text:
ఇండియన్ ఐడల్ పోటీలో బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ పాట పాడి జడ్జీలకు కన్నీళ్లు తెప్పించారు అని చెప్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 27, 2023
“Indian Idol songs కాంపిటేషన్ లో నూ… జడ్జెస్ ను సైతం కన్నీళ్లు తెప్పించిన బాబా సాహెబ్ పాట”, అని చెప్తూ ఒక అతను బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ గురించి పాట పాడిన వీడియోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లయిమ్: ఇండియన్ ఐడల్‌లో బాబా సాహెబ్ అంబేడ్కర్ గురించి ఒక పాట పాడి జడ్జీలకు ఈ కంటెస్టెంట్ కన్నీళ్లు తెప్పించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో, ఇండియన్ ఐడల్ షోకి చెందిన ఫుటేజీని ఒక అతను పాట పాడుతున్న దృశ్యాలని కలిపి ఈ వీడియోని ఎడిట్ చేశారు. ఈ మధ్య ఇంటర్నెట్లో చాలా మంది ఇలా ఇండియన్ ఐడల్ ఫుటేజ్ ఉపయోగించి ఎడిట్ చేసిన వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
మొదటగా, ఈ వీడియో ఇండియన్ ఐడల్ యొక్క ఏ ఎపిసొడ్‌లో, ఏ సీజన్లో వచ్చింది? ఇలాంటి వివరాలు తెలుసుకోవడానికి తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికాము. ఈ సెర్చ్ ద్వారా వైరల్ వీడియోలో ఉన్న ఫ్యూటేజ్, రెండు వేరు వేరు ఎపిసోడ్లకి చెందినది అని అర్థం అయ్యింది. అంతే కాక, ఈ ఎపిసోడ్లలో  పాట పాడుతున్న కంటెస్టెంట్లు, వైరల్ వీడియోలో ఉన్న అతను వేరు.
వివరాల్లోకి వెళితే, ఇండియన్ ఐడల్ సీజన్ 12లోని ఈ రెండు ఎపిసోడ్లు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోనీ ఎంటర్టైన్మెంట్ టెలివిజన్ వారి అధికారిక యూట్యూబ్ చానల్‌లో ఉన్నాయి. వైరల్ వీడియోలో ఈ రెండు ఎపిసోడ్లలోని ఫ్యూటజీని కట్ చేసి వాడారు. వైరల్ వీడియోలో 0:08 దగ్గర వచ్చే దృశ్యాలని ఈ ఎపిసోడ్‌లో 2:43 దగ్గర నుండి చూడవచ్చు. అలాగే 3:08 దగ్గర వచ్చే దృశ్యాలని మీరు ఇండియన్ ఐడల్ యొక్క ఈ ఎపిసోడ్‌లో 0:25 దగ్గర నుండి చూడవచ్చు.
కింద ఉన్న రెండు gifsలో అసలు వీడియోకి వైరల్ అవుతున్న వీడియోకి మధ్య వ్యత్యాసాన్ని చూడచ్చు. అసలు వీడియోలో జడ్జి ఏడుస్తున్న ఫుటేజ్ తర్వాత ఇంకొక అతని షాట్ వస్తుంది. వైరల్ వీడియోలో, జడ్జి ఏడుస్తున్న ఫుటేజ్ తర్వాత వేరే షాట్ ఉంది (సింగర్ పాట పడుతున్న షాట్)
అసలు ఈ వీడియోలో ఉన్న వ్యక్తి యొక్క వివరాల కోసం ఇంకోసారి ఇంటర్నెట్ కీ వర్డ్స్ సెర్చ్ చేస్తే, ఈ వీడియో “Rk Super Dancer” అనే వెరిఫైడ్ యూట్యూబ్ చానల్‌లో దొరికింది. ఈ చానల్‌లో ఇలాంటి వీడియోలు చాలా ఉన్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఇండియన్ ఐడల్ ఫుటేజీ ఉపయోగించి ఇలా ఎడిట్ చేసిన వీడియోలు యూట్యూబ్‌లో చాలా ఉన్నాయి, ఇది వరకు కూడా ఇలాంటి ఒక వీడియో వైరల్ అయితే దాని మీద ఒక కథనాన్ని ఫ్యాక్టలి ప్రచురించింది. దాన్ని మీరు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చెయ్యబడింది. ఇండియన్ ఐడల్ ఎపిసోడ్‌లో ప్రసారమైన వీడియో కాదు.


text:
వైసీపీ నాయకుడు అంబటి రాంబాబు ఏపీ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని మోసగాడు అని విమర్శించినట్లుగా ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 12, 2024
ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి అంబటి రాంబాబు ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వైఎస్ జగన్ పై విమర్శలు చేశాడంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. వీడియోలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి “ఇచ్చిన ప్రతి మాటను తుంగలోకి తొక్కి ప్రజలను మోసం చేసిన మోసగాడు జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు” అని  మాట్లాడుతుండడం చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖా మంత్రి అంబటి రాంబాబు ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ ప్రజలను మోసం చేసిన మోసగాడు జగన్మోహన్ రెడ్డి అని విమర్శించిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 10 మార్చి 2024న బాపట్ల జిల్లా, మేదరమెట్ల వద్ద జరిగిన వైసీపీ బహిరంగ సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల శాఖా మంత్రి అంబటి రాంబాబు మాట్లాడుతూ “ఇచ్చిన ప్రతి మాటను నిలబెట్టుకున్నా మొనగాడు జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు, 14 సంవత్సరాలు ఇచ్చిన ప్రతి మాటను తుంగలోకి తొక్కి ప్రజలను మోసం చేసిన మోసగాడు చంద్రబాబు నాయుడు, మొనగాడు కావాలా, మోసగాడు కావాలా” అని అన్నారు. ఐతే ఈ వీడియోను డిజిటల్‌గా ఎడిట్ చేసి రాంబాబు జగన్మోహన్ రెడ్డిని మోసగాడు అన్నట్లు చిత్రీకరించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 10 మార్చి 2024న సాక్షి టీవీ (Sakshi TV live) తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “AP CM YS Jagan Public Meeting at Medarametla | Siddham Sabha | Bapatla District” అనే శీర్షికతో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 49.30 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 50.26 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, అంబటి రాంబాబు ఈ బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “ఇవాళ రాష్ట్రంలో తెల్చుకోవలిసింది ఒకే ఒక అంశం. ఈ రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా తిరిగి జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు  కావాలా? లేక 14 సంవత్సరాలు ముఖ్యమంత్రిగా చేసి ఈ ఆంధ్ర ప్రజానీకాన్ని మోసం చేసిన చంద్రబాబు నాయుడు కావాలా అని తెల్చుకోవలిసిన సమయం ఆసన్నం అయిందని మనవి చేస్తున్న, ఇచ్చిన ప్రతి మాటను నిలబెట్టుకున్న మొనగాడు జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు, 14 సంవత్సరాలు ఇచ్చిన ప్రతి మాటను తుంగలోకి తొక్కి ప్రజలను మోసం చేసిన మోసగాడు చంద్రబాబు నాయుడు, మొనగాడు కావాలా, మోసగాడు కావాలా, తేల్చుకోవలిసిన అటువంటి పరిస్థితి ఇవాళ ఆంధ్ర రాష్ట్ర ప్రజానీకానికి వచ్చింది త్వరలో అని నేను మనవి చేస్తున్న” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి అసలైన వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ అంబటి రాంబాబు ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని మోసగాడని అన్నారు అని అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, అంబటి రాంబాబు చంద్రబాబు నాయుడుని మోసగాడు అని విమర్శించారు.
చివరగా, అంబటి రాంబాబు ఏపీ సీఎం వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డిని మోసగాడు అని విమర్శించాడు అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి అని కేటీఆర్ వ్యాఖ్యానించినట్టు ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 12, 2023
కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి అని బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ అన్నాడంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ‘కేసీఆర్‌ను ఓడించడమే నా జీవిత లక్ష్యం, అందుకే నేను తప్పుకుంటున్న, కాంగ్రెస్‌కే గుద్దండి’ అంటూ కేటీఆర్ ఈ వీడియోలో మాట్లాడుతుండడం చూడొచ్చు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి అని బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ అంటున్న  వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇటీవల ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా జలవిహార్‌లో జరిగిన న్యాయవాదుల సమావేశంలో కేటీఆర్ మాట్లాడుతూ వై.ఎస్.షర్మిలను ఉద్దేశించి కేటీఆర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసారు. ‘కేసీఆర్‌ను ఓడించడమే నా జీవిత లక్ష్యం, అందుకే నేను తప్పుకుంటున్న, కాంగ్రెస్‌కే గుద్దండి’ అని షర్మిల అన్నట్టు కేటీఆర్ వ్యాఖ్యానించాడు. ఐతే ఈ వ్యాఖ్యలలో షర్మిల ప్రస్తావన వదిలేసి కేవలం ‘కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి’ అన్న వ్యాఖ్యలను కేటీఆర్‌కు ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తెలంగాణ అస్సెంబ్లీ ఎన్నికలు ఈ నెలాఖరున జరుగనున్న నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి అని బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ చెప్తున్నాడంటూ ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఐతే నిజానికి కేటీఆర్ ఇలా అనలేదు. వేరొక సందర్భంలో చేసిన ఉపన్యాసాన్ని అసంపూర్ణంగా కట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.
ఇటీవల ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా జలవిహార్‌లో జరిగిన న్యాయవాదుల సమావేశంలో కేటీఆర్ మాట్లాడుతూ కాంగ్రెస్ పార్టీకి షర్మిల మద్దతు ప్రకటించిన అంశం గురించి మాట్లాడుతూ కేటీఆర్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసాడు. కేసీఆర్‌ను ఓడించడానికి అన్నీ పార్టీలు ఒకటి అవుతున్నాయి అనే చెప్తూ, ‘ఇటీవల షర్మిల గారు ప్రకటించారు, కేసీఆర్‌ను ఓడించడమే నా జీవిత లక్ష్యం, అందుకే నేను తప్పుకుంటున్న, కాంగ్రెస్‌కే గుద్దండి’  అంటూ కేటీఆర్ వ్యాఖ్యానించాడు.
ఐతే కేటీఆర్ షర్మిల గురించి ప్రస్తావించిన వ్యాఖ్యలను వదిలేసి కేవలం ‘కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి’ అన్న వ్యాఖ్యలను మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు. దీనిబట్టి కేటీఆర్ ఉపన్యాసాన్ని అసంపూర్ణంగా ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారని స్పష్టమవుతుంది. కేటీఆర్ ఉపన్యాసానికి సంబంధించిన వీడియో ఫుటేజ్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, కేటీఆర్ ఉపన్యాసాన్ని అసంపూర్ణంగా ఎడిట్ చేసి కాంగ్రెస్‌కే ఓట్లు గుద్దండి అని కేటీఆర్ వ్యాఖ్యానించినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 12, 2023


text:
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా బీజేపీ ప్రభుత్వం మళ్ళీ రాగానే రిజర్వేషన్లు రద్దు చేస్తాం అని అన్నారు అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2024
Update (29 April 2024)
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “బీజేపీ ప్రభుత్వంఏర్పాటు కాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన SC, ST, OBC  రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం” అని అన్నట్లు వీడియో(ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
ఈ వైరల్ అమిత్ షా ప్రసంగం యొక్క పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 23 ఏప్రిల్ 2023న ఈటీవీ తెలంగాణ(ETV Telangana) తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “Vijay Sankalp Sabha in Chevella | Part of BJP Parliament Pravas Yojana | Amit Shah Attends || LIVE” అనే శీర్షికతో లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో 23 ఏప్రిల్ 2023న తెలంగాణలోని చేవెళ్లలో జరిగిన బీజేపీ విజయ సంకల్ప బహిరంగ సభకు సంబంధించినదని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 03:07:15 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 03:07:23 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, ఈ బహిరంగ సభలో కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా మాట్లాడుతూ “బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన ఈ ముస్లిం రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం, రిజర్వేషన్లను పొందే ఈ అధికారం కేవలం తెలంగాణలోని SC, ST, OBC ఉంది, వారికీ మాత్రమే పొందాలి, ఈ ముస్లిం రిజర్వేషన్లను రద్దు చేస్తాం” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి ఈ సభలో అమిత్ షా చేసిన ప్రసంగం వీడియోను అక్కడక్కడ క్లిప్ చేసి ఎడిట్ చేస్తూ  అమిత్ షా బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన SC, ST, OBC   రిజర్వేషన్లను రద్దు చేస్తాం అని అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. వాస్తవంగా, అమిత్ షా తెలంగాణలో విద్య, ఉద్యోగ నియామకాల్లో BC-E కేటగిరి కింద అమలు అవుతున్న 4% ముస్లిం రిజర్వేషన్లను, తెలంగాణలో బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రద్దు చేస్తాం అని అన్నారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం BC-E కేటగిరి పేరుతో 4% రిజర్వేషన్లను ముస్లింలకు కల్పించింది. అయితే ఈ BC-E రిజర్వేషన్లను ఉన్న BC రిజర్వేషన్లకు అదనంగా తీసుకొచ్చారు, అంటే వీటివల SC, ST, OBC రిజర్వేషన్లలో ఎలాంటి కోత లేదా మార్పు జరగలేదు. ఈ ప్రసంగాన్ని అమిత్ షా అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ కూడా 23 ఏప్రిల్ 2023న లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసింది.
ఈ ఎడిట్ చేయబడిన అమిత్ షా వీడియో వైరల్ అవ్వగా, ఈ వీడియో పై చర్య తీసుకోవాలని కోరుతూ కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఢిల్లీ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసినట్లు పలు మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ)
Original  (26 April 2024)
కేంద్ర హోంమంత్రి, బీజేపీ నాయకుడు అమిత్ షా ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “2024లో మళ్ళీ మోదీ ప్రధాని అవుతారు, బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం “ అని అన్నట్లు వీడియో(ఇక్కడ & ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజేమెంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఒక బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతూ “2024లో మళ్ళీ మోదీ ప్రధాని అవుతారు, బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం” అని చెప్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 23 ఏప్రిల్ 2023న తెలంగాణలోని చేవెళ్లలో జరిగిన బీజేపీ విజయ సంకల్ప బహిరంగ సభలో అమిత్ షా మాట్లాడుతూ “బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన ఈ ముస్లిం రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం” అని అన్నారు. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వైరల్ వీడియోను జాగ్రత్తగా గమనిస్తే ఈ వీడియో క్లిప్ చేసి ఎడిట్ చేసినట్లు అర్థమవుతుంది. ఈ వీడియో గురించి మరింత సమాచారం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వైరల్ అమిత్ షా ప్రసంగం యొక్క పూర్తి నిడివి గల వీడియోని 23 ఏప్రిల్ 2023న ఈటీవీ తెలంగాణ (ETV Telangana) తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ లో “Vijay Sankalp Sabha in Chevella | Part of BJP Parliament Pravas Yojana | Amit Shah Attends || LIVE” అనే శీర్షికతో లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో 23 ఏప్రిల్ 2023న తెలంగాణలోని చేవెళ్లలో జరిగిన బీజేపీ విజయ సంకల్ప బహిరంగ సభకు సంబంధించినదని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, వైరల్ వీడియో క్లిప్పింగ్ లోని దృశ్యాలు  టైంస్టాంప్ 03:07:15 వద్ద మొదలై, టైంస్టాంప్ 03:07:23 వద్ద ముగుస్తుంది అని తెలిసింది. వాస్తవంగా, ఈ బహిరంగ సభలో కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా మాట్లాడుతూ “బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన ఈ ముస్లిం రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తాం” అని అన్నారు. దీన్ని బట్టి ఈ సభలో అమిత్ షా చేసిన ప్రసంగం వీడియోను అక్కడక్కడ క్లిప్ చేసి ఎడిట్ చేస్తూ  అమిత్ షా బీజేపీ ప్రభుత్వం రాగానే రాజ్యాంగ విరుద్ధమైన రిజర్వేషన్లను రద్దు చేస్తాం అని అర్ధం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు. ఈ అమిత్ షా ప్రసంగం సంబంధించిన మరిన్ని న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ఇక్కడ & ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ప్రసంగాన్ని అమిత్ షా అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానల్ కూడా 23 ఏప్రిల్ 2023న లైవ్ టెలికాస్ట్ చేసింది.
చివరగా, కేంద్ర హోంమంత్రి, బీజీపీ నాయకుడు అమిత్ షా బీజేపీ ప్రభుత్వం మళ్ళీ రాగానే రిజర్వేషన్లు రద్దు చేస్తాం అని అన్నారు అంటూ ఎడిట్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు


text:
జనసేన జెండాలు తీసి మడిచి పెట్టుకోమని చంద్రబాబు అన్నట్లు ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2024
ఇటీవల జరిగిన ఓ బహిరంగ సభలో జనసేన జెండాలు తీసి మడిచి పెట్టుకోమని జనసేన కార్యకర్తలను ఉద్దేశిస్తూ చంద్రబాబు నాయుడు అన్నట్లుగా చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక బహిరంగ సభలో జనసేన జెండాలు తీసి మడిచి పెట్టుకోమని జనసేన కార్యకర్తలను ఉద్దేశిస్తూ చంద్రబాబు నాయుడు అన్నాడు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసినది. 28 ఫిబ్రవరి 2024న తాడేపల్లిగూడెంలో  జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల మొదటి ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించిన వీడియోను ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వైరల్ వీడియోను  రూపొందించారు. లైవ్ టెలికాస్ట్ కు అంతరాయం కలగకుండా తన ముందున్న జెండాలను దించాలని చంద్రబాబు అన్నారు. వాస్తవంగా చంద్రబాబు నాయుడు “నాకు ఎదురగా ఉండే అందరు మీ జెండాలు దించాలి, తెలుగుదేశం జనసేన జెండాలు దించి, మీటింగ్ అవగానే మరల ఎగురవేద్దం, కొంచెం దించండి లేదా మడిచి పెట్టుకోండి, బ్యానర్ కూడా” అని అన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన  మరింత సమాచారం కోసం పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన పూర్తి నిడివి గల వీడియోని TV5 NEWS తమ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో 28 ఫిబ్రవరి 2024 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియో యొక్క వివరణలో, ఈ వీడియో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తాడేపల్లిగూడెంలో  జరిగిన తెలుగుదేశం, జనసేన పార్టీల మొదటి ఎన్నికల బహిరంగ సభకు సంబంధించింది అని తెలిసింది.
ఈ వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలిస్తే, టైంస్టాంప్ 02.02 వద్ద వైరల్ క్లిప్ మొదలు అవుతుంది అని తెలిసింది. చంద్రబాబు తాను మాట్లాడేది బయట కూడా చూపించాలి (లైవ్ టెలికాస్ట్) కాబట్టి లైవ్ టెలికాస్ట్ కు అంతరాయం కలగకుండా తన ముందున్న జెండాలను దించాలని అన్నారు .వాస్తవంగా చంద్రబాబు “నాకు ఎదురగా ఉండే అందరు మీ జెండాలు దించాలి, తెలుగుదేశం జనసేన జెండాలు దించి, మీటింగ్ అవగానే మరల ఎగురవేద్దం, కొంచెం దించండి లేదా మడిచి పెట్టుకోండి,బ్యానర్ కూడా” అని అన్నారు.  దీన్ని బట్టి ఈ వీడియోను ఎడిట్ చేసి వైరల్ వీడియో రూపొందించారు అని నిర్ధారించవచ్చు.
చివరగా, జనసేన జెండాలు తీసి మడిచి పెట్టుకోమని చంద్రబాబు అన్నట్లు ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
తెలంగాణా ఎన్నికల్లో టాంపర్ చేసిన ఓటింగ్ మెషిన్ వాడారని సూచిస్తూ ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 6, 2023
2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు ముగిసి, కాంగ్రెస్ పార్టీ నెగ్గిన తరుణంలో ఈ ఎన్నికల్లో టాంపర్ చేసిన ఓటింగ్ మెషిన్ వాడారు అని సూచిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో గోషామహల్ నియోజకవర్గానికి చెందిన ఒక ఓటర్ బీఆర్ఎస్ అభ్యర్థికి వోట్ వేస్తాడు, కానీ  VVPAT తను కాంగ్రెస్ పార్టీకి వోట్ వేసినట్లు రికార్డు చేస్తుంది. ఈ వైరల్ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఒక టాంపర్ చేసిన ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషిన్(EVM) వాడారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో. వీడియో మొదటి భాగంలో గోషామహల్ నియోజకవర్గ ఓటింగ్ మెషిన్ ఉంటుంది, కానీ ఎప్పుడైతే కెమెరా ఎడమ వైపుకి pan అయ్యి VVPATలో రికార్డు అయిన ఓటు చూపిస్తుందో ఆ భాగం సరోజ్ ఖేడేకర్ అనే ఇంస్టాగ్రామ్ యూజర్ అప్లోడ్ చేసిన విడియోలోది. మధ్య ప్రదేశ్ యొక్క భర్వా నియోజకవర్గంలో ఒకరు ఓటు వేస్తూ తీసిన వీడియో ఇది, దీన్ని ఈ వీడియోలోని VVPAT భాగాన్ని కట్ చేసి గోషామహల్ వోటింగ్ మెషీన్‌లో ఓటర్ బీఆర్ఎస్ అభ్యర్థికి వోట్ చేస్తున్న వీడియోకి జోడించి ఈ వైరల్ వీడియోని ఎడిట్ చేశారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోని సరిగ్గా గమనిస్తే అది ఎడిట్ చేసిన వీడియో అని చాలా అనుమానాలు వస్తాయి. గోషామహల్ వోటింగ్ మెషీన్‌లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పేరు “మొగిలి సునీత” అని కనిపిస్తుంది, కానీ వీడియోలో VVPAT చూపించినప్పుడు అందులో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పేరు ‘నరేంద్ర పటేల్’ అని చూపిస్తుంది. దీన్ని బట్టి ఈ ఓటింగ్ మెషిన్ కాదు ఈ వైరల్ వీడియోనే టాంపర్ చేయబడింది అని మాకు స్పష్టత వచ్చింది.
దీని గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం, VVPAT దృశ్యాలు ఉన్న క్లిప్ పైన ఇంస్టాగ్రామ్ లోగోతో ఉన్న సరోజ్ ఖేడేకర్ అనే వాటర్ మార్క్  చూసి తన అకౌంట్ కోసం వెతికితే, తాను ఈ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ నవంబర్ 17వ తారీఖున అప్లోడ్ చేసినట్లు తెలిసింది.
A post shared by Saroj Khedekar (@sarojkhedekar)
మధ్యప్రదేశ్ భర్వా నియోజకవర్గంలో  వోట్ వేస్తూ తీసిన వీడియో ఇది, దీంట్లో వోటింగ్ మెషిన్ పైన కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పేరు నరేంద్ర పటేల్ అని ఉండడం చూడవచ్చు.
మాకు గోషామహల్ నియోజకవర్గంలో వోట్ చేస్తూ రికార్డ్ చేసిన వీడియో దొరకలేదు కానీ, సరోజ్ ఖేడేకర్ అప్లోడ్ చేసిన వీడియోని బట్టి వైరల్ వీడియో ఎడిట్ చేసింది అని స్పష్టమైంది. ఎవరో గోషామహల్ నియోజకవర్గంలో వోట్ వేస్తూ తీసిన ఓటింగ్ మెషిన్ వీడియోని, మధ్యప్రదేశ్ భర్వా నియోజకవర్గంలో వోట్ వేస్తూ తీసిన వీడియోకి జోడించి, బీఆర్ఎస్ పార్టీకి వోట్ వేస్తే కాంగ్రెస్ పార్టీకి వోట్ రికార్డు అయ్యినట్లు VVPAT చూపిస్తుంది అని అర్థం వచ్చేలా వైరల్ వీడియోని ఎడిట్ చేశారు.
అదనంగా, గోషామహల్ మరియు భర్వా నియోజకవర్గాలలో పోటీ చేసిన అభ్యర్థుల జాబితా మీరు ఎలక్షన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా వెబ్సైటులో ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, తెలంగాణా ఎన్నికల్లో టాంపర్ చేసిన ఓటింగ్ మెషిన్ వాడారని సూచిస్తున్న ఈ వీడియోనే  టాంపర్ చేసిన వీడియో.

created: December 6, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని చూపిస్తూ బ్రిటన్ యువ గాయకులు రామాయణం పాట పాడుతున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 6, 2021
రామాయణ గానం చేస్తున్న ఇతర దేశాల పిల్లలు , అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. UK టాలెంట్ షో లో బ్రిటన్ దేశస్థులైన ఈ ఇద్దరు పిల్లలు రామాయణ సీరియల్ టైటిల్ సాంగ్ పాడినట్టు మరొక పోస్టులో క్లెయిమ్ చేసారు. అంతేకాదు, వీరిలో ఒకరు భారతీయ మూలాలు కలిగిన బ్రిటిష్ అబ్బాయని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రామాయణం సీరియల్ పాటని UK టాలెంట్ షో లో ఇద్దరు బ్రిటన్ యువ గాయకులు పాడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. ఒరిజినల్ వీడియోలో Bars & Melody యువ పాప్ గాయకులు లియాంద్రే మరియు చార్లీ మానసిక బెదిరింపులకి వ్యతిరేకంగా ఇంగ్లీష్ భాషలో పాట పాడారు. ఈ పాటని ‘Britain’s Got Talent 2014’  ప్రోగ్రాంలో పాడారు. ఈ వీడియోలో పాడుతున్న యువ గాయకులిద్దరూ భారత దేశం మూలాలు కలిగిన వారు కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియో ‘Popcorn’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్లో దొరికింది. ఈ ఒరిజినల్ వీడియోలో ఆ యువ గాయకులు రామాయణం సీరియల్ పాట పాడలేదు. Bars & Melody పాప్ గాయకులు ‘Britain’s Got Talent’ షో లో మానసిక బెదిరింపులకి వ్యతిరేకంగా ఈ పాట పాడినట్టు వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ‘Britain’s Got Talent’ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్లో ఇదే వీడియో దొరికింది. Bars & Melody గ్రూప్ కి చెందిన యువ పాప్ గాయకులు లియాంద్రే మరియు చార్లీ ‘Britain’s Got Talent 2014’ షో లో పాడుతున్న దృశ్యాలని వివరణలో తెలిపారు.  వీడియోలో ఈ గాయకులు ఇంగ్లీష్ భాషలో పాడుతుండటాన్ని మనం చూడవచ్చు. ‘Britain’s Got Talent’ 2014 ప్రోగ్రాంలో ఈ పాప్ గాయకులు ఇచ్చిన మరో ప్రదర్శనని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఒరిజినల్ వీడియోలోని ఆడియో క్లిప్ ని ఎడిట్ చేసి బ్రిటన్ దేశానికి చెందిన యువ గాయకులు రామాయణం సీరియల్ సాంగ్ పాడినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
Bars & Melody (BAM) గ్రూప్ లోని Leondre Devries (Bar) మరియు Charlie Lenehan (Melody) యూకే లో పేరున్న  పాప్ గాయకులు. Leondre Devris పుట్టి పెరిగింది UK లోని వేల్స్ లో. అలాగే, చార్లీ సౌత్ ఇంగ్లాండ్ లో పుట్టి పెరిగారు. ఈ ఇద్దరిలో ఎవ్వరూ భారత దేశ మూలాలు కలిగి ఉన్న బ్రిటన్ వ్యక్తులు కాదు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని చూపిస్తూ UK షో లో బ్రిటన్ యువ గాయకులు రామాయణం పాట పాడుతున్న దృశ్యాలని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఇంకో ఛాన్స్ ఇస్తే ప్రతీ ఇంటికి బంగారం, బెంజ్ కార్ ఇస్తాను అని చంద్రబాబు నాయుడుని ఉద్దేశించి జగన్ మోహన్ రెడ్డి అన్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 23, 2023
తనకు ఇంకొక ఛాన్స్ ఇస్తే ప్రతి ఇంటికి కిలో బంగారం, బెంజ్ కార్ ఇస్తాను అని సీఎం వై ఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి అంటున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: తనకు మరో ఛాన్స్ ఇస్తే ప్రతీ ఇంటికి ఒక కిలో బంగారం, బెంజ్ కార్ ఇస్తాను అని అన్న సీఎం వై. ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇటీవల గుడివాడలో జరిగిన TIDCO ఇళ్ల పంపిణీ కార్యక్రమంలో సీఎం జగన్ చేసిన ప్రసంగాన్ని ఎడిట్ చేసి ఈ వైరల్ వీడియోను తయారు చేసారు. ఈ మాటలు సీఎం జగన్ ప్రతిపక్ష నాయకుడు చంద్రబాబు నాయుడుని ఉద్దేశించి అన్నారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవటానికి ఇంటర్నెట్లో తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతకగా, వైరల్ వీడియోలో సీఎం జగన్ అన్న మాటలు గుడివాడలో 16 జూన్ నాడు జరిగిన TIDCO ఇళ్ల పంపిణీ కార్యక్రమంలో ఇచ్చిన ప్రసంగంలోవి అని తెలిసింది.
ఈ ప్రసంగంలో చంద్రబాబు నాయుడుని ఉద్దేశించి జగన్ మాట్లాడుతూ, ఆయన తను MLAగా ఉన్న కుప్పం నియోజకవర్గానికి వెళ్లి ‘ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి చేసేస్తా… ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి ఇంకా ఎక్కువ చేస్తా.. ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి, మీ ప్రతీ ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తా.. ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి, మీ ప్రతీ ఇంటికి బెంజ్ కార్ ఇస్తా.  అని ఈ పెద్దమనిషి, ఈ మధ్య కాలంలో, ఎన్నికలు దెగ్గరపడే సరికే…  మళ్ళీ  ఈ పెద్దమనిషి మోసం చేయటానికి బయల్దేరాడు,’ అని అన్నారు.
ఈ ప్రసంగం యొక్క ఈ భాగం ఈ యూట్యూబ్ వీడియోలో మీరు చూడవచ్చు, ఈ వీడియోలో 2:47 నుండి 3:30 వరకు ఈ మాటలు జగన్ అంటారు. ప్రసంగంలోని ఈ భాగంలోనుంచి కొన్ని వాక్యాలను తొలగించి, ‘ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి, మీ ప్రతీ ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తా.. ఇంకో ఛాన్స్ ఇవ్వండి, మీ ప్రతీ ఇంటికి బెంజ్ కార్ ఇస్తా,’ అని ఈ వాగ్ధానం సీఎం జగన్ చేసినట్లు అర్థం వచ్చేలాగా వైరల్ వీడియోని ఎడిట్ చేసి, తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. గుడివాడ సభలో జగన్ చేసిన పూర్తి  ప్రసంగం మీరు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
గతంలో కూడా ఒకసారి, తన పార్టీకి ఓటు వేసే ప్రతి ఇంటికి కేజీ బంగారం ఇస్తామని వై.ఎస్. జగన్ వాగ్ధానం చేసినట్టు ఎడిట్ చేసిన వీడియోను సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు,  దానిపై  ఒక ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ రాసాము.
చివరిగా, ఇంకో ఛాన్స్ ఇస్తే ప్రతీ ఇంటికి బంగారం, బెంజ్ కార్ ఇస్తాను అని చంద్రబాబు నాయుడుని ఉద్దేశించి సీఎం జగన్ మోహన్ రెడ్డి అంటున్న వీడియోని తనకి ఆపాదిస్తూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
AIMIM అధినేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ శివ స్తోత్రం పాడిన వీడియో అని ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2024
AIMIM అధినేత అసదుద్దీన్ ఒవైసీ శివుడికి అంకితం చేసిన హిందూ శ్లోకం అయిన శివతాండవ స్తోత్రాన్ని పాడినట్లు చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా, ఈ క్లెయిమ్ యొక్క నిజానిజాలను తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: అసదుద్దీన్ ఒవైసీ శివతాండవ స్తోత్రం పాడుతున్న వీడియో.
ఫ్యాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2022లో కర్ణాటకలోని బీజాపూర్‌లో జరిగిన బహిరంగ సభలో ఒవైసీ చేసిన ప్రసంగం యొక్క ఎడిట్ చేసిన వెర్షన్. ఈ ప్రసంగంలో ఎక్కడా తాను నిజంగా శివ స్తోత్రం పాడలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్  తప్పు.
వైరల్ క్లైయిముని ధృవీకరించడానికి, ముందుగా, మేము వైరల్ వీడియోకి చెందిన కొన్ని కీఫ్రేమ్‌లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ ద్వారా, 2022లో కర్ణాటకలోని బీజాపూర్‌లో జరిగిన బహిరంగ సభలో అసదుద్దీన్ ఒవైసీ చేసిన ప్రసంగం యొక్క అసలు వీడియోకి దొరికింది(ఇక్కడ, ఇక్కడ).
ఈ స్పీచ్ వీడియోలో 9:39 సెకన్ల వద్ద వచ్చే దృశ్యాలు వైరల్ వీడియోతో మ్యాచ్ అవుతున్నాయి. ఈ భాగంలోనే కాదు కదా,  అసలు ఈ వీడియోలో ఆయన ఎక్కడ కూడా అసదుద్దీన్ శివ  స్తోత్రం పాడలేదు.
వైరల్ వీడియోలో ఒవైసీ ప్రసంగం యొక్క ఆడియోని శివ తాండవ స్తోత్రం యొక్క ఆడియోని జోడించి ఎడిట్ చేయబడి ఉండవచ్చని అనుమానిస్తూ, ఒరిజినల్ ఆడియో కోసం వెతకడానికి మేము ఇంటర్‌నెట్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్  నిర్వహించాము. ఇక్కడ, అరవింద్ త్రివేది అనే ఒకతను, శివతాండవ స్తోత్రం పాడిన యూట్యూబ్ వీడియో మాకు కనిపించింది.
ఈ వీడియోలోని ఆడియో(శివతాండవ స్తోత్రం) వైరల్ వీడియోలో ఉన్న దానితో సరిగ్గా సరిపోలుతుంది. దీనివల్ల, వైరల్ వీడియో మార్ఫింగ్ చేసిన వీడియో అని తేలింది. ఇంతే కాక, AIMIM ప్రతినిధి మొహమ్మద్ సల్మాన్ ఈ వీడియో గురించి విశ్వాస్ న్యూస్ వారితో మాట్లాడుతూ, ఇది ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో అని స్పష్టం చేశారు.
చివరిగా, వైరల్ వీడియోలో అసదుద్దీన్ ఒవైసీ శివతాండవ స్తోత్రం పాడుతున్నారనే వాదన నిజం కాదు. ఈ వీడియో కర్ణాటకలోని బీజాపూర్‌లో జరిగిన ఒక బహిరంగ సభలో ఒవైసీ చేసిన ప్రసంగానికి సంబంధించిన వీడియో యొక్క ఎడిట్ చేసిన వెర్షన్.


text:
రేవంత్ రెడ్డి బీర్ల ఐలయ్య భూభాగోతాన్ని ప్రచారం చేస్తూ ఓట్లు అడుగుతున్న దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2023
తెలంగాణ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి, ఆలేరు కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి బీర్ల ఐలయ్య భూభాగోతాన్ని ప్రచారం చేస్తూ ప్రజలను ఓట్లు అడుగుతున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి, “యాడ భూములు ఉన్న.. ఎనకటికి అనుకున్నాము. పెద్దలు చెబితే నాకు నమ్మకము ఉండేది కాదు. గుడిని, గుడిలో ఉండే లింగాన్ని మింగేటోడు ఉంటాడని. మీ ఆలేరులో యాదగిరి నరసింహా స్వామి చుట్టూతా పేదోళ్ల భూములు గుంజుకొని, అమ్ముకొని, అక్రమాలకు పాల్పడి, చివరికి నరసింహాస్వామిని కూడా మోసం చేసే బీర్ల ఐలయ్యను మీరు గెలిపించండి.”, అని బహిరంగసభలో వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఉంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆలేరు కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి బీర్ల ఐలయ్య భూభాగోతాన్ని ప్రచారం చేస్తూ రేవంత్ రెడ్డి ప్రజలను ఓట్లు అడుగుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. అసలు వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి, ఆలేరు బీఆర్ఎస్ అభ్యర్ధి సునీత యాదగిరిగుట్టలో భూఅక్రమాలకు పాల్పడిందని ఆరోపిస్తూ, ప్రజలు బీర్ల ఐలయ్యను 30 వేల మెజారిటీతో గెలిపించాలని కోరారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కోసం సంబంధిత కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు, 24 నవంబర్ 2023 నాడు ఆలేరు కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసినవని తెలిసింది. ఆలేరు కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి పూర్తి ప్రసంగం వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ వీడియోలోని 1:29:06 నిమిషాల దగ్గర, రేవంత్ రెడ్డి ఆలేరు బీఆర్ఎస్ అభ్యర్ధి సునీత భూఅక్రమాల గురించి వివరిస్తూ, “ఇగా అమ్మగారు. ఓటు ఆమెకేస్తే ఇంటాయన కూడా ఎక్స్‌స్ట్రా దొరికిండు మిమ్మల్ని దోచుకోవడానికి యాడ భూములు ఉన్న..ఎనకటికి అనుకున్నాము.. పెద్దలు చెబితే నాకు నమ్మకము ఉండేది కాదు. గుడిని, గుడిలో ఉండే లింగాన్ని మింగేటోడు ఉంటాడని. మీ ఆలేరులో సునీతను, ఆమె భర్తను చూసిన తర్వాత, యాదగిరి నరసింహా స్వామి చుట్టూతా పేదోళ్ల భూములు గుంజుకొని, అమ్ముకొని, అక్రమాలకు పాల్పడి, చివరికి నరసింహాస్వామిని కూడా మోసం చేసే జాతి. అందుకే, ఖచ్చితంగా ఈ ఆలేరులో ఓడించాలి. లక్ష్మీ నరసింహా స్వామికి మొక్కు చెల్లించుకోవాలి.”
అసలు వీడియోలో, రేవంత్ రెడ్డి, ఆలేరు బీఆర్ఎస్ అభ్యర్ధి సునీత యాదగిరిగుట్టలో పలు భూఅక్రమాలకు పాల్పడిందని ఆరోపిస్తూ, ప్రజలు అందుకే ఆమెను 30 వేల మెజారిటీతో ఓడించాలని  ప్రజలను కోరారు. బీర్ల ఐలయ్య భూఅక్రమాలకు పాల్పడినట్టు రేవంత్ రెడ్డి ఆలేరు బహిరంగసభలో ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. అసలు వీడియోని ఎడిట్ చేసి పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని రూపొందించారని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, రేవంత్ రెడ్డి బీర్ల ఐలయ్య భూభాగోతాన్ని ప్రచారం చేస్తూ ఓట్లు అడుగుతున్న దృశ్యాలుగా షేర్ చేస్తున్న ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది.

created: November 27, 2023


text:
ఎడిట్ చేసిన వీడియోని కాంగ్రెస్ గెలిస్తే కరెంట్ కొత విధిస్తానని రేవంత్ రెడ్డి ప్రజలను బహిరంగంగా బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2023
“కాంగ్రెస్ వస్తే బిడ్డ మీ కరెంట్ ఉడబీకుతా. మీకు ఫ్యూసులే ఉండవు బిడ్డ. మీ మోటర్లు కాలుతాయి, మీ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు పేలుతాయి”, అని తెలంగాణ పీసీసీ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి ఒక బహిరంగసభలో ప్రజలను బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ గెలిస్తే కరెంట్ కొత విధిస్తానని రేవంత్ రెడ్డి బహిరంగంగా ప్రజలను బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడినది. కాంగ్రెస్ వర్ధన్నపేట  సభలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులను జోడిస్తూ ఈ వీడియోని రూపోందించారు. అసలు వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి, కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే, కేసీఆర్, కేటీఆర్, హరీష్ రావు మరియు ఇంకొందరి భారాస నేతల కరెంట్ ఉడబీకుతానని వ్యాఖ్యలు చేశారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఈ వీడియో ఇటీవల వర్ధన్నపేటలో జరిగిన కాంగ్రెస్ సభలోని దృశ్యాలను చూపిస్తున్నట్టు తెలిసింది. వర్ధన్నపేట కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి ఇచ్చిన ప్రసంగాన్ని NTV వార్తా సంస్థ 14 నవంబర్ 2023 నాడు పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో చూడవచ్చు.
ఈ వీడియోలోని 42:27 టైమ్ స్టాంప్ దగ్గర నుండి, రేవంత్ రెడ్డి, “ఇయ్యాల ఆయన అంటుండు.. నిన్న మొన్న ఎడ చూసిన.. కాంగ్రెస్ వస్తే కరెంట్ ఉండదని. నేను చెప్పదలుచుకున్న, ఆ సన్నాసులకు. కాంగ్రెస్ వస్తే బిడ్డా మీ కరెంట్ ఉడబీకుతా నేను అని చెబుతున్నా  కేసీఆర్, కేటీఆర్, హరీష్ రావులకు. కాంగ్రెస్ రాగానే కేసీఆర్, కేటీఆర్, హరీష్ రావు, సంతోష్ రావు, దయాకర్ రావు, కవిత రావు కరెంట్ ఉడబీకుతా. మీకు ఫ్యూసులే ఉండవు బిడ్డ. మీ మోటర్లు కాలుతాయి, మీ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు పేలుతాయని చెప్పి ఈ వర్ధన్నపేట గడ్డపై నిలిచోని నేను చెప్పదలుచుకున్న.”, అని వ్యాఖ్యలు చేశారు. రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు తీసిన వేర్వేరు వీడియో క్లిప్పులను ఎడిట్ చేస్తూ ఈ వీడియోని రూపొందించారని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఎడిట్ చేసిన వీడియోని కాంగ్రెస్ గెలిస్తే కరెంట్ కొత విధిస్తానని రేవంత్ రెడ్డి ప్రజలను బహిరంగంగా బెదిరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 20, 2023


text:
వీడియోలో ఎగురుతున్న వ్యక్తి ఒక మెజీషియన్; తను యోగా సహాయంతో గాలిలోకి ఎగరలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2022
“యోగా బలంతో ఆకాశంలో ఎగురుతూ చూపించాడు. హనుమాన్ జీ ఊహాజనితమని పిలిచే వారు ఇప్పుడేమంటారు?” అని అడుగుతూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యోగా బలంతో ఆకాశంలో ఎగురుతున్న వ్యక్తి యొక్క వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో ఉన్న వ్యక్తి పేరు విఘ్నేశ్ ప్రభు. తను ఒక మెజీషియన్. వీడియోలో కనిపిస్తున్నది ఒక ఇల్యూషన్. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియోలో 3:37 సమయం దగ్గర ఎగురుతున్న వ్యక్తి పేరు ‘విఘ్నేశ్ ప్రభు’ అని ఒక అమ్మాయి చెపుతుంది. ఆ పేరుతో ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, వీడియోలో ఎగురుతున్న వ్యక్తి ‘విఘ్నేశ్ ప్రభు’ అని, తను ఒక మెజీషియన్ అని తెలుస్తుంది. తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో తను ఎగిరే వీడియోని పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. అయితే, తన పోస్ట్‌లో ఎక్కడా కూడా యోగా గురించి రాయలేదు.
అంతేకాదు, తన వెబ్‌సైట్‌లో తను ఎగిరే వీడియోకి సంబంధించిన ఫోటో ఒకటి పెట్టి, ‘ది ఇల్యూషన్ షో’ అని రాసినట్టు చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, వీడియోలో తను ఎలా ఎగరగలిగాడో ‘Magic Secrets Revealed’ వారు పెట్టిన ఈ వీడియో ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. క్రేన్ మరియు వైర్ల సహాయంతో మనిషిని పైకి లేపినట్టు వీడియోలో చూడవచ్చు. అయితే, అవి కనపడకుండా జాగ్రత్త తీసుకుంటారని తెలుస్తుంది.
చివరగా, వీడియోలోని వ్యక్తి ఒక మెజీషియన్ మరియు కనిపిస్తున్నది ఒక ఇల్యూషన్. తను యోగా సహాయంతో గాలిలోకి ఎగరలేదు.

created: February 18, 2022


text:
పాత ఫోటోను పెట్టి, 'ఇటలీలో COVID -19 తో చనిపోతున్న ఒక మహిళ చివరిసారిగా తన బిడ్డని హత్తుకున్న ఫోటో' అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2020
శరీరం మొత్తం కవర్ చుట్టుకున్న మహిళ ఒక పిల్లవాడిని కౌగిలించుకున్న ఫోటో పెట్టి, ఇటలీలో COVID-19 తో బాధపడుతున్న ఒక తల్లి తను చనిపోయేముందు తన బిడ్డను కౌగిలించుకోవాలనే కోరికను ప్రభుత్వానికి తెలిపితే, వారు ఆమె శరీరం మొత్తం కవర్ తో కప్పి, పిల్లవాడిని ఆమె ఛాతి పై ఉంచారని, తరువాత ఆ మహిళ తుది శ్వాస  విడిచిందని ప్రచారం చేస్తున్నారు. కానీ ఆ ఫోటో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం 1997 నుండే ఉందని ‘FACTLY’ విశ్లేషణలో తెలిసింది. కావున, ఒక పాత ఫోటోను పెట్టి, తాజా  కొరోనావైరస్ వ్యాధి నేపథ్యం లో షేర్ చేస్తున్నారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. పాత పోస్ట్ – https://www.cloob.com/c/vangeva/127862279
2. పాత పోస్ట్ – https://medizzy.com/feed/842778
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాత వీడియో పెట్టి లాక్ డౌన్ లో వలస కూలీల నుండి లంచం తీసుకుంటున్న రైల్వే పోలీస్ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2020
రైల్వే ట్రాక్ పక్క నుండి నడుచుకుంటూ వెళుతున్న కొంతమంది మహిళల నుండి పోలీసులు డబ్బులు తీసుకుంటున్న వీడియోని సోషల్ మీడియా లో పెట్టి లాక్ డౌన్ సమయంలో వలస కూలీలు తమ స్వస్థలానికి వెళుతున్నప్పుడు లంచం తీసుకుంటున్న రైల్వే పోలీస్ అని ప్రచారం చేస్తున్నారు. కానీ, FACTLY అది ఒక పాత వీడియో అని తెలుసుకుంది. ఆ వీడియో లో ఉన్నది లాక్ డౌన్ సమయం లో జరిగిన సంఘటన కాదు. అదే వీడియో తో జులై 2019 లో ప్రచురించిన ఒక కథనం ప్రకారం, సూరత్  కి చెందిన ఒక RPF జవాన్ అక్రమ వ్యాపారం చేసే ఒక మహిళ దగ్గర నుండి లంచం తీసుకుంటున్న సంఘటనకు సంబంధించిన వీడియో అని తెలుస్తుంది. గత సంవత్సరం ఆ వీడియో వైరల్ అయినప్పుడు, లంచం తీసుకున్న ఆ RPF జవాన్ ను సర్వీస్ నుండి డిస్మిస్ కాబడ్డాడు.  ఆ సంఘటనకు సంబంధించిన మరింత సమాచారాన్ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.deshgujarat.com/2019/07/13/rpf-jawans-in-surat-dismissed-from-service-after-his-video-taking-bribe-goes-viral/
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/videos/sectionhomelist/rpf-constable-dismissed-after-video-of-him-demanding-bribes-goes-viral/videoshow/70277220.cms
3. న్యూస్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=J5EYbyKauww
Did you watch our new video?


text:
పాత ఫోటోను పెట్టి 'లాక్ డౌన్ లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముస్లింలకి ఇస్తున్న రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్' అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2020
తెలంగాణ ప్రభుత్వం వారి రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్ ఫోటోని సోషల్ మీడియా లో పోస్ట్ చేసి లాక్ డౌన్ లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముస్లిం పండుగకి గిఫ్ట్ లు ఇస్తుందని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంత నిజం ఉందో చూద్దాం.
లాక్ డౌన్ లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముస్లింలకి ఇస్తున్న రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్ ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో పాతది. ఆ ఫోటో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం జులై 2015 నుంచి ఉంది. అంతేకాక, ముఖ్య మంత్రి కెసిఆర్ కూడా COVID-19 సంక్షోభం వలన ఈ సంవత్సరం రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్లను ఇవ్వట్లేదని స్పష్టం చేసారు. కావున, ఆ క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోను  గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే,  ఆ ఫోటో పాతది అని తెలిసింది. ఆ  ఫోటో ఇంటర్నెట్‌లో కనీసం జూలై 2015 నుండి ఉంది. అదే ఫోటోను ఒక ఫేస్‌బుక్ యూజర్ కూడా 2015 లో పోస్ట్ చేశాడు. ఈ ఫోటోను 2018 లో ‘సాక్షి పోస్ట్’ ప్రచురించిన కథనంలో కూడా చూడవచ్చు. కావున, ఆ ఫోటో ప్రస్తుతం లాక్ డౌన్ సమయంలోని రంజాన్ మాసానికి సంబంధించినది కాదు.
అంతేకాక, 5 మే 2020 న జరిగిన ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ లో ముఖ్య మంత్రి, కెసిఆర్ కూడా COVID-19 సంక్షోభం వలన ఈ  సంవత్సరం రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్లను ఇవ్వట్లేదని స్పష్టం చేసారు, ఎందుకంటే వాటిని పంపిణీ చేయడం వల్ల చేతులు చేతులు మారి కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదం ఉందని తెలిపారు. అదే విషయాన్ని, ఆ ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ వీడియో లో 1:40:00 దగ్గర చూడవచ్చు. అంతేకాక, తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇంతకుముందు ‘బతుకమ్మ’కి చీరలు, క్రిస్మస్ కి గిఫ్ట్ ప్యాక్ లు ఇవ్వడం జరిగింది.
చివరగా, ఒక పాత ఫోటోను పెట్టి లాక్ డౌన్ సమయం లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ముస్లింలకు ఇస్తున్న రంజాన్ గిఫ్ట్ కిట్ అని తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాత బహిరంగ సభ ఫోటోని యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఇటీవల కేరళలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభ ఫోటోగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 23, 2021
ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ కేరళ రాష్ట్రంలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభకు భారీగా తరలివచ్చిన ప్రజలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. బీజేపీ జెండా ఆకారంలో నిలుచున్న మానవ సమూహం యొక్క ఫోటోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యోగి ఆదిత్యనాథ్ కేరళలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభకు హాజరైన జనాల ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో పాతది. 2015 లో బీజేపీ పార్టీ స్థాపన దినోత్సవం సందర్భంగా గుజరాత్ లో నిర్వహించిన ఒక బహిరంగ సభలో, బీజేపీ కార్యకర్తలు ఇలా బీజేపీ జెండా రూపంలో మానవ సమూహంగా నిలిచున్నారు. ఈ ఫోటో యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఇటివల కేరళలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభకు సంబంధించింది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ The Indian Express న్యూస్ సంస్థ 2015 లో ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటో యొక్క వివరణలో, ‘More than 25,000 people form BJP flag as Chief Minister Anandiben Patel reads out the party’s “Panch Nishtha pledge” on its 35th foundation day, in Dahod on Monday. (Source: Express Photo by Bhupendra Rana)’, అని తెలిపారు. దీనిబట్టి, ఈ ఫోటో 2015లో గుజరాత్ లో జరిగిన బీజేపీ పార్టీ 35వ స్థాపక దినోత్సవ సభకు సంబంధించిందని తెలిసింది.
2015లో గుజరాత్ లో జరిగిన ఈ బహిరంగ సభ వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతేకాదు, ఈ ఫోటోని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 06 ఏప్రిల్ 2015 నాడు తన ట్విట్ లో షేర్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో 2015లో జరిగిన బహిరంగ సభకు సంబంధించింది అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
An innovative way to mark BJP's 'Sthapana Diwas.' Congrats to the Karyakartas. http://t.co/DlxyrMzbX8 pic.twitter.com/HXmPnE5Eob
ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ 21 జూలై 2021 నాడు కేరళలో నిర్వహించిన విజయ యాత్ర సభకు సంబంధించిన ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
യോഗിയെ ശ്രവികാനായി കാസർഗോട്ട് തടിച്ചുകൂടിയ പ്രവർത്തകർ  💪#KeralaVijayaYatra#KeralaWelcomesYogiJi pic.twitter.com/ksZliKiOEZ
చివరగా, గుజరాత్ లో జరిగిన పాత బహిరంగ సభ ఫోటోని యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఇటివల కేరళలో నిర్వహించిన బహిరంగ సభ ఫోటోగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 23, 2021


text:
రోహింగ్యాలు బంగ్లాదేశ్ కి వెళుతున్న పాత ఫోటోను లాక్ డౌన్ లో భాధ పడుతున్న పేదల ఫోటో అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 15, 2020
కరోనావైరస్ సంక్షోభం కారణంగా దేశంలో విధించిన లాక్ డౌన్ వలన భాధ పడుతున్న పేదలు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ  ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోను  అదే క్లెయిమ్ తో ‘DalitCongress’ తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా ట్వీట్ చేసింది.  కానీ, FACTLY విశ్లేషణలో ఆ ఫోటో లాక్ డౌన్ కి, భారత దేశం కి సంబంధం లేదని, బంగ్లాదేశ్ లో తీసిన ఫోటో అని తెలిసింది. ఫోటోలో ఉన్న అదే మనిషిని ‘UKnews.com’ వారు  2017లో పోస్ట్ చేసిన ఒక వీడియో లో చూడవచ్చు. ఆ వీడియో గురించి ఇచ్చిన వివరణలో, వాళ్ళు బంగ్లాదేశ్ కి వచ్చిన రోహింగ్యాలు అని ఉంది. దేశంలో ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న లాక్ డౌన్ వలన వలస కూలీలకు సమస్యలు ఉన్నది నిజమే, కానీ, పోస్ట్ లోని ఫోటో భారత్ లో తీసింది కాదు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్ – ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్ –
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.pressenza.com/2017/11/rohingya-refugees-coxs-bazar-bangladesh/
2. ఫేస్ బుక్ వీడియో – https://www.facebook.com/watch/?v=1624412180923619
3. ట్విట్టర్ వీడియో –https://twitter.com/aziznur1989/status/906079861747404800
Did you watch our new video?


text:
గత ఏడాది జగన్నాథ రథయాత్ర అప్పటి ఫోటోని ఇటీవల అయోధ్య రామ మందిరానికి వెళ్తున్న ప్రజల ఫోటో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 23, 2024
22 జనవరి 2024 నాడు అయోధ్యలో రామ మందిర ప్రాణ ప్రతిష్ట జరిగిన సందర్భంలో, ఈ మందిరానికి వెళ్తున్న భక్తుల ఫోటో అని చెప్తూ,  ‘ అయోధ్య రామయ్య కోసం ఒక్కటైన హిందువులు.. ’ అనే వివరణతో  ఒక జన ప్రవాహం యొక్క ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఈ ఫోటో అయోధ్య రామ మందిరానికి హాజరైన భక్తులని చూపిస్తుంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది ఒక పాత ఫోటో. 2023 జూన్ 20వ తారీఖున పూరీలో జరిగిన జగన్నాథ రథయాత్ర సమయంలో తీసిన ఫోటో ఇది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ ఫోటో గురించి మరిన్ని వివరాలని తెలుసుకోవటానికి దీన్ని ఇంటర్నెట్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా. ఈ ఫోటో కలిగి ఉన్న కొన్ని 2023 నాటి వార్త కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) దొరికాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం, ఈ ఫోటో జూన్ 2023లో ఓడిశాలోని పూరీలో ఉన్న జగన్నాథ ఆలయంలో ప్రతి ఏడాది జరిగే జగన్నాథ రథయాత్రకి హాజరైన భక్తులను చూపిస్తూ తీసిన ఫోటో.
ఇదే ఫోటోని జూన్ 2023లో ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్ ట్వీట్ చేసారు. పూరీ రథ యాత్రకి వచ్చిన భక్తుల సమూహం అని ఆయన ట్వీట్లో పేర్కొన్నారు.
ଆତୁର ନୟନ, ବିଭୋର ମନ। ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ମିଳନ। ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ 🙏#RathaJatra2023 #ରଥଯାତ୍ରା୨୦୨୩ pic.twitter.com/unzxhzIafH
ప్రతిష్ట తర్వాత,అయోధ్యలోని రామ మందిరానికి చాలా మంది భక్తులు వెళ్తున్నారు ఆ దృశ్యాలని మీరు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, వైరల్ ఫోటో మాత్రం ఈ కార్యక్రమానికి చెందినది కాదు.
చివరిగా, అయోధ్య రామ మందిర ప్రాణ ప్రతిష్టకి హాజరైన భక్తులని చూపిస్తున్న ఫోటో అని చెప్పి షేర్ చేస్తున్న ఈ ఫోటో పాతది, 2023లో ఒడిశాలో తీసినాది.

created: January 23, 2024


text:
ఈ ఫోటో ప్రధాని మోదీ వారణాసిలో విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాజెక్టు కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేస్తున్నప్పటిది, రామ మందిర నిర్మాణ కార్మికులతో కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 18, 2023
“ఒక రాజు అద్భుత భవనాన్ని నిర్మించిన వారి చేతులు నరికేస్తే మరొక రాజు అద్భుత రామ మందిరం నిర్మించిన పనివారిని గౌరవించి వారితో కలిసి భోజనం చేస్తున్నాడు… ఎంత తేడా??” అని చెప్తూ, ప్రధాని మోదీ కొందరు కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేస్తున్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. అసలు ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఎంత నిజం ఉందో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ప్రధాని మోదీ రామ మందిర నిర్మాణ కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేస్తున్న ఫోటో ఇది.
ఫ్యాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటో డిసెంబర్ 2021లో ప్రధాని మోదీ వారణాసిలో కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాజెక్టు కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేసినప్పటిది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
తగిన కీ-వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఈ ఫోటో గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, డిసెంబర్ 2021 నుంచి ఈ ఫోటో కలిగిన కొన్ని వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) మాకు దొరికాయి.
వార్తా కథనాల ప్రకారం, వారణాసిలోని కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాజెక్టు పనుల్లో పాల్గొన్న కార్మికులతో కలిసి ప్రధాని మోదీ, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ 13వ డిసెంబర్ నాడు పంక్తి భోజనం చేశారు.
చివరిగా, వారణాసిలో కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాజెక్టు కార్మికులకు ప్రధాని మోదీ కలిసి భోజనం చేసిన ఫోటోని, అయోధ్య రామ మందిరం నిర్మాణ కార్మికులతో కలిసి భోజనం చేసిన ఫోటో అని తప్పుగా  షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 18, 2023


text:
ఉగ్రదాడులకు వ్యతిరేకంగా శివసేన కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ జెండాకు నిప్పంటిచ్చిన పాత ఫోటోను RSS కార్యకర్తలు జాతీయ జెండాను కాల్చారంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 11, 2024
RSS వాళ్ళు గాంధీ వర్ధంతి రోజు జాతీయ జెండాను కాల్చారంటూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ ఫోటోలో కాషాయ కొండువాలు ధరించి గాడ్సే ఫోటోలు ప్రదర్శిస్తున్న కొందరు వ్యక్తులు జాతీయ జెండాకు నిప్పంటించడం గమనించొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ ఫోటోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: RSS కార్యకర్తలు గాంధీ వర్ధంతి రోజు జాతీయ జెండాను కాల్చి వేడుక చేసుకుంటున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ ఫోటో డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసింది. 2015లో ఉగ్రదాడులకు వ్యతిరేకంగా శివసేన కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ జెండాకు నిప్పంటించి నిరసన తెలుపుతున్న ఫోటోను డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి పాకిస్తాన్ జెండా స్థానంలో భారత జెండాను చేర్చారు. పైగా ఈ ఫొటోకు గాంధీ వర్ధంతికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నట్టు కాషాయ కండువాలు ధరించిన కొందరు వ్యక్తులు ఒక జెండాకు నిప్పంటిస్తున్నది నిజమే అయినప్పటికీ, వాళ్ళు కలుస్తున్నది పాకిస్తాన్ జెండాను, భారత జెండాను కాదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటో డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసింది. పైగా ఈ ఫొటోకు గాంధీ వర్ధంతికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
ఈ ఫోటో కోసం వెతికే క్రమంలో ఇదే ఫోటోను 2016లో రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు లభించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఇది మార్ఫ్ చేసిన ఫోటో. శివసేన కార్యకర్తలు గతంలో పాకిస్తాన్ జెండాను కాల్చి నిరసన తెలిపిన ఫోటోను డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారన్నది ఈ వార్త సారాంశం.
ఈ కథనం ఆధారంగా వెతకగా జమ్ముకాశ్మీర్ శివసేన ఫేస్‌బుక్ పేజీ ఇవే ఫోటోలను 28 జూలై 2015నాడు షేర్ చేసిన పోస్ట్ కనిపించింది. పంజాబ్‌లోని దీనానగర్ గురుదాస్‌పూర్‌లో ఉగ్రవాదులకు వ్యతిరేకంగా శివసేన జమ్ముకాశ్మీర్ యూనిట్ జమ్మూ-పఠాన్‌కోట్ జాతీయ రహదారిని దిగ్బంధించింది అంటూ ఇలాంటి ఫోటోలను షేర్ చేసారు. ఈ ఫోటోలలో శివసేన కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ జెండాకు నిప్పంటిస్తున్నట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఈ ఫోటోను ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఫోటోతో పోలిస్తే, 2015 నాటి ఫోటోని డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి పాకిస్తాన్ జెండా స్థానంలో భారత జెండాను చేర్చినట్టు అర్ధమవుతుంది. అలాగే అసలు  ఫోటోలో గాడ్సే ప్లకార్డ్ కూడా లేదు, అంటే దీన్ని కూడా డిజిటల్‌గా జోడించారని అర్ధమవుతుంది. శివసేన కార్యకర్తలు ఉగ్రదాడులకు నిరసనగా జమ్మూ-పఠాన్‌కోట్ జాతీయ రహదారిని దిగ్బంధించినట్టు వార్తా కథనాలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ సమాచారం బట్టి ఆ నిరసనలకు, గాంధీ వర్ధంతికి ఎటువంటి సంబంధం లేదని  స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, ఉగ్రదాడులకు వ్యతిరేకంగా శివసేన కార్యకర్తలు పాకిస్తాన్ జెండాకు నిప్పంటిచ్చిన పాత ఫోటోను RSS కార్యకర్తలు జాతీయ జెండాను కాల్చారంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 11, 2024


text:
చైనాకి సంబంధించిన ఒక పాత ఫోటోను కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ రోడ్‌షోలో గుమిగూడిన జనాలు అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2024
2024 జనరల్ ఎలక్షన్స్ నేపథ్యంలో కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ చేసిన రోడ్‌షోకి తరలి వచ్చిన జన సముద్రం అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక ఫోటోను సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఎన్నికల నేపథ్యంలో కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ చేసిన రోడ్ షోలో గుమిగూడిన జనాల ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఈ వైరల్ ఫోటోను 2008లో చైనాలో ప్రేక్షకులు ఒలింపిక్ జ్యోతికి స్వాగతం చెప్పడానికి గుమిగూడినప్పుడు  తీశారు. 2024 జనరల్ ఎలక్షన్స్ నేపథ్యంలో ఇటీవల కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ రోడ్ షో చేయడం నిజమయినప్పటికీ, ఈ వైరల్ ఫోటోకు ఆ కార్యక్రమానికి ఏ సంబంధం లేదు. కావున, ఫోటోలోని క్లెయిమ్ తప్పు.
ఇటీవల కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ రోడ్ షో చేయడం నిజమయినప్పటికీ (ఇక్కడ, ఇక్కడ), వైరల్ అవుతున్న ఫోటోకు కొల్హాపూర్ లో జరిగిన కార్యక్రమానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
వైరల్ అవుతున్న ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటో స్టాక్ ఫోటో రిపోసిటోరీ ‘flickr’లో 2008లోనే అప్లోడ్ అయి కనిపించింది. ఈ ఫోటో కింద ఉన్న వివరణ ప్రకారం చైనాలోని గ్వాంగ్‌జౌ నగరంలో ఒలింపిక్ జ్యోతిని స్వాగతించడానికి ప్రేక్షకులు గుమిగూనప్పుడు ఈ ఫోటోను తీసారని ఉంది.
అంతేకాక, 2008లో వచ్చిన ఇతర వార్తా కథనాల్లో (ఇక్కడ, ఇక్కడ) కూడా ఇదే ఫోటోను 2008లో ఒలింపిక్ జ్యోతిని స్యాగతించడానికి గుమిగూడిన ప్రేక్షకులు అని ప్రచురించారు. దీనిని బట్టి వైరల్ ఫోటోకు కొల్హాపుర్‌లో మోదీ చేసిన రోడ్ షోకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని చెప్పవచ్చు. ఇదే ఫోటోను సునీతా కేజ్రీవాల్ గుజరాత్ లో చేసిన రోడ్ షోకి  సంబంధించిన ఫోటో అని క్లెయిమ్ తో కూడా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, చైనాకి  సంబంధించిన ఒక పాత ఫోటోను కొల్హాపుర్‌లో నరేంద్ర మోదీ రోడ్‌షోలో గుమిగూడిన జనాలు అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
హైదరాబాద్‌లోని రోహింగ్యాలకు సంబంధించి అవాస్తవాలతో కూడిన పాత కథనాన్ని ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 3, 2021
రాచకొండలో 4,835 మంది రోహింగ్యాలు ఉన్నారని, వారిలో 4,561 మందికి ఫేక్ ఆధార్, ఓటర్ ఐడీలు ఉన్నాయని సీపీ మహేష్ భగవత్ వెల్లడించినట్టు రిపోర్ట్ చేసిన ఒక న్యూస్ క్లిప్‌ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాచకొండలో 4,835 మంది రోహింగ్యాలు ఉన్నారని, వారిలో 4,561 మందికి ఫేక్ ఆధార్, ఓటర్ ఐడీలు- న్యూస్ క్లిప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ కథనం ఇప్పటిది కాదు, గత సంవత్సరం, 2020 నవంబర్‌లో ఇది ప్రచురించబడింది. ఐతే ఈ కథనంలో తప్పుడు వివరాలు ప్రచురించారంటూ సీపీ మహేశ్ భగవత్ సరైన వివరాలను ట్వీట్ ద్వారా షేర్ చేసారు. ఈ వివరాల ప్రకారం హైదరాబాద్‌లో మొత్తం 4,835 మంది రోహింగ్యాలు ఉండగా, ఇందులో 4,561 మంది బయోమెట్రిక్ వివరాల సేకరణ పూర్తికాగా, ఇంకా 274 మంది వివరాల సేకరణ పెండింగ్ ఉంది. ఐతే వైరల్ కథనంలో బయోమెట్రిక్ వివరాల సేకరణ పూర్తయిన సంఖ్యను, 4561 మందికి ఫేక్ ఐడీలు ఉన్నట్టు తప్పుగా వక్రీకరించి రాసినట్టు కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వార్త ఇప్పటిది కాదు.  28 నవంబర్ 2020లో వెలుగు దిన పత్రిక ఈ కథనాన్ని ప్రచురించింది. రాచకొండ కమిషనరేట్ పరిధిలో 4,835 మంది రోహింగ్యాలు ఉన్నట్లు, బయోమెట్రిక్, ఐరిస్ చెకింగ్ ద్వారా ఇందులో 4,561 మందికి ఫేక్ ఆధార్ కార్డులు ఉన్నట్లు గుర్తించామని సీపీ మహేశ్ భగవత్ వెల్లడించినట్టు ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.
ఐతే వెలుగు పత్రిక తమ కథనంలో హైదరాబాద్‌లోని రోహింగ్యాలకు సంబంధించి తప్పుడు వివరాలు ప్రచురించిందని చెప్తూ సీపీ మహేశ్ భగవత్ 28 నవంబర్ 2020న ఒక ట్వీట్ ద్వారా తెలిపారు. ఈ ట్వీట్ ద్వారా సీపీ రోహింగ్యాలకు సంబంధించి సరైన వివరాలు షేర్ చేసారు.
#Velugu Telugu daily has published wrong news on Rohingyas in Hyderabad & those arrested for fake Indian identity documents. Correct statement enclosed for preventing misinformation. @V6News @sushilrTOI @TelanganaToday @ntdailyonline @DeccanChronicle @thenewsminute @the_hindu pic.twitter.com/36mW4dFznK
ఈ వివరాల ప్రకారం హైదరాబాద్‌లో మొత్తం 4,835 మంది రోహింగ్యాలు ఉండగా, ఇందులో 4,561 మంది బయోమెట్రిక్ వివరాల సేకరణ పూర్తకాగా, ఇంకా 274 మంది వివరాల సేకరణ పెండింగ్ ఉంది.
రోహింగ్యాలపై ఉన్న కేసులకు సంబంధించిన వివరాల ప్రకారం రోహింగ్యాలపై మొత్తం 65 కేసులు నమోదుకాగా, 135 మంది రోహింగ్యాలను అరెస్ట్ చేసారు. ఇందులో అక్రమంగా ఆధార్ కార్డు సేకరించిన కారణంగా 24 కేసులు నమోదు కాగా, వీరినుండి 42 ఆధార్ కార్డులను సీజ్ చేసారు. అదేవిధంగా అక్రమంగా ఓటర్ ఐడీలు సేకరించిన కారణంగా 15 కేసులు నమోదు కాగా, వీరినుండి 24 ఓటర్ ఐడీలు సీజ్ చేసారు. అలాగే అక్రమ  డ్రైవింగ్ లైసెన్సు, PAN కార్డు, పాస్‌పోర్ట్స్ మరియు బ్యాంకు ఎకౌంటుల సేకరించినందుకు కూడా పలు కేసులు నమోదైనట్టు ఈ వివరాలలో పేర్కొన్నారు.
ఐతే ఈ వివరాల బట్టి వైరల్ అయిన న్యూస్ క్లిప్‌లో బయోమెట్రిక్ వివరాలు సేకరణ పూర్తయిన వివరాలను, 4561 మందికి ఫేక్ ఐడీలు ఉన్నట్టు తప్పుగా రాసినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, హైదరాబాద్‌లోని రోహింగ్యాలకు సంబంధించి అవాస్తవాలతో కూడిన పాత కథనాన్ని మళ్ళీ ఇప్పుడు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 3, 2021


text:
సంబంధంలేని పాత ఫోటో పట్టుకొని ఇటీవల ఆవు పేడ తిన్న డాక్టర్ హాస్పిటల్ పాలైనట్లు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 17, 2021
ఆవు పేడ తిని హాస్పిటల్ పాలైన ఒక డాక్టర్ ఫోటో అని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఇటీవల, హర్యానాలోని కర్నాల్ కు చెందిన డాక్టర్ మనోజ్ మిట్టల్ అనబడే వ్యక్తి ఆవు పేడ తింటున్న వీడియో బాగా వైరల్ అయ్యింది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆవు పేడ తిని హాస్పిటల్ పాలైన డాక్టర్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఆసుపత్రి మంచంపై ఉన్న వ్యక్తి పేరు బిధాన్ థాపా, చాలా క్లిష్టమైన ఆరోగ్య పరిస్థితి కారణంగా అమెరికాలో 2017లో కన్నుమూశారు. ఆవు పేడ తిన్న డాక్టర్ మనోజ్ మిట్టల్ ను వైరల్ పోస్ట్ గురించి అడిగినప్పుడు, అతను పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా ఉన్నానని, ఆసుపత్రిలో  చేర్చలేదని చెప్పాడు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఆసుపత్రి బెడ్ మీద ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ఇమేజ్ పై రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే ఫోటోతో ఉన్న గో‌ఫండ్‌మీ పేజీ దొరికింది. ఈ పోస్టుని 10 జూలై 2017న పబ్లిష్ చేసారు. దాని వివరణ ప్రకారం, మంచంపై ఉన్న వ్యక్తి పేరు బిధాన్ థాపా, అతను “చాలా క్లిష్టమైన” ఆరోగ్య పరిస్థితి కారణంగా అమెరికాలోని జాన్ హాప్కిన్స్ ఆసుపత్రిలో మరణించాడు. చనిపోయిన వ్యక్తి  మృతదేహం తమ సొంత దేశమైన నేపాల్ కు బదిలీ చేయడానికి అయన భార్య నిధులు సేకరిస్తున్నట్టు తెలిపారు.
ఇటీవల, ఒక వైరల్ వీడియోలో, హర్యానాలోని కర్నాల్ కు చెందిన డాక్టర్ మనోజ్ మిట్టల్ అనబడే వ్యక్తి ఆవు పేడ తినడం చూపించారు. అయితే, ఒక వీడియో రిపోర్ట్ ప్రకారం, డాక్టర్ మనోజ్ మిట్టల్ ఆసుపత్రి మంచంపై లేడు అని తేలింది. వైరల్ పోస్ట్ గురించి డాక్టర్ మనోజ్ మిట్టల్ ను అడిగినప్పుడు, అతను ఆరోగ్యంగా ఉన్నానని మరియు ఆసుపత్రిలో చేరలేదని స్పష్టం చేసాడు.
ఆసుపత్రి మంచంపై ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ఫోటోను గతంలో ఇథియోపియన్ ప్రధాని అబీ అహ్మద్ అనే వాదనతో సోషల్ మీడియాలో  షేర్ చేసినప్పుడు, AFP ఫిబ్రవరి 2020లోనే ఒక ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ రాసింది.
చివరగా, సంబంధంలేని పాత ఫోటో పట్టుకొని ఇటీవల ఆవు పేడ తిని హాస్పిటల్ పాలైన డాక్టర్ యొక్క ఫోటో అంటున్నారు.

created: December 17, 2021


text:
సంబంధంలేని ఫోటోను హర్యానా మాజీ ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ రాజీనామా తరువాత తన అధికారిక బంగ్లాను ఖాళీ చేస్తున్నప్పటిది అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2024
హర్యానా మాజీ ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ రాజీనామా తరువాత తన అధికారిక బంగ్లాను ఖాళీ చేసి, కొద్దిపాటి సామానుతో ఒక చిన్న వసతికి బయలుదేరాడు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వ్యక్తి తన సంచులను పట్టకుని ఉన్న ఫోటోను (ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ) మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ ది అంటూ సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఈ క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజీనామా తరువాత హర్యానా మాజీ ముఖ్యమంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ తన అధికారిక బంగ్లాను ఖాళీ చేసి వెళుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (FACT): ఫోటోలో ఉన్నది మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ కాదు. ఈ ఫోటో 2019 నుండే ఇంటర్నెట్ లో ఉంది, కానీ మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ హర్యానా ముఖ్యమంత్రిగా 12 మార్చ్ 2024న రాజీనామా చేసారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఫోటో సోషల్ మీడియాలో 2019 నుండే ప్రచారం  అవుతూ కనిపించింది (ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ). ఇదే ఫోటోను 2020 వ్యవసాయ చట్టాలకు ముడి పెడుతూ పోస్ట్ చేసారు.
12 మార్చ్ 2024లో మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ హర్యానా ముఖ్యమంత్రిగా రాజీనామా చేసారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ), అయితే పైన లభించిన సమాచారం ప్రకారం వైరల్ ఫోటో 2019 నుండే ప్రచారం అవుతోంది. కావున, ఈ వైరల్ ఫోటో మోహన్‌లాల్ ఖట్టర్ రాజీనామా చేయకముందే తీయబడింది అని అర్ధం అవుతుంది.
అంతేకాక, మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ కి సంబంధించిన అధికారిక సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్స్ లో కానీ, ఇతర  ఏ వార్తా కథనాల్లో కూడా ఆయన తన అధికారిక బంగ్లాను ఖాళీ చేసి, తనకు సంబంధించిన కొద్దిపాటి సామానుతో వెళ్తున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అని దీన్ని షేర్ చేయలేదు.
మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ ఫోటోలను వైరల్ ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తితో పోల్చితే అసలు అందులో ఉన్నది ఖట్టరేనా అనే సందేహం వస్తుంది. వైరల్ ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి ఎవరు, ఆ ఫోటోని ఏ సందర్భంలో తీశారు అన్నది కచ్చితంగా తెలియనప్పటికీ ఈ ఫోటోకి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ కి ఏ సంబంధం లేదని చెప్పవచ్చు.
చివరగా, సంబంధంలేని వ్యక్తి ఫోటోను మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ హర్యానా ముఖ్యమంత్రిగా రాజీనామా చేసిన తరువాత తన అధికారిక బంగ్లాను ఖాళీ చేస్తున్నప్పటిది అని షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
సంబంధం లేని పాత 'అవును కోసి చంపిన' వీడియోని కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ గెలిచాక జరిగిన ఘటనగా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 17, 2023
ఇటీవల జరిగిన కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచిందని బీజేపీ జెండా పైన ఆవును కోసి ఒక సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తులు సంబరాలు చేసుకుంటున్నారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023లో జరిగిన కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచినందున బీజేపీ జెండా పైన ఆవును కోసి ఒక సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తులు సంబరాలు చేసుకుంటున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్: ఈ ఘటన 30 జనవరి 2022లో మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని లిలాంగ్ ప్రాంతంలో జరిగింది. మణిపూర్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కొందరు నేతలకు బీజేపీ టిక్కెట్లు  ఇవ్వనందున ఆ నేతలకు చెందిన అనుచరులు ఆందోళన చేస్తూ హింసకు పాల్పడ్డారు. ఈ సందర్భంగా కొందరు వ్యక్తులు బీజేపీ జెండాపై ఆవును చంపుతూ మణిపూర్ ముఖ్యమంత్రిని, ఆ రాష్ట్ర బిజెపి అధ్యక్షురాలిని వ్యక్తిగతంగా దూషించారు. వివిధ సెక్షన్ల కింద పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి బాధ్యులైన ముగ్గురు వ్యక్తులను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వీడియోలోని దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఇదే వీడియో జనవరి 2022 (ఆర్కైవ్ లింక్) నాటి నుంచి ప్రచారంలో ఉన్నట్లు గుర్తించాం.
ఈ వీడియోపై మరింత సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఈ ఘటనపై టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ది హిందూ, ఇంఫాల్ ఫ్రీ ప్రెస్ వంటి ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ప్రచురించిన కథనాలు లభించాయి.
ఈ కథనాల ప్రకారం, 2022 మణిపూర్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు అభ్యర్ధులను ఖరారు చేసే సమయంలో కొందరు నేతలకు బీజేపీ టిక్కెట్లు ఇవ్వనందున ఆ నేతలకు చెందిన అనుచరులు ఆందోళన చేస్తూ హింసకు పాల్పడ్డారు. ఈ సందర్భంగా 30 జనవరి 2022న  తౌబల్ జిల్లాలోని లిలాంగ్ ప్రాంతంలో కొందరు వ్యక్తులు బీజేపీ జెండాపై ఆవును చంపుతూ మణిపూర్ ముఖ్యమంత్రిని, ఆ రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షురాలిని వ్యక్తిగతంగా దూషించారు. ఈ ఘటనకు బాధ్యులైన నజ్బుల్ హుస్సేన్, అబ్దుల్ రషీద్, ఆరిఫ్ ఖాన్ అనే ముగ్గురు వ్యక్తులపై సంబంధిత సెలక్షన్ల కింద సుమోటోగా కేసు నమోదు చేసి వారిని లిలాంగ్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. ఎఫ్ఐఆర్ కాపీని ఇక్కడ చూడవచ్చు. కోర్టు కేసు వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు. (CNR NO: MNTB020000542022)
కర్ణాటక అసెంబ్లీ ఎన్నికలు పోలింగ్ మరియు ఫలితాల వెల్లడి మే  2023లో జరిగినందున, వైరల్ వీడియోలోని ఘటనతో దీనికి సంబంధం ఉండే అవకాశం లేదు.
చివరిగా, జనవరి 2022లో మణిపూర్లో జరిగిన సంఘటన వీడియోని కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచిన తర్వాత జరిగిన సంఘటనగా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియోను ప్రస్తుతం (2024లో) కొనసాగుతున్న రైతు నిరసనల నేపథ్యంలో చేసుకున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 14, 2024
“పోలిసుల మీద నుండి ట్రాక్టర్లను తీసుకెళ్తున్న రైతులు అని చెప్పుకొనే ఖాలిస్తాని తీవ్రవాదులు” అంటూ ర్యాలీలో ట్రాక్టర్ చక్రాల కింద ఉన్న పోలీసుల వీడియోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: పంజాబ్‌లో కొనసాగుతున్న రైతు నిరసనల మధ్య రైతులు పోలీసులపైకి ట్రాక్టర్‌ను ఎక్కించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): 22 ఆగస్టు 2023న పంజాబ్ రాష్ట్రంలో వరదలు విధ్వంసం సృష్టించిన తరువాత పంట నష్టానికి పరిహారం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేయడానికి పంజాబ్ నుండి రైతులు చండీగఢ్‌కు వెళ్తున్న సందర్భంలోని వీడియో ఇది. ఇది ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న రైతు నిరసనల నేపథ్యంలో చోటు చేసుకున్న సంఘటన కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
వైరల్ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగిస్తూ రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, జర్నలిస్ట్ గగన్‌దీప్ సింగ్ Xలో అదే వీడియోను 21 ఆగస్టు 2023న షేర్ చేస్తూ, ‘సంగ్రూర్‌లోని లాంగోవాల్‌లో నిరసన తెలుపుతున్న రైతులకు మరియు పంజాబ్ పోలీసులకు మధ్య జరిగిన ఘర్షణలో ఒక రైతు ట్రాక్టర్ ట్రాలీ టైరు కింద పడి కాలు కోల్పోయాడు. చికిత్స పొందుతూ రైతు మరణించాడు మరియు ఒక పోలీసు తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు’ పోస్టు చేసినట్టు గమనించాం.
దీని గురించి కీ వర్డ్స్ ఉపయోగిస్తూ మరింత వెతికితే,  ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్, ఇదే వీడియోలోని స్క్రీన్ షార్ట్ షేర్ చేస్తూ ఒక కథనాన్ని 22 ఆగస్టు 2023న ప్రచురించడం గమనించం. పంజాబ్ రాష్ట్రంలో వరదలు విధ్వంసం సృష్టించిన తరువాత పంట నష్టానికి పరిహారం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేయడానికి పంజాబ్ నుండి రైతులు చండీగఢ్‌కు వెళ్తున్నారని ఈ పత్రిక పేర్కొంది.
అంతే కాకుండా, సంగ్రూర్ పోలీస్ X ద్వారా ఇదే వీడియోను షేర్ చేస్తూ, ‘లాంగోవాల్‌లో ఒక నిరసనకారుడు మరణించాడు, ఒక పోలీసు ఇన్‌స్పెక్టర్ కూడా తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు’ అని పోస్టు చెయ్యటం గమనించాం.
చివరిగా, పాత వీడియోను ప్రస్తుతం 2024లో కొనసాగుతున్న రైతు నిరసనల మధ్య చోటు చేసుకున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 14, 2024


text:
కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతున్న పాత వీడియో క్లిప్‌ను తప్పుడు దావాతో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2023
TPCC అధినేత రేవంత్ రెడ్డి సభలో ప్రజలపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్న వీడియో పోస్టు చేస్తూ “కాంగ్రెస్ సభలో కేసీఆర్ నినాదాలు, ఓర్వలేక ప్రజలను దూషించిన రేవంత్ రెడ్డి” అంటూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ సభలో కెసిఆర్ నినాదాలు పలికిన ప్రజలను రేవంత్ రెడ్డి దూషించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో క్లిప్ 2021లో రేవంత్ రెడ్డి టీపీసీసీ అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన రోజున జరిగిన సభలోనిది. రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతుండగా సభలోని ప్రజలు ‘CM’ నినాదాలు చేశారు, కేసీఆర్ నినాదాలు కాదు. దానికి వ్యతిరేకంగా రేవంత్ రెడ్డి ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ, “ఈ రోజు నుంచి జై సోనియమ్మ, జై కాంగ్రెస్ తప్ప ఏదైనా వ్యక్తిగత నినాదాలు చేస్తే పార్టీ నుంచి భహిష్కరించబడతారు. నన్ను అభిమానించేవాళ్ళు  ఎవరూ కూడా ఇటువంటి వ్యక్తిగత స్లోగన్లు ఇవ్వకూడదు అని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను” అని తెలిపారు. ఈ సభ యొక్క పూర్తి వీడియోను, వివిధ టైంస్టాంపుల వద్ద ట్రిమ్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగించి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ సభ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసారం పలు మీడియా ఛానెల్లు  YouTubeలో ప్రచురించాయి అని గమనించాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఈ వీడియో క్లిప్, 2021లో రేవంత్ రెడ్డి తెలంగాణ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (టీపీసీసీ) అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన రోజున జరిగిన సభలోనిది. పూర్తీ వీడియోను గమనిస్తే, ఈ సభలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతుండగా ప్రజలు ‘CM’ నినాదాలు చేశారు, కేసీఆర్ నినాదాలు కాదు అని తెలిసింది. అయితే, దానికి వ్యతిరేకంగా రేవంత్ రెడ్డి ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ, “ఈ రోజు నుంచి జై సోనియమ్మ, జై కాంగ్రెస్ తప్ప ఏదైనా వ్యక్తిగత నినాదాలు చేస్తే పార్టీ నుంచి భహిష్కరించబడతారు. యువ మిత్రులకు అభిమానం ఉన్నప్పటికీ వ్యక్తిగత నినాదాలు చేస్తే కాంగ్రెస్ పార్టీకి నష్టం. నన్ను అభిమానించేవాళ్ళు ఎవరూ కూడా ఇటువంటి వ్యక్తిగత స్లోగన్లు ఇవ్వకూడదు అని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాను” అని తెలిపారు. ఈ ఫుల్ వీడియోను, వివిధ టైంస్టాంపుల వద్ద ట్రిమ్ చేసి షేర్ చేశారు అని గమనించాం.
ఈ సభకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పలు వార్త పత్రికలు కూడా ప్రచురించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, కాంగ్రెస్ సభలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడిన పాత వీడియో క్లిప్‌ను తప్పుడు దావాతో షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియో పెట్టి, పాకిస్థాన్ దేశ ప్రజలను కొరోనావైరస్ నుండి కాపాడుకునేందుకు ఇమ్రాన్ ఖాన్ మూతపడి ఉన్న శివాలయాన్ని తెరిపించాడని ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 7, 2020
ఒక న్యూస్ వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, పాకిస్థాన్ దేశ ప్రజలను కొరోనావైరస్ నుండి కాపాడుకునేందుకు ఇమ్రాన్ ఖాన్ సియాల్ కోట (పాకిస్తాన్) లో 72 సంవత్సరాలుగా మూతపడి ఉన్న ఒక శివాలయాన్ని తెరిపించి పూజలు చేపిస్తున్నాడని చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. కానీ FACTLY విశ్లేషణ లో ఆ న్యూస్ వీడియో జూలై 2019 లో ప్రసారమైనట్లుగా తేలింది. అంటే, ఆ న్యూస్ వీడియో ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి కొరోనావైరస్ కేసు నమోదవడానికంటే ముందే ప్రసారం అయింది. పాకిస్తాన్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ సియాల్ కోట (పాకిస్తాన్) లో 72 సంవత్సరాలుగా మూతపడి ఉన్న షావలా తీజా సింగ్ ఆలయాన్ని(శివాలయం) తిరిగి తెర్పిస్తున్నాడని ఆ న్యూస్ వీడియో లో రిపోర్టర్ చెప్తుంది. అదే విషయాన్ని వివిధ వార్తా సంస్థలు కూడా జూలై 2019 లోనే ప్రచురించినట్లుగా ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ వీడియో – https://www.facebook.com/news24channel/videos/470094753755070/?v=470094753755070
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాత వీడియో పెట్టి, అక్బర్ పూర్ (UP) లో ఈ ఏడాది జరిగిన రామ నవమి వేడుకలు అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 23, 2020
దేశం లాక్ డౌన్ లో ఉన్నప్పటికీ  ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని అక్బర్ పూర్ బ్లాక్ లో తాజాగా  ఈ ఏడాది శ్రీ రామ నవమి వేడుకలు  జరిపారు  అనే క్లెయిమ్ తో ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అవుతుంది. కానీ ఆ వీడియో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఉందని, ఆ వీడియో  బీహార్ లోని అక్బర్‌పూర్‌కు చెందినదని FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. కావున, ఆ వీడియో ఇటీవలి సంఘటనకు సంబంధించినది కాదు మరియు అది లాక్ డౌన్‌కు ముందు తీసిన వీడియో.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. 2019 ఫేస్బుక్ పోస్ట్ – https://www.facebook.com/akbarpurblock/videos/1190031804508960
2. యూట్యూబ్ వీడియో – https://youtu.be/0Hxj7U7OuR8?t=268
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
2013లో కైరోలో జరిగిన నిరసన వీడియోను, హమాస్ ఫేక్ మరణాలను ప్రదర్శిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 31, 2023
‘బ్రతికి ఉన్న వారిని చచ్చిపోయినట్టు చూపి సానుభూతి పొందాలనుకుంటున్న హమాస్ తీవ్రవాద సంస్థ’ అంటూ, కొంత మంది వ్యక్తులు మూకుమ్మడిగా నేలపై తెల్లని బెడ్ షీట్లు పడుకున్న వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హమాస్,  సానుభూతి కోసం బ్రతికి ఉన్న వారిని చచ్చిపోయినట్టు చూపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఇది 2013లో ఈజిప్టులోని కైరో యొక్క అల్-అజార్ విశ్వవిద్యాలయంలోని విద్యార్థుల బృందం “anti-coup” నిరసనలో పాల్గొంటున్న వీడియో. దీనికి, ఇజ్రాయెల్ – పాలస్తీనా సమస్యకి సంబంధం లేదు.  కావున ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, ఈ వీడియోను షేర్ చేయడం ఇదే మొదటిసారి కాదు అని తెలుసుకున్నాం. ఉదాహరణకు, 2014లో, కన్జర్వేటివ్ పోస్ట్  ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తూ, ఇది హమాస్ ఇస్లామిక్ అంత్యక్రియలను ప్రదర్శిస్తున్నట్లు పేర్కొంది.
దీని గురించి మరింత వెతకగా, ఇది వాస్తవానికి 2013లో ఈజిప్టులోని కైరో యొక్క అల్-అజార్ విశ్వవిద్యాలయంలోని విద్యార్థుల బృందం “anti-coup” నిరసనలో పాల్గొంటున్న సందర్భంలోని వీడియో అని ఈజిప్టు వార్తా సంస్థలు అల్ బాడిల్ మరియు ఆఖ్బర్ ఎల్ యోమ్  అనే యూట్యూబ్ ఛానెళ్ల ద్వారా తెలుసుకున్నాం.
క్యాప్షన్ ఆధారంగా, అల్-అజార్ విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన నిరసనల గురించి వెతకగా,  పలు వార్తా పత్రికలు దీని గురించి వివరించటం గమనించాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). కైరోలో ఈ నిరసన అధ్యక్షుడు మొహమ్మద్ మోర్సీని, సాయుధ బలగాలు తొలగించినందుకు ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్ సంస్థ, భద్రతా దళాలకు వ్యతిరేకంగా  నిరసనలు నిర్వహించింది. ఈ వీడియోలో చేసిన నిరసన అందులో ఒక భాగం.
చివరిగా, 2013లో కైరోలో జరిగిన నిరసన వీడియోను, హమాస్ ఫేక్ మరణాలను ప్రదర్శిస్తున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 31, 2023


text:
బీహార్‌లో ఒక మహిళపై కొందరు యువకులు దాడి చేసిన ఒక పాత వీడియో మతపరమైన కోణంతో ఇప్పుడు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 10, 2023
కొంతమంది మగవాళ్ళు ఒక మహిళని అసభ్యకరంగా పట్టుకుంటున్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయబడుతోంది (పోస్ట్). పోస్టులో క్లెయిమ్ ప్రకారం ఆ మగవాళ్ళు ముస్లింలు.  ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ యొక్క  వాస్తవికతని తనిఖీ చేద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక హిందూ మహిళపై కొందరు ముస్లింలు దాడి చేయడాన్ని ఈ ఫోటో (వీడియో) చూపుతోంది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2021లో బీహార్‌లో జరిగిన ఒక సంఘటనకు చెందినది. బీహార్‌లోని సరన్ జిల్లాలో ఒక మహిళపై కొందరు పురుషులు, అసభ్యంగా తాకుతూ దాడి చేసారు. ఈ కేసుకు సంబంధించి పోలీసులు దాఖలు చేసిన FIR  ప్రకారం నిందితులందరూ హిందువులే. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ ఫోటో గురించి మరిన్ని వివరాలను తెలుసుకోవడానికి మేము Googleలో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. ఈ సెర్చ్ ద్వారా, ఈ ఫోటో ఒక వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్ (ట్వీట్ చూడండి) అని తెలిసింది. ఇది బీహార్‌కు చెందిన సంఘటనగా ఈ ట్వీట్ దీన్ని వివరించింది. ఈ సమాచారాన్ని క్లూ లాగా తీసుకుని, మేము ఆన్‌లైన్‌లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ఈ సంఘటనపై 2021లో వచ్చిన అనేక వార్తల కథనాలకు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) దారితీసింది.
బీహార్‌లోని సరన్ జిల్లాలో కొందరు వ్యక్తులు ఒక మహిళను ఆటపట్టించి దాడికి పాల్పడ్డారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన వీడియో వైరల్‌గా మారడంతో పోలీసులు కేసు నమోదు చేసి దుండగులను అరెస్ట్ చేశారు. ఈ ఘటన దరియాపూర్ పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో జరిగింది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి నమోదైన FIR కాపీని మేము బీహార్ పోలీస్ వెబ్సైట్ నుండి download  చేసి చూసాము, దాన్ని  మీరు ఇక్కడ చూడవచ్చు. FIR  ప్రకారం, నిందితులందరూ హిందూ మతానికి చెందినవారు, పోస్టులో చెప్తున్నట్లు ముస్లింలు కాదు .
చివరిగా, బీహార్‌కి చెందిన ఒక పాత వీడియో ఇది, దీనిలో ఆరుగురు హిందూ పురుషులు ఒక మహిళతో అసభ్యంగా ప్రవర్తించారు.


text:
పాకిస్తాన్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిన పాత వీడియోను హిందూ యువతులను వేధిస్తున్న ముస్లింలు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2023
100 నుండి 500 మంది ముస్లింల గుంపు హిందూ యువతులను వేధించి అదృశ్యం చేసారు అంటూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తూ ముస్లింలతో జాగ్రత్తగా ఉండాలని హిందూ యువతులను హెచ్చరిస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లింల గుంపు హిందూ యువతులను వేధించి అదృశ్యం చేసిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలు పాకిస్తాన్ దేశం లాహోర్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించినవి. గత సంవత్సరం కూడా ఇదే వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్ర పోలీసులు ఇది పాత ఘటనకు సంబంధించిందని స్పష్టం చేసారు. 14 ఆగస్ట్ 2021న లాహోర్‌లోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద జరిగిన పాకిస్తాన్ స్వతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల సమయంలో అక్కడికి వచ్చిన టిక్ టాక్ సెలబ్రిటీ అయేషా అక్రమ్‌ను అక్కడున్న వందల మంది వేధించారు. వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఈ ఘటనకు సంబంధించినవే అయ్యుండే అవకాశం ఉంది.
వైరల్ వీడియోలో కనిపిస్తున్నట్టు ఒక గుంపు కొందరు మహిళలను వేధిస్తున్న దృశ్యాలు నిజమే అయినప్పటికీ ఈ ఘటన జరిగింది పాకిస్తాన్‌లో. పైగా ఈ ఘటన జరిగి చాలా రోజులవుతుంది.
ఈ వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఎక్కువ నిడివి గల ఫుటేజ్ ఆగస్ట్ 2021లో యూట్యూబ్‌లో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది. పాకిస్తాన్ స్వతంత్ర దినోత్సవం రోజున లాహోర్‌లోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద ఈ ఘటన జరిగినట్టు పేర్కొన్నారు.
యూట్యూబ్‌లో వీడియోలో కనిపిస్తున్న ప్రదేశాలకు సంబంధించి గూగుల్ మాప్స్‌లో వెతకగా ఈ ఘటన లాహోర్‌లోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద జరిగినట్టు స్పష్టమవుతుంది.
గత సంవత్సరం కూడా ఇదే వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్ర పోలీసులు ఇది పాత ఘటనకు సంబంధించిందని ట్వీట్ చేసారు.
https://t.co/wffvJTCApI
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే 2021లో పాకిస్తాన్ స్వతంత్ర దినోత్సవం రోజైన ఆగస్ట్ 14న గ్రేటర్ ఇక్బాల్ పార్కులోని మినార్-ఇ-పాకిస్తాన్ వద్ద వీడియోలు చేయడానికి వచ్చిన టిక్ టాక్ సెలబ్రిటీ అయేషా అక్రమ్‌ను అక్కడున్న వందల మంది వేధించారు (ఇక్కడ).
దీన్నిబట్టి చూస్తే వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు ఈ ఘటనకు సంబంధించినవే అయ్యుండే అవకాశం ఉంది. ఈ వివరాల బట్టి ఆ అమ్మాయిలది ఏ మతమో తెలియక పోయినప్పటికీ, పోస్టులో ఆరోపిస్తున్నట్టు ఈ ఘటనకు భారత్ దేశానికి సంబంధం లేదని మాత్రం స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పాకిస్తాన్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిన పాత వీడియోను హిందూ యువతులను వేధిస్తున్న ముస్లింలు అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
టర్కీ-సిరియా సరిహద్దులలో తీసిన పాత వీడియోని అఫ్గాన్ ప్రజలు దేశం విడిచి పారిపోతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 6, 2021
అఫ్గానిస్తాన్ ప్రజలు తాలిబాన్ ఉగ్రవాదులకు భయపడి కాబుల్ నగరం నుండి పరుగులు తీస్తున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అఫ్గానిస్తాన్ ప్రజలు తాలిబాన్ ఉగ్రవాదులకు భయపడి కాబుల్ నగరం నుండి పారిపోతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): టర్కీ దేశంలో నివసిస్తున్న వందలాది సిరియన్ శరణార్ధులు, ఈద్ పండగ తమ బంధుమిత్రులతో జరుపుకోవడం కోసం హటాయ్  ప్రావిన్స్‌లోని  సిల్వెగాజ్ కస్టమ్స్ గేట్ ద్వారా సిరియా దేశానికి వెళ్తున్న దృశ్యాలివి. ఈ వీడియో అఫ్గానిస్తాన్ దేశానికి సంబంధించింది కాదు. ఈ వీడియో టర్కీ-సిరియా సరిహద్దులలో తీసిన ఒక పాత వీడియో. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని కొంతమంది సోషల్ మీడియా యూసర్లు 2021 జూలై నెలలో తమ ఫేస్బుక్ మరియు యూట్యూబ్ ఛానెల్స్‌లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. టర్కీ దేశంలో నివసిస్తున్న సిరియా శరణార్ధులు, ఈద్ వేడుక తమ బంధువులతో జరుపుకోవడానికి సిరియా దేశానికి వెళ్తున్న దృశ్యాలని వివరణలో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ వీడియోని ‘Rehanli TV’ న్యూస్ సంస్థ 14 జూలై 2021 నాడు తమ ఫేస్బుక్ పేజిలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. సిరియా శరణార్ధులు ఈద్ సెలవుల సందర్భంగా తమ దేశానికి వెళ్తున్న దృశ్యాలని ఈ పోస్టు వివరణలో తెలిపారు.
టర్కీ దేశంలో నివసిస్తున్న వేలాది మంది సిరియన్ శరణార్ధులు, ఈద్ వేడుకు తమ బంధువులతో జరుపుకోవడం కోసం హటాయ్ ప్రావిన్స్‌లోని  సిల్వెగాజ్ కస్టమ్స్ గేట్ ద్వారా  సిరియా దేశానికి వెళ్తున్నట్టు ‘Rehanli TV’ 10 జూలై 2021 నాడు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఇదే విషయాన్నీ రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన మరికొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో టర్కీ-సిరియా దేశ సరిహద్దులలో తీసినదని స్పష్టమయ్యింది.
తాలిబాన్ ఉగ్రవాద సంస్థ అఫ్గానిస్తాన్ దేశాన్ని పూర్తిగా తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్న తరువాత,  వేలాది మంది అఫ్గాన్ ప్రజలు తమ దేశం విడిచి పొరుగుదేశాలైన పాకిస్తాన్, టర్కీ దేశాలకు శరణార్ధులుగా వెళ్ళిన మాట వాస్తవం. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది, ఇంకా అఫ్గానిస్తాన్ దేశానికి సంబంధించింది కాదు.
చివరగా, సంబంధం లేని వీడియోని అఫ్గాన్ ప్రజలు తాలిబాన్ ఉగ్రవాదులకు భయపడి కాబుల్ నగరం నుండి పారిపోతున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 6, 2021


text:
పాత వీడియో పెట్టి, ‘హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ మందులు పంపినందుకు, అమెరికా విద్యార్థులు భారత జాతీయ గీతం పాడుతూ అభినందనలు తెలిపారు’ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 27, 2020
ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ మందులు పంపినందుకుగానూ అమెరికా విద్యార్థులు భారత జాతీయ గీతం పాడుతూ అభినందనలు తెలుపుతున్నారని దాని గురించి చెప్తున్నారు. ఇటీవల భారత్ హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్ మందులను అమెరికాకు పంపింది. అయితే, ఆ వీడియో 2017 కు సంబంధించినదని FACTLY విశ్లేషణ లో తేలింది. దానిని ఒక యూట్యూబ్ ఛానెల్ ఇండియా 71వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్బంగా తీసింది.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=TF6uY4Q1Ns4
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఇతర దేశాల్లోని యూదుల గురించి ఇజ్రాయెల్ ఇటీవల ఐక్యరాజ్య సమితిని ప్రశ్నించింది అని చెప్తూ పాత వీడియో షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 7, 2023
వారి దేశాల్లోని యూదుల సంఖ్య  ఎంత అని కొన్ని అరబ్ దేశాలని ఇజ్రాయెల్ ఐరాస (ఐక్యరాజ్య సమితి)లో  ఇటీవల ప్రశ్నించింది అని చెప్తూ ఒక వీడియో క్లిప్ సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొడుతోంది. “ఐరాసలో ఇజ్రాయెల్ ప్రపంచాన్ని అడిగిన ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఈజిప్ట్, సిరియా, అల్జీరియా మరియు ఇరాక్‌లలో స్థిరపడిన లక్షలాది యూదులు ఎక్కడికి వెళ్లారు?వారిని ఊచకోత కోయలేదా?” పోస్ట్ యొక్క వివరణ చెప్తుంది. పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు బంగ్లాదేశ్‌లోని హిందువుల సంఖ్యను కూడా భారతదేశం ప్రశ్నించాలని పిలుపునిస్తూ ఈ క్లిప్ వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ క్లెయిమ్ యొక్క వాస్తవాలను తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల ఇజ్రాయెల్ ఐక్యరాజ్య సమితిలో అరబ్ దేశాల వారిని తమ దేశాలలోని  యూదుల జనాభా గురించి ప్రశ్నించింది .
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో ఇప్పటిది కాదు. వైరల్ క్లిప్ 2017 మార్చిలో UN మానవ హక్కుల మండలి (UN Human Rights Council) చర్చ సందర్భంగా UN వాచ్ యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ హిల్లెల్ న్యూయర్ చేసిన ప్రసంగంలోని ఒక భాగం. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన దావా తప్పుదోవ పట్టించేలాగా ఉంది.
వైరల్ వీడియోపై మా పరిశోధన ఇంటర్నెట్‌లో కీ వర్డ్ సెర్చ్‌తో ప్రారంభమైంది, ఇది వైరల్ క్లిప్ భాగమైన  పూర్తి ప్రసంగానికి దారితీసింది. ఈ ప్రసంగం UN వాచ్ యొక్క YouTube ఛానెల్, Facebook పేజీ మరియు అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.
ఈ వీడియో మార్చి 2017 నాటిది, ఇజ్రాయెల్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకునే అజెండా అంశం కింద జరిగిన UN మానవ హక్కుల మండలి (UN Human Rights Council) చర్చకి చెందింది (debate held under an agenda item targeting Israel). పాలస్తీనాపై ఇజ్రాయెల్ ఉగ్రవాద చర్యలు చేస్తుంది అనే ఆరోపణలపై అనేక దేశాలు తమ దృక్కోణాలను వ్యక్తం చేశాయి.
UN వాచ్ యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ హిల్లెల్ న్యూయర్,ఈ అభిప్రాయాలకు తన కౌంటర్ నరేటివ్ అందించారు. ఒరిజినల్ క్లిప్‌లోని టైమ్‌స్టాంప్ 2:43 నుండి మీరు దిన్ని చూడవచ్చు. ఈజిప్ట్, అల్జీరియా, సిరియా, ఇరాక్ మరియు ఇతర దేశాలలో యూదుల జనాభాపై కమిషన్ ఇచ్చిన నివేదికను న్యూయర్ ప్రశ్నించారు. వైరల్ వీడియో న్యూయర్ ప్రసంగంలో నుండి తీసిన ఒక చిన్న క్లిప్.
వైరల్ వీడియోతో పాటుగా ఉన్న వివరణ న్యూయర్ ప్రసంగాన్ని ఇజ్రాయెల్‌కు తప్పుగా ఆపాదించింది, ఇటీవలిది అని తప్పుగా చెప్పింది.
చివరిగా, వైరల్ వీడియో 2017లో UN వాచ్‌కి చెందిన హిల్లెల్ న్యూయర్ చేసిన ప్రసంగం నుండి తీసుకున్నది, ఇది ఇజ్రాయెల్‌కు సంబంధించిన ఇటీవలి సంఘటన కాదు.

created: November 7, 2023


text:
బెంగాల్‌లో హిందువులపై ముస్లింల దాడి అంటూ ఒక పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2023
బెంగాల్‌లో శ్రీరామ నవమి వేడుకల్లో హింసాత్మక ఘటనలు రిపోర్ట్ అయిన నేపథ్యంలో, కొందరు వ్యక్తులు కలిసి ఇద్దరిపై కర్రలతో దాడి చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. బెంగాల్‌లో హిందువులపై ముస్లింల దాడి అంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. పైగా బెంగాల్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన విధించాలి అని కూడా కోరుతున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగాల్‌లో హిందువులపై ముస్లింల దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2019 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. అప్పట్లో పలు బంగ్లాదేశీ ఫేస్‌బుక్ పేజీలు ఆటో దొంగలించినందుకు ఇద్దరిని కొట్టారంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేసాయి. పైగా ఈ వీడియో ఇప్పుడు బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించింది అని చెప్పడానికి ఎక్కడా సమాచారం లేదు. 2019 నుండే అందుబాటులో ఉంది కాబట్టి ఈ వీడియో ఇప్పుడు బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘర్షణలకు సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.   కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల జరిగిన శ్రీరామ నవమి వేడుకల సందర్భంగా దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో  హింసాత్మక ఘటనలు రిపోర్ట్ అయ్యాయి. బెంగాల్‌లోని హౌరా మరియు దల్ఖోలా ప్రాంతాల్లో కూడా హింస చోటు చేసుకుంది. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకు ఇటీవల జరిగిన గొడవలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ వీడియో 2019 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఇదే వీడియోను మార్చ్ 2019లో షేర్ చేసిన పలు బంగ్లాదేశీ ఫేస్‌బుక్ పేజీలు మాకు కనిపించాయి. దీన్నిబట్టి, ఈ వీడియో ఇప్పటిది కాదని స్పష్టమవుతుంది.
ఆటో దొంగలించినందుకు ఇద్దరి కొట్టారంటూ ఈ పేజీలు ఈ వీడియోను షేర్ చేసాయి. ఈ వీడియోను 2019లో షేర్ చేసిన పలు బంగ్లాదేశీ ఫేస్‌బుక్ పేజీలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే గతంలో ఈ వీడియో షేర్ అయినప్పుడు, ఈ ఘటనకు హిందూ-ముస్లిం కోణాన్ని ఆపాదిస్తూ ఎటువంటి క్లెయిమ్ ఐతే చేయలేదు.
ఐతే ఈ ఘటనకు సంబంధించి కారణాలు, ఎక్కడ జరిగిందో అన్న వివరాలు తెలియనప్పటికీ, 2019 నుండే అందుబాటులో ఉంది కాబట్టి ఈ వీడియో ఇప్పుడు బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘర్షణలకు సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. పైగా ఈ వీడియో ఇప్పుడు బెంగాల్‌లో జరిగిన ఘటనకు సంబంధించింది అని చెప్పడానికి ఎక్కడా సమాచారం లేదు.
చివరగా, బెంగాల్‌లో హిందూవులపై ముస్లింల దాడి అంటూ ఒక పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియో పెట్టి, 'రిషి కపూర్ చనిపోయే ముందురోజు తీసిన వీడియో' అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 1, 2020
ఆసుపత్రిలో ఉన్న రిషి కపూర్ కి  ఒక వ్యక్తి పాట పాడుతున్న వీడియోను పెట్టి, అతను చనిపోయే ముందురోజు తీసిన వీడియో అని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో రిషి కపూర్ నటించిన ‘దీవానా’ సినిమాలోని ‘తేరే దర్ద్ సే దిల్ అబాద్ రహా’ పాటను ఒక వ్యక్తి  పాడడం చూడవచ్చు. కానీ, ఆ వీడియో ఇంటర్నెట్ లో కనీసం 3 ఫిబ్రవరి 2020 నుండి ఉందని ‘FACTLY’ విశ్లేషణలో తెలిసింది. రిషి కపూర్ 30 ఏప్రిల్ 2020న లుకేమియా వ్యాధితో ముంబై లోని  ‘సర్ హెచ్ ఎన్ రిలయన్స్ ఫౌండేషన్’ హాస్పిటల్ లో మరణించారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. యూట్యూబ్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=p_2MrCr7JhY
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఉగ్రదాడి అనుమానితులను రష్యన్ ఆర్మీ చిత్రహింసలు పెడుతుందంటూ ఒక పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2024
ఇటీవల రష్యాలోని ఒక మాల్‌లో ఉగ్రదాడి జరిగిన విషయం తెలిసిందే. ఈ దాడి నేపథ్యంలో నగ్నంగా ఉన్న ఒక వ్యక్తిని బాత్రూమ్ కమోడ్లో బలవంతంగా తల పట్టించి హింసిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ). దాడిలో పాల్గొన్న ఉగ్రవాదులను రష్యా పోలీసులు పట్టుకొని ఇలా చిత్రహింసలు పెడుతున్నారంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.
క్లెయిమ్: మార్చ్ 2024లో రష్యాలో జరిగిన దాడిలో పాల్గొన్న ఉగ్రవాదిను పోలీసులు హింసిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): మార్చ్ 2024లో జరిగిన ఉగ్రదాడికు సంబంధించిన అనుమానితులను ఆర్మీ చిత్రహింసలు పెట్టినట్టు కథనాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో మాత్రం పాతది. ఈ వీడియోలోని ఘటన 2016లో రష్యాలోని స్వెర్డ్లోవ్స్క్ ప్రాంతంలో రిపోర్ట్ అయినట్టు రష్యన్ వార్తా కథనాలు ఉన్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మార్చ్ 2024లో రష్యాలో జరిగిన ఉగ్రదాడిలో వందకు పైగా ప్రజలు చనిపోయారు. కాగా ఈ దాడికి సంబంధించి ఇప్పటివరకు తొమ్మిది మందిని తజికిస్తాన్‌లో అదుపులోకి తీసుకున్నట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఇదిలా ఉండగా పోలీసులు అనుమానితులను టార్చర్ చేసి, వీడియోలను సర్క్యులేట్ చేసినట్టు కూడా రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి. ఐతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోకు మాత్రం ఇటీవల జరిగిన పరిణామాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు, ఇది ఒక పాత ఘటనకు సంబంధించిన వీడియో.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతకగా 2019లో ఇదే వీడియోను రిపోర్ట్ చేసిన ఒక రష్యన్ వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ వీడియోను 2016లో రష్యాలోని  స్వెర్డ్లోవ్స్క్ ప్రాంతంలో చిత్రీకరించినట్టు తెలిసింది. కాగా ఇదే వీడియో తిరిగి 2019లో రష్యన్ ఆర్మీ క్యాంపులలో సైనికులను హింసిస్తున్నట్టు షేర్ కావడంతో రష్యన్ ఆర్మీ దీనిపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్టు కూడా తెలిసింది.
దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోకు ఇటీవల జరిగిన ఉగ్రదాడికు ఎటువంటి సంబంధం లేదని స్పష్టమవుతుంది. ఇదిలా ఉండగా ఇటీవల జరిగిన ఉగ్రదాడి అనుమానితులను ఆర్మీ చిత్రహింసలు పెట్టినట్టు పలు స్వచంధ సంస్థలు ఆరోపణలు చేసాయి. వీడియోలు తీసి వాటిని టెలిగ్రామ్‌లో సర్క్యులేట్ చేసినట్టు హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ ఆరోపించింది.
చివరగా, ఉగ్రదాడికు అనుమానితులను రష్యన్ ఆర్మీ చిత్రహింసలు పెడుతుందంటూ ఒక పాత వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
హుజూరాబాద్‌లో ఉప ఎన్నిక పూర్తి కాకముందే హరీష్ రావు ఓటమిని అంగీకరించాడంటూ పాత వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 30, 2021
ఈ రోజు హుజూరాబాద్‌లో ఉప ఎన్నిక జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ‘హుజురాబాద్‌లో ఓటింగ్ పూర్తి కాకముందే ఓటమిని అంగీకరిస్తూ, టిఆర్ఎస్ పార్టీ ఓటమికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తున్నట్టు మీడియా ముందు హరీష్ రావు ప్రకటించాడంటూ’, దీనికి సంబంధించిన వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హుజూరాబాద్‌లో ఉప ఎన్నిక పూర్తి కాకముందే ఓటమిని అంగీకరిస్తూ, టిఆర్ఎస్ పార్టీ ఓటమికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తున్నట్టు మీడియా ముందు హరీష్ రావు ప్రకటించాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియో గత సంవత్సరం దుబ్బాకలో జరిగిన ఉప ఎన్నికలో తెరాస ఓడిపోయిన అనంతరం హరీష్ రావు మీడియాతో మాట్లాడినప్పటిది. అన్ని మీడియా సంస్థలు అప్పుడు దీనిని ప్రసారం చేసాయి. వైరల్ వీడియోలో హరీష్ రావు దుబ్బాక అని మాట్లాడిన దానిని తీసేసి, కేవలం తమకు అనుకూలంగా ఉన్నదాన్ని మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోకి హుజూరాబాద్‌లో జరుగుతున్న ఉప ఎన్నికకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియో గత సంవత్సరం దుబ్బాకలో జరిగిన ఉప ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం హరీష్ రావు మీడియాతో మాట్లాడినప్పటిది. ఈ ఎన్నికలో తెరాస పార్టీ ఓడిపోవడంతో, ఫలితాల అనంతరం మీడియాతో మాట్లాడిన హరీష్ రావు, ఆ ఎన్నికలో ఓటమికి నైతిక భాద్యత తానూ తీసుకుంటున్నానని తెలిపాడు. TV5 ప్రసారం చేసిన ఈ వీడియోలో హరీష్ రావు స్పష్టంగా దుబ్బాక గురించి మాట్లాడుతున్నట్టు చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోలో హరీష్ రావు దుబ్బాక అని మాట్లాడిన దానిని తీసేసి, కేవలం తమకు అనుకూలంగా ఉన్నదాన్ని మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ఈ విషయాన్ని అప్పట్లో అన్ని మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. దీనిని రిపోర్ట్ చేసిన మరికొన్ని కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఇదిలా ఉండగా హుజూరాబాద్‌లో ప్రస్తుతం ఉప ఎన్నికకు సంబంధించిన పోలింగ్ జరుగుతుండగా, ఈ ఎన్నిక ఫలితాలు 02 నవంబర్ 2021న వెలువడతాయి.
చివరగా, హుజూరాబాద్‌లో ఉప ఎన్నిక పూర్తి కాకముందే హరీష్ రావు ఓటమిని అంగీకరించాడంటూ పాత వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 30, 2021


text:
ప్రస్తుతం అరబ్ దేశాల్లో ఖురాన్‌ను మురుగు కాలువల్లో పడేస్తున్నరంటూ ఒక పాత వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 21, 2022
‘అరబ్ దేశాల్లో ఖురాన్ మత గ్రంథం కాదని, రాజకీయ కుట్ర పుస్తకం అని  గ్రహించి ఖురాన్‌ను మురుగు కాలువల్లో పడేస్తున్నారని’ చెప్తూ తమ వాదనకి మద్దతుగా ఒక వార్తా కథనాన్ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చెప్తున్న దాంట్లో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అరబ్ దేశాల్లో ప్రస్తుతం ఖురాన్‌ను మురుగు కాలువల్లో పడేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వార్త ఇప్పటిది కాదు, 2013 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. కాని ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఇంకే ఇతర వివరాలు (ఘటనకు సంబంధించి తీసుకున్న చట్టపరమైన చర్యలు, మొదలైన) మాకు లభించలేదు. ప్రస్తుతం ఇలాంటి ఘటనలు జరిగినట్టు కూడా మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు లభించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సౌదీ అరేబియా తైఫ్ పట్టణంలో ఖురాన్‌ను అపవిత్రం చేస్తూ మురికి కాలువలో పడేసారంటున్న పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్తా కథనం అక్టోబర్ 2017లో ప్రసారమైంది. ఈ కథనంలో కాలువలో పడేసిన ఖురాన్‌ను ఒక స్థానిక విద్యార్థి గుర్తించినట్టు రిపోర్ట్ చేసారు.
ఐతే వార్తా కథనంలో రిపోర్ట్ చేసిన దృశ్యాలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇవే ఫోటోను ప్రచురించిన ఒక 2013 న్యూస్ బ్లాగ్ మాకు కనిపించింది. ఈ కథనంలో కూడా పైన తెలిపిన విధంగానే తైఫ్ పట్టణంలో ఖురాన్‌ను మురికి కాలువలో పడేసారంటూ ఈ ఫోటోని ప్రచురించింది. దీన్నిబట్టి పోస్టులో షేర్ చేసిన న్యూస్ రిపోర్ట్ నిజానికి 2013 లేదా అంతకన్న ముందు జరిగిన ఘటనకు సంబంధించిందని స్పష్టమవుతుంది.
ఐతే 2013లో గానీ లేక 2017లో ఈ వార్త తిరిగి ప్రసారమైనప్పుడుగానీ, అసలు ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఎవరు, ఎందుకు చేసారనే విషయాలకు సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ప్రముఖ వార్తా సంస్థలేవి కూడా ఈ వార్తను ప్రచురించిన ఆధారాలు కూడా లేవు.
2019లో కూడా ఇలానే సౌదీలోని ఖైబర్ పట్టణంలో ఖురాన్‌ను అపవిత్రం చేసారంటూ పలు సంస్థలు బ్లాగ్స్ ప్రచురించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే ఈ ఘటనకి సంబంధించి పూర్తి వివరాలు తెలియనప్పటికీ, ఈ ఘటనపై సౌదీ అరేబియా ఇస్లామిక్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ ఘటనను ఖండిస్తూ, దోషులను శిక్షిస్తామని తెలిపినట్టు పలు న్యూస్ బ్లాగ్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి.
ఐతే పైన తెలిపిన ఏఒక్క ఘటనకు సంబంధించి కచ్చితమైన సమాచారం లభించలేదు. కాకపోతే పోస్టులో షేర్ చేసిన వైరల్ వీడియో మాత్రం ఇప్పటిది కాదని మాత్రం కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు. పైగా ఇటీవల అరబ్ దేశాల్లో ఇలా ఖురాన్‌ను పడేసిన ఘటనలు జరిగినట్టు ఎటువంటి విశ్వసనీయ వార్తా కథనాలు కూడా లేవు.
చివరగా, అరబ్ దేశాల్లో ఖురాన్‌ను మురుగు కాలువల్లో పడేస్తున్నరంటూ ఒక పాత వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 21, 2022


text:
ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో బీజేపీ నాయకుడు పోలీస్‌ని కొడుతున్న పాత వీడియోని వైసీపీ నాయకుడికి ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2024
“వైసీపీ నాయకులు చేసే అరాచకాలు” అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వ్యక్తి ఒక పోలీసుని కొడుతున్న వీడియోని (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ క్లెయిమ్‌లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైసీపీ నాయకుడు ఒక పోలీసుని కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలో పోలీసుని కొడుతున్నది వైసీపీ నాయకుడు కాదు. ఈ సంఘటన 2018లో మీరట్ లో జరిగింది. వీడియోలో పోలీసుని కొడుతున్నది బీజేపీ కౌన్సిలర్, మనీష్ చౌదరి. ఈయన హోటల్‌లో ఒక సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ తన లాయర్ ఫ్రెండ్ తో వచినప్పుడు సర్వీస్ ఆలస్యం అయ్యిందని అక్కడ సిబ్బందికి వీరికి మధ్య జరిగిన గొడవలో మనీష్ చౌదరి సబ్ ఇన్స్పెక్టర్‌ని కొట్టాడు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోకి సంబందించిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే 20 అక్టోబర్ 2018న ప్రచురించిన కథనం లభించింది.  దాని ప్రకారం, ఈ సంఘటన ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని మీరట్ లో ఒక బీజేపీ కౌన్సిలర్ మరియు ఒక సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ మధ్య చోటు చేసుకుంది అని తెలిసింది.
ఈ సమాచారంతో ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే మరిన్ని కథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం ఆ బీజేపీ కౌన్సిలర్ పేరు మనీష్ చౌదరి అని, ఈయన హోటల్‌కి సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ పన్వార్ తన లాయర్ ఫ్రెండ్‌తో వచినప్పుడు సర్వీస్ ఆలస్యం అవడంతో వీరికి అక్కడ సిబ్బందికి మధ్య జరిగిన గొడవలో మనీష్ చౌదరి సబ్ ఇన్స్పెక్టర్‌ని కొట్టాడు అని తెలిసింది. పోలీసులు బీజేపీ కౌన్సిలర్ మనీష్ చౌదరిని అరెస్ట్ చేసినట్టు ANI వారు చేసిన ట్వీట్ లో  చూడవచ్చు.
#WATCH: BJP Councillor Manish thrashes a Sub-Inspector who came to his (Manish's) hotel with a lady lawyer and got into an argument with a waiter. The councillor has been arrested. (19.10.18) (Note- Strong Language) pic.twitter.com/aouSxyztSa
చివరగా, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో ఒక బీజేపీ నాయకుడు పోలీస్‌ని కొడుతున్న పాత వీడియోని వైసీపీ నాయకుడికి ఆపాదిస్తూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఉత్తరాఖండ్‌లో గత ఏడాది ఓ చిరుత ఇద్దరు మహిళలపై దాడి చేసినప్పటి దృశ్యాలను పల్నాడులో జరిగినట్లు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2023
‘పల్నాడుజిల్లా బొల్లాపల్లి మండలంలో ఇద్దరు మహిళపై దాడి చేసిన పులి.. ‘ అనే క్లెయిముతో  ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో ఒక పులి ఇద్దరు మహిళలను వెంటాడుతూ వారిపై దాడి చేయడం మనం చూడవచ్చు. అసలు ఈ క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పల్నాడు జిల్లాలోని బొల్లాపల్లిలో ఇద్దరు మహిళలపై ఒక చిరుత దాడి దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): వీడియోలోని సంఘటన పల్నాడులో జరగలేదు. ఇది 2022 నవంబర్ నెలలో ఉత్తరాఖండ్‌లో జరిగింది. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చెప్తున్నట్లు వీడియోలో ఉన్న చిరుత దాడికి సంబంధించిన సంఘటన పల్నాడులో జరిగిందా అని సంబంధిత కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, మాకు ఎటువంటి సంబంధిత వార్త కథనాలు లభించలేదు.
అసలు ఈ వీడియో వెనుక ఉన్న అసలు వివరాలు ఏంటో తెలుసుకోవటానికి, అందులోని కొన్ని కీ ఫ్రేమ్స్ ఉపయోగించి గూగుల్‌లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసాము. దీని ద్వారా, ఈ సంఘటన నవంబర్ 2022లో ఉత్తరాఖండ్‌లో జరిగింది అని తెలిసింది.
ఈ వివరాల ప్రకారం, ఉత్తరాఖండ్‌లోని అల్మోరా జిల్లాలోని మల్లి మిరై అనే గ్రామంలో నవంబర్ 2022లో ఈ సంఘటన జరిగింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).  బాచులి దేవి మరియు పుష్ప దేవి అనే ఇద్దరు మహిళలు ఇంటి పనులు చేసుకొంటూ ఉండగా, ఒక చిరుతపులి వారిపై దాడి చేసింది(ఇక్కడ). ఈ సంఘటనలో వారిద్దరికీ గాయాలు అయ్యాయి.
చివరిగా, గత ఏడాది నవంబర్లో ఉత్తరాఖండ్‌లో ఇద్దరు మహిళలపై చిరుతపులి చేసిన దాడికి చెందిన దృశ్యాలను  పల్నాడులో జరిగినట్లు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాకిస్తాన్ కరాచీలో ఒక వ్యక్తి విద్యుత్ అధికారిని బెదిరిస్తున్న పాత వీడియోను హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో జరిగిన ఘటన అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2023
హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో ముస్లింలు కరెంట్ బిల్లులు కట్టకుండా అధికారులను బెదిరిస్తున్నారు అంటూ ఒక వీడియో  సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో ముస్లింలు కరెంట్ బిల్లులు కట్టకుండా అధికారులను బెదిరిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): వీడియోలోని ఘటన పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీలో జరిగింది. షహ్రీ అతౌర్ రెహమాన్ అనే వ్యక్తి కరెంట్ దొంగలిస్తూ అధికారులకు దొరికిపోయాడు. ఆ సందర్భంలోనే తన ఇంటికి విద్యుత్తును డిస్‌కనెక్ట్ చేస్తే చంపేస్తానని ఒక అధికారిని బెదిరించాడు. ఈ ఘటనను 2020లో పాకిస్తాన్ వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈ వీడియోతో హైదరాబాద్ పాతబస్తీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్తున్నట్టు వీడియోలో కనిపిస్తున్న ముస్లిం వ్యక్తి విద్యుత్ అధికారులను బెదిరిస్తున్న విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ ఘటనకు పాతబస్తీతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ ఘటన పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీలో జరిగింది.
ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ వీడియోను 2020లో రిపోర్ట్ చేసిన పాకిస్తాన్ వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం వీడియోలోని వ్యక్తి  కరెంటు దొంగిలించినట్లు ధైర్యంగా ఒప్పుకోవడంతో పాటు అధికారిని బహిరంగంగా బెదిరించాడు.
مروں گا یا ماروں گا لیکن کنڈا نہیں اتارنے دوں گا۔ کراچی کا ایک شخص دیدہ دلیری سے بجلی چوری کا اعتراف کرتے ہوئے بدمعاشی کا مظاہرہ کرنے لگاhttps://t.co/m7P590DyEv#kelectric #karachi
ఈ ఘటనను రిపోర్ట్ చేసిన ఇతర వార్తా కథనాలు వీడియోలోని వ్యక్తిని కరాచీకి చెందిన షహ్రీ అతౌర్ రెహమాన్‌గా గుర్తించాయి. అతౌర్ రెహ్మాన్ విద్యుత్ దొంగిలిస్తుండగా కె-ఎలక్ట్రిక్ లిమిటెడ్ అనే పవర్ యుటిలిటీ కంపెనీ అధికారులు రెడ్‌హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకున్నారు. విద్యుత్ చౌర్యాన్ని అంగీకరించిన అతౌర్ రెహ్మాన్ తన ఇంటికి విద్యుత్తును డిస్‌కనెక్ట్ చేస్తే చంపేస్తానని ఒక అధికారిని బెదిరించినట్లు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
కె-ఎలక్ట్రిక్ లిమిటెడ్ కూడా తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ఈ వీడియోను షేర్ చేసింది. వీడియోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి విద్యుత్ చౌర్యానికి పాల్పడ్డాడంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేసింది. వీటన్నిటిబట్టి వీడియోకు పాతబస్తీతో ఎటువంటి సంబంధం లేదని స్పష్టమవుతుంది.
Watch this man caught red handed! #ChoriAurSeenaZori pic.twitter.com/XXZGw5s27t
చివరగా, కరాచీలో ఒక వ్యక్తి విద్యుత్ అధికారిని బెదిరిస్తున్న పాత వీడియోను పాతబస్తీలో జరిగిన ఘటన అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వైరల్ అవుతున్న ఈ వీడియోలో ఉన్నది సిఖ్ మతస్థుడే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 27, 2019
పౌరసత్వ చట్టానికి నిరసనగా చేసిన ప్రదర్శనలో సిక్కు వేషంలో విధ్వంసానికి దిగిన ముస్లిం వ్యక్తిని పట్టుకున్న ఢిల్లీ పోలీసులు అంటూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పౌరసత్వ చట్టానికి నిరసనగా చేసిన ప్రదర్శనలో సిక్కు వేషంలో విధ్వంసానికి దిగిన ముస్లిం వ్యక్తి.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని ఘటన 2011 లో పంజాబ్ రాష్ట్రంలో జరిగింది. వీడియోలో సిక్కు వేషంలో ఉన్నది ముస్లిం వ్యక్తి కాదు, తను సిక్కు మతస్తుడే. ఒక సిక్కు తలపాగాని తీసినందుకు ఇద్దరు పంజాబ్ పోలీసు ఆఫీసర్లను 2011 లోనే సస్పెండ్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
తెలంగాణ బీజేపీ ఎం.పీ. ధర్మపురి అరవింద్ కూడా ‘సర్దార్ జి వేషంతో మోసం.. పౌరసత్వ ప్రదర్శనల నిజస్వరూపం’ అని పెట్టి అదే వీడియోని పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు.
అందరూ అది ఫేక్ న్యూస్ అన్న తర్వాత తను రాసింది ఎడిట్ చేసి, ‘గతంలో ప్రదర్శనల ముసుగులో జరిగిన మోసాలు.. ఇలాంటివి ఇప్పుడు కూడా ఎన్నో జరుగుతున్నాయి.. పోలీసులు , ప్రజలు జాగ్రత్తగా ఉండాలి..’ అని రాసారు (ఆర్కైవ్డ్).
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో చాలా వస్తాయి. అదే వీడియోని యూట్యూబ్ లో 2011 లోనే ‘Sikh Youth’s turban removed 28 March 2011 @ Mohali Stadium Mohali Stadium by a Punjab Police’ (తెలుగు – ‘28 మార్చ్, 2011 న మొహాలీ స్టేడియం దగ్గర సిక్కు వ్యక్తి తలపాగా తీసిన పంజాబ్ పోలీసు’) అని టైటిల్ పెట్టి పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు.
ఆ ఘటన గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ‘The Times of India’ వారి ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. నిరసనలో పాల్గొన్న ఒక సిక్కు వ్యక్తి తలపాగా తీసేసినందుకు 2011 లోనే ఇద్దరు పంజాబ్ పోలీసు అధికారులను సస్పెండ్ చేసినట్టు ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. సిక్కు వ్యక్తి తలపాగా తీసేసినందుకు నిరసనగా కొన్ని సిక్కు సంఘాలు 31 మార్చ్ 2011 న నిరసనలు నిర్వహించినట్టు ఇంకో ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
బీజేపీ ఎం.పీ. ధర్మపురి అరవింద్ మార్చి పెట్టిన పోస్టు కూడా తప్పే, ఎందుకంటే ‘ప్రదర్శనల ముసుగులో జరిగిన మోసాలు’ అని రాసారు. అక్కడ ఎటువంటి మోసం లేదు. వీడియోలోని వ్యక్తి సిక్కు మతస్తుడే. తను సిక్కు మతస్తుడు కాబట్టే తన తలపాగా తీసేసినందుకు ఇద్దరు పోలీసులను సస్పెండ్ చేసారు.
చివరగా, ‘సిక్కు వేషంలో విధ్వంసానికి దిగిన ముస్లిం.. పౌరసత్వ ప్రదర్శనల నిజస్వరూపం’ అంటూ  పోస్టుల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు. వీడియోలోని వ్యక్తి సిక్కు మతస్తుడే.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 27, 2019


text:
కర్ణాటకలో సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలను డీ.కే.శివకుమార్ చింపేసిన పాత వీడియోను ఇప్పటిదంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 19, 2023
ఎన్నికల్లో గెలిచిన అనంతరం డీ.కే. శివ కుమార్, అంతకుముందు బొమ్మయ్ ప్రభుత్వం సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాల కాపీని చింపివేసిన వీడియో అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ‘BJP ముఖ్యమంత్రి బొమ్మయ్ ప్రవేశ పెట్టిన పాఠ్యపుస్తకాల్లో సావర్కర్ పాఠం ఉండబోదు, డార్విన్ సిద్ధాంతం యధావిధిగా ఉంటుంది’ అంటూ ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  ఎన్నికల్లో గెలిచిన అనంతరం డీ.కే. శివ కుమార్, అంతకుముందు బొమ్మయ్ ప్రభుత్వం సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాల కాపీని చింపివేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): బీజేపీ ప్రభుత్వం పాఠ్యపుస్తకాలలో సవరణలు చేయడాన్ని నిరసిస్తూ జూన్ 2022లో జరిగిన ఒక సభలో డీ.కే.శివకుమార్ సవరించిన పాఠ్యపుస్తకం కాపీని చించివేసారు. ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియో ఈ సందర్భానికి సంబంధించిందే. ఐతే ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చిన తరవాత ఇప్పటివరకు కాంగ్రెస్ పార్టీ సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలకు సంబంధించి ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
2020లో కర్ణాటకలోని బీజేపీ ప్రభుత్వం పాఠ్యపుస్తకాల రివిజన్ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 1 నుండి 10 తరగతులకు కన్నడ భాషా పాఠ్యపుస్తకాలు మరియు 6 నుండి 10 తరగతులకు సాంఘిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలను సవరించేలా ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేసారు.
ఐతే RSS వ్యవస్థాపకుడు కేశవ్ బలిరామ్ హెడ్గేవార్ చేసిన ప్రసంగం 10వ తరగతి కన్నడ పాఠ్యపుస్తకంలో చేర్చడం. అలాగే భగత్ సింగ్, టిప్పు సుల్తాన్, బసవన్న, పెరియార్, స్వామి వివేకానందను మొదలైన వారి పాఠ్యాంశాలను తొలగించడం లేదా వక్రీకరించడం జరిగిందని కొన్ని కథనాలు రిపోర్ట్ చేయడంతో ఈ పాఠ్యపుస్తకాల రివిజన్‌పై వివాదం నెలకొంది. ఆ తరువాత కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఈ సవరణలలో కొన్ని మార్పులు చేసింది.
ఈ క్రమంలోనే జూన్ 2022లో కర్ణాటకలోని పాఠశాల పాఠ్యపుస్తకాల్లో చేసిన సవరణలకు నిరసనగా KPCC చీఫ్ డీ.కే.శివకుమార్ ఒక సభలో సవరించిన పాఠ్యపుస్తకం కాపీని చించివేసారు. అప్పుడు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్నది ఈ సందర్భానికి సంబంధించిందే. కాని ఈ వీడియోను ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత జరిగిందంటూ షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చిన తరవాత ఇప్పటివరకు కాంగ్రెస్ పార్టీ సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలకు సంబంధించి ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
చివరగా, కర్ణాటకలో సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలను డీ.కే.శివకుమార్ చింపేసిన పాత వీడియోను ఇప్పటిదంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఫిరోజ్ ఖాన్ తెలంగాణ ఎన్నికల ఫలితాలపై తన అంచనాలు చెప్తున్న పాత వీడియోను ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 1, 2023
కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఫిరోజ్ ఖాన్ 2023 తెలంగాణ ఎన్నికలలో బీజేపీ ఎక్కువ సీట్లు గెలుస్తుంది అని చెప్తూ, ఎన్నికల తరువాత MIM, కాంగ్రెస్, తెరాస పొత్తు కలుస్తారు అని అంటున్న వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత వాస్తవముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 ఎన్నికలలో తెలంగాణలో ఎక్కువ స్థానాలు బీజేపీ గెలుస్తుంది అని కాంగ్రెస్ నేత ఫిరోజ్ ఖాన్ అన్నారు.
ఫాక్ట్: ఇది 12 జులై 2022లో ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఫిరోజ్ ఖాన్ ఎన్నికల ఫలితాలపై తన అంచనాలు తెలుపుతున్న వీడియో. ఇవి ఇటీవల తెలిపిన అంచనాలు కావు.  కావున ఇది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేములను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూడగా, ఈ వీడియో 12 జులై 2022లో Telugu Popular TV అనే YouTube ఛానల్లో చేసిన ఇంటర్వ్యూలోది అని తెలిసింది. యాంకర్ ఫిరోజ్ ఖాన్‌ను వచ్చే ఎన్నికల్లో తెరాసతో పొత్తు పెట్టుకుంటారా అని అడగగా బీజేపీ ఎక్కువ మొత్తంలో సీట్లు గెలుస్తుంది అని, ఎన్నికల తరువాత కాంగ్రెస్, తెరాస, MIM ఒక కూటమిగా మారతారని తన అంచనాను తెలిపారు.
ఫిరోజ్ ఖాన్ ఎలక్షన్ల గురించి ఇటువంటి అంచనాలు తరచుగా చెప్పడం గమనించాం (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). మే 2023లో చేసిన ఇంటర్వ్యూలో ఫిరోజ్, తెరాస అధిక ఓట్లు గెలుస్తుందని తన అంచనా తెలిపారు. అయితే ఇటీవల చేసిన ఇంటర్వ్యూలో, ఫిరోజ్ ఖాన్ కాంగ్రెస్ గ్రాఫ్ పెరుగుతుంది అని, వచ్చే ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ అత్యధిక సీట్లు గెలుస్తుందని చెప్పినట్టు గమనించాం.
చివరిగా, ఫిరోజ్ ఖాన్ ఎన్నికల ఫలితాలపై తన అంచనాలు చెప్తున్న పాత వీడియోను ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 1, 2023


text:
మోదీ బొమ్మకు శవయాత్ర నిర్వహిస్తున్న పాత వీడియోను 2024 ఎన్నికల నేపథ్యంలో మోదీకి వ్యతిరేకంగా గుజరాత్‌లో నిరసనలు జరుగుతున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2024
2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మోదీకి నిరసనగా ధర్నా చేస్తున్న గుజరాత్ వ్యాపారులు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ మోదీ బొమ్మకు శవయాత్ర నిర్వహిస్తున్న వీడియోని సోషల్ మీడియాలో (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మోదీకి వ్యతిరేకంగా ధర్నా చేస్తున్న గుజరాత్ వ్యాపారుల వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2017 నుండి ఈ వీడియో వేరు వేరు కథనాలతో సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ వీడియోకు 2024 ఎన్నికలకు ఎంటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ వీడియోలోని నిరసనలు గుజరాత్ లో జరిగినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియోకి సంబంధించిన కీ ఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే ఈ వైరల్ వీడియో సోషల్ మీడియాలో 2017 నుండే వేర్వేరు క్లెయిమ్‌లతో షేర్ అవుతూ కనిపించింది.  2017లో ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్టులో ఇది హర్యానాకి సంబంధించిన వీడియో అని పేర్కొన్నారు. అలానే, 2018లో ఇదే వీడియోను (ఇక్కడ, ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో కాంగ్రెస్ మూడు రాష్ట్రాల్లో గెలిచినందుకు పాకిస్తాన్లో మోదీ శవయాత్ర చేస్తున్నారన్న క్లెయిమ్ తో వైరల్ అయింది. 2020లో ఈ వీడియోను (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా హర్యానాలో రైతుల నిరసనలకు ముడిపెడుతూ షేర్ చేసారు.
వైరల్ వీడియో కీఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినపుడు జల్లికట్టు గురించి 21 జనవరి 2017న ప్రచురించిన ఒక కథనంలో వైరల్ వీడియోలో ఉన్న మోదీ శవయాత్రకి సంబంధించిన ఫోటో లభించింది. 2017లో ఇలాంటి సంఘటన ఏదయినా జరిగిందా అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే ‘vinavu’ అనే YouTube ఛానల్ 21 జనవరి 2017న  పోస్ట్ చేసిన వీడియో లభించింది. చెన్నైలో జల్లికట్టుని నిషేదించినందుకు వ్యతిరేకంగా నిరసనకారులు మోదీ బొమ్మకు శవయాత్ర చేసిన విజువల్స్ ఈ వీడియోలో చూడవొచ్చు. అంతేకాకుండా, అదే సమయంలో తమిళనాడులో జల్లికట్టుని నిషేదించినందుకు పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు జరిగినట్టు ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ) రిపోర్ట్ చేసాయి.
2018లో ‘BOOM’ ప్రచురించిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్‌లో, ఈ వీడియో యూట్యూబ్ లో 25 జనవరి 2017 నుండే ఉందని, వీడియోలో ఉన్న ఆడియో హిందీలో కాకుండా ఇతర భాషలో ఉన్నట్టు తెలిపారు. ఈ వీడియోని ఇంటర్నెట్ నుంచి తొలగించడంతో ఈ వీడియో ఆర్కైవ్‌ని వెతికాము. ఇందులోని థంబ్‌నెయిల్ వైరల్ వీడియోలో ఉన్న విజువల్ ని పోలి ఉండడం గమనించవచ్చు. ఈ ఆధారాలతో వైరల్ అవుతున్న వీడియో ఇప్పటిది కాదని, 2017లో తమిళనాడులో జల్లికట్టు నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిన వీడియో అయ్యే అవకాశం ఉందని అర్థం అవుతుంది.
చివరగా, మోదీ బొమ్మకు శవయాత్ర నిర్వహిస్తున్న పాత వీడియోను 2024 లోక్ సభ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మోదీకి వ్యతిరేకంగా గుజరాత్‌లో నిరసనలు జరుగుతున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ముస్లిం యువకులు జాతీయ గీతాన్ని వాయిస్తున్న పాత వీడియోను కశ్మీర్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 22, 2023
కొందరు ముస్లిం యువకులు వివిధ సంగీత పరికరాలతో  జనగణమన గీతాన్ని వాయిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియో కశ్మీర్ మదరసాకు సంబంధించిందని చెప్తూ, 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం కశ్మీర్ మదరసాల్లో ఇలాంటి మార్పు వచ్చిందనే ఉద్దేశంలో ఈ వీడియోను షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న వాదనలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆర్టికల్ 370 రద్దు అనంతరం కశ్మీర్ మదరసాలో ముస్లిం యువకులు వివిధ సంగీత పరికరాలతో జనగణమన గీతాన్ని వాయిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2017 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. ఈ వీడియో ఎక్కడిదో అన్న స్పష్టత లేనప్పటికీ, ఈ వీడియోకు కశ్మీర్‌లో ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు ఎటువంటి సంబంధం లేదని మాత్రం స్పష్టమవుతుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల దేశం 77వ స్వతంత్ర దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంది. అన్ని రాష్ట్రాలతో పాటు కశ్మీర్‌లో కూడా వేడుకలు జరిగాయి. కశ్మీర్‌లోని మదర్సాలో కూడా స్వతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలు జరిగినట్టు రిపోర్ట్స్ ఉన్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఐతే ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న వీడియో మాత్రం ఈ మధ్య కాలనిది కాదు. ఈ వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్‌ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోను 2017లో షేర్ చేసిన ఫేస్‌బుక్ మరియు యూట్యూబ్ పోస్టులు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఐతే ఈ పోస్టులలో ఈ వీడియో ఎక్కడిదో అన్న విషయం స్పష్టం చేయనప్పటికీ, వీడియో ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సమయాన్ని బట్టి ఇది కశ్మీర్‌లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు కన్నా ముందుదే అని స్పష్టమవుతుంది. కాబట్టి ఆర్టికల్ 370 రద్దు తరవాతే కశ్మీర్ మదర్సాలో మార్పు వచ్చిందని పోస్టులో చేస్తున్న వాదన కరెక్ట్ కాదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, ముస్లిం యువకులు జాతీయ గీతాన్ని వాయిస్తున్న పాత వీడియోను కశ్మీర్‌కు ముడిపెడుతూ షేర్ చేస్తున్నారు


text:
తెలంగాణ పాత సెక్రటేరియట్‌లో మసీదు కుల్చేయడాన్ని నిరసిస్తూ రోడ్డుపై నమాజ్ చేసిన పాత వీడియోను ఇప్పుడు సందర్భ రహితంగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 20, 2023
తెలంగాణలో సెక్రటేరియట్ రోడ్డు కబ్జా చేసి ముస్లిములు నమాజ్ చేస్తున్నారని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. వీడియోలో జర్నలిస్టుల సమక్షంలో కొందరు రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తున్న దృశ్యాలు చూడొచ్చు. ఈ వీడియోపై వివరణ కోరుతూ మా వాట్సాప్ టిప్‌లైన్‌కు ఒక అభ్యర్ధన కూడా వచ్చింది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణలో సెక్రటేరియట్ రోడ్డు కబ్జా చేసి ముస్లిములు నమాజ్ చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలోని ఘటన 2021లో జరిగింది. పాత సెక్రటేరియట్ ప్రాంగణంలోని మసీదుని కూల్చేయడానికి వ్యతిరేకంగా కాంగ్రెస్ నేత రషీద్ ఖాన్ ఇలా రోడ్డుపై నమాజ్ చేసి తమ నిరసన తెలిపారు. పోలీసులు వీరిని అరెస్ట్ చేసారు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతంలో ఇలా రోడ్డుపై సామూహిక ప్రార్ధనలు జరిగినట్టు ఎటువంటి న్యూస్ రిపోర్ట్స్ లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియోలో కొందరు వ్యక్తులు రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తున్న ఈ దృశ్యాలు నిజంగా తెలంగాణలో సెక్రటేరియట్ ప్రాంతంలో జరిగినవే అయినప్పటికీ, ఇది ప్రస్తుతం జరిగిన ఘటన కాదు. పైగా కేవలం నిరసన తెలిపే క్రమంలో ఇలా రోడ్డుపై నమాజ్ చేసారు.
ఈ దృశ్యాలకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా ఈ ఘటనను 2021లో రిపోర్ట్ చేసిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం తెలంగాణ ప్రభుత్వం పాత సెక్రటేరియట్ ప్రాంగణంలో ఉన్న మసీదుని కూల్చేయడానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతూ JAC చలో సెక్రటేరియట్ మార్చ్ నిర్వహించింది.
ఈ నిరసనలో భాగంగా ఇలా రోడ్డుపై నమాజ్ చేసారు. వీడియోలో కనిపిస్తున్నది కాంగ్రెస్ నేత రషీద్ ఖాన్. సెక్రటేరియట్ ప్రాంతంలో రోడ్డుపై నమాజ్ చేస్తూ నిరసన తెలిపారు. వైరల్ వీడియోలోని దృశ్యాలు కూడా ఈ ఘటనకు సంబంధించినవే. ఐతే పోలీసులు వీరిని అరెస్ట్ చేసారు.
ప్రభుత్వం సెక్రటేరియట్ ప్రాంగణంలోని మసీదుని కూల్చేయడాన్ని నిరసిస్తూ గతంలో ముస్లిం సంఘాలు అనేక సార్లు నిరసన తెలిపాయి. వీటికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్మిస్తున్న కొత్త సెక్రటేరియట్ ప్రాంగణంలో కొత్త మసీదుని కూడా నిర్మిస్తున్నది. అలాగే,  మసీదు మాత్రమే కాకుండా గుడి మరియు చర్చిను కూడా నిర్మిస్తున్నది. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
దీన్నిబట్టి, వీడియోలోని దృశ్యాలు గతంలో నిరసన తెలిపే క్రమంలో భాగంగా జరిగినవని స్పష్టమవుతుంది. పైగా ఈ మధ్య కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో ముస్లింలు రోడ్డుపై సాముహిక నమాజ్ నిర్వహించినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు కూడా లేవు.
చివరగా, తెలంగాణ సెక్రటేరియట్‌లో మసీదు కుల్చేయడాన్ని నిరసిస్తూ రోడ్డుపై నమాజ్ చేసిన పాత వీడియోను ఇప్పుడు సందర్భ రహితంగా షేర్ చేస్తున్నారు.