text:
ఊర్మిళ మటోండ్కర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరిన సందర్భం లో తన పై సోషల్ మీడియా లో వస్తున్న చాలా ఆరోపణలలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 29, 2019
ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి  ఊర్మిళ మటోండ్కర్ నిన్న కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరినప్పటి నుండి ఆన్లైన్ లో చాలా మంది ఆమె పై అనేక ఆరోపణలు చేస్తున్నారు. ఒక ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఆమె RSS అధినేత మోహన్ భగవత్ మేన కోడలు అని ఆరోపించారు . మరో పోస్ట్ లో ఆమె ఒక ముస్లిం ని పెళ్లి చేసుకునే సమయంలో తన మతం మరియు పేరు మార్చుకున్నారని ఆరోపించారు. ఈ ఆరోపణలు ఎంతవరకు వాస్తవమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఒక ముస్లిం ని పెళ్లి చేసుకునే సమయంలో తన పేరు మరియు మతం మార్చుకున్నారు.
వారిపై  వస్తున్న వార్తల గురించి సమాచారం కొరకు INDIA TODAY  వార్తా సంస్థ వారు   ఊర్మిళ మటోండ్కర్ దంపతులను సంప్రదించినప్పుడు వారు ఈ క్రింది విధంగా స్పందించారు. ఊర్మిళ గారిని, వారికి  మరియు RSS అధినేత మోహన్ భగవత్ గారికి ఉన్న కుటుంబ సంబంధం పై సమాచారం అడగగా, ఆమె అలా జరుగుతున్న ప్రచారం లో ఎటువంటి వాస్తవం లేదు అని కొట్టిపారేశారు. ఊర్మిళ మటోండ్కర్ గారు వారి పెళ్లి సమయం లో పేరు మరియు మతం మార్పుకి సంబంధించి వస్తున్న వార్తలపై  ఆమె భర్త మొహసిన్ అఖ్తర్ మీర్ గారు స్పందించారు. ప్రస్తుతం ఎన్నికలు సమీపిస్తుండడంతో ఇలాంటి వార్తలు రావడం  సహజం అని, కానీ వీటిల్లో ఎటువంటి నిజం లేదని తెలియజేసారు. పెళ్లి సమయం లో ఊర్మిళ తన పేరు కానీ మతం కానీ మార్చుకోలేదని వివరణ ఇచ్చారు.
చివరగా, ఊర్మిళ మటోండ్కర్ గారు RSS అధినేత మోహన్ భగవత్ మేన కోడలు అని ,ఆమె ఒక ముస్లిం ని పెళ్లి చేసుకునే సమయంలో తన పేరు మరియు మతం మార్చుకున్నారని అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.


text:
ఎం.ఒ. మథాయ్ తన పుస్తకాలలో నెహ్రూ కుటుంబం ఇస్లామిక్ వంశానికి చెందిందని ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 12, 2019
నెహ్రూ కుటుంబం ఇస్లాంకి చెందిందని  ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్  చేయబడుతోంది. ఆ  పోస్ట్ లోని  విషయాలు ఎం. ఓ. మథాయ్ (1946 మరియు 1959 మధ్య జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యొక్క ప్రత్యేక సహాయకుడు) వ్రాసిన ఆత్మ కథలో నుంచి తీసుకోబడ్డాయి అని పేర్కొన్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ప్రకటించిన విషయాలు  మథాయ్ తన పుస్తకంలో వ్రాశారో లేదో కనుక్కుందాం.
ఎం. ఓ. మథాయ్ తన ఆత్మకథలో నెహ్రూ కుటుంబం  ఇస్లామిక్ వంశానికి చెందిందని వ్యాఖ్యానించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అసలు ఎం.ఒ. మథాయ్ తన పుస్తకాలలో పోస్ట్‌లో పేర్కొన్నటువంటి వ్యాఖ్యలు ఎక్కడా  చేయలేదు. అందువల్ల పోస్ట్‌లో చెప్పింది అబద్ధం.
గూగుల్‌లో మథాయ్ యొక్క ఆత్మకథ గురించి సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అతను రెండు పుస్తకాలు రాసినట్లు తెలిసింది: ఒకటి ‘రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూస్ ఏజ్’ (1978 లో ప్రచురించబడింది), మరొకటి ‘మై డేస్ విత్ నెహ్రూ’ (1979 లో ప్రచురించబడింది). ఈ పుస్తకాల యొక్క ఆర్కైవ్ చేసిన టెక్స్ట్ వెర్షన్లను  ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు. పోస్ట్‌లోని స్టేట్మెంట్లు ఈ పుస్తకాల నుండే తీసుకున్నారా లేదా అని పరిశీలిద్దాం. పోస్ట్‌లలోని స్టేట్మెంట్లను స్థూలంగా మూడు వర్గాలుగా విభజించవచ్చు :
1. నెహ్రూ మరియు ఇస్లామిక్ వంశం:
పోస్ట్‌లో, నెహ్రూ యొక్క అసలు తల్లిదండ్రులు ముబారక్ అలీ మరియు తుసు రెహ్మాన్ బాయి అని పేర్కొన్నారు. కానీ మథాయ్ రాసిన పుస్తకాలలో ఆ పేర్లను వెతికినప్పుడు, అలాంటి పేర్లు ఎక్కడ కనబడలేదు. మథాయ్ తన పుస్తకాలలో వారి గురించి ఏమీ రాయలేదు. ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ వెబ్‌సైట్‌లో, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1889 లో మోతీలాల్ మరియు స్వరూప్ రాణి తుసు దంపతులకు జన్మించినట్లు చూడవచ్చు. అలాగే, నెహ్రూ యొక్క ఆత్మకథలో (టువర్డ్ ఫ్రీడమ్)  తల్లిదండ్రుల పేర్లు ‘పండిట్ మోతీలాల్ నెహ్రూ’ మరియు ‘స్వరూప్ రాణి నెహ్రూ’ గా ఇవ్వబడ్డాయి (పుస్తకం యొక్క ఆర్కైవ్ చేసిన టెక్స్ట్ వెర్షన్ ఇక్కడ చదవవచ్చు).
నెహ్రూ యొక్క పూర్వీకులు ఇస్లాం అనుచరులు కావడం గురించి మథాయ్ ఏమీ వ్రాయలేదు. పోస్ట్‌లో, మోతీలాల్ తండ్రి అసలు పేరు గియాసుద్దీన్ అని, తరువాత అతను తన పేరును గంగాధర్ నెహ్రూగా  మార్చుకున్నాడు అని పేర్కొన్నారు. కానీ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తన యొక్క ఆత్మకథలో తన తాత కాకుండా, తన  పూర్వీకుడు రాజ్ కౌల్ తన కుటుంబ శ్రేణికి ‘నెహ్రూ’ (నహర్ నుండి, ఒక కాలువ) అనే పేరు పెట్టారు అని రాశారు. రాజ్ కౌల్ కూడా ముస్లిం కాదని, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ యొక్క తాత పేర్లలో ‘పండిట్’ మరియు ‘నెహ్రూ’ ఉన్నాయని గమనించాలి. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తాత పేరు ‘పండిట్ గంగా ధార్ నెహ్రూ’.
పోస్ట్‌లో, నెహ్రూ కుటుంబం 1857 తరువాత కాశ్మీర్‌కు వలస వెళ్లిందని పేర్కొన్నారు. ఈ వలసపై మథాయ్ తన పుస్తకంలో ఏమీ వ్రాయలేదు. నెహ్రూ తన యొక్క ఆత్మకథలో, అతని కుటుంబం 1857 తిరుగుబాటు తరువాత కాశ్మీర్‌కు కాకుండా ఆగ్రాకు వలస వెళ్లిందని రాశారు.
2. ఫిరోజ్ గాంధీ ముస్లిం:
మథాయ్ తన పుస్తకం ‘రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూస్ ఏజ్’ లోని  17వ చాప్టర్లో , ఫిరోజ్ గాంధీని ఒక పార్శి యొక్క  కుమారుడు మరియు అతని తండ్రి అలహాబాద్ లో ‘లిక్కర్ యొక్క ప్రొవిజన్ వ్యాపారి’ అని వివరించారు. ఆయన తన పుస్తకాలలో ఫిరోజ్ గాంధీని ముస్లిం అని ఎక్కడా వర్ణించలేదు. మథాయ్, ఇందిరా గాంధీ పిల్లల ముస్లిం పేర్ల గురించి కూడా ఏమీ వ్రాయలేదు.
3. మహమ్మద్ అలీ జిన్నా మరియు షేక్ అబ్దుల్లా మోతీలాల్ నెహ్రూ కుమారులు:
పోస్ట్‌లో, మహమ్మద్ అలీ జిన్నా మోతీలాల్ యొక్క 4వ భార్యకు మరియు షేక్ అబ్దుల్లా మోతీలాల్ యొక్క 5వ భార్యకు జన్మించారు అని పేర్కొన్నారు. ఈ వాదనలు ఏవి మథాయ్ పుస్తకాలలో ప్రస్తావించబడలేదు. మోతీలాల్ మరియు జిన్నా జన్మించిన తేదీని పరిశీలిస్తే, మోతీలాల్ 1876లో కేవలం 15సంవత్సరాలు (జిన్నా జన్మించినప్పుడు) అని తెలుసుకోవచ్చు, కాని జిన్నా మోతీలాల్ యొక్క 4వ భార్యకు జన్మించాడని పోస్ట్ పేర్కొంది. ఇది అర్ధం లేని వాదనగా  అనిపిస్తుంది. జిన్నా తండ్రి వివరాల కోసం చూసినప్పుడు, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో జిన్నా తండ్రి జిన్నాభాయి పూంజా అని కనుక్కోబడింది . కావున, ఈ వాదనలు కూడా నిజం కాదు.
మథాయ్ తన పుస్తకాలలో కొన్ని వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలు  చేశారన్నది నిజం అయినా , ఈ పోస్ట్‌లోని వాదనలు ఏవీ అతని పుస్తకాలలో కనిపించవు. అలాగే, పుస్తకం యొక్క రివ్యూల లో దేంట్లోను పోస్ట్‌లోని విషయాలు ప్రస్తావించలేదు (పుస్తకాలపై రివ్యూలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవవచ్చు).
కావున, ఎం. ఓ. మథాయ్ తన పుస్తకాలలో నెహ్రూ కుటుంబం గురించి పోస్ట్ లో పేర్కొన్న వ్యాఖ్యలు ఏవీ చేయలేదు.
మీరు ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా కొత్త వీడియో చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఎన్నికల కమిషన్ వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తును హెలికాప్టర్ గా మార్చలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2019
కొత్తగా ఎన్నికల కమిషన్ వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తు ను హెలికాప్టర్ గా మార్చింది అంటూ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ పెట్టి షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఎన్నికల కమిషన్ వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తు ను హెలికాప్టర్ గా మార్చింది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల కమిషన్  చూస్తే వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తు ఫ్యాన్ అని తెలుస్తుంది. కావున ఆ పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం లో నిజం లేదు
“కొత్తగా ఎన్నికల కమిషన్ నిర్ణయించిన ఎన్నికల గుర్తు ఎలికాఫ్టర్ కావున ఎక్కువ సమయం లేదు కాబట్టి సోషల్ మీడియా టీమ్ ఆక్టివ్ గా ఉండి ప్రజ్జలోకి తీసుకు వెళ్ళండి” అంటూ ఫేస్బుక్ లో వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రెస్ రిలీజ్ చేసినట్టు వాళ్ళ లెటర్ హెడ్ ఒకటి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ లెటర్ ని మనం వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వారి ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పెట్టిన ఇంకొక లెటర్ తో పోల్చి చూస్తే రెండిటికి గల తేడా గమనించవచ్చు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల కమిషన్ వెబ్సైటు చూసినా వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తు ఫ్యాన్ అనే ఉంది.
కొత్తగా ఎన్నికల కమిషన్ కేటాయించిన గుర్తులలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కి సంబంధించి హెలికాప్టర్ గుర్తును ప్రజా శాంతి పార్టీ కి కేటాయించినట్టు తెలుస్తుంది.
చివరగా, ఎన్నికల కమిషన్ వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తును హెలికాప్టర్ గా.మార్చిందంటూ పెట్టిన పోస్టులలో ఎటువంటి నిజం లేదు.


text:
ఎన్నికల సంఘం జనసేన పార్టీ గుర్తును బ్లెడ్ కి మార్చలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2019
ఎన్నికల కమిషన్ జనసేన పార్టీ గుర్తు ను ‘బ్లేడ్’ కి మార్చింది అంటూ ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ పెట్టి షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఎన్నికల కమిషన్ జనసేన పార్టీ గుర్తు ను ‘బ్లేడ్’ కి  మార్చింది.
జనసేన పార్టీ పైన పేర్కొనినట్టుగా జరుగుతున్న ప్రచారాన్ని ఖండిస్తూ ఇలాంటి విషయాల్లో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని  ఒక ప్రెస్ నోట్ ని రిలీజ్ చేసింది.అందులో జనసేన పార్టీ ‘ఎన్నికల గుర్తు(గాజు గ్లాసు) లో ఎలాంటి మార్పు జరగలేదు, జరగదు’ అని పేర్కొంది.  కావున ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న  విషయం లో నిజం లేదు.
“గాజు గ్లాసు గుర్తు పై కొంతమంది అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసిన నేపథ్యంలో ec మనకు తాత్కాలికముగా ‘బ్లెడు’ ను కేటాయించడం జరిగింది. కావున ‘బ్లెడు’ గుర్తును ప్రచారం చేయమని మనవి. బ్లేడ్ గుర్తుకే మన ఓటు” అంటూ జనసేన పార్టీ పేరిట ఉన్న లేఖను జన సేన ట్వీట్ చేసినట్టుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. జనసేన ట్విట్టర్ అకౌంట్ చూడగా అలాంటి ట్వీట్ చేయలేదని తెలుస్తుంది.  జనసేన పార్టీ ఈ విషయాన్నీ  ఖండిస్తూ ఇలాంటి విషయాల్లో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని  ఒక ప్రెస్ నోట్ ని కూడా రిలీజ్ చేసింది. అందులో జనసేన పార్టీ  ‘ఎన్నికల గుర్తు (గాజు గ్లాసు) లో ఎలాంటి మార్పు జరగలేదు. జరగదు. తప్పుడు ప్రచారాలని నమ్మవద్దు’ అని సూచించింది.
గత కొన్ని రోజులు గా  ఇటువంటి  దుష్ప్రచారాలు చాలా జరుగుతున్నాయి. ఇటీవల ఎన్నికల కమిషన్ వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ గుర్తు ను హెలికాప్టర్ గా మార్చింది అంటూ చేసిన తప్పుడు ప్రచారం పై FACTLY ఒక ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ కూడా రాసింది.
చివరగా, ఎన్నికల కమిషన్ జనసేన పార్టీ గుర్తును ‘బ్లేడ్’  కి మార్చిందంటూ పెట్టిన పోస్టులలో ఎటువంటి నిజం లేదు.


text:
ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా మెయిల్ ID పనిచేస్తుంది. పోస్ట్ లో తప్పు మెయిల్ ID పెట్టడం వల్ల మెయిల్ పోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2019
ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా ఫిర్యాదులు చేయటానికి ఇచ్చిన మెయిల్ ID పనిచేయడం లేదంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది ఒక పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
భారత దేశ ఎన్నికల కమిషన్ ఫిర్యాదుల కొరకు ఇచ్చిన మెయిల్ ID పనిచేయటం లేదు.
పోస్ట్ లో చూస్తే మెయిల్ చేసినప్పుడు ‘complaints’ ప్లేస్ లో ‘complaintsts’ అని తప్పుగా రాసి ఉంది. అందుకే ఆ మెయిల్ వెళ్ళలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన మెయిల్ ID అసలు అధికారికంగా ఇచ్చారా లేదా అని తెలుసుకోవడానికి ఎన్నికల కమిషన్ అధికారిక వెబ్ సైట్ లో చూస్తే అదే మెయిల్ ID ఉంటుంది. కానీ పోస్ట్ లో మెయిల్ పంపిన ID సరిగ్గా చూస్తే ‘complaints’ ప్లేస్ లో ‘complaintsts’ అని తప్పుగా రాసినట్టు చూడవచ్చు. తప్పుగా మెయిల్ ID పెట్టినందున మెయిల్ పోలేదని మెసేజ్ వచ్చింది.
ఒక వేల నిజంగానే మెయిల్ ID పనిచేయట్లేదా అని తెలుసుకోవడానికి FACTLY ఆ మెయిల్ ID కి మెయిల్ పంపిస్తే అది వెళ్ళింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
చివరగా, ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా మెయిల్ ID పనిచేస్తుంది. పోస్ట్ లో తప్పుగా మెయిల్ ID పెట్టడం వల్ల మెయిల్ పోలేదు.


text:
ఐఏఎఫ్ దాడుల్లో పాల్గొన్న వాయుసేనా సిబ్బంది కి సంబంధించి ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 28, 2019
పుల్వామా ఘటనకి ప్రతీకార చర్యగా భారత వాయుసేన పాక్ పై దాడులకు సంబంధించి ‘ప్రజాస్వామ్యం’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ  ‘కేవలం 30 నిమిషాల్లో ఆపరేషన్ పూర్తి చేసి తిరిగి వచ్ఛిన 12 మంది భారతీయ వాయుసేన జవాన్లు వీరే’ అంటూ   చేసింది. పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజాలు ఉన్నాయో చూద్దాం .
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోల్లో పాక్ పై దాడులు నిర్వహించిన ఐఏఎఫ్ జవాన్లు ఉండడం.
పోస్టులో పెట్టిన 5 ఫోటోలను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు అవి పాత ఫోటోలు గా తేలాయి. ఆ 5 (,,,,5) ఫోటోలు ఒక్కోటి ఒక్కో సందర్భానికి సంబంధించినవి . భారత వైమానిక దళం గోప్యత కారణంగా  బాలాకోట్ దాడుల్లో పాల్గొన్న జవాన్ల  పేర్లను  ఎక్కడా కూడా ఇప్పటి వరకు వెల్లడించినట్టుగా సమాచారం లేదు. కావున ఐఏఎఫ్ దాడుల్లో పాల్గొన్న జవ్వాన్ల ఫొటోల్లో ఉన్న వ్యక్తులేనా కాదా అని ఖఛ్చితంగా చెప్పలేము.
చివరగా, వాయు దాడుల్లో పాల్గొన్న జవ్వాన్లు ఫొటోల్లో ఉన్న వ్యక్తులేనా కాదా అని ఖఛ్చితంగా చెప్పలేము. వాయు దాడుల్లో  పాల్గొన్న జవ్వాన్లకి సంబంధించిన సమాచారం ఇప్పటి వరకు ఎవరూ అధికారికంగా వెల్లడించలేదు.

created: February 28, 2019


text:
ఐఏఎఫ్ వాయు దాడుల్లో పాల్గొన్న పైలట్ కి సంబంధించి ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 27, 2019
పుల్వామా దాడి కి ప్రతీకార చర్యగా  భారత వాయుసేన చేపట్టిన సర్జికల్ దాడుల్లో పాల్గొంది సూరత్ కి చెందిన   ఉర్విషా జర్వాల అంటూ ఫేస్బుక్ లో  చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. అందులో పాల్గొంది  ఎవరో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
భారత వైమానిక దళం గోప్యత కారణంగా  బాలాకోట్ దాడుల్లో పాల్గొన్న పైలట్ ల పేర్లను  ఎక్కడా కూడా వెల్లడించినట్టుగా సమాచారం లేదు.
చివరగా,  పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో ఉర్విష  జార్వాలది కాదు . అది 2012 భారత  రిపబ్లిక్ డే  పరేడ్ లో ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్క్వాడ్రన్ను నడిపించిన  స్నేహ షెకావత్ ది. బాలాకోట్ వాయు దాడుల్లో  పాల్గొన్న పైలట్ కి సంబంధించిన సమాచారం  ఎవరూ అధికారికంగా వెల్లడించలేదు.

created: February 27, 2019


text:
ఐదు వేల రూపాయలకే ఆపరేషన్ లేకుండా గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగించే టెక్నిక్ ఎక్కడా లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 2, 2019
కేవలం ఐదు వేల రూపాయలతో కొత్త టెక్నిక్ సహాయంతో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా తొలగించవచ్చని చెప్తూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక కొత్త టెక్నిక్ తో కేవలం ఐదు రూపాయలతో మాత్రమే గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించవచ్చు. ఈ గొప్ప అవకాశము బాంబేలోని జేజే హాస్పిటల్ లో కలదు.
పోస్ట్ లోని వీడియోలో ఎక్కడ కూడా డాక్టర్ బ్లాకేజీ తొలగించడం గురించి మాట్లాడడు. ఆ వీడియో యొక్క ఫుల్ వెర్షన్ చూస్తే కూడా కేవలం బ్లాకేజీ ఎంత అని కనిపెట్టడానికి CT Angiography మంచిదని చెప్పినట్టుగా చూడవచ్చు. అలానే, జే.జే.హాస్పిటల్ లో కేవలం ఐదు వేల రూపాయలతో గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగించే ఎటువంటి కొత్త టెక్నిక్ లేదు. కావున వీడియోలో చెప్పని విషయాలు పోస్ట్ లో రాసి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియో సరిగ్గా వింటే, దాంట్లో డాక్టర్ ఎక్కడా కూడా బ్లాకేజీ తొలగించే విషయం గురించి మాట్లాడడు. కేవలం CT Angiography గురించి మాట్లాడుతాడు. పోస్ట్ లోని వీడియోనే ‘Saaol Heart Centre’ వారు యూట్యూబ్ లో తమ ఛానల్ లో పెట్టారు. దాని కింద వివరణ చూస్తే కూడా కేవలం ‘What is Ct Angiography?’ అని ఉంటుంది. CT Angiography తో బ్లాకేజీలను తొలగించలేము, కేవలం ఎంత బ్లాకేజీ ఉందో తెలుసుకోవచ్చు.
అలానే, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా జే.జే. హాస్పిటల్ లో ఐదు వేల రూపాయలతోనే గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగించడానికి ఏమైనా కొత్త టెక్నిక్ ఉందా అని వెతకగా, ఇలానే ఇంకో వీడియోలో ‘5000 వేల రూపాయలకే జే.జే. హాస్పిటల్ లో గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగింపు’ అని వచ్చిన వార్తల్లో నిజం లేదని 2015 లోనే DNA వారు మరియు గత సంవత్సరం Mumbai Live వారు ఆర్టికల్ రాసినట్టు చూడొచ్చు.
చివరగా, జే.జే.హాస్పిటల్ లో కొత్త టెక్నిక్ తో ఆపరేషన్ లేకుండా ఐదు వేలకే గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగింపు అని ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఒక మహిళ ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చిందంటూ వస్తున్నవి ఫేక్ న్యూస్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 21, 2019
కేథరిన్ బ్రిడ్జ్ అనే మహిళ ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించింది అంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
కేథరిన్ బ్రిడ్జ్ అనే మహిళ ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించింది.
మొట్టమొదటిసారిగా, అమెరికన్ మహిళ కేథరిన్ బ్రిడ్జ్, ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చిందని అదే దేశానికి చెందిన “World News Daily Report” అనే ఒక వ్యంగ్యపు వార్తలు రాసే  వెబ్సైట్ ప్రచురించింది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయం గురించి వెతికినప్పుడు, మొట్టమొదటిసారిగా అటువంటి కథనాన్ని “World News Daily Report(WNDR)” అనే ఒక సెటైరికల్ వెబ్సైట్ ప్రచురించిందని తెలిసింది. ఆ తరవాత, “Women Daily Magazine” అలా వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు అని ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. కొంత మంది ‘WNDR’ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లోని కథనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, వేరే రెండు ఫోటోలను జతపరిచి ఫేస్బుక్ మరియు సోషల్ మీడియా ప్లాటుఫార్మ్స్ లలో షేర్ చేస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో కడుపుతో ఉన్న మహిళ ఫోటోలను ‘Tineye’ అనే చైనా వారి సెర్చ్ ఇంజన్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతకగా, ఆ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటో అని తెలిసింది.  ‘deviantart.com’ అనే వెబ్సైట్ లో ఒరిజినల్ మరియు ఫోటోషాప్ చేసిన చిత్రాలు లభించాయి.
పోస్ట్ లో ఒక వ్యక్తి పిల్లలను పట్టుకుని ఉన్న ఫోటో ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికితే, ‘Huffpost’ వారు ప్రచురించిన ఒక కథనంలో లభించింది. దాని ఆధారంగా, అందులో ఉన్న వ్యక్తి అమెరికన్ అబ్స్ట్రేటిషన్, డాక్టర్ రాబర్ట్ బిటర్  అని తెలిసింది.
గిన్నిస్ బుక్ రికార్డ్స్ ప్రకారం ఇప్పటివరకు ఒకే కాన్పులో అత్యధికంగా జన్మించిన పిల్లల సంఖ్య ఎనిమిది. చివరగా, ఒక మహిళ ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చిందంటూ వస్తున్నవి ఫేక్ న్యూస్
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఒక యాడ్ షూట్ లో తీసిన ఫోటోని ‘కలకత్తాలో తన తండ్రిని రిక్షాలో కూర్చోపెట్టి తీసుకెళ్తున్న IAS టాపర్’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 14, 2019
ఒక వృద్ధుడు రిక్షా లో కూర్చుని ఉండగా, దానిని ఒక అమ్మాయి లాగుతున్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో గురించి పోస్టు లో ఈ విధంగా వివరించారు- “రిక్షాలో కూర్చున్న తను నిజానికి ఆ రిక్షాలో ప్రయాణీకులను తీసుకుని వెళ్తూ రోజుా సంపాదించుకునేవాడు. మరి ఈరోజు అదే రిక్షాలో తను కూర్చుంటే అతని బిడ్డ రిక్షా గుంజి కలకత్తా మహానగరంలో పలు ప్రాంతాలలో అతన్ని తీసుకున వెళ్ళి కృతజ్ఞత చూపింది, తనతండ్రి రిక్షా కార్మికుడని సిగ్గుపడకుండా. కలకత్తా వాసులకి మరియు దేశ వాసులకు ఒక సందేశం పంపింది. ఎందుకో తెలుసా? తండ్రి కష్టంతో తను చదువుకుని ఐఏఎస్ టాపర్గా నిలిచింది మరి! మరి మనం అభినందించాలిగా!”. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రిక్షాను లాగే అమ్మాయి కోల్‌కతాకు చెందిన ఐఎఎస్ టాపర్.
ఫోటోలో ఉన్న అమ్మాయి పేరు శ్రమోనా పొద్దార్. ఆమె ఒక యాత్రికురాలు. పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో ‘వైల్డ్‌క్రాఫ్ట్’ సంస్థ తమ కంపెనీ బ్యాగుల ప్రచారం కోసం తీసిన యాడ్ షూట్ సందర్భంలో తీసినది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఆ ఫోటోని తొలిసారిగా 2018 లో తమిళనాడు కాంగ్రెస్ నాయకుడు డాక్టర్ జె అస్లాం బాషా ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చేశారు. దాని గురించి ఈ వివరణ పెట్టారు- “ఐఏఎస్ టాపర్ తన తండ్రిని ప్రజలకు ఈ విధంగా పరిచయం చేశారు. ఆమెకు మరియు ఆమె తండ్రికి గ్రాండ్ సెల్యూట్.” ఆ ఫోటో గత కొంత కాలంగా అదే వివరణతో సోషల్ మీడియాలో సర్క్యూలేట్ అవుతోంది.
ఆ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతికినప్పుడు, దానిని 2018 ఏప్రిల్‌లో ‘వైల్డ్‌క్రాఫ్ట్’ సంస్థ తమ కంపెనీ బ్యాగుల ప్రచారం కోసం తీసిన యాడ్ షూట్ సందర్భంలో  తీసినట్లుగా చూడొచ్చు.
ఫోటోలో ఉన్న అమ్మాయి పేరు శ్రమోనా పొద్దార్. ఆమె ఒక యాత్రికురాలు. ఆ ఫోటోను ఆమె ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతా ‘mishti.and.meat’ లో కూడా చూడవచ్చు. అందులో, ఆ ఫోటోని ఒక యాడ్ షూట్ సందర్భంగా తీసినదనీ, కోల్‌కతాలోని శోభా బజార్ వీధుల్లో ఒక రిక్షా పుల్లర్ కూర్చుని ఉండగా ఆ రిక్షా ని తాను లాగినట్లుగా తెలిపింది.
చివరగా, ఆ ఫోటోని ఒక యాడ్ షూట్ సందర్భంగా తీసారు. ఫోటోలో ఉన్న అమ్మాయి షరమన్ పొద్దార్. ఆమె ఒక యాత్రికురాలు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘ఒడిషా లో పట్టుబడ్డ కిడ్నాపర్లు’ అని చెప్తూ సంబంధం లేని ఫోటోలను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2019
బీహార్ నుంచి జార్ఖండ్ మధ్యలో బిచ్చగాళ్ళ వేషంలో 500 వందల మందికి పైగా బయలుదేరారని, మార్గమద్యంలో ఒంటరిగా దొరికినవారిని చంపి మెడికల్ కాలేజీలకు మరియు కిడ్నీ దందాలకు సరఫరా చేస్తున్నారని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో ఉన్న పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఇవే ఫోటోలను పిల్లల కిడ్నాపింగ్ గ్యాంగ్ లకి సంబందించినవని ఇంకొంత మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒరిస్సా కిడ్నాపులకి సంబంధించిన ఫోటోలు.
పోస్ట్ లోని రెండు ఫోటోలు హర్యానా లో జరిగిన ఒక సంఘటనకి సంబంధించినవి. కారు డిక్కీలో కూర్చున్న పిల్లలను చూసి, వారు కిడ్నాప్ అయ్యారని అనుకొని  కొంత మంది ఒక కారుని ఆపారు. పోలీసులు వచ్చి కారు యజమానిని అడగగా, డిక్కీ లోని పిల్లలు తమ పిల్లలేనని, కారులో ప్లేస్  లేకపోవడంతో పిల్లలు డిక్కీలో కూర్చున్నారని తను తెలిపాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఒక ఫోటో ‘Dainik Bhaskar’  ఆర్టికల్ లో దొరుకుతుంది. పోస్ట్ లో పిల్లలు డిక్కీ లో కూర్చొని ఉన్న ఫోటో హర్యానా లో తీసినట్టు ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. వివరాల్లోకి వెలితే, ఒక కారు డిక్కీలో పిల్లలను చూసి, వారు కిడ్నాప్ అయ్యారనుకొని కొందరు ఆ కారుని ఆపారు. పోలీసులు వచ్చి ఆ కారు యజమానిని అడగగా, డిక్కీలోని పిల్లలు తమ పిల్లలేనని, కారు లో ప్లేస్ లేకపోవడంతో పిల్లలు డిక్కీలో కూర్చున్నారని తెలిపాడు. గాలి రావడం కోసం డిక్కీ తెరిచిపెట్టామని, పిల్లల భద్రతకోసం చున్ని కట్టామని కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఈ సంఘటనకి సంబంధించిన ఒక వీడియో కూడా వైరల్ అయ్యింది. ఆ వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోస్ట్ లోని రెండు ఫోటోలు ఈ ఘటనకి సంబంధించినవే. మిగితా రెండు ఫోటోలు ఇంటర్నెట్ లో ఎక్కడా కూడా దొరకలేదు. పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయమే చెప్తూ జూన్ లో కూడా కొందరు కొన్ని వేరే ఫోటోలు షేర్ చేసారు. అప్పుడు కూడా అవి తప్పు అని చెప్తూ FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
కావున,  ‘ఒడిషా లో పట్టుబడ్డ కిడ్నాపర్లు’ అని చెప్తూ సంబంధం లేని ఫోటోలను షేర్ చేస్తున్నారు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కన్నయ్య కుమార్ 12 ఏళ్ళ గా జే.ఎన్.యు లో పరిశోధన చేస్తున్నాడు అంటూ వస్తున్న పోస్ట్ లలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 17, 2019
కన్నయ్య కుమార్ చాలా ఏళ్ళగా జే.ఎన్.యు లో ఉంటూ ప్రజలు ప్రభుత్వానికి కట్టే పన్నుల తో వచ్చే సబ్సిడీలు తీసుకుంటూ అనవసరమైన పరిశోధన చేస్తున్నాడంటూ ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్ట్ ని కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు . ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కన్నయ్య కుమార్ ఒక వృద్ధ విద్యార్థి. 2002 లో 12వ తరగతి పాస్ అయిన తను, 2017 లో కూడా జే.ఎన్.యు లో ఆఫ్రికా లో ఉడతలు పట్టేవారి మీద పరిశోధనలు చేస్తున్నాడు.
2011 లో జే.ఎన్.యు (M.Phil-Ph.D ఇంటిగ్రేటెడ్ కోర్సు) లో జాయిన్ అయిన తను 2019 లో Ph.D పూర్తి చేసాడు. కోర్సు సమయం లో UGC వారు ఇచ్చే ఫండింగ్ తనకు కూడా వచ్చింది. తను ‘ Social Transformation in South Africa,1994-2015’ అనే టాపిక్ మీద Ph.D లో పరిశోధన చేసాడు. కావున పోస్ట లో చెప్పినట్టుగా ఏళ్ళ తరబడి జే.ఎన్.యు లో  పరిశోధన చేస్తున్నాడనేది తప్పు.
కన్నయ్య కుమార్ జే.ఎన్.యు లో Ph.D పరిశోధన ఎప్పుడు మొదలు పెట్టాడో తెలుసుకోవడానికి జే.ఎన్.యు వెబ్ సైట్ లో వెతికితే తను 2013 లో Ph.D కోర్సు లో అడ్మిట్ అయినట్టు తెలుస్తుంది. అంతకు ముందు రెండేళ్ళు (2011-2013) జే.ఎన్.యు లో తను M.Phil పూర్తి చేసాడు. తను జే.ఎన్.యు లోని స్కూల్ అఫ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ కి సంభందించిన సెంటర్ ఫర్ ఆఫ్రికన్ స్టడీస్ స్టూడెంట్ అవ్వడం తో Ph.D లో ‘Social Transformation in South Africa,1994-2015’ అనే టాపిక్ మీద పరిశోధన చేసాడు. వేరే Ph.D స్టూడెంట్స్ కి వచ్చినట్టు తనకు కూడా UGC ఫండింగ్ వచ్చింది.
అంతే కాకుండా తను ఫెయిల్ అవుతూ ఏళ్ళ తరబడి జే.ఎన్.యు లో ఉంటున్నట్టుగా వస్తున్న వార్తలపై కన్నయ్య కుమార్ ABP న్యూస్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ లో వివరణ ఇచ్చాడు. జే.ఎన్.యు లో M.Phil-Ph.D ఇంటిగ్రేటెడ్ కోర్సు ఏడేళ్ళు ఉంటుందని, తను 2011 లో జాయిన్ అయ్యాడు కాబట్టి 2018 వరకు పరిశోధన రిపోర్ట్ ఇచ్చేందుకు సమయం ఉందని  తను చెప్పారు. Feb 14న, 2019 తను Ph.D వైవా పాస్ అయ్యినట్టుగా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ట్వీట్ చేసాడు.
చివరగా, కన్నయ్య 12 ఏళ్ళ గా జే.ఎన్.యు లో పరిశోధన చేస్తున్నాడు అంటూ వస్తున్న పోస్ట్ లల్లో నిజం లేదు.


text:
కన్నీరు పెట్టుకుంది ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి కాదు. తను ఒక NGO సెక్రెటరీ జనరల్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 26, 2019
ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి భారత దేశంలో జరుగుతున్న హత్యలు మరియు మానభంగాల గురించి చెప్తూ కన్నీరు పెట్టుకున్నాడని చెప్తూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారత దేశంలో జరుగుతున్న హత్యలు మరియు మానభంగాల గురించి కన్నీరు పెట్టుకున్న ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి.
ఐక్యరాజ్య సమితికి సెక్రెటరీ జనరల్ ఉంటాడు. వీడియో లోని వ్యక్తి పేరు మాలిక్ నదీం అబిద్. తను ఎప్పుడూ ఐక్యరాజ్య సమితి సెక్రెటరీ జనరల్ గా పనిచేయలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని వీడియోని ఇన్విడ్ ప్లగిన్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ లో వెతకగా, వీడియో లో ఉన్న వ్యక్తి పేరు మాలిక్ నదీం అబిద్ అని తెలుస్తుంది. తన ట్విట్టర్ పేజీలో పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోనే (రాతలు లేకుండ) పెట్టుకున్నాడు. తన ట్విట్టర్ మరియు ఫేస్బుక్ అకౌంట్లలో తన గురించి చూడగా తను ‘International Human Rights Commission – Relief Fund Trust’ అనే NGO సంస్థకు సెక్రెటరీ జనరల్ అని ఉంటుంది. ఆ సంస్థ కి ఐక్యరాజ్య సంస్థ కేవలం ‘Consultative Status’ మాత్రమే ఇచ్చిందని దాని ఫేస్బుక్ పేజీ లో ఉంటుంది. అంతే కాదు ‘IHRC-Relief Fund Trust’ ఫేస్బుక్ పేజీ లో దాని గురించి చూడగా దాని బేస్ అంత పాకిస్తాన్ లో ఉందని తెలుస్తుంది. అంతే కాదు, మాలిక్ గురించి మరింత వెతకగా తన లింక్డ్ఇన్ ప్రొఫైల్ లో తన చదువు అంతా పాకిస్తాన్ లోని లాహోర్ లో చేసినట్టు ఉంటుంది.  కావున పోస్ట్ లో ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి కన్నీరు పెట్టాడు అనేది తప్పు.
చివరగా, కన్నీరు పెట్టుకుంది ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి కాదు. తను ఒక NGO సెక్రెటరీ జనరల్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కరీంనగర్ జిల్లా జ్యోతినగర్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 2, 2019
కరీంనగర్ జిల్లా జ్యోతినగర్ లోని ఒక సూపర్ మార్కెట్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించాయి అంటూ కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో ఆరోపించిన విషయాల్లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
కరీంనగర్ జిల్లా జ్యోతినగర్ లోని ఒక సూపర్ మార్కెట్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించాయి.
FSSAI వారు మార్కెట్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి వస్తున్న వార్తలను అవాస్తవాలుగా పేర్కొన్నారు. కరీంనగర్ టౌన్-2 పోలీస్ వారిని సంప్రదించినప్పుడు వారు కూడా ఆ విషయం లో ఎటువంటి నిజం లేదు అని తెలియజేసారు. కావున పోస్టులో చేసిన ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
మన దేశం లోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించడం గురించి గత కొంత కాలంగా విస్తృతమైన ప్రచారం జరుగుతోంది. కానీ, అనేక సందర్భాల్లో వాటిని ప్రభుత్వం మరియు FSSAI వారు ఫేక్ న్యూస్ గా పేర్కొన్నారు. FSSAI సంస్థ ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభించడం గురించి వస్తున్న వార్తలను అవాస్తవాలుగా పేర్కొంటూ ఒక డాక్యుమెంట్ ని విడుదల చేసింది.
FSSAI సంస్థ బియ్యం యొక్క సహజ లక్షణాల గురించి తెలియజేస్తూ తన అధికారిక వెబ్సైటులో సమాచారాన్ని పెట్టింది. బియ్యం లో స్టార్చ్ మరియు కార్భోహైడ్రాట్స్ ఉండడం చేత వాటి మధ్య ఉండే బంధన మరియు అంటుకునే తత్వం వలన బియ్యం వండాక అన్నాన్ని  ముద్దగా చేస్తే, అందులో ఉండిపోయిన గాలి వల్ల అది ఒక బంతి లాగా బౌన్స్ అవుతుంది అని అందులో పేర్కొన్నారు.
కరీంనగర్ జిల్లా జ్యోతినగర్ లోని ఒక సూపర్ మార్కెట్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి కరీంనగర్ టౌన్-2 పోలీస్ వారిని సంప్రదించినప్పుడు వారు కూడా ఆ విషయం లో ఎటువంటి నిజం లేదు అని తెలియజేసారు.
చివరగా, కరీంనగర్ జిల్లా జ్యోతినగర్ లో ప్లాస్టిక్ బియ్యం లభ్యం అవ్వడం గురించి వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కరెంటు మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకున్నా, ప్రజలపై అదనపు భారం పడదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2019
నెలకు ఇవ్వాల్సిన కరెంట్ బిల్లుని కావాలని నెల కంటే ఎక్కువ రోజులకి ఇస్తూ విద్యుత్ అధికారులు ప్రజలని మోసంచేస్తున్నారని,  దీని వల్ల సుమారు రెండింతలు కరెంట్ బిల్లుగా ప్రజలు కడుతున్నారని కొందరు సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కరెంటు మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకోవడం వాళ్ళ స్లాబు మరి కరెంటు బిల్లు ఎక్కువగా వస్తుంది.
మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకున్నా, ప్రజలపై అదనపు భారం పడదు. కావున మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకోవడం వాళ్ళ కరెంటు బిల్లు ఎక్కువగా వస్తుంది అనుకోవడం తప్పు.
కరెంట్ బిల్లు ఎలా లెక్కిస్తారు:
2018-19 సంవత్సరానికి తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి వారు తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ‘Retail Supply Tariff Schedule for FY 2018-19’ ప్రకారం, ‘డొమెస్టిక్’ కేటగిరీ లో మూడు స్లాబులు ఉన్నాయి. ఒక నెలలో ఉపయోగించిన యూనిట్ల ప్రకరం, ఇచ్చిన మూడు స్లాబుల్లో ఏదో ఒక స్లాబు లో వినియోగదారుడు ఉంటాడు. ఆ స్లాబ్ రేటు ప్రకారం తన బిల్లు లెక్కింపబడుతది.
కరెంట్ బిల్లులో కేవలం ‘Energy Charges’ మాత్రమే కాకుండా, ఇంకొన్ని చార్జీలు కూడా జోడిస్తారు. వాటిని కింది ఉన్న నమూనా బిల్ లో చూడవచ్చు.
మీటర్ రీడింగ్ ఎన్ని రోజులకి తీసుకోవాలి:
తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి వారు తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ‘Code of Practice on Payment of Bills by Consumers and for Disconnecting Electricity Supply for Non-Payment’ ప్రకారం, కరెంట్ కనెక్షన్ తీసుకున్నప్పుడే వినియోగదారుడికి కొన్ని విషయాలను కరెంట్ సప్లై చేసే సంస్థ తెలపాలి:
మీటర్ రీడింగ్ తీసుకుంటామని చెప్పిన రోజే (నెలకు ఒకసారి) కరెంట్ సప్లై చేసే సంస్థవారు మీటర్ రీడింగ్ తీసుకోవాలి. కొన్ని అనివార్య కారణాల వల్ల ఒక్కోసారి చెప్పిన తేదీకి రెండు రోజుల ముందు కానీ, రెండు రోజులు తర్వాత కానీ, మీటర్ రీడింగ్ తీసుకొని బిల్లు ఇవ్వొచ్చని పై డాక్యుమెంట్ లో ఉంటుంది.
ఒకవేళ మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకొని, వినియోగదారుడు తర్వాతి స్లాబ్ లోకి వెళ్తే ఏం చేస్తారు?
తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి వారు తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ‘రిటైల్ సప్లై చార్జీల నిర్ణయము (ఆర్ధిక సంవత్సరం 2016-17)’ డాక్యుమెంట్ లో ఇలాంటి ప్రశ్నకే లైసెన్సీలు సమాధానమిస్తూ, ‘వినియోగదారుడి ప్రాతినిధ్యము మీద బిల్లులోని అధిక మొత్తం విత్-డ్రా చేయబడును. 30 లేదా 31 రోజుల వినియోగానికి గత రీడింగ్ తేది ఆధారంగా సిసి బిల్ల్స్ జారీ చేయబడును’ అని తెలిపారు. లైసెన్సీల సమాధానం పై కమిషన్ వారు తమ వైఖరి చెప్తూ  ‘కోరినచో బిల్లులను సరి చేయడమన్న లైసెన్సీల సమాధానము తగినదిగా లేదు. వినియోగదారుడు కోరకపోయినా –  ఎప్పుడైతే  లైసెన్సీ రీడింగ్ తీసుకోవడం ఆలస్యం చేస్తే ఆ బిల్లులు నెలవారి వినియోగానికి సర్దుబాటు చేయాలి’ అని అన్నారని తెలుస్తుంది. దానికి తగ్గట్టుగా సాఫ్ట్ వేర్ ని డెవలప్ చేసినట్టు ‘దక్షిణ తెలంగాణ విద్యుత్ పంపిణి సంస్థ’ వారు ఇచ్చిన ‘2017-18’ రిపోర్ట్ లో చూడవచ్చు.
అంతే కాదు, విద్యుత్ అధికారులు తాజాగా ఇచ్చిన వివరణలో మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యం అవుతే, బిల్లును నెలరోజులకు సర్దుబాటు చేయకుండా, స్లాబ్ ను ఆలస్యం అయిన గడువుకు అనుగుణంగా మారుస్తామని చెప్పినట్టు ‘నమస్తే తెలంగాణ’ మరియు ‘వన్ ఇండియా’ ఆర్టికల్స్ లో చూడవచ్చు. కావున, లైసెన్సీలు మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా చేస్తే స్లాబులు కూడా మారిపోతాయి.
ఒక వేల ఇంకా ఇటువంటి సమస్యలు ఏమైనా ఎదురైతే, వినియోగదారుడు ‘Consumer Grievances and Redressal Forum’ లో కంప్లైంట్ చేయవచ్చు. ఎటువంటి కంప్లైంట్ అయిన 45 రోజుల్లో (కొన్ని కేసుల్లో 15 రోజుల్లో) ఫోరం ఆర్డర్ పాస్ చేయాలని ఉన్నట్టుగా ‘TSERC (Establishment of Mechanism for Redressal of Grievances of the Consumers) Regulation,2015’ లో చూడవచ్చు.
చివరగా, మీటర్ రీడింగ్ ఆలస్యంగా తీసుకున్నా, ప్రజలపై అదనపు భారం పడదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కర్ణాటక కుర్రాడు శివు ఉప్పర్ ని ఎవరు చంపలేదు, అది ఆత్మహత్య - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2019
ఆవులను తరలిస్తుండగా ఆపాడనే కోపంతో  శివ కుమార్ ఉప్పర్ అనే కుర్రాడిని చంపేశారని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
శివ ఉప్పర్ అనే కుర్రాడు ఆవులను తరలించడం ఆపాడని చంపేశారు.
శివ ఉప్పర్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. తనని ఎవరు చంపలేదు. పోస్టుమార్టం రిపోర్ట్ లో కూడా అలానే వచ్చింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని విషయం కోసం గూగుల్ లో ‘Shiva  uppar death’ అని వెతకగా, ఈ ఘటన పై వివిధ వార్తాపత్రికలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ‘The News Minute’ ఆర్టికల్ ప్రకారం శివు ఉప్పర్ ది హత్య కాదు, ఆత్మహత్య. శివు ఉప్పర్ కర్ణాటక లోని బెలగావి ప్రాంత APMC యార్డు లో ఉరి వేసుకొని చనిపోయాడని పోస్టుమార్టం రిపోర్ట్ లో కూడా వచ్చినట్టు బీజీపీ ఎం.పీ. సురేష్ అంగడి ట్వీట్ చేసాడని కూడా ఆ ఆర్టికల్ లో చూడొచ్చు. ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వంలో సురేష్ అంగడి రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రిగా ఉన్నారు.  అంతే కాదు, శివ కుమార్ ఆత్మహత్యను తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్న ఇద్దరు వ్యక్తులను బెలగావి పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు.
Spoke to #Commissioner of police belagavi regarding the alleged murder of #ShivuUppar.
The postmortem report confirms that it is not murder but it was #suicide.
I request all the citizens not to forward the false news and trust our Police in knowing the reason behind suicide. pic.twitter.com/kOv2b6ug1b
చివరగా, శివు ఉప్పర్ ని ఎవరు చంపలేదు. అది ఆత్మహత్య.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కర్నాటక లో జరిగిన కాంగ్రెస్ ర్యాలీ లో ఊపిన జెండా పాకిస్తాన్ ది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2019
కర్ణాటక లోని తుంకూర్ దగ్గర జరిగిన కాంగ్రెస్ ర్యాలీ లో పాకిస్తాన్ జెండా ఊపారంటూ ఈరోజు ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లోని నిజానిజాలను ఒకసారివిశ్లేషిద్ధాం.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
కర్నాటక లో జరిగిన కాంగ్రెస్ ర్యాలీ లో పాకిస్తాన్ జెండా ఊపారు
.ఆ వీడియో కనుక మనం క్షుణ్ణంగా గమనిస్తే అందులో ఉన్నది పాకిస్తాన్ జెండా కాదు, ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ జెండా అని అర్థం అవుతుంది. కావున పోస్ట్ చెప్పిన విషయం లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో షేర్ చేసిన వీడియో ని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే అందులో ఉన్నది పాకిస్తాన్ జెండా కాదు. ఆ వీడియో లో ఉన్నదీ ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీ జెండా. గతం లో కూడా IUML జండా ని పాకిస్తాన్ తో పోలుస్తూ కొన్ని ఫేక్ వార్తలు వచ్చాయి. ఈ క్రింద రెండు జెండాలకూ ఉన్న తేడా గమనించవొచ్చు.
కుడి వైపు ఉన్నది పాకిస్తాన్ జెండా. అందులో అర్ధ చెంద్రాకారం కుడి వైపు తిరిగి ఉంటుంది మరియు జెండా లో ఎడమవైపు తెలుపు రంగు స్ట్రిప్ ఉంటింది. చివరగా కర్నాటక లో జరిగిన కాంగ్రెస్ ర్యాలీ లో పాకిస్తాన్ జెండా  ఊపారు అంటూ చెప్పిన పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు


text:
కళ్యాణలక్ష్మీ మరియు షాదీ ముబారక్ ఎవరికయినా ఒక్కసారి మాత్రమే వర్తిస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2019
తెలంగాణ రాష్ట్రం లో కళ్యాణలక్ష్మీ మరియు షాదీ ముబారక్ పథకాల కింద రెండో పెళ్లికి కూడా ఆర్ధిక సహాయం వర్తిస్తుందని ఫేస్బుక్ లో కొందరు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టుల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రెండో పెళ్ళికి కూడా కళ్యాణ లక్ష్మీ, షాదీ ముబారక్ పైసలు ఇస్తారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వ G.O. ప్రకారం ఒక్కరికి ఒక పెళ్ళికి మాత్రమే ఆర్ధిక సహయం అందచేస్తారు. అది రెండో పెళ్లి లేక మొదటి పెళ్లా అన్న దానితో సంభంధం లేదు అని ఆ  G.O. లో ఉంది. చాలా మంది దీన్ని చూసి ఎన్ని సార్లు చేసుకుంటే అన్ని సార్లు ఆర్థిక సహాయం వర్తిస్తుందని అనుకుంటున్నారు. ఎన్ని సార్లు చేసుకున్నా ఒక్కరికి ఒక పెళ్ళికి మాత్రమే ఆర్ధిక సహయం అందచేస్తారు. కావున పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్ట్ కింద కామెంట్స్ చూస్తే కొంత మంది ఎన్ని సార్లు పెళ్లి చేసుకుంటే అన్ని సార్లు పథకం ద్వారా సహాయం అందుతుందని భావిస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది.
పోస్ట్ లోని విషయం పై గూగుల్ లో వెతకగా, రెండో సారి పెళ్లికి  కూడా కళ్యాణ లక్ష్మీ మరియు షాదీ ముబారక్ పథకాలు వర్తిస్తాయని తెలంగాణ ప్రభుత్వం జీ.ఓ. విడుదల చేసిందని తెలుస్తుంది. సిద్దిపెటకి చెందిన ఒక వ్యక్తి తన చెల్లి రెండవ పెళ్ళికి కళ్యాణలక్ష్మీ పథకం వర్తిస్తుందా అని అడిగినందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం వివరణ ఇచ్చిందని జీ.ఓ. ద్వారా తెలుస్తుంది. వివరణ లో కళ్యాణ లక్ష్మీ మరియు షాదీ ముబారక్ పథకాల ద్వారా ఎవరైన ఒక్క సారి మాత్రమే సహాయం పొందవచ్చని, అది రెండో పెళ్లి లేక మొదటి పెళ్లా అన్న దానితో సంబందం లేదు అని ఆ  G.O. లో ఉంది. కావున ఎన్నో పెళ్లి అయినా అంతకు ముందు పెళ్లికి సహాయం పొందకుంటే వాళ్ళు ఆర్ధిక సహాయానికి అర్హులని ఉంటుంది. కొంత మంది ప్రజలు అనుకుంటున్నట్టుగా ఎన్నిసార్లు పెళ్లి చేసుకుంటే అన్ని సార్లు ప్రభుత్వం సహాయం చేయదు.
చివరగా, కళ్యాణలక్ష్మీ మరియు షాదీ ముబారక్ పథకాల కింద ఎవరయినా ఒక్కసారి కంటే ఎక్కువ సార్లు సహాయానికి అర్హులు కారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కశ్మీర్‌లో చనిపోయిన టెర్రరిస్ట్ లకు కాంగ్రెస్ కోటి రూపాయల బహుమతి ప్రకటించిందా? - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 24, 2019
కశ్మీర్‌లో చనిపోయిన టెర్రరిస్ట్ లకు కాంగ్రెస్ కోటి రూపాయల బహుమతి ప్రకటించిందని కావున పుల్వామా లో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడికి కాంగ్రెస్ బాధ్యత వహించాలని రచ్చ కిరణ్ కుమార్ అనే వ్యక్తి ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసాడు. తను రాసిన పోస్ట్ లో ఎంత నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
కాశ్మీర్ లో చనిపోయిన టెర్రరిస్ట్ లకు 1 కోటి బహుమతి ప్రకటించిన కాంగ్రెస్ దీనికి (పుల్వామా దాడి) బాధ్యత వహించాలి
కాంగ్రెస్ పార్టీ టెర్రరిస్ట్ లకు ఎలాంటి బహుమతి ప్రకటన చేయలేదు. కానీ 2018 లో కాంగ్రెస్ లీడర్ హాజీ సఘీర్ సయీద్ ఖాన్ కాశ్మీర్ లో బీ.జే.పీ ప్రభుత్వం వల్ల చనిపోయిన అమాయకులకి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో కి వస్తే 1 కోటి పరిహారం ఇస్తామని అన్నారు. ఆ ప్రకటనని కూడా జమ్మూ కాశ్మీర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ జనరల్ సెక్రెటరీ విక్రం మల్హోత్రా కొట్టి పారేసారు. అది సఘీర్ సయీద్ వ్యక్తిగత అభిప్రాయమని కాంగ్రెస్ పార్టీ అలాంటి ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు అని చెప్పారు.
చివరగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ టెర్రరిస్ట్ లకు ఎలాంటి బహుమతి ప్రకటించలేదు. తమ లీడర్ చేసిన వాక్యాలను కూడా కన్డించింది.

created: February 24, 2019


text:
కాపాడండి అంటూ కువైట్ నుండి వీడియో పెట్టిన వ్యక్తిని 2017 లోనే భారతదేశానికి తిరిగి తీసుకొని వచ్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 24, 2019
కువైట్ లో ఓనర్ల దగ్గర చిక్కుకుపోయిన ఒక వ్యక్తి తనను కాపాడమని పెట్టిన వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. తనను భారతదేశానికి తిరిగి తీసుకొని రావాలని కోరుతున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియోలో మాట్లాడుతున వ్యక్తి కువైట్ లో ఓనర్ల దగ్గర చాలా కష్టాలు పడుతున్నాడు. గవర్నమెంట్ తనకు హెల్ప్ చేసి భారతదేశానికి తిరిగి తీసుకొని రావాలి.
పోస్ట్ చేసిన వీడియోలోని వ్యక్తి నిజంగానే కువైట్ లో తన ఓనర్ల దగ్గర కష్టాలు పడ్డాడు.  కానీ అది జరిగింది 2017 లో, ఇప్పుడు కాదు. తను 2017 లోనే భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చేసాడు. కావున పాత వీడియో ఇప్పుడు ఫేస్బుక్ లో పెట్టి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియోని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయం తో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి, వాటిని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియో కి సంభందించిన వేరే వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వాటిల్లో ఒకటి 10tv ఈ సంఘటన పై ప్రసారం చేసిన వీడియో. దాని ప్రకారం వీడియో లో ఉన్న వ్యక్తి నెల్లూరు కి చెందిన రవి. తను నిజంగానే కువైట్ లో ఓనర్ల దగ్గర చాలా కష్టాలు పడటంతో 2017 లో వీడియో తీసి పెట్టాడు. కానీ అదే సంవత్సరం కువైట్ లోని ‘APNRT (Andhra Pradesh Non-Resident Telugu) Association’ వారి సహాయంతో రవి తిరిగి భారతదేశానికి వచ్చేసాడు. కానీ ఇప్పుడు మళ్ళీ అదే వీడియోని తిరిగి షేర్ చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, కాపాడండి అంటూ కువైట్ నుండి వీడియో పెట్టిన వ్యక్తిని 2017 లోనే భారతదేశానికి తిరిగి తీసుకొని వచ్చారు.


text:
కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వం బైబిల్ ని నిషేధించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2019
“కాలిఫోర్నియా లో బైబుల్ ని నిషేధిస్తూ అసెంబ్లీలో తీర్మానం…ప్రతి ఒక్కరూ షేర్ చేయండి. బైబుల్ లో Sexual Topiks ఎక్కువగా ఉన్నాయని, బైబుల్ ని చిన్నపిల్లలు చదవటం మంచిది కాదని, బైబుల్ చదవటంవల్ల పెద్దవాళ్ళలో కూడా Sexual harassments ఎక్కువ అవుతున్నాయని బైబుల్ ని నిషేధించిన కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వం” అంటూ ఫేస్బుక్ లో కొంతమంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వం బైబుల్ ని నిషేధించింది .
ఒక రిపబ్లికన్ రాజకీయ నాయకుడు మరియు ఇంకొక టీ.వీ న్యూస్ ఛానల్ కలిసి కాలిఫోర్నియా AB 2943 బిల్లు ని తప్పుగా చూపించారు. ఆ బిల్లు వాస్తవానికి లైంగిక ధోరణి మార్పు ప్రయత్నాల యొక్క ప్రకటనలను మరియు అమ్మకాలను నిషేధించడానికి సంబంధించినది. ఆ బిల్లులో  అసలు ఎక్కడా కూడా బైబిల్ గురుంచి ప్రస్తావించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
కాలిఫోర్నియా ప్రభుత్వం బైబుల్ ని నిషేధించిందా? అనే విషయం గురించి వెతికినప్పుడు, ఇలాంటి వార్తలు ఏప్రిల్ 2018లో కాలిఫోర్నియా అసెంబ్లీలో ఒక సభ్యుడు (Evan Low) AB 2943 బిల్లుని ప్రవేశ పెట్టినప్పుడు వచ్చాయని తెలిసింది. ఆ బిల్లు వాస్తవానికి లైంగిక ధోరణి మార్పు ప్రయత్నాల యొక్క ప్రకటనలను మరియు అమ్మకాలను నిషేధించడానికి సంబంధించినది. కానీ, ఒక రిపబ్లికన్ రాజకీయ నాయకుడు Travis Allen మరియు ‘One America News Network (OAN)’ అనే న్యూస్ ఛానల్ కలిసి ఆ బిల్లు ని తప్పుగా చూపించారు. ఆ  వీడియోలో టీ.వీ. ఛానల్ వ్యాఖ్యాత కాలిఫోర్నియా అసెంబ్లీ సభ్యుడు Travis Allen ని AB 2943 బిల్లుని అసెంబ్లీలో ఆమోదిస్తే లైంగిక నైతికత గురించి చెప్పే ‘బైబిల్’ ని కూడా నిషేధిస్తారా అని అడిగినప్పుడు, అతను అవును అని సమాధానం ఇస్తూ ప్రసంగించారు. ఆ ఛానల్ ఆ వీడియోని తమ ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో  పోస్ట్ చేసినప్పటి నుండి బైబిల్ బాన్ గురించి చర్చ మొదలయింది.  కానీ, AB 2943 బిల్లుని చూసినట్లయితే అందులో అసలు ఎక్కడా కూడా బైబిల్ గురించి ప్రస్తావన జరగలేదని చూడవచ్చు.
Evan Low తాను ప్రవేశపెట్టిన బిల్లు గురించి తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతుందనే విషయం  తెలుసుకుని, ఆ బిల్లు లోని విషయాలను గురించి తెలుపుతూ ట్విట్టర్ లో ఒక వీడియో ని పెట్టాడు. దాంట్లో, AB 2943 బిల్లు ఆమోదం జరిగితే బైబిల్ ని ప్రభుత్వం నిషేద్ధిస్తుంది అనేది అవాస్తవం అని స్పష్టంగా చెప్పాడు. దీనికి సంబంధించి “The Washington Times” ప్రచురించిన కథనం కూడా లభించింది.
Get the facts on AB 2943: https://t.co/WxJT0Mojxt pic.twitter.com/lhkoPIptDm
ప్రస్తుతం AB 2943 బిల్లు స్థితిని తెలుసుకోడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు “Los Angeles Times” పత్రిక ఆగష్టు 31, 2018న  ప్రచురించిన కథనం లభించింది. Evan Low కి అనేక మతాల వారు ఆ బిల్లు ఆమోదం జరిగితే తమ హక్కులకు ఆటంకం కలుగుతుందని తెలుపడంతో దానిని అసెంబ్లీ నుండి తుది ఆమోదం రాకముందే వెనక్కి తీసుకునట్లుగా తెలిసింది.
అంతే కాదు, ఇదే విషయం మీద అమెరికా కి చెందిన అనేక ఫాక్ట్ చెక్ సంస్థలు, బైబిల్ నిషేధం అబద్ధం అని కూడా రాశాయి. ఫాక్ట్ చెక్, పొలిటి ఫాక్ట్, స్నోప్స్ వంటి సంస్థలన్నీ దీనిలో నిజం లేదు అని 2018 లోనే చెప్పాయి.
చివరగా, కాలిఫోర్నియా  ప్రభుత్వం బైబిల్ ని నిషేధించిందనేది అవాస్తవం.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కావేరి ట్రావెల్స్ వారు నిజంగానే 125 బస్సులను ఎన్నికల ముందు రోజున రద్దు చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2019
ఎన్నికలకు ఒక్క రోజు ముందు తెలంగాణ నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ కి వెళ్ళ వలసిన కావేరి ట్రావెల్స్ సంస్థ బస్సులు రద్దయ్యాయి అంటూ  ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కావేరి ట్రావెల్స్ పోలింగ్ కు కొన్ని గంటలు మాత్రమే ఉన్న సమయంలో ఈ నెల 10న వెళ్ళాల్సిన 125 బస్సులను అకస్మాత్తుగా రద్దు చేసింది.
కావేరి ట్రావెల్స్ సంస్థ నిజంగానే 125 బస్సులను రద్దు చేసింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం.
పోస్ట్ లో ఉన్న వార్త గురించి గూగుల్ లో వెతికగా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఈ విషయం పై వివిధ వార్తా సంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ లభిస్తాయి. The Hans India ఆర్టికల్ ప్రకారం కావేరి ట్రావెల్స్ సంస్థ నిజంగానే 125 బస్సులను రద్దు చేసింది, రిజర్వేషన్ చేసుకున్న ప్రయాణికులకు ‘అనివార్య కారణాల’ వల్ల బస్సులను రద్దు చేస్తున్నట్టు మెసేజెస్ పంపించింది. Times of india వారితో మాట్లాడుతూ పర్మిట్ లేని బస్సులను సీజ్ చేస్తారనే భయంతో రద్దు చేసినట్టుగా ఒక ట్రావెల్ సంస్థ ఓనర్ చెప్పాడు. ఇదే విషయం పై ABN ఆంధ్రజ్యోతి న్యూస్ ఛానల్ వారు ఒక న్యూస్ ఐటమ్ కూడా ప్రచురించారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా కావేరి ట్రావెల్స్ 125 బస్సులను రద్దు చేసారు.
చివరగా, కావేరి ట్రావెల్స్ వారు నిజంగానే 125 బస్సులను ఎన్నికల ముందు రోజున రద్దు చేసారు.


text:
‘కాశ్మీర్లోని ఉగ్రవాదులకు దేహశుద్ది’ అంటూ పుల్వామా ఘటన తర్వాత వ్యాప్తిలో ఉన్న వీడియోలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 26, 2019
పుల్వామా ఘటన అనంతరం ‘ ’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ‘కాశ్మీర్లోని ఉగ్రవాదులకు దేహశుద్ది’ అంటూ ఒక  ని పోస్ట్ చేసింది. దానిని 3000 మందికిపైగా లైక్ చేశారు. ఆ వీడియో ఎంతవరకు వాస్తవమో ఒకసారి విశ్లేషిద్దాం .
కాశ్మీర్లోని ఉగ్రవాదులకు భారత ఆర్మీ దేహశుద్ది.
వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ అనే గూగుల్ ఎక్స్టెన్షన్ లో ఫ్రాగ్మెంటేషన్ చెయ్యగా అనేక చిత్రాలు వచ్చాయి. వాటిని ‘యాండెక్స్ ’ వెబ్సైట్లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఆ వీడియోని కొన్ని నెలల క్రితమే  , లలో వివిధ సందర్భాలలో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా అర్ధం అవుతుంది. పాకిస్థాన్ జర్నలిస్ట్ ‘హమీద్ మీర్’ భారత సైన్యం కాశ్మీర్లోని యువతని హింసిస్తున్నారు అంటూ ట్విటర్లో  చేసారు. ‘డైలీ మోషన్’ ప్లాట్ఫారంలో అనే ఖాతా ద్వారా ‘బలోచిస్తాన్ ప్రాంతంలలోని ప్రజలను అపహరించి పాకిస్థాన్ టార్చర్ సెల్ లో వారిని హింసిస్తున్నారు’ అంటూ అప్లోడ్ చేసారు. ఇలా ఈ వీడియోని అనేక సందర్భాల్లో అప్లోడ్ చేసారు. కానీ మనం క్షుణ్ణం గా వీడియోని పరిశీలించినట్టైతే 0:09 సె. దగ్గర నుండి 0:18 సె . మధ్య ఫ్రాగ్మెంట్స్ లో కనిపిస్తున్న ఆర్మీ అధికారి షర్ట్ జేబు దగ్గర పాకిస్థాన్ జెండా చూడవచ్చు . అది పాకిస్థాన్ ఆర్మీ వారు బలోచిస్తాన్ వారిని ప్రిసన్ సెల్ లో హింసించేది అయ్యుండవచ్చూ .
కావున  పుల్వామా ఘటన తర్వాత భారత ఆర్మీ కాశ్మీర్ లో ని ఉగ్రవాదులను నిర్బంధించి వారికి  దేహశుద్ది  చేస్తోంది అనే వాదనతో పెట్టిన వీడియోలో ఎంత మాత్రము నిజం లేదు.
చివరగా, ఆ వీడియో కాశ్మీర్లోని ఉగ్రవాదులకు భారత ఆర్మీ దేహశుద్ది చేస్తున్నప్పటిది కాదు. అది ఒక పాత వీడియో .

created: February 26, 2019


text:
కాశ్మీర్ లోని ప్రార్ధనా మందిరాలలో కేంద్ర బలగాలు స్వాధీన పరుచుకున్న ఆయుధాలు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 7, 2019
“కాశ్మీర్ లోని ప్రార్ధనా మందిరాలను కేంద్ర బలగాలు స్వాధీన పరచుకొని సోదాలు జరపగా లభ్యమైన ప్రార్ధనా సామాగ్రి, మరియు ప్రార్ధనకారులు” అంటూ ఫేస్బుక్ లో ప్రస్తుతం చాల మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అస్సలు పోలీసులు నిజంగా కాశ్మీర్ లో ఆయుధాలు స్వాధీనం చేసారో లేదో విశ్లేషిద్ధం.
కాశ్మీర్ లోని ప్రార్ధనా మందిరాలలో కేంద్ర బలగాలు స్వాధీన పరుచుకున్న ఆయుధాలు.
గతంలో వేరు వేరు సందర్భాలలో తీసిన ఫోటోలు అన్ని జత పరిచి కాశ్మీర్ లోని ప్రార్ధనా మందిరాలలో కేంద్ర బలగాలు స్వాధీన పరుచుకున్న ఆయుధాలు అంటూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
కాశ్మీర్ కి ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్370 ని భారత ప్రభుత్వం రద్దు చేసినప్పటి నుండి గతం లో షేర్ చేసిన పలు ఫేక్ వార్తలు సోషల్ మీడియాలో మళ్ళి ఇప్పుడు జరిగినట్టు విస్తృతంగా ప్రచారం అవుతున్నాయి.
ఫోటో 1:
పైన ఉన్న ఫోటో గురించి వెతకగా బిజ్నోర్పో పోలీస్ వారు ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోనే మదర్సాలో తనిఖీ చేసినప్పుడు దొరికిన ఆయుధాలు ఎప్పటిది అని వారి ట్వీట్ ద్వారా తెలిసింది.
ఫోటో 2:
పై ఫోటో సెర్చ్ చేస్తే మార్చ్ 2019లో Tumbir వెబ్సైటు లో అప్లోడ్ చేసినట్టు చూడొచ్చు.
ఫోటో 3:
ఇండియా టుడే వారి ఆర్టికల్ ప్రకారం ఈ ఫోటో పంజాబ్ లో ని కత్తులు తయారు చేసే ఫ్యాక్టరీ కి సంబందించింది అని తెలుస్తుంది.
ఫోటో 4:
ఈ ఫోటో  జులై 2019 లో “గుజరాత్ లోని ఒక మసీదులో ఆయుధాలు దొరికాయి” అంటూ ప్రచారం చేస్తే ఫ్యాకల్టీ అవి 2016లో గుజరాత్ లోని రాజ్ కోట్ లో అక్రమంగా ఆయుధాలను అమ్ముతున్న ఒక దుకాణాన్ని సీజ్ చేసినప్పటివి అంటూ అప్పుడే నిర్ధారణ చేసింది.
ఫోటో 5:
ఈ ఫోటో  ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని  షామిలి పోలీస్ వారు విదేశీయుల్ని వేరు వేరు మదర్సాల నుంచి అరెస్ట్ చేసినప్పటి సంఘటన ట్వీట్ నుంచి తీసి పెట్టారు.
కావున కాశ్మీర్ లోని ప్రార్ధనా మందిరాలలో కేంద్ర బలగాలు స్వాధీన పరుచుకున్న ఆయుధాలు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 7, 2019


text:
కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటాను 42% కు పెంచమని 14వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సు చేసిన తర్వాత మోడీ ప్రభుత్వం అమలు చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2019
పదనాల్గవ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులలో రాష్ట్రాలకు వాటా పెంచొద్దని చెప్పినా కూడా మోడీ పెంచారంటూ ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్ట్ ని కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాలకు వాటా పెంచొద్దన్న ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులను కూడా పక్కన పెట్టి రాష్ట్రాలకు పన్నుల్లో వాటాను 32% నుండి 42% కు మోడీ పెంచారు.
పదనాల్గవ ఫైనాన్స్ కమిషన్ తమ సిఫర్సులల్లోనే కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుండి 42% కు పెంచమని చెప్పింది. దాన్ని మోడీ ప్రభుత్వం అమలు పరిచింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
గూగుల్ అడ్వాన్స్ సెర్చ్ లో ‘14th finance commission full report’ అని వెతికితే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో పదనాల్గవ ఫైనాన్స్ కమిషన్ ప్రభుత్వం కి ఇచ్చిన ఫుల్ రిపోర్ట్ Volume-1 యొక్క లింక్ వస్తుంది. ఆ రిపోర్ట్ లోని చాప్టర్ 18 లో ఇచ్చిన సిఫార్సులను ను చదివితే మొదటి సిఫార్సు కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాలకి ఇచ్చే వాటా మీద ఉంటుంది. ఆ సిఫార్సులో ఫైనాన్స్ కమిషన్ కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటాను 32% నుండి 42% కు పెంచమని చెప్పింది. దాన్ని మోడీ ప్రభుత్వం అమలు పరిచింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
చివరగా, కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటాను 42% కు పెంచమని ఫైనాన్స్ కమిషన్ ఇచ్చిన సిఫార్సుని మోడీ ప్రభుత్వం అమలు చేసింది.


text:
కేరళలో హార్డింగ్ మీద గోమాంసం తినాలనుకుంటే కాంగ్రెస్ కి ఓటు వేయమని రాసి లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
కాంగ్రెస్ పార్టీ కేరళలో ఎన్నికల ప్రచార నేపథ్యంలో గోమాంసం తినాలనుకుంటే తమకే ఓటు వేయమంటూ ఒక హార్డింగ్ పెట్టిందని ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కాంగ్రెస్ హార్డింగ్ మీద “గోమాంసం తినాలనుకుంటే కాంగ్రెస్ ను గెలిపించండి” అని రాసి ఉంది.
హార్డింగ్ మీద మలయాళంలో రాసి ఉన్న దాన్ని తెలుగులోకి అనువదిస్తే “ఆహార అలవాట్ల పేరు మీద చంపడమా? ఈ దేశంలో? ఈ కాలంలో? ఆది మానవుల నియమాలు మాకు వద్దు! కాంగ్రెస్ కి ఓటు వేయండి!” అని ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
కేరళలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎన్నికల సమయంలో పెట్టిన హార్డింగ్ మీద మలయాళంలో రాసిన దాన్ని తెలుగులోకి అనువదిస్తే “ఆహార అలవాట్ల పేరు మీద చంపడమా? ఈ దేశంలో? ఈ కాలంలో? ఆది మానవుల నియమాలు మాకు వద్దు! కాంగ్రెస్ కి ఓటు వేయండి!” అని వస్తుంది. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా గోమంసం గురించి హార్డింగ్ మీద ఎక్కడా కూడా లేదు. హార్డింగ్ మీద మనుషులను చంపుతున్నారని కాంగ్రెస్ అడుగుతుంటే, పోస్ట్ లో గోవులను చంపడాన్ని కాంగ్రెస్ మద్దతు తెలుపుతున్నట్టు రాసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినటుగా కాంగ్రెస్ పార్టీ గోమంసం మీద ఓట్లు అడగట్లేదు
చివరగా, కాంగ్రెస్ హార్డింగ్ మీద మలయాళంలో “గోమాంసం తినాలనుకుంటే కాంగ్రెస్ ను గెలిపించండి” అని రాసి లేదు.


text:
కొట్టేసిన మేఘాలయ హై కోర్టు వాఖ్యాలను తీసుకొని తమకు నచ్చినట్టుగా పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 14, 2019
మేఘాలయ హైకోర్ట్ భారత్ ని హిందూ దేశంగా ప్రకటించాలి అని తీర్పు ఇచ్చినట్టుగా ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మేఘాలయ హైకోర్ట్ – “భారత్ ని హిందూ దేశంగా ప్రకటించాలి’
గత సంవత్సరం డిసెంబర్ లో ఒక కేసు మీద తీర్పు ఇస్తూ ఒక-న్యాయమూర్తి ఉన్న బెంచ్ ఇండియాకి స్వాతంత్రం  వచ్చినప్పుడు హిందూ దేశంగా ప్రకటించాల్సింది అని అన్నారు. ఆ వాఖ్యలను కూడా ఈ సంవత్సరం మే నెలలో రెండు-న్యాయమూర్తులు ఉన్న బెంచ్ కొట్టేసింది. కానీ ఆ కొట్టేసిన వాఖ్యాలను తీసుకొని తమకు నచ్చినట్టుగా పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఈ విషయం పై గూగుల్ లో వెతకగా, మేఘాలయ హైకోర్టు లో ఒక-న్యాయమూర్తి ఉన్న బెంచ్ గత సంవత్సరం డిసెంబర్ నెల 10 వ తేదిన ఇచ్చిన తీర్పులో పోస్ట్ లో ఇచ్చిన విషయం మీద వాఖ్యలు చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున మేఘాలయ హైకోర్టు అధికారిక వెబ్ సైట్ లో 10వ తేదిన ఇచ్చిన తీర్పు డాక్యుమెంట్ చూడగా, న్యాయమూర్తి సేన్ ఒక కేసు విషయంలో తీర్పు ఇస్తూ స్వాతంత్రం సమయంలో పాకిస్తాన్ ముస్లిం దేశంగా ప్రకటించుకుంది, మనం ఇండియాని హిందూ దేశంగా ప్రకటిస్తే బాగుండేదని అన్నారు. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ఇప్పుడు హిందూ దేశంగా భారత్ ని ప్రకటించాలి అని అనలేదు.
న్యాయామూర్తి సేన్ చేసిన ఆ వాఖ్యాలను కూడా ఈ సంవత్సరం మే నెలలో రెండు-న్యాయమూర్తులు ఉన్న బెంచ్ కొట్టేసింది . న్యాయామూర్తి సేన్ కేసుకు సంబంధం లేని వాఖ్యలు చేసారని, ఆ వాఖ్యలు రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ఉన్నాయని రెండు-న్యాయమూర్తులు ఉన్న బెంచ్ తీర్పు ఇచ్చింది.
చివరగా, కొట్టేసిన మేఘాలయ హై కోర్టు వాఖ్యాలను తీసుకొని తమకు నచ్చినట్టుగా పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కొన్ని సంబంధం లేని ఫోటోలు పెట్టి ‘హైద్రాబాద్ హోటల్లలో కుక్కలను కోసి బిర్యాని తయారు చేస్తున్నట్లుగా పోలీసుల తనిఖీల్లో వెల్లడి’ అని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 31, 2019
‘హైదరబాద్, కరీంనగర్, నిజామాబాద్ వివిధ నగరాల్లోని హోటల్స్ లో అధికారులు తనికి చేయగా, నమ్మలేని నిజాలు బయటపడ్డాయి, కుక్కలను కోసి బిర్యానీ తాయారు చేస్తున్నారు, ఆయిల్,డాల్డాకు బదులుగా జంతువుల ఎముకల నుండి తీసిన ఆయిల్ ను కూడా వాడుతున్నారు, దయచేసి ఈ విషయాన్ని అందరికి తెలిసేవరకు షేర్ చేయండి’ అంటూ కొన్ని ఫోటోలను పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ ఆరోపణలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలు హైదరాబాద్, కరీంనగర్, నిజామాబాద్ పోలీసులు ఆ నగరాల్లోని హోటల్లను కల్తీ మాంసం మరియు ఇతర ఆహార పదార్ధాల గురించి తనిఖీ చేస్తున్నప్పుడు తీసినవి.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోలో కనిపిస్తున్న “The Ashoka Hotel” కోల్‌కతాకి చెందినది. 2018లో కుక్క మాంసం తో ఆహారం తయారు చేస్తున్నట్లుగా ఫిర్యాదులు వస్తే కోల్‌కతా మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్షన్ వారు మరియు అక్కడి పోలీసులు ఆ హోటల్ లో  తనిఖీలు నిర్వహించినప్పటిది. ఆ ఫోటోలో ఉన్నదీ  హైదరాబాద్ లోని హోటల్ కాదు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలను ఒక్కోదాన్ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, “The Ashoka Hotel” అని ఉన్న ఫోటో, కుక్క మాంసం తో ఆహారం తయారు చేస్తున్నట్లుగా ఫిర్యాదులు వస్తే కోల్‌కతా మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఫుడ్ ఇన్స్పెక్షన్ వారు మరియు అక్కడి పోలీసులు ఆ హోటల్ లో తనిఖీలు నిర్వహించినప్పటిదని తెలిసింది. ఆ హోటల్ తనిఖీ గురించి మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు,  ఆ సందర్భంలో తీసిన ఒక యూట్యూబ్ వీడియో కూడా లభించింది. ఆ తనిఖీల్లో 100కేజీల పాడైపోయాయిన మాంసం లభించిందని “Times of India” కథనం ద్వారా తెలిసింది.
పోస్టులో కుక్కల సమూహంతో ఉన్న ఫోటో “dreamstime.com” అనే వెబ్సైట్ లో థాయిలాండ్ ట్నమ్   కబేళా కి పంపడానికి నిలువ ఉంచిన  1000 కి పైగా కుక్కలను థాయ్ పోలీసులు కాపాడిన కథనం లో లభించింది.
పోస్టులో కుక్క చర్మం తీసి, ఒక తాడుతో దాన్ని వేలాడతీసి ఉన్న ఫోటో ఇరాన్ కి చెందిన ‘Fars News Agency’ వారు ఆ దేశంలోని ‘మశ్శద్’ అనే ప్రాంతంలో కుక్కల మాంసంతో ‘సాసేజ్’ తయారు చేస్తున్నారా అనే అంశం మీద  2015లో రాసిన కథనంలో లభించింది. కానీ, ఆ కథనంలో ఆ ఫోటోకి సంబంధించిన స్పష్టమైన సమాచారం ఏమీ లేదు.
పోలీసు అధికారి ఆహారాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తున్న ఫోటో గురించి వెతికినప్పుడు ఎక్కడా కూడా స్పష్టమైన సమాచారం లభించలేదు. చివరగా, కొన్ని అసంబంధిత ఫోటోలు పెట్టి ‘హైద్రాబాద్ హోటల్లలో కుక్కలను కోసి బిర్యాని తయారు చేస్తున్నట్లుగా పోలీసుల తనిఖీల్లో వెల్లడి’ అని తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
గత ఐదేళ్ళ మోడీ ప్రభుత్వం లో కూడా భారతదేశంలో కాశ్మీర్ దాటి ఉగ్రవాద దాడులు జరిగాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2019
గడిచిన ఐదేళ్లలో అసలు కాశ్మీర్ దాటి ఉగ్రవాద దాడులే జరగకుండా చూసుకున్న మోడీనే మళ్ళీ ఓటు వేసి గెలిపించుకుందాం అంటూ ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
గత ఐదేళ్ళ మోడీ ప్రభుత్వంలో కాశ్మీర్ దాటి ఉగ్రవాద దాడులు జరగలేదు.
లోక్ సభ లో ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సమాధానాల ప్రకారం గత ఐదేళ్ళ లో కూడా ఉగ్రవాదులు కాశ్మీర్ దాటి భారతదేశంలో దాడులు చేసారు. ఉదాహరణకి పంజాబ్ లోని పఠాన్‌కోట్ ఎయిర్ బేస్ మీద జరిగిన ఉగ్రవాద దాడి తీసుకోవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
భారతదేశం లో గత ఐదేళ్ళ లో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడులు తెలుసుకోవడానికి లోక సభ సమాధానాలు వెతకగా హోం శాఖ లోని మినిస్టర్ అఫ్ స్టేట్ హంస్రాజ్ గంగారాం అహిర్ 5th ఫిబ్రవరి, 2019 రోజున లోక్ సభ లో ‘Unstarred question no. 400’ కి ఇచ్చిన సమాధానం దొరుకుంతుంది. దాని ప్రకారం 2014-2018 సంవత్సరాలలో భారతదేశంలో కాశ్మీర్ దాటి ఆరు ఉగ్రవాద దాడులు జరిగాయి. అదనంగా జమ్మూ & కాశ్మీర్ లో 1708 ఉగ్రవాద సంఘటనలు జరిగాయి. ఇవ్వని కేవలం ఉగ్రవాద దాడులే. ఇవి కాకుండా నక్సల్ మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాల మిలిటన్సి దాడులు అదనంగా జరుగుతుంటాయి.
హోం శాఖ భారతదేశంలో జరిగిన ఉగ్రవాదుల దాడుల గురించి 2015 లో లోక్ సభ లో ఇచ్చిన సమాధానం ప్రకారం మోడీ ప్రభుత్వ హయాంలో  బెంగళూరు, బుర్ద్వాన్ మరియు గుర్దాస్పూర్ లో ఉగ్రవాద దాడులు జరిగినట్టుగా చూడవచ్చు. అంతే కాకుండా 2016 లో పంజాబ్ లోని పఠాన్‌కోట్ ఎయిర్ బేస్ మీద కూడా దాడి జరిగింది.
అలానే, సౌత్ ఆసియన్ టెర్రరిజం పోర్టల్ తమ వెబ్ సైట్ లో ప్రచురించిన సమాచారం చూస్తే ఏటా రెండు వేలకు పైగా ఉగ్రవాదానికి సంభందించిన సంఘటనలు భారతదేశంలో జరుగుతున్నయని తెలుస్తుంది.  కావున మోడీ ప్రభుత్వం లో అసలు కాశ్మీర్ దాటి ఉగ్రవాద దాడులే జరగనట్టుగా పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, గత ఐదేళ్ళ మోడీ ప్రభుత్వం లో కూడా భారతదేశంలో కాశ్మీర్ దాటి ఉగ్రవాద దాడులు జరిగాయి.


text:
గర్భంతో ఉన్న జింకని చంపిన ఆడ సింహం పక్కకు వెళ్లి పడుకుంది, చనిపోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2019
ఒక ఆడ సింహం తను ఒక జింకను మరియు జింక గర్భంలో ఉన్న పిల్ల జింకను చంపానని భావించి ప్రాణం విడిచిందని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జింకను మరియు గర్భంలో ఉన్న పిల్ల జింకను చంపి తప్పు చేసానని ఒక ఆడ సింహం భావించి ప్రాణం విడిచింది.
నిజంగా ఆడ సింహం ఏమీ భావించిందో ఎవరు చెప్పలేరు, కానీ పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా ప్రాణం మాత్రం విడువలేదు. కేవలం పక్కకు వెళ్లి పడుకుంది. కావున పోస్ట్ లో ఆడ సింహం చనిపోయిందని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Lioness kills pregnant deer’ అని వెతకగా, 2009 లో ‘Daily Mail’ వారు ఈ విషయం పై రాసిన ఒక ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఈ సంఘటన ‘Madikwe Game Reserve, South Africa’ లో జరిగింది. ఆడ సింహం ఒక జింకను వేటాడింది, కానీ తను ఆ జింక ను తినడానికి ప్రయత్నించగా తన గర్భంలో నుండి ఒక పిల్ల జింక బయటికి వచ్చింది, దాన్ని పక్కన పెట్టి కొద్ది సేపు జింకను తిన్నది, కానీ తను ఏమి చేసిందో అర్థమైన ఆడ సింహం కొద్ది సేపు ఆ పిల్ల జింక ని పట్టుకొని అటూ ఇటూ చూసింది, ఆ పిల్ల జింక ని నేల పై పెట్టి దాని వాసన కూడా చూసింది, చివరకు ఆ ఆడ సింహం జింకను మళ్ళీ తినకుండా పక్కకు వెళ్లి పడుకుందని గెర్రీ అనే రిసర్వ్ రేంజర్ ‘Daily Mail’ వారికి చెప్పాడు. ఇది చాలా విచిత్రమైన సంఘటన అని, అసలు ఎం జరిగిందో అక్కడ ఉన్న వారికి ఎవరికి అర్ధం కాలేదని, కానీ ఈ సంఘటన తనకు చాలా రోజుల వరకు గుర్తు ఉంటుందని గెర్రీ చెప్పాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ఆడ సింహం చనిపోలేదు.
చివరగా, గర్భంతో ఉన్న జింకని చంపిన ఆడ సింహం పక్కకు వెళ్లి పడుకుంది, చనిపోలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
గాంధీ హాస్పిటల్ లో విమానం కూలిపోలేదు. వీడియోలో ఉన్నది ఒక మాక్ డ్రిల్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2019
గాంధీ హాస్పిటల్ లో విమానం కూలిపోయింది అంటూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
గాంధీ హాస్పిటల్ లో కూలిన విమానం.
వీడియోలో విమానం కూలిపోయినట్టు చుపెట్టినది కేవలం ఒక మాక్ డ్రిల్ మాత్రమే. గాంధీ హాస్పిటల్ లో ఎటువంటి విమానం కూలిపోలేదు. కావున పోస్ట్ లో ఒక మాక్  డ్రిల్ చూపెడుతూ, నిజంగా విమానం కూలిపోయిందని చెప్పి ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘గాంధీ హాస్పిటల్ లో కూలిన విమానం’ అని వెతకగా, ఈ విషయం పై వార్తా సంస్థలు రాసిన ఆర్టికల్స్ వస్తాయి. సాక్షి వార్తాసంస్థ వారి వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ఫోటోల ప్రకారం వీడియోలో చూపెట్టింది కేవలం మాక్  డ్రిల్ మాత్రమేనని తెలుస్తుంది. నిజంగా గాంధీ హాస్పిటల్ లో ఎటువంటి విమానం కూలిపోలేదు. గాంధీ మెడికల్ కాలేజీ విద్యార్థులు నిర్వహిస్తున్న సైన్స్ మేళలో భాగంగా డీఆర్ఎఫ్ (డిసాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫోర్స్) వారి ఆధ్వర్యంలో ఈ  మాక్  డ్రిల్ నిర్వహించినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ మోక్ డ్రిల్ పై ఈనాడు మరియు మన తెలంగాణ వారు కూడా ఆర్టికల్స్ ప్రచురించారు.
చివరగా, గాంధీ హాస్పిటల్ లో విమానం కూలిపోలేదు. వీడియోలో ఉన్నది ఒక మాక్ డ్రిల్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 5, 2019


text:
గుంటూరు జిల్లాలో గత సంవత్సరం జరిగిన ఒక ఘటనకు చెందిన ఫోటోని, ప్రస్తుతం తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 5, 2019
ఫేస్బుక్ లో ఒక చిత్రంతో కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో, నిజామాబాద్ ఎంపీ కల్వకుంట్ల కవిత  జగిత్యాలలోని హాబ్సీ పూర్ గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన భోజనాన్ని దళిత కార్యకర్త తిన్నందుకు గాను అదే పార్టీకి చెందిన అగ్రకుల కార్యకర్తలు అతని పై దాడి చేసి కొట్టారు అంటూ ఆరోపణ చేశారు. ఈ పోస్ట్ లో పెట్టిన విషయాలు ఎంతవరకు నిజమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
జగిత్యాలలోని హాబ్సీ పూర్ గ్రామంలో తెరాస పార్టీ వారు ఏర్పాటు చేసిన భోజనాన్ని ఒక దళిత కార్యకర్త తిన్నందుకు గాను అదే పార్టీకి చెందిన అగ్రకుల కార్యకర్తలు అతని పై దాడి చేసి కొట్టారు
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రం గత సంవత్సరం (2018) మార్చ్ లో గుంటూరు జిల్లాలోని పాస్టర్ కి మరియు మరొకరికి  జరిగిన ఘర్షణకి సంబంధించినది. ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో పేర్కొన్నట్టుగా ఆ ఫోటోకి మరియు తెలంగాణ లో జరిగిన సంఘటన కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున పైన చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్  రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, దానిని ఏప్రిల్ 9, 2018న MORNING STAR NEWS వారు ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ లో లభించింది. దాని కథనం ప్రకారం ఆ ఫోటో, గుంటూరు జిల్లాలోని రెంటిచింతల గ్రామంలోని  పాస్టర్ కి మరియు ఒక గుర్తు తెలియని వ్యక్తి కి జరిగిన ఘర్షణకి సంబంధించినదని తెలుస్తుంది. ఈ ఘటన గురించి వార్తా పత్రిక ‘ఆంధ్రజ్యోతి’  కూడా మార్చ్ 31, 2018 న ఓ కథనాన్ని ప్రచురించింది.
ఈ విషయం గురించి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పోలీస్ వారి వెబ్సైటు లో వెతికినప్పుడు, ఆ ఘటన పై  మార్చ్ 30, 2018 న నమోదైన కేసు FIR(రెంటిచింతల పోలీస్ స్టేషన్ FIR: 32/2018)  కాపీ లభించింది. FACTLY వారు మరింత సమాచారానికై ఆ స్టేషన్ ఎస్. ఐ. హరిబాబు గారిని సంప్రదించినప్పుడు  “రెంటిచింతల గ్రామం లోని పాస్టర్ మాదిరి కోటి రెడ్డి వారి ఊరిలో క్రైస్తవ మతాన్ని బోధిస్తున్న కారణంగా ఆగ్రహించిన శివయ్య అనే వ్యక్తి అతని పై గొడ్డలితో దాడి చేశారు” అని ఆయన తెలియజేసారు.
చివరగా, గుంటూరు జిల్లాలో జరిగిన ఒక సంఘటనకు చెందిన ఫోటోని, ప్రస్తుతం తెరాస కార్యకర్తల మధ్య జరిగిన ఘర్షణకి సంబంధించిన చిత్రంగా తప్పుడు ఆరోపణలతో  ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
‘గుజరాత్ లోని ఒక మసీదులో ఆయుధాలు దొరికాయి’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 30, 2019
గుజరాత్ లోని ఒక మసీదులో ఆయుధాలు దొరికాయి అంటూ చాలా మంది ఫేస్బుక్ వినియోగదారులు కొన్ని ఫోటోలను పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ ఆరోపణలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
గుజరాత్ లోని ఒక మసీదులో ఆయుధాలు దొరికాయి.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోలు 2016లో గుజరాత్ లోని రాజ్ కోట్ లో అక్రమంగా ఆయుధాలను అమ్ముతున్న ఒక దుకాణాన్ని సీజ్ చేసినప్పటివి. పోస్టులో పేర్కొన్నట్లుగా అవి మసీదులో లభించలేదు. కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవి “Gujarat Headline” అనే పత్రిక మార్చ్ 5, 2016న ప్రచురించిన ఒక కథనం లో లభించాయి. ఆ కథనం ఆధారంగా, ఆ ఫోటోలు గుజరాత్ లోని రాజ్ కోట్ లో అక్రమంగా ఆయుధాలను అమ్ముతున్న ఒక దుకాణంలో సీజ్ చేసినప్పటివి అని తెలిసింది.
“Gujarat Headline News ” వారు అదే సమాచారంతో పెట్టిన ట్వీట్ లో కూడా పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోలను చూడవచ్చు.
#Rajkot: stock of #lethal #weapons found from #Novelty #store; 5 persons arrested https://t.co/oJrQBHE7Sp #Gujarat pic.twitter.com/A9jRB77W2r
మరింత సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, అదే విషయాన్ని వెల్లడించిన “Times of India” కథనం మరియు “Desi Gujarat” కథనం లభించాయి.
చివరగా, పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోలు 2016లో గుజరాత్ లోని రాజ్ కోట్ లో అక్రమంగా ఆయుధాలను అమ్ముతున్న ఒక దుకాణాన్ని సీజ్ చేసినప్పటివి. అవి మసీదులో లభించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
గుజరాత్ లో ఒక కుటుంబంలోని సభ్యుల మధ్య జరిగిన వివాదాన్ని, ఒక MLA దళితుడిని కొట్టాడు అంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 2, 2019
చాలామంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ ఒక వీడియోని పోస్ట్ చేసి గుజరాత్ లో దళిత యువకుడి పై ఒక MLA మరియు అతని అనుచరులు దాడి చేశారు అంటూ అందులో పేర్కొన్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
గుజరాత్ లో దళిత యువకుడు కార్ కొనుక్కొని రోడ్డుపై తిరగటం సహించలేక అనిల్ ఉపాధ్యాయ అనే MLA మరియు అతని అనుచరులు ఆ వ్యక్తి పై దాడి చేశారు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో గుజరాత్ లో ఒక కుటుంబంలోని సభ్యుల మధ్య  జరిగిన గొడవకి సంబంధించినది. గుజరాత్ MLA మరియు అతని అనుచరులు దళిత యువకుడిని కొడ్తున్నారు అనే ఆరోపణలో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లోని వీడియో కోసం యూట్యూబ్ లో “Man beaten on road in Gujarat” అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు V6 వార్తా ఛానెల్ వారి న్యూస్ బులెటిన్ లో టెలికాస్ట్ చేసిన ఇదే వీడియో లభించింది. ఆ కథనం ఆధారంగా, గుజరాత్ లోని ఒక కుటుంబం లో అల్లుడు అధిక కట్నం అడిగినందుకు గాను అతని మామ మరియు ఇతర బంధువులు ఆ వ్యక్తిని రోడ్డు పై కొట్టి అతని కార్ ని ధ్వంసం చేశారు అని తెలిసింది.
చివరగా, పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో గుజరాత్ లో ఒక కుటుంబంలోని సభ్యుల మధ్య  జరిగిన గొడవకి సంబంధించినది.


text:
గుజరాత్ లో తీసిన పాత ఫోటో పెట్టి జగన్ అధికారంలో ఆంధ్ర సెక్రటేరియట్ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 10, 2019
జగన్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక సెక్రటేరియట్ లో మొదలైన మార్పు అని చెప్తూ రెండు ఫోటోలతో ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జగన్ అధికారంలోకి వచ్చాక ఆంధ్రప్రదేశ్ సెక్రటేరియట్ లో పని చేయకుండా అధికారులు రెస్ట్ తీసుకుంటున్నారు
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు చాలా పాత ఫోటోలు. అవి అసలు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తీసినవే కావు, గుజరాత్ రాష్ట్రానికి సంబంధించినవి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ ఫోటోని 2015 లోనే ఒక వ్యక్తి తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్వీట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. కావున ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లోని ఫోటో ఇప్పటిది  కాదు.
ట్వీట్ లో ఆ ఫోటో గుజరాత్ RTO ఆఫీస్ కి సంబంధించినదని రాసి ఉంటుంది. అంతే కాదు ఆ ట్వీట్ లో ఆఫీసుని ఇంకో కోణం నుండి తీసిన ఫోటో ఉంటుంది. ఆ ఫోటో లో గోడ మీద ‘No Smoking’ బోర్డు   చూడవచ్చు. ఆ బోర్డు మీద ‘No Smoking’ అని ఏదో బాష లో రాసి ఉంటుంది. ట్వీట్ లో గుజరాత్ ఆఫీస్ అని రాసి ఉంది కాబట్టి ఆ ‘No Smoking’ బోర్డు మీద గుజరాతీ లో రాసారా అని చెక్ చేయగా అది గుజరాతీ అని తెలుస్తుంది. కాబట్టి అది గుజరాత్ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన ఆఫీసు, ఆంధ్రప్రదేశ్ సెక్రటేరియట్ కాదు.
చివరగా, గుజరాత్ లోతీసిన పాత ఫోటో పెట్టి జగన్ అధికారంలో ఆంధ్ర సెక్రటేరియట్ అని తప్పుగా ప్రచారంచేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
చంద్రబాబు ఆరోగ్యం క్షీణించిందని తప్పుడు హెడ్లైన్ పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 6, 2019
చంద్రబాబు ఆరోగ్యం క్షీణించిందని చెప్తూ ఒక ఆర్టికల్ లింక్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
క్షీణించిన చంద్రబాబు ఆరోగ్యం. హాస్పిటల్ కి  తరలింపు. కుప్పకూలిన లోకేష్.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఆర్టికల్ లింక్ ఓపెన్ చేస్తే చంద్రబాబు కేవలం చెకప్ కి వెళ్లినట్టు ఉంటుంది. 2013 లో చంద్రబాబు నిరాహార దీక్ష చేసి అనారోగ్యం పాలైపోయినప్పుడు తీసిన ఫోటోని ఉపయోగించి తప్పుడు హెడ్లైన్ తో ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఆర్టికల్ క్లిక్ చేస్తే ఒక యుట్యూబ్ వీడియో ఉంటుంది. ఆ వీడియో చూస్తే దాంట్లో చంద్రబాబు కేవలం హెల్త్ చెకప్ కి వెళ్లినట్టు ఉంటుంది. తప్పుడు హెడ్లైన్ పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు. ఇలాంటి వాటిని ‘క్లిక్ బెయిట్’  అంటారు. కేవలం క్లిక్కుల కోసం ఇలాంటి తప్పుడు హెడ్లైన్స్ పెడుతారు. ఆర్టికల్ కవర్ ఫోటో కూడా 2013 లో చంద్రబాబు నిరాహార దీక్ష చేయడం వల్ల అనారోగ్యం పాలైపోయినప్పుడు తీసినది పెట్టారు
చివరగా, చంద్రబాబు ఆరోగ్యం క్షీణించిందని తప్పుడు హెడ్లైన్ పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఎలక్షన్ కౌంటింగ్ ఎట్లా జరుగుతుందో మీకు తెలుసా? ఈ వీడియో చుడండి


text:
చంద్రబాబు నాయుడు తను రాజకీయాలు వదిలేస్తున్నట్టుగా ఎటువంటి వీడియో పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2019
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయాల నుండి నిష్క్రమిస్తున్నట్టు ఒక వీడియోని రిలీజ్ చేసారని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది ఒక పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చంద్రబాబు నాయుడు: “ఇవే నా చివరి ఎన్నికలు. మరి, ఉంటాను.”
చంద్రబాబు నాయుడు ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా విడుదల చేసిన ఒక వీడియో లోని ఆడియోని మార్చారు. తను రాజకీయాలు వదిలేస్తున్నట్టుగా ఎటువంటి వీడియో పెట్టలేదు. కావున పోస్ట్ లోని వీడియో లో చెప్పిన విధంగా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయాలు వదిలేయట్లేదు.
పోస్ట్ లోని వీడియోని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి, వాటిని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో అసలైన వీడియో వస్తుంది.
ఆ వీడియో చూస్తే చంద్రబాబు నాయుడు తను రైతులకు ఇచ్చిన ఋణ మాఫీ గురించి మాట్లాడినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున చంద్రబాబు నాయుడు  రాజకీయాలనుండి నిష్క్రమిస్తున్నట్టుగా ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్న వీడియో లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
ఇది కామెడీ వీడియో అని కొంత మంది భావించినా కూడా, పోస్ట్  పెట్టిన వాళ్ళు ఎక్కడా కూడా  డిస్క్లైమర్  పెట్టలేదు. చంద్రబాబు నాయుడు తను రాజకీయాలు వదిలేస్తున్నట్టుగా ఎటువంటి వీడియో పెట్టలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్/మొర్ఫెడ్ వీడియో.


text:
చిత్రం లో ఉన్న వ్యక్తి అదృశ్యo అయిన ఢిల్లీ JNU విద్యార్ధి నజీబ్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2019
ISIS మిలిటెంట్ల  ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ఒక దానిని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి ఢిల్లీ JNU నుండి అదృశ్యo అయిన నజీబ్ అహ్మద్ అంటూ అందులో పేర్కొన్నారు. ఇది ఎంతవరకు వాస్తవమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి 2016 అక్టోబర్ లో అదృశ్యo అయిన ఢిల్లీ JNU విద్యార్థి నజీబ్ అహ్మద్.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో  ప్రముఖ వార్తా  సంస్థ  “INTERNATIONAL BUSINESS TIMES”  డిసెంబర్ 30, 2015 న ప్రచురితం చేసిన  ఒక ఆర్టికల్ లో లభించింది. దీని ఆధారంగా ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి అదృశ్యo అయిన ఢిల్లీ JNU విద్యార్ధి నజీబ్ అహ్మద్ కాదు అని చెప్పవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాలు అవాస్తవాలు.
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ని గూగుల్  రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా దానిని  ప్రముఖ వార్తా  సంస్థ  “INTERNATIONAL BUSINESS TIMES”  డిసెంబర్ 30, 2015 న ప్రచురితం అయిన ‘ Iraq: The battle to regain control of Tikrit from Isis rages on’ అనే ఆర్టికల్లో లభించింది. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో ని “Shi’ite fighters stands near a wall painted with the black flag commonly used by Islamic State militants in the town of Tal Ksaiba” అనే ఉప శీర్షికతో చూడవచ్చు. అనగా, ఈ ఫోటో JNU-ఢిల్లీ  విద్యార్ధి నజీబ్ అహ్మద్ అదృశ్యo అయిన తేదీ కంటే చాలా ముందుది. కావున ఈ ఫోటోలోన ఉన్నది పోస్ట్ లో ఆరోపించిన వ్యక్తి కాదు.
ఈ పోస్ట్ గత సంవత్సరం నుండే వ్యాప్తి లో ఉంది. అప్పట్లో దీని పై Alt News వారు ఆర్టికల్ రాసారు. మళ్ళీ ఇప్పుడు JNU నజీబ్ తల్లి ఫాతిమా నఫీజ్16 మార్చ్ 2019 న నరేంద్ర మోడీ ని తన కొడుకు ఆచూకి గురించి ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చేయడంతో ఈ విషయం తిరిగి వ్యాప్తిలోకి వచ్చింది.
చివరగా, ఫొటోలో ఉన్న వ్యక్తి ఢిల్లీ JNU  విద్యార్థి  నజీబ్ అహ్మద్ కాదు.


text:
చిదంబరం తో పాటు ఒకే ఫ్రేమ్ లో ఉన్న వ్యక్తి జైషే మహ్మద్ అధినేత మసూద్ అజర్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 23, 2019
‘మిషన్ మోడీ 2019’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ఒక పోస్ట్ లో ‘ఫోటో లో ఎర్రని వృత్తం లో ఉన్న వ్యక్తి  జైషే మహ్మద్ అధినేత మసూద్ అజర్ అని చెప్పింది . మొన్నటి పుల్వామా దాడి లో ఇతను కీలక నిందితుడు .ఇటు పక్కన కూర్చున్నది కాంగ్రెస్ నాయకుడు మాజీ ఆర్ధికమంత్రి పి.చిదంబరం’ అంటూ పెట్టారు . ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు  నిజం ఉందో ఒకసారి విశ్లేషిద్దాం
జైషే మహ్మద్ అధినేత మసూద్ అజర్ తో కాంగ్రెస్ నాయకుడు మాజీ ఆర్ధికమంత్రి పి.చిదంబరం
పోస్ట్ లోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఎర్రని వృత్తం లో ఉన్న వ్యక్తి అఫ్గాన్ తాలిబన్ నాయకుడు మరియు పాకిస్థాన్ కి ఆఫ్ఘానిస్తాన్ రాయబారిగా పని చేసిన ముల్లా అబ్దుల్ జాయీఫ్ గా గుర్తించపడ్డాడు. ఆ ఫోటో లో కాంగ్రెస్ నాయకుడు  పి.చిదంబరం కూడా ఉన్నారు. దీనిని ‘తెహెల్క’ మీడియా సంస్థ  గోవాలో నిర్వహించిన  ‘థింక్ఫెస్ట్ 2013’ లో తీశారు. ఈ ఫోటోని  టైమ్స్ నౌ మీడియా సంస్థ తమ అధికారిక ట్విట్టర్ పేజీలో ట్వీట్ కూడా చేసింది
చివరగా, ఆ ఫొటోలో కాంగ్రెస్ నాయకుడు పి.చిదంబరం తో పాటు ఒకే ఫ్రేమ్ లో ఉన్న వ్యక్తి  జైషే మహ్మద్ అధినేత మసూద్ అజర్ కాదు, తాలిబన్ నాయకుడు మరియు పాకిస్థాన్ కి ఆఫ్ఘానిస్తాన్ రాయబారిగా పని చేసిన ముల్లా అబ్దుల్ జాయీఫ్.

created: February 23, 2019


text:
‘చిరంజీవి ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్’ ని ఏర్పాటు చేసినది చిరంజీవి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2019
సినిమా యాక్టర్  చిరంజీవి కొత్తగా విద్యారంగంలోకి అడుగుపెట్టారని, ఆయన పేరిట ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్స్ ఏర్పాటు చేశారని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఇందులో ఎంత వరకు నిజముందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
‘చిరంజీవి ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్’ ని ఏర్పాటు చేసినది చిరంజీవి.
చిరంజీవి పేరు మీద ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ ని ఏర్పాటు  చేసినది ఆయన కాదు, అతని  అభిమానులు.  అందులో  ఆయనకి  గౌరవ ఫౌండర్ హోదాని ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో ఉన్న ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
ఈ విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు NTv వార్తా సంస్థ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లభించింది. దాని ప్రకారం చిరంజీవికి మరియు ఆయన పేరిట నెలకొల్పిన ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఇదే విషయం గురించి ఆ పాఠశాల వారు తమ అధికారిక వెబ్సైటు లో ఒక సర్కులర్ కూడా పెట్టారు. అందులో ఆ పాఠశాల యాజమాన్యం వారు మెగా కుటుంబం మీద ఉన్న అభిమానం తో వారు ఏర్పాటు చేసిన పాఠశాలకు చిరంజీవి పేరు పెట్టాము అని మరియు ఆయన మీద ఉన్న గౌరవంతో ఆ పాఠశాల బోర్డులో గౌరవ ఫౌండర్ హోదా ఇచ్చాము అని పేర్కొన్నారు.
చివరగా, ‘చిరంజీవి ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్’ ని ఏర్పాటు చేసినది చిరంజీవి కాదు. ఆయన అభిమానులు.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
చెట్టు కొమ్మ పై ఇద్దరు సైనికులు ఉన్నది ఫోటోషాప్ చేసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2019
ఇద్దరు సైనికులు ఒక చెట్టు కొమ్మపై కూర్చొని విధి నిర్వాహణ చేస్తున్నట్టుగా ఉన్న ఫోటోని కొందరు ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక చెట్టు కొమ్మ పై కూర్చొని విధి నిర్వాహణ చేస్తున్న ఇద్దరు సైనికులు.
ఒక చెట్టు కొమ్మపై ఇద్దరు సైనికులను ఫోటోషాప్ చేసి పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని క్రాప్ చేసి కేవలం చెట్టు కొమ్మని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అసలు ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. అసలు ఫోటోలో సైనికులు ఉండరు కేవలం చెట్టు మాత్రమే ఉంటుంది. అలానే కేవలం సైనికులను క్రాప్ చేసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, వాళ్ళు నేలపై కుర్చునట్టుగా ఉన్న ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. కావున రెండు ఫోటోలను తీసుకొని, ఫోటోషాప్ చేసి, తప్పుగా సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, చెట్టు కొమ్మ పై ఇద్దరు సైనికులను ఫోటోషాప్ చేసి పెట్టారు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
చైనాలోని లాంగ్మెన్ గుహల ఫోటోని ఎడిట్ చేసి కర్ణాటక లో మసీదు కింద గుడి అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2019
కర్ణాటక లోని రాయచూరు లో మసీదు పడగొడితే కింద గుడి కనిపించిందంటూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటో లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్ట్ లోని ఫోటో కర్ణాటక రాయచూరు లోని ఒక గుడిది. ఆ గుడి రోడ్ కోసం మసీదు పడగొట్టినప్పుడు బయటపడింది.
చైనా లోని ఒక గుహ ఫోటో తీసుకొని భుద్ధుడి స్థానంలో హిందూ దేవత విగ్రహాన్ని ఫోటో షాప్ చేసి పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, రిజల్ట్స్ లో పోస్ట్ చేసిన ఫోటో లాంటి ఫొటోలే చాలా వస్తాయి. కానీ ఆ ఫోటోలల్లో హిందూ దేవత స్థానంలో బుద్ధుడి విగ్రహం ఉంటుంది. బుద్ధుడి విగ్రహం ఉన్న ఫోటోల కింద వివరణ చదవగా అది చైనా లోని లాంగ్మెన్ గుహల్లో తీసిన ఫోటో అని తెలుస్తుంది. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఫోటోషాప్ చేసి దేవీ విగ్రహాన్ని, పూజారిని మరియు భక్తులను పెట్టారు. ఆ గుహల మీద మరింత సమాచారాన్ని టైమ్స్ ట్రావెల్ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
చివరగా, చైనాలోని లాంగ్మెన్ గుహల ఫోటోని ఎడిట్ చేసి కర్ణాటక లో మసీదు కింద గుడి అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
చైనా ఆర్మీ ని భారత భూభాగంలోకి రానివ్వకుండా ఆపుతున్న ఇండియన్ ఆర్మీ అంటూ పెట్టినది ఒక పాత వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2019
‘చైనా ఆర్మీ ని భారత భూభాగంలోకి రానివ్వకుండా ఆపుతున్న ఇండియన్ ఆర్మీ’ అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో  పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టు లో  ఎంతవరకు నిజం ఉందో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం .
చైనా ఆర్మీ ని భారత భూభాగం లోకి రానివ్వకుండా అడ్డుకున్న  ఇండియన్ ఆర్మీ
..
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియోని  ఇన్విడ్ ఎక్స్టెన్షన్ లో విభజించగా వచ్చిన ఫ్రాగ్మెంట్స్ ని రివర్స్  ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయాగా వచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా వెతికినప్పుడు పోస్ట్ లో అప్లోడ్ చేసిన  వీడియో యూట్యూబ్ లో  లభించింది. భారత్- చైనా సరిహద్దు వెంబడిగా ఉన్న గోడని చైనా ఆర్మీ వారు కూల్చడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు భారత ఆర్మీ అడ్డుకున్నట్లుగా ఈ వీడియోలో   పేర్కొని ఉంది. దీనిని ZEE News వారు  ఆగష్టు  25, 2014 న  యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేశారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో షేర్ చేసిన వీడియో చాలా పాతది మరియు ఇప్పుడు ఉన్న పరిస్థితులకి సంబందించినది కాదు. కావున ఇటువంటి  పోస్ట్ ఇప్పుడున్న పరిస్థితులలో అందరిని తప్పుదోవ పట్టించే ప్రమాదం ఉంది.


text:
'ఛాలెంజ్ ఓటు' మరియు 'టెండర్ ఓటు'కి సంబంధించి సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్న సమాచారం లో నిజం లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2019
సోషల్ మీడియా లో ఓటింగ్ కి సంబంధించి కొంత సమాచారం గత కొన్ని రోజులుగా చాలా షేర్ అవుతుంది. ఆ సమాచారం లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఓటర్ లిస్టులో మీ పేరు, ఓటు లేకుంటే మీ ఆధార్ కాని ఓటరు  గుర్తింపు కార్డు చూపించి  “సెక్షన్ 49 A క్రింద” “ఛాలెంజ్ ఓటు” అడిగి ఓటు హక్కు వినియోగించుకోండి.
‘THE CONDUCT OF ELECTIONS RULES, 1961’ లో సెక్షన్ 49A ఈవీఎం డిజైన్ కి సంబంధించిన సమాచారం ఉంటుంది. ఓటర్ లిస్ట్ లో పేరు లేకుంటే ఓటు వేయడం సాధ్యం కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
ఓటింగ్ మరియు ఎలక్షన్స్ లో పాటించాల్సిన రూల్స్ THE CONDUCT OF ELECTIONS RULES, 1961 లో ఉంటాయి. అందులో 49A సెక్షన్ చూస్తే ఈవీఎం మెషిన్ డిజైన్ గురించి ఉంటింది. ఎక్కడ కూడా ‘ఛాలెంజ్ ఓటు’ గురించి ఉండదు. ‘ఛాలెంజ్ ఓటు’ కి సంబంధించి Handbook for Presiding Officers లో సమాచారం దొరుకుతుంది. ఓటర్ యొక్క  గుర్తింపు పై పోలింగ్ ఏజెంట్ కి అనుమానాలు ఉంటే ఛాలెంజ్ చేస్తారు. అప్పుడు ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ ఎంక్వైరీ నిర్వహించి నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
అరుదయిన సందర్భాలలో తప్పితే ఓటు వేయాలంటే ఓటర్ లిస్ట్ లో పేరు ఉండటం తప్పనిసరి. కావున “ఛాలెంజ్ ఓటు” మరియు “సెక్షన్ 49 A” గురించి షేర్ అవుతున్న సమాచారం లో నిజం లేదు.
మీరు వెళ్ళేటప్పటికే మీ ఓటు వేరే వాళ్ళు వేసినట్టు అయితే “టెండర్ ఓటు” అడిగి ఓటు హక్కు వినియోగించుకోండి
‘THE CONDUCT OF ELECTIONS RULES, 1961’ రూల్స్ లో సెక్షన్ 49P ప్రకారం ‘టెండర్ ఓటు’ అడిగి బాలట్ పేపర్ ద్వారా టెండర్ ఓటు వేసే అవకాశం ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం
‘THE CONDUCT OF ELECTIONS RULES, 1961’ రూల్స్ లో సెక్షన్ 49P ప్రకారం మనకంటే ముందే మన ఓటు ఎవరయినా వేసి ఉంటే, ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ అడిగే ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు ఇస్తే బాలట్ పేపర్ ద్వారా టెండర్ ఓటు వేసే అవకాశం కలిపిస్తారు. కావున ‘టెండర్ ఓటు’ గురించి పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం.
14%శాతం దాటి టెండర్ ఓట్లు పోలయిన బూత్ లో మరలా పోలింగ్ నిర్వహిస్తారు.
టెండర్ ఓట్లు అన్ని ఓట్లతో పాటు లెక్కించరు. హైకోర్ట్ ఉత్తరువులు ఇచ్చినప్పుడు మాత్రమే లెక్కిస్తారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం కాదు
‘THE CONDUCT OF ELECTIONS RULES, 1961’ రూల్స్ లో సెక్షన్ 56 ప్రకారం అన్ని ఓట్లు లెక్కించినప్పుడు, వాటిల్లో టెండర్ ఓట్లు పరిగణలోకి తీసుకోరు. 14% దాటి టెండర్ ఓట్లు పోలయిన బూత్ లో మరలా పోలింగ్ నిర్వహించే సమాచారం రూల్స్ లో ఎక్కడ లేదు. హైకోర్ట్ ఉత్తరువులు ఇచ్చినప్పుడు మాత్రమే ఈ టెండర్ ఓట్లను లెక్కిస్తారు. కావున టెండర్ ఓట్ల లెక్కింపు గురించి పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం కాదు.


text:
“జంతువుల్ని వధిస్తున్నారని ముస్లింలను అసహ్యించుకునే ట్వీట్ లను నేను ఆమోదించను” అంటూ బిల్ గేట్స్ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 22, 2019
ఈద్ సందర్భంగా ముస్లింలు జంతువులను వధించడాన్ని సమర్ధిస్తూ బిల్ గేట్స్ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
బిల్ గేట్స్: “జంతువుల్ని వధిస్తున్నారని ముస్లింలను అసహ్యించుకునే ట్వీట్ లను నేను ఆమోదించను. కే.ఎఫ్.సీ, మెక్ డొనాల్డ్స్, బర్గర్ కింగ్ వంటి సంస్థలు ప్రతీ రోజూ ఒక మిలియన్ జంతువుల్ని కేవలం ధనవంతుల కోసం వధించి, డబ్బు కూడబెట్టుకుంటున్నాయి. ఈద్ సందర్భంగా ముస్లింలు జిబహ్ చేసే జంతువుల మాంసం పేదలకు ఉచితంగా పంచబడుతుంది అనే వాస్తవం మీరు తెలుసుకోవాలి.”
పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలను బిల్ గేట్స్ చేయలేదు. బిల్ గేట్స్ అన్నట్టుగా ఉన్న ఒక ఫేక్ ట్వీట్ ఫోటో నుండి ఆ వ్యాఖ్యలు తీసుకోబడ్డాయి. ఇవే వ్యాఖ్యలు వేరే వాళ్ళు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పెట్టినట్టు కూడా చూడవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, అసలు బిల్ గేట్స్ ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఎక్కడ కూడా సమాచారం దొరకలేదు. కానీ, పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలను బిల్ గేట్స్ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియా వైరల్ అవుతునట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ఫోటో లోని ట్వీట్ ని బిల్ గేట్స్ ట్వీట్ చేయలేదని, అది ఒక ఫేక్ ట్వీట్ అని ఇంతకుముందే ఇంగ్లీషు లో FACTLY రాసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
అంతేకాదు, పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలనే చాలా మంది తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లల్లో బిల్ గేట్స్ ప్రస్తావన లేకుండా ట్వీట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు.
I don’t want to see any tweet hating on Muslims for slaughtering animals, about 1 million animals killed each day by KFC, McDonalds, Burger King etc. too feed the rich & making hella money out of it. During Eid Muslims sacrifice them to feed the poor for Free & y’all lose ur mind
చివరగా, “జంతువుల్ని వధిస్తున్నారని ముస్లింలను అసహ్యించుకునే ట్వీట్ లను నేను ఆమోదించను….” అంటూ బిల్ గేట్స్ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
జకీర్ నాయక్‌ను తమ దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళాల్సిందిగా మలేషియా ప్రభుత్వం ఆదేశించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2019
‘జకీర్ నాయక్‌ను దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళాల్సిందిగా మలేషియా ప్రభుత్వం ఆదేశం’ అంటూ కొంతమంది ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఆరోపించిన విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జకీర్ నాయక్‌ను దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళాల్సిందిగా మలేషియా ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
మలేషియా హోం శాఖ వారు ఒక ప్రాంతీయ వార్తా సంస్థకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో జకీర్ నాయక్‌ను దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళమని ఆదేశించలేదని స్పష్టం చేసింది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
జకీర్ నాయక్‌ను దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళాల్సిందిగా మలేషియా ప్రభుత్వం ఆదేశించిందా? అని గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ఆ విషయం పై  “News18” వారు చేసిన ట్వీట్ లభించింది.
#BREAKING – Malaysia refuses asylum to Zakir Naik, asks him to leave the country after @narendramodi government provided evidence against him. UAE and Saudi Arabia have also refused asylum to Zakir. | Input: @manojkumargupta. pic.twitter.com/AvOvkg7Qmu
కానీ, ఆ విషయం గురించి ఏ ఇతర వార్తా సంస్థ కూడా ప్రచురించినట్లుగా ఆధారాలు లేవు. ఆ విషయం వాస్తవికత గురించి తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, మలేషియా ప్రధాన మంత్రి మహాతిర్ మొహమ్మద్ టర్కిష్ ఛానల్ TRT కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ  దొరికింది. జాకిర్ నాయక్ గురించి అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తూ మహాతిర్ మొహమ్మద్  ఇలా అన్నాడు “మాలేషియా జనాభా లో విభిన్న మతాల వాళ్ళు ఉంటారు, కావున మతానికి సంబంధించి అతివాద వ్యాఖ్యలు చేసేవారు మాకు అవసరం లేదు. ఇలా చూస్తే అతన్ని మేము ఇక్కడ ఉండనీయలేము. కానీ ఇంకో వైపు అతన్ని ఎక్కడికి పంపలేము, ఎందుకంటే చాలా దేశాలకి అతను వద్దు.”
మలేషియా వార్తా సంస్థ “Free Malaysia Today” వారు ప్రచురించిన ఒక కథనం ప్రకారం మలేషియా హోం శాఖ వారు ఆ వార్తా సంస్థకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో జకీర్ నాయక్‌ను మలేషియా విడిచిపెట్టి వెళ్ళమని ఆదేశించలేదని స్పష్టం చేసినట్లుగా తెలిసింది మరియు  “News18” వారు తప్పుడు సమాచారంతో కథనం ప్రచురించినట్లుగా తెలిసింది.
“Aaj tak” వార్తా సంస్థ కూడా  మలేషియా ప్రభుత్వం జకీర్ నాయక్‌ను తమ దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళమని ఆదేశించలేదని ఒక కథనం ద్వారా తెలిపింది.
చివరగా, జకీర్ నాయక్‌ను తమ దేశం విడిచిపెట్టి వెళ్ళాల్సిందిగా మలేషియా ప్రభుత్వం ఆదేశించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
జగన్ తెలంగాణ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాల మీద కేసీఆర్ కి మద్దతుగా  ట్వీట్ చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 25, 2019
ఇంటర్మీడియట్  ఫలితాలపై టీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీ కి మద్దతుగా వై.ఎస్.ఆర్.సీ.పీ పార్టీ అధ్యక్షుడు వై.ఎస్.జగన్ మోహన్ రెడ్డి తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంటు ద్వారా ట్వీట్ చేసారంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి: “తెలంగాణ ఇంటర్మీడియట్ విద్యార్థులకు జరిగిన అన్యాయానికి కేసీఆర్ గారికి సంబంధం లేదు. కావున కేసీఆర్ గారిని వై.ఎస్.ఆర్.సీ. పీ కార్యకర్తలు ఎవరు ఎం అనోదు అని నా మనవి…”
జగన్ అసలు తెలంగాణ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాల మీద ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు. వై.ఎస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వారు కూడా అది ఒక ఫేక్ ట్వీట్ అని తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో ఉన్నది అబద్ధం.
వై.ఎస్. జగన్ తెలంగాణ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాల మీద ట్వీట్ చేసాడో లేదో తెలుసుకోవడానికి తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో వెతకగా, తను దానికి సంబంధించి ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదని తెలుస్తుంది. తన చివరి ట్వీట్ 21 ఏప్రిల్, 2019 న శ్రీలంక బాంబు దాడుల మీద చేసాడు. అలానే, తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో తన పేరు ‘YS Jagan Mohan Reddy’ అని ఉంటుంది కానీ పోస్ట్ లో ఉన్న ట్వీట్ లో ‘YS Jagan Mohan’ అని ఉంది. కావున పోస్ట్ లో ఉన్నది ఫేక్ ట్వీట్ అనే నిర్ధారణకు రావొచ్చు.
వై.ఎస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వారు కూడా జగన్ పేరుతో సోషల్ మీడియా లో ఫేక్ ట్వీట్ వైరల్ అవుతుందని తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టారు.
చివరగా, జగన్ తెలంగాణ ఇంటర్మీడియట్ ఫలితాల మీద కేసీఆర్ కి మద్దతుగా ట్వీట్ చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ ట్వీట్.


text:
జగిత్యాలలో ఆటోలో తరలించిన EVMలు ఓటర్ల అవగాహనకి ఉపయోగించే డెమో EVM లు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2019
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికలు జరిగినప్పటి నుండి EVM ల మీద రోజుకో  వివాదం  చోటుచేసుకుంటుంది. తాజాగా, జగిత్యాలలో స్ట్రాంగ్ రూమ్ లో ఉండాల్సిన EVM లను రాత్రిపూట ఆటోలో తరిలిస్తున్నట్టు ఒక వీడియోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
జగిత్యాల లో స్ట్రాంగ్ రూమ్ లో ఉండాల్సిన EVM లను అర్థరాత్రి ఆటోలో వేరే ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నారు.
వీడియో లో ఉన్నవి ఎన్నికలలో ఉపయోగించిన EVM లు కావు, అవి ఓటర్ల అవగాహన కోసం ఉపయోగించిన M2 రకం, D-కేటగిరీ EVM లు. కావున పోస్ట్ లో ఎన్నికల్లో ఉపయోగించిన EVM లని చెప్పి తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
వీడియో లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో తెలుసుకోవడానికి మొదటిగా గూగుల్ లో ‘EVMs in Jagtial’ అని వెతకగా ఈ విషయం పై News18 మరియు ETV తెలంగాణ ప్రసారం చేసిన  వార్తలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఆ వార్తల ప్రకారం వైరల్ అవుతున్న వీడియో లో ఉన్నవి ఓటర్ల అవగాహనన కోసం ఉపయోగించిన M2 రకం, D-కేటగిరీ EVM లు. వాటిని 15th ఏప్రిల్ అర్థరాత్రి ఆటోలో అర్బన్ తహశీల్దార్ కార్యాలయం నుంచి మినీ స్టేడియం గోదాంకు తరలించడానికి చూడగా, గోదాంకి తాళం ఉండడం తో తిరిగి తహశీల్దార్ కార్యాలయానికి తీసుకొని వచ్చారు. ఆటో లో తీసుకువస్తున్న కారణంగా EVMలను చూసిన ప్రజలు వీడియో తీసారు.
వీడియో వైరల్ అవ్వడంతో తెలంగాణ సీఈఓ రజత్ కుమార్ ప్రెస్ కాన్ఫెరెన్స్ లో మాట్లాడుతూ వీడియో లో ఉన్నవి ‘D’ క్యాటగరి EVM లని, అవి ఎన్నికలలో ఉపయోగించలేదని చెప్పారు. ఎలక్షన్ కమిషన్  వెబ్సైటు  ప్రకారం ఎన్నికలలో ఉపయోగించే EVM మరియు VVPAT లు నాలుగు క్యాటగరిలల్లో విభజిస్తారు. ‘A’ మరియు ‘B’ క్యాటగరిల EVM లు ఎన్నికలలో ఓట్లు వేయడానికి ఉపయోగించినవి, ‘C’ మరియు ‘D’ క్యాటగరిలలో ట్రైనింగ్ కి ఉపయోగించే EVM లు, లోపలున్న EVMలు మరియు ఎన్నికలలో ఉపయోగించని EVMలు ఉంటాయి. ‘A’ మరియు ‘B’ క్యాటగరిల EVM లు స్ట్రాంగ్ రూమ్ లో పెడుతారు కానీ ‘C’ మరియు ‘D’ క్యాటగరిల EVM లు వేరే రూమ్ లో పెడుతారు. వీడియో లో తరలించేవి ‘D’ క్యాటగరి EVM లు, అవి కూడా M2 రకం. నిజామాబాద్ లోక్ సభ ఎన్నికల్లో వందకు పైగా అభ్యర్థులు ఉండడంతో M3 రకం EVM లు వాడినట్టు రజత్ కుమార్ తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియోలో ఉన్నవి ఎన్నికలలో ఉపయోగించిన EVMలు కావు.
చివరగా, ఆటోలో EVM లను తరలించిన మాట నిజమే, కానీ అవి ఓటర్ల అవగాహనకి ఉపయోగించే డెమో EVM లు.


text:
‘జన్నత్ కి హే ఏ తస్వీర్’ పాటను అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేధించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2019
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేదించిన ఒక పాటని ప్రధానమంత్రి మోడీ అందుబాటులోకి తీసుకొని వచ్చారు అని చెప్తూ ఒక పాట వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘జన్నత్ కి హే ఏ తస్వీర్’ అనే పాటను నిషేదించిన కాంగ్రెస్. దాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చిన మోడీ.
1966 లో రిలీజ్ అయిన ‘జోహార్ ఇన్ కాశ్మీర్’ అనే సినిమా లోని ఆ పాటను కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేదించలేదు. సెన్సార్ బోర్డు కేవలం కొన్ని పదాలను తీయమని చెప్పింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని పాట నుండి, మొదట్లో ఉన్న కొన్ని పదాలను తీసుకొని గూగుల్ లో ‘Jannat ki he yeh tasveer’ అని వెతకగా, ఈ పాట 1966 లో రిలీజ్ అయిన ‘జోహార్ ఇన్ కాశ్మీర్’ సినిమాలోనిదని తెలుస్తుంది.
ఆ సినిమాలో మొహమ్మద్ రఫీ పాటని అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేధించిందా అని వెతకగా, అటువంటి వార్తా ఎక్కడా కూడా దొరకలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ఈ పాటను కాంగ్రెస్ నిషేధించినట్టు గానీ, మోడీ మళ్ళీ ఈ పాటను అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చినట్టుగానీ ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
పుల్వామా దాడులు జరిగినప్పుడు కూడా సోషల్ మీడియాలో ఇలాంటి పోస్టులే ఇంగ్లీషు మరియు హిందీ భాషల్లో వైరల్ అయినప్పుడు ‘Altnews’ వారు పాట పాడిన మొహమ్మద్ రఫీ కుమారుడిని సంప్రదించగా, పాటను అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేధించినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని తెలిపాడు. అంతే కాదు, అప్పటి గెజిట్ డాక్యుమెంట్ లో ఈ పాటలోని కొన్ని పదాలను మాత్రమే సెన్సార్ చేయమని సెన్సార్ బోర్డు చెప్పినట్టు గా చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘జన్నత్ కి హే ఏ తస్వీర్’ పాటను అప్పటి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం నిషేధించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
జాకీర్ నాయక్ తో ఉన్నది మసూద్ అజర్ కాదు, మక్కా లోని మసీదు యొక్క ఇమామ్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 12, 2019
జైష్-ఏ-మహమ్మద్ ఉగ్రవాద సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు మసూద్ అజర్ తో  ఇస్లామిక్ మతబోధకుడు జాకీర్ నాయక్ అని ఒకే ఫోటోతో  కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ యూజర్స్ షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
జైష్-ఏ-మహమ్మద్ ఉగ్రవాద సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు మసూద్ అజర్ తో  ఇస్లామిక్ మతబోధకుడు జాకీర్ నాయక్
ఆ ఫోటో లో జాకీర్  నాయక్ తో ఉన్నది మసూద్ అజర్ కాదు, మక్కా లోని ముస్లింల పవిత్ర మసీదు యొక్క ఇమామ్ ఐన అబ్దుల్ రెహమాన్ అల్-సుదయిస్. కావున పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి చూసినప్పుడు, 2017 లో దిగిన ఈ ఫోటో వస్తుంది. జాకీర్  నాయక్  తన ఫేస్బుక్ పేజీ లో ఈ ఫోటో ని పెట్టాడు.  అంతే కాకుండా, అప్పట్లో చాలా మంది ఈ ఫోటో ని ట్విట్టర్ లో కూడా పెట్టారు.
మక్కా లోని ముస్లింల పవిత్ర మసీదు యొక్క ఇమామ్ ఐన అబ్దుల్ రెహమాన్ అల్-సుదయిస్ తో ఈ ఫోటో ని 2017 రంజాన్ మాసంలో దిగినట్టు మనకు తెలుస్తుంది. ఇదే వస్త్ర ధారణతో ఆ ఇమామ్ దిగిన ఫోటో కూడా ఆయన అధికారిక ఫేస్బుక్ పేజీలో మనం చూడొచ్చు. మక్కా, మదీనా పవిత్ర మసీదుల వ్యవహారాలు చూసుకునే కమిటీ కి కూడా అయన ప్రెసిడెంట్ అని మనం తెల్సుకోవొచ్చు. కాబట్టి ఫొటోలో ఉన్నది మసూద్ అజర్ కాదు.
చివరగా, ఆ ఫోటో లో జాకీర్  నాయక్ తో ఉన్నది మసూద్ అజర్ కాదు, మక్కా లోని ముస్లింల పవిత్ర మసీదు యొక్క ఇమామ్ ఐన అబ్దుల్ రెహమాన్ అల్-సుదయిస్.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
జాకీర్ నాయక్ తో ఫోటో లో ఉన్నది సూసైడ్ బాంబర్ కాదు, మలేషియాకి చెందిన ఇస్లాం బోధకుడు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 3, 2019
శ్రీలంక లో బాంబు దాడులకు కారణమైన సూసైడ్ బాంబర్ తో జాకీర్ నాయక్ కి సంబంధం ఉందంటూ ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటో లో ఉన్నది శ్రీలంక లో అమాయక ప్రజలను చంపిన సూసైడ్ బాంబర్.
ఫోటోలో సర్కిల్ చేయబడిన వ్యక్తి పేరు జామ్రి వినోత్. తను మలేషియాకి చెందిన ఇస్లాం బోధకుడు. తనకు జాకీర్ నాయక్ కి సంబంధం ఉంది, కానీ శ్రీలంక లో జరిగిన బాంబు దాడుల్లో తను సూసైడ్ బాంబర్ కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
శ్రీలంక లో జరిగిన దాడుల్లో పాల్గొన్న ఉగ్రవాదుల ఫోటోల గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు  టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా ప్రచురించిన ఆర్టికల్ వస్తుంది. దాంట్లో ముగ్గురి ఫోటోలు ఉంటాయి, కానీ ఒక్కరి ముఖమే సరిగ్గా కనపడుతుంది. ఆ ఒక్కడి ముఖం కూడా పోస్ట్ లో ఉన్న వ్యక్తి తో సరిపోదు.
అలానే, పోస్ట్ లో ఉన్న వ్యక్తి గురించి వెతకగా తన పేరు జామ్రి వినోత్ అని తెలుస్తుంది. తన ఇంస్తాగ్రాం అకౌంటు చూస్తే, తను జాకీర్ నాయక్ తో దిగిన మిగితా ఫోటోలు కూడా ఉంటాయి. తన గురించి గూగుల్ లో వెతకగా హిందువులని అవమానించినందుకు గత వారం మలేషియాన్ పోలీసులు తనను అరెస్ట్ చేసినట్టు malaymail ఆర్టికల్ దొరుకుతుంది. అదే ఆర్టికల్ లో జామ్రి వినోత్ తన మతాన్ని ఇస్లాంకి మార్చుకున్నాడని, తను జాకీర్ నాయక్ అనుచరుడని ఉంటుంది. కావున తనకు జాకీర్ నాయక్ కి సంబంధం ఉందనేది నిజమే, కానీ శ్రీలంక లో జరిగిన   బాంబు దాడుల్లో తను సూసైడ్ బాంబర్ అనేది అబద్ధం.
చివరగా, జాకీర్ నాయక్ తో ఫోటో లో ఉన్నది సూసైడ్ బాంబర్ కాదు, మలేషియా కి చెందిన ఇస్లాం బోధకుడు.


text:
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ చంద్రబాబు పై సంచలన వాఖ్యలు చేయలేదు. TV5 పేరుతో పెట్టినవి ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటోలు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2019
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మీద సంచలన వాఖ్యలు చేశాడంటూ TV5 బ్రేకింగ్ న్యూస్ స్క్రీన్ షాట్స్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం .
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్: “మా తాతను వెన్నుపోటు పొడిచే చంద్రబాబు పార్టీని లాక్కుని మమ్మల్ని భయటకు గెంటేసాడు”, “చంద్రబాబును ఓడిస్తేనే మా తాత ఆత్మకు శాంతి, అందుకే నా మామను వైసీపీ లోకి వెళ్ళమన్నాను”.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు ఎడిట్ చేయబడినవి. TV5 వారు పోస్ట్ లో ఉన్నవి ఫేక్ పోస్టింగులని వివరణ ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు సరిగ్గా చూస్తే TV5 ఛానల్ లో ఎలక్షన్ బ్రేకింగ్ వచ్చినప్పుడు జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ అలా అన్నాడని వచ్చిందని చూడవచ్చు. కింద బ్రేకింగ్ న్యూస్ లో చంద్రబాబు ఎలక్షన్స్ కి కేవలం రెండు రోజులే ఉందని అన్నట్టుగా ఉంది. కాబట్టి య్యూట్యూబ్ లో TV5 ఛానల్ లో గత రెండు రోజుల్లో వచ్చిన ఎలక్షన్ బ్రేకింగ్ వీడియోలు చూడగా స్క్రీన్ షాట్స్ ఎక్కడి నుండి తీసుకున్నారో ఆ వీడియో దొరుకుంతుంది. ఆ వీడియో చూస్తే జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ మీద ఎటువంటి వార్త ఉండదు. చంద్రబాబు నాయుడు తమ పార్టీ కార్యకర్తలతో మాట్లాడిన వాఖ్యాలు చూడొచ్చు. పోస్ట్ చేసిన ఫోటో లో డేట్ కూడా ఎడిట్ చేసినట్టుగా చూడవచ్చు. TV5 వారు డేట్ ని ‘09-Apr’ గా రాస్తారు కానీ  పోస్ట్ చేసిన ఫోటో లో ‘ 09 APR’ గా ఉంది. కావున పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలు ఎడిట్ చేయబడినవి.
అంతే కాకుండా జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ ఇలా అన్నాడని వేరే వార్తా పత్రికలు ప్రచురించలేదు మరియు తను స్వయంగా కూడా ఎక్కడా కూడా ట్వీట్ లేదా పోస్ట్ చేయలేదు. TV5 వారు కూడా దీనిని కండిస్తూ తమ ఛానల్ లో వివరణ ఇచ్చారు. కాబట్టి పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ చంద్రబాబు పై సంచలన వాఖ్యలు చేయలేదు. TV5 పేరుతో పెట్టినవి ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటోలు.


text:
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ YSRCP మరియు జనసేన పార్టీకి మద్దతు తెలిపాడంటూ వస్తున్న పోస్టుల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2019
సినిమా నటుడు జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ ఒక పార్టీకి మద్దతు తెలుపుతునట్టుగా చాలా మంది వివిధ రకాలుగా పోస్ట్ చేస్తున్నారు. YSRCP పార్టీ కార్యకర్తలు జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ తమకు మద్దతు తెలుపుతునట్టుగా పోస్ట్ పెడితే జనసేన పార్టీ కార్యకర్తలు తమకు మద్దతు తెలుపుతున్నాడని పోస్ట్ పెట్టారు. కొందరేమో జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ చంద్రబాబు ని తిడుతున్నట్టుగా పెట్టారు. వాటిల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ YSRCP కండువా వేసుకున్నాడు.
అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. జనతా గారేజ్ సినిమా సక్సెస్ మీట్ ఫోటో తీసుకొని ఎడిట్ చేసారు. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే  సెర్చ్  రిజల్ట్స్ లో ఒరిజినల్ ఫోటో వస్తుంది. ఆ ఫోటో జనతా గారేజ్ సినిమా సక్సెస్ మీట్ లో తీసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ YSRCP కండువా వేసుకోలేదు.
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ జనసేన కి మద్దతుగా  ట్వీట్ చేసాడు.
జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ జనసేనకి మద్దతుగాఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు. పోస్ట్ లో ఉన్నది ఒక ఎడిటెడ్ ట్వీట్.
పోస్ట్ లోని ట్వీట్ కోసం జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో వెతికితే ఎక్కడా కూడా రాజకీయ పార్టీలకు మద్దతుగా ఈ ఎన్నికల్లో ఎటువంటి ట్వీట్ తను చేయలేదని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పైన పోస్టులే కాకుండా కొందరు జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ చంద్రబాబుని విమర్శించాడని ఒక న్యూస్ ఛానల్ బ్రేకింగ్ న్యూస్ కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫేక్ న్యూస్ మీద FACTLY ఇంతకుముందే ఒక ఆర్టికల్ రాసింది.
చివరగా, జూనియర్ ఎన్.టీ.ఆర్ పలానా పార్టికి మద్దతు తెలిపాడంటూ వస్తున్న పోస్టుల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు.


text:
జొమాటో సిబ్భంది ఎజాజ్ ఖాన్ కి బొకే ఇచ్చింది ‘ప్రపంచం మొత్తం ముస్తఫా పాలన వస్తుంది’ అని అన్నందుకు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 6, 2019
“ప్రపంచం మొత్తం ముస్తఫా పాలన వస్తుంది.. అందరూ ముస్లింలుగా మారిపోవాల్సిందేనని హిందువులకు వార్నింగ్ ఇచ్చిన #ఎజాజ్‌ఖాన్‌కు అతని ఇంటివద్దకు వెళ్ళి, బొకే ఇచ్చి, సన్మానించి, మద్దతు తెలుపుతున్న #Zomato సిబ్బంది…#BoycottZomato #DeleteZomato” అంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది అజాజ్ ఖాన్ కి జొమాటో సిబ్బంది పూల బొకే ఇస్తున్న ఫోటో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఆరోపించిన విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రపంచం మొత్తం ముస్తఫా పాలన వస్తుంది.. అందరూ ముస్లింలుగా మారిపోవాల్సిందేనని హిందువులకు వార్నింగ్ ఇచ్చిన ఎజాజ్‌ఖాన్‌కు అతని ఇంటివద్దకు వెళ్ళి, బొకే ఇచ్చి, సన్మానించి, మద్దతు తెలుపుతున్న జొమాటో సిబ్బంది.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో జొమాటో డెలివరీ బాయ్స్ తమ సంస్థ సరైన ఇన్సెంటివ్స్ మరియు సదుపాయాలు కలిపించట్లేదు అంటూ ఎజాజ్ ఖాన్ ని ఆశ్రయించినప్పుడు, అతను వారికి అండగా నిలబడడానికి అంగీకరించినందుకు గాను ఆయన్ని సన్మానించినప్పటిది. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్టులో పెట్టిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికినప్పుడు, అది సెప్టెంబర్ 29, 2018లో “Mayapuri.com” అనే వెబ్సైట్ ప్రచురించిన ఒక కథనం లో లభించింది. దాని ఆధారంగా, జొమాటో డెలివరీ బాయ్స్ తమ సంస్థ సరైన ఇన్సెంటివ్స్ మరియు సదుపాయాలు కలిపించట్లేదు అంటూ ఎజాజ్ ఖాన్ ని ఆశ్రయించినప్పుడు, అతను వారికి అండగా నిలబడడానికి అంగీకరించినందుకు గాను ఆయన్ని కృతజ్ఞతతో సన్మానించినప్పటిది అని తెలిసింది. అదే విషయం “Punekar News” వారు రాసిన కథనం లో కూడా చూడవచ్చు.
“International Business times” వారు  జొమాటో డెలివరీ బాయ్స్ కి అండగా ఎజాజ్ ఖాన్ ముందుకు వచ్చాడు అంటూ ప్రచురించిన కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు. అదే విధముగా ఎజాజ్ ఖాన్ ఆ సందర్భంలో పెట్టిన వీడియోలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖ్యలు ఎజాజ్ ఖాన్ చేశాడా అని వెతకినప్పుడు, అజాజ్ ఖాన్ ఖురాన్ లో ప్రపంచం మొత్తం ఇస్లాం రాజ్యంగా మారుతుందని ఉన్నట్లుగా జులై 7, 2019 న ఫేస్బుక్ లైవ్ లో అన్నట్టు తెలిసింది.
చివరగా, ‘ప్రపంచం మొత్తం ముస్లిం పాలన వస్తుంది’ అని ఎజాజ్ ఖాన్ అన్నందుకు అతన్ని జొమాటో సిబ్భంది సన్మానించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 6, 2019


text:
టీటీడీ చైర్మన్ గా కొత్తగా నియమితుడైన వైవీ సుబ్బా రెడ్డి క్రైస్తవ మతస్థుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2019
‘టీటీడీ చైర్మన్ గా కొత్తగా నియమితుడైన వైవీ సుబ్బా రెడ్డి క్రైస్తవ మతస్థుడు’ అంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
టీటీడీ చైర్మన్ గా కొత్తగా నియమితుడైన వైవీ సుబ్బా రెడ్డి క్రైస్తవ మతస్థుడు.
వైవీ సుబ్బా రెడ్డి ఒక వార్తా పత్రికకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తాను పుట్టినప్పటి నుండి హిందువునే అని స్వయంగా వెల్లడించారు. అంతే కాకుండా, 2014  లోక్ సభ ఎలక్షన్స్ అప్పుడు తాను ఫైల్ చేసిన అఫిడవిట్ లో కూడా ఈ విషయం తెలుసుకోవొచ్చు.  కావున, పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణల్లో నిజం లేదు.
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానాలు (టీటీడీ) బోర్డు కొత్త చైర్మన్ గా నియమితుడైన వై.వి సుబ్బారెడ్డి,  వైయస్ జగన్ కి సన్నిహిత బంధువు అవడంతో వైవీ సుబ్బా రెడ్డి కూడా క్రైస్తవ మతస్థుడే అని ప్రచారం జరుగుతోంది.  వై.వి.సుబ్బా రెడ్డి ఒక న్యూస్ ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తాను పుట్టినప్పటి నుంచీ హిందువునే అని తెలియజేసారు. ఇదే విషయాన్ని ఆయన తాను ఒక వార్తా పత్రికకి తన మతం గురించి వెల్లడించిన న్యూస్ క్లిప్ ని పొందుపరిచి ట్వీట్ చేశారు.
pic.twitter.com/js6GyfRwCg
కొన్ని పోస్టుల్లో వైవీ సుబ్బారెడ్డి పూర్తి పేరు యెహోవా విన్సెన్ట్ సుబ్బారెడ్డి అని కూడా పేర్కొంటున్నారు. వైవీ సుబ్బారెడ్డి 2014 లో ఒంగోలు పార్లమెంటరీ స్థానం నుండి ఎంపీ గా ఎన్నికైయ్యాడు.  ఆ సమయంలో ఆయన భారత ఎన్నికల కమిషన్‌కు దాఖలు చేసిన ఎన్నికల అఫిడవిట్ ని చూసినప్పుడు, అతని పూర్తి పేరు యర్రం వెంకట సుబ్బారెడ్డి అని తెలుసుకోవచ్చు.
చివరగా, టీటీడీ చైర్మన్ గా కొత్తగా నియమితుడైన వైవీ సుబ్బా రెడ్డి క్రైస్తవ మతస్థుడు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘టీటీడీ డీఈఓ గా జగన్ బంధువు క్రిస్టోఫర్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 25, 2019
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్ యొక్క బంధువు అయిన క్రిస్టోఫర్ ని టీటీడీ డీఈఓ గా నియమించినట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతే కాదు, TV5 న్యూస్ వారు ఈ వార్తను ప్రచురించినట్టు కూడా కొందరు ఫోటోలు పెట్టారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
టీటీడీ డీఈఓ గా జగన్ బంధువు క్రిస్టోఫర్.
టీటీడీ డీఈఓ గా క్రిస్టోఫర్ ని నియమించినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని టీటీడీ చైర్మన్ వై.వీ. సుబ్బా రెడ్డి ట్విట్టర్ లో ట్వీట్ చేసారు. అంతే కాదు, TV5 వారు కూడా తాము ప్రచురించింది తప్పు అని వివరణ ఇస్తూ వాళ్ళ వెబ్ సైట్ లో పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, టీటీడీ చైర్మన్ వై.వీ. సుబ్బా రెడ్డి ఈ విషయం పై స్పందిస్తూ ట్వీట్ చేసారని తెలుస్తుంది. ఆ ట్వీట్ లో ‘టిటిడి బోర్డు DEOగా క్రిస్టోఫర్ ను నియమించారు అని ప్రచారం అవుతున్న వార్త పూర్తిగా అవాస్తవం’ అని రాసారు. అంతే కాదు, ‘ఇలాంటి దుష్ప్రచారాలు చేసే వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరిస్తున్నాను’ అని కూడా తెలిపారు.
టిటిడి బోర్డు DEOగా క్రిస్టోఫర్ ను నియమించారు అని ప్రచారం అవుతున్న వార్త పూర్తిగా అవాస్తవం. ఇలాంటి వార్తలు ప్రచురించేముందు అవి వాస్తవాలా కాదా అని మీడియా సంస్థలు మరియు సోషల్ మీడియావారు నిర్థారణ చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది టీవీ5 ఆర్టికల్ స్క్రీన్ షాట్ ని పోస్ట్ చేస్తున్నారు. కావున, ఆ ఆర్టికల్ గురించి వెతకగా, టీవీ5 వారు ఆ ఆర్టికల్ ని తమ వెబ్ సైట్ నుండి తీసేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. అలానే, తాము ప్రచురించింది తప్పు వార్త అంటూ ఒక వివరణను కూడా తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టారు.
చివరగా, ‘టీటీడీ డీఈఓ గా జగన్ బంధువు క్రిస్టోఫర్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘డీజే సౌండ్ తగ్గించలేదని డ్రోన్ తో దాడి’ అని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2019
డీజే సౌండ్ తగ్గించలేదని ఒక వ్యక్తి తన పక్కింటి వారి పై డ్రోన్ సహాయంతో దాడి చేసాడని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
డీజే సౌండ్ తగ్గించలేదని డ్రోన్ తో దాడి.
ఆల్బర్ట్ (వీడియో తీసిన వ్యక్తి) బీబీసీ తో మాట్లాడుతూ వీడియోలో ఉన్నది నిజం కాదని, అది కేవలం తన మిత్రులతో కలిసి సరదాగా చేసిన ఒక ప్రాంక్ వీడియో అని చెప్పాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Fireworks Drone Attack’ అని వెతకగా, ఒక బీబీసీ ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో డ్రోన్ ద్వారా పక్కింటి వాళ్ళ పై ఒక వ్యక్తి దాడి చేసినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని ఉంటుంది. ఆల్బర్ట్ (వీడియో తీసిన వ్యక్తి) బీబీసీ తో మాట్లాడుతూ అది కేవలం తన మిత్రులతో సరదాగా చేసిన వీడియో అని, ఇంతకు ముందు కూడా అతను ఎడిట్ చేసిన చాలా వీడియోలు పోస్ట్ చేసినట్టు చెప్పాడు. అంతేకాదు, వీడియో లో పరిగెడుతూ కనిపించిన వారితో ఆల్బర్ట్ దిగిన ఫోటో కూడా బీబీసీ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
వైరల్ అవుతున్న వీడియోని ఆల్బర్ట్ తన Instagram అకౌంట్ లో జూలై 14న పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో వివరణ లో కూడా డీజే సౌండ్ గురించి ఆల్బర్ట్ రాయలేదు. తన ఫ్రెండ్స్ తనను పార్టీ కి పిలవలేదని దాడి చేసానని రాసాడు.
Meus amigos fizeram um churrasco na rua e não me convidaram olha oq eu fiz com eles kkkkkkkkk aquela trolagem do nada ❤ semana que vem tem guerra de bruxos 🧙♂ 🤣🤣🤣🤣
A post shared by  LUCAS ALBERT (@eulucasalbert) on
సోషల్ మీడియా లోని వారు మాత్రమే కాదు, ఇంగ్లీష్ వార్తా సంస్థలు (India Today, Republic World) కూడా ఈ వీడియో నిజం అనుకొని వాళ్ళ వెబ్ సైటుల్లో ప్రచురించినట్టు బీబీసీ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు.
చివరగా, ‘డీజే సౌండ్ తగ్గించలేదని డ్రోన్ తో దాడి’ అని వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఢిల్లీ మీనా బజార్ లో ఉగ్రవాదులు టైం బాంబు పెట్టినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు. అది ఒక మాక్ డ్రిల్ మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2019
ఢిల్లీలోని జామా మస్జిద్ వద్ద మీనా బజార్ లో ఉగ్రవదులు టైం బాంబు పెట్టారని, అది పేలటానికి మూడు నిముషాలు ఉన్నప్పుడు అధికారులు దాన్ని పేలకుండా ఆపారని కొన్ని ఫోటోలతో ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఢిల్లీ జామా మస్జిద్ దగ్గరున్న మీనా బజార్ లో టైం బాంబు పెట్టిన ఉగ్రవాదులు. పెలటానికి మూడు నిమిషాల ముందు ఆపిన అధికారులు.
ఢిల్లీ పోలీసువారు నిర్వహించిన ఒక మాక్ డ్రిల్ లో భాగంగా పెట్టిన డమ్మీ బాంబు అది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగల్ లో ‘Bomb defused at Jama Masjid’ అని వెతకగా, ‘ANI’ వార్తాసంస్థ వారు ఈ విషయం పై చేసిన ట్వీట్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. పోస్ట్ లోని ఫోటోలు కూడా ‘ANI’ వార్తాసంస్థ వారు పెట్టిన ట్వీట్ లో చూడొచ్చు. కాకపోతే అది కేవలం ఒక మాక్ డ్రిల్ అని ఆ ట్వీట్ లో ఉంటుంది. ఆ మాక్ డ్రిల్ లో భాగంగా ఢిల్లీ పోలీసు వారు ఒక డమ్మీ బాంబు ను కూడా డిఫ్యుస్ చేసినట్టు ఆ ట్వీట్ ద్వారా తెలుస్తుంది
Delhi Police: Delhi Police today conducted a mock drill at Tibetan Woolen Market near Jama Masjid. The team also defused a dummy bomb at the drill. pic.twitter.com/m1fHajLn7n
చివరగా, ఢిల్లీ మీనా బజార్ లో ఉగ్రవాదులు టైం బాంబు పెట్టినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు. అది ఒక మాక్ డ్రిల్ మాత్రమే.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఢిల్లీ మెట్రో స్టేషన్ లోని ఒక ఆత్మహత్య వీడియోని తీసుకొని ‘హైదరాబాద్ మెట్రో స్టేషన్ లో యువకుడి ఆత్మహత్య’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2019
ఒక యువకుడు మెట్రో స్టేషన్ లో ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్న వీడియో ని పోస్టు చేసి ‘హైదరాబాద్ లింగంపల్లి మెట్రో స్టేషన్ లో ఒక యువకుడి దారుణ ఆత్మహత్య ఏంటి అనే వివరాలు ఇంకా తెలియలేదు జిఆర్పి పోలీసు వాళ్ళు అబ్జర్వేషన్ విచారణ జరుగుతుంది’ అని ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వీడియో హైదరాబాద్ లింగంపల్లి మెట్రో స్టేషన్ లో ఒక యువకుడి ఆత్మహత్య కి సంబంధించినది.
వీడియో ఢిల్లీలోని ఠాగోర్ గార్డెన్ మెట్రో స్టేషన్ లో ఒక యువకుడి ఆత్మహత్య కి సంబంధించినది.  కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయం అబద్ధం. అంతే కాదు, అసలు లింగంపల్లి లో మెట్రో స్టేషన్ లేదు.
యూట్యూబ్ లో “Metro station youth suicide” అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో  “ETV Telangana” వారు ఆ వీడియో ఆధారంగా ఆగష్టు 21, 2019 న ప్రసారం చేసిన న్యూస్ వీడియో లభించింది. దాని ద్వారా ఆ వీడియో ఢిల్లీలోని ఠాగోర్ గార్డెన్ మెట్రో స్టేషన్ లో ఒక యువకుడి ఆత్మహత్య కి సంబంధించినది అని తెలిసింది.
ఆ ఘటన గురించి “India Today” వారు ఆగష్టు 17, 2019 న ప్రచురించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఢిల్లీ మెట్రో స్టేషన్ లో ఒక ఆత్మహత్య ఘటనకి సంబంధించిన వీడియోని హైదరాబాద్ మెట్రో స్టేషన్ లో యువకుడి ఆత్మహత్య అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
'తనకు డబ్బులు దర్మం చేయకపోతే కాంగ్రెస్ పార్టీ కి ఓటు వేస్తా' అనే ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడినది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2019
ఒక బిచ్చగాడు తనకు బిక్ష వేయకుంటే కాంగ్రెస్ కి ఓటు వేస్తా అని బెదిరిస్తున్న ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
బిచ్చగాడు: ‘నాకు కొంత డబ్బులు వేయండి లేకుంటే కాంగ్రెస్ కి మళ్ళీ ఓటు వేస్తా. అప్పుడు అందరం కలిసి అడుక్కోవచ్చు.’
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని ఎడిట్ చేసారు. అసలు ఫోటో లో ప్లకార్డ్ లేదు. ఫోటోషాప్ చేసి ప్లకార్డ్ ని పెట్టారు. కావున బిచ్చగాడు పైన చెప్పిన విధంగా అడుక్కోవట్లేదు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే అసలు ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఫోటో లో పోస్ట్ లో చూపెట్టినట్టుగా ఎటువంటి ప్లకార్డ్ లేదు. ఆ ఫోటో 2012 లో రంజాన్ మాసం సమయంలో హైదరాబాద్ లో తీసినట్టుగా ఫోటో వివరణ లో చూడొచ్చు.  ఫోటోషాప్ చేసి ప్లకార్డ్ ని పెట్టారు. కావున ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది.
ఇదే ఫోటో ని అనేక సందర్భాలలో వివిధ పార్టీలు తమకు నచ్చినట్టుగా ఎడిట్ చేసి వాడుకున్నారు.చివరగా, పోస్ట్ లో ఉన్నట్టుగా బిచ్చగాడు కాంగ్రెస్ కి ఓటు వేస్తానని బెదిరించి బిక్ష అడుక్కోవట్లేదు. ఫోటో ఎడిట్ చేయబడింది.


text:
తమిళనాడులో ఓ రాజకీయ నాయకుని ఇంట్లో కాలిపోయిన డబ్బులు అని పెట్టిన వీడియో లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2019
“తమిళనాడు లోని ఒక రాజకీయనాయకుని గోడౌన్ లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదంలో కాలి బూడిదైపోగా మిగిలిన టన్నులకొద్దీ కరన్సీనోట్లు చూడండి. ఈ డబ్బుకు లెక్కలుండవా” అంటూ ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన వీడియో చాలా షేర్ అవుతుంది. అస్సలు ఆ పోస్ట్ లో ఎంత నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
తమిళనాడు లోని ఒక రాజకీయనాయకుని గోడౌన్ లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదంలో కాలి బూడిదైపోగా మిగిలిన టన్నులకొద్దీ కరన్సీనోట్లు.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు తమిళనాడు లోని ఒక రాజకీయనాయకుని గోడౌన్ లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదంలో కాలి బూడిదైపోగా మిగిలిన టన్నులకొద్దీ కరన్సీనోట్లకి సంబంధించిన వీడియో కాదు. మాడ్రిడ్ కి చెందిన అలెజాంరో మాంగే అనే ఒక ఆర్టిస్ట్ చేసిన ఆర్ట్ వర్క్.
Invid టూల్ సహాయం తో పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో ని ఇమేజ్ గా విభజించి రివర్స్ సెర్చ్ చేయగా పోస్ట్ పెట్టిన వీడియోలు చాలా వస్తాయి. అందులో ఒక వీడియో లో ఇదే సంఘటన యూరప్ లో జరిగినట్టు పెడ్తారు. ఆ వీడియో కామెంట్స్ లో అస్సలు ఈ సంఘటనకి సంబంధించిన అస్సలు లింక్ ఒకతను ఇస్తాడు. ఇది అలెజాంరో మాంగే అనే ఒక ఆర్టిస్ట్ చేసిన ఆర్ట్ వర్క్. తన వీడియో కి సంబంధించి పాకిస్తాన్, రష్యా , జపాన్ లో పోస్ట్ చేసిన ఫేక్ పోస్టులని కూడా అతను తన ఇంస్టాగ్రామ్ అకౌంట్ లో పెట్టాడు. తను ఈ ఆర్ట్ వర్క్ ఒక సంవత్సరం కింద చేసాడు
చివరగా, ఇది పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు తమిళనాడు లోని ఒక రాజకీయనాయకుని గోడౌన్ లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదంలో కాలి బూడిదైపోగా మిగిలిన టన్నులకొద్దీ కరన్సీనోట్లకి సంబంధించిన వీడియో కాదు. మాడ్రిడ్ కి చెందిన అలెజాంరో మాంగే అనే ఒక ఆర్టిస్ట్ చేసిన ఆర్ట్ వర్క్.