text:
Jaya Bachchan’s speech during the Motion of Thanks to the President’s address is shared with a misleading claim - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 25, 2023
A post claims that Rajya Sabha MP Jaya Bachchan gave a heartfelt speech about senior citizens by stating to ‘kill the senior citizens after 65 years’ as the government is not paying attention to them. Further, she demanded certain privileges for the welfare of senior citizens. Let’s verify the claim made in the post.
Claim: Jaya Bachchan made a heartfelt speech about the senior citizens of this country and demanded the privileges.
Fact: Jaya Bachchan stated that people above 60 years of age in India are projected to reach 41% by 2031 and questioned the government about its provisions and action plan for a dignified life for senior citizens in her address during he motion of thanks speech to the president’s address on 08 February 2023. However, the claims made in the post were not addressed by her. Hence, the claim made in the post is Misleading.
With the relevant keyword search about the claims made in the post, we found news reports and Jaya Bachchan’s original speech (here and here) in the session. Jaya Bachchan raised senior citizens’ issues in her address during the motion of thanks speech to the president’s address in Rajya Sabha on 08 February 2023. The issue of senior citizens was one of the four issues she spoke about in the parliament. However, we did not find the statements made in the claim post as mentioned by MP in her speech.
She stated that people above 60 years of age in India are projected to reach 41% by 2031 and questioned the government about its provisions and action plan for a dignified life for senior citizens. Moreover, other countries provide social security to the disabled, elderly people, and the handicapped but such a provision is not present in India.
She also spoke about women’s welfare and their dignity in society and the lack of mention of the Nirbhaya Fund in the president’s address.  Further, she spoke about the plight of sanitation workers, pointed out the government’s disregard for the artistic community, and ended her speech with a demand to conduct the caste-based census.
To sum up, Jaya Bachchan’s address during the Motion of thanks to the president’s address is shared with a misleading claim.

created: September 25, 2023


text:
Analysis of the Karnataka High Court Judgement - How did Jayalalitha’s Disproportionate Assets come down to less than 3 crore rupees
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2015
The Karnataka High Court Judgement acquitting J Jayalalitha and three others in the disproportionate assets case raised quite a few eye brows. The high court rejected the trial court’s judgement. Estimation of two major expenses (construction & marriage) were significantly reduced by the high court that led to the huge reduction in assets. Also, income from loans and other sources was added to the income leading to a rise in income. Thus the disproportionate assets were less than 10% of the income leading to the acquittal.
The entire country was shocked when the Karnataka High Court acquitted AIADMK chief Jayalalitha in the Disproportionate Assets case. (DA Case). We analysed the high court judgement to understand where it differed with the trial court. Here is a compilation of important areas of the judgement that led to the acquittal.
Construction Activity undertaken by Jayalalitha & Other accused
The Karnataka High Court found fault with the way the cost for the construction activity was arrived at. The high court said that the PWD (Public Works Department) rate of construction per one square of area (100 sq.ft) was working out to Rs 31,580/-. Since this is the rate given to the contractor that accounts delays of payment etc, for any normal construction this rate cannot be considered. Hence the court considered Rs 28,000/- as a more plausible rate for arriving at the cost of construction. It also said that the cost of construction including other facilities like lifts was highly inflated. It said, “As per PWD itself, the construction cost per square will be Rs.31,580.19/-. This is reasonably quite higher. The date of construction is during the check period. The construction rate per square may be somewhere around Rs.28,000/- “
Hence the total cost of construction was worked out to be slightly more than 5 crore rupees. This is significantly less than what the trial court said to be the cost of construction which is close to 27.8 crore rupees. The high court also accepted the contention of the accused that some construction activity was undertaken by companies in which they had no stake.
Marriage Expenses
The prosecution in the case cited the lavish marriage of Jayalalitha’s foster son Sudhakaran and added this expense to Jayalalitha’s assets. The high court disagreed with the claims of the Prosecution and also the trial court. It accepted Jayalalitha’s version that she spent only Rs 28 lakh on thre wedding and the rest was borne by AIADMK members & the bride’s father who was an IIT Professor. This is again significantly less than what the trial court arrived at. The trial court calculated the marriage expenses as 6.45 crore rupees.
Loans as Income
The high court said that accused in the case have taken loans from various banks and that has to added to the income of the accused. It also said that the prosecution has lost of this and has calculated the income by ignoring these loans. Interestingly, all the loans given in the order only add up to Rs 10,67,31,274/-. If the Rs 1.5 crore loan was Rs 15 crore, then the math would add up. Only time will tell whether it is a printing mistake or a clear case of mathematical error by the Judge.
Income from Grape Garden
The high court accepted the income from Grape Gardens and added this to the income of the accused though the IT returns were filed belatedly. Hence an amount more than Rs 46 lakh was added to the over all income of the accused.
Income from Gifts
The high court accepted the contention of the accused that the gifts received by Jayalalitha on her birthday and also for her son’s wedding have to be included in the income. This also includes a foreign remittance of 77 lakh rupees. The court concluded that the income from gifts would be estimated as Rs 1.5 crore.
Income from Jaya Publications
The high court accepted that Jaya publications activities include printing, publishing, real estate, news papers etc and hence income from Jaya Publications could be estimated as Rs 4 crore.
Apparels, Watches, Sarees etc
The high court said the current case deals with alleged disproportionate assets between 1991 & 1996 when the accused was the Chief Minister. It accepted the contention of the accused that Apparels, watches, sarees, gold etc were acquired during her days as a cine actress. The court also said that it is difficult to ascertain when these were bought in the absence of any evidence. And hence all the items were omitted from assets.
Properties acquired by the accused
The high court said that there is no record or evidence to show that amount over and above the sale deed was paid for acquiring properties. Hence it accepted the sale deed amount of 6.24 crore rupees as the amount used for acquiring properties. It says the argument of the prosecution that more than Rs 20 crore was paid over and above the sales deed does not stand.
Final Calculation
The high court arrived at the final calculation of assets & income by including all the above observations. There are two significant changes from the calculation of the trial court. The construction cost was reduced by 22.69 crore rupees & the marriage expenses were reduced by 6.16 crore rupees. This is a total reduction of 28.85 crore rupees from the total assets of 66.44 crore rupees as arrived at by the trial court. The new total assets stood at 37.59 crore rupees. Similarly the total income was also arrived at by including some of the heads discussed above. The total income during this period was worked out to be 34.76 crore rupees.
Disproportionate Assets
The high court calculated the disproportionate assets as the following based on the income & asset calculation and concluded that the disproportionate assets were only 8.12% of the income.
The Acquittal
The high court relied on the Judgement of the Supreme Court in the Krishnanand Agnihotri’s case where it said that if the DA are to the extent of 10%, the accused are entitled for acquittal. It also relied on a Government of Andhra Pradesh’s circular in 1989 where it said that DA to the extent of 20% are also permissible. Thus Jayalalitha & the other accused were acquitted.
Featured Image: By Jpullokaran (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
Jianli Yang hasn't claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in the Galwan Clashes - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 11, 2020
Screenshot of a tweet purportedly from the Twitter handle ‘Tsai Ing-Wen’ is doing the rounds on social media. ‘Tsai Ing-Wen’ is the President of the Republic of China (Taiwan). In the tweet, it is mentioned that former Chinese military official and son of a leader in the Chinese Communist Party, Jianli Yang has claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in a faceoff with India on ‘15 June 2020’ at Galwan valley. Let’s fact-check the claim made in the post.
Former Chinese military official, Jianli Yang claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in a faceoff with India on ‘15 June 2020’ at Galwan valley.
Fact: Jianli Yang is not a former Chinese military official, and he hasn’t claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in the Galwan valley clashes. Moreover, the tweet is not from the official Twitter account of ‘Tsai Ing-Wen’. Hence the claim made in the post is FALSE.
The tweet in the screenshot was from the account with the name ‘Tsai Ing-Wen’ and Twitter handle starting with ‘@tsaiin..’. With this information, when we searched on Twitter, the account (‘@tsaiing_wen’) was found and it had the same tweet as seen in the screenshot. But the official Twitter handle of ‘Tsai Ing-Wen’, President of the Republic of China (Taiwan) is ‘@iingwen’ and has a verified symbol to the account.  So, the tweet was not from the official Twitter account of ‘Tsai Ing-Wen’, President of the Republic of China (Taiwan).
When we looked if Jianli Yang had claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in a faceoff with India at Galwan valley on ‘15 June 2020’, no news reports corroborating the same were found. But, in an article written by Jianli Yang for ‘The Washington Times’, he wrote that the Communist Party of China has not provided details of the Chinese soldiers killed in the Galwan incident, but the Indian government has paid a solid tribute to its soldiers. In that article, Jianli Yang did not claim anything about 100 Chinese soldiers being killed in a faceoff with India at Galwan valley. Neither did he post about it on his Twitter account.
Moreover, Jianli Yang is not a former military officer of China as stated in the post. He is a dissident of Chinese communism; he works to bring democracy in China and lives in America. More information about him can be read here.
To sum it up, the news that Jianli Yang has claimed that more than 100 Chinese soldiers were killed in the Galwan incident is fake.
Did you watch our new video?


text:
JNU, Jamia Millia Islamia Universities do not offer free hostel accommodation to Jammu and Kashmir Students - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2022
A photo is being shared on social media claiming it as a picture of the luxurious hostel building constructed inside the Jawaharlal Nehru University (JNU) for the Jammu and Kashmir students. This post claims that the previous Congress Government has constructed this hostel in 2012. It is also claimed that this hostel provides free accommodation only to the Muslim students coming from the Jammu & Kashmir and does not allow other students from other religions to stay in the hostel. The same photo was sent to our WhatsApp Tipline (+91 92470 52470) number recently making a similar claim. Let’s verify the claim made in the post.
Claim: Photo of a luxurious hostel constructed in JNU specifically for the Muslim students coming from Jammu and Kashmir.
Fact: The photo shared in the post shows the Jammu and Kashmir hostel constructed in the Jamia Millia Islamia University (JMI) in Delhi and not JNU. The criteria for hostel admissions in both JNU and JMI Universities are purely based on merit, not based on religion. Except for the physically challenged students and those whose parent’s annual income is less than 1.5 Lakhs per annum, hostel rent is not exempted for any other students studying at the JMI University. Hence, the claim made in the post is FALSE.
On reverse image search of the photo shared in the photo, the same hostel building photo was found tweeted by the Jammu & Kashmir Peoples Democratic Party Youth President Waheed Ur Rehman on 30 April 2018. Sharing a collage of photos of the hostel building, Waheed Ur Rehman thanked Mehbooba Mufti and the Home Minister for completing the construction of the much-awaited Jammu and Kashmir hostel at the Jamia Millia Islamia (JMI) University in Delhi. When you observe the hostel building in these photos carefully, you could see the words “J&K Hostel Jamia Millia Islamia” written on the building. So, it can be confirmed that the photo shared in the post shows J&K Hostel constructed at the JMI University and not JNU.
Much awaited J&K hostel at Jamia Millia Islamia, Delhi is finally a reality. Thanks @MehboobaMufti @HMOIndia for making it happen!! pic.twitter.com/pPOR8sSzij
According to the ‘The Hindu’ article published in 2017, Union Minister Rajnath Singh and the then J&K Chief Minister Mehbooba Mufti have inaugurated the 400-bed hostel constructed specially for the J&K students at the JMI University. The plan for the hostel was first conceived in 2012 when a Memorandum of Understanding (MoU) was signed between Jamia and the Ministry of Home Affairs under the Manmohan Singh government.
When we searched to check whether the JMI University in Delhi provides free accommodation based on the religion of the students, we found the complete details of the hostel admission procedure in the ‘Hostel Manual’ provided on the Jamia Millia Islamia University website. In the eligibility criteria of the Hostel Manual, JMI did not mention anywhere that only students from the Jammu & Kashmir state will be provided accommodation at the J&K Hostel. The JMI Hostel Manual has clearly stated that the admission to hostels will be exclusively on merit and on the basis specified in the Admission criteria. JMI mentioned that the physically challenged students, and those whose parents ‘ annual income is less than 1.5 Lakhs per annum were exempted from the payment of room rent. Excluding students from this criteria, JMI did not announce free accommodation to any students based on religion or any other reasons.
A list of the provisionally selected candidates for the J&K Hostel, during the academic session 2018-19, can be seen here. We could see a few Hindu names also in this list. Even in the JNU ‘Hostel Manual’, it is clearly stated that the admissions to the hostel are provided in accordance with the merit secured in the entrance examination held by the University. A few news websites published articles in 2020 reporting this false message circulating on social media.
To sum it up, both JNU and Jamia Millia Islamia Universities in Delhi do not offer free hostel accommodation to Jammu and Kashmir Students.


text:
JNUSU President Aishe Ghosh faking hand injury? No, it is a Mirror Image. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 11, 2020
A couple of photos are being widely shared on Facebook with a claim that JNUSU (JNU Student Union) President Aishe Ghosh has been exposed faking hand injury. The post claims that, in one photo, she has the bandage on the left hand and in another photo, the bandage is on the right hand. Let’s try to analyze the claim made in the post.
Aishe Ghosh faking hand injury. Two photos show bandage on different hands.
Fact: One of the pictures is a flipped mirror image using a photo-editing tool. In all the photos and videos, the bandage is always on the left hand. Hence the claim made in the post is FALSE.
Picture 1:
On doing Google Reverse Image Search, the same photo can be found in an article by The Wire. It can be seen in the photo that the bandage is on the left hand.
Picture 2:
On the PTI (Press Trust of India) website, both the posted photos can be seen with the description – ‘Aishe Ghosh press conference’. So when searched with the keywords, the same photo can be found in ‘The Indian Express article. But, it can be seen that the posted photo is a mirror image of the original photo. In the original photo, the bandage is on the left hand. But, the original photo has been horizontally mirrored, using a photo-editing tool, to show that the bandage is on the right hand. The video related to the press conference can be watched here.
Also, in the Indian Express article published on 07 January 2020, it can be read that Aishe Ghosh suffered an injury on the left hand
To sum it up, a mirror image created using a photo editing tool has been used to claim that Aishe Ghosh is faking hand injury.
Did you watch our video on the 10 Most Ridiculous Fake News of the Year 2019?

created: January 11, 2020


text:
JNV & KVS ahead of the rest in CBSE results - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 30, 2016
In the recently released CBSE Class X & XII results, the JNV and KVS fared better than other schools with a higher pass percentage than the rest. Girls did better than the boys while the southern region came on top in both Class X & XII.
Factly had earlier reported that the Jawahar Navodaya Vidyalayas (JNV) and Kendriya Vidyalayas (KVS) have consistently outperformed even the private schools in CBSE Class X and XII results. The results in 2016 have followed a similar trend.
In 2016 class X results, the overall CBSE pass percentage is 96.21%. However, the pass percentage of KVS and JNV is almost 2.5% more than the average at 98.85% and 98.87% respectively. The pass percentage of Independent (private) schools is 97.72% while the government schools have the lowest pass percentage at 86.61%.
The quality of JNV & KVS is much more evident on Class XII results. While the overall pass percentage is 83.05% in 2016, the pass percentage in JNV & KVS is 12% more than the average. Pass percentage of JNV is 96.69% while that of KVS is 95.43%. The pass percentage of private schools is 82.4%, slightly less than the national average. The government schools have done relatively better in Class XII. The pass percentage of government schools in Class XII is 83.85%, more than the national average.
Girls have outperformed Boys even in 2016. In Class X, the pass percentage of girls is 96.36% compared to the 96.11% of boys. The difference is even starker in Class XII. Girls with a pass percentage of 88.58% are way ahead of the boys pass percentage of 78.85% in Class XII.
Even in the individual top scores in Class X, girls outperformed boys. 14.34% of all the girls scored a perfect 10 CGPA while only 10% boys scored a perfect 10. While 28.72% of the boys scored above 9 CGPA, 36.08% of the girls scored above 9 CGPA.
In both Class X and Class XII, the pass percentage in the south was way higher than the rest of India. Both Thiruvananthapuram & Chennai regions lead the pack. In Class X, the pass percentage in Thiruvananthapuram is 99.87%. Chennai is a close second with 99.69%. Guwahati region’s pass percentage is the lowest at 83.79%. This is the only region with a less than 90% pass percentage in Class X.
In Class XII, Thiruvananthapuram is at the top with a pass percentage of 97.61% followed by Chennai region with a pass percentage of 92.63%. These are the only two regions with more than 90% pass percentage in Class XII. The lowest was again Guwahati with just 68.24%. The pass percentage in Patna, Dehradun & Allahabad regions is also less than 80%.


text:
Johns Hopkins Center's pandemic preparedness report is misinterpreted as predicting a potential outbreak in 2025 - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2023
By posting a screenshot from a newspaper dated 17 October 2025, which discusses an outbreak of an unfamiliar illness, a social media post asserts that Johns Hopkins University has foreseen a pandemic occurring in 2025. The post invokes concern about the potential for a pandemic in 2025, drawing parallels to a similar rehearsal for a pandemic in 2019. Through this article, let’s fact-check the claim made in the post.
Claim: Johns Hopkins University has foreseen a pandemic occurring in 2025.
Fact: The John Hopkins Center for Health Security published this report in 2017, intending it for self-guided exercises to examine potential challenges that could arise in a pandemic. However, this report has been misinterpreted as forecasting a potential outbreak in 2025. Comparable pandemic readiness scenarios were also developed in the past. Hence, the claim made in the post is FALSE.
The viral screenshot originates from a publication by the John Hopkins Center for Health Security, titled ‘The SPARS PANDEMIC 2025-2028.‘ However, this publication does not predict a pandemic in 2025. Instead, it serves as a written report designed for self-guided exercises to explore potential challenges that might emerge during a pandemic.
The report outlines a hypothetical scenario featuring the emergence of a new coronavirus from 2025 to 2028. It delves into imaginative challenges, including problems with communication, and endeavors to discover an effective treatment for the disease.
These kinds of scenarios are frequently employed in diverse fields, ranging from geology to firefighting, to ensure the utmost preparedness for adverse situations. It’s crucial to emphasize that the Johns Hopkins Center for Health Security published this report in 2017, and the document includes a disclaimer specifying that ‘this is a hypothetical scenario designed to illustrate the public health risk communication challenges that could potentially emerge during a naturally occurring infectious disease outbreak requiring development and distribution of novel and/or investigational drugs, vaccines, therapeutics, or other medical countermeasures.’
Moreover, as asserted in the circulating post, it is accurate that the Johns Hopkins Center for Health Security, alongside the World Economic Forum and the Bill & Melinda Gates Foundation, conducted a simulation exercise in 2019, preceding the onset of the COVID-19 pandemic. Nevertheless, these simulated scenarios and conferences do not serve as evidence that the COVID-19 pandemic was premeditated. Hence, it’s clear that the hypothetical report released by Johns Hopkins has been misinterpreted as a prediction of a pandemic.
Pandemic preparedness is not new :
Numerous organizations and nations have developed strategies for pandemic preparedness to minimize the consequences of such outbreaks. The 2003 severe acute respiratory syndrome (SARS) pandemic and mounting concerns regarding the potential dangers of avian influenza prompted numerous countries to formulate pandemic preparedness plans (here & here).
To sum it up, Johns Hopkins Center’s report on pandemic preparedness is misconstrued as a potential outbreak is expected in 2025.

created: October 27, 2023


text:
Journalist Navin Kumar video shared as the last interview of late Aaj Tak journalist Rohit Sardana - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 4, 2021
A video is being shared on social media claiming it as the last interview video of the late Aaj Tak journalist, Rohit Sardana. This video shows a reporter breaking down while explaining the COVID-19 crisis in India. Aaj Tak news channel senior journalist Rohit Sardana passed away due to a massive cardiac arrest on 30 April 2021. Let’s verify the claim made in the post.
Claim: Last interview video of late Aaj Tak journalist Rohit Sardana.
Fact: This video shows an independent journalist Navin Kumar, not the late Aaj Tak journalist Rohit Sardana. Navin Kumar, a journalist from ‘Article 19’ organization, got emotional in the video while explaining the Government’s failure in handling the COVID-19 crisis in the country. This video has nothing to do with the late Aaj Tak senior journalist Rohit Sardana. Hence, the claim made in the post is FALSE.
On reverse image search of the screenshots in the video, an extended version of this video was found on the ‘Article 19’ Facebook page. The same visuals in the post can be observed from 1:52 minutes of this video.  This video was published with the title, ‘A talk with Dr. Manish Jangra RMLH Founder FAIMA Doctors Association and Dr. Sonu Kumar Bhardwaj LHMC on India’s health condition & VIP Culture In Hospitals’. This person in the video introduces himself as Navin Kumar, an independent journalist working at ‘Article 19’ in Delhi. In the video, Navin Kumar got emotional while explaining the Government’s failure in handling the COVID-19 crisis in the country.
Hindi news portal ‘Bolta Hindustan’ shared the same video on their Twitter handle. In the tweet, they reported it as the visuals of journalist Navin Kumar, questioning the Government for the present COVID-19 crisis in the country.
पत्रकार नवीन कुमार ने बीमार दशा में की दर्दनाक अपील- सरकार से सवाल करो, वही जिम्मेदार है।
सुनें: मंदिर-मस्जिद और हिंदू-मुस्लिम की राजनीति पर क्या बोले @navinjournalist
(Part 2) pic.twitter.com/j11HqKlUtt
On comparing the photos of Aaj Tak journalist Rohit Sardana and the journalist in the video, it can be confirmed that the person breaking down in the video is not the late Aaj Tak journalist Rohit Sardana.
BOOM, an independent fact-checking organization had contacted Dr. Sonu Kumar Bharadwaj, one of the doctors who was interviewed by journalist Navin Kumar in the video. Speaking to BOOM, Dr. Sonu Kumar said, “Yes, we know his video is going viral with false claims. The video was recorded by my friend Naveen Kumar and in fact, I am one of the doctors he’s interviewing in the video. He is currently stable but in the ICU. I would request people to not share the video with any fake news around it”. The clarification issued by Dr. Sonu Kumar Bharadwaj could be found in the fact-check article published by BOOM.
To sum it up, a video of journalist Navin kumar is shared as the last interview video of the late Aaj Tak journalist Rohit Sardana.


text:
Journalist Rajdeep falls for fake news, tweets former President Pranab Mukherjee has passed away - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 13, 2020
Update (SEPTEMBER 14, 2020):
Former President of India Pranab Mukherjee has passed away on 31 August 2020. The same has been confirmed through a tweet made by his son Abhijit Mukherjee. The following article was written when a fake news was circulated few weeks before his death.
With a Heavy Heart , this is to inform you that my father Shri #PranabMukherjee has just passed away inspite of the best efforts of Doctors of RR Hospital & prayers ,duas & prarthanas from  people throughout India !
I thank all of You 🙏
A post is being shared widely on social media with a claim that former President of India Pranab Mukherjee has passed away. Let’s fact-check the claim made in the post.
Former President of India Pranab Mukherjee has passed away.
Fact: The news regarding the death of Pranab Mukherjee is not true. Both his son and daughter has clarified on Twitter that the rumours are false and Pranab Mukherjee is ‘still alive & haemodynamically stable’. Hence the claim made in the post is FALSE.
When searched about this news, it was found that journalist Rajdeep Sardesai has also tweeted (now deleted) regarding the demise of Pranab Mukherjee. Later, in another tweet, he apologized ‘for falling for fake news being circulated on Pranab Mukherjee passing away’.
As people started sharing the post regarding the demise of Pranab Mukherjee, both his son (Abhijit Mukherjee) and daughter (Sharmistha Mukherjee) have clarified on Twitter that the rumours are false and Pranab Mukherjee is ‘still alive & haemodynamically stable’. In another tweet, Abhijit Mukherjee has tweeted that his father ‘is slowly responding to medical interventions & all his vital parameters are stable’. The former President continues to be in the hospital and the latest updates regarding his health condition can be found here.
My Father Shri Pranab Mukherjee is still alive & haemodynamically stable !
Speculations & fake news being circulated by reputed Journalists on social media clearly reflects that Media in India has become a factory of Fake News .
To sum it up, the former President of India Pranab Mukherjee is still alive.
Did you watch our new video?


text:
Joy Arakkal is not the owner of ‘Joyalukkas’ jewellery company and he did not die due to COVID-19 - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 1, 2020
A post claiming that ‘Joyalukkas’ jewellery company owner has died due to COVID-19 in the Middle East is making rounds on social media. In the post, the name of the owner of ‘Joyalukkas’ jewellery company is given as ‘Joy Arakkal’. But, FACTLY has found that the owner of ‘Joyalukkas’ jewellery company is ‘Joy Alukkas’; not ‘Joy Arakkal’. Joy Arakkal is the managing director of UAE-based Innova Group of companies. He died on 23 April 2020 in Dubai. The initial news reports mentioned that Joy Arakkal has died purportedly due to heart attack, but Dubai Police, on 29 April 2020, has confirmed that Arakkal has died by jumping off the building due to financial reasons. The Arakkal Palace, Joy’s palatial house at Mananthavady, is considered to be the biggest house in Kerala. ‘Joyalukkas’ company in a Facebook post has also clarified that Joy Alukkas (the owner of the company) is safe and healthy, and Joy Arakkal is not associated with their company.
Sources:
Claim – Facebook post (archived)
Fact –
1. ‘‘Joyalukkas’ website – https://www.joyalukkas.in/pages/about-us—joyalukkas-group/pgid-1248870.aspx
2. ‘Joyalukkas’ Facebook post – https://www.facebook.com/JoyalukkasIndia/photos/a.210843252264680/3490826100933029/?type=3&theater
3. News article – https://gulfnews.com/uae/death-of-keralite-industrialist-in-uae-a-case-of-suicide-confirms-dubai-police-1.71238447
Did you watch our new video?


text:
Justice Dalveer Bhandari was not elected as ‘Chief Justice’ of ICJ, such a post doesn’t exist in the Court - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2021
A post is being widely shared on social media claiming that Justice Dalveer Bhandari has been elected as Chief Justice for the International Court of Justice. Let us fact-check the claim made in the post.
Claim: Justice Dalveer Bhandari elected as Chief Justice of International Court of Justice (ICJ) recently.
Fact: There is no such post called ‘Chief Justice’ in the International Court of Justice. Justice Dalveer Bhandari is a member of the Court since 27 April 2012 and was re-elected from 06 February 2018 for a term of nine years. Hence the claim made in the post is FALSE.
There is no mention of a post called ‘Chief Justice’ in the International Court of Justice according to the Statute of The International Court of Justice (ICJ). However, they do elect a President and a Vice-President for a term of three years each (Article 21 of the Statute of The International Court of Justice). On 08 February 2021, Judge Joan E. Donoghue (USA) and Judge Kirill Gevorgian (Russian Federation) were elected as President and Vice-President respectively.
The website of the International Court of Justice (ICJ) had enlisted all the members of the court and their posts. According to the website, there is no post of Chief Justice. Justice Dalveer Bhandari from India was enlisted as a member and not as Chief Justice.
On 27 April 2012, during the UPA regime, Justice Dalveer Bhandari was elected as a member of the ICJ. He succeeded Mr. Awn Shawkat Al-Khasawneh (Jordan) who resigned the previous year. According to Article 15 of the Statute, Dalveer Bhandari had to hold office for the remainder of Judge Al-Khasawneh’s term, until 05 February 2018. In November 2017, during the current government’s rule, Justice Dalveer Bhandari was re-elected as a member of the ICJ for a nine-year term of office, beginning 06 February 2018.
Members of the Court are elected by the General Assembly and by the Security Council. These organs vote at the same time but independently of one another. To be elected, a candidate must receive an absolute majority of the votes in both organs, that is to say,  97 votes in the General Assembly and eight votes in the Security Council as per current numbers, where no right of veto applies for the purpose of the election and no distinction is made between the votes of the permanent and non-permanent members of the Council.
When Justice Dalveer Bhandari was up for re-election in 2017, Judge Christopher Greenwood (UK) was also contesting for the same seat. Neither of them got an absolute majority in General Assembly and Security Council initially. Later, when the election was postponed, the British candidate pulled-out after knowing that the numbers were not on their side. Therefore, after the voting ended, Justice Dalveer Bhandari received all 15 votes in the Security council and 183 out of the 193 votes in the UN General Assembly. It was the first time since the ICJ was established in 1945, that there was no British Judge.
The International Court of Justice (ICJ) is the principal judicial organ of the United Nations. It was established by the United Nations Charter in June 1945 and began its activities in April 1946. The Court is composed of 15 judges elected for a nine-year term by the General Assembly and the Security Council of the United Nations. The seat of the Court is at the Peace Palace in The Hague (Netherlands). The Court has a twofold role: first, to settle legal disputes submitted to it by States, in accordance with international law, and through judgments which have binding force and are without appeal for the parties concerned, and second, to give advisory opinions on legal questions referred to it by duly authorized United Nations organs and agencies of the system.
To sum it up, Justice  Dalveer Bhandari was not elected as ‘Chief Justice’ of ICJ, such a post doesn’t exist in the Court. He is currently a member of the court, elected for a nine-year term in 2018.


text:
Julian Assange did not make these comments on the Muslim population in India - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 24, 2023
A social media post shares a quote purportedly made by Julian Assange, the founder of Wikileaks which in Hindi translates to “No matter how nationalist the next prime minister of the country is, if his government does not implement the one or two child family planning law like China and Myanmar to prevent the explosion of Muslim population, India will become an Islamic nation. Julian Assange.” Let’s verify this claim through this article.
Claim: Julian Assange said that if the next Indian PM does not come up with a one or two-child policy to control the Muslim population in India, India will soon become an Islamist nation.
Fact: There are no credible reports online to validate this claim. In the past, Julian Assange has made comments regarding Islamic terrorism but he spoke nothing about the Indian Muslim population. Hence, the claim made in the post is False.
To verify if Julian Assange has made such a statement about controlling the Muslim population in India to prevent it from becoming an Islamic nation, we performed a keyword search on the internet. This did not lead us to any supportive evidence for the claim. Julian Assange being the founder of WikiLeaks would generally get coverage in the media if he makes any such statement. That too if he had made a statement about India, Indian mainstream media outlets would definitely report it. But, that is not the case here making it clear that a false statement is being attributed to him.
Additionally, we found that, in the past, Julian Assange has made statements regarding the Islamic State. “Clinton and Islamic State are funded by the same money: Julian Assange,” Deccan Chronicle reported in 2016 quoting Assange.
Also, the WikiLeaks website in 2010 wrote a rather supportive statement on Indian Muslims praising our Vibrant Democracy.
To sum up, Julian Assange has not made the purported statement on the Muslim population in India.

created: November 24, 2023


text:
Just like Google Maps, Pakistan government's COVID-19 tracker website showed the entire J&K as part of India only when accessed from India - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 22, 2020
A piece of news is being shared widely on social media with a claim – ‘Pakistan accepts entire J&K as part of India’. A screenshot of the Indian map (showing entire J&K as part of India) taken from the Pakistan government website (http://covid.gov.pk/) is being shown as proof.  Let’s fact-check the claim made in the post.
Pakistan has accepted the entire J&K as part of India. A map on the Pakistan government’s website shows the same.
Fact: The Pakistan government embedded the Bing Maps COVID-19 tracker on their website. They did not create the map. Bing Maps show the country boundaries based upon on the country it is accessed from. While it is true that the Pakistan website showed the entire J&K as part of India, it is only when the website is accessed from India. When the website was accessed from other countries, it was seen that the entire J&K was not shown as part of India (It was shown as a disputed territory). Hence the claim that Pakistan has accepted the entire J&K as part of India is FALSE.
Not only social media users but multiple news agencies [Aaj Tak (archived), India TV (archived), Asianet News – Hindi (archived)] have posted that Pakistan has accepted the entire J&K as part of India. Some news agencies [Times Now News (archived), Live Mint (archived), Republic World (archived)] have not concluded anything but reported that Pakistan website showed entire J&K as part of India.
The Pakistan government website (http://covid.gov.pk/) on COVID-19 has just embedded the Bing Maps COVID-19 tracker on their website. They did not create the map. Bing Maps show a country’s boundaries based on where it is being accessed from. While it is true that the Pakistan website showed entire J&K as part of India, it is only when the website is accessed from India.  Based on the country you access from, Bing Maps and Google Maps shows the disputed territories accordingly. FACTLY has previously written a fact check article when a similar claim was made using Google Maps screenshots. The Pakistan website has now removed the embedded map, but the same map can be seen on the Bing website. (When the Bing website is accessed from India, it can be seen that entire J&K is shown as part of India)
FACTLY has asked some of its users to confirm how the map looked when the website is accessed from other countries. FACTLY received screenshots of the website from the USA and Germany which do not show J&K as a part of India but were represented by a grey-dotted line i.e. a disputed territory. So, what is seen on the Pakistan website is how Google or Bing Maps are designed, not necessarily Pakistan accepting the status of the disputed territory.
Also, it can be seen that another image on the website shows entire J&K as part of Pakistan. The state of Gilgit Baltistan on COVID-19 stats can be also seen on the website.
To sum it up, the embedded Bing Maps COVID-19 tracker on the Pakistan website showed J&K as part of India only when it was accessed from India.
Did you watch our new video?


text:
Kamaraj was not the only person who had the honour to sit in front of the Queen Elizabeth-II - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 12, 2022
In the context of Queen Elizabeth-II’s demise,  a photo of Indian independence activist & former CM of Madras state K. Kamaraj with Queen Elizabeth-II is being widely shared claiming that Kamaraj was the only person who had the honour of sitting in front of the Queen. The photo shows Queen Elizabeth-II cutting the cake with Kamaraj and Prince Philip sitting beside her. Let’s fact-check the claim made in the post.
Claim: Indian independence activist & former CM of Madras state Kamaraj was the only person who had the honour of sitting infront of Queen Elizabeth-II.
Fact:  According to The Hindu, this photo was captured during Queen’s visit to Chennai on 19 February 1961. Another photograph from the same event shows several other dignitaries sitting on the either side of the Queen while she was cutting the cake for her child’s first birthday. Also, there are many pictures and videos that show people sitting in the Queen’s presence. Hence the claim made in the post is MISLEADING
We ran a reverse image search of the viral image and found an identical photograph featured in a news article published by ‘The Hindu’ on 10 September 2022 with the title “When Kamaraj ordered cake for the Prince”
According to the article, when Queen Elizabeth-II visited Chennai (formerly Madras) on 19 February 1961, then Chief Minister of Madras State K. Kamaraj hosted the first birthday party for Prince Andrews. This photograph was taken during this event, where the Queen is seen cutting the cake for her child. However, a closer look into the picture reveals that Kamaraj was not the only person sitting in Queen’s presence.
One can see several Indian and foreign dignitaries sitting on either side of the Queen. Also, there are several instances where people sat in Queen’s presence. They can be seen here, here, and here.
To sum it up, Indian independence activist & former CM of Madras state Kamaraj was not the only person who had the honour to sit in front of the Queen Elizabeth-II.

created: September 12, 2022


text:
ಲೈಫ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಈಜುವ 5000 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಂದು ಅಸಿರಿಯಾದ ಕಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 2, 2021
ಲೈಫ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಈಜುವ 5000 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಂದು ಫೋಟೊವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ನಿಜವೆ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಲೈಫ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಈಜುವ 5000 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ 860-865 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಅಸಿರಿಯಾದ ಕಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಕನಿಷ್ಠ 2,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೂ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫೋಟೊವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಟ್ವಿಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರೊಬ್ಬರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೊವನ್ನು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡಬಂದಿದೆ. ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಸಿರಿಯಾದ ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ ಇದೇ ಫೋಟೊ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 865 – ಕ್ರಿ.ಪೂ 860 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಅಸಿರಿಯಾದ ಕಲೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಕನಿಷ್ಠ 2,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.
ಈ ಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಾವು ‘ಪ್ರಾಚೀನ ಅಸಿರಿಯನ್ನರು’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಸಿರಿಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಲೆವಂಟ್‌ನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಶಿಲ್ಪವು ಕನಿಷ್ಠ 2,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೂ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.

created: February 2, 2021


text:
ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ ಈ ಮಹಿಳೆ ಭಾರತದವರಲ್ಲ, ಶ್ರೀಲಂಕದವರು - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 23, 2020
ಬಿಜೆಪಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ ಈ ಮಹಿಳೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಅದು ನಿಜವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಬಿಜೆಪಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಈ ಮಹಿಳೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ; ಆ ಫೋಟೊದಲ್ಲಿರವು ಮಹಿಳೆಯು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರಾಗಿದ್ದು ಪಾಕ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲದ ಒಸರಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ.
ಫೋಟೊವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದೇ ಮಹಿಳೆ, ಅದೇ ಶೈಲಿ ಉಡುಪು ತೊಟ್ಟ, ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫೋಟೊವೊಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ವಿವರಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮಹಿಳೆಯು ಪಾಕ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲದ ಒಸರಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಒಂದು ಇದೇ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಡಿಯೋ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ದಿನ” ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೋ 13, ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಆಗಿದೆ.
ಇದೇ ಮಹಿಳೆಯ ಇದೇ ವೇಷಭೂಷಣದ ಚಿತ್ರವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ 2019 ರಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಗ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಲಿ ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ 19 ವರ್ಷದ ಯುವತಿಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರತಪಾದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ ಈ ಮಹಿಳೆ ಶ್ರೀಲಂಕದವರಾಗಿದ್ದು ಅವರು ಒಸರಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

created: October 23, 2020


text:
ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 30, 2020
ಲಡಾಖ್‌ನ ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಎಂದು ಹಲವಾರು ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕar ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಲಡಾಖ್‌ನ ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಚಿತ್ರಗಳು.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಫೋಟೊಗಳು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯವು. ಇವುಗಳಿಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲಡಾಖ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಚೀನಾ  ನಡುವೆ ನಡೆದ ಘರ್ಷಣೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ.
ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನಿಷ್ಠ ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2019ರಿಂದಲೇ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಪುಲ್ವಾಮದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಬಾಂಬರ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಸಿ ಆರ್ ಪಿ ಎಫ್ ಸೈನಿಕ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಈ ಚಿತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೆಡ್ಡಿಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್ ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2020 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, “ಪುಲ್ವಾಮ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಸೈನಿಕರ ಮೃತದೇಹಗಳ ಉಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವುದು” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಲಡಾಖ್‌ನ ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪುರುಷರು ವಿವಾದಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ ಘಟನೆಗೆ ಸುಳ್ಳು ಕೋಮು ಬಣ್ಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 24, 2020
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪುರುಷರ ಗುಂಪೊಂದು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ವೀಡಿಯೊ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು  ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ಕಾರಣ ಏನೆಂದರೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ನಿಜಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪುರುಷರ ಗುಂಪು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುತ್ತದೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ವಿವಿಧ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಘಟನೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿವಾದಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಪುರುಷರ ಗುಂಪು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿತು. ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನವು ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯಲು  ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವುದು’ ಎಂಬ ಕೀವರ್ಡ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ (ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ನಲ್ಲಿ) ಸರಳವಾದ ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟವು ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನವೊಂದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಘಟನೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಖೈಬರ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಮಂಡಿ ಕಾಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿವಾದಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಖೈಬರ್ ಮಹಮೂದ್ ಅಸ್ಲಾಮ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜಮೀನಿಗಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ವಿವಾದವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಗುಂಪು ಸಸಿ ನೆಡುವ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ವರದ್ ಮಾಡಿದೆ. ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಇತರ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನಗಳು ಈ ಘಟನೆಯ ಕಾರಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟ ಕಾರಣ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪುರುಷರು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು. ಈ ಘಟನೆಗೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.


text:
Kangana Ranaut did not tweet suggesting people with low oxygen levels to use Cow for mouth-to-mouth Resuscitatation - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2021
A post accompanying a purported tweet by actress Kangana Ranaut in which she suggested that people with low levels of oxygen can try mouth-to-mouth resuscitation with the cow as they exhale oxygen. The purported tweet also shared a representational image of a man doing the same.  Through this article, let’s fact-check the claim made in the post.
Claim: Image of Kangana Ranaut’s tweet suggesting people with low levels of oxygen to try mouth-to-mouth resuscitation with the cow.
Fact: Kangana Ranaut did not tweet suggesting people with low levels of oxygen to try mouth-to-mouth resuscitation with the cow. Kangana, through a series of tweets, responded to the image of the viral tweet in her name terming it as fake. Many news agencies have also reported her response to the viral image. Hence the claim made in the post is FALSE.
Search on Kangana Ranaut’s official Twitter handle did not yield any such tweet as claimed in the post. However, we found a couple of tweets on her timeline through which she commented upon the viral tweet which is doing rounds on her name. Through these tweets, we can infer that the purported tweet was not actually made by her but was digitally created by a miscreant. Kangan’s tweets can be seen here and here.
Google search with relevant keywords led us to a news article by Hindustan Times which reported Kangana’s reaction to the alleged tweet which is doing rounds on her name. Another news article that reported Kangana’s response to the viral tweet attributed to her can be read here.
However, earlier on 21 April 2021, Kangana Ranaut has shared the video of a woman demonstrating a breathing exercise for those who are feeling low levels of oxygen. Kangana suggested those who are feeling low levels of oxygen try this exercise.
As far as the technical aspect of the tweet is concerned, generally, when we share an image on Twitter via mobile or web, the image is represented with curved edges. However, the viral tweet has an image with straight edges.
As far as the image of the man kissing the cow is concerned, reverse image search of the photo led us to multiple old news articles which published the same image. The articles identify the man as Vijay Prasanna from Gujarat. These news article can be read here and here.
To sum it up, Kangana did not tweet suggesting people with low levels of oxygen to try mouth-to-mouth resuscitation with the cow.


text:
Kangana has not asked the Hindus to play Hanuman Chalisa on the loudspeakers at the time of Azaan - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 22, 2019
A post with the statement of Kangana Ranaut, a Bollywood actress, on the issue of Azaan is being shared widely on Facebook by many users. The post was created back in 2017 but is being shared regularly and has crossed over seventy thousand shares. Let’s try to analyze the claim made in the post.
Kangana Ranaut: “All the Hindus should place their loudspeakers on the terrace and play Hanuman Chalisa during the time of Azaan, then there will be a roar in the Parliament.”
Fact: Kangana Ranaut has not made the statement given in the post. In fact, she gave a statement in favour of Azaan, while responding to a question on Sonu Nigam’s Azaan tweet. Hence the claim made in the post is FALSE.
When searched for the comments of Kangana on the issue of Azaan on Google, many news articles on the issue can be found in the search results. All those articles refer to the comments made by Kangana while responding to a question on the Sonu Nigam’s Azaan tweet. Nowhere it was found that she commented something against the Azaan. In fact, she commented that she loves the sound of Azaan and also, the opinion of Sonu Nigam should be respected. Also, when the claims made in the post were first spread two years back, SMHoaxSlayer wrote an article saying that Kangana has not made any statement regarding putting Hanuman Chalisa on the loudspeakers at the time of Azaan.
Finally, Kangana has not asked the Hindus to play Hanuman Chalisa on the loudspeakers at the time of Azaan.


text:
ಈ ಕೊಲೆಗಾರ ವೈದ್ಯನ 125 ಅಕ್ರಮ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿಯನ್ನು ಕೋವಿಡ್-19ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 9, 2020
ಕೋವಿಡ್ -19 ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಕಳವು ಮಾಡಲು 125 ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಲೇಖನದ ಲೋಗೋ ಇರುವ ಸುದ್ದಿಯ ಸಣ್ಣ ವಿವರದ ಫೋಟೋವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಅಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಮೊಸಳೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಕಳವಿಗಾಗಿ ಕೋವಿಡ್-19 ನೆಪದಲ್ಲಿ 125 ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಮೊಸಳೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡಿದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿರುವ ವೈದ್ಯನನ್ನು (ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ) ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ವೈದ್ಯರು ಸರಣಿ ಕೊಲೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1994-2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 125 ಅಕ್ರಮ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು, 2020 ರ ಜನವರಿ ತನಕ ಜೈಪುರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೆರೋಲ್ ಮುಗಿಯುವ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಕೊರೊನಾ ಸೋಂಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ 16 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ, 1994-2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 125 ಅಕ್ರಮ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿ ನಡೆಸಿದ್ದ ಆತನ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಈಗ ಕೋವಿಡ್ -19 ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯ ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸರಣಿ ಕೊಲೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 1994-2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 125 ಅಕ್ರಮ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಹ ಓದಬಹುದು. ಅವರನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2020 ರ ಜನವರಿ ತನಕ ಜೈಪುರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಪೆರೋಲ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೆರೋಲ್‌ನ ಮುಗಿಯುವ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಜೀವನ ಘಟನೆಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕೋವಿಡ್-19 ಕೋನವನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್’ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದಬಹುದು. ‘1994-2004ರ ನಡುವೆ ಆತ 125 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತಲಾ 5-7 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹಚರರು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಚಾಲಕರನ್ನು ಜನಸಂಚಾರವಿಲ್ಲದ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಶವಗಳನ್ನು ಮೊಸಳೆಗಳಿದ್ದ ಕಸ್‌ಗಂಜ್‌ನ ಹಜಾರಾ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶವಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ಆದ್ದರಿಂದ, 125 ಅಕ್ರಂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಕೊಲೆಗಳಿಗೂ ಕೋವಿಡ್-19ಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ದೇವೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಕೊಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 1994-2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಲೆಗಾರ ವೈದ್ಯರ 125 ಅಕ್ರಮ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಸಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೋವಿಡ್-19ಗೆ ಸುಳ್ಳುಸುಳ್ಳೇ ಜೋಡಿಸಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: August 9, 2020


text:
2011ರ ಬಿಹಾರದ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರವನ್ನು ಯುಪಿಯಲ್ಲಿ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದಾಗಿನ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2022
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಈಗ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಆಗಿರುವಾಗಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಗಳು ಇವು ಎಂದು ಎರಡು ಕೊಲಾಜ್ ಮಾಡಿರುವ  ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ  ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ತಬ್ದ ಚಿತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಹಾಗೆಯೆ ಅಯೋಧ್ಯೆ ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಮಾದರಿಯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ವನ್ನು ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಅವಧಿಯ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು.
ನಿಜಾಂಶ: ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2011 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು. 2021 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು  ಟ್ಯಾಬ್ಲೋವನ್ನು ಎರಡನೆ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹದು. ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್‌ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ-1:
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ನ್ಯೂಸ್ 18 ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ  ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರವು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂತ ಮಖ್ದೂಮ್ ಶಾ ದೌಲತ್‌ರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಈ ಸ್ತಬ್ದಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
2011 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‌ನ ‘ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ’ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋನ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್’ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ವೀಡಿಯೊ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಮಾಡಿರುವ ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 2011 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಬಿಹಾರದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ-2:
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಫೋಟೋದ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ವಿವಿಧ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 26 ಜನವರಿ 2021 ರಂದು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೋಷ್ಟಕ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2011 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಬಿಹಾರದ ಸ್ತಬ್ದಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ  ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: February 18, 2022


text:
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರ್ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಳೆಯ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 11, 2021
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬಗ್ಗೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ನೀಡಿದ ‘ಆಂದೋಲನ್ ಜೀವಿ’ ಹೇಳಿಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, “ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೋ ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿಯಾದದ್ದು. ಚಳವಳಿ, ಆಂದೋಲನ ನಡೆಸುವುದು ಜನರ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಹಕ್ಕು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ” ಎಂದು ಗಡ್ಕರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಈ ವೀಡಿಯೊ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರ 2011ರ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದರು. ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಈ ವೀಡಿಯೊಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 0.08 ರಿಂದ 0.38 ಸೆಕೆಂಡುಗಳವರೆಗೆ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಟೀಕಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾವು ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅದೇ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 16 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಂದು ನಡೆದ ಬಿಜೆಪಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಅವರ ಉಪವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನಿಲುವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ‘ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2011 ರಂದು‘ ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ’ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ, ಲೋಕಪಾಲ್ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಎಂದು ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಕೂರುವ ಮುನ್ನವೇ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿಯ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2011 ರ ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.


text:
2011ರ ಸುನಾಮಿಯಿಂದ ಜಪಾನ್ ಗಾದ ವಿನಾಶದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಚೀನಾದ್ದ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2020
ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಚೀನಾಗಾದ ವಿನಾಶ ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕೋವಿಡ್ ಹರಡುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಚೀನಾಗೆ ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದು  ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಚೀನಾದ ನಗರಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಹದ ವಿಡಿಯೋ.
ನಿಜಾಂಶ: 2011 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಿ ಸುನಾಮಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಪಾನ್ ನ ಇಶಿನೋಮಕಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳು ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನುಇಶಿನೋಮಕಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ನೌಕರರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ವಿಲಿಯಂ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರನೋವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ವಿಡಿಯೋ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ನ ಇಶಿನೋಮಕಿನ ಗರಕ್ಕೆ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳು ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದು ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕೀವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಅದೇ ವಿಡಿಯೋ ‘FNN311’ ಎಂಬ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದೆ. ಇದು ಜಪಾನ್ ನ FUJI ಚಾನೆಲ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ. 11 ಮಾರ್ಚ್ 2011 ’ರಂದು ಜಪಾನ್ ನ ಈಶಾನ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪನದಿಂದಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳು ಜಪಾನ್ ನ ಮಿಯಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಶಿನೋಮಕಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿವೆ ಎಂದು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ‘ಇಶಿನೋಮಕಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ನ ಮಾಲೀಕ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಇಶಿನೋಮಕಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಂದರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅವರು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಉಕ್ರೇನ್ ಮೂಲದ 1+1 TV ಚಾನೆಲ್‌ನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಅದು ಜಪಾನ್ ನ ಸುನಾಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸುನಾಮಿಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಇದೇ ವಿಡಿಯೋ ಈ ಮುಂಚೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.  ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಲಾವೋಸ್ ನ ಹೈಡ್ರೋ ಪವರ್ ಡ್ಯಾಂ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ವಿನಾಶ ಎಂದು ಕೂಡ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. 11 ಮಾರ್ಚ್ 2011ರಂದು ಜಪಾನ್ ನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರಬಲ ಭೂಕಂಪನದಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದರು. ಈ ವಿನಾಶದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿಯಿಂದ ಜಪಾನ್ ಗಾದ ವಿನಾಶದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಚೀನಾದ್ದ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: September 9, 2020


text:
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲೀಂ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟರ್ಕಿಯ 2012ರ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 3, 2020
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೋವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ವೇಳೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಡಿಯೋ.
ಸತ್ಯ:  2012ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಖೈದಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಇದು. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಿರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವರನ್ನು ಚದುರಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವೀಡಿಯೊ ದೊರೆತಿದೆ. ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 09 ನವೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವೀಡಿಯೊದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಿವಿಲ್ ಫ್ರೈಡೇ ಪ್ರೇಯರ್ ವಿತ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಾಂಬ್ – ಯಕ್ಸೆಕೋವಾ – ಗಿವರ್’ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈಗ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ಕನಿಷ್ಠ 2012 ರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕ್ಲ್ಯೂಗಳಿಂದ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, 2012 ರ ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಆ ಸುದ್ದಿಗಳು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, 2012 ರಲ್ಲಿ ಖೈದಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಟರ್ಕಿಯ ಹಕ್ಕರಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು. ಘಟನೆಯ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಘಟನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊದ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಅಲ್ಲದೆ, ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ‘POLIS’ ಪದಗಳು ಟರ್ಕಿ ಪೋಲಿಸ್ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘POLICE’ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೊ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಎಲ್ಲಡೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ವಿಡಿಯೋವು 2012 ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ.

created: December 3, 2020


text:
2013 ರ ಈಜಿಫ್ಟ್‌ನ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ತೀನಿಯನ್ನರ ಶವಗಳು’ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2021
ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯನ್ನರು ಜೀವ ಇರುವವರನ್ನೇ ಶವಗಳಂತೆ ಕಟ್ಟಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಎದುರು ‘ಶವಗಳು’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ವೀಡಿಯೊವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಪಾದಿತ ‘ಶವಗಳನ್ನು’ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಆದರೆ ಶವಗಳ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ‘ಶವಗಳು’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಡಿಯೋ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಂದು ಅಲ್-ಬದೀಲ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಕೈರೋದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ದೃಡೀಕರಿಸುವ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊನ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾವು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ನಮಗೆ ಮೊದಲು ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಬಝ್ಝ್‌ಫೀಡ್ ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಲೇಖನ ಅಥವಾ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, “ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‘ಜೀವಂತ ಶವಗಳನ್ನು’ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ಜನರು ವಿಷ ಅನಿಲ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ” ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇದು ಸರಿಯೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಕಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಚಿತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, “ಈ ವಿಡಿಯೊ ಸಿರಿಯಾದ್ದಲ್ಲ. ಇದು ವಿಷಾನಿಲ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ರ್ಯಾಲಿಯ ವಿಡಿಯೊ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಲಿಂಕ್ ಆ ವಿಡಿಯೊ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆ ವೀಡಿಯೊ ಸಿರಿಯಾದ್ದಲ್ಲ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಝ್ಝ್ ಫೀಡ್ ಲೇಖನದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ ನಾವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2013 ರಂದು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮೂಲದ ‘ಅಲ್-ಬದೀಲ್ ಪತ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ಅರೇಬಿಕ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಡಿಯೊ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇವೆ. ಅದಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಳಗಿನ ದೇಹಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಅರೇಬಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವಿಡಿಯೊ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬ್ರದರ್ಹುಡ್ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾಲೇಜು ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂದೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಕೂಡಾ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಸ್ರ್ ನಗರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಎಂದು ಬರೆಯಾಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
2013 ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ನಾವು ಅನೇಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೈರೋನ ನಾಸ್ರ್ ಸಿಟಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2013 ರಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ “ದಂಗೆ ವಿರೋಧಿ” ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಎಂದು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನವೊಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡಾ, ಈ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ತಪ್ಪು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್‌ನ ವಿಡಿಯೊ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ನೋಪ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್ ಮಾಡಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಎಎಫ್‌ಪಿ ಕೂಡಾ ಇದರ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್ ನಡೆಸಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2013 ರ  ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ತೀನಿಯನ್ನರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮುಂದೆ ಶವಗಳಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪೋಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ.


text:
ಅಂಬಾನಿ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಎಂದು 2014ರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 18, 2020
ಆಗ ತಾನೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಂಬಾನಿಯವರ ಮೊಮ್ಮೊಗನನ್ನು ನೋಡಲು ದೌಡಾಯಿಸಿದ ಮೋದಿ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಇರುವ ಚಿತ್ರವುಳ್ಳ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಅದು ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಅಂಬಾನಿ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಚಿತ್ರವು 2014ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎನ್ ರಿಲೆಯನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಬಾನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನ ಹುಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ 2014ರ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯೊಂದು ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ 2014ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎನ್ ರಿಲೆಯನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯು ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಿಲೆಯನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಅಂಬಾನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯು ಸಹ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎನ್ ರಿಲೆಯನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.

created: December 18, 2020


text:
ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ನಾಟಕದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2021
ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹರಾಜು ಇಟ್ಟು ಮಾರುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋವೊಂದು ಷೇರ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ತಾಲಿಬಾನ್ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ಇತ್ತಿಚಿಗೆ ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅದೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ಮಾರುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ನಾಟಕದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇರಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ( ISIS) ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಲೇವ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ನಾಟಕ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೋ ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಈ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬಳಕೆದಾರನೊಬ್ಬ 07 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಂದು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬದು ಈ ವಿಡಿಯೋ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ , ಇದೇ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಷೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ‘BBC’ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಂದು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕುರ್ದಿಷ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ (ISIS) ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
2014 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ‘Neewsweek’ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇರಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ (ISIS) ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಲೇವ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾ ಕುರ್ದಿಶ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಹುಸೇನ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುರ್ದಿಶ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು  ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪರ್ದಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ‘ Huffington Post’ ನ್ಯೂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ 16ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಂದು ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ‘Snopes’ ವೆಬ್ಸೈಟ್ 2016ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ -ಚೆಕ್ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋ ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ದೃಶ್ಯಗಳೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ISIS ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನನಲ್ಲಿನ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

created: September 9, 2021


text:
ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ 2014ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯ ಫೋಟೊವನ್ನು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 6, 2020
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯಾನಾಥ್‌ರವರ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಾದು ಕೂತಿರುವ ಜನಸ್ತೋಮ ಎಂದು ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನ ಸೇರಿರುವ ಫೋಟೊ ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಫೋಟೊದ ಅಸಲಿಯತ್ತನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌ರವರ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಬಿಹಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದು ಕೂತಿರುವ ಜನಸ್ತೋಮ
ನಿಜಾಂಶ: ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ವ್ಯೂನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಫೋಟೊ 2014ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವ ‘ಜನಚೇತನ ಸಭೆ’ಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು 2014ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ತೆಗೆದುದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಫೋಟೊಗೂ ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಫೋಟೊವನ್ನ ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆದಾರರು 2014ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹಲವು ಫೋಟೊಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಜನಚೇತನ ಸಭೆಯ ವೈಮಾನಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕಿ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, 2014ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 05 ರಂದು ದೇಶ್ ಗುಜರಾತ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೊವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಜನಚೇತನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿರುವ ಜನಸ್ತೋಮ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿ 05, 2014ರಂದು ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ.  ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆಯ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.  ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಇದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ 2014ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯ ಫೋಟೊವನ್ನು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 2020ರ ಯೋಗಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: November 6, 2020


text:
‘ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿದೆ’ ಎಂದು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 2, 2021
ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಎಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ವಿಗ್ರಹ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಎಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿದೆ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು 2014 ರಲ್ಲಿ. ವಿಗ್ರಹ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ಟ್ವೀಟ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರು ಈ 2014 ರ ಘಟನೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನದ್ದು ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಫೋಟೋಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ನಾವು ಹುಡುಕಾಡಿದಾಗ, ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಪೊಲೀಸರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ವೀಟ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಫೋಟೋಗಳು 2014 ರಲ್ಲಿ ಎಲೂರು ಒನ್ ಟೌನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಳೆಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟ್ವೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಕರಣದ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಪೊಲೀಸರು ಇದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
It came to our notice that some persons on social media are using this 2014 incident as propaganda material for spreading fake news. We have registered a case in Cr. No. 24/2021 U/s 153-A, 295-A IPC against such people. (2/2) @AndhraPradeshCM @AndhraPradeshHM @FactCheckAPGov pic.twitter.com/i7hmKxica3
ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹದ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಎಲೂರಿನ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ 2014 ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2014 ರಲ್ಲಿ ಎಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನದ್ದು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
2015ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮಾನವ ಸರಪಳಿ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬೆಸೆಯಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 9, 2020
ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳಾದ  ಸಿನೆಗಾಗ್ ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾನವ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ರಚಿಸಿದ ಮಾನವ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಯುವಕರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನವ ಸರಪಳಿ ರಚಿಸಿದ್ದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಪಳಿ ಹಾಗೂ ಡಿಜೆಹಳ್ಳಿಯ ಸರಪಳಿಯವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೋಲಿಸಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಸ್ವೀಡನ್ ನಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿನೆಗಾಗ್ ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾನವ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಫೋಟೋ.
ನಿಜಾಂಶ: 2015 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಓಸ್ಲೋದ ಸಿನೆಗಾಗ್ ಹೊರಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು ಮಾನವ ಸರಪಳಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಫೋಟೋ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ವಿರೋಧಿ ಹಿಂಸೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಓಸ್ಲೋ ನಗರದ ಸಿನೆಗಾಗ್ ನಲ್ಲಿ 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾನವ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ವೀಡನ್ ಗಲಭೆಗಳಿಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘+972 ಮ್ಯಾಗಜೀನ್’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಓಸ್ಲೋದ ಸಿನೆಗಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಯುವಜನರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಈ ಫೋಟೋ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಹೂದಿ ವಿರೋಧಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಯುವಜನರು ಓಸ್ಲೋದ ಸಿನೆಗಾಗ್ ಮುಂದೆ ಮಾನವ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಘಟನೆಯ ಇತರ ಫೋಟೋಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನಾರ್ವೆಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಈ ಮಾನವ ಸರಪಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ‘INDEPENDENT’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್  ಕೂಡ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಬೆಂಬಲಿಗರು ‘ಯಹೂದಿ ವಿರೋಧ ಬೇಡ, ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಬೇಡ’ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದ್ದರು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಯಹೂದಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ‘ಶಾಂತಿಯ ಉಂಗುರ’ ಎಂದು ಕರೆದ ಮಾನವ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.
‘25 ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ’ರಂದು, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ನಗರವಾದ ಮಾಲ್ಮೋದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಮರು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಮಾಲ್ಮೋದಲ್ಲಿ ಬಲಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಪಕ್ಷ ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಕುರ್ಸ್ ನ ಸದಸ್ಯರು ಕುರಾನ್ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ನಂತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಪೊಲೀಸರ ಮೇಲೆ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಕಾರಿನ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ‘26 ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ’ರಂದು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲಭೆಗಳ ನಂತರ, ನಾರ್ವೆಯ ಓಸ್ಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ಬಳಿ ‘ಸ್ಟಾಪ್ ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ (ಸಿಯಾನ್)’ ಸಂಘಟನೆಯು ನಡೆಸಿದ ಇಸ್ಲಾಂ ವಿರೋಧಿ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದವು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿನೆಗಾಗ್‌ಗ ಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾನವ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾರ್ವೆಯ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2015ರ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
ಖುರಾನ್ ಬಗೆಗಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಯಿರುವ 2015 ರ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ವೀಡಿಯೋ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 16, 2020
ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಖುರಾನ್ ಕುರಿತಂತೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ  ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೂ ಮೂಲವೆಂದು ಆರೋಪಿಸುವುದನ್ನು ಈ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ‘ಖುರಾನ್  ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟತನಗಳ ಮೂಲ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಚಿವರು.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್, ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಚಾರ್ಲಿ ಹೆಬ್ಡೊ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೆಡರಲ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುವಾಗ ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್, “ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟತನಗಳ ಮೂಲ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಈ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಾಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ‘ಇಸ್ರೇಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಅಂಡ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಸಚಿವರು ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ‘ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟತನಗಳ ಮೂಲ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೀವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಟರ್ಕಿಯ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಜನವರಿ 23, 2015 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಜನವರಿ 22, 2015 ರಂದು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಜಕಾರಣಿ ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಚಾರ್ಲಿ ಹೆಬ್ಡೊ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಬೆಲ್ಜಿಯಂಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು.
‘ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಐ’ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ 22, 2015 ರಂದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ರಾಜಕಾರಣಿ ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್‌ನ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು‘ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟತನಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ ಡಿವಿಂಟರ್ ಅವರು ಬಲಪಂಥೀಯ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಜಕಾರಣಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಲಸೆ-ವಿರೋಧಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2015 ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಜಕಾರಣಿ ಖುರಾನ್ ಅನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಖುರಾನ್ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: November 16, 2020


text:
ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಭೇಟಿಯ 2017 ರ ಚಿತ್ರ ಅಂಬಾನಿಯನ್ನು ‘ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬಾನಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 28, 2019
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬಾನಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೋಡಿದ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಕ್ಕು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಚಿತ್ರ.
ಸತ್ಯ: 2017 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ‘ಸಿಐಐ’ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರೋಡ್ ಶೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬಾನಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಕ್ಕು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅದು 2017 ರಲ್ಲಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರೋಡ್ ಶೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಯೋಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಸಿಐಐ’ ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಆ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
आज मुम्बई में आयोजित रोड शो के दौरान रिलायंस इंडस्ट्रीज के चेयरमैन श्री मुकेश अम्बानी जी ने भेंट की। #UPInvestorsSummit2018 pic.twitter.com/n0Es3ZicLU
ಅಲ್ಲದೆ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬಾನಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅಂತಹ ದಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಂಬಾನಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಂತಹ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಂಬಾನಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.
ತನ್ನ ಅಯೋಧ್ಯ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ-ಮಸೀದಿ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇನ್ನೂ ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ (ವಿಎಚ್‌ಪಿ) ಮುಖಂಡರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ವಿಎಚ್‌ಪಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಮ್ ಜನಂಭುಮಿ ನ್ಯಾಸ್ ಅಯೋಧ್ಯ ರಾಮ್ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೇಣಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ, 2017 ರ ಅಂಬಾನಿ ‘ಸಿಐಐ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯನಾಡರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ‘ಅಂಬಾನಿ ರಾಮ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರೂ.500 ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: November 28, 2019


text:
ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕೆನಡಾದ 2017ರ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 16, 2020
ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಯುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಆ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೈಕೋಳದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯ ಹಲ್ಲೆಯ ವಿಡಿಯೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ, ಬದಲಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. 2017ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ತೆಗೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕೈಕೋಳದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಪೊಲೀಸರು ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿಡಿಯೋ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಡೈಲಿ ಮೇಲ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಪೊಲೀಸರು ತನ್ನ ಹೆಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ತೆಗೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕೈಕೋಳದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪು ಮಹಿಳೆಯ ಹೆಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ಅನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು 2017ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಕ್ಯಾಲ್‌ಗರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. 2017 ರಲ್ಲಿ ಡಾಲಿಯಾ ಕಫಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಾಗ ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಡನ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದರು ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆಕ್ರಮಣದ ತುಣುಕನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಡನ್‌ನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಡಾಲಿಯಾ ಕಫಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲ್ಲೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಡಿದಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಮೂಗು ಮುರಿದಿತ್ತು.
ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಗ್ಲೋಬಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2017ರ ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ ಪೊಲೀಸರು ಕಪ್ಪು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಹಲ್ಲೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಈಗ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.


text:
ಯುಪಿ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು 2017ರ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 20, 2021
ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಡಿಯೊ ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರು ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯ ಮುಂದೆ ಕಪ್ಪು ಬಾವುಟಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ವಾಹನವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವೀಡಿಯೊ.
ಸತ್ಯಾಂಶ: ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಳಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯನ್ನು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲಿಗರು ’05 ಜೂನ್ 2017′ ರಂದು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ವೀಡಿಯೊ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ಹಳೆಯ ವಿಡಿಯೋ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವಂತಿದೆ.
ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ವೀಡಿಯೊದ 1.19 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ‘ಯೋಗಿ ಸರ್ಕಾರ್ ಮುರ್ದಾಬಾದ್’ ಎಂದು ಕೂಗುವುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ‘ಯೋಗಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ’ ಎಂಬ ಕೀವರ್ಡ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ’12 ಜೂನ್ 2017′ ರಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ‘ಲೆಹ್ರೆನ್ ನ್ಯೂಸ್’ ಚಾನೆಲ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ‘ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘ಎಬಿಪಿ ನ್ಯೂಸ್’ ಚಾನೆಲ್ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ‘05 ಜೂನ್ 2017’ ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಯುವ ಘಟಕದ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ವಾಹನದ ಮುಂದೆ ಕಪ್ಪು ಬಾವುಟ ಹಿಡಿದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಲಕ್ನೋದ ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಎನ್ಡಿಟಿವಿ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿ 10 ಜೂನ್ 2017ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಭದ್ರತಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರು ಯುವತಿಯರು ಸೇರಿದಂತೆ 11 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವೀಡಿಯೊವೆಂದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಈಗ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: December 20, 2021


text:
ಹಿಂದಿ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವ ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ 2017 ರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಲಿ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 27, 2021
ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹೋರಾಟನಿರತ ರೈತರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಫೋಟೊ ಕೊಲಾಜ್ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋವೊಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಿಖ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫಲಕಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದನ್ನು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹೋರಾಟನಿರತ ರೈತರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿ 2017 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ರ್ಯಾಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಬತಿಂಡಾ-ಫರೀದ್ಕೋಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೃಹತ್ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರಗಳು:
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೋಟೋಗಳ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮಾಡಿದಾಗ, 25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಂದು ‘ಇಂಡಿಯಾ ಟಿವಿ’ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪು ಫಲಕದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 2017 ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿ, ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪು ಬತಿಂಡಾ-ಫರೀದ್‌ಕೋಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲು ಈ ಬೃಹತ್ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ದಾಲ್ ಖಲ್ಸಾ, ಎಸ್‌ಎಡಿ (ಅಮೃತಸರ), ಬಿಕೆಯು (ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ವರದಿಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ‘ಇಂಡಿಯಾ ಟಿವಿ’ ತನ್ನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ಮತ್ತು 21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಂದು ‘ಖಲ್ಸಾ ಫೋರ್ಸ್’ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ರ್ಯಾಲಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ‘ಖಲ್ಸಾ ಫೋರ್ಸ್’ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಈ ರ್ಯಾಲಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಇತರ ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು 2017 ರಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನಡೆಸಿದ 2017 ರ ರ್ಯಾಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂದು ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ವಿಡಿಯೋ:
ವೀಡಿಯೊದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳ ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2019 ರಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ವೀಡಿಯೊ ಎಲ್ಲಿಯದು ಎಂದು ನಮಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಈ ವೀಡಿಯೊ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವ ಸಿಖ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ 2017 ರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಲಿ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

created: January 27, 2021


text:
ತೈಲಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಖಂಡಿಸಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಧ್ವಂಸ ಎಂದು 2018ರ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 8, 2020
ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಏರುತ್ತಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು  ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ,  ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಅನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಏರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಜನರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಅನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಘಟನೆಯು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ 2018 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು. ಕಡಿಮೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕಿ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಜನರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪು.
ವಿಡಿಯೋದ ತುಣಕುಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ರಿವರ್ಸ್ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ 2018ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಹಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದಾಗ ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಓರಿಸ್ಸಾ ಬೈಟ್ಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಘಟನೆಯು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ 2018 ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 29 ರಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ನೀಡಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕಿ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಜನರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕನು ತಾನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಬಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಲಾಠಿಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
2018 ರಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದೇ ವಿಡಿಯೋ ಹಲವು ತಪ್ಪು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಕುಂಭ್ರಪದ ಪೊಲೀಸರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕಿ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದ್ದಕ್ಕೆ ಈ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್  ಬೂಮ್‌ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2018ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಾದ ಘಟನೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.


text:
2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆ ರಾಮ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 4, 2020
ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ತಂಡವೊಂದು ಸ್ಪೇನ್ ನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪೇನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆ ರಾಮ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಜಾಂಶ: ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಡಿಯೊ 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿನ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶಾಟ್ ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ‘ಸ್ವರ ಗಾಂಧಾರ್ ಢೋಲ್ ತಾಶಾ ಪಾಠಕ್’ ಎಂಬ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ನೃತ್ಯ ತಂಡವೊಂದು ‘ಸ್ವರ ಗಾಂಧಾರ್ ಢೋಲ್ ತಾಶಾ ಪಾಠಕ್’ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಡಿಯೊ ಸ್ಪೇನ್ ನ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸ್ಪೇನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ‘ಸ್ವರ ಗಾಂಧಾರ್ ಢೋಲ್ ತಾಶಾ ಪಾಠಕ್’ ನೃತ್ಯ ಗುಂಪಿನ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ‘ಮಿಡ್-ಡೇ.ಕಾಮ್’ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಾದ ಗುಡಿ ಪಾಡ್ವಾ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮವು ಢೋಲ್‌ಗಳ ಅದ್ಭುತ ಬಡಿತಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಸ್ವರ ಗಾಂಧಾರ್ ಪುನೇರಿ ಢೋಲ್ ತಶಾ ಸಮೂಹದವರಿಗೆ ಢೋಲ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸ್ಪೇನ್ ನ 2018ರ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

created: August 4, 2020


text:
ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನದಲ್ಲ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 28, 2022
ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು 6ನೇ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನದ್ದು ಎನ್ನಲಾದ ವಿಡಿಯೊವೊಂದು ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಏರ್ ಕಂಡಿಷನರ್ನ ಕಿಂಡಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೆಡ್ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಲಗೇಜ್ಗಳೆಲ್ಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆನೆದು ಹೋಗಿದ್ದೂ ‘ಇದು ರೈಲಿನ ಬಾತ್ ರೂಮಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ನೀರು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತುಂಬ ಕಿರಿಕಿರಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟಿಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಈ ವಿಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದಾತ ಹೇಳುವುದೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನ ದುಃಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ನಿಜವೇ, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೇ ಎಂದು ವಿಡಿಯೋ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಈ ಘಟನೆಯು 29 ಜೂನ್ 2019 ರಂದು ದಾನಪುರದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘಮಿತ್ರ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ನಾಗ್ಪುರದ ಬಳಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕದ ಡ್ರೈನ್ ಹೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ನೀರು ‘ರಿಟರ್ನ್ ಏರ್ ಡಕ್ಟ್’ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಕಂಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 90 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಲಗುವ ಬರ್ತ್‌ಗಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ‘ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ, 29 ಜೂನ್ 2019 ರಂದು ‘ಸುಯಜ್ಞ ರಾಯ್’ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿರುವ ವಿಡಿಯೊ ನಮಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸಂಘಮಿತ್ರ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ‘ಎ1’ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ರೈಲ್ವೇ ಇಲಾಖೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ದೋಷ ಸರಿಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ವೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
IndiaTV, Times of India ದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಘಟನೆಯು 29 ಜೂನ್ 2019 ರಂದು ದಾನಪುರದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘಮಿತ್ರ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ನಾಗ್ಪುರದ ಬಳಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕದ ಡ್ರೈನ್ ಹೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಸ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ನೀರು ‘ರಿಟರ್ನ್ ಏರ್ ಡಕ್ಟ್’ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಕಂಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 90 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂದೂ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನದ್ದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ಹೇಳಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕುಳಿತು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಲಗುವ ಬರ್ತ್‌ಗಳಿಲ್ಲ. ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸ್ಲೀಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಆಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಆಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಂಘಮಿತ್ರ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

created: December 28, 2022


text:
2019ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೀದಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿಯ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 15, 2021
ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ  ವಿಡಿಯೋ ಇರುವ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಿಜವೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ.
ನಿಜಾಂಶ: ಆಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿರುವುದು 2019ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಬೀದಿನಾಟಕವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ನಿಜವಾಗಲೂ ನಡೆದಿರುವುದಲ್ಲ. ಮೈದಾನ್ ವಾರ್ದಕ್ ಪೆರಾವಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಕಲಾವಿದರ ತಂಡ ಕಾಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬೀದಿ ನಾಟಕ ಇದಾಗಿದೆ. ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಯ ವರದಿಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಈಗಿನದ್ದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೋಗೋ ನೋಡಬಹುದು.  ಆ ಲೋಗೋವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರೆ ‘Afghan International’ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ‘Afghan International’ ಎಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಅದೇ ದೃಶ್ಯಗಳಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್  2019ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು 1:20 ನಿಮಿಷಲ್ಲಿ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿಡಿಯೋದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘How the Taliban group closes the passengers in Jalriz! See more of the allegory of artists being beaten by the Taliban in Jalriz in the video.’ ತಾಲಿಬಾನ್ ಜಲ್‌ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆಂದೆ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ಸಣ್ಣ ಮೈಕ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು ಇದರ ಮೂಲಕ ಅದು ನಿಜವಾದ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಡಿಯೋದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಶಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಇದೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಲೇಖನವೊಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಜಲ್‌ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನ್ ವಾರ್ದಕ್ ಪೆರಾವಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ರ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಕಲಾವಿದರ ತಂಡ ಕಾಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ನಾಟಕ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ‘‘symbolic movement’ ಎಂದು ಪೋಟೊ ಕ್ಯಾಪ್ಷನ್ ಇರುವುದನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹದು.
ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಆದ್ದರೆ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬೀದಿನಾಟಕವೇ ಹೊರತು ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆದದ್ದಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2019ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೀದಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಅಪ್ಗಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರೀಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

created: September 15, 2021