text:
PMNRF నుండి డబ్బులు ఇవ్వాలంటే కాంగ్రెస్ అనుమతి  అవసరం లేదు. ఆ నిబంధనని 1985 లోనే తీసేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 7, 2020
పీఎం నేషనల్ రిలీఫ్ ఫండ్ (PMNRF) నుండి డబ్బులు ఇవ్వాలంటే కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ పర్మిషన్ కావాలి, అందుకే  తాజాగా కొరోనా విపత్తు నుండి దేశాన్ని కాపాడడానికి PMNRF ఫండ్ కి బదులుగా కొత్తగా పీఎం కేర్స్ (PM CARES) ఫండ్ ని తీసుకొని వచ్చారని చెప్తున్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియోని (ఆర్కైవ్డ్) సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పీఎం నేషనల్ రిలీఫ్ ఫండ్ (PMNRF) నుండి డబ్బులు ఇవ్వాలంటే కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ అనుమతి  కావాలి, అందుకే  పీఎం కేర్స్ (PM CARES) ని  తీసుకొని వచ్చారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): PMNRF ని 1948 లో మొదలు పెట్టినప్పుడు మేనేజింగ్ కమిటీ లో కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ కి చోటు కలిపించారు, కానీ 1985 లో మేనేజింగ్ కమిటీ తీసేసి మొత్తం బాధ్యత ప్రధాని చేతికి ఇచ్చారు. ఇప్పుడు ఫండ్ ని ఎలా ఉపయోగించాలో నిర్ణయం మొత్తం ప్రధాని చేతుల్లో ఉంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పీఎం నేషనల్ రిలీఫ్ ఫండ్ (PMNRF) గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, PMNRF వెబ్సైటు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. PMNRF ఫండ్ ని 1948 లో మొదలు పెట్టారని, ఆ ఫండ్ ని మేనేజ్ చేసే కమిటీ లో కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ కి చోటు కలిపించారని తెలుస్తుంది.
అయితే, ఇప్పుడు మాత్రం ఆ ఫండ్ ని ఎలా ఉపయోగించాలో నిర్ణయం మొత్తం ప్రధాని చేతుల్లో ఉందని ఆ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
1985 లో మేనేజింగ్ కమిటీ తీసేసి మొత్తం బాధ్యత ప్రధాని చేతికి ఇచ్చారని ఒక ఢిల్లీ హైకోర్టు జడ్జిమెంట్ లో చదవొచ్చు.
PMNRF మరియు PM-CARES గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం FACTLY రాసిన వివరమైన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, PMNRF నుండి డబ్బులు ఇవ్వాలంటే కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ అనుమతి అవసరం లేదు. ఆ నిబంధనని  1985 లోనే తీసేసారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సుప్రియ శ్రీనాతె, బీజేపీ ప్రభుత్వం గంగాజలాన్ని GST నుండి మినహాయించలేదు అని చేసిన వ్యాఖ్యలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 8, 2023
కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సుప్రియా శ్రీనాతె  మాట్లాడుతున్న వీడియోను పోస్టు చేస్తూ తాను హిందువుల పూజా సామగ్రి పై GST ఎందుకు వేయడం లేదని ప్రశ్నిస్తున్నారు అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సుప్రియా శ్రీనాతె  హిందువుల పూజా సామగ్రి పై GST ఎందుకు వేయడం లేదని ప్రశ్నించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలో సుప్రియా శ్రీనాతె ,సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండైరెక్ట్ టాక్సెస్ మరియు కస్టమ్స్ వారి లేఖను చూపిస్తూ,  అందులో రుద్రాక్ష మాల, యజ్ఞోపవితమ్, విభూతి, రోలీ మరియు చందనం వంటి 10 పూజకు సంబంధించిన వస్తువులను GST పన్ను నుండి మినహాయించగా,  గంగాజలాన్ని GST నుండి మినహాయించిన వస్తువుగా బీజేపీ ప్రభుత్వం చేర్చలేదు అని ఆరోపించారు. కావున ఈ పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, సుప్రియ శశ్రీనాతే  ఇటీవల విలేకరుల సమావేశంలో, గంగాజలంపై GSTని తొలగించాలని మోదీ ప్రభుత్వాన్ని కాంగ్రెస్ కోరుతున్నట్లు స్పష్టం చేసారు. ఈ  వీడియోను  కాంగ్రెస్ పార్టీ వెబ్సైటులో మరియు యూట్యూబ్ ఛానెల్లో ప్రచురించడం గమనించాం.
ఈ వీడియోలో సుప్రియా, “హిందూ ధర్మానికి తమను తాము ‘తేకేదార్’ (ప్రకటిత సంరక్షకులు)గా భావించే వారు గంగాజల్‌పై పన్ను విధిస్తున్నారు” అని,  ఆమె సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండైరెక్ట్ టాక్సెస్ మరియు కస్టమ్స్ యొక్క లేఖను చూపిస్తూ,  అందులో “రుద్రాక్ష మాల, యజ్ఞోపవితమ్, విభూతి, రోలీ మరియు చందనం వంటి 10 పూజకు సంబంధించిన వస్తువులను GST పన్ను నుండి మినహాయించగా,  గంగాజలాన్ని GST నుండి మినహాయించిన వస్తువుగా చేర్చలేదు, కాంగ్రెస్ ఈ అంశాన్ని బయటపెట్టినప్పుడు మాత్రమే వారు ఈ పన్నును తొలగించారు మరియు దీనికి వివిధ పత్రాలు మరియు ప్రకటనలు  ఆధారాలుగా ఉన్నాయి” అంటూ ఆరోపించారు.
ఈ ప్రెస్ మీట్ గురించి పలు న్యూస్ రిపోర్ట్స్ కూడా ప్రచురించబడ్డాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) అని గమనించాం.
దీని గురించి మరింత వెతకగా, సెంట్రల్ బోర్డు అఫ్ ఇండైరెక్ట్ టాక్సెస్ అండ్ కస్టమ్స్ ఈ ప్రెస్ మీట్ కంటే ముందు X పోస్ట్ ద్వారా గంగాజలాన్ని GST నుండి మినహాయిస్తున్నట్టు తెలపడం గమనించాం.
చివరిగా, కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సుప్రియ శ్రీనాతె, బీజేపీ ప్రభుత్వం గంగాజలాన్ని GST నుండి మినహాయించలేదు అని చేసిన వ్యాఖ్యలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

created: November 8, 2023

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
రాజ్యాంగంలో శ్రీరాముడి, ఇతరుల చిత్రాల్ని పొందపరచాలన్నది రాజ్యాంగ సభ తీసుకున్న ఏకగ్రీవ నిర్ణయం, అంబేద్కర్ సొంత నిర్ణయం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2022
‘భారతీయులంతా శ్రీరాముడిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని అంబేద్కర్ గారి కల, అందుకే శ్రీరాముడు చిత్రపటాన్ని రాజ్యాంగంలోని మూడవ భాగంలో పొందుపరిచి ప్రాథమిక హక్కులు రూపకల్పన చేశారని’  చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతీయులంతా శ్రీరాముడిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలన్న ఉద్దేశంతో అంబేద్కర్ రాజ్యాంగంలోని మూడవ భాగంలో శ్రీరాముడు చిత్రపటాన్ని పొందుపరిచాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అంబేద్కర్ సమర్పించిన రాజ్యాంగం యొక్క చివరి డ్రాఫ్ట్ లో ఎలాంటి కళాకృతులు లేవు. అంబేద్కర్ సమర్పించిన చివరి డ్రాఫ్ట్ సభ ఆమోదం పొందిన తరవాత, రాజ్యాంగంలో భారతదేశ సాంస్కృతిక/కళాత్మక వారసత్వం తెలిసేలా కళాకృతులు ఉండాలని సభ అభిప్రాయపడింది. ఈ అంశంపై చర్చించి ప్రముఖ కళాకారుడు నందలాల్ బోస్‌కు ఈ బాధ్యతను అప్పగించాలని సభ ఏకగ్రీవంగా తీర్మానించింది. ఇందులో భాగంగానే రాజ్యాంగంలోని మూడో భాగం మొదట్లో రాముడు, సీత మరియు లక్ష్మణుడి చిత్రాలను పొందపరిచారు.  భారత దేశ ఇతిహాసాలు, సంస్కృతీ , చరిత్ర ప్రతిబింబించేలా ఒక్కోక్క సెక్షన్ కి చరిత్రలోని ఒక్కొక్క సమయానికి చెందిన వాటితో అలంకరించారు. ఆలా గుప్తులు, అశోకుడు, బుద్ధుడు, మహావీరుడు, మహాభారతం, రామాయణం, అక్బర్, టిప్పు సుల్తాన్ మొదలగు వారి బొమ్మలను అందులో చేర్చారు. రాజ్యాగంలో రాముని చిత్రం ఉండడానికి కారణం ఇది. అదేవిధంగా భారతీయులంతా శ్రీరాముడిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని అంబేద్కర్ అభిప్రాయపడినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
రాజ్యాంగంలో రాముడి ప్రతిమ :
భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పన చివరి దశలో, అంబేద్కర్ సభకు సమర్పించిన రాజ్యాంగం యొక్క చివరి డ్రాఫ్ట్ పై చర్చ జరిగి సభ ఆమోదం పొందింది. ఐతే అంబేద్కర్ సమర్పించిన ఈ డ్రాఫ్ట్ లో ఎటువంటి కళాకృతులు లేవు. ఇదే కేవలం ఒక డ్రాఫ్ట్ మాత్రమే.
ఐతే చివరి డ్రాఫ్ట్ ఆమోదం పొందిన తరవాత, భారత రాజ్యాంగ అసలు కాపీలో భారతదేశ సాంస్కృతిక/కళాత్మక వారసత్వం తెలిసేలా కళాకృతులు ఉండాలని సభ అభిప్రాయపడింది. ఈ అంశంపై చర్చించి ప్రముఖ కళాకారుడు నందలాల్ బోస్‌కు ఈ బాధ్యతను అప్పగించాలని సభ ఏకగ్రీవంగా తీర్మానించింది.
అలా భారత రాజ్యాంగం యొక్క అసలు మాన్యుస్క్రిప్ట్‌ను భారతదేశ చరిత్ర ప్రతిబింబించేలా పౌరాణిక, ఇతిహాసాలలోని పాత్రలు, పాలకుల, స్వతంత్ర సమరయోధుల మొదలైన వివిధ కళాకృతులను నందలాల్ బోస్ మరియు అతని టీం రాజ్యాంగంలోని వివిధ భాగాలూ/చాప్టర్స్ లో పొందపరిచారు. ఈ నేపథ్యంలోనే రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక హక్కులు పొందుపరిచిన మూడో భాగంలో రాముడు, లక్ష్మణుడు మరియు సీత యొక్క కళాకృతులను ఏర్పాటు చేసాడు.
అంతే కాదు, భారత దేశ ఇతిహాసాలు, సంస్కృతీ , చరిత్ర ప్రతిబింబించేలా ఒక్కోక్క సెక్షన్ కి చరిత్రలోని ఒక్కొక్క సమయానికి చెందిన వాటితో అలంకరించాడు. ఆలా గుప్తులు, అశోకుడు, బుద్ధుడు, మహావీరుడు, మహాభారతం, రామాయణం, అక్బర్, టిప్పు సుల్తాన్ మొదలగు వారి బొమ్మలను అందులో చేర్చారు. మొత్తం బొమ్మల లిస్ట్ ఇక్కడ చూడొచ్చు. రాజ్యాగంలో రాముని చిత్రం ఉండడానికి కారణం ఇది.  ఈ అసలు కాపీని ఇక్కడి నుండి డౌన్లోడ్ చేసుకోవొచ్చు.
ఐతే పైన చెప్పినట్టు ఇలా రాజ్యాంగంలో వివిధ కళాకృతులను పొందపరచాలని నిర్ణయం రాజ్యాంగ సభ ఏకగ్రీవంగా తీసుకున్నది, ఇది కేవలం అంబేద్కర్ నిర్ణయం కాదు. అసలు అంబేద్కర్ సమర్పించిన రాజ్యాంగం యొక్క చివరి డ్రాఫ్ట్ లో ఎలాంటి కళాకృతులు లేవు.
రామునిపై అంబేద్కర్ అభిప్రాయం :
భారతీయులంతా శ్రీరాముడిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని అంబేడ్కర్ అభిప్రాయపడ్డట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. నిజానికి అంబేడ్కర్ రాముడు, కృష్ణుడు, రామాయణం, మహాభారతం మొదలైన వాటిపై తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలు చేసాడు. రిడిల్స్ ఇన్ హిందూయిజం (Riddles in Hinduism) అనే రచనలో అంబేద్కర్ ఈ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసాడు.
చివరగా, రాజ్యాంగంలో రాముడి చిత్రాన్ని పొందపరచాలన్నది రాజ్యాంగ సభ తీసుకున్న ఏకగ్రీవ నిర్ణయం, అంబేద్కర్ సొంత నిర్ణయం కాదు.


text:
8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని రాజ్యాంగంలో లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2020
జనాభాలో 8 శాతం దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని రాజ్యాంగంలో ఉన్నట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్  లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
రాజ్యాంగం ప్రకారం 8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో చెప్పినట్టు 8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని రాజ్యాంగంలో లేదు. అసలు ‘మైనారిటీ’ అంటే ఎవరు అనేది రాజ్యాంగంలో నిర్వచించబడలేదు. ‘National Commission for Minorities (NCM) Act, 1992’ చట్టం ద్వారా ప్రభుత్వం వివిధ వర్గాలను మైనారిటీలుగా గుర్తిస్తారు. ఆ చట్టంలో కూడా ఎటువంటి జనాభా శాతం గురించి లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన దాని గురించి వెతకగా, 8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా కూడా లేదని తెలుస్తుంది. 2013 లో రాజ్య సభలో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకి నినోంగ్ ఎరింగ్ (అప్పటి ‘Minister of State in the Ministry of Minority Affairs’) సమాధానమిస్తూ, ‘రాజ్యాంగంలో ‘minorities’ (మైనారిటీలు) అనే పదం కొన్ని ఆర్టికల్స్ (ఆర్టికల్ 29 to 30 మరియు 350 A to 350 B) లో వాడబడింది, కానీ దానిని ఎక్కడా కూడా  నిర్వచించలేదు. ‘National Commission for Minorities (NCM) Act, 1992’ చట్టం ద్వారా ప్రభుత్వం వివిధ వర్గాలను మైనారిటీలుగా గుర్తిస్తారు’ అని తెలిపాడు
ఇప్పటివరకు ముస్లింలను, క్రిస్టియన్లను, బౌద్ధులను, జైన్లను, సిక్కులను మరియు పార్సీలను మైనారిటీలుగా ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసింది (జైన్లను 2014 లో మైనారిటీలుగా నోటిఫై చేసారు). ‘National Commission for Minorities (NCM) Act, 1992’ చట్టంలో కూడా 8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని లేదు
రాష్ట్ర జనాభా పరంగా ‘మైనారిటీ’ ని నిర్వచించడానికి మార్గదర్శకాలను నిర్ణయించమని 2019 లో మైనారిటీ కమిషన్‌కు సుప్రీమ్ కోర్టు చెప్పినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. రాజ్యాంగంలో మైనారిటీలకు సంబంధించి ఉన్న ఆర్టికల్స్ గురించి మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, 8% దాటిన వర్గాలకు మైనారిటీ హోదా పోతుందని రాజ్యాంగంలో లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 22, 2020


text:
మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో అనుకూలంగా ఉన్న గణాంకాలను , మోదీ హయాంలో అంతగా అనుకూలంగా లేని గణాంకాలతో తప్పుగా పోలుస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2021
మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వ హయాంలో GDP వృద్ది రేట్, పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు మొదలైన వాటిని  మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలో ఉన్న వాటితో పోలుస్తూ ఈ ఇండికేటర్స్ లో మోదీ కన్నా మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వ పనితీరు బాగుందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోదీ హయాంతో పోలిస్తే మన్మోహన్ సింగ్ హాయాంలోనే పలు సూచిలలో మంచి గణాంకాలు నమోదయ్యాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): పోస్టులో ప్రస్తావించిన సూచిలలో తమకు అనుకూలంగా కేవలం మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో అనుకూలంగా ఉన్న గణాంకాలను , మోదీ హయాంలో అంతగా అనుకూలంగా లేని గణాంకాలతో పోల్చారు. మోదీ హాయాంలో కూడా GDP వృద్ది ఒక ఏడాది 8% నమోదైంది. అలాగే 2009 ప్రారంభంలో రూ. 45.62గా ఉన్న లీటర్ పెట్రోల్ ధర 2014 ప్రారంభానికి రూ. 71.52 అయింది. అలాగే లీటర్ డీజిల్ ధర 2009 ప్రారంభంలో రూ. 32.86 కాగా అదే 2014 ప్రారంభానికి రూ. 53.78 కి చేరుకుంది. ఇలా పలు అంశాలలో కేవలం మోదీ హయాంలో ఎక్కువగా ఉన్న గణాంకాలను మాత్రమే ప్రస్తావించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
GDP వృద్ది రేటు:
మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో 9% GDP వృద్ది సాధించిన మాట నిజమైనప్పటికి కాంగ్రెస్ పాలించిన ప్రతీ సంవత్సరం GDP వృద్ది రేటు అదే విధంగా లేదు. రిజర్వు బ్యాంకులో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 2019-20 తాత్కాలిక అంచనాల ప్రకారం GDP వృద్ది రేటు 4.18 గా అంచనా వేయగా , 2020-21 లో GDP 7.7 % క్షీణిస్తుందని అంచనా వేసారు. ఐతే మోదీ ప్రధానిగా ఉన్న అన్ని సంవత్సరాలు ఇలా GDP వృద్ది తక్కువ నమోదు కాలేదు, మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలో కూడా GDP అత్యధికంగా 2016-17లో  8.26% వృద్ది రేటు సాధించింది. కాబట్టి, తమకు అనుకూలంగా ఉన్న సంవత్సరాల GDP మాత్రమే పోల్చారు.
పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు:
మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో కూడా పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు పెరిగాయి. 2009 ప్రారంభంలో రూ. 45.62గా ఉన్న లీటర్ పెట్రోల్ ధర 2014 ప్రారంభానికి రూ. 71.52 అయింది. అలాగే లీటర్ డీజిల్ ధర 2009 ప్రారంభంలో రూ. 32.86 కాగా అదే 2014 ప్రారంభానికి రూ. 53.78 కి చేరుకుంది. అదేవిధంగా మోదీ హాయాంలో ప్రస్తుతం పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు పోస్టులో చెప్పినట్టు అధికంగా ఉన్నప్పటికీ మోదీ హాయాం మొత్తం ఇవే రేట్లు లేవు. PPAC వెబ్సైటులో పెట్రోల్ ధరలకి సంబంధించి ఉన్న సమాచారం ప్రకారం 2017 జూలై లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 63 కాగా, లీటర్ డీజిల్ రూ. 53 గా ఉండేది. సాధారణంగా పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు అంతర్జాతీయ ముడిచమురు ధరలు, డాలర్ మారకం విలువ, ప్రభుత్వ పన్నులు వంటి  చాలా అంశాల మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. కాంగ్రెస్ టైం లో ఉన్న ధరలను మోదీ టైంలో ఉన్న ధరలతో ఇవేవి ప్రస్తావించకుండా పోల్చడం కరెక్ట్ కాదు. కాకపోతే, ముడి చమురు ధర ఇప్పుడు చాలా తగ్గినా, పెట్రోల్ & డీజిల్ ధరలు ప్రభుత్వ పన్నుల కారణంగా ఎక్కువగా ఉన్న మాట నిజమే.
రైల్వే  ప్లాట్ ఫారం టికెట్ ధర:
కోవిడ్-19 నేపధ్యంలో ప్రజలు ఎక్కువ సంఖ్యలో ఒక దగ్గర చేరకురదనే ఉద్దేశంతో ఇటీవల కాలంలో  పది రూపాలున్న రైల్వే ప్లాట్ ఫారం టికెట్ ని కొన్ని స్టేషన్లలో రూ. 50కి పెంచారే తప్ప దేశంలోని అన్ని స్టేషన్లలో ప్లాట్ ఫారం టికెట్ రూ.50 గా లేదు. పెరిగిన రేట్లు రాబోయే జూలై వరకు అమలులో ఉంటాయని కొన్ని పత్రికలు పేర్కొన్నాయి దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
హంగర్  ఇండెక్స్  (ఆకలి సూచీ)
2020 సంవత్సరానికి గాను 107 దేశాలకి సంబంధించి విడుదల చేసిన గ్లోబల్ హంగర్ ఇండెక్స్ లో భారత దేశ ర్యాంకు 94 గా ఉంది. 2016 కి ముందు ర్యాంకులు రూపొందించే పద్ధతి వేరేగా ఉన్న నేపథ్యంలో ర్యాంకులు కేటాయించడానికి ఆధారమైన స్కోర్ పరిగణలోకి తీసుకోగా 2000వ సంవత్సరంలో 38.9 గా ఉన్న భారత దేశ స్కోర్ 2020లో మెరుగుపడి 27.2 కు చేరుకుంది. (తక్కువ స్కోర్ అంటే మంచిది). దీన్ని బట్టి భారత దేశం హంగర్ ఇండెక్స్ లో మెరుగుపడుతుందని అర్ధమవుతుంది. కాకపోతే ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే భారత దేశ ర్యాంకు మెరుగ్గా లేదు. అంతే కాదు, అప్పుడు ఇంకా ఇప్పుడు ర్యాంకులు ఇచ్చే పద్ధతి ఒక్కటి కాదు కాబట్టి పోల్చడం కరెక్ట్ కాదు.
SSC ఉద్యోగ ఖాళీలు:
స్టాఫ్ సెలక్షన్ కమిషన్ CGL, CHSL,ఢిల్లీ పోలీస్ మొదలైన పలు ఎగ్జామ్స్ నిర్వహిస్తుంది, పోస్టులో SSC నిర్వహించే ఏ సెలక్షన్ అనేది స్పష్టంగా తెలపనందున కేవలం CGL నియామకాలను పరిగణలోకి తీసుకోగా, SSC వెబ్సైటులో అందుబాటు ఉన్న సమాచారం ప్రకారం CGL –2020లో  మొత్తం 7035 పోస్టులకి పరీక్ష నిర్వహించారు. 2019లో మొత్తం 8539 పోస్టులకు పరీక్ష నిర్వహించగా, 2018లో 11271 పోస్టులకి పరీక్ష నిర్వహించారు.  ఐతే ఇటివల కాలంలో ప్రతీ ఏడాది ఈ పరీక్షకి సంబంధించి ఖాళీలు తగ్గుతున్నాయి, 2013లో మొత్తం 15,146 పోస్టులకి పరీక్షా నిర్వహించగా, 2014లో 15,549 పోస్టులకి నిర్వహించారు. ఐతే మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వ హాయాంతో పోలిస్తే మోదీ హాయాంలో ఈ పోస్టుల సంఖ్య   తగ్గిన మాట నిజమే. దీనికి కచ్చితమైన కారణం చెప్పలేం, ఎందుకంటే సాధారణంగా వివిధ డిపార్టుమెంట్లలో ఖాళీల ఆధారంగా పరీక్ష నిర్వహిస్తుంటారు.
పైన తెలిపిన సూచిలలో మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో తమకు అనుకూలంగా ఉన్న గణాంకాలను , మోదీ హయాంలో అంతగా అనుకూలంగా లేని గణాంకాలతో పోలుస్తున్నారని అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, కేవలం మన్మోహన్ సింగ్ హయాంలో అనుకూలంగా ఉన్న గణాంకాలను , మోదీ హాయాంకి అంతగా అనుకూలంగా లేని గణాంకాలతో పోలుస్తున్నారు.


text:
UNICEF పేరు మీద షేర్ అవుతున్న కొరోనా వైరస్ మెసేజ్ లో చాలా వరకు క్లెయిమ్స్ తప్పు లేదా ధృవీకరించబడనివి. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2020
తాజాగా మరికొన్ని కోవిడ్-19 (కొత్త కొరోనా వైరస్ వల్ల కలిగే వ్యాధి) పాజిటివ్ కేసులు భారత్ లో రిపోర్ట్ అవ్వడంతో సోషల్ మీడియాలో వైరస్ కి సంబంధించి చాలా మెసేజిలు వైరల్ అవ్తున్నాయి. కొరోనా వైరస్ ని నివారించడానికి యూనిసెఫ్ (UNICEF) సూచించిన చర్యలు అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు
కానీ, మెసేజ్ లోని క్లెయిమ్స్ ని ఫాక్ట్-చెక్ చేసే ముందు, కోవిడ్-19 (కొరోనా వైరస్) గురించి కింద ఫోటో ద్వారా తెలుసుకుందాం.
ఇప్పుడు, ఆ పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్స్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్టులోని ముందు జాగ్రత్త చర్యలను యూనిసెఫ్ (UNICEF) సూచించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ ని యూనిసెఫ్ (UNICEF) జారీ చేయలేదు. పోస్టులో సూచించిన ముందు జాగ్రత్త చర్యలు కోవిడ్-19 పై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) యొక్క అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. అలాగే, పోస్టులో సూచించిన కొన్నిటికి శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
యూనిసెఫ్ (UNICEF) ప్రధానంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పిల్లలు మరియు యువకుల అవసరాలను చూసుకుంటుంది. కోవిడ్-19 నుండి తమను మరియు తమ పిల్లలను ఎలా రక్షించుకోవాలో తల్లిదండ్రులకు సలహా ఇస్తూ UNICEF తమ వెబ్సైటులో పెట్టిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. పోస్టులో ఉన్న చాలా వరకు ముందు జాగ్రత్త చర్యలు UNICEF వారి వెబ్సైటులో లేవు. అంతేకాదు, కొన్ని జాగ్రత్త చర్యలు UNICEF మరియు WHO యొక్క అభిప్రాయాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి (మాస్క్ వాడకం మరియు వేడి వాతావరణం వైరస్ వ్యాప్తి తగ్గించడంపై).
కొరోనా వైరస్ యొక్క సైజు 400-500 మైక్రాన్లు. కాబట్టి, మాస్క్ ధరించడం వలన ప్రజలు కోవిడ్-19 బారిన పడకుండా ఉంటారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వ్యాధి లక్షణాలు లేని వ్యక్తులు మాస్క్ ధరించాల్సిన అవసరం లేదని WHO తెలిపింది. వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నవారికి మరియు వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నవారిని చూసుకుంటున్న వ్యక్తులకి మాస్క్ ధరించాల్సిందిగా WHO సూచించింది. అంతేకాదు, వైరస్ బారిన పడకుండా ఉండాలంటే, కేవలం మాస్క్ ఒక్కటి వాడితే సరిపోదని, మిగితా నివారణ చర్యలు కూడా పాటించాలని తెలిపింది. పోస్టులో చెప్పినట్టు కొరోనా వైరస్ యొక్క సైజు 400-500 మైక్రాన్లు కాదు, కేవలం 0.12 మైక్రాన్లు మాత్రమే. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది కేవలం కొంత వరకు మాత్రమే నిజం.
వ్యాధి లక్షణాలు లేని వ్యక్తులు మాస్క్ ధరించాల్సిన అవసరం లేదని WHO వారి వెబ్సైటులోని కొరోనా వైరస్ ‘ఎఫ్ఎక్యూ’ (FAQ) సెక్షన్ లో రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు (‘WHO advises rational use of medical masks to avoid unnecessary wastage of precious resources and misuse of masks. Use a mask only if you have respiratory symptoms (coughing or sneezing), have suspected COVID-19 infection with mild symptoms, or are caring for someone with suspected COVID-19 infection’). సీడీసీ (Centers for Disease Control and Prevention) వారు కూడా ఆరోగ్యమైన వ్యక్తులకు మాస్కులు సూచించలేదు.
కేవలం మాస్క్ ఒక్కటి వాడితే సరిపోదని, మిగితా నివారణ చర్యలు కూడా పాటించాలని WHO వారు రిలీజ్ చేసిన ఒక డాక్యుమెంట్ లో చదవొచ్చు (‘the use of a mask alone is insufficient to provide the adequate level of protection and other equally relevant measures should be adopted. If masks are to be used, this measure must be combined with hand hygiene and other IPC measures to prevent the human-to-human transmission of 2019-nCov…Wearing medical masks when not indicated may cause unnecessary cost, procurement burden and create a false sense of security that can lead to neglecting other essential measures such as hand hygiene practices. Furthermore, using a mask incorrectly may hamper its effectiveness to reduce the risk of transmission’). మాస్క్ ఎలా వాడలో చెప్తూ WHO వారు పెట్టిన వీడియోలను ఇక్కడ చూడవొచ్చు. మాస్కుల వాడకం పై ‘ది గార్డియన్’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మాస్కుల కొరత ఉందని, కాబట్టి కేవలం వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నవారు మరియు వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నవారిని చూసుకుంటున్న  వ్యక్తులు మాత్రమే మాస్కులు ఉపయోగించాలని కోరుతూ WHO పెట్టిన మెసేజ్ ని వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. (‘Only wear a mask if you are ill with COVID-19 symptoms (especially coughing) or looking after someone who may have COVID-19. Disposable face mask can only be used once. If you are not ill or looking after someone who is ill then you are wasting a mask. There is a world-wide shortage of masks, so WHO urges people to use masks wisely’.)
కొరోనా వైరస్ యొక్క సైజు సుమారు 0.12 మైక్రాన్లు (125 nm) అని ‘The New England Journal of Medicine’ లో ప్రచురితమైన ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు (‘the electron micrographs of negative-stained 2019-nCoV particles were generally spherical with some pleomorphism. Diameter varied from about 60 to 140 nm. Virus particles had quite distinctive spikes, about 9 to 12 nm, and gave virions the appearance of a solar corona’). ‘SARS-CoV-2’ వైరస్ యొక్క ఎలెక్ట్రాన్ మైక్రోస్కోపీ ఇమేజ్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
మాస్కుల రకాలు మరియు వాటి ప్రభావం గురించి ‘బిజినెస్ ఇన్సైడర్’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. అందరు వాడుతున్న సర్జికల్ మాస్కులు 5 మైక్రాన్ల  కంటే తక్కువ సైజు ఉన్న పార్టికల్స్ ని ఫిల్టర్ చేయవని,  కొరోనా వైరస్ యొక్క సైజు సుమారు 0.12 మైక్రాన్లు అని ‘డైలీ మెయిల్’ ఆర్టికల్ లో ఉన్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
కొరోనా వైరస్ మెటల్  (లోహం)పై  12 గంటలు, బట్టపై 9 గంటలు మరియు చేతులపై 10 నిమిషాలు మాత్రమే ఉంటుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కొరోనా వైరస్ పై ఇప్పటివరకు జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం కొన్ని గంటల నుండి కొద్ది రోజుల వరకు ఉపరితలాలపై వైరస్ ఉండవచ్చని WHO వారు తెలిపారు. ఒక్కొక్క ఉపరితలం పై కొత్త కొరోనా వైరస్ ఎంతసేవు ఉంటుందో అనే సమాచారం లేదు. ఈ టాపిక్ పై మరింత అధ్యయనం జరగవలిసి ఉంది. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది ఇంకా ధృవీకరించబడలేదు.
వివిధ ఉపరితలాలపై కొరోనా వైరస్ ఎంతసేపు ఉంటుందో కచ్చితంగా చెప్పలేమని, ఇప్పటివరకు జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం కొన్ని గంటల నుండి కొద్ది రోజుల వరకు ఉపరితలాలపై వైరస్ ఉండవచ్చని WHO వారి వెబ్సైటులో చదవొచ్చు (‘it is not certain how long the virus that causes COVID-19 survives on surfaces, but it seems to behave like other coronaviruses. Studies suggest that coronaviruses (including preliminary information on the COVID-19 virus) may persist on surfaces for a few hours or up to several days. This may vary under different conditions (e.g. type of surface, temperature or humidity of the environment)’.
‘ఉపరితలాలపై కొరోనా వైరస్ ఎంతసేపు ఉంటుంది?’ అనే టాపిక్ పై ‘రాయిటర్స్’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ మరియు కరోనా వైరస్లపై మునుపటి అధ్యయనాల విశ్లేషిస్తూ ప్రచురితమైన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఒక్కొక్క ఉపరితలం కొత్త కొరోనా వైరస్ ఎంతసేవు ఉంటుందో అనే కచ్చితమైన సమాచారం లేదు. ఈ టాపిక్ పై మరింత   అధ్యయనం జరగవలిసి ఉంది.
కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాప్తి వేడి వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల ఆగిపోతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతానికి, కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాప్తిని వేడి వాతావరణ పరిస్థితులు ఆపివేస్తాయని చూపించడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయపరమైన ఆధారాలు లేవు. వాతావరణం వేడెక్కినప్పుడు కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాప్తి తగ్గుతుందో లేదో తెలియదని సీడీసీ (CDC) వారు కూడా తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది ఇంకా ధృవీకరించబడలేదు
వేడి వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాప్తి తగ్గుతుందని చెప్పడానికి ప్రస్తుత జరిగిన రీసెర్చ్ సరిపోదని,  వాతావరణం వల్ల వైరస్ వ్యాప్తి ఎలా మారుతుందో అంచనావేయడానికి తగిన సమయం కావాలని ‘నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్’ మరియు ‘న్యూ సైంటిస్ట్’ ఆర్టికల్స్ లో చూడవొచ్చు.
వాతావరణం వేడెక్కినప్పుడు కోవిడ్-19 యొక్క వ్యాప్తి తగ్గుతుందో లేదో తెలియదని సీడీసీ (CDC) వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు (‘it is not yet known whether weather and temperature impact the spread of COVID-19. Some other viruses, like the common cold and flu, spread more during cold weather months but that does not mean it is impossible to become sick with these viruses during other months.  At this time, it is not known whether the spread of COVID-19 will decrease when the weather becomes warmer.  There is much more to learn about the transmissibility, severity, and other features associated with COVID-19 and investigations are ongoing’). అదే విషయాన్ని WHO వారి వెబ్సైటులో కూడా చూడవొచ్చు. ఈ టాపిక్ పై WHO డాక్టర్ మరియా వాన్ ఇచ్చిన సమాధానాన్ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
గోరువెచ్చటి నీరు మరియు ఉప్పుతో పుక్కులించడం వలన కోవిడ్-19 ని నివారించవచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): గోరు వెచ్చటి నీరు మరియు ఉప్పుతో పుక్కులించడం వలన కోవిడ్-19 ని నివారించవచ్చని WHO వారు ఎక్కడా కూడా చెప్పలేదు. గోరు వెచ్చటి నీరు మరియు ఉప్పుతో పుక్కులించడం వలన కోవిడ్-19 ని నివారించవచ్చని తమ దగ్గర ఎటువంటి కచ్చితమైన సాక్ష్యాలు లేవని ‘AFP’ కి పంపించిన మెయిల్ లో WHO వారు తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
తాము రిలీజ్ చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ లో నిజం లేదని కొరోనా వైరస్ కి సంబంధించి ఇచ్చిన ఒక ప్రత్రిక ప్రకటన లో UNICEF వారు తెలిపారు. అంతే కాదు, మెసేజ్ యొక్క ఫోటో పెట్టి , అది తప్పు అంటూ ‘UNICEF Cambodia’ వారు ట్వీట్ కూడా చేసారు.
We would like to inform our audiences that the news below attributed to UNICEF is fake. UNICEF Cambodia is NOT the author of this post. Stay informed by following UNICEF official platforms.
For more information on #coronavirus, go to https://t.co/9F30DkELad pic.twitter.com/T0zXMYpMGS
చివరగా, కోవిడ్-19 కి సంబంధించివైరల్ అవుతున్న మెసేజ్ ని UNICEF జారీ చేయలేదు. ఆ మెసేజ్లోని చాలా వరకు క్లెయిమ్స్ తప్పు లేదా ధృవీకరించబడనివి.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘డెటాల్’ మీద ‘కొరోనా వైరస్’ అని పేర్కొన్నది ‘నోవెల్ కొరోనా వైరస్ (2019-nCoV)’ గురించి కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 6, 2020
అక్టోబర్ 2019 లో తయారైన ఒక ‘డెటాల్’ బాటిల్ యొక్క ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి, దాని మీద కొరోనా వైరస్ అని ఉంది కాబట్టి దాన్ని ఉపయోగించి కొరోనా వైరస్ ని చంపేయొచ్చని చెప్తున్నారు. అలాగే, సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది కొరోనా వైరస్ (నోవెల్ కొరోనా వైరస్ (2019-nCoV) ని వుహాన్ లో 31 డిసెంబర్ 2019న గుర్తించారు) గురించి డెటాల్ సంస్థకి అక్టోబర్ 2019 లోనే ఎలా తెలుసని ప్రశ్నిస్తున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కొరోనా వైరస్ ని డెటాల్ చంపుతుంది. కొరోనా వైరస్ గురించి ఆ సంస్థకి అక్టోబర్ 2019 లోనే తెలుసు.
ఫాక్ట్ (నిజం): డెటాల్ మీద ‘కొరోనా వైరస్’ అని పేర్కొన్నది కొరోనా వైరస్ యొక్క పాత రకాల గురించి, 2019 నోవెల్ కొరోనా వైరస్ (2019-nCoV) గురించి కాదు. అలాగే, డెటాల్ ని తయారు చేసే సంస్థ (‘RB’) కూడా వివరణ ఇస్తూ, తమ వద్ద నోవెల్ కొరోనా వైరస్ రకానికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు లేవని, కొత్త రకం వైరస్ పై డెటాల్ ఎంత సమర్థవంతంగా పని చేస్తుందో చెప్పే స్థితిలో తాము ఇంకాలేమని చెప్పారు. కావున, పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
కొరోనా వైరస్ ని డెటాల్ చంపేస్తుంది అంటూ వస్తున్న వార్తల గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, డెటాల్ కి సంబంధించిన ఫోటోలు వైరల్ అవ్వడంతో, దానిని తయారు చేసే సంస్థ అయిన RB (Reckitt Benckiser) ఒక వివరణ ఇచ్చినట్లుగా తెలిసింది. ‘Livemint’ కథనం ప్రకారం, ఆ సంస్థ తమ వివరణలో నోవెల్ కొరోనా వైరస్ రకానికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు తమ వద్ద లేవని, కొత్త రకం వైరస్ పై డెటాల్ ఎంత సమర్థవంతంగా పని చేస్తుందో చెప్పే స్థితిలో ఇంకా తాము లేమని చెప్పారు.
WHO వెబ్సైటు ద్వారా నోవెల్ కరోనావైరస్ (2019-nCoV) అనేది కరోనా వైరస్ యొక్క కొత్త రకం అనీ, 2019 డిసెంబర్‌లో చైనాలోని వుహాన్‌లో వ్యాప్తి చెందడంతో గుర్తించినట్లుగా తెలుస్తుంది. కావున, డెటాల్ మీద ‘కొరోనా వైరస్’ అని పేర్కొన్నది కొరోనా వైరస్ యొక్క పాత రకాల గురించి, 2019 నోవెల్ కొరోనా వైరస్ (2019-nCoV) గురించి కాదు. కొరోనా వైరస్ యొక్క పాత రకాల గురించి మరియు ఇప్పటి కొత్త రకం ‘2019-nCoV’ గురించి మరింత సమాచారాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘డెటాల్’ మీద ‘కొరోనా వైరస్’ అని పేర్కొన్నది ‘నోవెల్ కొరోనా వైరస్ (2019-nCoV)’ గురించి కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 6, 2020


text:
దగ్గు సిరప్‌ని పాలలో కలపడం వలన ఔషధ శక్తి తగ్గిపోయే అవకాశాలున్నాయి; కానీ, ఈ మిశ్రమం విషపూరితమైనది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 9, 2022
దగ్గు టానికును పాలలో కలిపి తాగించడం వలన ఒక తల్లి ప్రమాదవశాత్తు తన నలుగురు పిల్లలని చంపుకుందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. దగ్గు సిరప్, పాల మిశ్రమం విషపూరితమైనదని క్లినికల్ పరిక్షలలో నిర్ధారించినట్టు ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. పాలలో ఎటువంటి రసాయన పదార్ధాలను కలిపినా అది విషపూరితమవుతుందని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దగ్గు టానికును పాలలో కలిపి తాగించడం వలన ఒక తల్లి ప్రమాదవశాత్తు తన నలుగురు పిల్లలని కోల్పోయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో, 2019లో శ్రీలంక కోలంబోలో జరిగిన వరుస ఆత్మాహుతి దాడులలో తమ బంధువులని కోల్పోయి విషాదంలో ఉన్న భాదితుల దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. దగ్గు సిరప్‌ని పాలలో కలిపి ఇవ్వడం వలన నలుగురు పిల్లలు చనిపోయినట్టు ఎక్కడా రిపోర్ట్ అవలేదు. పాలలో దగ్గు టానిక్ లేదా మరే ఇతర డ్రగ్స్ కలిపి తీసుకోవడం వలన ఔషధాలు తమ సమర్ధత కోల్పోయి శరీరంలో ఫార్మోకోకేనిటిక్స్ రియాక్షన్లు పెంపొందించే అవకాశాలున్నట్టు వైద్యులు తెలిపారు. దీని ప్రభావం వల్ల రోగి అసహనతకు గురి కావడం లేదా వాంతులు చేసుకునే అవకాశముందని వైద్యులు నిర్ధారించారు. కానీ, దగ్గు సిరప్-పాల మిశ్రమం విషపూరితమైనదని, ఈ మిశ్రమం తీసుకున్న వారి శరీరం విషపూరితమై చనిపోతారనే సమాచారంలో నిజం లేదని వైద్యులు స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించి వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, దగ్గు టానికును పాలలో కలిపి ఇవ్వడం ద్వారా ఒక తల్లి తన నలుగురు పిల్లలని కోల్పోయిందని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఎటువంటి వార్తా లేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Reuters’ వార్తా సంస్థ 23 ఏప్రిల్ 2019 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసిందని తెలిసింది. 2019 ఏప్రిల్ నెలలో శ్రీలంక దేశం కోలంబోలో జరిగిన వరుస ఆత్మాహుతి దాడులలో తమ బంధువులని కోల్పోయి విషాదంలో ఉన్న భాదితుల దృశ్యాలని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది. ఈ ఫోటోని ఇదే వివరణతో మరికొన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
దగ్గు సిరప్‌ని పాలలో కలపడం ద్వారా అది విషపూరితమయ్యే అవకాశముందా అని ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, మెడికల్ డ్రగ్స్ మరియు పాల యొక్క మిశ్రమం ఫలితాలని తెలుపుతూ ‘Clinical Therapeutics’ వెబ్సైటు ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. మెడికల్ డ్రగ్స్‌ని ఆహార పదార్ధాలలో కలిపి తీసుకోవడం ద్వారా ఆ ఔషధం తన సమర్ధత కోల్పోయే అవకాశముందని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. డ్రగ్స పాలలో కలిపి తీసుకోవడం ద్వార శరీరంలో ఔషధాల ప్రభావ ప్రక్రియ దెబ్బతిని శరీరంలో ఫార్మోకోకేనిటిక్స్ రియాక్షన్లు పెంపొందించే అవకాశమున్నట్టు తెలిపారు. దీని వలన రోగిలో చికిత్స వైఫల్యం అయి అదనపు చికిత్స తీసుకోవలిసిన అవసరం పడుతుందని ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. ఇదే విషయాన్నీ ‘Science Direct’ వెబ్సైటు కూడా తమ ఆర్టికల్‌లో తెలిపింది. మెడికల్ డ్రగ్స్‌ని పాలలో కలపితే విషపూరితమవుతుందని ఈ ఆర్టికల్స్‌లో ఎక్కడా రిపోర్ట్ చేయలేదు.
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ సమాచారానికి సంబంధించిన స్పష్టత కోసం ‘AFP ఫాక్ట్-చెకింగ్’ సంస్థ పలు డాక్టర్లను, వైద్య పరిశోధకులను సంప్రదించింది. దగ్గు సిరప్‌ని పాలలో కలిపి తాగడం ద్వారా రోగి అసహనతకు లోనవ్వడం లేదా వాంతులు చేసుకునే అవకాశాలున్నాయని వైద్య పరిశోధకులు ‘AFP’తో తెలిపారు. కానీ, ఈ మిశ్రమం మనుషుల ప్రాణాలు తీసేంత విషపూరితమైనది కాదని డాక్టర్లు స్పష్టం చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా, దగ్గు టానికుని పాలలో కలిపి తాగితే శరీరం విషపూరితమై చనిపోతరనే వాదన తప్పని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, దగ్గు సిరప్‌ని పాలలో కలిపి తాగడం వలన ఔషధ శక్తి తగ్గిపోయి రోగి అసహనతకు లోనయ్యే అవకాశాలున్నాయి. కాని, ఈ మిశ్రమం విషపూరితమైనది మాత్రం కాదు.

created: February 9, 2022


text:
ఒకటి కన్నా ఎక్కువ పథకాల లబ్దిదారులని విడివిడిగా పలు సార్లు లెక్కించే సరికి వారి సంఖ్య రాష్ట్ర జనాభా కంటే ఎక్కువ అనిపిస్తుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 25, 2021
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అమలవుతున్న వివిధ పథకాల లబ్దిదారుల వివరాలను చూపిస్తూ, 5 కోట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ జనాభాకి 6.54 కోట్ల ప్రభుత్వ పథకాల లబ్దిదారులు ఉన్నారని, రాష్ట్ర జనాభా కన్నా లబ్దిదారులే ఎక్కువని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 5 కోట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ జనాభాకి 6.54 కోట్ల ప్రభుత్వ పథకాల లబ్దిదారులు ఉన్నారని, రాష్ట్ర జనాభా కన్నా లబ్దిదారులే ఎక్కువ.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఒకే వ్యక్తి ఒకటి కన్నా ఎక్కువ పథకాల కింద లబ్ది పొందినప్పుడు అతనిని లబ్ది పొందుతున్న పలు పథకాల కింద ఒకటి కన్న ఎక్కువ సార్లు లెక్కించడంతో మొత్తం లబ్దిదారుల సంఖ్య ఆ రాష్ట్ర జనాభా కన్నా ఎక్కువ వచ్చింది. ఉదాహారణకి వైఎస్సార్ రైతు భరోసా, వైఎస్సార్ సున్నా వడ్డీ పంట రుణాలు, వైఎస్సార్ ఉచిత పంటల భీమా పథకాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటే, ఒకే వ్యక్తి ఈ మూడు పథకాల కింద లబ్ధి పొందొచ్చు, అప్పుడు ఆ వ్యక్తిని ఈ మూడు పథకాలలో లబ్ధిదారుడిగా విడివిడిగా మూడుసార్లు లెక్కిస్తారు. ఇలా లెక్కించడం వల్ల లబ్దిదారుల సంఖ్య ఎక్కువగా అనిపిస్తుంది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రెండేళ్లలో ప్రభుత్వ పథకాల రూపంలో 6,53,12,534 మంది లభ్దిదారులకు లక్ష కోట్ల నగదు బదిలీ జరిగిందని 24 జూలై 2021న సాక్షి పేపర్ లో ఒక కథనం ప్రచురితమైంది. పోస్టులో చెప్తున్న వివరాలు ఈ కథనం నుండి సేకరించినవే.
ఈ కథనంలో పేర్కొన్న మొత్తం లబ్ధిదారుల సంఖ్య ఆ రాష్ట్ర జనాభా కన్నా ఎక్కువ ఉన్న మాట నిజమైనప్పటికీ, ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, చాలా మంది వివిధ (ఒకటి కన్నా ఎక్కువ) ప్రభుత్వ పథకాల లబ్ధి పొందుతుండడంతో వీరిని పలు పథకాల కింద ఒకటి కన్నా  ఎక్కువ సార్లు లెక్కించడంతో మొత్తం లబ్ధిదారుల సంఖ్య ఆ రాష్ట్ర జనాభా కన్నా ఎక్కువ వచ్చింది.
ఉదాహారణకి పై కథనంలో పేర్కొన్న  వైఎస్సార్ రైతు భరోసా, వైఎస్సార్ సున్నా వడ్డీ పంట రుణాలు, వైఎస్సార్ ఉచిత పంటల భీమా పథకాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటే ఒకే వ్యక్తి ఈ మూడు పథకాల కింద లభ్ది పొందొచ్చు, అప్పుడు ఆ వ్యక్తిని ఈ మూడు పథకాలలో లబ్ధిదారుడిగా విడివిడిగా మూడుసార్లు లెక్కిస్తారు. ఇలా చాలా మందిని వివిధ పథకాల కింద ఒకటి కన్నా ఎక్కువ సార్లు క్యుములేటివ్ గా లెక్కించడంతో  లబ్ధిదారుల మొత్తం సంఖ్య రాష్ట్ర జనాభా కన్న ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అదేవిధంగా వైఎస్సార్ పెన్షన్ పొందుతున్న వారు  వైఎస్సార్ ఆరోగ్య ఆసరా కూడా పొందుతూ ఉండొచ్చు, అప్పుడు వీరిని రెండు పథకాలలో విడివిడిగా రెండు సార్లు లెక్కిస్తారు.
అదేవిధంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధానమంత్రి గరీబ్ కళ్యాణ్ యోజన కింద దేశంలోని 80 కోట్ల మంది ప్రజలకు ఆహార ధాన్యాలు పంపణీ చేస్తామని పేర్కొంది. అదేవిధంగా ఇంకో పక్క ప్రజల ఆరోగ్య విషయానికి సంబంధించి ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద 65 కోట్ల మందికి లబ్ది చేకురుస్తామని చెప్తుంది. ఈ రెండు పథకాల లబ్దిదారులను కలిపితే 145 కోట్ల మంది అవుతున్నారు, ఇది మన దేశ జనాభా కన్నా ఎక్కువ. అంటే దీని అర్ధం దేశ జనాభా కన్నా ఈ పథకాల లబ్ధిదారుల ఎక్కువున్నారని కాదు. రెండు పథకాలలో లబ్ధి పొందుతున్న వారిని విడిగా రెండుసార్లు లెక్కించారని.
చివరగా, ఒకటి కన్నా ఎక్కువ పథకాల ద్వారా లబ్ధిపొందిన వారిని విడివిడిగా పలు సార్లు లెక్కించే సరికి మొత్తం లబ్ధిదారుల సంఖ్య రాష్ట్ర జనాభా కంటే ఎక్కువ అనిపిస్తుంది.


text:
చెప్పినట్టు వినకుంటే కూతుళ్ల  ఖర్చులను భరించాల్సిన అవసరం తండ్రికి లేదంటూ కోర్టు తీర్పును తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2023
తండ్రి చెప్పినట్టు వినకుంటే కూతుళ్లకు అయ్యే ఖర్చులు భరించాల్సిన అవసరం తండ్రికి ఉండదంటూ సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: చెప్పినట్టు వినకుంటే కూతుళ్ల చదువుకు, పెళ్లికి అయ్యే ఖర్చులను భరించాల్సిన అవసరం తండ్రికి లేదు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఒక విడాకుల కేసుకు సంబంధించి తండ్రితో ఎలాంటి సంబంధం వద్దు అని కూతురు అనుకుంది కాబట్టే  సుప్రీంకోర్టు ఇలా వ్యాఖ్యానించింది. పైగా ఈ కేసులో విడాకుల సమయంలో భార్యకు ఇచ్చే భరణంలో కూతురు చదువు, మొదలైన ఖర్చులను కూడా కోర్టు లెక్కించింది. అంతేగానీ, తండ్రికి ఇష్టం లేకుండా పెళ్లిచేసుకున్నప్పుడో లేక తండ్రి మాట వినని సందర్భాలలో ఈ తీర్పు వర్తించదు. హిందూ వారసత్వ చట్టం, 2005 ప్రకారం తండ్రి ఎలాంటి వీలునామా రాయకుండా చనిపోయిన సందర్భాలలో, ఆస్తిలో కొడుకులతో సమానంగా కూతుళ్లకు కూడా వాటా ఉంటుంది.   కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
తండ్రితో ఎటువంటి సంబంధం వద్దు అనుకుంది కాబట్టి కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది:
18 ఏళ్లు నిండిన కూతురు తండ్రితో బంధం తెంచుకుంటే ఆమె విద్య, పెళ్లికి అయ్యే ఖర్చులను తండ్రి భరించాల్సిన అవసరం లేదంటూ 2022 మార్చ్‌లో ఒక విడాకుల కేసుకు సంబంధించి ఇచ్చిన తీర్పులో సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.
కూతురు తన తండ్రితో ఎలాంటి సంబంధం కొనసాగించడం ఇష్టం లేదని చెప్పడం వల్ల కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ‘ఒకవేళ తల్లి కోరుకుంటే, విడాకుల సమయంలో భార్యకు చెల్లించాల్సిన భరణం మొత్తాన్ని నిర్ణయించేటప్పుడు, కూతురు పెంపకానికి అవసరమయ్యే ఖర్చును కూడా పరిగణలోకి తీసుకుంటామని’ కోర్టు తెలిపింది. అంటే కోర్టు కూతురు ఖర్చులను పరోక్షంగా తండ్రితోనే కట్టించింది.
ఈ తీర్పును రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ కేసులో కేవలం కూతురు తండ్రితో అసలు ఎలాంటి సంబంధం వద్దు అనుకుంది కాబట్టి ఖర్చులు తండ్రి భరించాల్సిన అవసరంలేదని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. పైగా కేవలం కూతురికే కాక ఆ స్థానంలో కుమారుడు ఉన్నా కూడా కోర్టు అభిప్రాయం వర్తిస్తుంది.
అంతేగాని తండ్రి మాట వినకపోతే చదువు, మొదలైన ఖర్చులు భరించాల్సిన అవసరం లేదని కోర్టు ఎక్కడా అనలేదు. కేవలం తండ్రితో ఎలాంటి సంబంధం వద్దు అనుకున్న సందర్భాలలో మాత్రమే ఇది వర్తిస్తుంది. కోర్టు వేరే (విడాకుల కేసు) సందర్భంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని ఇలా షేర్ చేస్తున్నారు.
తండ్రి ఆస్తిలో కూతుళ్లకు వాటా ఉంటుంది:
ఇదే తీర్పును తండ్రికి  ఇష్టం లేకుండా పెళ్లిచేసుకున్నప్పుడు కూతుళ్లకు ఆస్తిలో ఎలాంటి వాటా ఉండదు అనే అర్ధంలో కూడా షేర్ చేస్తున్నారు. కాని ఈ తీర్పుకు కూతుళ్లకు ఆస్తిలో వాటాకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు.
హిందూ వారసత్వ చట్టం, 2005 ప్రకారం తండ్రి ఎలాంటి వీలునామా రాయకుండా చనిపోయిన సందర్భాలలో, వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తిలో కొడుకులతో సమానంగా కూతుళ్లకు కూడా వాటా ఉంటుంది. ఒకవేళ తండ్రికి ఇష్టం లేకుండా పెళ్లి చేసుకున్న కూతుళ్లకు కూడా తండ్రి ఆస్తిలో వాటా ఉంటుంది.
ఒకవేళ కూతురు తండ్రికి ఇష్టం లేకుండా పెళ్లి చేసుకని వెళ్ళిపోయినా కూడా ఆ కూతురుకి తండ్రి ఆస్తిలో సమాన హక్కు ఉంటుంది. ఈ మధ్య కాలంలో అనేక సందర్భాలో తండ్రి ఆస్తిలో కూతుళ్లకు వాటా ఉంటుందని కోర్టు అభిప్రాయపడ్డ ఉదాహరణలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, చెప్పినట్టు వినకుంటే కూతుళ్ల చదువుకు/పెళ్లికి అయ్యే ఖర్చులను భరించాల్సిన అవసరం తండ్రికి లేదంటూ కోర్టు తీర్పును తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారు.


text:
షిర్డీ సాయిపై అనుచిత వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన కేసుల్లో వివిధ రాష్ట్రాల కోర్టులు షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్‌కు వ్యతిరేకంగా తీర్పును ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 29, 2023
షిర్డీ సాయిబాబా దేవుడు కాదని పేర్కొన్న ద్వారక పీఠాధిపతి స్వరూపానంద సరస్వతిపై షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్ మేనేజ్మెంట్ వివిధ రాష్ట్రాల కోర్టులో కేసులు వేసి ఓడారని, ఇప్పుడు హైదరాబాద్ సిటీ సివిల్ కోర్ట్ కూడా వారికి వ్యతిరేకంగా తీర్పు వెలువరిచింది అని, కావున తొందరలోనే అన్ని షిర్డీ సాయి దేవాలయాలు మూతబడుతాయి అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: స్వరూపానంద సరస్వతి, అతని అనుచరులు షిర్డీ సాయిపై చేసిన అనుచిత వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన కేసుల్లో వివిధ రాష్ట్రాల కోర్టులు షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్‌కు వ్యతిరేకంగా తీర్పును ఇచ్చాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): హైదరాబాద్ సిటీ సివిల్ కోర్టులో ఇదే అంశం పై జరిగిన విచారణకు ప్రతివాదులు హాజరు కాకపోవడంతో, షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్‌కు అనుకూలంగా భవిష్యత్తులో షిర్డీ సాయిపై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయకూడదని స్వరూపానంద సరస్వతి, అతని అనుచరులను కోర్టు ఆదేశించింది. అలాగే ఇదే అంశంలో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇండోర్ బెంచ్ ముందు స్వరూపానంద సరస్వతి తాను చేసిన వ్యాఖ్యలకు క్షమాపణలు చెప్పారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ప్రస్తావించిన్నట్టు షిర్డీ సాయి గురించి అనుచిత వ్యాఖ్యలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) చేసినందుకు షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్ మేనేజ్మెంట్ ద్వారక పీఠాధిపతి స్వరూపానంద సరస్వతి, అతని అనుచరులుపై వివిధ రాష్ట్రాల కోర్టుల్లో వేసిన కేసుల కోసం కీవర్డ్స్ సహాయంతో వెతకగా, ఔరంగాబాద్/ జబలపుర్ కోర్టులలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన కేసులపై విచారణ జరిగినట్టు ఎలాంటి సమాచారం లభించలేదు.
కాగా పోస్టులో చెప్తున్నట్టు హైదరాబాద్ సిటీ సివిల్ కోర్టులో ఇదే అంశంపై దాఖలు అయిన కేసుకి సంబంధించిన సమచారం కోసం వెతకగా,  శ్రీ షిర్డీ సాయి బాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్, దిల్‍సుఖ్‍నగర్, హైదరాబాద్ వారు 1 నవంబర్ 2016న స్వరూపానంద సరస్వతి, అతని అనుచరులు షిర్డీ సాయి పై చేసిన అనుచిత వ్యాఖ్యలు ప్రస్తావిస్తూ, భవిష్యత్తులో వారు ఇలాంటి అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయకుండా ఆదేశించాలని కోరుతూ సిటీ సివిల్ కోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేయగా, విచారణ చేపట్టిన కోర్టు 4 నవంబర్ 2020న ఈ కేసులో తుది తీర్పు వెలువరించిందని తెలిసింది. ఐతే ఈ కేసులో ప్రతివాదులు హాజరు కాకపోవడంతో, షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్‌కు అనుకూలంగా భవిష్యత్తులో షిర్డీ సాయిపై అనుచిత వ్యాఖ్యలు చేయకూడదని స్వరూపానంద సరస్వతి, అతని అనుచరులను కోర్టు ఆదేశించింది. సిటీ సివిల్ కోర్ట్ తీర్పు కాపీ పరిశీలించగా, ఇదే అంశంలో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇండోర్ బెంచ్ ముందు స్వరూపానంద సరస్వతి తాను చేసిన వ్యాఖ్యలకు క్షమాపణలు చేపినట్టు పేర్కొన్నారు.
ఇదే విషయం గురించి మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, లవ్‌కుష్ విహార్ సాయి మండి వ్యవస్థాపకుడు రాజేష్ భాయ్ ఇదే అంశంలో మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, ఈ విషయంపై మే 2019లో ఇండోర్ బెంచ్ విచారణ చేపట్టిన క్రమంలో సాయిబాబాపై చేసిన వ్యాఖ్యలకు స్వరూపానంద సరస్వతి క్షమాపణలు చెప్పి, తనపై దాఖలైన పిటిషన్‌ను కొట్టివేయాలని కోర్టును అభ్యర్థించినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్  చేశాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ).
అంతకుముందు 2014లో ఇదే అంశంపై మహారాష్ట్రలోని షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయంతో సహా వివిధ ఆలయాలను నిర్వహిస్తున్న సాయిధామ్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ సుప్రీంకోర్టులో పిల్ దాఖలు చేయగా, కోర్టు ఈ వివాదంలో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించింది. సాయి భక్తులు కావాలంటే స్వరూపానంద సరస్వతి పై క్రిమినల్/సివిల్ కేసు దావా వేయవచ్చని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది.
చివరగా, షిర్డీ సాయి పై అనుచిత వ్యాఖ్యలకు సంబంధించిన కేసుల్లో వివిధ రాష్ట్రాల కోర్టులు షిర్డీ సాయి ట్రస్ట్‌కు వ్యతిరేకంగా తీర్పును ఇవ్వలేదు.

created: December 29, 2023


text:
190 దేశాలకు వాక్సిన్ అందించే COVAX ఒప్పందాన్ని భారత్ లో తయారు చేస్తున్న టీకాని బుక్ చేసుకున్నట్టు తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 11, 2021
భారత దేశంలో భారత్ బయోటెక్ ద్వారా తయారు చేయబడుతున్న కరోనా వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు ముందుగానే బుక్ చేసుకున్నాయని, ఇదే మోదీ ప్రభుత్వం యొక్క విజయమని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశంలో భారత్ బయోటెక్ ద్వారా తయారు చేయబడుతున్న కరోనా వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు ముందుగానే బుక్ చేసుకున్నాయి.
ఫాక్ట్(నిజం): భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేస్తున్న covaxin మాత్రమే భారత దేశంలో తయారుచేయబడుతున్న స్వదేశీ టీకా. Serum Institute of India (SII) కేవలం COVAX ఒప్పందం కింద ఆక్స్ఫర్డ్-ఆస్ట్రాజెనెకా అభివృద్ధి చేస్తున్న వాక్సిన్ యొక్క తయారీ భాగస్వామే తప్ప తమ సొంతంగా వాక్సిన్ అభివృద్ధి చేయట్లేదు. ఐతే భారత్ బయోటెక్ COVAX ఒప్పందంలో భాగం కానందున covaxinని ఇతర దేశాలకు పంచాల్సిన అవసరంలేదు. భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేస్తున్న వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు బుక్ చేసుకునట్టు కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు.  190 దేశాలకు వాక్సిన్ అందించే COVAX ఒప్పందాన్ని భారత్ లో తాయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు ముందుగానే బుక్ చేసుకున్నట్టు తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించేవిధంగా ఉంది.
COVAX:
కోవిడ్-19 వాక్సిన్ ని డెవలప్ చేసి మరియు దానిని ప్రపంచంలోని అందరికి అందించాలనే ఉద్దేశంతో WHO ఏప్రిల్ 2020లో Access to COVID-19 tools (ACT) Accelerator ని ప్రారంభించింది, ఇది అందరికి కోవిడ్-19 టెస్ట్స్, ట్రీట్మెంట్ మరియు వాక్సిన్ అందించడానికి కృషి చేస్తుంది. ACT Accelerator ని డయాగ్నొస్టిక్స్, చికిత్స, వాక్సిన్ మరియు ఆరోగ్య వ్యవస్థలను బలోపేతం అనే నాలుగు పిల్లర్ల కింద విభజించారు.
ACT Accelerator యొక్క నాలుగు పిల్లర్లలో COVAX ఒకటి. వివిధ COVID-19 వాక్సిన్స్ యొక్క పరిశోధన, అభివృద్ధి మరియు వాటి ధరల విషయాలతో డీల్ చేసే ఉద్దేశంతో WHO, యూరోపియన్ కమిషన్ మరియు ఫ్రాన్స్ దీనిని ప్రారంభించాయి. COVAX ఈ లక్ష్యాలను పూర్తిచేయడానికి Gavi, the Vaccine Alliance, Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) మరియు WHOతో కలిసి సమన్వయం చేసుకుంటుంది. 2021 చివరి నాటికి 2 బిలియన్ వాక్సిన్ డోసులను అందుబాటులో ఉంచడం COVAX యొక్క మొదటి లక్ష్యం.
COVAX పిల్లర్ లో ఒక భాగమైన Gavi వాక్సిన్ కొనుగోలు మరియు డెలివరీ వంటి అంశాలను చూసుకుంటుంది. ఇందుకోసం Gavi ఒక COVAX Facilityని నెలకొల్పింది. Gavi, COVAX Advance Market Commitment (AMC) ద్వారా COVAX Facilityలో మెంబెర్ అయిన తక్కువ ఆదాయ దేశాలకు వాక్సిన్ అందించేందుకు ఫండింగ్ చేస్తుంది. COVAX పిల్లర్ లో మరొక భాగమైన CEPI వాక్సిన్ రీసెర్చ్ అమరియు డెవలప్మెంట్ కి సంబంధించిన విషయాలను చూసుకుంటుంది. ఇప్పటి వరకు CEPI 10 వ్యాక్సిన్ క్యాండిడేట్స్ లో  పెట్టుబడులు పెట్టింది. వీటిలో 9 అభివృద్ధి దశలో ఉండగా, 7 క్లినికల్ ట్రయల్స్ దశ లో ఉన్నాయి.
COVAX అర్హత కలిగిన 190 దేశాలకు 2021 మొదటి అర్ధభాగంలో దాదాపు 2 బిలియన్ డోసుల వాక్సిన్ టీకాలను అందించేందుకు ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. మరోవైపు Gavi COVAX AMC కింద 92 అర్హతగల ఆర్థిక వ్యవస్థలకు కనీసం 1.3 బిలియన్ వాక్సిన్ డోసులను  అందించాలని Gavi లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
భారత దేశంలో తయారవుతున్న భారత్ బయోటెక్ వాక్సిన్ :
భారతదేశం యొక్క Drug Controller General of India (DCGI) 20 జనవరి 2021 న ఆక్స్ఫర్డ్-ఆస్ట్రాజెనెకా మరియు భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేసిన COVID-19 వ్యాక్సిన్లను అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉపయోగించడానికి అనుమతిచ్చింది. ఐతే Serum Institute of India (SII) ఆక్స్ఫర్డ్-ఆస్ట్రాజెనెకా అభివృద్ధి చేసిన వ్యాక్సిన్ యొక్క 200 మిలియన్ డోసులను తయారు చేయడానికి COVAX Facility కింద Gavi మరియు Bill & Melinda Gates Foundationతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం Serum Institute of India (SII) తాము తయారీ చేసే వాక్సిన్ ని 190 దేశాలకు సరఫరా చేయాలి. దీన్నిబట్టి SII కేవలం COVAX ఒప్పందం కింద ఆక్స్ఫర్డ్-ఆస్ట్రాజెనెకాకు తయారీ భాగస్వామే తప్ప తమ సొంతంగా వాక్సిన్ అభివృద్ధి చేయట్లేదని స్పష్టమవుతుంది.
ICMR మరియు National Institute of Virology (NIV) సహకారంతో భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేస్తున్న కోవాక్సిన్ మాత్రమే భారత దేశంలో పరిశోధన చేసి  తయారుచేయబడుతున్న స్వదేశీ టీకా. ఐతే భారత్ బయోటెక్ COVAXతో గాని లేదా CEPIతో గాని తాము తాయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ కి సంబంధించి ఎటువంటి ఒప్పందం చేసుకోలేదు. కావున భారత్ బయోటెక్ తయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ ని ఇతర దేశాలకు పంచాల్సిన అవసరం లేదు.
ఇటీవల బ్రెజిల్ కి చెందిన Brazilian Association of Vaccine Clinics (ABCVAC) భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేస్తున్న వాక్సిన్ (covaxine) కొనుగోలు చేసేందుకు MoU కుదుర్చుకుందని తమ వెబ్సైటులో రాసుకుంది, ఐతే చివరి డీల్ మాత్రం బ్రెజిల్ హెల్త్ రెగ్యులేటర్ Anvisa ఆమోదానికి లోబడి ఉంటుంది అని పేర్కొంది. ఐతే ఈ విషయంపై భారత్ బయోటెక్ ఇంకా ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. ఇదికాక భారత్ బయోటెక్ అభివృద్ధి చేస్తున్న వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు బుక్ చేసుకునట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. దీన్నిబట్టి SII భాగమైన 190 దేశాలకు వాక్సిన్ పంచే COVAX ఒప్పందాన్ని భారత్ లో తాయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ని 190 దేశాలు ముందుగానే బుక్ చేసుకున్నాయని తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నట్టు చెప్పొచ్చు.
చాలా వరకు దేశాలు తమ ప్రజలకు కోవిడ్ వాక్సిన్ అందించడానికి సిద్దమవుతున్న నేపథ్యంలో  ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, 190 దేశాలకు వాక్సిన్ అందించే COVAX ఒప్పందాన్ని భారత్ లో తాయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ ని 190 దేశాలు ముందుగానే బుక్ చేసుకున్నట్టు తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు.

created: January 11, 2021


text:
కోవిడ్-19: Aspidosperma-Q ఔషధం మెడికల్ ఆక్సిజన్‌కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 5, 2021
శరీరంలో ఆక్సిజన్ స్థాయి తగ్గిపోతున్న కరోన రోగులకు ఒక కప్పు నీటిలో Aspidosperma-Q హోమియోపతి ఔషధం 20 చుక్కలు కలిపి ఇవ్వడం ద్వార వారి శరీరంలో ఆక్సిజన్ స్థాయి వెంటనే మెరుగుపడుతుందని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. కరోనా రోగులు ఆక్సిజన్ సిలిండర్ల కోసం హాస్పిటల్స్ చుట్టూ తిరగకుండా Aspidosperma-Q ఔషధాన్ని వాడాలని ఈ పోస్టులో సలహా ఇస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: Aspidosperma-Q హోమియోపతి ఔషధం వాడటం ద్వార కరోనా రోగుల ఆక్సిజన్ స్థాయి వెంటనే మెరుగవుతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): మెడికల్ ఆక్సిజన్ కి ప్రత్నామ్యాయంగా Aspidosperma-Q హోమియోపతి ఔషధాన్ని ఉపోయోగించాలని ఆయుష్ మంత్రుత్వ శాఖ చెప్పలేదు. Aspidosperma-Q ఔషధానికి సంబంధించి షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం తప్పని ఆయుష్ మంత్రుత్వ శాఖ ట్వీట్ చేసింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా వుంది.
ఆయుష్ మంత్రుత్వ శాఖా కింద పనిచేస్తున్న ‘The Central Council for Research in Homoeopathy’ (CCRH) సంస్థ, కరోనా రోగుల చికిత్సకు సంబంధించి హోమియోపతి డాక్టర్లకి కొన్ని మార్గనిర్దేశాలు జారీ చేసింది. CCRH ఇచ్చిన ఈ నిర్దేశాలలో Aspidosperma-Q ఔషధాన్ని ఆక్సిజన్ సిలిండర్లకి ప్రత్నామ్యాయంగా ఉపయోగించుకోవాలని ఎక్కడ పేర్కొనలేదు. ఆయుష్ మంత్రుత్వ శాఖా కరోనా వైరస్ వైద్యానికి సంబంధించి ఇప్పటివరకు ఇచ్చిన గైడ్ లైన్స్ లో Aspidosperma-Q ఔషధం గురించి ఎక్కడ ప్రస్తావించలేదు.
Aspidosperma-Q ఔషధానికి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ సమాచారం గురించి Indian Institute of Homoeopathic Physicians (IIHP) సైంటిఫిక్ కమిటీ చైర్మన్ Dr. ముక్తిందర్ సింగ్ స్పష్టతనిచ్చారు. కోవిడ్-19 వైరస్ పై Aspidosperma-Q ఔషధ సామర్థ్యానికి సంబంధించి వైద్యపరంగా దృవికరించబడిన సమాచారం తమ వద్ద లేదని ముక్తిందర్ సింగ్ స్పష్టం చేసారు. సోషల్ మీడియాలో Aspidosperma-Q కు సంబంధించి షేర్ అవుతున్న ఈ వదంతువులని ప్రజలు నమ్మవద్దని ముక్తిందర్ సింగ్ హెచ్చరించారు.
పబ్లిక్ హెల్త్ వివరాల పై సమాచారం అందించే Health Desk వెబ్ సైట్ కూడా Aspidosperma-Q ఔషధానికి సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్న ఈ పోస్టులు తప్పని తెలిపింది. Aspidosperma-Q ఔషధం ఉపయోగించడం ద్వారా శరీరంలోని ఆక్సిజన్ స్థాయి వెంటనే పెరుగుతుందని చెప్పడానికి సరిపడ శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని ఈ వెబ్సైటులో స్పష్టం చేసారు.
Aspidosperma-Q హొమియోపతీ మెడిసిన్ ద్వార కరోనా రోగుల ఆక్సిజన్ లెవెల్ మెరుగుపరుచుకోవచ్చని షేర్ అవుతున్నఈ సమాచారం తప్పని PIB ట్వీట్ చేసింది. Aspidosperma-Q ఔషధం వాడటం ద్వార శరీరంలోని ఆక్సిజన్ స్థాయి కంట్రోల్ అవ్వదని PIB ఈ ట్వీట్ లో స్పష్టం చేసింది. ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ ఆయుష్ మంత్రుత్వ శాఖా కూడా ట్వీట్ పెట్టింది.
A case requiring #oxygen rehabilitation or medicinal support is solely dependent upon the discretion of the treating physician.
The public is warned not to #selfmedicate in critical conditions.
చివరగా, Aspidosperma-Q ఔషధం ఆక్సిజన్ అవసరం ఉన్న కరోనా రోగుల్లో ఆక్సిజన్ కి ప్రత్యామ్నాయంగా వాడకూడదు.


text:
5G మొబైల్ నెట్వర్క్ వల్ల కరోనా వ్యాప్తి చెందదు; బిల్ గేట్స్ దగ్గర ఉన్న పేటెంట్ ఇప్పుడు వ్యాప్తిలో ఉన్న కరోనాకి సంబంధించిన వాక్సిన్ ది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 21, 2020
కోవిడ్ అనేది పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు సృష్టించిన ఒక కుట్ర అని చెప్తూ, ఈ వాదనకి మద్దతుగా చైనాలోని వుహన్ లో 5G వల్లే జనాలు చనిపోయారని, బిల్ గేట్స్ కి కరోనా లాంటి ఒక మహమ్మారి రాబోతుందని ముందే తెలుసనీ, బిల్ గేట్స్ దగ్గర కరోనా కి సంబంధించిన వాక్సిన్ ఉందని, ఇంకా ఇలాంటి చాలా క్లెయిమ్స్ చేస్తువున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంతవరకు నిజముందో తెలుసుకుంధాం.
క్లెయిమ్: చైనాలోని వుహన్ లో 5G నెట్వర్క్ మొదలు పెట్టడం వల్లే చాలా మంది చనిపోయారు. ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్  ఫ్రీక్వెన్సీ వేవ్స్ మరియు హై ఫ్రీక్వెన్సీ 5G కలిసి ‘ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్ కరోనా ఎఫెక్ట్’ సంభవించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): 5Gలో మిగతా టెక్నాలజీలో వాడిన ఫ్రీక్వెన్సీ కంటే హయ్యర్ ఫ్రీక్వెన్సీ వాడతారు, సాధారణంగా ఎక్కవ ఫ్రీక్వెన్సీ ఎలక్ట్రో మాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్ మనిషి శరీరంలోని టిష్యూలోకి తక్కువ చోచ్చుక పోతుంది. SARS-CoV-2 (కోవిడ్-19) మనిషి నుండి మనిషికి వ్యాప్తి చెందుతుంది, ఎలక్ట్రో మాగ్నెటిక్ రేడియేషన్ వల్ల కాదు. ‘ఫెడరల్ ఆఫీస్ ఫర్ రేడియేషన్ ప్రొటెక్షన్’ చేప్తున్న దాని ప్రకారం ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్స్ వల్ల స్వల్పంగా శరీర వేడి పెరుగుతుంది కాని ఆ వేడి ఊపిరి తిత్తులను తాకదు. WHO కూడా ఇదే చెప్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్తుంది తప్పు.
5G నెట్వర్క్ వల్ల ఆరోగ్యానికి ప్రమాదమన్న వాదనలు కోవిడ్ కన్నా చాలా ముందునుండే వినిపిస్తున్నాయి. ఐతే కోవిడ్ మొదలైన తరవాత ఇలాంటి వార్తల వ్యాప్తి చాలా పెరిగింది. కాని కోవిడ్ కి ముందు కూడా సెల్ ఫోన్, వైఫై మొదలైన టెక్నాలజీస్ వల్ల కాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని వార్తలు కూడా వచ్చాయి. ప్రపంచంలో 5G నెట్వర్క్ కొన్ని ప్రాంతాల్లోనే ప్రారంభించారు అందులో వుహన్ ఒకటి. ఐతే వుహన్ కి సంబంధించిన కేస్ స్టడీస్ ప్రకారం వుహన్ కి వెళ్ళకుండా, వుహన్ లో ఉన్నవారితో కాంటాక్ట్ అయిన వారు కోవిడ్ బారిన పడ్డారు, ఎందుకంటే SARS-CoV-2 (కోవిడ్-19) మనిషి నుండి మనిషికి వ్యాప్తి చెందుతుంది, ఎలక్ట్రో మాగ్నెటిక్ రేడియేషన్ వల్ల కాదు. దీన్నిబట్టి 5G వల్ల కోవిడ్ వ్యాప్తి చెందితుంది అన్న వాదనలో నిజం లేదని, 5G నెట్వర్క్ లేని ప్రాంతాల్లో కూడా కోవిడ్ వ్యాప్తిచెందుతుందని చెప్పొచ్చు.
‘ఫెడరల్ ఆఫీస్ ఫర్ రేడియేషన్ ప్రొటెక్షన్’ చేప్తున్న దాని ప్రకారం ఎలక్ట్రోమాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్స్ వల్ల స్వల్పంగా శరీర వేడి పెరుగుతుంది కాని ఆ వేడి ఊపిరి తిత్తులను తాకదు. దీన్నిబట్టి 5G మనిషి శరీరంలోని సెల్స్ ని నాశనం చేస్తుంది అన్న వాదనలో నిజం లేదని చెప్పొచ్చు.
WHO కూడా ఇదే చెప్తుంది, ఐతే వీరు చెప్తున్న దాని ప్రకారం ప్రస్తుతం ఉన్న Radiofrequency exposure levels వల్ల శరీర ఉష్ణోగ్రత నామమాత్రంగానే పెరుగుతుంది, కాని overall exposure అంతర్జాతీయ నియమాలకు లోబడినప్పుడు ప్రజల ఆరోగ్యానికి ఎటువంటి ప్రమాదం లేదు. 5Gలో మిగతా టెక్నాలజీలో వాడిన ఫ్రీక్వెన్సీ కంటే హయ్యర్ ఫ్రీక్వెన్సీ వాడతారు, సాధారణంగా ఎక్కవ ఫ్రీక్వెన్సీ ఎలక్ట్రో మాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్ మనిషి శరీరంలోని టిష్యూలోకి తక్కువ చొచ్చుక పోతుంది. కోవిడ్ కి సంబంధించి వ్యాప్తిలో ఉన్న కొన్ని అపోహలను పోగొట్టడానికి WHO వెబ్సైటు ఉంచిన సమాచారంలో వైరస్ రేడియో వేవ్స్ లేదా మొబైల్ నెట్వర్క్స్ ద్వారా ప్రయానించదని కావున 5G మొబైల్ నెట్వర్క్ వల్ల కోవిడ్ వ్యాప్తి చెందదని స్పష్టంగా చెప్పింది.
క్లెయిమ్ 2: బిల్ గేట్స్ కి కరోనా లాంటి ఒక మహమ్మారి సంభవిస్తుందని ముందే తెలుసు. బిల్ గేట్స్ దగ్గర కరోనాకి సంభందించిన వాక్సిన్ పేటెంట్ ఉంది.
ఫాక్ట్(నిజం): సాధారణ జలుబు లేక SARS మొదలైన అనేక వైరస్ లను కరోనా వైరస్ అని అంటారు, బిల్ గేట్స్ దగ్గర ఉన్నది ఇలాంటి ఒక వైరస్ కి సంబంధించిన పేటెంట్, ఇప్పుడు వ్యాప్తిలో ఉన్న కరోనాకి సంభందించిన పేటెంట్ కాదు. కావున పోస్టులో చెప్తుంది తప్పు.
కరోనా లాంటి ఒక మహమ్మారి వ్యాప్తించినప్పుడు ఎలా స్పందించాలో బిల్ అండ్ మిలిండా గేట్స్ ఫౌండేషన్ వారు నిర్వహించిన ఒక సిములేషన్ ఈవెంట్ (Event201), బిల్ గేట్స్ కరోనాని సృష్టించాడని, కరోనా గురించి బిల్ గేట్స్ కి ముందే తెలుసనీ,  బిల్ గేట్స్ కరోనా వాక్సిన్ కి పేటెంట్ తీసుకున్నాడన్న మొదలైన తప్పుడు వార్తలకి దారితీసింది. Event 201కి సంబంధించిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు.
బిల్ గేట్స్ దగ్గర కరోనా వైరస్ కి సంబందించిన వాక్సిన్ కి పేటెంట్ ఉందన్న వార్త నిజమైనప్పటికి, ఆ వాక్సిన్ ఇప్పుడు వ్యాప్తిలో ఉన్న కరోనా వైరస్ కి సంబంధించింది కాదు. సాధారణ జలుబు లేక SARS మొదలైన అనేక వైరస్ లను కరోనా వైరస్ అని అంటారు, బిల్ గేట్స్ దగ్గర ఉన్నది ఇలాంటి ఒక వైరస్ కి సంబంధించిన పేటెంట్.
చివరగా, తప్పుడు సమాచారాన్ని ఆధారలుగా చూపిస్తూ కరోనా అనేది పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు సృష్టించిన ఒక కుట్ర అని చెప్తున్నారు.


text:
కోవిడ్-19 మరణాలకు ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ వర్తిస్తుంది; ‘సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ వర్తించదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 22, 2020
కోవిడ్-19 ద్వారా మృతి చెందితే  కూడా ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ మ‌రియు ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకాలలో మృతుల కుటుంబాలు రెండు లక్షల రూపాయలు పొందవచ్చని చెప్తూ ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ మ‌రియు ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకాలలో కోవిడ్-19 మృతుల కుంటుంబాలకు కూడా రెండు లక్షల రూపాయలు ఇస్తారు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  కోవిడ్-19 మరణాలకు కూడా ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ పథకం వర్తిస్తుందనేది నిజమే, కానీ కొన్ని అర్హత పరిమితులు, భీమా క్లెయిమ్ ఎలా చేయాలి అనే షరతులు ఉన్నాయి. ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకం ప్రమాదాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఈ పథకంలో కోవిడ్-19 సంబంధిత మృతులను చేర్చుతూ ఇప్పటివరకు అయితే ప్రభుత్వం ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని FACTLY తో అధికారులు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది కొంతవరకు నిజం.
పోస్ట్ లోని మెసేజ్ లో రెండు ప్రభుత్వ పథకాల పేర్లు ఉన్నాయి. ఆ పథకాలు కోవిడ్-19 మరణాలకు వర్తిస్తాయో లేదో ఒక్కోటి చూద్దాం.
ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న:
కోవిడ్-19 మరణాలకు ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ పథకం వర్తిస్తుందా?
‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ పథకం కోవిడ్-19 మరణాలకు కూడా వర్తిస్తుంది. ‘జన్-ధన్ సే జన్ సురక్ష’ వెబ్సైటులో ఉన్న  ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ రూల్స్ లో ఆ భీమా పథకం అన్నీ రకాల మరణాలకు వర్తిస్తుంది అని రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. జీవిత భీమా కోవిడ్-19 మరణాలకు కూడా వర్తిస్తుంది అని ‘లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎల్ఐసీ)’ వారు ఇచ్చిన ప్రెస్ రిలీజ్ లో చదవొచ్చు. ‘Force Majeure’ అనే క్లాజు కోవిడ్-19 మరణాల క్లెయిమ్స్ కి వర్తించదు అని, అన్నీ భీమా కంపెనీలు కోవిడ్-19 మరణాలకు కూడా జీవిత భీమా డబ్బులు ఇవ్వాలని ‘లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కౌన్సిల్’ వారు తెలిపినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
కానీ, ఈ పథకం అన్ని వయసుల వారికి వర్తించదు. కేవలం, 18-50 సంవత్సరాల మధ్య వయసు గల వారు బ్యాంకు ఖాతా ఉండి, ప్రతి సంవత్సరం వార్షిక ప్రీమియం చెల్లించడం ద్వారా మాత్రమే ఈ పథకంలో నమోదు చేసుకోవచ్చు. అలాగే, 55 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన తరువాత భీమా ముగుస్తుంది (50 ఏళ్ళ వరకు లేదా అంతకు ముందే చేరి, ఏటా ప్రీమియం చెల్లించినట్లయితే 55 ఏళ్ళ వారకు భీమా వర్తిస్తుంది). భీమా తీసుకున్న వారు దురదృష్టకర సంఘటనలో మరణించితే, మరణ ధృవీకరణ పత్రంతో పాటు నిర్దేశించిన దావా ఫారం నింపి, ఖాతా ఉన్న బ్యాంక్ బ్రాంచ్‌లో ‘మరణించిన 30 రోజుల్లోపు’ (తప్పనిసరి కాదు) దాఖలు చేయాలి.
కావున, కోవిడ్-19 మరణాలకు కూడా ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ పథకం వర్తిస్తుంది. కానీ,  కొన్ని అర్హత పరిమితులు,  భీమా క్లెయిమ్ ఎలా చేయాలి అనే షరతులు ఉన్నాయి.
ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న:
కోవిడ్-19 మరణాలకు ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకం వర్తిస్తుందా?
‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకం కోవిడ్-19 మరణాలకు వర్తించదు. ఆ పథకం కి సంబంధించిన రూల్స్ లో అది ఒక ప్రమాద భీమా పథకం అని, ప్రమాదం కారణంగా మరణం లేదా వైకల్యం పొందిన వారు భీమా డబ్బులు పొందవచ్చని రాసి ఉన్నట్టు చదవొచ్చు. ఆ పథకం కి సంబంధించి ‘ఫ్యూచర్ జనరాలి’ వారి వెబ్సైటులో ఉన్న డాక్యుమెంట్ లో కూడా, ‘ప్రమాదం వల్ల ఏదైనా శారీరక గాయం కలిగితే, అప్పుడు కంపెనీ ఆ వ్యక్తికి భీమా డబ్బులు చెల్లించాలి’, అని రాసి ఉంది. ‘IRDAI’ రిలీజ్ చేసిన ఒక డాక్యుమెంట్ లో ప్రమాదం యొక్క నిర్వచనం (‘Accident or Accidental means a sudden, unintended and fortuitous external and visible event’) చదవొచ్చు. కావున, కోవిడ్-19 మరియు ఇతర వ్యాధులకు ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకం వర్తించదు.
అంతేకాదు, ఆ పథకానికి సంబంధించి ప్రభుత్వం ఇచ్చిన నేషనల్ టోల్-ఫ్రీ నెంబర్ కి కాల్ చేసి అధికారులతో FACTLY మాట్లాడగా, వారు కూడా ‘ప్రధాన మంత్రి సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ పథకం ప్రమాదాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని, ఈ పథకంలో కోవిడ్-19 సంబంధిత మృతులను చేర్చాలని ఇప్పటివరకు అయితే ప్రభుత్వం ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని వారు తెలిపారు.
చివరగా, కోవిడ్-19 మరణాలకు ‘ప్రధానమంత్రి జీవ‌న్ జ్యోతి భీమా యోజ‌న’ వర్తిస్తుంది; ‘సుర‌క్షా భీమా యోజ‌న’ వర్తించదు.

created: September 22, 2020


text:
కంపెనీ వారు చెప్పినట్టు కోవిడ్ టెస్ట్ కిట్‌ను ఉపయోగించకుండా, నీరు పోసి, తప్పుడు ఫలితాలు వచ్చాయని ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 31, 2022
“మెడికల్ మాఫియా: కుళాయి నీరు కూడా పాజిటివ్‌గా చూపిస్తున్న కరోనా కిట్లు”, అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సరిగ్గా పనిచేయని కరోనా కిట్లతో మెడికల్ మాఫియా; కుళాయి నీరును కూడా పాజిటివ్‌గా చూపిస్తున్న కరోనా కిట్ వీడియో.
ఫాక్ట్: నాసికా రంధ్రాలలో నుండి సేకరించిన నమూనాలతో మాత్రమే ఆ కరోనా టెస్ట్ కిట్ ఉపయోగించాలని, నీరు లేదా ఏదైనా ఇతర ఆహారాలు మరియు ద్రవాలతో ఉపయోగించడం కోసం ఆ టెస్ట్ కిట్‌ను రూపొందించలేదని ‘Abbott’ సంస్థ వారు తెలిపారు. టెస్ట్ కిట్‌ను సరిగ్గా ఉపయోగించకుండా, తప్పుడు సమాచారం షేర్ చేయడం సరికాదని కూడా అన్నారు. ఇతర ద్రవాలు ఉపయోగిస్తే వాటి రసాయన లక్షణాల వల్ల టెస్ట్ కిట్ తప్పుడు ఫలితాలు చూపెట్టే అవకాశం ఉంది. కావున పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్‌లోని వీడియోని సరిగ్గా గమనిస్తే, అందులో ఉన్నది  ‘Abbott Panbio COVID-19 Ag Rapid Test Device’ కరోనా టెస్ట్ కిట్ అని చూడవచ్చు.
ఏప్రిల్ 2021లోనే కొందరు పోస్ట్‌లోని వీడియోని పెట్టి, అందులో వచ్చిన టెస్ట్ ఫలితం గురించి ‘Abbott’ సంస్థను ప్రశ్నించగా, నాసికా రంధ్రాలలో నుండి సేకరించిన నమూనాలతో (Nasal swab) ఆ కరోనా టెస్ట్ కిట్ ఉపయోగించాలని, నీరు లేదా ఏదైనా ఇతర ఆహారాలు మరియు ద్రవాలతో ఉపయోగించడం కోసం ఆ టెస్ట్ కిట్‌ను రూపొందించలేదని ‘Abbott’ సంస్థ ట్వీట్ చేసారు. టెస్ట్ కిట్‌ను సరిగ్గా ఉపయోగించకుండా, తప్పుడు సమాచారం షేర్ చేయడం సరికాదని కూడా అన్నారు. ఇతర ద్రవాలు ఉపయోగిస్తే వాటి రసాయన లక్షణాల వల్ల టెస్ట్ కిట్ తప్పుడు ఫలితాలు చూపెట్టే అవకాశం ఉందని రాయిటర్స్ వార్తాసంస్థతో ‘Abbott’ వారు తెలిపారు. ఆ టెస్ట్ కిట్‌ను ఎలా ఉపయోగించాలో ఇక్కడ చూడవచ్చు.
Panbio COVID-19 Ag Rapid Test Device is for use with samples collected with a nasal or nasopharyngeal swab inserted into a person’s nostrils.  Panbio Ag is not for use with water or any other foods or liquids.
‘Abbott Panbio’ కరోనా టెస్ట్ కిట్‌కి సంబంధించిన యూసర్ మాన్యువల్ చూడగా, అందులో కూడా వేరే ద్రవాలు ఉపయోగించకూడదని రాసి ఉన్నట్టు చదవచ్చు. అంతేకాదు, ఫలితం కోసం 15 నిమిషాలు వేచి ఉండాలని చెప్పారు.
కేవలం కుళాయి నీరు మాత్రమే కాదు, ఇతర పదార్థాలు మరియు ద్రవాలతో టెస్ట్ చేసి, ‘Abbott’ వారు చెప్పిన విధంగా కాకుండా ఆ టెస్ట్ కిట్‌ను వేరే విధంగా ఉపయోగిస్తే తప్పుడు ఫలితాలు ఎందుకు వస్తున్నాయో చెప్తూ రాసిన రీసెర్చ్ పేపర్‌ని ఇక్కడ చదవచ్చు.
మలమూత్ర విసర్జనల్లో మరియు మురికి నీరులో కరోనా వైరస్ ఉండే అవకాశం ఉంది. అందుకే ప్రభుత్వాలు నిర్వహించే సీరో సర్వేల్లో వాటిని పరీక్షిస్తారు. అయితే, వాటిలో ఉండే వైరస్ వల్ల కోవిడ్ సోకే అవకాశం చాలా తక్కువ అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తన వెబ్సైటులో రాసింది. అంతేకాదు, తాగే నీరు ద్వారా కూడా కరోనా వైరస్ సోకే అవకాశం లేదని తెలిపారు.
చివరగా, కంపెనీ వారు చెప్పినట్టు కోవిడ్ టెస్ట్ కిట్‌ను ఉపయోగించకుండా, నీరు పోసి, తప్పుడు ఫలితాలు వచ్చాయని ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు.

created: January 31, 2022


text:
‘కోవిషీల్డ్ వ్యాక్సిన్ వేసుకున్న వరుడే కావలెను’- ఇది నిజమైన ప్రకటన కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2021
‘కోవిషీల్డ్ వ్యాక్సిన్ వేసుకున్న వరుడే కావలెను’ అని పేపర్ లో ఇచ్చిన ప్రకటనని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ ప్రకటనని ప్రముఖ తెలుగు వార్తా సంస్థ TV9 కూడా ప్రచురించింది.  ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘కోవిషీల్డ్ వ్యాక్సిన్ వేసుకున్న వరుడే కావలెను’- న్యూస్ పేపర్ ప్రకటన.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది నిజమైన ప్రకటన కాదు. fodey.com అనే ఒక వెబ్సైటు ద్వారా ఈ హాస్యభరితమైన ప్రకటన తయారు చేసారు. సావియో ఫిగ్యురెడో అనే ఫేస్‌బుక్ యూసర్, ప్రజలను కరోనా వాక్సిన్ తీసుకునే విధంగా ప్రోత్సహించడానికి తనే ఇలా ఆన్లైన్ లో ఒక హాస్యభరితమైన ప్రకటన తయారు చేసానని ప్రకటించాడు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇదే న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ ని కాంగ్రెస్ పార్లమెంట్ సభ్యుడు శశి థరూర్ కూడా ట్విట్టర్ లో షేర్ చేసారు. ఐతే శశి థరూర్ ట్వీట్ కింద చాలా మంది ఇది నిజమైన పేపర్ క్లిప్ కాదని, దీనిని ఆన్లైన్ ఆప్స్ ద్వారా క్రియేట్ చేసారని కామెంట్స్ చేసారు.
Vaccinated bride seeks vaccinated groom! No doubt the preferred marriage gift will be a booster shot!? Is this going to be our New Normal? pic.twitter.com/AJXFaSAbYs
ఈ కామెంట్స్ ఆధారంగా FACTLY కూడా fodey.com అనే ఒక గ్రాఫిక్  వెబ్సైటులోని టూల్స్ ద్వారా ఇలాంటి ఒక న్యూస్ పేపర్ క్లిప్ ని  తయారు చేసింది, కాని మేము తయారు చేసిన క్లిప్ లో ‘కోవిషీల్డ్’ కి బదులు ‘కోవాక్సిన్’ అని టైపు చేసాము.
పైగా ఈ క్లిప్ లో పెళ్లి ప్రకటన పక్కని పారా లో ప్రతీ లైన్ లోని మొదటి అక్షరాలూ పోస్టులో ఉన్న క్లిప్ లోని పారా మొదటి అక్షరాలూ ఒకేలా ఉండడం చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి వైరల్ అయిన క్లిప్ ఈ వెబ్సైటు నుండే క్రియేట్ చేసి ఉండొచ్చని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఈ వెబ్సైటులో ఒక స్టాండర్ టెంప్లేట్ ఉండడం వల్ల ఇలా పక్క పారాలో ఒకే విధమైన అక్షరాలు కనిపిస్తున్నాయి. వీటన్నిటి బట్టి వైరల్ అయిన క్లిప్ నిజమైన ప్రకటన కాదని, కేవలం డిజిటల్ గా క్రియేట్ చేసిందని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
సావియో ఫిగ్యురెడో అనే ఫేస్‌బుక్ యూసర్, ప్రజలను కరోనా వాక్సిన్ తీసుకునే విధంగా ప్రోత్సహించడానికి తనే ఇలా ఆన్లైన్ లో ఒక హాస్యభరితమైన ప్రకటన తయారు చేసానని, అది వైరల్ కావడంతో తనకు చాలా కాల్స్ వస్తున్నాయని ఫేస్‌బుక్ లో పోస్టు చేసాడు. వైరల్ అయిన క్లిప్ లోని మొబైల్ నెంబర్ ని ట్రూకాలర్ లో చెక్ చేయగా ఈ నెంబర్ సావియో ఫిగ్యురెడో తో కనిపిస్తుంది.  ఈ ఆధారాలతో ఈ వైరల్ క్లిప్ ని సావియో ఫిగ్యురెడో తయారు చేసి ఉండొచ్చని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, ‘కోవిషీల్డ్ వ్యాక్సిన్ వేసుకున్న వరుడే కావలెను’- ఇది నిజమైన ప్రకటన కాదు.


text:
మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని అమర్చలేము, కేవలం ఆవు గుండె చుట్టూ ఉండే టిష్యూస్ ద్వారా బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్ తయారు చేస్తారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2021
‘మనిషికి కేవలం మనిషి గుండెనే కాదు గోవు గుండెను కూడా అమర్చవచ్చు అని, చెన్నైలోని ఫ్రంటియర్ ఆసుపత్రిలో ఓ వృద్ధురాలికి గోవును గుండెను అమర్చారని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘మనిషికి కేవలం మనిషి గుండెనే కాదు గోవు గుండెను కూడా అమర్చవచ్చు అని, చెన్నైలోని ఫ్రంటియర్ ఆసుపత్రిలో ఓ వృద్ధురాలికి గోవును గుండెను అమర్చారు’.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2015లో చెన్నైలోని ఫ్రంటియర్ ఆసుపత్రిలో కేవలం ఆవు గుండె టిష్యూ (కణజాలం) నుండి తయారు చేసిన బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని మాత్రమే అమర్చారు, పూర్తిగా  మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని కాదు. సాధారణంగా గుండె వాల్వ్ రీప్లేస్మెంట్ కి సంబంధించి మెకానికల్ లేదా బయోలాజికల్/ బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని వాడుతుంటారు. పైగా ఈ బయోలాజికల్/ బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని పంది, గుర్రం, మనిషి యొక్క గుండె టిష్యూ నుండి కూడా తయారు చేస్తారు. గతంలో కూడా భారతదేశంలో ఇలా బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని అమర్చిన సందర్భాలున్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
2015లో చెన్నైలోని ఫ్రంటియర్ ఆసుపత్రిలో గుండెకి సంబంధించిన వాల్వ్ సన్నబడుతున్న సమస్యతో బాధపడుతున్న ఓ వృద్ధురాలికి కేవలం ఆవు గుండె టిష్యూ (కణజాలం) నుండి తయారు చేసిన బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని మాత్రమే అమర్చారు. అంతేగాని పోస్టులో చెప్తున్నట్టు పూర్తిగా మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని అమర్చలేదు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. దీన్నిబట్టి ఆవు గుండె టిష్యూ నుండి తయారు చేసిన వాల్వ్‌ని మనిషి గుండెకి అమర్చిన ఈ వార్తని మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని అమర్చినట్టు తప్పుగా అర్ధం చేసుకొన్నారని తెలుస్తుంది.
సాధారణంగా గుండె వాల్వ్ రీప్లేస్మెంట్ కి సంబంధించి మెకానికల్  లేదా బయోలాజికల్/ బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని వాడుతుంటారు. 1952లో మొదటిసారిగా మనిషి గుండెకి కృత్రిమంగా తయారు చేసిన వాల్వ్‌ని అమర్చగా, 1990లో బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్ వినియోగంలోకి వచ్చాయి. భారత దేశంలో కూడా గతంలో ఇలా మనిషికి టిష్యూస్ తో తయారు చేసిన బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని అమర్చినట్టు ఈ కథనాల (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ద్వారా అర్ధమవుతుంది.
సాధారణంగా మెకానికల్ వాల్వ్‌ని కార్బన్, టైటానియం వంటి పదార్థాలతో తయారు చేస్తారు. అదే బయోలాజికల్/ బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని ఆవు గుండె చుట్టూ ఉండే టిష్యూస్ (కణజాలం) నుండి తయారు చేస్తారు. అదేవిధంగా పంది, గుర్రం, మనిషి యొక్క గుండె టిష్యూ వాల్వ్ నుండి కూడా తయారు చేస్తారు. ఐతే మెకానికల్ లేదా బయోలాజికల్ వాల్వ్‌లో ఏది వాడలో పేషెంట్ యొక్క వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి వంటి పలు అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని నిర్ణయిస్తారు. ఏ వయసువారికి ఎలాంటి వాల్వ్‌ని అమరిస్తే ఉపయోగమో, ఎలాంటి ఆరోగ్య పరిస్థితుల్లో ఎలాంటి వాల్వ్‌ని వాడితే మంచిదో స్టాన్‌ఫొర్డ్ యూనివర్సిటీ, ఇతర సంస్థలు రీసెర్చ్ చేసిన స్టడీ ఇక్కడ చూడొచ్చు. మెకానికల్, బయోలాజికల్/ బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌కి సంబంధించి మరికొంత సమాచారం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఆవు మరియు మనిషి గుండె యొక్క స్ట్రక్చర్ మరియు అనాటమీ ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, మనిషి గుండె (పురుషులది 300 గ్రాములు, మహిళలది 200 గ్రాములు) బరువుంటుంది. కాని ఆవు గుండె మాత్రం సుమారు 2.25 కిలోల బరువుంటుంది, కాబట్టి సాంకేతికంగా మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని అమర్చడం సాధ్యం కాదు.
చివరగా, మనిషి గుండె స్థానంలో ఆవు గుండెని అమర్చలేము, కేవలం ఆవు గుండె చుట్టూ ఉండే టిష్యూస్ ద్వారా బయో ప్రోస్తెటిక్ వాల్వ్‌ని తయారు చేస్తారు.


text:
సిపిఐ లీడర్ 'ఆని రాజా' పాత ఫోటో పెట్టి JNU లో శిక్షణ పొందుతున్న ముసలి విధ్యార్ధిని అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 21, 2019
ఒక ముసలావిడని కొంతమంది పోలీసులు వ్యాన్ ఎక్కిస్తున్న ఫోటో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి,  ఆమె జవహర్ లాల్ నెహ్రు యూనివర్సిటీ విద్యార్థిని అని పేర్కొంటున్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజమో పరిశీలిద్దాం.
ఫోటోలోని ముసలావిడ జవహర్ లాల్ నెహ్రు యూనివర్సిటీ లో స్టూడెంట్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫొటోలో ఉన్నది సిపిఐ లీడర్ ‘ఆని రాజా’. మే 2019 లో లైంగిక వేధింపుల కేసులో సీజేఐ రంజన్ గొగోయ్ కి సుప్రీమ్ కోర్ట్ క్లీన్ చిట్ ఇచ్చినప్పుడు జరిగిన నిరసనలో ఆమె పాల్గొన్నప్పుడు తీసిన ఫోటో అది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. వాటిలో ‘Mid-Day’ వారి ఒక కథనం లో అదే ఇమేజ్ ఉంది. దాని ద్వారా మే 2019 లో లైంగిక వేధింపుల కేసులో సీజేఐ రంజన్ గొగోయ్ కి సుప్రీమ్ కోర్ట్ క్లీన్ చిట్ ఇచ్చినప్పుడు నిరసనలు జరిగాయని, అందులో  ‘ఆని రాజా’ అనే కార్యకర్త పాల్గొన్నట్లుగా తెలుస్తుంది. గూగుల్ లో ‘ఆని రాజా’ కి సంబంధించిన ఫోటోలుచూసినప్పుడు, పోస్టులోని ఫొటోలో ఉన్నది  ఆమె అని తెలుసుకోవచ్చు. ‘ఆని రాజా’ కి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికినప్పుడు, ఆమె సిపిఐ పార్టీ లీడర్ అని తెలిసింది.
చివరగా,  సి.పి.ఐ. లీడర్ ‘ఆని రాజా’  పాత ఫోటోని పెట్టి, అందులో ఉన్న ముసలావిడ జవహర్ లాల్ నెహ్రు యూనివర్సిటీ స్టూడెంట్ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 21, 2019


text:
త్రిపుర కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో సీపీఎం 45 సీట్లు గెలుచుకుంది 2015లో; 2021లో ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 6, 2022
త్రిపుర కార్పొరేషన్ ఎన్నికలలో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) 49 సీట్లకు గాను 45 గెలుచుకుందని  ఒక పోస్టు ప్రచారంలో ఉంది. అందులో ఎంత మేరకు నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: త్రిపుర కార్పొరేషన్ ఎన్నికలలో సీపీఎం 49 సీట్లలో 45 గెలుచుకుంది.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): అగర్తలా మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికలు 2015లో జరిగినప్పుడు వామపక్ష కూటమి 49 సీట్లలో 45 గెలుచుకుంది. కానీ, 2021 ఎన్నికలలో 51 సీట్లలో ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు. పాత ఎన్నికల ఫలితాలను ఇప్పుడు ప్రచారం చేయడం వల్ల ఈ పోస్టు తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
త్రిపుర రాష్ట్రంలో ఒకే ఒక్క మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఉంది. దాని పేరు అగర్తలా మున్సిపల్ కార్పొరేషన్. 2015లో అక్కడ జరిగిన అగర్తలా కార్పొరేషన్ ఎన్నికలలో ఇతర వామపక్ష పార్టీలతో కలిసి సీపీఎం 49 సీట్లకి గాను 45 గెలుచుకుంది.
అయితే 2021లో, ఇదే కార్పొరేషన్ కి జరిగిన ఎన్నికలలో మొత్తం 51 సీట్లని భారతీయ జనతా పార్టీ కైవసం చేసుకుంది.
చివరగా, త్రిపుర కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో సీపీఎం 45 సీట్లు గెలుచుకుంది 2015లో; 2021లో ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు.


text:
మీడియా తెలిపినట్టు మార్చి 16 నుండి మీ డెబిట్ లేదా క్రెడిట్ కార్డు పై అన్ని సేవలు నిలిపివేయబడవు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2020
‘ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల కోసం మీ దగ్గరున్న డెబిట్ లేదా క్రెడిట్ కార్డులను ఇప్పటిదాకా వాడకపోయినైట్లెతే ఇకపై అవి పనిచేయవు’ అని పలు వార్తా సంస్థలు ప్రచురించినట్టు కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
డెబిట్ లేదా క్రెడిట్ కార్డులను ఒక్కసారైనా ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల కోసం వాడకపోయినైట్లెతే మార్చి 16 నుండి అవి పనిచేయవు.
ఫాక్ట్ (నిజం): డెబిట్ లేదా క్రెడిట్ కార్డులను ఒక్కసారైనా ఇంటర్నేషనల్, ఆన్లైన్, మరియు కాంటాక్ట్ లెస్ లావాదేవీల కోసం వాడకపోయినైట్లెతే మార్చి 16 నుండి ఆ కార్డు పై ఉన్న ఇంటర్నేషనల్, ఆన్లైన్, మరియు కాంటాక్ట్ లెస్ సేవలు ఆగిపోతాయి. కార్డులు పనిచేయకుండా పోవు.  వాటిని ఏటీఎం మరియు పాయింట్ ఆఫ్ సేల్ పరికరాల వద్ద వాడొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో కార్డులు పనిచేయవని చెప్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఈ వార్తను నమస్తే తెలంగాణ (ఆర్కైవ్డ్), టీవీ9 (ఆర్కైవ్డ్), ఈనాడు సిరి (ఆర్కైవ్డ్) మరియు V6 వెలుగు (ఆర్కైవ్డ్) వార్తా సంస్థలు ప్రచురించినట్టు చూడవొచ్చు.
ఆ ఆర్టికల్స్ చదువుతే, పోస్టులోని విషయాన్ని తెలుపుతూ జనవరి 15, 2020న  ఆర్‌బీఐ నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసిందని రాసి ఉంటుంది. కావున, ఆ నోటిఫికేషన్ కోసం ఆర్బీఐ వెబ్సైటులో వెతకగా, నిజంగానే అలాంటి నోటిఫికేషన్ ఒకటి ఆర్బీఐ విడుదల చేసినట్టు తెలుస్తుంది. కానీ, ఆ నోటిఫికేషన్ సరిగ్గా చదువుతే, డెబిట్ మరియు క్రెడిట్ కార్డులను ఒక్కసారైనా ఇంటర్నేషనల్ (అంతర్జాతీయ), ఆన్లైన్, మరియు కాంటాక్ట్ లెస్  లావాదేవీల కోసం వాడకపోయినైట్లెతే మార్చి 16 నుండి ఆ కార్డు పై ఉన్న ఇంటర్నేషనల్, ఆన్లైన్, మరియు కాంటాక్ట్ లెస్ సేవలు నిలివేస్తారని ఉంటుంది. కార్డులు పనిచేయకుండా పోవు. వాటిని ఏటీఎం మరియు పాయింట్ ఆఫ్ సేల్(స్వైపింగ్ మెషిన్) పరికరాల వద్ద వాడొచ్చు.
వినియోగదారుల సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి మరియు కార్డు లావాదేవీల భద్రతను పెంచడానికి ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు ఆర్‌బీఐ తెలిపింది. ఇకపై ఇచ్చే కార్డుల పై కేవలం ఎటిఎంలు మరియు పాయింట్ ఆఫ్ సేల్ పరికరాలకు సంబంధించిన సేవలే ఇవ్వాలని, మిగితా సేవలను (ఇంటర్నేషనల్, ఆన్లైన్ మరియు కాంటాక్ట్ లెస్ లావాదేవీలు) వినియోగదారుడు కోరితేనే ఇవ్వమని బ్యాంకులను ఆర్‌బీఐ కోరింది.
చివరగా, కార్డులను ఒక్కసారైనా ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల కోసం వాడకపోయినైట్లెతే మార్చి 16 నుండి కేవలం ఆన్‌లైన్ సేవలు మాత్రమే ఆగిపోతాయి.  కార్డులు పని చేయకుండా పోవు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆ వీడియో సికింద్రాబాద్ లోని తుకారాం గేట్ దగ్గర మొసలి కనిపించినప్పుడు తీసినది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 30, 2019
ఒక మొసలి వంతెన పైన ఉన్నప్పుడు కొంతమంది అధికారులు దాన్ని పట్టుకుంటున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఆ మొసలిని సికింద్రాబాద్ లోని తుకారాం గేట్ దగ్గర కనుగొన్నారు అంటూ చాలా మంది ఆరోపిస్తున్నారు . అది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
ఒక మొసలి సికింద్రాబాద్ లోని తుకారాం గేట్ దగ్గర కనిపించినప్పుడు తీసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): నిజామాబాద్ జిల్లా మెండోరా మండలం దూదిగాం వద్ద ఉన్న జాతీయ రహదారి-44 పైకి ఒక మొసలి వచ్చినప్పుడు తీసిన వీడియో అది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియో ని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్  చేసినప్పుడు, దానికి సంబంధించిన చాలా కీఫ్రేమ్స్ వచ్చాయి. వాటిని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఒక కీఫ్రేమ్  ‘Sakshi’ పత్రిక వారు ప్రచురించిన ఒక కథనం లో దొరికింది.  ఆ కథనంలో అదే సమయంలో తీసిన అలాంటి వీడియోనే మరొక్క దాన్ని చూడవచ్చు. ఆ కథనం ప్రకారం- ‘నిజామాబాద్ జిల్లా మెండోరా మండలం దూదిగాం వద్ద జాతీయ రహదారి 44 పైకి పెద్ద మొసలి వచ్చింది. అప్రోచ్ రోడ్డు వంతెనపై వరకు వెళ్లి దిగువకు దిగే ప్రయత్నంలో వేలాడుతూ అలాగే ఉండి పోయింది. సమాచారం అందుకున్న అధికారులు జేసీబీ సహాయంతో మొసలిని పట్టుకుని అటవీ శాఖ అధికారులకు అప్పగించారు. తాళ్లతో బంధించి దూదిగాం శివారులోని గోదావరిలో వదిలేశారు’.  అదే విషయాన్ని  వెల్లడిస్తూ ‘Telangana Today’ వారు ప్రచురించిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. కావున, ఆ వీడియో సికింద్రాబాద్ లోని తుకారాం గేట్ దగ్గర మొసలి కనిపించినప్పుడు తీసిందని చెప్పడం తప్పు.
ఈ పాత వీడియో ని ‘The Hans India’ వార్తా సంస్థ వాళ్ళు కూడా సికింద్రాబాద్  తుకారాం గేట్ దగ్గర మొసలి కనిపించింది అంటూ ట్వీట్ చేసారు. అందరు అది పాత వీడియో అని చెప్పాక ఆ వార్త నిజం కాదంటూ ఇంకో ట్వీట్ చేసారు.
A video of crocodile is tweeted by us mentioning it is found at Tukaram Gate, Secunderabad is factually incorrect and we have corrected it
Crocodile spotted in streets of Nizamabad, rescuedhttps://t.co/rzHCvrdiQd pic.twitter.com/QL4rQmNCJB
చివరగా, ఆ వీడియో సికింద్రాబాద్ లోని  తుకారాం గేట్ దగ్గర మొసలి కనిపించినప్పుడు తీసినది కాదు. అది నిజామాబాద్ జిల్లా మెండోరా మండలం దూదిగాం వద్ద ఉన్న జాతీయ రహదారి-44 పైకి మొసలి వచ్చినప్పుడు తీసిన వీడియో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 30, 2019


text:
మహిళల రక్షణ కోసం ప్రస్తుతం ‘9969777888’ తో ఎలాంటి హెల్ప్ లైన్ సర్వీస్ లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 3, 2019
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీస్ శాఖ వారు మహిళల రక్షణ కోసం ఒక సర్వీస్ ప్రారంభించారనీ, అందులో భాగంగా ఎవరైనా తాము ప్రయాణించే కార్, క్యాబ్, ఆటో నెంబర్ ను 9969777888 కు SMS  చేస్తే వారు  ప్రయణం చేసే వాహనం GPRS కు అనుసంధానం అవుతుందని అని చెప్తూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టు లు పెడుతున్నారు. అందులో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు వారు రాష్ట్ర మహిళల రక్షణ కోసం వారు ప్రయాణిస్తున్న వాహనాన్ని జిపిఆర్‌ఎస్ తో ట్రాకింగ్ చేయడానికి సహాయపడే హెల్ప్‌లైన్ నంబర్– ‘9969777888’ ని ఏర్పాటు చేసారు..
ఫాక్ట్ (నిజం): హెల్ప్ లైన్ నెంబర్ – ‘9969777888’ ని 2014 లో ముంబై పోలీస్ వారు రాత్రి సమయంలో టాక్సీల్లో మరియు ఆటోల్లో ప్రయాణించే ముంబై నగర మహిళల రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేశారు. కానీ, దాని సేవలను 2017లో నిలిపివేశారు. కావున, పోస్టు లో చెప్పింది తప్పు.
గత వారం శంషాబాద్ లో 27 ఏళ్ళ వెటర్నరీ డాక్టర్ ని నలుగురు వ్యక్తులు అత్యాచారం చేసి చంపేశారు. అప్పటినుండి సోషల్ మీడియాలో చాలా ఫోన్ నంబర్లు మహిళలు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తమ రక్షణ కోసం సంప్రదించాల్సిన హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లంటూ సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్నాయి.అందులో భాగంగా హెల్ప్‌లైన్ నంబర్– ‘9833312222’ అనేది అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మహిళలు సంప్రదించాల్సిన నెంబర్ అంటూ చలామణి అయింది, అప్పుడు అది తప్పు అని తెలుపుతూ ‘FACTLY’ ఒక కథనాన్ని రాసింది. దానిని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అలానే పోస్టులో హెల్ప్‌లైన్ నంబర్- ‘9969777888’ ని ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు వారు రాష్ట్ర మహిళల రక్షణ కోసం వారు ప్రయాణిస్తున్న వాహనాన్ని GPRS  ట్రాకింగ్ చేయడంలో సహాయపడుతుందని పేర్కొన్నారు. గతంలో కూడా ఆ నెంబర్ తప్పుడు సమాచారంతో వైరల్  అయినప్పుడు  ‘FACTLY’ రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు. వాస్తవానికి హెల్ప్ లైన్ నెంబర్ – ‘9969777888’ ని 2014 లో ముంబై పోలీస్ వారు రాత్రి సమయంలో టాక్సీల్లో మరియు ఆటోల్లో ప్రయాణించే ముంబై నగర మహిళల రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేశారు. కానీ, ఆ హెల్ప్ లైన్ కి సరైన స్పందన రాకపోవడంతో దాని సేవలను 2017లో నిలిపివేశారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు వారు హెల్ప్‌లైన్ నంబర్– ‘9969777888’ ని రాష్ట్ర మహిళల రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేశారనే విషయం విస్తారంగా వ్యాపించడంతో డీజీపీ కార్యాలయం వారు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పోలీస్ పేరిట సోషల్ మీడియా లో తప్పుడు నెంబర్ లు చలామణి అవుతున్నాయని, 9969777888 నంబరు అసలు పోలీసులదే కాదు అని, అది ఫేక్ నంబర్ అని స్పష్టం చేసినట్లుగా ‘Sakshi’ వారి కథనం ద్వారా తెలిసింది.
చివరగా, హెల్ప్ లైన్ 9969777888 అనేది ముంబై పోలీసు వారు ఆ నగర మహిళల రక్షణ కోసం ప్రారంభించారు. కానీ, దాని సేవలు 2017లో నిలిపివేశారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 3, 2019


text:
సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను తొలగించలేరు; అలాంటి చికిత్సను జే.జే.హాస్పిటల్ 5000 రూపాయిలకు అందించడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 2, 2022
కొత్త యాంజియోగ్రఫీ టెక్నాలజీ ద్వారా గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా నేరుగా తొలగించవచ్చని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో బాగా షేర్ అవుతోంది. ముంబైలోని జె.జె.హాస్పిటల్‌లో ప్రస్తుతం ఈ చికిత్సను 5000 రూపాయిలకే అందిస్తున్నారని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం .
క్లెయిమ్: గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా నేరుగా తొలగించే సైటోస్పాంజ్ చికిత్సను ముంబైలోని జె. జె. హాస్పిటల్ 5000 రూపాయిలకు అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష ద్వారా శరీరంలోని అన్నవాహిక క్యాన్సర్‌ను ముందుగానే గ్రహించే పద్దతిని వివరించారు. సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా నేరుగా తొలగించవచ్చని ఈ వీడియోలో ఎక్కడా  పేర్కొనలేదు. రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని మరియు వాటి ద్వారా మిగితా శరీర భాగాలకు రక్తం ఎలా ప్రవహిస్తుందో పరీక్షించడానికి యాంజియోగ్రఫీ టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తారు. CT యాంజియోగ్రఫీతో గుండెలో బ్లాకేజీ ఎంతవరకు ఉందో తెలుసుకోవచ్చని కొందరు డాక్టర్లు సూచించినప్పటికి, ఈ పద్దతి ద్వారా బ్లాకేజీలను పూర్తిగా తొలగించవచ్చని ఎటువంటి వైద్య పరిశోధన తెలుపలేదు. అలాగే, జే.జే.హాస్పిటల్ లో కేవలం ఐదు వేల రూపాయలతో గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగించే ఎటువంటి కొత్త టెక్నాలజీ అందుబాటులో లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోను జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, ఈ వీడియోలో ఎక్కడ కూడా సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్ ద్వారా గుండెలోని బ్లాకేజీలను నేరుగా తొలగించవచ్చని పేర్కొనలేదని తెలిసింది. “స్ట్రింగ్ మీద ఉండే ఈ చిన్న ‘పిల్’ క్యాన్సర్‌ను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ ‘పిల్’ ఒకసారి మింగిన తరువాత పొట్టలో కరిగిపోయి, సైటోస్పాంజ్‌ను విడుదల చేస్తుంది, ఇది రోగి యొక్క ఆహార నాళం (food pipe) ద్వారా తిరిగి పైకి లాగుతారు. తద్వారా, దాదాపు అర మిలియన్ కణాలను (cells) సేకరించి అన్నవాహిక (oesophageal) క్యాన్సర్‌కు సంబంధించిన లక్షణాలను గుర్తించడానికి టెస్టుకి తీసుకెళ్తారు”, అని ఈ వీడియోలో తెలిపారు.
సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష వల్ల అన్నవాహిక క్యాన్సర్‌ను ముందుగానే డిటెక్ట్ చేయడానికి ఆస్కారం ఉంటుందని డాక్టర్ రిచర్డ్ డెవీస్ ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఈ వీడియోలో ఎక్కడ కూడా హార్ట్ ఎటాక్ గురించి ప్రస్తావించలేదు. “సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష ఎండోస్కోపీ కంటే చౌక మరియు మత్తు (sedation) అవసరం లేకుండా చేయొచ్చు. అన్నవాహిక క్యాన్సర్ యొక్క 5 సంవత్సరాల మనుగడ రేటు కేవలం 18%, అది కూడా ఆలస్యంగా నిర్ధారించడం వల్ల జరుగుతుంది.”
సైటోస్పాంజ్ అనేది జెలటిన్ క్యాప్సూల్ (పిల్) లోపల ఉండే ఒక చిన్న మెష్ స్పాంజ్. అన్నవాహిక కణాలను సేకరించడం కొరకు ప్రైమరీ కేర్ సెట్టింగ్ ల్లో నోటి ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది. సైటోస్పాంజ్ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో అభివృద్ధి చేయబడింది. యూ.కే లో క్యాన్సర్ మరణాలకు ఏడవ అత్యంత సాధారణ కారణం అన్నవాహిక క్యాన్సర్. ఈ క్యాన్సర్‌ను ముందుగా గుర్తించినట్టైతే, దాన్ని సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కోవొచ్చు.
రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని మరియు వాటి ద్వారా మిగితా శరీర భాగాలకు రక్తం ఎలా ప్రవహిస్తుందో పరీక్షించడానికి యాంజియోగ్రఫీ టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తారు. CT యాంజియోగ్రఫీ టెక్నాలజీ ద్వారా గుండెలో బ్లాకేజీ ఎంతవరకు ఉందని తెలుసుకోవచ్చిని కొందరు డాక్టర్లు సూచించారు. కానీ, ఈ టెక్నాలజీతో గుండెలోని బ్లాకేజీలను పూర్తిగా తొలగించవచ్చని ఎటువంటి వైద్య పరిశోధనలు తెలుపలేదు.
అలాగే, పోస్టులో చెప్పినట్టుగా జే.జే. హాస్పిటల్ లో ఐదు వేల రూపాయలతోనే గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగించడానికి ఏమైనా కొత్త టెక్నిక్ ఉందా అని వెతకగా, ఇలానే ఇంకో వీడియోలో ‘5000 వేల రూపాయలకే జే.జే. హాస్పిటల్ లో గుండెలోని బ్లాకేజీ తొలగింపు’ అని వచ్చిన వార్తల్లో నిజం లేదని 2015 లోనే DNA వారు మరియు గత సంవత్సరం Mumbai Live వారు ఆర్టికల్ రాసినట్టు చూడొచ్చు.
చివరగా, యాంజియోగ్రఫీ లేదా సైటోస్పాంజ్ టెక్నాలజీల ద్వారా గుండెలోని బ్లాకేజీలను తొలగించలేరు; అలాంటి ఎటువంటి చికిత్సను జే.జే.హాస్పిటల్ 5000 రూపాయలకు అందించడం లేదు.

created: September 2, 2022


text:
సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించలేరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 22, 2021
సైటోస్పాంజ్ అనబడే ఈ కొత్త టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించొచ్చని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించవచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించొచ్చని ఎక్కడా అనలేదు. సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష వల్ల అన్నవాహిక క్యాన్సర్‌ను ముందుగానే డిటెక్ట్ చేయడానికి ఆస్కారం ఉంటుంది. సైటోస్పాంజ్ అనేది జెలటిన్ క్యాప్సూల్ (పిల్) లోపల ఉండే ఒక చిన్న మెష్ స్పాంజ్. ‘పిల్’ ఒకసారి మింగిన తరువాత పొట్టలో కరిగిపోయి, సైటోస్పాంజ్‌ను విడుదల చేస్తుంది, ఇది రోగి యొక్క ఆహార నాళం (food pipe) ద్వారా తిరిగి పైకి లాగుతారు. తద్వారా, దాదాపు అర మిలియన్ కణాలను (cells) సేకరించి అన్నవాహిక (oesophageal) క్యాన్సర్‌కు సంబంధించిన లక్షణాలను గుర్తించడానికి టెస్టుకి తీసుకెల్తారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోను జాగ్రత్తగా గమనించినట్లైతే, అందులో ఎక్కడా కూడా సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్ వల్ల గుండెలోని బ్లాకేజీలను డైరెక్టుగా తొలగించొచ్చని లేదు. “స్ట్రింగ్ మీద ఉండే ఈ చిన్న ‘పిల్’ క్యాన్సర్‌ను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ ‘పిల్’ ఒకసారి మింగిన తరువాత పొట్టలో కరిగిపోయి, సైటోస్పాంజ్‌ను విడుదల చేస్తుంది, ఇది రోగి యొక్క ఆహార నాళం (food pipe) ద్వారా తిరిగి పైకి లాగుతారు. తద్వారా, దాదాపు అర మిలియన్ కణాలను (cells) సేకరించి అన్నవాహిక (oesophageal) క్యాన్సర్‌కు సంబంధించిన లక్షణాలను గుర్తించడానికి టెస్టుకి తీసుకెళ్తారు.”
సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష వల్ల అన్నవాహిక క్యాన్సర్‌ను ముందుగానే డిటెక్ట్ చేయడానికి ఆస్కారం ఉంటుందని డాక్టర్ రిచర్డ్ డెవీస్ వీడియోలో తెలిపారు. ఎక్కడా కూడా హార్ట్ ఎటాక్ గురించి ప్రస్తావించలేదు. “సైటోస్పాంజ్ పరీక్ష ఎండోస్కోపీ కంటే చౌకగా మరియు మత్తు (sedation) అవసరం లేకుండా చేయొచ్చు. అన్నవాహిక క్యాన్సర్ యొక్క 5 సంవత్సరాల మనుగడ రేటు కేవలం 18%, అది కూడా ఆలస్యంగా నిర్ధారించడం వల్ల జరుగుతుంది.”
సైటోస్పాంజ్ అనేది జెలటిన్ క్యాప్సూల్ (పిల్) లోపల ఉండే ఒక చిన్న మెష్ స్పాంజ్. అన్నవాహిక కణాలను సేకరించడం కొరకు ప్రైమరీ కేర్ సెట్టింగ్ ల్లో నోటి ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది. సైటోస్పాంజ్ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో అభివృద్ధి చేయబడింది. యుకెలో క్యాన్సర్ మరణాలకు ఏడవ అత్యంత సాధారణ కారణం అన్నవాహిక క్యాన్సర్. ఈ క్యాన్సర్‌ను ముందుగా గుర్తించినట్టైతే, దాన్ని సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కోవొచ్చు.
చివరగా, సైటోస్పాంజ్ టెక్నిక్‌తో గుండెలోని బ్లాకేజీలను ఆపరేషన్ లేకుండా డైరెక్టుగా తొలగించొచ్చని ఈ వీడియోలో చెప్పలేదు.

created: November 22, 2021


text:
"లౌకికవాదం భారతదేశాన్ని, దాని గొప్పతనాన్ని నాశనం చేస్తోంది" అని దలైలామా అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 1, 2021
“భారతదేశం ఒక గొప్ప హిందూ దేశం, కానీ లౌకికవాదం భారతదేశాన్ని మరియు దాని గొప్పతనాన్ని నాశనం చేస్తోంది, హిందుత్వ మాత్రమే భారతదేశాన్ని కాపాడగలదు” అని దలైలామా అన్నాడని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “భారతదేశం ఒక గొప్ప హిందూ దేశం, కానీ లౌకికవాదం భారతదేశాన్ని మరియు దాని గొప్పతనాన్ని నాశనం చేస్తోంది, హిందుత్వ మాత్రమే భారతదేశాన్ని కాపాడగలదు.” అన్న దలైలామా.
ఫాక్ట్: “భారతదేశం ఒక గొప్ప హిందూ దేశం, కానీ లౌకికవాదం భారతదేశాన్ని, దాని గొప్పతనాన్ని నాశనం చేస్తోంది, హిందుత్వ మాత్రమే భారతదేశాన్ని కాపాడగలదు.” అని దలైలామా అన్నట్టుగా ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. దలైలామా లౌకికవాదం యొక్క ఆచరణను సమర్థించారు, ఇది భారతదేశానికి “మంచి ఫలితాలను” తెచ్చిందని, “కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నా” చాలా స్థిరమైనదని ఆయన అభివర్ణించారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, దలైలామా అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలాంటి వ్యాఖ్యలు గనక దలైలామా చేసి ఉంటే, అన్నీ ప్రముఖ వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. దలైలామా అధికారిక సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ – ఫేస్బుక్, ట్విట్టర్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్– గానీ, వెబ్సైటులో గానీ ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు దొరకలేదు.
దలైలామా లౌకికవాదం యొక్క ఆచరణను సమర్థించారు, ఇది భారతదేశానికి “మంచి ఫలితాలను” తెచ్చిందని, “కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నా” చాలా స్థిరమైనదని ఆయన అభివర్ణించారు. “భారతదేశం లౌకిక సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తుంది; ఇది అన్ని మతాలను గౌరవిస్తుంది, అవిశ్వాసులను కూడా సమానంగా గౌరవిస్తుంది, ఇది ప్రత్యేకమైనది. సోదరభావంతో వివిధ మతాలు కలిసి బతకటం భారత దేశం యొక్క గొప్పతనం.” అని దలైలామా అన్నట్టు బిజినెస్ స్టాండర్డ్ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
చివరగా, “భారతదేశం ఒక గొప్ప హిందూ దేశం, కానీ లౌకికవాదం భారతదేశాన్ని, దాని గొప్పతనాన్ని నాశనం చేస్తోంది, హిందుత్వ మాత్రమే భారతదేశాన్ని కాపాడగలదు.” అని దలైలామా అనలేదు.

created: December 1, 2021


text:
హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం అర్హత ఉండదని ‘Constitution (Scheduled Castes) Order,1950’ లోనే ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 12, 2021
తాజాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచలన ప్రకటన చేసిందని, ఇస్లాం మరియు క్రైస్తవం స్వీకరించిన దళితులు రిజర్వేషన్లకు అనర్హులని పార్లమెంట్ లో కేంద్రం వివరణ ఇచ్చిందని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచలన ప్రకటన. ఇస్లాం మరియు క్రైస్తవం స్వీకరించిన దళితులు రిజర్వేషన్లకు అనర్హులని పార్లమెంట్ సాక్షిగా చెప్పిన కేంద్రం.
ఫాక్ట్: ‘Constitution (Scheduled Castes) Order,1950’ లోని ‘para 3’ ప్రకారం హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం (SC) అర్హత ఉండదని రాజ్యసభలో కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి ఒక ప్రశ్నకి సమాధానమిచ్చారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి సంచలన ప్రకటన చేయలేదు; కేవలం పాత చట్టంలో ఉన్న విషయాల గురించి కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ లో ‘సంచలన ప్రకటన’ అని చెప్తూ, ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి రవిశంకర్ ప్రసాద్ గత నెల రాజ్యసభ లో మాట్లాడినట్టు తెలిసింది. ‘Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950’ లోని ‘para 3’ ప్రకారం హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం (SC) అర్హత ఉండదని 11 ఫిబ్రవరి 2021న రాజ్యసభలో ఒక ప్రశ్నకు రవిశంకర్ ప్రసాద్ సమాధానమిచ్చారు.
ఇస్లాం లేదా క్రైస్తవ మతం స్వీకరించిన దళితులు ఎస్సీ రిజర్వు సీటు నుండి పోటీ చేయడానికి అనర్హులని స్పష్టంగా పేర్కొంటూ ఎన్నికల నియమాలల్లో సవరణ చేయడానికి ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తుందా అనే ప్రశ్నకు బదులిస్తూ, ‘ప్రస్తుతానికి అటువంటి ప్రతిపాదన ఏదీ కూడా ప్రభుత్వ పరిశీలనలో లేదు’, అని రవిశంకర్ ప్రసాద్ తెలిపారు. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి సంచలన ప్రకటన చేయలేదు; కేవలం పాత చట్టంలో ఉన్న విషయాల గురించి కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి తెలిపారు.
క్రైస్తవ మతం స్వీకరించిన ఎస్సీలకు కూడా ఎస్సీ రిజర్వేషన్ అమలు అయ్యేలా చూడాలని కోరుతూ ఇంతకముందు కొందరు సుప్రీం కోర్టు లో పిటిషన్ వేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. అది ప్రస్తుతం సుప్రీం కోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉంది.
చివరగా, హిందూ, సిక్కు, మరియు బౌద్ధ మతం కాకుండా ఇతర మతాల వారికి షెడ్యూల్డ్ కులం అర్హత ఉండదని ‘Constitution (Scheduled Castes) Order,1950’ లోనే ఉంది.


text:
తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎలాంటి పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ పత్రికా ప్రకటన ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2024
19 మార్చి 2024న విశాఖపట్నం ఓడరేవు వద్ద విశాఖపట్నంకు చెందిన ఓ ప్రైవేట్ ఆక్వా ఎక్స్‌పోర్ట్స్‌కు బ్రెజిల్ నుంచి వచ్చిన కంటైనర్‌లో 25 వేల కిలోల డ్రగ్స్‌ని సీబీఐ అధికారులు తనిఖీ చేసి గుర్తించారు (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ నేపథ్యంలోనే విశాఖపట్నం డ్రగ్స్ కేసులో నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా చేశారు అని చెప్తూ పలు పోస్టులు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, & ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. వీటికి మద్దతుగా తెలుగుదేశం పార్టీ లెటర్ హెడ్ పై దామచర్ల సత్యనారాయణ పేరుతో గల ఒక పత్రికా ప్రకటనను జత చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా.
ఫాక్ట్(నిజం): దామచర్ల సత్యనారాయణ టీడీపీకి రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎటువంటి  రిపోర్ట్స్ లభించలేదు. అంతేకాకుండా, తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎటువంటి పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేయలేదని తెలిసింది. ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ పై 22 మార్చి 2024న తెలుగుదేశం పార్టీ తమ అధికారిక X (ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ ఈ వైరల్ తెలుగుదేశం పార్టీ లెటర్ హెడ్ పై దామచర్ల సత్యనారాయణ పేరుతో గల పత్రికా ప్రకటన ఫేక్ అని స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మేము ముందుగా ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ గురించి సమచారం కోసం దామచర్ల సత్యనారాయణ యొక్క సోషల్ మీడియా అకౌంట్లను (ఇక్కడ & ఇక్కడ) పరిశీలించగా, ఎక్కడా కూడా దామచర్ల సత్యనారాయణ తను టీడీపీకి రాజీనామా చేస్తున్నట్లు పోస్టులు చేయలేదు అని తెలిసింది.
తదుపరి ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ గురించి మరింత సమాచరం కోసం తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, దామచర్ల సత్యనారాయణ టీడీపీకి రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. అంతేకాకుండా, తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎటువంటి పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేయలేదని తెలిసింది. ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ పై 22 మార్చి 2024న తెలుగుదేశం పార్టీ తమ అధికారిక X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ (ఆర్కైవ్డ్ లింక్) ఈ వైరల్ తెలుగుదేశం పార్టీ లెటర్ హెడ్ పై దామచర్ల సత్యనారాయణ పేరుతో గల రాజీనామా పత్రం ఫేక్ అని స్పష్టం చేసింది. ఇదే విషయాన్ని  తెలుగుదేశం పార్టీ తమ అధికారిక ఫేస్‌బుక్‌లో కూడా స్పష్టం చేసింది.
డ్రగ్స్ తెప్పించుకుంటూ సీబీఐకి రెడ్ హ్యాండెడ్ గా పట్టుబడిన వైసీపీ దొంగలు తిరిగి టీడీపీ పైనే బురద జల్లడానికి ఇలాంటి ఫేక్ ప్రచారాలకు దిగారు. ఇలాంటివి మీకు కనిపిస్తే జగన్ రెడ్డిని ఒకటే మాట అడగండి. పట్టుబడిన కంటైనర్ టీడీపీ వాళ్ళది అయితే వైసీపీ పెద్దలు పోయి సీబీఐ కాళ్ళావేళ్ళా… pic.twitter.com/2Btrep3uQu
చివరగా, తెలుగుదేశం పార్టీకి దామచర్ల సత్యనారాయణ రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ఎటువంటి పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ పత్రికా ప్రకటన ఫేక్.


text:
రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయిన మూడేళ్ళ బాలికని ఉత్తరప్రదేశ్ లో అత్యాచారం చేసి చంపినట్టుగా ప్రచారం చస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 10, 2020
ఉత్తరప్రదేశ్ లోని అలీఘర్ జిల్లాలో మూడేళ్ళ బాలికని అత్యాచారం చేసి చంపారు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. పోస్టులోని ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ లోని అలీఘర్ జిల్లాలో మూడేళ్ళ బాలికను అత్యాచారం చేసి చంపిన ఘటన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్న మూడేళ్ళ బాలిక చనిపోయింది రోడ్డు ఆక్సిడెంట్ కారణంగా, అత్యాచారం వలన కాదు. అక్రాబాద్ నగరానికి చెందిన ఈ బాలిక ఒక రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయినట్టు మా విశ్లేషణలో తేలింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, పోస్టులోని అదే క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక యూసర్ పెట్టిన పోస్టుకి ఆలీఘర్ పోలీస్ సమాధానం ఇస్తూ పెట్టిన ట్వీట్ దొరికింది. అక్రాబాద్ నగరానికి చెందిన వీడియోలోని మూడేళ్ళ బాలిక ఒక రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయినట్టు ఆలీఘర్ పోలీస్ తమ ట్వీట్ లో స్పష్టం చేసారు. ఈ వీడియోని కొంత మంది అత్యాచార ఆరోపణలు చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో తప్పుగా షేర్  చేస్తున్నారని ఆలీఘర్ పోలీస్ వారు హెచ్చరిస్తూ ట్వీట్ పెట్టారు.
https://t.co/SRNhP4Z5BP
ఈ ఘటనకి సంబంధించి ఆలీఘర్ జిల్లా SP ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేసారు. ఆలీఘర్ జిల్లాలోని అక్రాబాద్ నగరంలో జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో మూడేళ్ళ బాలిక మరణించినట్టు ఆలీఘర్ జిల్లా SP వీడియోలో పేర్కొన్నారు. ఈ ఘటన ’04 నవంబర్ 2020’ నాడు చోటుచేసుకున్నట్టు వీడియోలో తెలిపారు. తన కూతురు రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయిందని బాలిక తల్లి ఇచ్చిన స్టేట్మెంట్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియోలో కనిపిస్తున్న బాలిక రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
दुर्घटना में मृत बच्ची की मां द्वारा दिया गया बयान pic.twitter.com/94eWDPzhud
చివరగా, రోడ్డు ప్రమాదంలో చనిపోయిన బాలిక వీడియోని చూపిస్తూ ఉత్తరప్రదేశ్ లో మూడేళ్ళ బాలికని అత్యాచారం చేసి చంపినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 10, 2020


text:
బీహార్ లో చనిపోయింది ‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ కాదు, ‘జ్యోతి కుమారి’ పేరుతో ఉన్న మరొక యువతి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2020
మూడు ఫొటోలను ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ మరణించిందని చెప్తున్నారు. జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ ని కొంతమంది వ్యక్తులు అత్యాచారం చేసి హత్య చేశారని పోస్ట్‌లో పేర్కొన్నారు. జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ COVID-19 లాక్ డౌన్  సమయంలో అనారోగ్యంతో ఉన్న తన తండ్రి ని సైకిల్ మీద కూర్చోబెట్టుకుని గురుగ్రామ్ నుండి దర్భాంగాకు ఏడు రోజులలో 1,200 కిలోమీటర్లకు పైగా దూరం ప్రయాణం చేసింది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ మరణించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): బీహార్‌లోని పటోరి గ్రామంలో గ్రామంలో ‘జ్యోతి కుమారి’ అనే యువతి హత్యకి గురైంది. కానీ, ఆమె ‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ కాదు. ‘దర్భాంగా’ పోలీసులు ‘సైకిల్ గర్ల్ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ మరణించిందనే వార్తలు ఫేక్ అని, ఆమె ఆరోగ్యంగా ఉందని తెలిపారు. కావున ఈ పోస్ట్ ద్వారా చెప్తున్నది తప్పు.
జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ COVID-19 లాక్ డౌన్  సమయంలో అనారోగ్యంతో ఉన్న తన తండ్రి ని సైకిల్ మీద కూర్చోబెట్టుకుని గురుగ్రామ్ నుండి బీహార్ లోని  దర్భాంగాకు ఏడు రోజులలో 1,200 కిలోమీటర్లకు పైగా దూరం ప్రయాణం చేసింది. అమెరికా రాష్ట్రపతి డోనాల్డ్ ట్రంప్ కూతురు  ఇవంకా ట్రంప్ కూడా ఆమె ని అభినందిస్తూ ట్వీట్ చేసింది.
15 yr old Jyoti Kumari, carried her wounded father to their home village on the back of her bicycle covering +1,200 km over 7 days.
This beautiful feat of endurance & love has captured the imagination of the Indian people and the cycling federation!🇮🇳 https://t.co/uOgXkHzBPz
పోస్ట్‌లో చెప్పిన సంఘటన గురించి మేము గూగుల్‌లో కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, బీహార్‌లోని పటోరి గ్రామంలో ఒక సంఘటన జరిగిందని వార్తా కథనాలు లభించాయి. ‘Times of India’ కథనం ప్రకారం, అర్జున్ మిశ్రా అనే వ్యక్తి తన పండ్ల తోట నుండి జ్యోతి కుమారి అనే యువతి మామిడి కాయలు దొంగిలిస్తూ పట్టుబడడంతో అతను ఆమెని చంపాడు.
‘దర్భాంగా’ పోలీసులు ఒక ఫేస్బుక్ పోస్టు పెట్టి ‘సైకిల్ గర్ల్ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ మరణించిందనే వార్తలు ఫేక్ అని, ఆమె ఆరోగ్యంగా ఉందని తెలిపారు. అంతేకాదు, పోస్టుమార్టం ప్రకారం పటోరి గ్రామానికి చెందిన జ్యోతి కుమారి మరణించింది విద్యుత్ఘాతం వల్ల అని తెలిపారు.
సుప్రసిద్ధ NGO ‘నేషనల్ క్రైమ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ బ్యూరో’ కూడా ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్టు పెట్టి, ‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ మృతి చెందిందంటూ వస్తున్న వార్తలు ఫేక్ అని స్పష్టం చేశాయి.
చివరిగా, బీహార్ లో చనిపోయింది ‘సైకిల్ గర్ల్’ జ్యోతి కుమారి పాశ్వాన్ కాదు, ‘జ్యోతి కుమారి’ పేరుతో ఉన్న మరొక యువతి.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ముస్లింల ఇళ్ళను కూల్చినప్పుడు ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి అన్న పాత ఫేక్ న్యూస్ మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 22, 2021
‘ఇది కాశీ విశ్వనాథ్ మందిర్ నుండి గంగా నది వరకు నిర్మించిన దావ. మందిరము పక్కన ఉన్న 78 ముస్లిం కుటుంబాలకు వారి ఇళ్లను ఖాళీ చేయటానికి ప్రభుత్వం భారీగా పరిహారం ఇచ్చింది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే వారి ఇళ్లను కూల్చివేసే సమయంలో అక్కడ 40 చిన్న దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి.’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాశీ విశ్వనాథ్ మందిర్ నుండి గంగా నది వరకు నిర్మించిన దావ కొరకు 78 మంది ముస్లిం ఇళ్ళను కూల్చినప్పుడు 40 దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి.
ఫాక్ట్: కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు అసలు ముస్లింల ఇళ్ళు కూల్చలేదు. ఆ ప్రదేశంలో కేవలం హిందువుల ఇళ్లే ఉన్నాయి. వారి ఇళ్ళు కూల్చినప్పుడు ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయి. కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కరోనా సెకండ్ వేవ్ మూలాన ఆలస్యం అయ్యింది; ఇంకా పూర్తి నిర్మాణం అవలేదు. నవంబర్ లోగా  పూర్తి కావచ్చు అని వార్త పత్రికలూ రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ వారి ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు భవనాలను కూల్చగా, ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొన్నట్లు ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అయితే పోస్టులో చెప్పినట్టు కూల్చినవి ముస్లింల ఇళ్ళు అని ఎక్కడా కూడా లేదు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ఒక వీడియోలో కూడా 38 సెకండ్ల దగ్గర కూల్చినవి హిందూ ఇళ్ళు అని అన్నట్టు వినొచ్చు.
2019 సంవత్సరం మే నెలలో ‘సండే గార్డియన్ లైవ్’ వారితో ఆ కారిడార్ నిర్మాణ బాధ్యతలు వహిస్తున్న విశాల్ సింగ్ (సీఈఓ – శ్రీ కాశీ విశ్వనాథ్ ఆలయ ట్రస్ట్) మాట్లాడుతూ, అక్కడ ఆ కారిడార్ ప్రదేశంలో ఉన్నవారు అందరు హిందువులే అని తెలిపాడు.
2019 సంవత్సరంలో కూడా ఇదే క్లెయిమ్ తో వీడియోలు వైరల్ అయినప్పుడు, ‘ఆల్ట్ న్యూస్’ వారితో విశాల్ సింగ్ మాట్లాడుతూ కూడా ఒక ముస్లిం ఇల్లు కూడా వారు కారిడార్ కోసం కూల్చలేదని తెలిపినట్టు వారి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. అంతేకాదు, కారిడార్ కొరకు తీసుకున్న ఇళ్ల వివరాలను ‘Shri Kashi Vishwanath Special Area Development Board’ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. అందులో కూడా ఎవరూ ముస్లింలు లేనట్టు చూడవొచ్చు.
ప్రస్తుతం కాశీ విశ్వనాథ్ కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కరోనా సెకండ్ వేవ్ మూలాన ఆలస్యం కావొచ్చు అని, అసలైతే ప్రాజెక్ట్ ఆగష్టులోగా పూర్తి అవాల్సి ఉందని, కానీ నవంబర్ దాకా టైం పడుతుంది అని, కొత్తగా ఫీచర్స్ ఆడ్ చేసిన గంగా వ్యూ పాయింట్ ప్రాజెక్ట్ కు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆమోదం ఇంకా రానందున మరింత ఆలస్యం అవుతుంది అని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ గురించి మరింత సమాచారం కొరకు ఈ ఆర్టికల్ చదవొచ్చు.
గత సంవత్సరం కూడా ఇదే క్లెయిమ్ తో వీడియో వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY ప్రచురించిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, కాశీ విశ్వనాథ్ దేవాలయం కారిడార్ ప్రాజెక్ట్ కొరకు ముస్లింల ఇళ్ళు కూల్చినప్పుడు ప్రాచీన దేవాలయాలు కనుగొనబడ్డాయన్న పాత ఫేక్ న్యూస్ ఇప్పుడు మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
2022-23 బడ్జెట్‌లో 12% నుండి 7%కి తగ్గించిన కో-ఆపరేటివ్ సర్‌ఛార్జ్‌ని కార్పొరేట్ టాక్స్ తగ్గించినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 4, 2022
ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం 2022-23 బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన నేపథ్యంలో బడ్జెట్‌లో ‘కార్పొరేట్ పన్ను 12 శాతం నుండి 7% శాతానికి తగ్గించారని’ అంటున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది.. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన 2022-23 బడ్జెట్‌లో కార్పొరేట్ పన్ను 12 నుండి 7 శాతానికి తగ్గించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన 2022-23 బడ్జెట్‌లో ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ టాక్స్‌ని తగ్గించలేదు. బడ్జెట్‌లో 12% నుండి 7%కి తగ్గించిన కో- ఆపరేటివ్ సొసైటీలపై విధించే సర్‌ఛార్జ్‌ని,  కార్పొరేట్ టాక్స్ అని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొన్నారు. ఐతే ఈ బడ్జెట్‌లో కార్పొరేట్ టాక్స్ మరియు కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్‌లో ఎటువంటి మార్పులు చేయలేదు, అవి యధావిధంగా ఉన్నాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన నేపథ్యంలో కొన్ని వార్తా సంస్థలు బడ్జెట్‌లో ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్‌ని 12% నుండి 7%కి తగ్గించింది అంటూ వార్తలు రాసాయి. ఈ వార్తా కథనాల ద్వారానే ఇలాంటి వార్తలు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అయ్యి ఉండవచ్చు.
ఐతే నిజానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్‌లో కార్పొరేట్ టాక్స్ గాని లేక కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్‌ని గాని తగ్గించలేదు. కార్పొరేట్ టాక్స్ మరియు కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్ గత సంవత్సరం ఎంత ఉన్నాయో ఇప్పుడు కూడా అలానే ఉన్నాయి. గత సంవత్సరం (2021-22) బడ్జెట్ సమయంలో ప్రవేశపెట్టిన ఫైనాన్స్ బిల్ మరియు ఈ సంవత్సర (2022-23) బడ్జెట్ సమయంలో ప్రవేశపెట్టిన ఫైనాన్స్ బిల్‌ను పరిశీలించినప్పుడు ఈ విషయం స్పష్టమవుతుంది.
గత సంవత్సరంతో పోల్చితే కార్పొరేట్ సర్‌ఛార్జ్‌లో కూడా ఎటువంటి మారుపు లేదు.
ఐతే ఈ సంవత్సరం బడ్జెట్‌లో కో- ఆపరేటివ్ సొసైటీల (సహకార సంఘాలు) పై విధించే ఆల్టర్నేట్ మినిమం టాక్స్ రేట్‌ని 18.5% నుండి 15%కి తగ్గించింది. అలాగే కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీలపై విధించే సర్‌ఛార్జ్‌ని 12% నుండి 7%కి తగ్గించింది. ఈ తగ్గింపు కోటి నుండి పది కోట్ల ఆదాయం ఉన్న కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీలకు వర్తిస్తుంది.  ఐతే 12% నుండి 7%కి తగ్గించిన కో- ఆపరేటివ్ సొసైటీల సర్‌ఛార్జ్‌ని, కార్పొరేట్ టాక్స్ తగ్గించినట్టు తప్పుగా అర్ధంచేసుకొని ఉండొచ్చు.
ఇలాగే బడ్జెట్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ టాక్స్ 18% నుండి 15%కి తగ్గించిందంటూ వచ్చిన వార్తలను పీఐబీ తప్పని నిర్ధారించింది.
చివరగా, ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన 2022-23 బడ్జెట్‌లో 12% నుండి 7%కి తగ్గించిన కో-ఆపరేటివ్ సర్‌ఛార్జ్‌ని కార్పొరేట్ టాక్స్ తగ్గించినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు.

created: February 4, 2022


text:
అదానీ షేర్ల పతనం నేపథ్యంలో LICకి జరిగిన నష్టాలపై దీపికా పదుకొనే ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 20, 2023
అదానీ వ్యాపారాలకు సంబంధించి హిండెన్‌బర్గ్ రిపోర్ట్ విడుదల తరవాత LIC తన పెట్టుబడి మీద లాభాల్లో కొంత కోల్పోయిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఈ నేపథ్యంలో బాలీవుడ్ నటి దీపికా పడుకొనే LIC నష్టాలపై వ్యాఖ్యానించినట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ‘67 సంవత్సరాల చరిత్ర లో LIC డబ్బులు ఒక్క రూపాయి కూడా వృధా కాలేదు, కానీ ఈ రోజు మొదటి సారి 18 వేల కోట్ల నష్టాన్ని చవి చూసింది ఎందుకంటే దేశం సురక్షితమైన వారి చేతుల్లో లేదు’  అని దీపికా అన్నట్టు ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 67 సంవత్సరాల చరిత్ర లో LIC డబ్బులు ఒక్క రూపాయి కూడా వృధా కాలేదు, కానీ ఈ రోజు మొదటి సారి 18 వేల కోట్ల నష్టాన్ని చవి చూసింది ఎందుకంటే దేశం సురక్షితమైన వారి చేతుల్లో లేదు’  – దీపికా పదుకొనే
ఫాక్ట్(నిజం): హిండెన్‌బర్గ్ రిపోర్ట్ అనతరం అదానీ షేర్‌ల ద్వారా LIC పెట్టుబడి విలువ, నష్టాల గురుంచి బాలీవుడ్ నటి దీపికా పదుకొనే ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. పైగా LIC తాము చేసిన పెట్టుబడుల వల్ల గతంలో కూడా నష్టపోయింది, ఇదేం కొత్త కాదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
గత నెల హిండెన్‌బర్గ్ రిపోర్ట్ అనతరం అదానీ కంపెనీల షేర్ల విలువ పడిపోయిన సంగతి తెలిసిందే. ఐతే అదానీ కంపెనీలలో LIC కూడా పెట్టుబడి పెట్టడంతో LIC పెట్టుబడి విలువ కూడా నష్టపోయింది. ఈ విషయాలకు సంబంధించి LIC ఒక ప్రకటన కూడా విడుదల చేసింది.
అదానీ సంస్థలలో మొత్తంగా రూ. 30,127 కోట్లు పెట్టుబడి పెడితే, 27 జనవరి 2023 నాటి మార్కెట్ ధరతో చూస్తే LIC పెట్టుబడి విలువ రూ. 56, 142 కోట్లకు చేరుకుందని LIC ఈ ప్రకటనలో తెలిపింది. మార్కెట్ ఒడిదుడుకులలో LIC పెట్టుబడి విలువ  పడిపోయిన మాట నిజమైనప్పటికీ, అదానీలో చేసిన పెట్టుబడులకు సంబంధించి మాత్రం LIC లాభాల్లోనే ఉంది.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్నట్టు బాలీవుడ్ నటి దీపికా పదుకొనే ఈ విషయంపై ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఒకవేళ ఆమె నిజంగానే పోస్టులో చెప్పిన వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని మాకు అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవీ లభించలేదు. ఆమె సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్‌లో కూడా ఈ అంశంపై ఎలాంటి పోస్టులు చేయలేదు. (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
గతంలో కూడా LIC నష్టపోయింది:
సాధారణంగా LIC వివిధ ప్రైవేటు మరియు ప్రభుత్వ కంపెనీల షేర్లు, ప్రాజెక్ట్‌లలో పెట్టుబడి పెడుతూ ఉంటుంది. ఐతే ఈ పెట్టుబడులు మార్కెట్ ఒడిదుడుకులకు లోబడి ఉంటాయి.  LIC తాము పెట్టుబడి పెట్టిన షేర్‌ల విలువ పడిపోవడం వల్ల గతంలో కూడా నష్టాలూ చూసింది.
కేవలం బీజేపీ ప్రభుత్వంలో మాత్రమే కాడుండా అంతకు ముందున్న ప్రభుత్వాల సమయంలో కూడా తాము చేసిన పెట్టుబడుల వల్ల నష్టపోయిన సందర్భాలు ఉన్నాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరగా, అదానీ షేర్ల పతనం నేపథ్యంలో LICకి జరిగిన నష్టాలపై దీపికా పదుకొనే ఎటువంటి వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.

created: February 20, 2023


text:
ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు ఆలస్యం కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వైఫల్యమని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2021
మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘PM CARES’ ఫండ్ ద్వారా రాష్ట్రాలకు జనవరి 2021 లోనే 201.58 కోట్ల రూపాయలను విడుదల చేసిందని, కానీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మాత్రం నెలకొల్పాల్సిన ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పలేదని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘PM CARES’ ఫండ్ ద్వారా రాష్ట్రాలకు జనవరి 2021 లోనే 201.58 కోట్ల రూపాయలను విడుదల చేసినా, మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు పెట్టడంలో విఫలమైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు.
ఫాక్ట్: మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘PM CARES’ ఫండ్ ద్వారా జనవరి 2021లో 201.58 కోట్ల రూపాయలను రాష్ట్రాలకు విడుదల చేయలేదు. ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పాల్సిన బాధ్యత కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖకి సంబంధించిన CMSS సంస్థది. ప్లాంట్ల యొక్క సాధారణ నిర్వహణ మరియు కార్యకలాపాలు మాత్రం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల/ఆసుపత్రుల భాధ్యత. ఒకవేళ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు ఆలస్యం కేవలం రాష్ట్రాల వైఫల్యం అయితే, కొన్ని రాష్ట్రాల్లోనే ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు ఆలస్యం అయ్యుండాలి. కానీ, దేశమంతా కలిపి మంజూరు చేయబడిన 162 ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లలో ఇప్పటివరకు 33 ప్లాంట్లు మాత్రమే పూర్తి అయ్యాయి. కావున, పోస్ట్ లో ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు ఆలస్యం కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వైఫల్యమని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ప్రజారోగ్య ఆసుపత్రుల్లో  162 PSA మెడికల్ ఆక్సిజన్ జనరేషన్ ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయడానికి 201.58 కోట్ల రూపాయలను కేంద్ర ప్రభుత్వం జనవరి 2021 లో కేటాయించినట్టు తెలిసింది. అయితే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఆ నిధులు విడుదల చేసినట్టు ఎక్కడా లేదు.
కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖకి సంబంధించిన సెంట్రల్ మెడికల్ సప్లై స్టోర్ (CMSS) వారు ఆక్సిజన్ జనరేషన్ ప్లాంట్లకు సంబంధించిన సేకరణ (‘procurement’) చూస్తారని PMO వారి ప్రెస్ రిలీజ్ లో చూడవొచ్చు. కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయించిన 201.58 కోట్ల రూపాయలల్లో 137.33 కోట్ల రూపాయలు ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల సరఫరా మరియు ఆరంభం (‘supply and commissioning’), మరియు CMSS యొక్క నిర్వహణ రుసుముకు కేటాయిస్తే, 64.25 కోట్ల రూపాయలు సమగ్ర వార్షిక నిర్వహణ ఒప్పందానికి (‘Comprehensive Annual Maintenance Contract’) కేటాయించినట్టు చూడవొచ్చు. ఎక్కడ ప్లాంట్లు పెట్టాలనే విషయం మాత్రం రాష్ట్రాలను సంప్రదించి నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
150 PSA (Pressure swing adsorption) మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లకు సంబంధించి CMSS వారు అక్టోబర్ 2020లో రిలీజ్ చేసిన టెండర్ డాక్యుమెంట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ లోని పది ఆసుపత్రిల (ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఐదు) పేర్లు ఆ 150 మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు లిస్టులో ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పాల్సిన బాధ్యత CMSS సంస్థది. ప్లాంట్ల యొక్క సాధారణ నిర్వహణ మరియు కార్యకలాపాలు మాత్రం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలది/ఆసుపత్రిలది. ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటుకు ఆసుపత్రులు చేయాల్సిన పనులు లిస్టును టెండర్ డాక్యుమెంట్ లో చదవొచ్చు.
అయితే, మంజూరు చేయబడిన 162 ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లలో ఇప్పటివరకు కేవలం 33 ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేసినట్టు 18 ఏప్రిల్ 2021 న కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ వారు ట్వీట్ చేసారు. ఏప్రిల్ 2021 చివరి నాటికి మరో 59, మే 2021 చివరి నాటికి మిగిలిన 80 ప్లాంట్లు ఏర్పాటు పూర్తవుతుందని తెలిపారు. ప్లాంట్ల ఏర్పాటును రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మెచ్చుకున్నాయని కూడా ట్వీట్ చేసారు. తాజాగా గచ్చిబౌలి టిమ్స్ కోవిడ్ ఆసుపత్రిని సందర్శించిన మంత్రి కిషన్ రెడ్డి – ‘కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేస్తున్న ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ పురోగతిపై అధికారులతో సమీక్షించాను’, అని ట్వీట్ చేసారు.
150 మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లకు CMSS వారు అక్టోబర్ 2020లో రిలీజ్ చేసిన టెండర్ కి సంబంధించి డిసెంబర్ నెలలో ‘LOA (Letter of Acceptance)’ లను జారీ చేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావాల్సిన ప్రక్రియను అనుసరించనందున ఒక కంపెనీని తాజగా 13 ఏప్రిల్ 2021 న బ్లాక్ లిస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ‘స్క్రోల్’ వార్తాసంస్థ వారు టెండర్ దక్కించుకున్న కంపెనీలతో మాట్లాడగా, ఆసుపత్రుల వల్ల పని ఆలస్యం అవుతుందని చెప్పినట్టు తెలిసింది. ఆసుపత్రుల అధికారులు మాత్రం కంపెనీలు ఆలస్యం చేస్తున్నాయని ‘స్క్రోల్’ వారికి చెప్పినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఈ అంశం పై ‘ది ప్రింట్’ సంస్థ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని  ఇక్కడ చదవొచ్చు.
ఒకవేళ కేవలం రాష్ట్రాల వైఫల్యం అయితే, కొన్ని రాష్ట్రాల్లోనే ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు ఆలస్యం అయ్యుండాలి; కానీ, దేశమంతా కలిపి మంజూరు చేయబడిన 162 ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లలో ఇప్పటివరకు 33 ప్లాంట్లు మాత్రమే పూర్తి అయ్యాయి. తాజాగా, ‘PM CARES’ ఫండ్ ద్వారా 551 మెడికల్ ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లను దేశమాంతటా ఏర్పాటు చేయబోతున్నట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
PIB & MoHFW విడుదల చేసిన అధికారిక సమాచారం ఆధారంగా, 18 ఏప్రిల్ 2021 నాటికి ప్రతి రాష్ట్రానికి కేటాయించిన, ఇప్పటి వరకు నెలకొల్పిన ఆక్సిజన్ ప్లాంట్ల సంఖ్య ఈ కింది టేబుల్ లో చూడొచ్చు.
చివరగా, ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం 201.58 కోట్ల రూపాయలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు విడుదల చేయలేదు; ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు నెలకొల్పాల్సిన బాధ్యత CMSS సంస్థది.