text:
తాజాగా బలూచిస్తాన్ లో పాక్ సైనికు‌లను తరలిస్తున్న రైలుపై విరుచుకుపడిన రెబల్స్ అంటూ పెట్టిన పోస్ట్ లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2019
ఫేస్బుక్ లో ‘#Breaking బలూచిస్తాన్ లో పాక్ సైనికు‌లను తరలిస్తున్న రైలుపై విరుచుకుపడిన రెబల్స్ . పాక్ సైనికులకు భారీగా ప్రాణ నష్టం..(పూర్తి వివరాలు అందవలసి ఉంది)’ అంటూ రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్  ఒకటి చాలా షేర్ అవుతోంది . ఈ పోస్ట్ లో ఎంత నిజం ఉందో ఓసారి  విశ్లేషిద్దాం .
పోస్ట్ లో పెట్టిన  మొదటి చిత్రాన్ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఆ ఫోటో 8 అక్టోబర్ 2016న  బలోచిస్తాన్ వేర్పాటు వాదులు ప్యాసెంజర్ ట్రైన్ ని పేల్చిన ఘటనకి సంబంధించినదిగా లభించింది.ఈ ఘటన లో  ఆరుగురు చనిపోయారు మరియు 19 మంది గాయపడ్డారు అని Al Jazeera అనే వార్తా సంస్థ ఒక కథనం కూడా ప్రచురించింది.రెండవ ఫోటో ని కూడా రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు IGFC అనే ట్విట్టర్ అకౌంట్లో 21 అక్టోబర్ 2013 న పెట్టిన ఇదే ఫోటో లభించింది.
చివరగా, పోస్ట్ లో తాజాగా బలూచిస్తాన్ లో పాక్ సైనికు‌లను తరలిస్తున్న రైలుపై అక్కడి రెబల్స్ విరుచుకుపడ్డారు అంటూ పెట్టిన పోస్ట్ అవాస్తవం.


text:
తిరుపతిలో ఉన్నది ఫారెస్ట్ శాఖకి సంబంధించిన వాచ్ టవర్ బిల్డింగ్, యేసు మందిరం (చర్చి) కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2019
‘తిరుపతి లో ఏడుకొండలపై యేసు మందిరాలు’ అని చెప్తూ ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో ఉన్నది తిరుపతి లో ఏడుకొండలపై ఉన్న యేసు మందిరం (చర్చి).
ఫోటోలో ఉన్నది చర్చి కాదు. అది ఫారెస్ట్  శాఖకి సంబంధించిన వాచ్ టవర్ బిల్డింగ్. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై ‘Bharat Today’ వారు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసిన ఒక వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వీడియో ఆధారంగా, ఫోటోలో ఉన్నది ఫారెస్ట్ శాఖకి సంబంధించిన వాచ్ టవర్ బిల్డింగ్ అని తెలుస్తుంది. ఫోటోలో క్రిస్టియన్ ‘క్రాస్’ సింబల్ లాగా కనిపిస్తున్నది సీసీటీవీ కెమెరా పెట్టి ఉన్న ఒక పోల్ అని ఆ వీడియోలో చూడవచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది ఫారెస్ట్ శాఖకి సంబంధించిన వాచ్ టవర్ బిల్డింగ్, యేసు మందిరం (చర్చి) కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
తెరాస MLA హరీష్ రావు బీజేపీ లో చేరడం లేదు. అది ఒక ఏప్రిల్ ఫూల్ ప్రాంక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 1, 2019
టీఆర్ఎస్ ఎం.ఎల్.ఏ హరీష్ రావు బీజేపీ లో చేరబోతున్నారు అంటూ ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది ఒక వార్త పత్రిక ఆర్టికల్ ఫోటోని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
తెరాస MLA హరీష్ రావు బీజేపీ లో చేరబోతున్నారు.
ఆర్టికల్ చివర్లో ‘ఈ రోజు ఏప్రిల్ ఫూల్స్ డే’ అని ఉంటుంది. హరీష్ రావు కూడా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా డెక్కన్ క్రానికల్ ప్రచురించిన వార్తలో ఎలాంటి నిజం లేదని ట్వీట్ చేసారు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటో లో డెక్కన్ క్రానికల్ ఆర్టికల్ అని చూడొచ్చు. గూగుల్ లో ‘Harish Rao set to join BJP’ అని సెర్చ్ చేస్తే డెక్కన్ క్రానికల్ ఆర్టికల్ వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ పూర్తిగా చదివితే చివర్లో ‘ఈ రోజు ఏప్రిల్ ఫూల్స్ డే’ అని ఉంటుంది. కావున ఆర్టికల్ ని సీరియస్ గా తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. అది ఒక ఏప్రిల్ ఫూల్ ప్రాంక్ మాత్రమే.
అంతే కాకుండా హరీష్ రావు స్వయంగా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ఈ వార్త పై స్పందించారు. డెక్కన్ క్రానికల్ ప్రచురించిన వార్త ఫేక్ న్యూస్ అంటూ తనకు క్షమాపణ చెప్పాలి అని ట్వీట్ చేసారు.
చివరగా, తెరాస MLA హరీష్ రావు బీజేపీ లో చేరడం లేదు. అది ఒక ఏప్రిల్ ఫూల్ ప్రాంక్.


text:
తెలంగాణ ఆశా వర్కర్లు ఉన్న పోస్టర్ ని జగన్ నిజంగానే తన అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 7, 2019
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్ తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో ఆశా వర్కర్ల గురించి పెట్టిన పోస్ట్ లో తెలంగాణ ఆశా వర్కర్ల ఫోటో కాపీ కొట్టాడు అంటూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆశా వర్కర్ల జీతాలను పెంచినట్టు జగన్ పెట్టిన ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో తెలంగాణ ఆశా వర్కర్ల ఫోటో పెట్టాడు.
జగన్ ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్ట్ మరియు తెలంగాణ CMO ట్విట్టర్ లో పెట్టిన ట్వీట్ చూస్తే రెండిట్లో ఫోటోలు మ్యాచ్ అవుతాయి. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజం.
జగన్ పెట్టిన పోస్ట్ కోసం తన అధికారిక ఫేస్బుక్ అకౌంట్ చూడగా తను నిజంగానే పోస్ట్ లో ఉన్న ఫేస్బుక్ పోస్ట్ పెట్టినట్టు చూడొచ్చు. జగన్ పెట్టిన పోస్ట్ లో ఆశా వర్కర్ల ఫోటో ఉంటుంది.
తెలంగాణ CMO ట్వీట్ కోసం ట్విట్టర్ అడ్వాన్స్డ్ సెర్చ్ లో ‘5 May 2017’ డేట్ ఫిల్టర్ పెట్టి వెతకగా, పోస్ట్ లో ఉన్న ట్వీట్ వస్తుంది. ఆ ట్వీట్ లో ఉన్న ఆశా వర్కర్ల ఫోటోనే తిప్పి జగన్ తన ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లో పెట్టినట్టు చూడొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది నిజమే.
While interacting with ASHA workers at Pragathi Bhavan, CM also stated that ASHA workers would be given preference while filling ANM posts pic.twitter.com/Bie2SFsSjP
చివరగా, జగన్ నిజంగానే తెలంగాణ ఆశా వర్కర్లు ఉన్న పోస్టర్ ని తన అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసాడు.
ఎలక్షన్ కౌంటింగ్ ఎట్లా జరుగుతుందో మీకు తెలుసా? ఈ వీడియో చుడండి


text:
తెలంగాణ ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఆసరా వృధాప్య పెన్షన్ లో కేంద్ర ప్రభుత్వం వాటా 800 రూపాయలు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2019
తెలంగాణ ప్రభుత్వం వృద్ధులకు ఇచ్చే ఆసరా పెన్షన్లలో ఎక్కువ సాయం కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి వస్తుందని ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అవ్వకి ఇచ్చే ఆసరా పెన్షన్లలో 800 రూపాయలు మోడీ ఇస్తుంటే అదే అవ్వకి కేసిఆర్ మాత్రం కేవలం 200  రూపాయలు ఇస్తున్నాడు.
.ఆసరా పెన్షన్లలో కేంద్ర ప్రభుత్వ సహాయం 60-79 ఏళ్ళ వయసు వాళ్ళకి 200 రూపాయలు మరియు 80 ఏళ్ళు పై బడిన వాళ్ళకి 500 రూపాయలు మాత్రమే. మిగితాది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు భరించాలి. కావున పోస్ట్ చేసిన దాంట్లో ఎలాంటి వాస్తవం లేదు.
తెలంగాణలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వృద్ధులకు ఆసరా పెన్షన్లు ఇస్తుంది. ఆసరా పెన్షన్ల వెబ్ సైట్ కి వెళ్తే అక్కడ ఉన్న జీ.వో ప్రకారం వృద్ధులకు వెయ్యి రూపాయలు ఆసరా పెన్షన్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇస్తుందని తెలుస్తుంది.
ఆసరా పెన్షన్లకి కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ ఓల్డ్ ఏజ్ పెన్షన్ స్కీం కింద రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సహాయం అందుతుంది . నేషనల్ సోషల్ అసిస్టెన్స్ ప్రోగ్రాం వెబ్ సైట్ లో ఉన్న స్కీం గైడ్ లైన్స్ ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి 60-79 ఏళ్ళ వయసు వాళ్ళకి 200 రూపాయలు మరియు 80 ఏళ్ళు పై బడిన వాళ్ళకి 500 రూపాయలు మాత్రమే సహాయం అందుతుంది. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా మోడీ ప్రభుత్వం ఒక్కొక్కరికి 800 రూపాయలు ఇవ్వట్లేదు. అలానే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక్కొక్కరికి 500-800 రూపాయల వరకు ఖర్చు చేస్తుంది.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం. కేంద్ర ప్రభుత్వం 800 రూపాయలు ఒక్కొక్కరికి ఆసరా పెన్షన్ కోసం ఇవ్వట్లేదు.


text:
తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల పై ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2019
తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల పై తమ సర్వే ఫలితాలు వెలువడించింది అంటూ ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని చాలా మందిషేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల మీద తమ సర్వే ని వెలువడించిన తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో గెలవబోతున్న తెలుగు దేశం పార్టీ.
తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల పై ఎటువంటి సర్వే ఫలితాలు వెలువడించలేదు. వీడియో సృష్టించిన సంస్థలపై పోలీసు వారు కేసు కూడా ఫైల్ చేసారు. కావున వీడియో లో చూపెట్టిన ఫలితాలలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
గూగుల్ లో “Telangana Intelligence Department Survey” అని వెతికితే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ‘Telangana Today” వార్త పత్రిక ఈ విషయం పై రాసిన ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల పై ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదని తెలుస్తుంది.
ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టుమెంట్ పేరుతో ఫేక్ సర్వే వీడియో సృష్టించిన సంస్థల పై పోలీసు వారు కేసులు కూడా బుక్ చేసారు. కావున, పోస్ట్  చేసిన వీడియో లో చెప్పిన సర్వే ఫలితాలలో ఎటువంటి నిజం లేదు.
చివరగా, తెలంగాణ స్టేట్ ఇంటలిజెన్స్ డిపార్టమెంట్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల పై ఎటువంటి సర్వే నిర్వహించలేదు. వీడియో లోని ఫలితాలు వారు వెలువడించలేదు.


text:
ధోనీ తాను రిటైర్మెంట్ తీసుకోననీ, 2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో ఆడుతానని ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 15, 2019
ధోనీ తాను రిటైర్మెంట్ తీసుకోననీ, 2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో ఆడుతానని ట్విట్టర్ ద్వారా ప్రకటించాడని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ధోనీ ICC వరల్డ్ కప్ సెమీ ఫైనల్ లో ఇండియా ఓటమి అనంతరం తాను రిటైర్మెంట్ తీసుకోనని, 2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో ఆడుతానని ప్రకటించాడు.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియోలో ధోనీ తాను 2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో ఆడుతానని చెప్పినట్లుగా ఉన్న ట్వీట్ ఒక మార్ఫ్ చేయబడిన ట్వీట్. ధోని ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో తాను ఆడుతానని ప్రకటించినట్లుగా ఏ వార్తా పత్రిక కూడా పేర్కొనలేదు. కావున, పోస్ట్ లో ఆరోపించిన విషయాల్లో నిజం లేదు.
పైన పోస్టులో ఉన్న వీడియోలో ధోనీ ICC వరల్డ్ కప్ సెమీ ఫైనల్ లో ఇండియా ఓటమి అనంతరం తాను రిటైర్మెంట్ తీసుకోనని, 2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ తాను ఆడుతానని పెట్టినట్లుగా ఉన్న ఒక ట్వీట్ చూడవచ్చు. దీని గురించి ధోని అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతాలో వెతికినప్పుడు, అటువంటి ట్వీట్ ఏది లభించలేదు. ధోని చివరగా, మే 6, 2019 న “ Use your power” అంటూ ఒక ఇంస్టాగ్రామ్ లింక్ తో కూడిన ట్వీట్ ని పెట్టాడు. ఇండియా ICC వరల్డ్ కప్ లో న్యూజీలాండ్ తో సెమీ ఫైనల్  జులై 9, 2019 తేదీన ఆడింది. కావున, పోస్టులో పెట్టిన ట్వీట్ ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ట్వీట్.
Use your Power https://t.co/YAA9IlkwVF
ఫేస్బుక్ పోస్ట్ లోని ట్వీట్ లో కనిపించే ఇంస్టాగ్రామ్ లింక్ ద్వారా వెతికినప్పుడు, ఒక వీడియో లభించింది. ఆ వీడియో ఆధారంగా ధోని చేసిన ట్వీట్ కోసం ఆయన ఖాతాలో వెతికినప్పుడు, అతను డిసెంబర్ 18, 2018 న పెట్టిన ట్వీట్ లభించింది. అనగా, ధోని డిసెంబర్ 18న పెట్టిన ఈ ట్వీట్ ని ఎడిట్ చేసి పైన పేర్కొన్న ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారని తెలుసుకోవచ్చు.
Were you wondering who the mystery icon panerai_india, @PaneraiOfficial and panerai_me were referring to? Guess no more! I am very happy to announce my collaboration with my new Panerai… https://t.co/8crjHU9Xvf
ధోని తాను రిటైర్మెంట్ ఇవ్వట్లేదని, 2020 వరల్డ్ కప్ కూడా ఆడుతానని ప్రకటిస్తే దేశంలోని అన్ని ప్రముఖ పత్రికలు  కథనాలు ప్రచురించేవి. కానీ, అలా ఏ  వార్తా పత్రిక కూడా పేర్కొనలేదు అని తెలిసింది.
చివరగా, ధోనీ తాను రిటైర్మెంట్ తీసుకోవట్లేదని మరియు2020 లో జరిగే ICC T20 వరల్డ్ కప్ లో ఆడుతాననీ ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
నగరంలో హై అలెర్ట్, అదృశ్యం అవుతున్న మహిళలు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2019
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ నగరంలో, చాలా మంది అదృశ్యం అవుతున్నారని చెప్తూ ఫేస్బుక్ మరియు వాట్స్ఆప్ లల్లో చాలా మంది వీడియోలు మరియు ఫోటోలు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
నగరంలో హై అలెర్ట్. ఒక్క రోజే 43 మందికి పైగా నగరంలో అదృశ్యం. తప్పిపోతున్న మహిళలు మరియు పిల్లలు. మహిళలు రాత్రి పుట ఒంటరిగా తిరగకుండా త్వరగా ఇంటికి వచ్చేయండి.
మిస్ అయిన వాళ్ళల్లో చాలా వరకు కుటుంబం, ప్రేమ వ్యవహారం, పరీక్షలు విఫలమవ్వడం వంటి కారణాల వల్ల కుటుంబాన్ని విడిచి పెట్టిన మహిళలు మరియు పురుషులు; తల్లిదండ్రుల మీద కోపంతో అలిగి వెళ్ళిపోయిన పిల్లలు మరియు పిల్లల సంరక్షణ దొరకని వృద్ధులు ఉన్నారని తెలంగాణ డీజీపీ తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ట్వీట్ చేసారు. మిస్సింగ్ కేసుల్లో 85 శాతం వరకు ట్రేస్ చేయగలుగుతున్నామని, మిగిలిన వాటిపై కూడా తగిన విచారణ చేస్తున్నామని తెలిపారు. సోషల్ మీడియా మాధ్యమాల్లో ప్రజలను బయపెట్టే విధంగా వస్తున్న పోస్టుల్లో నిజం లేదని, ఎవరైనా అలాంటివి షేర్ చేస్తే తగిన చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
ఈ విషయంపై వైరల్ అవుతున్న చాలా వరకు పోస్టుల్లో ఈనాడు వార్తా పత్రికను రిఫరెన్స్ గా ఇస్తున్నారు. కావున ఈనాడు పత్రికలో ఇలాంటి వార్త గురించి వెతకగా, 11 జూన్,2019 న మిస్సింగ్ కేసులపై ఒక ఆర్టికల్ ని ప్రచురించినట్టుగా చూడవచ్చు.
అయితే అదే ఆర్టికల్ లో రెండు విషయాలు గమనించవచ్చు. ఒకటి, మిస్ అవుతున్న వారిలో చాలా మంది ప్రేమ వ్యవహారాల వల్ల ఇంట్లో నుండి వెల్లిపోతునట్టు ఉంటుంది. కానీ ఫేస్బుక్ పోస్టులల్లో కారణాలు చెప్పకుండా మహిళలను జాగ్రత్తగా ఉండమంటూ నగరంలో హై అలెర్ట్ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. తెలంగాణ డీజీపీ ఈ పోస్టులను ఖండిస్తూ మిస్సింగ్ కేసులకు కారణాలు చెప్తూ తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్వీట్ చేసారు.
రెండు, పోలీసు స్పందన అంతంత మాత్రమేనని ఈనాడు ఆర్టికల్ లో ఉంటుంది. అయితే ఈ విషయాన్ని కూడా ఖండిస్తూ 2018 లో ఇలాటి మిస్సింగ్ కేసులల్లో 85 శాతం వరకు ట్రేస్ చేయగలిగామని, మిగిలిన కేసుల్లో కూడా తగిన చర్యలు తీసుకుంటున్నామని తెలంగాణ డీజీపీ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ప్రెస్ రిలీజ్ పెట్టారు. అంతే కాదు ఈనాడు లో 500 మిస్సింగ్ కేసులని చెప్పిన వాటిల్లో కూడా ఎంతవరకు ట్రేస్ చేయగలిగారో చెప్తూ ఒక లిస్టును కూడా ట్వీట్  చేసారు. అంతే కాదు, హైదరాబాద్ సిటీ పోలీస్ కమీషనర్ కూడా  సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతున్న పోస్టులు ఫేక్ అని తన ట్విట్టర్ ద్వారా చెప్పారు.
pic.twitter.com/7ZHd7H7rsC
ఇలాంటి వార్తలను షేర్ చేస్తూ ప్రజల్లో భయాందోళనలను సృష్టించవద్దని డీజీపీ తన ట్వీట్ ద్వారా అందరిని కోరారు. ఇంకా ఎవరైనా ఇలాంటివి షేర్ చేస్తే వారిపై తగిన చర్యలు తీసుకుంటామని కూడా వారు తెలిపారు. అలాగే, భారత ప్రభుత్వ నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో 2016 డేటా ప్రకారం, తెలంగాణ లో 2016 లో మొత్తం 16134 మిస్సింగ్ కేసులు నమోదయ్యాయని తెలుసుకోవొచ్చు. అంటే 2016 లో రోజుకి సగటున 44 మిస్సింగ్ కేసులు నమోదైనట్టు. కాబట్టి ఇప్పుడు చెప్తున్న నంబర్లు అంత కంటే చాలా ఎక్కువగా ఏమి లేవు.
చివరగా, నగరంలో హై అలెర్ట్, అదృశ్యం అవుతున్న మహిళలు అంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
'నరేంద్ర మోడీ, అమిత్ షా లాంటి వారిని నా రాజకీయ జీవితంలో ఎప్పుడు చూడలేదు.' అని ఎల్.కే. అద్వానీ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2019
ఎన్నికల రాజకీయాలకు అద్వానీ దూరంగా వెళ్ళిపోతూ మోడీ మరియు అమిత్ షా మీద కామెంట్ చేసారని చెప్తూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఎల్.కే. అద్వానీ: ‘ నరేంద్ర మోడీ, అమిత్ షా లాంటి వారిని నా రాజకీయ జీవితంలో ఎప్పుడు చూడలేదు. ఎన్నికల రాజకీయాలకు గుడ్ బై.’
పోస్ట్ లో చేపినట్టుగా అద్వానీ ఎన్నికల రాజకీయాలకు గుడ్ బై చెప్పలేదు. బీ.జే.పీ పార్టీ పదవులకు రాజీనామా చేసినప్పుడు ప్రత్యక్షంగా మోడీ మరియు అమిత్ షా ని అన్నట్టుగా ఎక్కడా కూడా సమాచారం దొరకలేదు. కానీ తన రాజీనామా లేఖ లో మాత్రం పరోక్షంగా బీ.జే.పీ మరియు కొందరు నాయకులను విమర్శించారు.
గూగుల్ లో ‘Advani Goodbye to politics’ అని సెర్చ్ చేసినప్పుడు అద్వానీ ఇంకా లోక్ సభ ఎంపీ గా ఉన్నారని తెలుస్తుంది మరియు తను వదిలేసినట్టు ఎక్కడా సమాచారం లేదు. అలానే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో 2013 లో బీ.జే.పీ పార్టీ పదవులకు రాజీనామా చేసినప్పుడు రాసిన లేఖ తో కూడిన ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. ఆ లేఖను చదివితే అద్వానీ బీ.జే.పీ నాయకులతో అసంతృప్తితో ఉన్నారని తెలుస్తుంది కానీ ప్రత్యక్షంగా ఎవరిని ఏమీ అనలేదు. అదేవిధంగా బీహార్ ఎలక్షన్ లో బీ.జే.పీ ఓటమి తర్వాత కూడా నలుగురు సీనియర్ లీడర్స్ రాసిన ఒక లేఖలో కూడా ప్రత్యక్షంగా ఎవరిని విమర్శించలేదు
చివరగా, అద్వానీ ఎన్నికల రాజకీయాలకు గుడ్ బై చెప్పలేదు. అలాగే బీ.జే.పీ పార్టీ పదవులకు రాజీనామా చేసినప్పుడు ప్రత్యక్షంగా మోడీ మరియు అమిత్ షా మీద ఎటువంటి విమర్శ చేయలేదు.


text:
నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం కూడా ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి 2014-16 మధ్య అప్పులు తీసుకుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2019
నరేంద్ర మోడీ మాత్రమే  ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి అప్పులు చెయ్యకుండా పాత అప్పులు తిరిగి చెల్లించాడని సంఖ్యలతో కూడిన ఒక ఫోటోని  ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ సంఖ్యలలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మునపటి ప్రధానులు World Bank నుంచి అప్పులు తీసుకుంటే, కేవలం మోడీ మాత్రమే అప్పు చెయ్యకుండా పాత అప్పులు తిరిగి చెల్లించాడు.
లోక్  సభలో ఆర్ధిక శాఖ సహాయక మంత్రి చెప్పిన సమాధానం ప్రకారం నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం 2014-2016 మధ్య  ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి 447.714 కోట్ల అమెరికా డాలర్లు అప్పు తీసుకుంది, మరియు కేవలం 408.965 కోట్ల డాలర్ల రుణం తీర్చింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో నిజము లేదని తెలుస్తుంది.
గూగల్ లో భారత దేశం ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి తీసుకున్న అప్పుల గురించి వెతకగా జులై 20, 2018 వ తేదీన లోక్ సభలో ఆర్ధిక శాఖ సహాయక మంత్రి  పొన్ రాధా కృష్ణన్ చెప్పిన సమాధానం దొరుకుంతుంది. దాని ప్రకారం నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం 2014-2016 మధ్య  ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి 447.714 కోట్ల అమెరికా డాలర్లు అప్పు తీసుకుంది, మరియు కేవలం 408.965 కోట్ల డాలర్ల అప్పు తీర్చింది.
నరేంద్ర మోడీ ప్రధాన మంత్రి కాక ముందు వరకు, అంటే 2014 మార్చి నాటికి, భారత దేశం ప్రపంచ బ్యాంకు కు ఉన్న మొత్తం అప్పుల విలువ 3564.599 కోట్ల అమెరికా డాలర్లు. 2016 మర్చి నాటికి నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం ప్రపంచ బ్యాంకు కు ఉన్న అప్పుల విలువ 3383.710 కోట్ల అమెరికా డాలర్లు కు తగ్గింది. అది 2018 మార్చి నాటికి 3428.516 కోట్ల అమెరికా డాలర్లకు పెరిగింది.
మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో 2004-2014 మధ్య 2019.704 కోట్లా అమెరికా డాలర్లు అప్పుగా తీసుకున్నారు మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు కు తిరిగి తీర్చిన అప్పు 1140.042  కోట్లా అమెరికా డాలర్లు. కానీ ఫొటోలో ఇచ్చిన సమాచారంలో ఇది కూడా తప్పుగా ఇవ్వబడింది
ప్రపంచ బ్యాంకు భారత దేశంలోని ప్రాజెక్టులకు ఇస్తున్న అప్పులు మరియు ఇతర వివరాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు
చివరగా, పోస్ట్ లోని సంఖ్యలు తప్పు. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా కేవలం నరేంద్ర మోడీ మాత్రమే అప్పులు చేయకుండా పాత అప్పులు తిరిగి చెల్లించాడనే దాంట్లో నిజం లేదు.


text:
అది తమిళనాడు లో పట్టుకున్న 130 కోట్లకి సంభందించిన వీడియో. నారాయణ స్కూల్ ది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 18, 2019
ఎన్నికల సందర్భంగా నారాయణ కాలేజీలో 150 కోట్లు పట్టుకున్నారు అంటూ వీడియో మరియు ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
నారాయణ కాలేజీలో 150 కోట్లు పట్టివేత.
నారాయణ స్కూల్ లో పది లక్షలు మాత్రమే పట్టుకున్నారు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోలు నారాయణ స్కూల్ కి సంబంధించినవే, కానీ వీడియో మాత్రం తమిళనాడు లో DMK అభ్యర్థి దగ్గర పట్టుకున్న 130 కోట్లకు సంభందించినది. కావున పోస్ట్ లో తమిళనాడు కి సంభందించిన వీడియో పెట్టి నారాయణ కాలేజీలో 150 కోట్లు పట్టుకున్నారు అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియో చూస్తే దాంట్లో ఉన్నవాళ్లు తమిళ్ లో మాట్లాడుతున్నట్టు వినొచ్చు. కాబట్టి గూగుల్ లో ‘Cash found in Tamil Nadu’  అని సెర్చ్ చేస్తే NDTV ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం తమిళనాడు లోని వెల్లోర్ లో DMK పార్టీకి చెందిన లీడర్ యొక్క అనుచరుడి గోడౌన్ లో 130 కోట్ల వరకు పట్టుకున్నారని తెలుస్తుంది. పోస్ట్ లోని వీడియోని ఆ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.  కావున పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియోకి నారాయణ కాలేజీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదని తెలుస్తుంది.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికితే అవి నారాయణ స్కూల్ కి సంబంధించినవేనని తెలుస్తుంది. సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో సాక్షి పోస్ట్ ఆర్టికల్ ఒకటి వస్తుంది. దాని ప్రకారం ఎలక్షన్ స్క్వాడ్ వారు నెల్లూరు లోని నారాయణ స్కూల్ లో పది లక్షలు సీజ్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు నారాయణ స్కూల్ లో పట్టుకున్నది 150 కోట్లు కాదు.
చివరగా, నారాయణ స్కూల్ లో పది లక్షలు మాత్రమే పట్టుకున్నారు, తమిళనాడు లో పట్టుకున్న 130 కోట్ల వీడియో పోస్ట్ లో పెట్టి తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.


text:
నిజ నిర్ధారణ: జవాన్ మృతిదేహం దగ్గర బీ.జే.పీ నాయకులు నిజంగా నవ్వరా? - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2019
జవాన్ మృతిదేహం దగ్గర బీ.జే.పీ నాయకులు నవుతున్నట్టు ఒక వీడియోని కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ‘CPIM VIZAG’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ పోస్ట్ చేసిన ఆ వీడియోని ఇప్పటివరకు 1300 మంది షేర్ చేసారు. ఆ వీడియో లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం
జవాన్ మృతిదేహం దగ్గర నవ్వుతున్న బీ.జే.పీ నాయకులు
పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయం తో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి యాన్డెక్స్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే గత సంవత్సరం అక్టోబర్ లో కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఎన్.డి.తివారి గారు చనిపోయినప్పుడు తీసిన వీడియో వస్తుంది. అప్పట్లో కూడా సంతాప సభ లో నవ్వినందుకు ఆ వీడియో వైరల్ అయ్యింది. కానీ ఇప్పుడు అదే వీడియో ని మళ్ళీ తీసుకొని జవాన్ మృతిదేహం ముందు నవ్వినట్టు చూపెడుతున్నారు.
చివరగా, జవాన్ మృతిదేహం దగ్గర బీ.జే.పీ నాయకులు నవ్వలేదు. అది ఒక పాత వీడియో.

created: February 25, 2019


text:
నిజ నిర్ధారణ: సుప్రీమ్ కోర్టు మాయావతిని 5500 కోట్లు చెల్లించమందా? - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2019
మిషన్ మోడీ 2019’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ తమ పేజీలో మాయావతి కేసులో వచ్చిన తాజా పరిణామాల మీద ఒక ఫోటో పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
Rs.5500 కోట్లు ప్రజాధనం దుర్వినియోగం చేసి పెట్టుకున్న తమ విగ్రహాల డబ్బులు తిరిగి ప్రభుత్వానికి చెల్లించమని మాయావతిని సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించింది.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా మాయావతిని సుప్రీమ్ కోర్టు ఎలాంటి జరిమానా కట్టమని ఆదేశించలేదు. కేవలం ప్రయిమా ఫేసీ కింద ఒక అభిప్రాయం మాత్రమే చెప్పారు, ఎలాంటి తీర్పు ఇవ్వలేదు. తరువాతి హియరింగ్ ఏప్రిల్ 2వ తారికున జరుపుతామన్నారు.
అదే విధంగా పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా Rs.5500 కోట్లు అని సుప్రీమ్ కోర్టు ఎలాంటి సంఖ్య ఇవ్వలేదు. విగ్రహాలకు కర్చుపెట్టిన మొతాన్ని కట్టడానికి తయారుగా ఉండాలి అని చెప్పినట్టుగా తెలుస్తుంది. ఎన్డిటీవి న్యూస్ చానెల్ తో మాట్లాడుతూ పిటిషనర్ మరియు లాయర్ రవికాంత్ గారు విగ్రహాలకు మొదట్లో Rs.2600 కోట్లు అయింది కానీ అది తరువాత Rs.4000 కోట్లకు (భూమి కర్చు కాకుండా) పెరిగిందని అన్నారు. మాయావతి ప్రభుత్వం విగ్రహాల నిర్మాణానికి ఎంత ఖర్చు అయిందో ఎక్కడా చెప్పలేదు. ఒక్కప్పుడు సమాజ్వాది పార్టీ నాయకుడు అఖిలేష్ యాదవ్ మాట్లాడుతూ విగ్రహాల నిర్మాణంలో Rs.40,000 కోట్ల వరకు కుంభకోణం జరిగిందని అన్నారు. కావున ఎంత తిరిగి ఇవ్వాలనే విషయంలో స్పష్టత లేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పిన రెండు విషయాల్లో కొంత నిజమున్నా అది వక్రికరించబడినది.


text:
నీచ రాజకీయాలు వద్దని BJP రాజకీయ నాయకులకు విన్నపం చేసిన వీడియోలో ఉన్నది వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ భార్య కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2019
పట్టుబడ్డ పైలట్, వింగ్ కమాండర్  అభినందన్ భార్య కి సంబంధించిన వీడియో క్లిప్ అంటూ ఫేస్బుక్ లో  పోస్ట్ చేస్తున్నారు . ఆ  పోస్టు ల్లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
వీడియోలో  మహిళ చేసిన వాంగ్మూలాలను విన్నప్పుడు, “నేను ఒక సైన్యం అధికారికి భార్యను” అని చెప్పడం తో ప్రారంభమవుతుంది.ఇంకా ముందుకు వెళ్తే  “…ఈ క్షణం లో అభినందన్ కుటుంబం అనుభవిస్తున్న ఉద్రిక్తత మరియు బాధ గురించి ఆలోచించండి” అంటూ ప్రసంగిస్తుంది. ఆ మహిళ, కమాండర్ అభినందన్ కుటుంబాన్ని ఒక మూడో వ్యక్తిగా  సంభోదిస్తోంది . కావున ఆమె అభినందన్ భార్య కాదని స్పష్టమవుతుంది. అంతేకాక, అతని భార్య కి సంబంధించి మీడియా లో చలామణి లో ఉన్న ఛాయాచిత్రాలను ఈ వీడియో క్లిప్ లో ఉన్న స్త్రీ ఛాయాచిత్రాలతో  పోల్చితే అవి సరిపోలలేదు.
వీడియో లో యువతీ అసలు పేరు శిరీష రావు. బూమ్ లైవ్  అనే సంస్థతో శిరీష మాట్లాడుతూ ఇలా స్పందించింది “నేను ఆ వీడియో లో చాల క్లియర్ గ ఆర్మీ ఆఫీస్ భార్య ని అని చెప్పను. మన అందరికి వర్థమాన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ లో పైలట్ అని తెలుసు. మరి అందరు నేను తన భార్య ని అని ఎందుకు వీడియో షేర్ చేస్తున్నారో అర్థం కావటం లేదు”
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియో క్లిప్ లో ఉన్నది వింగ్ కమాండర్ అభినందన్ భార్య కాదు.


text:
‘నేడు కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ పై రెపరెపలాడుతున్న మువ్వన్నెల భారత జాతీయ జెండా’ అంటూ పెట్టినది ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 6, 2019
ఫేస్బుక్ పోస్టులో రెండు ఫోటోలతో కూడిన కొల్లేజ్ ఒకటి పెట్టి, దాంట్లో క్రింద ఉన్న ఫోటో నేడు కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ పై రెపరెపలాడుతున్న మువ్వన్నెల భారత జాతీయ జెండా అంటూ కొంతమంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
కొల్లేజ్ లో కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ పై భారత జాతీయ జెండా ఎగురుతున్న ఫోటో (క్రింద ఉన్న ఫోటో)  ఈ రోజుది (జులై 6, 2019).
కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ యొక్క పాత ఫోటోని ఫోటోషాప్ ద్వారా అందులో ఉన్న రెండు జెండాలను తీసేసి వాటికి బదులుగా భారత జాతీయ జెండాను (సెంటర్) లో పెట్టి అది ఈ రోజు ఫోటో అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
కాశ్మీర్ కి ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పించే ఆర్టికల్370 ని రాజ్యసభ రద్దు చేసినప్పటి నుండి ఆ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన ఎన్నో పుకార్లు సోషల్ మీడియాలో చలామణి అవుతున్నాయి. వాటిల్లో ఈ పోస్టు లో ఆరోపించిన విషయం కూడా ఒకటి.
కొల్లేజ్ లో పైన ఉన్న ఫోటోని క్రాప్ చేసి వెతకగా, అది ఇంటర్నెట్ లో గత మూడు సంవత్సరాలుగా చలామణి అవుతున్నట్లుగా ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. వాటిని క్షుణ్ణముగా పరిశీలించినట్లయితే, అవి చూడడానికి ఒకే విధంగా ఉన్నా, కొన్ని ఫోటోల్లో సెక్రటేరియట్ మీద రెండు జెండాలు ఉన్నాయి మరియు ఇంక కొన్ని ఫొటోల్లో సెక్రటేరియట్ మీద ఎటువంటి జెండాలు లేవు. ఆ విషయం మీద స్పష్టత కోసం వెతికినప్పుడు “ANI News” వారు కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ గురించి ఒక విషయం మీద  ప్రచురించిన కథనం లో మరియు సెక్రటేరియట్ యొక్క గూగుల్ ఫోటో చూసినప్పుడు, సెక్రటేరియట్ మీద రెండు జెండాలు ( ఒకటి భారత జాతీయ జెండా మరియు ఇంకొకటి కాశ్మీర్ రాష్ట్ర జెండా) ఉన్నట్లుగా తెలిసింది.
కొలాజ్లోని రెండు ఫోటోలను పరిశీలించినట్లయితే, పైన ఉన్న ఫోటోని ఎడిటింగ్  పద్ధతి ద్వారా అందులోని రెండు జెండాలను తీసేసి వాటికి బదులుగా భారత జాతీయ జెండాను (సెంటర్) లో పెట్టి  కొలాజ్లో ని క్రింది ఫోటో సృష్టించినట్లుగా నిర్ధారణకు రావొచ్చు.
చివరగా, ‘నేడు కాశ్మీర్ సెక్రటేరియట్ పై రెపరెపలాడుతున్న మువ్వన్నెల భారత జాతీయ జెండా’ అంటూ పెట్టినది ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 6, 2019


text:
పవన్ కళ్యాణ్ గురించి కిమ్ జోంగ్ ఉన్ ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పినట్టు వస్తున్న పోస్టుల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 19, 2019
జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ గురించి ఉత్తర కొరియా సుప్రీమ్ లీడర్ కిమ్ జోంగ్ ఉన్ ఒక ఇంటర్వ్యూ లో మాట్లాడాడంటూ ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లోని విషయం చూస్తే వ్యంగ్యంగా రాసినట్టు ఉంటుంది. కానీ చాలా మంది దానిని నిజం అనుకొని ఇప్పటికే ఎనిమిది వందలకు పైగా షేర్ చేసారు. అంతే కాదు, ఆ వార్త నిజం అనుకొని పవన్ కళ్యాణ్ ని మెచ్చుకుంటూ కొందరు కామెంట్స్ కూడా పెడుతున్నారు. కొందరేమో ఇది నిజామా? కాదా? అని అడుగుతున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక ఇంటర్వ్యూ లో కిమ్ జోంగ్ ఉన్: “నాకు ఇండియాలో తెలిసిన రాజకీయ నాయకులు ఇద్దరే. ఒకళ్ళు ప్రధాని నరేంద్రమోడీ, రెండు జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్”.
కిమ్ జోంగ్ ఉన్ పవన్ కళ్యాణ్ గురించి మాట్లాడినట్టు వార్తాపత్రికలు కానీ, మీడియా కానీ ఎక్కడా కూడా ప్రచురించలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ చేసిన ఫేస్బుక్ పేజీ ‘Janasena Army’ (@Janasenaarmyy) చేసిన మిగితా పోస్టులు చూస్తే అది జనసేనని వ్యంగ్యంగా మెచ్చుకుంటూ పోస్టులు పెడుతుందని చూడవచ్చు. ఆ పేజీ వారు వ్యంగ్యంగా రాసినా ఫాన్స్ మాత్రం నిజం అనుకొని ఆ పోస్టులను షేర్ చేస్తున్నారు.ఆ పేజీ లోని ఇంకో పోస్ట్ లో చేగువేరా పవన కళ్యాణ్ లా మళ్ళీ పుడుతానని చెప్పినట్టు కూడా ఉంటుంది. అలాంటి ఇంకొన్ని పోస్టులు కూడా ఆ పేజీలో చూడవచ్చు.
ఒక వేల కిమ్ జోంగ్ ఉన్ నిజంగానే పవన్ కళ్యాణ్ గురించి మాట్లాడాడా  అని గూగుల్ లో వెతకగా, అలాంటి ఎటువంటి న్యూస్ ఎవరు కూడా ప్రచురించలేదని తెలుస్తుంది. కావున ఇది కూడా ఆ పేజీ వారు వ్యంగ్యంగా రాసి ప్రజలు నమ్మేల చేస్తున్నారు.
చివరగా, పవన్ కళ్యాణ్ గురించి కిమ్ జోంగ్ ఉన్ ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పినట్టు వస్తున్న పోస్టుల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పవన్ కళ్యాణ్ తిరుమలకి కాలినడకన షూస్ వేసుకొని వెళ్ళలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2019
జనసేన పార్టీ అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ తిరుమలకి నడిచినప్పుడు షూస్ వేసుకొని వెళ్ళాడు అంటూ ఒక ఫోటోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పవన్ కళ్యాణ్ తిరుమలకి కాలినడకన షూస్ వేసుకొని వెళ్ళాడు.
పవన్ కళ్యాణ్ షూస్  వేసుకొని నడవలేదు. ఒరిజినల్ ఫోటోని ఫోటోషాప్ చేసి షూస్ పెట్టారు. కావున పోస్ట్ లో ఎటువంటి నిజం లేదు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటో ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఒరిజినల్ ఫోటో వస్తుంది. దాంట్లో షూస్ లేకుండా పవన్ కళ్యాణ్ ఉన్నట్టుగా చూడొచ్చు. ఒరిజినల్ ఫోటోని తీసుకొని ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో షూస్ పెట్టినట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో పెట్టింది అబద్ధం.
చివరగా, పవన్ తిరుమలకి కాలినడకన వెళ్తూ షూస్ వేసుకోలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.


text:
పవన్ కళ్యాణ్ ని మహేంద్ర సింగ్ ధోని పొగిడాడంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 20, 2019
‘పవన్ కళ్యాణ్ ని పొగడ్తలతో ముంచి ఎత్తేసిన మహేందర్ సింగ్ ధోని’ అంటూ కొంత మంది ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
ధోని జనసేన పార్టీ కి మద్దతుగా ఆ పార్టీ ముద్ర ఉన్న టీ-షర్ట్ ని ధరించారు మరియు జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ ని పొగడ్తలతో ముంచ్చెత్తారు.
పోస్ట్ లో ధోని జనసేన పార్టీ ముద్ర ఉన్న టీ-షర్ట్ ని ధరించినట్లుగా పెట్టిన ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో. ధోని , పవన్ కళ్యాణ్ ని పొగిడినట్లుగా ఎక్కడా సమాచారం లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజం లేదు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఇమేజ్ ని ధోని ఉన్న భాగాన్ని మాత్రమే క్రాప్ చేసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, క్రికెటర్ హార్దిక్ పాండ్యతో ధోని ఉన్న పూర్తి ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చింది. ఆ ఫోటో కోసం హార్దిక్ పాండ్య ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ట్విట్టర్ అడ్వాన్స్డ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, దానిని పాండ్య  ధోనికి పుట్టిన రోజు శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ జులై 7, 2017 న పెట్టిన ట్వీట్ లో లభించింది. ఈ ఫోటోని ధోని ఉన్న భాగాన్ని మాత్రమే క్రాప్ చేసి, ఫోటోషాప్ ద్వారా జనసేన పార్టీ గుర్తును ఆయన ట్-షర్ట్ పైన పెట్టారు.
గూగుల్ లో ధోని , పవన్ కళ్యాణ్ ని పొగడడం గురించి వెతికినప్పుడు, ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. పోస్ట్ లో పెట్టిన ‘a2zmovienews.com’ వెబ్సైటు వారి ఇతర ఆర్టికల్స్ చూసినప్పుడు, వారు ఇంతకుముందు కూడా ఇటువంటి చాలా ఆవాస్తవమైన కథనాలు ప్రచురించినట్లుగా తెలుస్తుంది.
గతంలో, విరాట్ కోహ్లీ కూడా జనసేన అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ ని పొగడ్తలతో ముంచ్చెత్తారు అంటూ ఫేస్బుక్ లో ప్రచారం చేశారు. ఆ వార్తల్లో కూడా ఎటువంటి నిజం లేదు. చివరగా, పవన్ కళ్యాణ్ ని మహేంద్ర సింగ్ ధోని పొగిడాడంటూ వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘పవన్ కళ్యాణ్ పుట్టినరోజు చందాల పేరిట చోరీకి ప్లాన్’ అనే వార్తను Ntv ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2019
జనసేన పార్టీ అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ పుట్టిన రోజు పేరు మీద చందాలు అడగటానికి వచ్చి దొంగతనాలు చేస్తున్నారు అని ‘NTv’ వార్తాసంస్థ ప్రచురించినట్టుగా ఉన్న ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘పవన్ కళ్యాణ్ పుట్టినరోజు చందాల పేరిట చోరీకి ప్లాన్’ అంటూ వార్తను ప్రచురించిన NTv వార్తాసంస్థ.
‘గణేష్ చందాల పేరిట చోరీ ప్లాన్’ అని ఉన్న ‘NTV ’ వార్తను ‘పవన్ కళ్యాణ్ పుట్టినరోజు చందాల పేరిట చోరీకి ప్లాన్’ అని ఎడిట్ చేసారు. అసలు ఆ వార్తలో పవన్ కళ్యాణ్ ప్రస్తావనే లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ‘NTv’ వార్తాసంస్థ ప్రచురించిన అసలు ఆర్టికల్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం, ‘నిజామాబాద్‌లో వినాయక చందాల పేరుతో సాయికృపానగర్‌లోకి ప్రవేశించారు ఇద్దరు దొంగలు…. అయితే ఒక దొంగ తప్పించుకుని పారిపోగా మరొకరిని పట్టుకుని పోలీసులకు అప్పగించారు. నిందితులు మహారాష్ట్రకు చెందిన వారిగా గుర్తించారు పోలీసులు. వినాయక చందాల పేరుతో వచ్చే వారి పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలని హెచ్చరిస్తున్నారు అధికారులు’. ఆ ఆర్టికల్ లో పవన కళ్యాణ్ పేరు కానీ, తన అభిమానుల గురించి కానీ ఏమీ రాసి లేదు. అంతేకాదు, ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్ట్ లో కూడా ‘గణేష్ చందాల పేరిట చోరీ ప్లాన్…కానీ’ అని టైటిల్ ఉంటుంది. ఆ పోస్ట్ ఫోటో తీసుకొని తమకు నచ్చినట్టుగా ఎడిట్ చేసి ‘NTv’ ప్రచురించినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ‘గణేష్ చందాల పేరిట చోరీ ప్లాన్’ అని ఉన్న వార్తను ఎడిట్ చేసి ‘పవన్ కళ్యాణ్ పుట్టినరోజు చందాల పేరిట చోరీకి ప్లాన్’ అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాకిస్తాన్ క్రికెట్ అభిమానులు ‘మాకు కాశ్మీర్ వద్దు, కోహ్లిని ఇవ్వండి’ అని అడగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2019
పాకిస్తాన్ క్రికెట్ అభిమానులు తమకు కాశ్మీర్ వద్దని, క్రికెటర్ కోహ్లి ని ఇస్తే చాలు అని అడుగుతున్నట్టుగా ఉన్న ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలామంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తమకు కాశ్మీర్ వద్దని, కోహ్లిని ఇవ్వమని అడుగుతున్న పాకిస్తాన్ క్రికెట్ అభిమానులు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది. “We want Azaadi” అని కాశ్మీర్ ప్రజలు పట్టుకొన్న బ్యానర్  ఫోటోని తీసుకొని “We don’t want Kashmir. Give us Virat Kohli” అని ఫోటోషాప్  చేసి, పాకిస్తాన్ క్రికెట్ అభిమానులు అడుగుతున్నట్టు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతకగా, ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ లో పోస్ట్ లోని ఫోటో ఉంటుంది, కానీ ప్రజలు పట్టుకున్న బ్యానర్ మీద “We don’t want Kashmir. Give us Virat Kohli” (“మాకు కాశ్మీర్ వద్దు, కోహ్లిని ఇవ్వండి”) అని ఉండదు. బ్యానర్ మీద “We want Azaadi” (“మాకు ఆజాదీ కావాలి”) అని రాసి ఉంటుంది. కాబట్టి పోస్ట్ లోని ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడింది. అంతే కాదు, ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ చదువుతే, ఫోటోలో బ్యానర్ పట్టుకుంది కాశ్మీర్ ప్రజలని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా బ్యానర్ ని పట్టుకుంది పాకిస్తాన్ ప్రజలు కాదు.
చివరగా, కాశ్మీర్ ప్రజలు ‘ఆజాదీ కావాలి’ అని అడుగుతున్న ఫోటోని ఫోటోషాప్ చేసి పాకిస్తాన్ ప్రజలు ‘కోహ్లిని ఇవ్వండి’ అని అడుగుతున్నట్టు తప్పుగా ప్రచరం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాకిస్తాన్ తో యుద్ధానికి సిద్ధమైన వాయు దళాలు అనే వీడియోలో ఉన్నవి భారత విమానాలు కావు. అవి అమెరికాకి చెందిన F-16 విమానాలు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 28, 2019
పాకిస్తాన్ మీద దాడి చేయడానికి భారత వాయు దళాలు సిద్ధమయ్యాయి అంటూ ఒక వీడియోని ‘Mahender Reddy Kondeti’ అనే వ్యక్తి తన ఫేస్బుక్ వాల్ పై పోస్ట్ చేసాడు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంత వరకు నిజముందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
వీడియో లో ఉన్నవి భారత యుద్ధ విమానాలు. పాకిస్తాన్ తో యుద్ధానికి సిద్ధమైన వాయు దళాలు.
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా వీడియో లో ఉన్నవి భారత యుద్ధ విమానాలు కావు. అవి అమెరికాకి చెందినా F-16 విమానాలు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి గూగుల్ లో రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే ఆ వీడియో లో ఉన్నవి అమెరికా కి చెందిన F-16 విమానాలు అని తెలుస్తుంది. అలానే య్యూట్యూబ్ లో ‘American F-16 planes on runway’ అని సెర్చ్ చేస్తే ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో వస్తుంది. ఆ వీడియో యొక్క టైం స్టాంప్ చూస్తే ఆ వీడియోని 2013 లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది.
చివరగా, పోస్ట్ చేసిన వీడియోలో ఉన్నవి భారత యుద్ధ విమానాలు కావు. అవి అమెరికాకి చెందిన F-16 విమానాలు.

created: February 28, 2019


text:
పాకిస్థాన్ ఆర్మీ తో నృత్యం చేస్తుంది మన పైలట్ IAF పైలట్ అభినందన్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 1, 2019
పాకిస్థాన్ ఆర్మీ తో నృత్యం చేస్తోంది  మన వాయుసేన పైలట్ అభినందన్ అంటూ ఒక వీడియో ఫేస్బుక్  లో వైరల్ అవుతోంది . అది ఎంతవరకు నిజమో ఒకసారి చూద్దాం.
పాకిస్థాన్ ఆర్మీ తో నృత్యం చేస్తోంది  మన వాయుసేన పైలట్ అభినందన్
వైరల్ అవుతున్న వీడియోని ఇన్విడ్ ఎక్స్టెన్షన్లో సెర్చ్ చెయ్యగా వచ్చిన ఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్  చేసినప్పుడు పాత యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది.ఆ వీడియోకి సంబంధించిన టైం స్టాంప్ ని చూసినట్లయితే అది ఫిబ్రవరి 23, 2019 న అప్లోడ్ చేసినట్టుగా ఉంది.  అనగా పాక్ ఆర్మీకి అభినందన్ పట్టుబడక ముందుది ఆ వీడియో .
కావున పాక్ ఆర్మీతో నృత్యం చేస్తున్నది అభినందన్ అనేది అవాస్తవం


text:
పాక్ కు వెళ్లే సింధు జలాలను ఆపివేయాలనే నిర్ణయం భారత్ తీసుకుందా ? - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 23, 2019
పుల్వామా దాడి తర్వాత పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళే సింధు జలాల మీద మళ్ళి అందరు తమ అభిప్రాయాలు తెలపడం మొదలుపెట్టారు. ఈ నేపథ్యంలో ‘మిషన్ మోడీ 2019’ అనే పేజీ సింధు జలాల మీద భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం పై ఒక పోస్ట్ చేసింది . పాకిస్తాన్ కి భూభాగంగా వెళ్ళే సింధు జలాలను భారత ప్రభుత్వం నిలిపివేసిందని మరియు సింధు జలాలను కాశ్మీర్ మరియు పంజాబ్ వైపు మళ్లించిందని ఆ పోస్ట్ తెలియచేస్తుంది.  ఆ పోస్ట్ లో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
పాకిస్తాన్ పై వాటర్ వార్. భారత భుభాగం గుండా పాకిస్తాన్ లోకి వెళ్ళే సింధు జలాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిలిపివేసింది. సింధు జలాలను కాశ్మీర్, పంజాబ్ వైపు మళ్లించి ఊహించని షాక్ ఇచ్చింది.
భారత ప్రభుత్వానికి మొత్తం సింధు జలాల మీద హక్కు లేదు. కేవలం ఈశాన్యపు నదుల (రవి, బీయాస్, సట్లేజ్) మీద పూర్తి స్థాయి లో నీళ్ళు వాడుకునే  హక్కు ఉంది. 1960 లో వరల్డ్ బ్యాంకు కుదిర్చిన ఒప్పందం ప్రకారం మొత్తం సింధు జలాల్లో 20 శాతం మాత్రమే భారత్ ఉపయోగించుకోవచ్చు. ఆ 20 శాతం ని కూడా ఇప్పటివరకు భారత ప్రభుత్వం పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవట్లేదు. పుల్వామా దాడి తర్వాత మనకు హక్కు ఉన్న జలాలని కొంత కూడా పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళకుండ భారత ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రాజెక్ట్ లకు  ఆమోదం తెలిపింది. నితిన్ గడ్కారి ట్వీట్ చేసిన ట్వీట్ల ప్రకారం సింధు ఈశాన్య నదుల మీద ప్రాజెక్ట్స్ నిర్మించడమే కాకుండా కొంత నీరును వేరే ప్రదేశాలకు కూడా పంపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ప్రాజెక్ట్ లు నిర్మించడానికి కొంత టైం పడుతుంది కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం మొత్తం సింధు జలాలను నిలిపివేయలేదు.
చివరగా, మొత్తం సింధు జలాలను కేంద్రం నిలిపివేయలేదు. కేవలం పాకిస్తాన్ కి వృధాగా వెళ్ళే భారత్ యొక్క వాటా నీళ్ళను పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవడానికి కొన్ని ప్రోజేక్ట్ లకి కేంద్రం ఆమోదం తెలిపింది.

created: February 23, 2019


text:
పాక్ టీ యాడ్ లో అభినందన్ అంటూ వైరల్ అవుతున్నది ఒక ఎడిటెడ్ వీడియో. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2019
పాకిస్తాన్ లోని ఒక టీ కంపెనీ బ్రాండ్ అంబాసిడర్ గా భారత వాయుసేన వింగ్ కమాండర్ అని ఒక యాడ్ ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ మరియు వేరే సోషల్ మీడియా సైట్స్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
పాక్ టీ బ్రాండ్ అంబాసిడర్ గా అభినందన్.
పాక్ టీ కంపెనీ యాడ్ గా చూపెడుతున్న వీడియో ఎడిట్ చేయబడింది. కావున పాకిస్తాన్ లోని ఒక టీ కంపెనీ బ్రాండ్ అంబాసిడర్ గా అభినందన్ అంటూ వస్తున్న పోస్ట్ లల్లో ఎలాంటి వాస్తవం లేదు.
మొదటి గా యాడ్ లో చూపెడుతున్న కంపెనీ పేరును గూగుల్ లో సెర్చ్ చేస్తే అది నిజంగానే పాకిస్తాన్ కి సంభందించిన టీ కంపెనీ గా తెలుస్తుంది. తరువాత యూట్యూబ్ లో ‘Tapal Tea Ad’ అని సెర్చ్ చేస్తే యాడ్ కి సంభందించిన ఒరిజినల్ వీడియో వస్తుంది. ఎనిమిదేళ్ళ క్రితం పోస్ట్ చేసిన ఆ వీడియో లోని కొన్ని ఫ్రేమ్స్ ఎడిట్ చేసి అభినందన్ పాకిస్తాన్ ఆర్మీ దగ్గర ఉన్నప్పుడు తీసిన వీడియో సన్నివేశాలు జోడించారు. కావున, ఫేస్బుక్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో లో వాస్తవం లేదు.
చివరగా, పాక్ టీ అంబాసిడర్ గా అభినందన్ అని వైరల్ అవుతున్న యాడ్ తప్పుదోవ పట్టించడానికి ఎడిట్ చేయబడింది.


text:
పాత మరియు ఫోటోషాప్ చేసిన ఫోటోలను ఉపయోగించి తాజాగా ‘కువైట్‌లో 62 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత నమోదయ్యింది’ అంటూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 19, 2019
‘కువైట్ లో రికార్డయిన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత….62°C’ అంటూ ఫేస్బుక్ లో కొంత మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంత వరకు నిజముందో విశ్లేషిద్దాం.
కువైట్‌లో అత్యధికంగా 62 డిగ్రీ సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత నమోదయ్యింది.
ఉష్ణోగ్రత 62 డిగ్రీల సెల్సియస్‌గా చూపించే ఫోటో ఒక ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో మరియు ఎండ తీవ్రతకు ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్ కాలిపోయినట్లుగా ఉన్న ఫోటో ఒక పాత ఫోటో. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న విషయాల్లో నిజంలేదు.
కువైట్‌లో 62 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత నమోదైందనే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో గత 3 సంవత్సరాలుగా వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి. “Kuwait Times” వార్తా సంస్థ వారు అలా వస్తున్న వార్తల్లో ఎటువంటి నిజం లేదు అంటూ జూలై 2, 2017 న ఒక కథనాన్ని కూడా ప్రచురించింది. ఈ కథనం ప్రకారం, 62 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రతను చూపించే ఫోటో ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో మరియు కువైట్ చరిత్రలో ఎప్పుడూ కూడా 62 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత నమోదవ్వలేదు అని పేర్కొంది.
ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్ కాలిపోయినట్లుగా చూపించే ఫోటో కూడా ఒక పాత ఫోటో. గూగుల్ రివర్స్ సెర్చ్ టెక్నిక్ ద్వారా వెతికినప్పుడు, దానిని ఒక వ్యక్తి  తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో జులై 7, 2017న పెట్టిన ఒక ట్వీట్ లో కనుగొనబడింది.
చివరగా, పాత  మరియు ఫోటోషాప్ చేసిన ఫోటోలను ఉపయోగించి తాజాగా కువైట్‌లో 62 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత నమోదయ్యింది అంటూ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పాత వీడియో తీసుకొని ఫోని తుఫాను భీభత్సం అంటూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2019
ఒడిషా లో ఫోని తుఫాను భీభత్సం సృష్టిస్తుంది అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒడిషాలో ఫోని తుఫాను సృష్టిస్తున్న భీభత్సంలో చిక్కుకున్న బస్సు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో చాలా పాతది. రెండేళ్ళ క్రితమే చెన్నై లో జరిగినట్టుగా కొందరు ఇదే వీడియోని యుట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియో కోసం యుట్యూబ్ లో “Bus in Cyclone” అని వెతికితే, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో అదే వీడియో దొరుకుతుంది. ఆ వీడియో టైటిల్ చూస్తే చెన్నై లో వార్ధ తుఫాను వచ్చినప్పుడు ఈ సంఘటన జరిగినట్టుగా ఉంటుంది. ఆ వీడియోని రెండేళ్ళ క్రితమే యుట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసారు. కావున అది ఒడిషాలో ఫోని తుఫాను వచ్చినప్పుడు తీసిన వీడియో కాదు.
చివరగా, పాత వీడియో తీసుకొని ఫోని తుఫాను భీభత్సం అంటూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియో పెట్టి ‘ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు మద్దతుగా ముస్లిం సోదరులు ర్యాలీ ’ అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 8, 2019
ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు మద్దతుగా ముస్లిం సోదరుల ర్యాలీ అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు మద్దతుగా  ముస్లిం సోదరులు ర్యాలీ
పోస్ట్ లో ఉన్నది పాత వీడియో. ఈ సంవత్సరం మే నెలలో ఇదే వీడియోని యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా చూడొచ్చు. కావున, పాత వీడియో పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని వీడియోని ఇన్విడ్ ప్లగిన్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి, వాటిని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియో లాంటిదే కొన్ని వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వాటిల్లో ఒక వీడియోని మే నెలలోనే యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టుగా చూడవచ్చు. ఆ వీడియో కింద ‘Muslims Celebrate on PM Narendra Modi Victory from Varanasi in 2019 Loksabha Polls’ అని రాసి ఉంటది. ఆ వీడియో లో మోడీ గెలిచినందుకే వాళ్ళు రాలీ లో పాల్గొన్నారని కచ్చితంగా చెప్పలేము, కానీ అది ఆర్టికల్ 370 రద్దు అయిన తర్వాత తీసిన వీడియో మాత్రం కాదు.
చివరగా, పాత వీడియో పెట్టి ‘ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు  మద్దతుగా ముస్లిం సోదరులు ర్యాలీ ’ అని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 8, 2019


text:
పారాసెటమాల్-పి 500 మాత్రలు ‘మచుపో’ వైరస్ కలిగి ఉండడం అనేది ఒక ఫేక్ న్యూస్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 28, 2019
‘తక్షణ హెచ్చరిక! పి 500 వ్రాసిన పారాసెటమాల్ తీసుకోకుండా జాగ్రత్త వహించండి. ఇది కొత్త, చాలా తెలుపు మరియు మెరిసే పారాసెటమాల్, ఇది “మచుపో” వైరస్ కలిగి ఉందని వైద్యులు సలహా ఇస్తున్నారు, ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన వైరస్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది, అధిక మరణాల రేటు . దయచేసి ఈ సందేశాన్ని మీ సంప్రదింపు జాబితాలోని వారందరితో పాటు కుటుంబ సభ్యులతో పంచుకోండి మరియు ఒక జీవితాన్ని లేదా ప్రాణాలను నా భాగాన్ని పూర్తి చేసుకోండి, ఇప్పుడు మీ వంతు ఇతరులకు మరియు తమకు సహాయం చేసేవారికి దేవుడు సహాయం చేస్తాడని గుర్తుంచుకోండి! అందుకున్నట్లు ఫార్వార్డ్ చేయండి’ అనే మెసేజ్ ని చాలా మంది ‘Factly’ వాట్సాప్ నెంబర్ కి పంపి ఆ విషయం నిజమేనా అని అడుగుతున్నారు. ఆ మెసేజ్ ఫేస్బుక్  లో కూడా షేర్ అవుతున్నట్లుగా తెలుస్తోంది. అందులో చెప్పిన దాంట్లో నిజం ఎంతుందో విశ్లేషిద్దాం.
పారాసెటమాల్ పి 500 మాత్రలు ‘మచుపో’ వైరస్ ను కలిగి ఉంటాయి.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక ఆరోగ్య సంస్థలు మరియు వైద్య సంఘాలు పారాసెటమాల్-పి 500 మాత్రలు ‘మచుపో’ వైరస్ కలిగి ఉండడం అనేది అవాస్తవం అని తేల్చాయి. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పారాసెటమాల్ మాత్రలు ‘మచుపో’ వైరస్ ను కలిగి ఉంటాయా అని గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, ఆ విషయం గురించి ‘The Hindu’ వార్తా సంస్థ వారు ప్రచురించిన కథనం లభించింది. ఆ వార్తా సంస్థ వారు ఆ విషయం గురించి వైద్య నిపుణులను సంప్రదించినప్పుడు, భారత దేశం లో ఇప్పటి వరకు అలాంటి కేసులేవీ కూడా నమోదు కాలేదని తెల్పినట్లుగా ఉంది. అందులో, అలా వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదనీ, అదొక ‘హోక్స్’ అని పేర్కొంది.
గతంలో, అలాంటి వార్తలు సింగపూర్ లో చలామణీ అయినప్పుడు, సింగపూర్ హెల్త్ సైన్సెస్ అథారిటీ (HSA) వారు అలా వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదు అని, ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని తెలిపింది.
అదే వార్త మలేషియాలో కూడా వ్యాపించినప్పుడు, ఆ దేశ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ దానినిఅవాస్తవమని తేల్చింది.
చివరగా, పారాసెటమాల్-పి 500 మాత్రలు ‘మచుపో’ వైరస్ కలిగి ఉండడం అనేది ఒక ఫేక్ న్యూస్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
నిజ నిర్ధారణ: పుల్వామా దాడి పై స్పందించని ప్రకాష్ రాజ్ మరియు కమల్ హాసన్ ! - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2019
ఎప్పుడూ వివిధ సామజిక అంశాల మీద స్పందించే సినీ నటులు మరియు రాజకీయ నాయకులు ప్రకాష్ రాజ్ మరియు కమల్ హాసన్ పుల్వామా బ్లాస్ట్ ఎటాక్ మీద ఎందుకు స్పందించలేదు అని ప్రశ్నిస్తూ ఒక ఫోటోని ‘నమో నమః – Namo Namah’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ పోస్ట్ చేసింది. ఆ పోస్ట్ లో ప్రకష్ రాజ్ మరియు కమల్ హాసన్ ని దేశ ద్రోహులుగా అభివర్ణించారు. ప్రకాష్ రాజ్ మరియు కమల్ హాసన్ పుల్వామా దాడి మీద అసలు స్పందించారో లేదో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్ధాం.
పుల్వామా దాడి తర్వాత స్పందించని దేశ ద్రోహులు (ప్రకాష్ రాజ్ మరియు కమల్ హాసన్).
పుల్వామా బ్లాస్ట్ జరిగిన రోజే ప్రకాష్ రాజ్ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ఉగ్రవాదుల దాడి మీద స్పందించాడు . అంతే కాదు మృతి చెందిన ఒక జవాన్ ఇంటికి వెళ్లి అతని కుటుంబ సభ్యులను కూడా పరామర్శించారు.  మరో వైపు కమల్ హాసన్ కొంత ఆలస్యంగా స్పందించారు. ఫిబ్రవరి 17న ఒక ఈవెంట్ లో కమల్ హాసన్ పుల్వామా దాడి మీద స్పందించాడు. తన స్పందన కొంత వివాదాస్పదం కూడా అయ్యింది.
చివరగా, ప్రకాష్ రాజ్ దాడి జరిగిన రోజే స్పందించారు. కమల్ హాసన్ కూడా స్పందించారు కానీ కొంత ఆలస్యంగా తన అభిప్రయాన్ని చెప్పారు.


text:
పుల్వామా లో దాడి చేసిన ఉగ్రవాదితో రాహుల్ గాంధీ ఫోటో దిగలేదు . అది మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 16, 2019
జమ్ముకశ్మీర్‌లోని పుల్వామా లో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిలో జవాన్ల మరణానికి కారణమైన ఉగ్రవాది తో రాహుల్ గాంధీ ఫోటో ఒకటి ఫేస్బుక్ లో నాగరాజు దొడ్డ అనే వ్యక్తి పోస్ట్ చేసాడు. వైరల్ అవుతున్న ఆ ఫోటోలో నిజమెంతుందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
ఉగ్రవాది తో రాహుల్ గాంధీ.
2014 లో రాహుల్ గాంధీ ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని హాజీ వారిస్ అలీ షా దర్గాకి వెళ్ళిన సంధర్భంలో తీసిన ఫోటోని ఫోటోషాప్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో మార్చేసారు. అసలు ఫోటోలో ఉన్న కాంగ్రెస్ లీడర్ మాజీ మంత్రి జితిన్ ప్రసాద ముఖాన్ని తీసి ఉగ్రవాది ముఖాన్ని పెట్టారు.
చివరగా, ఫేస్బుక్ లో వైరల్ అవుతున్న ఫోటోలో ఎలాంటి నిజము లేదు. అది ఎడిట్ చేయబడిన ఫేక్ ఫోటో.

created: February 16, 2019


text:
పెట్రోల్ ధరలో ఉండే వివిధ పన్నులు గురించి వివరిస్తూ ఉన్న పోస్టులోని వివరాలు తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 19, 2019
పెట్రోల్ బంకులో ఇచ్చే పెట్రోల్ ధర లో ఉండే వివిధ పన్నులును మరియు డీలర్ లాభాన్ని వివరిస్తూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో పది వేల మందికి పైగా షేర్ చేసారు. ఆ వివరాలు చూస్తే పెట్రోల్ ధర లో కేంద్ర పన్ను కంటే రాష్ట్ర పన్ను సుమారు రెండింతలు ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. ఆ పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలల్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పెట్రోల్ ధరలో ఉండే వివిధ పన్నులు మరియు డీలర్ లాభం యొక్క వివరాలు. పెట్రోల్ ధరలో కేంద్ర పన్నుతో పోలిస్తే రాష్ట్ర పన్ను రెండింతలు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలల్లో చాలా తప్పులు ఉన్నాయి. కేంద్ర పన్ను 16.50 రూపాయులు కాదు. గత ఐదేళ్ళుగా సగటున 19 నుండి 20 రూపాయులు మధ్యన ఉంటుంది. డీలర్ లాభం 6.55 రూపాయులు కాదు, సగటున 3.55 రూపాయులు. అంతే కాదు, కేంద్ర పన్నుతో పోలిస్తే రాష్ట్ర పన్ను రెండింతలు కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పెట్రోల్ బంకులో దొరికే పెట్రోల్ ధరలో ఎటువంటి పన్నులు మరియు లాభాలు ఉంటాయో తెలుసుకోవడానికి గూగుల్ లో వెతకగా, ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ వారు తమ వెబ్ సైట్ లో పెట్టిన ‘Petrol Price Buildup’ దొరుకుతుంది. దాంట్లో ఇచ్చిన వివరాలు కింద ఫోటోలో చూడవచ్చు, కానీ అవి ఢిల్లీకి (ఢిల్లీ లో పెట్రోల్ పై రాష్ట్ర పన్ను – 27%) సంబంధించిన వివరాలు. తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రాష్ట్ర పన్నులు వేరుగా ఉంటాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన ‘Petroleum Planning and Analysis Cell’ వారి వెబ్ సైట్ లో ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పెట్రోల్ పై రాష్ట్ర పన్ను 31% VAT + Rs.2/litre VAT అని, తెలంగాణ లో పెట్రోల్ పై రాష్ట్ర పన్ను 35.20% VAT అని చూడవచ్చు.
ఆంధ్రప్రదేశ్:
తెలంగాణ:
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ వివరాలు చూస్తే పోస్ట్ లో ఇచ్చిన అంకెలు తప్పని తెలుస్తుంది. పెట్రోల్ ధరలో కేంద్ర పన్ను కంటే రాష్ట్ర పన్ను రెండింతలు లేదు. మరింత సమాచారం కోసం FACTLY ఇంతకు ముందు పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరల పై రాసిన ఆర్టికల్స్ ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, పెట్రోల్ ధరలో ఉండే వివిధపన్నులు గురించి వివరిస్తూ ఉన్న పోస్టులోని వివరాలు తప్పు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పొన్నాని బీచ్ వీడియో పెట్టి రామ సేతు పై ప్రజలు నడుస్తున్నారని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 28, 2019
రామ సేతు పై ప్రజలు నిలబడ్డారని చెప్తూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మహాసముద్రం మధ్యలో రామ సేతుపై నిలబడిన ప్రజలు.
వీడియో లో ఉన్నది రామ సేతు కాదు.  అది గత సంవత్సరం కేరళలో వరదల తర్వాత పొన్నాని బీచ్ దగ్గర ప్రజలు నడవడానికి వీలుగా మట్టితో ఏర్పడిన బాట. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియోని సరిగ్గా చూస్తే, ఎడమవైపు కింద ‘Abhilash Viswa Photography’ అని ఉంటుంది. కావున ఆ పేరుతో ఫేస్బుక్ లో ఫోటోగ్రాఫర్ ఎవరైన వ్యక్తి ఉన్నారా అని వెతకగా, ‘Abhilash Viswa’ ప్రొఫైల్ ఫేస్బుక్ లో దొరుకుతుంది. తను పోస్ట్ లోని వీడియోని తన అకౌంట్ లో గత సంవత్సరం సెప్టెంబర్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. కానీ ఆ వీడియో కింద వివరణ చూస్తే అది పొన్నాని బీచ్ అని ఉంటుంది.
అంతే కాదు, తను తీసిన వీడియో రామ సేతు అని వైరల్ అయ్యాక తనే స్వయంగా అది రామ సేతు కాదని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసాడు.
పోస్ట్ లోనిది పొన్నాని బీచ్. గత సంవత్సరం కేరళలో వరదల తర్వాత పొన్నాని బీచ్ దగ్గర ప్రజలు నడవడానికి వీలుగా మట్టితో ఒక బాట ఏర్పడింది. ఆ సమయంలో వివిధ వార్తా పత్రికలు కూడా పొన్నాని బీచ్ లో ఏర్పడిన ఈ మట్టి బాట గురించి ప్రచురించాయి.
చివరగా, పొన్నాని బీచ్ వీడియో పెట్టి రామ సేతు పై ప్రజలు నడుస్తున్నారని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోలీసు అధికారి భక్తులను తోసివేస్తున్న వీడియో తిరుమలది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 28, 2019
‘తిరుపతి ఆలయం లో ఈ పోలీస్ ఓవర్ ఆక్షన్ చుడండి, ప్రభుత్వనికి చేరేలా షేర్ చేయండి’ అంటూ ఒక పోలీస్ అధికారి భక్తులను తోసివేస్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఆరోపించిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తిరుపతి గుడిలో పోలీసు అధికారి భక్తులను తోసివేస్తున్న వీడియో.
వీడియో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని బాంకే బిహారీ గుడిలో ఒక పోలీసు అధికారి భక్తులను తోసివేస్తున్న సంఘటనకి సంబంధించినది. కావున, ఆ వీడియో లోని ఘటన తిరుపతి గుడిలో జరిగిందనేది అబద్ధం.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియో గత రెండు సంవత్సరాలుగా ఫేస్బుక్ లో అదే ఆరోపణతో చలామణి అవుతోంది. ఆ వీడియో ని ‘Amaravati –AP Capital’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ఏప్రిల్ 17, 2017 లో పెట్టినట్లుగా చూడవచ్చు. అప్పటి నుండి ఆ వీడియోని సుమారుగా యాభై లక్షల మంది చూసారు మరియు లక్ష ఇరువై ఆరు వేల మంది షేర్ చేసారు.
అలాగే, ‘మన ప్రకాశం జిల్లా’ అనే ఫేస్బుక్ పేజీ ఏప్రిల్ 20, 2017 లో అదే వీడియో ని పోస్టుచేసింది.  దానిని సుమారుగా పది లక్షల మంది చూసారు మరియు ఇరవై ఐదు వేల మంది షేర్ చేశారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్ క్రైస్తవుడు అవ్వడం మరియు ప్రస్తుతం అతని పై వస్తున్న అనేక మతపరమైన ఆరోపణల వల్ల మళ్ళీ ఆ వీడియో ఇప్పుడు చలామణి అవుతోంది.
పోస్టులో పెట్టిన వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్ చేస్తే దానికి సంబంధించిన చాలా కీఫ్రేమ్స్ వచ్చాయి. వాటిని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, అదే వీడియోతో కూడిన ఒక న్యూస్ వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. ఆ వీడియోని ‘APN’ అనే యూట్యూబ్ న్యూస్ ఛానల్ 2014లో అప్లోడ్ చేశారు. ఆ న్యూస్ ఛానల్ సమర్పకురాలు, ఆ వీడియో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని బాంకే బిహారీ గుడి లో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించినదనీ, భక్తుల రద్దీ ఎక్కువ అవడం చేత ఆ పోలీసు అధికారి అలా చేసి ఉంటాడనీ, అతను చేసిన ఆ పనికి చాలా విమర్శలు వస్తున్నాయని తెలిపింది.
ఆ వీడియోను జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, అందులో కనిపించే సైడ్ స్తంభాలు మరియు ఆకుపచ్చ వస్త్రం బాంకే బిహారీ ఆలయంలో ఉపయోగించే వాటిని పోలి ఉండడం చూడవచ్చు.
గతం లో తిరుపతి దేవాలయానికి సంబంధించి జగన్ పై వచ్చిన కొన్ని ఆరోపణలు తప్పు అని తేల్చిన ‘Factly’ కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదువవచ్చు.
చివరగా, ఒక పోలీసు అధికారి భక్తులను తోసివేస్తున్న వీడియో తిరుపతి గుడిలోనిది కాదు. అది ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని బాంకే బిహారీ గుడిలో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లోని చాలా వరకు ఫోటోలు మరియు వీడియో తెలంగాణ లో వడగళ్ళు పడినప్పుడు తీసినవి కావు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2019
తెలంగాణ లో వడగళ్ళ వాన అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలు మరియు ఒక వీడియోతో కూడిన ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ కి ఇప్పటికే అరవై ఆరు వేల షేర్లు వచ్చాయి. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలను మరియు వీడియోని గత వారం తెలంగాణ లో వడగళ్ళు పడినప్పుడు తీసారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోల్లో చాలా వరకు తెలంగాణ కి సంబంధించినవి కావు. ఎక్కడెక్కడివో ఫోటోలు తీసుకొని తెలంగాణవని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. పోస్ట్ లోని వీడియో కూడా తెలంగాణది కాదు.
ఫేస్బుక్ లోనే కాదు Asianet News (తమిళ్) మరియు Socialnews.xyz వంటి కొన్ని వార్తా సంస్థలు, వెబ్సైట్లు కూడా పోస్ట్ లోని కొన్ని ఫోటోలను తెలంగాణకి సంబంధించినవిగా ప్రచురించారు. కానీ Factly ఇంగ్లీష్ లో ఏప్రిల్ 23 న ఈ విషయం పై ఫాక్ట్ చెక్ ఆర్టికల్ రాసిన తరువాత Asian News (తమిళ్) వారు తమ వెబ్ సైట్ నుండి తెలంగాణ వడగళ్ళ మీద రాసిన ఆర్టికల్ తీసేసింది.
అలానే, Times of India (తెలుగు and తమిళ్) and Asianet News (తెలుగు) వార్తా పత్రికలు పోస్ట్ లోని వీడియోని తెలంగాణ వడగళ్ళ వాన అంటూ తమ వెబ్ సైటులల్లో పెట్టాయి. కానీ Factly ఇంగ్లీష్ లో ఆర్టికల్ రాసిన తరువాత Times of India (తెలుగు) తమ ఆర్టికల్ నుండి వీడియోని తీసేసింది. Times of India (తమిళ్) పేజీ లో ఇంకా తప్పుడు వీడియో చూపిస్తున్న ఆర్టికల్ అలానే ఉంది.
పోస్ట్ లోని ఫోటో లను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, కొన్ని ఫోటోలు వేరే దగ్గర నుండి తీసుకున్నట్టుగా తెలుస్తుంది.
ఫోటో 1:పోస్ట్ చేసిన ఫోటో
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని షెల్ వింక్లీ ఏప్రిల్ 6, 2019 న ఫ్లో (టెక్సాస్) అనే ప్రాంతంలో వడగళ్ళు పడినట్టుగా ట్వీట్ చేసాడు.
ఫోటో 2: పోస్ట్ చేసిన ఫోటో
ఫాక్ట్: ఫోటో ఎక్కడ తీసారో దొరకలేదు కానీ అదే ఫోటో ని 9GAG వెబ్ సైట్ లో అక్టోబర్ 2018 లో అప్లోడ్ చేసారు. కావున అది గత వారం తెలంగాణ వడగళ్ళు పడినప్పుడు తీసిన ఫోటో కాదు.
వీడియో:
పోస్ట్ లోని వీడియో ని ఇన్విడ్ సాఫ్ట్ వేర్ సహాయంతో ఫ్రేమ్స్ గా విభజించి, వాటిని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికినప్పుడు అదే వీడియోని ఒక వ్యక్తి గత సంవత్సరం (2018) మార్చ్ లో యుట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. ఆ వీడియో కింద వివరణ చూస్తే అది బంగ్లాదేశ్ లో జరిగినట్టుగా రాసి ఉంటుంది. ఇదే విధంగా గత సంవత్సరంలోనే ఈ వీడియోని చాలా మంది బంగ్లాదేశ్ లో జరిగినట్టుగా అప్లోడ్ చేసారు, వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్ చేసిన వీడియో కూడా తెలంగాణ లో తీసింది కాదు.
అంతే కాదు, పోస్ట్ లోని ఫోటోలను మరియు వీడియోని చాలామంది వివిధ బాషల్లో తమ ప్రాంతంలో జరిగినట్టుగా సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని చాలా వరకు ఫోటోలు మరియు వీడియో తెలంగాణ లో తీసినవి కావు. వేరే వేరే ప్రాంతాలలో తీసినవి తెలంగాణ లో జరిగినట్టుగా చూపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.


text:
పోస్ట్ లోని ట్వీట్ ని పాకిస్తాన్ నటి మహీరా ఖాన్ చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ అకౌంట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2019
‘చాలా మంది పాకిస్తానీయులు విదేశాలలో మేము భారతీయులం అని చెప్పుకొని జీవిస్తున్నారు….’ అంటూ మహీరా ఖాన్ అనే పాకిస్తాన్ జర్నలిస్ట్ ట్వీట్ చేసిందని చెప్తూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘యుద్ధం జరిగి పాకిస్తాన్ ఓడిపోతే, అప్పుడైనా పాకిస్తానీయులకు భారత్ పౌరసత్వం మరియు గౌరవం వస్తాయి’ అని మహీరా ఖాన్ (పాకిస్తాన్ జర్నలిస్ట్) ట్వీట్ చేసింది.
పోస్ట్ లో ఉన్న ట్వీట్ ని మహీర ఖాన్ ట్వీట్ చేయలేదు. ‘@maahirakhann’  పేరుతో పోస్ట్ లో ఉన్నది ఒక ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంట్. అంతే కాదు, తను పాకిస్తాన్ కు చెందిన సినిమా నటి, జర్నలిస్ట్ కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న ట్విట్టర్ అకౌంట్ (@maahirakhann) కోసం ట్విట్టర్ లో వెతకగా, ఆ అకౌంట్ ఇప్పుడు సస్పెండ్ అయినట్టుగా చూడవచ్చు.
పోస్ట్ లోని ట్వీట్ లో ప్రొఫైల్ పిక్చర్ ఉంది. ఆ ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఆ ఫోటోలో ఉన్నది పాకిస్తాన్ కి చెందిన సినీ నటి మహీరా ఖాన్ అని తెలుస్తుంది. పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు తను జర్నలిస్ట్ కాదు.
మహిరా ఖాన్ కు ట్విట్టర్ అకౌంట్ ఉంది. కానీ, తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ పేరు  ‘Mahira Khan’ (@TheMahiraKhan), పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ‘Mahira’ (@maahirakhann) కాదు.
పోస్ట్ లోని ట్వీట్ తను ఏమైనా చేసిందా అని వెతకగా, తను అలాంటి ట్వీట్ చేయలేదని తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, తను కాశ్మీర్ విషయంలో పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్ కు మద్దత్తు ఇస్తూ ట్వీట్ చేసిందని తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో చూడవచ్చు.
Standing in solidarity with @ImranKhanPTI and the people of Kashmir. At this time where we pray, hope and stand together for peace. #KashmirHour #StandWithKashmir
చివరగా, పోస్ట్ లోని ట్వీట్ ని పాకిస్తాన్నటి మహీరా ఖాన్ చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ అకౌంట్.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లోని ఫోటోలు జమ్మూకాశ్మీర్ లోకి ఆడవాళ్ళ లాగా ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించిన పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులవి కావు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 26, 2019
ఆడవాళ్ళ లాగా డ్రెస్సులు వేసుకొని భారతదేశంలోకి ప్రవేశించాలనుకొన్న పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులను జమ్ముకాశ్మీర్ లో భారత జవాన్లు అరెస్ట్ చేసినట్టు చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారత్ లోకి ప్రవేశించడానికి ఆడవాళ్ళ లాగా డ్రెస్సులు వేసుకొని జమ్ముకాశ్మీర్ లో భారత జవాన్లకు చిక్కిన పాకిస్తాన్ ముస్లిం ఉగ్రవదులు.
ఫోటోల్లో ఉన్నవాళ్ళు మోసుల్ (ఇరాక్ లోని ప్రాంతం) నుండి తప్పించుకొని వెళ్ళడానికి ప్రయత్నించిన ISIS ఉగ్రవాదులు, భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తున్న పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులు కారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలను గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతకగా, అలాంటి ఫొటోలతో ఉన్న చాలా ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ‘Kurdistan 24 English’ అనే వార్తా సంస్థ ఇవే ఫోటోలను 2017 లో ట్వీట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. ఫోటోల్లో ఉన్నవారు ఆడవాళ్ళ లాగా డ్రెస్సులు వేసుకొని మోసుల్ (ఇరాక్ లోని ప్రాంతం) నుండి తప్పించుకొని వెళ్ళడానికి ప్రయత్నించిన ISIS ఉగ్రవాదులని ట్వీట్ లో రాసి ఉంది.
The Iraqi army released photos of #ISIS militants who attempted to flee #Mosul disguised as women! #TwitterKurds pic.twitter.com/TSpOED1r5J
పోస్ట్ లో ఉన్న చివరి ఫోటో గురించి వార్తా సంస్థలు మరియు ప్రభుత్వ సంస్థలు ఎక్కడా వివరించలేదు, కానీ అది కూడా మోసుల్ కి సంబంధించినవని ‘Eghtesadnews’ వెబ్ సైట్ లోచూడవచ్చు. ఈ ఫోటోలు 2017 కంటేముందు నుండే ప్రచారంలో ఉన్నాయనీ, వాటికీ మోసుల్ కి సంబంధం ఉండకపోవచ్చని ‘France 24 The Observers’ వారు ఒక ఆర్టికల్ లో రాసారు. కావున, పోస్ట్ లోని ఫోటోలు మోసుల్ కే సంబంధించినవని కచ్చితంగా చెప్పలేము, కానీ కచ్చితంగా జమ్మూకాశ్మీర్ కి సంబంధించినవి మాత్రం కాదు. పోస్ట్ లోని ఫోటోలు జమ్ముకాశ్మీర్ కి సంబంధించినవని ఇంటర్నెట్ లో ఎక్కడా కూడా ఆధారాలు దొరకలేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని ఫోటోలు జమ్మూకాశ్మీర్ లోకి ఆడవాళ్ళ లాగా ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించిన పాకిస్తాన్ ఉగ్రవాదులవి కావు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లోని ఫోటో రాహుల్ గాంధీ వయనాడ్ ప్రచారానికి సంబంధించినది కాదు , అందులో ఉన్న జెండాలు పాకిస్థాన్ దేశానివి కావు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 4, 2019
కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులు రాహుల్ గాంధీ  పార్లమెంట్ ఎన్నికలు-2019 కి కేరళ రాష్ట్రం లోని వాయనాడ్ పార్లమెంటరీ స్థానం నుండి పోటీ చేస్తాను అని ప్రకటించినప్పటి నుండి ఆయన పై సోషల్ మీడియాలో అనేక ఆరోపణలతో కూడిన పోస్ట్ లు ప్రచారం అవుతున్నాయి. ఒక పోస్ట్ లో కార్యకర్తలు పచ్చని జెండాలు ఉపుతున్న ఫోటోని పెట్టి, ఆ ఫోటోలో ఉన్నది పాకిస్థాన్ జెండాలు అని, ఆ చిత్రం రాహుల్ గాంధీ వయనాడ్ ప్రచారానికి సంబంధించినది అని ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో పెట్టిన విషయాలు ఎంతవరకు వాస్తవమో ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్చివ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో రాహుల్ గాంధీ వయనాడ్  ప్రచారానికి సంబంధించినది, అందులో ఉన్న జెండాలు పాకిస్థాన్ దేశ జాతీయ జెండాలు.
పోస్ట్ లో ఉన్నది  2017 సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఫోటో. ఆ ఫోటో కి రాహుల్ గాంధీ గారి ప్రస్తుత వాయనాడ్ ప్రచారానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఆ ఫోటోలో ఉన్న జెండాలు కేరళ రాష్ట్రంలో ప్రాభల్యం ఉన్న ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీకి చెందినవి. కావున, పోస్ట్ లో పేర్కొన్న ఆరోపణలు అవాస్తవాలు.
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది మే 5, 2017 న ప్రచురితం అయిన ఒక మలయాళం వార్తా  సంస్థకి సంబంధించిన కథనం లో లభించింది. ఆ ఫోటో కి రాహుల్ గాంధీ గారి వాయనాడ్ ప్రచారానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఆ ఫోటో లో ఉన్న జెండాలు ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీవి. ఆ పార్టీ జెండాలు , పాకిస్థాన్  దేశ జాతీయ జెండాకి  సరిపోలినట్టుగా ఉండడం తో కొంత మంది ఈ రకమైన తప్పుడు ప్రచారం చేసి జనాలను తప్పుద్రోవ పట్టిస్తున్నారు .
చివరగా , ఫేస్బుక్ లో  వ్యాప్తి లో ఉన్న ఫోటో రాహుల్ గాంధీ వయనాడ్  ప్రచారానికి సంబంధించినది కాదు , అందులో ఉన్న జెండాలు ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ (IUML) పార్టీకి  చెందినవి.


text:
పోస్ట్ లోని వాఖ్యలు మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ పోస్ట్. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 14, 2019
ఢిల్లీ లోని జామా మస్జిద్ షాహీ ఇమాం మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి హిందువులను హెచ్చరిస్తూ కొన్ని వాఖ్యలు చేసాడంటూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో   విశ్లేషిద్ధాం.
మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి ముస్లిం మెజారిటీ ఉన్న రాష్టల నుండి హిందువులను వెళ్ళిపోమని హెచ్చరించాడు.
మౌలానా అన్నట్టుగా పోస్ట్ లో ఉన్న వాఖ్యలు అసలు తను చేయలేదు. ఈ విషయం పై స్పందిస్తూ తన పేరుతో షేర్ అవుతున్న పోస్ట్ లో నిజం లేదని తెలిపాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఉన్న వాఖ్యలను గూగుల్ లో వెతకగా, ఆ వాఖ్యలు అసలు మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి చేయలేదని తెలుస్తుంది. అలానే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఈ విషయం పై ‘The Siasat Daily’ 2018 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ఒకటి దొరుకుతుంది. ఆ ఆర్టికల్ ప్రకారం వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్ పై స్పందిస్తూ, మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి తన పేరు తో ప్రచారం లో ఉన్న పోస్టుల్లో నిజం లేదని తెలిపాడు. శాంతియుతంగా జీవిస్తున్న ప్రజల్లో ద్వేషం నింపడానికి చేసిన ప్రయత్నం ఇది అని తను మీడియా తో అన్నాడు. కావున పోస్ట్ లో తను అన్నట్టుగా ఉన్న వాఖ్యలు తను అనలేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని వాఖ్యలు మౌలానా సయ్యద్ అహ్మద్ బుఖారి చేయలేదు. అది ఒక ఫేక్ పోస్ట్.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లోని సంఖ్యలు తప్పు. అమిత్ షా మరియు అనిల్ అంబానీ అధికారిక ఆస్తులు పోస్ట్ లో చెప్పినంతగా పెరగలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 16, 2019
మోడీ ప్రభుత్వంలో కొందరి ఆస్తులు బాగా పెరిగాయని వృద్ధి రేటు సంఖ్యలతో కూడిన ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ సంఖ్యలలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
.గత ఐదేళ్ళ మోడీ పాలనలో భారీగా పెరిగిన మోడీ మిత్రుల (అనిల్ అంబానీ, బాబా రాందేవ్, అమిత్ షా, జయ్ షా) ఆస్తులు
పోస్ట్ లోని వ్యక్తుల (అమిత్ షా మరియు అనిల్ అంబానీ) అధికారిక ఆస్తి వివరాలు గత ఐదు సంవత్సరాలలో ఎంత మారిందో పోల్చి చూడగా పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో  నిజము లేదని తెలుస్తుంది
అమిత్ షా 2012 లో గుజరాత్ అసెంబ్లీ కి, 2017 లో రాజ్యసభ కి పోటీ చేసారు మరియు 2019 లో లోకసభ కి పోటీ చేస్తున్నారు. అఫిడవిట్ల  కోసం ‘myneta.info’ వెబ్ సైట్ చూడగా 2012 ఎన్నికల అఫిడవిట్ ప్రకారం అమిత్ షా ఆస్తి సుమారు పన్నెండు కోట్లు (12) అని తెలుస్తుంది. తరువాత 2017 ఎన్నికల అఫిడవిట్ చూస్తే తన ఆస్తి సుమారు ముపై నాలుగు కోట్లుగా (34) చూడవచ్చు. తన ఆస్తి 2019 ఎన్నికల అఫిడవిట్ ప్రకారం సుమారు ముపై తొమ్మిది (39) కోట్లు. అంటే ఏడేళ్ళ కాలం లో తన ఆస్తి సుమారు 230 శాతం పెరిగింది. కానీ అది పోస్ట్ లో  చెప్పిన 900 శాతం కంటే అది తక్కువ.
అలానే ఫోర్బ్స్ సంస్థ ప్రతి సంవత్సరం విడుదల చేసే భారత ధనవంతుల లిస్టు ప్రకారం అనిల్ అంబానీ ఆస్తులు తగ్గుతూ వస్తున్నాయి. ఫోర్బ్స్ లిస్టు ప్రకారం 2014 లో అంబానీ ఆస్తుల నికర విలువ ఐదు బిలియన్ డాలర్ల విలువ ఉంటే 2019 లో తన ఆస్తి నికర విలువ 1.7 బిలియన్ డాలర్ల కి తగ్గింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అంబానీ ఆస్తి 400 శాతం పెరగలేదు.
చివరగా, పోస్ట్ లోని సంఖ్యలు తప్పు. అమిత్ షా మరియు అనిల్ అంబానీ అధికారిక ఆస్తులు పోస్ట్ లో చెప్పినంతగా పెరగలేదు. నిజానికి అనిల్ అంబానీ ఆస్తులు తగ్గాయి, పెరగలేదు.


text:
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలతో ఎటువంటి లేబర్ ఇన్సూరెన్స్ స్కీం లేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 6, 2019
లేబర్ ఇన్సూరెన్స్ వివరాలు అంటూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. కొందరు ఆ పోస్ట్ ని శ్రమ యోగి మందన్ స్కీం ఫోటోతో పోస్ట్ చేస్తే, మరికొందరు ప్రధాన మంత్రి సురక్ష బీమా మరియు జీవన్ జ్యోతి బీమా స్కీమ్ల ఫోటోలతో పోస్ట్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లల్లో ఎంతవరకు నిజముందో  విశ్లేషిద్ధాం.
18 నుండి 55 ఏళ్ళ కూలీలకు లేబర్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియం ఒక సంవత్సరానికి 22 రూపాయిలు మాత్రమే. లేబర్ ఇన్సూరెన్స్ స్కీం ద్వారా లైఫ్ ఇన్సూరెన్సూ, ఆడపిల్లలకు మ్యారేజ్ గిఫ్టు, డెలివరీ గిఫ్టు మరియు ప్రమాదంలో వికలాంగులు అవుతే పరిహారం ప్రభుత్వం ఇస్తుంది.
పోస్ట్ లో చెప్పిన వివరాలతో కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్ సైట్ లో ఎటువంటి స్కీం దొరకదు. వేరే స్కీములు (ప్రధాన మంత్రి శ్రమ యోగి మందన్, ప్రధాన మంత్రి సురక్ష బీమా యోజన మరియు ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా జ్యోతి యోజన) ఉన్నాయి, కానీ పోస్ట్ లో ఇచ్చిన దానికి వాటికీ పోలిక ఉండదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని ఇచిన లేబర్ ఇన్సూరెన్సు వివరాల కొరకు కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లో ఇచ్చినట్టుగా 18 నుండి 55 ఏళ్ళ అర్హత తో ఎటువంటి స్కీం దొరకదు. వేరే చాలా స్కీమ్లు ఉంటాయి కానీ పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలతో ఏదీ కూడా సరిపోదు. కొన్ని పోస్టుల్లో ప్రధాన మంత్రి శ్రమ యోగి మందన్ పోస్టర్ పెట్టారు కాబట్టి దానికి సంబంధించిన వివరాలు చూడగా దానితో కూడా పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలు మ్యాచ్ అవ్వవు. మరికొన్ని పోస్టుల్లో ప్రధాన మంత్రి సురక్ష బీమా యోజన మరియు ప్రధాన మంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా యోజన ఫోటోలు పెట్టారు కానీ పోస్ట్ లోని వివరాలు ఆ స్కీమ్ల తో కూడా మ్యాచ్ అవ్వవు.
చివరగా, పోస్ట్ లో ఇచ్చిన వివరాలతో ఎటువంటి లేబర్ ఇన్సూరెన్స్ స్కీం లేదు.
ఎలక్షన్ కౌంటింగ్ ఎట్లా జరుగుతుందో మీకు తెలుసా? ఈ వీడియో చుడండి


text:
పోస్ట్ లో ఉన్న నాలుగు తలల పాము ఫోటో నిజమైనది కాదు. ఫోటోషాప్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 7, 2019
నాలుగు తలల నాగ దేవత అంటూ ఒక పాము ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. లైక్ చేసి షేర్ చేస్తే అరగంటలో శుభవార్త వింటారని పోస్ట్ లో ఉండడంతో ఆ పోస్ట్ ని ఇప్పటికే పదిహేను వేల మందికి పైగా షేర్ చేసారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో కనిపించేది నాలుగు తలల ఉండే నాగదేవత.
పోస్ట్ లో ఉన్నది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో. రెండు తలలు ఉన్న పాము ఫోటో తీసుకొని ఫోటోషాప్ చేసారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఫోటోలో ఉన్న పామే రెండు తలలతో ఉన్న ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఫోటో తీసుకొని ఫోటోషాప్ లో ఎడిట్ చేసి నాలుగు తలల పాముగా పోస్ట్ లో చూపెట్టారు. ఫోటోలో ఉన్న పాముకి రెండు తలలు ఉన్నాయని కచ్చితంగా చెప్పలేము (ఎందుకంటే ఇంటర్నెట్ లో దానికి కావాల్సిన ఆధారాలు దొరకలేదు), కానీ కచ్చితంగా నాలుగు తలలు మాత్రం లేవు. ఫోటోషాప్ సహాయం తో నాలుగు తలలే కాదు ఇంకా చాలా తలలు కూడా పెట్టోచ్చు.
చివరగా, పోస్ట్ లో ఉన్న నాలుగు తలల పాము ఫోటో ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో ఇందిరా గాంధీ అంతిమ యాత్రది కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 8, 2019
ఫేస్బుక్ లో రాజీవ్ గాంధీ మరియు రాహుల్ గాంధీ కలిసి ఉన్న చిత్రంతో కూడిన పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఇందిరా గాంధీ అంతిమ సంస్కారాలు ముస్లిం నమాజ్ తో పూర్తి చేశారు అని అందులో ఆరోపించారు. ఈ విషయాలు ఎంతవరకు వాస్తవమో  ఓసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇందిరా గాంధీ చనిపోయినప్పుడు రాజీవ్ గాంధీ  ,రాహుల్ గాంధీ ముస్లిం పద్దతిలో నమాజ్ చేసి అంతిమ సంస్కారం చేశారు
పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటో 1988 లో రాజీవ్ గాంధీ  ,రాహుల్ గాంధీ మరియు పి.వి. నరసింహారావు లు స్వాతంత్య్ర సమర యోధుడు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫ్ఫార్ ఖాన్ అంతిమ యాత్రకు హాజరైనప్పడు తీసిన ఫోటో. కావున పైన పోస్ట్ లో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
పోస్ట్ లో ఉన్న చిత్రాన్ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది 1988 లో స్వాతంత్య్ర సమర యోధుడు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫ్ఫార్ ఖాన్ అలియాస్ బచ్చా ఖాన్ మరణాంతరం పాకిస్థాన్ లోని పెషావర్ లో జరిగిన అంతిమ యాత్రకు రాజీవ్ గాంధీ, రాహుల్ గాంధీ మరియు పి.వి. నరసింహారావు లు హాజరైనప్పడు తీసిన ఫోటో అని తెలిసింది.
ఇదే విషయం గురించి ప్రముఖ వార్తా సంస్థ BBC తెలుగు వారు ఒక కథనాన్ని రాసారు. ఆ కథనం యొక్క కొంత భాగాన్ని స్క్రీన్ షాట్ తీసి కొంతమంది తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో ఉన్నది స్వాతంత్య్ర సమర యోధుడు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫ్ఫార్ ఖాన్ అంతిమ యాత్ర ముందు తీయబడిన ఫోటో.


text:
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా రాజీవ్ గాంధీ చేతిలో ఉన్నది డిజిటల్ కెమెరా కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2019
మోడీ ఒక ఇంటర్వ్యూ లో తను 1988 లోనే డిజిటల్ కెమెరా వాడాను అని చెప్పినప్పటి నుండి సోషల్ మీడియా లో ఆ వీడియో వైరల్ అవుతుంది. కొందరు తనకు అబద్ధం కూడా చెప్పడం సరిగ్గా రాదు అని పోస్టులు పెడుతుంటే, మరికొందరు రాజీవ్ గాంధీ 1983 లోనే  డిజిటల్ కెమెరా వాడినప్పుడు 1988 లో మోడీ వాడినట్టు చెప్పడంలో తప్పేముంది అని ఒక ఫోటో తో కూడిన పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
1983 లోనే రాజీవ్ గాంధీ డిజిటల్ కెమెరా వాడినట్టు ఫోటోలో చూడొచ్చు.
ఫోటోలో రాజీవ్ గాంధీ చేతిలో ఉన్నది డిజిటల్ కెమెరా కాదు. అది టేప్ క్యాసెట్ల మీద నడిచే వీడియో కెమెరా. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికినప్పుడు, ఆ ఫోటో నిజంగానే పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా 1983 లో తీసారని ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ లో ఉంటుంది. అలానే ‘Rajiv Gandhi with camera’ అని గూగుల్ లో సెర్చ్ చేస్తే అలాంటిందే ఇంకో ఫుల్ ఫోటో వస్తుంది.
ఫోటో లో తను పట్టుకున్న కెమెరామీద ‘JVC’ అని రాసి ఉన్నట్టుగా చూడవచ్చు. కాబట్టి గూగుల్ లో ‘JVC Vintage Camera’ అని వెతికితే, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో రాజీవ్ గాంధీ పట్టుకున్న కెమెరా వస్తుంది. ఆ ఫోటో కింద దాని మోడల్ నెంబర్ (JVC GX-88 E) అని రాసి ఉంటుంది.
మోడల్ నెంబర్ తెలిసింది కాబట్టి ఆ నెంబర్ తో గూగుల్ లో “jvc gx-88e video camera” అని వెతికితే, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఆ కెమెరా యొక్క యూసర్ మాన్యువల్ ఉన్న e-bay వెబ్ సైట్ లింక్ వస్తుంది.  దాంట్లో కెమెరా కి సంబంధించిన వివరాలు ఉంటాయి. దాని ప్రకారం రాజీవ్ గాంధీ చేతిలో ఉన్న కెమెరా టేప్ల మీద నడుస్తుందని తెలుస్తుంది. అది డిజిటల్ కెమెరా కాదు.
చివరగా, ఫోటోలో రాజీవ్ గాంధీ చేతిలో ఉన్నది డిజిటల్ కెమెరా కాదు.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా పామును భుజాన వేసుకొని ఉన్నది యోగీ ఆదిత్యనాథ్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 18, 2019
ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ‘ప్రకృతిని సైతం తన వోడికి చేర్చుకునడు’ అని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలను ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోల్లో యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ఒక పామును తన భుజాల మీద తీసుకుని వెళ్తునట్టు కూడా ఒక ఫోటో ఉంటుంది. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
తన భుజాల మీద పామును ఎత్తుకు వెళ్తున్న యోగీ ఆదిత్యనాథ్.
ఫోటోలో ఉన్నది యోగీ ఆదిత్యనాథ్ కాదు, థాయిలాండ్ దేశానికి చెందిన ఒక
యోగీ . కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
ఈ ఫోటో ఫేస్బుక్ లోనే కాదు యూట్యూబ్ లో కూడా వివిధ వీడియోల్లో యోగీ ఆదిత్యనాథ్ అని ఉంది.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేస్తే, ఒక ఫోటోగ్రాఫర్ యొక్క ఫ్లికర్ అకౌంట్ లింక్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఫ్లికర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ లోని ఉన్న ఫోటోనే ఉంటుంది, కానీ వివరణ చూస్తే అది థాయిలాండ్ లో ఒక యోగీ ఫోటో అని తెలుస్తుంది. అంతే కాదు, ఆ సన్యాసి ముఖం కనిపించేలా ఇంకో ఫోటో కూడా ఆ ఫోటోగ్రాఫర్ అకౌంట్ లో ఉంటుంది.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా పామును భుజాన వేసుకొని ఉన్నది యోగీ ఆదిత్యనాథ్ కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా చంద్రబాబు ఓట్లు అడగలేదు. జగన్ అలా ఓట్లు అడుగుతాడని చంద్రబాబు అన్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2019
ఆంద్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఎన్నికల ప్రచారంలో తను జైలుకు పోకుండా ఉండాలంటే ప్రజలు తనకు ఓట్లు వెయ్యాలని అన్నట్టుగా ఒక వీడియోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చంద్రబాబు నాయుడు: “నేను జైలుకి పోకుండా ఉండాలంటే మీరు ఓట్లు వేయాలి. మీరు ఓట్లు అమ్ముకోవాలంటే నాకు మీ ఓట్లు కావాలి.”
వీడియోని చంద్రబాబు ఆడుగుతున్నట్టుగా కట్ చేసారు. మొత్తం వీడియో చూస్తే జగన్ ఇలా అంటాడు అని చంద్రబాబు అన్నారు. కావున వీడియో కొంత భాగమే పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన వీడియో ని సరిగ్గా చూస్తే చంద్రబాబు నాయుడు గారి వెనకాల కడప లీడర్స్ ని చూడవచ్చు. కాబట్టి య్యూట్యూబ్ లో ‘chandrababu naidu kadapa roadshow’ అని సెర్చ్ చేస్తే పోస్ట్ చేసిన వీడియో యొక్క మొత్తం వీడియో వస్తుంది. ఆ వీడియో లో ‘25 min :26 sec’ దగ్గర చూస్తే చంద్రబాబు, జగన్ ఇలా అంటాడు అని పోస్ట్ లో ఉన్న వాఖ్యలు అంటాడు. కావున ఫేస్బుక్ లో సగం వీడియోనే పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా చంద్రబాబు ఓట్లు అడగలేదు. జగన్ అలా ఓట్లు అడుగుతాడని చంద్రబాబు అన్నారు.


text:
పోస్ట్ లో చెప్పిన దాన్ని ఏ స్వీడన్ పత్రిక ప్రచురించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2019
వింగ్ కమాండర్ అభినంధాన్ వర్ధమాన్ ని పాకిస్తాన్ విడుదల చేయడానికి ముందు చాలా పెద్ద కథ జరిగిందంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
స్వీడన్ కి చెందిన పత్రిక అభినందన్ ని పాకిస్తాన్ విడిచిపెట్టడానికి గల కారణాలతో కూడిన ఒక కథని ప్రచురించింది.
పోస్ట్ లో చెప్పిన దాన్ని ఏ స్వీడన్  పత్రిక ప్రచురించలేదు. పోస్ట్ లో చివరగా ఇచ్చిన ట్విట్టర్ అకౌంట్ కూడా ఇప్పుడు లేదు. కావున పోస్ట్ లో స్వీడన్ పత్రిక ప్రచురించినట్టుగా చెప్పింది అబద్ధం.
నిజంగా పోస్ట్ లో చెప్పినది నిజమో కాదో  తేల్చలేము కానీ స్వీడన్ పత్రిక ప్రచురించిందో లేదో కనిపెట్టొచ్చు. పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయల గురించి ఏదైన స్వీడన్ పత్రిక ప్రచురించిందా అని వెతికినప్పుడు, అసలు అలాంటి ఆర్టికల్స్ ఏవి కూడా ఇంటర్నెట్ లో లేవు.  అలానే పోస్ట్ లో చివరగా సేకరణ అంటూ ఒక ట్వీట్ సోర్సు ఉంటుంది. ఆ ట్విట్టర్ అకౌంట్ కోసం చూస్తే ఆ అకౌంట్ ఇప్పుడు తీసేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కాబట్టి పోస్ట్ లో చెప్పిన వాటికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. ఇచ్చిన ఒక్క ట్విట్టర్ అకౌంట్ సోర్స్ కూడా ఇప్పుడు లేదు. ఇదే విషయం మీద క్లారిటీ కోసం Factly  భారత్ లోని స్వీడన్ ఎంబసీ కి ఈ-మెయిల్ చేసింది. వాళ్ళు సమాధానం చెప్పినప్పుడు ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేస్తాము.
చివరగా, ఏ స్వీడన్ పత్రిక కూడా పోస్ట్ లో చెప్పిన దాన్ని ప్రచురించలేదు. పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ట్విట్టర్ సోర్స్ కూడా ఇప్పుడు లేదు.
వివరణ: ఢిల్లీ లోని స్వీడన్ ఎంబసీ అధికార ప్రతినిధి Factly ఈ-మెయిల్  కి సమాధానమిస్తూ, అటువంటి మీడియా రిపోర్ట్ గురుంచి తమ వద్ద ఎటువంటి సమాచారం లేదని చెప్పారు.


text:
పోస్ట్ లో మోడీ కి సంబంధించి ఉన్నది ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 9, 2019
ప్రధాని మోడీ విలాసవంతమైన జీవితాన్ని అనుభవిస్తున్నట్లుగా  ఉన్న ఫోటో మరియు కేరళ ముఖ్యమంత్రి  పినరయి విజయన్ ఒక సామాన్య పౌరుడిగా జీవిస్తున్నట్లుగా ఉన్న ఫోటోతో కూర్చిన చిత్రాన్ని ఒక దాన్ని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ చిత్రంలో ఉన్నవి ఎంతవరకు వాస్తవాలు అనేది ఒకసారి విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ప్రధాని మోడీ విలాసవంతమైన జీవితాన్ని అనుభవిస్తున్నారు మరియు కేరళ ముఖ్యమంత్రి  పినరయి విజయన్ సామాన్య పౌరుడిగా జీవిస్తున్నారు
ప్రధాని మోడీ విలాసవంతంగా తింటున్నట్టుగా ఉన్నచిత్రాన్ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు దాని ఒరిజినల్ ఇమేజ్ Timescontent.com లో లభించింది. ఈ ఫోటోని ఫోటోషాప్ చేసి ఫేస్బుక్ లో తప్పుడు ఆరోపణలతో ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున, ఈ పోస్ట్ లో చూపెట్టింది తప్పు.
ఎవరు ప్రజలకోసం పనిచేసే నేత ..? అంటూ ప్రధాని మోడీ విలాసవంతమైన భోజనం తింటున్నట్టుగా ఉన్న ఫోటోని మరియు కేరళ ముఖ్యమంత్రి  పినరయి విజయన్ సామాన్య పౌరుడిగా తింటున్నటువంటి ఫోటోని కూర్చిన చిత్రాన్ని పోస్ట్ చేసారు. అందులో ప్రధాని మోడీకి సంబంధించిన చిత్రాన్నిస్క్రీన్ షాట్ తీసి గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు దాని ఒరిజినల్ ఇమేజ్ Timescontent.com లో లభించింది. అందులో ఉన్న సమాచారాన్ని పట్టి ఈ చిత్రం గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా నరేంద్ర మోడీ  ఉన్నప్పుడు గాంధీనగర్ లో పాత్రికేయులకు దీపావళి సందర్భంగా నవంబరు 12, 2008 న ఏర్పాటు చేసిన విందుకు సంబంధించినది అని తెలిసింది. కానీ, దాన్ని ఫోటోషాప్ చేసి మోడీ ఎదో విందు భోజనం తింటున్నట్టుగా  చూపిస్తున్నారు
చివరగా, పోస్ట్ లో మోడీ కి సంబంధించి ఉన్నది ఫోటోషాప్ చేయబడిన ఫోటో.


text:
పోస్ట్ లో కేవలం తమకు అనుకూలంగా ఉండే సంవత్సరాలు తీసుకొని GDP ని పోల్చారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 16, 2019
కాంగ్రెస్ పార్టీ పాలనలో 2007-08 ఆర్ధిక సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) ఎక్కువ ఉంటే మోడీ పాలనలో 2017-18 స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) తక్కువగా ఉందని ఫేస్బుక్ లో ఒక పేజీ పోస్ట్ చేసింది. ఆ పోస్ట్ ని చాలా  మంది షేర్ కూడా చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో ఒక సారి విశ్లేషిద్దాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కాంగ్రెస్  పాలనలో 2007-08 సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) 10.23% ఉంటే  మోడీ పాలనలో 2017-18  సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి 6.7% ఉంది
కాంగ్రెస్ పాలనలో 2007-08 సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) 9.0 మాత్రమే ఉండగా మోడీ పాలనలో 2017-18 సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) 6.7%  ఉంది. అలాగే పోస్ట్ లో తమ అభిప్రాయానికి అనుకూలంగా ఉండే సంవత్సరాలు మాత్రమే తీసుకున్నారు. కావున పోస్ట్ లోని సంఖ్యలు కేవలం తప్పుదోవ పట్టించడానికి ఉపయోగించారు.
రెండు ప్రభుత్వలలో జీడీపీ సంఖ్యలు చూడగా మోడీ పాలనలోని కొన్ని ఆర్ధిక సంవత్సరాలలో (2014-15,2015-16) జీడీపీ కాంగ్రెస్ పాలనలోని కొన్ని ఆర్ధిక సంవత్సరాల( 2004-05,2008-09,2011-12,2012-2013,2013-14) జీడీపీ కంటే ఎక్కువగా ఉందని కూడా మనం గుర్తించవచ్చు. పోస్టులో ప్రచురించిన వ్యక్తి కేవలం కాంగ్రెస్ పాలనలో ఎక్కువ ఉన్న జీడీపీ సంఖ్యను మోడీ పాలనలో తక్కువగా ఉన్న జీడీపీ సంఖ్యను మాత్రమే మనకు పోల్చి చూపించడం జరిగింది.
చివరగా, పోస్ట్ లో కేవలం తమకు అనుకూలంగా ఉండే సంవత్సరాలు తీసుకొని GDP ని పోల్చి తప్పుదోవ పట్టించడానికి ప్రయత్నించారు.


text:
ప్రకాష్ రాజ్ చర్చికే కాదు, ఇతర మతాల ప్రార్థన స్థలాలకి కూడా వెళ్ళాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2019
నాస్తికుడినని చెప్పుకొనే ప్రకాష్ రాజ్ ఇప్పుడు మాత్రం చర్చి లో ప్రార్థన చేస్తున్నాడు అంటూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
హిందువులను విమర్శించే ప్రకాష్ రాజ్ ఇప్పుడు చర్చిలో ప్రార్థనలో మునిగిపోయాడు.
ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా ప్రజల దగ్గరకు వెళ్ళే ముందు అన్ని మతాల ప్రార్థన స్థలాలకు ప్రకాష్ రాజ్ వెళ్ళాడు. దేవాలయానికి కూడా ప్రకాష్ రాజ్ వెళ్ళాడు. కానీ పోస్ట్ లో కేవలం చర్చి ఫోటో పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ప్రకాష్ రాజ్ చర్చికి వెళ్ళినట్టుగా Feb 5, 2019 న ఒకతను ఇదే ఫోటోతో ఒక ట్వీట్ చేసినట్టుగా ఉంటుంది. కాబట్టి ట్విట్టర్ అడ్వాన్స్డ్ సెర్చ్ సహాయంతో ప్రకాష్ రాజ్ అధికారిక అకౌంట్ లో Feb 1, 2019 నుండి Feb 10, 2019 వరకు పోస్టులు వెతకగా, పోస్ట్ లోని ఫోటోని తనే Feb 4, 2019 న ట్వీట్ చేసినట్టుగా తెలుస్తుంది. కానీ తను కేవలం చర్చి ఫోటోని ట్వీట్ చేయలేదు, దాంతో పాటు తను ఇతర మతాల ప్రార్థన స్థలాలకు వెళ్ళిన ఫోటోలను కూడా ట్వీట్ చేసాడు. ఎన్నికల ప్రచారంలో ప్రజల దగ్గరకు వెళ్ళే ముందు అన్ని మతాలను గౌరవిస్తూ వివిధ ప్రార్థన స్థలాలను  దర్శించుకున్నట్టుగా తను ట్వీట్ లో రాసాడు. కానీ పోస్ట్ లో కేవలం చర్చికి వెళ్ళిన ఫోటో పెట్టి  ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, ప్రకాష్ రాజ్ చర్చికే కాదు ఇతర మతాల ప్రార్థన స్థలాలకు  కూడా వెళ్ళాడు.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
ప్రధానమంత్రికి రాసిన ఉత్తరంలో తన సంతకం ఫోర్జరీ చేసారని మణిరత్నం అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 30, 2019
దేశంలో ముస్లింలు, దళితులు మరియు ఇతర మైనారిటీల మీద జరుగుతున్న దాడులకు నిరసనగా ప్రధానమంత్రికి 40కి  పైగా  ఆర్టిస్టులు మరియు మేధావులు రాసిన లేఖలో తను లేనని, తన సంతకాన్ని ఫోర్జరీ చేసారని సినిమా దర్శకుడు మణిరత్నం అన్నారని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మణిరత్నం: “‘జై శ్రీరామ్’ నినాదం పేరు పై జరుగుతున్న దాడులను వ్యతిరేకిస్తూ ప్రధానమంత్రికి రాసిన లేఖలో నేను లేను. నా సంతకాన్ని ఫోర్జరీ చేసారు”.
తన సంతకం ఫోర్జరీ చేసారని మణిరత్నం చెప్పినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని సుహాసిని మణిరత్నం (మణిరత్నం భార్య) తన ట్విట్టర్ అకౌంటు ద్వారా తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఫేస్బుక్ పోస్టులే కాదు కొన్ని వార్తా వెబ్ సైటులు (News18 (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్),  Swarajyamag (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్),  Janamtv (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్))  కూడా ఇదే వార్తను ప్రచురించినట్టుగా చూడవచ్చు.
ఈ విషయం మీద మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, సుహాసిని మణిరత్నం (మణిరత్నం సతీమణి) ఈ విషయంపై తన ట్విట్టర్ అకౌంటు ద్వారా స్పందించినట్టు తెలుస్తుంది. ఒక ట్వీట్ పై కామెంట్ చేస్తూ మణిరత్నం సంతకం ఫోర్జరీ జరిగినట్టు వస్తున్న వార్తల్లో నిజం లేదని తను తెలిపింది.
అంతేకాదు, వివిధ వార్తా పత్రికలకు చెందిన వారు మణిరత్నం ఆఫీసు వారిని సంప్రదించగా, మణిరత్నం ఉత్తరం పై సంతకం చేసారాని వారు తెలిపారు.
చివరగా, ప్రధానమంత్రికి రాసిన ఉత్తరంలో తన సంతకం ఫోర్జరీ చేసారని మణిరత్నం అనలేదు. మణిరత్నం ఉత్తరంలో సంతకం చేసారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ప్రధాని మోడీని ఒక డ్రాకులా లాగా చిత్రీకరించి JNU మరియు AMU లలో విద్యార్థులు పోస్టర్ పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 21, 2019
ప్రధానమంత్రి మోడీని ఒక డ్రాకులా లాగా చిత్రీకరించి JNU (జవహర్ లాల్  నెహ్రు యూనివర్సిటీ) లో పోస్టర్ పెట్టారని చెప్తూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్ మొత్తం చదివితే, తెలుగు లో రాసిన దాంట్లో ఆ పోస్టర్ JNU లో పెట్టిన్నట్టు చెప్తారు, కానీ హిందీ లో రాసిన దాంట్లో ఆ పోస్టర్ AMU (అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్సిటీ) లో పెట్టినట్టు చెప్తారు. కావున ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రధాని మోడీని ఒక డ్రాకులా లాగా చిత్రీకరించి JNU/AMU లో పోస్టర్ పెట్టారు.
ఫోటోలోని పోస్టర్ ని లండన్ లో ఇండియన్ హై కమిషన్ ముందు కాశ్మీర్ పై మోడీ ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసన లో చూడవచ్చు. అంతే కాదు, AMU లో ఈ పోస్టర్ పెట్టినట్టు వచ్చిన వార్తలు తప్పు అని చెప్తూ అలీఘర్ పోలీసులు ట్వీట్ కూడా చేసారు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి వెతకగా, తెలుగులో JNU లో ఈ పోస్టర్ పెట్టినట్టు వైరల్ అవ్వకముందే AMU లో ఈ పోస్టర్ పెట్టినట్టు మిగితా బాషలల్లో ఈ పోస్టర్ చాలా వైరల్ అయింది. ట్విట్టర్ లో ఒక వ్యక్తి పోస్ట్ లోని ఫోటోనే ట్వీట్ చేయగా, దానికి సమాధానమిస్తూ AMU లో మోడీ ని డ్రాకులా లాగా చిత్రీకరించి పోస్టర్ పెట్టారని వస్తున్న వార్తలు అబద్ధం అని అలీఘర్ పోలీసులు ట్వీట్ చేసారు. మరొక వ్యక్తి పోస్ట్ లోని పోస్టర్ ని పెట్టి, ఫోటోని ఆగష్టు 15న లండన్ లోని ఇండియన్ హై కమిషన్ దగ్గర జరిగిన బ్లాక్ డే నిరసన లో తీసినట్టు ట్వీట్ చేసింది.
सोशल मीडिया पर वायरल माननीय प्रधानमंत्री का बैनर पर लगे निंदनीय/अशोभनीय चित्र का अलीगढ़ पुलिस पूर्णतया खण्ड़न करती है ।#UPAgainstFakeNews pic.twitter.com/L7GShK01cJ
ఆ పోస్టర్ కొరకు ఇండియన్ హై కమిషన్ దగ్గర ఆగష్టు 15న జరిగిన నిరసనలో వెతకగా, యూట్యూబ్ లో ‘The Sun’ వారు ‘Kashmir protests outside London’s Indian High Commission’ అనే టైటిల్ తో అప్లోడ్ చేసిన వీడియోలో 46 నిమిషాల 09 సెకండ్ల దగ్గర పోస్ట్ లో ఉన్న పోస్టర్ ని చూడవచ్చు.
లండన్ లో జరిగిన నిరసన కి సంబంధించిన పోస్టర్ ఫోటోని తీసుకొని JNU మరియు AMU విశ్వవిద్యాలయల్లో పెట్టినట్టు తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, ప్రధాని మోడీని ఒక డ్రాకులాలాగా చిత్రీకరించి JNU మరియు AMUలలో విద్యార్థులు పోస్టర్ పెట్టలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ప్రధాన మంత్రి విదేశీ యాత్రలలో విమానాల మీద చేసిన ఖర్చు సుమారు 2000 కోట్లు, 270 కోట్లు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 28, 2019
మోడీ మరియు చంద్రబాబుల యొక్క విమాన ఖర్చులను పోలుస్తూ ఒక ఫోటోని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఇచ్చిన ఖర్చులలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
భారత ప్రధాని విమాన ఖర్చు 270 కోట్లు. అప్పుల్లో ఉన్న ఆంధ్ర రాష్ట్రముఖ్యమంత్రి విమాన ఖర్చు 600 కోట్లు.
చంద్రబాబు నాయుడు ఖర్చు ఎక్కడా కూడా వెలువడలేదు. కానీ మోడీ ఇతర దేశాలకు వెళ్ళినప్పటి విమన ఖర్చు రాజ్య సభ లో ప్రకటించారు. దాని ప్రకారం మోడీ విమానాల మీద చేసిన ఖర్చు 2012.42 కోట్లు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వశాఖ సహాయక మంత్రి వీ కే సింగ్ గారు రాజ్య సభ లో ఒక ప్రశ్న కి బదిలిస్తూ మోడీ విదేశీ ప్రయాణాల ఖర్చుని ప్రకటించారు. ఆ సమాధానం ప్రకారం గత ఐదేళ్ళలో మోడీ విమాన ఖర్చు 2012 .42 కోట్లు. దాంట్లో 1583.18 కోట్లు ప్రధాని విమానం యొక్క నిర్వహణకి ఖర్చు చేస్తే మిగితా 429.24 కోట్లు ఛార్టర్డ్ విమనాలకి ఖర్చు చేసారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు విమాన ఖర్చు గురించి గూగుల్ లో ‘Chandrababu airplane costs’ అని వెతకగా అలాంటి సమాచారం ఎక్కడ కూడా ప్రకటించలేదని తెలుస్తుంది. అక్కడే సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో చూస్తే ఈ విషయం మీద డెక్కన్ క్రానికల్ ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ఒకటి కనిపిస్తుంది. దాని ప్రకారం చంద్రబాబు విదేశీ ప్రయాణాల మీద ఒక వ్యక్తి ఆర్.టీ.ఐ వేయగా సమాచారం ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం నిరాకరిచందని తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చంద్రబాబు ఖర్చు అని రాసిన సంఖ్య కి ఎటువంటి ఆధారం లేదు. పోస్ట్ లో చెప్పిన ఒకటి తప్పు మరొకదానికి ఆధారం లేదు.
చివరగా, ప్రధాన మంత్రి విదేశీ యాత్రలలో విమానాల మీద చేసిన ఖర్చు సుమారు 2000 కోట్లు, 270 కోట్లు కాదు.


text:
‘ప్రపంచంలోని అత్యంత పరాక్రమవంతమైన ఆర్మీ పాకిస్థాన్ ఆర్మీ’ అని ప్రియాంక గాంధీ అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 20, 2019
‘ప్రపంచంలోని అత్యంత పరాక్రమవంతమైన ఆర్మీ పాకిస్థాన్ ఆర్మీ’ అని ప్రియాంక గాంధీ వ్యాఖానించినట్లుగా చాలా మంది ఫేస్బుక్ పోస్టు లు పెడుతున్నారు. వాటిలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ప్రియాంక గాంధీ పాకిస్థాన్ ఆర్మీని ప్రపంచంలోని అత్యంత పరాక్రమవంతమైన ఆర్మీ అని పేర్కొన్నది.
ప్రియాంక గాంధీ పాకిస్థాన్ ఆర్మీకి సంబంధించి పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖలు చేసినట్లుగా వార్తాపత్రికలు కానీ, మీడియా కానీ ఎక్కడా కూడా ప్రచురించలేదు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది అబద్ధం.
పాకిస్థాన్ ఆర్మీని ప్రపంచంలోని అత్యంత పరాక్రమవంతమైన ఆర్మీ గా ప్రియాంక గాంధీ పేర్కొన్నదా అని వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ఒక వేల ప్రియాంక గాంధీ నిజంగానే అటువంటి సున్నితమైన వ్యాఖ్యలు చేసినట్లయితే దేశం లోని అన్ని ప్రముఖ వార్తా పత్రికలూ మరియు మీడియా సంస్థలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. కానీ, అటువంటి న్యూస్ ఎవరు కూడా ప్రచురించలేదు.
ప్రియాంక గాంధీ ఇలా అన్నది అని కేవలం గత రెండు-మూడు రోజులుగా మాత్రమే సోషల్ మీడియా లో వైరల్ అవుతుంది. కావున తను ఇలాంటి వాఖ్యలు గత మూడు వారాల్లో ఏమన్నా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో చేసిందా అని వెతకగా, అసలు పాకిస్తాన్ ఆర్మీ గురించి ట్విట్టర్ లో తను ఎటువంటి వాఖ్యలు చేయనట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున, పోస్టులో ఆరోపించిన వ్యాఖ్యలు ప్రియాంక గాంధీ చేయలేదు.
చివరగా, ప్రియాంక గాంధీ పాకిస్థాన్ ఆర్మీని ప్రపంచంలోని అత్యంత పరాక్రమవంతమైన ఆర్మీ అని పేర్కొనలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ప్రైవేటు ఇంట్లో EVM దొరికింది గత సంవత్సరం రాజస్తాన్ లో, తాజాగా నిజామాబాద్-మహారాష్ట్ర బోర్డర్ లో కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 15, 2019
ఎన్నికలు వస్తే చాలు EVM (ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషీన్) ల మీద ఎదో ఒక విషయం వివాదాస్పదం అవుతూనే ఉంటుంది. తాజాగా EVM ఒకటి ప్రైవేటు ఇంట్లో దొరికింది అంటూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
నిజామాబాద్-మహారాష్ట్ర బోర్డర్ లోని ఒక ప్రైవేటు ఇంట్లో దొరికిన EVM బాక్స్
ప్రైవేటు ఇంట్లో EVM బాక్స్ దొరికిన మాట నిజమే, కానీ అది గత సంవత్సరం రాజస్తాన్ లోని పాలీ లో దొరికింది. కావున పోస్ట్ లో నిజామాబాద్-మహారాష్ట్ర బోర్డర్ అని చెప్పి తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
గూగుల్ లో ‘EVM found at house” అని వెతకగా ఈ విషయం కి సంభందించి వివిధ వార్తా పత్రికలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. వాటిల్లో Business Standard ఆర్టికల్ తీసుకుంటే ఆ EVM ప్రైవేటు ఇంట్లో దొరకడం నిజమేనని కానీ అది గత సంవత్సరం రాజస్తాన్ లో ఎన్నికలు జరిగిన సందర్భంలో జరిగిన సంఘటనగా తెలుస్తుంది. అంతే కాకుండా,  యూట్యూబ్ లో డిసెంబర్ 2018 లో అప్లోడ్ చేసిన ఇదే వీడియో కూడా దొరుకుతుంది. వీడియో లో చాలా క్లియర్ గా, పాలి లోని ఆదర్శ్ నగర్ అని అనడం కూడా మనం వినొచ్చు.  అంతే కాకూండా, News Central (24X 7) అనే డిజిటల్ న్యూస్ వెబ్సైటు డిసెంబర్ 2018 లోనే ఈ వీడియో తో పాటు పాలిలో దొరికిన EVM గురుంచి రాసింది.
రాజస్తాన్ లోని పాలీ నియోజికవర్గంలో బీజేపీ అభ్యర్థి ఇంట్లో ఆ EVM దొరికిందని ఆ సమయంలో AP-24X7 కూడా తమ ఛానల్ లో న్యూస్ ప్రసారించింది. కావున పోస్ట్ లో నిజామాబాద్-మహారాష్ట్ర బోర్డర్ లో జరిగినట్టుగా చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
చివరగా, ప్రైవేటు ఇంట్లో EVM దొరికింది గత సంవత్సరం రాజస్తాన్ లో, తాజాగా నిజామాబాద్-మహారాష్ట్ర బోర్డర్ లో కాదు.


text:
ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను యోగీ ఆదిత్యనాథ్ రద్దు చేయలేదు. 2006 నుంచి అదే పాలసీ ఉంది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 10, 2019
ఉత్తరప్రదేశ్ లో యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను రద్దు చేసాడంటూ ఒక ఆర్టికల్ లింక్ తో ఉన్న పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం
ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను రద్దు చేసిన యోగీ ఆదిత్యనాథ్.
2017 లో ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో ప్రభుత్వం రిజర్వేషన్ తీసేసిందని ఇండియా టుడే ప్రచురించింది. కానీ అసలు ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో రిజర్వేషన్ లేదని అధికారులు తెలుపగా, వారి తప్పు తెలుసుకొని వివరణ ఇస్తూ ఇంకో ఆర్టికల్ కూడా ఇండియా టుడే ప్రచురించింది. ఇప్పుడు మళ్ళీ అది తీసుకొని యోగీ ఆదిత్యనాథ్ రిజర్వేషన్లను రద్దు చేసాడని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన ఆర్టికల్ లింక్ ఓపెన్ చేస్తే దాంట్లో యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను రద్దు చేసాడని ఉంటుంది. ఈ విషయం పై వివరాల కొరకు గూగుల్ లో ‘yogi adityanath removed reservation in UP’ అని వెతకగా, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ వస్తుంది. దాని ప్రకారం 2017 లో వారు ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో రిజర్వేషన్లను తీసేసిందని ప్రచురించారు. కానీ తరువాత అధికారులు అసలు అలాంటి రిజర్వేషన్లు ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో ముందు నుండి లేవని తెలుపగా ఇండియా టుడే తమ తప్పును ఒప్పుకుంటూ వివరణ ఇస్తూ ఇంకో ఆర్టికల్ ప్రచురించారు. దాంట్లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రైవేటు కాలేజీలల్లో రిజర్వేషన్లు తీయడానికి అసలు వాటిల్లో కులం ఆధారంగా రిజర్వేషన్లే లేవని ఉంటుంది. ప్రభుత్వ అధికారుల ప్రకారం ఈ పాలసీ 2006 నుంచి అమల్లో ఉందని, ఇప్పుడు ఎటువంటి కొత్త మార్పు చెయ్యలేదని వివరణ కూడా చూడొచ్చు. ఇదే విషయాన్నీ ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా‘ మరియు ‘న్యూ ఇండియన్ ఎక్సప్రెస్స్’ పత్రికలు  కూడా ప్రచురించాయి.
2017 లో జరిగిన ఈ విషయాన్ని తీసుకొని మళ్ళీ ఇపుడు అదే విధంగా సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇండియా టుడే ఇంకో ఆర్టికల్ లో ఇప్పుడు తిరిగి ప్రచారం అవుతున్నవి కూడా తప్పు అని ప్రచురించింది.
చివరగా, ప్రైవేటు మెడికల్ కాలేజీలల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను యోగీ ఆదిత్యనాథ్ రద్దు చేయలేదు. 2006 నుంచి అదే పాలసీ ఉంది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫేస్బుక్ డిలీట్ చేసిన కాంగ్రెస్ అకౌంట్స్ కి పాకిస్తాన్ సైన్యం కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 2, 2019
తాజాగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి సంభందించిన వ్యక్తులు నడుపుతున్న  పేజీలను, అకౌంట్స్ ని ఫేస్బుక్ డిలీట్ చేసింది. డిలీట్ అయిన  పేజీలలో కొన్నిటిని పాకిస్తాన్ సైన్యం నిర్వహిస్తోందని చాలా మంది ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఆ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.
బయటపడ్డ కాంగ్రెస్-పాకిస్తాన్ అక్రమ సంబంధం. కాంగ్రెస్ నిర్వహిస్తున్న 687 కి పైగా నకిలీ ఫేస్ బుక్ పేజెస్ లో 100 కి పైగా వాటిని పాకిస్తాన్ సైన్యం నిర్వహిస్తోంది.
ఫేస్బుక్ సైబర్ సెక్యూరిటీ హెడ్ గ్లిఎచేర్ రాసిన ఆర్టికల్ లో పాకిస్తాన్ కి సంభందించిన 103 నకిలీ పేజెస్ కి మరియు కాంగ్రెస్ కి సంభందించిన 687 నకిలీ పేజెస్ మరియు అకౌంట్స్ కి ఎటువంటి సంభందం లేదని ఉంది. కావున పోస్ట్ లో రాసింది తప్పు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటో నిజంగా రిపబ్లిక్ టీవీ కి సంభందించినదా అని వెతికితే సోమవారం రోజు ‘కాంగ్రెస్ ఫేక్ పోస్ట్ లకు పాకిస్తాన్ సైన్యం తో సంభంధం ఉందా?’ అని ఒక డిబేట్ నిర్వహించింది. కావున పోస్ట్ లోని ఫోటో రిపబ్లిక్ టీవీ కి చెందినదే.
కానీ ఫేస్బుక్ తన న్యూస్ రూం లో రాసిన ఆర్టికల్ ప్రకారం రెండిటికి ఎటువంటి సంభందం లేదని తెలుసుకోవచ్చు. ఫేస్బుక్ చెప్పిన దాని ప్రకారం, వాళ్ళు ఇటువంటి అకౌంట్స్ మరియు పేజెస్ పై  నాలుగు (4) యాక్షన్స్  తీసుకున్నారు. ఆ తీసుకొన్న నాలుగు యాక్షన్స్  లో ఒక దానితో ఇంకో దానికి సంబంధం లేదు అని తమ ఆర్టికల్ లో క్లియర్ గా ఫేస్బుక్ పేర్కొంది. తీసుకొన్న నాలుగు యాక్షన్స్ మనం చూస్తే, దానిలో  పాకిస్తాన్ తో సంబంధం ఉన్న పేజీలు మరియు కాంగ్రెస్ కి సంబందించిన పేజీలు రెండు వెరీ. ఒక దానితో ఇంకో దానికి సంబంధం లేదు.
పాక్ సైన్యం మరియు కాంగ్రెస్ కి సంభందించిన పేజీలు మాత్రమే కాకుండా బీజేపీ కి మద్దతు  తెలిపే పేజీలని కూడా ఫేస్బుక్ డిలీట్ చేసింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా డిలీట్ అయిన కాంగ్రెస్ కి సంభందించిన ఫేస్బుక్ అకౌంట్స్ ని పాకిస్తాన్ నిర్వహించట్లేదు.చివరగా, ఫేస్బుక్ డిలీట్ చేసిన కాంగ్రెస్ అకౌంట్స్ కి పాకిస్తాన్ సైన్యం కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.


text:
ఫోటోలో అమ్మాయి రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా ప్లకార్డు పట్టుకోలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 24, 2019
ఒక అమ్మాయి రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా ప్లకార్డు పట్టుకొని ఉన్న ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ ఫోటోలో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేఖంగా ప్లకార్డు పట్టుకున్న అమ్మాయి.
రాజకీయ నాయకులు పదవుల కోసం చేసే పనులను వ్యతిరేకిస్తూ ఉన్న ప్లకార్డును ఒరిజినల్ ఫోటోలో అమ్మాయి పట్టుకుంది. కావున పోస్ట్ లో చూపెట్టింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఒరిజినల్ ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఒరిజినల్ ఫోటోను ‘అలేఖ్య’ అనే అమ్మాయి తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో 2013 లో పెట్టింది. ఒరిజినల్ ఫోటో లో అమ్మాయి పట్టుకున్న ప్లకార్డు మీద ‘పనిలేని పనికిమాలిన రాజకీయ నాయకులారా మీ పదవుల కోసం రాష్ట్ర భవిష్యత్ ను నాశనం చెయ్యవద్దు’ అని రాసి ఉంటుంది. ఒరిజినల్ ఫోటోని తీసుకొని రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా ప్లకార్డు పట్టుకున్నట్టు ఫోటోషాప్ చేసారు.
చివరగా, ఫోటోలో అమ్మాయి రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా ప్లకార్డు పట్టుకోలేదు. అది ఒక ఎడిటెడ్ ఫోటో.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో ఆశా వర్కర్లను అరెస్ట్ చేస్తుంది ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులే. ఆ లోగో విశాఖపట్నం పోలీసులది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2019
ఆందోళన చేస్తున్న ఆశా వర్కర్లను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకుంటున్న ఫోటోలో ఉన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు కాదంటూ ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఇంతకు ముందు ఒకసారి తెలంగాణ ఆశా వర్కర్ల నిరసన ఫోటోని తీసుకొని ఆంధ్రప్రదేశ్ లో జరిగినట్టు వైరల్ చేసారు (అప్పుడు FACTLY రాసిన ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ఇక్కడ చదవచ్చు). కావున, ఇది కూడా అలాంటిదే అని పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
వేరే రాష్ట్రపు ఫోటో పెట్టి, ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు ఆశా వర్కర్లను అదుపులోకి తీసుకుంటున్నారని అంటున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో లో ఉన్నది ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పోలీసులే. ఫోటోలో పోలీస్ డ్రెస్ పై ఉన్నది విశాఖపట్నం పోలీస్ లోగో. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ‘CPIM-Andhra Pradesh’అనే ఫేస్బుక్ పేజీ అదే ఫోటో పెట్టి, “ విశాఖపట్నంలో దారుణం. వేతనాలు చెల్లించాలని ఆందోళన చేసిన ఆశా కార్యకర్తలపై పబ్లిక్ లో పోలీసులు పైశాచికం” అని పోస్ట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది.
ఆ వివరాలతో గూగుల్ లో వెతకగా, ‘ఈనాడు’ వెబ్ సైట్ లో ఈ ఆందోళన గురించి ప్రచురించన ఆర్టికల్ దొరుకుతుంది. ‘ఆశా వర్కర్లకు ఈ ఏడాది జనవరి నుంచి పేరుకున్న గౌరవ వేతనం, పారితోషికాల బకాయిలు చెల్లించాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఏపీ ఆశా వర్కర్స్ యూనియన్ (సీఐటీయూ) ఆధ్వర్యంలో సోమవారం జీవీఎంసీ గాంధీ విగ్రహం వద్ద ఆందోళన నిర్వహించారు’ అని ఆ ఆర్టికల్ లో ఉంటుంది.
కానీ, కొందరు పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్నది ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులు కాదని, వాళ్ళు వేసుకున్న డ్రెస్ మీద వేరే రాష్ట్ర పోలీసు లోగో ఉందని వాదిస్తున్నారు. కావున, ఆ లోగో కోసం విశాఖపట్నం పోలీసు వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, అది విశాఖపట్నం పోలీసు లోగో అని తెలుస్తుంది. ఒక వైపు ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు లోగో ఉంటే మరో వైపు విశాఖపట్నం పోలీసు  లోగో ఉన్నట్టు ‘ఈనాడు’ లో ఉన్న ఫోటోలో కూడా చూడవచ్చు. అంతేకాదు, ఈ ఆందోళనకి సంబంధించిన వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ఫోటోలో ఆశా వర్కర్లను అరెస్ట్చేస్తుంది ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసులే. ఆ లోగో విశాఖపట్నం పోలీసులది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో ఉన్నది అబ్దుల్ కలాం కాదు. అది ఇటీవల తీసిన ఫోటో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 16, 2019
మాజీ భారత రాష్ట్రపతి అబ్దుల్ కలాం తన చిన్నప్పుడు పేపర్ బాయ్ గా పనిచేసినప్పుడు తీసిన ఫోటో అని ఒక పోస్ట్ ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు . ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటో లో ఉన్నది అబ్దుల్ కలాం. పేపర్ బాయ్ గా తను చిన్నప్పుడు పనిచేస్తున్నప్పుడు తీసిన ఫోటో.
ఫోటోలో ఉన్నది అబ్దుల్ కలాం కాదు. ఒక కలర్ ఫోటోని ఎడిట్ చేసి పాత ఫోటో గా చూపెడుతూ తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికినప్పుడు, అదే ఫోటో యొక్క కలర్డ్ వెర్షన్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. అలానే కలర్ ఫోటో తో కూడిన ‘The Hindu’ ఆర్టికల్ కూడా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ ఆర్టికల్ 2011 లో ప్రచురించబడింది మరియు ఆ ఫోటోని సుభాష్ అనే వ్యక్తి తీసాడు. ఆ ఫోటో కింద వివరణ (‘Diligent: A paperboy on his way to deliver the morning newspapers.’) లో అబ్దుల్ కలాం కి సంభందించి ఏమీ రాసి ఉండదు.
చివరగా, ఫోటో లో ఉన్నది అబ్దుల్ కలాం కాదు. అది ఇటీవల తీసిన ఫోటో.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో ఉన్నది అసలు పువ్వే కాదు, అది ఒక సముద్ర జీవి (‘సీ పెన్’) - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 1, 2019
హిమాలయ పర్వతం పై “నాగపుష్పం” విరిసిందని చెప్తూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
హిమాలయ పర్వతం పై “నాగపుష్పం” విరిసింది. ఈ పుష్పము 36 సంవత్సరాలకు ఒకసారి విచ్చుకుంటుంది.
ఫోటోలో ఉన్నది అసలు పుష్పమే కాదు. అది సముద్రం దిగువన ఉండే ఒక జీవి, ఇంగ్లీషు లో దాన్ని ‘సీ పెన్’ అని అంటారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతకగా, ఫోటోలో ఉన్నది నాగపుష్పం కాదు అంటూ 2016 లో  ‘Journal of Environmental & Agricultural Sciences – JEAS’ వారు తమ ఫేస్బుక్ పేజీ లో పెట్టిన పోస్ట్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఫోటోలో ఉన్నది 36 ఏళ్ళకు ఒకసారి హిమాలయాల్లో వికసించే నాగ పుష్పం కాదని, అది ఒక జీవి అని ఆ పోస్ట్ లో ఉంటుంది. అంతే కాదు, ఆ జీవి సముద్రం దిగువన ఉంటుందని, దాన్ని ఇంగ్లీషు లో ‘సీ పెన్’ అంటారని కూడా ఆ పోస్ట్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ‘సీ పెన్ల’ గురించి మరింత సమాచారం ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఫోటోలో ఉన్నది నాగ పుష్పం కాదని ఇంతకుముందే Snopes మరియు AFP-Factcheck లాంటి సంస్థలు రాసినట్టు చూడొచ్చు. పోస్ట్ లో ఉన్న ఫోటోని 2013 లో ‘Gordon J. Bowbrick’ అనే అతను తీసాడని, అతను కూడా ఫోటోలో ఉన్నది ‘Sea Feather’ అని ఫోటోకి టైటిల్ పెట్టాడని Snopes ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. అంతే కాదు, ఇండోనేషియా లో కూడా ఇదే ఫోటో తో “Jawajiya పర్వతాల్లో 33 ఏళ్ళకు ఒకసారి వికసించే ‘మేగాపుస్ప’ అనే పువ్వు” అని వైరల్ అయ్యిందని ‘Pusat Informasi Anti Hoax’ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు.
‘నాగ పుష్పం’ పేరుతో ఏమన్నా పువ్వులు ఉన్నాయా అని వెతకగా, ‘నాగ పుష్ప’ పేరుతో ఒక చెట్టు ఉందని తెలుస్తుంది. ‘Mesua Ferrea’ అనే చెట్టుని సంస్కృతంలో ‘నాగ పుష్ప’ అని అంటారు, కానీ పువ్వులు 36 ఏళ్ళకు ఒకసారి పూస్తాయని ఎక్కడా కూడా లేదు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది అసలు పువ్వే కాదు. అది ఒక సముద్ర జీవి (‘సీ పెన్’).
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 1, 2019


text:
ఫోటోలో ఉన్నది జర్మనీ ప్రజల నిరసన కాదు, చైనా లోని ట్రాఫిక్ జామ్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 20, 2019
జర్మనీ ప్రజలు చాలా యూనిటీగా పెట్రోల్/డీజిల్ రేట్ల పై నిరసన తెలిపి, ప్రభుత్వం రేట్లను తగ్గించేలా చేసారంటూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
జర్మనీ ప్రజలు తమ కార్లను నడి రోడ్డున నిలిపివేసినందున, ప్రభుత్వం పరిస్థితి అర్ధం చేసుకొని పెంచిన రేట్లను వెంటనే తగ్గించింది.
ఈ ఫోటో 2012లో  చైనాలో సెలవుల సందర్భంగా అక్కడి ప్రభుత్వం మోటార్ వే టోల్స్ రద్దు చేసి రోడ్డు ప్రయాణం ఉచితం చేయడంతో ప్రజలు భారీ ఎత్తున రోడ్లపై ప్రయాణించడంతో గ్వాంగ్డాంగ్ ప్రావిన్స్ లోని షెన్‌జెన్ పట్టణంలో సంభవించిన ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించింది. ఈ ఫోటోకి జర్మనీకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు..
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని 2012లో ప్రచురించిన ది టెలిగ్రాఫ్ పత్రిక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటో చైనాలోని గ్వాంగ్డాంగ్ ప్రావిన్స్ లో ఉన్న షెన్‌జెన్ పట్టణంలో జరిగిన ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించింది. 2012లో  చైనాలో సెలవుల సందర్భంగా అక్కడి ప్రభుత్వం మోటార్ వే టోల్స్ రద్దు చేసి రోడ్డు ప్రయాణం ఉచితం చేయడం ఇలా ట్రాఫిక్ జామ్ కి దారితీసిందని ఈ కథనం యొక్క సారాంశం. ఈ ట్రాఫిక్ జాం కి సంబంధించి షట్టర్ స్టాక్ ఫోటోగ్రాఫర్ తీసిన మరిన్ని ఫోటోలు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
పైన పేర్కొన్న వార్తా కథనం ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా 2012లో చైనాలో జరిగిన ఈ ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించి ది అట్లాంటిక్ ప్రచురించిన వార్తా కథనం కనిపించింది. విటన్నిటి బట్టి ఈ ఫోటో జర్మనీ లో పెట్రోల్ ధరలు పెంచడంతో అక్కడి ప్రజలు నిరసనగా తమ కార్లని రోడ్లపై వదిలేసిన ఘటనకి సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, ఈ ఫోటో చైనాలో జరిగిన ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించింది; ఈ ఫోటోకి జర్మనీకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు.
వివరణ (FEBRUARY 3, 2021):
ఈ ఆర్టికల్  ప్రచురించినప్పుడు ఇది చైనాలో 2010లో జరిగిన ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించింది అని తెలిపాము, కానీ ఇప్పటి మా రీసెర్చ్ లో ఇది 2012లో చైనాలో జరిగిన ట్రాఫిక్ జామ్ కి సంబంధించిందని తేలింది. ఆర్టికల్ ఈ వివరాలతో మార్చబడింది.
ప్రతి వారం, మేము ‘ఏది ఫేక్, ఏది నిజం’ అనే తెలుగు యూట్యూబ్  షో చేస్తున్నాం. మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో ఉన్నది న్యూ ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ కాన్సెప్ట్ మాత్రమే. నిజమైన బిల్డింగ్ కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2019
ఢిల్లీ లోని మెట్రో రైల్ స్టేషన్ అంటూ ఒక ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటో లో ఉన్నది ఢిల్లీ లోని మెట్రో రైల్ స్టేషన్.
ఫోటో లో ఉన్నది కాన్సెప్ట్ మాత్రమే. నిజమైన బిల్డింగ్ కాదు. ఢిల్లీ లోని రైల్వే స్టేషన్ ని పునరుద్దరించాలని 2007 లో ప్రభుత్వం అనుకునప్పుడు ఈ  కాన్సెప్ట్ ని ఫారెల్స్  అనే సంస్థ ఇచ్చారు. కావున ఒక కాన్సెప్ట్ ని చూపెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతికినప్పుడు,  హరేల్ల్స్ సంస్థ కి సంబంధించిన వెబ్ సైట్ లింక్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ వెబ్ సైట్ లో వాళ్ళు ప్రాజెక్ట్స్ సెక్షన్ లో న్యూ ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ అంటూ అదే ఫోటో ని పెట్టారు. ఇండియన్ రైల్వే  2007 లో ఢిల్లీ  రైల్వే స్టేషన్ పునరుద్ధరించేందుకు ఫారెల్స్  సంస్థ ని కమిషన్ చేయగా వారు 2009 లో ఫోటోలో ఉన్న కాన్సెప్ట్ ని ఇచ్చారు. కానీ ఇప్పటి వరకు అది అమలు కాలేదు. కావున ఫోటో న్యూ ఢిల్లీ కి సంబంధించిందే కానీ అది ఒక కాన్సెప్ట్ మాత్రమే.
వెబ్ సైట్ లో ఇచ్చిన కాన్సెప్ట్ ప్లాన్ ఇప్పుడు న్యూ ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ లో కనపడదు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది న్యూ ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ కాన్సెప్ట్ మాత్రమే.


text:
ఫోటోలో ఉన్నది పశ్చిమ బెంగాల్ లో అక్రమంగా నివాసం ఉంటున్న రోహింగ్యా కుటుంబం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 31, 2019
పశ్చిమ బెంగాల్ లో అక్రమంగా నివాసం ఉంటున్న రోహింగ్యా కుటుంబం అని ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పశ్చిమ బెంగాల్ లో అక్రమంగా నివాసం ఉంటున్న రోహింగ్యా కుటుంబం (మొగుడు-01, భార్యలు-02, పిల్లలు-18).
ఫోటో లోని కుటుంబం పశ్చిమ బెంగాల్ లో నివాసం ఉంటున్న రోహింగ్యా కుటుంబం కాదు, ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఒక ఊరిలో ప్రభుత్వం నుండి వచ్చే ఇళ్ళు కోసం ఎదురుచూస్తూ ఒకే గుడిసెలో నివసిస్తున్న 38 మంది ఉన్న ఒక కుటుంబం.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో పోస్ట్ లోని ఫోటోతో ఉన్న ఒక పోస్టర్ వస్తుంది. ఆ పోస్టర్ మీద ‘The Print’ అని వార్తా సంస్థ పేరు మరియు ‘एक झोपड़ी में रहते हैं 38 लोग, सरकारी योजना के तहत घर न मिलने से नाराज’ (ఒక గుడిసెలో 38 మంది ఉంటారు, ప్రభుత్వం ఇచ్చే ఇళ్ళు రావట్లేదని నిరాశగా ఉన్నారు) అని రాసి ఉంటుంది.
ఆ పోస్టర్ తో ఒక యూట్యూబ్ లింక్ కూడా ఉంటుంది. అది ‘The Print’ వారు ఎన్నికల సమయంలో ఫోటో లో ఉన్న కుటుంబం తో మాట్లాడిన వీడియో. ఫోటోలోని కుటుంబం ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఒక ఊరికి చెందినవారని, ప్రభుత్వం ఇచ్చే ఇళ్ళు కోసం ఎదురుచూస్తూ ఒకే గుడిసెలో 38 మంది నివసిస్తున్నారని వీడియో లో ఉంటుంది. ఫోటోలోని వారు రోహింగ్యాలు అని, ఒకే అతనికి 18 పిల్లలు అని వీడియోలో ఎక్కడా కూడా చెప్పరు.
అంతేకాదు, ఇదే వీడియోని ‘The Print’ వ్యవస్థాపకుడు శేకర్ గుప్తా తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో కూడా పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు.
एक झोपड़ी में रहते हैं 38 लोग, सरकारी योजना के तहत घर न मिलने से नाराज#PollPosition
यूपी का एक ऐसा परिवार जिसे है पीएम मोदी से उम्मीद, @ThePrintHindi के संवाददाता प्रशांत श्रीवास्तव @Prashantps100 की ग्राउंड रिपोर्टhttps://t.co/ZqmAIKSQ53
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది పశ్చిమ బెంగాల్ లో అక్రమంగా నివాసం ఉంటున్న రోహింగ్యా కుటుంబం కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి తన ఇంటి ముందు పాస్టర్లకు వ్యతిరేకంగా పోస్టర్ పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 2, 2019
తన ఇంటిలోకి పాస్టర్లను రావొద్దని హెచ్చరిస్తూ ఒకతను తన ఇంటి ముందు పోస్టర్ పెట్టాడంటూ ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి తన ఇంటి ముందు పాస్టర్లకు వ్యతిరేకంగా పోస్టర్ పెట్టాడు.
పోస్టర్ మీద వివిధ బాషల్లో పలు రకాలుగా రాసి ఉన్న ఫోటోలు ఇంటర్నెట్ లో దొరుకుతాయి. చాలా వరకు ఫోటోల్లో పోస్టర్ మీద దొంగతనం గురించి ఉన్నట్టుగా చూడవచ్చు. ఫోటోని జూమ్ చేసి చూస్తే పోస్టర్ ని ఎడిట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పినట్టుగా అతను పాస్టర్లకు వ్యతిరేకంగా పోస్టర్ పెట్టలేదు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని యాన్డెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ లో వెతకగా, పోస్టర్ మీద వివిధ బాషల్లో పలు రకాలుగా ఉన్న ఫోటోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి.  చాలా వరకు ఫోటోల్లో పోస్టర్ మీద వివిధ బాషలల్లో (మరాఠీ, హిందీ, ఇంగ్లీషు) దొంగలను ఉద్దేశించి రాసినట్టు చూడవచ్చు. ఒక ఫోటోలో ‘భార్య ఉంది జాగ్రత్త’ అని పోస్టర్ మీద రాసి ఉన్నట్టు చూడవచ్చు. కానీ అన్ని ఫోటోలను జూమ్ చేసి సరిగ్గా చూస్తే, పోస్టర్ ని ఎడిట్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. మరాఠీ బాష లో ఉన్న ఫోటో ఒక్కటి ఒరిజినల్ లాగా కనపడుతది. కాకపోతే మరాఠీ ఫోటోకి నమ్మదగిన ఆధారం ఇంటర్నెట్ లో దొరకలేదు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్న వ్యక్తి తన ఇంటి ముందు పాస్టర్లకు వ్యతిరేకంగా పోస్టర్ పెట్టలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 2, 2019


text:
ఫోటోలో పాకిస్తాన్ ఆర్మీ తెల్ల జెండా పట్టుకొని వచ్చింది ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకొని వెళ్ళడానికి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2019
పాకిస్తాన్ ఆర్మీ ని తమ సైనికుల/ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకుపోవడానికి తెల్ల జెండా తో రావొచ్చని భారత ఆర్మీ చెప్పిన తర్వాత, తమ ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకొని వెళ్ళడానికి తెల్ల జెండాతో వస్తున్న పాకిస్తాన్ సైనికులు అంటూ ఒక ఫోటో  తో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పాక్ ప్రేరేపిత ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకెళ్ళడానికి తెల్ల జెండా చూపుతూ వచ్చిన పాక్ సైనికులు.
పోస్ట్ లో ఉన్నది పాత ఫోటో. పాక్ ఆర్మీ తెల్ల జెండా తో వచ్చిన మాట వాస్తవమే కానీ వచ్చింది సైనికులు/ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకొని వెళ్ళడానికి కాదు, గత నెల నదిలో  భారత దేశానికి కొట్టుకు వచ్చిన పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ కి చెందిన ఒక పిల్లవాడి మృతిదేహం కోసం. కావున పోస్ట్ లో ఇప్పుడు ఉగ్రవాదుల శవాల కోసం పాక్ ఆర్మీ తెల్ల జెండా పట్టుకొని వస్తున్నారు అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవపట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే ఫోటోని గత నెలలోనే ఒక జర్నలిస్ట్ తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు చూడవచ్చు. పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ కి చెందిన ఏడేళ్ళ అబిద్ షేక్ అనే అబ్బాయి కిషన్ గంగ నది లో పడి చనిపోగా, తన మృతిదేహం నదిలో భారతదేశంలోకి వచ్చింది, ఆ మృతిదేహం కోసం పాకిస్తాన్ ఆర్మీ తెల్ల జెండాతో వచ్చిందని ఆ ట్వీట్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ సంఘటన మీద మరింత సమాచారం కోసం ఇండియా టుడే ఆర్టికల్ చూడవచ్చు.
Moving. Indian Army hands over body of 7 year old Abid Sheikh of PoK who drowned in Krishenganga river and the body crossed over to India with flow of the river. Indian Army returned the body within 24hrs today at same spot in Gurez breaking all protocol for humanity. Kudos! pic.twitter.com/sgAaUR7tnN
చివరగా, ఫోటోలో పాకిస్తాన్ ఆర్మీ తెల్ల జెండా పట్టుకొని వచ్చింది ఉగ్రవాదుల శవాలను తీసుకొని వెళ్ళడానికి కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: August 5, 2019