text:
కాంగ్రెస్ కార్యాలయంలో మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ ఫోటో అంటూ షేర్ చేస్తున్నది డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2024
రాహుల్ గాంధీ బాబర్ వారసుడు అంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది . ఈ ఫోటోలో  రాహుల్ గాంధీతో పాటు పలువురు కాంగ్రెస్ నాయకులు కూర్చొని ఉన్న గదిలో మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ ఫోటో ఉండడం చూడొచ్చు (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ కథనం ద్వారా ఈ ఫోటోకు సంబంధించి నిజమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాహుల్ గాంధీతో పాటు పలువురు కాంగ్రెస్ నాయకులు కూర్చొని ఉన్న గదిలో మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ ఫోటో ఉంది.
ఫాక్ట్(నిజం): అసలు ఫోటోలో రాహుల్ గాంధీ వెనకాల ఉన్నది మహాత్మా గాంధీ ఫోటో. ఈ ఫోటో 2017లో కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యాలయంలో రాహుల్ గాంధీ కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష పదవికి నామినేషన్ వేస్తున్న సమయంలో తీసింది. దీనిని డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి మహాత్మా గాంధీ ఫోటో స్థానంలో బాబర్ ఫోటోను చేర్చారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఈ ఫొటోలో రాహుల్ గాంధీ వెనకాల గోడపై ఉన్నది మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ ఫోటో కాదు. దీనిని డిజిటల్ గ ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు.
ఈ ఫొటోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం ఈ ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా దీని అసలు ఫోటోను పబ్లిష్ చేసిన వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ అసలు ఫోటోలో రాహుల్ గాంధీ వెనకాల ఉన్నది మహాత్మ గాంధీ ఫోటో. ఈ కథనం ప్రకారం 2017లో కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యాలయంలో రాహుల్ గాంధీ కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష పదవికి నామినేషన్ వేస్తున్న సమయంలో తీసింది.
ఇదే ఫోటోను 2017లో ప్రచురించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వీటిలో కూడా రాహుల్ గాంధీ వెనకాల ఉన్నది మహాత్మా గాంధీ ఫోటో అని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. దీన్నిబట్టి ఈ ఫోటోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి మహాత్మా గాంధీ ఫోటో స్థానంలో బాబర్ ఫోటోను అతికించారని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, కాంగ్రెస్ కార్యాలయంలో మొఘల్ చక్రవర్తి బాబర్ ఫోటో అంటూ షేర్ చేస్తున్నది డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసిన ఫోటో.


text:
ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఎంఐఎం పార్టీకి పోల్ అయిన ఓట్లు 4,50,929 మాత్రమే, 22 లక్షలు కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2022
ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలు విడుదలైన నేపథ్యంలో ‘ఈ ఎన్నికల్లో అసదుద్దీన్ ఒవైసీకి చెందిన ఎంఐఎం పార్టీకి 100  స్థానాలకు పోటీ చేయగా, 22.3 లక్షల ఓట్లు వచ్చాయని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. అదే విధంగా ఇదే పోస్టులో ‘సమాజ్‌వాదీ పార్టీ 82 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 500 లోపు ఓట్లతో, 81 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 1000 లోపు ఓట్లతో  ఓడిపోయిందని’  మరొక క్లెయిమ్ కూడా చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో ఎంఐఎం పార్టీకి 22.3 లక్షల ఓట్లు వచ్చాయి’ ; ‘సమాజ్‌వాదీ పార్టీ 82 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 500 లోపు ఓట్లతో, 81 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 1000 లోపు ఓట్లతో  ఓడిపోయింది.’
ఫాక్ట్: ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించి ఎంఐఎం పార్టీకి ఈ ఎన్నికల్లో మొత్తం మీద 4,50,929 పోల్ అయ్యాయి. అంటే మొత్తం పోల్ అయిన ఓట్లలో 0.49% ఓట్లు ఎంఐఎం పార్టీకి  పోల్ అయ్యాయి. ఇకపోతే ఓట్ల తేడాకు సంబంధించి మొత్తం 403 అసెంబ్లీ స్థానాలకు గాను కేవలం 15 స్థానాలలో మాత్రమే అభ్యర్థులు వెయ్యిలోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. ఈ 15 స్థానాలలో కూడా కేవలం 7 స్థానాల్లో మాత్రమే సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అభ్యర్థులు వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ మిత్రపక్షమైన రాష్ట్రీయ లోక్‌దళ్ పార్టీ అభ్యర్థులు 2 స్థానాల్లో వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోగా, మిగిలిన 6 స్థానాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థులు వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. వీటన్నిటి బట్టి పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలు కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఎంఐఎం పార్టీకి 22.3 లక్షల ఓట్లు ?
ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో బీజేపీ 41.3% ఓట్లతో మొదటి స్థానంలో ఉండగా, సమాజ్‌వాదీపార్టీ 32.1% ఓట్లతో రెండో స్థానంలో ఉంది. ఐతే పోస్టులో చెప్తునట్టు ఎంఐఎం పార్టీకి ఈ ఎన్నికల్లో 22 లక్షల ఓట్లు పోల్ అవ్వలేదు.
ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించి ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా విడుదల చేసిన సమాచారం ప్రకారం ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఎంఐఎం పోటీ చేసిన అన్ని స్థానాలు కలిపి ఆ పార్టీకి మొత్తం మీద 4,50,929 పోల్ అయ్యాయి. అంటే మొత్తం పోల్ అయిన ఓట్లలో 0.49% ఓట్లు.
సమాజ్‌వాదీ పార్టీ 82 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 500 లోపు ఓట్లతో, 81 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 1000 లోపు ఓట్లతో  ఓడిపోయింది ?
ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల ఫలితాలకు సంబంధించి ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా సమాచారం ప్రకారం మొత్తం 403 అసెంబ్లీ స్థానాలకు గాను కేవలం 15 స్థానాల్లో మాత్రమే అభ్యర్థులు వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు.
ఐతే ఈ 15 స్థానాలలో కూడా కేవలం 7 స్థానాల్లో మాత్రమే సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అభ్యర్థులు వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ మిత్రపక్షమైన రాష్ట్రీయ లోక్‌దళ్ పార్టీ అభ్యర్థులు 2 స్థానాల్లో వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోగా, మిగిలిన 6 స్థానాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థులు వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు.
ఐతే ఈ 15 స్థానాలలో ఓట్ల తేడాను పరిశీలిస్తే ఇందులో 11 స్థానాలలో అభ్యర్థులు 500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. ఈ 11 స్థానాలలో కూడా కేవలం 5స్థానాల్లో మాత్రమే సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అభ్యర్థులు 500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ మిత్రపక్షమైన రాష్ట్రీయ లోక్‌దళ్ పార్టీ అభ్యర్థులు 2 స్థానాల్లో వెయ్యి లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోగా, మిగిలిన 4 స్థానాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థులు 500 లోపు ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయారు. వీటన్నిటి బట్టి పోస్టులో చేస్తున్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఎంఐఎం పార్టీకి పోల్ అయిన ఓట్లు 4,50,929 మాత్రమే, 22 లక్షలు కాదు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఈ వీడియోలో ప్రతిపక్ష బృందంతో మాట్లాడుతున్న మెయిటీ మహిళ మోదీను మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 3, 2023
మణిపూర్ వెళ్లిన అఖిల పక్షానికి అక్కడి ప్రజల నుండి సూటి ప్రశ్నలు వేశారంటూ ఒక  మణిపూర్ మహిళ ప్రతిపక్ష ఎంపీలతో మాట్లాడుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. “ఏ రోజు మేము ఉన్నామా పోయామా అని చూడని మీరు ఇప్పుడు ఎందుకు వచ్చారు?ఒక మహిళని తగలబెడితే ఎందుకు రాలేదు మా భద్రత మోదీ జీ చూసుకుంటారు,మీ రాజకీయాలు ఇక్కడ వద్దు”  అని ఆ మహిళ మొహం మీద కొట్టినట్లు చెప్పిందని ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తూ చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మణిపూర్ వెళ్లిన అఖిల పక్షానికి అక్కడి ప్రజలు ప్రశ్నిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): జులై 2023 చివర్లో 16 ప్రతిపక్ష పార్టీలకు చెందిన సుమారు 21 మంది ఎంపీలు మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని వాస్తవిక పరిస్థితులను పరిశీలించడానికి రాష్ట్రాన్ని సందర్శించారు. ఈ వీడియో ఆ పర్యటనకు సంబంధించిందే. ఈ వీడియోలో మాట్లాడుతున్న మెయిటీ వర్గానికి చెందిన మహిళ. ఆమె మయన్మార్ నుండి వచ్చిన అక్రమ వలసదారులు మరియు కుకీ తీవ్రవాదులు చేసిన అరాచకాలను వివరించే ప్రయత్నం చేసింది. ఐతే ఈ సందర్భంలో ఆ మహిళ ఎక్కడ కూడా మోదీని సమర్ధించలేదు, నిజానికి ఆ ఆమె కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని మరియు మోదీని విమర్శించింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
జులై 2023 చివర్లో 16 ప్రతిపక్ష పార్టీలకు చెందిన సుమారు 21 మంది ఎంపీలు మణిపూర్ రాష్ట్రాన్ని సందర్శించారు. హింసతో అల్లాడుతున్న మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని వాస్తవిక పరిస్థితులను పరిశీలించడానికి ఈ ప్రతినిధి బృందం రెండు రోజుల పాటు రాష్ట్రంలో పర్యటించింది. పార్లమెంట్‌లో ప్రధాని మోదీ ప్రకటన కోరుతూ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచడమే లక్ష్యంతో ఈ పర్యటన చేసింది.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియో ఈ పర్యటన సమయంలో ఎంపీలు స్థానికులతో మాట్లాడిన సందర్భానికి సంబంధించినవి. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ వీడియోలో ఆ స్థానిక మహిళ ఆ ఎంపీలను ఎందుకు వచ్చారని ప్రశ్నించడం గానీ మోదీని సమర్ధించడం గానీ చేయలేదు. వీడియోను జాగ్రత్తగా విన్నప్పుడు ఈ విషయం స్పష్టమవుతుంది.
నిజానికి ఈ వీడియో రిపబ్లిక్ టీవీ ప్రతిపక్ష ఎంపీలు చేసిన పర్యటన రిపోర్ట్ చేసిన కథనం నుండి సేకరించింది. రిపబ్లిక్ టీవీ ప్రసారం చేసిన పూర్తి ఫూటేజ్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే ఈ రిపోర్ట్‌లో ఎక్కడ కూడా స్థానికులు ప్రతిపక్ష బృందాన్ని ప్రశ్నించినట్టు పేర్కొనలేదు.  ఈ వీడియోలో మాట్లాడుతున్న మెయిటీ వర్గానికి చెందిన మహిళ. ఆమె మయన్మార్ నుండి వచ్చిన అక్రమ వలసదారులు మరియు కుకీ తీవ్రవాదులు చేసిన అరాచకాలను వివరించే ప్రయత్నం చేసింది. ఐతే ఈ సందర్భంలో ఆ మహిళ ఎక్కడ కూడా మోదీని సమర్ధించలేదు, నిజానికి ఆ ఆమె కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని మరియు మోదీని విమర్శించింది.
‘కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ అంశంలో ఎలాంటి సమర్థవంతమైన చర్యలు తీసుకోలేదని, ఈ అంశంపై పార్లమెంట్‌లో ప్రభుత్వం ఎందుకు చర్చించలేదని ప్రశ్నించింది.  ప్రధాని మోదీ ఇద్దరు కూకిమహిళల వీడియో బయటికి వచ్చిన తరవాతే ఎందుకు మాట్లాడారు, అంతకుముందు ఈ విషయంపై ఎందుకు స్పందించలేదంటూ కూడా ఆ మహిళ ప్రశ్నించింది. మోదీ నిజంగా మహిళల పట్ల జరిగే అన్యాయానికి వ్యతిరేకమైతే అంతకుముందు ఒక స్వతంత్ర సమరయోదుడి భార్యను తగలబెట్టినప్పుడు ఎందుకు స్పందించలేదని ఆమె ప్రశ్నించింది.’
ప్రతిపక్ష ఎంపీలు ఈ పర్యటనలో స్థానికులతో మాట్లాడిన మరికొన్ని వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే ఈ పర్యటనలో స్థానికులు ప్రతిపక్ష బృందాన్ని ప్రశ్నించినట్టు రిపోర్ట్స్ ఐతే లేవు. దీన్నిబట్టి మెయిటీ మహిళ తమ బాధలు చెప్పుకున్న వీడియోను వక్రీకరించి ప్రతిపక్ష బృందాన్ని ప్రశ్నించిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారని స్పష్టమువుతుంది.
చివరగా, ఈ వీడియోలో ప్రతిపక్ష బృందంతో మాట్లాడుతున్న మెయిటీ మహిళ మోదీను మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించింది.

created: August 3, 2023


text:
2021 వైజాగ్‌లో జరిగిన ఈ ఘటనలో అత్యాచారానికి గురైన బాలిక ఆత్మహత్య చేసుకొని మరణించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 28, 2023
ఇటీవల వైజాగ్‌లోని ఒక అపార్ట్‌మెంట్ దగ్గర కొందరు దుండగులు 13 ఏళ్ల బాలికని ఘోరంగా అత్యాచారం చేసి చంపేశారని, ఆ బాలిక కుటుంబ ఆర్థిక నేపథ్యం కారణంగా ఈ వార్తని ప్రధాన మీడియా చూపించలేదని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైజాగ్‌లోని ఒక అపార్ట్‌మెంట్ దగ్గర ఇటీవల కొందరు దుండగులు 13 ఏళ్ల బాలికని ఘోరంగా అత్యాచారం చేసి చంపేశారు.
ఫాక్ట్: ఈ ఘటన 05 అక్టోబర్ 2021లో వైజాగ్‌లోని అగనంపూడిలో జరిగింది. నరేష్(28) అనే వ్యక్తి  ఒక బాలికను (13) లోబరుచుకొని రెండు నెలలుగా లైంగిక దాడికి పాల్పడుతున్నట్లు పోలీసుల దర్యాప్తులో తేలింది. అయితే నరేష్ ఫ్లాట్లో ఉన్న బాలిక కోసం ఆమె తండ్రి వెతకగా, భయంతో ఆమె అపార్ట్‌మెంట్ పై నుంచి దూకింది. నరేష్ అత్యాచారం చేసినందుకు IPC మరియు POCSO చట్టాల ప్రకారం వివిధ సెక్షన్ల కిందు కేసు నమోదు చేసి అరెస్టు చేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా, ఈ విషయంపై మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, దీనికి సంబంధించి ది హిందూ, సాక్షి తదితర మీడియా సంస్థలు ప్రచురించిన చేసిన వార్తా కథనాలు లభించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం, ఈ ఘటన 05 అక్టోబర్ 2021 అర్థరాత్రి జరిగింది. వైజాగ్‌లోని అగనంపూడిలో ఒక అపార్ట్‌మెంట్లో సత్యం అనే వ్యక్తి వాచ్‌మ్యాన్ గా పనిచేస్తూ అక్కడే కుటుంబంతో నివసిస్తున్నాడు. అయితే 05 అక్టోబర్ 2021 అర్థరాత్రి లేచి చూడగా, ఎనిమిదవ తరగతి చదువుతున్న సత్యం కుమార్తె కనిపించలేదు. బాలిక ఆచూకీ కోసం కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు చుట్టుపక్కల గాలించగా, వాళ్ళ ఇంటి ఎదురుగా ఉన్న అపార్ట్‌మెంట్ ముందు బాలిక చనిపోయి పడి ఉండటం గమనించారు.
పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వగా, వారు ఘటనా  స్థలాన్ని పరిశీలించి, FIR నమోదు చేసి, మృతదేహాన్ని పోస్ట్ మార్టంకు తరలించారు.
మొదట అనుమానాస్పద మృతిగా భావించి CrPC సెక్షన్ 174 కింద కేసు నమోదు చేయడం జరిగింది. అయితే పోలీసులు దర్యాప్తు అనతరం వెల్లడించిన విషయాల ప్రకారం, ఎదురుగా ఉన్న అపార్ట్‌మెంట్లో ఉంటున్న నరేష్ (28) అనే వ్యక్తి  ఈ బాలికను లోబరుచుకొని రెండు నెలలుగా లైంగిక దాడికి పాల్పడుతున్నాడు. ఈ క్రమంలో అక్టోబర్ 05న రాత్రి నరేష్ ఉంటున్న ఫ్లాట్‌కి వెళ్ళింది. అయితే అదే సమయానికి నిద్ర లేచిన బాలిక తండ్రి సత్యం, బాలిక లేక పోవడం చూసి వెతికాడు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న బాలిక, భయంతో అపార్ట్‌మెంట్ పైనుంచి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకుంది. నరేష్ పై IPC సెక్షన్ 376 (అత్యాచార నేరం) మరియు పోక్సో చట్టం సెక్షన్ 6, 12, 11(iii), 5(i) కింద కేసు నమోదు చేయడం జరిగింది. ఈ కేసుకి సంబంధించి కోర్టు తీర్పు వివరాల కోసం దువ్వాడ పోలీసులను సంప్రదించడం జరిగింది. అదనపు సమాచారం అందిన వెంటనే ఈ కథనం సవరించబడుతుంది.
చివరిగా, విశాఖలో 2021 న జరిగిన ఘటనని ఇటీవల వైజాగ్‌లో కొందరు దుండగులు 13 ఏళ్ల బాలికని ఘోరంగా అత్యాచారం చేసి చంపేశారాని చెప్తూ ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
ఈ ఫోటోలో నెహ్రూ ధరించింది సేవా దళ్ యూనిఫామ్ , RSS యూనిఫామ్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 6, 2021
RSS శాఖాలో పాల్గొన్న నెహ్రూ అంటూ ఖాకీ చొక్కా మరియు నిక్కర్ లో ఉన్న నెహ్రూ ఫోటోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఖాకీ చొక్కా మరియు నిక్కర్ వేసుకొని RSS శాఖాలో పాల్గొన్న నెహ్రూ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో నెహ్రు ధరించింది సేవా దళ్ యూనిఫామ్. 1924లో బ్రిటిష్ పాలకులతో పోరాడేందుకు సేవ దళ్ ని ప్రారంభించారు. దీనికి మొదటి ఛైర్మన్‌గా నెహ్రూను నియమించారు. నెహ్రూ సేవా దళ్ యూనిఫామ్  ధరించిన చాలా ఫోటోలు ఇంటర్నెట్ లో ఉన్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
1924లో కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల్లో సైనిక క్రమశిక్షణను పెంపొందించి, వారిలో బ్రిటిష్ పాలకులతో పోరాడే స్పూర్తిని రేకెత్తించడానికి హిందూస్థానీ సేవాదళ్ అనే ఒక సంస్థని ఏర్పాటు చేసారు. తరువాత దీనిని సేవాదళ్ అని పిలవడం మొదలుపెట్టారు. నెహ్రూను దాని మొదటి ఛైర్మన్‌గా నియమించారు. ఐతే 1931 నుండి ఇది కాంగ్రెస్ యొక్క ముఖ్య వాలంటీర్ విభాగం అవడంతో,  అప్పటి నుండి దీనిని కాంగ్రెస్ సేవా దళ్ అని కూడా పిలవడం మొదలుపెట్టారు.  ఈ సేవా దళ్ యూనిఫామ్ అయిన ఖాకీ చొక్కా, క్యాప్ మరియు నల్ల నిక్కరు RSS యూనిఫామ్ ని పోలి ఉంటాయి. నెహ్రు సేవా దళ్ యూనిఫార్మ్ ధరించిన చాలా ఫోటోలు చూడొచ్చు. పోస్టులో నెహ్రూ వేసుకున్న యూనిఫామ్ సేవా దళ్ కి సంబంధించింది.
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ అధికారిక వెబ్సైటులో కాంగ్రెస్ చరిత్ర గురించి వివరిస్తూ 1924 సేవా దళ్ ఏర్పాటు చేసారని పేర్కొన్నారు. ఈ వెబ్సైటులో నెహ్రూ సేవా దళ్ యూనిఫామ్ ధరించిన వేరొక ఫోటోని కూడా చూడొచ్చు.
ఈ పత్రికా కథనం ప్రకారం RSS 1925లో తమ కార్యకర్తలకి ఖాకీ చొక్కా, నిక్కర్, బ్లాక్ క్యాప్ మరియు మిలిటరీ స్టైల్, బ్లాక్ బూట్లతో ఒక యూనిఫామ్ ప్రవేశపెట్టింది. ఆ తరవాత పలు సందర్భాలలో యూనిఫామ్ లో కొన్ని మార్పులు జరిగినప్పటికీ, ఇప్పటివరకు వారు బ్లాక్ కలర్ క్యాప్ నే వాడుతున్నారు. కాని పోస్టులోని ఫోటోలో నెహ్రూ ఖాకీ క్యాప్ ధరించడం చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి కూడా నెహ్రూ ధరించింది RSS యూనిఫామ్ కాదని అర్ధంచేసుకోవచ్చు.
లెటర్స్ టు చీఫ్ మినిస్టర్స్ బుక్ లో 7 డిసెంబర్ 1947న నెహ్రూ రాసిన లేఖలో RSS ని హిట్లర్ నేతృత్వంలోని నాజీ పార్టీతో పోల్చడాని కాంగ్రెస్ పార్టీ తమ అధికారిక ఫేస్ బుక్ పేజీలో షేర్ చేసింది. దీన్ని బట్టి నెహ్రూకి RSS పై ఉన్న అభిప్రాయాన్ని అర్ధంచేసుకోవచ్చు.
ఇంతకుముందు కూడా ఇలాంటి నెహ్రూ నిక్కర్ వేసుకున్న ఫోటోలు వైరల్ అయినప్పుడు నెహ్రూ ధరించింది సేవా దళ్ యూనిఫామ్ అని RSS యూనిఫామ్ కాదని ఒక వార్తా సంస్థ స్పష్టం చేసింది. ఈ ఫోటోకి సంబంధించి వివరణ కోసం వీరు RSS ప్రతినిధిని సంప్రదించగా నెహ్రూ ఎప్పుడూ RSS శాఖాకి హాజరు కాలేదని ఆయన స్పష్టం చేసారు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో నెహ్రూ ధరించింది సేవ దళ్ యూనిఫామ్, RSS యూనిఫామ్ కాదు.


text:
ఈ వీడియోలో పవన్ కళ్యాణ్ ఉద్దేశపుర్వకంగానే వ్యంగ్యమైన ఇంగ్లీష్ భాషలో ప్రసంగించాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 24, 2022
జనసేన అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యాణ్ ఇంగ్లీష్ భాషలో మాట్లాడటానికి తడబడిన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జనసేన అధ్యక్షుడు పవన్ కళ్యాణ్ ఇంగ్లీష్ భాషలో మాట్లాడటానికి తడబడిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో జనసేన నిర్వహించిన ఒక సభలో, వై.కా.పా ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు మీడియం పాఠశాలలను ఇంగ్లీష్ మీడియం పాఠశాలలుగా మార్చాలని తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, పవన్ కళ్యాణ్ ఇలా వ్యంగ్యమైన ఇంగ్లీష్ బాషలో ప్రసంగించారు. మాతృభాష తెలుగు మూలాలు, యాస, మాండలికాలు తెలిస్తే, ఇంగ్లీష్ బాష కూడా సరిగా మాట్లడుతామని, తెలుగు భాషనే తీసివేస్తే ఇంగ్లిష్ భాష ఇలా ఉంటుందని పవన్ కళ్యాణ్ తన ఈ ఇంగ్లీష్ ప్రసంగం తరువాత వివరించారు. పవన్ కళ్యాణ్ పలు సభలలో ఇంగ్లిష్ భాషలో అనర్గళంగా ప్రసంగించాడు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ వీడియోని ‘ISPARK MEDIA’ యూట్యూబ్ ఛానల్ 05 డిసెంబర్ 2019 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘పవన్ ఫన్ని ఇంగ్లీష్’ అనే టైటిల్‌తో ఈ వీడియోని పబ్లిష్ చేసారు. పవన్ కళ్యాణ్ తన ఈ హస్యాస్పద ఇంగ్లీష్ ప్రసంగం తరువాత, “మాతృ భాష మూలాలు తెలిస్తే, తెలుగు యాస, మాండలికాలు బాగా వస్తే, ఇంగ్లీష్ కూడా బాగా మాట్లాడగలం. అలా కాకుండా తెలుగు భాషనే తీసివేస్తే, ఇప్పుడు ఇందాక మాట్లాడాను కదా అలా ఉంటది ఇంగ్లిష్ భాష”, అని అన్నారు.
వైఎస్ జగన్ నాయకత్వంలోని వై.కా.పా ప్రభుత్వం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు మీడియం పాఠశాలలను ఇంగ్లీష్ మీడియం పాఠశాలలుగా మార్చాలనుకుంటూ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని పవన్ కళ్యాణ్ వ్యతిరేకిస్తూ ఇలా హస్యోస్పద ఇంగ్లీష్ ప్రసంగం ఇచ్చారు. పవన్ కళ్యాణ్ పలు సభలలో ఇంగ్లిష్ భాషలో అనర్గళంగా ప్రసంగించిన వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, పవన్ కళ్యాణ్ ఉద్దేశపుర్వకంగా వ్యంగ్యమైన ఇంగ్లీష్ భాషలో ప్రసంగించిన పాత వీడియోని ఇంగ్లీష్ భాషలో మాట్లాడటానికి పవన్ కళ్యాణ్ తడబడుతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
కర్ణాటక ఎన్నికలకు సంబంధించి ఈ వీడియోలో ప్రజలు ధ్వంసం చేస్తున్నది రిజర్వ్ EVMలు, పోలింగ్‌కు ఉపయోగించినవి కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2023
కర్ణాటకలో ఎన్నికలు జరుగుతుండగా EVMలను తరలిస్తున్న బీజేపీ నేతలను పట్టుకొని చితకబాది, EVMలను ధ్వంసం చేసిన స్థానికులు అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో  విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో ఎన్నికలు జరుగుతుండగా EVMలను తరలిస్తున్న బీజేపీ నేతలను స్థానికులు పట్టుకొని చితకబాది, EVMలను ధ్వంసం చేసిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఘటన ఇటీవల కర్ణాటక ఎన్నికల సమయంలో విజయపుర జిల్లాలోని మసాబినల్ అనే గ్రామంలో చోటు చేసుకుంది. అధికారులు ఎన్నికలకు సంబంధించి రిజర్వు  EVMలను వాహనాలలో తరలిస్తుండగా, గ్రామస్తులు వారిని అడ్డుకొని EVMలను మరియు VVPATలను ధ్వంసం చేసారు. EVMలను టాంపరింగ్ చేస్తున్నారని వార్తలు రావడంతో ప్రజలు ఇలా చేసారని పోలీసులు తెలిపినట్టు ఈ కథనంలో రిపోర్ట్ చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఈ నెల 10న సాధారణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరిగాయి. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఇచ్చిన ప్రాధమిక లెక్కల ప్రకారం 72.67% పోలింగ్ నమోదైంది. కొన్ని చోట్ల EVMల ధ్వంసం, హింసాత్మక ఘటనలు రిపోర్ట్ అయ్యాయి.
ఐతే వైరల్ వీడియోకు సంబంధించి క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఆ EVMలను బీజేపీ నేతల తరలించడం లేదు. పైగా ఆ EVMలను ఎన్నికలకు ఉపయోగించలేదు, అవి రిజర్వ్ చేసిన EVMలు.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఈ వీడియోను ఇటీవల రిపోర్ట్ చేసిన కొన్ని వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం EVMలను ధ్వంసం చేసిన ఈ ఘటన ఇటీవల కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో విజయపుర జిల్లాలోని మసాబినల్ అనే గ్రామంలో చోటు చేసుకుంది.
అధికారులు ఎన్నికలకు సంబంధించి రిజర్వు EVMలను వాహనాలలో తరలిస్తుండగా గ్రామస్తులు వారిని అడ్డుకొని EVMలను మరియు VVPATలను ధ్వంసం చేసారు. EVMలను టాంపరింగ్ చేస్తున్నారని వార్తలు రావడంతో ప్రజలు ఇలా చేసారని పోలీసులు తెలిపినట్టు ఈ కథనంలో రిపోర్ట్ చేసింది. అలాగే ఈ ఘటనకు సంబంధించి 23 మంది ని అదుపులోకి తీసుకున్నట్టు కూడా రిపోర్ట్ చేసింది.
రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం జరిగిన ఎన్నికలకు సంబంధించి విడుదల చేసిన ప్రెస్ నోట్‌లో కూడా ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలు అందించింది. బసవన బాగేవాడి నియోజకవర్గంలోని స్ట్రాంగ్‌రూమ్ నుంచి మసాబినాల్ వరకు రిజర్వ్ EVMలు, VVPATలను తీసుకెళ్తున్న సమయంలో దాడి చేసి వీటిని ధ్వంసం చేసినట్టు పేర్కొంది.
ఐతే ఎన్నికల సంఘం ప్రెస్ నోట్‌లో EVMలు పోలింగ్‌కు ఉపయోగించినవని గానీ, అలాగే దీంతో బీజేపీ నేతలకు సంబంధం ఉన్నట్టు గానీ పేర్కొనలేదు. దీన్నిబట్టి పోస్టులో చేస్తున్న వాదన తప్పని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, కర్ణాటక ఎన్నికలకు సంబంధించి ఈ వీడియోలో ప్రజలు ధ్వంసం చేస్తున్నది రిజర్వ్ చేసిన EVMలు, పోలింగ్‌కు ఉపయోగించినవి కావు.


text:
ఈ వీడియోలో కారు అద్దాన్ని పదునైన సిరామిక్ ముక్కలతో పగులకొట్టారు, ఉప్పుతో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 20, 2023
ఉప్పుని నోటిలో వేసుకొని ఉమ్మితో కలిపి కారు అద్దంపై విసిరితే అద్దం పగిలిపోతుందని చెప్తూ ఆ విధానాన్ని చూపే వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉప్పుని ఉమ్మితో కలిపి కారు అద్దంపై విసరగానే అద్దం పగిలిపోవడాన్ని చూపే దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: వీడియోలోని వ్యక్తి పదునైన సిరామిక్ ముక్కలను ఉపయోగించి కారు అద్దాన్ని పగలగొట్టగలిగాడు. వీటినే ‘నింజా రాక్స్’ అని కూడా అంటారు. ఇవి ఇంజిన్‌లలో ‘స్పార్క్ ప్లగ్’ అనే భాగాన్ని పగులగొడితే లభించే పదునైన సిరామిక్ ముక్కలు. అనేక దేశాలలో దొంగలు కార్ల అద్దాలను పగలకొట్టడానికి ఈ పద్ధతిని అనుసరిస్తారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, వాహనాల అద్దాలను సునాయాసంగా పగులగొట్టగలిగే ఈ పదునైన పదార్ధాలని “నింజా రాక్స్” అంటారని తెలిసింది. అయితే ఇవి ఉప్పు కణాలు  కావు. వివిధ ఇంజిన్‌లలో ఉండే ‘స్పార్క్ ప్లగ్’ అనే వస్తువులో సిరామిక్‌తో చేయబడిన భాగాన్ని పగులగొడితే అవి పదునైన ముక్కలుగా అవుతాయి. సంబంధిత దృశ్యాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ ముక్కలను కారు అద్దంపై బలంగా విసిరితే అద్దం పగిలిపోతుంది. దీనికి సంబంధించిన వీడియోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. స్పార్క్ ప్లగ్‌లో వాడే ఈ సిరామిక్ భాగాన్ని ఇంజిన్లలో ఉండే వేడికి, ఒత్తిడికి తట్టుకునేలా అత్యంత దృఢంగా తయారు చేస్తారు. ఇక సాధారణంగా కార్ల అద్దాలకు “టెంపర్డ్ గ్లాస్” తో తయారు చేస్తారు. దీనిని అధిక ఉష్ణోగ్రతకు వేడి చేసి, ఆపై వేగంగా చల్లబరచడం ద్వారా తయారు చేస్తారు. అందువలన టెంపర్డ్ గ్లాస్ యొక్క బయటి మరియు లోపలి భాగాల మధ్య ఒత్తిడిలో వ్యత్యాసం ఉంది. పదునైన ఈ సిరామిక్ ముక్కను విసరగానే పీడనం అంతా ఒకే చోట కేంద్రీకృతమవడంతో గ్లాస్ యొక్క బయటి పొర విరిగిపోతుంది. దాని వలన లోపల పొర చిన్న ముక్కలుగా పగిలిపోతుంది.
ఇక దొంగలు ఇలాంటి పద్ధతులను ఉపయోగించి కారు అద్దాలను ఎలా పగలకొడతారో చూపించడానికి కొన్ని నమూనా వీడియోలను పోలీసుల సమక్షంలో చిత్రీకరించారు. వీటిలో కూడా ‘నింజా రాక్స్’ ను ఉపయోగించడం చూడవచ్చు.
అయితే, వైరల్ అవుతున్న వీడియోలోని వ్యక్తి వాటిని ఉమ్మితో కలిపి విసరడానికి కారణం ముక్కలన్నీ ఒకే దగ్గర బలంగా అద్దానికి  తగలడం కోసమేనని చెప్పవచ్చు.
చివరిగా, వైరల్ వీడియోలో కారు అద్దాన్ని పగలకొట్టింది పదునైన సిరామిక్ ముక్కలతో, ఉప్పుతో కాదు.


text:
ఈ వీడియోలో పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్తున్నది శ్రీరామనవమి ఊరేగింపుపై రాళ్ళు రువ్వినందుకు కాదు, పోలీసుపై దాడి చేసినందుకు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2022
మధ్యప్రదేశ్‌లో శ్రీ రామనవమి ర్యాలీపై రాళ్లు రువ్విన వ్యక్తిని(ముస్లిం) మధ్యప్రదేశ్ పోలీసులు రోడ్డుపై కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్లారంటూ, పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్తున్న వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మధ్యప్రదేశ్‌లో శ్రీ రామనవమి ర్యాలీపై రాళ్లు రువ్విన వ్యక్తిని (ముస్లిం) మధ్యప్రదేశ్ పోలీసులు రోడ్డుపై కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియోలో పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్తున్నది అతను పోలీస్ కానిస్టేబుల్‌పై దాడి చేసినందుకు, శ్రీరామనవమి ఊరేగింపుపై రాళ్లు రువ్వినందుకు కాదు. పైగా పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నట్టు ఆ వ్యక్తి ముస్లిం కాదు. అతని పేరు దినేష్ ప్రజాపతి అని వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల శ్రీరామనవమి సందర్భంగా మధ్యప్రదేశ్‌లోని పలు ప్రాంతాలలో జరిగిన ఊరేగింపులో మత ఘర్షణలు చోటు చేసుకున్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). అంతేకాదు, పోలీసులు వీరిపై చర్యలు తీసుకున్నట్టు కూడా వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకు శ్రీరామనవమి రోజు రాళ్లు రువ్విన ఘటనకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు.  అంతకుముందు 09 ఏప్రిల్ 2022న ఇండోర్‌లోని ఏరోడ్రోమ్ ప్రాంతంలో వాహనం ఢీకొట్టిన ఘటనకు సంబంధించి  దినేష్ ప్రజాపతి అనే వ్యక్తిని పోలీస్ కానిస్టేబుల్ కొట్టడంతో అతను తిరిగి కానిస్టేబుల్‌పై దాడి చేసాడు. దినేష్ ప్రజాపతి పోలీస్ కానిస్టేబుల్‌పై దాడి చేసిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యింది.
#MadhyaPradesh: A man thrashed a police constable over a petty issue in Aerodrome area, #Indore on Friday afternoon. After the video went viral on social media, the police arrested the accused. pic.twitter.com/Q00fG0mJxq
ఐతే పోలీసును కొట్టిన వీడియో వైరల్ అవడంతో, పోలీసులు అతనిని పట్టుకొని అతను ఎక్కడైతే కానిస్టేబుల్‌ను కొట్టాడో, అదే ప్రాంతంలో అతనిని కొట్టుకుంటూ నడిపించుకుంటూ తీసుకెళ్ళారు. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. పైగా పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నట్టు ఆ వ్యక్తి ముస్లిం కాదు, అతని పేరును బట్టి (దినేష్ ప్రజాపతి) అతను హిందూ అని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, ఈ వీడియోలో పోలీసులు ఒక వ్యక్తిని కొట్టుకుంటూ తీసుకెళ్తున్నది శ్రీరామనవమి ఊరేగింపుపై రాళ్ళు రువ్వినందుకు కాదు, పోలీసుపై దాడి చేసినందుకు.


text:
ఈ వైరల్ వీడియోలో కత్తిసాము చేస్తున్నది రాజస్థాన్ డిప్యూటీ సీఎం దియా కుమారి కాదు, గుజరాత్‌కి చెందిన నికితాబా రాథోడ్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 31, 2024
రాజస్థాన్ ఉప ముఖ్యమంత్రి దియా కుమారి కత్తి సాము చేశారంటూ వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజస్థాన్ ఉప ముఖ్యమంత్రి దియా కుమారి కత్తి సాము చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వైరల్ వీడియోలో కత్తిసాము చేస్తున్నది రాజస్థాన్ ఉప ముఖ్యమంత్రి దియా కుమారి కాదు, గుజరాత్‌కి చెందిన డిజిటల్ కంటెంట్ క్రియేటర్, కత్తిసాము శిక్షకురాలు నికితాబా రాథోడ్. ఇదే వీడియోను నికితాబా రాథోడ్ 22 జనవరి 2024న తన ఫేస్‌బుక్, యూట్యూబ్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో షేర్ చేశారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ముందుగా వైరల్ పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని స్క్రీన్ షాట్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘నికితాబా రాథోడ్’ అనే మహిళ తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో 22 జనవరి 2024న పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆమె  ఫేస్‌బుక్ లో తాను గుజరాత్‌కి చెందిన డిజిటల్ క్రియేటర్, బ్యూటీషియన్ అని పేర్కొన్నారు. అలాగే ఆమె ఈ వేడుకకు సంబంధించిన మరొక వీడియోని షేర్ చేసారు, వైరల్ వీడియో మరియు ఈ వీడియోలో ఆమె ధరించింది పింక్ రంగు చీరనే అని గమనించవచ్చు .
నికితాబా రాథోడ్ ఇదే వీడియోని తన యూట్యూబ్ మరియు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో కూడా షేర్ చేసింది. అలాగే మేము తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్లను పరిశీలించగా ఆమె కత్తిసాము చేసిన మరిన్ని వీడియోలు లభించాయి.అంతే కాకుండా కొన్ని వీడియోలలో ఆమె కత్తిసాము శిక్షకురాలు అని పేర్కొన్నారు (ఇక్కడ,  ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు). దీన్ని బట్టి వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది నికితాబా రాథోడ్ అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, ఈ వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్నది రాజస్థాన్ డిప్యూటీ సీఎం దియా కుమారి కాదు, గుజరాత్‌కి చెందిన నికితాబా రాథోడ్.

created: January 31, 2024


text:
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి (టీటీడీ) చెందిన 1400 కేజీల బంగారాన్ని సీజ్ చేసిన ఘటన 2019 ఎన్నికలప్పటిది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 5, 2022
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి (టీటీడీ) సంబంధించిన 1400కేజీల బంగారాన్ని ఇటీవల మూడు వాహనాలలో అక్రమంగా తరలిస్తుండగా చెన్నై పోలీసులు పట్టుకున్నారు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఈ బంగారం టీటీడీకి సంబంధించినదని తరలిస్తున్న సిబ్బంది, తిరువళ్లూరు ఎస్పీ ప్రకటించినప్పటికీ, దీనికి సంబంధించి టీటీడీ చైర్మన్, ఈవో లేదా మరే ఇతర అధికారులు ఇప్పటివరకు స్పందించలేదని ఈ పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానానికి (టీటీడీ) సంబంధించిన 1400 కేజీల బంగారాన్ని మూడు వాహనాలలో అక్రమంగా తరలిస్తుండగా ఇటీవల చెన్నై పోలీసులు పట్టుకున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ చెన్నై నుండి 1400 కేజీల బంగారాన్ని టీటీడీకి తరలిస్తుండగా ఎన్నికల కమిషన్‌కు చెందిన స్టాటిక్ సర్వేలియన్స్ టీం (SST) వాటిని పట్టుకొని సీజ్ చేసింది. టీటీడీతో కుదుర్చుకున్న మూడేళ్ళ ఒప్పందం ముగియడంతో, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ టీటీడీకి ఇవ్వవలిసిన బంగారాన్ని చెన్నై నుండి తరలిస్తుండగా ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు తమిళనాడు తిరువళ్లూరు జిల్లాలో పట్టుకున్నారు. సంబంధిత పత్రాలని, వివరాలని తనిఖీ చేసిన తరువాత ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు సీజ్ చేసిన బంగారాన్ని తిరిగి టీటీడీకి అప్పచెప్పింది. పోస్టులో తెలుపుతున్న సంఘటన పాతది, ఈ బంగారాన్ని టీటీడీ తరలిస్తుండగా పోలీసులు పట్టుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో తెలుపుతున్న సంఘటనకు సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, 2019లో చెన్నై నుండి 1400కేజీల బంగారాన్ని మూడు వాహనాలలో తరలిస్తుండగా ఎన్నికల కమిషన్‌కు చెందిన స్టాటిక్ సర్వేలియన్స్ టీం (SST) వాటిని పట్టుకొని సీజ్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వాహనాలలో 22 కిలోల బంగారం కలిగి ఉన్న 56 బాక్సులను పోలీసులు గుర్తించినట్టు తెలిసింది. పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ ఈ బంగారాన్ని టీటీడీకి తరలిస్తుండగా ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు పట్టుకున్నట్టు పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
టీటీడీ గోల్డ్  డిపాజిట్ పథకాల కింద SBI మరియు ఇతర ప్రైవేటు బ్యాంకులలో తమ బంగారాన్ని డిపోజిట్ చేస్తుంది. డిపోజిట్ చేసిన దానితో పాటు వడ్డీని కూడా ఈ బ్యాంకులు బంగారం రూపంలో టీటీడీకి చెల్లిస్తుంది.  టీటీడీతో కుదుర్చుకున్న మూడేళ్ళ ఒప్పందం ముగియడంతో, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ టీటీడీకి ఇవ్వవలిసిన 1381 కిలోల బంగారాన్ని చెన్నై నుండి తరలిస్తుండగా ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు తమిళనాడు తిరువళ్లూరు జిల్లాలో పట్టుకున్నారు. ఎన్నికల కమిషన్ సీజ్ చేసిన బంగారం టీటీడీ ట్రెజరికి చేరేంత వరకు పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకుదే పూర్తి బాధ్యత ఉంటుందని టీటీడీ ఎక్షిక్యుటివ్ అధికారి అనిల్ కుమార్ సింఘాల్ అప్పట్లో ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించి స్పష్టం చేసారు.
సంబంధిత పత్రాలని, వివరాలని తనిఖీ చేసిన తరువాత ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు సీజ్  చేసిన బంగారాన్ని టీటీడీకి అప్పచెప్పినట్టు తెలిసింది. 2019లో జరిగిన ఈ సంఘటనని ఇటీవల టీటీడీని కించపరిచే విధంగా సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారని ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫాక్ట్-చెక్ టీం ఇటీవల ఆర్టికల్ కూడా పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, 2019లో పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ టీటీడీకి బంగారాన్ని తరలిస్తున్న క్రమంలో ఎన్నికల కమిషన్ అధికారులు వాటిని పట్టుకొని సీజ్ చేసిన సంఘటనని ఇటీవల జరిగిన సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
బెంగాల్‌లో ప్రేమను అంగీకరించలేదన్న కారణంతో అమ్మాయిపై బ్లేడ్‌తో దాడి చేసిన వార్తను మతపరమైన కోణంతో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 8, 2021
‘బెంగాల్‌లో ప్రేమను ఒప్పుకోలేదని హిందూ మహిళపై బ్లేడ్‌తో దాడి చేసిన ముస్లిం వ్యక్తి’ అంటూ ఈ ఘటనకి సంబంధించిన ఫోటోలు షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగాల్‌లో ప్రేమను ఒప్పుకోలేదని హిందూ మహిళపై బ్లేడ్‌తో దాడి చేసిన ముస్లిం వ్యక్తి.
ఫాక్ట్ (నిజం): బెంగాల్ అలీపుర్‌ద్వార్ జిల్లాలోని ఫలకటలో ఒక వ్యక్తి తన ప్రేమను అంగీకరించలేదన్న కారణంతో ఫలకట కాలేజీలో చదువుతున్న ఒక అమ్మాయిపై కాలేజీ ఎదుటే బ్లేడ్‌తో దాడి చేసాడు. ఐతే ఈ ఘటనలో గాయపడ్డ అమ్మాయి, దాడి చేసిన అబ్బాయి ఇద్దరు ఒకే మతానికి (ముస్లిం) చెందినవారే. పోలీసులు కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ ఘటనకి సంబంధించిన సమాచారం కోసం గూగుల్‌లో వెతకగా ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ప్రకారం, ఈ ఘటన బెంగాల్ అలీపుర్‌ద్వార్ జిల్లాలోని ఫలకటలో జరిగింది. ఫజాద్దీన్ హుస్సేన్ అనే వ్యక్తి తన ప్రేమను అంగీకరించలేదన్న కారణంతో ఫలకట కాలేజీలో చదువుతున్న ఒక అమ్మాయిపై కాలేజీ ఎదుటే బ్లేడ్‌తో దాడి చేసాడు.
దాడి చేసిన వ్యక్తి కూచ్‌బెహార్‌కు చెందిన ఫజాద్దీన్ హుస్సేన్‌గా గుర్తించినట్లు, తన ప్రపోజల్‌ను అమ్మాయి తిరస్కరించినందున అమ్మాయిపై దాడి చేసినట్టు అతను అంగీకరించినట్టు అలీపుర్‌ద్వార్ ఎస్పీ భోలానాథ్ పాండే చెప్పినట్లు టెలిగ్రాఫ్ పేర్కొంది.
ఈ ఘటనను ఇతర వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ). ఐతే, ఏ కథనంలో కూడా గాయపడ్డ అమ్మాయి హిందూ అని గాని, దాడిలో మతపరమైన కోణం ఉన్నట్టు రిపోర్ట్ చేయలేదు.
బూమ్ అనే ఫాక్ట్- చెకింగ్ సంస్థ (ఇక్కడ) ఫలకట పోలీస్, సంబంధిత కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌ని సంప్రదించగా, ఈ ఘటనలో గాయపడ్డ అమ్మాయి, దాడి చేసిన అబ్బాయి ఇద్దరు ఒకే మతానికి (ముస్లిం) చెందిన వారని తెలిపారు. ఈ విషయమై FACTLY కూడా సంబంధిత అధికారులను సంప్రదించింది, వారి నుండి స్పందన రాగానే ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
ఐతే ఈ ఘటన జరిగిన కొన్ని రోజుల ముందే ఇదే ప్రాంతంలో ఇలాంటిదే ఇంకో ఘటన జరిగింది. తన ప్రేమను అంగీకరించలేదన్న కారణంతో పదవ తరగతి చదువుతున్న ఒక అమ్మాయిని స్వపన్ అనే వ్యక్తి చంపేసాడు. ఐతే ఘటనలో చనిపోయిన అమ్మాయి, దాడి చేసిన అబ్బాయి ఇద్దరు ఒకే మతానికి (హిందూ) చెందిన వారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరగా, బెంగాల్‌లో ప్రేమను అంగీకరించలేదన్న కారణంతో అమ్మాయిపై బ్లేడ్‌తో దాడి చేసిన వార్తను మతపరమైన కోణంతో తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 8, 2021


text:
వీడియోలోని ఘటనకు, లవ్ జీహాద్ కి సంబంధంలేదు; భార్య మీద అనుమానంతో భర్త హత్య చేసాడు. ఇద్దరూ హిందువులే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 14, 2021
‘ఢిల్లీ లో పరిస్థితి కాశ్మీర్ లాగా మారిపోయింది; లవ్ జీహాద్ విరోధం చేసే ఈ మహిళను నడి రోడ్డు మీద అందరి ముందు హత్య చేశాడు’, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లవ్ జీహాద్ ని విరోధించినందుకు ఢిల్లీ లో మహిళను ఒక వ్యక్తి హత్య చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో ఉన్నవారు భార్యాభర్తలు. భార్య (నీలు మెహత) కి మరో వ్యక్తి తో వివాహేతర సంబంధం ఉందనే అనుమానంతో భర్త (హరీష్ మెహత) తనని హత్య చేసాడు. హరీష్ మరియు నీలు ఇద్దరు ఒకే వర్గానికి చెందినవారని, ఈ ఘటన లో లవ్ జీహాద్ లాంటిది ఏమీ లేదని పోలీసులు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, వీడియోలోని ఘటన కి సంబంధించిన చాలా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. ఆ ఘటన ఢిల్లీ లోని రోహిణి ప్రాంతంలో జరిగింది. వీడియోలో ఉన్నవారు భార్యాభర్తలని, భార్య (నీలు మెహత) కి మరో వ్యక్తి తో వివాహేతర సంబంధం ఉందనే అనుమానంతో భర్త (హరీష్ మెహత) తనని హత్యచేసాడని పోలీసులు తెలిపినట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటన పై వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఒక ట్వీట్ కి ‘DCP Rohini’ రిప్లై ఇస్తూ, ‘హరీష్ మరియు నీలు ఇద్దరు ఒకే వర్గానికి చెందినవారు. లవ్ జీహాద్ లాంటిది ఏమీ లేదు’, అని ట్వీట్ చేసారు.
आप तथ्यों को तोड़-मरोड़ कर बेबुनियाद अफवाह फैला रहे हैं। वास्तव में, यह एक पति द्वारा अपनी पत्नी को मारने  का मामला है,जिसमें हरीश उम्र 45अपनी पत्नी नीलू,उम्र 40को चाकू से मारा है।आरोपी को गिरफ्तार कर लिया गया है। पति-पत्नी दोनों एक ही समुदाय के हैं। लव-जेहाद वाली बात नहीं है।
ఈ ఘటన పై ఫైల్ చేయబడిన FIR కాపీ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని ఘటనకు, లవ్ జీహాద్ కి సంబంధంలేదు; భార్య మీద అనుమానంతో భర్త హత్య చేసాడు. ఇద్దరూ హిందువులే.


text:
సైనికుడు తన కొడుకుని ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి హత్తుకుంటున్న ఈ ఘటన మలేషియాలో జరిగింది, భారత దేశంలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 30, 2021
భారత సైనికుడు తన రెండేళ్ళ కూతురికి ప్లాస్టిక్ కవర్ ధరించి హత్తుకుంటున్న దృశ్యాలు, అంటూ రెండు ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. తన నుండి కరోన వైరస్ సోకకుడదని ఆ సైనికుడు ఇలా కూతురికి ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పినట్టు తెలిపారు. ఆర్మీ దుస్తులు ధరించి ఉన్న ఒక సైనికుడు, ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి ఉన్న తన బిడ్డని బాధతో హత్తుకుంటున్న ఫోటోలని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా వైరస్ నుండి రక్షించడానికి తన రెండేళ్ళ కూతురికి ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి హత్తుకున్న భారత సైనికుడి ఫోటోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటోలు ఏప్రిల్ 2020 సమయంలో మలేషియా దేశంలో తీసినవి. మలేషియాలో COVID-19 డ్యూటీ నిర్వహిస్తున్న ఒక సైనికుడు, తన కొడుకుకి తన నుంచి కరోనా వైరస్ సోకకుండా ఉండేందుకు ఇలా ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి హత్తుకున్నాడు. ఈ ఘటన భారతదేశంలో జరగలేదు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ ఏప్రిల్ 2020 లో పబ్లిష్ చేసిన మలేషియన్ న్యూస్ ఆర్టికల్స్ దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. మలేషియన్ ఆర్మీ లో వైద్య విభాగంలో పనిచేస్తున్న ఒక సైనికుడు, COVID-19 డ్యూటీ కారణంగా తన కొడుకుకి దూరమైనట్టు ఈ ఆర్టికల్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి. COVID-19 డ్యూటీ ముగించుకొని ఇంటికి వచ్చిన అతను, కొడుకుకి తన నుంచి కరోనా వైరస్ సోకకుండా ఉండేందుకు ఇలా అతనికి ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి హత్తుకున్నట్టు మలేషియన్ న్యూస్ ఆర్టికల్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి.
మలేషియాలో జరిగిన ఈ సంఘటనని తెలుపుతూ ఏప్రిల్ 2020లో పెట్టిన సోషల్ మీడియా పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఘటన మలేషియా దేశంలో జరిగిందని స్పష్టం చేస్తూ ‘Dainik Bhaskar’ న్యూస్ సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలు భారతదేశానికి సంబంధించినవి కావు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సైనికుడు తన కొడుకుని ప్లాస్టిక్ కవర్ కప్పి హత్తుకుంటున్న ఈ ఘటన మలేషియా దేశంలో జరిగింది, భారత దేశంలో కాదు.


text:
వరంగల్ NITలో అడ్మిషన్ కోసం వచ్చిన రాజస్థాన్ విద్యార్థి ఆటోలో సర్టిఫికెట్లు పోగొట్టుకున్నారంటూ షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం 2022కు సంబంధించినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 11, 2023
హన్మకొండలోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఎన్ఐటి) విద్యా సంస్థలో అడ్మిషన్ కోసం వచ్చిన రాజస్థాన్‌కు చెందిన ఒక విద్యార్థి హన్మకొండ బస్టాండ్ నుండి ఎన్ఐటి క్యాంపస్‌కు వచ్చిన ఆటోలో సర్టిఫికెట్లు ఉన్న  తన బ్యాగ్‌ని మర్చిపోయాడని, ఎన్ఐటిలో అడ్మిషన్ కోసం రేపటిలోగా సర్టిఫికెట్లను సబ్మిట్ చేయాల్సి ఉందని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. ఒకవేళ ఆ విద్యార్థి బ్యాగ్ దొరికితే ఎన్ఐటిలో గానీ ఆ విద్యార్థికి గానీ అందజేయాలని కోరుతూ ఈ పోస్టుని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వరంగల్ ఎన్ఐటిలో అడ్మిషన్ కోసం వచ్చిన రాజస్థాన్‌కు చెందిన విద్యార్థి ఆటోలో తన సర్టిఫికెట్లు కలిగిన బ్యాగ్‌ని మారిచిపోయాడంటూ షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని అదే సమాచారాన్ని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో కనీసం 2022 ఆగస్టు నెల నుండి పోస్టులు పెడుతున్నట్టు తెలిసింది. ఆటోలో సర్టిఫికెట్ల బ్యాగుని పోగొట్టుకున్న రాజస్థాన్‌కు చెందిన విద్యార్థికి హన్మకొండ పోలీసులు 24 గంటల్లోపే అతని సర్టిఫికెట్లు తిరిగి అందచేసినట్టు రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనం యొక్క స్క్రీన్ షాట్‌ని ఒక యూసర్ 20 ఆగస్టు 2022 నాడు తన ఫేస్‌బుక్ పేజీలో షేర్ చేశారు. కావున, పోస్టులో  చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో తెలుపుతున్న సమాచారానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇదే సమాచారాన్ని షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో కనీసం 2022 ఆగస్టు నెల నుండి పోస్టులు పెట్టినట్టు తెలిసింది.
ఈ సంఘటనకు సంబంధించి పబ్లిష్ అయిన వార్తాపత్రిక కథనం స్క్రీన్ షాట్‌ని ఒక యూసర్ 20 ఆగస్టు 2022 నాడు షేర్ చేశారు. హన్మకొండలోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కాలేజీలో అడ్మిషన్ కోసం వచ్చిన రాహుల్ శర్మ అనే రాజస్థాన్ విద్యార్థి హన్మకొండ నుండి ఎన్ఐటి క్యాంపస్‌కు వచ్చిన ఆటోలో సర్టిఫికెట్లు, ల్యాప్‌ట్యాప్ ఉన్న తన బ్యాగ్‌ని పోగొట్టుకున్నట్టు ఈ వార్తా కథనంలో రిపోర్ట్ చేశారు. విషయం వరంగల్ కమిషనరేట్ కమాండ్ కంట్రోల్ సెంటర్ సిబ్బందికి తెలిజేయడంతో పోలీసులు 24 గంటల్లోపే సర్టిఫికెట్లు వెతికి విద్యార్థికి అందజేసినట్టు ఈ వార్తా కథనంలో రిపోర్ట్ చేశారు. రాజస్థాన్‌కు చెందిన విద్యార్థి ఇటీవల ఎన్ఐటిలో అడ్మిషన్ కోసం వస్తు మళ్ళీ సర్టిఫికెట్లు పోగొట్టుకున్నట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు.
చివరగా, వరంగల్ ఎన్ఐటిలో అడ్మిషన్ కోసం వచ్చిన రాజస్థాన్ విద్యార్థి ఆటోలో సర్టిఫికెట్లు పోగొట్టుకున్నారంటూ షేర్ చేస్తున్న సమాచారం పాత సంఘటనకు సంబంధించినది.


text:
కుటుంబ ఘర్షణకి సంబంధించిన వీడియోని తక్కువ కులానికి చెందిన వ్యక్తిని హింసిస్తున్న అగ్ర కులాల వ్యక్తులు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 12, 2020
రాజస్తాన్ లో తక్కువ కులానికి చెందిన వ్యక్తి తప్పు చేసాడని అగ్ర కులానికి చెందిన వ్యక్తులు అతన్ని చెట్టుకు కట్టేసి తమ మూత్రం తాగిస్తున్న వీడియో, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజస్తాన్ లో తక్కువ కులానికి చెందిన వ్యక్తిని అగ్ర కులానికి చెందిన వ్యక్తులు చెట్టుకి కట్టేసి మూత్రం తాగిపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసింది, రాజస్తాన్ లోని కోన్ర గ్రామంలో జరిగిన ఒక కుటుంబ ఘర్షణకి సంబంధించిన వీడియో. అక్రమ సంబంధం పెట్టుకున్నాడన్న ఆరోపణ మీద ఆ వ్యక్తిని అలా శిక్షించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, వీడియోలో కనిపిస్తున్న అదే వ్యక్తి ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Hindustan Times’ వారు ‘31 July 2020’ నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఒక ఆర్టికల్ దొరికింది. రాజస్తాన్ లోని కోన్ర గ్రామానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి, అక్రమ సంబంధం పెట్టుకున్నాడన్న ఆరోపణ మీద ఇలా చెట్టుకి కట్టేసి శిక్షించినట్టు అందులో తెలిపారు. ఒకే కులానికి చెందిన వ్యక్తులు అవ్వడం వలన, ఆ బాధితుడు పోలీసులని ఆశ్రయించలేదు అని పోలీసులు మీడియాకి తెలిపారు.
ఈ వీడియోని ఒక ట్విట్టర్ యూసర్ ‘ రాజస్తాన్ లో దళితులని హింసిస్తున్న అగ్ర కులానికి చెందిన వ్యక్తులు’, అని క్లెయిమ్ చేస్తూ పోస్ట్ పెట్టగా, బార్మేర్ పోలీస్ వారు పోస్టులోని ఆ వీడియో ఒక కుటుంబ ఘర్షణకి సంబంధించినది అని స్పష్టం చేస్తూ ట్వీట్ పెట్టారు. అలాగే, ఈ ఘటనకి సంబంధించి ఆరుగురు అనుమానితులని అరెస్ట్ చేసామని ఆ ట్వీట్లో తెలిపారు.
इस वीडियो के माध्यम से तथ्यों को तोड़-मरोड़ कर बताया है कि एक दलित व्यक्ति को वर्चस्वी जाति द्वारा प्रताड़ित किया गया। जबकि वास्तविकता यह है कि यह घटना 5 दिन पहले  पारिवारिक विवाद को लेकर घटित हुई थी। पुलिस ने प्रसंज्ञान लेते हुए अपनी तरफ से FIR दर्ज कर 6 लोगों को गिर. किया है।
ఈ ఘటనకి సంబంధించి చోహ్తాన్ పోలీస్ స్టేషన్ లో ఫైల్ చేసిన FIR కాపీ Factly కి లభించింది.  FIR కాపీలో ఎక్కడ కూడా ఈ ఘటన కులాల అసమానత్వానికి సంబంధించినది అని తెలుపలేదు.
చివరగా, రాజస్తాన్ లో జరిగిన ఒక కుటుంబ ఘర్షణకి సంబంధించిన వీడియోని చూపిస్తూ తక్కువ కులానికి చెందిన వ్యక్తిని హింసిస్తున్న అగ్ర కులానికి చెందిన వ్యక్తులు అని షేర్ చేస్తున్నారు.
Did you watch our new video?


text:
పాత పార్లమెంట్ భవనంలో మహిళల ప్రత్యేక టాయిలెట్స్‌కు సంబంధించి ఈ ఇంటర్వ్యూలో చెప్పిన విషయాలను అసంపూర్ణంగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2023
పాత పార్లమెంటు భవనంలో మహిళల కోసం టాయిలెట్లు లేని దుస్థితి ఉండేదంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. కాంగ్రెస్ హయాంలో మహిళలకు అంటూ ప్రత్యేక టాయిలెట్ లేకపోవడంతో ఒక మహిళ జర్నలిస్టు యునిసెక్స్ ఉపయోగించినప్పుడు అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ టాయిలెట్ డోర్ తట్టిన అనుభవాలను ఈ వీడియో ఆ మహిళ జర్నలిస్ట్ గుర్తు చేసుకుంది. అలాంటిది కాంగ్రెస్ ఇప్పుడు కొత్త పార్లమెంట్ భవనాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది అంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఈ పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ హయాంలో పాత పార్లమెంటు భవనంలో మహిళల కోసం టాయిలెట్లు లేని దుస్థితి ఉండేది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలో ప్రస్తావించింది జర్నలిస్టులు కూర్చునే ఫస్ట్ ఫ్లోర్ గ్యాలెరీకు సంబంధించిన టాయిలెట్లకు సంబంధించి. కాగా పార్లమెంట్ ఇతర ఫ్లోర్లలో మహిళకు ప్రత్యేక టాయిలెట్స్ ఉండేవి. పైగా మొదటి ఫ్లోర్ గ్యాలెరీలో కూడా 2009 కాంగ్రెస్ హయాంలో మీరాకుమార్ స్పీకర్‌గా ఉన్న సమయంలోనే మహిళకు ప్రత్యేక టాయిలెట్స్ నిర్మించారని ఈ ఇంటర్వ్యూలోనే మరో మహిళ జర్నలిస్ట్ తెలిపింది. దీన్నిబట్టి కాంగ్రెస్ హయాంలో పాత పార్లమెంటు భవనంలో మహిళకు ప్రత్యేక టాయిలెట్స్ లేవన్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో ఒక మహిళా జర్నలిస్ట్ యు.పి.ఏ హయాంలో మహిళలకు ప్రత్యేకమైన టాయిలెట్లు లేకపోవడంతో యునిసెక్స్ టాయిలెట్ ఉపయోగించిన సమయంలో అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్‌తో జరిగిన ఒక సంఘటనను గుర్తుచేసుకుంది. ఐతే కేవలం ఈ ఒక్క విషయం ఆధారంగా కాంగ్రెస్ హయాంలో పార్లమెంట్ భవనంలో మహిళల కోసం టాయిలెట్లు లేవని నిర్ధారణకు రాలేము.
ఎందుకంటే ఇంటర్వ్యూ యొక్క పూర్తి వీడియోను పరిశీలిస్తే పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు విరుద్దమైన విషయాలు తెలుస్తాయి. అసలు మహిళలకు ప్రత్యేకమైన టాయిలెట్లు అని వీరు చర్చించుకుంటున్నది జర్నలిస్టులు కూర్చునే ఫస్ట్ ఫ్లోర్ గ్యాలెరీలో అని,  మొత్తం పార్లమెంట్ భవనంలో కాదు.  ఈ ఇంటర్వ్యూలో అంతకుముందు మాట్లాడిన మరో మహిళ జర్నలిస్ట్ మాట్లాడుతూ తాము కూర్చునే ఫస్ట్ ఫ్లోర్ గ్యాలెరీలో మహిళలు మరియు పురుషులకు కలిపి యునిసెక్స్ టాయిలెట్లు ఉండేవని, అప్పుడు తాము గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లో మహిళా ఎంపీల కోసం నిర్మించిన టాయిలెట్స్ ఉపయోగించే వాళ్ళమని తెలిపింది.
అంతేకాకుండా మీరా కుమార్ స్పీకర్ అయ్యాక 2009లో ఫస్ట్ ఫ్లోర్ గ్యాలెరీలో మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా టాయిలెట్స్ కట్టించిందని కూడా ఆమె తెలిపింది. వీటన్నిటిబట్టి వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో ప్రస్తావించింది ఫస్ట్ ఫ్లోర్ గ్యాలెరీకి సంబంధించిన టాయిలెట్స్ గురించని, మిగతా పార్లమెంట్ భవనంలో మహిళలకు టాయిలెట్స్ ఉండేవని స్పష్టమవుతుంది. అలాగే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలోనే ఈ గ్యాలెరీలో మహిళలకు ప్రత్యేకంగా టాయిలెట్లు నిర్మించారని కూడా స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పాత పార్లమెంట్ భవనంలో మహిళల ప్రత్యేక టాయిలెట్స్‌కు సంబంధించి ఈ ఇంటర్వ్యూలో చెప్పిన విషయాలను అసంపూర్ణంగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 25, 2023


text:
ప్రధానమంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు పథకం గురించి అసంపూర్ణమైన, తప్పుదోవ పట్టించే సమాచారం షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2020
ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల గురించిన వివరాలు మరియు వాటి కోసం మీసేవ లో దరఖాస్తు చేసుకోవాలని చెప్తూ వుండే పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కధనం ద్వారా అందులో ఎంతవరకు నిజం ఉందొ చూద్దాం.
మీసేవ లో ప్రధానమంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు అప్లికేషన్స్ మొదలయ్యాయి
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రధానమంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు అన్ని జాతీయ బ్యాంకులు, రీజినల్ రూరల్ బ్యాంకులు,కోపరేటివ్  బ్యాంకులలో పొందవచ్చు.  దీని గురుంచి పోస్ట్ లో ఇచ్చిన చాలా వరకు సమాచారం తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు స్కీం రైతులకు వ్యవసాయ అవసరాల కోసం ఉపయోగపడే విధంగా 1998లో నాబార్డ్ రూపొందించింది. ఈ పథకం ద్వారా రైతులు తమ వ్యవసాయ అవసరాలకు రుణాలు తీసుకోవచ్చు. వ్యవసాయ అనుబంధ కార్యకలాపాలకు కూడా రుణాలు పొందవచ్చు. ఈ రుణాలని కౌలు రైతులు,ఉమ్మడి వ్యవసాయం చేసేవారు కూడా పొందవచ్చు.  కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డులు అన్ని జాతీయ బ్యాంకులు, రీజినల్ రూరల్ బ్యాంకులు,కోపరేటివ్ బ్యాంకులలో పొందవచ్చు.ఈ పధకం ద్వారా తీసుకున్న రుణాలపై తక్కువ వడ్డీ ఉంటుంది. ఇంకా సరైన  సమయానికి రుణాలు చెల్లిస్తే వడ్డీ లో కొంత శాతం మాఫీ చేస్తారు. మొదటి సంవత్సరం ఇచ్చే ఋణం విలువ పంట పండించడానికి అయ్యే ఖర్చు,కోతల తరవాత అయ్యేఖర్చు అంతా అంచనా వేసి ఇస్తారు. తదుపరి 5 సంవత్సరాల రుణం ఫైనాన్స్ స్కేల్ పెరుగుదల ఆధారంగా మంజూరు చేయబడుతుంది. 1.6 లక్షల వరకు తీసుకునే రుణాలకు ఎటువంటి షూరిటీ అవసరం లేదు. అంతే కాదు,  3 లక్షల వరకు తీసుకొనే రుణాలకు ఎటువంటి ప్రాసెసింగ్ ఛార్జెస్ ఉండవు. కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు ద్వారా రుణాలు తీసుకున్న వారికి  ఒకవేళ మరణించినా, శాశ్వత వైకల్యం పొందినా 50,000 రూపాయల భీమా,ఇతర ప్రమాదాలకు 25,000 రూపాయల భీమా వర్తిస్తుంది. పంట నష్టానికి కూడా భీమా పొందవచ్చు. స్టేట్ బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా వారి ద్వారా అందిస్తున్న కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు రుణాలు పొందడానికి అవసరమైన అర్హత వివరాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ లబ్దిదారులందరిని ప్రధానమంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు పథకానికి అనుసంధానం చేసే ప్రయత్నం చేయాలనీ అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలని కోరింది. ఇందుకు సంబంధించి కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ  అన్ని రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు  పంపించిన సర్కులర్ ఇక్కడ చూడవచ్చు. ప్రధానమంత్రి కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు పథకం అమలు పై నాబార్డ్ వారు చేసిన అధ్యయనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్ట్ లో చెప్తునట్టుగా కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు రుణాలు మీసేవ లో దరఖాస్తు చేయరు. రుణాల కోసం బ్యాంకులో అప్లై చేసుకోవాలి. ఇంకా పోస్టులో ఈ పథకం ద్వారా తీసుకున్న రుణాలకు ఎటువంటి వడ్డీ ఉండదని ఉంది, కానీ అది అవాస్తవం. పైగా అప్లికేషన్ ఫీజు 100 రూపాయలు అని పోస్టులో ఉంది, కానీ దినికి సంబంధించిన సమాచారం ఎక్కడా  లేదు. ఈ కార్డు ద్వారా 35% నగదు విత్ డ్రా చేసుకోవచ్చన్న సమాచారం కూడా ఎక్కడా లేదు. దీన్నిబట్టి పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్న సమాచారం తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉందని చెప్పవచ్చు.


text:
మన్మోహన్ సింగ్ మరియు నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థ పనితీరును పోల్చే క్రమంలో షేర్ చేసిన ఈ గణాంకాలు సరైనవి కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 20, 2022
ఇటీవల కాలంలో తరచూ రూపాయి మారకం విలువ తగ్గతుండడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో మన్మోహన్ సింగ్ కన్నా నరేంద్ర మోదీయే ఆర్ధిక వ్యవస్థను సమర్ధవంతంగా నిర్వహించాడని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఇతే ఈ క్రమంలోనే మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో ఆర్ధిక వ్యవస్థకు సంబంధించి పలు గణాంకాలను నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో నమోదైన గణాంకాలతో  పోల్చిన ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మన్మోహన్ సింగ్ మరియు నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో పలు ఆర్ధిక సూచిలకు సంబంధించిన  గణాంకాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  మన్మోహన్ సింగ్  మరియు నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థను పోల్చి చూసే ప్రయత్నంలో  పలు ఆర్ధిక అంశాలకు సంబంధించిన ఈ గణాంకాలు సరైనవి కావు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ అంశాలకు సంబంధించి కేవలం వార్షిక గణాంకాలను విడుదల చేస్తుంది. కానీ వైరల్ పోస్టులో ఎనిమిది సంవత్సరాల వివరాలు కలిపి చెప్పారు. అలా పోల్చడం కరెక్ట్ కాదు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా లెక్కల ప్రకారం జీడీపీ-అప్పు నిష్పత్తి, విదేశీ రుణ నిష్పత్తి, ద్రవ్యోల్బణం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంతో పోల్చితే మోదీ ప్రభుత్వంలో తక్కువున్న మాట నిజమైనప్పటికి, ఈ అంశాలలో 2004 నుండి తగ్గుదల కనిపిస్తుంది. ఇక మొత్తం భారత్ చెల్లించాల్సిన అప్పుల నికర విలువ ప్రతీ సంవత్సరం పెరుగుతూ వస్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో జీడీపీ-అప్పు నిష్పత్తి, విదేశీ రుణ నిష్పత్తి, ద్రవ్యోల్బణం రేటు మరియు మొత్తం అప్పులకు సంబంధించిన గణాంకాల ఆధారంగా మన్మోహన్ సింగ్ మరియు నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థ నిర్వహణను పోల్చి చూసే ప్రయత్నం చేశారు.
ఐతే పోస్టులో ఈ సూచీలకు సంబంధించి వార్షిక గణాంకాలు కాకుండా మన్మోహన్ సింగ్ అధికారంలో ఉన్న తొమ్మిదిఏళ్లలో (2006 -14) నమోదైన సగటు వివరాలను మోదీ అధికారంలో ఉన్న ఎనిమిది ఏళ్లలో (2014-22) నమోదైన సగటు వివరాలతో పోల్చారు.  కానీ  నిజానికి జీడీపీ-అప్పు నిష్పత్తి, విదేశీ రుణ నిష్పత్తి మరియు మొత్తం అప్పులను వార్షికంగా లెక్కిస్తారు. ప్రతీ సంవత్సరం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్‌లో ఈ వివరాలు పేర్కొంటారు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కూడా ఈ వివరాలు విడుదల చేస్తుంది.
అలాగే  కేంద్ర ప్రభుత్వం నెలలు మరియు సంవత్సరాల వారీగా  ద్రవ్యోల్బణాన్ని పర్యవేక్షిస్తుంది. ప్రతీ నెల ద్రవ్యోల్బణ వివరాలను ప్రకటిస్తుంది. నెలవారీ ద్రవ్యోల్బణం Y-o-Y ఆధారంగా లెక్కించబడుతుంది, కాగా వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం నెలల సగటు ఆధారంగా ఉంటుంది.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు ఈ అంశాలకు సంబంధించి కొన్ని సంవత్సరాల సగటు వివరాలను ప్రభుత్వం ప్రకటించదు. కాబట్టి వైరల్ అవుతున్న పోస్టులో చేసిన పోలిక కరెక్ట్ కాదని అర్ధంచేసుకోవచ్చు. ఇకపోతే ఈ సూచీలకు సంబంధించి ఎవరి హాయాంలో ఎలా ఉండేదో కింద చూద్దాం.
మొత్తం అప్పుల విలువ:
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సమాచారం ప్రకారం 2006-07 ఆర్ధిక సంవత్సరం చివరలో భారత దేశం నికరంగా చెల్లించాల్సిన మొత్తం అప్పుల విలువ రూ. 26,37,079 కోట్లు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ఇది క్రమంగా పెరుగుతూ మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానిగా ఉన్న చివరి సంవత్సరం 2013 -14లో రూ. 58,59,331 కోట్లకు చేరుకుంది.
ఇకపోతే మోదీ ప్రధాని అయిన మొదటి సంవత్సరం 2014-15 భారత్ చెల్లించాల్సిన అప్పుల విలువ రూ. 64,11,391 కోట్లకు పెరిగింది. ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ఇది భారీగా పెరుగుతూ 2021-22  చివరి నాటికి రూ. 1,39,56,343 కోట్లకు చేరుకుంది.
ఐతే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే పైన తెలిపినవి కేవలం ఆ సంవత్సరం చివరి నాటికి భారత్ చెల్లించాల్సిన అప్పుల వివరాలు మాత్రమే కానీ ఆ ప్రభుత్వం చేసిన అప్పుల విలువ కాదు. ఉదాహారణకు 2014-15 చివరి కల్లా  భారత్ చెల్లించాలిసిన అప్పుల విలువ రూ.64,11,391 కోట్లు. అలాగే 2015 -16  చివరి కల్లా  భారత్ చెల్లించాలిసిన అప్పుల విలువ రూ.70,98,298 కోట్లు . అంటే దీని అర్దం మోదీ ప్రభుత్వం 2015 -16  ఒక్క సంవత్సరంలో రూ. 6,86,907 కోట్ల (70,98,298 – 64,11,391) అప్పు చేసినట్టు కాదు.
ఎందుకంటే ఆ సంవత్సరంలో మోదీ ప్రభుత్వం గత అప్పులకు సంబంధించి వడ్డీ లేదా అసలు చెల్లించే అవకాశం ఉంది, దీనివల్ల మొత్తం చెల్లించాల్సిన అప్పులలో ఆ విలువ తగ్గుతుంది. కాబట్టి పైన తెలిపిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సమాచారం నికరంగా ఒక సంవత్సరంలో ఎంత అప్పు చేసాయన్న వివరాలు కావని అర్ధం చేసుకోవాలి.
జీడీపీ- అప్పు నిష్పత్తి:
మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న 2006 -07 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి గాను జీడీపీలో మొత్తం కేంద్ర ప్రభుత్వ అప్పుల (అంతర్గత + విదేశీ) వాటా 61.40%గా  ఉండేది. ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ఇది క్రమేపీ తగ్గి మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న చివరి ఆర్ధిక సంవత్సరం 2013-14లో ఇది 52.16%కి చేరుకుంది.  రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రతీ సంవత్సరం విడుదల చేసే హ్యాండ్‌బుక్ ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆన్ ఇండియన్ ఎకానమీలో ఈ వివరాలు అందుబాటులోకి తెస్తుంది.
అలాగే మోదీ మొదటిసారి ప్రధానమంత్రిగా వ్యవహరించిన 2014 -15లో జీడీపీలో కేంద్ర ప్రభుత్వ అప్పుల వాటా 51.42%గా  నమోదు కాగా, ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ఇది స్వల్పంగా తగ్గి 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి 50.87%కి చేరుకుంది.
దీని ప్రకారం కాంగ్రెస్ రెండవసారి అధికారంలో ఉన్నప్పుడు జీడీపీలో కేంద్ర ప్రభుత్వ అప్పుల వాటాకి, ప్రస్తుతం ఉన్న వాటాకి పెద్ద తేడా లేదు. ఆలాగే మొత్తం కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అప్పులు కలిపి చూస్తే కూడా ఇదే ధోరణి కనిపిస్తుంది.
విదేశీ రుణ నిష్పత్తి:
కేవలం కొన్ని సంవత్సరాలు మినహాయిస్తే జీడీపీలో విదేశీ రుణాల వాటా కూడా  మన్మోహన్ సింగ్ హయాం నుండి తగ్గుతూ వస్తుంది. 2006 -07లో జీడీపీలో విదేశీ రుణాల వాటా 4.68% కాగా, ప్రతీ సంవత్సరం స్వల్పంగా తగ్గుతూ 2013-14 నాటికి ఇది 3.33%కు చేరుకుంది.
మోదీ ప్రధానమంత్రిగా వ్యవహరించిన మొదటి ఆర్ధిక సంవత్సరంలో (2014-15) జీడీపీలో విదేశీ రుణాల వాటా 2.94%గా  నమోదైంది. ప్రస్తుతం (2020-21) ఇది 2.62%గా ఉంది.
ద్రవ్యోల్బణం రేటు :
పైన తెలిపనట్టు ద్రవ్యోల్బణం రెండు విధాలుగా లెక్కిస్తారు. Y-o-Y ఆధారంగా నెలవారీ ద్రవ్యోల్బణం మరియు నెలల సగటు ఆధారంగా వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం లెక్కిస్తారు.
కాంగ్రెస్ అధికారంలో 2006-07 సంవత్సరంలో సగటు ద్రవ్యోల్బణం 6.7%గా  నమోదైంది. ఐతే ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో ద్రవ్యోల్బణం స్వల్పంగా పెరుగుతూ – తగ్గుతూ వచ్చింది. అయితే 2009లో ద్రవ్యోల్బణం అత్యధికంగా 12.31%కి పెరగి, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోని చివరి సంవత్సరం 2013-14 లో 9.4% నమోదైంది.
మోదీ ప్రభుత్వం వచ్చిన తరవాత ద్రవ్యోల్బణం తగ్గిన మాట నిజమే. 2014-15 లో 5.9% నమోదై, ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో తగ్గుతూ 2018 -19లో 3.4%గా  నమోదైంది.
ఐతే ఇటీవల కాలంలో నెలనెలా ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతూ వస్తున్నప్పటికి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రెండో టర్మ్ తో పోలిస్తే మోదీ ప్రభుత్వంలో నమోదైన సగటు వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం తక్కువగానే ఉంది.
చివరగా, మన్మోహన్ సింగ్ మరియు నరేంద్ర మోదీ హయాంలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థ పనితీరును పోల్చే క్రమంలో షేర్ చేసిన ఈ గణాంకాలు సరైనవి కావు.


text:
వివిధ దేశాల తప్పుడు పెట్రోల్ ధరలను భారత దేశం లో ధరలతో పోలుస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 13, 2020
పలు దేశాలలోని పెట్రోల్ ధరలతో పోలిస్తే భారత్ లో పెట్రోల్ ధరలు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయని చెబుతూ వుండే పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియా చెక్కర్లు కొడుతోంది.  అందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
ఇతర దేశాలలో లీటర్ పెట్రోల్ ధర భారత్ లో కన్నా చాలా తక్కువగా ఉంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లో చెప్తున్న ధరలకు ఆయా దేశాలలోని అసలు ధరలకు చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. లీటర్ పెట్రోల్ ధర కొన్ని దేశాల్లో భారత్ లో కంటే ఎక్కువగా ఉంది. కావున పోస్టులో చెపుతున్నది తప్పు.
పై పోస్ట్ లో పేర్కొన్న ఒక్కో దేశంలో పెట్రోల్ ధరలు ఎలా ఉన్నాయో తెలుసుకొనే ప్రయత్నం చేయగా, పాకిస్తాన్ లోని ఆయిల్ అండ్ గ్యాస్ రెగ్యులేటింగ్ అథారిటీ 26 జూన్ 2020 సర్కులర్ ప్రకారం లీటర్ పెట్రోల్ ధర PKR 100.11గా ఉంది, భరత దేశ కరెన్సీ ప్రకారం లీటర్ పెట్రోల్ ధర ₹ 45.35.  పాకిస్తాన్ లో షెల్ ఆయిల్ అండ్ గ్యాస్ కంపెనీ కూడా పై ధరకే పెట్రోల్ విక్రయిస్తుంది. ఈ సమాచారం వారి వెబ్సైటు లో చూడొచ్చు. బంగ్లాదేశ్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్  ప్రకారం ఆ దేశం లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర 86 టక, అంటే మన దేశ రూపాలలో ఇది ₹ 76. 26. శ్రీలంక లోని మినిస్ట్రీ అఫ్ పెట్రోలియం రిసోర్స్ డెవలప్మెంట్ ప్రకారం ఆ దేశం లీటర్ పెట్రోల్ ధర LKR 161. ఇది ఇండియన్ కరెన్సీ లో ₹ 65. 20 తో సమానం. కానీ పోస్ట్ లో చెపుతున్న దాని ప్రకారం పాకిస్తాన్ లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర ₹ 26, బాంగ్లాదేశ్ లో ₹ 22, అదే శ్రీలంక లో ఐతే ₹ 34, ఇవి పూర్తిగా తప్పు.
గ్లోబల్ పెట్రోల్ ప్రైసెస్ అనే ఒక సంస్థ సుమారు 150 దేశాలలో పెట్రోల్ రిటైల్ ధరలకు సంబంధించిన డేటాని సేకరించి తమ వెబ్సైటు లో అందుబాటులో వుంచుతుంది. ఈ సంస్థ ప్రతీ వారం సమాచారాన్ని అప్డేట్ చేస్తుంది. బార్క్లేస్, గోల్డ్మన్ సాక్స్, ఎరిక్సన్ వంటి ప్రముఖ సంస్థలు వీరి క్లైంట్స్ గా ఉన్నాయి. ఈ సంస్థ వరల్డ్ బ్యాంకు వారు విడుదల చేసే వరల్డ్ ఎకనామిక్ ప్రోస్పెక్ట్స్ రిపోర్ట్ కోసం డేటాని కూడా సమకూర్చింది. ఈ సంస్థ వెబ్సైటు ప్రకారం 06 జూన్ 2020న ఇటలీ లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర మన దేశ కరెన్సీ లో ₹ 120.50, అదే క్యూబా లో ఐతే ₹ 89.64, నేపాల్ లో ₹ 60.23. వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ లోని ధరలకు అసలు ధరలకు చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. పోస్ట్ ప్రకారం ఇటలీ లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర ₹ 14, క్యూబా లో ₹ 19, నేపాల్ లో ₹ 34. ఇదే విధంగా ఆఫ్ఘానిస్తాన్ లో అసలు ధర ₹33.01 కానీ పోస్ట్ లో ఉన్న ధర ₹ 36. బర్మా లో అసలు ధర ₹ 38.24, కానీ పోస్టు లోని ధర ₹ 30. పాకిస్తాన్,శ్రీలంక,భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్  లోని అసలు ధరలను, ఈ వెబ్సైటు లోని ధరలను పోల్చిచూసినప్పుడు మాకు తేడా ఏమి కనిపించలేదు.
దీన్ని బట్టి పెట్రోల్ ధర భారత్ తో పోల్చిచూస్తే కొన్ని దేశాల్లో ఎక్కువగా, కొన్ని దేశాల్లో తక్కువగా ఉన్నాయి. ఐతే వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ లో ఉన్న ధరలకు,అసలు ధరలకు చాలా వ్యత్యాసముంది. కావున ఈ పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.


text:
భారతదేశంలో కూడా అక్రమ వలసదారులపై శిక్షలకు నిబంధనలు ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 21, 2022
ఇతర దేశాలతో పోల్చినప్పుడు కేవలం భారతదేశంలో అక్రమ వలసదారులపై ఎలాంటి శిక్షలకు సంబంధించిన నిబంధనలు లేవంటూ ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశంలో అక్రమ వలసదారులపై ఎలాంటి శిక్షాపరమైన నిబంధనలు లేవు.
ఫాక్ట్: ఫారినర్స్ యాక్ట్, 1946, ది పాస్‌పోర్ట్ (ఎంట్రీ ఇంటూ ఇండియా) యాక్ట్, 1920 మరియు ఫారినర్స్ (ట్రిబ్యునల్స్) ఆర్డర్, 1964 వంటి చట్టాలలో అక్రమ వలసదారులతో వ్యవహరించే కొన్ని చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు, వలసదారులపై విధించే శిక్షాపరమైన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఈ చట్టాల నిబంధనల ప్రకారం కొంతమంది అక్రమ వలసదారులను అధికారులు నిర్బంధించడం లేదా బహిష్కరించడం వంటివి జరిగినట్టు నివేదికలు కూడా ఉన్నాయి. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఫారినర్స్ యాక్ట్, 1946, ది పాస్‌పోర్ట్ (ఎంట్రీ ఇంటూ ఇండియా) యాక్ట్, 1920 మరియు ఫారినర్స్ (ట్రిబ్యునల్స్) ఆర్డర్, 1964 వంటి చట్టాలు అక్రమ వలసదారులతో వ్యవహరించే కొన్ని చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు.
ఈ చట్టాలు పాస్‌పోర్ట్‌లు ఉన్న వ్యక్తులకు ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తుండగా, అక్రమ వలసదారుల విషయంలో ఈ చట్టాలు కొన్ని శిక్షలను సూచించినట్టు తెలుస్తుంది. దేశంలోకి ప్రవేశించే అక్రమ వలసదారులపై విధించిన శిక్షా నిబంధనలకు సంబంధించిన వివరాలు – ఈ చట్టాల క్రింద రూపొందించబడినవి – క్రింద చూడొచ్చు.
ది పాస్‌పోర్ట్ (ఎంట్రీ ఇంటూ ఇండియా) యాక్ట్, 1920:
దేశంలోకి ప్రవేశించే అక్రమ వలసదారులను ఉద్దేశించి రూపొందించిన తొలి చట్టాలలో ఇది ఒకటి. ఈ చట్టం భారతదేశంలోకి ప్రవేశించే వ్యక్తి పాస్‌పోర్ట్‌ను కలిగి ఉండాలనే నిబంధనలను రూపొందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇస్తుంది.
ఇంకా, ఈ చట్టం కింద రూపొందించబడిన ఏవైనా నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా జరిపిన చర్యలకు శిక్షాపరమైన నిబంధనలు చట్టంలో ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, పాస్‌పోర్ట్ లేకుండా ప్రవేశించిన ఎవరినైనా భారతదేశం నుండి తొలగించే అధికారాన్ని ఈ చట్టం ప్రభుత్వానికి ఇస్తుంది.
ఫారినర్స్ యాక్ట్, 1946:
ఈ చట్టం మొదట వచ్చిన ఫారినర్స్ యాక్ట్, 1940ను రీప్లేస్ చేసింది; ప్రభుత్వం విదేశీయులతో వ్యవహరించడానికి గల అధికారాలను ఈ చట్టం కలిగి ఉంది. భారతదేశంలోకి విదేశీయుల ప్రవేశాన్ని నిషేధించడం మరియు నియంత్రించడం కోసం నిబంధనలను రూపొందించడంలో ఈ చట్టం ప్రభుత్వానికి అధికారం ఇస్తుంది.
ఇంకా, చట్టంలోని ఏదైనా నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన సందర్భంలో జైలు శిక్ష మరియు జరిమానాలు మొదలైన శిక్షలను చట్టం అందిస్తుంది. అంతేకాకుండా, అతను/ ఆమె అక్రమ వలసదారులు కాదనే రుజువు భారం వ్యక్తిపై ఉంటుంది, అధికారులపై కాదు.
ఫారినర్స్ (ట్రిబ్యునల్స్) ఆర్డర్, 1964:
ఫారినర్స్ (ట్రిబ్యునల్స్) ఆర్డర్, 1964, ది ఫారినర్స్ యాక్ట్, 1946లోని సెక్షన్ 3 ప్రకారం రూపొందించబడింది. భారతదేశంలో అక్రమంగా ఉంటున్న వ్యక్తి విదేశీయుడా కాదా అని నిర్ణయించే అధికారం ఈ ట్రిబ్యునల్‌లకు ఉంది. అప్పీళ్లను పరిష్కరించడంలో, ఈ ట్రిబ్యునల్‌లకు సివిల్ కోర్టుకు సమానమైన అధికారాలు ఉంటాయి.
ఫారినర్స్ (ట్రిబ్యునల్స్) ఆర్డర్, 1964కి 2019 సవరణలు భారతదేశంలో అక్రమంగా ఉంటున్న వ్యక్తి విదేశీయుడా కాదా అని నిర్ణయించడానికి, ట్రిబ్యునల్‌లను ఏర్పాటు చేయడానికి, అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలలోని జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌లకు కూడా అధికారం ఇచ్చింది.
పైన పేర్కొన్న చట్టాలు భారతదేశంలో చట్టవిరుద్ధంగా ఉంటున్న వారిపై శిక్షాపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి అధికారాలు ఇస్తుంది. పైన పేర్కొన్న చట్టపరమైన నిబంధనలను గుర్తు చేస్తూ  దేశంలో చట్టవిరుద్ధంగా ఉంటున్న విదేశీ పౌరులను అదుపులోకి తీసుకుని, వెనక్కి పంపించాలని కోరుతూ 2017లో హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రధాన కార్యదర్శులందరికీ పంపిన సర్క్యులర్‌ను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
భారతదేశంలోని వివిధ నగరాల్లో పైన పేర్కొన్న చట్టాల ప్రకారం అక్రమ వలసదారులను నిర్బంధించడం మరియు శిక్షాపరమైన పరిణామాలకు గురి చేయడం వంటి అనేక సందర్భాలు ఉన్నాయి. వీటికి సంబంధించిన ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు.
చివరగా, భారతదేశంలో కూడా అక్రమ వలసదారులపై శిక్షాపరమైన నిబంధనలు ఉన్నాయి.


text:
భారత్ మొదటి అణు పరీక్ష 1974లోనే నిర్వహించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2022
ప్రస్తుతం రష్యా – ఉక్రెయిన్ మధ్య యుద్ధం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో భారత్ యొక్క అణుశక్తికి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో పలు పోస్టులు షేర్ అవుతున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే భారత్‌ను అణుశక్తిగా మార్చింది 1998 అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం అని క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్టు ఒకటి విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఇలా భారత్ అణుశక్తిగా లేకపోయి ఉంటే ఇప్పుడు భారత్ పరిస్థితి కూడా ఉక్రెయిన్ లాగా ఉండేదని కూడా పోస్టులో అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న వాదనకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత్‌ను అణుశక్తిగా మార్చింది 1998 అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1998లో అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో నిర్వహించిన అణు పరీక్షలు ద్వారా తాము అణ్వాయుధ పరీక్షలు చేసినట్టు భారత్ మొదటిసారిగా ప్రకటించుకుంది. ఐతే కేవలం దీని ఆధారంగా భారత్‌ను అణుశక్తిగా మార్చింది వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వమని అనలేము, ఎందుకంటే 1998 కన్నా ముందే 1974లో  భారత్ మొదటిసారిగా అణు పరీక్షలు నిర్వహించింది. ఐతే ఈ పరీక్షలు కేవలం శాంతియుత ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే అని భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఐతే 1974 అణు పరిక్షల నిర్వహించడం వల్ల భారత్ పలు దేశాల నుండి ఆంక్షలు ఎదురుకోవాల్సి వచ్చింది, బాబా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (BARC) స్వదేశీ సాంకేతికతతో అణు రియాక్టర్లను డెవలప్ చేసింది, దీన్నిబట్టి భారత్‌లో 1998 కన్నా అణుశక్తి అందుబాటులో ఉందని అర్ధమవుతుంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో 11 మే1998న భారత్ ‘ఆపరేషన్ శక్తి’ పేరుతో ఐదు అణు పరీక్షలు విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఈ పరీక్షల ద్వారా తాము అణ్వాయుధ పరీక్షలు చేసినట్టు భారత్ మొదటిసారిగా ప్రకటించింది. అప్పటి నుండి ప్రతీ సంవత్సరం 11 మేను నేషనల్ టెక్నాలజీ డేగా గుర్తిస్తారు.
ఐతే కేవలం దీని ఆధారంగా భారత్ 1998లో అణుశక్తిగా మారిందన్న వాదనలో హేతుబద్దత లేదు, ఎందుకంటే భారత్ అణు పరీక్షలు నిర్వహించడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. అంతకన్నా ముందే 1974లో  ఇందిరాగాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో రాజస్థాన్‌లోని పోఖ్రాన్‌లో ‘స్మైలింగ్ బుద్దా’ పేరుతో భారత్ తన మొదటి అణు పరీక్షను విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఐతే ఈ పరీక్షలు కేవలం శాంతియుత ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే అని భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. కెనడా మరియు అమెరికా సహాయంతో భారత్ ఈ పరీక్షలు నిర్వహించింది.
ఈ పరీక్షల ద్వారా ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వం కలిగిన ఐదు దేశాలు కాకుండా అణు పరీక్షలు నిర్వహించిన మొదటి దేశంగా కూడా భారత్ నిలిచింది. ఇందువల్ల భారత్ అణు సామర్థ్యాల గురించి ఈ పరీక్షల అనంతరం మొదటిసారి ప్రపంచానికి తెలిసిందని చెప్పవచ్చు.
ఇక్కడ చెప్పుకోదగ్గ విషయం ఏంటంటే 1998లో భారతదేశం జరిపిన అణు పరీక్షలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన దేశాల్లో ఉక్రెయిన్ కూడా ఒకటి. ఉక్రెయిన్ సహా పలు దేశాలు భారత్ తమ అణ్వాయుధ పరీక్షలు నిలిపేయాలని ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి ద్వారా తీర్మానం చేసాయి.
ఐతే 1974 అణు పరిక్షల నిర్వహించడం వల్ల భారత్ పలు దేశాల నుండి ఆంక్షలు ఎదురుకోవాల్సి వచ్చింది. ఈ పరీక్షల అనంతరం కెనడా కూడా భారత్‌కు అణు ఎగుమతులను నిలిపేసింది. ఐతే ఆ తరవాత బాబా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (BARC) స్వదేశీ సాంకేతికతతో అణు రియాక్టర్లను డెవలప్ చేసింది, దీన్నిబట్టి భారత్‌లో 1998 కన్నా అణుశక్తి అందుబాటులో ఉందని అర్ధమవుతుంది.
1974లో భారత్ అణు పరీక్షలు నిర్వహించిన కారణంగా, భవిష్యత్తులో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అణు వ్యాప్తిని నిరోధించడానికి మరియు అణ్వాయుధాలను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే పదార్థాలు మరియు సాంకేతికత ఎగుమతిని అరికట్టడానికి ప్రపంచ దేశాలు 1974లో న్యూక్లియర్ సప్లయర్ గ్రూప్ (NSG) అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేసారు, ఇందులో భారత్‌కు సభ్యత్వం లేదు. అంతకుముందు అణు వ్యాప్తిని తగ్గించేందుకు 1970లో ఏర్పాటు నాన్ ప్రోలిఫేషన్ ట్రీటీ (NPT) మరియు అణ్వాయుధ పరీక్ష లేదా ఇతర అణు పేలుడును నిషేధించేందుకు 1996లో  ఏర్పాటు చేసిన కాంప్రీహేన్సివ్ టెస్ట్ బ్యాన్ ట్రీటీ (CTBT)లో కూడా భారత్‌కు సభ్యత్వం లేదు.
చివరగా, భారత్ మొదటి అణు పరీక్ష 1974లోనే నిర్వహించింది. కాబట్టి 1998లో భారత్ అణుశక్తిగా మారిందన్న వాదన కరెక్ట్ కాదు.

created: February 25, 2022


text:
భారత్‌ను విమర్శించినందుకు భారత ప్రభుత్వం OIC సభ్యదేశాలపై పరువునష్టం దావా వేసిందన్నది నిజం కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 13, 2022
బీజేపీ అధికార ప్రతినిధి ముహమ్మద్ ప్రవక్తపై చేసిన వ్యాఖ్యలను వ్యతిరేకిస్తూ ఇస్లామిక్ దేశాల సమాఖ్య అయిన ‘ఆర్గనైజేషన్ అఫ్ ఇస్లామిక్ కోఆపరేషన్ (OIC)’ భారత్‌పై విమర్శలు చేసిన నేపథ్యంలో, భారత్ కూడా OIC వ్యాఖ్యలకు ప్రతిస్పందనగా పలు చర్యలు తీసుకున్నట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత్‌పై విమర్శలకు ప్రతిస్పందనగా భారత ప్రభుత్వం OIC సభ్యదేశాలపై తీసుకున్న చర్యలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ముహమ్మద్ ప్రవక్తపై చేసిన వ్యాఖ్యలపై భారత్‌ను విమర్శిస్తూ OIC చేసిన వ్యాఖ్యలను భారత ప్రభుత్వం తీవ్రంగా ఖండించినప్పటికీ, OICపై పరువునష్టం దావా వేయటం, OIC సభ్య దేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునే చమురులో కోతలు విధించడం, OIC దేశాలకు ఎగుమతి చేసే గోదుమలు మరియు ఇతర ఆహార ధాన్యాలలో కోత  విధించడం వంటి చర్యలేవి తీసుకోలేదు. భారత ఆయిల్ రిఫైనింగ్ కంపెనీలు ఐరోపా దేశాలకు ఎగుమతి చేసే శుద్ధి చేసిన ముడి చమురు ఎగుమతులు పెరిగినప్పటికీ, ఈ నిర్ణయానికి ముహమ్మద్ ప్రవక్త వివాదానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల ముహమ్మద్ ప్రవక్తపై బీజేపీ అధికార ప్రతినిధి చేసిన వ్యాఖ్యలను ఖండిస్తూ ఇస్లామిక్ దేశాల సమాక్య అయిన ‘ఆర్గనైజేషన్ అఫ్ ఇస్లామిక్ కోఆపరేషన్’ యొక్క జనరల్ సెక్రెటేరియట్ స్పందిస్తూ భారత్‌పై తీవ్ర విమర్శలు చేసింది. భారత్‌లో మైనారిటీల పట్ల అవలంభిస్తున్న వైఖరిపై  విమర్శలు చేసింది.
The General Secretariat of the Organization of Islamic Cooperation strongly condemned & denounced the recent denigration of Prophet Muhammad by an official of #India's ruling party. These cases of defamation are part of a growing spate of hatred & defamation of #Islam in #India pic.twitter.com/rFUManLupO
ఐతే OIC వ్యాఖ్యలను భారత ప్రభుత్వం వ్యతిరేకించింది. భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అధికార ప్రతినిధి OIC వ్యాఖ్యలను వ్యతిరేకిస్తూ ఒక అధికారిక ప్రకటన జారీ చేసారు. భారత్‌లో అన్ని మతాలు సమానమేనని ఈ ప్రకటనలో తెలిపారు.
Our response to media queries regarding recent statement by General Secretariat of the OIC:https://t.co/961dqr76qf pic.twitter.com/qrbKgtoWnC
ఐతే, పోస్టులో చెప్తున్నట్టు భారత ప్రభుత్వం OICపై పరువునష్టం దావా వేయటం, OIC సభ్య దేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునే చమురులో కోతలు విధించడం, OIC దేశాలకు ఎగుమతి చేసే గోదుమలు మరియు ఇతర ఆహార ధాన్యాలలో కోత విధించడం వంటి చర్యలు తీసుకోలేదు. ఇలాంటి చర్యలు భారత ప్రభుత్వం నిజంగానే తీసుకొని ఉంటే మీడియా ఈ అంశాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని అలాంటి కథనాలేవి మాకు లభించలేదు.
భారత ప్రభుత్వం రష్యా- ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో గత నెలలోనే విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే గోధుమలపై ఆంక్షలు విధించింది. ఈ నిర్ణయం ముహమ్మద్ ప్రవక్త వివాదం మొదలుకాక ముందే తీసుకుంది.
అలాగే భారత్ నుండి ఐరోపా దేశాలకు శుద్ధి చేసిన ముడి చమురు ఎగుమతి ఇటీవల కాలంలో పెరిగినప్పటికీ, దీనికి ముహమ్మద్ ప్రవక్త వివాదానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. రష్యా- ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో భారత్‌కు చెందిన ఆయిల్ రిఫైనింగ్ కంపెనీలు రష్యా నుండి తక్కువ ధరలకు చమురు కొని, దానిని శుద్ధి చేసి ఐరోపా దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తున్నాయి. రానున్న రోజుల్లో ఈ ఎగుమతులు పెంచాలనుకుంటున్నట్టు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఐతే ఈ నిర్ణయానికి ముహమ్మద్ ప్రవక్త వివాదానికి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
చివరగా, భారత్‌ను విమర్శించినందుకు భారత ప్రభుత్వం OIC సభ్యదేశాలపై పరువునష్టం దావా వేసిందన్నది నిజం కాదు.


text:
ఇండియా గేటు పై భారత దేశ స్వాతంత్రం కోసం ఉద్యమించి మరణించిన వ్యక్తుల పేర్లు రాయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 19, 2021
ఇండియా గేట్ పై 95,300 మంది స్వాతంత్ర సమర యోధుల పేర్లు రాసి ఉంటే, వాటిలో 61,945 ముస్లిం మతస్తుల పేర్లు ఉన్నాయంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసారు. భారత స్వాతంత్రం ముస్లింల రక్తంతో రాయబడిందని, ముస్లింల జనాభా శాతం కన్నా స్వాతంత్ర పోరాటంలో పాల్గొన్న వారి శాతం చాల ఎక్కువని ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇండియా గేటు పై 95,300 మంది స్వాతంత్ర సమర యోధుల పేర్లు రాసి ఉంటే, వాటిలో 61,945 ముస్లింల పేర్లు కలిగి ఉన్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): మొదటి ప్రపంచ యుద్దంలో మరణించిన భారత దేశ సైనికుల జ్ఞాపకార్ధం ఇండియా గేటు నిర్మించారు. 1919లో జరిగిన ఆఫ్గనిస్తాన్ యుద్ధంలో చనిపోయిన బ్రిటిష్ మరియు భారత సైనికుల పేర్లని ఈ మెమోరియల్ పై రాసారు. భారత దేశ స్వాతంత్రం కోసం ఉద్యమించి మరణించిన వ్యక్తుల పేర్లు ఇండియా గేటు పై రాయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, ఇండియా గేట్ విశిష్టతను వివరిస్తూ ‘Delhi Tourism’ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్దంలో బ్రిటన్ తరుపున యుద్ధం చేసి చనిపోయిన 70,000 భారత సైనికుల జ్ఞాపకార్ధంగా ఇండియా గేటు ని నిర్మించినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. 1919 లో జరిగిన మూడవ ఆఫ్ఘాన్ యుద్దంలో మరణించిన 13,516 మంది బ్రిటిష్ మరియు భారత సైనికుల పేర్లని ఈ మెమోరియల్ పై రాసినట్టు ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఇండియా గేట్ రాసి ఉన్న పేర్లు భారతదేశ స్వాతంత్రం కోసం పాటుపడి మరణించిన వ్యక్తుల పేర్లు కాదని తెలుస్తుంది.
ఇండియా గేట్ పై రాసి ఉన్న సైనికుల పేర్ల సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ డేటాబేసు ‘Commonwealth War Graves Commission (CWGC)’ వెబ్సైటులో ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఈ డేటాబేసు లో సైనికుల పేర్లు, ర్యాంక్, సర్వీస్ నెంబర్, రెజిమెంట్, మరణించిన తేదిలని తెలిపారు. ఇందులో సైనికుల యొక్క మతాలని ఎక్కడ తెలుపలేదు.
తమ వెబ్సైటులో తెలిపిన సైనికుల పేర్లని మిలిటరీ ర్యాంక్ లేదా మతపరమైన వివక్షలు చూపుతూ రాయలేదని CWGC వెబ్సైటులోని ‘About’ సెక్షన్ లో తెలిపింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఇండియా గేట్ పై రాసి ఉన్నది భారత దేశ స్వాతంత్రం కోసం ఉద్యమించి మరణించిన వ్యక్తుల పేర్లు కాదని చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఇండియా గేటు పై భారత దేశ స్వాతంత్రం కోసం ఉద్యమించి మరణించిన వ్యక్తుల పేర్లు రాయలేదు.

created: January 19, 2021


text:
ఒకప్పుడు కూడా వివిధ దేశాలకు భారతదేశం అప్పులు ఇచ్చింది, ఇప్పుడు కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారతదేశం అప్పులు తీసుకుంటుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 16, 2020
కొన్ని దేశాలకు భారతదేశం ఋణాలు ఇచ్చిన ఉదాహరణలు చెప్తూ, ‘ఒకప్పుడు అప్పులు తీసుకునే భారత్ ఇప్పుడు అప్పులు ఇస్తుంది’ అని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒకప్పుడు అప్పులు తీసుకనే భారత్ ఇప్పుడు అప్పులు ఇస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఒకప్పుడు కూడా వివిధ దేశాలకు భారతదేశం అప్పులు ఇచ్చింది, ఇప్పుడు కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారతదేశం అప్పులు తీసుకుంటుంది. కావున పోస్ట్ లో కేవలం మోడీ ప్రభుత్వంలోనే అప్పులు ఇస్తునట్టు చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు శ్రీలంక కు 450 మిలియన్ డాలర్లు, రష్యా కు 1 బిలియన్ డాలర్లు, పసిఫిక్ దీవులకు 150 మిలియన్ డాలర్లు మరియు మంగోలియాకు 1.2 బిలియన్ డాలర్లు ‘Line of Credit’ ని భరతదేశం ప్రకటించినట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
కానీ, ఇంతకు ముందు కూడా చాలా దేశాలకు భరతదేశం ‘Line of Credit’ ని  (ఋణం) ఇచ్చింది. తాజాగా లోక్ సభలో అడిగిన ప్రశ్నకు వీ. మురళీధరన్ (Minister of State in the Ministry of External Affairs) సమాధానమిస్తూ 2010-19 సంవత్సరాల మధ్య 168 ‘Line of Credit’ లను వివిధ దేశాలకు ఇచ్చినట్టు తెలిపారు. ఆ సమాధానంలో వివిధ దేశాలకు గత ప్రభుత్వ హయంలో ఇచ్చిన ‘Line of Credit’ వివరాలు కూడా చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ‘EXIM బ్యాంకు’ వెబ్ సైట్ లో సంవత్సరాల వారీగా వివిధ దేశాలకు ఇచ్చిన ‘Line of Credit’ వివరాలు చూడవొచ్చు. కావున, భారతదేశం ఇప్పుడే కాదు, ఇంతకముందు ప్రభుత్వాల్లో కూడా అప్పులు ఇచ్చింది. వివిధ దేశాలకు ఇచ్చిన ‘Line of Credit’  మరియు ‘Grants & Loans’ వివరాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్టులో ‘ఒకప్పుడు అప్పులు తీసుకనే భారత్’ అని రాసి ఉంది. అయితే, ఇప్పటికి కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి భారతదేశం అప్పులు తీసుకుంటుంది. ఇంతకు ముందు కూడా ప్రపంచ బ్యాంకులో భారతదేశం అప్పులు మొత్తం తీర్చేసినట్టు కొందరు సోషల్ మీడియా లో పోస్ట్ చేసినప్పుడు, FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ఒకప్పుడు కూడా వివిధ దేశాలకు భారతదేశంఅప్పులు ఇచ్చింది, ఇప్పుడు కూడా ప్రపంచ బ్యాంకునుండి భారతదేశం అప్పులు తీసుకుంటుంది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 16, 2020


text:
2020 ఏప్రిల్ - జూన్ త్రైమాసికంలో భారత దేశ GDP మిగతా ఆర్ధికంగా ప్రధానమైన దేశాలకంటే ఎక్కువగా క్షీణించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 4, 2020
ఇటీవలే భారత ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం 2020 ఏప్రిల్- జూన్ త్రైమాసికంలో భారత దేశ GDP 23.9% క్షీణించింది. ఈ నేపథ్యంలో,  జీడీపీ ఈ త్రైమాసికంలో క్షీణించడం అనేది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉందని, కెనడా జీడీపీ 38.7%, USA జీడీపీ 32.9%, జపాన్ జీడీపీ 27.8% క్షీణించాయని చెప్తూ చాలా సోషల్ మీడియా పోస్టులు షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2020 ఏప్రిల్- జూన్  త్రైమాసికంలో భారత దేశ GDP మిగతా ఆర్ధికంగా ప్రధానమైన దేశాలకంటే ఎక్కువగా క్షీణించిలేదు.
ఫాక్ట్(నిజం): 2019 ఏప్రిల్- జూన్ త్రైమాసికంతో పోలిస్తే 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో  దేశ జీడీపీ 23.9% క్షీణించింది. ఆర్ధికంగా ప్రధానమైన వేరే దేశాలకంటే భారత దేశ GDP ఎక్కువగా క్షీణించింది. పోస్టులో  YoY మరియు annualized గణాంకాలు రెండు కలిపి పోల్చుతున్నారు. కానీ ఎదో ఒక రకమైన గణాంకాలను అన్ని దేశాలకు తీసుకొని పోల్చడం సరైనది, ఇలా రెండు కలిపి కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) 31 august 2020న విడుదల చేసిన GDP అంచనాల ప్రకారం 2019-2020వ ఆర్ధిక సంవత్సరం యొక్క మొదటి త్రైమాసికం Q1(ఏప్రిల్-జూన్ 2019) తో పోలిస్తే 2020-2021వ ఆర్ధిక సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికంలో భారత దేశ GDP 23.9% తగ్గింది.
సాధారణంగా భారత దేశంలో Year on Year  (YoY) పద్థతిలో పోల్చి జీడీపీ అంకెలను విడుదల చేస్తారు. అంటే,  గత ఆర్ధిక సంవత్సరంలోని ఒక త్రైమాసికానికి సంబంధించిన డేటాని ఈ ఆర్ధిక సంవత్సరంలోని అదే త్రైమాసికానికి సంబంధించిన డేటాతో పోల్చి హెచ్చు తగ్గులను పోలుస్తారు.
అమెరికాలో GDP అంకెలను ‘annualized method’ ప్రకారం విడుదల చేస్తారు, అంటే ఒక త్రైమాసికంలో  పెరిగిన/క్షీణించిన జీడీపీని ఆధారంగా తీసుకొని మిగతా త్రైమాసికాల్లో కూడా జీడీపీ ఇదే రేటులో పెరుగుతుంది/ క్షీణిస్తుందని అంచనా వేసి మొత్తం సంవత్సరానికి annualized రేట్ లెక్కిస్తారు. దీనికి YoY కి చాలా తేడా ఉంది.
Year on Year పద్థతిలో పోల్చినప్పుడు:
భారత ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రకారం 2019 ఏప్రిల్- జూన్ త్రైమాసికంతో పోలిస్తే 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో  దేశ జీడీపీ 23.9% క్షీణించింది. ఫ్రాన్స్ , ఇటలీ ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రకారం 2019 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంతో పోలిస్తే ఈ దేశాల జీడీపీ 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో 18.9% & 17.7% క్షీణించింది. OECD డేటా ప్రకారం ఇదే త్రైమాసికంలో కెనడా జీడీపీ 13% క్షీణించింది, జర్మనీ ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రకారం ఇదే త్రైమాసికంలో జర్మనీ జీడీపీ 11.3% క్షీణిస్తే, OECD డేటా ప్రకారం UK జీడీపీ 21.7% క్షీణించింది. ఐతే అమెరికా మరియు జపాన్ annualized జీడీపీ డేటాని విడుదల చేసాయి. ఐతే ఈ డేటా ఆధారంగా Year on Year పద్ధతి ప్రకారం లెక్కేస్తే 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో అమెరికా జీడీపీ 9.1% క్షీణిస్తే, జపాన్ జీడీపీ 10% క్షీణించింది. ఐతే భారీ ఆర్ధిక వ్యవస్థ కలిగిన దేశాలలో కేవలం చైనా జీడీపీ మాత్రమే పెరిగింది. 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో చైనా జీడీపీ 3.2% పెరిగింది.
గత త్రైమాసికంతో పోల్చినప్పుడు (QoQ):
2020 జనవరి-మార్చ్ త్రైమాసికంతో పోల్చినప్పుడు ఫ్రాన్స్, ఇటలీ , జర్మనీ దేశాల జీడీపీ 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో  13.8%, 12.8%, 9.7 % క్షీణించాయి. క్రితం త్రైమాసికంతో పోల్చిస్తే UK జీడీపీ 20.4% క్షీణించింది. OECDలో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం కెనడా జీడీపీ గత త్రైమాసికంతో పోల్చిస్తే 11.5% క్షీణించగా, అమెరికా మరియు జపాన్ దేశాల జీడీపీ 9.1% & 7.8% క్షీణించాయి.
భారత ప్రభుత్వం Quarter on Quarter (QoQ) అనగా గత త్రైమాసికంతో పోల్చిన డేటా విడుదల చేయనప్పటికీ, గీత గోపీనాథ్ (IMF చీఫ్ ఎకనామిస్ట్) చేసిన ట్వీట్ ప్రకారం 2020 జనవరి-మార్చ్ త్రైమాసికంతో పోల్చినప్పుడు భారత దేశ జీడీపీ 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికంలో 25.6% క్షీణించింది. దీన్నిబట్టి ఏ పద్ధతిలో పోల్చినా (YoY & QoQ) భారత దేశ జీడీపీ G7 దేశాలు మరియు చైనా కన్నా ఎక్కువగా క్షీణించిందని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
వార్తా పత్రికలు కూడా తప్పుగా పోల్చాయి
Business Today వార్తా పత్రిక భారత దేశ జీడీపీని G7 దేశాల మరియు చైనా జీడీపీతో పోలుస్తూ విడుదల చేసిన ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ లో కొన్ని దేశాల 2020 ఏప్రిల్-జూన్ త్రైమాసికం జీడీపీని గత త్రైమాసికం జీడీపీతో పోల్చి, మరికొన్ని దేశాల జీడీపీని గత సంవత్సరం ఇదే త్రైమాసికంతో పోల్చడంతో ఈ డేటా తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా మారింది. దీన్ని  షేర్ చేసి ప్రభుత్వాన్ని నిందిస్తూ అనేక సోషల్ మీడియా పోస్టులు చక్కర్లు కొట్టాయి. ఐతే Business Today తరవాత ఈ పొరపాటును సరిచేసుకొని విడివిడగా డేటాని విడుదల చేసింది.
సోషల్ మీడియా లో చక్కర్లు కొడుతున్న ఇంకో ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ లో YoY మరియు annualized గణాంకాలు రెండు కలిపి పోల్చుతున్నారు. కానీ ఎదో ఒక రకమైన గణాంకాలను అన్ని దేశాలకు తీసుకొని పోల్చడం సరైనది, ఇలా రెండు కలిపి కాదు. ఇలా చేయడం తప్పుదోవ పట్టించడమే. చివరగా, ఏ పద్ధతిలో లెక్కించినా భారత దేశ జీడీపీ G7 మరియు చైనా జీడీపీ కన్నా ఎక్కువగా క్షీణించింది.

created: September 4, 2020


text:
2020వ సంవత్సరానికి గాను భారత దేశ GDP వృద్ధి 1.9% అన్నది పాత అంచనా. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2020
ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ (IMF) వారు విడుదల చేసిన growth forecast గణాంకాలను వివరిస్తూ 2020వ సంవత్సరానికిగాను భారత దేశ GDP వృద్ధి అంచనా 1.9% అని, అన్ని దేశాలకన్నా భారత దేశ వృద్ధి అంచనా ముందుందని  అని చెప్తూ ఉన్న యూట్యూబ్ వీడియో ఒకటి వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: IMF డేటా ప్రకారం 2020వ సంవత్సరానికిగాను భారత దేశ వృద్ధి అంచనా 1.9%, అన్ని దేశాలకన్నా భారత దేశ వృద్ధి అంచనా ఎక్కువ.
ఫాక్ట్(నిజం): IMF ఏప్రిల్ 2020లో విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం భారత దేశ GDP వృద్ధి అంచనా 1.9%. కాని జూన్ 2020లో విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం భారత దేశ GDP వృద్ధి అంచనా -4.2% . దీన్నిబట్టి పాత డేటాని ప్రచారం చేస్తున్నారని చెప్పొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
ఈ గణాంకాలకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కొరకు IMF వెబ్సైటు లో వెతకగా,ఈ వీడియోలో చెప్పిన గణాంకాలు, IMF ఏప్రిల్ 2020లో వివిధ దేశాల వృద్ధిని అంచనా వేస్తూ విడుదల చేసిన వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఔట్లుక్ అనే నివేదిక లోని నుండి సేకరించినట్టుగా తెలిసింది.
ఐతే IMF జూన్ 2020లో వివిధ దేశాల వృద్ధిని అంచనా వేస్తూ మరొక నివేదిక విడుదల చేసింది. ఈ నివేదిక ప్రకారం 2020వ సంవత్సరానికిగాను భారత దేశ GDP వృద్ధి అంచనా -4.5% గా ఉంది, చైనా GDP వృద్ధి అంచనా 1.0%గా ఉంది. దీన్నిబట్టి పాత గణాంకాలు ప్రచారం చేస్తున్నట్టు చెప్పొచ్చు.
వివిధ దేశాల GDP వృద్ధిని అంచనా వేస్తూ కేవలం IMF కాకుండా, ఏషియన్ డెవలప్మెంట్ బ్యాంకు (ADB), వరల్డ్ బ్యాంకు, వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం,  వంటి సంస్థలు కూడా నివేదికలు విడుదల చేస్తుంటారు.
వరల్డ్ బ్యాంకు జూన్ 2020లో ‘వరల్డ్ ఎకనామిక్ ప్రాస్పెక్టస్’ నివేదిక విడుదల చేసింది. ఈ నివేదికలో 2020వ సంవత్సరంకి గాను వివిధ దేశాల వృద్ధిని అంచనా వేసింది. ఈ నివేదికలో 2020వ సంవత్సరంకి గాను భారత దేశ GDP వృద్ధి -3.2%గా అంచనా వేసింది.
అలాగే ‘ఏషియన్  డెవలప్మెంట్ బ్యాంకు’ విడుదల చేసిన వృద్ధి అంచనాల ప్రకారం 2020వ సంవత్సరానికిగాను భారత దేశ GDP వృద్ధి -4.0% ఉంటుందని అంచనా.
చివరగా, IMF జూన్ 2020లో విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం భారత దేశ GDP వృద్ధి అంచనా -4.2%.


text:
గత 72 సంవత్సరాలలో భారత్ యొక్క జీడీపి వృద్ధి రేటు ఎన్నో సార్లు పాకిస్థాన్ జీడీపి వృద్ధి రేటు కంటే తక్కువ ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 18, 2019
72 ఏళ్ల భారత ఆర్ధిక వ్యవస్థ చరిత్రలో మొదటిసారిగా  పాకిస్థాన్ కంటే భారత్ జీడీపీ వృద్ధి రేటు తగ్గింది అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియా సైట్లలో ప్రచారం కాబడుతుంది. ఈ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మోదీ ప్రభుత్వంలో భారత్ యొక్క జీడీపీ వృద్ధి రేటు పాకిస్తాన్  జీడీపీ వృద్ధి రేటు కంటే తగ్గడం గత 72 సంవత్సరాలలో ఇదే మొదటిసారి.
ఫాక్ట్ (నిజం): గత 72 సంవత్సరాలలో భారత్ యొక్క వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేటు పాకిస్తాన్  యొక్క వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేటు కంటే తక్కువగా చాలా సార్లు ఉంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
భారత్ మరియు పాకిస్థాన్ యొక్క వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేట్లకి  (1961-2018 సంవత్సరాల మధ్య) సంబంధించిన  డేటా వరల్డ్ బ్యాంకు వెబ్సైట్లో లభించింది.  ఈ డేటాను పోల్చి చూడగా, పాకిస్తాన్ యొక్క వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేటు గతంలో  చాలా సార్లు  భారత్ యొక్క వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేటుని అధిగమించింది అని తెలుస్తుంది. కింద చూపించిన గ్రాఫ్ లో, పాకిస్తాన్ యొక్క వృద్ధి రేటు  1960, 1970, 1980 లలో మరియు 1990 లలో భారత్ యొక్క వృద్ధి రేటు ని అధిగమించిందని చూడవచ్చు. చివరిసారి పాకిస్తాన్ యొక్క వృద్ధి రేటు 2000వ సంవత్సరంలో భరత్ వృద్ధి రేట్ ని అధిగమించింది.
అంతేకాక, పోస్ట్ లో భారత్ మరియు పాకిస్తాన్ యొక్క జీడీపీ వృద్ధి రేట్లు సరిగ్గా పోల్చలేదు. 2019-20 Q1 (Quarter-1) యొక్క భారత్ జీడీపీ వృద్ధి రేట్ ని (5%) ఏదో ఇష్టం వచ్చిన సంఖ్య తో పోల్చారు. ఎందుకంటే గత సంవత్సరం (2018-19) పాకిస్తాన్ యొక్క  వార్షిక జీడీపీ వృద్ధి రేటు కేవలం 3.3%, మరియు పాకిస్తాన్ యొక్క Q1 2019-20 వృద్ధి రేటు ఎక్కడ లభించలేదు.
చివరగా, గత 72 సంవత్సరాలలో భారత్ యొక్క జీడీపీ వృద్ధి రేటు  పాకిస్తాన్ యొక్క జీడీపీ వృద్ధి రేటు కంటే చాలా సార్లు  తగ్గింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 18, 2019


text:
1954 నుంచే పెట్రోలియం ఉత్పత్తులని, 2000 నుండే విమాన ఇంధనాన్ని భారత్ విదేశాలకు ఎగుమతి చేస్తోంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 1, 2023
ఇటీవల ఇండియన్ ఆయిల్ కంపెనీ స్వదేశంలో ఉత్పత్తి చేసిన విమాన ఇంధనం(AVGAS 10 LL) మొదటి బ్యాచ్‌ని విదేశానికి ఎగుమతి చేసిన నేపథ్యంలో, భారతదేశ చరిత్రలోనే పెట్రోల్‌ను విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడం ఇదే మొదటిసారి అని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జనవరి 2023లో ‘పపువా న్యూ గినీ’ దేశానికి ఇండియన్ ఆయిల్ కంపెనీ విమాన ఇంధనాన్ని ఎగుమతి చేయడం ద్వారా భారతదేశం చరిత్రలో మొదటిసారిగా పెట్రోలును మరొక దేశానికి ఎగుమతి చేసింది.
ఫాక్ట్: ఇటీవల భారత్  ‘AVGAS 10 LL’ అనే ఒక రకమైన విమాన ఇంధనాన్ని మొదటిసారి స్వదేశంలో తయారు చేసి విదేశానికి ఎగుమతి చేయడం నిజమే అయినప్పటికీ, పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, 1954 నుంచే భారత్ పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తోంది. అలాగే, 2000 సంవత్సరం నుంచి వివిధ రకాల విమాన ఇంధనాలని ఎగుమతి చేస్తోంది. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
భారతదేశం మొట్ట మొదటిసారిగా ‘AVGAS 10 LL’ అనే విమాన ఇంధనాన్ని స్వదేశంలో తయారు చేసి విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడం నిజమే అయినప్పటికీ, గతంలో భారత్ ఇతర దేశాలకు పెట్రోల్ లేదా పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేసిందా లేదా అనే విషయాన్ని తెలుసుకోవడానికి  పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక వెబ్‌సైట్లో ఉన్న నివేదికలని పరిశీలించాము. వీటిలో భారత్ 1954 నుంచే విదేశాలకు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తున్నట్లు గణాంకాలు ఉన్నాయి.
మరియు, భారత్ 2000 సంవత్సరం నుంచి కూడా ప్రతియేటా వివిధ రకాలు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులతో పాటు Aviation Turbine Fuel(ATF) ని  కూడా ఎగుమతి చేస్తోంది.
ఈ ATF ని విమానాలు, హెలికాప్టర్లలో ఇంధనంగా వాడుతారు. ఇటీవల ‘పపువా న్యూ గినీ’ దేశానికి ఇండియన్ ఆయిల్ కంపెనీ ఉత్పత్తి చేసిన మరో రకమైన విమాన ఇంధనం ‘AVGAS 10 LL’ ని పైలట్ శిక్షణలో వాడే చిన్న విమానాలలో మరియు మానవ రహిత విమానాలలో వినియోగిస్తారు.
చివరిగా, భారత్ విదేశాలకు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను 1954 నుంచే ఎగుమతి చేస్తోంది.

created: February 1, 2023


text:
పాలస్తీనా-ఇజ్రాయిల్ ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఐక్యరాజ్య సమితిలో ఇజ్రాయిల్‌కు బహిరంగంగా భారత్ మద్దతు పలకలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 18, 2021
ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఇజ్రాయిల్‌కు బహిరంగంగా మద్దతు పలికిన భారత్ అని, జాతీయవాదులు ఏదైతే కోరుకున్నారో అదే జరుగుతుంది అని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ ద్వారా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులొ ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాలస్తీనా-ఇజ్రాయిల్ ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఐఖ్యరాజ్యసమితిలో ఇజ్రాయిల్‌కు బహిరంగంగా మద్దతు పలికిన భారత్ దేశం.
ఫాక్ట్: ‘ఇండియా ఎట్ యుఎన్’, ఎన్ వై (India at UN, NY) ట్విట్టర్ హాండిల్ ద్వారా ఐక్యరాజ్యసమితిలో భారత దేశం ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణకు సంబంధించి చేసిన వ్యాక్యల్లో భారత దేశం ఇజ్రాయిల్ కు బహిరంగంగా మద్దతు తెలిపినట్టు లేదు. ‘టూ స్టేట్’ సొల్యూషన్ కు భారత్ కట్టుబడి ఉందని అందులొ తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఐఖ్యరాజ్యసమితిలో ఈ మధ్య భారత దేశం ఇజ్రాయిల్ కు మద్దతు ఇవ్వడానికి సంబంధించి ఏమైనా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ గురించి వెతికినప్పుడు అటువంటి వార్తలు మాకు ఏమి దొరకలేదు. ఇండియా ఎట్ యుఎన్, ఎన్ వై (India at UN, NY) ట్విట్టర్ హాండిల్ ద్వారా ఐక్యరాజ్యసమితిలో భారత దేశం ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణకు సంబంధించి చేసిన వ్యాక్యలు ఈ పోస్ట్ ద్వారా చూడొచ్చు. ఇందులో భారత దేశం ఇజ్రాయిల్ కు బహిరంగంగా మద్దతు తెలిపినట్టు లేదు.
#IndiainUNSC
Watch 📺:
PR @ambtstirumurti speaks at the Open Debate on Middle East@MEAIndia @indemtel @ROIRamallah pic.twitter.com/g1admWoaxP
ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణకు సంబంధించి ఇటీవల జరిగిన హింసపై భారతదేశం అధికారిక అభిప్రాయం విషయానికి వస్తే, ఇది తటస్థంగానే ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితిలో భారత శాశ్వత ప్రతినిధి, రాయబారి టి.ఎస్. తిరుమూర్తి  మంగళవారం యుఎన్ ఎస్ సి (UNSC) సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, “హరామ్ అల్ షరీఫ్/టెంపుల్ మౌంట్ లో ఘర్షణలు మరియు హింసపై భారతదేశం తీవ్రంగా ఆందోళన చెందుతోందని” మరియు “షేక్ జర్రా మరియు సిల్వాన్ పరిసర ప్రాంతాల్లో తొలగింపుల గురించి కూడా సమానంగా ఆందోళన చెందుతోందని” ట్వీట్ చేశారు.  తాము ‘యథాతథ స్థితి’ కి మద్దతిస్తామని ఆయన చెప్పారు. జెరూసలేంలో అల్ జవియా అల్ హిందీయా అనే భారతీయ హాస్పీస్ కూడా ఉందని తెలిపారు. గాజా నుండి రాకెట్ కాల్పులను ఆయన ఖండించారు మరియు యుఎన్ఎస్సి తీర్మానం 2334 కు (పాలస్తీనా భూభాగాలలో ఇజ్రాయిల్ యొక్క సెటిల్మెంట్ అంతర్జాతీయ చట్టాల “స్పష్టమైన ఉల్లంఘన” అని పేర్కొంది) కట్టుబడి ఉండాలని కోరారు. ‘టూ స్టేట్’ (రెండు దేశాల) సొల్యూషన్ కు భారత్ కట్టుబడి ఉందని తిరుమూర్తి తెలిపారు. దీనికి సంబంధించి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఇజ్రాయిల్ ప్రధాన మంత్రి  బెంజమిన్ నేతన్యాహు తన ట్విట్టర్ పోస్ట్ ద్వారా, వారికి మద్దతు ఇచ్చిన దేశాలకు కృతజ్ఞతలు చెబుతూ పెట్టిన పోస్టులో భారత దేశం ప్రస్తావన కూడా లేదు. ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణకు సంబంధించి ఇజ్రాయిల్ కు ఇతర దేశాల మద్దతుపై చేసిన వ్యాక్యలు ఇవి.
🇺🇸🇦🇱🇦🇺🇦🇹🇧🇦🇧🇷🇧🇬🇨🇦🇨🇴🇨🇾🇨🇿🇬🇪🇩🇪🇬🇹🇭🇳🇭🇺🇮🇹🇱🇹🇲🇩🇳🇱🇲🇰🇵🇾🇸🇮🇺🇦🇺🇾
Thank you for resolutely standing with 🇮🇱 and supporting our right to self defense against terrorist attacks.
చివరగా, పాలస్తీనా-ఇజ్రాయిల్ ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఇజ్రాయిల్ కు బహిరంగంగా భారత్ మద్దతు పలకలేదు.


text:
వైద్య విధానంలో భారత్ ప్రపంచంలో 15వ స్థానంలో ఉన్నట్టు ఎటువంటి ప్రముఖ సంస్థ చెప్పలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 11, 2020
మార్చి వరకు వైద్య విధానంలో 112 వ స్థానంలో ఉండే భారత్, ఇప్పుడు మోదీ  ప్రభుత్వం వల్ల ప్రపంచంలో 15వ స్థానంలో ఉందని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
వైద్య విధానంలో భారత్ ప్రపంచంలో 15వ స్థానంలో ఉంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2000 సంవత్సరంలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) వైద్య విధానాల ఆధారంగా రిలీజ్ చేసిన ర్యాంకింగ్లలో భారత్ 112 వ స్థానంలో ఉంది. కానీ, తాజాగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వైద్య విధానాల పై ఎటువంటి ర్యాంకింగ్ వెలువడించలేదు. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వైద్య విధానంలో భారత్ ప్రపంచంలో 15వ స్థానంలో ఉన్నట్టు ఏ సంస్థ కూడా ఎటువంటి ర్యాంకింగ్ వెలువరించలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి కీ-వర్డ్స్ తో ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, మార్చి 2020 లో ‘Outlook’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. దాంట్లో, 2000 సంవత్సరంలో  ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) వైద్య విధానాల ఆధారంగా రిలీజ్ చేసిన ర్యాంకింగ్లో భారత్ 112 వ స్థానంలో ఉందని తెలుస్తుంది. అయితే, దాని తర్వాత ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అలాంటి ర్యాంకింగ్ వెలువడించలేదని ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. 2000 లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ రిలీజ్ చేసిన ర్యాంకింగ్లకి సంబంధించిన రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా మార్చి 2020 తర్వాత వైద్య విధానంలో భారత్ ప్రపంచంలో 15 వ స్థానంలో ఉన్నట్టు ఎటువంటి ర్యాంకింగ్ వెలువడలేదు. ఒకవేల నిజంగానే భారత్ ర్యాంకు గనక వెల్లడైతే అన్నీ వార్తాసంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి; కానీ, అటువంటి సమాచారం ఏదీ కూడా లభించలేదు. అంతేకాదు, 2018 లో వచ్చిన ‘Lancet’ ర్యాంకింగ్లో కూడా భారత్ కి 145 స్థానం వచ్చినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. కావున, పోస్టులో చెప్పినదానికి ఎటువంటి ఆధారం లేదు.
చివరగా, వైద్య విధానంలో భారత్ ప్రపంచంలో 15 వ స్థానంలో ఉన్నట్టు ఎటువంటి ప్రముఖ సంస్థ ర్యాంకింగ్ వెల్లడించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలిలో భారత్ తాత్కాలిక సభ్యదేశంగా ఎనిమిదోసారి ఎన్నికయ్యింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 19, 2020
ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలి (UNSC) ఎన్నికల్లో శాశ్వత సభ్యదేశంగా భారత్ ఎన్నికైంది అని క్లెయిమ్ చేస్తున్న ఒక  పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ పోస్టులో ఉన్న సమాచారం కోసం వెతకగా, భారత్ ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలిలో తాత్కాలిక సభ్యదేశంగా ఎన్నికైనట్లు తెలిసింది. ఈ ఎన్నికతో భారత్ ఎనిమిదో సారి ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలిలో తాత్కాలిక సభ్య దేశంగా ఎంపికయ్యింది. భారత్ రెండు సంవత్సరాలు (2021 మరియు 2022) ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలిలో కొనసాగనుంది. ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రత మండలిలో మొత్తం పదిహేను దేశాలు ఉంటాయి; వాటిలో ఐదు శాశ్వత సభ్యులు మరియు పది తాత్కాలిక సభ్యులు (రెండేళ్ళ సభ్యత్వం). ఆసియా-పసిఫిక్ వర్గానికి  చెందిన దేశంగా ఐరాస అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో భారీ మెజారిటీతో గెలిచి, భద్రత మండలిలో తాత్కాలిక సభ్యదేశంగా భారత్ స్థానం సంపాదించుకొంది. UNSC లో స్థానం కోసం 2/3 మెజారిటీతో గెలవాల్సి ఉండగా, పోల్ అయిన 192 ఓట్లలో 184 ఓట్లు భారత్ కు లభించాయని చెప్తూ ఐరాసకు భారత శాశ్వత ప్రతినిధి అయిన టి. ఎస్. తిరుముర్తి హర్షం వ్యక్తం చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1.  ‘India at UN, NY’ ట్వీట్ : https://twitter.com/IndiaUNNewYork/status/1273346981650456576
2. ‘ANI’ ట్వీట్: https://twitter.com/ANI/status/1273352060885299202
Did you watch our new video?


text:
2020 సంవత్సరానికి గాను GDP వృద్ది రేటులో భారత దేశం 164 స్థానంలో ఉంది, మొత్తం GDP విలువలో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2021
‘ప్రపంచంలో 3వ అతి పెద్ద ఆర్ధిక దేశంగా ఉన్న ఇండియా, ఇప్పుడు 167వ స్థానానికి దిగజారిందని’  చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రపంచంలో 3వ అతి పెద్ద ఆర్ధిక దేశంగా ఉన్న ఇండియా, ఇప్పుడు 167వ స్థానానికి దిగజారింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): IMF ప్రపంచ దేశాల GDP వృద్దికి సంబంధించి అక్టోబర్ 2020లో విడుదల చేసిన గణాంకాలలో 2020 సంవత్సరానికి గాను భారత దేశ GDP వృద్ది రేటు ‘-10.289’ గా ఉంటుందని అంచనా వేసింది. ఈ గణాంకాల ఆధారంగా స్టాటిస్టిక్స్ టైమ్స్ అనే సంస్థ నవంబర్ 2020లో ప్రపంచ దేశాలకు ర్యాంకింగ్స్ ఇచ్చింది, ఈ ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం 2020వ సంవత్సరానికి గాను GDP వృద్ది రేటు అంశంలో భారత దేశ ర్యాంక్ 164గా ఉంది. ఐతే ఈ ర్యాంకుని మొత్తం GDP విలువ కి సంబంధించిన ర్యాంకుగా తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
అక్టోబర్ 2020లో ఇంటర్నేషనల్ మోనేటరీ ఫండ్ (IMF) ప్రపంచ దేశాల GDP వృద్దికి సంబంధించి విడుదల చేసిన గణాంకాలలో 2020 సంవత్సరానికి గాను భారత దేశ GDP వృద్ది రేటు ‘-10.289’ గా ఉంటుందని అంచనా వేసింది. పైగా పర్చేసింగ్ పవర్ పారిటీ ఆధారంగా లెక్కించినప్పుడు 2020వ సంవత్సరంలో భారత దేశ GDP 8,681.303 బిలియన్ డాలర్లు గా   ఉంది.
ఐతే ఇంటర్నేషనల్ మోనేటరీ ఫండ్ విడుదల చేసిన ఈ గణాంకాల ఆధారంగా స్టాటిస్టిక్స్ టైమ్స్ అనే సంస్థ నవంబర్ 2020లో ప్రపంచ దేశాలకు ర్యాంకింగ్స్ ఇచ్చింది. ఈ ర్యాంకింగ్స్ ప్రకారం 2020 సంవత్సరానికి భారత దేశ GDP 2,592.58 బిలియన్ డాలర్ల తో ప్రపంచ దేశాలలో 6వ స్థానంలో ఉండగా, 2019లో 2,868.93 బిలియన్ డాలర్ల తో 5వ స్థానంలో ఉంది. పర్చేసింగ్ పవర్ పారిటీ ఆధారంగా లేక్కించినప్పుడు 2019లో 9,542.26 బిలియన్ డాలర్లు, 2020లో 8,681.30 బిలియన్ డాలర్లతో GDP ర్యాంకింగ్స్ లో భారత దేశం 3వ ర్యాంక్ లో నిలిచింది.
GDP వృద్దిలో భారత దేశ ర్యాంక్ 164గా ఉంది. ఈ ర్యాంక్ ని ఇటీవల ప్రపంచ బ్యాంక్ మాజీ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ కౌశిక్ బసు తన ట్విట్టర్ ఎకౌంటు లో షేర్ చేసాడు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నది ఈ ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగానే అన్న విషయం అర్ధమవుతుంది. కాకపోతే 2020 సంవత్సరానికి GDP వృద్ది రేట్ లో 164 స్థానంలో ఉన్న భారత దేశ ర్యాంక్ ని GDP విలువలో 167వ ర్యాంక్ గా తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే IMF విడుదల చేసిన డేటాలో 2021వ సంవత్సరానికి భారత దేశ GDP వృద్ది రేటు 8.804గా ఉంటుందని అంచనావేసింది, దిని ఆధారంగా స్టాటిస్టిక్స్ టైమ్స్ ఇచ్చిన ర్యాంకింగ్స్ లో 2021 సంవత్సరానికి GDP వృద్ది రేటులో భారత దేశం 8వ ర్యాంకులో నిలిచింది.
చివరగా, 2020 సంవత్సరానికి గాను GDP వృద్ది రేటులో భారత దేశం164 స్థానంలో ఉంది, మొత్తం GDP విలువలో కాదు.

created: February 16, 2021


text:
ఇండియా టీవీ-CNX అక్టోబర్ 2023లో ప్రచురించిన లోక్ సభ ఒపీనియన్ పోల్ సర్వే డాటాను ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 30, 2024
లోక్ సభ ఎన్నికల్లో బీఆర్ఎస్ 8 నుండి 10 కి  పైగా స్థానాల్లో గెలవబోతుంది జాతీయ మీడియా సర్వే తెలుపుతుంది అంటూ, న్యూస్24 సర్వే యొక్క స్క్రీన్ షార్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. దీని వెనుక ఉన్న వాస్తవం ఏంటో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: 2024 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో బీఆర్ఎస్ 8 నుండి 10 కి  పైగా స్థానాల్లో గెలవబోతుందని జాతీయ మీడియా సర్వే తెలుపుతుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది 7 అక్టోబర్ 2023న తెలంగాణా అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగక ముందు, బీఆర్ఏస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రచురించిన వీడియో. ఇండియా టీవీ “ఈరోజు లోక్‌సభ ఎన్నికలు జరిగితే వారు ఎవరికి ఓటు వేస్తారనే దానిపై ఓటర్ల మానసిక స్థితిని అంచనా వేయడానికి ఇండియా టీవీ-సీఎన్‌ఎక్స్ అభిప్రాయ సేకరణను నిర్వహించింది” అనే హెడ్లైన్స్ తో 6 అక్టోబర్ 2023న ఈ డాటా ప్రచురించింది. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
న్యూస్24 సర్వే యొక్క స్క్రీన్ షార్టును రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, న్యూస్ 24 యూట్యూబ్ చానెల్లో ఈ సర్వే యొక్క వీడియోకు దారి తీసింది. ఈ వీడియోను పరిశీలించగా, ఇది 7 అక్టోబర్ 2023న ప్రచురించబడిన వీడియో అని తెలుసుకున్నాం. అంటే, ఈ సర్వే 2023 తెలంగాణా అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగక ముందు, బీఆర్ఏస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రచురించబడ్డ సర్వే.
వీడియోలో, ఈ డాటా CNX మీడియా సర్వే చేసి ప్రచురించింది అని తెలిపారు. దీనిని ఆధరంగా తీసుకొని తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఇవే నంబర్లు ప్రచురించిన ఇండియా టీవీ ఆర్టికల్ ఒకటి కనుగొన్నాము. “ఈరోజు లోక్‌సభ ఎన్నికలు జరిగితే వారు ఎవరికి ఓటు వేస్తారనే దానిపై ఓటర్ల మానసిక స్థితిని అంచనా వేయడానికి ఇండియా టీవీ-సీఎన్‌ఎక్స్ అభిప్రాయ సేకరణను నిర్వహించింది” అనే హెడ్లైన్స్ తో 6 అక్టోబర్ 2023న ఈ డాటా ప్రచురించబడినది.
ఇది India TV-CNX ఒపీనియన్ పోల్‌లో మొదటి భాగం అని, ఇందులో 28,309 మంది పురుషులు మరియు 25,941 మంది మహిళలతో సెప్టెంబర్ 20 మరియు అక్టోబర్ 3 మధ్య నిర్వహించిన పోల్ అని తెలుసుకున్నాం ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకున్నాం.
2 ఏప్రిల్ 2024న ప్రచురించబడ్డ ఇండియా టీవీ-CNX ఒపీనియన్ పోల్ సర్వే,“తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి తొమ్మిది సీట్లు వస్తాయని అంచనా వేయగా, భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) ఐదు స్థానాలను కైవసం చేసుకుంటుందని అంచనా వేసింది, భారత రాష్ట్ర సమితి (బిఆర్‌ఎస్) రెండు సీట్లు, అసదుద్దీన్ ఒవైసీకి చెందిన ఆల్ ఇండియా మజ్లిస్ -ఇ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ (ఏఐఎంఐఎం)కి ఒక్క సీటు మాత్రమే దక్కే అవకాశం ఉంది”  అని తెలిపింది.
చివరిగా, ఇండియా టీవీ-CNX అక్టోబర్ 2023లో ప్రచురించిన లోక్ సభ ఒపీనియన్ పోల్ సర్వే డాటాను ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా డోనాల్డ్ ట్రంప్ మైక్ పెన్స్ ని నామినేట్ చేసాడు, నిక్కి హేలీని కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 1, 2020
డోనాల్డ్ ట్రంప్ డెమోక్రాటిక్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధి అయిన కమల హారిస్ కు ధీటుగా ఇండో అమెరికన్ అయిన నిక్కి హేలీని రిపబ్లికన్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా నామినేట్ చేసాడు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: డోనాల్డ్ ట్రంప్ డెమోక్రాటిక్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధి అయిన కమల హారిస్ కు ధీటుగా ఇండో అమెరికన్ అయిన నిక్కి హేలీని రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా నామినేట్ చేసాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఆగస్టు 2020లో జరిగిన రిపబ్లికన్ నేషనల్ కన్వెన్షన్ లో రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా మైక్ పెన్స్ ని నామినేట్ చేసారు. ఈ నామినేషన్ ని మైక్ పెన్స్ అంగీకరించాడు కూడా. దీన్నిబట్టి నిక్కిహేలీ రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధి కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వార్త గురించి మరింత సమాచారం కోసం మేము గూగుల్ లో వెతకగా ఇటేవలె ఆగస్టు 2020లో జరిగిన రిపబ్లికన్ నేషనల్ కన్వెన్షన్ లో రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా మైక్ పెన్స్ ని నామినేట్ చేసినట్టుగా తెలిసింది. ఇంకా ఈ కన్వెన్షన్ లో మైక్ పెన్స్ ఈ నామినేషన్ ని అంగీకరించాడు కూడా. ఇదే విషయాన్ని RNC అధికారిక వెబ్సైటు మరియు ట్విట్టర్ ఎకౌంటులో కూడా చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి నిక్కిహేలీ రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధి కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచు.
Vice President Mike Pence: “I humbly accept your nomination to run and serve as vice president of the United States” #RNC2020https://t.co/yZ82RpJ1nh pic.twitter.com/NCFtPPmVLl
ఐతే నిక్కి హేలీ వేరే ఇతర పదవికి పోటి చేస్తుందన్న వార్తా కథనాలు గాని లేక ఇతర సమాచారం గాని మాకు లభించలేదు.
చివరగా, 2020 రిపబ్లిక్ పార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్ధిగా నిక్కి హేలీని డోనాల్డ్ ట్రంప్ నామినేట్ చేయలేదు.

created: September 1, 2020


text:
దేశంలో హిందువుల జనాభా ఎక్కడైతే తగ్గుతూ ఉంటుందో అక్కడ దేశ రక్షణ తగ్గుతూ వస్తుందని భారత ఆర్మీ చీఫ్ పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2023
దేశంలో హిందువుల సంఖ్య ఎక్కడైతే తగ్గుతూ ఉంటుందో, అక్కడ దేశ రక్షణ తగ్గుతూ వస్తుందని భారత ఆర్మీ చీఫ్ వ్యాఖ్యలు చేశారా అని విచారిస్తూ Factly వాట్సాప్ టిప్-లైన్ (+91 9247052470)కి ఒక మెసేజ్ వచ్చింది. ఇదే మెసేజ్ ని షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో 2020లో కూడా ఒక పోస్ట్ షేర్ చేశారు. ఇందులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దేశంలో హిందువుల సంఖ్య ఎక్కడైతే తగ్గుతూ ఉంటుందో అక్కడ దేశరక్షణ తగ్గుతూ వస్తోంది – భారత ఆర్మీ చీఫ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందువుల జనాభా తగ్గిన చోట దేశ భద్రత తగ్గుతూ వస్తుందని ప్రస్తుత భారత ఆర్మీ చీఫ్ మనోజ్ పాండే ఎన్నడూ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. జమ్ము కాశ్మీర్లో కొన్ని ప్రార్ధన ప్రదేశాలను యువతలో తీవ్రవాద ఆలోచనలను పెంపొందించేందుకు కేంద్ర ప్రాంతాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారని, కాశ్మీర్లో తీవ్రవాదులకు సహాయం చేస్తున్న వారిని దేశ వ్యతిరేకులుగా పరిగణిస్తామని మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ బిపిన్ రావత్ పలు మార్లు వ్యాఖ్యలు చేశారు. అంతేకాదు, 2019లో CAA వ్యతిరేక నిరసనలను బిపిన్ రావత్ ఖండించారు. కానీ, హిందువుల సంఖ్య తగ్గుతూ వస్తున్న ప్రాంతాలలో దేశ భద్రతలు లోపిస్తున్నాయని బిపిన్ రావత్ కూడా ఎప్పుడు వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు దేశంలో హిందూ జనాభా తగ్గుతున్న ప్రాంతాలలో భద్రత లోపిస్తూ వస్తుందని ప్రస్తుత భారత ఆర్మీ చీఫ్ మనోజ్ పాండే వ్యాఖ్యలు చేశారా? అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, మనోజ్ పాండే అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఇంటర్నెట్లో ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదని తెలిసింది. ఒకవేళ భారత ఆర్మీ చీఫ్ అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసివుంటే, ఆ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఖచ్చితంగా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. అయితే, భారత ఆర్మీ చీఫ్ ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో 2019 నుండి పోస్టులు పెడుతున్నట్టు తెలిసింది.
జమ్ము కాశ్మీర్లో కొన్ని ప్రార్ధన ప్రదేశాలను యువతలో తీవ్రవాద ఆలోచనలను పెంపొందించడానికి కేంద్ర ప్రాంతంగా వాడుకుంటున్నారని, వీరిని డిరాడికలైజేషన్ క్యాంపులలో ఉంచి మార్పు తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం చేయాలని దివంగత మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ బిపిన్ రావత్ 2020లో వ్యాఖ్యలు చేశారు. కాశ్మీర్లో తీవ్రవాదులకు సహాయం చేస్తున్న వారిని దేశ వ్యతిరేకులుగా పరిగణిస్తామని అలాగే, CAA వ్యతిరేక నిరసనలను ఖండిస్తూ బిపిన్ రావత్ వ్యాఖ్యలు చేశారు. కానీ, హిందువుల సంఖ్య తగ్గుతూ వస్తున్న ప్రాంతాలలో దేశ భద్రత లోపిస్తుందని బిపిన్ రావత్ కూడా ఎప్పుడూ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
“దేశంలో హిందువుల సంఖ్య ఎక్కడైతే తగ్గుతూ ఉంటుందో అక్కడ దేశరక్షణ తగ్గుతూ వస్తోంది”, అని మొట్టమొదట స్వామి పరిపూర్ణానంద 1947 నాటి ఇండియా పాకిస్థాన్ మ్యాప్‌ని షేర్ చేస్తూ 2019లో ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ పెట్టారు.
చివరగా, దేశంలో హిందువుల జనాభా ఎక్కడైతే తగ్గుతూ ఉంటుందో అక్కడ దేశ రక్షణ తగ్గుతూ వస్తుందని భారత ఆర్మీ చీఫ్ పేర్కొనలేదు.


text:
‘COVID-19 చికిత్స కోసం రాజస్తాన్ లో ఎనిమిది రోజుల్లో వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని నిర్మించిన భారత సైన్యం’ అనేది తప్పు వార్త - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2020
ఫేస్బుక్ లో కొన్ని ఫోటోలు పెట్టి, COVID-19 చికిత్స కోసం భారత సైన్యం ఎనిమిది రోజుల్లో వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని రాజస్తాన్ లో నిర్మించింది అని చెప్తున్నారు. కొందరు ఇదే వార్తను చెప్తూ యూట్యూబ్ వీడియోలు కూడా తీసారు. పోస్టులో ఆ ఫోటోల గురించి చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
COVID-19 చికిత్స కోసం భారత సైన్యం ఎనిమిది రోజుల్లో వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని రాజస్తాన్ లో నిర్మించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): COVID-19 చికిత్స కోసం భారత సైన్యం వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని బార్మేర్  (రాజస్తాన్) లో నిర్మించిందంటూ వస్తున్నవి తప్పుడు వార్తలని భారత సైన్యం తెలిపింది. అంతేకాదు, పోస్టులోని ఫోటోలు పాతవి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఇమేజ్-1:
ఫోటో ‘Anews’ అనే వార్తా సంస్థ ‘Russia to donate mobile hospital worth KGS 5.5 mln to Kyrgyz Emergency Ministry’ అనే వార్తతో 2019 లో ప్రచురించిన కథనం లో లభించింది.
ఇమేజ్-2:
ఫోటో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎయిర్ ఫోర్స్ అధికారిక వెబ్సైటు లో 16 నవంబర్ 2008 న, ‘State sets up a mobile field hospital at March’ అనే టైటిల్ తో ఉన్న కథనం లో లభించింది.
ఇమేజ్-3:
ఫోటో మినిస్ట్రీ అఫ్ డిఫెన్స్ యొక్క ప్రిన్సిపల్ స్పోక్స్ పర్సన్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ఏప్రిల్ 2015 లో పెట్టిన ట్వీట్ లో లభించింది. ఫోటో ఖాట్మండు ఎయిర్ బేస్ వద్ద ఆర్మీ మెడికల్ కార్ప్స్ ‘నేపాల్ ఎర్త్ క్వేక్ క్యాజువాలిటీ ట్రైజ్ సెంటర్’ ని నెలకొల్పినప్పడిది అని అందులో ఉంది.
#NepalEarthquake Casualty Triage Centre set up by Army Medical Corps at Kathmandu Air Base to aid the rescued people pic.twitter.com/a8FW48gaUI
అంతే కాదు,భారత సైన్యం కూడా ఒక ట్వీట్ లో COVID-19 చికిత్స కోసం ఆర్మీ వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని బామర్ (రాజస్తాన్) లో నిర్మించిందంటూ వస్తున్నవి తప్పుడు వార్తలని తెలిపింది.
A Fake input is circulating on Social Media that #IndianArmy has established 1000 bed quarantine facility in Barmer.
This is untrue. pic.twitter.com/ne78m7KCXW
చివరిగా, పాత ఫోటోలు పెట్టి, ‘COVID-19 చికిత్స కోసం రాజస్తాన్ లో ఎనిమిది రోజుల్లో వెయ్యి పడకల ఆసుపత్రిని నిర్మించిన భారత సైన్యం’ అనే తప్పుడు  ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ట్రాక్టర్ ర్యాలీ లో భాగంగా జరిగిన హింసాత్మక ఘటనల్లో ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని నిరసనకారులు తీసేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 27, 2021
గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని తీసేసి, ఖలిస్తాన్ జెండా ఎగరవేశారని చెప్తున్న ఒక ట్వీట్ ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోని పెట్టి, ‘ఇలాంటివి దేశాన్ని అవమానిస్తాయి…ఈ నకిలీ రైతులను కాల్చివేస్తే తప్పేంటి?’, అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని తీసేసి, ఖలిస్తాన్ జెండా ఎగరవేసినట్టు ఫోటోలో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని తీసేయలేదు. ట్వీట్ లోని ఫోటోల్లో ఉన్నది త్రివర్ణ పతాకం ఉన్న పోల్ కాదు. ఎర్ర కోట లోని వేరే ప్రదేశాల్లో వివిధ జెండాలను నిరసనకారులు ఎగరవేశారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్న ట్వీట్ గురించి వెతకగా, ఆ ట్వీట్ ని ఇప్పుడు తీసేసినట్టు తెలిస్తుంది. కానీ, ఆ ట్వీట్ ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ మాత్రం లభించింది.
ట్వీట్ లోని ఫోటోల గురించి వెతకగా, ఆ ఫోటోలకి సంబంధించిన వీడియోలు దొరుకుతాయి. ‘ANI’ మరియు ‘ఇండియా టీవీ’ వారు పెట్టిన వీడియోల్లో, ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని తీసేయలేదని చూడవొచ్చు. ఎర్ర కోటలో ఉన్న వేరే పోల్ మీద వేరే జెండాలను కొందరు వ్యక్తులు ఎగరవేసినట్టు తెలుస్తుంది. కింద ఫోటోలో త్రివర్ణ పతాకం మరియు వేరే జెండా ఎగరవేసిన పోల్ యొక్క స్థానాలు చూడవొచ్చు.
అయితే, ఎర్ర కోట లోని పోల్ మీద ఎగరవేసింది ఖలిస్తాన్ జెండా కాదని, అది సిక్కు మతానికి చెందిన ‘నిషాన్ సాహిబ్’ జెండా అని కొందరు రిపోర్ట్ చేసారు. ‘నిషాన్ సాహిబ్’ జెండా కి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
కేవలం పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలోని జెండానే కాదు, వివిధ జెండాలను ఎర్ర కోట లోని వివిధ ప్రదేశాల్లో ఎగరవేసినట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ఈ ఘటన కి సంబంధించి వేరే కొన్ని వీడియెలు కూడా సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. వాటిలో కొన్నిటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఒక వీడియోలో భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని పోల్ మీద పెట్టడానికి అందిస్తే, పోల్ మీద ఉన్న వ్యక్తి దాన్ని పక్క వేసినట్టు చూడవొచ్చు. మరో వీడియోలో త్రివర్ణ పతాకం కింద వేరే జెండాలు పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు.
అసలు ట్రాక్టర్ ర్యాలీ లో ఏం జరిగింది?
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో గత కొన్ని రోజులుగా కొత్త వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా రైతులు నిరసన తెలుపుతున్నారు. ఆ నిరసనల్లో భాగంగా గణతంత్ర దినోత్సవం నాడు ఢిల్లీ నగరంలో ట్రాక్టర్ ర్యాలీ నిర్వహించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఆ ర్యాలీ కి సంబంధించిన రూట్ మ్యాప్ ని 24 జనవరి 2021 న ‘కిసాన్ ఏక్తా మోర్చా’ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసారు.
Route Plan For Tractor Parade On 26 Jan 2021 #BharatKaregaDelhiKooch #tractorParade #TractorMarch pic.twitter.com/IQDb1CRZ36
అయితే, అనుకున్న రూట్లలో కాకుండా వేరే రూట్లలో రైతులు సమయానికి ముందే వెళ్లారని, దాని వల్ల జరిగిన విధ్వంసంలో చాలా మంది పోలీసులకు గాయాలయ్యాయి అని ‘ANI’ తో ఢిల్లీ పోలీస్ కమీషనర్ తెలిపారు.
The time and the routes for the tractor rally were finalised after several rounds of meetings. But farmers drove tractors off the routes and before the fixed time, leading to vandalism in which many police personnel were injured: Delhi Police Commissioner SN Shrivastava to ANI pic.twitter.com/Db8zTayCCS
కొన్ని చోట్ల నిరసనకారులు బారికేడ్లను ఎలా తొలగించారో ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
మంగళవారం జరిగిన ఘటనల పై ఇప్పటికే పోలీసులు సుమారు 22 FIR లను నమోదు చేసినట్టు తెలిసింది. సుమారు 200 మందిని అదుపులోకి తీసుకొని విచారిస్తున్నట్లు ఢిల్లీ పోలీసులు తెలిపారని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ట్రాక్టర్ ర్యాలీ లో భాగంగా జరిగిన ఘటనల్లో ఎర్ర కోట మీద భారతదేశ త్రివర్ణ పతాకాన్ని నిరసనకారులు తీసేయలేదు.

created: January 27, 2021


text:
బూట్లు లేక కాదు, అలవాటు లేక భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టు లో చాలా మంది బూట్లు వేసుకోకుండా 1948 ఒలింపిక్స్ లో ఆడారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 4, 2021
1948 లండన్ ఒలింపిక్స్ లో భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టుకి ఆడటానికి 11 జతల బూట్లు కొనివ్వలేకపోయినా, అదే సమయంలో తన కుక్కను మాత్రం నెహ్రూ విమానంలో తిప్పేవాడని చెప్తూ, రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1948 లండన్ ఒలింపిక్స్ లో భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టుకి ఆడటానికి 11 జతల బూట్లు కొనివ్వలేకపోయినా, అదే సమయంలో తన కుక్కను మాత్రం నెహ్రూ విమానంలో తిప్పేవాడని ఫోటోల్లో చూడవొచ్చు.
ఫాక్ట్: ఫుట్‌బాల్ ఫోటో 1948 లండన్ ఒలింపిక్స్ కి సంబంధించిందే, కానీ నెహ్రు ఫోటో 1961 లో తీసినది. బూట్లతో ఆడే అలవాటు అప్పటి భారతీయ జట్టుకి లేకుండేది. AIFF వారు ఇచ్చిన బూట్లను తడి మరియు జారే పరిస్థితుల్లో తప్ప సాధారణంగా భారత జట్టు సభ్యులు వాడేవారు కాదు. అందుకే, 1948 లండన్ ఒలింపిక్స్ మ్యాచ్ లో కేవలం కొంత మంది మాత్రమే బూట్లు వేసుకొని ఆడారు; బూట్లు లేక కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఎడమ వైపు ఉన్న ఫోటోని ‘ది హిందూ’ సంస్థ వారి ‘స్పోర్ట్ స్టార్’ వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. ఆ ఫోటో 1948 లండన్ ఒలింపిక్స్ కి చెందిందని, ఫోటోలో కుడివైపు బూట్లు లేకుండా ఉన్నది భారత ఫుట్‌బాల్ కెప్టెన్ తలిమెరెన్ అని తెలుస్తుంది. అదే ఫోటోని ‘ఇండియన్ ఫుట్‌బాల్ టీమ్’ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ కూడా 2019 లో పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ‘Getty Images’ వెబ్ సైట్ లో కూడా ఈ ఫోటోని చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ లోని నెహ్రూ ఫోటోని ‘టైమ్స్ కంటెంట్’ వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు. 1961 లో ఆ ఫోటోని తీసినట్టు తెలిసింది. ఫోటోలో నెహ్రూ తో ఉన్నది తన కుక్క ‘పెపి’ అని ఆ వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు.
1948 ఒలింపిక్స్ లో భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టు దగ్గర బూట్లు ఉన్నాయా? లేవా?
1948 ఒలింపిక్స్ లో ఫుట్‌బాల్ మ్యాచ్ లు నాకౌట్ విధానంలో జరిగినట్టు బీబీసీ వారి 1948 ఒలింపిక్స్ హ్యాండ్ బుక్ లో చూడవొచ్చు. భారత్ ఫుట్‌బాల్ జట్టు తాము ఆడిన మొదటి మ్యాచ్ లోనే ఫ్రాన్స్ చేతిలో ఓడిపోవడంతో ఒలింపిక్స్ నుండి వైదొలిగినట్టు అధికారిక 1948 ఒలింపిక్స్ రిపోర్ట్ లో చూడవొచ్చు. కాబట్టి, 1948 ఒలింపిక్స్ లో భారత్ జట్టు ఆడిన ఏకైక మ్యాచ్ లో బూట్లు ఉన్నాయో లేదో చూద్దాం.
భారత్-ఫ్రాన్స్ మ్యాచ్ లో భారత్ జట్టు లో తొమ్మిది మంది బూట్లు వేసుకోకుండా ఆడినట్టు 1948 ఒలింపిక్స్ రిపోర్ట్ లో చదవొచ్చు.
బూట్లలో ఆడే అలవాటు భారతీయ జట్టుకి లేదని, AIFF వారు ఇచ్చిన బూట్లను తడి మరియు జారే పరిస్థితుల్లో తప్ప సాధారణంగా భారత జట్టు సభ్యులు వాడేవారు కాదని ‘స్పోర్ట్ స్టార్’ వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు. భారత్-ఫ్రాన్స్ మ్యాచ్ ఫోటోల్లో కొంత మంది మాత్రమే బూట్లు వేసుకున్నట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
భారత్ ఆటగాళ్ళకు బూట్లు లేకుండా ఆడే అలవాటు ఉండేదని, అలా ఆడడం వారి నైపుణ్యానికి దోహదపడేదని, దాదాపు 1952 వరకు ఆటగాళ్ళు బూట్లు లేకుండా అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్లలో ఆడేవారని ‘Nation at Play: A History of Sport in India’ పుస్తకంలో చదవొచ్చు. 1954 లో దేశీయ పోటీలలో బూట్లు తప్పనిసరి చేసినట్టు AIFF వెబ్ సైట్ లో చూడవొచ్చు.
1948 సమయంలో ప్రాక్టీసుల్లో కూడా బూట్లు లేకుండా భారత్ ఆటగాళ్ళు ఆడుతున్నట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. బూట్లు లేకుండా ఆడడం పై 1948 భారత ఫుట్‌బాల్ కెప్టెన్ తలిమెరెన్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ, “భారత్ లో మేము ఫుట్‌బాల్ ఆడుతాము, మీరేమో బూట్ బాల్ ఆడుతారు” (“In India, we play football, whereas you play bootball!”), అని అన్నట్టు ఒలింపిక్ ఛానల్ వెబ్ సైట్ లో చదవొచ్చు.
చివరగా, నెహ్రూ బూట్లు కొనివ్వలేదని కాదు, అలవాటు లేక భారత ఫుట్‌బాల్ జట్టు లో చాలా మంది బూట్లు వేసుకోకుండా 1948 ఒలింపిక్స్ లో ఆడారు.

created: February 4, 2021