text:
తిరుపతిలో చిరుతల సంచారం అంటూ పాత వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 25, 2023
తిరుపతిలోని SVU ఫ్లైఓవర్ బ్రిడ్జి క్రింద తుమ్మలగుంట దగ్గర చిరుత పులి సేద తీరుతున్న దృశ్యం అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. అలాగే ఇటీవల తిరుపతిలోని శ్రీవెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీలో చిరుతలు కనిపించాయి అంటూ ఒక వీడియో వాట్సాప్‌లో షేర్ అవుతుంది. ఈ వీడియో గురించి వివరణ కోరుతూ మా వాట్సాప్ టిప్‌లైన్‌కు ఒక అభ్యర్ధన వచ్చింది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ రెండు వీడియోలకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుపతిలోని SVU ఫ్లైఓవర్ బ్రిడ్జి క్రింద మరియు శ్రీవెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీలో చిరుతలు సంచరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్(నిజం):  తిరుపతిలో చిరుతల సంచారానికి సంబంధించి షేర్ అవుతున్న ఈ రెండు వీడియోలు పాతవి. ఇందులో ఒకటి ఏప్రిల్ నెలలో కర్ణాటక రాష్ట్రంలో రిపోర్ట్ అయ్యింది. మరొక వీడియో సెప్టెంబర్ 2020 నుండే ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. దీన్నిబట్టి ఈ వీడియోలు ఈ మధ్య కాలానికి సంబంధించినవి కావని స్పష్టమవుతుంది. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ మధ్యకాలంలో తిరుపతిలో చిరుత పులుల సంచారం ఎక్కువైందని వార్తా కథనాలు చేసాయి. ఇటీవల తిరుమలకు వెళ్లే అలిపిరి మెట్ల మార్గంలో చిరుత దాడిలో ఆరేళ్ల చిన్నారి మరణించిన ఘటన కూడా రిపోర్ట్ అయ్యింది. ఈ నేపథ్యంలోనే సోషల్ మీడియా తిరుపతిలో చిరుత సంచారం అంటూ వీడియోలు షేర్ అవుతున్నాయి. ఐతే పైన పేర్కొన్న పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలు తిరుపతికి సంబంధించినవి కావు, ఈ వీడియోలకు సంబంధించిన సమాచారం కింద చూద్దాం.
వీడియో 1:
రోడ్డు పక్కన చిరుత కూర్చొని ఉన్న ఈ దృశ్యాలు కర్ణాటక రాష్ట్రంలో రిపోర్ట్ అయ్యాయి. ఈ వీడియోతో తిరుపతికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. ఈ వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఈ వీడియోను ఈ సంవత్సరం ఏప్రిల్ నెలలో రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి.
ఈ కథనాల ప్రకారం వీడియోలోని ఘటన కర్నాటకలోని గడగ్ జిల్లాలోని బింకదకట్టి అనే గ్రామం దగ్గర 16 ఏప్రిల్ 2023న రిపోర్ట్ అయ్యింది. గడగ్ బింకదకట్టి రోడ్, NH 67పై చిరుత ఇలా కూర్చొని కనిపించింది. ఈ దృశ్యాలను మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
వీడియో 2:
ఈ వీడియో ఈ మధ్య జరిగినట్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది, కాని ఈ వీడియో గత రెండు సంవత్సరాలుగా  ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉంది. ఈ వీడియోకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఈ వీడియోను సెప్టెంబర్ 2020లో షేర్ చేసిన పలు యూట్యూబ్ పోస్టులు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఈ పోస్టులు కూడా ఈ వీడియోను తిరుపతికి ఆపాదిస్తునే షేర్ చేసాయి. ఐతే ఈ దృశ్యాలు నిజంగా తిరుపతికి సంబంధించినవో కావో తెలియనప్పటికీ, ఈ వీడియోలు ఇంటర్నెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న టైం బట్టి ఈ దృశ్యాలు ఇప్పటివి కావని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, తిరుపతిలో చిరుతల సంచారం అంటూ పాత వీడియోలు షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియోలని చూపిస్తూ ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రపంచం చేస్తున్న నిరసనలని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 28, 2020
ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రపంచం చేస్తున్న నిరసనలు, అంటూ షేర్ చేస్తున్న కొన్ని వీడియోలు ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ముస్లిం మత ప్రవక్త  మొహమ్మద్ పై చేసిన కార్టూన్ బొమ్మలను క్లాసులో చుపించారనే కారణంతో, ఒక టీచర్ ని ముస్లిం మతానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి హత్య చేసిన ఘటన ఇటివలే పారిస్ నగరంలో చోటుచేసుకుంది. ఈ నెల మొదట్లో ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రోన్ మాట్లాడుతూ, ‘ఇస్లాం మతం సంక్షోబంలో ఉంది. తాము కార్టూన్లు పబ్లిష్ చేసే విషయంలో వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తి లేదు.’,అని పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రకటనతో ముస్లిం దేశాలలో ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా భారీ ఉద్యమాలు మొదలయ్యాయి. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రజలు చేస్తున్న ఉద్యమాల వీడియోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులలో షేర్ చేసిన ఈ వీడియోలు పాతవి. ఈ వీడియోలకి ఇటివల ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా ముస్లింలు చేస్తున్న ఉద్యమాలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న ఈ క్లెయిమ్ తప్పు.
వీడియో-1 (ఆర్కైవ్డ్):
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘VOA’ న్యూస్ ఛానల్ వారు ‘10 నవంబర్ 2019’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. పోస్టులోని వీడియోలో కనిపిస్తున్న అదే జెండా మరియు లోగో ఈ వీడియోలో కూడా చూడవచ్చు. ముస్లిం మత ప్రవక్త ముహమ్మద్ పుట్టినరోజు సందర్బంగా యెమెన్ దేశంలో ‘09 నవంబర్ 2019’ నాడు జరిగిన వేడుకలకి సంబంధించిన వీడియో అని వివరణలో తెలిపారు.
ఈ వీడియోని ‘AFPTV’ వారు ‘GETTY IMAGES’ వెబ్సైటులో పోస్ట్ చేస్తూ ఇదే విషయాన్నీ తెలిపారు. కొన్ని లక్షల మంది  యెమెన్ దేశ రాజధాని సన నగరంలో జరిగిన ముస్లిం మత ప్రవక్త ముహమ్మద్ పుట్టినరోజు వేడుకలలో పాల్గోన్నారంటూ ‘UPRISING TODAY’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ తమ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో ఇటివల ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా చేస్తున్న నిరసనలకు సంబంధించినది కాదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
వీడియో-2 (ఆర్కైవ్డ్):
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగి ఉన్న వీడియోని ‘Ukraine Today’ న్యూస్ ఛానల్ ‘19 జనవరి 2015’ నాడు యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఫ్రాన్స్ దేశానికి చెందిన ‘Charlie Hebdo’ అనే వార్తా పత్రిక ముస్లిం మత ప్రవక్త ముహమ్మద్ పై చేసిన కార్టూన్ బొమ్మలని వ్యతిరేకిస్తూ కొన్ని వేలమంది చెచెన్ రాజధాని గ్రోజ్నీ నగరంలో నిరసన తెలిపినట్టు ఈ వీడియోలో తెలిపారు.
‘Russia Today’ న్యూస్ ఛానల్ కూడా ఈ వీడియో చెచెన్ దేశంలో జరిగిన నిరసనకి సంబంధించినదని తెలుపుతూ యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసారు. ఈ నిరసనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలుపుతూ ‘France24’ న్యూస్ వెబ్ సైట్ పబ్లిష్  చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో పాతది అని చెప్పవచ్చు.
చివరగా, పాత వీడియోలని చూపిస్తూ ఫ్రాన్స్ కి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రపంచం చేస్తున్న నిరసనలని షేర్ చేస్తున్నారు.

source: news-factly

created: October 28, 2020

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
పాత వీడియోలను చూపిస్తూ BJP నేతలపై బీహార్ ప్రజలు దాడి చేస్తున్నారని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 30, 2020
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టిన నూతన వ్యవసాయ, విద్యుత్ బిల్లులకు వ్యతిరేకంగా బీహార్ లో ఎన్నికల ప్రచారానికి వచ్చిన BJP నాయకులను రైతులు కొడుతున్నారు అని చెప్తూ, దీనికి సంబంధించిన వీడియో షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టిన నూతన వ్యవసాయ, విద్యుత్ బిల్లులకు వ్యతిరేకంగా బీహార్ లో ఎన్నికల ప్రచారానికి వచ్చిన BJP నాయకులను రైతులు కొడుతున్న వీడియో.
ఫాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియోలు 2016, 2017లో వెస్ట్ బెంగాల్ BJP నేతలపై ఇతర పార్టీనేతలు చేసిన దాడికి సంబంధించినవి. అంతేగాని పోస్టులో చెప్తున్నట్టు కేంద్రం తీసుకు వచ్చిన వ్యవసాయ, విద్యుత్ బిల్లులకు వ్యతిరేకంగా BJP నేతలని ప్రజలు కొడుతున్నారన్న వాదనలో నిజం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో ఉన్న వీడియోని జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే మూడు ఘటనలకు సంబంధించిన వీడియోలను కలిపి ఒక వీడియోగా చేసినట్టు తెలుస్తుంది. కావున ఈ విడియోలోని ఒక్కో భాగాన్ని విడిగా ఫాక్ట్-చెక్ చేద్దాం.
వీడియో క్లిప్ 1(0-4 & 16-23 సెకండ్స్):
పోస్టులో ఉన్న వీడియో లోని ఈ క్లిపింగ్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా వీడియోలో విజువల్స్ ని పోలిన ఫోటోను ప్రచురించిన ఒక 2017 వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఫోటో గోర్ఖ జనముక్తి మోర్చా(GJM) పార్టీ బహిష్కృత నేత  బెనోయ్ తమంగ్ మద్దతుదారులు బెంగాల్ BJP ప్రెసిడెంట్ దిలీప్ ఘోష్,  ఇతర BJP నేతలపై దాడి చేసిన సందర్భంలో తీసినవి.
ఈ వార్తా కథనం ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో వెతకగా ఈ ఘటనకి సంబంధించిన న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ కథనంలో కూడా ఈ ఘటన బెంగాల్ BJP నేతలపై GJM నేత బెనోయ్ తమంగ్ అనుచరుల దాడిగానే వివరించారు. దీన్ని బట్టి పోస్టులో ఉన్న వీడియోలోని ఈ క్లిప్ పాతదని, ఇప్పుడు బీహార్ లో జరుగుతున్న ఎన్నికలకు సంబంధించింది కాదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఈ వీడియో ఇంతకు ముందు వివిధ క్లెయిమ్స్ తో వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ రాసిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
వీడియో క్లిప్ 1(5-15 సెకండ్స్) :
పోస్టులో ఉన్న వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా వీడియోలో జరిగిన ఘటన గురుంచి ప్రచురించిన ఒక 2016 న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం BJP కేంద్ర మంత్రి బాబుల్ సుప్రియో పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ఆసన్ సోల్ లో పర్యటించినప్పుడు TMC పార్టీ సభ్యులు వారిపై దాడి చేసారు. ఐతే పోస్టులో ఉన్న వీడియో ఈ దాడిలో భాగంగా ఒక BJP కార్యకర్తని కొట్టి అతని బట్టలు చింపేసిన ఘటనకి సంబంధించింది.
ANI వార్తా సంస్థ ఈ దాడికి సంబంధించిన ఫోటోలోను తమ ట్విట్టర్ అకౌంట్లో షేర్ చేసింది. ఈ దాడికి సంబంధించి మరిన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ వీడియో ఇంతకు ముందు వివిధ క్లెయిమ్స్ తో వైరల్ అయినప్పుడు FACTLY వాటిని ఫాక్ట్-చెక్ చేస్తూ రాసిన కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు.
వీడియో క్లిప్ 1(24-30 సెకండ్స్) :
ఈ క్లిపింగ్ కి సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియో మాకు యూట్యూబ్ లో లభించింది. ఈ వీడియో ఆ ఛానల్ లో 4 సెప్టెంబర్ 2020న అప్లోడ్ చేయబడ్డట్టు ఉంది. ఐతే ఈ వీడియో ఇటీవల కాలానికి సంబంధించిందనిగాని, బీహార్ కి సంబంధించిందనిగాని కచ్చితంగా చెప్పడానికి ఆధారాలు దొర్కనప్పటికీ వీడియోలో జరిగిన సంభాషణల ప్రకారం నల్ల ట్ షర్ట్ వేసుకున్న వ్యక్తి తనని వోట్ అడగడానికి వచ్చిన వ్యక్తిని రోడ్డు వేయమని అడుగుతున్నట్టు తెలుస్తుంది. అంతేగాని వీడియోలో ఎక్కడ కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకు వచ్చిన వ్యవసాయ బిల్లు గురించి గాని కరెంటు బిల్లు గురించిగాని ప్రస్తావించలేదు. పైగా వీడియో ఓట్లు అడగడానికి వచ్చింది వ్యక్తి BJP పార్టీకి సంబంధించిన వ్యక్తి అని చెప్పడానికి కూడా తగిన ఆధారాలు లేవు. వీటన్నిటి బట్టి పోస్టులో ఉన్న వీడియోకి కేంద్రం తీసుకువచ్చిన వ్యవసాయ,  విద్యుత్ బిల్లులకిగాని బీహార్ కిగాని ఎటువంటి సంబంధం లేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
ఇప్పుడు బీహార్ లో జరుగుతున్న జనరల్ ఎన్నికలు మరియు దుబ్బాక లో జరగబోయే ఉప ఎన్నిక నేపథ్యంలో పోస్టులో ఉన్న వార్తలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, ఈ వీడియోకి కేంద్రం తీసుకువచ్చిన వ్యవసాయ,  విద్యుత్ బిల్లులకిగాని బీహార్ కిగాని ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

created: October 30, 2020


text:
పాలస్తీనా ప్రజలపై ఇజ్రాయిల్ సైన్యం దాడులంటూ పాత వీడియోలను షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 20, 2021
ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా మధ్య దాడులు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో  సోషల్ మీడియాలో కొన్ని వీడియోలు ‘ఇజ్రాయిల్ సైన్యం పాలస్తీనా ప్రజలపై దాడులు’ అన్న పేరుతో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి. ఆలాంటి రెండు వీడియోలు షేర్ చేసిన పోస్టులు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ పోస్టులకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇజ్రాయిల్ సైన్యం పాలస్తీనా ప్రజలపై దాడులు చేస్తున్న వీడియోలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇవి ఇజ్రాయిల్ – పాలస్తీనా కి చెందిన పాత వీడియోలు, ఒక వీడియో 2012లో జరిగిన ఘటనకి సంబంధించింది కాగా మరొకటి 2018లో జరిగిన ఘటనది. ఈ వీడియోలకి ప్రస్తుతం ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా మధ్యలో జరుగుతున్న ఘర్షణలకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వీడియో 1:
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని 2018లో ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం జెరూసలేం పట్టణ సమీపంలోని అల్-ఖాన్ అల్-అహ్మర్ ప్రాంతంలో పాలస్తీనాకి చెందిన బెడౌయిన్ తెగకి చెందిన నివాస ప్రాంతాలను ఇజ్రాయిల్ సైన్యం తొలగిస్తున్న సమయంలో ఇజ్రాయిల్ సైన్యానికి మరియు ఆ తెగకి చెందిన వారికి మధ్య జరిగిన జరిగింది. ఈ వీడియో ఆ ఘర్షణలకు సంబంధించింది.
ఐతే పైన తెలిపిన కథనం ఆధారంగా యూట్యూబ్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా బెడౌయిన్ కి చెందిన నివాసాలను ఇజ్రాయిల్ సైన్యం కూల్చేసే క్రమంలో జరిగిన ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి అనే సారాంశం గల వివరణతో 2018లో అప్లోడ్ చేసిన ఒక న్యూస్ వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియో మరియు పోస్టులోని వీడియో రెండు వేరైనప్పటికి రెండు ఒకే ప్రాతంలో మరియు ఒకే సందర్భంలో తీసినవని చెప్పడానికి మాకు కొన్ని ఆధారాలు లభించాయి. వీటిని బట్టి, పోస్టులోని వీడియో మరియు ఈ న్యూస్ వీడియో రెండు ఒకే ఘటనకి సంబంధించినవని చెప్పొచ్చు.
పైగా వీటి ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా 2018లో బెడౌయిన్ తెగకి చెందిన నివాస ప్రాంతాలను ఇజ్రాయిల్ సైన్యం తొలగించడానికి సంబంధించి చాలా వార్తా కథనాలు మాకు లభించాయి, ఈ కథనాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. వీటన్నిటి ఆధారంగా ఈ వీడియో పాతదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
వీడియో 2:
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, ఈ వీడియోని రిపోర్ట్ చేసిన న్యూస్ వీడియోని ఒక యూట్యూబ్ యూసర్ తన ఛానల్ లో 2012లో అప్లోడ్ చేసిన వీడియో మాకు కనిపించింది. ఈ వీడియోలో కనిపిస్తున్న సబ్ టైటిల్స్ ప్రకారం ఈ వీడియో పాలస్తీనాలోని సెంట్రల్ వెస్ట్ బ్యాంక్ ప్రాంతంలోని నబీ సలీహ్ అనే ఉళ్ళో తమ స్థలాన్ని ఇజ్రాయిల్ సైన్యం ఆక్రమించుకోవడంతో ఒక కుటుంబానికి ఇజ్రాయిల్ సైన్యానికి మధ్య ఘర్షణ చోటు చేసుకున్న సందర్భానిది.
యూట్యూబ్ వీడియో ఆధారంగా గూగుల్ లో కీవర్డ్ సెర్చ్ చేయగా పోస్టులోని విజువల్స్ ని పోలిన ఫోటోలు ప్రచురించిన ఒక 2012 వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనంలో ఈ ఫోటోకి సంబంధించిన వివరణ కూడా పైన తెలిపిన విషయాన్నే ద్రువీకరిస్తుంది. దీన్నిబట్టి, పోస్టులోని వీడియో 2012కి సంబంధించిన వీడియో అని స్పష్టమవుతుంది.
2019లో జరిగిన ఇంకో ఘటనకి సంబందించిన వీడియోని కూడా ఇప్పుడు మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా మధ్యలో ఘర్షణలు జరుగుతున్న విషయం నిజమైనప్పటికి, పోస్టుల్లోని వీడియోలు ఇజ్రాయిల్ – పాలస్తీనాకి సంబంధించిన పాత వీడియోలు. ఐతే అవి ఇప్పుడు షేర్ చేయడం వల్ల ప్రజలు వీటిని ప్రస్తుతం ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలకు సంబంధించినవని తప్పుగా అర్ధం చేసుకొనే అవకాశం ఉంది.
చివరగా, పాలస్తీనా ప్రజలపై ఇజ్రాయిల్ సైన్యం దాడులంటూ పాత వీడియోలను షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాత వీడియోలని భారత సైనికులు ఇటీవల చైనా సైనికులను నిలువరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 11, 2021
ఇటీవల భారత భూభాగంలోకి చొరబడిన చైనా సైనికులను భారత సైన్యం నిలువరిస్తున్న దృశ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. చైనా సైనికాధికారులు ‘తప్పిపోయి వచ్చాము..’, అని కాళ్ళు పట్టుకుంటేగానీ,  భారత సైన్యం వారిని విడిచిపెట్టలేదని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోకి చొరబడిన 200 మంది చైనా సైనికులను గతవారం భారత సైన్యం అడ్డుకొని గాయపరిచిన దృశ్యాలంటూ మరొక వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత భూభాగంలోకి చొరబడిన చైనా సైనికులను ఇటీవల భారత ఆర్మీ నిలువరిస్తున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మొదటి పోస్టులోని ఫోటో, 2020 భారత్- చైనా గల్వాన్ వ్యాలీ యుద్ధం ఆధారంగా నిర్మించిన ఒక సినిమా షూటింగ్‌లోని దృశ్యాన్ని చూపిస్తుంది. మరొక పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో, 2020లో చైనా-భారత్ గల్వాన్ వ్యాలీ ఘర్షణలో గాయపడిన చైనా సైనికుడి దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. ఈ ఘర్షణ ఇటీవల అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకుంది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ఫోటో:
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పలు చైనీస్ న్యూస్ సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ ఆర్టికల్స్‌ని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. 2020 భారత్-చైనా సరిహద్దు ఘర్షణ ఆధారంగా రూపొందించిన చిత్రంలోని దృశ్యాలని ఈ వార్తా సంస్థలు తమ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేసాయి. గల్వాన్ వ్యాలీ ఘర్షణలో చైనా సైనికుల ధైర్యసాహసాలను తక్కువ చేస్తూ భారతీయ చలనచిత్ర సంస్థలు సినిమాలు తీస్తున్నారని ఈ ఆర్టికల్స్‌లో ఆరోపించారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ ఫోటోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘Martial Art Ladakh’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ 03 డిసెంబర్ 2020 నాడు పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2020లో భారత్-చైనా సరిహద్దు ఘర్షణ ఆధారంగా రుపొంచించిన ‘LAC’ సినిమాలోని మేకింగ్ దృశ్యాలని ఈ వీడియోలో తెలిపారు. ఈ సినిమా చిత్రికరణకు సంబంధించిన వీడియోని ‘Daily Excelsior’ న్యూస్ ఛానల్ 30 నవంబర్ 2020 నాడు ఒక వీడియో పబ్లిష్ చేసింది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో 2020 భారత్-చైనా యుద్ధం ఆధారంగా రూపొందించిన చిత్రంలోని దృశ్యాలని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
వీడియో:
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘RT’ న్యూస్ ఛానల్ 2021 ఫిబ్రవరి నెలలో తమ అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్లో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. గత ఏడాది భారత దేశంతో జరిగిన సరిహద్దు ఘర్షణకు సంబంధించిన దృశ్యాలని చైనా విడుదల చేసిందని ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు.
‘RT’ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన ఈ వీడియోని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, గాయపడిన వ్యక్తిని తీసుకెళ్తున్న సైనికుల యూనిఫోరం పై పీపుల్ లిబరేషన్ ఆర్మీ (PLA) లోగో ఉండటాన్ని మనం చూడవచ్చు. దీన్ని బట్టి, వీడియోలో గాయపడిన వ్యక్తి చైనా సైనికుడని స్పష్టమయ్యింది. చైనా రిలీజ్ చేసిన ఈ వీడియోని పలు న్యూస్ సంస్థలు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసాయి. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలోని ఘటన ఇటీవల అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకోలేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, పాత వీడియోలని షేర్ చేస్తూ భారత సైనికులు ఇటీవల చైనా సైనికులను నిలువరిస్తున్న దృశ్యాలంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: October 11, 2021


text:
ఇద్దరు సోదరీమణులపై వారి కుటుంబ సభ్యులు దాడి చేసిన 2021 నాటి వీడియోని కుల వివక్ష ఆరోపణలతో ఇప్పుడు తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 30, 2024
“ ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో దళిత మహిళ చెరువులో స్నానం చేసిందని ఇంత ఘోరమైన …క్రూరమైన శిక్షకు గురి చేశారు. దళిత మహిళ చెరువులో స్నానం చేయకూడదా…అదేమైనా పాపమా” అని చెప్తూ ఒక మహిళను కొందరు వ్యక్తులు కర్రలతో, కాళ్లతో మహా దారుణంగా కొడుతున్న వీడియో (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఇది ఒక కులోన్మాద సంఘటన అని చెప్పి క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. దీని వెనుక ఉన్న నిజానిజాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా చూద్దాం.
క్లెయిమ్:ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో ఒక చెరువులో స్నానం చేసినందుకు ఒక దళిత మహిళను కొందరు కొట్టిన సంఘటనకి చెందిన వీడియో ఇది.
ఫ్యాక్ట్(నిజం): ఈ వీడియో 2021 నాటి ఒక పాత సంఘటనకు సంబంధించినది.  22 జూన్ 2021 నాడు మధ్య ప్రదేశ్‌లోని ధార్ జిల్లాలోని పిపాల్వా గ్రామంలో గిరిజన సమాజానికి చెందిన ఇద్దరు సోదరీమణులు తమ మామ కొడుకులతో ఫోన్‌లో మాట్లాడినందుకు వారి కుటుంబ సభ్యులు దారుణంగా కొట్టిన సంఘటనకి చేసందిన వీడియో ఇది. ఈ సంఘటనలో ఎలాంటి కుల వివక్ష కోణం లేదు. కావున, పోస్ట్‌లో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ఈ వీడియో గురించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవడానికి కొన్ని కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి Googleలో సెర్చ్ చేయగా, వైరల్ విజువల్స్‌ని కలిగి ఉన్న జూలై 2021 నాటి కొన్ని వార్తా కథనాలు (ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) మాకు దొరికాయి.
వార్తా కథనాల ప్రకారం ఈ సంఘటన జూన్ 2021లో మధ్య ప్రదేశ్‌లోని ధార్ జిల్లాలో చోటుచేసుకొంది, పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నట్టు ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో కాదు. వైరల్ పోస్ట్‌లో ఆరోపిస్తున్నట్టుగా ఈ సంఘటనలో ఎలాంటి కుల వివక్ష కోణం లేదు.
ఈ వార్తా కథనాల ప్రకారం, ధార్ జిల్లాలోని పిపాల్వా గ్రామంలోని గిరిజన సమాజానికి చెందిన ఇద్దరు సోదరీమణులను, వారి మామ కొడుకులతో ఫోన్‌లో మాట్లాడినందుకు వారి కుటుంబ సభ్యులు దారుణంగా కొట్టినప్పుడు చిత్రించిన వీడియో ఇది. అప్పట్లో ఈ వీడియో వైరల్ అయినప్పుడు పోలీసులు ఆ కుటుంబ సభ్యులపై కేసులు నమోదు చేశారు(ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్)
Tanda police station incharge Vijay Vaskale said case has been registered against 7 family members of the two girls. Police took cognizance after #video went viral pic.twitter.com/j25tNvImOh
చివరిగా, ఇద్దరు సోదరీమణులపై కొందరు కుటుంబ సభ్యులు దాడి చేసిన పాత వీడియోని,  ఉత్తర్ ప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకొన్న కుల వివక్ష సంఘటనకి చెందిన వీడియో అని ఒక కట్టు కథని  షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
వరద నీటితో నిండిపోయిన ఇంట్లోకి చేపలు కొట్టుకువచ్చిన పాత దృశ్యాలని తిరుపతి వరదలకు ముడి పెడుతున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 23, 2021
తిరుపతి వరదల కారణంగా అక్కడ ఉన్న ఇళ్లలోకి చేపలు కుప్పలు తెప్పలుగా కొట్టుకు వచ్చిన దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతుంది. తిరుపతి నగరంలో ఇటీవల కురిసిన భారీ వర్షాలకు నగరం వరదలతో నిండిపోయిన నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తిరుపతి వరదల కారణంగా అక్కడ ఉన్న ఇళ్లలోకి చేపలు కొట్టుకు వచ్చిన దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది. ఈ వీడియో కనీసం 2020 నవంబర్ నెల నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. దీన్ని బట్టి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో తిరుపతి వరదలకి సంబంధించినది కాదని స్పష్టమయ్యింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోలని కనీసం 2020 నవంబర్ నెల నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వీడియోని సిద్ రజాలి అనే వ్యక్తి రికార్డు చేసి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినట్టు ఒక యూట్యూబ్ ఛానల్ వీడియో వివరణలో తెలిపింది.
ఈ వివరాల ఆధారంగా వీడియో కోసం సిద్ రజాలి ట్విట్టర్ హ్యాండిల్‌లో వెతకగా, ఈ వీడియోని సిద్ రజాలి 24 నవంబర్ 2020 నాడు షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఇంట్లో చేరిన వరద నీటిలో చేపలు కొట్టుకు వచ్చిన దృశ్యాలని సిద్ రజాలి తన ట్వీట్లో పేర్కొన్నారు. అంతేకాదు, తన ఇల్లు  వరద నీటితో మునిగిపోయిన మరొక వీడియోని కూడా సిద్ రజాలి ట్వీట్ చేసారు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోని సిద్ రజాలి తీసినట్టు పలు వెబ్సైట్లు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. మలేషియా తెరగ్గన్ను రాష్ట్రంలోని ఒక ఇంట్లో ఈ ఘటన చోటుచేసుకుందని ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. అయితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని 20 నవంబర్ 2020 నాడు అంటే, సిద్ రజాలి ఈ వీడియోని ట్వీట్ చేయక ముందే కొందరు యూసర్లు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఆ వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో ఎక్కడిదని స్పష్టంగా తెలియనప్పటికీ, ఈ వీడియో పాతదని,  తిరుపతి వరదలకి సంబంధించినది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
తిరుపతిలో కురిసిన భారీ వర్షాలకు అక్కడి లోత్తట్టు ప్రాంతాలు వరద నీటిలో మునిగినట్టు పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసాయి. ఈ వరద భీభత్సంతో తిరుపతి నగరంలోని కొన్ని ఇళ్లలోకి వరద నీరు చేరినట్టు ఈ ఆర్టికల్స్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. అలాగే, తిరుపతి వరద ప్రవాహంలో చేపలను కొట్టుకు వస్తున్నాయని మరికొన్ని న్యూస్ చానల్స్ రిపోర్ట్ చేసాయి. కానీ, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో తిరుపతి వరదలకి సంబంధించినది కాదు.
చివరగా, వరద నీటితో నిండిపోయిన ఇంట్లోకి చేపలు కొట్టుకువచ్చిన పాత దృశ్యాలని తిరుపతి వరదలకు ముడి పెడుతున్నారు.

created: November 23, 2021


text:
వైస్సార్సీపీ ఎమ్మెల్యే అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను గతంలో ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసిన దృశ్యాలను ఇటీవల జరిగిన ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 13, 2022
వైస్సార్సీపీ పార్టీ సర్కారు మూడేళ్ల పాలన సందర్భంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ‘గడప గడపకు మన ప్రభుత్వం’ అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ‘గడప గడపకు వెళ్ళబోయిన మాజీ మంత్రి అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ని  తరిమి కొట్టిన ముస్లిం సోదరులు, నెల్లూరు ప్రజలు’ అంటూ వైస్సార్సీపీ ఎమ్మెల్యే అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసిన వీడియోను షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది, ఈ వీడియోను ఇటీవల జరిగిన సంఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటీవల వైస్సార్సీపీ మ్మెల్యే అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం):  ఈ దృశ్యాలు ఇటీవల జరిగిన ఘటనలకు సంబంధించినవి కావు. ఫిబ్రవరి 2020లో మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో నెల్లూరులో పర్యటిస్తున్న అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను, CAA అంశంపై తన వైఖరి తెలపాలంటూ ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసారు, ఈ దృశ్యాలు ఆ ఘటనకు సంబంధించినవి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్నట్టు వైస్సార్సీపీ ఎమ్మెల్యే అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసిన విషయం నిజమే అయినప్పటికీ, ఈ ఘటన ఈ మధ్యకాలంలో జరిగింది కాదు. ఈ దృశ్యాలు 2020లో జరిగిన  సంఘటనకు సంబంధించినవి.
వైరల్ వీడియోకు సంబంధించి సమాచారం కోసం గూగుల్‌లో వెతకగా, ఇవే దృశ్యాలను 2020లో రిపోర్ట్ చేసిన పలు వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఈ కథనాల ప్రకారం ఫిబ్రవరి 2020లో మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో నెల్లూరులో పర్యటిస్తున్న అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను, CAA అంశంపై తన వైఖరి తెలపాలంటూ ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసారు. వైరల్ అవుతున్న దృశ్యాలు ఈ ఘటనకు సంబంధించినవే. అప్పట్లో ఈ దృశ్యాలను షేర్ చేసిన పలు కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఐతే ఈ దృశ్యాలను ఇటీవల జరిగిన సంఘటనగా పలు తెలుగు వార్తా సంస్థలు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) ప్రసారం చేయడంతో ఈ దృశ్యాలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతున్నాయి.
ఇదిలా ఉండగా వైస్సార్సీపీ ప్రారంభించిన గడప గడపకు మన ప్రభుత్వం కార్యక్రమంలో వైస్సార్సీపీ నేతలకు ప్రజల నుండి వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతుందని పలు వార్తా కథనాలు రిపోర్ట్ చేసాయి (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే ఈ కార్యక్రమంలో ముస్లింలు అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను ఘెరావ్ చేసినట్టు మాత్రం ఎటువంటి కథనాలు లేవు.
చివరగా, వైస్సార్సీపీ ఎమ్మెల్యే అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ను గతంలో ముస్లింలు ఘెరావ్ చేసిన దృశ్యాలను ఇటీవల జరిగిన ఘటనగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
బీహార్ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులు నిద్రపోయే పాత దృశ్యాలను, తెలంగాణ ప్రభుత్వ పాఠశాలల పరిస్థితి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 19, 2023
క్లాస్ రూముల్లో ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థుల ముందు నిద్రపోతున్న ఫోటో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ దృశ్యాలు, తెలంగాణ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయుల పనితీరు అని,  విద్యార్థుల భవిష్యత్తు కోసం ప్రభుత్వానికి తెలిసేలా దీన్ని ప్రతి ఒక్కరూ షేర్ చెయ్యాలి అంటూ పోస్టులో తెలిపారు. ఇందులో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: తెలంగాణ ప్రభుత్వ పాఠశాలలలో ఉపాధ్యాయులు తమ క్లాసుల్లో నిద్రపోతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇవి  తెలంగాణ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లోని దృశ్యాలు కాదు. ఈ ఫొటోలు  బీహార్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులవి. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
మొదటి ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, ఈ దృశ్యం 2018లో బీహార్ రాష్ట్రంలోని ఒక పాఠశాలకు సంబంధించింది అని పలు వార్త పత్రికలు ప్రచురించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ).
ఈ ఫొటోలో ఉన్నది బీహార్ రాష్ట్రం సుఫౌల్ జిల్లాలోని ఛతాపూర్ బ్లాక్‌లో, మహదీపూర్ ఉర్దూ మీడియం పాఠశాలలో పాధ్యాయుడు అశోక్ కుమార్ యాదవ్ అని తెలిసింది. అసిస్టెంట్ టీచర్‌గా నియమితులైన అశోక్ కుమార్ యాదవ్ విద్యార్థినుల ముందు క్లాస్ టేబుల్‌పై కాళ్లు చాపి నిద్రిస్తున్నాడు. తన ప్రవర్తన మార్చుకోవాలని అశోక్‌ను పలుమార్లు ప్రధానోపాధ్యాయుడు కోరినట్లు ఆయన తెలిపారు. ఈ ఘటన తరువాత అశోక్‌కి ‘షోకాజ్’ నోటీసు అందింది.
మిగితా రెండు ఫోటోలను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చెయ్యగా, వీటి గురించి సరైన ఆధారాలు దొరకనప్పటికీ, ఈ రెండు దృశ్యాలు కూడా బీహార్ రాష్ట్రంలోని పాఠశాలల్లోని దృశ్యాలు అని పలు పాత సోషల్ మీడియా పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) పేర్కొన్నాయి.
చివరిగా, బీహార్ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులు క్లాసుల్లో నిద్రపోయే కొన్ని పాత దృశ్యాలను, తెలంగాణ  ప్రభుత్వ పాఠశాలల పరిస్థితి అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 19, 2023


text:
ఒమాన్ అంతటా మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడవట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 18, 2020
‘రాత్రి 11:30 తర్వాత మొత్తం ఒమాన్ దేశం అంతటా మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడుస్తున్నారు’ అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
ఒమాన్ దేశం అంతటా మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడుస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో తాము అలాంటి ఎటువంటి ఆపరేషన్స్ నిర్వహించట్లేదని ఒమాన్ ఆరోగ్య మంత్రి తెలిపారు. భారత్ లో  కూడా అలాంటి మెసేజ్ వైరల్ అయినపుడు, అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్ అని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఇచ్చిన విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, ‘టైమ్స్ అఫ్ ఒమాన్’ వారి ఆర్టికల్ ఒకటి సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. ఆ విషయంపై ఒమాన్ ఆరోగ్య మంత్రి మాట్లాడుతూ మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడుస్తూ తాము ఎటువంటి ఆపరేషన్స్ నిర్వహించట్లేదని తెలిపాడని ఆ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు.
భారత ప్రభుత్వం కూడా కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడుస్తున్నారని మెసేజ్ వైరల్ అయినపుడు అది ఒక ఫేక్ మెసేజ్ అని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వారు తెలిపారు.
చివరగా, ఒమాన్ అంతటా మిలిటరీ హెలికాప్టర్లతో కొరోనా వైరస్ నిర్మూలనకై ప్రత్యేక రసాయనాన్ని ఆకాశంలో విడవట్లేదు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
కర్ణాటకలో ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ కేసు ఇంకా ధ్రువీకరణ కాలేదు; అలాగే లాక్‌డౌన్ విధించే ఆలోచన లేదని ముఖ్యమంత్రి స్పష్టం చేసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 1, 2021
వివరణ (DECEMBER 3, 2021):భారతదేశంలో మొదటి రెండు ఒమిక్రాన్ కేసులు కర్ణాటకలో రిపోర్ట్ అయ్యాయి అని 02 December 2021న కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి లవ్ అగర్వాల్ మీడియా ప్రతినిధులతో తెలిపారు.
‘కర్ణాటకలో 6000/ 400 కొత్త ఓమిక్రాన్ కరోనా కేసులు, రెండు నెలలు లాక్‌డౌన్ చేయాలి అంటున్న కర్ణాటక ప్రభుత్వం’ అంటూ ఒక కన్నడ న్యూస్ వీడియో రిపోర్ట్  షేర్ చేసిన పోస్టులు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ) సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్  అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో 6000/400 కొత్త ఒమిక్రాన్ కరోనా కేసులు, రెండు నెలలు లాక్ డౌన్ చేయాలి అంటున్న కర్ణాటక ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతానికి భారతదేశంలో ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ కేసులు నమోదు కాలేదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవియా పార్లమెంటులో తెలిపారు. ఇటీవల దక్షిణాఫ్రికా నుండి కర్ణాటక వచ్చిన ఇద్దరికీ కోవిడ్ -19 పాజిటివ్ తేలింది, ఇందులో ఒకరి నమూనాలు డెల్టా  వేరియంట్‌కి బిన్నంగా ఉండడంతో ఆ వ్యక్తి నమునాను కేంద్ర లాబరేటరీకి పంపినట్టు, కేంద్ర లాబరేటరీ నుండి ఫైనల్ రిపోర్ట్ వచ్చేంతవరకు అది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ అని నిర్దారించాలేమని రాష్ట్ర ఆరోగ్య మంత్రి మీడియాకి వివరించారు. అలాగే కర్ణాటకలో లాక్‌డౌన్ విధించే ఆలోచనలేదని ఆ రాష్ట ముఖ్యమంత్రి స్పష్టం చేసారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల దక్షిణాఫ్రికాలో ఒమిక్రాన్ అనే కొత్త కోవిడ్ -19 వేరియంట్ వెలుగులోకి వచ్చింది, ఇప్పటికే సుమారు 20కి పైగా దేశాలలో ఈ వేరియంట్ కేసులు కూడా నమోదైనట్టు వార్తా కథనాలు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం నిబంధనలు సవరించింది. ఢిల్లీ, మహారాష్ట్ర మొదలైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎక్కువ రిస్క్ గల దేశాల మధ్య ప్రయాణాలు చేసేవారికి సంబంధించి కఠినమైన నిబంధనలు అమలు చేయాలనీ నిర్ణయించాయి.
ఐతే ప్రస్తుతానికి భారతదేశంలో ఈ వేరియంట్‌కి సంబంధించి ఎటువంటి కేసులు నమోదుకాలేదు. కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవియా 30 నవంబర్ 2021న పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ కూడా ఇదే విషయం స్పష్టం చేసారు.
ఐతే ఇటీవల దక్షిణాఫ్రికా నుండి కర్ణాటక వచ్చిన ఇద్దరికీ కోవిడ్ -19 పాజిటివ్ తేలింది, ఇందులో ఒకరి నమూనాలు డెల్టా  వేరియంట్‌కి బిన్నంగా ఉండడంతో ఆ వ్యక్తి నమునాను కేంద్ర లాబరేటరీకి పంపినట్టు, కేంద్ర లాబరేటరీ నుండి ఫైనల్ రిపోర్ట్ వచ్చేంతవరకు అది ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ అని నిర్దారించాలేమని కర్ణాటక రాష్ట్ర ఆరోగ్య మంత్రి మీడియాకి వివరించారు.
ఈ నేపథ్యంలోనే రాష్ట్రంలో లాక్‌డౌన్ ఉండబోతుందన్న వార్తలు సోషల్ మీడియాలో చక్కర్లు కొట్టాయి. పలు మీడియా సంస్థలు కూడా ప్రభుత్వం లాక్‌డౌన్ చేస్తుందా అన్న అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తూ కథనాలు ప్రసారం చేసాయి, పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియో కూడా ఇలాంటిదే. ఐతే ఈ వీడియోలో కర్ణాటకలో 6000/400 ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ కేసులు నమోదైనట్టుగాని లేక ప్రభుత్వం కచ్చితంగా లాక్‌డౌన్ విధించబోతుందని గానీ అనలేదు.
ఐతే లాక్‌డౌన్ వార్తలు వస్తున్న నేపథ్యంలో కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి బసవరాజ్  బొమ్మై మీడియాతో మాట్లాడుతూ రాష్ట్రంలో లాక్‌డౌన్ విధించే ఆలోచన లేదని స్పష్టం చేసారు. ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ వెలుగులోకి వచ్చిన దేశాలనుండి ప్రయాణం చేసేవారికీ సంబంధించి కఠినమైన నిబంధనలు అమలు చేయబోతునట్టు అయన అన్నారు. ఈ వివరాల బట్టి పోస్టులో చెప్తునట్టు కర్ణాటకలో 6000/ 400 ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ కేసులు నమోదయ్యాయన్న వార్త నిజంకాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, కర్ణాటకలో ఒమిక్రాన్ వేరియంట్ కేసు ఇంకా ధ్రువీకరణ కాలేదు; అలాగే కర్ణాటకలో లాక్‌డౌన్ విధించే ఆలోచన లేదని ముఖ్యమంత్రి స్పష్టం చేసారు.

created: December 1, 2021


text:
బ్రీతింగ్ టెస్ట్ ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవచ్చనే వార్తలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 27, 2021
30 సెకండ్ల నిడివి గల ఒక బ్రీతింగ్ (శ్వాస) ఎక్షర్సైజ్ వీడియోని షేర్ చేస్తూ, ఈ ఎక్షర్సైజ్ ని సరిగ్గా చేస్తే ఊపిరితిత్తులు బాగున్నట్టని, వారికి కరోనా సోకలేదని అర్ధమని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవడానికి సంబంధించిన 30 సెకండ్ల నిడివిగల బ్రీతింగ్ టెస్ట్ వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ప్రస్తుతానికి కేవలం PCR, యాంటిజెన్ మరియు యాంటీబాడీ టెస్ట్ల ద్వారా మాత్రమే కరోనా నిర్ధారణ చేస్తున్నారు. గతంలో కూడా ఇలాగే 10 సెకండ్స్ ఊపిరి బిగబట్టు కోవడం ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవచ్చని ఒక వార్త వైరల్ అయినప్పుడు WHO మరియు PIB ఈ వార్తలో నిజంలేదని స్పష్టం చేసాయి.  కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) చెప్తున్న దాని ప్రకారం ఒక వ్యక్తికి కరోనా సోకిందో లేదో తెల్సుకోవడానికి ప్రస్తుతం మూడు టెస్టులు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి.
కేవలం ఈ మూడు టెస్టుల మాత్రమే కరోనా నిర్ధారణ పరిక్షలుగా గుర్తించారు, భారత దేశంలో కూడా ఈ మూడు టెస్టుల ద్వారానే కరోనాని గుర్తిస్తున్నారు. గతంలో ఇలాగే 10 సెకండ్స్ ఊపిరి బిగబట్టు కోవడం ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవచ్చని ఒక వార్త వైరల్ అయినప్పుడు WHO ఈ వార్తలో నిజంలేదని స్పష్టం చేసింది.
భారతదేశంలో కూడా కరోనా కి సంబంధించిన 10 సెకండ్స్ ఊపిరి బిగబట్టే వార్త వైరల్ అయినప్పుడు, PIB ఈ వార్తలో నిజం లేదని స్పష్టం చేసింది.
Claim: If you can hold your breath for 10 sec without discomfort, you don’t have #Coronavirus#PIBFactCheck : Most young patients with #Coronavirus will be able to hold their breaths for more the 10 sec and many elderly won't be able to do the same.
Conclusion: #FakeNews pic.twitter.com/GXCX2Rujwb
యూనివర్సిటీ అఫ్ మేరీల్యాండ్ UCH లో అంటు వ్యాధుల విభాగంలో వైస్ ప్రెసిడెంట్ అయిన డాక్టర్ ఫహీమ్ యూనస్ కూడా ఇలా 10 సెకండ్లు ఊపిరి బిగబట్టడం ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో గుర్తించోచన్న వార్తలో నిజంలేదని ఒక ట్వీట్ ద్వారా తెలిపాడు. ఒకవేళ ఇలా ఒక బ్రీతింగ్ టెస్ట్ ద్వారా కరోనాని గుర్తించ గలిగితే వార్తా సంస్థలు గాని లేక ప్రభుత్వం గాని దీని గురించి ప్రచారం చేసేవి. కాని ఇలాంటి బ్రీతింగ్ టెస్ట్ ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవచ్చని చెప్తూ ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు. వీటన్నిటి బట్టి పోస్టులో చెప్పే వార్తలో నిజంలేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ప్రస్తుతం దేశంలో కరోనా కరోనా కేసుల పెరుగుతుండడం మరియు చాలా ఆసుపత్రులలో ఆక్సిజన్ కొరత ఏర్పడడంతో ఇలాంటి తప్పుదోవ పట్టించే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, బ్రీతింగ్ టెస్ట్ ద్వారా కరోనా సోకిందో లేదో తెలుసుకోవచ్చనే వార్తలో నిజం లేదు.


text:
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కలెక్టర్ కార్యాలయాల్లో చలానా కట్టి రెమెడెసివిర్ ఇంజక్షన్ పొందవచ్చన్న వార్తల్లో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 10, 2021
‘కరోనా భారిన పడినవారు రేమిడిసివేర్ కోసం పాజిటివ్ రిపోర్ట్,ఆధార్,హాస్పటల్లో అడ్మిట్ అయిన లెటర్,డాక్టర్ ప్రిస్క్రిప్షన్, పట్టుకుని మీ జిల్లా కలెక్టర్ ఆఫీస్ కి వెళ్తే వారు ఒక్కో ఇంజక్షన్ కి 2640/-(6×2640=15840) రూపాయలు చలానా కట్టించుకుని మనకి ఇవ్వడం జరుగుతుందని’  చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కలెక్టర్ కార్యాలయంలో చలానా కట్టి రెమెడెసివిర్ పొందొచ్చు
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇలా కలెక్టర్ కార్యాలయంలో చలానా కట్టి రెమెడెసివిర్ పొందొచ్చన్న వార్త ఫేక్ అని, కేవలం ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మాత్రమే రెమెడెసివిర్ ఇంజక్షన్లు పొందొచ్చని చిత్తూర్ జిల్లా కలెక్టర్ స్పష్టం చేసారు. ఇదే విషయాన్ని వార్తా సంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. కలెక్టర్ కార్యాలయంలో రెమెడెసివిర్ పొందొచ్చని చెప్పే ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక ప్రభుత్వ సమాచారం గాని అందుబాటులో లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ విషయం గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వెతకగా ఇలా కలెక్టర్ కార్యాలయంలో చలానా కట్టి రెమెడెసివిర్ పొందోచ్చని చెప్పే వార్తా కథనాలు గాని లేక ప్రభుత్వ సమాచారం గాని మాకు లభించలేదు. ఐతే ఇదే వార్త (కలెక్టర్ కార్యాలయంలో ఒక్కో రెమెడెసివిర్ ఇంజక్షన్ కి రూ. 1300 చలానా కట్టి పొందవచ్చని) సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయినప్పుడు చిత్తూర్ జిల్లా కలెక్టర్ ఈ వార్తకి సంబంధించి వివరణ ఇస్తూ ఇది ఫేక్ వార్త అని, రెమెడెసివిర్ ఇంజక్షన్ కేవలం జిల్లాలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలోనే దొరుకుతుందని ఫేస్ బుక్ మరియు ట్విట్టర్ ద్వారా స్పష్టం చేసారు.
pic.twitter.com/6oRs0KiFJA
వైరల్ అయిన వార్తకి సంబంధించి చిత్తూర్ జిల్లా కలెక్టర్ ఇచ్చిన వివరణను పలు వార్తా సంస్థలు కూడా ప్రచురించాయి. ఈ వార్తను ప్రచురించిన ఒక వార్తాకథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఒకవేల నిజంగానే ఇలా కలెక్టర్ కార్యాలయాల్లో ప్రజలకి రెమెడెసివిర్ అందిస్తుంటే వార్తా సంస్థలు ఈ విషయాన్ని ప్రచురించేవి, కాని ఈ విషయాన్ని ద్రువీకరిస్తూ మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
చివరగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కలెక్టర్ కార్యాలయాల్లో చలానా కట్టి రెమెడెసివిర్ ఇంజక్షన్ పొందవచ్చన్న వార్తల్లో నిజం లేదు.


text:
ఒకే ఎన్నికలో రెండు చోట్ల నుండి ఓటు వేయడం చట్టవిరుద్ధం. కానీ, రెండు వేరు వేరు ఎన్నికల్లో వేరు వేరు చోట్ల ఓటు వేసే అవకాశం ఉంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 2, 2020
గత ఎన్నికల్లో మంత్రి కేటీఆర్ సిరిసిల్ల లో ఓటు వేస్తే, ఎంఎల్‌సీ కవిత నిజామాబాద్ లో ఓటు వేసిందని, ఇప్పుడు తాజాగా జీహెచ్ఎంసీ ఎన్నికల్లో ఇద్దరూ హైదరాబాద్ లో ఎలా ఓటు వేయగలిగారని ప్రశ్నిస్తూ చాలా మంది సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఉన్నత పదవుల్లో ఉండి, చట్టవిరుద్ధంగా రెండు చోట్ల ఓటు హక్కు వినియోగించుకుంటున్నారని ఆరోపిస్తున్నారు. అసలు రెండ చోట్ల ఓటు వేయోచ్చా? అది చట్టవిరుద్ధమా? అనే విషయాలు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
2018 అసెంబ్లీ మరియు 2019 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో కేటీఆర్ ఎక్కడ ఓటు వేసాడు?
కేటీఆర్ గత అసెంబ్లీ ఎన్నికలో సిరిసిల్ల లో ఓటు వేసాడని చెప్తూ, ఒక ఫోటోని (ఆర్కైవ్డ్) సోషల్ మీడియా లో షేర్ చేస్తున్నారు.
అయితే, ఆ ఫోటో 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో తీసిన ఫోటో కాదు; 2019 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో తన ఓటును కేటీఆర్ బంజారా హిల్స్ లోని నందినగర్ పోలింగ్ బూత్ లో వేసినప్పుడు తీసిన ఫోటో అది. 2020 జీహెచ్ఎంసీ ఎన్నికల్లో కూడా కేటీఆర్ నందినగర్ లోనే ఓటు వేసాడు. 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కూడా కేటీఆర్ బంజారా హిల్ లోని ఒక స్కూల్ లో ఓటు వేసినట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. కావున, 2018 అసెంబ్లీ, 2019 లోక్ సభ, మరియు 2020 జీహెచ్ఎంసీ ఎన్నికల్లో కేటీఆర్ హైదరాబాద్ లోనే ఓటు వేసాడు.
2019 లో నిజామాబాద్ లో ఓటు వేసిన కవిత ఇప్పుడు హైదరాబాద్ లో ఎలా ఓటు వేసింది? రెండు చోట్ల ఓటు వేయొచ్చా?
2019 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో నిజామాబాద్ లో కవిత తన ఓటు హక్కు వినియోగించుకున్నట్టు ఇక్కడ చూడవొచ్చు. 2020 జీహెచ్ఎంసీ ఎన్నికల్లో తను హైదరాబాద్ లో ఓటు వేసింది. ఒకే ఎన్నికలో రెండు చోట్ల నుండి ఓటు వేయడం చట్టవిరుద్ధం. కానీ, తను రెండు వేరు వేరు ఎన్నికల్లో వేరు వేరు  చోట్ల ఓటు వేసింది. ఒక ఎన్నికలో ఒక చోట నుండి ఓటు వేసాక, మరో ఎన్నికలో ఇతర చోటికి తన ఓటు మార్పించుకొని ఎవరైనా ఓటు వేయొచ్చు. ఒక నియోజికవర్గం నుండి మరో నియోజికవర్గం కి ఓటు మార్పించుకోవాలంటే ఎవరైనా ‘Form 6’ నింపవొచ్చు.
“నిజామాబాద్ జిల్లా నవీపేట మండలం పొతంగల్ గ్రామ పరిధిలో తనకు, తన భర్తకు ఉన్న ఓటు హక్కును ఖైరతాబాద్ నియోజకవర్గం పరిధిలోకి మార్చాలని ఎమ్మెల్సీ కవిత అక్కడి ఈఆర్‌వోకు దరఖాస్తు చేసుకున్నారని, నవంబరు 28న ఓటు బదిలీ ప్రక్రియ పూర్తయిందని, దీంతో కవిత హైదరాబాద్‌లో ఓటు వేశారు” అని టీఆర్‌ఎస్ నేతలు తెలిపినట్టు ఆంధ్రజ్యోతి ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. “తమకు ఖైరాతాబాద్ ఈఆర్‌వో నుంచి వచ్చిన విజ్ఞప్తి మేరకు పొతంగల్ ఉన్న కవిత ఓటును ఎన్నికల కమిషన్ జాబితా నుంచి తొలగించామని. నేషనల్ సర్వీసు ఓటర్ల లిస్టులో వారం రోజుల తర్వాత తొలగిస్తారని బోధన్ ఆర్డీవో రాజేశ్వర్ వెల్లడించారు” అని అదే ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. ఎన్నికల కమిషన్ వెబ్సైటులో ఇంకా అప్డేట్ కానందున ఒకే ‘EPIC’ నెంబర్ తో రెండు చోట్ల ఓటు ఉన్నట్టు చూపిస్తున్నట్టు చూడవొచ్చు. చట్టవిరుద్ధంగా రెండు చోట్ల ఓట్లు ఉంటే, రెండు వేరు వేరు ‘EPIC’ నెంబర్లు ఉంటాయి. కానీ, రెండిట్లో ఒకే ‘EPIC’ నెంబర్ ఉన్నట్టు గమనించవొచ్చు.
ఎంఎల్ఏ గా పోటీ చేసే నియోజికవర్గం లోనే అభ్యర్థికి ఓటు ఉండాలా?
సిరసిల్ల ఎంఎల్ఏ అయిన కేటీఆర్ కి హైదరబాద్ లో ఓటు ఎలా ఉంది అని కూడా కొందరు ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఎంఎల్ఏ గా పోటీ చేయాలంటే ఆ నియోజికవర్గం లోనే అభ్యర్థికి ఓటు ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ఆ రాష్ట్రంలో ఎక్కడైనా ఓటు హక్కు ఉంటే చాలని ‘Representation of the People Act, 1951’ లో చూడవొచ్చు. కావున, సిరసిల్ల లో ఎంఎల్ఏ అవ్వడానికి కేటీఆర్ కి సిరసిల్ల లో ఓటు ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
ఒక నియోజికవర్గంలో ఓటు హక్కు రావాలంటే ఆ ప్రదేశంలో ఆ వ్యక్తి నివసిస్తుండాలి (‘ordinarily resident of the part/polling area of the constituency where you want to be enrolled’). కానీ, కొంత మంది అధికారులకు ఇంకా ప్రజా ప్రతినిధులకు ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం లోని సెక్షన్ 20 ప్రకారం మినహాయింపు ఉంది. అంటే వారు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న చోట నివసించకున్నా కూడా, వారు అక్కడ ఓటు హక్కు కోసం  ‘Form 1’ నింపవొచ్చు.
చివరగా, ఒకే ఎన్నికలో రెండు చోట్ల నుండి ఓటు వేయడం చట్టవిరుద్ధం. కానీ, రెండు వేరు వేరు ఎన్నికల్లో వేరు వేరు చోట్ల ఓటు వేసే అవకాశం ఉంది. ఓటుని బదిలీ చేయించుకొని వెయ్యొచ్చు.

created: December 2, 2020


text:
‘0 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలలో సుమారు 17 శాతం మాత్రమే ముస్లిం మతానికి చెందిన పిల్లలు ఉన్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 21, 2019
‘ముంచుకొస్తున్న పెను ప్రమాదం’ అని చెప్తూ, ‘0 నుండి 6’ సంవత్సరాలలోపు ఉన్న పిల్లలలో 46 శాతం పిల్లలు ముస్లింల సంతానమే అని చాలా మంది ఫేస్బుక్ లో ఒక పోస్ట్ ని షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
‘0 నుండి 6’ సంవత్సరాలలోపు ఉన్న పిల్లలలో 46 శాతం ముస్లింల పిల్లలే ఉన్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘0 నుండి 6’ సంవత్సరాల పిల్లల జనాభా లెక్కలు మతాల వారిగా 2011 సెన్సస్ లో ప్రభుత్వం రిలీజ్ చేయలేదు. అందుకే,  ‘0 నుండి 4’, 5 నుండి 9’ మరియు ‘0 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లల డేటా చూడగా సుమారు 17 శాతం మాత్రమే ముస్లిం పిల్లలు ఉన్నట్టుగా తెలుస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి తెలుసుకోవడానికి సెన్సస్-2011 వెబ్ సైట్ లో డేటా కోసం చూడగా, ‘Religious Community By Age-Group And Sex’ అనే డేటాసెట్ లో ‘0 నుండి 6’ సంవత్సరాల పిల్లల డేటా విడిగా లేదు. దాంట్లో ‘0 నుండి 4’ మరియు ‘5 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలు వివిధ మతాల్లో ఎంత మంది ఉన్నారో డేటా మాత్రం ఉంది. కావున, ‘0 నుండి 4’, ‘5 నుండి 9’ మరియు ‘0 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలలో ముస్లింల పిల్లలు ఎంత మంది ఉన్నారో చూద్దాం.
‘0 నుండి 4’ సంవత్సరాల పిల్లలు:
‘5 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలు:
‘0 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలు:
ఏ విధంగా చూసిన ముస్లింల పిల్లల శాతం సుమారు 17 శాతం మాత్రమే ఉంది. హిందువుల పిల్లల శాతం సుమారు 78 శాతం ఉంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
చివరగా, ‘0 నుండి 9’ సంవత్సరాల పిల్లలలో సుమారు 17శాతం మాత్రమే ముస్లిం మతానికి చెందిన పిల్లలు ఉన్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 21, 2019


text:
ఉత్తరప్రదేశ్ 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 2000లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో బీజేపీ కూటమి గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 18 మాత్రమే - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2022
ఇటీవల జరిగిన ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 86 స్థానాల్లో బీజేపీ కూటమి కేవలం 2 వేల లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. పైగా ఈ 86లో, 49 స్థానాల్లో కేవలం 1000 ఓట్ల తేడాతో గెలవగా, 23 స్థానాల్లో 500 లోపు, అలాగే 7 స్థానాల్లో 200లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచిందని కూడా పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్‌లకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 86 స్థానాల్లో బీజేపీ కూటమి కేవలం 2 వేల లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మొత్తం 403 స్థానాలకు గాను అభ్యర్థులు 2000లోపు ఓట్ల తేడాతో గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 29 మాత్రమే, 86 స్థానాలు కాదు. 200లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో అభ్యర్థులు గెలిచిన స్థానాలు ఒక్కటి కూడా లేవు. 500 కంటే తక్కువ ఓట్ల మెజారిటీతో అభ్యర్ధులు గెలిచిన స్థానాలు 11 కాగా, 4 స్థానాల్లో 500-1000 మధ్య ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచారు. ఇక 14 స్థానాలలో అభ్యర్థులు 1000-2000 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచారు. ఒకవేళ ఈ స్థానాలలో బీజేపీ ఓడిపోయినా కూడా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి కావాల్సిన మెజారిటీ దానికి సొంతంగానే ఉంటుంది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఇటీవల విడుదలైన ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలలో బీజేపీ 255 స్థానాలలో గెలిచి అతిపెద్ద పార్టీగా నిలిచింది. మిత్రపక్ష పార్టీలు గెలిచిన స్థానాలను కలుపుకొని బీజేపీ కూటమి మొత్తం మీద 273 స్థానాల్లో గెలిచింది. 111 ఎస్పీ అభ్యర్థులు గెలుపొందగా, మిత్రపక్షాలతో కలిపి ఎస్పీ కూటమి మొత్తం మీద 125 సీట్లు గెలుచుకుంది.
ఐతే ఎలక్షన్ కమిషన్ అఫ్ ఇండియా ప్రకారం ఉత్తరప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మొత్తం 403 స్థానాలకు గాను అభ్యర్థులు 2000లోపు ఓట్ల తేడాతో గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 29 మాత్రమే, పోస్టులు చేస్తున్న 86 స్థానాలన్న వాదన తప్పు.
ఈ 29 స్థానాల్లో కూడా 500 కంటే తక్కువ ఓట్ల మెజారిటీతో అభ్యర్ధులు గెలిచిన స్థానాలు 11 కాగా, 4 స్థానాల్లో 500-1000 మధ్య ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచారు. ఇక 14 స్థానాలలో అభ్యర్థులు 1000-2000 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచారు. ఈ 29 నియోజకవర్గాలు మరియు మెజారిటీ వివరాలు కింది చార్ట్‌లో చూడొచ్చు.
ఐతే పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నదానికి విరుద్దంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 200లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో అభ్యర్థులు గెలిచిన స్థానాలు ఒక్కటి కూడా లేవు. ఇకపోతే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఈ ఎన్నికల్లో 2000-5000 మధ్య ఓట్ల మెజారిటీతో అభ్యర్థులు గెలిచిన స్థానాలు 24 ఉన్నాయి.
అంటే మొత్తం మీద 5000లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచిన స్థానాలు మొత్తం 53 కాగా, ఇందులో బీజేపీ మరియు దాని మిత్రపక్ష పార్టీల అభ్యర్థులుగెలిచిన స్థానాలు మొత్తం 31, 21 స్థానాల్లో ఎస్పీ గెలుపొందగా, మిగిలిన ఒక స్థానంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ గెలిచింది. 2000 ఓట్ల కంటే తక్కువ మెజారిటీతో ఫలితం వచ్చిన 29 స్థానాల్లో, బీజేపీ కూటమి 18 స్థానాల్లో గెలిచింది, ఎస్పీ కూటమి 10 స్థానాల్లో గెలవగా, మిగిలిన ఒక స్థానం కాంగ్రెస్ గెలిచింది.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఈ 53 స్థానాలలో బీజేపీ మరియు దాని మిత్రపక్షాలు గెలిచిన 31 స్థానాల్లో ఒకవేళ ఎస్పీ కూటమి అభ్యర్థులు గెలిచినా కూడా ఎస్పీ కూటమి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి కావాల్సిన సీట్ల కన్నా చాలా వెనకబడి ఉండేది. అలాగే ఈ 31 స్థానల్లో ఓడిపోయినా కూడా బీజేపీ సొంతంగా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి కావాల్సిన మెజారిటీ దానికి ఉంటుంది. కాబట్టి పోస్టులో చెప్తునట్టు ఈ స్థానాలలో బీజేపీ ఓడిపోయి ఉంటే ఎస్పీ కూటమి అధికారంలోకి వచ్చేదన్న వాదన తప్పని రుజువు అవుతుంది.
పలు ప్రధాన మీడియా సంస్థలు ఇలాంటి కథనాలను ప్రచురించడంతో ఈ వార్త సోషల్  మీడియాలో వైరల్ అయింది.
చివరగా, ఉత్తరప్రదేశ్ 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 2000లోపు ఓట్ల మెజారిటీతో బీజేపీ మరియు దాని మిత్రపక్షాలు గెలిచిన స్థానాలు కేవలం 18 మాత్రమే, 86 కాదు.


text:
ఈ లిస్టులో ఉన్న కొందరు మాత్రమే యాకుబ్ మెమొన్ ఉరి శిక్ష రద్దు చేయాలని రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 8, 2021
యాకుబ్ మెమన్ ఉరి ఆగిపోవాలని రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసిన భారత నలభై మంది వ్యక్తుల పెర్లంటూ ఒక 40 మంది పేర్ల లిస్ట్ షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యాకుబ్ మెమన్ ఉరి ఆగిపోవాలని రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసిన నలభై మంది వ్యక్తుల పేర్ల లిస్ట్.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1993 ముంబై బాంబు పేలుళ్ళ కేసులో ఉరికి సంబంధించి క్షమాభిక్ష కోరుతూ యాకుబ్ మెమన్ రాష్ట్రపతికి లేఖ రాయగా, ఈ లేఖను పరిగణలోకి తీసుకొని తన ఉరి రద్దు చేయాలంటూ అప్పట్లో దేశంలోని కొందరు ప్రముఖలు రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసారు. ఐతే పోస్టులో చెప్తున్న 40 మంది లిస్టులో కేవలం ఎనిమిది మందే ఆ లేఖలు రాసారు. ప్రకాష్ కారత్, శత్రుఘ్న సిన్హా, నసీరుద్దిన్ షా మొదలైన వారు లేఖలు రాయగా, షారుఖ్ ఖాన్, అమీర్ ఖాన్, సల్మాన్ ఖాన్, సచిన్ పైలట్ మొదలైన వారు లేఖలు రాసినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
1993 ముంబై బాంబు పేలుళ్ళ కేసులో కోర్ట్ యాకుబ్ మెమన్ కు ఉరి శిక్ష విధించింది. ఉరి శిక్ష రద్దు చేయాలని యాకుబ్ మెమొన్ రాష్ట్రపతిని క్షమాభిక్ష కోరాడు. ఐతే ఉరి శిక్ష రద్దు విషయంలో యాకుబ్ మెమొన్ క్షమాభిక్ష అభ్యర్ధనని పరిగణలోకి తీసుకొని తన ఉరి రద్దు చేయాలంటూ అప్పట్లో దేశంలోని కొందరు ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు, న్యాయవాదులు, సినిమా ఇండస్ట్రీ కి చెందిన వారు, సామాజిక కార్యకర్తలు మొదలైన వారు రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసారు.
ఇలా లేఖలు రాసినవారిలో సిపిఎం కి చెందిన ప్రకాష్ కారత్, సీతారాం ఏచూరి,  శత్రుఘ్న సిన్హా (మాజీ బీజేపీ ఎంపీ), ప్రముఖ న్యాయవాదులు రామ్ జెత్మలాని (మాజీ బీజేపీ ఎంపీ)  , ప్రశాంత్ భూషణ్, నటుడు నసీరుద్దిన్ షా మొదలైన వారున్నారు. ఈ విషయానికి సంబంధించి అనేక వార్తా కథనాలు కూడా ప్రచురితమయ్యాయి. ఐతే యాకుబ్ మెమొన్ క్షమాభిక్ష అభ్యర్దన పై రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ హోం మంత్రి అభిప్రాయం కోరిన తరవాత తిరస్కరించారు. ఆ తరవాత 29 జూలై 2015లో యాకుబ్ మెమొన్ ని ఉరి తీసారు.
ఐతే పోస్టులో చెప్తున్న యాకుబ్ మెమొన్ క్షమాభిక్ష అభ్యర్దన పై రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసిన వారి లిస్టులో చాలా మంది నిజానికి ఇలా లేఖలు రాసినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు గాని లేక ఇతర సమాచారం గాని లేవు. ఈ 40 మంది లిస్టులో కేవలం ఎనిమిది మంది (బృందా కారత్, ప్రకాష్ కారత్, శత్రుఘ్న సిన్హా, రామ్ జెత్మలాని, ప్రశాంత్ భూషణ్, నసీరుద్దిన్ షా, రాహుల్ రాయ్, మహేష్ భట్) మాత్రమే లేఖలు రాసారు. పోస్టులో పేర్కొన్న ఇతరులు (షారుఖ్ ఖాన్, అమీర్ ఖాన్, సచిన్ పైలట్, మొదలైన వారు) లేఖలు రాసినట్టు ఎటువంటి వార్తా కథనాలు లేవు, ఒకవేళ నిజంగానే వీరు లేఖలు రాసుంటే ఈ విషయం వార్తా కథనాలు ప్రచురించేవి, కానీ అలాంటి కథనాలు ఏవి లేవు.
యాకుబ్ మెమొన్ ఉరిని వ్యతిరేకిస్తూ సల్మాన్ ఖాన్ ట్వీట్ చేసినప్పటికీ, సల్మాన్ ఖాన్ రాష్ట్రపతికి లేఖ రాసినట్టు ఎటువంటి కథనాలు లేవు. ఐతే తరవాత సల్మాన్ ఖాన్ తన ట్వీట్ కి సంబంధించి క్షమాపణలు కూడా చెప్పాడు.
చివరగా, ఈ లిస్టులో ఉన్న కొందరు మాత్రమే యాకుబ్ మెమొన్ ఉరి శిక్ష రద్దు చేయాలని రాష్ట్రపతికి లేఖలు రాసారు.


text:
NPCI దృవీకరించిన మర్చంట్స్ మాత్రమే ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్కానింగ్ ద్వారా లావాదేవీలు చేయగలుగుతారు; ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 26, 2022
కొత్తగా స్మార్ట్ వాచ్‌ల ద్వారా మన ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ఎకౌంటు నుండి డబ్బులు దోచుకునే స్కామ్ జరుగుతుందని చెప్తున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ వీడియోలో ఒక అబ్బాయి కార్ అద్దాలు తుడుస్తున్నట్టు నటిస్తూ ఆ కార్‌పై ఉన్న ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్టిక్కర్‌ను తన చేతికి ఉన్న స్మార్ట్ వాచ్ సహాయంతో స్కాన్ చేసి ఫాస్ట్ ట్యాగ్ ఖాతాలో నుండి డబ్బులు దోచుకున్నట్టు చెప్తున్నారు. ఐతే ఈ కథనం ద్వారా ఆ వీడియోలో చెప్తున్నదానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కొత్తగా స్మార్ట్ వాచ్‌ల ద్వారా మన ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ ఎకౌంటు నుండి డబ్బులు దోచుకునే స్కామ్ జరుగుతుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): .ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదు, ఇది ఒక స్క్రిప్టెడ్ డ్రామా. నిజానికి కేవలం NPCI దృవీకరించిన మర్చంట్స్ మాత్రమే ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్కానింగ్ ద్వారా లావాదేవీలు చేయగలుగుతారు. వేరే ఇతర అనధికార పరికరాలేవి కూడా స్కానింగ్ ద్వారా డబ్బులు డ్రా చేయలేవు. అలాగే కేవలం ఒక వ్యక్తి మరియు మర్చంట్స్ మధ్యే లావాదేవీలు చేయడానికి వీలుంటుంది. ఒక వ్యక్తి ఇంకో వ్యక్తికి స్కాన్ చేసి డబ్బులు పంపడం అనేది ఉండదు. ఇదే విషయాన్ని  NPCI, పేటీఎం మరియు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ కూడా స్పష్టం చేసాయి. వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదని కూడా ఈ సంస్థలు స్పష్టం చేసాయి. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సాధారణంగా నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) వద్ద నమోదైన టోల్ ప్లాజా, పార్కింగ్ ప్లాజా, మొదలైన మర్చంట్స్‌కి మాత్రమే ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్కాన్ చేసి డబ్బులు తీసుకునే అధికారం ఉంటుంది. కేవలం ఒక వ్యక్తి మరియు మర్చంట్స్ మధ్యే లావాదేవీలు చేయడానికి వీలుంటుంది. ఒక వ్యక్తి ఇంకో వ్యక్తికి స్కాన్ చేసి డబ్బులు పంపడం అనేది ఉండదు.
పైగా NPCI ఈ మర్చంట్స్‌ను జీయో లోకేట్ చేస్తుంది. అంటే టోల్ ప్లాజా, పార్కింగ్ ప్లాజా ఎక్కడైతే (లొకేషన్) లావాదేవీలు చేసేందుకు NPCI అనుమతిస్తుందో, అక్కడే ఈ ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్కానింగ్ అనేది పనిచేస్తుంది. వేరే ఇతర అనధికార పరికరాలేవి కూడా స్కానింగ్ ద్వారా డబ్బులు డ్రా చేయలేవు.
సోషల్ మీడియాలో వీడియో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తూ ఒక ప్రకటన జారీ చేసింది. ఈ ప్రకటన ద్వారా ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ లావాదేవీలకు సంబంధించిన టెక్నికల్ అంశాలను ప్రస్తావించడం ద్వారా వైరల్ వీడియోలో చూపిస్తున్నది తప్పని NPCI తెలిపింది.
వైరల్ వీడియోలో చుపిస్తున్నదాన్ని తప్పని చెప్తూ పేటీఎం మరియు ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ కూడా ఒక వివరణ జారీ చేసాయి. ఈ వివరణలో పైన తెలిపిన విషయాలనే ప్రస్తావించాయి.
Hi, NETC FASTag transaction can only be initiated by the registered merchants (Toll & Parking Plaza operators) which are onboarded by NPCI only from the respective geo-locations. No unauthorized device can initiate any financial transactions on NETC FASTag. It is absolutely safe.
PIB కూడా వైరల్  వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదని, అనధికార పరికరాల ద్వారా స్కానింగ్ చేసి డబ్బులు డ్రా చేయలేమని స్పష్టం చేసింది.
A #viral Video claims that devices like watches are being used to swipe the #Fastag on vehicles, leading to fraudulent deduction of money from prepaid wallets.#PIBFactCheck:
▶ This Video is #FAKE
▶ Such transactions are not possible
▶ Each Toll Plaza has a unique code pic.twitter.com/n7p01AXF4A
వైరల్ వీడియో :
ఇకపోతే వైరల్ అయిన వీడియోకు సంబంధించిన సమాచరం కోసం వెతకగా ఇదే వీడియో ‘BakLol’ అనే ఫేస్‌బుక్ పేజీలో 24 జూన్ 2022న మొదట షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఐతే ఆ తర్వాత ఈ వీడియోను డిలీట్ చేసారు, దీని ఆర్కైవ్ వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఈ పేజీలో సాధారణంగా ఎంటర్టైన్మెంట్ కోసం  స్క్రిప్టెడ్ వీడియోలు పోస్ట్ చేస్తున్నారు. వైరల్ వీడియోలో కనిపించిన వ్యక్తులు నటించిన కొన్ని వీడియోలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, NPCI దృవీకరించిన మర్చంట్స్ మాత్రమే ఫాస్ట్‌ట్యాగ్ స్కానింగ్ ద్వారా లావాదేవీలు చేయగలుగుతారు. ఈ వీడియోలో చూపిస్తున్నది నిజం కాదు.


text:
“మాన్ ధన్ యోజన” పథకానికి ప్రస్తుతం 18-40 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న చిన్న రైతులు మాత్రమే అర్హులు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 14, 2022
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన ‘ప్రధానమంత్రి కిసాన్ మాన్ ధన్ యోజన’ పథకం కింద 5 ఎకరాలు లోపు పొలం ఉన్న 60 ఏళ్లు దాటిన రైతులకు నెలకు రూ. 3000 పెన్షన్ వస్తుంది అని చెప్తున్న ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
Claim: ‘ప్రధానమంత్రి కిసాన్ మాన్ ధన్ యోజన’ పథకం కింద 5 ఎకరాలు లోపు పొలం ఉన్న 60 ఏళ్లు దాటిన రైతులకు నెలకు రూ. 3000 పెన్షన్ వస్తుంది.
ఫాక్ట్: ప్రధానమంత్రి కిసాన్ మాన్ ధన్ యోజన పథకానికి కేవలం 18 నుంచి 40 వయస్సు ఉండి 2 హెక్టార్ల (5 ఎకరాలు)లోపు సాగు భూమి ఉన్న రైతులు మాత్రమే అర్హులు. ఈ పథకానికి దరఖాస్తు చేసుకున్న వారు, తమ వయస్సుని బట్టి, 60 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చే వరకు ప్రతి నెలా కొంత డబ్బుని చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. 60 ఏళ్ల నిండిన తర్వాత, అప్పుడు వీరికి ప్రతి నెలా రూ. 3000 పెన్షన్ వస్తుంది. అందువలన,  ప్రస్తుతం 60 ఏళ్లు దాటిన వ్యక్తులకు ఈ పథకం కింద ఎటువంటి పెన్షన్ రాదు. కావున, ఈ పోస్టు తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ పథకం గురించి పూర్తి వివరాలు తెలుసుకోవడానికి, దీని అధికారిక వెబ్‌సైటుకు వెళ్ళాము. ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం ప్రస్తుతం 18 నుంచి 40 ఏళ్ల వయసు ఉన్న చిన్న, సన్న కారు రైతులకు వృద్దాప్యంలో పెన్షన్ ఇవ్వడం ద్వారా ఆర్ధికంగా అండగా ఉండటం.
ఈ పథకానికి ఎవరు అర్హులు?
పథకం ప్రయోజనాలు:
పై రెండు అర్హతలు ఉన్న వారు ఈ పథకం ప్రకారం మొదట ప్రభుత్వానికి ప్రతినెలా వారి  వయస్సుని బట్టి కొంత డబ్బు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, ఈ పథకానికి ధరఖాస్తు   చేసుకున్న సమయంలో వ్యక్తి వయస్సు 18 అయితే, ఆ వ్యక్తికి 60 ఏళ్లు వచ్చే వరకు ప్రతి నెలా రూ. 55 చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఈ వ్యక్తికి 60 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత అతను ఏమీ  చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. అప్పుడు అతనికి/ఆమెకు ప్రతినెలా రూ. 3000 పెన్షన్ వస్తుంది.  అలాగే, ఈ పథకానికి ధరఖాస్తు చేసుకున్నప్పుడు వ్యక్తి  వయస్సుని బట్టి ప్రతినెలా ఎంత డబ్బు చెల్లించాలో ఈ క్రింది పట్టికలో చూడవచ్చు. ఈ పథకానికి సంబంధించి మరిన్ని విషయాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ప్రధానమంత్రి మాన్ ధన్ యోజన పథకం ద్వారా ప్రస్తుతం 60 ఏళ్లు నిండిన రైతులకు ఎటువంటి పెన్షన్ రాదు. ఇది కేవలం ప్రస్తుతం 18-40 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న చిన్న రైతులకు సంబంధించిన పథకం.

created: October 14, 2022


text:
1987లో సియాచిన్‌లో క్వాడ్ పోస్ట్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకునే ఆపరేషన్‌కు లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 14, 2022
‘1987లో సియాచిన్‌లో కొంత భూమిని ఆక్రమించుకునే ఆపరేషన్‌కు రాజీవ్ గాంధీ పేరు పెట్టారని’ చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 1987లో సియాచిన్‌లో కొంత భూమిని ఆక్రమించుకునే ఆపరేషన్‌కు రాజీవ్ గాంధీ పేరు పెట్టారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1987లో భారత సైన్యం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ ద్వారా సియాచిన్‌లో పాకిస్తాన్ ఆధీనంలో ఉన్న క్వాడ్ పోస్ట్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. ఐతే అంతకు ముందు ఇదే ప్రయత్నంలో మరణించిన సెకండ్ లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ఈ ఆపరేషన్‌కు అయన పేరు పెట్టారు. ఈ ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన వార్తా కథనాలు మరియు పుస్తకాలలో కూడా లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ఈ ఆపరేషన్‌కు అయన పేరు పెట్టారని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించే ఎన్‌సిఈఆర్‌టీ పుస్తకంలో సెకండ్ లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి ఆపరేషన్ రాజీవ్ ప్రారంభించారని పేర్కొన్నారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
1987 మే నెలలో సియాచిన్‌లో పాకిస్తాన్ ఆధీనంలో ఉన్న క్వాడ్ పోస్ట్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకునేందుకు సెకండ్ లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే నేతృత్వంలోని భారత సైనిక బృందం ప్రయత్నించి, విఫలమైంది. ఐతే ఈ ప్రయత్నంలో లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండేతో పాటు మరికొందరు భారత సైనికులు చనిపోయారు.
ఐతే 1987 జూన్ నెలలో క్వాడ్ పోస్ట్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకునేందుకు భారత సైన్యం మరొక ఆపరేషన్‌ను మొదలుపెట్టి, ఈ సారి విజయం సాధించింది. ఐతే ఈ ఆపరేషన్‌కు గత ప్రయత్నంలో చనిపోయిన లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించే ఎన్‌సిఈఆర్‌టీ పుస్తకంలో క్వాడ్ పోస్ట్‌ను భారత సైన్యం ఆధీనంలోకి తీసుకున్న ఆపరేషన్‌కు రాజీవ్ పాండే అని పేరు పెట్టారని, సెకండ్ లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి ఆపరేషన్ రాజీవ్ ప్రారంభించారని పేర్కొన్నారు.
ఈ ఆపరేషన్‌కు సంబంధించిన వార్తా కథనాలలో కూడా లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారని పేర్కొన్నారు. ఈ కథనాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఒకవేళ ఈ ఆపరేషన్‌కు అప్పటి ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ గౌరవార్థం అయన పేరు పెట్టి ఉంటే ఈ విషయాన్ని  వార్తా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసి ఉండేవి, కాని మాకు అలంటి కథనాలేవి లభించలేదు.
ఈ ఆపరేషన్ గురించి రాసిన పుస్తకాలలో కూడా లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారని పేర్కొన్నారు. భారత సైన్యానికి సంబంధించి కల్నల్ ఫ్రాన్సిస్ రాసిన ‘Short Stories from the History of the Indian Army Since August 1947’ పుస్తకంలో కూడా ఈ ఆపరేషన్‌కు లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారని పేర్కొన్నాడు.
చివరగా, 1987లో సియాచిన్‌లో క్వాడ్ పోస్ట్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకునే ఆపరేషన్‌కు లెఫ్టినెంట్ రాజీవ్ పాండే గౌరవార్థం ‘ఆపరేషన్ రాజీవ్’ అని పేరు పెట్టారు.


text:
అనేక మతాలకు సంబంధించిన వివిధ దేశాల సంస్థలు ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సేవలందిస్తున్నాయి - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 4, 2022
ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న యుద్ధ పరిస్థితుల్లో ప్రజలకు ఆహరం, మందులు, మరియు వివిధ సేవలందిస్తున్న సంస్థలు అన్నీ భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలేనని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఉక్రెయిన్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితుల్లో ఆహరం, మందులు, మరియు వివిధ సేవలందిస్తున్న సంస్థలు అన్నీ భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలే.
ఫాక్ట్: కేవలం భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలే కాదు, అనేక మతాలకు సంబంధించిన వివిధ దేశాల సంస్థలు కూడా ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సేవలందిస్తున్నాయి. భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలే ఉక్రెయిన్‌లో సేవలందిస్తున్నాయని అనడం సరికాదు. కావున పోస్ట్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
కేవలం భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలే ఉక్రెయిన్‌లో సేవలందిస్తున్నాయా అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, వివిధ మతాలకు సంబంధించిన మిగితా దేశాల సంస్థలు కూడా ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సేవలందిస్తున్నట్టు తెలిసింది. వాటిలో కొన్నిటిని కింద లిస్టులో చూడవచ్చు.
1. World Jewish Relief – యూకేకి సంబంధించిన యూదుల మానవతా సంస్థ
2. Samaritan’s Purse – అమెరికాలో ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న క్రైస్తవ సంస్థ
3. Khalsa Aid – యూకేకి సంబంధించిన సిక్కు మానవతా సంస్థ
4. Islamic Relief – ఇస్లాం ఆధారిత సంస్థ
ఇవే కావు, ఇంకా చాలా సంస్థలు ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సేవలందిస్తున్నాయి. కావున, కేవలం భారతీయ మరియు హిందూ మూలాలున్న సంస్థలే ఉక్రెయిన్‌లో సేవలందిస్తున్నాయని అనడం సరికాదు.
చివరగా, అనేక మతాలకు సంబంధించిన వివిధ దేశాల సంస్థలు కూడా ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సేవలందిస్తున్నాయి.


text:
ట్యాంక్ బండ్ పై ఉన్న ఈ డోమ్ మీద 2011లో బీజేపీ జెండాతో పాటు ఇతర పార్టీ జెండాలు కూడా ఎగురవేశారు      - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 28, 2021
జాతీయ జెండాని తీసేసి బీజేపీ జెండాని బీజేపీ వారు పెట్టినట్టు చెప్తూ, ఒక ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: జాతీయ జెండాని తీసేసి బీజేపీ జెండాని బీజేపీ వారు పెడుతున్న ఫోటో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ చేసిన ఫోటో యొక్క పూర్తి ఫోటోలో బీజేపీ జెండాతో పాటు టీఆర్ఎస్ పార్టీ జెండా మరియు ఇతర జెండాలు ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఫోటోని 10 మార్చి 2011న హైదరాబాద్ లో నిర్వహించిన మిలియన్ మార్చ్ సందర్భంగా తీసారు. ఫోటోలోని డోమ్ పై సాధారణంగా ఎటువంటి జెండా ఉండదు. కావున పోస్ట్ లో క్రాప్ చేసిన ఫోటో పెట్టి ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని ఇంతకముందు కూడా పలు సార్లు సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినట్టు తెలిసింది. ఢిల్లీ లో రైతులు నిర్వహించిన ట్రాక్టర్ ర్యాలీ లో ఎర్ర కోట లో వివిధ జెండాలను నిరసనకారులు పెట్టిన నేపథ్యంలో ఈ ఫోటోని మళ్ళీ షేర్ చేస్తున్నారు. ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, పూర్తి ఫోటో సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వస్తుంది. పూర్తి ఫోటోలో బీజేపీ జెండాతో పాటు టీఆర్ఎస్ పార్టీ జెండా మరియు ఇతర జెండా (‘జై తెలంగాణ’ అని రాసి ఉంది) ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. ఫోటోని 10 మార్చి 2011 న హైదరాబాద్ లో నిర్వహించిన మిలియన్ మార్చ్ సందర్భంగా తీసినట్టు తెలిసింది. ప్రత్యేక తెలంగాణ కోసం ర్యాలీ నిర్వహిస్తున్న వ్యక్తులు పార్టీ జెండాలను డోమ్ పై కడుతున్నట్టు ఫోటో వివరణలో చదవొచ్చు.
ఫోటోలో ఉన్న డోమ్ హైదరాబాద్ లో ట్యాంక్ బండ్ పై ఉంటుంది. ఆ డోమ్ పై సాధారణంగా ఎటువంటి జెండా ఉండదు. ఆ డోమ్ కి సంబంధించిన ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, ఇతర ఫోటోల్లో పార్టీ జెండాలతో పాటు జాతీయ జెండా ని కూడా డోమ్ పై నిరసనకారులు పట్టుకున్నట్టు ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో కాకుండా కొన్ని ఇతర ఫోటోలు కూడా సోషల్ మీడియాలో కొందరు షేర్ చేస్తున్నారు. వాటిల్లో ప్రధాని మోదీ త్రివర్ణ పతాకాన్ని తన రుమాలుగా ఉపయోగిస్తున్నట్టు ఒక ఫోటో ఉంది. ఆ ఫోటోపై 2019 లో FACTLY రాసిన ఫ్యాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
అయితే, ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఒక ర్యాలీ లో భాగంగా 2017 లో బీజేపీ జెండా కింద భారతదేశ జెండా ఎగరవేసినట్టు తెలిసింది.
చివరగా, ట్యాంక్ బండ్ పై ఉన్న ఈ డోమ్ మీద 2011లో బీజేపీ జెండాతో పాటు ఇతర పార్టీ జెండాలు కూడా ఎగురవేశారు.

created: January 28, 2021


text:
ప్యూ సర్వేలో పాల్గొన్న ప్రతి పది మందిలో ఎనమిది మంది మోదీకి, ఆరుగురు రాహుల్ గాంధీకి తమ సానుకూలతను తెలిపారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 1, 2023
ప్యూ రీసెర్చ్ సర్వే ప్రకారం, దేశంలో మోదీకి సానుకూలంగా ప్రతి పది మందిలో ఎనమిది మంది ఉన్నారు అంటూ, సానుకూలత చూపని మిగిలిన ఇద్దరు కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వారు అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక  పోస్టును షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ పోస్టులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్ : పూ రీసెర్చ్ సర్వేలో, దేశంలో ప్రతి పది మందిలో ఎనమిది మంది మోదీకి సానుకూలత తెలిపారు; మిగిలిన ఇద్దరు కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వారు.
ఫాక్ట్:  పూ సర్వే చేసిన మొత్తం 2,611 భారతీయులలో, పది మందిలో ఎనమిది మంది ప్రధాని మోదీకి తమ సానుకూలతను తెలుపగా, అదే 2,611 మంది నుంచి పది మందిలో ఆరుగురు రాహుల్ గాంధీ పై తమ సానుకూల అభిప్రాయాన్ని తెలిపారు అని సర్వే స్పష్టం చేస్తుంది. కావున పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఈ ఆర్టికల్ ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ అనే అమెరికాకి చెందిన ఒక రీసెర్చ్ సంస్థ పబ్లిష్ చేసింది. 25 మర్చి 2023 నుండి 11 మే 2023 వరకు నాలుగు పెద్ద నగరాలకు (అహ్మదాబాద్, బెంగళూరు, కోల్‌కతా మరియు చెన్నై) చెందిన 2,611 భారతీయులతో ముఖాముఖి సర్వే జరిపారు. ఈ సర్వే భారతీయులకు తమ నాయకులపై ఉన్న అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకునే ప్రక్రియ. సర్వేలో బీజేపీ, కాంగ్రెస్ నాయకుల పట్ల ప్రజల అభిప్రాయాలను మూడు భాగాలుగా తీసుకున్నారు:
1. కొంతవరకు లేదా చాలా ప్రతికూలం
2. కొంత అనుకూలం
3. చాలా అనుకూలం.
సర్వే ప్రకారం, మొత్తంగా 99% మోదీపై అభిప్రాయాన్ని తెలిపిన ప్రజలలో 79% మంది భారతీయులు మోదీపై తమ సానుకూల అభిప్రాయాన్ని తెలుపగా, 96% ప్రజలలో 62% మంది రాహుల్ గాంధీకి తమ సానుకూలతను తెలిపారు. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే, లోక్ సభలో కాంగ్రెస్ నాయకుడు అధిర్ రంజన్ చౌదరీ మీద 77% మరియు 72%  మంది మాత్రమే తమ అభిప్రాయాన్ని తెలుపగా, ఖర్గేకు 46% మంది,  చౌదరీకి  42% మంది సానుకూలతను తెలిపారు.
అయితే, మొత్తం 2,611 భారతీయులలో, పది మందిలో ఎనమిది మంది ప్రధాని మోదీకి తమ అనుకూలతను తెలుపగా, అదే 2,611 జనాభాలో నుంచి పది మందిలో ఆరుగురు రాహుల్ గాంధీకి అనుకూల అభిప్రాయాన్ని తెలిపారు అని సర్వే స్పష్టం చేస్తుంది. సర్వే మెథడాలజీ, ప్రశ్నలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడండి.
చివరిగా, ప్యూ సర్వే ప్రకారం 2,611 భారతీయ జనాభా నుంచి పది మందిలో ఎనమిది మంది  మోదీకి, అదే జనాభా నుంచి పది మందిలో ఆరుగురు రాహుల్ గాంధీకి తమ సానుకూలతను తెలిపారు.

created: September 1, 2023


text:
యేసు శిలువపై ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం అధ్యయనం చేసినప్పటికీ, ఆ అధ్యయనం యొక్క ఫలితాలను ఇంకా బయటికి వెల్లడించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 22, 2022
యేసు శిలువకు సంబంధించి ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు ప్రచురించిన సమాచారం అంటూ పలు విషయాలను షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: యేసు శిలువకు సంబంధించి ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రవేత్తలు ప్రచురించిన సమాచారం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం పురాతన క్రైస్తవ అవశేషాలపై అధ్యయనంలో భాగంగా యేసు శిలువ అవశేషాలపై కూడా అధ్యయనం జరిపిన మాట నిజమైనప్పటికీ, ఈ అధ్యయనం ఫలితాలు ఇంకా బయటికి వెల్లడించలేదు. శిలువపై వేసే సమయంలో యేసుకు అయిన గాయాలకు సంబంధించి పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలు కూడా ఆక్స్‌ఫర్డ్ వెల్లడించినట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం చాలా కాలం నుండి పురాతన క్రైస్తవ అవశేషాలపై అధ్యయనం చేస్తూ వస్తుంది. ఇందులో భాగంగా 2015లో పురాతన క్రైస్తవ అవశేషాల అధ్యయనం కోసం ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం కేబుల్ కాలేజీలో ఒక ప్రత్యేక అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీస్ సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేసింది.
ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం పురాతన క్రైస్తవ అవశేషాలపై అధ్యయనంలో భాగంగా యేసు శిలువ అవశేషాలపై కూడా అధ్యయనం చేస్తున్నట్టు వెబ్సైటులోని సమాచారం ప్రకారం తెలిసింది. ఐతే ప్రస్తుతానికి ఈ అధ్యయనానికి సంబంధించిన ఫలితాలు మాత్రం ఇంకా బయటికి వెల్లడించలేదు.
ఒకవేళ పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలు నిజంగానే ఆక్స్‌ఫర్డ్ అధ్యయనంలో వెల్లడైయుంటే, ఈ వివరాలు ప్రజలకి అందుబాటులో ఉండేవి. కానీ ఆక్స్‌ఫర్డ్ పేరుతో అలాంటి సమాచారమేదీ అందుబాటులో లేదు. పైగా శిలువపై వేసే సమయంలో యేసుకు అయిన గాయాలకు సంబంధించి పోస్టులో చెప్తున్న విషయాలు కూడా ఆక్స్‌ఫర్డ్ వెల్లడించినట్టు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. వేరే ఇతర విశ్వసనీయ పరిశోధనలు ఈ విషయాలు వెల్లడించినట్టు కూడా మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
ఇదిలా ఉండగా 2017లో ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం రేడియో కార్బన్ డేటింగ్ ద్వారా అప్పటి వరకు శాంటా క్లాజ్ ఎముకగా ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ఎముక నిజంగానే శాంటా క్లాజ్ మరణించిన క్రీ.శ నాల్గవ శతాబ్దనికే చెందిందని నిర్దారించింది. ఈ అధ్యయనం ఆ ఎముక నిజంగానే శాంటా క్లాజ్ దేనని నిర్దారించనప్పటికీ, అది ఏ కాలానికి చెందిందో అన్న విషయాన్ని మాత్రమే వెల్లడించింది.
చివరగా, యేసు శిలువపై ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం అధ్యయనం చేసినప్పటికీ, ఆ అధ్యయనం యొక్క ఫలితాలను ఇంకా బయటికి వెల్లడించలేదు.


text:
రాజస్తాన్ లోని పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ అందరికీ ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుందని చేస్తున్న ప్రచారం తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 18, 2021
రాజస్తాన్ రాష్ట్రం ఉదయపూర్ నగరంలోని పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ హాస్పిటల్ లో వివిధ రోగాలతో బాధపడుతున్న ప్రజలకి ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. పది లక్షలు ఖర్చు అయ్యే  వైద్యం కూడా ఈ హాస్పిటల్ ఉచితంగానే చేస్తునట్టు ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాజస్తాన్ లోని పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ అందరికి ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఆరోగ్య పథకాల లబ్దిదారులకి మాత్రమే ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తునట్టు, పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ యాజమాన్యం FACTLY కి తెలిపింది. రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం Bhamashah Swasthya Bima Yojana (BSBY) పథకం ద్వార అర్హులైన పేద వారికి ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుంది. BSBY పథకం ద్వార రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం అత్యధికంగా మూడు లక్షల వరకు ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుంది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ అనే హాస్పిటల్ పోస్టులో చేబుతునట్టు రాజస్తాన్ రాష్ట్రం ఉదయపూర్ నగరంలోని ఉమర్ద గ్రామా సమిపంలో ఉన్నట్టు తెలిసింది. ఈ పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ కు సంబంధించి పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ యాజమాన్యాన్ని సంప్రదించగా, తాము అందరికి ఉచితంగా వైద్య సేవలు అందిస్తున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం తప్పని స్పష్టం చేసారు. రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం అమలుచేస్తున్న ఆరోగ్య పథకాల లబ్దిదారులకి మాత్రమే తాము ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తునట్టు, పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ యాజమాన్యం FACTLY కి తెలిపింది.
రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం Bhamashah Swasthya Bima Yojana (BSBY) పథకం ద్వారా  అర్హులైన పేద వారికి ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుంది. BSBY పథకం ద్వార రాజస్తాన్ ప్రభుత్వం అత్యధికంగా మూడు లక్షల వరకు ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుంది.
BSBY పథకం అమలు చేయబడుతున్న ప్రైవేట్ హాస్పిటల్స్ జాబితాలో ఈ పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ కూడా ఉంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ హాస్పిటల్ ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తునట్టు షేర్ అవుతున్న సమాచారం తప్పని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, రాజస్తాన్ లోని పసిఫిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్స్ అందరికి ఉచితంగా వైద్యం అందిస్తుందని తప్పుగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.

created: February 18, 2021


text:
ఒక రష్యన్ ఆర్టిస్ట్ చేసిన పెయింటింగ్‌ను పంజ్‌షీర్ ప్యాలెస్‌లోని పెయింటింగ్ అని అంటున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 22, 2021
“ఈ అద్భుతమైన పెయింటింగ్ నాటి గాంధారంలో భాగమైన పంజ్‌షీర్ ప్యాలెస్‌లోని పెయింటింగ్” అని అంటూ ఒక ఫోటోతో ఉన్న పోస్టును సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పంజ్‌షీర్ ప్యాలెస్‌లో ఉన్న కృష్ణుడి, పాండవుల పెయింటింగ్ ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఆర్ట్ ఎస్.పి.బి అనబడే రష్యన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ వెబ్సైటులో ఈ పెయింటింగ్ యొక్క ఫోటో ఉంది. రసికానంద అనబడే రష్యన్ ఒక ఆర్టిస్ట్ దీనిని తయారు చేసారు. రసికానంద తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ ద్వారా ఈ పెయింటింగ్ పంజ్‌షీర్ ప్యాలెస్ కు సంబంధించింది కాదని వివరణ ఇచ్చారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఫోటోను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అదే ఇమేజ్ ఒక రష్యన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ వెబ్సైటులో లభించింది. “కృష్ణా అండ్ ది పాండవాస్ (Krishna And The Pandavas)” అనే టైటిల్‌తో ఉన్న ఈ పెయింటింగ్, రసికానంద అనబడే రష్యన్ చేసినట్టు వెబ్సైటు ద్వారా తెలుస్తుంది. 1999 నుండి ఆర్ట్ ఎస్.పి.బి అనబడే ఈ ఆర్ట్ గ్యాలరీ నేరుగా సంస్థలు మరియు వ్యక్తులతో కలిసి ఇంటీరియర్ల మీద పనిచేస్తున్నారని వెబ్సైటులో పేర్కొన్నారు.
రసికానంద 1973లో కొమ్సోమోల్స్క్-ఆన్-అమూర్ లో జన్మించాడని, 1990 నుండి 1993 వరకు వ్లాదివోస్టోక్ ఆర్ట్ స్కూల్ లో చదువుకున్నాడని అతని బయో ద్వారా తెలుస్తుంది. ఇటువంటి క్లెయిమ్ గురించి కొంతమంది అతన్ని ఇంతకముందే సంప్రదించారని, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నది ఫేక్ అని తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ ద్వారా పోస్ట్ చేసారు.
చివరగా, ఒక రష్యన్ ఆర్టిస్ట్ చేసిన కృష్ణుడి, పాండవుల పెయింటింగ్‌ను పంజ్‌షీర్ ప్యాలెస్‌లోని పెయింటింగ్ అని అంటున్నారు.

created: September 22, 2021


text:
పాకిస్థాన్, గాజా ఫోటోలను భారత్‌లో జరిగిన గోవధ ఫోటోలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 22, 2021
“గోవధ చేసే వాడిదగ్గర అంత డబ్బెక్కడిది. నువ్వు వాడిదగ్గర పూలు, పండ్లు, కూరగాయలు కొనటం మూలనే. ఈ పాపంలో భాగస్వామ్యం నీక్కూడా ఉంది. #JagoSecularHindu #SaveGomatha #BanBeef”, అని చెప్తూ రెండు ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. పోస్ట్‌లోని ఫోటోలు ఎక్కడివో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
క్లెయిమ్: భారతదేశంలో జరిగిన గోవధకి సంబంధించిన ఫోటోలు.
ఫాక్ట్: పోస్ట్‌లోని రెండు ఫోటోలు భారతదేశానికి సంబంధించినవి కావు. ఒక ఫోటోని 2008లో పాకిస్థాన్‌లో తీస్తే, మరొక ఫోటోని 2015లో గాజాలో తీసారు. కావున, పోస్ట్‌లో భారతదేశానికి సంబంధంలేని పాత ఫోటోలను పోస్ట్ చేస్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
ఫోటో 1:
ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్‌లో వెతకగా, ‘Alamy’ స్టాక్ ఫోటో వెబ్‌సైట్ యొక్క లింక్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్‌లో వస్తుంది. ఆ ఫోటోని 2008లో పాకిస్థాన్‌లోని లాహోర్ నగరంలో తీసినట్టు ‘Alamy’ వెబ్‌సైట్‌లో చదవొచ్చు. ఫోటోకి సంబంధించిన వివరాలను ‘రాయిటర్స్’ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా చూడవొచ్చు. కాబట్టి, ఫోటో భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదు.
ఫోటో 2:
ఇదే ఫోటోని ‘డైలీ మెయిల్’ వారు 2015లో ప్రచురించిన ఒక అర్టికల్‌లో చూడవొచ్చు. ఆ ఫోటోని గాజాలోని రాఫా ప్రాంతంలో తీసినట్టు అర్టికల్‌లో చదవొచ్చు. ఫోటోకి సంబంధించిన వివరాలను ‘APA Images’ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా చూడవొచ్చు. ఈ ఫోటో కూడా భారతదేశానికి సంబంధించింది కాదు.
భారత్‌లో జరిగిన గోవధకి సంబంధించిన కొన్ని పాత ఫోటోలను ఇక్కడ, ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, పాకిస్థాన్ మరియు గాజాకి సంబంధించిన ఫోటోలను భారతదేశంలో జరిగిన గోవధకి సంబంధించిన ఫోటోలుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
పాకిస్తాన్ యుద్ద విమానం JF-17 థండర్ ఫోటోని తేజస్ యుద్ధ విమానం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 17, 2021
ప్రస్తుతం (నవంబర్ 14 –18 మధ్య తేదీల్లో) దుబాయ్‌లో ఎయిర్ షో జరుగుతూ ఉంది. ఈ షోలో భారత్ తరపున దేశీయంగా తయారు చేసిన తేలికపాటి యుద్ధ విమానం తేజస్‌ని  ప్రదర్శించారు. ఐతే ఈ నేపథ్యంలో ఒక యుద్ద విమానం ఫోటోని తేజస్‌ది అంటూ షేర్ చేస్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా దానికి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దుబాయ్ ఎయిర్ షోలో భారత వైమానిక దళం ప్రదర్శించిన తేజస్ యుద్ధ విమానం ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం):  14 నవంబర్ 2021న యూఏఈలోని అల్ మక్తూమ్ విమానాశ్రయంలో దుబాయ్ ఎయిర్ షో ప్రారంభమైంది. షో మొదటిరోజు భారత వైమానిక దళం తరపున  తేజస్ యుద్ధవిమానం, సారంగ్ హెలికాప్టర్‌లను ప్రదర్శించారు. ఐతే వైరల్ అవుతున్న ఫోటో తేజస్‌ది కాదు. ఆ ఫోటో 2019లో పారిస్‌లో జరిగిన ఎయిర్ షోలో ప్రదర్శించిన పాకిస్తాన్ వైమానిక దళం యొక్క JF-17 థండర్ యుద్ద విమానానిది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల 14 నవంబర్ 2021న యూఏఈలోని అల్ మక్తూమ్ విమానాశ్రయంలో దుబాయ్ ఎయిర్ షో ప్రారంభమైంది. ఈ సంవత్సరం షోలో ఇరవైకి పైగా దేశాలు పెవిలియన్‌లను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, 160కి పైగా వాణిజ్య, సైనిక మరియు ప్రైవేట్ జెట్‌ల యొక్క విమాన ప్రదర్శన జరగబోతుంది.
ఈ షోలో భారత వైమానిక దళం తరపున  తేజస్ యుద్ధవిమానం, సారంగ్ హెలికాప్టర్‌లను మొదటి రోజున ప్రదర్శించారు. ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్సు అధికారిక ట్విట్టర్ ఎకౌంటులో ఈ ప్రదర్శనకి సంబంధించిన ఫోటోలు షేర్ చేసింది. అలాగే వార్తా సంస్థలు భారత యుద్ధవిమానాల విన్యాసాల వీడియోలను కూడా ప్రచురించాయి.
"Winter is here but we just turned up the heat."@IAF_MCC LCA Tejas alongwith Suryakiran and Sarang aerobatics team put up a precisely coordinated display on the opening day of the #DubaiAirshow.#Ready,Set,Go pic.twitter.com/NwoBJOYv6U
ఐతే పోస్టులో షేర్ చేసింది భారత్‌కు చెందిన తేజస్ యుద్ధవిమానం ఫోటో కాదు. ఆ ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే ఫోటోని 2019లో ప్రచురించిన పలు పాకిస్తాన్ వార్తా కథనాలు మాకు కనిపించాయి. ఈ కథనాల ప్రకారం ఆ ఫోటో 2019లో పారిస్‌లో జరిగిన ఎయిర్ షోలో ప్రదర్శించిన పాకిస్తాన్ వైమానిక దళం యొక్క JF-17 థండర్ యుద్ద విమానానిది. ఇదే విషయం చెప్తున్న మరొక వార్తా కథనం ఇక్కడ చూడొచ్చు.
పైగా పోస్టులో షేర్ చేసిన యుద్ద విమానంపై పాకిస్తాన్ జెండా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. దీన్నిబట్టి ప్రస్తుతం జరుగుతున్న దుబాయ్ ఎయిర్ షోలో తేజస్‌ని ప్రదర్శించినప్పటికీ షేర్ చేస్తున్న ఫోటో తేజస్ యుద్ధ విమానానిది కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, 2019లో పారిస్‌లో జరిగిన ఎయిర్ షోలో ప్రదర్శించిన పాకిస్తాన్ యుద్ద విమానం JF-17 థండర్ ఫోటోని తేజస్ యుద్ధ విమానం అంటూ షేర్ చేస్తున్నారు.

created: November 17, 2021


text:
‘మా టార్గెట్ హిందువులేనంటూ బహిరంగంగా ప్రకటించిన పాకిస్తాన్’ అని CVR న్యూస్ ప్రచురించిన వార్త తప్పు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 23, 2019
హిందువులే తమ టార్గెట్ అని పాకిస్తాన్ బహిరంగంగా ప్రకటించినట్టు ఉన్న ఒక పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
మా టార్గెట్ హిందువులేనంటూ బహిరంగంగా ప్రకటించిన పాకిస్తాన్.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందువులే తమ టార్గెట్ అంటూ పాకిస్తాన్ బహిరంగంగా ప్రకటించినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. CVR న్యూస్ వారు పెట్టిన వీడియో లో కూడా పాకిస్తాన్ ఎక్కడ మరియు ఎప్పుడు అలా ప్రకటించిందో ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పాకిస్తాన్ లో మైనారిటీలపై, ముఖ్యంగా హిందువులపై అనేక దాడులు జరుగుతున్నట్టు దాదాపు అన్ని వార్త సంస్థలు ప్రచురించాయి. అంతే కాదు, పాకిస్తాన్ దేశ మానవ హక్కుల కమిషన్ కూడా తమ 2017 వార్షిక రిపోర్ట్ లో మైనారిటీలు, మరీ ముఖ్యంగా హిందువులు పాకిస్తాన్ లో ఇప్పటికి మాయమవుతున్నారని, అక్రమంగా చంపివేయబడుతున్నారని పేర్కొంది. కానీ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం బహిరంగంగా ఇలా ప్రకటించిందో లేదో చూద్దాం.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో ‘Pakistan says Hindus are their targets’ అని వెతకగా, హిందువులే తమ టార్గెట్ అని పాకిస్తాన్ బహిరంగంగా ప్రకటించినట్టు ఎటువంటి సమాచారం దొరకలేదు. కేవలం, CVR న్యూస్ వారు మాత్రమే ఈ వార్తను ప్రచురించినట్టుగా తెలుస్తుంది. వారి యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఈ విషయం పై పెట్టిన ఒక వీడియోని చూడవచ్చు. ఆ వీడియో ( ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్) నుండే పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటో తీసుకోబడింది. అయితే, ఆ వీడియో టైటిల్ లో ‘మా టార్గెట్ హిందువులే..పాకిస్తాన్ సంచలన ప్రకటన’ అని రాసివున్నా, వీడియోలో మాత్రం ఎక్కడ కూడా పాకిస్తాన్ ఎపుడు మరియు ఎక్కడ అలా ప్రకటించిందో చెప్పలేదు. కేవలం పాకిస్తాన్ లో తాజాగా హిందూ టీచర్ మరియు ఒక గుడి పై జరిగిన దాడి గురించి చెప్పినట్టు చూడవచ్చు. ఈ విషయం గురించి CVR న్యూస్ వారికి FACTLY ఫోన్ చేసి మాట్లాడగా, ఆ వార్త ఎక్కడ నుండి వచ్చిందో తెలుసుకొని చెప్తామని అన్నారు. వారు వివరణ ఇచ్చాక ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
పాకిస్తాన్ లో హిందూ టీచర్ మరియు గుడి మీద జరిగిన దాడి పై ఇమ్రాన్ ఖాన్ స్పందిస్తూ తను ఐక్యరాజ్యసమితి లో స్పీచ్ ఇవ్వనున్న సమయంలో కావాలని కొందరు కుట్ర చేసారని చెప్పినట్టు ‘టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా’ ఆర్టికల్ లో చదవచ్చు. అంతే కాదు, పాకిస్తాన్ లోని  ప్రజలందరికి తమ రాజ్యాంగం మరియు ఇస్లాం సమాన ప్రాముఖ్యత ఇస్తుందని తెలిపాడు. ‘రిపబ్లిక్ టీవీ’ కూడా ‘Pak Targets Minorities’ అంటూ ఒక వీడియో యూట్యూబ్ లో పోస్ట్ చేసినా, హిందువులే తమ టార్గెట్ అంటూ పాకిస్తాన్ బహిరంగంగా ప్రకటించినట్టు ఎక్కడా కూడా ప్రచురించలేదు.
చివరగా, పాకిస్తాన్ లో హిందువుల పై దాడులు నిజమైనప్పటికీ,  మా టార్గెట్ హిందువులేనంటూ పాకిస్తాన్ బహిరంగంగా ప్రకటించలేదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: September 23, 2019


text:
ఒలింపిక్స్ ఫైనల్‌లో నీరజ్ చోప్రా జావెలిన్‌ను పాకిస్తాన్ కి చెందిన  అర్షద్ నదీమ్ కాజేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 27, 2021
ఇటీవల నీరజ్ చోప్రా టైమ్స్ అఫ్ ఇండియాకి ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ ఒలింపిక్స్ ఫైనల్ ప్రారంభంలో నేను నా జావెలిన్ కోసం వెతుకుతున్నప్పుడు, అది పాకిస్తాన్ కి చెందిన అర్షద్ నదీమ్ వద్ద కనబడడంతో అతనిని అడిగి తీసుకున్నానని, అందుకే నేను నా మొదటి త్రో తొందరపడుతూ విసిరానని చెప్పాడు. ఐతే ఈ నేపథ్యంలోనే ‘ఒలంపిక్స్ లో జరిగిన జావెలిన్ త్రో ఫైనల్స్‌లో నీరజ్ చోప్రా జావెలిన్‌ను పాక్ జావెలిన్ త్రోవర్ అర్షద్ కాజేశాడు’ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘ఒలంపిక్స్‌లో జరిగిన జావెలిన్ త్రో  ఫైనల్స్‌లో నీరజ్ చోప్రా జావెలిన్‌ను పాక్ జావెలిన్ త్రోయర్ అర్షద్ కాజేశాడు’.
ఫాక్ట్(నిజం): వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్ ఆర్గానైజేషన్, ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ అథ్లెటిక్స్ ఫెడరేషన్స్ యొక్క రూల్స్ ప్రకారం ఈవెంట్లలో ఉపయోగించే క్రీడా పరికరాలు (ఉదా- జావెలిన్) అందరికీ కామన్‌గా ఉంటాయి. పూల్ నుండి ఎవరు ఏ పరికరాన్నైనా ఎంచుకోవచ్చు. ఒకవేళ ఆటగాడు తన సొంత పరికరాన్ని తెచ్చుకుంటే, అధికారులు మొదటగా ఆ పరికరాన్ని తనిఖీ చేసి క్లియరెన్స్ ఇస్తారు, ఆ తర్వాత ఆ పరికరం కూడా పూల్‌లో పెడతారు, దానిని ఎవరైనా వాడుకోవచ్చు. నీరజ్ చోప్రా కూడా ఒక వీడియో ద్వారా ఇదే విషయాన్నీ తెలుపుతూ పాకిస్తాన్ క్రీడాకారుడు అర్షద్ చేసిన దాంట్లో తప్పేమిలేదని అన్నాడు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్ ఆర్గానైజేషన్ వెబ్సైటులో ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ సీరీస్‌కి సంబంధించిన రెగ్యులేషన్స్ డాక్యుమెంట్‌లో చెప్తున్నదాని ప్రకారం ఈవెంట్లలో ఉపయోగించే క్రీడా పరికరాలు (ఉదా- జావెలిన్) అందరికీ కామన్‌గా ఉంటాయి. పూల్ నుండి ఎవరు ఏ పరికరాన్నైనా ఎంచుకోవచ్చు. ఒకవేళ ఆటగాడు తన సొంత పరికరాన్ని తెచ్చుకుంటే, అధికారులు మొదటగా ఆ  పరికరాన్ని  తనిఖీ చేసి క్లియరెన్స్ ఇస్తారు, ఆ తర్వాత ఆ పరికరం కూడా పూల్‌లో పెడతారు, దానిని ఎవరైనా వాడుకోవచ్చు.
ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ అథ్లెటిక్స్ ఫెడరేషన్స్ (IAAF) యొక్క 2018-19 పోటీలకు సంబంధించిన రూల్ బుక్‌లో జావెలిన్ త్రోకి సంబంధించి ఇదే విషయాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. నీరజ్ చోప్రా వ్యాఖ్యలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయిన నేపథ్యంలో అథ్లెటిక్స్ రూల్స్‌కి సంబంధించిన వివరాలు తెలుపుతూ ప్రచురించిన వార్తా కథనాలలో కూడా ఇదే విషయాన్ని పేర్కొన్నారు.
నీరజ్ చోప్రా చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవ్వడంతో, నీరజ్ చోప్రా ఒక వీడియో ద్వారా ఈ విషయానికి సంబంధించి వివరణ ఇచ్చారు. “వాస్తవానికి ఇది చాలా సాధారణ విషయం – రూల్ ప్రకారం అందరు తమ వ్యక్తిగత జావెలిన్‌లను ఒక సాధారణ పూల్‌లో ఉంచుతాము, ఇందులో నుండి ఎవరు ఏ జావెలిన్‌నైనా ఉపయోగించవచ్చు. అందుకే అర్షద్ తన త్రో కోసం నా జావెలిన్‌తో ప్రాక్టీస్ చేసాడు, ఇందులో తప్పు లేదు. ఈ విషయాన్ని అనవసరంగా పెద్దది చేస్తున్నారు”  అని ఈ వీడియోలో నీరజ్ పేర్కొన్నారు.
I would request everyone to please not use me and my comments as a medium to further your vested interests and propaganda.
Sports teaches us to be together and united. I'm extremely disappointed to see some of the reactions from the public on my recent comments.
చివరగా, ఒలింపిక్స్ ఫైనల్‌లో నీరజ్ చోప్రా జావెలిన్‌ను పాకిస్తాన్ జావెలిన్ క్రీడాకారుడు అర్షద్ నదీమ్ కాజేయలేదు, రూల్ ప్రకారం ఎవరు ఏ జావెలిన్‌నైనా ఉపయోగించవచ్చు.


text:
పాకిస్తానీ ఇస్లామిక్ స్కాలర్ వీడియోను ఆర్.ఎస్.ఎస్, బీజేపీలపై తాలిబాన్ వ్యాఖ్యలుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 14, 2021
“భారతదేశంలో ఆర్.ఎస్.ఎస్, బీజేపీ అత్యంత శక్తివంతమైనవని తాలిబాన్ ల అంతర్గత సంభాషణ” అని అంటూ ఒక వీడియోతో ఉన్న పోస్టును బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఆర్.ఎస్.ఎస్ మరియు బీజేపీ అత్యంత శక్తివంతమైనవని తాలిబాన్‌ల అంతర్గత సంభాషణ వీడియో.
ఫాక్ట్: వీడియో 01 మార్చ్ 2019న రికార్డు చేసారు. వీడియోలో ఉన్నది ఖాలిద్ మెహమూద్ అబ్బాసి. ఖాలిద్ పాకిస్థాన్‌లోని ఇస్లామాబాద్‌లో ఉంటున్న ఒక ఇస్లామిక్ స్కాలర్. 30 సంవత్సరాలు తన్జీమ్-ఎ-ఇస్లామీ అనే సంస్థతో పనిచేసాడు, 2018లో తన్జీమ్-ఎ-ఇస్లామీని విడిచిపెట్టి, అతను శుభ్బన్-ఉల్-ముస్లిం అనే సంస్థ స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ప్రస్తుతం శుభ్బన్-ఉల్-ముస్లింలో పనిచేస్తున్నాడు. ఈ సంస్థలకి తాలిబాన్లతో సంబంధం ఉన్నట్టు మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ఆర్.ఎస్.ఎస్,  బీజేపీ అత్యంత శక్తివంతమైనవని తాలిబాన్లు అన్నట్టు ఎటువంటి న్యూస్ ఆర్టికల్స్ లభించలేదు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
వీడియోను గమనించినప్పుడు, “ఎన్ డబ్ల్యు ఏ ఏ స్టూడియోస్” అని వీడియో పైన లోగో ఉన్నట్టు చూడొచ్చు. యూట్యూబ్‌లో ఎన్ డబ్ల్యు ఏ ఏ స్టూడియోస్ (NWAA Studios) అని వెతకగా, అదే విజువల్స్‌తో ఉన్న ఒక యూట్యూబ్ వీడియో లభించింది. ఈ యూట్యూబ్ వీడియో 06 ఆగస్ట్ 2020న అప్లోడ్ చేసారు, కానీ వీడియో 01 మార్చ్ 2019న రికార్డ్ చేసినట్టు తెలుస్తుంది. యూట్యూబ్ వీడియోను 0.48 టైం స్టాంప్ దగ్గర క్లిప్ చేసి 11:23 నిడివిగల వీడియోను పోస్ట్ ద్వారా వైరల్ చేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది. వీడియోలో ఉన్నది ఖాలిద్ మెహమూద్ అబ్బాసి అని టైటిల్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
ఖాలిద్ అధికారిక ఫేస్బుక్ పేజీలో ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం ఖాలిద్ పాకిస్థాన్‌లోని ఇస్లామాబాద్‌లో ఉంటున్న ఒక ఇస్లామిక్ స్కాలర్. 30 సంవత్సరాలు తన్జీమ్-ఎ-ఇస్లామీ అనే సంస్థతో పనిచేసాడు, 2018లో తన్జీమ్-ఎ-ఇస్లామీని విడిచిపెట్టి, అతను శుభ్బన్-ఉల్-ముస్లిం అనే సంస్థ స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ప్రస్తుతం శుభ్బన్-ఉల్-ముస్లింలో పనిచేస్తున్నాడు. ఈ సంస్థలకి తాలిబాన్లతో సంబంధం ఉన్నట్టు మాకు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
ఈ వీడియోలో ఆర్.ఎస్.ఎస్, ఇతర సన్నిహిత సంస్థల (సంఘ్ పరివార్) ఆలోచనలు, విధానాలు, వారికి దేశంలో ఉన్న శక్తి సామర్ధ్యాల గురించి ప్రస్తావించినట్టు తెలుస్తుంది. కానీ, బీజేపీ అధికారంలో ఉండగా భారత్ పై దాడి చేయాలంటే ఏ దేశం, తీవ్రవాద సంస్థ సాహసించలేదని ఈ వీడియోలో అనలేదు. కాంగ్రెస్ ఒక సెక్యులర్ గవర్నమెంట్ అని అన్నాడు. కానీ, భారత్ మీద దాడి చేయాలంటే మొదట బీజేపీ అనే పార్టీని అధికారం నుండి తొలగించాలని అన్నట్టు వీడియోలో లేదు. ఆర్.ఎస్.ఎస్, బీజేపీ అత్యంత శక్తివంతమైనవని తాలిబాన్లు అన్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
చివరగా, 2019లో ఒక పాకిస్తానీ ఇస్లామిక్ స్కాలర్ చేసిన వీడియోను ఆర్.ఎస్.ఎస్,  బీజేపీలపై తాలిబాన్ చేసిన వ్యాఖ్యలని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: September 14, 2021


text:
ఈ పాకిస్తాన్ వీడియోలో వ్యక్తులు మొక్కలు పీకేసింది వివాదాస్పద భూమిలో నాటినందుకు, ఇస్లాంకి విరుద్ధం అని కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 11, 2020
కొందరు వ్యక్తులు మొక్కలను పీకేస్తున్న వీడియోను చూపిస్తూ, మొక్కలు నాటడం ఇస్లాంకి విరుద్దం కాబట్టి పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ నాటిన మొక్కలు పీకేస్తున్నారు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మొక్కలు నాటడం ఇస్లాంకి విరుద్దం కాబట్టి పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ నాటిన మొక్కలు పీకేస్తున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): వివిధ వార్తా పత్రికల కథనాల ప్రకారం ఈ ఘటన పాకిస్తాన్ లోని ఖైబర్ ఏజెన్సీలో జరిగింది. ఐతే ఈ కథనాల ప్రకారం ఒక వివాదాస్పద భూమిలో మొక్కలు నాటిన కారణంగా కొందరు వ్యక్తులు వాటిని పీకేసారు. ఐతే ఏ యొక్క వార్తా కథనం కూడా ఈ ఘటనని మత విశ్వాసానికి ఆపాదించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
‘Pakistan saplings uprooting’ అనే కీ వర్డ్స్ తో గూగుల్ లో వెతకగా ఈ వార్తని ప్రచురించిన ఒక వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ కథనం ప్రకారం ఈ ఘటన పాకిస్తాన్ లోని ఖైబర్ ఏజెన్సీ లోని మండి కాస్ ఏరియాలో జరిగింది. టైగర్ ఫోర్సు డే జ్ఞాపకార్ధం 1000 కోట్ల మొక్కలు నాటాలని పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ ఇచ్చిన పిలుపు మేరకు చట్టసభ సభ్యడైన ఇక్బాల్ అఫ్రిది నిర్వహించిన మొక్కలు నాటే కార్యక్రమంలో జరిగిన ఘటన ఇది. వివాదాస్పద భూమిలో మొక్కలు నాటిన కారణంగా వాటిని పీకేసారు అని ఈ కథనంలో పేర్కొన్నారు.
ఐతే రెండు వర్గాల మధ్య వివాదాస్పదంగా ఉన్న భూమిలో మొక్కలు నాటడానికి ఒక వర్గం అనుమతి ఇస్తే మరో వర్గం వారు నాటిన మొక్కలని పీకేసారు అని డిప్యూటీ కమిషనర్ తెలిపినట్టుగా ఈ వార్తా  కథనంలో రాసారు. ఈ ఘటనని ప్రచురించిన మరికొన్ని వార్తా కథనాలు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఐతే ఏ యొక్క వార్తా కథనం కూడా ఈ ఘటనని మత విశ్వాసానికి ఆపాదించలేదు.
.చివరగా, వివాదాస్పద భూమిలో మొక్కలు నాటిన కారణంగా వాటిని పీకేసారే తప్ప ఈ ఘటనకి మత విశ్వాసానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
Did you watch our new video?


text:
మోదీ 2019 అమెరికా పర్యటనపై 'ది ప్రింట్' మొదట రాసిన కథనాన్ని, వారి అనుమతితో పాకిస్తానీ వార్తా సంస్థ 'డాన్' తిరిగి పబ్లిష్ చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 5, 2021
‘పాక్ దిన పత్రిక డాన్ మోదీజీ అమెరికా పర్యటన గురించి ఏమైతే రాసిందో కనీసం కామా, ఫుల్ స్టాప్ కూడా తేడా లేకుండా ఆన్లైన్ ఇండియా వెబ్ పోర్టల్ ‘ది ప్రింట్’ సెం టూ సేమ్ దించేసింది’ అని చెప్తూ ఆ రెండు న్యూస్ ఆర్టికల్స్ ఫోటోని పోల్చుతున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాక్ దిన పత్రిక డాన్ మోదీజీ అమెరికా పర్యటన గురించి ఏమైతే రాసిందో భారత్ ఆన్లైన్ వెబ్ పోర్టల్ ‘ది ప్రింట్’ కూడా సెం టూ సేమ్ దించేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): సెప్టెంబర్ 2019లో జరిగిన మోదీ అమెరికా పర్యటనను విశ్లేషిస్తూ ఆన్లైన్ న్యూస్ పోర్టల్ అయిన ది ప్రింట్, ఆ సంస్థలో సీనియర్ అసోసియేట్ ఎడిటర్ అయిన నయనిమా బసు రాసిన ఒక కథనాన్ని పబ్లిష్ చేసింది. ఐతే ఇదే కథనాన్ని ది ప్రింట్ అనుమతితో ప్రముఖ పాకిస్తానీ పత్రిక డాన్ తమ పోర్టల్‌లో తిరిగి పబ్లిష్ చేసింది. అంతేగాని పాకిస్తాన్ కథనాన్ని ది ప్రింట్ కాపీ చేయలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
21-27 సెప్టెంబర్, 2019లో  భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అమెరికా పర్యటన జరిగింది. ప్రముఖ ‘హౌడీ మోదీ’ కార్యక్రమం ఈ పర్యటనలోనే జరిగింది. ఈ పర్యటనలో భారత్ – అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందం జరుగుతుందని అప్పుడు వార్తలు వచ్చినప్పటికీ, అలాంటిదేమీ జరుగలేదు. ఐతే ఈ పర్యటన నేపథ్యంలోనే  భారత ఆన్లైన్ న్యూస్ పోర్టల్ ‘ది ప్రింట్’, ఆ సంస్థలో సీనియర్ అసోసియేట్ ఎడిటర్ అయిన నయనిమా బసు  రాసిన ‘No trade deal, no Kashmir win, no investment but BJP celebrating Modi return from US’ అనే శీర్షికతో కాశ్మీర్, వాణిజ్య ఒప్పందం, భారత్‌లో పెట్టుబడులు వంటి అంశాలపై విశ్లేషిస్తూ రాసిన కథనాన్ని 29 సెప్టెంబర్ 2019న పబ్లిష్ చేసింది.
ఐతే మోదీ అమెరికా పర్యటనపై నయనిమా బసు రాసిన ఈ కథనాన్ని ‘ది ప్రింట్’ అనుమతితో ప్రముఖ పాకిస్తానీ వార్తా సంస్థ ‘డాన్’ అదే రోజు పబ్లిష్ చేసింది. ‘డాన్’ పబ్లిష్ చేసిన కథనం మొదట్లో ‘ఈ వ్యాసం మొదట ది ప్రింట్‌లో ప్రచురించబడింది, వారి అనుమతితోని ఈ కథనాన్ని తిరిగి ప్రచురిస్తున్నాము’ అని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. దీన్నిబట్టి, పాకిస్తాన్ పత్రిక రాసిన కథనాన్ని భారత ఆన్లైన్ న్యూస్ పోర్టల్ ‘ది ప్రింట్’ కాపీ చేయలేదని, ది ప్రింట్ రాసిన కథనాన్నే పాకిస్తాన్ పత్రిక తిరిగి పబ్లిష్ చేసిందన్న  విషయం స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, 2019లో మోదీ అమెరికా పర్యటనని విశ్లేషిస్తూ మొదట ది ప్రింట్ రాసిన కథనాన్ని, వారి అనుమతితో ప్రముఖ పాకిస్తానీ వార్తా సంస్థ డాన్ తిరిగి పబ్లిష్ చేసింది.

created: October 5, 2021


text:
భారతీయ ముస్లింల మద్దతుని తిరస్కరిస్తూ పాలస్తీనా ప్రభుత్వం ఈ ట్వీట్ చేయలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 23, 2021
ఇజ్రాయిల్ తో జరుగుతున్న యుద్ధానికి సంబంధించి భారతీయ ముస్లింలు తెలుపుతున్న మద్దతు తమకు అక్కర్లేదని పాలస్తీనా ప్రభుత్వం ట్వీట్ చేసినట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతోంది. ‘State of Palestine’ అధికారిక ట్విట్టర్ హేండిల్ ఈ ట్వీట్ చేసినట్టు పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. పాలస్తీనా-ఇజ్రాయిల్ మధ్య తీవ్ర ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజమో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇజ్రాయిల్ తో జరుగుతున్న యుద్ధానికి సంబంధించి భారతీయ ముస్లింలు తెలుపుతున్న మద్దతు తమకు అక్కర్లేదని పాలస్తీనా ప్రభుత్వం ట్వీట్ చేసింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): పాలస్తీనా ప్రభుత్వ అధికారిక ట్విట్టర్ హేండిల్ ‘State of Palestine’, భారతీయ ముస్లింల గురించి ప్రస్తావిస్తూ ఇటీవల ఎటువంటి ట్వీట్ పెట్టలేదు. పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిటింగ్ అప్లికేషన్ ద్వారా రూపొందించింది. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ ని పాలస్తీనా ప్రభుత్వ అధికారిక ట్విట్టర్ హేండిల్ ‘State of Palestine’ పోస్ట్ చేసిందా అని వెతకగా, భారతీయ ముస్లింల గురించి ప్రస్తావిస్తూ ‘State of Palestine’ ట్విట్టర్ హేండిల్ ఎటువంటి ట్వీట్ పెట్టలేదని తెలిసింది. ఇజ్రాయిల్ తో జరుగుతున్న యుద్ధానికి సంబంధించి కొందరు భారతీయ ముస్లింలు తెలుపుతున్న మద్దతు గురించి పాలస్తీనా ప్రభుత్వం ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. పాలస్తీనా ప్రభుత్వం భారతీయ ముస్లింల మద్దతు తిరస్కరించిందని రిపోర్ట్ చేస్తూ ఏ ఒక్క న్యూస్ సంస్థ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేయలేదు.
‘State of Palestine’ అధికారిక ట్విట్టర్ హేండిల్ యూసర్ పేరు (@Palestine_UN), పోస్టులో షేర్ చేసిన ట్వీట్ లోని యూసర్ పేరు (@Palesti..) వేర్వేరు అని గమనించవచ్చు. @Palesti… అనే యూసర్ పేరుతో ట్విట్టర్ లో ఎవ్వరు ఇంతవరకు అకౌంట్ సృష్టించుకోలేదు. ‘State of Palestine’ పేరుతో రూపొందించిన పేరడీ ట్విట్టర్ అకౌంట్లు కూడా ఈ ట్వీట్ ని పెట్టలేదని తెలిసింది. అంతేకాదు, ప్రభుత్వ అధికారిక ట్విట్టర్ హేండిల్ ఏది ‘SHITTY’ లాంటి  పదాలని ఉపయోగిస్తూ ట్వీట్ పెట్టదు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్వేర్ ద్వార సృష్టించిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, భారతీయ ముస్లింల మద్దతుని తిరస్కరిస్తూ పాలస్తీనా ప్రభుత్వం ఎటువంటి ట్వీట్ పెట్టలేదు.


text:
పాల్గర్ ఘటన మతపరమైన దాడి కాదు. పుకార్లు నమ్మి, దొంగలు అనుకొని కొట్టి చంపేసారు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 19, 2020
‘మహారాష్ట్రలోని పాల్గర్ లో కషాయం ధరించి ఉన్న ముగ్గురు సాధువుల్ని అక్కడ ఉన్న వందల మంది ముస్లిం కలిసి కొట్టి చంపేశారు‘ అని చెప్తూ కొన్ని వీడియోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. నిజంగానే ఆ ఘటన పాల్గర్ జిల్లాలో జరిగినట్టు FACTLY విశ్లేషణలో తేలింది. కానీ, పోస్టులో చెప్పినట్టు అది మతపరమైన దాడి కాదు.  దొంగలు తిరుతున్నారని కొన్ని పుకార్లు రావడంతో వందకు పైగా గ్రామస్తులు గూమిగూడి అటుగా వచ్చిన ముగ్గురిని దొంగలు అనుకొని కొట్టి చంపేసారు. చనిపోయిన వారిలో సాధువులు  కూడా ఉన్నారు. ఇంతకముందు కూడా అలాంటి ఘటనే ఆ ప్రాంతంలో జరిగినట్టు ఇక్కడ చదవొచ్చు. పాల్గర్ పీఆర్ఓ తో FACTLY మాట్లాడగా, ఈ ఘటనలో మతపరమైన కారణాలు ఏమీలేవని తెలిపారు. అంతే కాదు, ఆ ఘటనలో పాల్గొన్న 110 మందిని గుర్తించి అరెస్ట్ చేశామని పాల్గర్ పోలీస్ ట్వీట్ చేసింది.  ఈ ఘటనలో మతపరమైన కారణాలు లేవని మహారాష్ట్ర హోమ్ మంత్రి కూడా ట్వీట్ చేసారు.
సోర్సెస్:
క్లెయిమ్: ఫేస్బుక్ పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్)
ఫాక్ట్:
1. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.indiatoday.in/india/story/3-men-lynched-in-maharashtra-on-suspicion-of-being-robbers-1668027-2020-04-17
2. న్యూస్ ఆర్టికల్ – https://www.theweek.in/news/india/2020/04/17/maharashtra-villagers-lynch-3-people-in-palghar-on-suspcion-of-being-thieves.html
3. న్యూస్ వీడియో – https://www.youtube.com/watch?v=mO2lUpmiIFI
4. ANI  ట్వీట్ – https://twitter.com/ANI/status/1251342347180228610
5. పాల్గర్ పోలీస్ ట్వీట్ : https://twitter.com/Palghar_Police/status/1251943563752955904
6. మహారాష్ట్ర హోమ్ మంత్రి ట్వీట్: https://twitter.com/AnilDeshmukhNCP/status/1251932197713588225
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచిన పంచముఖ శివలింగం చిత్రాన్ని ఇటలీ మ్యూజియంలోని శివలింగమని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 19, 2023
ఇటలీ దేశం వాటికన్ నగరంలోని బాణ్ణిబిగో మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచిన పంచముఖ శివలింగం చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో బాగా షేర్ అవుతోంది. ఇటలీ ఉత్తరదిశ మధ్య ప్రాంతాలలో క్రీ.పు. 8 నుండి  4 వ.శతాబ్దం దాకా ఉన్న ఎడ్రూస్గర్  కాలంలో ఇటువంటి శివలింగాలకు పూజలు జరిగేవని చారిత్రక పరిశోధకులు తెలియజేసినట్టు ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఇటలీ వాటికన్ నగరంలోని బాణ్ణిబిగో మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచిన పంచముఖ శివలింగం యొక్క చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచిన పంచముఖ శివలింగం శిల్పాన్ని ఈ ఫోటో చూపిస్తుంది.  19వ శతాబ్దంలో భారత దేశంలోని ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఈ పంచముఖ శివలింగం శిల్పాన్ని రూపొందించారు. ఈ పంచముఖ శివలింగం ఇటలీ మ్యూజియంకు సంబంధించినది కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో ‘Pinterest’ వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 19వ శతాబ్దం నాటి పంచముఖ శివలింగం చిత్రమంటూ ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియం వారు ఈ ఫోటోని ‘Pinterest’ వెబ్సైటులో పబ్లిష్ చేశారు. అమెరికాకు చెందిన ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియం వెబ్సైటులో కూడా ఈ ఫోటోని పబ్లిష్ చేశారు. భారతదేశానికి సంబంధించిన 19వ శతాబ్దం నాటి పంచముఖ శివలింగం ఫోటో ఇదని ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియం వారు తెలిపారు.
19వ శతాబ్దంలో భారత దేశం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బనారస్ (ప్రస్తుత వారణాసి) నగరంలో ఈ పంచముఖ శివలింగం శిల్పాన్ని చెక్కినట్టు ఈ వెబ్సైటులో తెలిపారు.
వాటికన్ నగరంలో బాణ్ణిబిగో పేరుతో ఎటువంటి మ్యూజియం లేదు. వాటికన్ నగరంలో ఉన్న మ్యూజియంలలో పంచముఖ శివలింగం శిల్పమేదీ ప్రదర్శనకు ఉంచలేదు.పోస్టులో షేర్ చేసిన పంచముఖ శివలింగం, అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచారని, ఇటలీ దేశంలోని మ్యూజియంలో కాదని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియా మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు ఉంచిన పంచముఖ శివలింగం చిత్రాన్ని ఇటలీలోని మ్యూజియంలోని శివలింగం శిల్పమంటూ తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కృష్ణకమలంగా పిలవబడే పాసీఫ్లోర ఇన్‌కర్నాట పుష్పం కాదు, ఈ పుష్పం మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి పూస్తుందనే సమాచారంలో ఎటువంటి నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 14, 2023
మూడేళ్లకు ఒకసారి పూచే కృష్ణ కమలం పుష్పం యొక్క చిత్రమంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటోని బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. వయొలెట్ రంగులో ఉన్న ఆకులు 100 మంది కౌరవులని, పచ్చ రంగులో ఉన్న ఆకులు ఐదుగురు పాండవులను, పర్పుల్ రంగులో ఉన్న మూడు ఆకులు బ్రహ్మ,విష్ణు, మహేశ్వరులని అలాగే, మధ్యలో సుదర్శన చక్రాన్ని నివేదిస్తున్నాయని ఈ పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మూడేళ్లకు ఒకసారి పూచే కృష్ణ కమలం పుష్పం యొక్క చిత్రం.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది పాసీఫ్లోర కరెలియ (బ్లూక్రౌన్ ప్యాషన్ ఫ్లవర్) అనే పాసీఫ్లోర కుటుంబానికి చెందిన పుష్పం. ఈ పుష్పాలు జులై నుండి సెప్టెంబర్ నెలల మధ్యలో, అంటే ఎండాకాలం చివరి నుండి శరదృతువు మధ్య కాలంలో పూస్తుంటాయని తెలిసింది. ఇదే జాతికి చెందిన కృష్ణకమలంగా పిలివబడే పాసీఫ్లోర ఇన్‌కర్నాట పుష్పాలు  కూడా ఎండకాలాంలో సాధారణంగా పూస్తుంటాయని తెలిసింది. ఈ పాసీఫ్లోర కుటుంబానికి చెందిన పుష్పాలు మూడేళ్లకు ఒకసారి పూస్తాయని షేర్ చేస్తున్న సమాచారంలో ఎటువంటి నిజం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేసి వెతికితే, ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది పాసీఫ్లోర కుటుంబానికి చెందిన పాసీఫ్లోర కరెలియ పుష్పం అని తెలిసింది. ఇదే పుష్పం యొక్క ఫోటోలని షేర్ చేస్తూ నార్త్ కరోలినా స్టేట్ యూనివర్సిటీ పబ్లిష్ చేసిన అర్టికల్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. సుమారు 10 సెంటీమేటర్ల వ్యాసం (డయామిటర్) కలిగి ఉన్న పాసీఫ్లోర కరెలియ పుష్పానికి, 5 సెపల్స్ మరియు రేకులు చూడటానికి సమానంగా ఉంటాయని, వాటిపై 5 ఆకుపచ్చ-పసుపు రంగు స్టామెన్లు మరియు 3 పర్పుల్ రంగులలో స్టీగ్మాలు కలిగి ఉంటాయని తెలిసింది.
బ్లూక్రౌన్ ప్యాషన్ ఫ్లవర్‌గా కూడా పిలవబడే ఈ పాసీఫ్లోర కరెలియ పుష్పం జులై నుండి సెప్టెంబర్ నెలల మధ్యలో, అంటే ఎండాకాలం చివరీ నుండి శరదృతువు కాలంలో మధ్యలో పూస్తుంటాయని పలు సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి. ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి (ట్రోపికల్ వాతావరణంలో) ఈ పాసీఫ్లోర కరెలియ సంవత్సరం మొత్తం పూచే అవకాశాలు ఉన్నాయని కొన్ని అధ్యయన సంస్థలు తెలిపాయి. సౌత్ అమెరికా జన్మస్థలమైన ఈ పాసీఫ్లోర కరెలియ పుష్పాలని భారత దేశంతో సహ అనేక దేశాలలో సహజీకరించారు.
యేసుక్రీస్తు శిలువ మరణ బాధని మరియు ప్యాషన్ ఆఫ్ క్రైస్ట్‌ను ఉద్దేశిస్తూ సౌత్ అమెరికాలోని రోమన్ కథోలిక్ ప్రీస్టులు 15-16వ శతాబ్ద కాలంలో ఈ పుష్ప జాతికి పాసీఫ్లోర  అనే పేరు పెట్టినట్టు తెలిసింది. కృష్ణకమలంగా పిలిచే పాసీఫ్లోర ఇన్‌కర్నాట కూడా ఇదే జాతికి చెందిన ఒక పుష్పం. వైల్డ్ ప్యాషన్ ప్లవర్ అని కూడా పిలిచే ఈ పాసీఫ్లోర ఇన్‌కర్నాట పుష్పం వెచ్చని వాతావరణ పరిస్థితులలో ఎండాకాలం నుండి శరదృతువు మధ్య కాలంలో పూస్తుంటుందని తెలిసింది. పోస్టులో షేర్ చేసినది కృష్ణకమలం కాదు, పాసీఫ్లోర కరెలియ పుష్పమని, ఈ పుష్పం మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి పూస్తుందనే వార్తలలో ఎటువంటి నిజం లేదని పై వివరాల ఆధారంగా ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది కృష్ణకమలంగా పిలవబడే పాసీఫ్లోర ఇన్‌కర్నాట పుష్పం కాదు, ఈ పుష్పం మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి పూస్తుందనే సమాచారంలో ఎటువంటి నిజం లేదు.


text:
పాస్టర్ థామస్ పాడిన కరోనా పాటను బ్రదర్ అనిల్ కుమార్ పాత వీడియోకి జోడించి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 2, 2022
“బ్రదర్ అనిల్, షర్మిల ప్రార్థనతో కరోనాను తొక్కేసారు చూడండి ”, అని చెప్తున్న ఒక వీడియో సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఈ వీడియోలో బ్రదర్ అనిల్ కుమార్ “తొక్కండి, తొక్కండి.. కరోనాని తొక్కండి” అనే పాటను  ఒక సభలో పాడుతున్నట్లు చూడవచ్చు. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “తొక్కండి, తొక్కండి.. కరోనాని తొక్కండి” అనే పాటను బ్రదర్ అనిల్ కుమార్ ఒక సభలో పాడుతున్న వీడియో.
ఫ్యాక్ట్ (నిజం): వైరల్ అవుతున్న వీడియో క్లిప్ కి సంబంధించిన అసలు వీడియొ జులై 2018లో యూట్యూబ్లో అప్లోడ్ చేశారు. అప్పటికి కరోనాను ఇంకా గుర్తించలేదు. అంతే కాదు,  ఈ వీడియోలో కరోనాకు సంబంధించిన పాట ఎక్కడా లేదు.  “తొక్కండి, తొక్కండి.. కరోనాని తొక్కండి” అనే పాటను పాస్టర్ థామస్ 22 ఫిబ్రవరి 2022న కాకినాడలో జరిగిన ఒక సభలో పాడారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా వీడియోలోని దృశ్యాలని రివర్స్ ఇమేజ్ సర్చ్ చేయగా, “Bro.Anil Kumar Crusade with Rev.ABHILASH Sunny” అనే టైటిల్ ఉన్న ఒక  వీడియో యూట్యూబ్లో దొరికింది. ఈ వీడియోని 30 జులై 2018న ‘abhi sunny’ అనే యూట్యూబ్ ఛానెల్లో అప్లోడు చేశారు. ఈ వీడియోలోని దృశ్యాలను వైరల్ అవుతున్న వీడియోతో పోలిస్తే రెండు వీడియోలు ఒకటే అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు .
ఇక వైరల్ అవుతున్న వీడియోని ఈ వీడియోలోని వివిధ క్లిప్పింగ్స్ ని కలిపి తయారుచేశారు. ఉదాహరణకు, అసలు వీడియొలో 30:35 నుంచి 31:25 వరకు ఉన్న దృశ్యాలని వైరల్ వీడియోలో పెట్టారు. అసలు వీడియోలోని పాటలను వింటే, అందులో కరోనాకి సంబంధించిన పాటలు ఎక్కడా లేవు. పైగా ఈ వీడియో 2018 కి సంబంధించినది కనుక, అప్పటికి కరోనాను ఇంకా గుర్తించలేదు. కాబట్టి కరోనని తొక్కండి అని 2018లో పాట పాడే అవకాశం లేదు.
వైరల్ వీడియోలో ఉన్న పాట గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతుకగా 22 ఫిబ్రవరి 2020న కాకినాడలో జరిగిన ఒక మతపరమైన సభలో పాస్టర్  థామస్ ఈ పాటను పాడారు. ఫిబ్రవరి 2020లో దేశంలో కరోనా వ్యాపి గురించి అప్పటికే వార్తా కథనాలు వెలువడ్డాయి. ఈ నేపధ్యంలో కరోనాకి సంబంధించిన పాటను ఈ సభలో ఆయన పాడటం జరిగిoది. ఆ వీడియోని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ ఆడియోని బ్రదర్ అనిల్ కుమార్ 2018 వీడియోకి జత చేసి చేస్తునట్టు కచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరిగా, 2020లో పాస్టర్ థామస్ పాడిన పాట యొక్క ఆడియోను 2018కి చెందిన బ్రదర్ అనిల్ వీడియోకి జోడించి షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 2, 2022


text:
పతంజలి సంస్థ తమ ఆయుర్వేదిక్ ఉత్పత్తులను విదేశాలకు విక్రయించడానికి హలాల్ సర్టిఫికేట్ పొందింది, బీఫ్ ఎగుమతి చేయడానికి కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 21, 2023
బీఫ్ అమ్మకాలు ప్రారంభించడం కొరకు హలాల్ సర్టిఫికెట్ పొందిన పతంజలి రాందేవ్ బాబా అంటూ ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. పతంజలి సంస్థకు మంజూరైన హలాల్ సర్టిఫికేట్‌ను షేర్ చేస్తూ సోషల్ మీడియాలో పోస్టులు షేర్ అవుతున్నాయి. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీఫ్ అమ్మకాలు ప్రారంభించడం కొరకు హలాల్ సర్టిఫికెట్ పొందిన పతంజలి రాందేవ్ బాబా
ఫాక్ట్(నిజం): పతంజలి ఆయుర్వేద్ లిమిటెడ్ తమ ఆయుర్వేదిక్ ఉత్పత్తులను విదేశాలలో  విక్రయించేందుకు హలాల్ సర్టిఫికేట్ పొందింది. ఈ సంస్థ ఎలాంటి జంతు ఉత్పత్తులను విక్రయించడం లేదు. హలాల్ అనేది మాంసం పరిశ్రమకు మాత్రమే పరిమితం కాదు, శాకాహార ఉత్పత్తులకు కూడా హలాల్ సర్టిఫికేషన్ వర్తిస్తుంది.  చాలా దేశాలు(ముఖ్యంగా ముస్లిం దేశాలు) తాము దిగుమతి చేసుకొనే ఉత్పత్తులకు ఈ హలాల్ సర్టిఫికేషన్‌ను తప్పనిసరి చేసాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే పతంజలి కూడా తమ సంస్థ విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే ఉత్పత్తుల కోసం ఈ సర్టిఫికేషన్‌ను పొందింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ప్రస్తుతం వైరల్ అవుతున్నట్టు పతంజలి సంస్థకు నిజంగానే హలాల్ సర్టిఫికేషన్ ఉంది. ఆ సంస్థ విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే ఉత్పత్తులపై హలాల్ సర్టిఫైడ్ ముద్ర కూడా ఉంటుంది. ఐతే సోషల్ మీడియాలో ఆరోపిస్తున్నట్టు పతంజలి సంస్థ బీఫ్ (గో మాంసం) ఎగుమతి కోసం ఈ సర్టిఫికేట్ పొందలేదు.
హలాల్ అనేది మాంసం పరిశ్రమకు మాత్రమే పరిమితం కాదు, శాకాహార ఉత్పత్తులకు కూడా హలాల్ సర్టిఫికేషన్ వర్తిస్తుంది. కేవలం ఆహార రంగానికి మాత్రమే కాకుండా కాస్మెటిక్స్, దుస్తులు, రియల్ ఎస్టేట్, మెడికల్, హోటల్ రంగాల్లో కూడా ఈ హలాల్ పద్దతి వ్యాపించింది, ఈ సంస్థలు కూడా హలాల్ సర్టిఫికేషన్ పొందుతున్నాయి.
హలాల్ సర్టిఫికేషన్ అనే కేవలం ముడి పదార్థాలకు సంబంధించి మాత్రమే కాకుండా, ఒక ప్రోడక్ట్ తయారీకి సంబంధించిన ప్రాసెసింగ్, ప్యాకేజింగ్, లేబులింగ్, నిల్వ మరియు రవాణా వంటి అన్ని ప్రక్రియలకు వర్తిస్తుంది. ప్రస్తుతం చాలా దేశాలు (ముఖ్యంగా ముస్లిం దేశాలు) తాము దిగుమతి చేసుకొనే ఉత్పత్తులకు ఈ హలాల్ సర్టిఫికేషన్‌ను తప్పనిసరి చేసాయి. అందుకే భారత్ నుండి ఈ దేశాలకు ఎగుమతి చేసే చాలా వరకు సంస్థలు ఈ సర్టిఫికేషన్‌ను పొందుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలోనే పతంజలి కూడా తమ సంస్థ విదేశాలకు ఎగుమతి చేసే ఉత్పత్తుల కోసం ఈ సర్టిఫికేషన్‌ను పొందింది. పతంజలి సంస్థ బీఫ్/గో మాంసం లేదా ఇతర జంతు ఉత్పత్తుల కోసం ఈ సర్టిఫికేట్ పొందలేదు. ఈ సంస్థ జంతు ఉత్పత్తులు విక్రయిస్తున్నట్టు కూడా ఎటువంటి సమాచరం లేదు. ప్రస్తుతం షేర్ అవుతున్న హలాల్ సర్టిఫికేట్ పతంజలి ఆయుర్వేద్ లిమిటెడ్ సంస్థ 2016లో పొందింది, దీని వ్యాలిడిటీ 2017లో ముగిసిపోయింది. ఆ తర్వాత కూడా ఈ సంస్థ హలాల్ సర్టిఫికేట్ పొందింది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
2020లో పతంజలి హలాల్ సర్టిఫికేట్‌కు సంబంధించి ఇలాంటి విమర్శలు వచ్చినప్పుడు, ఆ సంస్థ ప్రధాన కార్యదర్శి ఆచార్య బాలకృష్ణ స్పందిస్తూ తమ సంస్థ (పతంజలి ఆయుర్వేద్) అరబ్ దేశాల్లో ఎక్కువగా డిమాండ్ ఉన్న తమ ఆయుర్వేద మందులకు ‘హలాల్’ సర్టిఫికేట్ తీసుకున్నట్లు తెలిపారు. ఈ దేశాలలో విక్రయించాలనుకునే ఉత్పత్తులకు హలాల్ ధృవీకరణ తప్పనిసరి కావడంతో, తమ సంస్థ కూడా ఈ సర్టిఫికేట్ పొందిందని తెలిపాడు.
ఇదిలా ఉంటే భారత దేశంలో అమలులో ఉన్న ఎక్ష్పొర్ట్ పాలసీ ప్రకారం బీఫ్ (ఆవు,దూడ,ఎద్దు) మాంసాల ఎగుమతులపై నిషేధం ఉంది (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ). ఐతే బీఫ్ పేరుతో జరిగేది గేదె మాంసం ఎగుమతులు మాత్రమే, ఆవు మాంసం కాదు. అంటే పతంజలి సంస్థ గో మాంసం ఎగుమతి చేసే ఆస్కారమే లేదు. కాబట్టి వైరల్ పోస్టులో చేస్తున్న వాదన కరెక్ట్ కాదని స్పష్టమవుతుంది.
చివరగా, పతంజలి సంస్థ తమ ఆయుర్వేదిక్ ఉత్పత్తులను విదేశాలకు విక్రయించడానికి హలాల్ సర్టిఫికేట్ పొండిది, బీఫ్ ఎగుమతి చేయడానికి కాదు.

created: September 21, 2023


text:
బ్రిటీష్ స్కాలర్ పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ 2011 చేసిన చర్చలో జగన్ మోహన్ రెడ్డిని అతిపెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడిగా పేర్కొనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 29, 2021
“జగన్ మోహన్ రెడ్డి భారత దేశంలోనే అతిపెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడు” అని బ్రిటిష్ స్కాలర్ పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అన్నాడని ఒక పోస్ట్ ద్వారా సోషల్ మీడియాలో బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: “జగన్ మోహన్ రెడ్డి భారత దేశంలోనే అతిపెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడు” అని బ్రిటిష్ స్కాలర్ పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అన్నాడు.
ఫాక్ట్ (నిజం): “జగన్ మోహన్ రెడ్డి భారత దేశంలోనే అతిపెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడు” అని బ్రిటిష్ స్కాలర్ పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అన్నట్టుగా ఎటువంటి ఆధారాలు దొరకలేదు. 2011లో జరిగిన ఒక డిబేట్ లో పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ మాట్లాడుతూ, జగన్ మోహన్ రెడ్డి తన తండ్రి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో అమాంతంగా పెరిగిన జగన్ ఆస్తులు మరియు ఆదాయం గురించి ప్రస్తావించారు. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా ఎక్కడా కూడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే అలాంటి వ్యాఖ్యలు గనక చేసుంటే, వార్తాపత్రికలు దాని గురించి ప్రచురించేవి. పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్‌లో కూడా ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేసినట్టుగా లేదు.
కాకపోతే, 27 సెప్టెంబర్ 2011న జరిగిన ఒక డిబేట్‌లో, పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి గురించి కొన్ని వ్యాఖ్యలు చేసాడు. పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్, ఆ డిబేట్ వీడియోలో, ఒక్క జగన్ మోహన్ రెడ్డి గురించి మాత్రమే కాకుండా, భారత దేశంలో జరిగే అవినీతి, ఇతర ఎంపీల గురించి కూడా చెప్పారు.
“రెండు సంవత్సరాల క్రితం తండ్రి మరణించిన తర్వాత జగన్ రెడ్డి వంటి వ్యక్తుల గురించి మీరు వినే ఉంటారు. అతని తండ్రి ఆ రాష్ట్రాన్ని నడుపుతున్న కొద్ది కాలంలోనే 65 మిలియన్ పౌండ్ల వార్షిక ఆదాయం ఉన్న వ్యక్తిగా మారాడు. కొన్ని నెలల క్రితం 75 గదుల ప్యాలెస్ తనకోసం కట్టుకున్నాడు, ఇది సిబిఐ ఇన్వెస్టిగేషన్‌లో తేలింది.”
కానీ, ఎక్కడా కూడా వీడియోలో జగన్ మోహన్ రెడ్డి భారత దేశంలోనే అతి పెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడు అని పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ అనలేదు.
చివరగా, బ్రిటిష్ స్కాలర్ పాట్రిక్ ఫ్రెంచ్ 2011లో జగన్ మోహన్ రెడ్డి గురించి చేసిన ప్రస్తావనలో జగన్ దేశంలోనే అతిపెద్ద, అత్యంత తెలివైన అవినీతిపరుడు అని పేర్కొనలేదు.

created: November 29, 2021


text:
పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్రను 10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రవేశ పెట్టలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 9, 2020
జనసేన పార్టీ అధ్యక్షుడు మరియు సినీ నటుడు పవన్ కళ్యాణ్ యొక్క జీవిత చరిత్రను 10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది అని చెప్తూ, ఒక వీడియోతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్ర ప్రవేశపెట్టిన కర్ణాటక ప్రభుత్వం.
ఫాక్ట్ (నిజం): పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్రను 10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టలేదు. వీడియోలో పవన్ కళ్యాణ్ ఫోటోతో ఉన్న పేజీ ‘రచన సాగర్’ సంస్థ వారి 5వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకంలోనిది. ఆ పుస్తకంలో కూడా పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్రను ఇవ్వలేదు. పవన్ కళ్యాణ్ పేరు కూడా ఆ పుస్తకంలో ప్రస్తావించబడలేదు. కేవలం, మూవీ మేకింగ్ కి (సినిమా ఎలా తీస్తారు) సంబంధించిన పాఠంలో మూవీ టేక్ కి ఉదాహరణగా పవన్ కళ్యాణ్ మూవీ క్లాప్ పట్టుకొని ఉన్న ఫోటో ఇచ్చారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని విషయం గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, కర్ణాటక ప్రభుత్వం10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్ర ప్రవేశపెట్టినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం దొరకలేదు. కర్ణాటక కి సంబంధించిన 10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో వెతికితే కూడా ఎక్కడా పవన్ కళ్యాణ్ గురించి లేదు.
వీడియోలో పవన్ కళ్యాణ్ ఫోటోతో ఉన్న పేజీని చూడవొచ్చు.  ఆ పేజీలోని పదాలతో గూగుల్ లో వెతకగా, భోపాల్ లోని ఒక స్కూల్ వారు అదే పుస్తకాన్ని వాళ్ళ వెబ్సైటు లో అప్లోడ్ చేసినట్టు తెలిసింది. కాకపోతే ఆ స్కూల్ వెబ్సైటు ఇప్పుడు పని చెయ్యడం లేదు. అందుకే గూగుల్ cache లో ఆ పేజీలో ఉన్న సమాచారం చూస్తే, ఆ పుస్తకం లో ఉన్న చాఫ్టర్ల వివరాలు తెలిసాయి. ఆ వివరాలతో మళ్ళీ గూగుల్ లో వెతికితే  హర్యానా లో ఉన్న ఇంకో స్కూల్ వెబ్సైటు లో ఈ పుస్తకం యొక్క పూర్తి వివరాలు పెట్టినట్టు తెలిసింది.
దాని ప్రకారం ఆ పేజీ ‘రచన సాగర్’ సంస్థ వారి ‘Together with Expressions English Multiskill Coursebook’ అనే 5వ తరగతి పుస్తకం లోనిదని తెలిసింది. అయితే, ఆ పుస్తకంలో కూడా పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్రను ఇవ్వలేదు. పవన్ కళ్యాణ్ పేరు కూడా ఆ పుస్తకంలో ప్రస్తావించబడలేదు. కేవలం, మూవీ మేకింగ్ కి (సినిమా ఎలా తీస్తారు) సంబంధించిన పాఠంలో మూవీ టేక్ కి  (ముహూర్తం అప్పుడు ఇచ్చే క్లాప్) ఉదాహరణగా పవన్ కళ్యాణ్ మూవీ క్లాప్ పట్టుకొని ఉన్న ఫోటో ఇచ్చారు.
చివరగా, పవన్ కళ్యాణ్ జీవిత చరిత్రను 10వ తరగతి ఇంగ్లీష్ పుస్తకాల్లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టలేదు. అది ఫేక్ న్యూస్.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?