుర్తులను చూపించే అసలైన ఫోటో ఇది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2023
భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) 23 ఆగస్టు 2023న చంద్రయాన్-3 యొక్క ల్యాండర్ మాడ్యూల్ అయిన విక్రమ్ ల్యాండర్‌ని చంద్రుని ఉపరితలంపై విజయవంతంగా సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ చేసి ప్రగ్యాన్ రోవర్‌ని విడుదల చేయడం జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో రెండు టైర్ల ముద్రల మధ్య ఉన్న భారత జాతీయ చిహ్నం మరియు ఇస్రో లోగో యొక్క ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉంది. ప్రజ్ఞాన్ రోవర్ చంద్రుని ఉపరితలంపై సంచరించినప్పుడు ఈ ఫోటోలో ఉన్నట్లుగా అక్కడ గుర్తులు పడ్డాయని చెప్తూ ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రగ్యాన్ రోవర్ చంద్రునిపై సంచరించినప్పుడు ఏర్పడిన గుర్తులను చూపించే ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఈ ఫోటో పూర్తిగా కల్పితమైనది. ప్రగ్యాన్ రోవర్ టైరు గుర్తులకు సంబంధించిన దృశ్యాలను ఇస్రో ఇంకా విడుదల చేయలేదు. చంద్రుని ఉపరితలంపై ఈ రోవర్ ప్రయాణించేటప్పుడు, టైరు గుర్తులపై వాటికి అదనంగా భారత జాతీయ చిహ్నం మరియు ఇస్రో లోగోలు కూడా అక్కడ ముద్ర పడతాయి. వైరల్ ఫోటోలో ఉన్నట్లుగా టైరు గుర్తుల మధ్యలో ఇవి ఏర్పడవు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇస్రో అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, ప్రగ్యాన్ రోవర్ వెనుక భాగాన ఉన్న రెండు టైర్లలో ఒక దానిపై భారత జాతీయ చిహ్నం, మరొక దానిపై ఇస్రో లోగో యొక్క అచ్చులను ఏర్పాటు చేశారు. చంద్రుని ఉపరితలంపై ఈ రోవర్ ప్రయాణించేటప్పుడు, టైరు గుర్తులపై వాటికి అదనంగా ఈ చిహ్నాలు కూడా అక్కడ ముద్ర పడతాయి. కానీ వైరల్ ఫొటోలో కనిపించినట్లుగా రెండు టైర్ల గుర్తుల మధ్యలో ఈ చిహ్నాలు ముద్ర పడవు. దీనికి సంబంధించిన దృశ్యాలని ఇస్రో విడుదల చేసిన కల్పిత యానిమేషన్ వీడియోలో చూడవచ్చు.
అయితే ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి, ప్రగ్యాన్ రోవర్ టైరు గుర్తులకు సంబంధించిన దృశ్యాలను ఇస్రో అధికారికంగా విడుదల చేయలేదు. ఇక వైరల్ ఫోటో విషయానికి వస్తే, ఫోటో క్రింది భాగాన ఉన్న “క్రిషాన్షు గార్గ్”  అనే పేరు ఆధారంగా వెతకగా, అదే పేరుతో ఉన్న ఒక ఇంస్టాగ్రామ్ అకౌంటును కనుగొన్నాము. అయితే ఇది నిజమైన దృశ్యం కాదని, కేవలం కల్పితమైనదని క్రిషాన్షు గార్గ్ తన ఇంస్టాగ్రామ్ స్టోరీలో స్పష్టం చేశారు. ఇదే విషయమై “ది క్వింట్” మీడియా సంస్థతో మాట్లాడుతూ, ఫోటోషాప్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఉపయోగించి తాను ఈ చిత్రాన్ని రూపొందించానని పేర్కొన్నాడు.
అలాగే, 2019లో ప్రయోగించిన చంద్రయాన్-2కి సంబంధించిన  ప్రగ్యాన్ రోవర్ టైర్లపై కూడా ఇవే చిహ్నాలు కలిగి ఉన్నాయి. ఇదే విధంగా, 2011లో అంగారక గ్రహం పైకి నాసా ప్రయోగించిన క్యూరియాసిటీ రోవర్ టైర్లపై కూడా సంబంధిత సంస్థ అయిన JPL(Jet Propulsion Laboratory) అనే అర్థం వచ్చేలా మోర్స్ కోడ్ అచ్చుని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ తరహా గుర్తులు రోవర్ దిశ నియంత్రణకు మరియు ఇతర సాంకేతిక అవసరాల కోసం ఉపయోగపడతాయి.
చివరిగా, వైరల్ ఫోటో చంద్రునిపై ప్రగ్యాన్ రోవర్ టైరు గుర్తులను చూపే అసలు చిత్రం కాదు.


text:
అగ్రదేశ నాయకులతో మోడీ ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తున్న ఆ ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2019
కొంతమంది అగ్రదేశ నాయకులతో మోడీ ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తున్న ఒక ఫోటో ని  ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ‘ఈ దేశానికి నాయకుడు అనుకున్నాము, కానీ అగ్రదేశాలకే నాయకుడు అయ్యారు’ అని చెప్తున్నారు. ఆ ఫోటో లో ఎంతవరకు నిజముందో కనుక్కుందాం.
అగ్రదేశ నాయకులతో మోడీ కూడా ఉన్న ఫొటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): జర్మనీలో జరిగిన G-20 సమ్మిట్-2017 సందర్భంగా తీసిన ఒక ఫోటోని ఎడిట్ చేసి అందులో మోడీని చేర్చారు. అది ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఇమేజ్. కావున,పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అలాంటి ఫోటోనే ఒక వార్తా పత్రిక కథనం లో లభించింది. కానీ, అందులో మోడీ ఎక్కడా కూడా కనిపించలేదు. ఆ ఫోటో క్రింద ఫోటో క్రెడిట్స్ లో  ‘AP Photo / Markus Schreiber’ అని ఉండడంతో ‘AP Photos’ వారి ఫోటో స్టాక్ లో వెతికినప్పుడు, అదే ఫోటో లభించింది. దానికి సంబంధించిన వివరణ చూసినప్పుడు, ఆ ఫొటోలో జర్మనీ ఛాన్సలర్ ఏంజెలా మెర్కెల్, యు.ఎస్. అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి మెవ్లుట్ కావుసోగ్లు మరియు టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ ఉన్నట్లుగా తెలుస్తోంది. కావున, మోడీ ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తున్న ఆ ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో.
మోడీ కూర్చున్న ఫోటో ఎక్కడిదో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, దానిని 2016లో మోడీ ‘DigiDhan’ అనే ఈవెంట్ సందర్భంగా ఒక డిజిటల్ పేమెంట్ యాప్ ని విడుదల చేసినప్పుడు తీసినదిగా ‘Reuters’ వారు తీసిన ఫోటో యొక్క వివరణ ద్వారా తెలిసింది. ఈ ఫోటో యొక్క మిర్రర్ ఇమేజ్ ని పైన పేర్కొన్న G-20 సమ్మిట్-2017 సందర్భంగా తీసిన ఫోటోలో ఫోటోషాప్ పద్ధతి ద్వారా చేర్చినట్లుగా గమనించవచ్చు.
చివరగా, అగ్రదేశ నాయకులతో మోడీ ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తున్న ఆ ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఇమేజ్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

created: September 30, 2019

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఫోటోలో ఉన్న విమానం మోదీ, ఇతర VVIPల ప్రయాణాల కోసం తయారు చేయబడిన ‘బోయింగ్ 777-300 ఈఆర్’ (ఎయిర్ ఇండియా వన్) కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 8, 2020
రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి,  ప్రధాని మోదీ వంటి VVIPల ప్రయాణాల కోసం అమెరికాలో తయారుచేస్తున్న రెండు విమానాల్లో ఒకటి తాజాగా భారతదేశంలో ల్యాండ్ అయింది. అయితే, ఆ విమానం కి సంబంధించిన ఫోటో అని చెప్తూ, ఒక విమానం లోపలి భాగం ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా):  భారత ప్రధాని మోదీ విదేశీ ప్రయాణాల కోసం కొనుగోలు చేసిన విమానం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ చేసినది ఒక పాత ఫోటో. ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ‘బోయింగ్ 787-8 ‘డ్రీం లైనర్ ’ విమానం; భారత VVIPల ప్రయాణాల కోసం తయారు చేయబడిన ‘బోయింగ్ 777-300 ఈఆర్’ (ఎయిర్ ఇండియా వన్) కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటో వివిధ వెబ్ సైట్లలో ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ‘బోయింగ్ 787-8 డ్రీం లైనర్’ విమానం అని 2017 లో ‘ది టైమ్స్’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. అదే విషయం మరిన్ని వెబ్ సైట్లలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ , ఇక్కడ) చూడవొచ్చు. కావున, అది భారత VVIPల ప్రయాణాల కోసం తయారు చేయబడ్డ ‘బోయింగ్ 777-300 ఈఆర్’ (ఎయిర్ ఇండియా వన్) కాదు.
‘బోయింగ్ 777-300 ఈఆర్’ (ఎయిర్ ఇండియా వన్) కి సంబంధించిన లోపలి భాగం ఫోటోలను ‘న్యూస్ 18’ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
భారత VVIPల ప్రయాణాల కోసం అమెరికాలో తయారుచేస్తున్న రెండు విమానాల తయారీ ఖర్చు ఎంతో కచ్చితంగా తెలియదు (కొన్ని మీడియా సంస్థలు సుమారు 8,400 కోట్ల రూపాయలు అని రిపోర్ట్ చేసాయి), కానీ గత మూడు సంవత్సరాల బడ్జెట్లలో సుమారు 4,632 కోట్ల రూపాయలు ‘స్పెషల్ ఎక్స్‌ట్రా సెక్షన్ ఫ్లైట్ నిర్వహణ’ కోసం కేటాయించినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది ‘బోయింగ్ 787-8 డ్రీం లైనర్’ విమానం; భారత VVIPల ప్రయాణాల కోసం తయారు చేయబడిన ‘బోయింగ్ 777-300 ఈఆర్’ (ఎయిర్ ఇండియా వన్) కాదు.

created: October 8, 2020


text:
ఎన్టీఆర్ 100వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా ప్రభుత్వం విడుదల చెయ్యనున్న అయన చిత్రంతో ఉన్న వెండి నాణెం ఇది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2023
తెలుగు సినీ నటులు, ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి  దివంగత నందమూరి తారక రామారావు శతజయంతి సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తన చిత్రంతో కూడిన వెండి నాణేన్ని విడుదల చేయనున్నట్లు వార్తలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) వచ్చిన సందర్భంగా, ఆ నాణెం యొక్క ఫోటో అని చెప్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చెచేస్తున్నారు. పోస్టులో ఉన్న ఫోటో ఆ నాణేనిదా కాదా అని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: నందమూరి తారక రామారావు (ఎన్.టీ.ఆర్) శతజయంతి సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం విడుదల చేయనున్న వెండి నాణెం యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: పోస్టులో ఉన్న నాణెం యొక్క ఫోటో 2013 నుండి ఇంటర్నెట్లో ఉంది. ప్రభుత్వం విడుదల చేయబోబడుతున్న వెండి నాణెం యొక్క ఫోటోలు ఏవి ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాల్లో ప్రచురితమవలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
ముందుగా వార్తా కథనాల ప్రకారం, ఎన్.టీ.ఆర్ శతజయంతి సందర్భంగా విడుదల చేయనున్న నాణెం వెండిది, ఆయనకు స్మారకంగా భారత ప్రభుత్వం ఎన్.టీ.ఆర్ బొమ్మే కలిగిన 100 రూపాయల వెండి నాణెం మే 28వ తేదీన విడుదల చేయనున్నది. ఈ నాణేనికి సంబంధించిన ఎటువంటి అధికారిక చిత్రాలు కూడా వార్త కథనాల్లో ప్రచురితమవలేదు. పైగా,ఈ నాణెం యొక్క ఫోటో అని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేయబడుతున్న ఫోటోలో ఉన్నది ఒక బంగారు లేదా ఇత్తడి నాణెం వలే ఉంది.
అసలు ఈ  పోస్టులో ఉన్న ఫోటో గురించిన వివరాలు ఏంటో తెలుసుకోవటానికి, సంబంధిత కీ  వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, nandamurifans.com వెబ్సైటులోని 2013 పోస్టులో ఈ ఫోటో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ నాణెం యొక్క వెనుక భాగం కూడా అందులో ఉంది, దానిపై బసవతారకం కాన్సర్ హాస్పిటల్ యొక్క పేరు కూడా ముద్రించబడి ఉంది. అంతే కాదు, ఇది బంగారు నాణెం అని ఈ ఫోటో కింద ఒక కామెంట్ ఉంది,  అమెరికాలోని అట్లాంటాలోనో ఎక్కడో ఈ బంగారు నాణేన్ని విడుదల చేసారు అని కూడా ఆ కామెంట్లో రాసి ఉంది.
దీన్ని ఆధారంగా ఈ నాణెం గూర్చి ఇంటర్నెట్లో మరింత వెతకగా, 2013లో ఎన్.టీ.ఆర్ 90వ జయంతి సందర్భంగా అమెరికాలోని పెన్సిల్వేనియాలో జరిగిన ఓ కార్యక్రమంలో  ఒక బంగారు నాణెం  నందమూరి బాలకృష్ణ విడుదల చేసినట్లు తెలిసింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఈ నాణెం యొక్క వెనుక భాగం, నందమూరి ఫాన్స్ వెబ్సైటులో ఉన్న నాణెం యొక్క వెనుకభాగం రెండు ఓకేలా ఉన్నాయి. ఆ నాణెం విడుదల కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వార్త కథనాలు అన్నిటిలో డిజిటల్ ఆర్ట్ రూపంలో ఉన్న నాణెం ఉంది కానీ ఒరిజినల్ నాణెం దొరకలేదు.
నందమూరి ఫాన్స్ వెబ్సైటులో ఏ నాణెం ఫోటో అయితే ఉందో అది, ఈ డిజిటల్ ఆర్ట్ ఒకేలాగా ఉన్నాయి. దీనికి సంబంధించిన మరింత సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ పొందవచ్చు.
అంతే కాక, ఎన్.టీ.ఆర్ శతజయంతి సందర్భంగా విడుదల చేయనున్న 100 రూపాయల నాణెం వెండిది, వైరల్ ఫొటోలో ఉన్నది బంగారు/ఇత్తడి రంగులో అది. 2017లో కర్నాటిక గాయని ఎం. ఎస్ . సుబ్బలక్ష్మి గారి శతజయంతి సందర్భంగా కూడా, కేంద్రం 100 రూపాయిల వెండి నాణెం విడుదల చేసింది, ఆ నాణెం యొక్క ఫోటోను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, నందమూరి తారక రామారావు 100వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా ప్రభుత్వం  విడుదల చెయ్యనున్న అయన చిత్రంతో ఉన్న వెండి నాణెం ఇది కాదు.

created: February 16, 2023


text:
వీడియోలో విన్యాసాలు చేస్తున్న విమానం రఫెల్ ఫైటర్ జెట్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 24, 2019
ఒక ప్లేన్ విన్యాసాలు చేస్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి, అందులో కనిపించేది రఫెల్ యుద్ధ విమానమని ఆరోపిస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
రఫెల్ యుద్ధ విమానం విన్యాసాలు చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లో కనిపించేది F-16QQ టర్బైన్ జెట్. దానిని ‘ఫ్లెక్స్ ఇన్నోవేషన్స్’ సహ వ్యవస్థాపకుడు క్వికూ సోమెన్జిని అనే వ్యక్తి రిమోట్ తో ఆపరేట్ చేస్తున్నారు. ‘ఫ్లెక్స్ ఇన్నోవేషన్స్’ అనేది విమాన నియంత్రణ వ్యవస్థలు, బొమ్మలు, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు RC హాబీ ప్రొడక్ట్స్ పై పని చేసే సంస్థ. కావున, పోస్టులో చెప్పింది అబద్ధం.
ఆ వీడియో కి సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాండెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ‘F-16QQ’ గురించి వచ్చాయి.
దాంతో, గూగుల్ లో ‘F-16QQ’ అనే కీవర్డ్ తో వెతికినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఒక సెర్చ్ రెసుల్ట్ లో పోస్టులో పెట్టిన క్లిప్ కి సంబంధించిన పూర్తి వీడియో లభించింది. దానిని ‘ఫ్లెక్స్ ఇన్నోవేషన్స్’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ అప్లోడ్ చేసింది. దాని క్రింద ‘Quique flies the F-16QQ on a hot day in August, Venice, FL!’ అనే వివరణ ఉంది. గూగుల్ లో ‘ఫ్లెక్స్ ఇన్నోవేషన్స్’ సంస్థ గురించి వెతికినప్పుడు, అది విమాన నియంత్రణ వ్యవస్థలు, బొమ్మలు, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు RC హాబీ ప్రొడక్ట్స్ పై పని చేసే సంస్థ అని తెలిసింది. వీడియోలో కనిపించే జెట్ మీద కూడా ఆ కంపెనీ లోగో కనిపిస్తుంది.
ఆ కంపెనీ వెబ్‌సైట్‌లో F-16QQ టర్బైన్ జెట్ ని చూడవచ్చు. దానిని ఆన్‌లైన్‌లో ఆర్డర్ చేయడం ద్వారా కొనుగోలు చేయవచ్చు.
ఒరిజినల్ వీడియోలో 6:19  నిడివి దగ్గర ఆ జెట్ ని ‘ఫ్లెక్స్ ఇన్నోవేషన్స్’ సంస్థ  సహ వ్యవస్థాపకుడు క్వికూ సోమెన్జిని రిమోట్ తో ఆపరేట్ చేయడం కూడా చూడవచ్చు.
చివరగా, ఆ వీడియోలో విన్యాసాలు చేసే విమానం రఫెల్ ఫైటర్ జెట్ కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 24, 2019


text:
బంగాళాఖాతంలో మునిగిన మత్స్యకారుల బోట్ వీడియోని పాపికొండల్లో జరిగిన బోటు ప్రమాదంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 23, 2019
కొంతమంది వ్యక్తులు ప్రయాణిస్తున్న బోట్ నీళ్ళల్లో మునుగుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అది ఇటీవల గోదావరి నదిలో మునిగిన టూరిస్ట్ బోట్ ది అంటూ చాలా మంది ఆరోపిస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
పాపి కొండల్లో జరిగిన బోటు ప్రమాదం వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో కొంతమంది మత్స్యకారులు బంగాళాఖాతంలో  చేపల వేటకు వెళ్లినప్పుడు వాతావరణం అనుకూలించక మరియు కఠినమైన సముద్ర పరిస్థితుల వల్ల వారు ప్రయాణిస్తున్న బోట్ మునిగినప్పటిది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది అబద్ధం.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని దేవీపట్నం ప్రాంతం దగ్గర సెప్టెంబర్ 15, 2019న గోదావరి నదిలో టూరిస్ట్ బోట్ మునిగిందని ‘Firstpost’ వారు ప్రచురించిన కథనం ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.  కానీ ప్రచారం చేస్తున్న వీడియో కి ఈ ప్రమాదానికి సంబంధం లేదు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో కి సంబంధించి అనేక స్క్రీన్ షాట్స్ తీసి, వాటిని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఆ వీడియో  బంగాళాఖాతంలో మత్స్యకారుల బోట్ మునిగినప్పటిదని  చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. ఆ సమాచారంతో, యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, అదే వీడియో క్లిప్ ఆధారంగా ‘India Tv’ వారు ప్రసారం చేసిన న్యూస్ వీడియో లభించింది. ఆ వీడియో ద్వారా, జులై 2019లో బెంగాల్ కి చెందిన కొంతమంది మత్స్యకారులు బంగాళాఖాతంలో  చేపల వేటకు వెళ్లినప్పుడు, వాతావరణం అనుకూలించక మరియు కఠినమైన సముద్ర పరిస్థితుల వల్ల వారు ప్రయణిస్తున్న బోట్ మునిగిందని తెలిసింది.
కావున,  ఆ వీడియో గోదావరి నదిలో మునిగిన టూరిస్ట్ బోట్ ది కాదు, బంగాళాఖాతం లో మునిగిన బెంగాల్ మత్స్యకారుల బోట్ కి సంబంధించినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 23, 2019


text:
పాత వీడియో పెట్టి, ‘CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా హరిద్వార్ లో నాగ సాధువులు రాలీ’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 3, 2020
CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా హరిద్వార్ లో నాగ సాధువులు రాలీ నిర్వహించినట్టు చెప్తూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా హరిద్వార్ లో నాగ సాధువులు నిర్వహించిన రాలీ వీడియో
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వీడియోని మార్చి-2019 లోనే యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా చూడవొచ్చు. ఆ వీడియోకీ, తాజాగా CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా నిర్వహిస్తున్న రాలీలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, కొన్ని వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వీడియోని ఒకరు తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కుంభ మేళా కి సంబంధించిన వీడియోగా మార్చి-2019 లోనే పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు. కొంత మంది ఇదే వీడియోని యూట్యూబ్ లో కూడా మార్చి-2019 లోనే పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అది కుంభ మేళా కి సంబంధించిన వీడియో అని కచ్చితంగా చెప్పలేము, కానీ తాజాగా CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా నిర్వహించిన రాలీ మాత్రం కాదు
చివరగా, పాత వీడియో పెట్టి, ‘CAA మరియు NRC లకు మద్దతుగా  హరిద్వార్ లో నాగ సాధువులు రాలీ’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 3, 2020


text:
జామియా లైబ్రరీ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని వ్యక్తి మరియు జామియా కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి ఒకరు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2020
‘జామియా యూనివర్సిటీ దగ్గర జరిగిన కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి, అంతకుముందు నెలక్రితం పోలీసుల మీదికి రాళ్లతో దాడిచేసిన వ్యక్తి ఒక్కడే’ అంటూ రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జామియా యూనివర్సిటీ దగ్గర జరిగిన కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి మరియు తాజాగా రిలీజ్ చేసిన 15 డిసెంబర్ 2019 జామియా లైబ్రరీ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ లోని వ్యక్తి ఒక్కడే.
ఫాక్ట్ (నిజం): 30 జనవరి 2020 న జామియా యూనివర్సిటీ దగ్గర జరిగిన కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి, షాదాబ్ నాజర్, 15 డిసెంబర్ 2019 జామియా లైబ్రరీ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ లో లేడు.  లైబ్రరీలో జరిగిన ఆ ఘటన సమయానికి తను మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ స్టేడియంలో డిసెంబర్ 13 నుండి 15 వరకు జరిగిన ‘జశ్న్-ఎ-రేఖత’ అనే ప్రోగ్రాంలో పాల్గొనడానికి వెళ్ళాడు. సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని వ్యక్తి మొహమ్మద్ అష్రఫ్ భట్ అని కొందరు పోస్ట్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
జామియా లైబ్రరీ లో 15 డిసెంబర్ 2019 న జరిగిన ఘటనకి సంబంధించిన చాలా వీడియోలు వివిధ మీడియా మాధ్యమాల్లో వైరల్ అవుతున్నాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని పొడుగు జుట్టు వ్యక్తి మొహమ్మద్ అష్రఫ్ భట్ అని కొందరు పోస్ట్ చేసారు. మొహమ్మద్ అష్రఫ్ భట్ పొలిటికల్ సైన్స్ డిపార్టుమెంటులో పీహెచ్‌డీ స్కాలర్ అని చెప్తూ ‘OpIndia’ వారు కూడా రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. అయితే, తన గురించి మరింత సమాచారం తెలియలేదు. కానీ, ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారితో షాదాబ్ నాజర్ (జామియా కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి) మాట్లాడుతూ ఆ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ లోని వ్యక్తి తను కాదు అని తెలిపాడు.
15 డిసెంబర్ 2019 కారిడార్ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ లో సాయంత్రం 6:05:30 సమయానికి పొడుగు జుట్టు వ్యక్తిని చూడవొచ్చు. అయితే ఆ సమయానికి తను మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ స్టేడియంలో డిసెంబర్ 13 నుండి 15 వరకు జరిగిన ‘జశ్న్-ఎ-రేఖత’ అనే ప్రోగ్రాంలో పాల్గొనడానికి వెళ్ళానని షాదాబ్ తెలిపాడు.  అంతేకాదు, ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారితో, మరొక జామియా స్టూడెంట్, ఫాతిమా మాట్లాడుతూ, ‘సుమారు సాయంత్రం 6:30 కి స్టేడియం నుండి బయటికి వచ్చాము. కాలేజీ లో గొడవ జరుగుతుందని తెలియడం వల్ల సుమారు సాయంత్రం 7:30 వరకు ప్రగతి మైదాన్ మెట్రో స్టేషన్ దగ్గర అందరం కలిసే ఉన్నాము’ అని తెలిపింది. ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారికి ఫాతిమా పంపిన ఫోటోలో షాదాబ్ ని చూడవొచ్చు. కావున, సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని వ్యక్తి మరియు జామియా కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి ఒకరు కాదు.
15 డిసెంబర్ 2019 జామియా లైబ్రరీ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ లోని పొడుగు జుట్టు వ్యక్తి చేతిలో రాయి చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని పొడుగు జుట్టు వ్యక్తి చేతిలో ఉన్నది రాయి కాదు. సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ని సరిగ్గా గమనిస్తే తన చేతిలో పర్స్ ఉందని చూడవొచ్చు.  కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
కొన్ని ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు కూడా ఆ వ్యక్తి చేతిలో రాయి ఉందని ప్రచురించారు. జామియా లైబ్రరీ యొక్క సీసీటీవీ ఫూటేజ్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆ వీడియోలో 4:51 మరియు 5:02 సెకండ్ల సమయం దగ్గర పొడుగు జుట్టు వ్యక్తి చేతులను సరిగ్గా గమనిస్తే, తన కుడి చేతిలో ఉన్నది పర్స్ అని తెలుస్తుంది. ఆ వ్యక్తి ఒక చేతిలో పర్స్, మరొక చేతిలో ఫోన్ లాంటి వస్తువు ఉందని ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారు ఇంతకముందే రాసారు.
చివరగా, జామియా లైబ్రరీ సీసీటీవీ ఫుటేజ్ ఫోటోలోని వ్యక్తి మరియు జామియా కాల్పుల్లో చేతికి గాయమైన వ్యక్తి ఒకరు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 18, 2020


text:
తిరుమల తిరుపతి దేవాలయంలో ఉద్యోగాల భర్తీ పేరుతో షేర్ చేస్తున్న ఈ నోటిఫికేషన్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 20, 2021
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో ఉద్యోగాల భర్తీ కోసం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) బోర్డు నూతనంగా ఒక నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ప్రకటన ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో ఉద్యోగాల భర్తీ కోసం టీటీడీ బోర్డు జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ ఉద్యోగ నియామక ప్రకటన ఫేక్ అని  టీటీడీ బోర్డు స్పష్టం చేసింది. టీటీడీలో ఉద్యోగాల భ‌ర్తీ ప్ర‌క్రియ చేప‌ట్టేట‌ప్పు‌డు ముందుగా ప‌త్రిక‌ల్లో, టీటీడీ వెబ్‌సైట్‌లో అధికారిక  ప్ర‌క‌ట‌న (నోటిఫికేషన్) ఇవ్వ‌డం జ‌రుగుతుందని టీటీడీ బోర్డు స్పష్టం చేసింది. టీటీడీలో ఉద్యోగాలు పేరుతో గతంలో కూడా కొంతమంది దళారులు అమాయకుల దగ్గరనుండి డబ్బులు వసూలు చేసారని, ప్రజలు ఇలాంటి ఫేక్  ప్రకటనలకు మోసపోవద్దని టీటీడీ హెచ్చరించింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన స్పష్టత కోసం తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) బోర్డు వెబ్సైటులో వెతికితే, తిరుమల తిరుపతి దేవాలయంలో ఉద్యోగాల భర్తీకి సంబంధించి టీటీడీ బోర్డు ఇటీవల ఎటువంటి నోటిఫికేషన్ జారీ చేయలేదని తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్‌కు సంబంధించి టీటీడీ బోర్డు స్పష్టతనిస్తూ 05 డిసెంబర్ 2021 నాడు ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ జారీ చేసింది. సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్ ఫేక్ అని టీటీడీ బోర్డు ఈ ప్రెస్ రిలీజ్‌లో స్పష్టం చేసింది.
టీటీడీలో ఉద్యోగాల భ‌ర్తీ ప్ర‌క్రియ చేప‌ట్టేట‌ప్పు‌డు ముందుగా ప‌త్రిక‌ల్లో, టీటీడీ వెబ్‌సైట్‌లో అధికారిక  ప్ర‌క‌ట‌న (నోటిఫికేషన్) ఇవ్వ‌డం జ‌రుగుతుందని టీటీడీ బోర్డు తెలిపింది. టీటీడీలో ఉద్యోగాలు ఇప్పిస్తామని గతంలో కూడా కొంతమంది ద‌ళారులు మోసపు మాటలు చెప్పి కొంతమంది అమాయకుల నుండి డబ్బులు వసూలు చేసారని, అలాంటివారిపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేసినట్టు టీటీడీ బోర్డు స్పష్టం ఈ ప్రకటనలో తెలిపింది. ఇలాంటి అవాస్తవ ప్రకటనలు చూసి ప్రజలు మోసపోవద్దని టీటీడీ బోర్డు ఈ ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా హెచ్చరించింది. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయంలో ఉద్యోగాల భర్తీ పేరుతో జరిగిన అవాస్తవ ప్రచారాలకు సంబంధించి టీటీడీ బోర్డు గతంలో పబ్లిష్ చేసిన ప్రెస్ రిలీజ్‌లని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. టీటీడీ-BIIRD ఆసుపత్రిలో కాంట్రాక్టు ఉద్యోగాల భర్తీ కోసం టీటీడీ బోర్డు అక్టోబర్ నెలలో ఒక నోటిఫికేషన్ జారీ చేసినట్టు తెలిసింది. కానీ, ఉద్యోగాల భర్తీ కోసం టీటీడీ బోర్డు ఇటీవల నోటిఫికేషన్ జారీ చేసినట్టు ఎక్కడా సమాచారం లేదు.
చివరగా, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో ఉద్యోగాల భర్తీ పేరుతో షేర్ చేస్తున్న నోటిఫికేషన్ ఫేక్.

created: December 20, 2021


text:
దుర్గాష్టమికి సంబంధించి షబానా అజ్మీ పెట్టిన ట్వీట్‌కు స్పందిస్తూ కంగనా రనౌత్ ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 29, 2023
గతంలో దుర్గాష్టమి పండగ సందర్భంగా బాలీవుడ్ నటి షబానా అజ్మీ హిందూ దేవతలను ఉద్దేశిస్తూ పెట్టిన ట్వీట్‌కు కంగనా రనౌత్ ఘాటుగా ప్రతిస్పందించారంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది.  షబానా అజ్మీ గతంలో దుర్గాష్టమి పండగ సందర్భంగా, “ఈ దుర్గాష్టమి నాడు ఏ దుర్గకు గర్భస్రావము కాకుండు గాకా! ఏ సరస్వతిని కూడా బడికి వెళ్ళనీయకుండా అడ్డుపడరు గాకా! ఏ లక్ష్మీ కూడా తన భర్త ముందు డబ్బు కోసం  అడుక్కోకుండా ఉండుగాకా! ఏ పార్వతీ కూడా కట్నం కోసం బలికాకుండా ఉండుగాకా! ఏ కాళి కూడా ఫైయిర్సె క్రీమ్ వ్రాసుకోకుండా ఉండుగాకా!”, అని ట్వీట్ పెడితే కంగనా రనౌత్ దానికి స్పందిస్తూ, “ఈ ఈద్ (ముస్లింల పండుగ ) నాడు ఏ ఆయేషాకు ఆరేళ్ళ ముందే వివాహం జరగకుండు గాకా! ఏ షాబానోకు కూడా త్రిపుల్  తలాక్ జరగకుండు గాకా! ఏ మీనాకుమారీ కూడా హలాలా హింసకు గురికాకుండు గాకా! ఏ ఫాతిమా కూడా ఎవరికీ నాలుగో భార్యగా అవకుండా ఉండుగాకా! ఏ షీలా కు కూడా బలవంతంగా బురఖా తగిలించకుండా ఉండుగాకా! ఏ ఇష్రత్ కూడా టెర్రరిస్టుగా మార్చబడకుండా ఉండుగాకా! ఏ ముంతాజ్ కూడా 14 మంది పిల్లలను కనకుండా ఉండుగాకా”, అని ట్వీట్ పెట్టినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: షబానా అజ్మీ దుర్గాష్టమి పండగను ఉద్దేశిస్తూ పెట్టిన ట్వీట్‌కు స్పందిస్తూ కంగనా రనౌత్ చేసిన వ్యాఖ్యలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు 2017లో దుర్గాష్టమి పండగ సందర్భంగా హిందూ దేవతలను ఉద్దేశిస్తూ షబానా అజ్మీ ట్వీట్ పెట్టారు. అయితే, దుర్గాష్టమి పండగను ఉద్దేశిస్తూ షబానా అజ్మీ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలపై కంగనా రనౌత్ ఎప్పుడు స్పంధించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు 2017లో దుర్గాష్టమి పండగ సందర్భంగా షబానా అజ్మీ హిందూ దేవతలను ఉద్దేశిస్తూ ట్వీట్ పెట్టారు.
pic.twitter.com/LEg37JDw5T
షబానా అజ్మీ పెట్టిన ఈ ట్వీట్‌కు స్పంధిస్తూ కొందరు యూసర్లు, “ఈ మొహర్రం పండగ నాడు, ఏ హామీదాకు కూడా ట్రిపుల్ తలాక్ ఇవ్వకుండా ఉండాలని, ఏ సూకీనా కూడా బలవంతపు నిఖా హలాలా జరగకుండా ఉండాలని, ఏ ఫరీదా కూడా బలవంతంగా బురఖా ధరించే దుస్థితి కలగకూడదని ప్రార్ధిస్తున్నాము”, అని స్పందించారు. పోస్టులో కంగనా రనౌత్‌కు జత చేస్తున్న వ్యాఖ్యలు ఈ యూసర్లు చేసిన వ్యాఖ్యలతో పోలి ఉన్నాయి. అయితే, దుర్గాష్టమి పండగను ఉద్దేశిస్తూ షబానా అజ్మీ పెట్టిన ఈ ట్వీట్‌కు కంగనా రనౌత్ స్పందించినట్టు ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.
2019లో పుల్వామా దాడి తర్వాత కరాచీలో హాజరవ్వాలనుకున్న ఆర్ట్ కౌన్సిల్ కాన్ఫరెన్సును జావేద్ అక్తర్-షబానా అజ్మీ దంపతులు రద్దు చేసుకోవడానికి సంబంధించి కంగనా రనౌత్ స్పందించినట్టు తెలిసింది. యూరి ఉగ్రదాడి తర్వాత పాకిస్థానీ కళాకారులపై నిషేధం విధించినప్పుడు, కరాచీలో జరిగే కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు ఎందుకు అంగీకారం తెలిపారని, సినిమా పరిశ్రమలో షబానా అజ్మీ లాంటి దేశ వ్యతిరేకులు చాలా మంది ఉన్నారని కంగనా రనౌత్ అప్పుడు స్పందించారు. కానీ, హిందూ దేవతలకు సంబంధించి షబానా అజ్మీ పెట్టిన ట్వీట్‌కు కంగనా రనౌత్ స్పందించలేదు.
2019లో నవరాత్రి పండగ సందర్భంగా షబానా అజ్మీ ఇవే వ్యాఖ్యలు మళ్ళీ చేసిందని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, అటువంటి వ్యాఖ్యలేవీ తాను చేయలేదని షబానా అజ్మీ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
సోషల్ మీడియాలో కంగనా రనౌత్‌కు జత చేస్తున్న వ్యాఖ్యలు కంగనా రనౌత్ చేయలేదని, కంగనా రనౌత్ షబానా అజ్మీ పెట్టిన ట్వీట్‌కు స్పందించలేదని కంగనా రనౌత్ టీమ్ మీడియాకు స్పష్టం చేసింది.
చివరగా, దుర్గాష్టమికి సంబంధించి షబానా అజ్మీ పెట్టిన ట్వీట్‌కు కంగనా రనౌత్ ముస్లింలను ఉద్దేశిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ పోస్ట్ తప్పు.

created: September 29, 2023


text:
దుబాయ్‌లోని ఒక సున్నీ సంస్థ భారత ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ను గెలిపించడానికి ముస్లిం ఓటర్లకు ఆర్ధిక సహాయాన్ని చేస్తుందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ లెటర్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2024
కర్ణాటక మరియు ఇతర రాష్ట్రాలలో జరుగుతున్న ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌కు ఓటు వేయడానికి ముస్లింలకు దుబాయ్/UAEలోని ‘అసోసియేషన్ ఫర్ సున్నీ ముస్లిమ్స్’ ఆర్థిక సహాయాన్ని అందిస్తోందంటూ ఒక లెటర్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతూ ఉంది. భారత ఎన్నికల్లో ఓటు వేయబోయే వారికి విమాన టికెట్‌లు అందిస్తామని, ముస్లింలకు నిజమైన స్నేహితుడైన కాంగ్రెస్‌ను తిరిగి అధికారంలోకి తీసుకురావడమే లక్ష్యం అని ఈ లెటర్‌లో పేర్కొన్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత్‌లో జరుగుతున్న ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీకు ఓటు వేసే ముస్లింలకు దుబాయ్‌లోని ‘అసోసియేషన్ ఫర్ సున్నీ ముస్లిమ్స్’ ఆర్ధిక సహాయాన్ని అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ‘అసోసియేషన్ ఫర్ సున్నీ ముస్లిమ్స్’ పేరుతో దుబాయ్/UAEలో ఒక సున్నీ అసోసియేషన్ ఉన్నట్టు మాకు ఎలాంటి సమాచారం లభించలేదు. పైగా ఈ లెటర్‌లో పేర్కొన్న అడ్రస్ దుబాయ్‌లోని పాకిస్తాన్ కాన్సులేట్ జనరల్‌ది. ఇకపోతే లెటర్‌లో అందించిన నంబర్లలో ఒకటి దుబాయ్‌లోని ఒక కాఫీ మెషీన్‌ల సంస్థది. వీటన్నిటిబట్టి  ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న లెటర్ ఫేక్ అని స్పష్టమవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఈ లెటర్‌లో పేర్కొన్న అసోసియేషన్‌కు సంబంధించిన సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా దుబాయ్/UAEలో ఆ పేరుతో ఒక అసోసియేషన్ ఉన్నట్టు ఎలాంటి సమాచారం లభించలేదు.  ఇలాంటి ఒక అసోసియేషన్ నిజంగానే ఇలా చేసి ఉంటే, మీడియా ఈ వార్తను ప్రచురించి ఉండేది, కానీ మాకు అలాంటి వార్తా కథనాలేవి లభించలేదు.
ఆ తరవాత లెటర్‌లోని అడ్రస్ (#2-11th Street Khalid Bin Waleed Road Plot No. Umm Hurair One Dubai United Arab Emirates) ఆధారంగా గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో వెతకగా, ఇది దుబాయ్‌లోని పాకిస్తాన్ కాన్సులేట్ జనరల్ అడ్రస్ అని తెలిసింది.
ఇకపోతే ఆ లెటర్‌లో పేర్కొన్న మూడు మొబైల్ నంబర్‌లలో ఒకటి వాట్సాప్‌లో బిజినెస్ అకౌంట్‌గా రిజిస్టర్ అయ్యి ఉంది. ఇది డాల్‌మైర్ (Dallmayr) అనే జెర్మనీకి చెందిన కాఫీ మెషిన్‌ల సంస్థ యొక్క దుబాయ్ బ్రాంచ్‌కు చెందిన నెంబర్ అని తెలిసింది.  వీరి ఇంస్టాగ్రామ్ అకౌంట్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.  వీటన్నిటిబట్టి  ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న లెటర్ ఫేక్ అని స్పష్టమవుతుంది.
కాగా ఇతర రెండు నంబర్లను మేము వాట్సాప్ ద్వారా సంప్రదించాము. ఈ లెటర్‌కు సంబంధించిన సమాచారం కోరాము, వారి జవాబు ఆధారంగా ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
చివరగా, దుబాయ్‌లోని ఒక సున్నీ సంస్థ భారత ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్‌ను గెలిపించడానికి ఆర్ధిక సహాయాన్ని చేస్తుందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ లెటర్ ఫేక్.


text:
బంగ్లాదేశ్ ముస్లిం మత సంస్థ హిందూ అమ్మాయిల మత మార్పిడికి రేట్లు నిర్ణయించిందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ లెటర్ డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2024
బంగ్లాదేశ్‌లో హిందూ అమ్మాయిని మతం మారిస్తే బహుమతిగా డబ్బు ఇస్తున్నారంటూ బెంగాలీలో ఉన్న ఒక సర్కులర్ యొక్క ఇంగ్లీష్ అనువాదం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). బంగ్లాదేశ్ జమియత్ అహ్ల్-అల్-హదీత్ పేరుతో షేర్ అవుతున్న ఈ సర్కులర్‌లో దళిత అమ్మాయికి యాభై వేలు, భారతీయ బెంగాలీ అమ్మాయికి రెండు లక్షలు, బ్రాహ్మణ అమ్మాయికి మూడు లక్షలు అంటూ పలు రకాల రేట్ల వివరాలు ఇందులో షేర్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బంగ్లాదేశ్ జమియత్ అహ్ల్-అల్-హదీత్ హిందూ అమ్మాయిని మతం మారిస్తే బహుమతిగా డబ్బు ఇస్తామంటూ పేర్కొన్న సర్కులర్.
ఫాక్ట్(నిజం): ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న సర్కులర్‌ను డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించారు. జమియత్ అహ్ల్-అల్-హదీత్ సంస్థ ఫిబ్రవరి 2022లో ముస్లింలలో ఖురాన్, హదీను విద్యను ప్రోత్సహించడానికి సంబంధించి విడుదల చేసిన సర్కులర్‌ను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి హిందూ అమ్మాయిల మతమార్పిడి ప్రస్తావనను చేర్చారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న సర్కులర్ బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన జమియత్ అహ్ల్-అల్-హదీత్ విడుదల చేసిందే అయినా నిజానికి అందులో హిందూ అమ్మాయిల మతం మారిస్తే డబ్బు చెల్లించే విషయానికి సంబంధించి ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న సర్కులర్‌కు (బెంగాలీ) సంబంధించిన రిఫరెన్స్ నెంబర్,  తేదీ వివరాల బట్టి  జమియత్ అహ్ల్-అల్-హదీత్ వెబ్‌సైట్‌లో వెతకగా ఈ వివరాలతో మ్యాచ్ అయిన సర్కులర్ మాకు లభించింది (ఆర్కైవ్డ్). ఐతే ఈ సర్కులర్‌లో హిందూ అమ్మాయిల మత మార్పిడికి సంబంధించి ఎటువంటి ప్రస్తవన లేదు. అంతకు ముందు 05 ఫిబ్రవరి 2022 నాడు కౌన్సిల్ మీటింగ్‌లో ముస్లింలలో ఖురాన్, హదీను విద్యను ప్రోత్సహించాలని తీసుకున్న నిర్ణయాలను ఈ సర్కులర్‌లో ప్రస్తావించారు. ఈ సర్కులర్ యొక్క ఇంగ్లీష్ అనువాదం కింద చూడొచ్చు.
దీన్నిబట్టి ఈ ఒరిజినల్ సర్కులర్ టెంప్లేట్‌ను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి హిందూ అమ్మాయిల మత మార్పిడికి సంబంధించిన రేట్ల వివరాలు చేర్చారని అనుకోవచ్చు. ఎందుకంటే సాధారణంగా ఏదైనా సంస్థ విడుదల చేసే అధికారిక డాక్యుమెంట్‌లతో పోలిస్తే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న సర్కులర్‌లో చాలా తప్పులు ఉన్నాయి. విషయానికి, ‘ధన్యవాదాలు’ ఒకే లైన్‌లో ఉండడం, లెటర్ ఎవరికీ రాస్తున్నారో అన్న సమాచారం మరియు హెడ్డింగ్ ఒకే లైన్‌లో ఉండడం మొదలైన తప్పులు ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న లెటర్‌లో గమనించొచ్చు. సాధారణంగా ఒక సంస్థ విడుదల చేసే అధికారిక సర్కులర్‌లో ఇలాంటి తప్పులు చేయరు.
కాబట్టి ఈ సర్కులర్‌ను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించినట్టు స్పష్టమవుతుంది. పైగా ఒకవేళ నిజంగా ఆ సంస్థ ఇలా హిందూ అమ్మాయిల మత మార్పిడికి సంబంధించి ఒక సర్కులర్ విడుదల చేసి ఉంటే బంగ్లాదేశీ లేదా భారత మీడియాలో విస్తృతంగా  రిపోర్ట్ అయి ఉండేది. కానీ మాకు అలాంటి కథనాలేవి కనిపించలేదు.
చివరగా, బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన ముస్లిం మత సంస్థ హిందూ అమ్మాయిల మత మార్పిడికి రేట్లు నిర్ణయించారంటూ ఒక డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసిన లెటర్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సుభాష్ చంద్రబోస్ భారతీయ పౌరుడే కాదంటూ ఒక న్యాయవాది రాసిన లేఖను నెహ్రూ రాసాడంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 25, 2022
జవహర్ లాల్ నెహ్రూ నేతాజీని అసలు భారతీయుడే కాదని నిర్దారించినట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. తమ వాదనకి మద్దతుగా నేతాజీని అసలు భారతీయుడే కాదని నెహ్రూ రాసాడని చెప్తున్న ఒక డాక్యుమెంట్ ఫోటోని షేర్ చేసారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జవహర్ లాల్ నెహ్రు నేతాజీని అసలు భారతీయుడే కాదని నిర్దారించిన డాక్యుమెంట్.
ఫాక్ట్(నిజం): నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అదృశ్యంపై 1999లో అప్పటి ప్రభుత్వం ఒక న్యాయ విచారణ కమిషన్‌ని ఏర్పాటు చేయబోతుందని ప్రకటించిన నేపథ్యంలో బిజన్ ఘోష్ అనే సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రశ్నిస్తూ అప్పటి కేంద్ర హోం మంత్రి ఎల్.కే. అద్వానికి రాసిన లేఖలో బోస్‌ని భారతీయుడు కాడు అని సంబోధించాడు. వైరల్ ఫోటో ఈ లేఖలోని భాగమే. బోస్ భారతీయుడు కాదంటూ బిజన్ ఘోష్ అనే న్యాయవాది రాసిన లేఖను నెహ్రూ రాసినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో నేతాజీని అసలు భారతీయుడే కాదని పేర్కొన్న డాక్యుమెంట్‌కి నెహ్రూకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ డాక్యుమెంట్ నెహ్రూ రాయలేదు.
నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అదృశ్యంపై 1999లో అప్పటి ప్రభుత్వం ఒక న్యాయ విచారణ కమిషన్‌ని ఏర్పాటు చేయబోతుందని ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన నేపథ్యంలో బిజన్ ఘోష్ అనే సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రశ్నిస్తూ అప్పటి కేంద్ర హోం మంత్రి ఎల్.కే. అద్వానికి ఒక లేఖ రాసాడు. ఈ లేఖలో ఆ న్యాయవాది బోస్‌ని భారతీయుడు కాడు అని సంబోధించాడు. పోస్టులో షేర్ చేసిన డాక్యుమెంట్ ఈ లేఖ నుండి సేకరించిందే. బోస్‌కి సంబంధించి ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన రహస్య పత్రాలలో ఈ డాక్యుమెంట్ కూడా ఉంది. నేతాజీ పేపర్స్ వెబ్సైటులో ఈ డాక్యుమెంట్ ఉంది.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో అల్లైడ్ ఫోర్సెస్‌కి వ్యతిరేకంగా బోస్ ఆక్సిస్ పవర్స్‌కి మద్దతు తెలిపినందుకు ఐక్యరాజ్యసమితి బోస్‌ని వార్ క్రిమినల్‌గా ప్రకటించిందని ఈ లేఖాలో బిజన్ ఘోష్ పేర్కొన్నాడు. ఇదే లేఖలో భారత రాజ్యాంగంలోని పార్ట్-2 ప్రకారం సుభాష్ చంద్రబోస్ అసలు భారతీయుడే కాదని కూడా పేర్కొన్నాడు. దీన్నిబట్టి, బోస్ అసలు భారతీయుడే కాదంటూ ఒక న్యాయవాది రాసిన లేఖను నెహ్రూ రాసినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, సుభాష్ చంద్రబోస్ భారతీయుడే కాదంటూ ఒక న్యాయవాది రాసిన లేఖను నెహ్రూ రాసాడంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 25, 2022


text:
తెలంగాణ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్/BRS పార్టీను ఆదరించాలని చంద్రబాబు పేరిట వైరల్ అవుతున్న ఈ లెటర్లు ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 16, 2023
Update (16 November 2023):
ఇటీవల తెలంగాణ ఎన్నికల్లో టీడీపీ బీఆర్ఎస్ పార్టీకు మద్దతు తెలిపిందంటూ మరొక లెటర్ కూడా సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతంది. తెలంగాణ బీఆర్ఎస్ పాలన బాగుందని మరియు చంద్రబాబు నాయుడు జైలులో ఉన్న సమయంలో బీఆర్ఎస్ చంద్రబాబుకు మద్దతు తెలిపిందని, అందుకే ఈ ఎన్నికల్లో బీఆర్ఎస్ పార్టీకు మద్దతు తెలపాలని చంద్రబాబు కోరినట్టు టీడీపీ లెటర్ హెడ్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు.
ఐతే బీఆర్ఎస్ పార్టీకు టీడీపీ మద్దతు తెలిపిందన్న వార్తలో నిజం లేదు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న లెటర్ ఫేక్. ఒకవేళ టీడీపీ నిజంగా బీఆర్ఎస్ పార్టీకు మద్దతు తెలిపి ఉంటే, మీడియా ఈ వార్తను రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి మాకు కనిపించలేదు. టీడీపీ సోషల్ మీడియా అకౌంట్‌లలో/పార్టీ వెబ్‌సైట్‌లో గానీ ఈ విషయానికి సంబంధించి ఎలాంటి లెటర్ లేదు.
కాబట్టి ఈ లెటర్ హెడ్‌ను డిజిటల్‌గా రూపొందించి, షేర్ చేసి ఉండవచ్చు. కాగా తెలంగాణ ఎన్నికలకు సంబంధించి తెలుగుదేశం పార్టీ పోటీ చేయబోవడం లేదని ఇప్పటికే ప్రకటించింది.
Published (10 November 2023):
ఇప్పుడు జరగబోయే తెలంగాణ ఎన్నికల్లో కమ్మ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారు కాంగ్రెస్ పార్టీని ఆదరించాలని కోరుతూ చంద్రబాబు నాయుడు రాసాడంటూ ఒక లేఖ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ లేఖకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ఎన్నికల్లో కమ్మ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారు కాంగ్రెస్ పార్టీని ఆదరించాలని కోరుతూ చంద్రబాబు నాయుడు రాసిన లేఖ.
ఫాక్ట్(నిజం): తెలంగాణ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీను ఆదరించాలని చంద్రబాబు పేరిట వైరల్ అవుతున్న లెటర్ ఫేక్ అని తెలుగుదేశం పార్టీ స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు హైదరాబాద్ సైబర్ క్రైమ్ సైబర్ పోలీసులకు తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకులు ఫిర్యాదు కూడా చేశారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సంబంధించి ఈ నెల 30వ తారీకున అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్నాయి. తెలుగుదేశం పార్టీ ఈ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయబోవడం లేదని తెలుగుదేశం పార్టీ ఇప్పటికే ప్రకటించింది. ఐతే ఈ ఎన్నికల్లో కమ్మ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారు కాంగ్రెస్ పార్టీని ఆదరించాలని కోరుతూ చంద్రబాబు నాయుడు కోరినట్టు ఒక లేఖ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే నిజానికి చంద్రబాబు నాయుడు కాంగ్రెస్ పార్టీను ఆదరించాలని కోరుతూ ఎలాంటి లేఖ రాయలేదు.
ఈ లేఖకు సంబంధించి సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఈ లేఖ ఫేక్ అని దృవీకరిస్తూ తెలుగుదేశం పార్టీ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా స్పష్టం చేసిన ఒక ట్వీట్ కనిపించింది. తెలుగుదేశం పార్టీ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి నారా లోకేష్ కూడా ఈ లేఖ ఫేక్ అని స్పష్టం చేసారు.
జగన్ కి ఓటమి భయం ఏ స్థాయిలో ఉందో ఈ ఫేక్ లెటర్ చెబుతోంది. కుల అహంకారంతో విర్రవీగే జగన్ రెడ్డి… రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం అదే కులాలను రెచ్చగొడతాడు. ప్రజలారా! ఈ ఫేక్ గాళ్ళ మాటలను, చేతలను నమ్మకండి.#YCPFakeBrathuku#PichiJagan#AndhraPradesh #NalugellaNarakam #JaganLosingIn2024… pic.twitter.com/3PRmL7DNsn
ఈ మేరకు హైదరాబాద్ సైబర్ క్రైమ్ సైబర్ పోలీసులకు తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకులు ఫిర్యాదు చేశారు. తెలుగు దేశం పార్టీ అధినేత పేరుతో లెటర్ హెడ్‌తో నకిలీ లేఖను విడుదల చేసినట్లుగా ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, తెలంగాణ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీను ఆదరించాలని చంద్రబాబు పేరిట వైరల్ అవుతున్న లెటర్ ఫేక్.

created: November 16, 2023


text:
GHMC లో వరద సహాయం ఆపమని కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు బండి సంజయ్ రాసినట్టు ఉన్న ఈ లేఖ ఫేక్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 19, 2020
GHMC లో ఎన్నికల కోడ్ అమలులో ఉండడం వలన, ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడేంత వరకు GHMC పరిధిలో ప్రజలకు ఇస్తున్న వరద సహాయం (పది వేల రూపాయల సహాయం) ఆపేయమని ప్రభుత్వానికి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ తెలిపింది. అయితే, వరద  సహాయం ఆపమని కోరుతూ కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు బీజేపీ తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు బండి సంజయ్ లేఖ రాయడం వల్లనే రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్  వరద సహాయం ఆపిందని చెప్తూ, ఒక లేఖ ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: GHMC లో ప్రభుత్వం ఇస్తున్న వరద సహాయం ఆపయమని కోరుతూ కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు బీజేపీ తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు బండి సంజయ్ రాసిన లేఖ ఫోటో.
ఫాక్ట్: అది ఒక ఫేక్ లెటర్. ఆ లెటర్ లో చాలా తప్పులు ఉన్నాయి. బండి సంజయ్ సంతకం కూడా  వేరే లెటర్లలో తన సంతకం లాగా లేదు. ఇంకా ఈ లేఖ కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కి రాసినట్టు ఉంది. GHMC ఎన్నికలకు, కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.  తన పై తప్పుడు ప్రచారం చేసిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు బండి సంజయ్ ఫిర్యాదు కూడా చేసాడు. అయన రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ కి వేరే ఏదైనా లెటర్  రాశాడా అనేది తెలియాల్సి ఉంది. కాకపోతే సోషల్ మీడియా తో వైరల్ అవుతున్న ఈ లెటర్ ఫేక్. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన లేఖ ని సరిగ్గా గమనిస్తే, దాంట్లో చాలా స్పెల్లింగ్ మరియు గ్రామర్ తప్పులు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, పోస్ట్ లోని లేఖ మరియు దాంట్లో ఉన్న బండి సంజయ్ సంతకం తన ఇతర లేఖలతో పోలుస్తే, వేరేలా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
అంతే కాదు, ఈ లేఖ కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కి రాసినట్టు ఉంది.  స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకి, కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. స్థానిక సంస్థల అన్నీ  కూడా రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతాయి. కాబట్టి, ఒక రాష్ట్ర పార్టీ అధ్యక్షుడు సంబంధం లేని సంస్థకు లేఖ రాసె అవకాశం తక్కువ.
ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ లో పోస్ట్ లోని లేఖ గురించి మీడియా వారు తనని అడగగా, అది ఒక ఫేక్ లేఖ అని, తను అలాంటి లేఖ అసలు కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు రాయలేదని బండి సంజయ్ తెలిపాడు. అంతేకాదు, ‘లోకల్ బాడీ ఎలక్షన్ విషయంలో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి లెటర్ రాస్తారా…?’ అని ప్రశ్నిస్తూ ట్వీట్ చేసాడు. తన పై తప్పుడు ప్రచారం చేసిన వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు బండి సంజయ్ ఫిర్యాదు కూడా చేసాడు.
అయితే, వరద సహాయం ఆపేయమని చెప్పడానికి గల కారణాలు మరియు తమకు ఈ విషయం పై ఎవరి నుండి అయినా లేఖలు వచ్చాయా అనే వివరాలు కోరుతూ ఈ-మెయిల్ ద్వారా కూడా రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ ను FACTLY సంప్రదించింది. వారిని నుండి సమాధానం రాగానే  ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
చివరగా, GHMC లో వరద సహాయం ఆపమని కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ కు బండి సంజయ్ రాసినట్టు ఉన్నది ఫేక్ లేఖ.

created: November 19, 2020


text:
ఈ ‘Jobs Calender’ మద్యం బ్రాండ్ ఫోటో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పై వ్యంగ్యంగా సృష్టించిన మార్ఫ్ చేసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2021
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ‘Jobs Calender’ అనే పేరు కలిగిన మద్యం బ్రాండ్ బాటిల్ ని తమ రాష్ట్రంలో విక్రయిస్తునట్టుగా సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ‘Jobs Calender’ అనే పేరుతో ఉన్న మద్యం బ్రాండ్ ని తమ రాష్ట్రంలో విక్రయిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విక్రయిస్తున్న ‘President Medal’ మద్యం బాటిల్ పై ‘Jobs Calender’ పేరుని ఎడిట్ చేసి ఇలా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి వై. యస్. జగన్  ‘2021 జాబ్ క్యాలెండర్’ ని విడుదల చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ ఎడిటెడ్ ఫోటోని వ్యంగ్యంగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే,  ‘Jobs Calender’ అనే పేరుతో ఎటువంటి మద్యం బ్రాండ్ లేదని తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని ఇటీవల చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూసర్లు వ్యంగ్యంగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఫోటోలో కనిపిస్తున్న మద్యం బాటిల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విక్రయం చేస్తున్న ‘President Medal’ మద్యం బ్రాండ్ బాటిల్ తో పోలి ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అమ్మబడుతున్న ‘President Medal’ మద్యం బ్రాండ్ పేరు పై నెటిజన్లు కామెడీ మిమ్స్ రూపొందించినట్టు ‘సమయం’ న్యూస్ వెబ్సైటు తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. ‘సమయం’ ఆర్టికల్ లో పబ్లిష్ అయిన ‘President Medal’ మద్యం బాటిల్, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోతో పోలి ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. దీనిబట్టి, ‘President Medal’ మద్యం బ్రాండ్ బాటిల్ స్టికర్ పై ‘Jobs Calender’ అనే పేరుని ఎడిట్ చేసి ఇలా సోషల్ మీడియాలో వ్యంగ్యంగా షేర్ చేస్తున్నట్టు అర్ధమవుతుంది.
ఇదివరకు, ‘President Medal’ మద్యం బాటిల్ పై ‘Special Status’ పేరుని ఎడిట్ చేసి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ చేసినప్పుడు, ‘Special Status’ అనే పేరుతో ఉన్న మద్యం బ్రాండ్ ఏది తాము అమ్మడం లేదని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బెవిరెజేస్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ అధికారులు స్పష్టం చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ‘Jobs Calender’ పేరుతో ఉన్న మద్యం బ్రాండ్ ఏది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అమ్మడం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ముఖ్యమంత్రి వై. యస్. జగన్  మోహన్ రెడ్డి ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ జాబ్ క్యాలెండర్ 2021’ ని 18 జూన్ 2021 నాడు ప్రకటించనున్న నేపథ్యంలో, ఈ ఎడిటెడ్ ఫోటోని వ్యంగ్యంగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ‘Jobs Calender’ పేరుతో ఉన్న మద్యం బ్రాండ్ ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విక్రయిస్తునట్టుగా షేర్ చేస్తున్నది వ్యంగ్యంగా సృష్టించబడిన ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.


text:
దేశంలోని క్రైస్తవ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 23, 2023
దేశంలోని క్రైస్తవ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డి, కేరళ సిఎం పినరయి విజయన్, జార్ఖండ్ సిఎం హేమంత్ సోరెన్, తమిళనాడు సిఎం MK స్టాలిన్, మిజోరాం సిఎం జోరాంతంగా, మేఘాలయ సిఎం కొన్రాడ్ సంగ్మా, నాగాలాండ్ సిఎం నెఫ్యు రియో, పంజాబ్ సిఎం భగవంత్ మాన్ మరియు ఢిల్లీ సిఎం అరవింద్ కేజ్రీవాల్  క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన వారని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దేశంలో క్రైస్తవ ముఖ్యమంత్రులు జాబితాను తెలుపుతున్న పోస్ట్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్, కేరళ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి MK స్టాలిన్, ఝార్ఖండ్ ముఖ్యమంత్రి హిమంత్ సోరెన్ క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన వారు కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో తెలిపిన ముఖ్యమంత్రుల జాబితాలోని ముఖ్యమంత్రుల మతపరమైన వివరాలని ఒక్కొకటిగా తెలుసుకుందాం.
పినరయి విజయన్:
కేరళ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ హిందూ మతానికి సంబంధించిన తియ్యా లేదా ఎజవా  కులానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించారు. 2018లో తన కుల వృత్తిని హైలైట్ చేస్తూ జన్మభూమి అనే వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఒక కార్టూన్‌పై స్పందీస్తూ పినరయి విజయన్, “కొందరు నా కుల వృత్తిని పదే పదే గుర్తుచేస్తారు. నేను ఒక టాడి టాపర్ (తాటి కల్లు తీసే వ్యక్తి) కొడుకుని. కాబట్టి, నేను కూడా అదే కుల వృత్తి చేయాలని వారు నమ్ముతున్నారు”, అని తెలిపారు. కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతాలు అనుసరించే పినరయి విజయన్ స్వతహాగా ఒక నాస్తికుడని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. పినరయి విజయన్ క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించినవాడని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
హేమంత్ సోరెన్:
ఝార్ఖండ్ ముఖ్యమంత్రి హేమంత్ సోరెన్ హిందూ మతానికి సంబంధించిన ఆదివాసీ తెగకు చెందిన కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆదివాసులు హిందూ మతంలో భాగం కాదని, ఆదివాసులు ప్రకృతిని మాత్రమే పూజిస్తారని 2021లో హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ నిర్వహించిన ఒక కాన్ఫరెన్సులో తెలిపారు. సేన్సస్ 2021 లెక్కలలో ఆదివాసులను ‘సర్నా’ అనే ప్రత్యేక మతం కింద గుర్తించాలని కేంద్రాన్ని డిమాండ్ చేస్తూ హేమంత్ సోరెన్ ప్రభుత్వం 2020లో ఝార్ఖండ్ అసెంబ్లీలో ఒక తీర్మానం కూడా పాస్ చేసింది. హేమంత్ సోరెన్ తాను క్రైస్తవ మతానికి చెందిన వాడని ఎప్పుడూ ఎక్కడా తెలుపలేదు.
MK స్టాలిన్:
తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి MK స్టాలిన్ తాను ఒక నాస్తికుడినని పలు సందర్భాలలో మీడియాకి స్పష్టం చేశారు. MK స్టాలిన్ తండ్రి, డిఎంకే పార్టీ వ్యవస్థాపకులలో ఒకరైన కరుణానిధి, హిందూ మతానికి సంబంధించిన ఇసై-వెల్లర్ అనే కులానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించారు. ద్రవిడ మాడెల్ ఆఫ్ గవర్నన్స్ సిద్దాంతంతో స్థాపించిన డిఎంకే పార్టీకి దశాబ్దాలుగా అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కరుణానిధి కూడా ఒక నాస్తికుడని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.
అరవింద్ కేజ్రీవాల్:
ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ పలు సందర్భాలలో తాను హిందూ ధర్మాన్ని పాటిస్తానని మరియు హనుమంతుని భక్తుడినని ప్రకటించారు. 24 ఏళ్ల వయసులో మిషనరీ ఆఫ్ చారిటీలో వాలంటీరుగా పని చేసినట్టు అరవింద్ కేజ్రీవాల్ ఒక ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. కానీ, తను హిందూ ధర్మాన్ని వదిలి క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు. కేజ్రీవాల్ క్రిప్టో  క్రిస్టియన్ అంటూ ఇదివరకు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు ఫాక్ట్‌లీ పబ్లిష్ చేసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
I'm a devotee of Hanuman who was a devotee of Lord Ram. So I'm devotee of both. Lord Ram was the king of Ayodhya. It is said that everything was good during his rule. There was no sorrow. There was every facility. It was called 'Ram Rajya', which is a concept:Delhi CM in Assembly pic.twitter.com/q6Vxft209t
భగవంత్ మాన్:
పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ సిక్కు మతం జాట్ కమ్యూనిటికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. భగవంత్ మాన్ క్రైస్తవ మతానికి చెందిన వాడని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. పోస్టులో తెలిపిన మిగితా ముఖ్యమంత్రులు క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన వారు అయినప్పటికీ, ఈ జాబితాలో తెలిపిన చాలా మంది ముఖ్యమంత్రులు క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన వారు కాదని పై వివరాల ఆధారంగా స్పష్టంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, దేశంలోని క్రైస్తవ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు.

created: January 23, 2023


text:
పోస్టులో ఇచ్చిన షాపుల షెడ్యూల్ ని కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2020
తాజా లాక్ డౌన్ 4.0 లో వివిధ షాపులు తెరిచే రోజులు మరియు సమయాలు అని చెప్తూ, ఒక షెడ్యూల్ తో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
లాక్ డౌన్ 4.0 లో వివిధ షాపులు తెరిచే రోజులు మరియు సమయాల షెడ్యూల్ రిలీజ్ చేసిన ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): 17 మార్చి 2020 న కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన మార్గదర్శకాలలో పోస్టులో ఇచ్చిన షెడ్యూల్ లేదు. కంటైన్మెంట్ జోన్లలో తప్ప మిగితా ప్రదేశాల్లో అన్నీ షాపులు (షాపింగ్ మాల్స్ మరికొన్ని  తప్ప) తెరవచ్చు అని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది. అయితే కొన్ని పట్టణాలలో మాత్రం దినం తప్పి దినం వేరు వేరు షాపులను తెరవాలని కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఇచ్చిన షెడ్యూల్ గురించి 17 మార్చి 2020 న కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసిన మార్గదర్శకాలలో వెతకగా, అటువంటి షెడ్యూల్ ఏదీ కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేయలేదని తెలుస్తుంది. కంటైన్మెంట్ జోన్లలో తప్ప మిగితా ప్రదేశాల్లో అన్నీ షాపులు (షాపింగ్ మాల్స్ మరికొన్ని తప్ప) తెరవచ్చు అని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది. సామాజిక దూరం పాటించడం కోసం షాపులు మరియు మార్కెట్ల సమయాలు విభజించమని కోరింది. అంతేకాని, పోస్టులో ఇచ్చిన షెడ్యూల్ ఇవ్వలేదు.
అయితే కొన్ని సిటీలలో మాత్రం దినం తప్పి దినం వేరు వేరు  షాపులను తెరవాలని కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. తెలంగాణలో కూడా కంటైన్మెంట్ జోన్ల మినహా మిగితా ప్రదేశాల్లో అన్నీ షాపులు తెరవడానికి అనుమతి ఇచ్చారు. అయితే, జీహెచఎంసీ (హైదరాబాద్)పరిధిలో మాత్రం పక్క-పక్కన ఉన్న షాపులు దినం తప్పి దినం తెరవాలని చెప్పినట్టు తాజాగా రిలీజ్ చేసిన జీఓ లో చూడవొచ్చు. అంతేకాని, పోస్టులో ఇచ్చిన షెడ్యూల్ కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేసినట్టు మాత్రం ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
చివరగా, పోస్టులో ఇచ్చిన షాపుల షెడ్యూల్ ని కేంద్ర ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేయలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న విగ్రహం గ్రానైట్ తవ్వకాలలో బయటపడినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 8, 2021
గ్రానైట్ కొండ తవ్వకాలలో బయటపడిన అతి పెద్ద వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గ్రానైట్ కొండ తవ్వకాలలో బయటపడిన వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో కనిపిస్తున్న ఈ విగ్రహం గ్రానైట్ తవ్వకాల్లో బయటపడినది కాదు. 300 టన్నులు బరువుండే ఈ మహావిష్ణు విగ్రహన్ని తమిళనాడు తిరువన్నమలై జిల్లా కోరకట్టై గ్రామంలోని కొండ నుండి తయారు చేసారు. ఈ విగ్రహాన్ని బెంగళూరులోని కోదండరామస్వామి గుడిలో ప్రతిష్టించడానికి  2019 మే నెలలో తీసుకువెళ్తున్నప్పుడు ఈ ఫోటో తీసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే విగ్రహం యొక్క ఫోటోని ‘The New Indian Express’ తమ ఆర్టికల్ లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 64 అడుగుల పొడువు కలిగిన ఈ విశ్వరూప మహావిష్ణు విగ్రహాన్ని తమిళనాడు నుండి బెంగళూరుకు తరలిస్తున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. 300 టన్నులు బరువు గల ఈ  మహావిష్ణు విగ్రహన్ని తమిళనాడు తిరువన్నమలై జిల్లా కోరకట్టై గ్రామంలోని కొండ నుండి తయారు చేసినట్టు ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఈ విగ్రహాన్ని బెంగళూరులోని కోదండరామస్వామి గుడిలో ప్రతిష్టించడానికి 2019 మే నెలలో తీసుకువెళ్తున్నప్పుడు, ఈ ఫోటో తీసినట్టు తెలిసింది.
ఈ విగ్రహం తమిళనాడు కృష్ణగిరి జిల్లాకు చేరుకున్నప్పుడు తీసిన ఫోటోలని, ఒక జర్నలిస్ట్ 2019లో తన ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. ఈ  మహావిష్ణు విగ్రహానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
A massive semi carved Maha Vishnu Idol reached Singarapettai in Krishnagiri dist enroute to Bangalore. 2stone blocks 280 tons &236 tons stone blocks to be carved "Vishva Rupa Maha Vishnu" having 11 faces n22 hands of64 feet height. 240 wheels Gaint truck transporting fr TV Malai pic.twitter.com/bpECLCcaZx
ఈ మహావిష్ణు విగ్రహన్ని ‘ANI’ పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో కూడా మనం చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన మహావిష్ణు విగ్రహం గ్రానైట్ తవ్వకాలలో బయటపడలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో కనిపిస్తున్న మహావిష్ణు విగ్రహం గ్రానైట్ తవ్వకాలలో బయటపడినది కాదు.


text:
ఫోటోని 2017 లో ఢిల్లీ లోని ‘DLF Promenade’ మాల్ లో తీసారు, హౌస్టన్ NRG స్టేడియం లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 26, 2019
సెప్టెంబర్ 22న అమెరికా లోని హౌస్టన్ NRG స్టేడియంలో ప్రధానమంత్రి మోడీ ప్రసంగించారు. ఆ స్టేడియం లో భారీ విల్లు మరియు గద బొమ్మలను పెట్టినట్టు ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
హౌస్టన్ లో ప్రధానమంత్రి మోడీ ప్రసంగించిన NRG స్టేడియం లో భారీ విల్లు మరియు గద బొమ్మలను పెట్టారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని భారీ విల్లు మరియు గద బొమ్మల ఫోటో ఢిల్లీ లోని ‘DLF Promenade’ మాల్ లో తీసింది.  2017 లో దీపావళి వేడుకల్లో భాగంగా మాల్ ని అలా అలంకరించారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ ఫోటో ‘DLF City Centre Mall Chandigarh’ లో తీసినట్టు ఒక వెబ్ సైట్ లో ఉంటుంది. కానీ, ఆ బిల్డింగ్ ఫోటోలు చూస్తే పోస్ట్ లోని ఫోటోతో సరిపోవు. పోస్ట్ లోని  ఫోటోలో ‘Steve Madden’ షాప్ కనిపిస్తుంది. కాబట్టి, గూగుల్ లో ‘Steve Madden DLF’ అని వెతకగా, అదే షాప్ ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ షాప్ ఢిల్లీ లోని ‘DLF Promenade’ మాల్ లో ఉందని తెలుస్తుంది.
పోస్ట్ లోని ‘Steve Madden’  షాప్ ఫోటో మరియు ‘DLF Promenade’ మాల్ వెబ్ సైట్ లోని ‘Steve Madden’  షాప్ ఫోటో మ్యాచ్ అవుతాయి.
అంతేకాదు, 2017 లో దీపావళి వేడుకల్లో భాగంగా మాల్ ని అలా అలంకరించినట్టు ‘DLF Promenade’ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పెట్టిన ఫోటో మరియు వీడియో కూడా చూడవచ్చు.
Diwali celebrates triumph of light over darkness.@PromenadeDLF supports safe and noise free Diwali!#myrighttobreathe #greendiwali pic.twitter.com/wrFzA7tDxa
చివరగా, ఫోటోని 2017 లో ఢిల్లీ లోని ‘DLF Promenade’ మాల్ లో తీసారు, NRG స్టేడియం లో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 26, 2019


text:
హైదరాబాద్ రోడ్ మీద ఒక బైక్ మ్యాన్ హోల్ లో మునిగింది అని వీడియో లో చూపిస్తున్న సంఘటన బ్రెజిల్ లో జరిగింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 9, 2019
హైదరాబాద్ లో ఒక రోడ్  మీద మ్యాన్ హోల్  తెరిచి ఉండడం వల్ల బైక్  దాంట్లో మునిగిందని ఒక  వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయబడుతుంది. ఆ  వీడియోలో ఎంత వాస్తవం వుందో కనుక్కుందాం.
హైదరాబాద్ లో ఒక రోడ్ మీద మ్యాన్ హోల్ తెరచి ఉండడం వళ్ల జరిగిన ప్రమాదం వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ బైక్ ప్రమాదం బ్రెజిల్ లోని సావో పాలో నగరంలో, 2015లో  జరిగింది. కావున, పోస్ట్ లో క్లెయిమ్ చేసినట్టు ఆ వీడియో లోని ప్రమాదం హైదరాబాద్ లో జరగడం అబద్ధం.
ఆ వీడియో గురించి యూట్యూబ్ లో కొన్ని కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా  అదే వీడియో క్లిప్ తో ‘Motorcycle falls in hole – Brazil’ అనే శీర్షిక తో జనవరి 28, 2015 లో యూట్యూబ్ లో పెట్టిన ఒక వీడియో లభించింది. గూగుల్ లో కూడా ఆ వీడియోకి సంబందించిన కీవర్డ్స్ తో వెతకగా ‘CBS news’ జనవరి 27, 2015లో యూట్యూబ్ లో పెట్టిన ఒక  వీడియో కనిపించింది. ఆ వీడియో కింద వివరణ ప్రకారం ఆ బైక్ ప్రమాదం బ్రెజిల్ లోని సావో పాలో నగరంలో జరిగినట్టుగా తెలుస్తుంది.
గ్లోబల్ న్యూస్ వారు కూడా ఆ బైక్ ప్రమాదం బ్రెజిల్ లోనే జరిగిందని రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చదవవచ్చు.
చివరగా, బ్రెజిల్ లో ఒక మోటార్ సైక్లిస్ట్ కి సంబందించిన బైక్ మ్యాన్ హోల్ లో మునిగిన వీడియోని  హైదరాబాద్ లో జరిగిన బైక్ ప్రమాదంగా సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 9, 2019


text:
మధ్యప్రదేశ్ కి చెందిన మసీదు ఫోటోని ముంబై బాంద్రా లోని మసీదు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 14, 2020
రోడ్డు మధ్యలో నిర్మించిన మసీదు యొక్క ఫోటోని చూపిస్తూ ముంబై నగరంలోని బాంద్రా లో నడిరోడ్డు పై నిర్మించిన ఈ మసీదును కూల్చే దమ్ము మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఉద్దావ్ థాక్రే కు ఉందా? అని ప్రశ్నిస్తూ పెట్టిన ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఇటివలే ముంబై మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) బాలీవుడ్ నటి  కంగనా రనౌత్ ఆఫీసును అక్రమ కట్టడం  అని చెప్పి  కుల్చేసిన నేపథ్యంలో ఈ పోస్ట్ షర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంత వరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముంబై నగరంలోని బాంద్రా లో నడి రోడ్డు పై నిర్మించిన మసీదు యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో రోడ్డు మధ్యలో నిర్మించబడినట్టు కనిపిస్తున్నది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సాగర్ అనే నగరానికి చెందిన జామా మసీదు. ఈ మసీదు ఫోటోకి ముంబై బాంద్రా ప్రాంతంకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ఒక ట్విట్టర్ యూసర్ ‘10 August 2020’ నాడు పెట్టిన ట్వీట్ దొరికింది. ఫోటోలోని ఆ మసీదు, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సాగర్ నగరానికి చెందినది అని ఆ ట్వీట్లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ మసీదు కోసం వెతకగా, అదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Dainik Sarkar’ న్యూస్ వెబ్సైట్ వారు పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సాగర్ నగరంలో, రక్షా బంధన్ మరియు ఈద్ పండగల సందర్భంగా కాట్ర బజార్ లో లాక్ డౌన్ తర్వాత మొదటిసారిగా షాపింగ్ చేయడానికి భారీగా తరలివచ్చిన ప్రజలు, అని ఆ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కాట్ర బజారు సమీపంలోని జామా మసీదు అని ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఫోటోలోని ఆ మసీదును చూపిస్తూ యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వీడియో వివరణలో కూడా ఫోటోలోని ఆ మసీదు మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సాగర్ నగరానికి చెందిన జామా మసీదు అని తెలిపారు.
సాగర్ నగరంలోని జామా మసీదు యొక్క సాటిలైట్ పిక్చర్ ‘Google Earth’ లో లభించింది. ఈ సాటిలైట్ ఇమేజ్ లో కూడా ఈ మసీదు నాలుగు దిక్కుల రోడ్డు మధ్యలో కట్టినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
చివరగా, మధ్యప్రదేశ్ కి చెందిన మసీదు యొక్క ఫోటోని చూపిస్తూ ముంబై బాంద్రా లోని మసిదుగా చిత్రీకరిస్తున్నారు.

created: September 14, 2020


text:
సోనియా గాంధీ ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చున్న ఈ మీటింగ్ మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో జరగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 25, 2022
Update (25 May 2022):
ఇటీవల ప్రధానమంత్రి మోదీ జపాన్‌లో నాలుగు దేశాల (అమెరికా,జపాన్, భారత్,ఆస్ట్రేలియా) క్వాడ్ (QUAD) సమావేశంలో పాల్గొన్న నేపథ్యంలో మోదీ ఇతర దేశాల ప్రధానులతో ఉన్న ఫోటోని సోనియా గాంధీ శ్రీలంక ప్రధాని రణిల్ విక్రమసింఘేతో చర్చిస్తున్న మరో ఫోటో కూడా విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ప్రధానమంత్రిగా మన్మోహన్ సింగ్ ఉన్నప్పటికీ, ఆయనకు బదులు సోనియా గాంధీ వ్యవహారాలను చూసుకునేది అనే అర్ధం వచ్చేలా ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు.
ఐతే నిజానికి ఈ ఫోటో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానిగా ఉన్నప్పటిది కాదు. 2017లో శ్రీలంక ప్రధాని రణిల్ విక్రమసింఘే భారత పర్యటనలో భాగానంగా సోనియా గాంధీని కలిసాడు. సోనియా గాంధీ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలి హోదాలో ఈ భేటికి హాజరైంది, అందుకే ఈ సమావేశంలో మన్మోహన్ సింగ్ పక్కన కూర్చుంటే, సోనియా గాంధీ శ్రీలంక ప్రధానితో చర్చిస్తూ కనిపించింది. ఇవే ఫోటోలను భారత మీడియాతో (ఇక్కడ & ఇక్కడ) పాటు భారత్‌లోని శ్రీలంక హైకమిషన్ కూడా షేర్ చేసాయి.
Published (14 June 2021):
కాంగ్రెస్ పది సంవత్సరాల ప్రభుత్వ పాలనలో సోనియా గాంధీ, ప్రధానమంత్రి స్థానంలో విదేశీ ప్రతినిధులతో చర్చలు నిర్వహించారంటూ అర్థం వచ్చేలా సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. శ్రీలంక ప్రభుత్వ అధికారులతో జరిగిన ఒక మీటింగ్ లో సోనియా గాంధీ ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చొని, మన్మోహన్ సింగ్ పక్కన కుర్చీలో కూర్చున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో చూపిస్తుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ పది సంవత్సరాల ప్రభుత్వ పాలనలో సోనియా గాంధీ ప్రధానమంత్రి స్థానంలో విదేశీ ప్రతినిధులతో చర్చలు నిర్వహిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, 2017లో అప్పటి శ్రీలంక ప్రధానమంత్రి రణిల్ విక్రమసింఘే, ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకులతో ఢిల్లీ లో జరిపిన చర్చలని చూపిస్తుంది. శ్రీలంక ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో జరిపిన ఈ మీటింగ్ లో సోనియా గాంధీ, కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలి హోదాలో ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చున్నారు. ఈ మీటింగ్  కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ పాలనలో(2004-14) జరిగింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగుల్ లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘NNIS-News’ యూట్యూబ్ ఛానల్ 26 ఏప్రిల్ 2017 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. శ్రీలంక ప్రధానమంత్రి రణిల్ విక్రమసింఘే, తన నాలుగు రోజుల భారత్ పర్యటనలో భాగంగా ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ నేతలను కలిసి చర్చలు నిర్వహిస్తున్న దృశ్యాలని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. 2017 లో శ్రీలంక ప్రధాని రణిల్ విక్రమసింఘే మరియు కాంగ్రెస్ నేతల మధ్య జరిగిన ఈ మీటింగ్ కు సంబంధించిన ఫోటోలని ‘ANI’ న్యూస్ ఛానల్ తమ ట్విట్టర్ హేండిల్ లో షేర్ చేసింది.
Sri Lankan Prime Minister Ranil Wickremesinghe met former PM Manmohan Singh and Sonia Gandhi in Delhi pic.twitter.com/N5x7OzEeku
శ్రీలంక ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో జరిపిన ఈ చర్చలో సోనియా గాంధీ, కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలి హోదాలో ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చున్నట్టు తెలిసింది. 2019లో బంగ్లాదేశ్ ప్రధానమంత్రి షేక్ హసీనా తో జరిపిన చర్చలలో కూడా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరుపున సోనియా గాంధీ ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చున్నారు.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ పాలనలో(2004-14) మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రి హోదాలో విదేశీ ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో  జరిపిన చర్చలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ చర్చలలో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చొని విదేశీ మంత్రులతో చర్చిస్తున్న దృశ్యాలని మనం చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ సమయంలో తీసినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
ఇదివరకు, ఇదే చర్చకు సంబంధించిన ఫోటోని ఇదే క్లెయిమ్ తో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, దానికి సంబంధించి FACTLY ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, సోనియా గాంధీ ప్రధాన కుర్చీలో కూర్చొని శ్రీలంక ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో జరుపుతున్న ఈ మీటింగ్ మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రి గా ఉన్న సమయంలో జరగలేదు.


text:
హిందూ బ్రాహ్మణ అమ్మాయిలను లవ్ జిహాద్‌లోకి దించడం కోసం ముస్లింలు గోల్డెన్ సగాయి షాదీ అనే వివాహ వెబ్‌సైట్‌ను నడిపిస్తున్నారంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 7, 2023
హిందూ బ్రాహ్మణ బాలికలను లవ్ జిహాద్‌లోకి దించడం కోసం ముస్లిం గ్రూపులు ప్రత్యేకంగా గోల్డెన్ షాదీ అండ్ సగాయి (Golden Shadi & Sagai) అనే మ్యాట్రిమోని వెబ్‌సైట్‌ను నడిపిస్తున్నాయని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. ఈ మ్యాట్రిమోనియల్ వెబ్‌సైట్‌లో పొందుపరిచిన వధువుల వివరాలను సేకరించి దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న తమ ఇస్లామిక్ నెట్వర్క్  ద్వారా ఈ హిందూ అమ్మాయిలను లవ్ జిహాద్‌లోకి ట్రాప్ చేస్తున్నారని పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ బ్రాహ్మణ బాలికలను లవ్ జిహాద్‌లోకి దించడం కోసం ముస్లిం గ్రూపులు ప్రత్యేకంగా గోల్డెన్ షాదీ అండ్ సగాయి అనే మ్యాట్రిమోని వెబ్‌సైట్‌ను నిర్వహిస్తున్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): గోల్డెన్ సగాయి షాదీ (Golden Sagai Shadi) అనేది కేవలం ముస్లింల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన గుజరాత్‌కు చెందిన ఒక వివాహ వెబ్‌సైట్. ఈ వెబ్‌సైట్‌లో హిందూ అమ్మాయిలు గాని అబ్బాయిలు గాని రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి లేదు. సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ఈ ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని గోల్డెన్ సగాయి షాదీ యజమాని ఇమితీయాజ్ ఖాన్ పఠాన్ మాకు స్పష్టం చేశారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న ఆరోపణలకు సంబంధించి కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, హిందూ బ్రాహ్మణ బాలికలను టార్గెట్ చేస్తూ ముస్లిం గ్రూపులు గోల్డెన్ షాదీ అండ్ సగాయి అనే మ్యాట్రిమోని వెబ్‌సైట్‌ను నిర్వహిస్తున్నట్టు ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదని తెలిసింది.
గోల్డెన్ సగాయి షాదీ (Golden Sagai Shadi) అనేది గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌కు చెందిన ఒక మ్యాట్రిమోని వెబ్సైట్ అని తెలిసింది. గోల్డెన్ సగాయి షాదీ ఒక ముస్లిం మ్యాట్రిమోని వెబ్‌సైట్ అని తమ వెబ్‌సైట్ వివరణలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
హిందూ అమ్మాయిలు లేదా అబ్బాయిలు గాని రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి ఈ వెబ్‌సైట్‌లో ప్రత్యేక ఆప్షన్లు ఏవి అందుబాటులో లేవు. కుటుంబ వివరాలకు సంబంధించి కేవలం తల్లిదండ్రుల వివరాలు, చిరునామా, వధువు లేదా వరుడు ఏ కులం నుండి కావాలని ఆసక్తి చూపుతున్నారనే ప్రశ్నలు తప్పితే మతపరమైన ప్రశ్నలు ఏవీ రిజిస్ట్రేషన్ జాబితాలో అడగలేదు.
సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారానికి సంబంధించిన స్పష్టత కోసం మేము గోల్డెన్ సగాయి షాదీ యాజమాని ఇమితీయాజ్ ఖాన్ పఠాన్‌ను సంప్రధించాము. గోల్డెన్ సగాయి షాదీ (Golden Sagai Shadi) అనేది కేవలం ముస్లింల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన వివాహ వెబ్‌సైట్ అని, ఈ వెబ్‌సైట్‌లో హిందూ అమ్మాయిలు గాని అబ్బాయిలు గాని రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి లేదని ఇమితీయాజ్ మాకు స్పష్టం చేశారు. సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారానికి సంబంధించి అలహాబాద్ పోలీస్ కమిషనర్ తమ ఆఫీసుపై రైడ్ చేసి ఈ ప్రచారం పూర్తిగా తప్పని తేల్చారని, దీనికి సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్‌ని ‘గోల్డెన్ సగాయి షాదీ’ వెబ్‌సైట్‌లో పబ్లిష్ చేశామని తెలిపారు. పై వివరల ఆధారంగా పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు హిందూ బాలికలు గోల్డెన్ సగాయి షాదీ వివాహ వెబ్‌సైట్‌లో రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి ఉండదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, హిందూ బ్రాహ్మణ అమ్మాయిలను లవ్ జిహాద్‌లోకి దించడం కోసం ముస్లింలు గోల్డెన్ సగాయి షాదీ అనే వివాహ వెబ్‌సైట్‌ను నడిపిస్తున్నారంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు.


text:
చెన్నైలోని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి చిన్న పిల్లలకు ఉచిత చికిత్స అందిస్తోందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2023
తమిళనాడు రాష్ట్రం చెన్నై నగరంలో అత్యాధునిక సదుపాయాలు మరియు 600 మంది డాక్టర్లు కలిగిన కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రిలో అప్పుడే జన్మించిన శిశువుల నుండి 12 సంవత్సరాల వయసు లోపు చిన్న పిల్లలకు ఉచిత వైద్యం అందిస్తున్నారని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. రూ. 10 లక్షల వరకు ఖర్చయ్యే గుండె సంబంధిత వ్యాధులకు కూడా ఈ ఆసుపత్రి చిన్న పిల్లలకు ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తోందని ఈ పోస్టులో తెలిపారు. చెన్నై నగరంలోని ఎగ్మోర్ రైల్వే స్టేషన్ దగ్గర దిగి ఈ ఆసుపత్రి గురించి ఎవ్వరిని అడిగినా ఆసుపత్రి చిరునామా చెబుతారని పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. అంతేకాదు, ఈ ఆసుపత్రిలో చికిత్స కోసం సంప్రదించవలిసిన మొబైలు నెంబర్లని ఈ పోస్టులో షేర్ చేస్తూ, ఈ సమాచారాన్ని వీలైనంత మందికి ఫార్వార్డ్ చేయాలని కోరుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడు రాష్ట్రం చెన్నైలో కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ హాస్పిటల్ చిన్నపిల్లలకు ఉచితంగా వైద్యాన్ని అందిస్తోంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): సోషల్ మీడియాలో తమ ఆసుపత్రికి సంబంధించి జరుగుతున్న ఈ ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి వారు స్పష్టం చేశారు. కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి ఎటువంటి లాభాలు ఆశించకుండా చిన్న పిల్లలకు తక్కువ ఖర్చుతో మెరుగైన చికిత్స అందించడం కోసం పనిచేస్తుందని, తాము పూర్తిగా ఉచిత చికిత్స అందించడం లేదని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి యాజమాన్యం తమ వెబ్సైటులో స్పష్టం చేసింది. పోస్టులో తెలుపుతున్న ఎగ్మోర్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న ఆసుపత్రి,  ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చైల్డ్ హెల్త్ (ICH) అని తెలిసింది. అన్ని  ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల లాగానే ఈ ఆసుపత్రిలో కూడా రోగులకు ఉచిత వైద్యం అందిస్తారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో తెలుపుతున్న సమాచారనికి సంబంధించిన వివరాల కోసం ‘కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ హాస్పిటల్’ వెబ్సైటులో వెతికితే, సోషల్ మీడియాలో తమ ఆసుపత్రికి సంబంధించి జరుగుతున్న ఈ ప్రచారం గురుంచి కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి వారు స్పష్టతనిచ్చినట్టు తెలిసింది. తమ ఆసుపత్రి చిన్న పిల్లలకు పూర్తిగా ఉచిత చికిత్స అందిస్తుందంటూ సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తావమని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి వారు తమ వెబ్సైటులో స్పష్టం చేశారు.
కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ హాస్పిటల్ ఎటువంటి లాభాలు ఆశించకుండా చిన్న పిల్లలకు తక్కువ ఖర్చుతో మెరుగైన చికిత్స అందించడం కోసం పనిచేస్తుందని, తాము పూర్తిగా ఉచిత చికిత్స అందించడం లేదని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ తమ వెబ్సైటులో స్పష్టం చేసింది.
సోషల్ మీడియాలో తెలుపుతున్న ఎగ్మోర్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న ఆసుపత్రి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చైల్డ్ హెల్త్ (ICH) అని, అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల లాగానే ఈ ఆసుపత్రిలో కూడా రోగులకు ఉచిత వైద్యం అందిస్తారని కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి తెలిపింది. సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం చేస్తున్న మొబైలు నెంబర్లు కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రిలో అపాయింట్మెంట్ కోసం సంప్రదించవలిసిన మొబైలు నెంబర్లని కామకోటి చైల్డ్ ట్రస్ట్ వారు తెలిపారు.
చివరగా, తమిళనాడు రాష్ట్రం చెన్నైలోని కంచి కామకోటి చైల్డ్స్ ట్రస్ట్ ఆసుపత్రి చిన్న పిల్లలకు ఉచిత చికిత్స అందిస్తోందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పు.


text:
పునీత్ రాజ్‌కుమార్ మరణానికి సంబంధించిన ఈ సందేశాన్ని డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 2, 2021
ఫిట్‌నెస్ గురుంచి, మితంగా వ్యాయామం చేయడం గురించి ఒక సందేశం డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఇచ్చినట్టుగా ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈనాడు దినపత్రిక వారు డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఇటువంటి ఒక బహిరంగ లేఖ రాసారని తమ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమకు చెందిన పునీత్ రాజ్‌కుమార్ 29 అక్టోబర్ 2021న గుండెపోటుతో మరణించిన తరువాత ఈ సందేశం వైరల్ అయింది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పునీత్ రాజ్‌కుమార్ మరణానికి సంబంధించి డాక్టర్ దేవి శెట్టి యొక్క సందేశం.
ఫాక్ట్: ఈ సందేశాన్ని డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఇవ్వలేదు. డాక్టర్ దేవి శెట్టి ‘నారాయణ హె’ల్త్ ఛైర్మన్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్. ఈయనకు ఆపాదించిన ఈ సందేశం గురుంచి స్పష్టత ఇస్తూ నారాయణ హెల్త్ ఒక ప్రకటన చేసింది. ఈ సందేశం నకిలీదని డాక్టర్ దేవి శెట్టి కూడా  ‘ది ఇండియన్  ఎక్స్ ప్రెస్’కు చెప్పారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కన్నడ సినీనటుడు పునీత్ రాజ్‌కుమార్ మరణానికి సంబంధించి డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఈ సందేశాన్ని ఇచ్చారని ఇటీవల రిపోర్ట్ చేసిన ఏ ఇతర న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లభించలేదు. అయితే, డాక్టర్ దేవి శెట్టి 29 అక్టోబర్ 2021న టైమ్స్ నౌలో పాల్గొన్న చర్చలో భారతీయుల హార్ట్ ప్రాబ్లమ్స్ గురించి మాట్లాడారు. డాక్టర్ దేవి శెట్టి పునీత్ ను “నిజ జీవితంలో కూడా హీరో” అని అన్నారు. “ఒక డాక్టరుగా పేషంట్ పరిస్థితి గురి౦చి, స౦ఘటనల గురి౦చి చర్చి౦చడానికి నాకు ఇష్ట౦ లేదు” అని కూడా ఆయన అన్నారు. పునీత్ రాజ్‌కుమార్ గురించి ప్రత్యేకంగా మాట్లాడటానికి నిరాకరించారు. డాక్టర్ దేవి శెట్టి పోస్టులోని సందేశంలో రాసిన విషయాలను చెప్పలేదు.
Indians are genetically 3 times more vulnerable for heart attack than Europeans. Every 40-yr-old male Indian is a heart patient unless proven otherwise: Dr Devi Shetty, Chairman & Executive Director, Narayana Health, tells Rahul Shivshankar on INDIA UPFRONT. | #PuneethNoMore pic.twitter.com/RmFqTwOaaY
డాక్టర్ దేవి శెట్టి, ‘నారాయణ హెల్త్’ ఛైర్మన్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్. కర్ణాటకతో పాటు   దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో ఆసుపత్రుల నెట్ వర్క్ ను నడుపుతోంది నారాయణ హెల్త్. డాక్టర్ దేవి శెట్టికి ఆపాదించబడిన వైరల్ మెసేజ్ గురించి నారాయణ హెల్త్ ట్విట్టర్ ద్వారా ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఆ ప్రకటనలో, “డాక్టర్ దేవి శెట్టి నుండి వచ్చిందన్న ఈ సందేశం నకిలీదని మరియు అతని కార్యాలయం నుండి ఇది వెలువడలేదని ఎన్ హెచ్ స్పష్టం చేయాలనుకుంటున్నారు. అతనికి చేసిన ఏదైనా రిఫరెన్స్ లేదా ఆట్రిబ్యూషన్ తప్పు.” అని స్పష్టం చేసారు.
pic.twitter.com/SMKBZtyj6W
ఈ సందేశం వాట్సప్ లో వైరల్ కావడంతో, ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ ఇది ఒక ఫేక్ మెసేజ్ అని డాక్టర్ దేవి శెట్టిని అడిగి తెలుసుకున్నారు. “డాక్టర్ ఇది ఒక ఫేక్ మెసేజ్ అని ఇండియన్  ఎక్స్ ప్రెస్ కు చెప్పారు. ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించడానికి తన పేరును ఉపయోగించడం పట్ల తన ఆవేదన వ్యక్తం చేసారు“, అని ఆర్టికల్ లో పేర్కొన్నారు.
కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమకు చెందిన పునీత్ రాజ్‌కుమార్ 29 అక్టోబర్ 2021న గుండెపోటుతో మరణించారు. బెంగళూరులోని మణిపాల్ హాస్పిటల్స్ లో కార్డియోవాస్కులర్, థొరాసిక్ సర్జన్ డాక్టర్ దేవానంద్ ఎన్ఎస్ మాట్లాడుతూ, “పునీత్ మరణించటం వలన వ్యాయామంచెడ్డదని కాదు. మీకు అవసరమైనది మీరు చేయాలి. ఒకరికి ఏది సరిపోతుందో అది మరొకరికి సరిపోకపోవచ్చు. ఇక్కడ ఒకే ఒక పాఠం ఉందని నేను అనుకుంటున్నాను – ఏది చేసినా మితంగా చేయడం మంచిది.”
డాక్టర్ దేవి శెట్టి పేరును ఇంతకు ముందు ఇతర పోస్టులలో కూడా ఉపయోగించారు. Factly ఒక పోస్ట్ గురించి ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ కూడా రాసింది.
చివరగా, పునీత్ రాజ్‌కుమార్ మరణానికి సంబంధించిన ఈ సందేశాన్ని డాక్టర్ దేవి శెట్టి ఇవ్వలేదు.

created: November 2, 2021


text:
‘బీహార్ లో మసీదుకి శక్తులు రావాలని హిందూ బాలుడిని బలిచ్చారు’ అనేది తప్పుడు వార్త అని తెలిపిన బీహార్ డీజీపీ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 18, 2020
‘బీహార్ లో కొత్త మసీదు ప్రారంభానికి రోహిత్ అనే 15 సంవత్సరాల హిందూ బాలుడిని బలిచ్చిన ముస్లింలు’ అని చెప్తూ, ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ లింక్ తో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
బీహార్ లో కొత్త మసీదుకి శక్తులు రావాలని ఒక హిందూ మైనర్ బాలుడిని ముస్లింలు బలిచ్చారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): రోహిత్ కేసులో మసీదు కోసం బలిచ్చారనే మతపరమైన కోణం లేదని బీహార్ డీజీపీ తెలిపారు. ఆ ఊర్లో అసలు మసీదు లేదని, రోహిత్ ని బలిచ్చారు అని చెప్పడానికి తన ఒంటిపై ఎటువంటి గాయాలు లేవని తెలిపారు. పోస్ట్ మార్టంలో కూడా నీళ్లలో  మునగడం వల్ల రోహిత్ చనిపోయినట్టు తేలిందని, అయితే తనని ఎవరైనా కావాలని నీళ్లలో  పడేసారా లేదా ప్రమాదవశాత్తు జరిగిందా అనేది విచారణ జరుపుతున్నామని తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఇచ్చిన న్యూస్ లింక్ ని ఓపెన్ చేయగా, ఆ న్యూస్ ఆర్టికల్ లో కొత్తగా ‘అప్డేట్’ జోడించినట్టు చూడవచ్చు. దాని తెలుగు అనువాదం – ‘తాము జరిపిన దర్యాప్తులో రోహిత్ జైస్వాల్ మరణంలో మతపరమైన కోణం లేదని బీహార్ డీజీపీ చెప్పారు. బాధితుడి తండ్రి తన ప్రకటనలను చాలా సార్లు మార్చారు. ముస్లింలు మసీదును శక్తివంతం చేయడానికి తన కొడుకును బలి ఇచ్చారని తండ్రి ఆరోపించారు, కానీ పోలీసుల దర్యాప్తులో అది అవాస్తవమని తేలింది. చివరికి, తండ్రి కూడా ఆ ఆరోపణలను ఖండించారు’.
ఈ కేసుకు సంబంధించిన వివరాలు చెప్తూ, బీహార్ డీజీపీ తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో లైవ్ వీడియో పెట్టారు. తను స్వయంగా ఆ ఊరికి వెళ్లి అందరితో మాట్లాడానని, రోహిత్ ని మసీదు కోసం బలిచ్చరనేది తప్పుడు న్యూస్ అని తెలిపారు. ఆ ఊర్లో అసలు మసీదు లేదని, రోహిత్ ని బలిచ్చారు అని చెప్పడానికి తన ఒంటిపై ఎటువంటి గాయాలు లేవని తెలిపారు. పోస్ట్ మార్టంలో కూడా నీళ్లలో మునగడం వల్ల రోహిత్ చనిపోయినట్టు తేలిందని, అయితే తనని ఎవరైనా కావాలని నీళ్లలో పడేసారా లేదా ప్రమాదవశాత్తు జరిగిందా అనేది విచారణ  జరుపుతున్నామని తెలిపారు. మార్చిలో ఈ ఘటన జరిగినప్పుడు వార్తా సంస్థలు అన్నీ రోహిత్ నదిలో మునిగి చనిపోయినట్టు రిపోర్ట్ చేసారు, కానీ తరువాత కొన్ని న్యూస్ పోర్టల్స్ మాత్రం తనని మసీదు కోసం బలిచ్చారని తప్పుగా ప్రచారం చేసారని డీజీపీ తెలిపారు.
చివరగా, ‘బీహార్ లో మసీదుకి శక్తులు రావాలని హిందూ బాలుడిని బలిచ్చారు’ అనేది తప్పుడు  వార్త అని తెలిపిన బీహార్ డీజీపీ.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రామనాథపురంలోని ఈ పురాతన మసీదు మార్చబడిన హిందూ దేవాలయమని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 13, 2023
తమిళనాడులోని రామనాథపురం జిల్లాలో ఉన్న జుమ్మా పాలి మసీదు, ఒకప్పుడు హిందూ దేవాలయం అని, కానీ, అక్కడి ప్రభుత్వ అండతో ముస్లింలు ఇపుడు దాని మసీదుగా వాడుకుంటున్నారు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ వాదనకు మద్దతుగా ఒక ఫోటోనూ కూడా షేర్ చేస్తున్నారు.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తమిళనాడులోని రామనాథపురం జిల్లాలో ఉన్న జుమ్మా పాలి మసీదు, ఒకప్పుడు హిందూ దేవాలయం. కానీ, అక్కడి ప్రభుత్వ అండతో ముస్లింలు ఇపుడు దాని మసీదుగా వాడుకుంటున్నారు.
ఫాక్ట్(నిజం): తమిళనాడులోని రామనాథపురం జిల్లాలోని జుమ్మా పాలి మసీదు అతి పురాతనమైన మసీదులలో ఒకటి. ఇది ద్రవిడ శైలిలో ఇస్లామిక్ భావాలతో రాతితో నిర్మించబడినది. ‘ది హిందూ’ కథనంలో, డైరెక్టర్ అఫ్ మ్యూజియమ్స్ ప్రభుత్వ మ్యూజియం చెన్నై ప్రచురించిన ‘ఇస్లామిక్ ఆర్కిటెక్చర్ ఇన్ తమిళనాడు’ అనే పుస్తకంలో ఈ మసీదు విశేషాలను వివరించారు. ఇది ప్రపంచంలోని పురాతన మసీదులలో ఒకటిగా నమ్ముతారు. ఇది వాస్తవానికి 628-630 CEలో యెమెన్ వ్యాపారులచే నిర్మించబడిందని, మళ్ళీ 18వ శతాబ్దంలో పూర్తిగా పునర్నిర్మించబడిందని పేర్కొన్నారు. ఇది ఒక పురాతన గుడి మీద నిర్మించింది అని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, గూగుల్ శోధనలో 11వ శతాబ్దంలో నిర్మించిన  ఈ పాత చారిత్రక జుమ్మా పాలి మసీదు గురించి చాలా సమాచారం లభించింది.  దక్షిణ భారతదేశంలో చాలా పురాతన మసీదులు ద్రవిడ శైలిలో ఇస్లామిక్ భావాలతో రాతితో నిర్మించబడ్డాయి. డైరెక్టర్ అఫ్ మ్యూజియమ్స్, ప్రభుత్వ మ్యూజియం చెన్నై ద్వారా ప్రచురించబడిన  Dr. రాజా మహమ్మద్ రచించిన ఇస్లామిక్ ఆర్కిటెక్చర్ ఇన్ తమిళనాడు అనే పుస్తకంలో ఈ మసీదు విశేషాలను వివరించారు.
ఈ పుస్తకంలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం, ఇది ద్రవిడ శైలిలో, చాలా ఉన్నతమైన క్రమంలో మరియు పరిపూర్ణతతో కూడిన ఇస్లామిక్ భవనం. ఈ మసీదు పూర్తిగా ద్రవిడ నిర్మాణం. సాధారణ సందర్శకులు దీనిని ఆలయ మండపంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంది అని ఈ పుస్తకంలో పేర్కొన్నారు. ఈ మసీదు నిర్మాణాన్ని సీతక్కతి మరక్కాయర్ ప్రారంభించి, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు తొలి సంవత్సరాల్లో అతని వారసులు పూర్తి చేశారని నమ్ముతారు. ఈ మసీదు ద్రవిడ శైలిలో ఇస్లామిక్ రూపంలో నిర్మించబడింది. అంతే కాక, ద్రవిడ మరియు ఇస్లామిక్ కళల కలయికగా కూడా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. పుస్తకంలో ఇచ్చిన మరింత సమాచారం ప్రకారం ప్రార్థనా మందిరం లోపల ఉన్న ఏకైక ఇస్లామిక్ మూలకం వంపు రూపంలో ఉన్న మిహ్రాబ్. మిహ్రాబ్ యొక్క ఎడమ వైపున ఒక మింబర్ ఉంది, కానీ అది చెక్కతో చేయబడింది. మసీదులోని ఏ భాగంలోనూ శిల్పకళా ప్రాతినిధ్యాలు లేవు.
‘ది హిందూ’ , బీబీసీ తమ కథనాలలో ఈ మసీదు విశేషాలను వివరించాయి. ఇంకా అనేక వార్తసంస్థలు ఈ మసీదు గూర్చి కథనాలు ప్రచురించాయి ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఈ మసీదు 17వ శతాబ్దంలో ద్రవిడ వాస్తుశిల్పంతో నిర్మించిన పురాతన ఇస్లామిక్ భవనం. మసీదు యొక్క స్తంభాలలో ఇస్లామిక్ సంస్కృతి ప్రకారం పూల చెక్కడాలు ఉన్నాయి, హిందూ దేవాలయాల వలె శిల్పాలు లేవు.

created: December 13, 2023


text:
ఈ మ్యూజికల్ వీడియోను కేవలం ఆరు రోజుల్లో చిత్రీకరించారు, మూడు సంవత్సరాల్లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 6, 2023
స్విమ్మింగ్ పూల్‌లో వందల మంది మహిళా డాన్సర్లతో కొరియోగ్రాఫ్ చేసినట్టు ఉన్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ పాట షూటింగ్‌కు మూడు సంవత్సరాలు పట్టిందని చెప్తూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. పైగా వీడియోకు ఒక బాలీవుడ్ పాటను జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మూడు సంవత్సరాల పాటు షూటింగ్ చేసిన పాటకు సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 1933లో వార్నర్ బ్రదర్స్ స్టూడియో నిర్మించిన ‘ఫూట్‌లైట్ పెరేడ్’ అనే సినిమాలోని ‘బై ఏ వాటర్‌ఫాల్’ ఒక మ్యూజికల్. ఈ మ్యూజికల్‌ను కేవలం ఆరు రోజుల్లో షూట్ చేసారు. కాకపోతే అంతకు ముందు రెండు వారాలు రిహార్సల్ చేసినట్టు తెలిసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియో 1933లో వార్నర్ బ్రోస్ స్టూడియో నిర్మించిన ‘ఫూట్‌లైట్ పెరేడ్’ అనే ఒక మ్యూజికల్ (సంగీతం ప్రధానంగా నడిచే) సినిమా నుండి సేకరించారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోపై దీనికి సంబంధించిన వాటర్ మార్క్ కనిపిస్తుంది.
ఐతే వార్నర్ బ్రోస్ నిర్మించిన ఈ సినిమాలో మొత్తం మూడు మ్యూజికల్స్ ఉంటాయి. అందులొ ఒకటి 15 నిమిషాల నిడివిగల ‘బై ఏ వాటర్‌ఫాల్’. పోస్టులో షేర్ చేసింది ఈ మ్యూజికల్ వీడియోనే. ఈ చిత్రం1992లో నేషనల్ ఫిల్మ్ రిజిస్ట్రీ, లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌కి ఎంపికైంది.
ఐతే ఈ మ్యూజికల్ షూటింగ్‌కు సంబంధించిన సమాచారం ప్రకారం ఈ మ్యూజికల్‌ను బస్బీ బర్కిలీ కొరియోగ్రాఫ్ చేసారు. స్విమ్మింగ్ పూల్ సెట్‌లో మొత్తం 20 గాలన్ల నీరు వాడి ఈ వాటర్ బ్యాలెట్ మ్యూజికల్‌ను షూట్ చేసారు. ఐతే మ్యూజికల్‌ను కేవలం ఆరు రోజుల్లో షూట్ చేసారు. కాకపోతే అంతకు ముందు రెండు వారాలు రిహార్సల్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది.
ఈ సినిమా నిర్మాణానికి సంబంధించిన పలు బ్లాగ్స్ కూడా ఈ మ్యూజికల్ కేవలం ఆరు రోజుల్లో షూట్ చేసినట్టు తెలుపుతున్నాయి. ఐతే ఈ వీడియోకు ఒక పాత బాలీవుడ్ పాటను జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ మ్యూజికల్ వీడియోను కేవలం ఆరు రోజుల్లో చిత్రీకరించారు, మూడు సంవత్సరాలు కాదు.


text:
ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు హుబ్లీలోని నల్లమ్మ దేవి విగ్రహం నిజంగా కళ్ళు తెరవలేదు. కొందరు స్థానికులు విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళు అమర్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 28, 2022
‘కర్ణాటకలోని హుబ్లీలో అమ్మవారు కళ్ళు తెరిచారు, అమ్మవారి కళ్ళు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి’ అంటూ ఒక వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలోని హుబ్లీలో అమ్మవారు కళ్ళు తెరచిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది హుబ్లీలోని నల్లమ్మ దేవి విగ్రహం, కాని ఈ విగ్రహం నిజంగా కళ్ళు తెరవలేదు. కొందరు స్థానికులు ఆ విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళు అమర్చారు. ఆగస్ట్ 2019లో కర్ణాటక హుబ్లీ ప్రాంతంలోని మంటూరు రోడ్‌లో రైల్వే సంస్థకు చెందిన స్థలంలో ఉన్న      నల్లమ్మ దేవి గుడిని ఇతర ప్రదేశానికి తరలించాలని రైల్వే సంస్థ ప్రతిపాదించింది. ఐతే అక్కడి స్థానికులలో కొందరు గుడిని కాపాడుకునే ప్రయత్నంలో భాగంగా నల్లమ్మ దేవి విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళు అమర్చి, నల్లమ్మ దేవి కళ్ళు తెరిచిందంటూ ఒక పుకారును సృష్టించారు. పోలీస్ విచారణలో ఈ అంశాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కర్ణాటకలోని హుబ్లీ ప్రాంతంలో ఉన్న నల్లమ్మ దేవి విగ్రహం. పోస్టులో నల్లమ్మ దేవి కళ్ళు తెరిచిందని చెప్తున్న ఘటన ఆగస్ట్ 2019లో జరిగింది. కాని నిజానికి ఈ విగ్రహం కళ్ళు తెరవలేదు, కొంత మంది స్థానికులు విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళను అమర్చారు.
హుబ్బల్లిలోని మంటూరు రోడ్‌లోని  రైల్వే సంస్థకు చెందిన స్థలంలో ఈ నల్లమ్మ దేవి యొక్క చిన్న గుడి ఉంది. ఐతే రైల్వే వాళ్ళు ఈ గుడిని వేరే చోటుకి తరలించడానికి ప్రతిపాదించడంతో అక్కడి స్థానికులలో కొందరు ఆ గుడి తరలకుండా ఉంచేందుకు ఆ విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళను అమర్చి, నల్లమ్మ దేవి కళ్ళు తెరిచిందంటూ ఒక పుకారును సృష్టించారు.
ఈ పుకారు వ్యాపించడంతో అమ్మవారి దర్శనం కోసం చాలా మంది గుడికి రావడంతో పోలీస్ శాఖ ఈ అంశంపై విచారణ జరిపింది. పోలీస్ విచారణలో పైన తెలిపిన అంశాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. దీన్నిబట్టి, ఈ వీడియోలోని విగ్రహం నిజంగా కళ్ళు తెరవలేదని స్పష్టమవుతుంది. ఈ ఘటనకు సంబందించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు హుబ్లీలోని నల్లమ్మ దేవి విగ్రహం నిజంగా కళ్ళు తెరవలేదు. కొందరు స్థానికులు విగ్రహానికి ప్లాస్టిక్ కళ్ళు అమర్చారు.


text:
న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్ నరేంద్ర మోదీని ప్రశంసిస్తూ వ్యాసాన్ని రాసాడన్న వార్త అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2021
న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్, జోసెఫ్ హోప్ భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ ఒక వ్యాసాన్ని రాసినట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వ్యాసంలో జోసెఫ్ హోప్, మోదీ ఒక గొప్ప దేశభక్తుడని, మోదీ నాయకత్వ నైపుణ్యాలు, రాజకీయ చతురత ఇతర అగ్రరాజ్యాలకు తీవ్రమైన ముప్పు కలిగిస్తున్నాయంటూ, ఇంకా అనేక విషయాల గురించి జోసెఫ్ హోప్ రాసినట్టు ఈ పోస్టులో పేర్కొన్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎడిటర్ ఇన్ చీఫ్, జోసెఫ్ హోప్ రాసిన వ్యాసం.
ఫాక్ట్ (నిజం): న్యూయార్క్ టైమ్స్ సంస్థలో జోసెఫ్ హోప్ పేరుతో ఎడిటర్ ఎవరూ లేరు. పైగా నరేంద్ర మోదీని, తన విదేశాంగ విధానాలను ప్రశంసిస్తూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎటువంటి కథనాన్ని ప్రచురించలేదు. ఇదే విషయాన్ని  న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రతినిధి అరి ఐజాక్మన్ బెవాక్వా స్పష్టం చేశారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
న్యూయార్క్ టైమ్స్ నరేంద్ర మోదీ గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ పోస్టులో చెప్తునట్టు ఎటువంటి కథనాన్ని రాయలేదు. గూగుల్‌లో వెతికితే మాకు ఇలాంటి కథనమేది దొరకలేదు. పైగా న్యూయార్క్ టైమ్స్ వెబ్సైటులోని ఎడిటోరియల్ బోర్డు మెంబెర్స్ లిస్టులో జోసెఫ్ హోప్ పేరుతో ఎటువంటి జర్నలిస్ట్ లేరు.
పైగా న్యూయార్క్ టైమ్స్ 2020 డోక్లం నేపథ్యంలో భారత్- చైనా మధ్య నెలకొన్న వివాదానికి సంబంధించి రాసిన కథనంలో నరేంద్ర మోదీని ఒక హిందూ జాతీయవాదిగా పేర్కొంది. పైగా భారత్ లో ముస్లింల పట్ల అవలంభిస్తున్న విధానాలకు మోదీ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విమర్శలు ఎదురుకుంటున్నాడని కూడా ఈ కథనంలో రాసారు.
ఐతే పోస్టులోని ఈ విషయం చాలా రోజుల నుండే సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. గతంలో ఈ వార్త వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY ఈ విషయంపై స్పష్టత కోరుతూ న్యూయార్క్ టైమ్స్ ని మెయిల్ ద్వారా సంప్రదించగా, ది న్యూయార్క్ టైమ్స్  ప్రతినిధి అరి ఐజాక్మన్ బెవాక్వా ఈ మెయిల్‌కి స్పందిస్తూ, తమ సంస్థలో జోసెఫ్ హోప్ అనే పేరుతో ఎడిటర్ లేరని స్పష్టం చేశారు. అలాగే, న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎడిటర్ డీన్ బాకెట్ అని, అతను పోస్ట్‌లో చెప్తునట్టు ఎటువంటి కథనాన్ని రాయలేదని స్పష్టం చేసారు. దీన్నిబట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన విషయానికి న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రికకి ఎటువంటి సంబంధంలేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
జోసెఫ్ హోప్ కీవర్డ్ తో గూగుల్‌లో వెతకగా ‘ఆసియా టైమ్స్’ న్యూస్ వెబ్‌సైట్‌లో ఇదే పేరుతో ఒక రిసర్చర్ ఉన్నట్టు తెలిసింది. కాకపోతే ఇతను నరేంద్ర మోదీ గాని లేక మోదీ విదేశాంగ విధానాల గురించి తన వ్యాసాలలో వ్యాఖ్యానించలేదు.
చివరగా, న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్ నరేంద్ర మోదీని ప్రశంసిస్తూ వ్యాసాన్ని రాసాడన్న వార్త పూర్తిగా అవాస్తవం.

created: September 30, 2021


text:
సమాంతర విశ్వం నుండి టైమ్ ట్రావెల్ చేసి వచ్చిన వ్యక్తిని 1954లో జపాన్ దేశం టోక్యో విమానాశ్రయంలోని అధికారులు అరెస్ట్ చేసినట్టుగా చేస్తున్న ప్రచారం తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2023
టైమ్ ట్రావెల్ కాన్సెప్ట్ నిజమని నిరూపిస్తూ జపాన్ దేశంలో జరిగిన ఒక సంఘటన అంటూ ‘i News’ వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో ఇప్పుడు బాగా షేర్ అవుతోంది. 1954లో జపాన్ దేశం టోక్యో నగరంలోని హానెడా విమానాశ్రయంలో మరో విశ్వం నుండి వచ్చిన ఒక వ్యక్తి అధికారుల కంటబడ్డాడని, భూమి మీద ఇప్పటివరకు లేని టౌర్డ్ అనే దేశం నుండి అతను వచ్చినట్టు అధికారులతో చెప్పినట్టు ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో ఆ వ్యక్తి సంచరించినట్టుగా అతని పాస్‌పొర్టులో రాసి ఉందని, అధికారులు తన దేశాన్ని గుర్తించమని ప్రపంచ పటాన్ని ఇచ్చినప్పుడు, ఫ్రాన్స్-స్పెయిన్ దేశాల సరిహద్దులలోని అండోరా ప్రిన్సిపాలిటి ఆక్రమించిన ఒక ప్రాంతాన్ని తన దేశమనీ చూపించాడని ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. టౌర్డ్ అనే దేశం ఈ భూమి మీద లేకపోవడంతో అధికారులు మొదట అతన్ని అరెస్ట్ చేసి, అతను ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడో తెలుసుకొనేందుకు అతని వస్తువులను చెక్ చేశారని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఆ వ్యక్తి తాను పని చేసిన కంపెనీ, దిగిన హోటల్ గురించి అధికారులకు చెప్పాడు కానీ, అతను చెప్పిన హోటల్‌లో అతని పేరుతో ఎటువంటి బూకింగ్స్ లేకపోవడంతో, అతను ఏదో తప్పు చేస్తున్నాడని అధికారుల అనుమానించి, ఒక హోటల్‌లో అతన్ని తమ అదుపులో ఉంచుకున్నారని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. అయితే, మరుసటి రోజు ఉదయానికి ఆ వ్యక్తి హోటల్ నుండి అదృశ్యమయ్యడాని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ వ్యక్తి వివరాలు, అతను ఎక్కడి నుంచి వచ్చాడో ఇప్పటి వరకు కనుక్కోలేకపోయారని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. సమంతార ప్రపంచం నుంచి దారితప్పి కాలంతారాలను దాటి ఈ వ్యక్తి భూమి మీదకు వచ్చినట్టు కొందరు అనుమానిస్తున్నారని ఈ రిపోర్టులో తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సమాంతర విశ్వం నుండి టైమ్ ట్రావెల్ చేసి వచ్చిన వ్యక్తిని 1954లో జపాన్ దేశం టోక్యో విమానాశ్రయంలోని అధికారులు అరెస్ట్ చేశారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1959లో జపాన్ దేశంలోని టోక్యో విమానాశ్రయంలో ఒక వ్యక్తి ప్రపంచంలో ఇప్పటి వరకు లేని టౌర్డ్ అనే దేశం నుండి వచ్చినట్టుగా అధికారులను మోసగించేందుకు ప్రయత్నించి దొరికిపోయాడని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ అనే వ్యక్తి, టౌర్డ్ అనే దేశానికి చెందినవాడిగా ఒక నకిలీ పాస్‌పొర్ట్ తయారుచేసుకొని అనేక దేశాలను సంచరించాడని, కొరియాకు చెందిన తన భార్యతో సహా జపాన్ దేశానికి వచ్చినప్పుడు, టోక్యో విమానాశ్రయంలో అధికారులు అతన్ని విచారించి అరెస్ట్ చేశారని తెలిసింది. చట్టవిరుద్ధంగా తమ దేశంలోకి అడుగుపెట్టాడానే ఆరోపణ కింద టోక్యో న్యాయమూర్తి జాన్ అలెన్ జేగ్రస్‌కు ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష విధించారు. సమంతార ప్రపంచం నుంచి టైమ్ ట్రావెల్ చేసి ఈ వ్యక్తి జపాన్‌కు వచ్చినట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవం. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న ప్రచారానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, జపాన్ దేశంలో ఇటువంటి సంఘటనే ఒకటి గతంలో చోటుచేసుకుందని ఒక ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. 1959లో జపాన్ దేశంలోని విమానాశ్రయంలో ఒక వ్యక్తి ప్రపంచంలో ఇప్పటి వరకు లేని టౌర్డ్ అనే దేశం నుండి వచ్చినట్టుగా అధికారులను మోసగించేందుకు ప్రయత్నించి దొరికిపోయాడని ఈ ఆర్టికల్ రిపోర్ట్ చేసింది. జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ అనే వ్యక్తి, నకిలీ పాస్‌పొర్ట్ తయారుచేసుకొని టౌర్డ్ అనే దేశానికి చెందినవాడిగా అనేక దేశాలను సంచరించి, చివరికి టోక్యో విమానాశ్రయంలో అధికారులకు దొరికినట్టు ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది.
జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ బోగస్ పాస్‌పొర్ట్ ఉపయోగించి, కొరియాకు చెందిన తన భార్యతో కలిసి జపాన్ దేశంలోకి ప్రవేశించినట్టు తెలిసింది. జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ గురించి జపాన్ వార్తా పత్రిక పబ్లిష్ చేసిన ఒక పాత కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ప్రపంచం మొత్తం సంచరించాలనే ఉద్దేశంతో, జాన్ అలెన్ జేగ్రస్, ఒక కొత్త దేశం, దాని రాజధాని మరియు భాషల పేర్లను సృష్టించి, ఒక నకిలీ పాస్‌పొర్ట్‌ను సృష్టించి మిడిల్ ఈస్ట్‌తో సహా అనేక దేశాలను సంచరించాడాని ఇందులో రిపోర్ట్ చేశారు. చివరకు టోక్యో నగరంలోని హానెడా విమానాశ్రయంలోని అధికారులకు జయం అలెన్ దొరికినట్టు ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ పాస్‌పొర్ట్‌లో తెలిపిన సమాచారం మొత్తం ఫేక్ అని ఈ వార్తా సంస్థ స్పష్టం చేసింది.
చట్టవిరుద్ధంగా తమ దేశంలోకి అడుగుపెట్టడనే ఆరోపణ కింద టోక్యో న్యాయమూర్తి జాన్ అలెన్ జేగ్రస్‌కు ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష విధించారు. అంతేకాదు, టోక్యో న్యాయమూర్తి తీర్పు వెలువదించిన వెంటనే జాన్ అలెన్ జేగ్రస్ ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించాడనీ, వెంటనే పోలీసులు అతన్ని ఆసుపత్రికి తీసుకువెళ్ళి చికిత్స ఇచ్చినట్టు ‘Snopes’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. జాన్ అలెన్ జేగ్రస్‌కు సంబంధించి గానీ, అతని భార్యకు సంబంధించి ఇంకే సమాచారం దొరకలేదని ఈ ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్‌లో స్పష్టం చేశారు. ఈ సంఘటనకు సంబంధించి పబ్లిష్ చేసిన వార్తా కథనాలు, ఈ-కామర్స్ సైట్లలో ఉన్న పుస్తకాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. పై వివరాల ఆధారంగా సమంతార ప్రపంచం నుంచి టైమ్ ట్రావెల్ చేసి ఈ వ్యక్తి జపాన్‌కు వచ్చినట్టుగా షేర్ చేస్తున్న ప్రచారం పూర్తిగా అవాస్తవమని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సమాంతర ప్రపంచం నుండి టైమ్ ట్రావెల్ చేసి వచ్చిన వ్యక్తిని 1954లో జపాన్ దేశం టోక్యో విమానాశ్రయంలోని అధికారులు అరెస్ట్ చేసినట్టుగా చేస్తున్న ప్రచారం తప్పు.

created: December 29, 2023


text:
సౌదీకి చెందిన వ్యక్తి ఒకే పాఠశాలకు చెందిన నలుగురు మహిళలను పెళ్లి చేసుకున్నాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ ఫోటో తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2023
సౌదీకి చెందిన వ్యక్తి ఒకే పాఠశాలకు చెందిన విధ్యార్ధినిని, టీచర్‌ని, సూపర్‌వైజర్‌ని మరియు ప్రిన్సిపాల్‌ను ఒకే రోజు పెళ్లిచేసుకున్నాడంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సౌదీలో ఒక వ్యక్తి ఒకే పాఠశాలకు చెందిన విధ్యార్ధినిని, టీచర్‌ని, సూపర్‌వైజర్‌ని మరియు ప్రిన్సిపాల్‌ను పెళ్లిచేసుకున్నాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2016లో వివాహ డిజైన్లకు సంబంధించి జరిగిన ఒక ఫ్యాషన్ షోలో అమీన్ అల్-ఘోబాషి అనే జోర్డాన్ దేశానికి చెందిన వ్యక్తి తన భార్య మరియు ముగ్గురు మోడెల్స్‌తో కలిసి దిగిన ఫోటోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేశారు. తన భర్త అమీన్ మరో పెళ్లి చేసుకోలేదని, తనతో ఫోటో దిగిన ముగ్గురు అమ్మాయిలు ఫ్యాషన్ షోలో పాల్గొన్న మోడెల్స్ అని అమీన్ భార్య డాక్టర్ ఖోలౌద్ మిడియాకి స్పష్టం చేశారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ ఫోటోకి సంబంధించి పలు అరబిక్ వార్తా సంస్థలు 2016లో పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్ దొరికాయి. మొదటి భార్య విడిపోతూ తనకు జీవితంలో మరొక అమ్మాయి భార్యగా దొరకదని అవమానించడంతో కోపంతో ఒక యువకుడు నలుగురు అమ్మాయిలని పెళ్లిచేసుకొని ఫోటో దిగాడని ‘అల్-రై’ అనే వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసిందని, కానీ ఈ వార్త పూర్తిగా అవాస్తమని ఈ వార్తా సంస్థలు తమ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేశాయి.
వివాహ డిజైన్లకు సంబంధించి ‘ది బ్రైడ్’ పేరుతో జరిగిన ఒక ఫ్యాషన్ షోలో అమీన్ అల్-ఘోబాషి అనే జోర్డాన్ దేశానికి చెందిన వ్యక్తి తన భార్య మరియు ముగ్గురు మోడెల్స్‌తో కలిసి దిగిన ఫోటో ఇదని తెలిసింది. తన భర్త అమీన్ మరో పెళ్లి చేసుకోలేదని, తనతో ఫోటో దిగిన ముగ్గురు అమ్మాయిలు ఫ్యాషన్ షోలో పాల్గొన్న మోడెల్స్ మాత్రామే అని అమీన్ భార్య డాక్టర్ ఖోలౌద్ మిడియాకి స్పష్టం చేశారు. ఈ విషయాలను రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, సౌదీకి చెందిన వ్యక్తి ఒకే పాఠశాలకు చెందిన నలుగురు మహిళలను పెళ్లి చేసుకున్నాడంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ ఫోటో తప్పు.


text:
హుజూరాబాద్ పోలీసుల తనిఖీల్లో ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్ద 12 కోట్లు లభ్యమయ్యాయన్న వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2021
హుజూరాబాద్ ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో తనిఖీలు చేస్తున్న పోలీసులకు ఒక కారులో ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్ద 12 కోట్ల రూపాయలు లభ్యమయ్యాయి అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన ఫోటోలు షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హుజూరాబాద్ ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో తనిఖీలు చేస్తున్న పోలీసులకు ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్ద 12 కోట్ల రూపాయలు లభ్యమయ్యాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): హుజురాబాద్ పోలీస్ తనిఖీల్లో ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్దగాని లేక మరే ఇతర నాయకుడు/పార్టీలకు చెందిన వారి దగ్గర గానీ 12 కోట్ల రూపాయలు దొరికినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. హుజూరాబాద్ ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో ఇంతవరకు 1,45,20,727 రూపాయల నగదును సరైన పత్రాలు లేని కారణంగా పోలీసులు సీజ్ చేసినట్టు గత వారం జిల్లా కలెక్టర్ ఒక మీడియా ప్రకటనని విడుదల చేసారు. పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోకి హుజూరాబాద్ ఎన్నికకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఈ ఫోటో 2019 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
హుజూరాబాద్ పోలీస్ తనిఖీల్లో ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్దగాని లేక మరే ఇతర నాయకుడు/పార్టీలకు చెందిన వారి దగ్గర గానీ 12 కోట్ల రూపాయలు దొరికినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. ఒకవేళ నిజంగానే ఇంత మొత్తంలో నగదు దొరికి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది.
హుజూరాబాద్ ఉపఎన్నిక నేపథ్యంలో పోలీసులు సీజ్ చేసిన నగదు, ఇతర వస్తువులపై గత వారం జిల్లా కలెక్టర్ ఒక మీడియా ప్రకటనని విడుదల చేసారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ ప్రకటన ప్రకారం హుజూరాబాద్‌లో ‘ఇంతవరకు 1,45,20,727 రూపాయల నగదును, 1,50,000 రూపాయల విలువ గల 30 గ్రాముల బంగారం, 9,10,000 రూపాయల విలువ గల 14 కిలోల వెండిని, 5,11,652 రూపాయల విలువ గల 867 లీటర్ల మద్యాన్ని పట్టుకుని సీజ్ చేసినట్లు తెలిపారు. అలాగే 2,21,000 రూపాయల విలువ గల 66 చీరలు, 50 షర్టులను సరైన పత్రాలు లేని కారణంగా స్వాధీనం చేసుకొని సీజ్ చేసారు.’
పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే ఫోటోని ప్రచురించిన ఒక 2019 వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. 2019 సాధారణ ఎలక్షన్ సందర్బంగా తమిళనాడు పోలీసులు చేసిన తనిఖీల్లో భాగంగా లభ్యమైన వాటి వివరాలు రిపోర్ట్ చేసిన ఈ కథనంలో   ఇదే ఫోటోని వాడారు. దీన్నిబట్టి, ఈ ఫోటో 2019 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉందని, ఈ ఫోటోకి హుజూరాబాద్ ఉపఎన్నికకి ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
ఇంతకుముందు కూడా ఇలాగే కమలాపూర్‌లో ఈటల రాజేందర్ యొక్క జమున హేచరీలకు చెందిన 122 కోట్లు దొరికాయంటూ సోషల్ మీడియా వార్త షేర్ అయ్యింది. ఐతే ఈ వార్తలో నిజంలేదంటూ FACTLY రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, హుజూరాబాద్ పోలీసుల తనిఖీల్లో ఈటల రాజేందర్ అనుచరుని వద్ద 12 కోట్ల రూపాయలు లభ్యమయ్యాయన్న వార్తలో నిజం లేదు.

created: October 20, 2021


text:
ఏపీ ఎన్నికల్లో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ భారీ మెజారిటీతో గెలుస్తుందని తెలుపుతున్న ఈ కథనం 2019 ఎన్నికలకు సంబంధించినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2022
2024లో జరగబోయే ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ మళ్ళీ భారీ మెజారిటీతో గేలుపొందబోతున్నట్టు సిపిఎస్ సర్వే ఇటీవల వెల్లడించింది, అంటూ సాక్షి వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఒక న్యూస్ బులెటిన్ వీడియోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఏపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 121 నుంచి 130 సీట్లు గెలుస్తుందని సిపిఎస్ సర్వే వెల్లడించినట్టు ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024లో జరగనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ మళ్ళీ భారీ మెజారిటీతో గెలుస్తుందని సిపిఎస్ సర్వే ఇటీవల వెల్లడించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని సాక్షి వార్తా సంస్థ 04 ఏప్రిల్ 2019 నాడు పబ్లిష్ చేసింది. 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 121 నుంచి 130 సీట్లు గెలుస్తుందని సిపిఎస్ సర్వే ఫలితాలు వెల్లడించినట్టు సాక్షి వార్తా సంస్థ ఈ వీడియోలో రిపోర్ట్ చేసింది. 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి సిపిఎస్ సర్వే ఇటీవల ఎటువంటి ఫలితాలని వెల్లడించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇదే న్యూస్ బులెటిన్ వీడియోని సాక్షి వార్తా సంస్థ 04 ఏప్రిల్ 2019 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రభంజనం సృష్టిస్తుందని సిపిఎస్ సర్వే వెల్లడించినట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు. సిపిఎస్ సర్వే ఫలితాల ప్రకారం 2019 ఏపి ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 121 నుంచి 130 సీట్లు గెలుపొందుతుందని, తెదేపా 45 నుండి 54 సీట్ల వరకు గెలుస్తుందని, జనసేన పార్టీ 1 నుండి 2 సీట్లకే పరిమితమవుతుందని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఈ విషయాలని రిపోర్ట్ చేస్తూ సాక్షి వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్ కూడా పబ్లిష్ చేసింది.
2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి సిపిఎస్ సర్వే వెల్లడించిన ఫలితాలని మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. అయితే, 2024లో జరగబోయే ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి సిపిఎస్ సంస్థ ఇటీవల తమ విశ్లేషణ ఫలితాలను వెల్లడించినట్టు ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించినదని, 2024 ఎన్నికల సర్వే ఫలితాలని తెలపట్లేదని స్పష్టమయ్యింది.
చివరగా, 2019 ఏపీ ఎన్నికలకు సంబంధించిన వీడియోని 2024 ఎన్నికలలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ మళ్ళీ భారీ మెజారిటీతో గెలుస్తుందని సిపిఎస్ సర్వే ఇటీవల వెల్లడించినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వైయస్ఆర్ మరణంపై చేసిన వ్యాఖ్యలకు నిరసనగా సీఎం రేవంత్ రెడ్డి దిష్టిబొమ్మలు దహనం అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 9, 2024
‘సీఎం రేవంత్ దిష్టిబొమ్మ దహనం’ అనే శీర్షికతో ఉన్న Way2News క్లిప్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. వైయస్ఆర్ మరణంపై సీఎం రేవంత్ రెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలకు నిరసనగా తెలంగాణలోని పలు చోట్ల కాంగ్రెస్ నేతలు, వైయస్ఆర్ అభిమానులు సీఎం రేవంత్ రెడ్డి దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేశారనేది ఈ వార్త సారాంశం. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్త క్లిప్‌కు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైయస్ఆర్ మరణంపై చేసిన వ్యాఖ్యలకు నిరసనగా సీఎం రేవంత్ రెడ్డి దిష్టిబొమ్మలు దహనం – Way2News
ఫాక్ట్(నిజం): గతంలో వైయస్ఆర్ మరణంపై రేవంత్ రెడ్డి వ్యాఖ్యలు చేసిన విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, రేవంత్ రెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయిన తరవాత వైయస్ఆర్ మరణంపై వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి రిపోర్ట్స్ లేవు. కాగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న Way2News న్యూస్ క్లిప్ నిజమైంది కాదు. దీన్ని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు. Way2News కూడా ఈ క్లిప్ తాము ప్రచురించలేదని వివరణ ఇచ్చింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
రేవంత్ రెడ్డి గతంలో వైయస్ఆర్ మరణంపై వ్యాఖ్యలు చేసిన సందర్భాలు ఉన్నప్పటికీ ఈ మధ్య కాలంలో రేవంత్ రెడ్డి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు ఏమి చేయలేదు. కాగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న way2news న్యూస్ క్లిప్ నిజమైంది కాదు. దీన్ని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు.
సాధారణంగా Way2News తమ న్యూస్ క్లిప్‌లలో ఆ వార్తకు సంబంధించిన ఒక వెబ్ లింక్‌ను కూడా అందిస్తుంది. ఐతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో అందించిన లింక్ అడ్రస్‌తో వెతికితే Way2News ఆగస్ట్ 2023లో క్రికెటర్ పృథ్వీషాకు సంబంధించిన వార్త కనిపిస్తుంది.
కాగా దిష్టిబొమ్మ దహనం చేస్తున్న ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ ఫోటో 2023 జనవరిలో కాంగ్రెస్ నాయకులు అప్పటి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ దిష్టిబొమ్మ దహనం చేసిన ఘటనకు సంబంధించిందని తెలిసింది. దీన్నిబట్టి ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న  క్లిప్‌ను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించినట్టు స్పష్టమవుతుంది.
ఇదిలా ఉండగా పైగా Way2News కూడా ఈ క్లిప్ ఫేక్ అని వివరణ ఇచ్చింది.  ఈ వార్తను తాము ప్రచురించలేదని, తమ లోగోను ఉపయోగించి తప్పుడు సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తున్నారని Way2News తెలిపింది.
This is not a #Way2News story. Some miscreants are spreading misinformation in #WhatsApp, using our logo, and the 'attached post' has gone viral.   We confirm that this has not been published by@way2_news#Way2News #FactCheckByWay2News pic.twitter.com/Aso1wnViOi

created: January 9, 2024


text:
కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చిన ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదని రేవంత్ రెడ్డి అన్నట్టు ఒక ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 28, 2023
తెలంగాణ ఎన్నికలకు సంబంధించి కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చిన ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదని రాష్ట్ర పీసీసీ ప్రెసిడెంట్ రేవంత్ రెడ్డి అన్నట్టు చెప్తున్న ఒక న్యూస్ క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. రేవంత్ రెడ్డి ఇండియాటుడే రౌండ్ టేబుల్ కార్యక్రమంలో   మాట్లాడుతూ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడని చెప్తున్న Way2News క్లిప్‌తో పాటు ఒక వీడియోను కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చిన ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదు – ఇండియాటుడే రౌండ్ టేబుల్ కార్యక్రమంలో రేవంత్ రెడ్డి
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్. దీనిని డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించారు. Way2News సంస్థ కూడా ఇది ఒక ఫేక్ న్యూస్ అని స్పష్టం చేసింది. ఇకపోతే వైరల్ క్లిప్‌లో రేవంత్ రెడ్డికు ఆపాదించిన వ్యాఖ్యలేవి కూడా ఇండియాటుడే రౌండ్ టేబుల్ కార్యక్రమంలో రేవంత్ రెడ్డి చేయలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణ ఎన్నికలకు సంబంధించి అధికారంలోకి వస్తే గృహ జ్యోతి, రైతు భరోసా, మహాలక్ష్మి, మొదలైన ఆరు గ్యారెంటీలను అమలు చేస్తామని కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చింది. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో ప్రస్తావించింది ఈ గ్యారెంటీల గురించే. ఐతే వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో చెప్తున్నట్టు కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదని రేవంత్ రెడ్డి  అనలేదు.
ముందుగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న Way2News న్యూస్ క్లిప్ నిజమైంది కాదు. దీన్ని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు. Way2News రేవంత్ రెడ్డికు సంబంధించి ఈ వార్తను ప్రచురించిన కథనమేది మాకు కనిపించలేదు. సాధారణంగా Way2News తమ న్యూస్ క్లిప్‌లలో ఆ వార్తకు సంబంధించిన ఒక వెబ్ లింక్‌ను కూడా అందిస్తుంది. ఐతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో అందించిన లింక్ అడ్రస్‌తో వెతికితే Way2News ఆగస్ట్ 2023లో క్రికెటర్ పృథ్వీషాకు సంబంధించిన వార్త కనిపిస్తుంది. దీన్నిబట్టి ఈ క్లిప్‌ను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రూపొందించినట్టు స్పష్టమవుతుంది.  పైగా Way2News కూడా ఈ క్లిప్ ఫేక్ అని వివరణ ఇచ్చింది.
ఇకపోతే  తమ వాదనకు మద్దతుగా ఇండియాటుడే రౌండ్ టేబుల్ కార్యక్రమంలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడిన ఒక క్లిప్ కూడా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఇండియాటుడే రౌండ్ టేబుల్ కార్యక్రమంలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదని గానీ లేక గ్యారెంటీల అమలుకు ప్రస్తుత బడ్జెట్ సరిపోదని గానీ అనలేదు. వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్‌లో రేవంత్ రెడ్డికు ఆపాదించిన వ్యాఖ్యలేవీ కూడా అతను చేయలేదు. పైగా వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లో విలేకరి అడిగిన ప్రశ్నను కూడా వక్రీకరించారు.
ఈ వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి హైదరాబాద్ అభివృద్ధికి సంబంధించి తన ఆలోచనలు పంచుకుంటున్న సందర్భంలో  ‘కర్ణాటకలో ఇలానే ఇచ్చిన గ్యారెంటీల అమలు చేసే క్రమంలో డెవలప్మెంట్ చేయడానికి నిధులు లేవని అక్కడి మంత్రులు అంటున్నారు. మరి తెలంగాణలో కూడా ఇదే జరుగుతుందా’ అని జర్నలిస్ట్ అడిగిన ప్రశ్నకు రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ ‘నేను ఇంత సేపు చెప్పింది డెవలప్మెంట్ గురించి,  గ్యారెంటీల గురించి కాదు,’ అని అంటాడు.
ఐతే కేవలం ఈ ఒక్క బిట్‌ను కట్ చేసి షేర్ చేసారు. ఈ వ్యాఖ్యలకు కొనసాగింపుగా డెవలప్మెంట్ చేయాలంటే చాలా మార్గాలు ఉన్నాయని, మేము PPP పద్దతిలో డెవలప్మెంట్ చేస్తామని అంటాడు. దీన్నిబట్టి రేవంత్ రెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలను అసంబద్దంగా కట్ చేసి వక్రీకరిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ హామీ ఇచ్చిన ఆరు గ్యారెంటీలతో తనకు సంబంధం లేదని రేవంత్ రెడ్డి అన్నట్టు చెప్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్.

created: November 28, 2023


text:
ఈటల రాజేందర్ ప్రభుత్వ పథకాలను విమర్శిస్తున్న ఈ పేపర్ క్లిప్పింగ్ డిజిటల్ గా తయారు చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 5, 2021
‘కళ్యాణ లక్ష్మి, షాదీ ముబారాక్, రైతు బంధు దిక్కుమాలిన పథకాలు’ అని ఈటల రాజేందర్ అన్నట్టు ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక ప్రచురించిన క్లిప్ ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘కళ్యాణ లక్ష్మి, షాదీ ముబారాక్, రైతు బంధు దిక్కుమాలిన పథకాలు’ అని ఈటల రాజేందర్ అన్నట్టు ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురించిన వార్త క్లిప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): 02 జూలై 2021 ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలోని పేజీ 2లో ‘గ్రేట్ ఇమ్మిగ్రెంట్స్ పురస్కారాలకు’ సంబంధించిన ఒక కథనం ప్రచురించారు. ఈ కథనం యొక్క క్లిప్ ని డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసి దాని స్థానంలో ఈటల రాజేందర్ ప్రభుత్వ పతకాలను విమర్శిస్తున్నట్టు ఉండే ఒక క్లిప్ ని తయారు చేసారు. పైగా ఇటీవల కాలంలో ఈటల రాజేందర్ ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని పత్రిక క్లిప్ లో ఉన్న తేది ఆధారంగా 02 జూలై 2021 ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక వెతకగా, ఈటల రాజేందర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఆ రోజు పత్రికలో ఎలాంటి కథనం రాయలేదు. ఐతే పోస్టులో పత్రిక క్లిప్ ని జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే ఆ క్లిప్ లో ఈటల రాజేందర్ కథనం పక్కకు ఒక కార్టూన్ మరియు ఈటల రాజేందర్ కథనం కింద ఒక గోపురం లాంటి ఆకారంతో పాటు కొన్ని అక్షరాలు ఉన్నట్టు చూడొచ్చు.
వీటి ఆధారంగా వెతకగా 02 జూలై 2021 ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలోని పేజీ 2లో ‘గ్రేట్ ఇమ్మిగ్రెంట్స్ పురస్కారాలకు’ సంబంధించిన ఒక కథనం మాకు కనిపించింది. ఐతే ఈ కథనం పక్కకు అచ్చం పోస్టులోని ఈటల క్లిప్ లాగే ఒక కార్టూన్ మరియు కింద ఒక గోపురం లాంటి ఆకారంతో పాటు కొన్ని అక్షరాలు ఉండడం గమనించొచ్చు.
ఐతే పోస్టులోని ఈటల క్లిప్ ని మరియు ‘గ్రేట్ ఇమ్మిగ్రెంట్స్ పురస్కారాలకు’ సంబంధించిన క్లిప్ పోల్చి చూసినప్పుడు, 02 జూలై 2021 ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలోని పేజీ 2లో ప్రచురించిన ‘గ్రేట్ ఇమ్మిగ్రెంట్స్ పురస్కారాల’ క్లిప్ ని డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసి దాని ఆధారంగా ఈటల రాజేందర్ ప్రభుత్వ పథకాలను విమర్శిస్తున్న క్లిప్ ని తయారు చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఒకవేళ నిజంగానే ఈటల రాజేందర్ ప్రభుత్వ పథకాలను ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసుంటే వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని ప్రచురించేవి, కాని ఇటీవల కాలంలో ఈటల ఇలా అన్నట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గానీ వీడియోలు గానీ లేవు.
చివరగా, ఈటల రాజేందర్ ప్రభుత్వ పథకాలను విమర్శిస్తున్న ఈ పత్రిక క్లిప్ డిజిటల్ గా తయారు చేయబడింది.


text:
తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెంచిన డైట్ చార్జీలకు వ్యతిరేకంగా ఏబీవీపీ నిరసన చేపట్టిందని చెప్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2023
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇటీవల పెంచిన డైట్ చార్జీలు తగ్గించాలని ఏబీవీపీ నిరసన చేసిందని చెప్తున్న వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ‘డైట్ చార్జీలు తగ్గించాలని అఖిల భారత విద్యార్థి పరిషత్ ఏబీవీపీ డిమాండ్’ అనే శీర్షికతో ఉన్న Way2News క్లిప్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘డైట్ చార్జీలు తగ్గించాలని అఖిల భారత విద్యార్థి పరిషత్ ఏబీవీపీ డిమాండ్’ అనే శీర్షికతో ఉన్న Way2News క్లిప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెంచిన డైట్ చార్జీలకు వ్యతిరేకంగా ఏబీవీపీ నిరసన చేయలేదు. అలాగే వైరల్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్ Way2News ప్రచురించలేదు. అది డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి తయారు చేసారు. పైగా ఈ న్యూస్ క్లిప్‌లో ప్రస్తావించిన ఏబీవీపీ కార్యకర్త వెన్నెల గౌడ్ స్వయంగా ఈ వార్త ఫేక్ అని తన ట్విట్టర్ అకౌంట్‌లో పోస్ట్ చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వసతి గృహాల్లో చదువుకుంటున్న విద్యార్థులకు చెల్లించాల్సిన మెస్, కాస్మోటిక్ చార్జీలను 25 శాతం పెంచాలని తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రివర్గ ఉపసంఘం నిర్ణయించినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఐతే డైట్ చార్జీలు అనేవి ప్రభుత్వం విద్యార్థులకు చెల్లించేవి, కాని దీనిని విద్యార్థులు ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన చార్జీలు అనుకొని, ఏబీవీపీ దీనికి వ్యతిరేకంగా నిరసన చేపట్టిందని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు.
ఐతే నిజానికి ఏబీవీపీ డైట్ చార్జీల విషయంలో ఇలా నిరసనలు చేపట్టినట్టు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్ట్స్ లేవు. పైగా వైరల్ పోస్టులో ‘డైట్ చార్జీలు తగ్గించాలని అఖిల భారత విద్యార్థి పరిషత్ ఏబీవీపీ డిమాండ్’ అనే శీర్షికతో ఉన్న Way2News క్లిప్‌ను షేర్ చేసారు. కానీ,  మేము Way2News యాప్లో  వెతకగా మాకు ఇలాంటి న్యూస్ ఏది కనిపించలేదు. సాధారణంగా  Way2News  క్లిప్‌లో వార్తపై ఒక లింక్ ఉంటుంది. కానీ,  వైరల్ అవుతున్న క్లిప్‌లో ఈ లింక్ లేదు. ఆలాగే వైరల్ న్యూస్ క్లిప్‌లో చాలా స్పెల్లింగ్ తప్పలు చూడొచ్చు. సాధారణంగా ఒక వార్తా సంస్థ ఇన్ని తప్పులు చేయదు. వీటన్నిటిబట్టి, ఈ న్యూస్ క్లిప్ Way2News  ప్రచురించింది కాదని, ఎవరో డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి తయారు చేసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
పైగా ఈ న్యూస్ క్లిప్‌లో ప్రస్తావించిన  ఏబీవీపీ కార్యకర్త వెన్నెల గౌడ్ స్వయంగా ఈ వార్త ఫేక్ అని తన ట్విట్టర్ అకౌంట్‌లో పోస్ట్ చేసింది.
డైట్ ఛార్జీలు తగ్గించాలని డిమాండ్ చేస్తున్న అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్ అని ఫేక్ న్యూస్ క్రియేట్ చేస్తున్న, భారాస మరియు కాంగ్రెస్ విద్యార్థి విభాగాలు. ఇలాంటి ఫేక్ న్యూస్ క్రియేట్ చేసి సామాజిక మాధ్యమాలలో #ABVP పై దుష్ప్రచారం  చేస్తున్న వారిపై వెంటనే చర్యలు తీసుకోవాలి అని సైబర్ pic.twitter.com/m5pAtQzRWV
కాగా వైరల్ క్లిప్‌లో షేర్ చేసిన ఏబీవీపీ కార్యకర్త ఫోటో, వీరు ఇంతకుముందు వరంగల్ మెడికో ప్రీతి ఆత్మహత్య ఘటన సమయంలో నిరసన తెలిపినప్పుడు తీసింది.
గిరిజన బిడ్డకు న్యాయం చెసేదాక ఊరుకోము.. ABVP pic.twitter.com/tVtTTWPduS
చివరగా, తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెంచిన డైట్ చార్జీలకు వ్యతిరేకంగా ఏబీవీపీ నిరసన చేపట్టిందని చెప్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్.


text:
ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్‌పై దాసరి ఉష విమర్శలు చేసిందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 20, 2024
మాజీ ఐపీఎస్, ప్రస్తుత BRS నేత ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్‌పై అదే పార్టీకి చెందిన నేత  దాసరి ఉష విమర్శలు చేసినట్టు ‘నా తెలంగాణ’ పేరుతో ఒక న్యూస్ క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతూ ఉంది. ప్రవీణ్ కుమార్ ‘బీఎస్పీ టిక్కెట్లు అమ్ముకున్నాడని, అసెంబ్లీ ఎన్నికల కోసం తన దగ్గర 20 కోట్లు తీసుకున్నాడని’, ఇంకా పలు ఆరోపణలు దాసరి ఉష చేసినట్టు ఈ న్యూస్ క్లిప్ రిపోర్ట్ చేసింది (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆర్ ఎస్ ప్రవీణ్ కుమార్ పెద్ద మోసగాడు : దాసరి ఉషా – ‘నా తెలంగాణ’ న్యూస్ క్లిప్
ఫాక్ట్(నిజం): ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్‌ను ఉద్దేశించి దాసరి ఉష ఇలాంటి విమర్శలేవీ  చేయలేదు. ‘నా తెలంగాణ’ పత్రిక కూడా ఇలాంటి వార్త ఏది ప్రచురించలేదు. ప్రస్తుతం షేర్ చేస్తున్నది ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్. దాసరి ఉష కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్ పై ఆ పార్టీకి చెందిన దాసరి ఉష విమర్శలు చేసిందన్న వార్తలో నిజం లేదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న క్లిప్ డిజిటల్‌గా రూపొందించింది. ముందుగా ఉష ఈ వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే మీడియా దీన్ని రిపోర్ట్ చేసిన ఉండేది, కానీ మాకు అలంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి దొరకలేదు.
ఈ వార్తకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతకగా ఈ క్లిప్‌పై దాసరి ఉష వివరణ ఇచ్చిన ట్విట్టర్ పోస్టు మాకు కనిపించింది. ఈ వార్త ఫేక్ అని, ఎవరు ఈ వార్తను నమ్మవద్దని ఆమె ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసింది.
ఇదిలా ఉండగా ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న న్యూస్ క్లిప్ లో అందించిన వెబ్ లింక్ ఆధారంగా వెతకగా ఇది 02 మే 2024 నాడు దిశ పత్రిక ప్రచురించిన ఒక వార్తకు సంబంధించిందని తెలిసింది. ఇది పీ.ఎం.పీ, ఆర్.ఎం.పీల క్లినిక్లపై రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా అధికారులు నిర్వహిస్తున్న దాడులకు సంబంధించిన వార్త.
కాగా ‘నా తెలంగాణ’ వెబ్సైట్‌లో ఇలా ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్ మరియు ఉషకు సంబంధించి మాకు ఎలాంటి వార్త కనిపించలేదు. 06 మే 2024 నాడు ‘నా తెలంగాణ’ ఇలాంటి వార్త ఏది ప్రచురించలేదు. దీన్నిబట్టి ప్రస్తుతం షేర్ చేస్తున్న ఫేక్  క్లిప్‌ను డిజిటల్‌గా రూపొందించినట్టు అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ఆర్.ఎస్.ప్రవీణ్ కుమార్‌పై దాసరి ఉష విమర్శలు చేసిందంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ న్యూస్ క్లిప్ ఫేక్.