text:
మార్చిన ఫోటో పెట్టి, ప్రియాంక గాంధీ చేపట్టిన నిరసనలో ‘ముస్లిం దేశ్ భనావో’ ప్లకార్డు అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 24, 2019
CAA మరియు NRC కి వ్యతిరేకంగా ఇండియా గేట్ వద్ద ప్రియాంక గాంధీ చేపట్టిన నిరసనలో ‘క్యాబ్ తీసేయండి, భరత్ ని ముస్లిం దేశం చేయండి’ (‘कैब हटाओ, इस देश को मुस्लिम राष्ट्र बनाओ’) అని హిందీలో రాసి ఉన్న ప్లకార్డు కనపడిందని చెప్తూ ఒక ఫోటోని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రియాంక గాంధీ చేపట్టిన నిరసనలో ‘క్యాబ్ హఠావో ఇస్ దేశ్ కో ముస్లిం దేశ్ భనావో’ ప్లకార్డు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలోని ప్లకార్డు ఫోటోషాప్ చేయబడింది. ఒరిజినల్ ప్లకార్డు మీద ‘लाठी-गोली नहीं, रोजगार-रोटी दो’ (లాఠీ మరియు బులెట్లు కాదు, ఉద్యోగాలు మరియు రోటీ ఇవ్వండి) అని రాసి ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో వెనకాల కూర్చున ఒక మహిళ చేతిలో ‘ముస్లిం దేశ్ భనావో’ ప్లకార్డు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటో ఇంటర్నెట్ లో దొరకలేదు. కానీ, ఆ నిరసన కార్యక్రమం యొక్క మిగితా ఫోటోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. ‘UNI’ వెబ్ సైట్ వారు ప్రచురించిన ఫోటోలో, అదే మహిళ ప్లకార్డు పట్టుకున్నట్టుగా చూడవొచ్చు. కానీ, ఆ ప్లకార్డు పై ‘लाठी-गोली नहीं, रोजगार-रोटी दो’ (లాఠీ మరియు బులెట్లు కాదు, ఉద్యోగాలు మరియు రోటీ ఇవ్వండి) అని రాసి ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఈ ఫోటో కేవలం వేరే కోణం నుండి తీయబడింది. ఆ మహిళ పక్కన కూర్చున్న మనుషులు రెండు ఫోటోలలో ఒక్కళ్ళే ఉండడం చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ‘The Print’ వారు ప్రచురించిన ఫోటోలో కూడా ఆ మహిళ ‘లాఠీ మరియు బులెట్లు కాదు, ఉద్యోగాలు మరియు రోటీ ఇవ్వండి’ అంటూ ప్లకార్డు పటుకున్నట్టు చూడవొచ్చు.
ప్రియాంక గాంధీ చుట్టుపక్కల కూర్చున వారి ఎవరి చేతిలో కూడా పోస్ట్ లో చెప్పిన ‘క్యాబ్ హఠావో ఇస్ దేశ్ కో ముస్లిం దేశ్ భనావో’ ప్లకార్డు కనపడలేదు.
చివరగా, ఫోటోషాప్ చేయబడిన ప్లకార్డు ఫోటో పెట్టి, ప్రియాంక గాంధీ చేపట్టిన నిరసనలో ‘ముస్లిం దేశ్ భనావో’ ప్లకార్డు అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
టీ, బిస్కెట్ల కోసం 8 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్టుగా చెప్తున్నది తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 7, 2021
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం టీ, బిస్కెట్ల కోసం ఏడాదికి ఎనిమిది (8) కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఆర్టికల్ స్క్రీన్ షాట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం టీ, బిస్కెట్ల కోసం ఏడాదికి ఎనిమిది (8) కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నట్టుగా షేర్ అవుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): టీ, బిస్కెట్ల కోసం ఏడాదికి 8 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్టుగా చెప్తున్నది తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం కాదు. సుపరిపాలన వేదిక కార్యదర్శి పద్మనాభ రెడ్డి, తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖలో నిధుల దుర్వినియోగం జరుగుతుందని తెలంగాణ గవర్నర్ కి ఇటీవల పంపిన లేఖలో పేర్కొన్నారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖ, టీ, బిస్కెట్ల కోసం ఎనిమిది కోట్లు ఖర్చు చేసినట్టుగా 2021-22 బడ్జెట్ లెక్కలలో చూపెట్టినట్టు పద్మనాభ రెడ్డి తన లేఖలో ఆరోపించారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం ‘టీ, బిస్కెట్ల కోసం 8 కోట్లు ఖర్చు పెట్టిన ప్రభుత్వం’ అనే కీ పదాలు ఉపయోగించి గూగుల్ లో వెతికితే, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘ఈనాడు’ వార్త సంస్థ 04 జూలై 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. టీ,  బిస్కెట్ల కోసం ఏడాదికి 8 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్టుగా చెప్తున్నది తెలంగాణ ప్రభుత్వం అని ఈ ఆర్టికల్ లో స్పష్టంగా తెలిపారు. సుపరిపాలన వేదిక (FGG) కార్యదర్శి పద్మనాభ రెడ్డి, తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖలో జరిగిన నిధుల దుర్వినియోగం పై ఇటీవల తెలంగాణ గవర్నర్ తమిళిసై సౌందరరాజన్ కి పంపిన లేఖలో పేర్కొన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖ, టీ మరియు బిస్కెట్ల కోసం ఎనిమిది కోట్లు (అంటే, రోజుకి 2 లక్షలు)  ఖర్చు చేసినట్టుగా 2021-22 బడ్జెట్ లెక్కలలో చూపించినట్టు పద్మనాభ రెడ్డి తన లేఖలో ఆరోపించారు. అంతేకాదు, 2021-22 రాష్ట్ర బడ్జెట్ లో కార్ల అద్దె కోసం ప్రభుత్వం 8.9 కోట్లు కేటాయించారని FGG ఆరోపించింది. ఈ రెండు ప్రభుత్వ చర్యల పై విజిలెన్సు లేదా ఏసిబి తో విచారణ జరిపించేలా ఆదేశాలివ్వాలని పద్మనాభ రెడ్డి గవర్నర్ ని కోరినట్టు తెలిసింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘The Hans India’ న్యూస్ సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ లేఖ పై మరింత స్పష్టత కొరకు FGGని  సంప్రదించగా, తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖలో జరుగుతున్న నిధుల దుర్వినియోగానికి సంబంధించి FGG కార్యదర్శి పద్మనాభ రెడ్డి తెలంగాణ గవర్నర్ కి లేఖ రాసినట్టు వారు స్పష్టం చేసారు. ఈ లేఖకు సంబంధించి తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి ఎటువంటి సమాధానం రాలేదని వారు FACTLY కి తెలిపారు. అలాగే, వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం పై ఇటువంటి లేఖ ఏదైనా రాశారా అని అడగగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పై ఇటీవల ఇటువంటి లేఖాలేవి రాయలేదని వారు స్పష్టం చేసారు. FGG కార్యదర్శి తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రోటోకాల్ శాఖ పై చేసిన ఆరోపణలని, వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం పై చేసినట్టుగా ‘నమస్తే ఆంధ్ర’ న్యూస్ సంస్థ 05 జూలై 2021 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ‘నమస్తే ఆంధ్ర’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని చూపిస్తుంది.
చివరగా, టి ,బిస్కెట్ల కోసం 8 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్టుగా చెప్తున్నది తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వై. యస్. జగన్ ప్రభుత్వం కాదు.

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
వీడియోలో భారత్ మరియు పాక్ సైనికాధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకున్నది దీపావళి సందర్భంగా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 6, 2019
భారత్ మరియు పాక్ సైనికాధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకు వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, ఆ ఘటన దీపావళి సందర్భంగా జరిగిందంటూ ఆరోపిస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో చూద్దాం.
వీడియో దీపావళి సందర్భంగా భారత్ మరియు పాక్ సైనికధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకున్నప్పటిది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లో భారత్ మరియు పాక్ సైనికధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకున్నది 2015 లో భారత 66వ గణతంత్ర దినోత్సవం (రిపబ్లిక్ డే) సందర్భంగా, దీపావళి సందర్భంగా కాదు. కావున, పోస్టు లో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియో గురించిన సమాచారం కోసం యూట్యూబ్ లో ‘Indian soldiers exchange sweets with Pakistan at LoC’ అని వెతికినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. వాటిలో, ఆ వీడియోకి సంబంధించిన విజువల్స్ తో ఉన్న ‘Headlines Today’ వారి న్యూస్ వీడియో లభించింది. దాని ద్వారా, 2015 లో భారత 66వ గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా భారత్ మరియు పాక్ సైనికధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు స్వీట్ లు ఇచ్చిపుచ్చుకున్నారని తెలుస్తుంది.
‘ANI’ వార్తా సంస్థ వారి ట్వీట్ ద్వారా కూడా, ఆ వీడియో భారత 66వ గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా  తీసినదని తెలుస్తుంది
Kaman Setu,Uri (J&K): Sweets exchange ceremony between Indian & Pak Army on the occasion of 66th Republic Day pic.twitter.com/A2oGEiFNOY
చివరగా, వీడియోలో భారత్ మరియు పాక్ సైనికాధికారులు పరస్పరం ఒకరికొకరు బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకున్నది దీపావళి సందర్భంగా కాదు, భారత 66వ గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 6, 2019


text:
2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి రిపబ్లిక్ టీవీ ఎలాంటి సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2024
రాబోయే 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో వైస్సార్సీపీకి 132 స్థానాలు, టీడీపీ&జనసేన కూటమికి 41 స్థానాలు, ఇతరులకు 02 స్థానాలు వస్తాయని ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా రిపబ్లిక్ టీవీ సంస్థ లోగోతో కూడిన సర్వే ఫలితాలను చూపుతున్న స్క్రీన్ షాట్ ఒకటి షేర్ చేస్తున్నారు. అలాగే మరో పోస్టులో 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టీడీపీ&జనసేన కూటమికి 132 స్థానాలు, వైస్సార్సీపీకి 41 స్థానాలు, ఇతరులకు 02 స్థానాలు వస్తాయని ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది అని షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల 2024కి సంబంధించి ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేసింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను రిపబ్లిక్ టీవీ విడుదల చేయలేదు. ఇది వారి లోగోను వాడి తప్పుడు కథనంతో ఎడిట్ చేస్తూ షేర్ చేసిన ఫోటో. ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాల పై 02 మార్చి 2024న ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ వారి అధికారిక X(ట్విట్టర్) ద్వారా స్పందిస్తూ“రిపబ్లిక్ మీడియా నెట్‌వర్క్ లోగోతో  కొందరు తప్పుడు వార్తలను వ్యాప్తి చేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రిపబ్లిక్ నెట్‌వర్క్ ఎలాంటి ముందస్తు ఎన్నికల సర్వే నిర్వహించలేదని మేము స్పష్టం చేస్తున్నాము. ఇలాంటి తప్పుడు మరియు గందరగోళం సృష్టించే వార్తలకు మేము ఎలాంటి బాధ్యత వహించము.” అని ప్రకటన చేసింది. ఇంతకుముందు కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు అంటూ కొన్ని పోస్టులు వైరల్ అయ్యాయి, అప్పుడు కూడా రిపబ్లిక్ మీడియా నెట్‌వర్క్ అవి ఫేక్ పోస్టులు అని, వారు ఎలాంటి సర్వే చేయలేదని స్పష్టం చేసింది.కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వైరల్ క్లెయిమ్స్ గురించి తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయగించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఈ వైరల్ సర్వే ఫలితాలను రిపబ్లిక్ టీవీ విడుదల చేయలేదు అని తెలిసింది. ఈ వైరల్ క్లెయిమ్ పై 02 మార్చి 2024న రిపబ్లిక్ టీవీ తమ అధికారిక X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ “రిపబ్లిక్ మీడియా నెట్‌వర్క్ లోగోతో  కొందరు తప్పుడు వార్తలను వ్యాప్తి చేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రిపబ్లిక్ నెట్‌వర్క్ ఎలాంటి ముందస్తు ఎన్నికల సర్వే నిర్వహించలేదని మేము స్పష్టం చేస్తున్నాము. ఇలాంటి తప్పుడు మరియు గందరగోళం సృష్టించే వార్తలకు మేము ఎలాంటి బాధ్యత వహించము.” అని ప్రకటన చేసింది.
रिपब्‍लिक मीडिया नेटवर्क के Logo के साथ कुछ शरारती तत्व फेक खबर फैला रहे हैं। संस्‍थान यह स्‍पष्‍ट कर देना चाहता है कि रिपब्‍लिक नेटवर्क ने आंध्र प्रदेश राज्‍य में कोई चुनाव पूर्व सर्वेक्षण नहीं किया है। इस तरह की सभी खबरें गलत और भ्रमित करने वाली हैं। संस्‍थान इसकी कोई जिम्…
ఇంతకుముందు కూడా, ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 2024కి సంబంధించి ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ ప్రీ పోల్ సర్వే ఫలితాలు అంటూ అనేక పోస్ట్‌లు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయ్యాయి. ఇలాంటి వైరల్ పోస్టుల పై రిపబ్లిక్ టీవీ 08 ఫిబ్రవరి 2024న తమ అధికారిక X(ట్విట్టర్)లో స్పందిస్తూ “రిపబ్లిక్ మీడియా నెట్‌వర్క్ యొక్క మార్ఫింగ్ లోగోను ఉపయోగించి తప్పుడు ప్రచారం జరుగుతున్నట్లు మా దృష్టికి వచ్చింది. రిపబ్లిక్ సంస్థ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఎన్నికలకు ముందు ఎలాంటి సర్వే నిర్వహించలేదని, తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని” స్పష్టం చేస్తూ పోస్ట్ చేసింది. దీన్ని బట్టి, ఇప్పటివరకి రిపబ్లిక్ టీవీ ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 2024కి సంబంధించి ఎలాంటి ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు విడుదల చేయలేదని నిర్థారించవచ్చు.
Republic Media Network Statement
It has come to our notice that fake propaganda is being circulated using the morphed logo of Republic Media Network. It is clarified that Republic has not conducted any pre-election survey in the state of Andhra Pradesh, as is being falsely…
అదేవిధంగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి “ఏబీపీ-సీ ఓటర్” ప్రీ-పోల్ సర్వే ఫలితాలు అంటూ పలు పోస్టులు వైరల్ అయ్యాయి, వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ FACTLY రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించి రిపబ్లిక్ టీవీ ఎలాంటి సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేయలేదు, ఈ వైరల్ స్క్రీన్ షాట్ ఫేక్.


text:
రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా లక్ష రూపాయల నాణాన్ని విడుదల చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2021
రిజర్వు బ్యాంకు లక్ష రూపాయల నాణాన్ని రిలీజ్ చేసిందంటూ లక్ష రూపాయల కాయిన్ ఫోటో వాట్సాప్ లో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ విషయం గురించి వివరణ కోరుతూ మా వాట్సాప్ టిప్ లైన్ (+91 9247052470) కి  కొందరు మెసేజి పంపించారు. ఇదే ఫోటో 2016 నుండే సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ వార్తలో  ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రిజర్వు బ్యాంకు విడుదల చేసిన లక్ష రూపాయల నాణెం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా లక్ష రూపాయల నాణాన్ని విడుదల చేయలేదు. ఇప్పటివరకైతే  ₹10 సర్క్యులేషన్ లో ఉన్న నాణాలలో అత్యధిక విలువ కలిగిన నాణెం. ప్రభుత్వం వివిధ ముఖ్యమైన సందర్భాలలో  స్మారక నాణాలు విడుదల చేస్తుంది.  ₹75, ₹100, ₹150, ₹350 మొదలైన స్మారక నాణాలను విడుదల చేస్తూ వచ్చింది, కాకపోతే ఇవి సాధారణ సర్క్యులేషన్ లోకి రావు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా వెబ్సైటులో ప్రస్తుతం సర్క్యులేషన్ లో ఉన్న నాణాలకి సంబంధించిన సమాచారం ప్రకారం, ఇప్పటివరకైతే ₹10 అత్యధిక విలువ కలిగిన నాణెం. 2005లో మొదటిసారిగా ఈ ₹10 నాణాన్ని ముద్రించారు. కాకపోతే ఈ నాణెం మాత్రం 2006 నుండి సర్క్యులేషన్ లోకి వచ్చింది.
ఐతే ఇంతకు ముందు చాలా సార్లు ముఖ్యమైన సందర్భాలలో, ముఖ్యమైన వ్యక్తుల స్మారకార్థం  ప్రభుత్వం ₹75, ₹100, ₹150, ₹350 మొదలైన స్మారక నాణాలను విడుదల చేస్తూ వచ్చింది. ఉదాహారణకి 02 అక్టోబర్ 2019న గాంధీజీ 150 వ జయంతి సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి మోదీ  ₹150 స్మారక నాణాన్ని విడుదల చేశారు.
దేశంలో వివిధ సందర్భాలను పురస్కరించుకొని విడుదల చేసిన స్మారక నాణాలకు సంబందించిన సమాచారం ఈ కథనంలో చూడొచ్చు. ఈ నాణాలను నాన్ సర్క్యులేటింగ్ లీగల్ టెండర్ (NCLT) కింద పరిగణిస్తారు. ఈ నాణేలు సాధారణ సర్క్యులేషన్ లోకి రావు. ఐతే ఇప్పటి వరకు లక్ష రూపాయల నాణాన్ని మాత్రం ఎవరి స్మారకంగా కూడా విడుదల చేయలేదు. వైరల్ అవుతున్న లక్ష రూపాయల నాణెం ఫోటో డిజిటల్ గా క్రియేట్ చేసింది.
దేశంలోని వివిధ నాణాలను సెక్యూరిటీ ప్రింటింగ్ & మింటింగ్ కార్పొరేషన్ అఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (SPMCIL) సంస్థ తయారు చేస్తుంది. SPMCIL తమ ముంబై, కలకత్తా, నోయిడా మరియు హైదరాబాద్ బ్రాంచుల ద్వారా వివిధ సందర్భాలను పురస్కరించుకొని విడుదల చేసిన స్మారక నాణాలకు సంబందించిన వివరాలలో కూడా ఎక్కడ కూడా లక్ష రూపాయల నాణెం వివరాలు లేవు.
చివరగా, రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా లక్ష రూపాయల నాణాన్ని విడుదల చేయలేదు.


text:
కియా ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తరలిపోతుందంటూ తాము ప్రచురించిన వార్త అబద్ధం అని రాయిటర్స్ ఇండియా ఒప్పుకోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 10, 2020
రాయిటర్స్ ఇండియా వారు చేసిన ఒక ట్వీట్ యొక్క ఫోటోని పెట్టి, ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి కియా కంపెనీ తరలిపోతుందంటూ తాము ప్రచురించిన వార్త అబద్ధం అని ఒప్పుకున్న రాయిటర్స్ ఇండియా వార్త సంస్థ’ అని చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కియా ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తరలిపోతుందంటూ తాము ప్రచురించిన వార్త అబద్ధం అని ఒప్పుకున్న రాయిటర్స్ ఇండియా వార్త సంస్థ.
ఫాక్ట్ (నిజం): కియా మోటార్స్ పై తాము రాసిన వార్తను రాయిటర్స్ ఇండియా వారు పలు సార్లు ట్వీట్ చేసారు. కానీ, ఒక ట్వీట్ లో ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ కి వస్తున్న కియా’ అని రాసారు. ఆ ట్వీట్ తప్పు అని ఇంకో ట్వీట్ చేసారు. ఫోటోలోని ట్వీట్ ని సరిగ్గా చదువుతే,  ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి కియా తరలిపోతుంది అనే ఉంటుంది. తాము ప్రచురించిన వార్త అబద్ధం అని రాయిటర్స్ ఇండియా సంస్థ చెప్పలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలోని ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ట్వీట్ ని సరిగ్గా చదువుతే,  ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి కియా తరలిపోతుంది అని ఉంటుంది. ఆ ట్వీట్ కింద తాము రాసిన ఆర్టికల్ ని మళ్ళీ పోస్ట్ చేసింది. దాంట్లో కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి కియా తరలిపోతుంది అనే ఉంటుంది. వారు తమ ఆర్టికల్ ని డిలీట్ చేయలేదు.
Kia in talks over moving $1.1 billion plant out of Andhra Pradesh – sources https://t.co/PkeEwkU52m pic.twitter.com/8dmpeBGrXT
వారు డిలీట్ చేసిన ట్వీట్ యొక్క ఫోటోని ‘న్యూస్ 18’ వారి ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. వారు డిలీట్ చేసిన ట్వీట్ లో ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ కి వస్తున్న కియా’ అని రాసి ఉంటుంది. అది తప్పు అని రాయిటర్స్ ఇండియా వారు అన్నారు. ఇప్పటికీ కూడా వారి ఆర్టికల్ లో కియా ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి వెళ్తున్నట్టుగానే ఉంటుంది. వారి ఆర్టికల్ లో కూడా చివర్లో తమ హెడ్లైన్ మార్చినట్టు రాసారు. (కియా ఆంధ్రప్రదేశ్ కి రావట్లేదు, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి బయటికి వెళ్తుంది).
అయితే ‘Correction’ అంటూ రాయిటర్స్ ఇండియా వారు చేసిన ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్థం చేసుకొని, వార్తా సంస్థలు [సాక్షి (ఆర్కైవ్డ్) మరియు టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా (ఆర్కైవ్డ్)] కూడా తప్పుగా ఆర్టికల్స్ ప్రచురించారు. అంతేకాదు, వైఎస్ఆర్సీపీ అధికారిక ఫేస్బుక్ అకౌంట్ కూడా ఆ ట్వీట్ ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసింది.
చివరగా, కియా ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తరలిపోతుందంటూ తాము ప్రచురించిన వార్త అబద్ధం అని రాయిటర్స్ ఇండియా ఒప్పుకోలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 10, 2020


text:
లంబాడాలను ఉద్దేశించి రేవంత్ రెడ్డి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు; రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగాన్ని అసంబద్దంగా ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2023
తెలంగాణ పీసీసీ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి లంబాడాలను ఉద్దేశించి అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలు చేసాడంటూ ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. లంబాడాలకు వెయ్యి రూపాయలు ఇచ్చి, గుడుంబా పోస్తే ఓట్లు వేస్తారని ఈ వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి వ్యాఖ్యానించడం చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: లంబాడాలను వెయ్యి రూపాయలు ఇచ్చి, గుడుంబా పోస్తే ఓట్లు వేస్తారు – తెలంగాణ పీసీసీ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి.
ఫాక్ట్(నిజం): లంబాడాలను ఉద్దేశించి రేవంత్ రెడ్డి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. అంతకు ముందు కేసీఆర్ మాట్లాడుతూ రేవంత్ రెడ్డికు ఈ వ్యాఖ్యలను ఆపాదించాడు. ఐతే పరిగిలో జరిగిన రోడ్ షోలో కేసీఆర్ చేసిన ఈ ఆరోపణలకు వివరణ ఇచ్చే క్రమంలో ఇవే వ్యాఖ్యలను పునరుద్ఘాటించాడు. ఐతే ఈ వివరణలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగాన్ని అసంబద్దంగా ఎడిట్ చేసి (ముందు/వెనక కట్ చేసి), కేవలం రేవంత్ రెడ్డి ఈ వ్యాఖ్యలను పునరుద్ఘాటించిన క్లిప్‌ను మాత్రమే కట్ చేసి, రేవంత్ రెడ్డి నిజంగానే ఇలా వ్యాఖ్యానించినట్టు అర్ధం వచ్చేలా చేసారు.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న ఈ వీడియో రేవంత్ రెడ్డి ఎన్నికల ప్రచారంలో చేసిన ప్రసంగాన్ని అసంపూర్ణంగా కట్ చేసింది. అసలు వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి లంబాడాలను ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఈ వీడియోకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం యూట్యూబ్‌లో వెతకగా, దీనికి సంబంధించిన పూర్తి ఫుటేజ్ మాకు దొరికింది. కాంగ్రెస్ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా పరిగిలో జరిగిన రోడ్ షోలో రేవంత్ రెడ్డి చేసిన ప్రసంగం నుండి ఈ వీడియోను సేకరించారు. ఐతే ఈ ప్రసంగంలో కేసీఆర్ తనపై చేసిన ఆరోపణలకు వివరణ ఇచ్చే ప్రయత్నం చేసారు.
అంతకు ముందు ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా కేసీఆర్ మాట్లాడుతూ రేవంత్ రెడ్డి ‘లంబాడాలను వెయ్యి రూపాయలు ఇచ్చి, గుడుంబా పోస్తే ఓట్లు వేస్తారు’ అని అన్నాడని ఆరోపించారు. ఐతే కేసీఆర్ చేసిన ఈ ఆరోపణలకు పరిగిలో రోడ్ షోలో వివరణ ఇచ్చే క్రమంలో రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ ‘లంబాడాలను వెయ్యి రూపాయలు ఇచ్చి, గుడుంబా పోస్తే ఓట్లు వేస్తారు’ అని కేసీఆర్ తనకు ఆపాదించిన వ్యాఖ్యలను ఖండించే ప్రయత్నం చేసారు.
ఈ క్రమంలోనే కేసీఆర్ తనకు ఆపాదించిన వ్యాఖ్యలను (లంబాడాలను వెయ్యి రూపాయలు ఇచ్చి, గుడుంబా పోస్తే ఓట్లు వేస్తారు) పునరుద్ఘాటించిన క్లిప్‌ను మాత్రమే కట్ చేసి, రేవంత్ రెడ్డి నిజంగానే ఇలా వ్యాఖ్యానించినట్టు అర్ధం వచ్చేలా చేసారు. కాని రేవంత్ రెడ్డి ఈ ప్రసంగంలో లంబాడాలను ఉద్దేశించి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
రేవంత్ రెడ్డి ఇచ్చిన వివరణను రిపోర్ట్ చేసిన మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ వీడియోలో కూడా రేవంత్ రెడ్డి కేవలం కేసీఆర్ తనకు ఆపాదించిన వ్యాఖ్యలను పునరుద్ఘాటించినట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. దీన్నిబట్టి రేవంత్ రెడ్డి చేసిన వ్యాఖ్యలను అసంబద్దంగా ఎడిట్ చేసి (ముందు/వెనక కట్ చేసి) స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
చివరగా, లంబాడాలను ఉద్దేశించి రేవంత్ రెడ్డి ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు; రేవంత్ రెడ్డి ప్రసంగాన్ని అసంబద్దంగా ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 27, 2023


text:
ఓటుకి ₹10,000 తో పాటు మద్యం పంపిణీ చేస్తామని ఈ వీడియోలో రేవంత్ రెడ్డి చెప్పలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 27, 2023
30 నవంబర్ 2023న జరగనున్న తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో, కాంగ్రెస్ పార్టీ ఇచ్చిన హామీలను ప్రజల నమ్మట్లేదని, అందుకే ఓటుకి ₹10,000 తో పాటు మద్యం పంపిణీ చేసి ఓట్లు కొంటున్నామని టీ-పీసీసీ అధ్యక్షుడు రేవంత్ రెడ్డి చెప్తున్నట్లు ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2023 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గెలవడానికి ఓటుకి ₹10,000తో పాటు మద్యాన్ని పంపిణీ చేస్తామని రేవంత్ రెడ్డి చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఈ వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది. పూర్తి వీడియోలో ఓటుకి ₹10,000 తో పాటు మద్యం పంపిణీ చేసే ఆలోచనలో కేసీఆర్ ఉన్నట్లు రేవంత్ రెడ్డి చెప్పారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వైరల్ వీడియోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, 24 నవంబర్ 2023 నాడు తుంగతుర్తిలో జరిగిన ఈ ఎన్నికల ప్రచార సభ యొక్క పూర్తి వీడియోని వివిధ వార్తా సంస్థలు ప్రత్యక్షప్రసారం(ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) చేశాయని గుర్తించాం.
అయితే వీడియోని పూర్తిగా పరిశీలించగా 40:50 నిమిషాల దగ్గర రేవంత్ రెడ్డి ఈ విధంగా అన్నారు- “నిన్న సాయంత్రం ప్రగతి భవన్‌లో (కేసీఆర్) అత్యవసర సమావేశం పెట్టాడు. అక్కడ మాట్లాడుకుంది ఏంటంటే, ఇక ప్రజలు మనల్ని నమ్మే పరిస్థితి లేదు. ఎన్నికల్లో మన హామీలను ప్రజలు నమ్మట్లేదు. అందుకే ప్రతి ఓటుకి ₹10,000 ఇచ్చి ఓట్లు కొనాలి, రెండు ఫుల్ బాటిల్లు ఇవ్వాలని కేసీఆర్ నిర్ణయించుకున్నాడు..”. దీన్ని బట్టి రేవంత్ రెడ్డి కేసీఆర్ పై చేసిన వ్యాఖ్యలను కాంగ్రెస్ పార్టీ తీసుకున్న నిర్ణయాలంటూ ఒక ఎడిట్ చేసిన వీడియో ప్రచారంలో ఉందని  నిర్ధారించవచ్చు.
చివరిగా, ఓటుకి ₹10,000 తో పాటు మద్యం పంపిణీ చేస్తామని రేవంత్ రెడ్డి చెప్తున్నట్లుగా ఉన్న వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది.


text:
ఫోటోలోని యువతి పేరు మత్తి రేవతి. ఆమె ఎంపిక అయింది SI పోస్ట్ కి, కలెక్టర్ గా కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 17, 2020
రేవతి అనే ఒక యువతి పేద కుటుంబం నుండి వచ్చి కలెక్టర్ గా ఎంపిక అయింది అని ఉన్న ఒక పోస్ట్ ఫేస్బుక్ లో విస్తృతంగా ప్రచారం అవుతుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
పేద కుటుంబం నుండి వచ్చి కలెక్టర్ గా ఎంపిక అయిన రేవతి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలోని అమ్మాయి పేరు మత్తి రేవతి. అవనిగడ్డ అనే గ్రామానికి చెందిన ఆమె 2017లో సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ (SI) గా ఎంపిక అయింది, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు కలెక్టర్ గా కాదు. 2017 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నుండి ఎంపిక అయిన SI సెలక్షన్ లిస్ట్ లో ఆమె పేరు చూడవొచ్చు.  కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
ఫోటోలోని అమ్మాయి ఐఏఎస్ (సివిల్స్ పరీక్షలో) మూడవ ర్యాంకు సాధించిందని ఉన్న ఒక ట్వీట్ ని అప్పటి ఎంపీ కల్వకుంట్ల కవిత కూడా 2017 లో షేర్ చేసినట్టు ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) చూడవొచ్చు. గుజరాత్ ప్రభుత్వ మంత్రి భూపేంద్ర సిన్హ కూడా ఫోటోలోని అమ్మాయి ఐఏఎస్ కి ఎంపిక అయినట్టు ట్వీట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు. కానీ, 2017 లో వెలువడిన 2016 యుపి‌ఎస్‌సి సివిల్స్ పరీక్ష ఫలితాల్లో రేవతి పేరు లేదు.
ఆ పోస్టులోని ఫోటోను గూగుల్ లో సెర్చ్ చేస్తే ‘journalismpower.com’ అనే వెబ్సైట్ లో అదే ఫోటో తో ఉన్న ఒక ఆర్టికల్ కనిపించింది. ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా ఆమె పేరు మత్తి రేవతి అని, అవనిగడ్డ అనే గ్రామానికి చెందిన ఆమె ఓపెన్ కేటగిరీ లో సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ (SI) పోస్ట్ కి ఎంపిక అయింది అని తెలిసింది. అదే విషయాన్నీ ఫేస్బుక్ లో ‘మన అవనిగడ్డ’ అనే గ్రూప్ లో కూడా పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవొచ్చు; అంతేకాక, ఆ పోస్ట్ లోని ఒక ఫోటో లో ‘శివాజీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పోలీస్’ ప్రచురించిన ఒక కర పత్రంలో మత్తి రేవతి ఫోటో చూడవచ్చు, అందులో ఆమె SI పోస్ట్ కి సెలెక్ట్ అయిందని ఉండడం గమనించవచ్చు. ‘శివాజీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పోలీస్’ వారి ఫేస్బుక్ పేజీలో రేవతి గురించి వార్తాపత్రికలు
ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ మరియు రేవతిని సన్మానించిన ఫోటోలు కూడా చూడవొచ్చు.
అంతేకాక, ఈనాడు పేపర్ లో ప్రచురించిన 2017 సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ (SI) సెలక్షన్ లిస్ట్ లో (zone-ii లో 40) ‘మత్తి వెంకట రేవతి’ పేరు ఉండడం చూడవచ్చు.
చివరగా, మత్తి రేవతి అనే యువతి ఎంపిక అయింది కలెక్టర్ గా కాదు. ఆమె2017 లో సబ్ ఇన్స్పెక్టర్ (SI) పోస్ట్ కి ఎంపిక అయింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 17, 2020


text:
రీతురాజ్ చౌదరి గూగుల్‌ను హ్యాక్ చేయలేదు; తను కేవలం ఒక బగ్‌ని గూగుల్‌కు రిపోర్ట్ చేసాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 30, 2023
ఐఐటీ మణిపూర్ విద్యార్థి అయిన రీతురాజ్ చౌదరి గూగుల్‌ను 53 సెకన్ల పాటు హ్యాక్ చేసాడు అని సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ చేస్తున్నారు. రీతురాజ్ తమ వెబ్సైటును హ్యాక్ చేసి రిపోర్ట్ చేసినందుకుగాను అతనికి గూగుల్ సంస్థ 3.66 కోట్ల రూపాయల జీతంతో ఉద్యోగం కూడా ఇచ్చింది అని ఈ పోస్టులో ఉంది. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ పోస్టు ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ఐఐటీ మణిపూర్ విద్యార్థి అయిన రీతురాజ్ చౌదరి గూగుల్‌ను 53 సెకన్ల పాటు హ్యాక్ చేసి వారికి రిపోర్టు చేసాడు. ఇందుకుగాను ఆ సంస్థ తనకు 3.66 కోట్ల రూపాయల జీతంతో ఉద్యోగం ఇచ్చింది.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): రీతురాజ్ చౌదరి గూగుల్‌ను హ్యాక్ చేయలేదు. అతను కేవలం ఒక బగ్‌ని రిపోర్టు చేసాడు. అలాగే, తనకు గూగుల్ నుంచి ఎలాంటి జాబ్ ఆఫర్ రాలేదని తన లింక్డ్ఇన్ అకౌంట్ ద్వారా స్పష్టం చేశాడు. ఫిబ్రవరి 2022లో మొదటిసారి ఈ వార్త వైరల్ అయింది. ఆ సమయంలోనే రీతురాజ్ ఇది ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని చెప్పాడు. కావున పోస్ట్‌లో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
రీతురాజ్ చౌదరి గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, సెర్చ్ రిసల్ట్స్‌లో 2022నాటి చాలా వార్తా కథనాలు కనిపించాయి. ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ వారి కథనంలో, రీతురాజ్ చౌదరి IIIT మణిపూర్‌లో (‘IIT మణిపూర్’ కాదు) రెండవ సంవత్సరం విద్యార్థి అని, Googleలో ఒక Potential బగ్‌ను కనుగొన్నాడని చదవవచ్చు (పోస్ట్‌లో చెప్తున్నట్లు 53 సెకన్ల పాటు Googleని హ్యాక్ చేయలేదు). ‘జీ’కి తను ఒక ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చాడు, అందులో కూడా  తాను గూగుల్‌ని హ్యాక్ చేసినట్లు ఎక్కడా చెప్పలేదు, కేవలం బగ్‌ను గూగుల్‌కు రిపోర్టు చేసినట్లు చెప్పాడు. అతని పేరు Google యొక్క బగ్ హంటర్స్ జాబితాలో ఇక్కడ చూడవచ్చు.
వైరల్ పోస్టులో ఉన్నటువంటి క్లెయిమ్ తో 2022లో కూడా ఇటువంటి వార్త సోషల్ మీడియాలో  వైరల్ అయినప్పుడు, లింక్డ్‌ఇన్‌లో అలాంటి ఒక పోస్ట్ కింద కామెంట్ చేస్తూ, రీతురాజ్ దానిని ‘ఫేక్ న్యూస్’ అని పేర్కొన్నాడు. అతను తన లింక్డ్‌ఇన్ ఖాతాలో– “నాకు Google నుండి ఎటువంటి ప్యాకేజీ లేదా జాబ్ ఆఫర్ రాలేదు, లేదా (నా ద్వారా) ఏది హ్యాక్ చేయబడలేదు, ఒక బగ్‌ని నేను రిపోర్ట్ చేశాను అంతే, మరియు ప్రస్తుతం నేను 2వ సంవత్సరం Btech విద్యార్థిని కాబట్టి… ఆ వార్తలు ఫేక్…”, అని తెలిపాడు. ఈ విషయంపై రితురాజ్ యొక్క పోస్ట్‌లు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, రీతురాజ్ చౌదరి గూగుల్‌ను హ్యాక్ చేయలేదు, తను కేవలం ఒక బగ్‌ని గూగుల్‌కు రిపోర్ట్ చేసాడు.


text:
రిజ్వాన్ అహ్మద్ చనిపోయింది గుండె మరియు ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల అని అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లా పోలీసులు స్పష్టం చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 21, 2020
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో రిజ్వాన్ అహ్మద్ అనే యువకుడు కూరగాయలు అమ్ముకుని వస్తుండగా పోలీసులు కొట్టడంతో అక్కడికి అక్కడే మరణించాడు అనే క్లెయిమ్ తో ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ  క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో విశ్లేషిద్దాం.
ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో పోలీసులు కొట్టిన దెబ్బలకు మరణించిన రిజ్వాన్ అహ్మద్ అనే యువకుడి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లా  పోలీసులు తాము చేసిన విచారణలో రిజ్వాన్ అహ్మద్ ని  పోలీసులు కొట్టలేదని తెలిసింది అని స్పష్టం చేసారు. అంతేకాక, పోలీసులు మృతుడి పోస్టమోర్టమ్ రిపోర్ట్ లో అతడికి గుండె మరియు ఊపిరితిత్తుల్లో ఇన్ఫెక్షన్ ఉందని మరియు మోటార్ సైకిల్ ఆక్సిడెంట్ వల్ల అయిన గాయాలు ఉన్నాయని స్థానిక డాక్టర్ ద్రువీకరించాడని తెలిపారు. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న సమాచారంతో గూగుల్ లో కొన్ని కీలక పదాలతో వెతికితే ‘The Hindu’ దిన పత్రిక వారు 18 ఏప్రిల్ 2020న ప్రచురించిన ఒక ఆర్టికల్ కనిపించింది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం, ‘ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లాలో రోజువారీ కూలీగా పని చేసే రిజ్వాన్ అహ్మద్  మూడు రోజుల ముందు తాండా పట్టణ పోలీసులు కొట్టడం వల్ల గాయాల కారణంగా మరణించాడని అతని తండ్రి ఆరోపించారని తెలుస్తుంది’.
అయితే, ఏప్రిల్ 19, 2020 న అంబేద్కర్ నగర్  జిల్లా పోలీసులు తమ ట్వీట్ లో పెట్టిన వీడియోలో, వారు CCTV ఫుటేజీని పరిశీలించారని,  దాంట్లో రిజ్వాన్ కుటుంబ సభ్యులు ఆరోపించిన సంఘటన ఏదీ చోటు చేసుకోలేదని మరియు పోస్ట్‌మార్టం రిపోర్ట్ లో మృతుడి శరీరం పైన లాఠీ దెబ్బలు కూడా ఏవి కనిపించలేదని తెలిపారు. అంతేకాక, పోలీసులు ఆ రిపోర్ట్ లో మృతుడి  ఊపిరితిత్తుల్లో మరియు గుండెలో ఇన్ఫెక్షన్ ఉందని, మోటార్ సైకిల్ మీద నుండి కింద పడడం వల్ల అయిన గాయాలను స్థానిక వైద్యుడు ధృవీకరించారని  చెప్పారు.
(1/3) सोशल मीडिया एवं मीडिया पर वायरल पुलिस की पिटाई से युवक की ईलाज के दौरान मौत की खबर का खण्डन व अपर पुलिस अधीक्षक की  बाईट :- @Uppolice @dgpup @adgzonelucknow @igrangeayodhya @JagranNews @AmarUjalaNews @ANI @NavbharatTimes @Live_Hindustan @bstvlive @soochnanews pic.twitter.com/y2P0M5X5Uj
ఇంకో ట్వీట్ లో అంబేద్కర్ నగర్ పోలీసులు స్థానిక (తాండా) డాక్టర్ చేసిన స్టేట్‌మెంట్ల రికార్డింగ్‌తో  ఉన్న ఒక వీడియోను అప్‌లోడ్ చేశారు. ఆ వీడియోలో తనని 5-6 రోజుల క్రితం, రిజ్వాన్ కుటుంబ సభ్యుడు మెడిసిన్  కోసం తనను సంప్రదించి, రిజ్వాన్ ఆక్సిడెంట్ కి గురయ్యాడని చెప్పాడు. తరువాత, తాను ఇంకో రోజు రిజ్వాన్ ఇంటికి చికిత్స కోసం వెళ్ళినప్పుడు, అతడి కాళ్ళపై గాయాలను చూసాను అని చెప్పాడు. అంబేద్కర్ నగర్ పోలీసులు కూడా తమ ట్వీట్ లో ఆ సంఘటన పై సోషల్ మీడియా లో ఫేక్ న్యూస్ రావడాన్ని ఖండించారు.
(1/2) सोशल मीडिया एवं मीडिया पर वायरल पुलिस की पिटाई से युवक की ईलाज के दौरान मौत की खबर का खण्डन व पारिवारिक डॉक्टर की बाईट :- @Uppolice @dgpup @adgzonelucknow @igrangeayodhya @JagranNews @AmarUjalaNews @ANI @NavbharatTimes @Live_Hindustan @bstvlive @soochnanews pic.twitter.com/tCdgldyop9
చివరగా, రిజ్వాన్ అహ్మద్ అనే యువకుడు అతని గుండె మరియు ఊపిరితిత్తుల్లో ఇన్ఫెక్షన్ ఉండడం వలన మరియు మోటార్ సైకిల్ ఆక్సిడెంట్ వల్ల అయిన గాయాల వలన చనిపోయాడని అంబేద్కర్ నగర్ పోలీసులు స్పష్టం చేసారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
మయన్మార్ లో రోహింగ్యలు ఉండే ప్రదేశం చైనా కంటే భారత్ కే దగ్గర - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 18, 2019
ఒక మ్యాప్ ఫోటో పెట్టి, ‘2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చైనా దేశాన్ని వదిలేసి, చాలా కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న భారతదేశంలోకి ఎందుకు అక్రమంగా చొరబడుతున్నారు…?’ అని అంటూ పోస్ట్ చేస్తున్నారు. చైనా దేశంలోని పరిస్థితులను కూడా ఆ పోస్ట్ లో చెబుతున్నారు.  ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
క్లెయిమ్  రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చైనా దేశాన్ని వదిలేసి 1,769 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న భారతదేశంలోకి అక్రమంగా చొరబడుతున్న రోహింగ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం) : చైనా మరియు భారత్ రెండిటితో మయాన్మార్ సరిహద్దులు పంచుకుంటుంది. పోస్ట్ చేసిన మ్యాప్ లో ఈశాన్య భారత్ ను పరిగణలోకి తీసుకోలేదు. అంతేకాదు, మయాన్మార్ లో ఎక్కువ శాతం రోహింగ్యాలు రాఖైన్ స్టేట్ లో ఉంటారు. చైనా కంటే భారతదేశానికి రాఖైన్ స్టేట్ దగ్గర. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఇచ్చిన మ్యాప్ ని చూస్తే, ఈశాన్య భారతదేశాన్ని పరిగణలోకి తీసుకోలేదని తెలుస్తుంది. భారతదేశం 1,643 కిలోమీటర్ల సరిహద్దుని మయాన్మార్ తో పంచుకుంటుంది. ఈశాన్య భారత రాష్ట్రాలైన అరుణాచల్ ప్రదేశ్, నాగాలాండ్, మణిపూర్, మరియు మిజోరాం రాష్ట్రాలు మయాన్మార్ తో సరిహద్దులను పంచుకుంటాయి.
భారతదేశంలోకి రావాలంటే ఎంత దూరం ప్రయాణం చేయాలో ఆరంభం మరియు గమ్యస్థానాల మీద ఆధార పడి ఉంటుంది. పోస్టులో ఇచ్చిన మ్యాప్ లో భారతదేశంలోకి రావాలంటే 1769 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేయాలని ఉంటుంది. రెండు ప్రదేశాల మధ్య అంత దూరం ఉన్న వివిధ సిటీలను చూడగా, మ్యాండెలే (మయాన్మార్ లోని ఒక ప్రముఖ సిటీ మరియు భౌగోళికంగా మయాన్మార్ సెంటర్ లో ఉంటుంది) నుండి నాగపూర్ (భారత్) మధ్య కూడా సుమారు అంతే దూరం ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. కానీ, ఇక్కడ కూడా నాగపూర్ రాకముందే భారత్ లోకి రోహింగ్యాలు అడుగుపెడుతారు.
భౌగోళికంగా మయాన్మార్ సెంటర్ లో ఉన్నందున మ్యాండెలే నుండి దగ్గర లోని భారత్ మరియు చైనా సరిహద్దులకు ఎంత దూరం ఉందో చూడగా, మ్యాండెలే నుండి భారత్ సరిహద్దుకు సుమారు 280 కిలోమీటర్లు ఉంటే, మ్యాండెలే నుండి చైనా సరిహద్దుకు సుమారు 260 కిలోమీటర్లు ఉంది.
పై మ్యాపులలో ఎక్కడ కూడా మయాన్మార్ లో రోహింగ్యాలు ఎక్కడ ఉంటారో పరిగణలోకి తీసుకోలేదు. ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు మీడియా సంస్థల రిపోర్టుల ప్రకారం, మయాన్మార్ లో ఎక్కువ శాతం రోహింగ్యాలు రాఖైన్ స్టేట్ లో ఉంటారు. భారత లోక్ సభ లో రోహింగ్యా ప్రజల గురించి ప్రభుత్వ ప్రతినిధి ఇచ్చిన సమాధానం లో కూడా రాఖైన్ స్టేట్ నుండి వలస వస్తున్న ప్రజల గురించి మయాన్మార్ మరియు బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వాలతో భారత ప్రభుత్వం చర్చిస్తోందని తెలిపాడు. భౌగోళికంగా మయాన్మార్ లో రోహింగ్య ప్రజలు ఎక్కువ శాతం ఏ ప్రాంతంలో ఉంటారో అల్ జజీరా వారి ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ లో చూడవొచ్చు.
ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ ద్వారా చైనా కంటే భారతదేశానికి రోహింగ్య ప్రజలు అధికంగా ఉన్న రాఖైన్ స్టేట్ దగ్గరగా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, అల్ జజీరా వారి మరో ఇన్ఫోగ్రాఫిక్ ద్వారా రోహింగ్య ప్రజలు భారతదేశంలోకే కాదు, మయాన్మార్ కి పశ్చిమాన ఉన్న చాలా దేశాలకు వలస పోతున్నట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, భారతదేశం మయాన్మార్ తో సరిహద్దు పంచుకుంటుంది. పోస్ట్ లోని అంకెలు తప్పు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 18, 2019


text:
కాశ్మీర్‌లో ఉంటున్న రోహింగ్యాలను తిరిగి వారి దేశాలకు పంపించలేదు, ప్రస్తుతం వారు ఇంకా సహాయ శిబిరాలలోనే ఉంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2022
‘జమ్ము కాశ్మీర్‌లో అక్రమంగా ఉంటున్న 6523 మంది రోహింగ్యాలను గుర్తించి తిరిగి వారిని వాళ్ళ దేశానికి పంపిస్తున్న భారత ప్రభుత్వం’ అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించి ఒక వీడియోను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఐతే ఈ వీడియో గతంలో ఇదే క్లెయిమ్‌తో షేర్ అవగా, ప్రస్తుతం తిరిగి మళ్ళీ షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత ప్రభుత్వం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని అక్రమంగా ఉంటున్న 6523 మంది రోహింగ్యాలను గుర్తించి తిరిగి వారిని వాళ్ళ దేశానికి పంపిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని రోహింగ్యాలను తిరిగి వాళ్ళ దేశానికి పంపించే ఘటనలేవి జరగలేదు. గత సంవత్సరం మార్చ్ లో (2021 మార్చ్) సహాయ శిబిరాలలో ఉంటున్న రోహింగ్యా శరణార్థులు తమని పోలీసులు నిర్బంధిస్తారెమో అనే భయంతో శిబిరాలను వదిలి వెళ్ళిపోయారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వైరల్ వీడియో గత సంవత్సరం జరిగిన ఈ ఘటనకు సంబంధించిందే అయి ఉంటుంది. ఐతే గత సంవత్సరం ఈ ఘటన జరిగినప్పుడు శరణార్థులెవరినీ కూడా దేశం నుండి పంపించలేదు. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు వారిని ఇంకా సహాయ శిబిరాలు మరియు హోల్డింగ్ సెంటర్లలోనే ఉంచారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని రోహింగ్యాలను తిరిగి వాళ్ళ దేశానికి పంపిస్తున్నట్టు ఎటువంటి వార్తా సమాచారం లేదు. ఐతే పైన చెప్పినట్టు ఈ వీడియో మార్చ్ 2021లో మొదటిసారిగా షేర్ అయ్యింది.
దీని ఆధారంగా వెతకగా మార్చ్ 2021లో జమ్ముకాశ్మీర్‌లోని రోహింగ్యాలను అరెస్ట్ చేసి హోల్డింగ్ సెంటర్లలో పెట్టిన కథనాలు మాకు లభించాయి (ఇక్కడ , ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం జమ్మూలో దశాబ్ద కాలం నుండి సహాయ శిబిరాలలో ఉంటున్న రోహింగ్యా శరణార్థులలో సుమారు ఒక 160 మందిని పోలీసులు డాక్యుమెంట్ వెరిఫికేషన్ కోసం హోల్డింగ్ సెంటర్లకు తరలించడంతో, తమని కూడా ఎక్కడ నిర్బంధిస్తారో అని భయపడి సహాయ శిబిరాల ఉంటున్న మిగతా రోహింగ్యా శరణార్థులలో కొందరు  శిబిరాలను వదలి వెళ్ళిపోయారు.
ఈ ఘటనకు సంబంధించిన మరికొన్ని వీడియోలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో గత సంవత్సరం జరిగిన ఈ ఘటనకు సమబంధించిందే అయి  ఉంటుంది. ఈ ఘటన జరిగి సంవత్సరం గడుస్తుండడంతో తిరిగి మళ్ళీ ఈ వీడియోలను షేర్ చేసి ఉంటారు.
దేశంలో ఉంటున్న శరణార్థులకు సంబంధించి విడుదల చేసిన రిపోర్ట్ లోకూడా గత సంవత్సరం మార్చ్ లో ఎటువంటి డాక్యుమెంట్లు లేకుండా జమ్మూలో ఉంటున్న 168 మంది శరణార్థులను కతువా జిల్లా సబ్ జైలులో ఏర్పాటు చేసిన హోల్డింగ్ సెంటర్లకు తరలించినట్టు పేర్కొన్నారు.
ఐతే లేటెస్ట్ కథనాల (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ప్రకారం ఈ శరణార్థులను హోల్డింగ్ సెంటర్లలో నిర్బంధించారే తప్ప వారిని తిరిగి వారి దేశాలకు పంపించలేదు. వారు ప్రస్తుతం సహాయ శిబిరాలు మరియు హోల్డింగ్ సెంటర్లలోనే ఉన్నారు. సుప్రీంకోర్టు కూడా వీరిని హోల్డింగ్ సెంటర్ల నుండి విడుదల చేయడానికి నిరాకరించింది. వీరిని తిరిగి వారి దేశాలకు పంపడానికి కోర్టు అనుమతించినప్పటికీ, పూర్తీ ప్రొసీజర్ పాటించిన తరవాతే పంపించాలని చెప్పింది. ఐతే ఇప్పటివరకు మాత్రం వారిని తిరిగి వారి దేశాలకు పంపించలేదు.
చివరగా, కాశ్మీర్‌లో ఉంటున్న రోహింగ్యాలను తిరిగి వారి దేశాలకు పంపించలేదు, ప్రస్తుతం వారు ఇంకా సహాయ శిబిరాలలోనే ఉంటున్నారు.


text:
ఎడిట్ చేసిన ఫోటోని బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం పై రోహిత్ శర్మ ఫోటో ప్రదర్శించినట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 13, 2020
భారత క్రికెట్ జట్టు ఓపెనర్ మరియు ముంబై ఇండియన్స్ కెప్టెన్ రోహిత్ శర్మ ఫోటో ప్రపంచంలోనే ఎతైన బుర్జ్ ఖలీఫా టవర్ పై ప్రదర్శించారు, అంటూ ‘NTV’ న్యూస్ ఛానల్ పెట్టిన ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. మహాత్మా గాంధీ, షారుఖ్ ఖాన్ తరువాత ఈ గౌరవం అందుకున్న మూడో భారతీయుడు రోహిత్ శర్మ, అని ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత క్రికెటర్ రోహిత్ శర్మ ఫోటో, దుబాయ్ బుర్జ్ ఖలీఫా భవనంపై ప్రదర్శించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం పై రోహిత్ శర్మ ఫోటో ప్రదర్శినట్టుగా షేర్ చేసిన ఆ ఫోటో ఎడిట్ చేయబడినది. ముంబై ఇండియన్స్ జట్టు IPL 2020 టైటిల్ విజేతగా నిలిచిన నేపధ్యంలో ఈ ఎడిట్ చేసిన ఫోటో వైరల్ అవుతుంది. రోహిత్ శర్మ ఫోటో గాని, మరో ముంబై ఇండియన్స్ జట్టులోని ఏ క్రికెటర్ ఫోటో బుర్జ్ ఖలీఫా భవనంపై ప్రదర్శించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
రోహిత్ శర్మ ఫోటో బుర్జ్ ఖలీఫా భవనంపై ప్రదర్శించడానికి సంబంధించిన సమాచారం కోసం వెతికితే, ఈ ప్రదర్శనకు సంబంధించి బుర్జ్ ఖలీఫా తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదని తెలిసింది. రోహిత్ శర్మ కూడా ఈ ప్రదర్శనకి సంబంధించి తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో ఎటువంటి పోస్ట్ చేయలేదు. ముంబై ఇండియన్స్ జట్టు IPL 2020 టైటిల్ విజేతగా నిలిచిన నేపధ్యంలో ఈ ఫోటో వైరల్ అవుతుంది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆర్టికల్ లోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఒరిజినల్ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘Emirates 24/7’  న్యూస్ వెబ్సైటు పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది.
IPL 2020 టైటిల్ గెలిచిన ముంబై ఇండియన్స్, బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం పై ముంబై ఇండియన్స్ లోగో ప్రదర్శించిన ఫోటోని తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో షేర్ చేసారు. ముంబై ఇండియాన్స్ షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో గ్రాఫిక్ డిజైనర్ చేసినది అని తెలిసింది. ముంబై ఇండియన్స్ తమ ట్వీట్లో, ఈ ఫోటో డిజైన్ చేసినది అమిత్ హరి అనే గ్రాఫిక్ డిజైనర్ అని క్రెడిట్స్ ఇచ్చింది.
It's my honor and pleasure to work with this design.Thank you @mipaltan
For the lovely opportunity. As MI has crowned the 5th @IPL title and as part of it I am proud to do this art work.#OneFamily #MumbaiIndians #Believe🖐🏼 🖐🏼 #MIChampion5 #mivdc #iplt20 #champion5 #MIPaltan https://t.co/jgRxhVy5rn
IPL 2020 టోర్నమెంట్ లో పాల్గొనడానికి దుబాయ్ కి వచ్చిన కొలకత్తా నైట్ రైడర్స్ టీం కి స్వాగతం పలుకుతూ బుర్జ్ ఖలీఫా మేనేజ్‌మెంట్, కొలకత్తా టీం ప్లేయర్ల ఫోటోలని బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం పై ప్రదర్శించారు. కొలకత్తా టీం ప్లేయర్లకి మాత్రమే ఇలా స్వాగతం పలకడానికి కారణం తెలుసుకొనేందుకు బుర్జ్ ఖలీఫా యాజమాన్యాన్ని సంప్రదించాము. వారి సమాధానం రాగానే ఈ ఆర్టికల్ ని అప్డేట్ చేస్తాము.
نرحب في #برج_خليفة بفريق كولكاتا نايت رايدرز للكريكيت! متمنين لهم كل التوفيق في الدوري الهندي الممتاز لهذا العام!#BurjKhalifa
welcomes @KKRiders. We wish them good luck for this year's @IPL pic.twitter.com/Ha2nCqdrIG
చివరగా, ఎడిట్ చేయబడిన ఫోటోని షేర్ చేస్తూ రోహిత్ శర్మ ఫోటోని బుర్జ్ ఖలీఫా భవనం పై ప్రదర్శించినట్టుగా NTV న్యూస్ ఛానల్ తప్పుగా రిపోర్ట్ చేస్తున్నారు.

created: November 13, 2020


text:
నెహ్రూ ఏర్పాటు చేసిన విద్యా కమిటీల్లో రోమిలా థాపర్, ఇర్ఫాన్ హబీబ్, నూరుల్ హసన్ సభ్యులుగా లేరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 8, 2022
జాతీయ విద్యావిధానం 2020 యొక్క అవసరాన్ని వివరిస్తూ ఒక ఫేస్ బుక్ పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు తీసుకున్న నిర్ణయాలు సరైనవి కానందునే పాఠ్యపుస్తకాలలో భారతదేశ చరిత్ర వక్రీకరించబడింది అని ఈ పోస్టులో ఉంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక జాతీయ విద్యా విధానాన్ని రూపొందించడానికి త్రిసభ్య కమిటీని నెహ్రూ ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కమిటీలో ఇద్దరు ముస్లిములు, మరియు ఒకరు క్రైస్తవ మతానికి చెందిన వారు ఉన్నారు.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పాటైన కమిటీల్లో ఎక్కడా కూడా పోస్టులో చెప్పబడిన వ్యక్తులు రోమిలా థాపర్, ఇర్ఫాన్ హబీబ్, నూరుల్ హసన్ సభ్యులుగా లేరు. పైగా స్వాతంత్ర్యం వచ్చేటప్పటికి వారి వయస్సు కేవలం 26, 16, 16 సంవత్సరాలుగా ఉంది. కావున, పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు భారతదేశంలో విద్యావిధానాన్ని రూపొందించడానికి ఏర్పాటు చేసిన కమిటీల గురుంచి వెతికాము (సంబంధించిన వెబ్‌సైట్లు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు). మొదటగా, ‘యూనివర్సిటీ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్’ను  1948లో ఏర్పాటు చేశారు. అప్పటి కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్ ఈ కమిషన్‌ని 06 డిసెంబర్ 1948లో ప్రారంభించారు. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ నేతృత్వంలోని  ఈ కమిటీలో మొత్తం పది మంది సభ్యులు ఉన్నారు.
ఈ కమిటీ భారత దేశంలో యూనివర్సిటీ విద్య, పరిశోధన గురుంచి ఎటువంటి విధానాలను పాటించాలో రిపోర్ట్‌లో పేర్కొంది. రిపోర్ట్ కాపీని ఇక్కడ చూడవచ్చు
ఇక నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పాటు చేసిన రెండవ కమిటీ పేరు సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ కమీషన్ లేదా ముదలియార్ కమిషన్. ఈ కమిటీని 06 అక్టోబర్ 1952లో ప్రారంభించారు. అప్పటి మద్రాసు యూనివర్సిటీ వైస్ చాన్సలర్ అయిన డా.లక్ష్మణ్ స్వామి ముదలియార్ ఈ కమిటీకి చైర్మన్‌గా వ్యవహరించారు. కమిటీలోని సభ్యుల వివరాలు కింద చూడవచ్చు.
ఈ కమిటీ ముఖ్యంగా మాధ్యమిక విద్యలో పాటించాల్సిన విధానాలను ప్రభుత్వానికి నివేదిక ఇచ్చింది. దానిని ఇక్కడ చూడవచ్చు
ఈ రెండు కమిటీల్లో ఎక్కడా కూడా పోస్టులో చెప్పిన నూరుల్  హసన్, ఇర్ఫాన్ హబీబ్, రోమిలా థాపర్ అనే పేర్లు లేవు. ఈ ముగ్గురు వ్యక్తుల వివరాలు గురించి వెతకగా స్వాతంత్ర్యం వచ్చే నాటికి వారి వయస్సు 26, 16,16 సంవత్సరాలు. వారికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పాటు చేసిన విద్యా కమీషన్లలో పోస్టులో చెప్పబడిన వ్యక్తులు సభ్యలుగా లేరు.

created: August 8, 2022


text:
రోష్ని చట్టం అనేది జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని ప్రభుత్వ భూములపై యాజమాన్య హక్కులు అందించే అంశానికి సంబంధించిన చట్టం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2021
జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి పారిపోయిన హిందువుల ఇళ్ళు, దుకాణాలు, భూమి మరియు పొలాలను ముస్లింలకి ఇవ్వడానికి ఫరూక్ అబ్దుల్లా రోష్ని చట్టాన్ని తీసుకొచ్చాడని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రోష్ని చట్టం ద్వారా జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి పారిపోయిన హిందువుల భూములను ముస్లింలకి అప్పగించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఎవరైతే ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించి అనుభవిస్తున్నారో, వారు ఆ భూమికి సంబంధించి ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ధర చెల్లిండం ద్వారా ఆ భూముల యొక్క పూర్తి యాజమాన్య హక్కులు పొందగలిగే అవకాశం ఇస్తూ 2001లో రోష్ని చట్టాన్ని రూపొందించారు. రోష్ని చట్టం కేవలం ప్రభుత్వ భూములపై యాజమాన్య హక్కులు అందించే అంశానికి సంబంధించిన చట్టం, దీనికి హిందువుల భూములు లేదా ఆస్తులకు ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
జమ్మూ కాశ్మీర్ లో ఎవరైతే ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమించి అనుభవిస్తున్నారో, వారు ఆ భూమికి సంబంధించి ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ధర చెల్లించడం ద్వారా ఆ భూముల యొక్క పూర్తి యాజమాన్య హక్కులు పొందగలిగే అవకాశం ఇస్తూ 2001లో అప్పటి జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి ఫరూక్ అబ్దుల్లా జమ్మూ కాశ్మీర్ స్టేట్ ల్యాండ్ (ఆక్రమణదారులకు యాజమాన్య హక్కులను ఇవ్వడం) చట్టం, 2001 ని తీసుకొచ్చారు. దీనినే రోష్ని చట్టం అని కూడా అంటారు.
ఈ చట్టంలో 1990ని కట్-ఆఫ్ సంవత్సరంగా పరిగణించారు, అంటే 1990 కన్నా ముందు ఏవైతే ప్రభుత్వ భూములు ఆక్రమించబడ్డాయో కేవలం ఆ భూములకు సంబంధించి ఈ చట్టం కింద యాజమాన్య హక్కులు పొందేందుకు అర్హులు. జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నిర్మించడానికి అవసరమైన నిధులను సేకరించే ఉద్దేశంతో ఈ చట్టాన్ని రూపొందించడంతో ఈ చట్టాన్ని రోష్ని చట్టం అని పిలుస్తారు. ఐతే ఈ చట్టం కింద భూముల యొక్క ధరలు ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ఒక కమిటీ వివిధ అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని నిర్ణయిస్తుంది.
ఐతే 2001లో రూపొందించిన చట్టంలోని కట్-ఆఫ్ సంవత్సరాన్ని 2004గా మారుస్తూ 2005లో సవరణ చేయగా, కట్-ఆఫ్ సంవత్సరాన్ని 2007కి మారుస్తూ  అప్పటి ముఖ్యమంత్రి గులాం నబీ ఆజాద్ మళ్ళి సవరణలు చేసారు. అంటే 2007 కన్నా ముందు వరకు ఏవైతే ప్రభుత్వ భూములు ఆక్రమణలో ఉన్నాయో, వాటికి మాత్రమే ఈ చట్టం వర్తిస్తుంది. అలాగే ఈ సవరణలలో ఎంత విస్తీర్ణం గల భూమికి ఎంత ధర చెల్లించాలో పేర్కొనగా, వ్యవసాయ భూములకు కేవలం నామమాత్రంగా కణాల్ (ఎకరంలో ఎనిమిదో వంతు)కి వంద రూపాయలు చెల్లిస్తే చాలు.
ఐతే కంప్ట్రోలర్ మరియు ఆడిటర్ జనరల్  (కాగ్) 2014లో సమర్పించిన ఆడిట్ రిపోర్ట్ లో ఈ చట్టం కింద భూముల ధరలు నిర్ణయించే విషయంలో అవకతవకలు జరిగాయని పేర్కొంది. ఐతే ఈ చట్టం అనుకున్న లక్ష్యాలను చేరుకోకపోవడం, భూములు ధరలకు సంబంధించి అవినీతి జరగడంతో 2018లో జమ్మూ కాశ్మీర్ గవర్నర్ ఈ రోష్ని చట్టాన్ని రద్దుచేసారు. 2020లో జమ్మూ కాశ్మీర్ హై కోర్ట్ ఈ చట్టం రాజ్యాంగ విరుద్ధం అన్ని చెప్పి రద్దు చేసింది.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే రోష్ని చట్టం అనేది ఆక్రమణలో ఉన్న ప్రభుత్వ భూములకు సంబంధించింది, హిందువుల భూములకు సంబంధించింది కాదు. పైగా ఈ భూముల ధరలను ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ అనేక అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని నిర్ణయిస్తుంది. 2007లో చేసిన సవరణల ప్రకారం కేవలం వ్యవసాయ భూములు మాత్రమే వంద రూపాయలు చెల్లించి అనుభవదారులు పొందవచ్చు. ప్రస్తుతానికి ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేసారు.
చివరగా, రోష్ని చట్టం అనేది జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని ప్రభుత్వ భూములపై యాజమాన్య హక్కులు అందించే అంశానికి సంబంధించిన చట్టం.


text:
గద్వాల్ జిల్లా పుల్లూరు చెక్‌పోస్టు దగ్గర పట్టుబడ్డ రూ. 750 కోట్ల డబ్బు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు సంబంధించినవి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2023
తెలంగాణ ఎన్నికల నేపథ్యంలో కేరళ నుంచి తెలంగాణకు లారీలో తరలిస్తున్న రూ. 750 కోట్ల నగదును పోలీసులు పట్టుకున్నారంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. రూ. 750 కోట్ల డబ్బు కట్టలను తరలిస్తున్న లారీని గద్వాల్ దగ్గర పోలీసులు తనిఖీ చేసి వాహనాన్ని సీజ్ చేసినట్టు ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ఎన్నికల నేపథ్యంలో కేరళ నుంచి తెలంగాణకు లారీలో తరలిస్తున్న రూ. 750 కోట్ల నగదును గద్వాల్ దగ్గర పోలీసులు పట్టుకున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): జోగుళాంబ గద్వాల్ జిల్లా పుల్లూరు చెక్‌పోస్టు దగ్గర పోలీసులకు పట్టుబడ్డ ఈ రూ. 750 కోట్ల నగదు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా బ్యాంక్‌కు సంబంధించినదని ఎన్నికల అధికారులు నిర్ధారించారు. యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కేరళ నుండి తెలంగాణలోని తమ బ్యాంకులకు డబ్బుని తరలిస్తుండగా పోలీసులు అనుమానంతో ఈ బండిని సీజ్ చేసినట్టు తెలిసింది. రూ. 750 కోట్లతో పట్టుబడ్డ ఈ కంటైనర్ ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతికితే, ఈ ఘటనకు సంబంధించి V6 వార్తా సంస్థ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. 17 అక్టోబర్ 2023 నాడు కేరళ నుండి తెలంగాణకు రూ. 750 కోట్ల నగదు తరలిస్తున్న ఒక లారీని గద్వాల్ చెక్ పోస్ట్ దగ్గర పోలీసులు పట్టుకున్నారని ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. గద్వాల పోలీసులు వెంటనే ఉన్నతాధికారులకి సమాచారమిచ్చి వాహనాన్ని సీజ్ చేసినట్టు తెలిసింది.
అయితే, కలెక్టర్ ఆదేశాల మేరకు విచారణ జరిపిన అధికారులు, విచారణలో ఈ డబ్బు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా బ్యాంక్‌కు సంబంధించినదని నిర్ధారించినట్టు ఈ వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేసింది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఆదేశాల మేరకు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కేరళ నుంచి హైదరాబాద్‌కు లారీలో నగదు తరలిస్తుండగా, మంగళవారం రాత్రి పుల్లూరు చెక్‌పోస్టు వద్ద అధికారులు ఈ వాహనాన్ని పట్టుకున్నట్టు తెలిసింది.
నగదు ఆర్‌బీఐ నుంచి వచ్చినట్టు నిర్ధారణ అవ్వడంతో అధికారులు పోలీస్ ఎస్కార్ట్ సాయంతో ఈ డబ్బుని యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు తరలించినట్టు తెలిసింది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి ఇతర వార్తా సంస్థలు పబ్లిష్ చేసిన కథానాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. గద్వాల్ జిల్లా పుల్లూరు చెక్‌పోస్టు దగ్గర పట్టుబడ్డ ఈ డబ్బు ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి సంబంధించినది కాదు.
చివరగా, గద్వాల్ జిల్లా పుల్లూరు చెక్‌పోస్టు దగ్గర పట్టుబడ్డ రూ. 750 కోట్లు డబ్బు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాకు సంబంధించినవి.

created: October 20, 2023


text:
క్రిస్టియన్ మిషనరీలు దేశంలో మత మార్పిడులు చేస్తున్నాయని RSS సభ్యుడు ‘జెరోమ్’ చేసిన ఆరోపణలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 19, 2023
“భారతదేశంలో ప్రధానమంత్రితో సహా రోజుకు 14వేల హిందువులను క్రైస్తవులుగా మత మార్పిడి చేయాలని నిర్ణయించాం” అని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశంలో ప్రధానమంత్రితో సహా రోజుకు 14వేల హిందువులను క్రైస్తవులుగా మత మార్పిడి చేయాలని నిర్ణయించినట్లు ‘జెరోమ్ ఆంటో’  అనే వ్యక్తి చెప్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడే ‘జెరోమ్ ఆంటో’ అనే వ్యక్తి మత మార్పిడులకు వ్యతిరేఖంగా పోరాడే యాక్టివిస్ట్, ఆర్ఎస్ఎస్ సభ్యుడు కూడా. ఒక యూట్యూబ్ ఛానెల్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో భారతదేశంలో వివిధ క్రిస్టియన్ మిషనరీలు భారతీయులని మత మార్పిడి చేయడానికి అనేక  ప్రణాళికలు వేస్తున్నట్లు మరియు ప్రధానమంత్రితో సహా రోజుకు 14వేల హిందువులను క్రైస్తవులుగా మత మార్పిడి చేయాలని వారు నిర్ణయించినట్లు ఆయన ఆరోపించారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా వీడియోలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి  పేరు ‘జెరోమ్ ఆంటో’.  తాను ఆర్ఎస్ఎస్ సభ్యుడినని అనేక సందర్భాలలో ప్రకటించుకున్నాడు. మత మార్పిడులకు వ్యతిరేఖంగా పోరాడే యాక్టివిస్ట్, కూడా. ఇక వైరల్ వీడియో క్లిప్ “Law street Bharat” అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్‌కు ‘జెరోమ్ ఆంటో’ ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూకి సంబంధించిన ప్రోమో మాత్రమే. పూర్తి ఇంటర్వ్యూని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఇంటర్వ్యూలో భారతదేశంలో వివిధ క్రిస్టియన్ మిషనరీలు భారతీయులని మత మార్పిడి చేయడానికి అనేక  ప్రణాళికలు వేస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు. అలాగే ప్రధానమంత్రితో సహా రోజుకు 14వేల హిందువులను క్రైస్తవులుగా మత మార్పిడి చేయాలని క్రిస్టియన్ మిషనరీలు నిర్ణయించినట్లు జెరోమ్ ఆరోపించారు.
చివరిగా, క్రిస్టియన్ మిషనరీల పైన జెరోమ్ చేసిన మత మార్పిడి ఆరోపణలను వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 19, 2023


text:
నరేంద్ర మోదీ తన భోజనానికి, దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులను స్వయంగా భరిస్తారని కేంద్ర ప్రభుత్వం RTI సమాధానంలో స్పష్టం చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 3, 2022
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఒక రోజు ఖర్చు వివరాలని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. నరేంద్ర మోదీ రోజూ తైవాన్ నుండి దిగుమతి చేసుకున్న పుట్టగొడుగులను తింటారని,  ఈ తైవాన్ పుట్టగొడుగులు ఒక్కటి 80,000 రూపాయలు ధర ఉంటుందని ఈ వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. ప్రధాని మోదీ ధరించే దుస్తుల ఖరీదు 10 లక్షలు ఉంటుందని, తన ఆరోగ్య చికిత్స కోసం మోదీ రోజుకి ఒకటిన్నర లక్షలు ఖర్చు పెడతారని వీడియోలో తెలుపుతున్నారు. అంతేకాదు, ప్రధాని భద్రత కోసం ఎస్పీజీ అలర్ట్ ఫోర్సుకు రోజు కోటి అరవై రెండు లక్షలు ఖర్చు అవుతుందని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: నరేంద్ర మోదీ ఒక రోజు ఖర్చు వివరాలని తెలుపుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన భోజనానికి మరియు దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులను తానే స్వయంగా భరిస్తారని RTI ద్వారా అడిగిన కొన్ని ప్రశ్నలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సమాధానమిచ్చించి. అంటే, నరేంద్ర మోదీ స్వయంగా ఆ ఖర్చులను బహిర్గతం చేస్తే తప్ప మనకు ఆ వివరాలు లభించే అవకాశం లేదు. నరేంద్ర మోదీ తన భోజనం, దుస్తుల ఖర్చులను బహిర్గతం చేసినట్టు మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. అలాగే, నరేంద్ర మోదీ మూడు నెలలకొకసారి ఆరోగ్య చికిత్స చేపించుకుంటారని పలు వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
నరేంద్ర మోదీ తైవాన్ నుండి దిగుమతి చేసుకున్న పుట్ట గొడుగులను తింటారా?
నరేంద్ర మోదీ తైవాన్ పుట్టగొడుగులను తింటారని 2017 గుజరాత్ ఎన్నికల సమయంలో అప్పటి కాంగ్రెస్ అభ్యర్ధి అల్పేష్ ఠాకూర్ మొట్టమొదట ఒక బహిరంగ సభలో ఆరోపణలు చేసారు. ప్రధాని మోదీ తైవాన్ నుండి దిగుమతి చేసుకున్న పుట్టగొడుగులను రోజుకి అయిదు తింటారని, ఈ తైవాన్ పుట్టగోడుగు ఒక్కొక్కటి 80,000 రూపాయిల ధర పలుకుతుందని అల్పేష్ ఠాకూర్ ఆ సభలో ఆరోపించారు. నరేంద్ర మోదీ ఇదివరకు తనలా నల్లగా ఉండేవారని, తైవాన్ పుట్టగొడుగులు తిన్న తరువాత మంచి రంగుకోచ్చారని అల్పేష్ ఠాకూర్ అప్పుడు పేర్కొన్నారు.
#WATCH Modi Ji eats mushrooms from Taiwan, one mushroom costs Rs 80 thousand & he eats 5 mushrooms a day. He was dark like me but he became fair because of imported mushrooms: Alpesh Thakor, activist & Congress leader #GujaratElection2017 pic.twitter.com/jh5QPN27SD
అయితే, అల్పేష్ ఠాకూర్ చేసిన ఈ ఆరోపణలను బలపరుస్తూ ఎటువంటి ఆధారాలు లేకపోవడంతో, ఈ ఆరోపణలు కేవలం ఉహాగానాలుగా మాత్రమే పరిగణించబడుతున్నాయి. PMINDIA వెబ్సైటులో ప్రధానమంత్రి భోజన ఖర్చులకి సంబంధించి RTI ద్వారా అడిగిన ప్రశ్నలకి కేంద్ర ప్రభుత్వం సమాధానం ఇస్తూ, ‘ప్రధానమంత్రి వంటగది ఖర్చులు అనేవి ఆయన వ్యక్తిగత ఖర్చులు. ఈ ఖర్చులు ప్రభుత్వ అకౌంట్ నుండి ఖర్చు చేయరు’, అని స్పష్టం చేసింది.
ప్రధాని మోదీ ధరించే దుస్తుల ధర 10 లక్షలు ఉంటుందా?
ప్రధానమంత్రి తన దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులు తానే స్వయంగా భరిస్తారని RTI ద్వారా అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సమాధానమిచ్చినట్టు 2018లో పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ అయ్యాయి. అంటే, నరేంద్ర మోదీ స్వయంగా తన భోజనం, దుస్తుల ఖర్చులను బహిర్గతం చేస్తే తప్ప మనకు ఆ వివరాలు లభించే అవకాశం లేదు. నరేంద్ర మోదీ తన భోజనం మరియు దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులను బహిర్గతం చేసినట్టు మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు.
నరేంద్ర మోదీ వస్త్రాలంకరణ మరియు దుస్తుల ఎంపికకు సంబంధించి ఎప్పటికప్పుడు ఎదో ఒక ఆరోపణ  వార్తల్లో నిలుస్తూనే ఉంటుంది. నరేంద్ర మోదీ ధరించే దుస్తులు రెండు లక్షలకు పైగా ధర ఉంటుందని ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రివాల్ ఒక సందర్భంలో ఆరోపించారు.
2016లో నరేంద్ర మోదీ ధరించిన ఒక సూటు ప్రపంచంలోనే వేలం వేయబడిన అత్యంత ఖరీదైనదిగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం సంపాదించుకుంది. ‘నరేంద్ర దామోదర్‌దాస్ మోదీ’ పేరు ముద్రించిన ఈ ప్రత్యేకమైన సూట్ వస్త్రాన్ని సూరత్ నగరానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి 4.3 కోట్లకు కొనుగోలు చేసాడు. అహ్మదాబాద్ నగరానికి చెందిన ఒక గార్మెంట్స్ చైన్ కంపెనీ దీన్ని 10 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో తయారు చేసినట్టు తెలిసింది.
నరేంద్ర మోదీ ప్రతి రోజు సంపూర్ణ బాడి చెకప్ చేయించుకుంటారా?
నరేంద్ర మోదీ ప్రతి రోజు వైద్య పరిక్షలు చేసుకుంటారని తెలుపుతూ ఇంటర్నెట్లో ఏ ఒక్క వార్త సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు. 2014లో పబ్లిష్ అయిన ఒక ఆర్టికల్‌లో నరేంద్ర మోదీ ప్రతి మూడు నెలలకొకసారి వైద్య పరిక్షలు చేసుకుంటారని రిపోర్ట్ చేసింది.
ఇదివరకు, RTI సమాచారం ప్రకారం ఏడేళ్ల  బీజేపీ పరిపాలన కాలంలో నరేంద్ర మోదీ భోజన ఖర్చు 100 కోట్లు దాటిందని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ఫ్యాక్ట్‌లీ దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, నరేంద్ర మోదీ తన భోజనానికి మరియు దుస్తులకు అయ్యే ఖర్చులను స్వయంగా భరిస్తారని కేంద్ర ప్రభుత్వం RTI సమాధానాలలో స్పష్టం చేసింది.


text:
వైజాగ్ సమ్మిట్‌లో మంత్రి అమరనాథ్ నూడిల్స్ చేసే వ్యక్తితో MoU చేసుకున్నట్లు జరుగుతున్న ప్రచారం అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 10, 2023
ఇటీవల వైజాగ్‌లో జరిగిన గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్స్ సమ్మిట్‌లో , ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఐటీ శాఖ మంత్రి గుడివాడ అమరనాథ్ ఒక ఫాస్ట్ ఫుడ్ సెంటర్లో నూడిల్స్ చేసే వ్యక్తితో Memorandum of Understanding (MoU) కుదుర్చుకున్నట్లు చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వైజాగ్ గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్స్ సమ్మిట్‌లో నూడిల్స్ చేసే వ్యక్తితో MoU కుదుర్చుకున్న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మంత్రి గుడివాడ అమరనాథ్.
ఫాక్ట్: వైజాగ్ సమ్మిట్‌లో మంత్రి అమరనాథ్‌ని కలిసి MoU కుదుర్చుకున్న వ్యక్తి ఓజి ఇండియా ప్యాకేజింగ్ కంపెనీ చీఫ్ మార్కెటింగ్ ఆఫీసర్ ‘రూయిచి అసాయ్’. ఇక కింది వీడియోలో నూడిల్స్ చేస్తున్నది పుణేలోని ఒక రెస్టారెంట్లో పనిచేసే వ్యక్తి. వారిద్దరూ వేరు వేరు వ్యక్తులు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా, ఈ సమ్మిట్‌కి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని పరిశీలించగా, 12:23 దగ్గర ఓజి ప్యాకేజింగ్ కంపెనీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంతో MoU కుదుర్చుకుంటున్నట్లు చెప్పడం వినవచ్చు. అప్పుడు, ఆ సంస్థ చీఫ్ మార్కెటింగ్ ఆఫీసర్ అయిన ‘రూయిచి అసాయ్’ మంత్రి గుడివాడ అమరనాథ్‌ని కలవడం జరిగింది.
ఇతను వాళ్ళ కంపెనీ తరపున గతంలో కూడా అనేక కార్యక్రమాలకు హాజరయ్యాడు. వాటి వివరాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఇక నూడిల్స్ చేస్తున్న వ్యక్తి యొక్క మరింత స్పష్టమైన వీడియో కోసం వెతకగా, ఏప్రిల్ 2018లో అప్‌లోడు చేయబడిన పూర్తి వీడియో లభించింది. ఇందులో నూడిల్స్ చేస్తున్న వ్యక్తి ‘రూయిచి అసాయ్’ కాదని స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. వీడియో ఉన్న వ్యక్తి పూణేలోనే ‘Wok Masters’ అనే రెస్టారెంట్‌కి చెందిన చెఫ్ అని వీడియో వివరణలో చూడవచ్చు.
చివరిగా, వైజాగ్ సమ్మిట్ లో మంత్రి అమరనాథ్ ఫాస్ట్ ఫుడ్ సెంటర్‌కి చెందిన వ్యక్తితో MoU చేసుకున్నట్లు జరుగుతున్న ప్రచారంలో వాస్తవం లేదు.


text:
గాంధీ ఫోటో కరెన్సీ నోటుపై ముద్రించడం వల్ల రూపాయి విలువ తగ్గలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 30, 2020
గాంధీ బొమ్మ మన కరెన్సీ నోటు మీద ముద్రించడం మొదలుపెట్టినప్పడి నుండి మన కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం మొదలయింది అని చెప్తూ ఉండే పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
గాంధీ బొమ్మ మన కరెన్సీ నోటు మీద ముద్రించడం మొదలుపెట్టినప్పడి నుండి మన కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం మొదలయింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కరెన్సీ నోటుపై గాంధీ ఫోటో ముద్రించకముందు కూడా రూపాయి విలువ క్రమంగా తగ్గుతూనే ఉంది. 1947లో రూపాయి విలువను పౌండ్ ఆధారంగా నిర్ణయించారు. అప్పుడు, ఒక పౌండ్ కి 13.33 రూపాయలు. అదే సమయంలో ఒక డాలర్ కి 3.31 రూపాయలు. 1987 లో మొదటిసారి గాంధీ ఫోటో కరెన్సీ నోటుపై ముద్రించే సమయానికి రూపాయి మారకం విలువ ఒక డాలర్ కి  12.9552 రూపాయలు అయింది. అయినా, రూపాయి విలువ అనేది అనేక విషయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్బాలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థని సరిచేయడానికి కావాలనే కరెన్సీ విలువని తగిస్తూ ఉంటారు. గాంధీ ఫోటో ముద్రించడం మొదలు పెట్టినప్పటినుండి రూపాయి విలువ తగ్గిందన్న వాదనలో హేతుబద్ధత లేదు. కావున పోస్టులో చెప్తున్నది తప్పు.
15 ఆగస్ట్ 1947లో రూపాయి విలువను పౌండ్ ఆధారంగా నిర్ణయించారు. బ్రిటన్ తో  భరత్ కు ఉన్న సంబంధాల దృష్ట్యా  ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అప్పుడు, ఒక పౌండ్ కి 13.33 రూపాయలు. అదే సమయంలో ఒక డాలర్ కి 3.31 రూపాయలు.  1948-1964 మధ్యలో రూపాయి విలువ ఒక డాలర్ కి 4.78 రూపాయలకి తగ్గింది.  అంటే, కరెన్సీ నోటుపై గాంధీ ఫోటో ముద్రించకముందు కూడా రూపాయి విలువ క్రమంగా తగ్గుతూనే ఉంది.
1969లో గాంధీజి  శతజయంతి స్మారకార్ధం రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా మొట్టమొదటి సారిగా గాంధీ ఫోటో ఉన్న రూ. 1, 2, 5, 10, 100 నోట్లని విడుదల చేసింది. ఐతే గాంధీ ఫోటో ఉన్న నోట్లు రెగ్యులర్ గా వాడకంలోకి వచ్చింది మాత్రం 1987లోనే. 1987లో రూ.500 నోటుపై నవ్వుతున్న గాంధీ ఫోటోతో మొదలయింది. దీనికి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే రిజర్వు బ్యాంకు అఫ్ ఇండియా డేటా ప్రకారం 1970లో అమెరికన్ డాలర్ తో రూపాయి మారకం విలువ రూ.7.5668 గా ఉంది, అదే 1987లో రూ. 12.9552 కి పెరిగింది. రూపాయి మారకం విలువ కొన్ని సంవత్చరాలు మినహా ప్రతి సంవత్చరం క్రమక్రమంగా తగ్గుతూ వచ్చింది. 2018లో మారకం విలువ రూ.68.3895 గా ఉంది.
రూపాయి విలువ అనేది  జాతీయ, అంతర్జాతీయ ఆర్ధిక, రాజకీయ పరిస్థితులు వంటి అనేక విషయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని సందర్బాలలో ఆర్ధిక వ్యవస్థని సరిచేయడానికి కావాలనే కరెన్సీ విలువని తగిస్తూ ఉంటారు. అంతేగాని గాంధీ ఫోటో కరెన్సీ నోటు పై ముద్రించడం మొదలు పెట్టినప్పటినుండి రూపాయి విలువ తగ్గిందన్న వాదనలో హేతుబద్ధత లేదు.
చివరగా, గాంధీ ఫోటో కరెన్సీ నోటు పై ముద్రించడం వల్ల రూపాయి విలువ తగ్గలేదు.


text:
ముస్లిం అబ్బాయిలు, ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని పెళ్లిచేసుకోవడాన్ని రష్యా ప్రభుత్వం నిషేదించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 24, 2020
‘ముస్లిం అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలను పెళ్ళి చేసుకోవడంపై నిషేధం విధించిన రష్యా’, అని షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ‘లవ్ జిహాద్’ పేరుతో సంబోధిస్తున్న సంఘటనలు వేలాదిగా జరుగుతున్న భారతదేశంలో, ఇలాంటి విధానం ఎప్పుడు అమలులోకి వస్తుందని ప్రశ్నిస్తూ ఈ పోస్ట్ షేర్ చేసారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ముస్లిం అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలను పెళ్ళి చేసుకోవడంపై నిషేధం విధించిన రష్యా.
ఫాక్ట్ (నిజం): ముస్లిం అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని పెళ్లిచేసుకోకుడదని, ‘Spirtual Administration of Muslims of Russia’ అనే ముస్లిం సంస్థ స్కాలర్లు ఫత్వా జారీ చేసారు. ముస్లిం మతానికి చెందిన అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని కొన్ని షరతులతో, లోకల్ ముఫ్తిల అనుమతితో పెళ్లి చేసుకోవాలని ఈ ఫత్వాలో రాసారు. ఈ ఫత్వాకి రష్యా ప్రభుత్వం ఎటువంటి చట్టబద్దత కల్పించలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కి సంబంధించిన వివరాల కోసం రష్యా ప్రభుత్వ వెబ్సైటులో వెతికితే, ముస్లిం అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని పెళ్లి చేసుకోవద్దని ఆదేశమిస్తూ, రష్యా ప్రభుత్వం ఎలాంటి ఆదేశమివ్వలేదని తెలిసింది. ఈ ఫత్వా జారి చేసింది ‘Spirtual Administration of Muslims of Russia’ అనే రష్యా కి చెందిన ముస్లిం సంస్థ స్కాలర్లని మా విశ్లేషణలో తెలిసింది. ముస్లిం మతానికి చెందిన అబ్బాయిలు, ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని కొన్ని షరతులతో, లోకల్ ముఫ్తిల అనుమతి తో పెళ్లి చేసుకోవాలని ఈ సంస్థ ఫత్వా జారీ  చేసింది. మతాంతర వివాహాల వలన వస్తున్న కష్టాలని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ ఫత్వా జారి చేసినట్టు స్కాలర్లు ఫత్వా లో పేర్కొన్నారు.
‘Spirtual Administration of Muslims of Russia’ జారి చేసిన ఈ ఫత్వాని రష్యా కి చెందిన కొన్ని ముస్లిం సంస్థలు వ్యతిరేకించాయి. “రష్యా ఒక సెక్యులర్ దేశం, ఈ ఫత్వాకు రష్యా  ప్రభుత్వం ఎటువంటి చట్టబద్ధత కల్పించదు” అని ‘Spirtual Administration of Muslims of Russia’ సంస్థ డిప్యూటీ చైర్మన్ దమిర్ ముఖేట్దినోవ్ మీడియాకి స్పష్టం చేసారు.
చివరగా, ముస్లిం అబ్బాయిలు ముస్లిమేతర అమ్మాయిలని పెళ్లిచేసుకోవద్దని రష్యా ప్రభుత్వం ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు.

created: November 24, 2020


text:
భారత దేశంలో అడుగుపెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదని రష్యా తాలిబాన్లను హెచ్చరించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 16, 2021
“తాలిబాన్లకు సరైన మొగుడు మోడీయే.. భారత్‌లో అడుగు పెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదు”, అని రష్యా ఇటీవల తాలిబాన్లను హెచ్చరించారంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత దేశంలో అడుగుపెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదని రష్యా తాలిబాన్లను హెచ్చరించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): తాలిబాన్ నుంచి భారత్ మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలకు ముప్పు ఉంటుందన్న ఉహాగానాల మధ్య భారత్, రష్యా భద్రతా సలహాదారులు 08 సెప్టెంబర్ 2021 నాడు ఢిల్లీలో సమావేశమయ్యారు. ఈ సమావేశంలో భారత్, రష్యా తమ తీవ్రవాద వ్యతిరేక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని నిర్ణయించాయి. కానీ , భారత దేశంలో అడుగుపెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదని రష్యా తాలిబాన్లకు ఎటువంటి హెచ్చరిక జారీ  చేయలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, రష్యా తాలిబన్లను హెచ్చరిస్తూ అలాంటి వ్యాఖ్యలు ఏవి చేయలేదని తెలిసింది. ఒక వేళ రష్యా ప్రభుత్వం లేదా రష్యా ఎంబసీ అటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే, ఆ విషయాన్ని  రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కాని, ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఇంటర్నెట్ లో ఏ ఒక్క ఆర్టికల్ పబ్లిష్ అవలేదు.
అఫ్గానిస్తాన్ దేశంలో మారుతున్న పరిస్థితులను, అలాగే తాలిబాన్ నుంచి భారత్ మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలకు పొంచివున్న ముప్పు విషయలను చర్చించేందుకు భారత్ మరియు రష్యా భద్రతా సలహాదారులు 08 సెప్టెంబర్ 2021 నాడు ఢిల్లీలో సమావేశమయ్యారు. భారత్ రష్యా దేశాల మధ్య ఉన్న తీవ్రవాద-వ్యతిరేక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని ఈ సమావేశంలో  సంబంధిత దేశాల ప్రతినిధులు నిర్ణయించుకున్నారు. కానీ, భారత దేశంలో అడుగుపెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదని రష్యా ప్రభుత్వం తాలిబాన్లకు ఎటువంటి హెచ్చరిక జారీ చేయలేదు.
చివరగా, భారత దేశంలో అడుగుపెడితే దిక్కులేని చావు తప్పదని రష్యా తాలిబాన్లను హెచ్చరించలేదు.

created: September 16, 2021


text:
కోవిడ్-19 వ్యాధికి వాక్సిన్ ను ఇప్పటివరకైతే రష్యా కనుగొనలేదు. క్లినికల్ ట్రయల్స్ ఇంకా జరుగుతున్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 19, 2020
కోవిడ్-19 వ్యాధికి వాక్సిన్ కనుగొన్న మొట్టమొదటి దేశంగా రష్యా నిలిచిందని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కోవిడ్-19 వ్యాధికి వాక్సిన్ కనుగొన్న రష్యా.
ఫాక్ట్ (నిజం): కోవిడ్-19 వ్యాధికి ఇంకా ఎవరూ వాక్సిన్ కనుగొనలేదు. రష్యా కి చెందిన గమలేయ ఇన్స్టిట్యూట్ వారి వాక్సిన్ యొక్క క్లినికల్ ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు అన్నీ దశల క్లినికల్ ట్రయల్స్  ఇంకా పూర్తి కాలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
రష్యా వాక్సిన్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ‘Financial Express’ వార్త తప్పు అని తెలుస్తుంది. ‘Financial Express’ వారు ప్రచురించిన ఇంకొ ఆర్టికల్ లో రష్యా కి చెందిన సెచెనోవ్ యూనివర్సిటీ లో గమలేయ ఇన్స్టిట్యూట్ వారి వాక్సిన్ యొక్క మొదటి ఫేస్ క్లినికల్ ట్రయల్స్ మాత్రమే పూర్తయ్యాయని రాసి ఉన్నట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
సెచెనోవ్ యూనివర్సిటీ వెబ్సైటులో కూడా క్లినికల్ ట్రయల్స్ మొత్తం అయిపోయినట్టు రాసి లేదు. ఎన్నో దశ క్లినికల్ ట్రయల్స్  పూర్తయ్యాయో రాసి లేకున్నా, తదుపరి దశల క్లినికల్ ట్రైల్స్ ఎలా నిర్వహించాలో గమలేయ ఇన్స్టిట్యూట్ నిర్ణయం తీసుకుంటుందని 13 జూలై 2020 న తమ వెబ్సైటులో ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లో సెచెనోవ్ యూనివర్సిటీ వారు తెలిపారు.
15 జూలై 2020 న కోవిడ్-19 వాక్సిన్లకి సంబంధించి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వారు రిలీజ్ చేసిన డాక్యుమెంట్ లో కూడా గమలేయ ఇన్స్టిట్యూట్ కి సంబంధించిన వాక్సిన్లు మొదటి దశ క్లినికల్ ట్రయల్స్ లో ఉన్నట్టు చదవొచ్చు. వేరే సంస్థల కొన్ని వాక్సిన్లు మూడో దశ క్లినికల్ ట్రయల్స్ లో ఉన్నట్టు కూడా ఆ డాక్యుమెంట్ లో చదవొచ్చు.
అమెరికా ప్రభుత్వం వారి క్లినికల్ ట్రయల్స్ వెబ్సైటులో గమలేయ ఇన్స్టిట్యూట్ వారి వాక్సిన్లు సంబంధించి ఉన్న సమాచారాన్ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. అదే సమాచారాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వారి క్లినికల్ ట్రయల్స్ వెబ్సైటులో కూడా ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
సాధారణంగా క్లినికల ట్రయల్స్ నాలుగు దశలు ఉంటాయని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్సైటులో చదవొచ్చు.
చివరగా, కోవిడ్-19 వ్యాధికి వాక్సిన్ ను ఇప్పటివరకైతే రష్యా కనుగొనలేదు. క్లినికల్ ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి.


text:
ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని 800 సింహాలను రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ బయటకు విడిచి పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 23, 2020
కొరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందకుండా ఉండాలంటే ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని, 800 సింహాలను రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ బయటకు విడిచి పెట్టినట్టు చెప్తూ ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని 800 సింహాలను బయటకు విడిచి పెట్టిన రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులోని ఫోటోకీ, రష్యాకి అసలు సంబంధం లేదు. సౌత్ ఆఫ్రికాలో ఒక సినిమా షూటింగ్ కి సంబంధించిన ఫోటో అది. ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని 800 సింహాలను రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ బయటకు విడిచిపెట్టలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో 2016 లో ప్రచురించిన ‘Daily Mail’ ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. సౌత్ ఆఫ్రికాలో జరిగిన ఒక  సినిమా షూటింగ్ లో భాగంగా సినిమా బృందం ఆ సింహాన్ని వీధిలో విడిచి పెట్టినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. కావున, అది రష్యా కి చెందిన ఫోటో కాదు. అంతేకాదు, ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని 800 సింహాలను రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ బయటకు విడిచి పెట్టినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు.
కొందరు అదే క్లెయిమ్ తో ఉన్న ‘బ్రేకింగ్ న్యూస్’ ఫోటో (ఆర్కైవ్డ్) పెడుతున్నారు. అయితే అది ఎవరైనా తయారు చేసుకోవచ్చు. ‘Break your own news’ అనే వెబ్సైటులో తమకు నచ్చిన ఫోటో మరియు న్యూస్ పెట్టి, బ్రేకింగ్ న్యూస్ ఫోటో తయారు చేయవచ్చు.
చివరగా, ప్రజలు తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉండాలని 800 సింహాలను రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ బయటకు విడిచి పెట్టలేదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘తమిళనాడులో జరిగే జల్లికట్టు ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక అతిధిగా హాజరుకానున్న రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 31, 2019
తమిళనాడులో 2020 జనవరిలో జరిగే జల్లికట్టు ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక అతిధిగా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ హాజరుకానున్నాడంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది పోస్టు చేస్తున్నారు. అది ఎంత వరకు వాస్తవమో చూదాం.
తమిళనాడులో 2020 జనవరిలో జరిగే జల్లికట్టు ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక అతిధిగా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ హాజరుకానున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ప్రధాని మోడీతో పాటు తమిళనాడు సందర్శించి, ‘జల్లికట్టు’ క్రీడని చూడబోతున్నట్లుగా మీడియాలో తప్పుడు వార్తలు వస్తున్నాయని, వాస్తవానికి అలాంటి కార్యక్రమం ఏదీ షెడ్యూల్ అవ్వలేదని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) గుజరాత్ ఆఫీస్ తెలిపింది . కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘జల్లికట్టు చూసేందుకు రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్’ అని వెతకగా, ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు [టీవీ9 (ఆర్కైవ్డ్), ఈనాడు (ఆర్కైవ్డ్), ఆంధ్రజ్యోతి (ఆర్కైవ్డ్), ఆంధ్రప్రభ (ఆర్కైవ్డ్), ప్రజాశక్తి (ఆర్కైవ్డ్), వన్ఇండియా తెలుగు (ఆర్కైవ్డ్), మనతెలంగాణ (ఆర్కైవ్డ్)  మరియు ap7am (ఆర్కైవ్డ్)] కూడా అదే విషయాన్ని ప్రచురించినట్టుగా చూడవొచ్చు.
కానీ, ‘ANI’ వార్తా సంస్థ వారు ఒక ట్వీట్ ద్వారా రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ప్రధాని మోడీతో పాటు తమిళనాడు సందర్శించి, ‘జల్లికట్టు’ క్రీడని చూడబోతున్నట్లుగా మీడియాలో తప్పుడు వార్తలు వస్తున్నాయని, వాస్తవానికి అలాంటి కార్యక్రమం ఏదీ షెడ్యూల్ అవ్వలేదని తెలిపింది.
Media reports of Russian President Vladimir Putin visiting Tamil Nadu and watching Jallikattu along with PM Modi are incorrect, no such program has been scheduled. pic.twitter.com/lkeU1G5IXg
ఇదే విషయాన్నీ ధృవీకరిస్తూ ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) గుజరాత్ ఆఫీస్ వారు ఒక ట్వీట్ కూడా చేసారు.
The tweets that PM @narendramodi and President Putin would attend Jallikattu at Madurai are fake and wrong. please don’t share fake news@PIB_India @PIBHindi #FakeNews
చివరగా, ‘తమిళనాడులో జరిగే జల్లికట్టు ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక అతిధిగా హాజరుకానున్న రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్’ అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 31, 2019


text:
భారతీయులు తమ ఇళ్లపై భారతీయ త్రివర్ణ జెండాను ఎగురవేస్తే, వారిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తామని రష్యా ఆర్మీ ప్రకటించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2022
“మేము దాడులు చేస్తున్న ప్రాంతంలో ఒక వేళ భారతీయులు ఉంటే వారు తమ ఇళ్లపై భారతీయ త్రివర్ణ జెండాను ఎగురవేయండి. మేమే వారిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తాం”, అని రష్యా ఆర్మీ ప్రకటించినట్టు చెప్తూ, ఒక పోస్ట్‌ని  సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్:  తాము దాడులు చేస్తున్న ప్రాంతంలో భారతీయులు తమ ఇళ్లపై భారతీయ త్రివర్ణ జెండాను ఎగురవేస్తే, వారిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తామని రష్యా ఆర్మీ ప్రకటించింది.
ఫాక్ట్: రష్యా ఆర్మీ అలాంటి ఒక ప్రకటన చేసినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఉక్రెయిన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం వారు ఇచ్చిన అడ్వైజరీలో మాత్రం ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు భారతీయ జెండాను ముద్రించి, వాహనాలు మరియు బస్సులపై బాగా కనిపించేలా అతకించమని చెప్పినట్టు తెలిసింది. అయితే, భారతీయ విద్యార్థులపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోబోమని రష్యా హామీ ఇచ్చిందని కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి అన్నారు. కావున పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్‌లో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, రష్యా ఆర్మీ అలాంటి ఒక ప్రకటన చేసినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. ఒక వేళ రష్యా ఆర్మీ అలాంటి ప్రకటన ఏదైనా చేసి ఉంటే, అన్నీ మీడియా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి, కానీ ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు ఏవీ అలాంటి వార్తను ప్రచురించలేదు. రష్యాలోని భారత రాయబార కార్యాలయం కూడా అలాంటి ట్వీట్ చేయలేదు.
అయితే, 25 ఫిబ్రవరి 2022న ఉక్రెయిన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం ఇచ్చిన అడ్వైజరీలో – “ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు భారతీయ జెండాను ముద్రించి, వాహనాలు మరియు బస్సులపై బాగా కనిపించేలా అతికించండి” (తెలుగు అనువాదం), అని సూచించినట్టు ఇక్కడ చదవచ్చు. అందులో ఎక్కడా ఇంటిపై జెండా పెట్టుకోమని, అలా చేస్తే రష్యా ఆర్మీ సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తారని లేదు.
Important Advisory to all Indian Nationals/Students in Ukraine as on 25 February 2022.@MEAIndia @PIB_India @DDNewslive @PIBHindi @DDNational @IndianDiplomacy @PMOIndia pic.twitter.com/79124Ks0Sm
‘ANI’ వారితో కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ – “బైక్‌లు, కార్లు, బస్సులపై వెళ్లే విద్యార్థులకు వాహనాలపై భారత జెండాను ప్రదర్శించాలని కోరాము. జెండాల చిత్రాలను తీసుకెళ్లని వ్యక్తులకు సోషల్ మీడియా ద్వారా జెండాలను పంపాము. భారతీయ విద్యార్థులపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోబోమని రష్యా హామీ ఇచ్చింది. భారత జెండాలతో ఉక్రెయిన్ సరిహద్దుకు చేరుకోవాలని భారతీయులను కోరాము” (తెలుగు అనువాదం), అని చెప్పినట్టు ఇక్కడ చదవచ్చు.
తాజాగా (01 మార్చి 2022న) ఉక్రెయిన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం వారు భారతీయులందరినీ, విద్యార్థులతో సహా, ఈ రోజు కీవ్ నుండి అత్యవసరంగా బయలుదేరమని సూచించింది. అంతేకానీ, పోస్ట్‌లో చెప్పినట్టు ఇళ్లపై భారతీయ త్రివర్ణ జెండాను ఎగురవేస్తే, వారిని రష్యా ఆర్మీ సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తుందని సూచించలేదు.
Advisory to Indians in Kyiv
All Indian nationals including students are advised to leave Kyiv urgently today. Preferably by available trains or through any other means available.
చివరగా, భారతీయులు తమ ఇళ్లపై భారతీయ త్రివర్ణ జెండాను ఎగురవేస్తే, వారిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తామని రష్యా ఆర్మీ ప్రకటించలేదు.


text:
ముస్లిములకి వ్యతిరేకంగా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 17, 2021
‘మైనారిటీలు షరియా చట్టం కోరుకుంటే దాన్ని అమలు చేస్తున్న దేశానికి వెళ్లిపోవచ్చు; రష్యాకు మైనారిటీలు అక్కర్లేదు, మైనారిటీలకీ రష్యా కావాలంటే మా చట్టాలని అనుసరించాల్సిందే’ అని  మైనారిటీలను ఉద్దేశించి రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ పలు వ్యాఖ్యలు చేసాడని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘మైనారిటీలు షరియా చట్టం కోరుకుంటే దాన్ని అమలు చేస్తున్న దేశానికి వెళ్లిపోవచ్చు; రష్యాకు మైనారిటీలు అక్కర్లేదు, మైనారిటీలకీ రష్యా కావాలంటే మా చట్టాలని అనుసరించాల్సిందే’ – పుతిన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వార్త 2014 నుండే ఇంటర్నెట్ లో వైరల్ అవుతోంది. ఐతే ముస్లిములకి వ్యతిరేకంగా పుతిన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి అధికారిక సమాచారం గాని, లేక వార్తా కథనాలు గాని లేవు. 2013లో ఒకసారి ‘రష్యాలో ఉండే ముస్లిములు ఆ దేశ పౌరులేనని, రష్యా వారి ఇల్లు’ అని ముస్లిములకి మద్దతుగా పుతిన్ మాట్లాడాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వ్యాఖ్యలకి సంబంధించి గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ ముస్లిములని  ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి అధికారిక సమాచారంగానీ,  లేదా వార్తా కథనాలు గానీ లేవు. ఒకవేళ పుతిన్ ఒక మతాన్ని ఉద్దేశించి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసుంటే, అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసుండేవి, కాని పుతిన్ ఇలా వ్యాఖ్యానించినట్టు ఎటువంటి కథనాలు లేవు.
2013లో ఒకసారి ఇంటర్ఎత్నిక్ రిలేషన్స్ పై మాట్లాడుతూ ‘రష్యాలో ఉండే ముస్లిములు ఆ దేశ పౌరులేనని, రష్యా వారి ఇల్లు’ అని ముస్లిములకి మద్దతుగా పుతిన్ మాట్లాడాడు.
పుతిన్ ముస్లిములకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినట్టు ఈ వార్త 2014 వైరల్ అయినప్పుడు snopes అనే ఫాక్ట్ చెకింగ్ సంస్థ ఈ వార్త తప్పని, పుతిన్ అలా అనలేదని చెప్తూ రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటన్నిటి బట్టి, పుతిన్ ముస్లిములకి వ్యతిరేకంగా ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ముస్లిములకి వ్యతిరేకంగా రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.


text:
శబరిమల ప్రసాదం తయారీ టెండర్ అల్ జహా స్వీట్స్ అనబడే యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ కంపెనీకి ఇవ్వలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 16, 2021
శబరిమల ప్రసాదం టెండర్ ఒక ముస్లింకు ఇచ్చిన కేరళ కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం అని అంటూ ఒక ఫోటోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ అరవన పాయసం ఇక హలాల్ సర్టిఫైడ్ అని పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: శబరిమల ప్రసాదం తయారీ టెండర్ ఒక ముస్లింకు ఇచ్చిన కేరళ కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): శబరిమల ప్రసాదం తయారీ టెండర్ అల్ జహా స్వీట్స్ అనబడే యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ కంపెనీకి ఇవ్వలేదు. ప్రస్తుతం ఉన్న అరవన ప్రసాదం కంటైనర్‌కు, కంపెనీ యొక్క ప్యాకేజింగ్‌కు చాలా తేడా ఉంది. ‘న్యూస్ చెకర్’ ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థ అల్ జాహా కంపెనీని, ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు వారిని సంప్రదించినప్పుడు, ఈ క్లెయిమ్ తప్పని తెలిపారు. కొన్ని చోట్ల అరవన పాయసం అనే పేరుతో కంపెనీలు స్వీట్‌లను అమ్ముతున్నారు. దుబాయ్‌లో ఆన్‌లైన్‌లో కూడా దీన్ని విక్రయిస్తున్నారు. ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు వారు అరవన ప్రసాదానికి సంబంధించి పేటెంట్ కోసం అప్లై చేస్తున్నారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఫోటోలో ఉన్న కంపెనీ పేరు ‘Al Zahaa Sweets LLC’ (అల్ జహా స్వీట్స్ ఎల్.ఎల్.సి) గూగుల్లో వెతకగా, ఒక వెబ్సైటులో ఆ కంపెనీ యొక్క సమాచారం లభించింది. అల్ జహా స్వీట్స్ ఎల్.ఎల్.సి అనే ఈ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ కంపెనీ యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ లోని అజ్మాన్ కేంద్రంగా 2020లో స్థాపించబడింది. ఈ సంస్థ ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ సెక్టార్‌లో పనిచేస్తుందని వెబ్సైటులో తెలిపారు.
ఫోటోను జాగ్రత్తగా గమనించినట్లైతే, దానిపై అరవన పాయసం అని ఉంది, అరవన ప్రసాదం అని కాదు. అసలైన అరవన ప్రసాదంతో గనక ఈ ఫోటోను పోల్చినప్పుడు, ‘Travancore Devaswom Board’ (ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు) అని గాని ‘Saranam Ayyappa’ (శరణం అయ్యప్ప) అని గానీ లేదు.
సైలెంట్ స్ప్రింగ్స్ అనబడే యూట్యూబ్ ఛానల్ అప్లోడ్ చేసిన మలయాళీ వీడియోలో అల్ జాహా తయారు చేసిన అదే అరవన పాయసంను తింటున్నట్టు చూడొచ్చు. ఆ యొక్క పాయసం విదేశీ కేరళీలీయులకు విక్రయించడానికి ఉద్దేశించబడిందని వీడియోలో తెలిపారు.
2007లో ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు వారు శబరిమలలో అరవన పాయసంను తయారు చేయడానికి,  సప్లై చేయడానికి, ఒక ముస్లిం యొక్క కంపెనీ అయిన ఎలీట్ ఇండియాను షార్ట్ లిస్టు చేసారు. ముగ్గురు బిడ్డర్స్ వీరికంటే తక్కువ బిడ్ చేసినాగాని ఆ నాలుగొవ కంపెనీనే షార్ట్ లిస్టు చేసి హై కోర్ట్ పర్మిషన్ కోసం అడిగారని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఆర్టికల్‌లో ఉంది. అప్పట్లో దీనిని హిందూ సంస్థలు వ్యతిరేకించినట్టు ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
అరవన ప్రసాదంను బియ్యం, బెల్లం, నెయ్యి, యాలకులతో తయారు చేస్తారు. ఆలయం యొక్క 60% రెవిన్యూ ఈ ప్రసాదం ద్వారానే వస్తుంది.
కేరళలోని చాలా దేవాలయాలలో తయారు చేయబడే ప్రత్యేకరకం ‘పాయసం’ అరవన పాయసం. అయితే, శబరిమల ‘అరవన పాయసం’ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందింది. శబరిమల ‘అరవన’ ఇతర దేవాలయాల మాదిరిగానే దాదాపు అదే పదార్థాలను ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, భిన్నంగా తయారు చేయబడుతుంది, అందువల్ల ఒక ప్రత్యేకమైన రుచిని కలిగి ఉంటుంది.
విల్మార్ ఇంటర్నేషనల్ (సింగపూర్ సంస్థ) తన ఆహార అనుబంధ సంస్థ కువోక్ ఆయిల్స్ అండ్ గ్రెయిన్స్ ట్రేడింగ్ లిమిటెడ్ యొక్క ట్రేడ్ మార్క్ గా ‘అరవన’ పేరును పొందాలనుకుంది. ట్రేడ్ మార్క్ అప్లికేషన్ కోల్‌కతాలోని ట్రేడ్ మార్క్స్ రిజిస్ట్రీలో 2018లో దాఖలు చేసారు.
కొన్ని చోట్ల అరవన పాయసం అనే పేరుతో కంపెనీలు స్వీట్‌లను అమ్ముతున్నారు. దుబాయ్‌లో ఆన్‌లైన్‌లో కూడా దీన్ని విక్రయిస్తున్నారు.
సోషల్ మీడియాలో అరవన ప్రసాదం పేరిట పాయసం అమ్ముతున్నారని వీడియోలు బాగా షేర్ అవ్వటంతో, GI ట్యాగ్ కోసం అప్లికేషన్ వేసారని ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు వారు అరవన ప్రసాదానికి సంబంధించి పేటెంట్ కోసం అప్లై చేస్తున్నారు.
న్యూస్ చెకర్ వారు ఇదే క్లెయిమ్‌కు సంబంధించి ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ రాసారు; అందులో, వారు అల్ జాహా కంపెనీని, ట్రావెన్ కోర్ దేవసోమ్ బోర్డు వారిని సంప్రదించినప్పుడు, ఈ క్లెయిమ్ తప్పని తెలిపారు.
చివరగా, శబరిమల ప్రసాదం తయారీ యొక్క టెండర్ అల్ జహా స్వీట్స్ అనబడే యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ కంపెనీకి ఇవ్వలేదు.

created: November 16, 2021


text:
‘Safe Shop India’ ఈ-కామర్స్ కంపెనీ అసోసియేట్ ని కొడగు జిల్లా కలెక్టర్ గా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2020
కేరళ లోని త్రివేండ్రంలో మెడికల్ కాలేజీ లో నర్సుగా పనిచేస్తూ IAS పూర్తి చేసి కొడగు జిల్లా కలెక్టర్ అయి కరోనా వ్యాప్తి చెందకుండా గట్టి చర్యలు చేపట్టారు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. కరోన నివారించడంలో తీసుకున్న చర్యలని అభినందిస్తూ ప్రజలు ఆ కలెక్టర్ ని సన్మానిస్తున్న దృశ్యమంటూ ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కొడగు జిల్లా కలెక్టర్ ని ప్రజలు సన్మానిస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులలో కనిపిస్తున్న ఆ అమ్మాయి కొడగు జిల్లా కలెక్టర్ కాదు, Safe Shop India’ అనే ఈ-కామర్స్ కంపెనీ అసోసియేట్ నజియా బేగం. ‘Safe Shop India’ కంపెనీ స్టాఫ్ నజియా బేగంని ఘనంగా ఆహ్వానిస్తున్నప్పుడు తీసిన వీడియో ఇది అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. కావున, పోస్టులలో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులలో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ ‘20 ఫిబ్రవరి 2020’ నాడు పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. వీడియోలో కనిపోస్తుంది ‘Safe Shop India’ కంపెనీ కి చెందిన నజియా బేగం అని వివరణలో తెలిపారు. ఇదే వివరణతో మరొక యూసర్ కూడా ఈ వీడియోని యూట్యూబ్లో పోస్ట్ చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోలోని వ్యక్తి గురించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, తమ కంపెనీలో పనిచేస్తున్న నజియా బేగం యొక్క విజయ గాధని వివరిస్తూ ‘Safe Shop India’ కంపెనీ వారు తమ ఫేస్బుక్ పేజి లో పెట్టిన వీడియో దొరికింది. పోస్టులలో కనిపిస్తున్న అదే వ్యక్తి, ఈ వీడియోలో ‘Safe Shop India’ కంపెనీలో తన గెలుపుని వివరిస్తున్న దృశ్యాలు మనం చూడవచ్చు.
‘Safe Shop India’ అనే ఈ-కామర్స్ కంపెనీ ఫాషన్, హెల్త్ మరియు లైఫ్ స్టైల్ కి సంబంధించిన వస్తువులను అమ్ముతుంటుంది. ‘Safe Shop India’ కంపెనీ స్టాఫ్ నజియా బేగంని ఘనంగా ఆహ్వానిస్తున్నప్పుడు తీసిన మరికొన్ని వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఈ కంపెనీ పై చాలా మంది వినియోగదారులు ‘కన్స్యూమర్ కంప్లైంట్ ఫోరమ్’ లో కంప్లైంట్స్ ఫైల్ చేసినట్టు తెలిసింది. అంతేకాదు, 2019లో ఈ ‘Safe Shop India’ కంపెనీ కి చెందిన 11 మంది ఉద్యోగులను హైదరాబాద్ పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. 10,000 రూపాయలు ఇన్వెస్ట్ చేసి తమ కంపెనీ లో భాగస్వామి కావాలని ప్రజలకు కమిషన్ రూపంలో ఆశ చూపించి మోసం చేసిన నేరంలో వీరిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేసారు.
గతంలో ఇదే వీడియోని హత్రాస్ అత్యాచార ఆరోపిత బాధితురాలుగా ప్రచారం అవ్వగా, అది తప్పని చెప్తూ ‘Factly’ రాసిన ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, ‘Safe Shop India’ ఈ-కామర్స్ కంపెనీ అసోసియేట్ ని కొడగు జిల్లా కలెక్టర్ గా చిత్రీకరిస్తున్నారు.

created: October 27, 2020


text:
ప్రతి సంవత్సరం పూసే ‘Saguaro’ పువ్వు ఫోటో పెట్టి ‘400 ఏళ్ళకి ఒకసారి కనిపించే మహా మేరు/ఆర్య పుష్పము’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 12, 2019
ఒక పువ్వు ఫోటో పెట్టి అది ‘మహా మేరు/ఆర్య పుష్పము’ అని, అది 400 ఏళ్ళకి ఒకసారి హిమాలయాల్లో కనిపిస్తుందని చాలా మంది సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో ఉన్నది 400 ఏళ్ళకి ఒకసారి హిమాలయాల్లో కనిపించే ‘మహా మేరు/ఆర్య పుష్పము’.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలోని పువ్వు పేరు ‘Saguaro’. అది ప్రతి సంవత్సరం మే-జూన్ నెలల్లో పూస్తుంది. అంతేకాదు, ‘Saguaro’ అమెరికాలోని అరిజోన రాష్ట్రం యొక్క రాష్ట్ర పుష్పము. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోతో కూడిన వెబ్ సైట్ లింక్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వెబ్ సైట్ లో ఫోటోలోని పువ్వు పేరు ‘Saguaro’ అని ఉంటుంది. ‘Saguaro’ చెట్టు అమరికా లోనే అతి పెద్ద కాక్టస్. ప్రతి సంవత్సరం మే-జూన్ నెలల్లో ‘Saguaro’ చెట్టుకు పువ్వులు పూస్తాయని ఆ వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు. కావున, 400 ఏళ్ళకి ఒకసారి కనిపిస్తుంది అని చెప్పినదాంట్లో నిజం లేదు.
‘Saguaro’ పుష్పము అమెరికాలోని అరిజోన రాష్ట్రం యొక్క రాష్ట్ర పుష్పము అని అరిజోన రాష్ట్రం కి చెందిన అధికారిక వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు.
‘మహా మేరు/ఆర్య పుష్పము’ పేరుతో హిమాలయాల్లో పుష్పాలు ఉన్నట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం దొరకదు. అంతేకాదు, గత సంవత్సరం వేరే ఫోటో ఒకటి పెట్టి ఇలానే పోస్ట్ చేసినప్పుడు, అది తప్పు అని ‘HoaxorFact’ వారు రాసినట్టు తెలుస్తుంది. ఇంతకు ముందు కూడా ‘నాగపుష్పము’ అని చెప్తూ ఒక సముద్రపు జీవి ఫోటో వైరల్ అయినప్పుడు ‘FACTLY’ వారు రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవచ్చు.
చివరగా, ప్రతి సంవత్సరం పూసే ‘Saguaro’ పువ్వు ఫోటో పెట్టి  ‘400 ఏళ్ళకి ఒకసారి కనిపించే మహా మేరు/ఆర్య పుష్పము’ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 12, 2019


text:
ఢిల్లీలో నిక్కీ యాదవ్‌ను హత్య చేసిన ‘సాహిల్ గెహ్లాత్’ ముస్లిం మతస్థుడు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2023
ఇటీవల ఢిల్లీలో ఒక వ్యక్తి తన ప్రియురాలిని  చంపి శవాన్ని  ఫ్రిడ్జ్‌లో దాచిన ఘటన వెలుగులోకి వచ్చిన నేపధ్యంలో, అతను ముస్లిం మతానికి చెందిన వ్యక్తని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల ఢిల్లీలో తన ప్రియురాలిని చంపి శవాన్ని ఫ్రిడ్జ్‌లో దాచిన వ్యక్తి సాహిల్ ముస్లిం మతానికి చెందినవాడు.
ఫాక్ట్: ఈ హత్య చేసిన నేరస్థుడి పేరు ‘సాహిల్ గెహ్లాత్’. ఇతను ఒక హిందువు. ముస్లిం మతస్థుడు కాదు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పు.
మీడియా మరియు పోలీసుల కథనాల ప్రకారం, నేరస్థుడి పూర్తి పేరు సాహిల్ గెహ్లాత్ (24). ఇతను ఒక హిందువు. తనతో సహజీవనం చేస్తున్న నిక్కీ యాదవ్‌ను  సాహిల్ 10 ఫిబ్రవరి 2023న చంపి తన డాబాలోని ఫ్రిడ్జ్‌లో శవాన్ని దాచాడు. అతనికి ఇదివరకే పెళ్లి నిశ్చయమైన విషయం ఆ మహిళకు తెలియడంతో, ఇద్దరి మధ్య గొడవ జరిగి, సాహిల్ నిక్కీని ఫోన్ కేబుల్‌తో హతమార్చాడు.
నిక్కీని చంపిన రోజే సాహిల్ గెహ్లాత్ మరొక మహిళని హిందూ పద్ధతిలో వివాహం చేసుకున్నారు. సంబంధిత కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ఇటీవల ఢిల్లీలో నిక్కీ యాదవ్ అనే మహిళ ని చంపిన సాహిల్ గెహ్లాత్ ముస్లిం మతస్థుడు కాదు.

created: February 16, 2023


text:
సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి “జగన్ ఏం చేసినా ఎన్నికల్లో గెలవడు” అని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 13, 2024
వైకాపా ప్రధాన కార్యదర్శి, ప్రభుత్వ సలహాదారుడు సజ్జల రామకృష్ణ రెడ్డి, “జగన్ మోహన్ రెడ్డి 2024 ఎన్నికల్లో గెలవటానికి చేయని ప్రయత్నం అంటూ లేదు. ఏం చేసినా జగన్ ఎన్నికల్లో గెలవడు” అని తెలిపారు అంటూ ఒక వీడియోను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఎంత నిజముందో ఈ కథనం ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: వైకాపా ప్రధాన కార్యదర్శి, ప్రభుత్వ సలహాదారుడు సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి, “జగన్ మోహన్ రెడ్డి 2024 ఎన్నికల్లో గెలవటానికి చేయని ప్రయత్నం అంటూ లేదు. ఏం చేసినా జగన్ ఎన్నికల్లో గెలవడు” అని తెలిపారు.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 8 మార్చి 2024న సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి ఒక ప్రెస్ మీట్లో మాట్లాడుతున్న సందర్భంలోది. రామకృష్ణా రెడ్డి ఈ ప్రెస్ మీట్లో చంద్రబాబు నాయుడు మరియు తెదేపాను విమర్శిస్తూ, “చంద్రబాబు నాయుడు ఏదో ఒక రకంగా 2024 ఎన్నికల్లో గెలిచేందుకు చాలా  ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాడు. జగన్ మోహన్ రెడ్డిని ఓడించేందుకు భాగంగా, బీజేపీతో పొత్తు కోసం ఢిల్లీలో పడిగాపులు కాస్తూ ఆఖరి ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. ఇది చంద్రబాబు బాలహీనతను, ప్రజల్లో  జగన్ మోహన్ రెడ్డికి ఉన్న బలాన్ని చాటిచెబుతుంది” అని మాట్లాడారు. అసలు వీడియోను తెదేపాకు అనుకూలమైన భావం వచ్చేలాగ వివిద చోట్ల ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ వీడియో యొక్క కీ ఫ్రేమ్ లను ఉపయోగించి రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, ఈ వీడియో 8 మార్చి 2024న సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి ఒక ప్రెస్ మీట్లో మాట్లాడుతున్న సందర్భంలోది అని తెలుసుకున్నాం (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఈ పూర్తి వీడియోను పరిశీలించగా, రామకృష్ణా రెడ్డి ఈ ప్రెస్ మీట్లో చంద్రబాబు నాయుడు మరియు తెదేపాను విమర్శిస్తూ, “ 20 ఏళ్ల క్రిత చంద్రబాబు చేసిన మహా దోపిడీని చూసి తెలంగాణ హైకోర్టు సైతం దిగ్బ్రాంతి వ్యక్తం చేసింది. గతంలో చేసిన దోపిడీలను 2024లో ప్రజలు మర్చిపోయి ఉంటారు అని అనుకుంటూ, ఏదో ఒక రకంగా ఎన్నికల్లో గెలిచేందుకు ఛాలా ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాడు. జగన్ మోహన్ రెడ్డిని ఓడించేందుకు భాగంగా, బీజేపీతో పొత్తు కోసం ఢిల్లీలో పడిగాపులు కాస్తూ ఆఖరి ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. ఇది చంద్రబాబు బాలహీనతను, ప్రజల్లో జగన్ మోహన్ రెడ్డికి ఉన్న బలాన్ని చాటిచెబుతుంది” అని మాట్లాడారు అని స్పష్టం అయింది.
అసలు వీడియోను తెదేపాకు అనుకూలమైన భావం వచ్చేలాగా వివిద చోట్ల ఎడిట్ చేసి షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ ప్రెస్ మీట్ గురించి పలు వార్తా పత్రికలు ప్రచురించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
చివరిగా, సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి “జగన్ ఏం చేసినా ఎన్నికల్లో గెలవడు” అని అనలేదు.


text:
మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడం కోసం ఇండియన్ ఓవర్సీస్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను అభ్యర్ధించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 8, 2021
న్యూయార్క్‌లో మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడానికి అనుమతించాలని ఇండియన్ ఓవర్సీస్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను అభ్యర్ధించినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఇటీవల అమెరికా పర్యటన సమయంలో పాకిస్థాన్ , ఖలిస్తాన్ మద్దతుదారులతో కలిసి సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ కోసం అభ్యర్ధించినట్టు సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు పెడుతున్నారు. 25 సెప్టెంబర్ 2021 నాడు ఐక్యరాజ్యసమితి సమితి ఎదుట ఖలిస్తాన్ మద్దతుదారులు మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించిన నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: న్యూయార్క్‌లో మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడానికి అనుమతించాలని ఇండియన్ ఓవర్సీస్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా ఇటీవల న్యూయార్క్ పోలీసులను అభ్యర్ధించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2019లో నరేంద్ర మోదీ అమెరికా పర్యటన సమయంలో ఇండియన్ ఓవర్సీస్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడానికి అభ్యర్ధించినట్టు ‘News X’ ఛానల్ 26 సెప్టెంబర్ 2019 రిపోర్ట్ చేసింది. న్యూయార్క్ పోలీసుల సమావేశానికి హాజరైన అమెరికా బీజేపీ కార్యకర్తలు ఈ విషయం తమకు తెలిపారని News X’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసింది.  కాని, ఈ విషయాన్ని ధృవీకరిస్తూ  మరే  వార్తా  సంస్థ వీడియో లేదా ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదు. తన పై చేస్తున్న ఈ ఆరోపణలు తప్పని సామ్ పిట్రోడా 2019లోనే ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలు ఉపయోగించి గుగూల్‌లో వెతికితే, కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడం కోసం న్యూయార్క్ పోలీసులని అభ్యర్ధించారని రిపోర్ట్ చేస్తూ ‘News X’ న్యూస్ ఛానల్ 26 సెప్టెంబర్ 2019 నాడు వీడియోని పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. న్యూయార్క్ పోలీసులు సామ్ పిట్రోడాని పాకిస్థాన్ నిరసనకారులతో క్లబ్ చేసి కుర్చోబెట్టినట్టు ‘News X’ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసింది. న్యూయార్క్ పోలీసుల సమావేశానికి హాజరైన అమెరికా బీజేపీ కార్యకర్తలు తమకు ఈ విషయం తెలిపినట్టు ‘News X’ న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసింది.
‘News X’ న్యూస్ ఛానల్ రిపోర్ట్ చేసిన వీడియోని బీజేపీ లీడర్లు చాలా మంది 2019లో ట్వీట్ చేసారు. కానీ, సామ్ పిట్రోడా పై చేసిన ఈ ఆరోపణల గురుంచి గానీ, ధృవీకరిస్తూ గానీ మరే  వార్తా సంస్థ వీడియో లేదా ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదు. 2019లో న్యూయార్క్ నగరంలో మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించుకోవడం కోసం మూడు మోదీ వ్యతిరేక సంస్థలు తమని సంప్రదించారని న్యూయార్క్ పోలీసులు మీడియాకి తెలిపారు. వీటిలో పాకిస్థాన్ మద్దతుతో నడుస్తన్న సంస్థ కూడా ఉందని న్యూయార్క్ పోలీసులు చెప్పారు. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పబ్లిష్ అయిన న్యూస్ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. కానీ, మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ కోసం అభ్యర్ధించిన వ్యక్తులలో సామ్ పిట్రోడా ఉన్నట్టు న్యూయార్క్ పోలీసులు ఎక్కడా పేర్కొనలేదు.
అంతేకాదు, తన పై చేస్తున్న ఈ ఆరోపణలు తప్పని సామ్ పిట్రోడా 2019లోనే ట్వీట్ ద్వారా  స్పష్టం చేసారు. వ్యవసాయ చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా భారతీయ రైతులు నిర్వహిస్తున్న ఉద్యమానికి మద్దతు పలుకుతూ ఖలిస్తాన్ మద్దతుదారులు 25 సెప్టెంబర్ 2021 నాడు ఐక్యరాజ్యసమితి ఎదుట నిరసన చేపట్టిన మాట వాస్తవం. కాని, ఈ మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ కోసం సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను అభ్యర్ధించినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి వార్తలు, ఆధారాలు లేవు.
Not true. Wrong news . I have no clue. https://t.co/l4E55NoOb2
చివరగా, మోదీ వ్యతిరేక ర్యాలీ నిర్వహించడం కోసం ఇండియన్ ఓవర్సీస్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు సామ్ పిట్రోడా న్యూయార్క్ పోలీసులను అభ్యర్ధించలేదు.

created: October 8, 2021


text:
ఈ ఫోటోలో అఖిలేష్ యాదవ్ విలాసవంతంగా కూర్చున్న సోఫాలను సమాజ్‌వాది పార్టీ అమర్చలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 12, 2021
సమాజ్‌వాది పార్టీ అధినేత అఖిలేష్ యాదవ్ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రచారానికి ఎక్కడికి వెళ్ళినా తనతో పాటు సోఫాలు కూడా తీసుకెళ్తున్నారు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. గోడలకి ప్లాస్టరింగ్ కూడా వేయించని ఒక ఇంట్లో, అఖిలేష్ యాదవ్ విలాసంతమైన సోఫాలో కూర్చున్న దృశ్యాలని ఈ ఫోటోలో చూడవచ్చు. 2022లో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు.  ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సమాజ్‌వాది పార్టీ అధినేత అఖిలేష్ యాదవ్ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రచారానికి ఎక్కడికి వెళ్ళినా తనతో పాటు సోఫాలు తీసుకెళ్తున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో, అఖిలేష్ యాదవ్ ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఇటావ జిల్లాలో డెంగ్యుతో చనిపోయిన ఒక భాదిత కుటుంబాన్ని పరామర్శించినప్పుడు తీసారు. గిజా గ్రామానికి చెందిన ముఖేష్ బాతమ్ అనే వ్యక్తి ఇటీవల డెంగ్యు కారణంగా తన కొడుకుని కోల్పోయాడు. అఖిలేష్ యాదవ్ 03 నవంబర్ 2021 నాడు అఖిలేష్ యాదవ్ ముఖేష్ బాతమ్ కుటుంబాన్ని పరామర్శించారు. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్న సోఫాలు తనవే అని, ఇటీవల తన ఇద్దరి కొడుకుల వివాహాలలో ఈ సోఫా సెట్లని కానుకలగా ఇచ్చినట్టు ముఖేష్ బాతమ్ మీడియాకి స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, ఈ ఫోటోని అఖిలేష్ యాదవ్ స్వయానా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో 03 నవంబర్ 2021 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోని అఖిలేష్ యాదవ్ ఇటీవల ఉత్తరప్రదేశ్ ఇటావ జిల్లాలో డెంగ్యుతో చనిపోయిన ఒక భాదిత కుటుంబాన్ని పరమర్శించినప్పుడు తీసినట్టు తెలిసింది. డెంగ్యు వ్యాధి కారణంగా ఇటావ జిల్లాలోని గ్రామాలలో అధిక మరణాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయని, ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి రాష్ట్రంలో వైద్య సౌకర్యాలకు సంబంధించి తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారని అఖిలేష్ యాదవ్ తన ట్వీట్లో పేర్కొన్నారు.
इटावा के जिस गाँव में मुख्यमंत्री जी ने महामारी में ‘दिखावटी कोविड पर्यटन’ करके सभी मेडिकल व्यवस्थाओं के सही होने का झूठा दावा किया था, आज यहाँ आकर उसकी कलई खुलते देखी। यहाँ का एक गाँव डेंगू से बुरी तरह प्रभावित है और कई मौतें भी हो चुकी हैं।
सोती सरकार तत्काल ध्यान दे! pic.twitter.com/2cEqxynG7A
ఈ సోఫాలకి సంబంధించిన అసలు సమాచారాన్ని వివరిస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. గిజా గ్రామంలో డెంగ్యు కారణంగా కొడుకుని కోల్పోయిన ముఖేష్ బాతమ్ కుటుంబాన్ని అఖిలేష్ యాదవ్ 03 నవంబర్ 2021 నాడు పరామర్శించినట్టు ఈ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. తన ఇంట్లోని సోఫాలపై చెలరేగిన వివాదం గురించి ముఖేష్ బాతమ్ మీడియాకు స్పష్టత ఇచ్చినట్టు ఆర్టికల్స్‌లో తెలిపారు. ముఖేష్ బాతమ్ మీడియాతో తనకు నలుగురు కుమారులు ఉన్నారని, వారిలో ఇద్దరికి ఇటీవలే వివాహమైందని చెప్పారు. కుమారుల వివాహలలో ఈ రెండు సోఫాసెట్లను కానుకలగా ఇచ్చారని, అఖిలేష్ యాదవ్ షేర్ చేసిన ఫోటోలలో కనిపిస్తున్న సోఫా సెట్ తనదేనని ముఖేష్ బాతమ్ మీడియాకి స్పష్టం చేసారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా ఫోటోలో కనిపిస్తున్న సోఫాలు సమాజ్‌వాది పార్టీ కార్యకర్తలు అమర్చినవి కావని చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో అఖిలేష్ యాదవ్ కూర్చున్న విలాసవంతమైన సోఫాలను సమాజ్‌వాది పార్టీ కార్యకర్తలు అమర్చలేదు.

created: November 12, 2021


text:
ఒక బ్రిటీష్ మహిళ పాడిన సంస్కృత శ్లోకాలు స్పెయిన్ రేడియో ఛానల్‌లో పాడినట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 28, 2021
స్పెయిన్‌లో ఈ మహిళ రేడియో ఛానల్‌లో సంస్కృతంలో పాటలు పాడుతుందని ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: స్పెయిన్‌లోని రేడియో ఛానల్‌లో సంస్కృతంలో శ్లోకాలు పాడుతున్న ఒక మహిళ వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియోలో సంస్కృతంలో పాడుతున్నది గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ అనబడే బ్రిటీష్ మహిళ. ‘భోజనం మంత్ర’ అనబడే సంస్కృత మంత్రాన్ని వీడియోలో పాడుతున్నది. గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ బ్రిటన్ లో, భారతీయ భాష అయిన సంస్కృతాన్ని ప్రోత్సహిస్తుందని, ‘బ్రిటన్లో  భారతదేశం యొక్క సాంస్కృతిక రాయబారి’ అని భారతదేశంలోని బ్రిటీష్ హై కమిషన్ ట్వీట్ కూడా చేసింది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను స్క్రీన్‌షాట్స్ తీసి రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే వీడియో యూట్యూబ్‌లో లభించింది. ‘భోజనం మంత్ర’ అనబడే సంస్కృత మంత్రాన్ని పాడుతున్నట్టు తెలిపారు. ఈ వీడియో 10 నవంబర్ 2019న గయా సంస్కృత్ అనబడే యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో అప్లోడ్ చేసారు. అది పాడుతున్నది బ్రిటన్ కు చెందిన గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ అని వీడియో యొక్క వివరణలోని సోషల్ మీడియా మరియు పేపాల్ అకౌంట్స్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ అని గూగుల్లో వెతకగా భారతదేశంలోని బ్రిటీష్ హై కమిషన్ వారు ఆమె గురించి ట్వీట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ బ్రిటన్ లో, భారతీయ భాష అయిన సంస్కృతాన్ని ప్రోత్సహిస్తుందని మరియు ‘బ్రిటన్లో భారతదేశం యొక్క సాంస్కృతిక రాయబారి’ అనే పేరును సంపాదించిందని ఒక వీడియోతో ఉన్న ట్వీట్ ను పోస్ట్ చేసారు.
చిన్నప్పటినుండి తన తల్లిదండ్రులు ఆమెను సంస్కృతం నేర్చుకోవటంలో ఎలా ప్రోత్సహించరో ఈ వీడియో ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. గాబ్రియెల్లా బర్నెల్ ఒక బ్రిటీష్ సంస్కృత స్కాలర్ అని తెలిపారు. తను ఆక్స్ ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్నారని, లండన్ లో సంస్కృతానికి సంబంధించి క్లాసులు కూడా చెబుతారని ఈ వెబ్సైటుల్లో (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) తెలిపారు.
చివరగా, ఒక బ్రిటీష్ మహిళ పాడిన సంస్కృత శ్లోకాలను స్పెయిన్‌లోని రేడియో ఛానల్‌లో సంస్కృతంలో పాటలు పాడుతున్న ఒక మహిళ అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు

created: December 28, 2021


text:
ఢిల్లీలో సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ సెంటర్ నిర్మాణంలో కేంద్ర , రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సహా పలువురు ముఖ్య భూమిక పోషించారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 3, 2020
దేశ రాజధాని ఢిల్లీ లో నిర్మించిన ప్రపంచంలోనే  అతి పెద్ద 10000- పడకల సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ కు సంబంధించి  సోషల్ మీడియాలో అనేక మంది వివిధ పార్టీలకు క్రెడిట్ ఇస్తూ పోస్టులు పెడుతున్నారు. కొంత మంది ఆ కోవిడ్ సెంటర్ నిర్మించింది కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని ITBP (ఇండో-టిబెటన్ బార్డర్ పోలీస్) అంటూ, ఇంకొందరు అది నిర్మించింది ఢిల్లీ ప్రభుత్వం అంటూ పోస్టులు పెడుతున్నారు. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
10000- పడకల సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ ఢిల్లీ లో నిర్మించింది కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని ITBP.
క్లెయిమ్ 2: 10000- పడకల సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ నిర్మించింది ఢిల్లీ ప్రభుత్వాన్ని నడిపిస్తున్న అరవింద్ కేజ్రివాల్.
ఫాక్ట్ (నిజం): సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ నిర్మించడంలో కేంద్ర,  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సహా పలువురు ముఖ్య భూమిక పోషించారు. కేంద్ర ఆధీనంలోని నోడల్ ఏజెన్సీ ITBP వెయ్యి మంది (1000) డాక్టర్లని, పారామెడికల్  సిబ్బందిని మరియు నర్సులని సమకూర్చింది. తాగు నీరు మరియు పరిశుధ్యానికి సంబంధించిన పనులు ఢిల్లీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చూసుకుంది. కోవిడ్ సెంటర్ కోసం కావలిసిన స్థలాన్ని, మౌలిక నిర్మాణానికి సంబంధించిన పనులని మరియు ఆహారం ‘Radha Soami Satsang Beas Centre’ సంస్థ సమకూరుస్తుంది. ‘Sleepwell Mattress Company’ పరుపులు, భారతీయ రైల్వే దుప్పట్లు మరియు పిల్లో కవర్లు అందించడం జరిగింది. కావున, సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ నిర్మించడంలో చాలా మంది ముఖ్య భూమిక పోషించారు. అందుకే సోషల్ మీడియా లో ఒక్కరికే క్రెడిట్ ఇస్తూ పెడుతున్న పోస్టులు తప్పు దోవ పట్టించేలా ఉన్నాయి.
సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతకగా, సౌత్ ఢిల్లీ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ (District Magistrate South Delhi) ఈ కోవిడ్ సెంటర్ కి సంబంధించి పెట్టిన ఒక ట్వీట్ దొరికింది. ఆ ట్వీట్లో, 10000 పడకలలో 2000 పడకలు కోవిడ్ సెంటర్ లో సిద్దంగా ఉన్నాయని, ఈ నిర్మాణానికి సహకరించిన ITBP కి , Radha Soami Satsang Beas Centre సంస్థకి ధన్యవాదాలు తెలిపారు. ‘ANI’ న్యూస్ ఛానల్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో సౌత్ ఢిల్లీ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ బి ఎం మిశ్రా, Radha Soami Satsang Beas Centre లో నిర్మించిన 10000 పడకల కోవిడ్ సెంటర్ లో 10 శాతం ఆక్సిజనేటడ్ చేయబడినవి అని, వాటి ఎయిర్ కండిషనింగ్ సంబంధించిన పనులు జరుగుతున్నాయని చెప్పారు.
2000 beds of District South’s10000-bedded Sardar Patel #COVID Care Centre & Hospital ready to #takecare of its patients. Sincere thanks to ITBP,Radha Soami Satsang Beas and so many sponsors & donors for generous support! #Covid_19 #TogetherWeCan #IndiaFightsCorona #HealthForAll pic.twitter.com/RB2l65zlcq
రాఘవ్ చద్దా (AAP MLA and Vice-Chairman -Delhi Jal Board) తన ట్విట్టర్ అకౌంట్లో పెట్టిన ట్వీట్లో, సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ సెంటర్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్వం, మరియు Radha Soami Satsang Beas Centre కలిసి సాధించిన ఘనత అని పేర్కొన్నారు. ‘ABP News’ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో రాఘవ్ చద్దా, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో తాము కలిసి చేసిన పెద్ద ప్రాజెక్ట్ ఇది అని పేర్కొన్నారు. అలాగే, ఈ కోవిడ్ సెంటర్ కు నిరంతరంగా మంచి నీరు వచ్చేలా ప్రభుత్వం అన్ని విధాల కృషి చేస్తుంది, అని తెలుపుతూ ట్వీట్ కూడా పెట్టారు.
Radha Soami Satsang Beas Covid Centre is a textbook example of perfect partnership among:
1. Kejriwal Govt: carrying out all managerial, administrative & engineering works
2. Central Govt: providing medical personnel via ITBP
3. Radha Soami Satsang Beas: providing the facility pic.twitter.com/GEAuNn6U3e
ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కెజ్రివాల్ కూడా 10000-పడకల సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ సెంటర్ నిర్మాణానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సహా పలువురు ముఖ్యభూమిక పోషించారు అని చెప్తూ ట్వీట్ పెట్టారు.
देश की सेना, डाक्टर्ज़, सामाजिक संस्थाएँ, केंद्र सरकार और दिल्ली सरकार – सभी दिल्ली के लिए एकजुट होकर काम कर रहे है। मुझे पूरा यक़ीन है हम सब मिल कर कोरोना को हराएँगे। इन कठिन परिस्थितियों में दिल्ली सरकार और दिल्ली के लोगों की मदद करने के लिए शुक्रिया https://t.co/7jS2zAjgMU
DD News వారు తమ వెబ్సైటులో రాసిన ఒక ఆర్టికల్ లో, సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ కేర్ సెంటర్ నిర్మాణానికి కేంద్ర ఆధీనంలోని ITBP (ఇండో-టిబెటన్ బార్డర్ పోలీస్) వెయ్యి మంది (1000) డాక్టర్లని, పారామెడికల్  సిబ్బందిని, మరియు నర్సులని సమకూర్చింది అని తెలిపారు. తాగు నీరు మరియు పారిశుధ్యానికి సంబంధించిన పనులు ఢిల్లీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చూసుకుంటుంది అని, కోవిడ్ సెంటర్ కోసం కావలిసిన స్థలాన్ని, మౌలిక నిర్మాణానికి సంబంధించిన పనులు మరియు ఆహరం Radha Soami Satsang Beas Centre సంస్థ  వారు సమకూరుస్తున్నారని ఆ ఆర్టికల్ లో రాయడం జరిగింది. బిజేపి M.P మరియు కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి మీడియాతో మాట్లాడుతూ, సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ సెంటర్ కి సంబంధించి భారతీయ రైల్వే 30000 దుప్పట్లు, పిల్లో కవర్లు సమకూర్చింది అని, ‘Sleepwell Mattress Company’ కోవిడ్ సెంటర్ కి కావలిసిన పరుపులు సమకూర్చింది అని తెలిపారు. కావున, ఈ కోవిడ్ సెంటర్ నిర్మాణంలో పలువురు ముఖ్య భూమిక పోషించారు. ఏ ఒక్కరికో ఈ నిర్మాణానికి సంబంధించి క్రెడిట్ ఇవ్వడం సరికాదు.
చివరగా, 10000 పడకల సర్దార్ పటేల్ కోవిడ్ సెంటర్ నిర్మాణంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో సహా పలువురు ముఖ్యభూమిక పోషించారు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
స్మగ్లింగ్ బదులుగా బ్యాంకు నుండి ఋణం తీసుకోవాల్సిందని దావూద్ ఇబ్రహీం చింతించినట్టు షేర్ చేస్తున్నది వ్యంగ్యంగా రాసిన ఆర్టికల్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 10, 2023
అండర్ వరల్డ్ డాన్ దావూద్ ఇబ్రహీం, డబ్బు సంపాదించటానికి స్మగ్లింగ్, ఎక్సటార్షన్ మరియు కాంట్రాక్టు కిల్లింగ్స్ మార్గం ఎన్నుకోకుండా ఒక PSU బ్యాంకు నుండి లోను తీసుకొని ఉండాల్సింది అని అన్నట్లు, ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్టులో ఉన్న వీడియోలో ఈ వార్తకు సంబందించిన పేపర్ క్లిప్పింగ్ కూడా ఉంది . అసలు ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: స్మగ్లింగ్, దోపిడీలతో సమయం వృథా చేసుకోకుండా ఒక PSU బ్యాంకు నుండి అప్పు చేసి ఉండాల్సింది – దావూద్ ఇబ్రహీం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వార్త  ‘Faking News’ అనే వ్యంగ్యపు వార్తలు రాసే వెబ్సైటు వారు ప్రచురించారు.ఇది నిజమైన వార్త కాదు. ‘Faking News’ వ్యంగంతో కూడిన ఫేక్ న్యూస్ ప్రచురిస్తారు. కావున పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
వైరల్ పోస్టులో ఉన్న క్లెయిమ్ ధృవీకరించడానికి తగిన కి వర్డ్స్ ఉపయోగించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా . ‘Should have just taken a loan instead of wasting my time in smuggling and extortion: Dawood Ibrahim’ అనే హెడ్లైన్ కలిగిన కథనం ఒకటి లభించింది. వైరల్ పోస్టులో ఉన్న  వీడియోలో ఉన్న ఆర్టికల్ కూడా ఇదే.
ఈ కథనంలో వైరల్ పోస్టులో చెప్తున్నట్లు దావూద్ ఇబ్రహీం, డబ్బు సంపాదించటానికి తాను కూడా భారతదేశంలో ఎదో ఒక PSU బ్యాంకు నుండి అప్పు తీసుకొని ఉంటే బాగుండేది స్మగ్లింగ్ లాంటివి చెయ్యకుండా, అని నిరాశ వ్యక్తపరిచినట్లు ఉంది. కానీ ఈ వార్త కథనం వ్యంగ్యంగా (satire) రాసిన ఆర్టికల్. Faking News అనే వెబ్సైటులో ఇది ప్రచురితమైంది, ఇందులో వేరు వేరు విషయాలపై ఫేక్ న్యూస్ పబ్లిష్ చేస్తారు. 2018లో  నీరవ్ మోదీ ‘పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు’ ఫ్రాడ్ కేసు వెలుగులోకి వచ్చిన సందర్భంలో దానిపై satireగా రాసిన కథనం ఇది.
ఈ వెబ్సైటును రాహుల్ రౌషన్ స్థాపించారు. గతంలో  ప్రముఖ లాయర్ ప్రశాంత్ భూషణ్ పైన  Faking News రాసిన ఒక కథనాన్ని నిజమైనదిగా భావించి  BJP నాయకుడు నితిన్ గడ్కరీ లీగల్ టీం దాన్ని ఒక కేసుకు సంభందించిన విషయంలో కోర్టుకి చూపించారు. దీని గురించి ఇక్కడ  చదవచ్చు.
చివరిగా, ఒక వ్యంగ్యపు వార్తలు రాసే వెబ్సైటు ప్రచురించిన కథనాన్ని నిజమైనదిగా ఈ పోస్టు ద్వారా తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఒక సెటైరికల్ వెబ్సైటు రాసిన వార్తని, 800 మందికి తండ్రి అయిన మిల్క్ డెలివరీ బాయ్ అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 15, 2022
“ఒకరు కాదు.. ఇద్దరు కాదు..ఏకంగా 800 మందికి తండ్రయ్యాడు.. అతడేమీ అందగాడు కాదు.. కేవలం మిల్క్ డెలివరీ బాయ్.. అలా ఆడాళ్లు దగ్గరయ్యాడు.. అప్పట్లో డీఎన్‌ఏ లాంటి టెస్టులు లేవు” అంటూ ఒక వార్తని చాలా వార్త సంస్థలు పబ్లిష్ చేసాయి. దీంట్లో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దక్షిణ కాలిఫోర్నియా శాన్ డియాగో ప్రాంతంలో 800 మందికి తండ్రి అయిన మిల్క్ డెలివరీ బాయ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది నిజమైన వార్త కాదు. ‘డైలీ న్యూస్ రిపోర్టడ్’ అనే ఒక వ్యంగ్యపు వార్తలు రాసే వెబ్సైటు ఈ వార్తని 24 డిసెంబర్ 2021న పబ్లిష్ చేసింది. అక్కడ నుండి చాలా మంది ఇది నిజం అనుకొని పబ్లిష్ చేసారు. ఆర్టికల్ లో ఇచ్చిన ఫోటో కూడా ‘రాండాల్ జెఫ్రీస్’ అనే వ్యక్తిది కాదు. ఈ ఫోటో ఒక స్టాక్ ఫోటో వెబ్సైటు నుండి తీసుకున్నది. కావున ఆర్టికల్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వార్త గురించి వివరాల కోసం గూగుల్‌లో వెతికితే ఈ వార్తను అందరికంటే ముందుగా ‘డైలీ న్యూస్ రిపోర్టడ్’ అనే వెబ్సైట్ 24 డిసెంబర్ 2021న ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. కానీ ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు లేదా వెబ్సైట్లు ఇటువంటి వార్తను ఎక్కడా పబ్లిష్ చేయలేదు. ఇలాంటి సంఘటన నిజంగానే జరిగి ఉంటే ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా సంస్థలు ఈ వార్తను ప్రచురించేవి, కానీ అలా జరగలేదు. అసలు ‘రాండాల్ జెఫ్రీస్’ అనే వ్యక్తి పేరుతో ఎలాంటి వార్తా కథనాలు లేవు.
అయితే ఈ వార్తను మొదట పబ్లిష్ చేసిన ‘డైలీ న్యూస్ రిపోర్టడ్’ వెబ్సైట్ వివరాల కోసం వెతికితే, ఈ వెబ్సైట్ కల్పిత కథలను హాస్యం మరియు వ్యంగ్యం కోసం ప్రచురిస్తుందని వెబ్సైట్ వివరణలో పేర్కొన్నారు. అలానే తమ ఆర్టికల్‌లలో పేర్కొన్న పేర్లు నిజమైనవి కావని, కేవలం కల్పిత పేర్లు అని కూడా పేర్కొన్నారు.  ఈ వివరాల ఆధారంగా ‘డైలీ న్యూస్ రిపోర్టడ్’ వెబ్సైట్ ప్రచురించిన ఈ కథనం నిజంగా జరిగిన సంఘటన కాదని కచ్చితంగా చెప్పవొచ్చు.
ఆర్టికల్‌లో ప్రచురించిన ‘మిల్క్ మాన్’ వ్యక్తి ఫోటో కోసం వెతికితే, అది ఒక స్టాక్ ఫోటో వెబ్సైటు నుండి తీసుకున్నట్టు తెలిసింది. ఇదే వార్తను ఒక వీడియో రూపంలో కూడా పబ్లిష్ చేసారు. ఇందులో ‘మిల్క్ మాన్’ యొక్క చాలా ఫొటోలు చూపించారు. కానీ, ఇవన్నీ కూడా వేరు వేరు వెబ్సైట్లు మరియు స్టాక్ ఫోటో వెబ్సైట్ల నుంచి తీసుకున్నట్టు తెలిసింది. ఇవి ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఒక సెటైరికల్ వెబ్సైటు రాసిన వ్యంగ్యపు కథనాన్ని పట్టుకొని 800 మందికి తండ్రి అయిన మిల్క్ డెలివరీ బాయ్ అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 15, 2022


text:
‘చెరువులో వయాగ్రా... వేల గొర్రెలు తహతహ!’ అంటూ వైరల్ అయిన వార్తలో ఎటువంటి నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 19, 2019
“ఐర్లాండ్‌లో ఫిజర్ అనే ఫార్మా కంపెనీ శుద్ధి చేయని 755 టన్నుల వయాగ్రాను చెరువులో వేయడంతో అక్కడి గొర్రెల కాపర్లకు కష్టకాలం వచ్చింది. ఆ చెరువులో నీళ్లు తాగిన 80 వేల గొర్రెలు వయాగ్రా వేసుకున్న మనుషుల వలే తోడు కోసం తహతహ లాడాయి” అంటూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వయాగ్రాను చెరువులో వేయడంతో, ఆ నీళ్లు తాగిన 80 వేల గొర్రెలు తహతహలాడాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): వ్యంగ్యంగా వార్తలు రాసే ‘World News Daily Report’ అనే వెబ్ సైట్ వారు పెట్టిన కల్పిత వార్తను తీసుకొని, నిజంగా జరిగినట్టు ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో ఇచ్చిన లింక్ ని క్లిక్ చేయగా, ఆ లింక్ లో పెట్టిన ఆర్టికల్ ఇప్పుడు లేదు. కావున, ఈ విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు [ఆంధ్రజ్యోతి (ఆర్కైవ్డ్) మరియు AP 24×7 (ఆర్కైవ్డ్)] కూడా ఈ వార్త ను ప్రచురించినట్టు తెలుస్తుంది.
ఈ వార్తను మొదటిగా ‘World News Daily Report’ అనే వార్తాసంస్థ ప్రచురించినట్టుగా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో చూడవొచ్చు. తాము రాసిన ఆర్టికల్ ని ఫేస్బుక్ లో నవంబర్ 26 న (తెలుగు వార్తాసంస్థలు డిసెంబర్ లో ప్రచురించారు) పోస్ట్ చేసారు. ఇంగ్లీష్ వార్తాపత్రిక ‘Outlook’ వారు రాసిన ఆర్టికల్ లో కూడా ఈ వార్తను  ‘World News Daily Report’ వారి ఆర్టికల్ నుండి తీసుకున్నట్టుగా ఉంటుంది.
‘World News Daily Report’ వారి ‘About’ సెక్షన్ లో అది ఒక ‘satirical news’ (వ్యంగంగా వార్తలు రాసే) వెబ్ సైట్ అని చూడవొచ్చు. ఇదే విషయం వారి వెబ్ సైట్ లో కూడా చూడవొచ్చు. కావున, వారు రాసిన ఆర్టికల్లను నిజమైనవిగా భావించలేము.
చివరగా, ‘చెరువులో వయాగ్రా… వేల గొర్రెలు తహతహ!’ అంటూ వైరల్ అయిన వార్తలో ఎటువంటి నిజం లేదు. అదే విషయాన్ని బ్రిటన్ కి చెందిన ‘డైలీ మెయిల్’ వార్తా సంస్థ కూడా ధ్రువపరిచింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 19, 2019


text:
‘లిఫ్ట్ లో 71 గంటలు.. ఆకలేసి భార్యను తినేసిన భర్త…’ అనే వార్త ఒక ఫేక్ న్యూస్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 13, 2019
‘Asianet News’ వార్తా సంస్థ తమ ఫేస్బుక్ పేజీ లో ‘భార్యను చంపి .. మాంసం తిని… రక్తం తాగేశాడు…’ అని పోస్టు చేసి, అందుకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ లింక్ ని పెట్టారు. ఆ వార్త ఎంతవరకు వాస్తవమో విశ్లేషిద్దాం.
లిఫ్ట్ లో 71 గంటలు ఇరుక్కుపోయినందున బ్రతకడానికి భార్యను చంపేసి తినేసిన భర్త.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వార్తను మొట్టమొదటిసారిగా ప్రచురించింది అమెరికాకి చెందిన “World News Daily Report” అనే ఒక ‘వ్యంగ్యపు’ వార్తలు రాసే వెబ్సైట్. కావున, పోస్ట్ లో పెట్టిన కథనం లో చెప్పిన విషయం వాస్తవ ఘటనకి సంబంధించినది కాదు, అందులో పేర్కొన్నది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన ‘Asianet News’ వారి వార్తా కథనం(ఆర్కైవ్డ్) లో, ఫిలడెల్పియా లో ఇద్దరు భార్యభర్తలు అనుకోకుండా లిఫ్ట్ లో 71 గంటలు ఇరుక్కుపోయారనీ, అప్పుడు భర్త తనను తాను బతికించుకోవడానికి కట్టుకున్న భార్యను చంపేసి ఆమె మాంసం తిన్నాడని ఉంది. ఆ కథనం లో పేర్కొన్న విషయం గురించి సమాచారం కోసం గూగుల్ లో ‘Philadelphia couple struck in lift, man eats his wife to survive’ అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వచ్చాయి. వాటిలో,  “World News Daily Report(WNDR)” అనే ఒక వెబ్సైట్ అటువంటి వార్త ని మొట్టమొదట ప్రచురించినట్లుగా తెలిసింది.
ఆ వెబ్సైటు యొక్క ‘About us’ విభాగం లో ఒక డిస్క్లైమర్ ఉంది. అందులో, WNDR అనేది ఒక ‘సెటైరికల్’ వెబ్సైట్ అనీ, వారి కథనాలు ‘ఫిక్షన్’ ఆధారంగా ఉంటాయనీ ఉంది. కావున,  ఆ కథనంలో ఉన్నది వాస్తవ ఘటనకి సంబంధించినది కాదు. కానీ, ‘Asianet News’ వారు ‘WNDR’ ప్రచురించిన ఆ కథనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని వార్తని ప్రచురించారు.
గతంలో ‘WNDR’ వారి వేరే కథనం ఆధారంగా, ఒక మహిళ ఒకే కాన్పులో 17 మంది చిన్నారులకు జన్మనిచ్చిందంటూ వార్తలు వచ్చినప్పుడు, FACTLY వారు రాసిన కథనం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ప్రస్తుత పోస్ట్ ఫేక్ అని గతంలోనే స్నోప్స్ సంస్థ రాసిన ఫాక్ట్ చెక్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, ‘లిఫ్ట్ లో 71 గంటలు.. ఆకలేసి భార్యను తినేసిన భర్త…’ అనే వార్త వాస్తవానికి ఒక ఫేక్ న్యూస్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 13, 2019