text:
Telugu has not been recognized as the official language in the USA - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 21, 2020
An article published by ‘The Hans India’ claims that the Telugu language has been recognized as the official language in the USA. The article (archived) link has also been posted by ‘The Hans India’ on its official Facebook account. Let’s fact-check the claim made in the post.
Claim: Telugu has been recognized as the official language in the USA.
Fact: Neither Telugu nor any other Indian language has been recognized as the official language in the USA. At the State level, some of the States have official languages but none of them has Telugu as their official language. While it is true that some material of the elections have been provided in the Telugu language, but it is limited to some parts of the USA. Hence the claim made in the post is FALSE.
When we searched on the internet about the official languages in the USA, it was found that no language has been recognized as the official language in the USA. On the USA Government website, it can be read that – ‘there is no “official” language at the federal level for the United States. Although the most commonly used language is English, more than 300 languages are spoken or signed by the population. Some individual states list English as their official language’. While there have been attempts to recognize ‘English’ as the official language, no law has been passed till date. As recently as 2019, bills were introduced in the House of Representatives and Senate to declare English as the official language of the USA.
At the State level, some of the States have official languages. While the State of California has adopted English as the official language, the State of Alaska has recognized 20 native languages and English as official languages. But no information was found regarding the recognition of Telugu as an official language in any State.
In the State of California, under California Elections Code section 14201 language requirements, 14 languages (including Telugu) were added recently to assist the voters for the upcoming elections. Not all counties in the State of California publish information in Telugu, only some precincts in different counties. Further details can be found here.
Also, in the document released by Santa Clara County, it can be found that the translated materials and facsimile ballots (‘A “facsimile” ballot is a translated example ballot that will help you understand your English ballot. You cannot actually vote on it.’) will be available in Telugu. Official ballots will not be available in Telugu. In the ‘Language Accessibility Advisory Committee Meeting Minutes’ (25 June 2020) (County of Santa Clara), it is clearly mentioned that – ‘VRD presented a revised Voter Action Request Form (VARF) to incorporate the additional languages now available. VARF will allow a voter to select a facsimile ballot in either Gujarati, Tamil, Telugu, Punjabi, or Nepali. Voter must be aware that they cannot get an official ballot in one of these languages for the November Election.’ Some of the documents translated into Telugu can be found the website of Santa Clara County. While it is true that some material of the elections has been provided in the Telugu language, it is limited to some parts of the USA. Further details regarding language accessibility and language minority voting rights in the USA can be read here, here, and here.
To sum it up, neither Telugu nor any language has been recognized as the official language in the USA.

created: October 21, 2020


text:
ఫోటోలో జయలలిత తో పాటు ఉన్నది నిర్మలా సీతారామన్ కాదు; ఆమె తమిళ రచయత్రి శివశంకరి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 29, 2020
ఫేస్బుక్ లో ఇద్దరు వ్యక్తులు ఉన్న ఒక పాత ఫోటో ని పెట్టి, అందులో ఉన్నది ఒకరు జయలలిత అని, మరొకరు నిర్మలా సీతారామన్ అని దాని గురించి చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
జయలలిత మరియు నిర్మలా సీతారామన్ యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలో జయలలిత తో పాటు ఉన్నది నిర్మలా సీతారామన్ కాదు. ఆమె తమిళ రచయత్రి శివశంకరి. కావున పోస్టు లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే ఫోటో మరొక ఫేస్బుక్ పోస్టు లో లభించింది. ఆ ఫోటో లో ఉన్నది జయలలిత మరియు తమిళ రచయత్రి శివశంకరి అని ఆ పోస్టు లో చూడవచ్చు. అదే ఫోటో తమిళ న్యూస్ వెబ్సైటు ‘Vikatan’ జయలలిత మిత్రుల గురించి ప్రచురించిన కథనం లో ఉంది. అందులో శివశంకరి గురించి ప్రస్తావించినట్లుగా చూడవచ్చు. అంతేకాదు, నిర్మలా సీతారామన్ మరియు శివశంకరి కి సంబంధించిన పాత ఫోటోలను మరియు పోస్టు లోని ఫోటోలో కుడి వైపు ఉన్న మహిళ ను పోల్చినప్పుడు, ఆమె తమిళ రచయత్రి శివశంకరి యే అని నిర్ధారణకు రావచ్చు.
చివరిగా, ఫోటోలో జయలలిత తో పాటు ఉన్నది నిర్మలా సీతారామన్ కాదు; ఆమె తమిళ రచయత్రి శివశంకరి.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో పెంపుడు కుక్క/పందులకు లైసెన్సు ఉండాలనే నిబంధన కొత్తగా తెచ్చినది కాదు; 1965 నుంచే ఇటువంటి చట్టాలు ఉన్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 4, 2023
“ఏపీ ప్రభుత్వం కుక్కలకు, పందులకు లైసెన్సులు ఉండాలంటూ విచిత్రమైన G.O తెచ్చింది” అని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉంది. “లైసెన్సు లేని కుక్కలను పందులను అధికారులు పట్టుకుంటే వాటి యజమానులు జరిమానా కట్టాలి. ఎవరూ కూడా యజమానిగా అంగీకరించకపోతే వాటిని కూడా వీధి కుక్కల, పందులు లాగా పరిగణించి కుటుంబ నియంత్రణ ఆపరేషన్ చేయాలని  G.O లో చెప్పింది” అని వీడియోలో పేర్కొన్నారు. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కుక్కలకు, పందులకు లైసెన్సు తప్పనిసరి చేస్తూ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కొత్తగా G.O తెచ్చింది.
ఫాక్ట్: హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం 1955, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మున్సిపాలిటీ చట్టం 1965 మరియు ఆంధ్రపదేశ్ పంచాయత్ రాజ్ చట్టం 1994 లో పెంపుడు కుక్కలకు/పందులకు లైసెన్సు ఉండాలనే నిబంధన ఉంది. అయితే, ఈ నిబంధనలను ఎక్కువ మంది పాటించకపోవడం వలన ప్రభుత్వం ఎప్పటికప్పుడు ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేయడం మరియు జరిమానా పెంచడం చేస్తున్నాయి. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఈ వార్త 30 డిసెంబర్ 2022లో ‘TV5 News’ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో ప్రసారం అయ్యింది అని తెలిసింది. ఈ వీడియోలో ప్రస్తావించిన G.O.Ms.NO. 693 లో చెప్పిన విషయాల గురించి మేము పరిశీలించాo. ఈ G.Oను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పంచాయత్ రాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ 29 డిసెంబర్ 2022లో జారీ చేసింది. పందులు మరియు కుక్కల లైసెన్సుకు సంబంధించి ఇదివరకే 1996లో జారీ చేసిన G.Oలోని నిబంధనలను మారుస్తున్నట్లు ఇందులో పేర్కొన్నారు.
ఆంధ్రపదేశ్ పంచాయత్ రాజ్ చట్టం, 1994 ఇచ్చిన అధికారాలకు లోబడి ఈ G.O ద్వారా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గవర్నర్ (బిశ్వభూషణ్ హరి చందన్) కొన్ని నిబంధనలను ప్రవేశపెట్టారు. అందులో ముఖ్యమైనవి ఇప్పుడు చూద్దాం.
అయితే పైన చెప్పిన నియమాలు  కొత్తగా తెచ్చినవి కాదు. హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం, 1955 సెక్షన్ 249లో కూడా హైదరాబాద్ కార్పొరేషన్ పరిధిలో పెంపుడు కుక్కకు లైసెన్సు తీసుకోవాలని, ఒకవేళ లైసెన్సు లేకుండా సంబంధిత అధికారికి దొరికితే జరిమానా కట్టాల్సి ఉంటుంది అని చూడవచ్చు.
అలాగే, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మున్సిపాలిటీ చట్టం, 1965 మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పంచాయత్ రాజ్ చట్టం, 1994 లో కూడా గ్రామాలు/ మునిసిపాలిటీల పరిధిలో లైసెన్సు లేని వీధి కుక్కలు మరియు పందులని స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు అని చెప్పబడింది. అయితే ఈ నిబంధనలు ఎవరూ అంతగా పాటించకపోవడం వలన అనేక సార్లు 2008 నుంచి కూడా లైసెన్సు తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి అని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ  ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేశాయి మరియు జరిమానా కూడా పెంచాయి. వాటికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలను ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అదే విధంగా దేశంలో వివిధ రాష్ట్రాలు, నగరాల్లో కూడా పెంపుడు జంతువులకు లైసెన్సు ఉండాలనే నిబంధనలు ఉన్నాయి. పలు దేశాలలో కూడా ఈ లైసెన్సులు తప్పని సరిగా ఉండాలని నిబంధనలు ఉన్నాయి.
చివరిగా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో పెంపుడు కుక్క/పందులకు లైసెన్సు ఉండాలనే నిబంధన కొత్తగా తెచ్చినది కాదు. 1965 నుంచే దీని పైన చట్టాలు ఉన్నాయి.

created: January 4, 2023


text:
LIC సంస్థ అదాని గ్రూప్ సంస్థల్లో కేవలం రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టి రూ. 65 వేల కోట్ల లాభాలకు చేరుకోలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 1, 2023
భారత జీవిత భీమా సంస్థ (LIC) అదాని గ్రూప్ సంస్థలలో మొత్తంగా రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెడితే, అది రూ. 80 వేల కోట్ల లాభాలకు చేరి, తాజా ఒడిదుడుకుల కారణంగా వాటి పెట్టుబడి విలువ రూ. 65 వేల కోట్లకు చేరిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టి, దాని పెట్టుబడి విలువ 65 కోట్లకు చేరితే అది నష్టాలలో ఉన్నట్టు ఎలా అవుతుందని ఈ పోస్టులో ప్రశ్నిస్తున్నారు. అమెరికాకు చెందిన పెట్టుబడుల పరిశోధన సంస్థ హిండెన్‌బర్గ్ కథనంతో ఆదాని గ్రూప్ షేర్లు భారీగా పతనమయ్యాయి. ఆదాని సంస్థలో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టిన LIC అని చర్చ నేపథ్యంలో ఈ పోస్టుని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: LIC సంస్థ అదాని సంస్థలలో రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెడితే, దాని ప్రస్తుత పెట్టుబడి విలువ రూ. 65 వేల కోట్లకు చేరింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆదాని సంస్థలలో మొత్తంగా రూ. 30,127 కోట్లు పెట్టుబడి పెడితే  27 జనవరి 2023 నాటి మార్కెట్ ధరతో చూస్తే LIC పెట్టుబడి విలువ రూ. 56,142 కోట్లకు చేరుకుందని LIC 30 జనవరి 2023 నాడు విడుదల చేసిన ప్రకటనలో స్పష్టం చేసింది. ఆదాని సంస్థల స్టాక్స్ పతనమవుతున్నప్పటికీ LIC నష్టాలలోకి పోలేదని ఈ ప్రకటనలో స్పష్టం చేసింది. కానీ, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు అదాని సంస్థలలో కేవలం రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడులు పెట్టి, రూ. 65 వేల కోట్ల లాభాలకు LIC చేరుకోలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం వేతికితే, ఆదాని సంస్థలలో తమ పెట్టుబడులకు సంబందించి స్పష్టతనిస్తూ LIC సంస్థ 30 జనవరి 2023 నాడు విడుదల చేసిన ప్రకటన దొరికింది. ఆదాని సంస్థలలో మొత్తంగా రూ. 30,127 కోట్లు పెట్టుబడి పెడితే, 27 జనవరి 2023 నాటి మార్కెట్ ధరతో చూస్తే LIC పెట్టుబడి విలువ రూ. 56, 142 కోట్లకు చేరుకుందని LIC ఈ ప్రకటనలో తెలిపింది. 30 జనవరి 2023 నాటికి ఆదాని సంస్థలలో తమ మొత్తం పెట్టుబడి రూ. 36,474.78 కోట్లకు చేరుకుందని ఎల్ఐసి ఈ ప్రకటనలో తెలిపింది.
LIC నిర్వహణలో ఉన్న మొత్తం ఆస్తులు విలువ 30 సెప్టెంబర్ 2022 నాటికి రూ. 41.66 లక్షల కోట్ల పైబడి ఉంటుందని, ఇందులో ఆదాని సంస్థలలో పెట్టిన పెట్టుబడి కేవలం 0.975 శాతమని LIC స్పష్టం చేసింది. LIC తెలిపిన ఈ వివరాలను రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఆదాని సంస్థల స్టాక్స్ ప్రస్తుతం నష్టాలలో ఉన్నప్పటికీ LIC పెట్టుబడుల విలువలు నష్టాలలోకి పోలేదని LIC ఈ ప్రకటనలో తెలిపింది. కానీ, పోస్టులో తెలుపుతున్నట్టు అదాని సంస్థలలో కేవలం రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టి, రూ.65 వేల కోట్ల లాభాలకు LIC చేరుకోలేదు.
చివరగా, LIC అదాని సంస్థలలో కేవలం రూ. 10 వేల కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టి రూ.65 వేల కోట్ల లాభాలకు చేరుకోలేదు.

created: February 1, 2023


text:
కొరోనా వైరస్ కొన్ని ఉపరితలాల (గ్లాస్ మరియు ప్లాస్టిక్) పై సుమారు 72 గంటల (3 రోజుల) వరకు ఉంటుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 21, 2020
‘ఒక ప్రదేశంలో కొరోనా వైరస్ జీవితం సుమారు 12 గంటలు మరియు జనతా కర్ఫ్యూ 14 గంటలు. కాబట్టి, కరోనా నివసించే బహిరంగ ప్రదేశాలు లేదా జనం తిరిగే ప్రదేశాలు 14 గంటలు తాకబడవు మరియు ఇది కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి గొలుసును విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ వీడియోని యూట్యూబ్ లో (ఆర్కైవ్డ్) కూడా చూడవొచ్చు.  ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒక ప్రదేశంలో కరోనా వైరస్ జీవితం సుమారు 12 గంటలు మాత్రమే.
ఫాక్ట్ (నిజం): కొరోనా వైరస్ కొన్ని ఉపరితలాల (గ్లాస్ మరియు ప్లాస్టిక్) పై సుమారు 72 గంటల వరకు ఉంటుంది అని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. ఇప్పటివరకు జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం కొన్ని గంటల నుండి కొద్ది రోజుల వరకు ఉపరితలాలపై కొరోనా వైరస్ ఉండవచ్చని WHO (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ) వారు కూడా తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
‘జనతా కర్ఫ్యూ ముఖ్య ఉద్దేశం’ అని పెట్టి, పోస్టులోని విషయాన్నే చెప్తూ, కొన్ని వార్తాసంస్థలు [టీవీ9 (ఆర్కైవ్డ్) మరియు నమస్తే తెలంగాణ (ఆర్కైవ్డ్)] ఆర్టికల్స్ కూడా ప్రచురించినట్టు చూడవొచ్చు.
అయితే, పోస్టులోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఈ విషయం పై National Institutes of Health, CDC, UCLA మరియు Princeton University కి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు చేసిన పరిశోధనకి సంబంధించిన రిపోర్ట్ ఒకటి ‘The New England Journal of Medicine’ వారి వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేసారు. వివిధ ఉపరితలాల పై SARS-COV-2 వైరస్ (తాజా కొరోనా వైరస్) (ఇంతకముందు HCoV-19 అనే వారు) మరియు SARS-COV-1 వైరస్ (2002-03 సమయంలో మనుషులకు సోకిన వైరస్) ఎంత సేపు ఉంటాయో పోలుస్తూ పరిశోధన చేసినట్టు తెలుస్తుంది.  వైరస్ల యొక్క డికే రేట్ (హాఫ్ లైఫ్) ప్రకారం (ఉష్ణోగ్రత 21-23°C and 40% రిలేటివ్ హ్యుమిడిటీ లో) పరిశోధనలు జరిపినట్టు చూడవొచ్చు.
రాగి మరియు కార్డ్‌బోర్డ్ కంటే ప్లాస్టిక్ మరియు స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌పై SARS-CoV-2 మరింత స్థిరంగా ఉందని, ప్లాస్టిక్ మరియు స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ ఉపరితలాలకు పెట్టిన  72 గంటల వరకు ఆచరణీయ (వయబల్) వైరస్ కనుగొనబడిందని చూడవొచ్చు. శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించిన పరిశోధన ప్రకారం ఏరోసోల్ (గాలి లోని నీటి బొట్లు) మరియు వివిధ ఉపరితలాల పై SARS-CoV-2 కొరోనా వైరస్ ఎంత సేపటివరకు మనుషులను వ్యాధి గ్రస్తులు చేసే స్థితిలో  ఉంటుందో కింద చుడండి.
వివిధ ఉపరితలాలపై కొరోనా వైరస్ ఎంతసేపు ఉంటుందో కచ్చితంగా చెప్పలేమని, ఇప్పటివరకు జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం కొన్ని గంటల నుండి కొద్ది రోజుల వరకు ఉపరితలాలపై వైరస్ ఉండవచ్చని WHO వారు కూడా చెప్పినట్టు వారి వెబ్సైటులో చదవొచ్చు. అలానే, మునుపటి కొరోనా వైరస్లపై జరిపిన అధ్యయనాలను విశ్లేషిస్తూ ప్రచురితమైన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
కొన్ని ఉపరితలాల పై రెండు-మూడురోజుల వరకు కొరోనా వైరస్ ఉంటుందని వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఎండాకాలం (ఎక్కువ వేడి) మరియు వర్షాకాలంలో (ఎక్కువ హ్యుమిడిటీ) ఈ వైరస్ యొక్క వ్యాప్తి తగ్గోచ్చని ఒక స్టడీలో తేలినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
చివరగా, కొరోనా వైరస్ కొన్ని ఉపరితలాల (గ్లాస్ మరియు ప్లాస్టిక్) పై సుమారు 72 గంటల, అంటే 3 రోజుల వరకు ఉంటుంది.
వివరణ: కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక పౌర సమాచార శాఖ, PIB (ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో) వారు కూడా కరోనా వైరస్ 12 గంటలు మాత్రమే జీవించి ఉంటుంది అనడానికి ఎటువంటి ఆధారం లేదని ట్వీట్ చేసారు.
There is NO EVIDENCE to prove that #Coronavirus survives only for 12 hours.
Everyone is advised to follow #socialdistancing even after #JantaCurfew pic.twitter.com/oHnn70HLtO
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
ఆహార పదార్థాల ద్వారా తీసుకునే అల్యూమినియం పరిమితికి లోబడి ఉంటే వ్యాధులు వచ్చే ఆస్కారం తక్కువ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 6, 2023
అల్యూమినియం పాత్రలలో వంటలు చేయడం వల్ల కలిగే అనారోగ్యం గురించి వివరిస్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).  అల్యూమినియం పాత్రలలో వంటలు చేయడం, అలాగే అల్యూమినియం ఫాయిల్స్ వాడడం ద్వారా అల్జీమర్స్, తల నొప్పి వంటి వ్యాధులు వస్తాయని, కాబట్టి వీటిని వాడడం మానేయాలని ఈ వీడియోలో చెప్తున్నారు.  ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అల్యూమినియం పాత్రలలో వంటలు చేయడం, అలాగే అల్యూమినియం ఫాయిల్స్ వాడడం ద్వారా అల్జీమర్స్, తల నొప్పి వంటి వ్యాధులు వస్తున్నాయి.
ఫాక్ట్(నిజం):  అల్యూమినియం పాత్రలలో వంటలు చేయడం ద్వారా మనిషి శరీరంలోకి అల్యూమినియం చేరుతుందని పరిశోధనలో తేలినప్పటికీ, ఇది మనిషి ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే స్థాయిలో ఉండదని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు. ఈ అల్యూమినియం పరిమితికి లోబడి ఉంటే  అల్జీమర్స్, మొదలైన వ్యాధులు వచ్చే ఆస్కారం తక్కువ. FAO, WHO మరియు యూరోపీయన్ ఏజెన్సీ కూడా ఇదే చెప్తుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
అల్యూమినియం పాత్రలలో వంటలు చేయడం ద్వారా వేడికి కొంత అల్యూమినియం ఆహారంలో కలిసి పోతుందని పరిశోధనలో తేలినప్పటికీ, ఇది మనిషి ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే స్థాయిలో ఉండదు. పైగా చాలా శాతం వరకు ఈ అల్యూమినియం కిడ్నీల ద్వారా బయటి వెళ్ళిపోతుంది.
అల్యూమినియం తీసుకోవడం వల్ల  అల్జీమర్స్, డెమెన్షియా, మొదలైన వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు చెప్తున్నప్పటికీ, ఎక్కువ స్థాయిలో అల్యూమినియం తీసుకుంటేనే ఇలా జరుగుతుందని తేలింది.  సాధారణంగా మనం తీసుకునే ఆహారం ద్వారా ప్రవేశించే అల్యూమినియం ప్రమాదకర స్థాయిలో ఉండదని, ఈ మోతాదు వల్ల అల్జీమర్స్, మొదలైన వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం లేదని శాత్రవేత్తలు తెలిపారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
FAO మరియు వరల్డ్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ (WHO) కూడా ఈ అంశంపై పరిశోధనలు చేసి పరిమితి లోబడి తీసుకుంటే అల్యూమినియం వల్ల పెద్దగా హాని ఉండదని తెలిపింది. ఐరోపాలో కూడా ఈ అంశంపై అధ్యయనం చేసి అక్కడి ఫుడ్ సేఫ్టీ అథారిటీ ఆహారం ద్వారా మనలోపలికి చేరే అల్యూమినియం మోతాదు ఎంత లోపు ఉండాలో అన్న సమాచారాన్ని స్పష్టం చేసింది (ఇక్కడ).
మన దేశంలో కూడా ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) ఆహార పదార్థాల ప్యాకింగ్‌కు సంబంధించి వాడే అల్యూమినియం ఫాయిల్‌కు సంబంధించి కొన్ని స్టాండర్డ్స్ నిర్దారించి, వాటి ఉపయోగానికి అనుమతి ఇచ్చింది. దీన్నిబట్టి మనం తీసుకునే ఆహారం వల్ల మనలోపలికి చేరే అల్యూమినియం పరిమితికి లోబడి ఉంటే పెద్దగా ఇబ్బందులు కలగవని స్పష్టమవుతుంది.
ఐతే ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న వీడియోలో చెప్తున్నట్టు అల్యూమినియం పాత్రలు వాడడం హానికరం అని చెప్తూ పలు వార్తా కథనాలు ప్రచురించేసరికి ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో ఎక్కువగా షేర్ అవుతుంది. కాగా ప్రభుత్వ పోర్టల్‌లో కూడా ఇదే విషయాన్ని ప్రచురించినప్పటికీ, దీనికి సంబంధించి అదనపు సమాచారం ఏది అందించలేదు. కానీ అందుబాటులో ఉన్న శాస్త్రీయ ఆధారాల ప్రకారం పరిమితికి లోబడి ఉంటే అల్యూమినియం వల్ల అల్జీమర్స్, మొదలైన వ్యాధులు వచ్చే ఆస్కారం తక్కువ.
చివరగా, ఆహార పదార్థాల ద్వారా తీసుకునే అల్యూమినియం పరిమితికి లోబడి ఉంటే వ్యాధులు వచ్చే ఆస్కారం తక్కువ.

created: September 6, 2023


text:
మద్యం GST చట్టం పరిధిలోకి రాదు; రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మద్యం పైన ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ లేదా వ్యాట్ విధిస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 28, 2022
‘ఆరోగ్యం చెడగొట్టే లిక్కర్ ..0% GST. ఆరోగ్యం కాపాడుకునే మెడిసిన్స్ పై 12% GST ఇదీ మన దేశ స్థితి’ అని చెప్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకుందాం.
క్లెయిమ్: ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే మెడిసిన్స్ పైన 12% GST; ఆరోగ్యం చెడగొట్టే లిక్కర్ మీద 0% GST.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం):  కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే  గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (GST) నుండి కొన్ని వస్తువులు మరియు సేవలపైన 0% GST ఉంటుంది, కొన్నిటిపైన పన్ను మినహాయింపు ఉంటుంది, మరియు కొన్ని వస్తువులు అసలు GST పరిధిలోకి రావు. సెంట్రల్ గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ చట్టం ప్రకారం, మనుషుల వినియోగం కొరకు విక్రయించే మద్యం లేదా లిక్కర్ GST పరిధిలోకి రాదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మద్యం పైన ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ లేదా వ్యాట్ విధిస్తాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (GST) భారతదేశంలో వస్తువులు మరియు సేవల సరఫరా పైన విధించే పన్ను. మెడిసిన్స్ పైన 5%, 12% మరియు 18% రేంజ్ లో GST విధించడం జరుగుతుంది.
GST చట్టం ప్రకారం కొన్ని వస్తువులు మరియు సేవలపైన 0% GST ఉంటుంది, కొన్నిటికి పన్ను మినహాయింపు ఉంటుంది, మరియు కొన్ని వస్తువులు అసలు గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ పరిధిలోకి  రావు.
ది సెంట్రల్ గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ ఆక్ట్, 2017 ప్రకారం మనుషుల వినియోగం కొరకు చేయబడ్డ అల్కహిలిక్ లిక్కర్/ మద్యాన్ని సప్లై అఫ్ సర్వీస్ (సేవల సరఫరా) గా పరిగణించరు.
మద్యం సరఫరా GST చట్టం పరిధిలోకి  రాకపోయినా కూడా, దేశంలోని రాష్ట్రాలు మద్యం పైన ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ లేదా వేల్యూ యాడెడ్ టాక్స్ విధిస్తాయి.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం మద్యం పైన విధించే పన్ను వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు. దేశంలో ఏ రాష్ట్రాలు మద్యంపైన ఎక్కువ పన్నులు విధిస్తున్నారో తెలుసుకోవటానికి ఈ ఆర్టికల్ చదవండి.
చివరిగా, మద్యం పైన 0% గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (GST) ఉంటుంది అనేది అవాస్తవం, అసలు మద్యం GST చట్టం పరిధిలోకి రాదు.

created: October 28, 2022


text:
వీడియోలోని లారీ బోల్తా పడిన ఘటన తమిళనాడు లోని దిండిగల్ లో జరిగింది, శ్రీకాకుళం (ఆంధ్రప్రదేశ్)లో కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 17, 2020
‘శ్రీకాకుళం టెక్కలిలో మద్యం లారీ బోల్తా’’ అనే టైటిల్ తో ఉన్న యూట్యూబ్ వీడియో ని ఒక యూజర్ ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసాడు. ఆ వీడియోలో ఒక హైవేపై మద్యం లారీ బోల్తా పడగా కొంతమంది వ్యక్తులు ఆ లారీ లో నుండి మద్యం సీసాలు తీసుకెళ్తూ కనిపిస్తారు. పోస్ట్ లో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
శ్రీకాకుళం జిల్లా టెక్కలిలో బోల్తా పడిన మద్యం లారీ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లోని లారీ బోల్తా పడిన ఘటన తమిళనాడు లోని దిండిగల్ లో జరిగింది, శ్రీకాకుళం (ఆంధ్రప్రదేశ్) లో కాదు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని వీడియోని అదే వివరణతో  ‘News18 Telugu’ తమ ఫేస్బుక్ పేజ్ లో పోస్టు (ఆర్చివ్డ్) చేసింది. పోస్టులోని వీడియోలో ఒక హైవేపై మద్యం లారీ బోల్తా పడగా కొంతమంది వ్యక్తులు ఆ ట్రక్కు లో నుండి మద్యం సీసాలు తీసుకెళ్తూ కనిపిస్తారు. దాంతో గూగుల్ లో ‘passersby pick liquor bottles from overturned truck’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, అలాంటి విజువల్స్ తోనే ఉన్న వీడియో ని ‘Indian Express’ వార్తా సంస్థ ఫేస్బుక్ పేజ్ లో లభించింది. ‘Indian Express’ వార్తా సంస్థ ఆ వీడియో లోని ఘటన దిండిగల్ లో జరిగినట్లుగా పోస్ట్ చేసింది. ‘దిండిగల్’ అనేది తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని ఒక జిల్లా.
పైన ఉన్న సమాచారం ఆధారంగా గూగుల్ లో ‘Liquor bottles truck overturned in Dindigul’ అనే అర్ధం వచ్చేలా తమిళ భాషలో వెతికినప్పుడు, ‘నక్కీరన్ ’ అనే తమిళ న్యూస్ వెబ్సైట్ వీడియోలోని ఘటన ఆధారంగా రాసిన కథనం లభించింది. ఆ కథనం లో దిండిగల్‌లోని వేదాసందూర్ పట్టణానికి సమీపంలోని రహదారిపై మద్యం బాటిళ్లతో నిండిన లారీ బోల్తా పడిందని, అనంతరం సమీప ప్రాంతాల ప్రజలు మరియు హైవేపై బాటసారులు లారీ నుండి మద్యం సీసాలు పట్టుకెళ్లారని ఉంది. వీడియోలోని ఘటన దిండిగల్‌లో జరిగినట్లుగా రాసిన మరిన్ని న్యూస్ రిపోర్ట్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, వీడియో లోని లారీ బోల్తా పడిన ఘటన తమిళనాడు లోని దిండిగల్ లో జరిగింది, శ్రీకాకుళం (ఆంధ్రప్రదేశ్) లో కాదు.


text:
గుజరాత్, కర్ణాటక ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతం, అక్షరాస్యత తెలుగు రాష్ట్రాల కంటే ఎక్కువ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 6, 2022
గుజరాత్, కర్ణాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ, కేరళ రాష్ట్రాల్లోని ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతం ఇలా ఉందంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. అక్షరాస్యతలో బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలే వెనకబడ్డాయని, మరియు విద్యార్దుల స్మార్ట్ ఫోన్ల వినియోగం కేరళతో పోల్చగా తక్కువగా ఉందన్న డేటాను పోస్ట్ ద్వారా అంటున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గుజరాత్, కర్ణాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు కేరళ రాష్ట్రాల్లోని ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతం.
ఫాక్ట్: భారత ప్రభుత్వ డేటా ప్రకారం, ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతంలో  గాని, విద్యార్ధుల అక్షరాస్యతలో గాని ప్రస్తుతం బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలైన గుజరాత్, కర్ణాటక, తెలుగు రాష్ట్రాల కంటే మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నాయి. కేరళ వీటన్నింటి కంటే మెరుగ్గా ఉంది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
రాష్ట్రాల్లోని ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల సంఖ్య UDISE+(Unified District Information System for Education Plus) 2019-20 రిపోర్టులో ఉంటుంది. UDISE+ అనేది భారత ప్రభుత్వం వారి డేటాబేస్; దీంట్లో స్కూళ్లకు సంభందించిన డేటా లభిస్తుంది. గుజరాత్, కర్ణాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు కేరళ రాష్ట్రాల్లోని ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతం పోస్టులో చెప్పినట్టుగా ఈ రిపోర్టులో లేదు.
కేరళలో అత్యధికంగా విద్యార్థులు ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్నారు, కానీ అది 69 శాతం మాత్రమే, పోస్టులో చెప్పినట్టు 90 శాతం కాదు. ఈ ఐదు రాష్ట్రాల్లో అతి తక్కువ విద్యార్థులు ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్నది తెలంగాణలో; 42.4 శాతం విద్యార్థులు మాత్రమే ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్నారు, పోస్టులో చెప్పినట్టు 70 శాతం కాదు. ప్రస్తుతం బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలైన గుజరాత్ మరియు కర్ణాటకలో 60.14% మరియు 53.16% గా ఉంది; పోస్టులో చెప్పినట్టు 44.8% మరియు 40.41% కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న వారు 51.59% కాగా పోస్టులో 70% అని ఉంది.
దేశంలోని వివిధ రాష్రాల్లోని అక్షరాస్యత గురించి తెలుసుకోవడానికి ప్రభుత్వ డేటా ఉంది. దాదాపు పది ఏండ్ల క్రితం చేసిన Census డేటా 2011లో కూడా అక్షరాస్యతకు గురించి తెలుస్తుంది. కానీ, నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే 75 రౌండ్ (2017-18)లో అక్షరాస్యతకు సంబంధించిన డేటా విడుదల చేసారు. దీనిని పరిగణలోకి తీసుకుని డేటాను పోల్చగా, అక్షరాస్యతలో బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలే వెనకబడ్డాయన్న దాంట్లో వాస్తవం లేదు.
ఐదు రాష్ట్రాలైన గుజరాత్, కర్ణాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ, కేరళ యొక్క అక్షరాస్యత చూస్తే, కేరళ 96.2%తో మొదట్లో ఉండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ 66.4 శాతంతో చివర్లో ఉంది. ప్రస్తుతం బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలైన గుజరాత్ మరియు కర్ణాటకలో అక్షరాస్యత శాతం 82.4 మరియు 77.2 ఉంది; తెలుగు రాష్ట్రాలకంటే మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నట్టు చూడొచ్చు.
విద్యార్దుల స్మార్ట్ ఫోన్ల వినియోగం గురించి ఎటువంటి అధికారిక డేటా ప్రభుత్వం సేకరించినట్టు మాకు లభించలేదు. ఇటీవల చేసిన ASER సర్వే ప్రకారం, కేరళలో 97.5%, ఉత్తరప్రదేశ్ లో 58.9%, బీహార్ లో 54.4% విద్యార్దుల ఇంట్లో స్మార్ట్ ఫోన్ ఉన్నట్టు తెలిపారు. కానీ, ఆ సర్వేలోనే, స్మార్ట్ ఫోన్ ఇంట్లో ఉన్నంత మాత్రాన పిల్లలు విద్యను అభ్యసిస్తున్నారని అర్థం కాదని తెలిపారు.
కోవిడ్ తర్వాత కొన్ని మార్పులు జరిగినట్టు తెలుస్తుంది. రాష్ట్రాల డేటా ప్రకారం, గుజరాత్ లో 2.82 లక్షల మంది విద్యార్థులు, ఢిల్లీలో 1.58 లక్షల మంది విద్యార్థులు, తెలంగాణలో 1.25 లక్షల మంది 2021-22 విద్యా సంవత్సరంలో ప్రైవేటు నుంచి ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు మారారు. హర్యానాలో 2 లక్షలు, మధ్యప్రదేశ్ లో 1.29 లక్షలు (ఏప్రిల్-సెప్టెంబర్ 2021), పంజాబ్ లో 1.85 లక్షలు. అయితే, 2021-22లో ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ స్కూళ్లలో ఎంత మంది చేరారు అన్న కచ్చితమైన సమాచారం ఇప్పటికి అందుబాటులో లేదు.
చివరగా, ప్రభుత్వ స్కూళ్లలో చదువుతున్న విద్యార్ధుల శాతం గాని, అక్షరాస్యత గాని బీజేపీ పాలిత రాష్ట్రాలైన గుజరాత్, కర్ణాటకలో తెలుగు రాష్ట్రాల కంటే ఎక్కువ.

created: January 6, 2022


text:
జగన్ ఓడిపోతే సంక్షేమ పథకాలు ఉండవని లోక్‌సత్తా అధినేత జయప్రకాశ్ నారాయణ వ్యాఖ్యానించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 20, 2023
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వచ్చే సంవత్సరం ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో ‘జగన్ ఓడిపోతే సంక్షేమ పథకాలు ఉండవు’ అని లోక్‌సత్తా పార్టీ అధినేత డా. జయప్రకాశ్ నారాయణ వ్యాఖ్యానించినట్టు చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల్లో జగన్ ఓడిపోతే సంక్షేమ పథకాలు ఉండవు – లోక్‌సత్తా పార్టీ అధినేత జయప్రకాశ్ నారాయణ.
ఫాక్ట్(నిజం): లోక్‌సత్తా పార్టీ అధినేత డా. జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు. ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు కూడా లభించలేదు. ఇదే విషయాన్నీ  ఆయన  కార్యాలయం మెయిల్ ద్వారా మాకు స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
‘దాదాపుగా 2 లక్షల కోట్లు DBT (Direct Benefit Transfer) రూపంలో పేదలకు ఇచ్చాం అంటున్న జగన్ ఓడిపోతే మళ్ళీ అవే పథకాలు కొనసాగించేంత పిచ్చివారు కాదు చంద్రబాబు‘ అని చెప్పే క్రమంలో జగన్ ఓడిపోతే సంక్షేమ పథకాలు ఉండవు అని జయప్రకాశ్ నారాయణ వ్యాఖ్యానించినట్టు ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న పోస్ట్‌లో చెప్తున్నారు. ఐతే జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదు.
ఈ విషయానికి సంబంధించి సమాచారం కోసం వెతకగా జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు మాకు ఎలాంటి  రిపోర్ట్స్ దొరకలేదు. జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు ఎలాంటి యూట్యూబ్ ఇంటర్వ్యూలు కూడా లభించలేదు. సాధారణంగా జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసి ఉంటే మీడియా ఈ వార్తను రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని మాకు అలాంటి రిపోర్ట్స్ ఏవి కనిపించలేదు.
ఐతే ఈ  విషయానికి సంబంధించి స్పష్టత కోసం జయప్రకాశ్ నారాయణ జనరల్ సెక్రటరీగా వ్యవహరిస్తున్న ఫౌండేషన్ ఫర్ డెమోక్రటిక్ రిఫార్మ్స్ (FDR)ను మెయిల్ ద్వారా సంప్రదించగా ఈ వ్యాఖ్యలు జయప్రకాశ్ నారాయణ చేయలేదని వారు అన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలు తాను చేసినట్టు వస్తున్న వార్తలను జయప్రకాశ్ నారాయణ ఖండించినట్టు ఈ మెయిల్‌లో స్పష్టం చేసారు. దీన్నిబట్టి ఈ వ్యాఖ్యలను జయప్రకాశ్ నారాయణకు ఆపాదించారని, నిజానికి ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేయలేదని అర్ధమవుతుంది.
ప్రస్తుతం జయప్రకాశ్ నారాయణ ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టు Way2News రిపోర్ట్ చేసినట్టు వారి న్యూస్  టెంప్లేట్‌లో ఒక క్లిప్‌ను షేర్ చేస్తున్నారు. ఐతే నిజానికి Way2News సంస్థ ఈ వార్తను ప్రచురించలేదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న క్లిప్ ఫేక్. దీనిని డిజిటల్‌గా మార్ఫ్ చేసి రూపొందించారు. సాధారణంగా Way2News తమ న్యూస్ క్లిప్‌లలో ఆ వార్తకు సంబంధించిన ఒక వెబ్ లింక్‌ను కూడా అందిస్తుంది, కాని ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్న  క్లిప్‌లో ఈ లింక్ లేదు. దీన్నిబట్టి ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్నది ఫేక్ న్యూస్ క్లిప్ అని స్పష్టమవుతుంది.
ఈ మధ్య కాలంలో way2news పేరుతో తప్పుడు సమాచారం షేర్ చేస్తున్న ఘటనలు ఎక్కువగా రిపోర్ట్ అవుతున్నాయి. way2news ప్రచురించినట్టు వారి టెంప్లేట్‌తో తప్పుడు సమాచారాన్ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఒక ఫేక్ క్లిప్‌ను నిజమైన way2news క్లిప్‌తో పోలిచిన ఉదాహారణ కింద చూడొచ్చు.  ఇలాంటి తప్పుడు సమాచారాన్ని FACTLY డీబంక్ చేస్తూ గతంలో రాసిన కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, జగన్ ఓడిపోతే సంక్షేమ పథకాలు ఉండవని లోక్‌సత్తా అధినేత జయప్రకాశ్ నారాయణ వ్యాఖ్యానించలేదు.

created: December 20, 2023


text:
ఫిబ్రవరి 2న (1835) భారతదేశాన్ని పొగుడుతూ బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి లార్డ్ మెకాలే ఉత్తరం రాయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 8, 2019
భారతదేశాన్ని పొగుడుతూ, ఎలా ఆక్రమించాలో చెపుతూ ఫిబ్రవరి 2న (1835) బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి లార్డ్ మెకాలే ఉత్తరం రాసాడంటూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
భారతదేశాన్ని పొగుడుతూ లార్డ్ మెకాలే ఫిబ్రవరి 2న (1835) బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి ఉత్తరం రాసాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు లార్డ్ మెకాలే అన్నట్టుగా కానీ, ఉత్తరంలో రాసినట్టుగా కానీ ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. పోస్టులో చెప్పిన తేదీలో తను ఇచ్చిన ‘Minute on Education’ లో కూడా ఆ వ్యాఖ్యలు లేవు. పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు లార్డ్ మెకాలే చేయలేదని ఇంతకుముందే వివిధ వార్తాసంస్థలు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ కూడా చుడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోని సరిగ్గా చూస్తే, తెలుగులో ఏమో ఫిబ్రవరి 2న (1835) బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి రాసిన ఉత్తరంలో లార్డ్ మెకాలే ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఉంటుంది, కానీ ఇంగ్లీషులో ఏమో ఫిబ్రవరి 2న (1835) బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో లార్డ్ మెకాలే చేసిన ప్రసంగంలో ఆ వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఉంటుంది. ఇంగ్లీషులో చెప్పినట్టుగా బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో లార్డ్ మెకాలే ఆ వ్యాఖ్యలు చేసాడని పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ కూడా 2014 లో ఒక ట్వీట్ చేసాడు. ఆ ట్వీట్ కింద ఒకరు కామెంట్ చేస్తూ  ఫిబ్రవరి 2న లార్డ్ మెకాలే ఇండియా లోనే ఉన్నారని, ఆ రోజున లార్డ్ మెకాలే ఇచ్చిన ‘Minute on Education’ లింక్ ని పోస్ట్ చేసాడు. ‘Minute on Education’ లో పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు లేనట్టుగా చుడవొచ్చు. అంతేకాదు, భారతదేశం యొక్క విద్యావ్యవస్థ కంటే యూరోప్ విద్యావ్యవస్థ చాలా గొప్పదని లార్డ్ మెకాలే వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా చూడవొచ్చు.
@ImranKhanPTI That quote is fake. The actual 1835 minute is here: http://t.co/OHykT7DTpm
భారతదేశం గురించి 1933 లో లార్డ్ మెకాలే బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ లో చేసిన వ్యాఖ్యలను ‘Speeches by Lord Macaulay: With His Minute on Indian Education’ అనే పుస్తకంలో చదవొచ్చు. ఆ ప్రసంగంలో తను చేసిన వ్యాఖ్యలు, పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలకు వ్యతిరేఖంగా ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
భారతదేశంలో ఇంగ్లీషు విద్యావ్యవస్థ పెట్టాలంటూ లార్డ్ మెకాలే చాలా వ్యాఖ్యలు చేసాడు, కానీ పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలు మాత్రం లార్డ్ మెకాలే చేయలేదంటూ వివిధ వార్తాసంస్థలు (The Hindu, The Wire, The Quint)  కూడా  ఆర్టికల్స్ ప్రచురించినట్టుగా చూడవొచ్చు. పోస్ట్ లోని వ్యాఖ్యలే ఆఫ్రికా మీద లార్డ్ మెకాలే చేసినట్టు కూడా ప్రచారమవుతున్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
What Lord Macaulay said about Africa and Africans to British parliament in 1835. pic.twitter.com/jgGKIOqKEU
చివరగా, ఫిబ్రవరి 2న (1835) భారతదేశాన్ని పొగుడుతూ బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకి లార్డ్ మెకాలే ఉత్తరం రాయలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 8, 2019


text:
దుబాయ్ లో దీపావళి వేడుకలు కాదు, సౌత్ కొరియా లోని ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ పై నిర్వహించిన ఫైర్ వర్క్స్ వీడియో - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 5, 2019
ఒక వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పెట్టి, అది దుబాయ్ లో జరిగిన దీపావళి వేడుకలకు సంబంధించినదని పోస్టు చేస్తున్నారు. ఆ ఆరోపణ ఎంతవరకు నిజమో చూద్దాం.
దుబాయ్ లో జరిగిన దీపావళి వేడుకలకు సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో లో ఫైర్ వర్క్స్ కనిపించేది సౌత్ కొరియాలోని ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ పైన. కావున,  వీడియో దుబాయ్ లో జరిగిన దీపావళి వేడుకలకు సంబంధించింది అనేది తప్పు.
పోస్టులో కనిపించే బిల్డింగ్ మీద ‘Lotte World’ అని కనిపిస్తుంది. దాంతో, గూగుల్ లో ‘Lotte World Fireworks’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ ఫైర్ వర్క్స్ సంబంధించిన చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వస్తాయి. ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ గురించి వెతికినప్పుడు అది సౌత్ కొరియాలోని ఒక మాల్ అని తెలుస్తుంది. ఆ మాల్ యొక్క ఫోటో లను చూసినప్పుడు, వీడియోలో కనిపించే బిల్డింగ్ ని పోలి ఉన్నట్లుగా చూడవచ్చు.
వీడియో యొక్క అనేక స్క్రీన్ షాట్స్ ని కూడా యండెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అది ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ ఫైర్ వర్క్స్ వీడియో అని చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ వస్తాయి. వాటిని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఆ వీడియో ఏ సందర్భానికి చెందినదని తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన విశ్వసనీయ సమాచారమేమీ లభించలేదు. కానీ, అది దుబాయ్ కి చెందిన వీడియో కాదని మాత్రం చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఆ వీడియో సౌత్ కొరియా లోని ‘లొట్టె వరల్డ్ టవర్’ పై నిర్వహించిన ఫైర్ వర్క్స్ కి సంబంధించినది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 5, 2019


text:
తక్కువ క్వాలిటీ వీడియోని చూపిస్తూ KTR తన రోడ్ షో లో బీజేపీ కి వోటు వేయమనట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 25, 2020
‘బిజెపి దెబ్బకు కెటిఆర్ తన పార్టీ గుర్తు మర్చిపోయాడు’, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. GHMC ఎన్నికల నేపధ్యంలో నిర్వహిస్తున్న రోడ్ షో లో KTR, పొరపాటున ప్రజలకు కమలం గుర్తుకు ఓటు వేయమని చెప్పినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: GHMC ఎన్నికల నేపధ్యంలో నిర్వహిస్తున్న రోడ్ షో లో, KTR ప్రజలను కమలం గుర్తుకు ఓటు వేయమని చెప్పారు.
ఫాక్ట్ (నిజం):  ఈ వీడియో KTR ఇటివల కుత్బుల్లాపూర్ లో నిర్వహించిన రోడ్ షో కి సంబంధించినది. GHMC ఎన్నికల ప్రచార కార్యక్రమంలో భాగంగా ఈ రోడ్ షో నిర్వహించారు. ఈ వీడియోలో కెటిఆర్ కారు గుర్తుకు మాత్రమే వోటు వేయమన్నారు. కమలం గుర్తుకు వోటు వేయమని ఎక్కడా అనలేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో క్వాలిటీ సరిగ్గా లేకపోవడం వలన KTR కమలం గుర్తుకు ఓటు వేయమనట్టు కొందరు పొరబడుతున్నారు. పోస్టులోని వీడియోని కొంచెం నెమ్మదించి వింటే KTR కారు గుర్తుకు ఓటు వేయమనట్టు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. పోస్టులోని వీడియో యొక్క నెమ్మదించిన క్లిప్ క్రింద చూడవొచ్చు. KTR ఓటు వేయిమంది ‘కారు గుర్తుకే’ అని ఇందులో స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం వెతికితే, ఈ వీడియో KTR ఇటివల కుత్బుల్లాపూర్ లో నిర్వహించిన రోడ్ షో కి సంబంధించినదని తెలిసింది. GHMC ఎన్నికలు జరుగబోతున్న నేపధ్యంలో ‘21 నవంబర్ 2020’ నాడు ఈ రోడ్ షో నిర్వహించారు. ఈ రోడ్ షో కి సంబంధించిన పూర్తి వీడియోని తెరాస పార్టీ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో అప్లోడ్ చేసింది.
ఆ వీడియోలో KTR ఇచ్చిన స్పీచ్ ని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, కారు గుర్తుకు వోటు వేయమని మాత్రమే KTR ప్రజలని కోరినట్టు తెలుస్తుంది. కమలం గుర్తుకు వోటు వేయమని KTR ఎక్కడ చెప్పలేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో ఆడియో సరిగా లేకపోవడంతో, కొందరు సోషల్ మీడియాలో KTR కమలం గుర్తుకు వోటు వేయమని చెప్పినట్టుగా తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఆడియో సరిగా లేని వీడియోని చూపిస్తూ KTR తన రోడ్ షో లో బిజెపి కి వోటు వేయమని చెప్పినట్టుగా షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 25, 2020


text:
ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలు అంతర్జాతీయ ధరలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయి, కాబట్టి 2014 ధరలని ఇప్పటి ధరలతో పోల్చలేము - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 8, 2021
2014లో  కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాం చివరిలో నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలతో (రూ.928) పోలిస్తే ఇప్పుడు మోదీ హయాంలో ధరలు (రూ.884.50) తక్కువగా ఉన్నాయని చెప్తున్న పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమేంతో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 2014 కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాం చివరిలో నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలతో (రూ.928)  పోలిస్తే ఇప్పుడు మోదీ హయాంలో ధరలు (రూ.884.50)  తక్కువగా ఉన్నాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం): దేశీయంగా ఎల్పీజీ ధరలు అంతర్జాతీయ ధరలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయి. 2014లో అంతర్జాతీయంగా ఎల్పీజీ ధరలు ఎక్కువ ఉన్నందున దేశీయంగా నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ల ధర కూడా ఎక్కువగా ఉండింది, అదే ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలు తక్కువ ఉన్నాయి కాబట్టి,  దేశీయంగా నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ల ధరలు కూడా తక్కువగా ఉన్నాయి. కాబట్టి 2014 ధరలని ఇప్పటి ధరలతో పోల్చలేము. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
సాధారణంగా మనం కొనే ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలు అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. సౌదీ అరేబియాలో ఎల్పీజీకి సంబంధించిన FoB (ఫ్రీ ఆన్ బోర్డ్) ధరని అంతర్జాతీయ బెంచ్‌మార్క్  ధరగా పరిగణించబడుతుంది. సౌదీలోని అరాంకో కంపెనీలో ఒక నెలపాటు ఉన్న బ్యూటేన్ మరియు ప్రొపేన్ ధరల యొక్క సగటును (బ్యూటేన్ (60%) & ప్రొపేన్ (40%)) FoB (ఫ్రీ ఆన్ బోర్డ్) ధర  అని అంటారు.
ఐతే పోస్టులో నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్లకి సంబంధించి పేర్కొన్న 2014 మరియు 2021 ధరలు కరెక్టే అయినప్పటికీ, ఇక్కడ మనం గమనించాల్సింది ఆయా సమయాల్లో  అంతర్జాతీయంగా ఉన్న ఎల్పీజీ ధరలు. ఎందుకంటే పైన చెప్పినట్టు దేశీయంగా ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలు అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలపై ఆధారపడి ఉంటాయి కాబట్టి. కేంద్ర పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ సమాచారం ప్రకారం 2014లో ఏప్రిల్- సెప్టెంబర్ మధ్య అంతర్జాతీయంగా ఒక మెట్రిక్ టన్ ఎల్పీజీ ధర సుమారు 800 డాలర్లు కాగా, అదే ప్రస్తుతం జూలైలో ఈ ధర 620 డాలర్లుగా ఉంది.
ఈ సంవత్సరంలో ప్రతీ నెల మారుతున్న అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలు కింది టేబుల్ లో చూడొచ్చు.
దీన్నిబట్టి దేశీయంగా ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలు అంతర్జాతీయ ధరలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయని అర్డంచేసుకోవచ్చు. కేంద్ర ప్రభుత్వం కేవలం సబ్సిడీ సిలిండర్ ధరలు మాత్రామే నియంత్రిస్తూ ఉంటుంది. నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ల ధరలు ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు అంతర్జాతీయ ధరల ఆధారంగా నిర్ణయిస్తూ ఉంటాయి.  2014లో అంతర్జాతీయంగా ఎల్పీజీ ధరలు ఎక్కువ ఉన్నందున దేశీయంగా నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ల ధర ఎక్కువగా ఉండింది, అదే ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ ఎల్పీజీ ధరలు తక్కువ  ఉన్నాయి కాబట్టి,  దేశీయంగా నాన్- సబ్సిడైస్డ్ ఎల్పీజీ సిలిండర్ల ధరలు తక్కువగా ఉన్నాయి. కాబట్టి 2014 ధరలని ఇప్పటి ధరలతో పోల్చలేము.
చివరగా, ఎల్పీజీ సిలిండర్ ధరలు అంతర్జాతీయ ధరలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉంటాయి, కాబట్టి 2014 ధరలని ఇప్పటి ధరలతో పోల్చలేము.

created: September 8, 2021


text:
ఎల్‌పీయూ విద్యార్థినికి సంవత్సరానికి రూ. 42 లక్షల ప్యాకేజీతో ఉద్యోగం వచ్చింది, రూ. 5.04 కోట్ల ప్యాకేజీతో కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 5, 2019
లవ్లీ ప్రొఫెషనల్ యూనివర్సిటీ (ఎల్‌పీయూ) లో బీటెక్ చదువుతున్న తాన్యా అరోరా అనే విద్యార్థినికి రూ. 5.04 కోట్ల ప్యాకేజీ తో హైదరాబాద్లో  ఉద్యోగం వచిన్నట్టు సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఎల్‌పీయూ విద్యార్థినికి రూ. 5.04కోట్ల ప్యాకేజీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఎల్‌పీయూ విద్యార్థిని తాన్యా అరోరా కి సంవత్సరానికి రూ. 42 లక్షల ప్యాకేజీ తో మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీలో ఉద్యోగం వచ్చింది, రూ. 5.04 కోట్ల ప్యాకేజీతో కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ప్రముఖ వార్తాసంస్థలు [సాక్షి (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్), సాక్షి పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్), నవ తెలంగాణ (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్) మరియు ప్రజా శక్తి (ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్)] [ టీవీ9 వారు కూడా ఈ విషయం పై ఆర్టికల్ పెట్టి తీసేసారు. ఆ ఆర్టికల్ కాష్డ్ వెర్షన్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు] కూడా పోస్ట్ లోని విషయాన్నే ప్రచురించినట్టు తెలుస్తుంది.
అయితే, ఈ విషయం గురించి ఎల్‌పీయూ కాలేజీ వెబ్ సైట్ లో వెతకగా, తాన్యా అరోరా కి సంవత్సరానికి రూ.42 లక్షల ప్యాకేజీ తో మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీలో ఉద్యోగం వచ్చినట్టు తెలుస్తుంది. ఇదే విషయాన్ని కాలేజీ వారు తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో పెట్టిన్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, సంవత్సరానికి రూ. 42 లక్షల ప్యాకేజీ వస్తే, అది నెలకు అనుకొని సంవత్సరానికి రూ. 5.04 కోట్ల ప్యాకేజీ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
Tanya Arora, #LPU's B. Tech #CSE student has been selected at a package of Rs. 42 lakh at @Microsoft after cracking the tech-giant's highest coding challenge, 'TechSetGo2019' & pursuing an internship with #Microsoft. Full story at: https://t.co/AqnUirQ6Cm#EngineeringAtLPU pic.twitter.com/lmntOvZ2PR
చివరగా, ఎల్‌పీయూ విద్యార్థినికి సంవత్సరానికి రూ. 42 లక్షల ప్యాకేజీతో ఉద్యోగం వచ్చింది, రూ. 5.04 కోట్ల ప్యాకేజీతో కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
లుధియానాలో మహిళల భద్రత కోసం ప్రవేశ పెట్టిన నెంబర్లను ఆంధ్రప్రదేశ్ ‘ఫ్రీ రైడ్’ స్కీంకి ముడి పెడుతున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 4, 2020
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మహిళల భద్రత కోసం ఫ్రీ రైడ్ స్కీం ఆరంభించబోతుందని  చెప్తూ, ఈ సౌకర్యం పొందాలంటే ‘1091’ లేదా ‘7837018555’ నెంబర్లకు కాల్ చేయాలి అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మహిళల భద్రత కోసం ఫ్రీ రైడ్ స్కీం ఆరంభించబోతుందని చెప్తూ ఈ సౌకర్యం పొందాలంటే ‘1091’ లేదా ‘7837018555’ నెంబర్లకు కాల్ చేయాలి.
ఫాక్ట్(నిజం): 1091 మరియు 7837018555 హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లు పంజాబ్ లోని లుధియానాలో మహిళల భద్రత కోసం ప్రవేశ పెట్టిన ‘ఫ్రీ రైడ్’ స్కీంకి సంబంధించినవి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో మహిళల మరియు వృద్దుల భద్రత కోసం ఫ్రీ రైడ్ ఫెసిలిటీ ముందునుండే ఉంది. ఐతే ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఈ ఫెసిలిటీని ‘100’ కి డయల్ చేయడం ద్వారా లేక ‘దిశా మొబైల్ అప్లికేషన్ ‘ ద్వారా పొందవచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ స్కీం గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా పోస్టులో చెప్పిన హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లు ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం లూథియానా పోలీసులు మహిళలు రాత్రి వేల సురక్షితంగా ప్రయాణించేందుకు ‘ఉచిత రైడ్’ స్కీం ప్రారంభించింది, ఎవరైనా మహిళ రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు ప్రయాణించేటప్పుడు తమ ఇంటికి చేరడానికి వాహనం దొరకకపోతే 1091, 112 లేదా, 783701855 హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లకి డయల్ చేసి ఉచిత రైడ్ ని పొందవచ్చు.
ఐతే హైదరబాద్ లో జరిగిన నిర్భయ ఘటన తరవాత డిసెంబర్ 2019లో ప్రకాశం SP  రాత్రి పూట ప్రయాణించే మహిళలు సురక్షితంగా ఇంటికి చేరేలా ‘అభయ్’ అనే ఫెసిలిటీని ప్రారంభించారు. ఈ ఫెసిలిటీ ద్వారా రాత్రి 9 నుండి ఉదయం 5 మధ్యలో ప్రయాణించే మహిళలు ‘100’ కి డయల్ చేస్తే పోలీస్ వారు మహిళలను సురక్షితంగా వారి ఇంటి చేరుస్తారు. దీనికి సంబంధించి మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే మహిళల మరియు వృద్దుల భద్రత నేపధ్యంలో ఈ ఫెసిలిటీని జనవరి 2020 నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా అమలుచేస్తామని, ఈ సదుపాయం కోసం‘100’ డయల్ చేసి కోరవచ్చని ఆంధ్రప్రదేశ్ DGP తెలిపారు. దీని కోసం ప్రత్యేకంగా ‘దిశా మొబైల్ అప్లికేషను’ ప్రారంభించినట్టు వారు తెలిపారు. వీటన్నిటిని బట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో మహిళల మరియు వృద్దుల భద్రత కోసం ఫ్రీ రైడ్ ఫెసిలిటీ ముందునుండే ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఫెసిలిటీ ‘100’ డయల్ చేసి లేదా ‘దిశా మొబైల్ అప్లికేషన్’ ద్వారా పొందొవచ్చని, పోస్టులో చెప్పిన నెంబర్లు పంజాబ్ లోని లుధియానాలో మహిళల భద్రత కోసం ప్రవేశ పెట్టిన ‘ఫ్రీ రైడ్’ స్కీంకి సంబంధించినవని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరగా, పోస్టు లో చెప్పిన నెంబర్లు పంజాబ్ లోని లుధియానాలో మహిళల భద్రత కోసం ప్రవేశ పెట్టిన ‘ఫ్రీ రైడ్’ స్కీంకి సంబంధించినవని. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఫ్రీ రైడ్  ‘100’ కి డయల్ చేయడం ద్వారా లేక ‘దిశా మొబైల్ అప్లికేషన్ ‘ ద్వారా పొందవచ్చు.

created: November 4, 2020


text:
కొచ్చిలోని లులు మాల్‌లో క్రికెట్ వరల్డ్ కప్ సందర్భంగా అన్ని దేశాల జెండాలు ప్రదర్శించారు, మరియు ఫ్లాగ్ కోడ్ నియమాలను ఉల్లంగించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 13, 2023
Update (13 October 2023):
పాకిస్తాన్ జెండాని భారతీయ జెండా కంటే ఎత్తులో లులు మాల్ కొచ్చిలో ప్రదర్శించారని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు, “FLAG కోడ్ ప్రకారం త్రివర్ణ పతాకం పైన, దానికంటే ఎత్తుగా లేదా పక్కన ఏ ఇతర జెండాను ఉంచకూడదు” అని కూడా ఈ ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఇందులోని నిజానిజాలు ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
మొదటగా, ఈ విషయం పైన లులు మాల్ కొచ్చి వారు ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా స్పందిస్తూ, క్రికెట్ వరల్డ్ కప్ సందర్భంగా, పోటీలో పాల్గొంటున్న అన్ని దేశాల జెండాలని పోటీ మొదటిరోజు వారి మాల్‌లో ప్రదర్శించారని, అన్ని జెండాలను ఒకే ఎత్తులో సీలింగ్ నుండి వేలాడదీశారు అని చెప్పారు.
ఫోటో తీసిన కోణాన్ని బట్టి తగిలించిన జండాలు పెద్దగా కనిపించడం సహజమే కానీ, పాకిస్తాన్ జెండా భారత జెండా కంటే ఎత్తులో తగిలించారు అనే వాదనలో వాస్తవం లేదు అని వారు చెప్పారు. ఈ ఆర్టికల్ కింద భాగంలో మీరు ఆ వివరాలతో పాటు లులు మాల్‌లో ఎగరేసిన జెండాల ఫోటోలు చూడవచ్చు.
రెండవది, Flag Code of India, 2002లోని సెక్షన్ I ప్రకారం భారత జెండాను వేరే జెండాలతో (పొలిటికల్ పార్టీ జెండా, మతపరమైన జెండాలు లాంటివి) లేదా Bunting (అలంకారంగా వాడే జెండా)లని భారత జాతీయ జెండా కంటే ఎత్తులో కానీ, పైన కానీ, పక్కనే కానీ ఎగుర వెయ్యకూడదు/ఉంచకూడదు.
కానీ,  Flag Code of India, 2002లోని సెక్షన్ VII ప్రకారం,ఇతర దేశాల జాతీయ జెండాలతో మన జెండాను display చేసేటప్పుడు జెండా మాష్టులు అన్నీ ఒకే సైజులో ఉండాలి. అంతర్జాతీయ వాడుక ప్రకారం, రెండు దేశాల మధ్య శాంతి పరమైన సంబంధాలు ఉన్నప్పుడు ఒక దేశం యొక్క జెండాని ఇంకో దేశ జెండా కంటే ఎత్తులో ఎగుర వెయ్యకూడదు.
కొచ్చిలోని లులు మాల్‌లో ప్రదర్శించిన పది దేశాల జెండాలన్నిటిని ఒకే ఎత్తులో ఉంచారు అని లులు వారు ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా క్లారిఫై చేశారు. ఒకే ఎత్తులో అన్ని జెండాలను ఉంచారు (ఇక్కడ, ఇక్కడ) కాబట్టి ఇది వైరల్ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్లు Flag Code of India, 2002ని ఉల్లంఘించినట్లు కాదు.
ఇటీవల మన దేశంలో జరిగిన G20 సమ్మిట్ సందర్భంగా display చేసిన G20 దేశాల జెండాల ఫోటోలు చూస్తే, అన్ని సమానమైన ఎత్తులో ఉంచారు అని స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది (ఇక్కడ, ఇక్కడ).
Published (11 October 2023):
“20×60 అడుగుల పాకిస్థాన్ జాతీయ పతాకాన్ని కొచ్చిన్ లోని తమ మాల్ ముదు(ముందు) ప్రదర్శించిన ‘లూలూ’ మాల్” అని చెప్తూ ఒక ఫోటో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్: కొచ్చిన్‌లోని లులు మాల్‌లో పాకిస్థాన్ జాతీయపతాకాన్ని ప్రదర్శించారు.
ఫాక్ట్(నిజం): 2023 పురుషుల వరల్డ్ కప్ ఆరంభం అయిన సందర్భంగా కొచ్చిన్‌లోని లులు మాల్‌లో వరల్డ్ కప్ పోటీలో పాల్గొంటున్న పది దేశాల జెండాలను ప్రదర్శించారని లులు మాల్ కొచ్చిన్ వారు ఒక ప్రెస్ రిలీజ్‌లో చెప్పారు. అన్ని జెండాలు కలిగి ఉన్న ఫోటోలు కూడా వార్తా కథనాల్లో వచ్చాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
అసలు ఈ పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు తెలుసుకోవటానికి, ముందుగా ఇంటర్నెట్‌లో తగిన కీ వర్డ్స్ ఉపయోగించి వెతుకగా. ఈ విషయమై లులు మాల్ కొచ్చిన్ వారు ఒక ప్రెస్ రిలీజ్ ద్వారా క్లారిటీ ఇచ్చారు అని తెలిసింది(ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఏషియా నెట్ న్యూస్ వారు ప్రచురించిన కథనం ప్రకారం లులు మాల్ వారు ఈ ప్రెస్ రిలీజ్‌లో వారు వరల్డ్ కాప్ క్యాంపైన్‌లో భాగంగా, టోర్నమెంటు మొదటి రోజు, పోటీలో పాల్గొంటున్న అన్ని దేశాల జెండాలు ప్రదర్శించారని చెప్పారు. ఈ వార్తా కథనంలో ఆ జండాలని ప్రదర్శించిన ఫోటోలని మీరు చూడవచ్చు.
అదనంగా, లులు మాల్ యొక్క  అఫీషియల్స్  ఇండియా టుడే వారితో  ఈ విషయం గురించి మాట్లాడుతూ వారి మాల్‌లో వరల్డ్ కప్ క్రికెట్ మ్యాచ్ లైవ్ స్ట్రీమ్(LED స్క్రీన్ పైన) చేయడానికి చేసిన సెటప్ ఇనాగరెట్ చెయ్యటానికి చేసిన ప్రోగ్రాంలో భాగంగా, పోటీలో పాల్గొంటున్న పది దేశాల జెండాలు ప్రదర్శించారని చెప్పారు. ఈ ప్రోగ్రాం అయ్యాక అన్ని జెండాలను తెసివేశారని, క్రికెట్ మ్యాచ్ ఏ కాదు అన్ని పెద్ద ఈవెంట్లని ఇలా స్క్రీన్ మీద ప్రదర్శిస్తారని చెప్పారు.
ఇదంతా కాక, వైరల్ అవుతున్న ఫోటోని కనుక మీరు సరిగ్గా గమనిస్తే ఫోటో కింద భాగంలో నెదర్లాండ్స్ దేశం జెండాని కూడా చూడవచ్చు.
చివరిగా, కొచ్చిన్‌లోని లులు మాల్‌లో వరల్డ్ కప్ సందర్భంగా అన్ని దేశాల జెండాలు ప్రదర్శించారు, పాకిస్తాన్ జెండా ఒక్కటే కాదు

created: October 13, 2023


text:
వీడియోలోని లుప్పో కేక్ భారత మార్కెట్ లో దొరకదు. ఆ కేక్ తిన్న పిల్లలకు పక్షవాతం రాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 13, 2020
‘మార్కెట్ లోకి లుప్పో కంపెనీ కేక్ వచ్చింది. దీంట్లో ఒక మాత్రా వేసి ఉంది. ఈ కేక్ తిన్న పిల్లలకు పక్షవాతం వస్తుంది’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో  చూద్దాం.
లుప్పో కంపెనీ కేక్ తిన్న పిల్లలకు పక్షవాతం వస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో చూపెట్టిన ‘Luppo Coconut Cream Bars’ ని కేవలం ఇరాక్ దేశంలో అమ్ముతారు. అంతేకాదు, వీడియోలో చూపెట్టిన మాత్రలను తయారు చేసిన కంపెనీ పెట్టలేదని ఆ కంపెనీ వారు తెలిపారు. తయారు చేసే సమయంలో అలాంటివి ఏవీ కూడా కేక్ లో ఉండే అవకాశం లేదని తెలిపారు.పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎటువంటి నిజం లేదని వారు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లోచెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ఇలాంటి మెసేజ్ వివిధ దేశాల్లో వైరల్ అయినట్టుగా తెలుస్తుంది. అయితే ఈ విషయం పై ‘Snopes’ సంస్థ తో ‘Sölen’ (లుప్పో చాక్లెట్ ని తయారు చేసే టర్కీ కంపెనీ) కంపెనీ వారు మాట్లాడుతూ, పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎటువంటి నిజం లేదని తెలిపారు. తయారు చేసే సమయంలో అలాంటివి ఏవీ కూడా కేక్ లో ఉండే అవకాశం లేదని, ఎవరో కావాలనే మాత్రలుగా కనిపించే వాటిని కేక్ లో పెట్టారని తెలిపారు.
అంతేకాదు, ‘Sölen’ కంపెనీ తాయారు చేసే చాక్లెట్ల నాణ్యత పై ఇచ్చిన సర్టిఫికేట్లను ‘Snopes’ వారి ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు.  వీడియోలో చూపెట్టిన ‘Luppo Coconut Cream Bars’ ని టర్కీ లో తయారు చేసి, కేవలం ఇరాక్ దేశంలోనే అమ్ముతారు. కావున, భారత మార్కెట్ లో అవి లభించవు. ‘Luppo Coconut Cream Bars’ తయారు  చేసే సమయంలో 700 మైక్రోన్స్ కి మించి పరిమాణం ఉన్నది ఏదీ కూడా ఆ చాక్లెట్ తయారీలో వాడారని ‘Sölen’ సంస్థ ప్రతినిధి తెలిపినట్టు ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఎవరో కావాలనే ఆ కేక్ లో మాత్రలను పై నుండి పెట్టినట్టు మార్కింగ్లు ఉన్నాయని ‘teyit’ అనే టర్కిష్ సంస్థ ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. మరిన్ని వివరాలను ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
చివరగా, వీడియోలోని లుప్పో కేక్ భారత మార్కెట్ లో దొరకదు. ఆ కేక్ తిన్న పిల్లలకు పక్షవాతం రాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: January 13, 2020


text:
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అతి పెద్ద కోవిడ్ క్వారంటైన్ సెంటర్ ‘Maa Ahilya COVID Care Centre’ ని RSS నిర్మించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 26, 2021
మధ్యప్రదేశ్ ఇండోర్ నగరంలో దేశంలోనే 2వ అతి పెద్ద కోవిడ్ సంరక్షణ కేంద్రాన్ని రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS) నిర్మించిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. 45 ఎకరాల్లో 6 వేల పడకలు, 4 ఆక్సిజన్ ప్లాంట్స్ తో ఈ కోవిడ్ సెంటర్ ని RSS నిర్మించినట్టు ఈ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మధ్యప్రదేశ్ ఇండోర్ నగరంలో దేశంలోనే 2వ అతి పెద్ద కోవిడ్ సంరక్షణ కేంద్రాన్ని RSS నిర్మించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ‘Maa Ahilya COVID Care Centre’ ని ఇండోర్ లోని ‘Radha Soami Satsang Beas’ (RSSB) ఆధ్యాత్మిక సంస్థ స్థలంలో నిర్మించారు. RSSB సంస్థకు రాజకీయ పార్టీలతో గాని, ఇతర వాణిజ్య పరమైన సంస్థలతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఇండోర్ లోని ఈ కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్రంలో RSS కార్యకర్తలు కూడా వాలంటీర్లుగా పనిచేస్తున్నారు. ఈ కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్రాన్ని నిర్మించడానికి పలు వ్యాపారవేత్తలు, సామాజిక సంస్థలు విరాళాలు ఇచ్చినట్టు న్యూస్ వెబ్ సైట్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించిన వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇండోర్ నగరంలోని ‘Radha Soami Satsang Beas’ (RSSB) ఆధ్యాత్మిక సంస్థ స్థలంలో రాష్ట్రంలోని అతి పెద్ద కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్రం నిర్మించినట్టు తెలిసింది. ఇటీవల ప్రారంభించిన ఈ కోవిడ్ క్వారంటైన్ సెంటర్ కి  ‘Maa Ahilya COVID Care Centre’ అని పేరు పెట్టారు. ఇండోర్ నగరంలో కోవిడ్-19 కేసులు భారీగా పెరుగుతుండడంతో, ఇండోర్ జిల్లా ప్రభుత్వ అధికారులు ‘Radha Soami Satsang Beas’ (RSSB) గ్రౌండ్ ని కరోనా క్వారంటైన్ కేంద్రంగా మార్చాలని నిర్ణయించికునట్టు ‘The Times of India’ రిపోర్ట్ చేసింది.
‘Radha Soami Satsang Beas’ (RSSB) అనేది పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఆధ్యాత్మిక సంస్థ. RSSB తమకు రాజకీయ పార్టీలతో గాని, వేరే ఇతర వాణిజ్య పరమైన సంస్థలతో గాని సంబంధం ఉండదని తమ వెబ్సైటులో స్పష్టం చేసింది. RSSB సంస్థకి సంబంధించిన మరింత సమాచారాన్ని ఈ వీడియోలో చూడవచ్చు.
‘Radha Soami Satsang Beas’ ఆధ్యాత్మిక సంస్థ గ్రౌండ్ లో నిర్మించిన ఈ కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్రంలో RSS కార్యకర్తలు వాలంటీర్లు గా పనిచేస్తున్నట్టు ‘Lokmat’ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. ఈ కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్ర నిర్మాణానికి కొందరు వ్యాపారవేత్తలు, సామాజిక సంస్థలు విరాళాలు ఇచ్చినట్టు ‘India TV ’ న్యూస్ సంస్థ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కరోనా కేసులు భారీగా పెరుగుతుండడంతో, సంఘ్ పరివార్ నడిపిస్తున్న 211 విద్యాసంస్థలని  కోవిడ్ క్వారంటైన్ కేంద్రాలుగా ఉపయోగించుకోవడానికి RSS నాయకులు మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి అనుమతినిచ్చారు. కరోనా వైరస్ తేలికపాటి లక్షణాలు కలిగి ఉన్న వారిని ఈ క్వారంటైన్ కేంద్రాలలో చికిత్స అందిస్తున్నట్టు ‘The Times of India’ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. కాని, ఇండోర్ నగరంలో నిర్మించిన ‘Maa Ahilya Covid care center’ ని RSS నిర్మించినట్టు ఎక్కడ రిపోర్ట్ అవ్వలేదు.
చివరగా, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అతి పెద్ద కోవిడ్ క్వారంటైన్ సెంటర్ అయిన ‘Maa Ahilya COVID Care Centre’ ని RSS నిర్మించలేదు.


text:
కరోనా పాజిటివ్ వచ్చిన మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2020
తనకు కరోనా పాజిటివ్ అని తెలియగానే మిగితా రాజకీయ నాయకుల లాగా ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చేరకుండా, మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ఒక ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి లో చేరాడని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
కరోనా పాజిటివ్ రావడంతో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరిన మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ చేరింది ‘చిరాయు మెడికల్ కాలేజీ మరియు హాస్పిటల్’ లో. అది ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రి; ప్రభుత్వ అసుపత్రి కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
తనకు కరోనా పాజిటివ్ అని రిపోర్ట్ రావడంతో డాక్టర్ల సలహా మేరకు ‘చిరాయు’ ఆసుపత్రిలో చేరుతున్నట్టు చెప్తూ, 25 జూలై 2020 న మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ తన అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ద్వారా ట్వీట్ చేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ‘చిరాయు మెడికల్ కాలేజీ మరియు హాస్పిటల్’ వారు శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ఆరోగ్య పరిస్థితి గురించి 26 జూలై 2020 న రిలీజ్ చేసిన హెల్త్ బులెటిన్ ని ‘CMO Madhya Pradesh’ వారు కూడా ట్వీట్ చేసారు.
#COVID19 की रिपोर्ट पॉजीटिव आने के बाद मैं डॉक्टर की सलाह पर चिरायु अस्पताल में एडमिट हो गया हूं। वहां सभी प्रकार के टेस्ट किये गये हैं। मैं पूर्ण रूप से स्वस्थ हूं।
‘చిరాయు మెడికల్ కాలేజీ మరియు హాస్పిటల్’ ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రి; ప్రభుత్వ అసుపత్రి కాదు. ఆ ఆసుపత్రి వెబ్సైటులో ‘చిరాయు హెల్త్ కేర్ అండ్ మెడికేర్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్’ వారు ఆ ఆసుపత్రి ని నడిపిస్తున్నట్టు రాసి ఉంది. అంతేకాదు, కోవిడ్-19 కి సంబంధించి ‘National Health Mission (M.P.)’ వారి వెబ్సైటులో పెట్టిన డాకుమెంట్స్ లో కూడా ‘చిరాయు మెడికల్ కాలేజీ మరియు హాస్పిటల్’ ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రి అని రాసి ఉన్నట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ కి కరోనా పాజిటివ్ అని రిపోర్ట్ వచ్చాక, ‘చిరాయు’ ఆసుపత్రి కి సంబంధించిన అంబులెన్స్ ముఖ్యమంత్రి నివాసానికి వచ్చినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు .
చివరగా, కరోనా పాజిటివ్ వచ్చిన మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరలేదు. తను ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో చేరాడు.


text:
సనాతన ధర్మంపై స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలను మద్రాస్ హైకోర్టు సమర్ధించలేదు, పైగా ఆయన వ్యాఖ్యలను తప్పుపట్టింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 8, 2024
గతంలో తమిళనాడు మంత్రి ఉదయనిధి స్టాలిన్ సనాతన ధర్మంపై చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదం అయ్యి, కోర్టులో కేసు కూడా ఫైల్ అయిన విషయం తెలిసిందే. ఐతే ఆ కేసుకి సంబంధించి ఉదయనిది స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యలను సమర్ధిస్తూ మద్రాస్ హైకోర్టు ఆ కేసును కొట్టేసిందన్న వార్త ఒకటి ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతోంది. స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యలు కరెక్టే అని మద్రాస్ హైకోర్టు అభిప్రాయపడిందని ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతుందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: సనాతన ధర్మాన్ని ఉద్దేశిస్తూ గతంలో ఉదయనిది స్టాలిన్ చేసిన వ్యాఖ్యలు కరెక్టే అని కేసును కొట్టేసిన మద్రాస్ హైకోర్టు
ఫాక్ట్(నిజం): సనాతన ధర్మంపై ఉదయనిధి స్టాలిన్ వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో ఆయన చట్టసభ సభ్యుడిగా కొనసాగడాన్ని సవాలు చేస్తూ మద్రాస్ హైకోర్టులో దాఖలైన పిటిషన్‌ను కోర్టు కొట్టేసినప్పటికీ, విచారణ టైంలో ఎప్పుడు కూడా కోర్టు స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలు సమర్థించలేదు, పైగా మంత్రి వ్యాఖ్యలను తప్పుపట్టింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
గతంలో ఉదయనిధి స్టాలిన్ ‘తమిళనాడు ప్రొగ్రెసివ్ రైటర్స్ అండ్ ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్’ నిర్వహించిన ‘సనాతన ఒళిప్పు మానాడు’ (సనాతన ధర్మ నిర్మూలన) అనే సదస్సులో పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా ప్రసంగించిన ఆయన, సనాతన ధర్మం అనేది మలేరియా, డెంగీ లాంటిదని, దాన్ని నిర్మూలించాలని వ్యాఖ్యానించారు. “కొన్ని విషయాలను కేవలం వ్యతిరేకిస్తే సరిపోదు. వాటిని పూర్తిగా నిర్మూలించాలి. దోమలు, డెంగీ జ్వరాలు, మలేరియా, కరోనా వంటి వాటిని మనం వ్యతిరేకిస్తే పోవు, నిర్మూలించాలి. అలాగే సనాతనం కూడా.” అన్నారాయన.
ఈ నేపథ్యంలోనే ఆయన చట్టసభ సభ్యుడిగా కొనసాగడాన్ని సవాలు చేస్తూ మద్రాస్ హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది. ఆయనపై రిట్ (quo warranto) జారీ చేయాలనీ ఈ పిటిషన్‌లో కోర్టును కోరారు. అప్పటి కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న పీకే శేఖర్ బాబు, స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలు సమర్థించిన ఎంపీ ఎ. రాజా పేర్లను అందులో చేర్చారు. అయితే విచారణ అనంతరం ఈ కేసులో ఇంతవరకు స్టాలిన్ దోషిగా తేలలేదని గుర్తుచేసిన న్యాయస్థానం ఆ పిటిషన్ ను తోసిపుచ్చింది.
ఐతే కోర్టు ఈ పిటిషన్‌ను కొట్టేసిందే కాని విచారణ టైంలో ఎప్పుడు కూడా కోర్టు స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలు సమర్థించలేదు, పైగా మంత్రి వ్యాఖ్యలను తప్పుపట్టింది. దీన్నిబట్టి, పోస్టులో చేస్తున్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
ఇదిలా ఉండగా ఇటీవల స్టాలిన్‌పై సుప్రీంకోర్టు అసహనం వ్యక్తం చేసింది. మంత్రి పదవిలో ఉండి ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేయడాన్ని కోర్టు తీవ్రంగా పరిగణించింది.
చివరగా, సనాతన ధర్మంపై స్టాలిన్ వ్యాఖ్యలను మద్రాస్ హైకోర్టు సమర్ధించలేదు, పైగా మంత్రి వ్యాఖ్యలను తప్పుపట్టింది.


text:
మహారాణా ప్రతాప్ యుద్ధ సమయంలో 200 కిలోల బరువున్న ఆయుధాలు, కవచం ధరించి వెళ్ళేవారని తెలుపుతున్న ఈ పోస్ట్ ఫేక్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 12, 2023
మహారాణా ప్రతాప్ 7 అడుగుల 4 అంగుళాల పొడువైన యోధుడని, యుద్ధానికి వెళితే 200 కిలోల బరువున్న యుద్ద సామాగ్రిని తనతో పాటు మోసుకెళ్ళేవారని తెలుపుతూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. యుద్ద సమయంలో తనతో పాటు 80 కిలోల ఈటె, 72 కిలోల కవచం, 5 కిలోల  బరువు కలిగిన బూట్లను మరియు 25 కిలోల  బరువు కలిగిన రెండు కత్తులను తనతో పాటు తీసుకెళ్ళేవారని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాణా ప్రతాప్ 7 అడుగుల 4 అంగుళాల పొడువు ఉండేవారు. మహారాణా ప్రతాప్ యుద్ధానికి వెళితే 200 కిలోల బరువున్న యుద్ద సామాగ్రిని తనతో పాటు మోసుకెళ్ళేవారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మహారాణా ప్రతాప్ యుద్ధ సమయంలో ఉపయోగించిన ఆయుధాలు మరియు కవచం యొక్క మొత్తం బరువు 34.618 కిలోలు ఉంటుందని ఉదయపూర్‌లోని సిటీ మ్యూజియం యాజమాన్యం స్పష్టం చేసింది. మహారాణా ప్రతాప్ సుమారు 5 అడుగుల 8 అంగుళాల నుండి 5 అడుగుల 10 అంగుళాల పొడవు ఉంటారని మ్యూజియం యాజమాన్యం తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, ఉదయపూర్‌లోని సిటీ మ్యూజియంలో పొందుపరిచిన మహారాణా ప్రతాప్ ఆయుధాలు మరియు కవచానికి సంబంధించి ‘ఉదయ్‌పుర్ బీట్స్’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ దొరికింది. ఉదయపూర్ సిటీ మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు పెట్టిన మహారాణా ప్రతాప్ యుద్ధ సామగ్రి పక్కనే అమర్చిన ఒక బోర్డుపై మహారాణా ప్రతాప్ ఉపయోగించిన ఆయుధాలు మరియు కవచం సుమారుగా 35 కిలోలు బరువు కలిగి ఉంటాయని స్పష్టంగా తెలిపారు. ‘ఉదయ్‌పుర్ బీట్స్’ వారు పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో కూడా ఉదయపూర్ సిటీ మ్యూజియంలోని పెట్టిన ఈ బోర్డుని మనం చూడవచ్చు.
అంతేకాదు, మహారాణా ప్రతాప్ ఉపయోగించిన ఆయుధాలు మరియు కవచం యొక్క మొత్తం బరువు 34.618 కిలోలు ఉంటుందని ఉదయపూర్ సిటీ మ్యూజియం వారు ఒక ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ కామెంట్లో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
సోషల్ మీడియాలో మహారాణా ప్రతాప్‌కు సంబంధించి వైరల్ అవుతున్న ఈ వార్తాలకు సంబంధించి ఉదయపూర్ మ్యూజియం అధికారి ‘Lallantop’ మీడియా సంస్థకు స్పష్టతనిచ్చారు. ఉదయపూర్ మ్యూజియం అధికారి భూపేంద్ర సింగ్ ‘Lallantop’తో మాట్లాడుతూ, “మహారాణా ప్రతాప్ సుమారు 5 అడుగుల 7 అంగుళాలు ఉంటారు. మహారాణా ప్రతాప్ ఉపయోగించిన ఈటె, కవచం, కత్తులు సోషల్ మీడియాలో తెలుపుతున్నంత బరువు ఉండవు. మేము ఈ మ్యూజియంను 2003లో స్థాపించాము. మహారాణా ప్రతాప్‌కు సంబంధించిన వస్తువులన్నీటిని తూకం వేసిన తరువాతే వాటిని  మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు పెట్టాము. మహారాణా ప్రతాప్‌కు సంబంధించిన ఈ వస్తువుల బరువు 35 కిలోలు  ఉంటాయని ఒక బోర్డుపై రాసి వీక్షకుల ప్రదర్శన కోసం కూడా పెట్టాము. మహారాణా ప్రతాప్ ఎత్తు, బరువు మరియు అతని ఆయుధాల బరువుకు సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో గత కొన్నేళ్ళుగా తప్పుడు వార్తలు షేర్ చేస్తున్నారు”, అని తెలిపారు. మహారాణా ప్రతాప్ సుమారు 5 అడుగుల 8 అంగుళాల నుండి 5 అడుగుల 10 అంగుళాల పొడవు భూపేంద్ర సింగ్ ‘Vishwas News’ సంస్థకు తెలిపారు.
చివరగా, మహారాణా ప్రతాప్ 7 అడుగుల 4 అంగుళాల పొడవుంటారని, యుద్ధ సమయంలో 200 కిలోలు బరువున్న ఆయుధాలు మరియు కవచం ధరించి వెళ్ళేవారని తెలుపుతున్న ఈ పోస్ట్ ఫేక్.
అప్డేట్ (12 May 2023):FACTLY రాసిన ఈమెయిల్ కి ఉదయపూర్ మ్యూజియం అధికారి భూపేంద్ర సింగ్ బదులిస్తూ, “మహారాణా ప్రతాప్ 5 అడుగుల 10 అంగుళాల కన్నా ఎక్కువ పొడవు ఉండరు, మరియు తను ఉపయోగించిన ఆయుధాలు మరియు కవచం యొక్క మొత్తం బరువు గరిష్టంగా 35 కిలోలు ఉంటుంది”, అని తెలిపారు.


text:
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ పాత పెన్షన్ విధానం (OPS) అమలుకు ఆమోదం తెలపలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 5, 2024
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ పాత పెన్షన్ విధానం(OPS) అమలుకు ఆమోదం తెలిపింది అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీనికి మద్దతుగా ‘Way2News’ పబ్లిష్ చేసిన కథనం ఫోటో ఒకటి జత చేశారు ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ పాత పెన్షన్ విధానం(OPS) అమలుకు ఆమోదం తెలిపింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ పాత పెన్షన్ విధానం(OPS) అమలుకు ఆమోదం తెలపలేదు. కేవలం నవంబర్ 2005 కంటే ముందు వెలువడిన ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్లో నియామకం పొంది నవంబర్ 2005 తర్వాత జాయినింగ్ లెటర్ పొందిన 26,000 మంది ఉద్యోగులకు అమలు చేయడానికి మాత్రమే ఆమోదం తెలిపింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ, సెమీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు గత డిసెంబర్ 2023 మాసంలో పాత పెన్షన్ విధానం (OPS) అమలు చేయాలంటూ సమ్మె చేయడం జరిగింది. OPS పునరుద్ధరించాలనే డిమాండ్‌ను నిర్ణీత గడువులోగా పరిష్కరిస్తామని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఏక్‌నాథ్ షిండే హామీ ఇవ్వడంతో వారు సమ్మె విరమించారు.
ఈ నేపథ్యంలోనే మహారాష్ట్ర కేబినెట్ 04 జనవరి 2024న నవంబర్ 2005 కంటే ముందు వెలువడిన ఉద్యోగ నోటిఫికేషన్లో నియామకం పొంది నవంబర్ 2005 తర్వాత జాయినింగ్ లెటర్ పొందిన 26,000 మంది ఉద్యోగులకు పాత పెన్షన్ విధానం (OPS) అమలుకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ నిర్ణయంతో వీరికి OPS లేదా CPS ఎంచుకొనే వెసులుబాటు లభిస్తుంది. నవంబర్ 2005కి ముందే ఉద్యోగంలో చేరిన దాదాపు 9.5 లక్షల మంది ఇప్పటికే OPS ప్రయోజనాలను అనుభవిస్తున్నారు. ఇదే విషయాన్ని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం తమ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ప్రచురించింది. ఇదే విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తసంస్థల కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
OPS కింద, ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అతను/ఆమె చివరిగా తీసుకున్న జీతంలో 50%కి సమానమైన మొత్తాన్ని నెలవారీ పెన్షన్‌గా పొందుతాడు.  OPS విధానంలో ఉద్యోగులు ఎటువంటి మొత్తాన్ని చెల్లించరు. కొత్త పెన్షన్ స్కీమ్ (NPS) కింద, ప్రతి నెల రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అతను/ఆమె బేసిక్ జీతంలో 10%, డియర్‌నెస్ అలవెన్స్‌తో (DA) కూడిన మొత్తాన్ని వాటాగా చెల్లించాలి, రాష్ట్రం తన సహకారంగా బేసిక్ జీతంలో 14%, డియర్‌నెస్ అలవెన్స్‌తో  పాటుగా జమ చేస్తుంది. ఈ మొత్తాన్ని పెన్షన్ ఫండ్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (PFRDA) ఆమోదించిన అనేక పెన్షన్ ఫండ్‌లలో ఒకదానిలో పెట్టుబడిగా పెట్టబడుతుంది మరియు రిటర్న్‌లు మార్కెట్-లింక్  చేయబడతాయి. OPS, NPS కు సంబధించిన సమాచారం ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ పాత పెన్షన్ విధానం (OPS) అమలు చేసేందుకు ఆమోదం తెలపలేదు.

created: January 5, 2024


text:
పాక్ పై భారత్ ఆర్మీ చేసిన దాడి కాదు, మహారాష్ట్ర లో జూన్ నెలలో నిర్వహించిన ఫైరింగ్ అభ్యాసం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 25, 2019
‘పాకిస్తాన్ పై విరుచుకుపడుతున్న భారతీయ బాంబులు’ అని చెప్తూ ఒక వీడియోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పాకిస్తాన్ పై భారత్ ఆర్మీ దాడి చేస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని వీడియో జూన్ నెలలో ‘Deolali firing range’ లో భారత్ ఆర్మీ నిర్వహించిన ఫైరింగ్ అభ్యాసానికి సంబంధించినది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, పోస్ట్ లోని వీడియో లాంటి చాలా యూట్యూబ్ వీడియోలు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. ఒక యూట్యూబ్ వీడియో యొక్క టైటిల్ – ‘Indian Army Firing Exercise (BM-21) at the Deolali ranges -| 2019’ అని ఉంటుంది. ఆ కీ-వర్డ్స్ తో గూగుల్ లో వెతకగా, అదే వీడియోని ‘Times of India’ వారు కూడా జూన్-2019 లో పెట్టినట్టుగా చూడవొచ్చు. ఆ వీడియో వివరణలో ‘The Indian Army fired back to back BM-21 Grad missiles during a firing exercise in Maharashtra’s Deolali’ అని రాసి ఉన్నట్టుగా చూడవొచ్చు. కావున, ఆ వీడియోకి పాకిస్తాన్ కి అసలు సంబంధం లేదు.
చివరగా, పాక్ పై భారత్ ఆర్మీ చేసిన దాడి కాదు, మహారాష్ట్ర లో జూన్ నెలలో నిర్వహించిన ఫైరింగ్ అభ్యాసం.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 25, 2019


text:
స్వామి శ్రద్దానంద్‌ను కాల్చి చంపిన అబ్దుల్ రషీద్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను గాంధీ ఆపించాడన్న వార్తలో నిజంలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 18, 2021
‘మహాత్మా గాంధీ ఆర్యసమాజ్ నాయకుడు స్వామి శ్రద్దానంద్‌ను కాల్చి చంపిన అబ్దుల్ రాషీద్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను ఆపించాడు కాని భగత్ సింగ్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను మాత్రం ఎంత మంది చెప్పిన ఆపించలేదని’ చెప్తున్న  పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ విషయానికి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘మహాత్మా గాంధీ స్వామి శ్రద్దానంద్‌ను చంపిన అబ్దుల్ రషీద్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను ఆపించాడు కాని భగత్ సింగ్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను మాత్రం ఆపించలేదు’.
ఫాక్ట్ (నిజం): స్వామి శ్రద్దానంద్‌ను చంపిన అబ్దుల్ రషీద్‌ను ఉరి తీసారు. గాంధీ రషీద్‌కు పడ్డ ఉరి శిక్షను రద్దు చేయించాడన్నది అవాస్తవం. రషీద్ ఉరిని రద్దు చేయాలని గాంధీ పిటిషన్ లేదా లేఖ రాసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. రషీద్ ఇలా చేయడానికి సమాజంలో రెండు మతాల మధ్య ఉన్న ద్వేషమే కారణం అని మాత్రం గాంధీ అభిప్రాయపడ్డారు. అలాగే గాంధీ భగత్ సింగ్ ఉరిని రద్దు చేయించలేనప్పటికీ, రద్దు చేయించడం కోసం ప్రయత్నించాడు. భగత్ సింగ్‌ని ఉరి తీసే రోజు కొన్ని గంటల ముందు కూడా గాంధీ భగత్ సింగ్ ఉరి శిక్షని రద్దు చేయాలని కోరుతూ అప్పటి వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్‌కి లేఖ రాసాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
స్వామి శ్రద్దానంద్:
23 డిసెంబర్ 1926న అబ్దుల్ రషీద్ కొన్ని మతపరమైన విషయాలు చర్చించాలనే కారణంతో స్వామి శ్రద్దానంద్ ఇంటికి వచ్చాడు. స్వామి సహాయకుడైన ధర్మపాల్‌ని రషీద్ నీళ్ళ కోసం అడగడంతో అతను లోపలికి వెళ్ళాడు, ఈలోపు రషీద్ స్వామిని పాయింట్ బ్లాంక్ రేంజ్‌లో రెండు సార్లు కాల్చాడు. ఈలోపు అక్కడికి చేరుకున్న ధర్మపాల్ రషీద్‌ను పట్టుకొని పోలీసులుకు  అప్పగించాడు. రషీద్‌పై కేసు నమోదు చేసి చివరకు ఉరి తీసారు.
గాంధీ రషీద్‌కు పడ్డ ఉరి శిక్షను రద్దు చేయించాడన్నది అవాస్తవం, పైగా రషీద్ ఉరిని రద్దు చేయాలని గాంధీ పిటిషన్ లేదా లేఖ రాసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు మాకు లభించలేదు. ఐతే 26 – 28 డిసెంబర్ 1926 రెండు రోజులు గౌహతిలో కాంగ్రెస్ సెషన్ జరిగగా, గాంధీ ఈ సెషన్‌లో స్వామి శ్రద్దానంద్ మరణానికి సంబంధించి సంతాప తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ప్రసంగంలో గాంధీ మాట్లాడుతూ స్వామి హత్యకి సమాజంలో రెండు మతాల మధ్య ఉన్న ద్వేషమే కారణమని, ఇలా ఒకరిపై మరొకరు ద్వేషం ఏర్పరచుకునేలా చేస్తున్నవారు నిజమైన నిందితులని అభిప్రాయపడ్డారు. ఇదే మీటింగ్ లో అబ్దుల్ రషీద్ ని తన సోదరుడు అని గాంధీ సంబోధించాడు. రషీద్ ని స్వామి హత్యకి దోషిగా కూడా తాను పరిగణించనని, సమాజంలో ఒకరి పట్ల ఒకరికి ద్వేషాన్ని నింపిన వారిని తాను దోషులుగా పరిగణిస్తామని కూడా ఈ మీటింగ్ లో గాంధీ అన్నారు.
స్వామి మరణం గురించి గాంధీ తాను రాసే పత్రిక/ జర్నల్ అయిన యంగ్ ఇండియాలో కూడా ప్రస్తావించారు. గాంధీ స్వామి మరణానికి సమాజంలో మతాల మధ్య ఉన్న ద్వేషాన్ని తప్పుబట్టారు. దీనికి కారణం వార్తా పత్రికలని అయన అభిప్రాయపడ్డారు. వార్తా పత్రికలు  అబద్ధాలు, అపవాదుల ద్వారా ఈ ద్వేషాన్ని అంటువ్యాధిలాగా వ్యాప్తి చేస్తున్నాయని, వార్తా పత్రికల్లో రాసేదాని ద్వారా ప్రజల మనసులో ద్వేషం నింపుతున్నారనే భావన అయన వ్యక్తం చేసారు. అందువల్ల అబ్దుల్ రషీద్‌కు కలిగిన ఈ ద్వేశాభావానికి  విద్యావంతులు, సెమీ-ఎడ్యుకేట్ తరగతికి చెందిన మనలాంటి వారిదే బాధ్యతని, ఈ పరిస్థితికి రెండు వర్గాలును నిందించాలని, కేవలం ఒక వర్గాన్నే నిందించడం అనవసరమని అయన అభిప్రాయపడ్డారు. గాంధీహెరిటేజ్ పోర్టల్‌లో అందుబాటులో ఉన్న  ది కల్లెక్టేడ్ వర్క్స్ అఫ్ మహాత్మా గాంధీ (వాల్యూం 37)లో కూడా ఇది చూడొచ్చు.
భగత్ సింగ్:
బ్రిటిష్ పోలీస్ ఆఫీసర్ సాండర్స్ ని చంపిన నేరానికి అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భగత్ సింగ్‌ని 23 మార్చ్ 1931న ఉరి తీసింది. మరణశిక్ష అనేది వ్యక్తి మారడానికి అవకాశం ఇవ్వదని, భగత్ సింగ్‌కి విధించిన ఉరి శిక్షని సస్పెండ్ చేయాలనీ కోరుతూ, అక్టోబర్ 1930లో గాంధీ ఇర్విన్‌తో అన్నాడు.
భగత్ సింగ్‌ని ఉరి తీసే రోజు కొన్ని గంటల ముందు కూడా గాంధీ భగత్ సింగ్ ఉరి శిక్షని ఆపడానికి ప్రయత్నం చేసాడు, ఉరి శిక్షను రద్దు చేయాలనీ కోరుతూ అప్పటి వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్‌కి లేఖ రాసాడు.
ఐతే గాంధీ అభ్యర్థనను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అంగీకరించకుండా భగత్ సింగ్‌ని ఉరి తీసింది. దీన్నిబట్టి ఉరి శిక్షని ఆపలేకపోయినప్పటికి, ఆపడానికి ప్రయత్నించాడని చెప్పొచ్చు.
చివరగా, స్వామి శ్రద్దానంద్‌ను కాల్చి చంపిన అబ్దుల్ రషీద్‌కు పడిన ఉరి శిక్షను గాంధీ ఆపించాడన్న వార్తలో నిజంలేదు.

created: November 18, 2021


text:
ఆహరంలో యూరిన్ కలుపుతూ వీడియోలో కనిపిస్తున్న వంటమనిషి ముస్లిం మతస్థురాలు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 3, 2020
‘సూరి అనే హిందు వ్యక్తి హసీనా అనే ముస్లిం మహిళను ఇంట్లో వంటచేసిపెట్టటానికి పనిమనిషిగా పెట్టుకున్నాడు. ఆమె రోజు తాను ఒన్డే పదార్ధాలలో,ఉమ్మివేసి,తన యూరిన్(ఉచ్చ) పోసి వంట వొండిపెడుతున్నది’ అని చెప్తూ, ఒక న్యూస్ వీడియోని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
హిందువుల ఇంట ఆహరంలో యూరిన్ కలుపుతూ CCTV వీడియోలో దొరికిన ముస్లిం వంటమనిషి హసీనా.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆహరంలో యూరిన్ కలుపుతూ వీడియోలో కనిపిస్తున్న వంటమనిషి పేరు ‘ఆశా కౌషల్’. తను ముస్లిం మతస్థురాలు కాదు. వీడియోలోని ఘటన 2011 లో భోపాల్ లో రిపోర్ట్ అయ్యింది.  కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్న ఇంగ్లీష్ పదాలతో వెతకగా, ట్విట్టర్ లో షేర్ అవుతున్న వీడియో (ఆర్కైవ్డ్) దొరుకుతుంది. ట్విట్టర్ లో వైరల్ అవుతున్న ‘న్యూస్ 24’ వీడియో యొక్క ఎక్సటెండెడ్ వెర్షన్ యుట్యూబ్ లో దొరికింది. అయితే, దానిలో వంటమనిషి పేరు ఎక్కడా కూడా చెప్పరు. స్క్రీన్ పై కనిపిస్తున్న పదాలతో గూగుల్ లో వెతకగా, ఆ ఘటన కి సంబంధించి ‘ఆజ్ తక్’, ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’, మరియు ‘దైనిక్ జాగరణ్’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ మరియు వీడియో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి.
వీడియోలోని ఘటన 2011 లో భోపాల్ లో రిపోర్ట్ అయినట్టు ఆర్టికల్స్ లో చూడవొచ్చు. ఇంట్లో సామాన్లు పోతున్నాయని సీసీటీవీ కెమెరాలు పెడితే, వంటమనిషి తమ ఆహారంలో యూరిన్ కలుపుతున్నట్టు తెలిసిందని ఇంటి యజమాని ముఖేష్ సూరి తెలిపారు. ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ మరియు ‘దైనిక్ జాగరణ్’ ఆర్టికల్స్ లో వంటమనిషి పేరు ‘ఆశా కౌషల్’ అని చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, ‘ఇండియా టుడే’ వారితో మాట్లాడుతూ వంటమనిషి ముస్లిం మతస్థురాలు కాదు అని  ‘న్యూస్ 24’ జర్నలిస్ట్ ప్రవీణ్ దూబే తెలిపాడు.
చివరగా, ఆహరంలో యూరిన్ కలుపుతూ వీడియోలో కనిపిస్తున్న వంటమనిషి ముస్లిం మతస్థురాలు కాదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
గాంధీ అస్తికలలో అధిక భాగాన్ని త్రివేణి సంగమంలో నిమజ్జనం చేశారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 30, 2023
భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులలో ఒకరైన మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ 1948లో హత్యకు గురైన తర్వాత గంగా, యమునా నదులలో ఆయన అస్తికలను కలపకుండా రాంపూర్ అనే ప్రదేశానికి తీసుకువెళ్లి ఇస్లామిక్ పద్దతిలో పాతిపెట్టి, దానిపైన ఒక సమాధిని నిర్మించారని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ అస్తికలను గంగా లేదా యమునా నదులలో కలపకుండా రాంపూర్ అనే ప్రదేశానికి తీసుకువెళ్లి ఇస్లామిక్ పద్దతిలో పాతిపెట్టి సమాధిని నిర్మించారు.
ఫాక్ట్: గాంధీ అస్తికలలో అధికభాగం త్రివేణి సంగమంలో నిమజ్జనం చేశారు. మిగిలిన భాగాలను దేశ విదేశాలలో అనేక ప్రాంతాలకు తరలించారు. ఇక ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అప్పటి రాంపూర్ రాజ్యం యొక్క నవాబు అయిన రజా అలీ ఖాన్ గాంధీపై గౌరవంతో ఆయన అస్తికలలో కొంత భాగాన్ని కోరుతూ అప్పటి ప్రధానమంత్రి నెహ్రూని అడగగా, నెహ్రూ అందుకు అంగీకరించారు. ఆ తర్వాత గాంధీ జ్ఞాపకార్థం రాంపూర్‌లో ఈ అస్తికలను ఉంచి ఒక సమాధిని నిర్మించారు. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా గాంధీ అంతిమ సంస్కారాలు ఏ విధంగా జరిగాయనే విషయంపై ఇంటర్నెట్లో వెతకగా గాంధీ మ్యూజియం, గాంధీ హెరిటేజ్ పోర్టల్, బీబీసి, ది లైఫ్ మొదలగు వెబ్‌సైట్లలో ప్రచురితమైన కథనాలు, వీడియోలు మరియు ఫొటోలు లభించాయి. వీటి ప్రకారం, 30 జనవరి 1948లో గాంధీ హత్యకి గురైన తర్వాత ఆయన మృతదేహానికి 31 జనవరి నాడు ఢిల్లీలోని రాజ్ ఘాట్‌లో హిందూ సాంప్రదాయాల ప్రకారం దహన సంస్కారాలు నిర్వహించారు. సంబంధిత ఫొటోలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
ఇక గాంధీ అస్తికలలో అధిక భాగాన్ని 12 ఫిబ్రవరి 1948లో ప్రత్యేక రైలులో అలహాబాదుకు (ప్రయాగ్ రాజ్) తరలించి అక్కడ గంగా, యమునా, సరస్వతి నదులు కలిసే త్రివేణి సంగమంలో కలపడం జరిగింది. దీనికి సంబంధించిన దృశ్యాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
అయితే మిగిలిన అస్తికలను 20కి పైగా భాగాలుగా చేసి వివిధ నదులలో కలిపేందుకు దేశంలోని పలు ప్రాంతాలకు మరియు విదేశాలకు కూడా పంపడం జరిగింది. వీటికి సంబంధించిన కలశాలు ఢిల్లీలోని గాంధీ మ్యూజియంలో ఉన్నట్లు మ్యూజియం వెబ్‌సైట్లో చూడవచ్చు.
ఇక ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అప్పటి రాంపూర్ రాజ్యం యొక్క నవాబు అయిన రజా అలీ ఖాన్ గాంధీపై గౌరవంతో ఆయన అస్తికలలో కొంత భాగాన్ని కోరుతూ అప్పటి ప్రధానమంత్రి నెహ్రూని అడగగా, నెహ్రూ అందుకు అంగీకరించారు. ఆ తర్వాత గాంధీ జ్ఞాపకార్థం రాంపూర్‌లో ఈ అస్తికలను ఉంచి ఒక సమాధిని నిర్మించారు.
చివరిగా, గాంధీ అస్తికలలో అధికభాగం త్రివేణి సంగమంలో నిమజ్జనం చేశారు. మిగిలిన భాగాలను దేశ విదేశాలలో అనేక ప్రాంతాలకు తరలించారు.


text:
ఈ వీడియోలో తెలిపిన 'మేక్ మై ట్రిప్' 3X టికెట్ రిఫండ్ ఆఫర్ సమాచారం తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2023
మేక్ మై ట్రిప్ (MMT) వెబ్సైట్ లేదా ఆప్ ద్వారా రైలు టికెట్ బుక్ చేసుకుంటే కొన్ని రైళ్ళకు ‘ట్రిప్ గ్యారంటీ’ అని ఆప్షన్ వస్తుంది అని, అలా బుక్ చేసుకున్న టికెట్ RAC లేదా వెయిటింగ్ లిస్ట్ లో ఉంటే కచ్చితంగా కంఫర్మ్ అవుతుంది అని, ఒకవేళ కంఫర్మ్ అవ్వకపోతే మనం టికెట్ కోసం చెల్లించిన డబ్బుకు మూడింతలు ఎక్కువ డబ్బు (3X) తిరిగి వస్తుంది అంటూ ఒక పోస్ట్ సోషల్ మోడియాలో షేర్ చెయ్యబడుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మేక్ మై ట్రిప్ ద్వారా ‘ట్రిప్ గ్యారంటీ’ అన్న ఆప్షన్ ఉన్న రైలు బుక్ చేసుకొని అది కంఫర్మ్ అవనప్పుడు, చెల్లించిన దానికంటే మూడింతలు ఎక్కువ డబ్బు తిరిగి వస్తుంది.
ఫాక్ట్: మేక్ మై ట్రిప్ 3X టికెట్ రిఫండ్ ఆఫర్ వెయిట్ లిస్టెడ్ టిక్కెట్లకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది మరియు దీనిని పొందాలంటే ‘ట్రిప్ గ్యారంటీ ప్రీమియం’ పేరుతో కొంత డబ్బు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. 3X రీఫండ్ డబ్బులో ఒక వంతు ఒరిజినల్ పేమెంట్ మోడ్ ద్వారా తిరిగి చెల్లించగా, మిగితా రెండు వంతులు (2X) ‘ట్రావెల్ వౌచెర్’ పేరుతో రీఫండ్ చెయ్యబడుతుంది. ఈ 2X అమౌంట్, ట్రావెల్ వౌచర్లకు సంబంధించి పలు నిబంధనలు, షరతులు వర్తిస్తాయి. కావున, ఈ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మొదట, ఈ పోస్ట్ కింద ఉన్న కామెంట్స్ చూడగా,  ఈ ఆఫర్ కు సంబంధించి కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నాయి అని అర్థమయింది.
దాని గురించి తెలుసుకునేందుకు, మేక్ మై ట్రిప్ వెబ్సైటులో వెతకగా, ఈ ఆఫర్ కొన్ని రైళ్లకే వర్తిస్తుంది అని, దాని కోసం ‘ట్రిప్ గ్యారంటీ ప్రీమియం’ పేరుతో కొంత డబ్బు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది అని తెలిసింది.
తరువాత, MMT వెబ్సైట్/ఆప్ ద్వారా బుక్ చేసుకున్న టిక్కెట్లకు ఈ ఆఫర్ వర్తించాలి అంటే కొన్ని నిబంధలను వర్తిస్తాయి అని వెబ్సైటులో పేర్కొన్నారు. అంతే కాదు, ఈ ఆఫర్ కేవలం వెయిట్ లిస్ట్ చేసిన కేటగిరీలో ఉన్న టిక్కెట్లకి మాత్రమే వర్తిస్తుంది. చార్ట్ తయారుచేసే సమయానికి వెయిట్ లిస్టులో ఉన్న టికెట్ కంఫర్మ్ కానప్పుడు టికెట్ ఫెయిర్ కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ డబ్బు చెల్లించబడుతుంది అని వెబ్సైట్ లో తెలిపారు.
రిఫండ్ డబ్బు చెల్లించే విధానం గురించి వివరాలు వెతకగా, టికెట్ ఫెయిర్ మాత్రమే ఒరిజినల్ పేమెంట్ మోడ్ లో చెల్లించబడుతుంది అని తెలిసింది. మిగితా రెండింతల డబ్బుని ట్రావెల్ వౌచెర్ రూపంలో, MMT ప్లాట్ ఫామ్ లో లభించే ఏ రవాణా విధానంలో అయినా వాడుకునేలా చెల్లిస్తారు. పైగా ఈ రీఫండ్  IRCTC కన్వీనియన్స్ ఫీజు, MMT సర్వీస్ ఫీజు, పేమెంట్ గేట్వే ఛార్జీలు మరియు ట్రిప్ గ్యారంటీ ప్రీమియంలను మినహాయించి ఇవ్వబడుతుంది.
ఈ ఆఫర్ గురించి ప్రస్తావించిన నిబంధనలలో ముఖ్యంగా తెలుసుకోవలసినవి:
చివరగా, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో తెలిపిన మేక్ మై ట్రిప్ 3X టికెట్ రిఫండ్ ఆఫర్ సమాచారం తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.


text:
మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కులాల, మతాల ఆధారంగా విధ్యార్ధినులకు స్కాలర్షిప్ అందిచడం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 20, 2023
మలబార్ గోల్డ్ అండ్ డైమండ్ వ్యాపార సంస్థలో భాగమైన మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కేవలం ముస్లిం విధ్యార్ధినులకు మాత్రమే విద్య కోసం స్కాలర్షిప్ అందిస్తుందని సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. బురఖా ధరించిన ముస్లిం విధ్యార్ధినులు మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్ పట్టాలను పట్టుకొని దిగిన ఒక గ్రూప్ ఫోటోని ఈ పోస్టులో షేర్ చేశారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కేవలం ముస్లిం విధ్యార్ధినులకు మాత్రమే విద్య కోసం స్కాలర్షిప్ సహాయం అందజేస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): మలబార్ గోల్డ్ అండ్ డైమండ్ వ్యాపార సంస్థలో భాగమైన మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కులాల, మతాల ఆధారంగా విధ్యార్ధినులకు స్కాలర్షిప్ పంపిణీ చేయడం లేదు. మెరిట్ మరియు కుటుంబ ఆర్ధిక పరిస్థితుల ఆధారంగా మాత్రమే మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ సంస్థ స్కాలర్షిప్ కోసం విధ్యార్ధినులను ఎంపిక చేస్తారు. కేవలం ముస్లిం విధ్యార్ధినులు మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్ పట్టాతో దిగిన ఒక ఫోటోని షేర్ చేస్తూ మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కేవలం ముస్లింలకు మాత్రమే స్కాలర్షిప్ అందిస్తుందని తప్పుగా  షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోకి సంబంధించిన వివరాల కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతికితే, ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ మలబార్ గోల్డ్ అండ్ డైమండ్ సంస్థ వారు పబ్లిష్ చేసిన ఒక పాంప్లెట్ కాపీ దొరికింది. మంగళూరులో మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ సుమారు 60 కాలేజీలలో చదువుతున్న 630 మంది విధ్యార్ధినులకు స్కాలర్షిప్ అందచేసినట్టు ఈ పాంప్లెట్లో తెలిపారు. ఈ పాంప్లెట్లో తెలిపిన వివరాల ప్రకారం ఫోటోలో కనిపిస్తున్న విధ్యార్ధినులు ఉప్పినంగాడి ప్రభుత్వ PU కాలేజీ విధ్యార్ధులని తెలుస్తుంది.
కానీ, ఈ పాంప్లెట్లో ప్రచురించిన చిత్రాలలో మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారు ముస్లిం విధ్యార్ధినులతో పాటు వేరే మతాలకు సంబంధించిన విధ్యార్ధినులకు కూడా స్కాలర్షిప్ అందచేసినట్టు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ మంగళూరులో నిర్వహించిన ఈ స్కాలర్షిప్ పంపిణీ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన మరికొన్ని ఫోటోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఫోటోలలో, పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫొటోల్లో కనిపించిన వ్యక్తులు హిందూ విధ్యార్ధినులకు కూడా స్కాలర్షిప్ అందజేస్తున్న చిత్రాలని చూడవచ్చు. ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించి వార్తా సంస్థలు పబ్లిష్ చేసిన న్యూస్ రీపోర్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు.
కులాల, మతాల వివక్ష లేకుండా పేద విధ్యార్ధుల చదువులకు సహాయం అందిచడం కోసం మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్ అందజేస్తూ వస్తుందని మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ తమ వెబ్సైట్లో తెలిపారు. విధ్యార్ధినుల కోసం ప్రత్యేకంగా అందిస్తున్న ఈ స్కాలర్షిప్ కేవలం మెరిట్ మరియు కుటుంబ ఆర్ధిక పరిస్థితుల ఆధారంగా విధ్యార్ధులను సెలెక్ట్ చేస్తామని మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్ ఎలిజిబిలిటీ క్రైటీరియాలో తెలిపింది.
మలబార్ సంస్థ కేవలం ముస్లింలకు మాత్రమే స్కాలర్షిప్ అందిస్తుందని సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న పుకార్లపై మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ యాజమాన్యం FACTLYతో మాట్లాడుతూ, “సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఈ వార్తలు పూర్తిగా తప్పు. మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కులాల, మతాల ఆధారంగా స్కాలర్షిప్ అందజేయదు”, అని తెలిపారు. కేవలం ముస్లిం విధ్యార్ధినులు మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్ పట్టాతో దిగిన ఒక గ్రూప్ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కేవలం ముస్లింలకు మాత్రమే స్కాలర్షిప్ అందిస్తుందని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, మలబార్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ కులాల, మతాల ఆధారంగా విధ్యార్ధినులకు స్కాలర్షిప్ అందిచడం లేదు.

created: January 20, 2023


text:
మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ ట్వీట్ ద్వారా భారతీయులకు క్షమాపణలు చెప్పాడు అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నది ఫేక్ స్క్రీన్ షాట్ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 8, 2024
ఇటీవల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై తన మంత్రులు చేసిన వ్యాఖ్యలకు మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ, భారతీయులకు క్షమాపణలు చెబుతున్నట్లు ఉన్న ఒక ట్వీట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయబడుతోంది. ఈ ట్వీట్ తాను 07 జనవరి 2024 నాడు చేసాడు అని వైరల్ ఫోటోలో చూడొచ్చు. ఈ కథనం ద్వారా దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలను తెలుసుకొందాం.
క్లెయిమ్:  ఇటీవల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీపై తన మంత్రులు చేసిన వ్యాఖ్యలకు భారతీయులకు క్షమాపణలు కోరుతూ మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ చేసిన ట్వీట్ యొక్క స్క్రీన్ షాట్.
నిజం(ఫాక్ట్): మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మహ్మద్ ముయిజ్జూ ట్వీట్‌లో భారతీయులకు క్షమాపణలు చెప్పలేదు. తన అఫీషియల్ ‘X’ హ్యాండిల్ నుండి ఆఖరి ట్వీట్ 05 జనవరి 2024న పోస్ట్ చేయబడింది, ఇది భారతీయులకు క్షమాపణలు చెబుతున్న ట్వీట్ కాదు.  సోషల్ మీడియా అకౌంటుల పోస్టింగ్ యాక్టివిటీని పర్యవేక్షించే ఆన్‌లైన్ సాధనాలు కొన్ని ఈ ట్వీటే ఈ ఫాక్ట్-చెక్ రాసే సమయానికి తన ఆఖరి ట్వీటుగా సూచిస్తున్నాయి.  కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ లక్షద్వీప్ పర్యటనపై మాల్దీవుల మంత్రి ఒకరు అవమానకరమైన ట్వీట్‌ను పోస్ట్ చేయడంతో సోషల్ మీడియాలో వివాదం చెలరేగింది. ఈ సంఘటనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న మాల్దీవుల ప్రభుత్వం, వారు చేసిన అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలకు ముగ్గురు డిప్యూటీ మంత్రులను సస్పెండ్ చేయడం ద్వారా చర్య తీసుకుంది.
సోషల్ మీడియాలో మంత్రి చేసిన అభ్యంతరకర వ్యాఖ్యల గురించి మాల్దీవుల ప్రభుత్వం మాట్లాడుతూ, ఈ అభిప్రాయాలు వ్యక్తిగతమని, అవి మాల్దీవుల ప్రభుత్వ అభిప్రాయాలను ప్రతిబింబించవని చెప్పారు.
ఈ నేపథ్యంలో అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ ముయిజ్జూకు ఆపాదిస్తూ ఈ వైరల్ ట్వీట్ విస్తృతంగా ప్రచారం చేయబడుతోంది. అయితే, మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు ట్వీట్‌ను నిజంగా చెయ్యలేదు. వైరల్ స్క్రీన్‌షాట్ కల్పితమని, డిజిటల్‌గా రూపొందించబడి ఉండవచ్చు అని మా రీసెర్చ్ ద్వారా మేము కనుగొన్నాం.
మాల్దీవుల ప్రెసిడెంట్ మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ అధికారిక ట్విట్టర్ ఖాతాలో వెతికితే 07 జనవరి 2024 నాటిదిగా చెప్పి వైరల్ అవుతున్న స్క్రీన్‌షాట్ మాదిరిగా ఉన్న కంటెంట్‌తో సరిపోయే ట్వీట్ ఏదీ మాకు కనిపించలేదు. ఈ ఫాక్ట్-చెక్ రాసే సమయానికి ఈ ఖాతా నుంచి ఆఖరి ట్వీట్ 05 జనవరి 2024న పోస్ట్ చేయబడింది.
I have received concerns from some staff of HDC regarding the shift of municipal services from HDC to MCC. I would like to give full assurance that none of the staff will end up being forced to accept a reduction in salary, insurance, or any other benefits they currently receive,… https://t.co/0apsdWKb1H
ఒక సోషల్ మీడియా అకౌంట్ లో డిలీట్ చేసిన పోస్టులతో పాటు, అన్ని పోస్టింగ్ కార్యకలాపాన్ని పర్యవేక్షించే టూల్ సోషల్ బ్లేడ్‌ని ఉపయోగించి మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ ట్విట్టర్ పోస్టుల గురించి చెక్ చేయగా, ముయిజ్జు 07 జనవరి 2024 తర్వాత ఎలాంటి ట్వీట్‌ను డిలీట్ చెయ్యలేదు అని తెలిసింది.
అదనంగా, ట్విట్టర్ అడ్వాన్సడ్ సెర్చ్ ద్వారా అతని ట్వీట్‌లకు వచ్చిన రెప్లైయలు కనుగొనడానికి తగిన ఫిల్టర్‌లతో వెతకగా,  అతనికి వచ్చన ఆఖరి రెప్లైయలు అతని 05 జనవరి 2024 ట్వీట్‌కి సంబంధించినవని తెలిసింది.  అతను 07 జనవరి 2024న ఎటువంటి ట్వీట్‌లను పోస్ట్ చేయకపోవచ్చని దీని బట్టి అర్థం చేసుకోవచ్చు.
అదనంగా, మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు నిజంగా ఇలాంటి ట్వీట్ చేసి ఉంటే, అది మీడియా ద్వారా తప్పకుండా రిపోర్టు చెయ్యబడేది. అయితే, మాకు ఈ విషయంపై ఎటువంటి వార్త కథనాలు దొరకలేదు. వీటన్నిటిని బట్టి వైరల్ అవుతోన్న స్క్రీన్‌షాట్ ఎడిట్ చేసి రూపొందించారు అని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
చివరిగా, మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మొహమ్మద్ ముయిజ్జూ ఒక ట్వీట్ ద్వారా భారతీయులకు క్షమాపణలు చెప్పాడు అని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నది ఫేక్ స్క్రీన్ షాట్.

created: January 8, 2024


text:
ఆడ చేపలను ఆకర్షించడానికి మగ పఫర్ చేపలు ఇటువంటి గుండ్రని ఆకరాలను చేస్తాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 23, 2022
ఒక చేప సముద్ర అడుగు భాగంలో మహావిష్ణు సుదర్శన చక్రాన్ని గీసిందని చెప్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఒక చేప సముద్ర అడుగు భాగంలో మహావిష్ణు సుదర్శన చక్రాన్ని గీస్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్: ఆడ చేపలను ఆకర్షించడానికి తెల్ల మచ్చలు గల మగ పఫర్ చేపలు ఇటువంటి గుండ్రని ఆకరాలను చేస్తాయి. ఈ ఆకారం మధ్యలోని ఇసుక రేణువులు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. ఆడ చేప మగ చేపతో కలిశాక, ఈ సున్నితమైన ఇసుకలో గుడ్లు పెట్టి వెళ్ళిపోతుంది. మగ చేప ఆ గుడ్లు పొదిగే వరకు వాటికి కాపలా ఉంటుంది. కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ వీడియో గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, ఇది 2014 లో వచ్చిన ‘లైఫ్ స్టోరీ’ అనే బీబీసీ డాక్యుమెంటరీలోని వీడియో క్లిప్ అని గుర్తించాము. డాక్యుమెంటరీలో చెప్పిన వివరాల ప్రకారం, ‘Japanese Puffer Fish’ అని పిలువబడే ఈ చేపలలోని మగ చేపలు ఆడ చేపలను ఆకర్షించడానికి ఇటువంటి ఆకారాలను సముద్ర అడుగు భాగంలోని ఇసుకలో తమ రెక్కలతో గీస్తాయి. ఇదే వీడియోని ఇక్కడ కూడా చూడవచ్చు.
Nature, National Library of Medicine, మరియు ఇతర రిసెర్చ్ పేపర్ల ప్రకారం, తెల్ల మచ్చలు కలిగిన మగ పఫర్ చేపలు ఇటువంటి ఆకరాలను గీస్తాయని 2013లో నిర్ధారించారు. 1995 లోనే ఇటువంటి ఆకారాలను సముద్రంలో గుర్తించినా, అవి ఎలా ఏర్పడ్డాయో తెలియలేదు. గుండ్రంగా ఉండే ఈ ఆకరాలను మగ పఫర్ చేపలు 7-9 రోజుల్లో గీస్తాయి. ఈ ఆకారం మధ్యలోని ఇసుక రేణువులు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. ఆడ చేప మగ చేపతో కలిశాక, ఈ సున్నితమైన ఇసుకలో గుడ్లు పెట్టి వెళ్ళిపోతుంది. మగ చేప ఆ గుడ్లు పొదిగే వరకు వాటికి కాపలా ఉంటుంది.
చివరిగా, ఆడ చేపలను ఆకర్షించడానికి మగ పఫర్ చేపలు ఇటువంటి గుండ్రని ఆకరాలను చేస్తాయి.

created: December 23, 2022


text:
మమతా బెనర్జీ ఎన్‌ఆర్‌సీ (NRC) లిస్ట్ కి సంబంధించి అమిత్ షా కి ఇచ్చిన డాక్యుమెంట్ పైన 'జై శ్రీ రామ్' అని ఫోటోషొప్ చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 21, 2019
మమతా బెనర్జీ అమిత్ షా కి ఇస్తున్న డాక్యుమెంట్ పైన  హిందీ లో  ‘జై శ్రీ రామ్’ అని రాసి ఉన్న ఒక  ఫోటో ని సోషల్ మీడియా లో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ డాక్యుమెంట్ పైన నిజంగా జై శ్రీ రామ్ అని రాసి ఉందొ కనుక్కుందాం.
అమిత్ షా కి ‘జై శ్రీ రామ్’ అని రాసి ఉన్న డాక్యుమెంట్ ఇస్తున్న మమతా బెనర్జీ.
ఫాక్ట్ (నిజం): మమతా బెనర్జీ ఎన్‌ఆర్‌సీ లిస్ట్ నుంచి నిజమయిన పౌరుల పేర్లు గల్లంతయ్యాయని అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ, లిస్ట్ ని పునఃసమీక్షించాల్సిందిగా
కోరుతూ అమిత్ షా కి ఇచ్చిన డాక్యుమెంట్ పైన ‘జై శ్రీ రామ్’ అని ఫోటోషొప్ చేసారు. కావున, పోస్టులో పెట్టిన ఫోటో అబద్ధం.
పోస్ట్ ఉన్న ఫోటో ఏ సంఘటనకు సంబంధించింది అని గూగుల్ లో ‘మమతా బెనర్జీ  అమిత్ షా మీటింగ్’ అని వెతికితే అన్ని మీడియా సంస్థలు ఈ మీటింగ్ కి సంబంధించి ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ రిజల్ట్స్ లో వస్తాయి. రిజల్ట్స్ లో ఈ  మీటింగ్ కి సంబంధించిన CVR NEWS వారు పెట్టిన వీడియో కూడా చూడొచ్చు.
ఇదే మీటింగ్ కి సంబంధించి ANI సంస్థ పెట్టిన ట్వీట్ కూడా మనం చూడొచ్చు. వీటన్నిటిలో ఎక్కడ కూడా అమిత్ షా కి ఇచ్చిన డాక్యుమెంట్ పైన హిందీ లో  ‘జై శ్రీ రామ్’ అని రాసి ఉన్నట్టు మనకు కనిపించదు. మీడియా తో మమతా బెనెర్జీ మాట్లాడుతూ ఎన్‌ఆర్‌సీ లిస్ట్ నుంచి నిజమయిన పౌరుల పేర్లు గల్లంతయ్యాయని, లిస్ట్ ని పునసమీక్షించాల్సిందిగా  కోరుతూ అమిత్ షా కి అఫీషియల్ లెటర్ ఇచ్చినట్టు చెబుతుంది. ఇదే విషయాన్నీ మిగతా వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. అవి ఇక్కడ , ఇక్కడ చూడొచ్చు.
WB CM Mamata Banerjee: I handed over a letter to him (HM Amit Shah), told him that of the 19 Lakh people left out of NRC, many are Hindi speaking, Bengali speaking & local Assamese. Many genuine voters have been left out. This should be looked into. I submitted an official letter pic.twitter.com/PiBPbZM02M
కావున, మమతా బెనర్జీ ఎన్‌ఆర్‌సీ లిస్ట్ ని పునఃసమీక్షించాల్సిందిగా కోరుతూ అమిత్ షా కి ఇచ్చిన డాక్యుమెంట్ పైన ‘జై శ్రీ రామ్’ అని ఫోటోషాప్ చేసారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 21, 2019


text:
బెంగాల్‌లో నమాజ్ సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టరాదని మమతా బెనర్జీ ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 24, 2021
బెంగాల్‌లో నమాజ్ చేసే సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టరాదని పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఉత్తర్వులు జారీ చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టుని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
క్లెయిమ్: బెంగాల్‌లో నమాజ్ సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టరాదని పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): నమాజ్  సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టరాదని ఆదేశిస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ఎటువంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు. ఈ విషయాన్ని  గురుంచి ఏ ఒక్క వార్తా సంస్థ రిపోర్ట్ చేయలేదు.  కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వ వెబ్సైటులో వెతికితే, నమాజ్ సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టవద్దని ఆదేశిస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ఎటువంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదని తెలిసింది.
హిందూ దేవాలయాలు నమాజ్ సమయాలలో మైకులు పెట్టవద్దని హెచ్చరిస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ లేదా పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం కూడా ఎటువంటి ట్వీట్ చేయలేదు. ఒకవేళ మమతా బెనర్జీ అలాంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేసివుంటే, ఆ విషయాన్ని  రిపోర్ట్ చేస్తూ అన్ని ప్రముఖ వార్తా  సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసేవి. కానీ, ఈ సమాచారాన్ని తెలుపుతూ ఇంటర్నెట్లో ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పని కచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, బెంగాల్‌లో నమాజ్ చేసే సమయాలలో హిందూ దేవాలయాలు మైకులు పెట్టరాదని పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఎటువంటి ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు.

created: October 24, 2021


text:
ఈ సభలో మమతా బెనర్జీ ఇస్లాం ప్రార్థనతో పాటు హిందూ, సిక్కు మత ప్రార్థనలు కూడా చేసారు   - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 27, 2021
జై శ్రీ రామ్ అంటే తప్పు బట్టిన వెస్ట్ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమత బెనర్జీ, ఒక బహిరంగ సభలో నమాజ్ చదువుతున్న దృశ్యాలంటూ  ఒక వీడియోని సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేసారు. కొలకత్తా విక్టోరియ మెమోరియల్ లో జరిగిన నేతాజీ 125వ జన్మదిన వేడుకలో జై శ్రీరామ్ నినాదాలు చేసి తనని అవమానించారని, మమత బెనర్జీ నిరసన తెలుపుతూ ఆ బహిరంగ సభలో స్పీచ్ ఇవ్వకుండా వెళ్ళిపోయారు. ఈ నేపధ్యంలో షేర్ అవుతున్న పోస్టులోని వీడియోలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జై శ్రీ రామ్ నినాదాలు తప్పు బట్టిన మమతా బెనర్జీ, ఒక బహిరంగ సభలో ముస్లిం ప్రార్థనలు చేస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలో కనిపిస్తున్న దృశ్యాలు ‘మాతి ఉత్సవ్ 2018’ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఇచ్చిన స్పీచ్ కి సంబంధించినది. మాతి పథకం ద్వార అందరు రైతులకు లబ్ది చేకూరాలని, మమతా బెనర్జీ తన స్పీచ్ లో వివిధ మతాల దేవతలకు ప్రార్థనలు చేసారు. మమతా బెనర్జీ తన స్పీచ్ లో ఇస్లాం ప్రార్థన చేసిన దృశ్యాలని మాత్రమే ఎడిట్ చేసి ఇలా షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని ఇదే క్లెయిమ్ తో పశ్చిమ బెంగాల్ భారతీయ జనత పార్టీ (BJP) తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో షేర్ చేసింది. BJP ట్వీట్ చేసిన ఈ వీడియో యొక్క పూర్తి వెర్షన్ వీడియోని, ఒక జర్నలిస్ట్ ఈ ట్వీట్ కి రిప్లై గా షేర్ చేసారు. 2018లో జరిగిన మాతి ఉత్సవ్ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ వివిధ మతాల దేవతలకు ప్రార్థన చేసినట్టు ఈ ట్వీట్ లో తెలిపారు. మమతా బెనర్జీ ఇస్లాం ప్రార్థన చేస్తున్న దృశ్యాలను మాత్రమే ఎడిట్ చేసి BJP తప్పుగా ప్రచారం చేస్తునట్టు తన ట్వీట్ లో తెలిపారు.
BJP IT सेल कैसे आधा अधूरा पेश कर अपना प्रोपेगैंडा करता है उसका नमूना देखिए।
बंगाल CM ममता बैनर्जी का ये 2018 का भाषण है। Bengal’s annual Mati Utsav event का। इसमें हिन्दू, मुस्लिम, ईसाई, सिख सभी का नाम और मंत्र पढ़ा है। शुरुआत हिन्दू धर्म के श्लोक से ही की है पर ये सब काट दिया। https://t.co/XeDK6nRgm4 pic.twitter.com/uBCpuvNLQw
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ వీడియోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ‘మాతి ఉత్సవ్ 2018’ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో మమతా బెనర్జీ స్పీచ్ యొక్క పూర్తి వీడియోని త్రినముల్ కాంగ్రెస్ పార్టీ తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. 02 జనవరి 2018 నాడు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని పుర్భ బర్ధమాన్ జిల్లాలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో,  మాతి పథకం ద్వార అందరు రైతులకి లబ్ది చేకూరాలని మమతా బెనర్జీ వివిధ మతాల ప్రార్థనలు చేసారు. ఆ దృశ్యాలని వీడియో లోని 21.33 నిమిషాల తర్వాత నుంచి చూడవచ్చు.
మమతా బెనర్జీ తన స్పీచ్ లో ఇస్లాం ప్రార్థనతో పాటు, హిందూవుల దేవత అయిన దుర్గా మాతకి అలాగే, సిక్కు మత ప్రార్థనలు చేసారు. అయితే, 21.58 నుండి 22.14 నిమిషాల వ్యవధిలో మమతా బెనర్జీ ఇస్లాం ప్రార్థన చేస్తున్న దృశ్యాలని మాత్రమే ఈ వీడియోలో చూపిస్తూ ప్రజలని తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు. ‘మాతి ఉత్సవ్ 2018’ ప్రారంబోత్సవ కార్యక్రమానికి సంబంధించి త్రినముల్ కాంగ్రెస్ పార్టీ పార్టీ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, 2018లో మమతా బెనర్జీ వివిధ మతాల దేవతలకు ప్రార్థన చేస్తున్న వీడియోలోని ఒక భాగాన్ని ఎడిట్ చేసి, హిందూ నినాదాలు వ్యతిరేకించిన మమతా బెనర్జీ బహిరంగ సభలో ఇస్లాం ప్రార్థనలు చేస్తున్నారని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: January 27, 2021


text:
అసలు ఫోటోని ఎడిట్ చేసి, మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైతే కుడి కాలికి పట్టీ కట్టుకున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2021
మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైతే కూడి కాలికి పట్టీ కట్టుకున్న దృశ్యమంటూ సోషల్ మీడియాలో  రెండు ఫోటోలతో కూడిన ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. పశ్చిమ బెంగాల్ లోని నందిగ్రామ్ లో జరిగిన ఒక సంఘటనలో, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనెర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైన విషయం మనందరికీ తెలుసు.  ఈ నేపథ్యంలో షేర్ అవుతున్న ఈ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మమతా బెనెర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైతే, కుడి కాలుకు పట్టీ కట్టుకున్న దృశ్యం.
ఫాక్ట్ (నిజం): మమతా బెనర్జీ కుడి కాలికి పట్టీ కట్టుకొని వీల్ చైర్ లో కూర్చున్న ఫోటో అసలు ఫోటో యొక్క రివర్స్ ఇమేజ్ (అద్దంలో కనిపించే ప్రతిబింబం లాంటిది) అని తెలిసింది.  మమతా బెనెర్జీ యొక్క ఒరిజినల్ ఫోటోని ఎడిట్ చేసి ఇలా కుడి కాలికి పట్టీ కట్టుకున్నట్టు షేర్ చేస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన మొదటి ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ కొన్ని న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఫోటోని 11 మార్చి 2021 నాడు AITC లీడర్ అభిషేక్ బెనర్జీ తన ట్వీట్ లో షేర్ చేసారు. ఈ ఫోటో మమతా బెనర్జీ హాస్పిటల్ లో అడ్మిట్ అయినప్పుడు తీసిందని మనం చూసి చెప్పవచ్చు. ఒరిజినల్ ఫోటోలో మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి మాత్రమే పట్టీ కట్టి ఉంది.
.@BJP4Bengal Brace yourselves to see the power of people of BENGAL on Sunday, May 2nd.
Get READY!!! pic.twitter.com/dg6bw1TxiU
పోస్టులో షేర్ చేసిన రెండో ఫోటో, మమతా బెనర్జీ 12 మార్చి 2021 నాడు SSKM హాస్పిటల్ నుండి డిశ్చార్జ్ అయ్యేటప్పుడు తీసినదని తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఒరిజినల్ ఫోటో యొక్క రివర్స్ ఇమేజ్ (అద్దంలో కనిపించే ప్రతిబింబం లాంటిది) అని తెలిసింది. ‘Banglar Gorbo Mamata’ ట్వీట్ చేసిన ఒరిజినల్ ఫోటోలో మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి మాత్రమే పట్టీ కట్టినట్టు కనిపిస్తుంది. ఒరిజినల్ ఫోటోని ఎడిట్  చేసి మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైతే, కుడి కాలికి పట్టీ కట్టుకున్నట్టు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
CHAMPION IS BACK!#MamataBanerjeeAttacked #BanglaNijerMeyekeiChay #MamataBanerjee #Didi #BanglarGorboMamata pic.twitter.com/z0ivspjOh8
‘ANI’ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన వీడియోలో కూడా మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి మాత్రమే పట్టీ కట్టినట్టు చూపించింది.
చివరగా, అసలు ఫోటో యొక్క రివర్స్ ఇమేజ్ ని చూపిస్తూ మమతా బెనర్జీ ఎడమ కాలికి గాయమైతే కుడి కాలికి పట్టీ కట్టుకున్న దృశ్యమంటున్నారు.


text:
ఆ వ్యక్తి పోలీసుని కొట్టింది రోడ్డు పై గుంతలు మరియు సిగ్నల్ లైట్ బాగుచేయకుండా తనకి చలానా వేసినందుకు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 11, 2019
ఒక వ్యక్తి పోలీసుని రోడ్డుపై కొడ్తున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్ట్ చేసి, అతను పోలీసుని రోడ్డు పై గుంతలు మరియు సిగ్నల్ లైట్ బాగు చేయకుండా తనకి చలానా వేసినందుకు కొట్టాడు అని ఆరోపిస్తున్నారు. దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
వీడియోలో ఆ వ్యక్తి పోలీసుని రోడ్డు పై గుంతలు మరియు సిగ్నల్ లైట్ బాగు చేయకుండా తనకి చలానా వేసినందుకు కొట్టాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): హెల్మెట్ ధరించకుండా వాహనం నడుపుతున్నందుకు పోలీసు కానిస్టేబుల్ ఆ వాహనదారుడుని ప్రశ్నించడంతో, ఆగ్రహించిన ఆ వ్యక్తి పోలీసుని కొట్టాడు. కావున, పోస్టులో చేసిన ఆరోపణ తప్పు.
పోస్టు లో ఉన్న వీడియోని ‘ఇన్విడ్’ ప్లగిన్ లో అప్లోడ్ చేసినప్పుడు, దాని యొక్క కీఫ్రేమ్స్ వచ్చాయి. ఆ కీఫ్రేమ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు ఒక కీఫ్రేమ్ “ఈనాడు” వారు ప్రచురించిన కథనం లో లభించింది. ఆ కథనం ద్వారా, ఒక వ్యక్తి  హెల్మెట్ ధరించకుండా వాహనం నడుపుతున్నందుకు పోలీసు కానిస్టేబుల్ ప్రశ్నించడంతో, అతను కోపంగా ఆ పోలీసు అధికారి పై దాడికి దిగినట్లుగా తెలిసింది.
అదే విషయాన్ని తెలుపుతూ “India times” వారు ప్రచురించిన కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఈ కథనం ప్రకారం, ట్రాఫిక్ హోమ్ గార్డ్ కి మరియు ఇంకో వ్యక్తి కి హెల్మెట్ విషయంలో గొడవ జరిగి, అది ఇద్దరూ ఒకరినొకరు కొట్టుకునేదాకా పోయింది.
చివరగా, వీడియోలో ఆ వ్యక్తి పోలీసుని కొట్టింది హెల్మెట్ ధరించలేదని ప్రశ్నించినందుకు, రోడ్డు పై గుంతలు మరియు సిగ్నల్ లైట్ బాగుచేయకుండా తనకి చలానా వేసినందుకు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 11, 2019


text:
వీడియోలో దెబ్బలు తింటున్న వ్యక్తి కన్నయ్య కుమార్ కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 22, 2020
ఒక అతన్ని కొంతమంది వ్యక్తులు కొడుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి, అందులో దెబ్బలు తింటున్న వ్యక్తి సీపీఐ నేత కన్నయ్య కుమార్ అని చెప్తున్నారు. పోస్టులో పేర్కొన్న విషయంలో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
సీపీఐ నేతకన్నయ్య కుమార్ ని ప్రజలు కొడ్తున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియోలోని వ్యక్తులు కొడ్తున్నది కన్నయ్య కుమార్ ని కాదు. బీహార్ లోని ఒక సభ లో కన్నయ్య కుమార్ ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు, చందన్ కుమార్ అనే వ్యక్తి స్టేజ్ పైకి చెప్పులు విసిరినందుకు గానూ అక్కడ ఉన్న జనం అతన్ని పట్టుకుని కొట్టారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో క్లిప్ పైన ‘Kashish News’ అనే లోగో ఉండడం చూడవచ్చు. దాంతో, ఆ చానెల్ యొక్క యూట్యూబ్ అకౌంట్ లో చూసినప్పుడు, ఆ వీడియో లభించింది. దాని టైటిల్ ద్వారా, లఖిసరై(బీహార్) లో కన్నయ్య ప్రసంగాన్ని ఒక యువకుడు అడ్డుకున్నందుకు గానూ అతన్ని అక్కడ ఉన్న ప్రజలు  కొట్టినట్లుగా తెలిసింది. ఆ సభకే సంబంధించిన మరో వీడియో ని చూసినప్పుడు, అందులో కన్నయ్య ‘నీలం’ రంగు చొక్కాలో కనిపిస్తాడు మరియు దాడి చేసి దెబ్బలు తిన్న వ్యక్తి ‘నారింజ’ రంగు చొక్కాలో కనిపిస్తాడు. ‘Danik Bhaskar’ కథనం ద్వారా, లఖిసరై(బీహార్) లోని ఒక సభ లో కన్నయ్య కుమార్ ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు, చందన్ కుమార్ అనే వ్యక్తి స్టేజ్ పైకి చెప్పులు విసిరినందుకు గానూ అక్కడే ఉన్న జనం అతన్ని పట్టుకుని కొట్టారు అని తెలిసింది.
చివరగా, పోస్టులోని వీడియోలో దెబ్బలు తింటున్న వ్యక్తి కన్నయ్య కుమార్ కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 22, 2020


text:
తిరిగి మళ్ళీ మోదీయే అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 2, 2021
తిరిగి మళ్ళీ మోదీయే అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపేశాడని చెప్తూ, ఒక వ్యక్తిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేస్తున్నట్టు ఉన్న ఫోటోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరిగి మళ్ళీ మోదీయే అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపేశాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): తిరిగి మళ్ళీ మోదీ అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపాడని చెప్తూ ఎటువంటి వార్తా కథనాలుగాని లేక మరే ఇతర సమాచారం లేదు. ఈ ఫోటో 2018లో ఇండోనేసియాలో ఎప్పుడు పెళ్లి చేసుకుంటావని తరచూ అడుగుతున్న పక్కింటి మహిళని ఒక వ్యక్తి హత్య చేసిన ఘటనకి సంబంధించింది.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇలా మళ్ళీ మోదీ అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపాడని చెప్తూ ఎటువంటి వార్తా కథనాలైతే మాకు దొరకలేదు. ఒకవేళ ఇలా నిజంగానే జరిగుంటే మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసుండేవి, కాని దీనికి సంబంధించి మాకు ఎటువంటి పత్రికా కథనాలు గాని లేక న్యూస్ వీడియో రిపోర్ట్స్ గాని లభించలేదు.
ఐతే పోస్టులోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని ప్రచురించిన 2018 కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ ఫోటోని ప్రచురించిన ఒక ఇండోనేషియా వార్తా కథనం ప్రకారం ఇండోనేషియాలో  ఫైజ్ నూర్దిన్ ఒక వ్యక్తి తరచూ పెళ్లి ఎప్పుడు చెసుకుంటావ్ అని అడుగుతుందన్న కారణంగా ఐస్య అనే తన పక్కింటి మహిళని చంపేశాడు. ఇదే విషయాన్ని ప్రచురించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
2018 లో ప్రముఖ దినిపత్రిక డెక్కన్ క్రానికల్ కూడా ఈ వార్తని ప్రచురించింది, కాకపోతే ఈ కథనంలో హత్య చేసిన వ్యక్తి ఫోటోని మాత్రం ప్రచురించలేదు. వీటన్నిబట్టి, పోస్టులోని ఈ ఫోటో ఇండోనేషియాలో 2018లో జరిగిన ఒక ఘటనకి సంబంధించిందని, ఈ ఫోటోకి భారత్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదని స్పష్టమవుతుంది.
ఐతే ఈ ఘటనకి సంబంధించిన ఫోటోలతో చాలా మీమ్స్ 2018 నుండి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి. అలాంటి ఒక మీమ్ ని డిజిటల్ గా ఎడిట్ చేసి మోదీకి ఆపాదిస్తూ పోస్టులోని ఈ ఫోటోని తయారు చేసి షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, తిరిగి మళ్ళీ మోదీయే అధికారంలోకి వస్తాడని అన్నందుకు ఒక వ్యక్తి పొరుగువారిని చంపలేదు.


text:
అంబేడ్కర్, నారాయణన్‌లతో పాటు చాలా మంది భారతీయులు డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని పొందారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 5, 2024
బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ ఫోటో కలిగి ఉన్న పోస్ట్ పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. దీని ప్రకారం,  అంబేద్కర్ మరియు భారత మాజీ రాష్ట్రపతి కె.ఆర్. నారాయణన్, డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ అని పిలువబడే ప్రపంచంలోనే అత్యంత కఠినమైన చదువులో ఉత్తీర్ణులయ్యారని, భారతదేశానికి చెందిన వారిలో, ఈ ఇద్దరు వ్యక్తులు మాత్రమే ఇది సాధించారని ఈ పోస్టులో చెప్తున్నారు. పోస్ట్‌లో చేసిన క్లైయిమ్‌ని ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా వెరిఫై చేద్దాం.
క్లెయిమ్: బి.ఆర్.అంబేడ్కర్, కె.ఆర్.నారాయణన్ డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ అని పిలువబడే ప్రపంచంలోని అత్యంత కఠినమైన చదువులో విజయవంతంగా ఉత్తీర్ణత సాధించారు. ఇలా చేసిన భారతదేశానికి చెందిన వ్యక్తులు వీరు మాత్రమే.
ఫాక్ట్(నిజం): బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ 1923లో లండన్ యూనివర్శిటీకి సమర్పించిన థీసిస్‌కు డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ అందుకున్నారు,  కె.ఆర్. నారాయణన్ 1987లో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టోలెడో నుండి గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్‌ని అందుకున్నారు. వీరే కాక, అనేకమంది భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు, విద్యావేత్తలు మరియు ఇతరులు కూడా ఈ డిగ్రీని పొందారు.  కావున,  పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేదిలాగ ఉంది.
డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (D.Sc. లేదా Sc.D.) అనేది ఉన్నతమైన డాక్టరేట్ డిగ్రీ. దీనిని పోస్ట్‌డాక్టోరల్ డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్ అని కూడా పిలుస్తారు, పరిశోధన మరియు విజ్ఞాన రంగంలో గణనీయమైన కృషి చేసిన వ్యక్తులకు దీన్ని ఇస్తారు.
ప్రసిద్ధ సైన్స్ జర్నల్స్‌లో ప్రచురించబడిన పరిశోధనల ఆధారంగా ఈ డిగ్రీని అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు అందిస్తాయి. PhD పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఉన్నత విద్యాసంస్థలు, పరిశోధనలలో అపారమైన అనుభవాన్ని పొందిన అభ్యర్థులకు, నిర్దిష్ట రంగాలలో విద్యావేత్తలుగా లేదా పరిశోధకులుగా శ్రేష్ఠతను సాధించిన అభ్యర్థులకు D.Sc.ని అంద చేయవచ్చు.
డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ సాధించడానికి అయ్యే సమయం చదివే విశ్వవిద్యాలయం, అధ్యయన చేసే రంగం, దేశం వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి మారవచ్చు, సాధారణంగా 6-8 సంవత్సరాలు పడుతుంది. అదనంగా, D.Sc. డిగ్రీ సాధించడానికి అవసరమైన వాటిని నెరవేర్చకుండానే, కాండిడేట్ యొక్క సంబంధిత రంగాలలో విశేషమైన విజయాలు మరియు కాంట్రిబ్యూషన్  ప్రదర్శించిన వ్యక్తులకు గౌరవ గుర్తింపుగా కూడా ఒక గౌరవనీయ డాక్టరేట్ డిగ్రీని అందించవచ్చు.
అంబేడ్కర్ జీవితం మరియు రచనలపై నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (NCERT) ప్రచురించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, అంబేడ్కర్ యొక్క  ‘ది ప్రాబ్లమ్ ఆఫ్ రూపీ’ అనే థీసిస్‌కు 1923లో యూనివర్సిటీ అఫ్ లండన్ ద్వారా డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ అవార్డును పొందారు.
అలాగే 1987లో కె.ఆర్. నారాయణన్‌కు USAలోని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టోలెడో గౌరవ డాక్టరేట్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని ప్రదానం చేసింది. ముందుగా చెప్పినట్లుగా, డిగ్రీ కోసం ప్రామాణిక అవసరాలను నెరవేర్చకపోయినా, వారి సంబంధిత రంగాలలో అసాధారణమైన విజయాలు మరియు గణనీయమైన కృషిని ప్రదర్శించిన వ్యక్తులకు గౌరవ డాక్టరేట్‌లు ఇవ్వబడతాయి.
మరో గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే బి.ఆర్. అంబేడ్కర్,  కె.ఆర్. నారాయణన్, మాత్రమే కాకుండా, మాజీ రాష్ట్రపతి APJ అబ్దుల్ కలాం, ప్రఖ్యాత రసాయన శాస్త్రవేత్త మరియు భారతరత్న గ్రహీత C.N.R. రావు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్, మరియు వారి వారి రంగాలలో రాణించి, సమాజానికి విశేష కృషి చేసిన అనేకమందికి కూడా డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని ప్రదానం చేశారు.
ఇంకా, డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీ అనేది వ్యక్తులకు వారి రీసెర్చ్ వర్క్ మరియు సంబంధిత రంగాలలో వారు చేసిన సహకారం ఆధారంగా అందించబడుతుంది, దీనికి ఉదాహరణ బి.ఆర్. అంబేడ్కర్. అయితే, ఈ డిగ్రీని గౌరవ ప్రాతిపదికన కూడా ఇస్తారు, కె.ఆర్. నారాయణన్ దీనికి ఉదాహరణ.
ఫలానా పరీక్షా ఎంత కష్టమో అని చెప్తూ, పరీక్షల యొక్క  క్లిష్టతను ర్యాంక్ చేసే authority లేదా సంస్థ ఏది కూడా లేదని మీరు ఇక్కడ గమనించడం ముఖ్యం. డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ విషయానికి వస్తే, ఈ డిగ్రీకి సంబంధించి నిర్దిష్ట పరీక్ష ఏదీ లేనందున అటువంటి ర్యాంకింగ్‌లు వర్తించవు.
చివరిగా, బి.ఆర్. అంబేడ్కర్,  కె.ఆర్. నారాయణన్, వీరిద్దరే కాక, అనేక మంది భారతీయులు డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని పొందారు.


text:
ఉక్రెయిన్‌పై సైనిక దాడిని రష్యాలోని చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖ కళాకారులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 2, 2022
ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడి చేస్తున్న నేపథ్యంలో పుతిన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంతో రష్యాలోని ఒక్క రాజకీయ పార్టీ కూడా విరోధించలేదని క్లెయిమ్ చేస్తున్న పోస్టు ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉక్రెయిన్‌పై సైనిక దాడి చేయాలని పుతిన్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని రష్యాలోని ఒక్క రాజకీయ పార్టీ కూడా వ్యతిరేకించలేదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడిని వ్యతిరేకిస్తూ రష్యాలోని రాజకీయ నాయకులు, కళాకారులు, మొదలైనవారు చాలా మంది తమ అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరిచారు. పుతిన్ మద్దతుదారులైన పలువురు పార్లమెంట్ సభ్యులు కూడా ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడిని భాహిరంగంగానే వ్యతిరేకించారు. ఇటీవల రష్యాలోని పలు నగరాలలో యుద్దానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన కార్యక్రమాలు నిర్వహించగా, పోలీసులు నిరసనకారులను అరెస్ట్ చేసినట్టు కూడా వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడిని నిర్వహిస్తున్న విషయం తెలిసిందే. ఐతే రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయాన్ని రష్యాలోని చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖ కళాకారులు (సంగీతకారులు, టీవీ స్టార్లు మొదలైనవారు) వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఉక్రెయిన్‌పై సైనిక దాడిని నిరసిస్తూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు చేస్తున్నట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
రష్యాలో పుతిన్ మద్దతుదారులైన పలువురు పార్లమెంట్ సభ్యులు ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడిని వ్యతిరేకిస్తునట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఎంపీ మిఖాయిల్ మత్వీవ్ ఉక్రెయిన్‌పై దాడిని భాహిరంగంగానే వ్యతిరేకించారు. రష్యా వెంటనే యుద్దాన్ని ఆపేయాలని ఆయన కోరారు. ప్రస్తుతం జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్న రష్యా ప్రతిపక్ష నేత అలెక్సీ ఎ. నవల్నీ కూడా ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా సైనిక దాడిని ఖండించాడు. నవల్నీ మద్దతుదారులు దాడికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలకు కూడా పిలుపునిచ్చారు.
ఇటీవల ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా చేస్తున్న దాడిని వ్యతిరేకిస్తూ పలు నగరాలలో నిరసనలు నిర్వహిస్తున్న సుమారు 1700 మందిని రష్యా పోలీసులు అరెస్ట్ చేసినట్టు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
అంతర్జాతీయంగా కూడా రష్యా చాలా విమర్శలు ఎదురుకుంటుంది. ఉక్రెయిన్‌పై దాడిని వ్యతిరేకిస్తూ ఇప్పటికే పలు దేశాలు రష్యాపై ఆంక్షలు విధించాయి. అలాగే పలు దేశాలు రష్యా విమానాలకు తమ గగనతలాన్ని నిరాకరించాయి. కాబట్టి పుతిన్ నిర్ణయాన్ని రష్యాలో ఎవరూ వ్యతిరేకించలేదన్న వాదన కరెక్ట్ కాదు.
చివరగా, ఉక్రెయిన్‌పై సైనిక దాడిని రష్యాలోని చాలా మంది రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖ కళాకారులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు.


text:
మరాఠా రిజర్వేషన్ కోసం చేసిన ర్యాలీ వీడియో పెట్టి హనుమాన్ జయంతి ర్యాలీ అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 9, 2019
హనుమాన్ జయంతి ర్యాలీ వీడియో అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. రెండేళ్ళ కింద పోస్ట్ చేసిన ఆ వీడియోని ఇప్పటికీ షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ ఆర్టికల్ రాసే సమయానికి 41 వేల మందికి పైగా ఆ పోస్ట్ ని షేర్ చేసారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
హనుమాన్ జయంతి ర్యాలీ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): అది హనుమాన్ జయంతి ర్యాలీ వీడియో కాదు, మరాఠా రిజర్వేషన్ కోసం ముంబై లో మరాఠీలు చేసిన ‘Maratha Kranti Morcha’ ర్యాలీ కి సంబంధించిన వీడియో. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని వీడియో స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, అదే వీడియోతో ఉన్న యూట్యూబ్ వీడియో ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. యూట్యూబ్ లో ఆ వీడియో టైటిల్ ‘Maratha andolan–JJ Flyover 4.5-5 LAKHS OF PROTESTERS MARCH TO AZAD MAIDAN,AT MUMBAI’ అని ఉంటుంది. కావున పోస్ట్ లోని వీడియో 2017 లో మరాఠా రిజర్వేషన్ కోసం ముంబై లో నిర్వహించిన ‘Maratha Kranti Morcha’ ర్యాలీ కి సంబంధించిన వీడియో అని తెలుస్తుంది. ఆ ఫ్లైఓవర్ పై వెళ్తున్న ర్యాలీ యొక్క ఫోటో మరియు వీడియోలను వివిధ వార్తాసంస్థలు కూడా ప్రచురించినట్టు చూడవొచ్చు.
చివరగా, మరాఠా రిజర్వేషన్ కోసం చేసిన ర్యాలీ వీడియో పెట్టి హనుమాన్ జయంతి ర్యాలీ వీడియో అని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 9, 2019