text:
ఇజ్రాయిల్, పాలస్తీనా దేశాలని లేబుల్ చేయడం కోసం గూగుల్ ఎర్త్ సంస్థ ఎటువంటి ఆన్లైన్ ఓటింగ్ నిర్వహించట్లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 1, 2021
గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ లో ఇజ్రాయిల్ లేదా పాలస్తీనా దేశాల పేర్లని లేబుల్ చేయడం కోసం గూగుల్ సంస్థ తమ వెబ్సైటులో ఆన్లైన్ ఓటింగ్ నిర్వహిస్తున్నట్టు సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. పోస్టులో తెలిపిన ‘israel-vs-palestine.com’ వెబ్సైటు లింక్ ఓపెన్ చేసి ఇజ్రాయిల్ దేశానికి మద్దతుగా వోటు వేయాలని ఈ పోస్టులో కోరుతున్నారు. ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా దేశాల మధ్య ఇటీవల ఘర్షణల చోటుచేసుకున్న నేపథ్యంలో, ఈ పోస్టు సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ లో ఇజ్రాయిల్ లేదా పాలస్తీనా దేశాల పేర్లని లేబుల్ చేయడం కోసం గూగుల్ సంస్థ తమ వెబ్సైటులో ఆన్లైన్ పోల్ నిర్వహిస్తోంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): గూగుల్ ఎర్త్ లో ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా దేశాలు ఇదివరకే లేబుల్ అయి ఉన్నాయి. గూగుల్ ఎర్త్ సంస్థ తమ మ్యాప్స్ లో అంతర్జాతీయ ప్రదేశాలని లేబుల్ చేయడం కోసం ఇప్పటివరకు ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోలింగ్ నిర్వహించలేదు. ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా దేశాల మధ్య ఆన్లైన్ ఓటింగ్ నిర్వహిస్తున్న ఈ ‘israel-vs-palestine.com’ వెబ్సైటు, 2008 లో స్థాపించబడిన ఒక స్వతంత్ర వెబ్సైటు అని తెలిసింది. ఈ వెబ్సైటుతో గూగుల్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఆన్లైన్ పోలింగ్ వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ అటువంటి ఆన్లైన్ పోలింగ్ ఏది నిర్వహించలేదని తెలిసింది. గూగుల్ ఎర్త్ లోని మ్యాప్స్ లో ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనాలు ఇదివరకే గుర్తించి లేబుల్ అయి ఉన్నట్టు తెలిసింది. గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ లో లేబుల్ అయి ఉన్న ఇజ్రాయిల్ మరియు పాలస్తీనా దేశాలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. అంతర్జాతీయ ప్రదేశాలని గుర్తించడం కోసం గూగుల్ ఎర్త్ సంస్థ ఇప్పటివరకు ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోల్ నిర్వహించలేదని తెలిసింది.
అమెరికా, వివాదాస్పద పాలస్తీనా ప్రదేశాన్ని ఒక ప్రత్యేక రాష్రంగా మాత్రమే పరిగణించడంతో, గూగుల్ మ్యాప్స్ పాలస్తీనా రాష్ట్రాన్ని తమ మ్యాప్స్ లో లేబుల్ చేయలేదు. దీనికి సంబంధించి ‘The Guardian’ పబ్లిష్ చేసిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. గూగుల్ ఎర్త్ లోని మ్యాప్స్ లో మాత్రం పాలస్తీనా ప్రదేశాన్ని ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా గుర్తిస్తూ లేబుల్ చేసారు.
ఇజ్రాయిల్-పాలస్తీనా దేశాల మధ్య పోల్ నిర్వహిస్తున్న ఈ ‘israel-vs-palestine.com’ వెబ్సైటు వివరాల కోసం గూగుల్ లో వెతికితే, ఈ వెబ్సైటుకి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు ‘Whois’ వెబ్సైటులో లభించాయి. ‘israel-vs-palestine.com’ అనే వెబ్సైటుని 28 డిసెంబర్ 2008 నాడు రిజిస్టర్ చేసుకున్నట్టు ‘Whois’ వెబ్సైటులో తెలిపారు. ఈ వెబ్సైటు యజమానులు ఎవరనేది ఎక్కడా తెలుపలేదు. పోస్టులో తెలిపిన ఈ ‘israel-vs-palestine.com’ వెబ్సైటుతో గూగుల్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
2014లో ‘israel-vs-palestine.com’ వెబ్సైటు నిర్వహిస్తున్న ఈ ఆన్లైన్ పోల్ ని గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ తో ముడిపెడుతూ సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసినప్పుడు, ‘Snopes’ న్యూస్ సంస్థ దానికి సంబంధించి ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఆ ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఆన్లైన్ పోల్ ని గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ నిర్వహించట్లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఇజ్రాయిల్, పాలస్తీనా దేశాలని లేబుల్ చేయడం కోసం గూగుల్ ఎర్త్ మ్యాప్స్ ఎటువంటి ఆన్లైన్ పోలింగ్ నిర్వహించట్లేదు.


text:
గూగుల్ మ్యాప్స్ LoC ని తొలగించిందా? లేదు, భారతదేశం నుండి సెర్చ్ చేసినప్పుడు మాత్రమే అలా కనిపిస్తుంది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 8, 2020
‘#BreakingNews: గూగుల్ మ్యాప్స్ #LoC ని తొలగించింది… ఇదే సరైన సమయం #PoK మాది’ అని చెప్తూ, రెండు ఇండియా మ్యాప్ ఫోటోలతో ఉన్న ఫేస్బుక్ పోస్టుని సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నారు. అందులోని ఫోటో-1 ‘అంతకు ముందుది’ అని మరియు ఫోటో-2 ‘లేటెస్ట్ ది’ అని చెప్తున్నారు. ఫోటో-1 లో ఇండియా మ్యాప్ లో LoC (నియంత్రణ రేఖ) ఉంటుంది, ఫోటో-2 లో LoC (నియంత్రణ రేఖ) ఉండదు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
గూగుల్ మ్యాప్స్ భారత దేశ మ్యాప్ లో LoC (నియంత్రణ రేఖ) ని తొలగించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): భారతదేశం నుండి మ్యాప్స్ ని చూస్తే గూగుల్ మ్యాప్స్ LoC (నియంత్రణ రేఖ) ని చూపించదు, కానీ ఇతర దేశాల నుండి మ్యాప్స్ ని చూస్తే ఇప్పటికీ నియంత్రణ రేఖను చూపుతుంది. ఎక్కడనుండి సెర్చ్ చేస్తున్నారనే దాని ఆధారంగా, గూగుల్ మ్యాప్స్ వివాదాస్పద భూభాగాలను తదనుగుణంగా చూపిస్తుంది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని విషయంతోనే ఉన్న మరొక ఫేస్బుక్ పోస్టు లభించింది. ఆ పోస్టులోని కామెంట్స్ లో చాలా మంది ఇతర దేశాల నుండి గూగుల్ మ్యాప్స్ లో భారత దేశ మ్యాప్ కి సంబంధించిన స్క్రీన్ షాట్ లను పెట్టారు. వాటిల్లో LoC ని చూడవచ్చు.
అమెరికాలో గూగుల్ మ్యాప్స్ చూస్తే భారత దేశ మ్యాప్ ఎలా కనపడుతుందో చూపెట్టే ఫోటో FACTLY కి కూడా వచ్చింది. అందులో LoC ఉంది. గూగుల్ మ్యాప్స్ వెబ్సైటు లో,‘వివాదాస్పద సరిహద్దులు గ్రే కలర్ డాష్ లతో చూపించాబడతాయి, ఆ ప్రాంతాలు సరిహద్దును అంగీకరించవు’ అని ఉంది.
‘మీరు ఏ దేశం నుండి శోధిస్తున్నారనే విషయం ఆధారంగా గూగుల్ మ్యాప్స్ వివాదాస్పద సరిహద్దులను మారుస్తుంది’ అని Washington Post’ కథనం లో కూడా చదవొచ్చు. ఆ కథనం ఫిబ్రవరి 2020 లో ప్రచురించబడింది మరియు అందులో ఆ సంస్థ వివిధ దేశాల నుండి జమ్మూ& కాశ్మీర్ మ్యాప్ ని చూసినప్పుడు, అందులోని తేడాలను పేర్కొంది. కాబట్టి, భారతదేశం నుండి చూసినప్పుడు  గూగుల్ మ్యాప్స్ లో LoC ని తొలగించడం అనేది బ్రేకింగ్ న్యూస్ (పోస్ట్‌లో పేర్కొన్నట్లు) ఏమీ కాదు. గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో ప్రపంచంలోని వివిధ వివాదాస్పద భూభాగాలు ఎలా చూపించబడుతున్నాయో వివరించిన ‘Washington Post’ వారి వీడియో ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ఇతర దేశాల నుండి చూసినప్పుడు గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో భారతీయ మ్యాప్‌లో LoC ని ఇప్పటికీ చూడవచ్చు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

source: news-factly

license: Creative Commons - Attribution - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

author: Sai Krishna Muthyanolla


text:
భారత్ బయోటెక్ తయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ అత్యవసర వినియోగానికి సంబంధించిన అప్లికేషన్ ని కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరస్కరించలేదు, కేవలం మరింత సమాచారం కోరింది. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 10, 2020
తమ సంస్థ డెవలప్ చేస్తోన్న కరోనా వ్యాక్సిన్ కి సంబంధించి అత్యవసర వినియోగానికి అనుమతి ఇవ్వాలని భారత్ బయోటెక్ చేసిన ధరఖాస్తుని కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరస్కరించిందని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: భారత్ బయోటెక్ డెవలప్ చేస్తోన్న కరోనా వ్యాక్సిన్ అత్యవసర వినియోగానికి అనుమతి ఇవ్వాలని చేసిన అప్లికేషన్ ని కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరస్కరించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): భారత్ బయోటెక్ డెవలప్ చేస్తోన్న కరోనా వ్యాక్సిన్ అత్యవసర వినియోగం కోసం చేసుకున్న అప్లికేషన్ ప్రభుత్వ కమిటీ (SEC) తిరస్కరించలేదు, కేవలం ఈ సంస్థ వాక్సిన్ యొక్క ఫేజ్ 3 క్లినికల్ ట్రయల్స్ కి సంబంధించిన సామర్థ్యం మరియు భద్రత సమాచారం తమకు సమర్పించాలని కోరింది. ఇదే వార్తని ఒక జాతీయ మీడియా ప్రచురించినప్పుడు ఈ వార్త నిజం కాదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ట్వీట్ చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇదే విషయం గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో వేతకగా ఇదే వార్తని ఒక జాతీయ మీడియా ప్రచురించినప్పుడు ఈ వార్త నిజం కాదని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ చేసిన ట్వీట్ మాకు కనిపించింది.
#FAKENEWS
The news running on @ndtvindia is Fake News. pic.twitter.com/VZv7uwW5z7
ఈ విషయానికి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ‘Central Drugs Standard Control Organization’ వెబ్సైటు లో వెతకగా, అత్యవసర వినియోగానికి సంబంధించి భారత్ బయోటెక్ చేసిన ధరఖాస్తుని అధ్యయనం చేసిన ‘సబ్జెక్ట్ ఎక్స్పర్ట్ కమిటీ’ (SEC) తదుపరి అనుమతుల కోసం ఈ సంస్థ తాయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ యొక్క ఫేజ్ 3 క్లినికల్ ట్రయల్స్ కి సంబంధించిన సామర్థ్యం మరియు భద్రత సమాచారం తమకు సమర్పించాలని చెప్పిందే తప్ప భారత్ బయోటెక్ చేసిన ధరఖాస్తుని SEC తిరస్కరించలేదు. ఈ కమిటీ రెండు కంపెనీలనుండి మరింత సమాచారం కోరగా, Pfizer కంపెనీ మాత్రం కమిటీకి తమ ప్రెసెంటేషన్ సమర్పించేందుకు గడువు కోరింది. SEC సూచనల యొక్క డాక్యుమెంట్ ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.
చివరగా, భారత్ బయోటెక్ తయారు చేస్తున్న వాక్సిన్ అత్యవసర వినియోగానికి సంబంధించిన ధరఖాస్తుని కేంద్ర ప్రభుత్వం తిరస్కరించలేదు, కేవలం మరింత సమాచారం కోరింది.

created: December 10, 2020


text:
మైనారిటీ ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్‌కు 1-8 తరగతుల మదర్సా విద్యార్ధులతో పాటు ఇతర మైనారిటీ విద్యార్ధులను కూడా అనర్హులుగా కేంద్రం ప్రకటించింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 2, 2022
“దేశంలో మాదర్సా విద్యార్ధులకు ఇచ్చే స్కాలర్‌షిప్స్ ను బంద్ చేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం” అని చెప్తున్న ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: దేశంలో మాదర్సా విద్యార్ధులకు ఇచ్చే స్కాలర్‌షిప్స్ ను కేంద్ర ప్రభుత్వం రద్దు చేసింది.
ఫాక్ట్: ‘Ministry of Minority affairs’ అందించే ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్‌కు ఇప్పటి వరకు అన్ని తరగతులకు చెందిన పేద  మైనారిటీ విద్యార్ధులు అనగా ముస్లిం, సిక్కు, క్రిస్టియన్, బౌద్ధ, జైన మరియు పార్శీ మతానికి చెందిన వారు అర్హులుగా ఉన్నారు. అయితే, తాజాగా విడుదల అయిన గైడ్లైన్స్  ప్రకారం కేవలం 9&10 తరగతులకు చెందిన పేద మైనారిటీ విద్యార్ధులు మాత్రమే ఈ స్కాలర్‌షిప్‌కు అర్హులు అవుతారు. ఈ స్కాలర్‌షిప్ అన్ని మైనారిటీలకు ఉద్దేశించినది, కేవలం మాదర్సా విద్యార్ధులకు మాత్రమే కాదు.  కావున పోస్టులో చేయబడ్డ క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ముందుగా ఈ విషయాన్ని గురించి కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన నోటీసులో ఏం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
“ప్రతి విద్యార్థికి ఉచిత ప్రాధమిక (1-8 తరగతులకు) నిర్బంధ విద్యను ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా అందించాలి అని విద్యా హక్కు చట్టం, 2009 చెపుతుంది. దీని ప్రకారం కేవలం 9&10 వ తరగతి చదువుతున్న (SC/ST/OBC) విద్యార్ధులు మాత్రమే ‘Ministry of Social Justice & Empowerment and Ministry of Tribal Affairs’ వారు అందించే ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్ పథకానికి అర్హులుగా ఉన్నారు. అలాగే, 2022-23 నుంచి, ‘Ministry of Minority affairs’ అందించే ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్ కు కూడా 9&10 వ తరగతి చదువుతున్న (మైనారిటీ) విద్యార్ధులు మాత్రమే అర్హులు అవుతారు.”
అయితే, National commission for Minorities Act,1992 ప్రకారం మైనారిటీ విద్యార్ధులు అంటే ముస్లిం, సిక్కు, క్రిస్టియన్, బౌద్ధ, జైన మరియు పార్శీ మతానికి చెందిన వారు అని ఈ మైనారిటీ స్కాలర్‌షిప్ స్కీమ్ కు సంబంధించిన డాక్యుమెంట్ లో ఇచ్చారు.
ఇందులో ఎక్కడా కూడా కేవలం ముస్లిం మదర్సా విద్యార్ధులకు మాత్రమే స్కాలర్‌షిప్‌లు ఇచ్చే నియమం లేదు. అన్ని మైనారిటీల లాగానే ముస్లిం విద్యార్ధులకు కూడా ఈ స్కీమ్ వర్తిస్తుంది. అయితే నోటీసులో చెప్పిన విధంగా, 2022-23 నుంచి కేవలం 9&10 వ తరగతి చదివే పేద మైనారిటీ విద్యార్ధులు అనగా ముస్లిం, సిక్కు, క్రిస్టియన్, బౌద్ధ, జైన మరియు పార్శీ మతానికి చెందిన వారు మాత్రమే అర్హులు అవుతారు. ఇదే విషయాన్ని ఉత్తర్ ప్రదేశ్ మదర్సా శిక్షా పరిషద్ (UPMSP)వారు కూడా స్పష్టం చేశారు అని ‘The Print’ పేర్కొంది.
ఇక SC, ST, OBC విద్యార్ధులకు ఇస్తున్న ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్‌కు కూడా ఆయా సామాజిక వర్గానికి చెందిన 9&10 తరగతులు చదువుతున్న పేద విద్యార్ధులు మాత్రమే అర్హులుగా ఉంటారు. వాటికి సంబంధించిన వివరాలు ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరిగా, ‘Ministry of Minority affairs’ అందించే ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్ లో చేసిన మార్పులు అన్ని మైనారిటీల విద్యార్ధులకు  అమలు అవుతాయి, కేవలం మాదర్సా విద్యార్ధులకు మాత్రమే కాదు.

created: December 2, 2022


text:
NRCపై ప్రభుత్వం ఇంకా ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు, పోస్టులో ఇచ్చిన సమాచారం అవాస్తవం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 19, 2023
ఆగస్టు 31న పౌరసత్వ సవరణ చట్టం, 2019 పై సుప్రీంకోర్టులో వాదనలు ఉన్నాయి కాబట్టి దానికి మద్దతుగా బీజేపీ ఆధారాలు సేకరిస్తోందని, అందువలన 8866288662, 7766277742, 7272569933, 9977885467 నంబర్ల నుంచి ఫోన్ వస్తే తిరిగి చేయవద్దు అని, అలా చేసిన వారి పేరు నేషనల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ సిటిజెన్స్ (NRC) లో చేర్చబడుతుందని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. దీంట్లో ఎంత నిజముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: 8866288662, 7766277742, 7272569933, 9977885467 నంబర్లకు మిస్డ్ కాల్ ఇచ్చిన వాళ్ళ పేర్లు నేషనల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ సిటిజెన్స్ (NRC)లో చేర్చబడతాయి.
ఫాక్ట్: NRCపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని మార్చి 2023లో కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పార్లమెంటుకు స్పష్టం చేసింది. పౌరసత్వ సవరణ చట్టం, 2019కి ప్రజల మద్దతును కోరుతూ 8866288662 నెంబర్‌కు మిస్డ్ కాల్ ఇవ్వాల్సిందిగా బీజేపీ కోరింది. అయితే, 8866288662 ప్రస్తుతం మనుగడలో లేదు. మిస్డ్ కాల్ ఇచ్చిన వారి పేరు NRCలో చేర్చబడుతుందని ప్రభుత్వం ఎక్కడా చెప్పలేదు. 7766277742, 7272569933 నెంబర్లు కూడా మనుగడలో లేవు. కావున పోస్టులో చేయబడిన క్లెయిమ్ తప్పు.
ముందుగా ఇదే సారాంశంతో ఉన్న పోస్టులు జనవరి 2020 నుంచి ఎటువంటి ఆధారాలు లేకుండా సోషల్ మీడియాలో ప్రచారంలో ఉన్నట్లు గుర్తించాం. వైరల్ పోస్టులో ఇవ్వబడిన మొదటి నెంబర్ 8866288662గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా, 2019-20లో పౌరసత్వ సవరణ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా దేశంలో నిరసనలు జరుగుతున్న నేపధ్యంలో అప్పటికే రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందిన ఈ చట్టానికి ప్రజల మద్దతును కోరుతూ 8866288662 నెంబర్‌కు మిస్డ్ కాల్ ఇవ్వాల్సిందిగా బీజేపీ కోరింది.
नागरिकता संशोधन अधिनियम – 2019 को अपना समर्थन देने के लिए 8866288662 पर मिस्ड कॉल करें। #IndiaSupportsCAA pic.twitter.com/AJ819hv6Ul
అయితే ఈ నెంబర్‌కి మిస్డ్ కాల్ ఇచ్చే కార్యక్రమం ద్వారా కేవలం ఎంత మంది ప్రజల మద్దతు ఉందో తెలుస్తుంది కానీ మిస్డ్ కాల్ ఇచ్చిన వారి పేరు NRCలో చేర్చబడుతుందని ప్రభుత్వం ఎక్కడా చెప్పలేదు. అయితే ఈ నెంబర్ ప్రస్తుతం మనుగడలో లేదు.
పైగా, జనవరి 2020 నుంచి అమలులోకి వచ్చిన పౌరసత్వ సవరణ చట్టం, 2019పై ఇప్పటికీ కూడా ప్రభుత్వం ఎటువంటి నిబంధనలను రూపొందించలేదు. అలాగే, దేశవ్యాప్త NRCపై కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదని మార్చి 2023లో కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పార్లమెంటుకు స్పష్టం చేసింది.
ఇక పోస్టులో ఇవ్వబడిన 7766277742, 7272569933 నెంబర్లకుఫోన్ చేయగా అవి మనుగడలో లేవని తెలిసింది. 9977885467 నెంబర్‌కు ఫోన్ చేయగా ఎటువంటి స్పందన లేదు.
చివరిగా, పోస్టులో చెప్పబడిన లేదా వేరే ఏదైనా నంబర్లకు మిస్డ్ కాల్ ఇవ్వడం ద్వారా ఎన్‌ఆర్‌సీలో పేరు నమోదు అవుతుందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.


text:
ప్రభుత్వం ఉచితంగా స్మార్ట్ ఫోన్లు, లాప్ టాప్లు, స్కాలర్షిప్ లు అందిస్తున్నట్టు చెప్తున్న ఫేక్ వెబ్ సైట్లకు దూరంగా ఉండండి. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 24, 2020
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన రిజిస్ట్రేషన్ లింక్ లో తమ వివరాలు ఇవ్వడం ద్వారా ప్రభుత్వం నుండి ఉచితంగా లాప్ టాప్  పొందవచ్చని ఒక మెసేజ్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. కోవిడ్-19 కారణంగా పాఠశాలలు, కాలేజీలు మూసి ఉండడంతో విద్యార్థులకు ప్రభుత్వం ఉచితంగా లాప్ టాప్ ఇస్తున్నట్టు పోస్ట్ లో ఉంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్ (దావా): పోస్ట్ లో ఇచ్చిన రిజిస్ట్రేషన్ లింక్ లో తమ వివరాలు నింపడం ద్వారా ప్రభుత్వం నుండి ఉచితంగా లాప్ టాప్ పొందవొచ్చు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అది ఒక ఫేక్ లింక్. ఆ లింక్ ని ఓపెన్  చేస్తే ఒక బ్లాగ్ కి వెళ్తుంది. దాంట్లో వ్యక్తిగత వివరాలు ఇచ్చిన తరువాత, రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేయడానికి ఆ వెబ్ సైట్ లింక్ ను పది మందికి షేర్ చేయమని అడుగుతారు. ఇంతకముందు ప్రభుత్వం ఉచితంగా స్మార్ట్ ఫోన్లు, లాప్టాప్లు , స్కాలర్షిప్లు ఇస్తుందని కొన్ని బ్లాగ్ల లింకులు షేర్ అయినప్పుడు, అవి ఫేక్ అని ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ (పీఐబీ) వారు పలుసార్లు తెలిపారు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో ఇచ్చిన లింక్ ని ప్రెస్ చేస్తే ఒక బ్లాగ్ (“https://registration-for-your-laptop.blogspot.com/”) ఓపెన్ అవుతుంది. ఒక వేల నిజంగానే ప్రభుత్వం ఉచితంగా లాప్టాప్లు ఇస్తే, వాటి రిజిస్ట్రేషన్లు అధికారిక పోర్టల్ లో జరుగుతాయి; ఇలా ఒక బ్లాగ్ ద్వారా జరగవు. అంతేకాదు, ఆ బ్లాగ్ లో వ్యక్తిగత వివరాలు నింపిన తరువాత, రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేయడానికి ఆ వెబ్ సైట్ లింక్ ను పది మందికి షేర్ చేయమని అడుగుతారు. ప్రభుత్వం ఎటువంటి పథకంలో కూడా రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేయడానికి ఇలా ఒక వెబ్ సైట్ లింక్ ను వేరే వారికి షేర్ చేయమని అడగదు. కావున, అది ఒక ఫేక్ వెబ్ సైట్.
ఇలాంటి వెబ్ సైట్ లింక్ ఒకటి మార్చి నెలలో వైరల్ అయినప్పుడు, అది ఫేక్ అని చెప్తూ ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో’ (పీఐబీ) వారు పెట్టిన ట్వీట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
#FraudAlert
A Message with a website link is circulating on Social media claiming that the Govt. is offering free laptops for youth & to click on the provided link to book it. #PIBFactCheck: The circulated link is a Spoof website to trick users perpetrated in the name of Govt. pic.twitter.com/lU10VUcoXO
అంతేకాదు, ఎనిమిదవ తరగతి నుండి పీయూసీ 1 చదువుతున్న విద్యార్థులకు 3,500 రూపాయలకే కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ లాప్టాప్ ఇస్తున్నట్టు తాజాగా ఒక ప్రకటన వైరల్ అవ్వగా, అది కూడా ఫేక్ మెసేజ్ అని ‘పీఐబీ’ వారు తెలిపారు.
Claim: An advertisement allegedly from Ministry of Corporate Affairs (MCA) claims that under #COVID19 Online Education Purpose, students from 8th class to PUC 1 will be given laptops at ₹3,500. #PIBFactCheck:This claim is #Fake. MCA is not associated with any such programme. pic.twitter.com/8CSbSlvaoO
ప్రభుత్వం ఉచితంగా స్మార్ట్ ఫోన్లు, స్కాలర్షిప్లు ఇస్తుందని చెప్తూ మరికొన్ని బ్లాగ్లు కూడా విద్యార్థుల వ్యక్తిగత వివరాలు  తీసుకుంటున్నాయి. అవి కూడా ఫేక్ బ్లాగ్లు అని, వాటికి దూరంగా ఉండమని చెప్తూ ‘పీఐబీ’ వారు పోస్ట్ చేసిన ట్వీట్లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ఉచితంగా స్మార్ట్ ఫోన్లు, లాప్టాప్లు, స్కాలర్షిప్లు అందిస్తున్నట్టు చెప్తున్న ఫేక్ వెబ్ సైట్లకు దూరంగా ఉండండి. ప్రభుత్వం నిజంగా అలా ఫ్రీగా ఏమైనా ఇస్తే, వాటి రిజిస్ట్రేషన్లు అధికారిక వెబ్ సైట్ల ద్వారా జరుగుతాయి.

created: September 24, 2020


text:
‘ఇంటర్నేషనల్ హిందూ అసోసియేషన్ మెంబర్ షిప్ ఐడీ కార్డ్’ పేరుతో భారత ప్రభుత్వం ఒక కార్డును ప్రవేశపెడుతున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 4, 2020
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 2020 సంవత్సరం చివరి నాటికి 10 సంచలన నిర్ణయాలు తీసుకున్నారని చెప్తూ ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన పోస్టు ని చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. నరేంద్ర మోదీ భారత దేశంలోని ప్రతి హిందువుకి ‘ఇంటర్నేషనల్ హిందూ అసోసియేషన్ మెంబర్ షిప్ ఐడీ కార్డ్ (International Hindu Association Membership Identification Card (IHAMIC))’ అనే ఒక కొత్త హిందూ కార్డును ప్రవేశ పెడుతున్నాడని, ఆ హిందూ కార్డ్ వలన హిందువులకు చాలా ఉపయోగాలు ఉన్నాయని చెప్తూ, పోస్టులో వాటిని పేర్కొన్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
‘ఇంటర్నేషనల్ హిందూ అసోసియేషన్ మెంబర్ షిప్ ఐడీ కార్డ్’ అనే ఒక కొత్త కార్డును భారత దేశంలోని హిందువుల కోసం నరేంద్ర మోదీ ప్రవేశ పెడుతున్నారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘ఇంటర్నేషనల్ హిందూ అసోసియేషన్ మెంబర్ షిప్ ఐడి కార్డ్’ అనే కొత్త కార్డును నరేంద్ర మోదీ ప్రవేశ పెడుతున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు. ఒక వేల ప్రభుత్వం అటువంటి కార్డు ని ప్రవేశపెట్టడం గురించి చర్చిస్తున్నా లేదా నిర్ణయం తీసుకున్నా, అందుకు సంబంధించిన సమాచారం ఇంటర్నెట్ లో లభించేది. కానీ, అటువంటి సమాచారమేమీ కూడా లభించలేదు. కాబట్టి పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన విషయం (‘International Hindu Association Membership Identification Card’) గురించి గూగుల్ లో వెతికినప్పుడు, అందుకు సంబంధించిన ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు. ఫేస్బుక్ లో కీ-వర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, ‘నరేంద్ర మోడీ గారు 2019 సంవత్సరం చివరి నాటికి సంచలన 10 నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు’ అనే టైటిల్ తో అదే మెసేజ్ గత సంవత్సరం డిసెంబర్ లో కూడా చలామణీ అయినట్లుగా తెలిసింది.
ఒక వేల ప్రభుత్వం నిజంగానే అటువంటి కార్డు ని ప్రవేశపెట్టడం గురించి చర్చిస్తున్నా లేదా నిర్ణయం తీసుకున్నా, అందుకు సంబంధించిన సమాచారం ఇంటర్నెట్ లో లభించేది. కానీ, అటువంటి సమాచారమేమీ లేదు.
చివరగా, ‘ఇంటర్నేషనల్ హిందూ అసోసియేషన్ మెంబర్ షిప్ ఐడి కార్డ్’ పేరుతో భారత దేశంలోని హిందువుల కోసం ప్రభుత్వం ఒక కార్డ్ ని ప్రవేశ పెడుతున్నట్టు ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఉన్న ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరుని ‘రాజేంద్ర ప్రసాద్ గార్డెన్స్’ గా భారత ప్రభుత్వం మార్చలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 30, 2023
Update (30 January 2023):
28 జనవరి 2023న రాష్ట్రపతి భవన్ జారీ చేసిన ప్రెస్ రిలీజ్ ప్రకారం, రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఉన్న మొఘల్ గార్డెన్స్ (ఈస్ట్ లాన్, సెంట్రల్ లాన్, లాంగ్ గార్డెన్ మరియు సర్క్యులర్ గార్డెన్), హెర్బల్ గార్డెన్, బోన్సాయి గార్డెన్ తదితర తోటలన్నిటినీ కలిపి ‘అమృత్ ఉద్యాన్’ అనే పేరుతో పిలవాలని రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ప్రతిపాదించారు. అయితే, రాష్ట్రపతి భవన్ అధికారిక వెబ్‌సైట్లో కూడా వీటిని ‘అమృత్ ఉద్యాన్’ అనే పేరుతో పిలుస్తున్నారు. అలాగే, ఈ నిర్ణయం తరువాత ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ అని ఉన్న బోర్డులను ‘అమృత్ ఉద్యాన్’ గా మార్చారు.
Published (14 October 2022):
రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఉన్న ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరుని ‘రాజేంద్ర ప్రసాద్ గార్డెన్స్’ గా  భారత ప్రభుత్వం మార్చింది అని చెప్తూ ఒక పోస్టు సోషల్ మీడియాలో బాగా ప్రచారంలో ఉంది. ఇందులో ఎంత నిజం ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఉన్న ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరుని ‘రాజేంద్ర ప్రసాద్ గార్డెన్స్’ గా భారత ప్రభుత్వం మార్చింది.
ఫాక్ట్: ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరుని మారుస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన జారీ చేయలేదు. ఇది రిపోర్ట్ చేసిన వార్తా కథనాలు కూడా లభించలేదు. ఇదే ప్రచారం 2020లో కూడా జరిగినప్పుడు PIB వారు ప్రభుత్వం అటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు అని, ఇది తప్పుడు ప్రచారం అని స్పష్టం చేశారు. అంతే కాదు,  రాష్ట్రపతి భవన్ అధికారిక వెబ్‌సైటులో ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ అనే పేరుతోనే ప్రస్తావిస్తున్నారు. కావున, పోస్టులో చేసిన  క్లెయిమ్ తప్పు
ముందుగా ఈ విషయం గురించి ఇంటర్నెట్లో వెతకగా ఎక్కడా కూడా సంబంధిత వార్తా కథనాలు లభించలేదు. రాష్ట్రపతి భవన్ అధికారిక వెబ్‌సైటులో కూడా పేరు మార్పు గురించి ఎటువంటి సమాచారం లేదు. పైగా, ఈ వెబ్‌సైటులో దీనిని ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ అనే పేరుతోనే ప్రస్తావిస్తున్నారు.
మొఘల్ గార్డెన్స్ పేరు మారిందనే పుకార్లు 2020 నుంచి వ్యాప్తి చెందుతున్నాయి. అయితే, అప్పుడు Press Information Bureau (PIB) వారు ఈ ప్రచారంలో ఎంత మాత్రము నిజం లేదని, ప్రభుత్వం అటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు అని స్పష్టం చేశారు.
Claim: The name of the Mughal Garden at Rashtrapati Bhavan will be changed.#PIBFactCheck: The claim is false. No such decision has been taken by Central Government. pic.twitter.com/bRm1nKIvNM
అయితే, ‘Times Of India’ కథనం ప్రకారం 2019లో హిందూ మహాసభకు చెందిన స్వామి చక్రపాణి ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరును ‘ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గార్డెన్స్’ గా మార్చాలంటూ ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేశారు.
చివరిగా, రాష్ట్రపతి భవన్‌లో ఉన్న ‘మొఘల్ గార్డెన్స్’ పేరుని ‘రాజేంద్ర ప్రసాద్ గార్డెన్స్’ గా భారత ప్రభుత్వం మార్చలేదు; ఇది అసత్య ప్రచారం.

created: January 30, 2023


text:
కేంద్ర ప్రభుత్వం PM వైభవ్ లక్ష్మి యోజన అనే పథకాన్ని ప్రారంభించలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 27, 2020
కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన PM వైభవ్ లక్ష్మి యోజన అనే పథకం ద్వారా ప్రతీ మహిళా రూ.4, 00,000 వరకు వడ్డీలేని రుణం పొందవచ్చు అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో చాలా వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
కేంద్ర ప్రభుత్వం PM వైభవ్ లక్ష్మి యోజన అనే పథకం ద్వారా ప్రతీ మహిళకు రూ. 4,00,000 వరకు వడ్డీలేని రుణాలు అందిస్తుంది.
ఫాక్ట్ (నిజం): కేంద్ర ప్రభుత్వం PM వైభవ్ లక్ష్మి యోజన అనే పథకం ఏమి మొదలు పెట్టలేదు. ఈ పథకానికి సంబంధించిన సమాచారం మాకు ఎక్కడా లభించలేదు. ఇలాంటిదే PM ధనలక్ష్మి యోజన అనే వార్త వైరల్ అయినప్పుడు ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB)’ వారు అది ఫేక్ అని నిర్ధారించారు. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన పథకం గురించి  మేము మహిళల మరియు శిశు సంక్షేమానికి  నోడల్ మినిస్ట్రీ అయిన ‘మినిస్ట్రీ అఫ్ విమెన్ & చైల్డ్ డెవలప్మెంట్’ వారి వెబ్సైటు లో వెతకగా ఈ పథకానికి సంబంధించిన సమాచారం ఏది కూడా మాకు దొరకలేదు. ఈ వెబ్సైటు లో మహిళలకు సంబంధించిన పథకాల లిస్టు లో ఈ పథకం పేరు కూడా లేదు.
పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియోలో ఈ పథకం ద్వారా లబ్ది పొందడానికి ఏదైనా SBI బ్రాంచ్ లో దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు అని చెప్పారు. ఐతే మేము SBI వెబ్సైటు లో వెతకగా ఈ పథకానికి సంబంధించిన సమాచారం ఏదీ మాకు దొరకలేదు. ఈ పథకానికి సంబంధించి ఎటువంటి వార్తలు , ఆన్ లైన్ న్యూస్ పోర్టల్ కథనాలు కూడా మాకు లభించలేదు.
PM ధనలక్ష్మి యోజన పేరుతో వైరల్ అయిన ఇలాంటి ఒక వార్తను ఖండిస్తూ ‘ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB)’ వారు 12 జూన్ 2020న ఒక ట్వీట్ చేసారు. వారి ట్వీట్ ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇలాంటి పథకం ప్రారంభించే ఉద్దేశం లేదని స్పష్టం చేసారు. అలాగే వారు ఈ వార్తని ఫేక్ అని తేల్చి చెప్పారు.
दावा: पीएम धन लक्ष्मी योजना के तहत महिलाओं को केंद्र सरकार द्वारा 5 लाख रुपये तक लोन प्रदान किया जाएगा#PibFactCheck: यह दावा #Fake है। केंद्र सरकार की ऐसी कोई योजना नहीं है| pic.twitter.com/alE35AFZDD
‘డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్ఫర్’ వెబ్సైటు లో కూడా పైన పేర్కొన్న పథకం గురించిన సమాచారం ఏమి లేదు. ఇంకా ఏ ప్రభుత్వ పోర్టల్ లో కూడా ఈ పథకానికి సంబంధించిన సమాచారం మాకు దొరకలేదు.
చివరగా, కేంద్ర ప్రభుత్వం PM వైభవ్ లక్ష్మి యోజన అనే పథకాన్ని మొదలుపెట్టలేదు.


text:
‘ఏ కులాన్ని కించపరిచినా మూడేళ్ల జైలు’, అని ఉన్న ఈ ఫోటోలోని ఆర్టికల్ చాలా పాతది. ఐపీసీ ని ప్రభుత్వం ఇంకా సవరించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 12, 2021
‘ఏ కులాన్ని అవమానించినా కేసులు పెట్టేవిధంగా అట్రాసిటీ చట్టసవరణ చేయాలని, ప్రతివాడికి వాడి ఆత్మగౌరవం ముఖ్యమని, ఆత్మగౌరవం ఒక్కరిసొత్తు కాదని సుప్రీం కోర్టు లో వాదిస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం..!’, అని చెప్తూ, ఒక న్యూస్ ఆర్టికల్ ఫోటోని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ఏ కులాన్ని అవమానించినా కేసులు పెట్టేవిధంగా అట్రాసిటీ చట్టసవరణ చేయాలని, ఆత్మగౌరవం ఒకరి సొత్తు కాదని సుప్రీం కోర్టు లో వాదిస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం. దానికి సంబంధించిన న్యూస్ ఆర్టికల్ ఫోటో.
ఫాక్ట్: పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్న ఆర్టికల్ చాలా పాతది. ఆ ఆర్టికల్ ని ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ వారు 2017 లో ప్రచురించారు. జాతి వివక్ష జరగకుండా ఉండటానికి ఐపీసీ లో 153(సి) మరియు 509(ఎ) సెక్షన్లను చేరుస్తామని 2015 లో ఢిల్లీ హైకోర్టుకి ప్రభుత్వం తెలిపింది. అయితే, ఇప్పటి వరకు 153(సి) మరియు 509(ఎ) సెక్షన్లను ప్రభుత్వం ఐపీసీ లో చేర్చలేదు. ఈ విషయం పై తాజాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం సుప్రీం కోర్టు లో వాదించినట్టు ఎక్కడా ఎటువంటి సమాచారం లేదు. కావున పోస్ట్ లో నాలుగేళ్ల కిందటి ఆర్టికల్ ఫోటో షేర్ చేస్తూ తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో ఉన్న న్యూస్ ఆర్టికల్ గురించి ఇంటర్నెట్ లో వెతకగా, ఆ ఆర్టికల్ (ఆర్కైవ్డ్) ని ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ వారు ఫిబ్రవరి 2017 లో ప్రచురించినట్టు తెలిసింది. కాబట్టి, పోస్ట్ లో ఉన్నది చాలా పాత ఆర్టికల్. ‘2014 జనవరిలో ఢిల్లీలో ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు చెందిన యువకుణ్ణి స్థానికులు నేరస్థుడిగా భావించి కొట్టిచంపారు. ఢిల్లీలో, ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో పెద్ద అలజడే చెలరేగింది. వారిని శాంతింప జేసేందుకు అప్పటి యూపీఏ ప్రభుత్వం ఎం.కె.బెజ్‌బారువా కమిటీని వేసింది. కమిటీ సిఫార్సుల అమల్లో భాగంగానే కులం, జాతి పరంగా కించపరచడాన్ని మూడేళ్ల జైలుశిక్ష వేయదగ్గ తీవ్ర నేరంగా పరిగణిస్తూ ఐపీసీలో మార్పులు చేస్తున్నారు. ఈ మేరకు కేంద్ర హోంశాఖ ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేస్తోంది. ఆ ప్రతిపాదనల ప్రకారం ఐపీసీలో 153(సి), 509(ఎ) అని రెండు సెక్షన్లు చేరుస్తున్నారు’, అని ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. బెజ్‌బారువా కమిటీ రిపోర్ట్ ని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
జాతి వివక్ష జరగకుండా ఉండటానికి ఐపీసీ లో 153(సి) మరియు 509(ఎ) సెక్షన్లను చేరుస్తామని 2015 లో ఢిల్లీ హైకోర్టుకి ప్రభుత్వం తెలిపింది. అయితే, ఇప్పటి వరకు 153(సి) మరియు 509(ఎ) సెక్షన్లను ప్రభుత్వం ఐపీసీ లో చేర్చలేదని ‘ఇండియా కోడ్’ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (ఐపీసీ) లో ఆ సెక్షన్లు కనపడవు.
లా కమిషన్ వారు మార్చి 2017 లో ‘హేట్ స్పీచ్’ పై రిలీజ్ చేసిన రిపోర్ట్ లో కూడా 153(సి) మరియు 505(ఎ) [509(ఎ) కాదు] సెక్షన్లను ఐపీసీ లో చేర్చమని సూచించినట్టు తెలిసింది.
అయితే, లా కమిషన్, బెజ్‌బారువా కమిటీ, మరియు విశ్వనాథన్ కమిటీ ముగ్గురు కూడా ద్వేషపూరిత వ్యాఖ్యలను నిరోధించడానికి ఐపీసీ లో 153(సి) ని చేర్చమని ఒకే విధంగా కోరాయని, ముగ్గురి సూచనలు పరిశీలించి సమగ్రమైన సూచనలు ఇవ్వమని జనవరి 2018 లో లా కమిషన్ ని ప్రభుత్వం కోరినట్టు కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి మార్చి 2018 లో ఒక ప్రశ్నకు రాజ్యసభ లో సమాధానమిస్తూ తెలిపారు.
పైన చెప్పినట్టు ఇప్పటివరకు 153(సి) లేదా 505(ఎ) లేదా 509(ఎ) సెక్షన్లను ఐపీసీ లో ప్రభుత్వం చేర్చలేదు. ప్రభుత్వం చేర్చకపోవడానికి గల కారణాలను కొన్ని వార్తాసంస్థలు చెప్తూ 2016 మరియు 2017 లో ప్రచురించిన ఆర్టికల్స్ ని ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. లా కమిషన్ వారు ‘హేట్ స్పీచ్’ పై ఇచ్చిన సూచనలను ప్రభుత్వం అమలు చేసేలా చూడమని సుప్రీం కోర్టులో న్యాయవాది అశ్విని ఉపాధ్యాయ 2020 లో పిటిషన్ వేసినట్టు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఆ పిటిషన్ కూడా ఉపసంహరించుకున్నందున కొట్టివేయబడినది.
153(సి) మరియు 505(ఎ) సెక్షన్లను ఐపీసీ లో చేరుస్తూ 2020 లో ఆప్పటి కాంగ్రెస్ ఎంపీ హుసైన్ దళవాయి రాజ్యసభలో ప్రైవేట్ మెంబర్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. కానీ, అది రద్దు అయింది.
చివరగా, ఫోటోలోని ఆర్టికల్ చాలా పాతది. ఐపీసీ ని ప్రభుత్వం ఇంకా సవరించలేదు. ఈ విషయం పై తాజాగా ఎటువంటి నిర్ణయం ప్రభుత్వం తీసుకోలేదు.


text:
15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయిన ఖర్చు తిరిగిచ్చే పథకం ఇంకా మొదలవలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 20, 2020
హిందూ సనాతన ధర్మం అందరికి తెలిసే విధంగా ఏడాదిలో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినవారికి అయిన ఖర్చంతా తిరిగి ఇచ్చే విధంగా మోదీ ప్రభుత్వం పర్యటన పర్వ్ అనే పథకం తీసుకువచ్చింది అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది.ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హిందూ సనాతన ధర్మం అందరికి తెలిసేవిధంగా ఏడాదిలో 15 పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినవారికి అయిన ఖర్చంతా తిరిగి ఇచ్చే విధంగా పర్యటన పర్వ్ అనే పథకం మోదీ ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చింది.
ఫాక్ట్(నిజం): 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి వారి పర్యటనకి అయిన ఖర్చు ఇన్సెంటివ్ రూపం లో వారికి తిరిగి ఇచ్చేయబడుతుందని టూరిజం మంత్రి అయిన ప్రహ్లద్ సింగ్ పటేల్  ఒక జనవరి 2020లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో అన్నప్పటికీ, ఖర్చులు ఇన్సెంటివ్ రూపంలో తిరిగి ఇచ్చే పథకమేది అమలులో లేదని మార్చి 2020లో పార్లమెంట్ లో ఒక ప్రశ్నకి జవాబిస్తూ మంత్రి అన్నాడు, పైగా ఈ పథకం కేవలం హిందువులకి మాత్రమేనని ఎక్కడ కూడా లేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్టులో చెప్పిన వార్తా గురించి గూగుల్ సెర్చ్ చేయగా ఈ వార్తకి సంబంధించిన వార్తా కథనం మాకు కనిపించింది. ఈ వార్త కథనం ప్రకారం 25 జనవరి 2020న ఒడిశాలో జరిగిన నేషనల్ టూరిజం కాన్ఫరెన్స్ ముగింపు కార్యక్రమంలో కేంద్ర టూరిజం మంత్రి అయిన ప్రహ్లద్ సింగ్ పటేల్ మాట్లాడుతూ పర్యటన పర్వ్ ఇనిషియేటివ్ కింద 2022 లోపు ఒక ఏడాదిలో 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి వారి పర్యటనకి అయిన ఖర్చు ఇన్సెంటివ్ రూపం లో తిరిగి ఇచ్చేయబడుతుందని చెప్పారు. ఐతే ఈ స్కీం కేవలం హిందువులకు మాత్రమేనని మంత్రి అనలేదు, ఇంకా ఈ స్కీం కేవలం హిందువులకే అని ప్రభుత్వ గైడ్లైన్స్ లో కానీ, వార్తా కథనాల్లో గాని ఎక్కడా లేదు. ఇంకా ఈ కార్యక్రమం కింద కేవలం పుణ్యక్షేత్రాలు సందర్శించాలని కూడా ఎక్కడ లేదు.
ఐతే 17 మార్చ్ 2020న రాజ్యసభలో ఒక పార్లమెంట్ సభ్యుడు అడిగిన ప్రశ్నకి  టూరిజం శాఖ మంత్రి ప్రహ్లద్ సింగ్ పటేల్ బదులిస్తూ మినిస్ట్రీ అఫ్ టూరిజం కింద పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయిన ఖర్చులు తిరిగి ఇచ్చే పథకమేదీ అమలులో లేదని చెప్పాడు. కాకపోతే టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ భారత దేశంలో డొమెస్టిక్ టూరిజం ప్రోత్సహించడం కొరకు ‘దేఖో అప్నా దేశ్’ అనే ఇనిషియేటివ్ మొదలుపెట్టిందని చెప్పారు, ఈ ఇనిషియేటివ్ ద్వారా ప్రజలని 2022 లోపు భారత దేశంలోని 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించేలాగా ప్రోత్సహిస్తుందని తెలిపారు. దీన్నిబట్టి పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికి అయ్యే ఖర్చు ప్రభుత్వం తిరిగి ఇచ్చే పథకం ఇంకా అమలు కాలేదని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
భారత దేశం పర్యాటక రంగాన్ని అభివృద్ధి చేసే భాగంలో నిర్వహిస్తున్న ‘దేఖో అప్నా దేశ్’, ‘టూరిజం ఫర్ అల్’ వంటి కార్యక్రమాలని ప్రోత్సహించడానికి ‘పర్యటన పర్వ్’,’భారత్ పర్వ్ ‘ వంటి ఇనిషియేటివ్ లు తీసుకున్నామని  టూరిజం మంత్రిత్వ శాఖ తమ వార్షిక నివేదికలో పేర్కొన్నారు.
చివరగా, పర్యటన పర్వ్ అనే ఇనిషియేటివ్ కింద 15 పర్యాటక ప్రదేశాలు సందర్శించిన వారికీ ఖర్చులు ప్రభుత్వం తిరిగి ఇన్సెంటివ్ రూపంలో ఇచ్చే కార్యక్రమం ఇంకా మొదలు కాలేదు, పైగా ఇదే కేవలం హిందువులకు మాత్రమే వర్తిస్తుందన్న వాదనలో వాస్తవం లేదు.

created: October 20, 2020


text:
బస్సు, ట్రక్ పైనుండి కార్ దూకుతున్న కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్ వీడియోని నిజమైనదిగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 9, 2021
వేగంగా వస్తున్న కార్ ఎదురుగా ఉన్న పోలీస్ వాహనాన్ని తప్పించుకునే క్రమంలో పక్కనున్న రెండు అండర్ పాస్ లలో వస్తున్న ట్రక్, బస్సు పైనుండి దూకుతూ అవతలి రోడ్డుకి చేరుకున్న వీడియోని నిజంగా జరిగిన సంఘటన అని అర్ధం వచ్చేలా షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: రెండు అండర్ పాస్ లలో వస్తున్న ట్రక్,  బస్సులపై నుండి ఒక కార్ దూకుతూ రోడ్డు అవతలి వైపుకు చేరుకున్న వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఇది ఒక కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ ద్వారా తయారు చేయబడ్డ వీడియో. డయోనిసిస్ అనే UKకి చెందిన గ్రాఫిక్ డిజైనర్ ఈ వీడియోని తాయారు చేసి తన సోషల్ మీడియా అకౌంట్స్ మరియు యూట్యూబ్ ఎకౌంటులో షేర్ చేసాడు. ఇలాంటివే మరికొన్ని వీడియోలు ఈ అకౌంట్స్ లో చూడొచ్చు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
ఈ వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా ఇదే వీడియోని ఇన్స్టాగ్రామ్ లో షేర్ చేసిన పోస్ట్ మాకు కనిపించింది. 2ncs పేరుతో గల వెరిఫైడ్ ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటు కలిగిన ఒక గ్రాఫిక్ డిజైనర్ ఇదే వీడియోని #3డి మరియు #యానిమేషన్ అనే హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లతో తన ఎకౌంటులో షేర్ చేసాడు.
ఐతే ఈ ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటు ఆధారంగా ఇతని గురించి మరింత సమాచారం కోసం గూగుల్ లో ‘2ncs’ అనే కీవర్డ్ తో వెతకగా 2ncscgartist.wixsite.com అనే వెబ్సైటు కనిపించింది. ఈ వెబ్సైటులో పైన తెలిపిన ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటు ఎంబెడ్ చేసి ఉండడం వల్ల ఈ వెబ్సైటు ఆ ఇన్స్టాగ్రామ్ ఎకౌంటుకి సంబంధించిందే అని చెప్పొచ్చు. ఐతే ఈ వెబ్సైటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఇతని పేరు డయోనిసిస్ అని, ఇతను UKకి చెందిన గ్రాఫిక్ డిజైనర్ అని తెలుస్తుంది.
యూట్యూబ్ లో 2ncs ఛానల్ లో పోస్టులో ఉన్న వీడియో లాంటివే చాలా గ్రాఫిక్ వీడియోలు అప్లోడ్ చేసి ఉన్నాయి. అలంటి ఒకే వీడియోలో కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్ ద్వారా ఒక కారు సెమి ట్రక్ కింది నుండి ఎలా తప్పించునేలా చేసాడో చూపించాడు. వీటన్నిటి ఆధారంగా పోస్టులోని వీడియో కూడా ఒక కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్ ద్వారా చేసిన వీడియో అని కచ్చితంగా చెప్పొచ్చు.
అలాగే పోస్టులోని వీడియోకి సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం FACTLY డయోనిసిస్ ని 2ncs  ఇన్స్టాగ్రామ్ ద్వారా సంప్రదించింది. అతని నుండి వివరణ వచ్చిన తరవాత ఈ ఆర్టికల్ అప్డేట్ చేయబడుతుంది.
చివరగా, బస్సు మరియు ట్రక్ పైనుండి ఒక కార్ దూకుతున్న ఒక కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్ వీడియోని నిజమైన వీడియోగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మ్యూజియంలోని గ్రీక్ దేవత సిబెలీ ఫలకాన్ని షేర్ చేస్తూ పాకిస్తాన్ లోని సూర్య దేవాలయానికి ముడిపెడ్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 7, 2021
ఒక ఫోటోని చూపిస్తూ ఇది పాకిస్తాన్ లోని సూర్య దేవాలయం అని ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ ద్వారా బాగా షేర్ చేస్తున్నారు. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: పాకిస్తాన్ లోని సూర్య దేవాలయం యొక్క ఫోటో.
ఫాక్ట్: ఈ ఫోటో గ్రీక్ దేవత అయిన సిబెలీ ను వర్ణి౦చే ఉత్సవ ఫలక౦, 200 బి.సి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్, ఐ ఖానుమ్ ప్రాంతానికి సంబంధించింది. ప్రస్తుతం నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో ఇది ఉన్నట్టు ది మెట్ మ్యూజియం వారి వెబ్ సైట్ ద్వారా తెలుస్తుంది. కావున, పోస్ట్ ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటో ను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ది మెట్ మ్యూజియం వారి వెబ్ సైట్ లో అదే ఫోటో మరియు దాని గురించి సమాచారం లభించింది. గ్రీక్ దేవత అయిన సిబెలీ ను వర్ణి౦చే ఉత్సవ ఫలక౦, 200 బి.సి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్, ఐ ఖానుమ్ ప్రాంతానికి సంబంధించింది అని, ప్రస్తుతం నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో ఇది ఉన్నట్టు ఆ ఫోటో యొక్క కాప్షన్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ ఫలకం గురించి మరింత సమాచారం కొరకు ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
పాకిస్తాన్ లోని సూర్య దేవాలయం గురించి గూగుల్ లో సెర్చ్ చేసినప్పుడు, అక్కడ 5,000 సంవత్సరాల పాత సూర్య దేవాలయం ఉన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. క్రీ.పూ 515 లో గ్రీక్ అడ్మిరల్ స్కైలాక్స్ ఉత్తర భారతదేశంపై గ్రీకు దండయాత్ర సమయంలో ఈ దేవాలయం గురించి ప్రస్తావించబడింది అని, తరువాత ప్రముఖ యాత్రికుడు మరియు చరిత్రకారుడు హ్సుయెన్ త్సాంగ్ కూడా 7వ శతాబ్దంలో ముల్తాన్ ను సందర్శించి ఆలయం గురించి, ముఖ్యంగా ఆలయ బంగారు విగ్రహం మరియు నృత్య బాలికల గురించి ప్రముఖంగా వ్రాశాడు అని ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది.
మరొక వెబ్ సైట్ లోని ఆర్టికల్ లో ఈ ఆలయం గురించి ప్రస్తావించారు. చివరకు, ఈ ఆలయాన్ని 10వ శతాబ్దంలో ఘజ్నీకి చెందిన మహమూద్ ధ్వంసం చేసాడని,  ఆ తరువాత ఎన్నడూ దాని పునర్నిర్మాణం కాలేదు అని,  ఈ ప్రదేశంలో మొదటి సూర్య దేవాలయం కృష్ణ కుమారుడు సాంబ నిర్మించినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నప్పటికీ, ముల్తాన్ లో సూర్య ఆలయం నిర్మించిన తేదీ గురించి ఎవరికీ ఖచ్చితంగా తెలియదు అని ఆ ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ప్రస్తుతం ఎవరు ఆ దేవాలయం గురించి పట్టించుకోవట్లేదు అని, దేవాలయం యొక్క అవశేషాలు (remains) ఏమి లేవని ఆర్టికల్ లో తెలుస్తుంది.
చివరగా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మ్యూజియంలోని గ్రీక్ దేవత అయిన సిబెలీ యొక్క ఫలకాన్ని షేర్ చేస్తూ పాకిస్తాన్ లోని సూర్య దేవాలయానికి ముడిపెడ్తున్నారు.


text:
మెర్సిడీస్ కారు తో పోలుస్తే ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ రేటు రెండింతలు కాదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 8, 2021
మెర్సిడీస్ కారు పై కంటే ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ (గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్) రేటు ఎక్కువ ఉందని చెప్తూ, ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. మెర్సడీస్ కారు పై 6 శాతం జీఎస్‌టీ రేటు ఉంటే, ట్రాక్టర్ పై 12 శాతం జీఎస్‌టీ రేటు ఉందని పోస్ట్ లో చెప్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మెర్సిడీస్ కారు తో పోలుస్తే ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ రేటు రెండింతలు ఉంది.
ఫాక్ట్: మెర్సిడీస్ కారు పై 28 శాతం జీఎస్‌టీ ఉంది. మోటర్ వాహనాల బట్టి ‘Compensation Cess’ రేటు అధనంగా ఉంటుంది. కొన్ని ట్రాక్టర్ల (‘Road tractors for semi-trailers of engine capacity more than 1800 cc’) పై తప్ప మిగితా ట్రాక్టర్ల పై 12 శాతం జీఎస్‌టీ ఉంది. కాబట్టి, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు మెర్సడీస్ కారు తో పోలుస్తే ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ రేటు రెండింతలు లేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
మెర్సిడీస్ కారు పై జీఎస్‌టీ:
వాహనాల పై జీఎస్‌టీ రేటు ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడానికి ప్రభుత్వ జీఎస్‌టీ వెబ్సైటులో చూడగా, వాహనం పొడువు మరియు ఇంజిన్ కెపాసిటీ పై రెట్లు ఆధారపడి ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. మోటర్ కార్ల పై 28 శాతం జీఎస్‌టీ రేటు ఉన్నట్టు రేట్ల లిస్టులో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, వివిధ వాహనాల పై ‘Compensation Cess’ అధనంగా ఉంటుంది. మోటర్ వాహనాల బట్టి ‘Compensation Cess’ రేటు ఉంటుంది. ‘ఎస్‌యూవీ’ వాహనాల పై 22 శాతం ‘Compensation Cess’ ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు.
తమ ప్రొడక్ట్స్ పై 28 శాతం జీఎస్‌టీ కి అదనంగా, 20-22 శాతం సెస్ పడుతుందని పీటీఐ తో ఇంటర్వ్యూలో మెర్సిడీస్-బెంజ్ ఇండియా ఎండీ మరియు సీఈఓ మార్టిన్ స్చ్వేంక్ తెలిపినట్టు ‘ది ఎకనామిక్ టైమ్స్’ ఆర్టికల్ లో చదవొచ్చు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు మెర్సడీస్ కారు పై కేవలం ఆరు శాతం జీఎస్‌టీ లేదు.
ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ:
పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ట్రాక్టర్ పై 12 శాతం జీఎస్‌టీ రేటు ఉన్నట్టు జీఎస్‌టీ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. అయితే, ‘Road tractors for semi-trailers of engine capacity more than 1800 cc’ వాటి పై మాత్రం 28 శాతం జీఎస్‌టీ రేటు ఉన్నట్టు తెలిసింది.
చివరగా, మెర్సిడీస్ కారు తో పోలుస్తే ట్రాక్టర్ పై జీఎస్‌టీ రేటు రెండింతలు లేదు.

created: January 8, 2021


text:
GST రేట్లు కొనుగోలు చేసిన వస్తువు లేదా సేవల విభాగం ఆధారంగా మారుతాయి, బిల్ మొత్తం ఆధారంగా GSTని నిర్ణయించరు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 23, 2022
GST శ్లాబ్ రేట్లు కొనుగోలు చేసిన వస్తువుల బిల్ మొత్తం ఆధారంగా మారుతాయని, బిగ్ బజార్, డి-మార్ట్, స్పెన్సర్ మరియు ఇతర మాల్స్‌లో షాపింగ్ చేస్తున్నప్పుడు ప్రతి బిల్లును 1000 రూపాయలకు విడివిడిగా తీసుకోవాలని సూచిస్తూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలోని GST కౌన్సిల్ ఇటీవల పలు వస్తు సేవలకు సంబంధించి GST రేట్లను సవరణ చేసిన నేపథ్యంలో, ఈ పోస్టు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కొనుగోలు వస్తువుల బిల్ మొత్తం ఆధారంగా GST రేట్లు మారుతుంటాయి.
ఫాక్ట్ (నిజం):  GST రేట్లు అనేవి కొనుగోలు చేసిన వస్తువు విభాగం ఆధారంగా మారుతూ ఉంటాయి. ఏ వస్తు సేవలపై ఎంత GST విధించాలనేది కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ  నేతృత్వంలోని GST కౌన్సిల్ నిర్ణయిస్తుంది. GST రేట్లు కొనుగోలు చేసిన వస్తువుల బిల్  మొత్తం ఆధారంగా నిర్ణయించబడదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన సమాచారం కోసం ఇంటర్నెట్లో వెతికితే,  షాపింగ్ మాల్స్‌లో బిల్ మొత్తం ఆధారంగా GST  రేట్లను విధిస్తున్నారని జరుగుతున్న ప్రచారంలో నిజం లేదని డి-మార్ట్ సంస్థ 2017లో ఫేస్‌బుక్ పోస్ట్ ద్వారా స్పష్టం చేసినట్టు తెలిసింది. GST రేట్లు ప్రతి ఒక్క వస్తువుపై విధిస్తారని, కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని  టాక్స్ డిపార్ట్మెంట్ అధికారులు విధించిన నిబంధనల ప్రకారం ఈ వస్తువుల రేట్లను నిర్ణయిస్తారని డి-మార్ట్ తమ ఫేస్‌బుక్ పోస్టులో స్పష్టం చేసింది. GST రేట్లు బిల్ మొత్తం విలువ ఆధారంగా నిర్ణయించబడదని డి-మార్ట్ సంస్థ స్పష్టం చేసింది.
వస్తు సేవలపై దేశమంతా ఒకేలా విధించే పరోక్ష పన్నును వస్తు సేవల పన్ను (గూడ్స్  అండ్  సర్వీస్ టాక్స్ – GST) అంటారు. ఆహారం, బట్టలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, రోజువారీ అవసరాలకు సంబంధించిన వస్తువులు, రవాణా, ప్రయాణం మొదలగు సేవలను కొనుగోలు చేసినప్పుడు వినియోగదారులు తప్పనిసరిగా GST భరించవలిసి ఉంటుంది. మద్యం, పెట్రోలియం మొదలగు కొన్ని ఉత్పత్తులను కేంద్ర ప్రభుత్వం GST పరిధిలోకి తీసుకురాలేదు. 01 జూలై 2017 నాడు GST ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇటువంటి అనేకమైన పోస్టులు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతూనే ఉన్నాయి. GST రేట్లు అనేవి ప్రతి వస్తువుకు, ఆ వస్తువు  విభాగం  ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు. కొనుగోలు చేసిన వస్తువుల  బిల్ మొత్తం ఆధారంగా GSTని నిర్ణయించరు.  ప్రస్తుతం వివిధ వస్తువుల మీద, సేవల మీద విధించే GST రేట్ వివరాలు కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్సైటులో చూడొచ్చు.
చివరగా, GST రేట్లు కొనుగోలు చేసిన వస్తువు లేదా సేవల విభాగం ఆధారంగా మారుతాయి, బిల్ మొత్తం ఆధారంగా GSTని నిర్ణయించరు.


text:
‘గ్వాటెమాల’ దేశంలో జరిగిన ఒక ఘటనకి సంబంధించిన వీడియోని మధ్య ప్రదేశ్ లో జరిగినట్టు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 22, 2019
కొంతమంది వ్యక్తులు ఒక మహిళని కొడుతున్న వీడియో ని ఫేస్బుక్ లో పోస్టు చేసి ‘మధ్యప్రదేశ్‌లో ఒక క్రైస్తవ చర్చిలో ప్రార్థన సమావేశానికి హాజరైన సమయంలో హిందూ బాలిక సజీవ దహనం చేయబడింది’ అనే ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నారు. అది ఎంతవరకు వాస్తవమో పరిశీలిద్దాం.
మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఒక చర్చిలో ప్రార్థన సమావేశానికి హాజరైన హిందూ బాలికని సజీవ దహనం చేయడానికి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘గ్వాటెమాలా’ దేశంలో టాక్సీ డ్రైవర్‌ను హత్య చేసిందనే ఆరోపణతో ఒక మహిళకి  కొంతమంది వ్యక్తులు నిప్పంటించి చంపిన ఘటనకి సంబంధించిన వీడియో అది. కావున, పోస్టులో చెప్పింది అబద్ధం.
పోస్టులో ఉన్న వీడియోకి సంబంధించిన అనేక స్క్రీన్ షాట్స్ తీసి, వాటిని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, చాలా సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ఆ వీడియో ‘గ్వాటెమాలా’ దేశంలో జరిగిన సంఘటనకి సంబంధించినదని వచ్చాయి. దానితో, గూగుల్ లో ‘Guatemala girl set fire and killed’ అనే కీవర్డ్స్ తో వెతికినప్పుడు, వీడియోలో కనిపించే ఘటనకి సంబంధించిన అనేక ఫొటోలతో కూడిన ‘Daily Mail’ వారి కథనం సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో లభించింది. ఆ ఆర్టికల్ద్వారా, గ్వాటెమాలా దేశంలో ఒక మహిళ అక్కడి టాక్సీ డ్రైవర్‌ను హత్య చేసిందనే ఆరోపణతో కొంతమంది వ్యక్తులు ఆమెకు నిప్పంటించి చంపారు అని తెలుసింది.
అదే విషయాన్ని వెల్లడిస్తూ ‘Independent’ పత్రిక రాసిన కథనాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు.
చివరగా, ‘గ్వాటెమాల’ దేశపు వీడియోని పెట్టి  మధ్యప్రదేశ్ చర్చిలో ప్రార్థన సమావేశానికి హాజరైన హిందూ బాలిక సజీవ దహనం అని తప్పుడు ఆరోపణతో షేర్ చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: October 22, 2019


text:
గుజరాత్ ప్రభుత్వం రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పాలని అక్కడి పాఠశాలలను ఆదేశించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 17, 2024
ఇటీవల సోషల్ మీడియాలో పాఠశాల విద్యార్ధులు రోల్ కాల్ సమయంలో జై శ్రీరామ్ అనే చెప్పే వీడియో ఒకటి  బాగా వైరల్ అయింది. ఈ నేపథ్యంలోనే  గుజరాత్ ప్రభుత్వం స్కూల్ విద్యార్ధులు చేత రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్/ యస్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పించాలని అక్కడి పాఠశాలలని ఆదేశించింది అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: గుజరాత్ ప్రభుత్వం స్కూల్ విద్యార్ధులు చేత రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పించాలని అక్కడి పాఠశాలలని ఆదేశించింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): గుజరాత్ ప్రభుత్వం రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పాలని అక్కడి పాఠశాలలను ఆదేశించినట్టు ఎలాంటి ఆధారాలు లభించలేదు. గుజరాత్ ప్రభుత్య విద్యాశాఖ వెబ్‌సైట్‌లో కూడా ఈ అంశానికి సంబంధించి ఎలాంటి సమచారం లభించలేదు. అయితే 2019 నుండి అన్ని పాఠశాలల్లో విద్యార్థులు రోల్ కాల్ సమయంలో ‘యస్ సర్’ లేదా ‘యస్ మేడమ్’కి బదులుగా ‘జై హింద్’ లేదా ‘జై భారత్’ అని చెప్పడం తప్పనిసరి చేస్తూ గుజరాత్ విద్యాశాఖ సర్క్యులర్ జారీ చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
తగిన కీవర్డ్స్ ఉపయోగించి వైరల్ క్లెయిమ్ గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, ఉత్తర గుజరాత్‌లోని బనస్కాంత జిల్లాలోని పాఠశాలలో విద్యార్ధులు రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్/ ఎస్ సార్ కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్తున్న రిపోర్ట్స్ లభించాయి (ఇక్కడ & ఇక్కడ). ఈ పాఠశాల రోల్ కాల్ వీడియోనే ఇటీవల సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయింది. ఈ పాఠశాల ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు ప్రజెంట్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని నినాదం చేయించినట్లు మీడియా రిపోర్ట్స్ ఎక్కడా పేర్కొనలేదు.
తదుపరి గుజరాత్ ప్రభుత్వం స్కూల్ విద్యార్ధులు చేత రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్/ ఎస్ సార్ కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పించాలని అక్కడి పాఠశాలలని ఆదేశించిందా అని ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా ఎలాంటి ఆధారాలు లభించలేదు, గుజరాత్ ప్రభుత్య విద్యాశాఖ వెబ్‌సైట్‌లో పరిశీలించగా, అక్కడ కూడా ఈ అంశానికి సంబంధించిన ఎలాంటి సమచారం లభించలేదు.  ఒకవేళ గుజరాత్ ప్రభుత్వం అలాంటి నిర్ణయం ప్రకటిస్తే, దీనికి సంబంధించి అనేక రిపోర్ట్స్ లభించేవి. దీన్ని బట్టి ఇది కేవలం ఈ ఒక్క పాఠశాల తీసుకొన్న వ్యక్తిగత నిర్ణయంగా నిర్ధారించవొచ్చు.
అయితే, గతంలో గుజరాత్ ప్రభుత్వం విద్యార్థుల్లో చిన్నప్పటి నుంచే దేశభక్తిని పెంపొందించాలి అనే లక్ష్యంతో 01 జనవరి 2019 నుండి గుజరాత్‌లోని అన్ని పాఠశాలలో విద్యార్థులు రోల్ కాల్ సమయంలో ‘యస్ సర్’ లేదా ‘యస్ మేడమ్’కి బదులుగా ‘జై హింద్’ లేదా ‘జై భారత్’ అని చెప్పడం తప్పనిసరి చేస్తూ సర్క్యులర్ జారీ చేసింది అని పలు వార్తసంస్థల కథనాలు లభించాయి (ఇక్కడ, ఇక్కడ & ఇక్కడ).
చివరగా, గుజరాత్ ప్రభుత్వం రోల్ కాల్ సమయంలో ప్రజెంట్ సార్‌కి బదులుగా జై శ్రీరామ్ అని చెప్పాలని అక్కడి పాఠశాలలను ఆదేశించలేదు.

created: January 17, 2024


text:
ప్రధాని మోదీని కించపరుస్తూ మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటోని గుజరాత్ పోలీస్ అధికారి సునీతా యాదవ్ ట్వీట్ చేయలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 21, 2020
సూరత్ లో రాత్రి కర్ఫ్యూని ఉల్లంఘించి, తనను బెదిరించిన గుజరాత్ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి కొడుకుని ఎదుర్కున్న గుజరాత్ పోలీస్ కానిస్టేబుల్ సునీత యాదవ్ (‘LR ఆఫీసర్’), తన ట్విట్టర్ అకౌంట్ లో ప్రధాని మోదీని కించపరుస్తూ మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటో ట్వీట్ చేసిందని చెప్తూ కొన్ని ఫోటోలతో కూడిన పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అంతేకాదు, ఎంఎల్ఏ కొడుకుకి నీతులు చెప్పిన సునీత యాదవ్ తన తండ్రి కారుకు ‘పోలీస్’ బోర్డు ఎందుకు పెట్టిందని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం
ప్రధాని మోదీని కించపరుస్తూ మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటోని ట్వీట్ చేసిన గుజరాత్ పోలీస్ కానిస్టేబుల్ సునీతా యాదవ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్ట్ లోని ఫోటోలో ఉన్న ట్వీట్ చేసినది సునీతా యాదవ్ కాదు. అది తన పేరుతో ఉన్న ఒక ‘పేరడీ’ అకౌంట్. ఆ ట్విట్టర్ అకౌంట్ ఇప్పుడు లేదు. అంతేకాదు, తనకు అసలు ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదని చెప్తూ సునీతా యాదవ్ తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసింది. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన ట్వీట్ గురించి వెతకగా, ఆ ట్వీట్ చేసిన అకౌంట్ ఇప్పుడు లేనట్టు తెలుస్తుంది. అయితే, ఆ అకౌంట్ తీసేయక ముందు అది ఒక ‘పేరడీ’ అకౌంట్ అని ఆ అకౌంట్ యొక్క ప్రొఫైల్ లో రాసి ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది. ఆ ప్రొఫైల్ కి సంబంధించిన కొన్ని ఆర్కైవ్డ్ ట్వీట్లను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
తనకు అసలు ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదని చెప్తూ సునీతా యాదవ్ తన ఫేస్బుక్ అకౌంట్ లో పోస్ట్ చేసింది. అంతేకాదు, ఫేస్బుక్ లైవ్ లో మాట్లాడుతూ  తన పేరు మీద ఉన్నవి ఫేక్ ట్విట్టర్ అకౌంట్లు అని వీడియోలో 31 నిమిషాల దగ్గర తెలిపింది.
తన తండ్రి కారుకు ‘పోలీస్’ బోర్డు పెట్టిందని కూడా పోస్ట్ లో ఉంది. అయితే, అది వాస్తవమే. ఆ కారు రిజిస్ట్రేషన్ ‘మదన్ లాల్’ పేరు మీద ఉంది. ఫేస్బుక్ లైవ్ లో ఈ విషయం పై కూడా తను 39 నిమిషాల దగ్గర మాట్లాడింది. ఆ కార్ వాళ్ళదే అని, తన తండ్రి తనతో ఉన్నాడని, అలా ‘పోలీస్’ బోర్డు పెట్టుకోవడం తప్పేనని, అయితే అలా చాలా మంది పెట్టుకుంటారని తను కూడా బయటికి వెళ్ళాల్సి వచ్చినప్పుడు అలా పెట్టుకుందని చెప్పింది.
చివరగా, ప్రధాని మోదీ ని కించపరుస్తూ మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటోని గుజరాత్ పోలీస్ అధికారి సునీతా యాదవ్ ట్వీట్ చేయలేదు.


text:
పోస్టులోని వీడియోకీ, జామియా యూనివర్సిటీ విద్యార్థుల నిరసనలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 19, 2019
పౌరసత్వ సవరణ చట్టం కి వ్యతిరేకంగా కొన్ని రోజులుగా ఢిల్లీ లోని జామియా మిలియా యూనివర్సిటీ విద్యార్థులు నిరసన తెలుపుతున్నారు. ఫేస్బుక్ లో ఒక వీడియోని పోస్టు చేసి, అది జామియా మిలియా యూనివర్సిటీ నిరసనలకు సంబంధించిన వీడియో అని పేర్కొంటున్నారు. పోస్టులో చెప్పిన దాంట్లో ఎంతవరకు నిజముందో పరిశీలిద్దాం.
జామియా మిలియా యూనివర్సిటీ (ఢిల్లీ) విద్యార్థుల నిరసనలకు సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): వీడియో 2017 లో గుజరాత్ లో జరిగిన ఘటనకి సంబంధించింది. సూరత్ లో BRTC బస్సు రోడ్డు దాటుతున్న ఒక వ్యక్తిని గుద్దడంతో, అక్కడే ఉన్న కొంతమంది జనం ఆగ్రహంతో ఆ బస్సుని ధ్వంసం చేశారు. కావున, పోస్టులో చెప్పింది తప్పు.
పోస్టులోని వీడియో యొక్క స్క్రీన్ షాట్స్ ని యాండెక్స్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసినప్పుడు, ఒక స్క్రీన్ షాట్ ఇమేజ్ యొక్క సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో పోస్టులో ఉన్న వీడియో యొక్క పూర్తి వీడియో లభించింది. ఆ వీడియో ని ఒక యూట్యూబ్ న్యూస్ ఛానెల్ జనవరి 28, 2017న అప్లోడ్ చేసినట్లుగా తెలిసింది. ఆ వీడియో ద్వారా, గుజరాత్ లోని సూరత్ లో BRTC బస్సు రోడ్డు దాటుతున్న ఒక వ్యక్తిని గుద్దడంతో, అక్కడే ఉన్న కొంతమంది జనం ఆగ్రహంతో ఆ బస్సుని ధ్వంసం చేసినట్లుగా తెలిసింది. కావున, ఆ వీడియోకీ ఢిల్లీ లోని జామియా మిలియా యూనివర్సిటీ నిరసనలకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
చివరగా,ఒక పాత అసంబంధమైన వీడియోని పెట్టి, ‘ఢిల్లీ లోని జామియా మిలియా యూనివర్సిటీ నిరసనల వీడియో’ అని తప్పవుగా షేర్చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 19, 2019


text:
Gulch అనే అమెరికా కంపెనీ తయారు చేసిన ముసుగు డిజైన్ ప్రకటన ఫోటోను చూపిస్తూ LOC సరిహద్దుల్లో పహారా కాస్తున్న భారత సిపాయి అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2020
శత్రువులను మభ్యపెట్టడానికి ఉపయోగించే ముసుగు డ్రెస్ ధరించి ఉన్న సైనికుడి ఫోటోని చూపిస్తూ LOC సరిహద్దుల్లో పహారా కాస్తున్న ఘాతక్ కమాండో యూనిట్ కి చెందిన భారత సిపాయి, అంటూ షేర్ చేస్తున్న ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
LOC సరిహద్దుల్లో ముసుగు డ్రెస్ ధరించి పహారా కాస్తున్న భారత సిపాయి ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ ఫోటో, Gulch అనే అమెరికాకి చెందిన వస్త్ర కంపెనీ తయారు చేసిన ‘Cross Cover Brown Camouflage’ పాటర్న్ కి సంబంధించిన ప్రకటన ఫోటో అని విశ్లేషణలో తెలిసింది. ఫోటోలో కనిపిస్తున్న వ్యక్తి భారత సిపాయి కాదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, Pinterest ఇమేజ్ ప్లాట్ఫారం లో ఈ ఫోటో దొరికింది. Gulch Gear వారు Pinterest లోని తమ కలెక్షన్స్ లో ఈ ఫోటోని జత చేసారు. ఫోటోలోని ఈ ముసుగు డ్రెస్ తాము తయారు చేసిన ‘Cross Cover Brown Camouflage డిజైన్ పాటర్న్ కు సంబంధించినది అని అందులో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా Gulch అధికారిక వెబ్సైటులో వెతకగా, పోస్టులోని అదే ఫోటో Gulch వెబ్సైట్ హోం పేజిలో దొరికింది. ఇదే ఫోటోని తమ అధికారిక ఫేస్బుక్ అకౌంట్లో మరియు ఇన్స్టాగ్రామ్ అకౌంట్లో కూడా పోస్ట్ చేసారు. అవి ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ మనం చూడవచ్చు. అమెరికాకి చెందిన ఈ Gulch వస్త్ర కంపెనీ శత్రువులను మభ్యపెట్టడానికి ఉపయోగించే తేలికైన ముసుగు డ్రెస్సులని తయారు చేస్తుంది.
చివరగా, Gulch అనే అమెరికా కంపెనీ తయారు చేసిన ముసుగుల డ్రెస్ ప్రకటన ఫోటోను చూపిస్తూ LOC సరిహద్దుల్లో పహారా కాస్తున్న భారత సిపాయి ఫోటో అని షేర్ చేస్తున్నారు.

created: August 5, 2020


text:
గుంజా కపూర్ ఒక రాజకీయ విశ్లేషకురాలు, బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు కాదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 25, 2020
షహీన్ బాగ్ లో CAA మరియు NRC కి విరుద్ధంగా జరుగుతున్న నిరసనల శిబిరంలోకి ముస్లిం మహిళ లాగా బురకా వేసుకొని వెళ్ళిన గుంజా కపూర్ ఫోటో మరియు వీడియో పెట్టి, తను బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు అని పోస్ట్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు గుంజా కపూర్ బురకా వేషంలో షహీన్ బాగ్ లో నిరసనకారులకు పట్టుబడింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): బురకా వేషంలో గుంజా కపూర్ షహీన్ బాగ్ లో నిరసనకారులకు పట్టుబడింది. కానీ, తను ఒక రాజకీయ విశ్లేషకురాలు, బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు కాదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
షహీన్ బాగ్ శిభిరంలోకి ముస్లిం మహిళ లాగా బురకా వేసుకొని తను వెళ్లినట్టు మరియు తను ఎందుకు అలా వెళ్లిందో చెప్తూ, ‘ఇండియా ఎహెడ్’ వారికి గుంజా కపూర్ ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూని ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
గుంజా కపూర్ బురకా ఘటన పై ‘ANI’ వారు కూడా ట్వీట్ చేసారు. కానీ, అందులో తనను ‘రాజకీయ విశ్లేషకురాలు’ గా అభివర్ణించారు. మిగితా వార్తాసంస్థలు కూడా ఎక్కడా తను బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు అని చెప్పలేదు.
గుంజా కపూర్ గురించి వెతకగా, తను ఒక రాజకీయ విశ్లేషకురాలు అని తెలుస్తుంది. తను ‘రైట్ నరేటివ్’ అనే యూట్యూబ్ ఛానల్ ని క్యురేట్ చేస్తుందని తన ట్విట్టర్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు. తను బీజేపీకి అనుకూలంగా పోస్టులు మరియు వీడియోలు పెట్టినట్టు చూడవొచ్చు మరియు ప్రధానమంత్రి మోడీ కూడా తనను ట్విట్టర్ లో ఫాలో అవుతున్నారు. కానీ, తను బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు మాత్రం కాదు.
బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు పేరు ‘పూనం ఝా’ అని ‘ఫస్ట్ పోస్ట్’ ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, తన ఫోటోలను ‘@pparasharjhabjp’ ట్విట్టర్ ప్రొఫైల్ లో చూడవొచ్చు.
చివరగా, గుంజా కపూర్ ఒక రాజకీయ విశ్లేషకురాలు, బీజేపీ పార్టీ మహిళా మోర్చా ఢిల్లీ విభాగం అధ్యక్షురాలు కాదు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: February 25, 2020


text:
నేపాల్ లో పడిన రాళ్ల వర్షం వీడియోని వేరు వేరు ప్రాంతాలకి సంబంధించిన వీడియోగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
May 6, 2020
‘వరంగల్ జిల్లా లో పడిన రాళ్ళ వర్షం’ అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక వీడియో సోషల్ మీడియా లో ప్రచారం అవుతుంది. ఆ క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
‘వరంగల్ జిల్లా లో పడిన రాళ్ళ వర్షం’ కి సంబంధించిన వీడియో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఆ వీడియో వరంగల్ కి సంబంధించింది కాదు. 18 ఏప్రిల్ 2020న నేపాల్ లో ని గహాలి  గ్రామంలో రాళ్ల వర్షం పడుతుంటే ‘దివాకర్ బర్తవుల’ అనే అతను ఆ వీడియో తీసాడు. కావున, పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో పెట్టిన వీడియో యొక్క  స్క్రీన్ షాట్స్ ని గూగుల్ లో వెతికితే అదే వీడియో పెట్టి  ఆ రాళ్ల వర్షం చండీఘడ్ లో పడిందనికొంత మంది పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేస్తే, ఇంకొంత మంది త్రిపుర లో పడిందని పోస్ట్ (ఆర్కైవ్డ్) చేసారు. ఇంకొందరెమో అది  వియత్నాం లో పడిందని చేసిన పోస్ట్ లు సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో కనిపించాయి. ఆ పోస్ట్  కింద  ‘vietnamnews’ అనే ఒక న్యూస్ పేపర్ వారు తమ అఫీషియల్  ట్విట్టర్  అకౌంట్ లో 24 ఏప్రిల్ 2020న అదే వీడియో ను ట్వీట్  చేసి  గత రెండు రాత్రులు గా (అంటే ఏప్రిల్ 22-23) పశ్చిమ వియత్నాం లో రాళ్ల వర్షం పడిందని పేర్కొన్నారు.
For the last two nights, northern regions of #Vietnam have been battered by hail storms and high winds. The extreme #weather has led to three deaths and a trail of destruction. pic.twitter.com/1skx4oJnEW
కానీ, అదే వీడియోని ఒక Facebook  యూసర్ 19 ఏప్రిల్ 2020న పోస్ట్ చేసి అది నేపాల్ లోని చిత్వాన్ లో పడిన రాళ్ల వర్షం అని పెట్టడం ఇక్కడ చూడవచ్చు. దీనిని బట్టి ఆ వీడియో వియత్నం లో ఏప్రిల్ 22-23 మధ్య పడిన రాళ్ల  వర్షం కి సంబంధించిన వీడియో కాదని అర్ధం అవుతుంది. ఆ వీడియోని అసలు 19 ఏప్రిల్ 2020 ముందు  మొదటి సారిగా ఇంటర్నెట్ లో ఎప్పుడు పోస్ట్ చేసారో తెలుసుకోవడానికి  గూగుల్ లో ఆ తేదీ తో టైం స్టాంప్ పెట్టి వెతికితే 18 ఏప్రిల్ 2020న ‘diwakarbartaula’ అనే ఒక TikTok యూసర్ పోస్ట్ చేసిన అదే వీడియో కనిపించింది. ఆ పోస్ట్ లో అతను నేపాల్, చిత్వాన్ అని పెట్టడం చూడవచ్చు. 19 ఏప్రిల్ 2020న ఫేస్బుక్ లో పెట్టిన వీడియోలో కూడా ‘diwakarbartaula’ అనే ఒక TikTok యూసర్ ఐడి కనిపిస్తుంది.
ఆ వీడియో పెట్టిన TikTok యూసర్ ‘దివాకర్ బర్తవుల’ ని ‘fact crescendo’ వారు సంప్రదించగా, అతడు ఆ వీడియోని 18 ఏప్రిల్ 2020న తన గ్రామమైన గహాలి లో రాళ్ల వర్షం పడినప్పుడు తన వరి పొలాల మధ్య  ఆ వీడియో తీసినట్టు తెలిపాడు. ఇదే విషయాన్ని ధ్రువీకరించడానికి ‘fact crescendo’ వారు అతన్ని ఆ వైరల్ వీడియో తీసిన స్థానం నుండే వీడియో తీసి పంపమంటే అతడు పంపించిన వీడియోను ‘fact crescendo’ ఆర్టికల్ లో చూడవచ్చు. దీనిని బట్టి పోస్ట్ లో ఉన్న వీడియో నేపాల్ లోని  గహాలి గ్రామం లో రాళ్ల వర్షం పడినప్పుడు తీసింది అని నిర్ధారించొచ్చు.
చివరగా, నేపాల్ లోని  గహాలి గ్రామంలో రాళ్ల వర్షం పడుతున్నప్పుడు తీసిన వీడియోని వేరు వేరు ప్రాంతాల్లో పడిన రాళ్ల వర్షం అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
‘హంటా వైరస్’ కొత్త వ్యాధి కాదు. చాలా ఏళ్ళగా వివిధ దేశాల్లో ప్రజలు దాని బారిన పడ్డారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 26, 2020
చైనాలో ‘హంటా వైరస్’ అనే మరో కొత్త వ్యాధి వచ్చినట్టు చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియాలో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
చైనాలో ‘హంటా వైరస్’ అనే మరో కొత్త వ్యాధి వచ్చింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): ‘హంటా వైరస్’ వల్ల చాలా ఏళ్ళగా వివిధ దేశాల్లో ప్రజలు వ్యాధి బారిన  పడ్డారు. అది కొత్త వైరస్ కాదు. 1993 నుండి 2017 మధ్యలో సుమారు 728 మంది అమెరికాలో హంటా వైరస్ బారిన పడినట్టు సీడీసీ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని విషయం గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, తాజాగా చైనాలో ఒకరు హంటా వైరస్ తో చనిపోయినట్టు, అతనితో బస్సులో ఉన్న మిగితా 32 మంది సాంపిల్స్ కూడా టెస్టుకు పంపించినట్టు ‘గ్లోబల్ టైమ్స్’ వారి ట్వీట్ ద్వారా తెలుస్తుంది. అయితే, పోస్ట్ లో చెప్పినట్టు ‘హంటా వైరస్’ అనేది కొత్త వైరస్ కాదు.
1978 లో హంటాన్ నది (సౌత్ కొరియా) సమీపంలో ఒక ఎలుక నుండి ఆ వైరస్ ను వేరుచేసినందు వల్ల ఆ వైరస్ కి ఆ పేరు పెట్టినట్టు ‘NCBI’ వారి వెబ్సైటులోని ఒక రీసెర్చ్ పేపర్ లో చదవొచ్చు. గత శతాబ్దంలో ప్రధానంగా రెండు సార్లు హంటా వైరస్ల వల్ల చాలా మందికి వ్యాధులు వచ్చాయి. 1950 నుండి 1953 వరకు జరిగిన కొరియా యుద్ధంలో మొదటి వ్యాప్తి సంభవించింది. అక్కడ HFRS (Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome) వ్యాధి వ్యాపించింది. రెండవ వ్యాప్తి 1993 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క ఫోర్ కార్నర్స్ ప్రాంతంలో సంభవించింది. అక్కడ HPS (Hantavirus Pulmonary Syndrome) వ్యాధి వ్యాపించింది. హంటా వైరస్ల వల్ల వివిధ దేశాల్లో ప్రజలకు వ్యాధులు వచ్చినట్టు కింది మ్యాప్ లో చూడవొచ్చు.
ప్రధానంగా ‘హంటా వైరస్’ వల్ల రెండు వ్యాధులు వస్తాయి. ఒకటి, Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS). ఇది ముఖ్యంగా నార్త్ మరియు సౌత్ అమెరికా దేశాల్లో వస్తుంది. రెండవది, Haemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS). ఇది ముఖ్యంగా తూర్పు ఆసియా, స్కాండినేవియా, పశ్చిమ ఐరోపా మరియు పశ్చిమ రష్యా దేశాల్లో వస్తుంది. 1993 నుండి 2017 మధ్యలో సుమారు 728 మంది అమెరికాలో ‘హంటా వైరస్’ వ్యాధిన పడినట్టు సీడీసీ వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు. కావున, ఇది కొత్త వైరస్ కాదు. అంతేకాదు, ఇది కేవలం చైనాకి పరిమితం కాదు.
ఎలుకల్లో ఉన్న ‘హంటా వైరస్’, వాటి మూత్రం మరియు లాలాజలాల ద్వారా బయటికి వస్తుంది. అది గాల్లోకి వ్యాపించినప్పుడు, మనుషులు ఆ గాలిని పీల్చడం ద్వారా అది మనుషులకు సోకుతుంది. అంతేకానీ, మనుషుల నుండి మనుషులకు సోకదు (చిలీ మరియు ఆర్జెంటినా లో కొన్ని సందర్భాల్లో మనుషుల నుండి మనషులకు సోకినట్టు చూడవొచ్చు) అని సీడీసీ వారి వెబ్సైటులో చూడవొచ్చు.
‘హంటా వైరస్’ వల్ల వ్యాధి వచ్చిన అందరు చనిపోరు. మోర్టాలిటీ శాతం హంటా వైరస్ రకం బట్టి మారుతుంది. కొన్ని హంటా వైరస్ల యొక్క మోర్టాలిటీ శాతాలను కింద ఫోటోలో చూడవొచ్చు.
‘హంటా వైరస్’ కి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాల కోసం ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, ‘హంటా వైరస్’ కొత్త వ్యాధి కాదు. చాలా ఏళ్ళగా వివిధ దేశాల్లో ప్రజలు వ్యాధి బారిన  పడ్డారు.
‘మీకు తెలుసా’  సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
సంగారెడ్డి జిల్లాలో 70% వడ్ల కొనుగోలు పూర్తయిందని హరీష్ రావు చేసిన వ్యాఖ్యలని వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 2, 2021
‘వానాకాలానికి సంబంధించి ఇప్పటివరకి 70% వడ్లను కొన్నట్టు తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రి హరీష్ రావు మీడియాతో అన్నాడని, కాని సివిల్ సప్లయ్స్ అధికారులు మాత్రం ఇప్పటివరకు 24% మాత్రమే కొన్నామని’ చెప్తున్నారని రిపోర్ట్ చేసిన వెలుగు న్యూస్ పేపర్ క్లిప్‌ని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: వానాకాలానికి సంబంధించి ఇప్పటివరకి 70% వడ్లను కొన్నట్టు తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రి హరీష్ రావు మీడియాతో అన్నాడని చెప్తున్న న్యూస్ క్లిప్.
ఫాక్ట్ (నిజం): హరీష్ రావు నారాయణఖేడ్ జిల్లాలో మీడియాతో మాట్లాడుతూ సంగారెడ్డి జిల్లాలో ఇప్పటివరకి 70% వడ్ల కొనుగోలు పూర్తయిందని అన్నారు. ఐతే ఈ వ్యాఖ్యలను తప్పుగా అర్థం చేసుకొని వెలుగు దిన పత్రికలో హరీష్ రావు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 70% వడ్ల కొనుగోలు పూర్తయిందని అన్నట్టు అర్ధం వచ్చేలా ఒక కథనాన్ని రిపోర్ట్ చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల 30 నవంబర్ 2021న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్ధిక, ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి హరీష్ రావు నారాయణఖేడ్ జిల్లాలో పర్యటించారు, ఈ పర్యటనలో భాగంగా మీడియాతో మాట్లాడుతూ వ్యవసాయ శాఖ ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం సంగారెడ్డి జిల్లాలో పండే వడ్లు లక్షా నలబై వేల మెట్రిక్ టన్నులు కాగా, ఇందులో ఇప్పటికే లక్ష మెట్రిక్ టన్నుల వడ్లను కొనుగోలు చేసినట్టు, అంటే ఇప్పటికే జిల్లలో 70% కొనుగోలు పూర్తయిందని అన్నారు.
ఐతే హరీష్ రావు మాట్లాడిన ఈ మాటలను తప్పుగా అర్ధం చేసుకొని రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా వానా కాలంలో 70% కొనుగోలు పూర్తయిందని హరీష్ రావు అన్నట్టు, కానీ ఇప్పటివరకు 24% వడ్లనే కొన్నట్లు సివిల్ సప్లయ్స్ అధికారులు ప్రకటించారని, వడ్ల కొనుగోళ్లపై రాష్ట్ర సర్కార్ రెండు లెక్కలు చెబుతోందని వెలుగు దిన పత్రిక ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ కథనం క్లిప్‌ని సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతుంది.
హరీష్ రావు మీడియాతో మాట్లాడిన విషయాన్ని ఇతర వార్తా సంస్థలు కూడా రిపోర్ట్ చేసాయి. ఈనాడు రిపోర్ట్ ప్రకారం కూడా హరీష్ రావు సంగారెడ్డి జిల్లాలో 70% కొనుగోలు పూర్తయిందని అన్నారని స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.
హరీష్ రావు కూడా తన అధికారిక ట్విట్టర్ ఎకౌంటు ద్వారా వెలుగు కథనంపై స్పందిస్తూ తన వ్యాఖ్యలని వక్రీకరించిందని అన్నారు.
చివరగా, సంగారెడ్డి జిల్లాలో 70% వడ్ల కొనుగోలు పూర్తయిందని హరీష్ రావు అన్న వ్యాఖ్యలని వక్రీకరించి షేర్ చేస్తున్నారు.

created: December 2, 2021


text:
భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తలు తన తమ్ముడిని హత్య చేసి ముస్లింల మీద నిందలేస్తున్నారని హర్ష సోదరి అశ్విని అనలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
February 23, 2022
ఇటీవల కర్నాటకలోని షిమోగాలో బజరంగ్ దళ్ కార్యకర్త అయిన హర్ష హత్య జరిగిన నేపథ్యంలో ‘కర్ణాటక శివమోగాలో తన సోదరుడు హర్షను భజరంగ్ దల్ కార్యకర్తలు చంపి ముస్లింల మీద నిందలు వేస్తున్నారు’  అని హర్ష సొదరి అన్నట్టు, తాను మీడియాతో మాట్లాడుతున్న ఒక వీడియోని షేర్ చేసిన పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: ‘కర్ణాటక శివమోగాలో తన సోదరుడు హర్షను భజరంగ్ దల్ కార్యకర్తలు చంపి ముస్లింల మీద నిందలు వేస్తున్నారు’ – హర్ష సొదరి.
ఫాక్ట్(నిజం): హర్షని కచ్చితంగా వీల్లే (భజరంగ్ దల్ లేదా ముస్లింలు) హత్య చేసారంటూ హర్ష సొదరి ఎవరిపైన ఆరోపణ చేయలేదు. ‘హిందూ, హిందుత్వం అన్నందుకే నా తమ్ముడు ఈ స్థితిలో ఉన్నాడు, ఒకసారి చుడండి. నేను నా చేతులు జోడించి కోరుతున్నాను, ముస్లిం అయినా హిందువు అయినా మీ తల్లిదండ్రులకు మంచి పిల్లలుగా ఉండండి, ఇలాంటి వాటిలోకి దిగకండి’  అని మాత్రమే ఆమె వైరల్ క్లిప్‌లో అన్నది. ఒకవేళ తన తమ్ముడి హత్యకి భజరంగ్ దళ్ కారణం అని ఆరోపించి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని ఇలాంటి కథనాలేవి మాకు లభించలేదు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
కర్నాటకలోని షిమోగాలో బజరంగ్ దళ్ కార్యకర్త హర్ష హత్యకు సంబంధించి హర్ష సొదరి అశ్విని మీడియాతో మాట్లాడింది. పోస్టులో షేర్ చేసింది ఆమె మాట్లాడిన ఒక న్యూస్ క్లిప్.
ఐతే పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో హర్షను భజరంగ్ దల్ కార్యకర్తలు చంపి ముస్లింల మీద నిందలు వేస్తున్నారని ఆమె ఎక్కడా కూడ అనలేదు. ‘హిందూ, హిందుత్వం అన్నందుకే నా తమ్ముడు ఈ స్థితిలో ఉన్నాడు, ఒకసారి చుడండి. నేను నా చేతులు జోడించి కోరుతున్నాను, ముస్లిం అయినా హిందువు అయినా మీ తల్లిదండ్రులకు మంచి పిల్లలుగా ఉండండి, ఇలాంటి వాటిలోకి దిగకండి’  అని మాత్రమే ఆమె ఈ17 సెకండ్ల వీడియోలో అన్నది.
ఐతే కన్నడ వన్ న్యూస్ ఛానల్ పబ్లిష్ చేసిన 27 సెకండ్ల వీడియో క్లిప్‌లో ఆమె ఈ విధంగా అంది ‘ హర్ష ఒక్కడే కొడుకు. హిందువుగా ఉండడం తప్ప తను మరేమీ చేయలేదు. హిందూ, హిందుత్వం అన్నందుకే నా తమ్ముడు ఈ స్థితిలో ఉన్నాడు, ఒకసారి చుడండి. నేను నా చేతులు జోడించి కోరుతున్నాను, ముస్లిం అయినా హిందువు అయినా మీ తల్లిదండ్రులకు మంచి పిల్లలుగా ఉండండి, ఇలాంటి వాటిలోకి దిగకండి’.
ఈ విషయానికి సంబంధించి ఆమె పలు మీడియా సంస్థలతో మాట్లాడింది. తన తమ్ముడిని ఎవరు చంపారో నాకు తెలియదు, ఈ విషయంలో తమకు న్యాయం చేయాలంటూ హర్ష సోదరి పబ్లిక్ టీవీతో మాట్లాడిన వీడియో ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఐతే హర్షని కచ్చితంగా వీల్లే (భజరంగ్ దల్ లేదా ముస్లింలు) హత్య చేసారంటూ ఆమె ఎవరిపైన ఆరోపణ చేయలేదు. ఇతర మీడియా సంస్థలతో మాట్లాడినప్పుడు కూడా ఆమె ఇలాంటి అభ్యర్దనలే చేసిందే తప్ప ఎవరిపైన ఆరోపణలు చేయలేదు.
కేవలం తన తమ్ముడి హత్యకు సంబంధించి న్యాయం చేయాలనీ, ఇలాంటి వాటిలోకి ఎవరు దిగకూడదని మాత్రమే ఆమె అభ్యర్ధించింది. దీనికి సంబంధించిన వార్తా కథనాలు ఇక్కడ, మరియు ఇక్కడ చూడొచ్చు.
ఒకవేళ తన తమ్ముడి హత్యకి భజరంగ్ దళ్ కారణం అని ఆరోపించి ఉంటే, మీడియా ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేసి ఉండేది, కాని ఇలాంటి కథనాలేవి మాకు లభించలేదు. ఇదిలా ఉండగా హర్ష హత్యకు సంబంధించి ఇప్పటి వరకు ఆరుగురిని అరెస్ట్ చేసినట్టు వార్తా సంస్థలు  రిపోర్ట్ చేసాయి.
చివరగా, భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తలు తన తమ్ముడి హత్య చేసి ముస్లింల మీద నిందలేస్తున్నారని హర్ష సోదరి అశ్విని అనలేదు.

created: February 23, 2022


text:
కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా మేనేజ్ చేసారంటూ హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 13, 2023
కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా మేనేజ్ చేశారని, హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ నిర్వహించిన స్టడీలో యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించిందని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది.  ఈ కథనం ద్వారా ఈ స్టడీకి సంబంధించిన నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ నిర్వహించిన స్టడీలో కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా మేనేజ్ చేశారని యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని మేనేజ్ చేసిన విధానాన్ని అధ్యయనం చేస్తూ ‘COVID-19 & the migrant crisis resolution: A report on Uttar Pradesh’ అనే రిపోర్ట్ రూపొందించింది IFC అనే సంస్థ. ఈ రిపోర్ట్‌తో హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీకి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. పైగా ఈ రిపోర్ట్‌లో ఎక్కడా యోగీ  ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించలేదు. కేవలం ఉత్తరప్రదేశ్ అమలు చేసిన విధానాన్ని అధ్యయనం చేసారు. ఇదే విషయాన్ని IFC చైర్మన్ అమిత్ కపూర్ కూడా ద్రువీకరించారు. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది.
ఏప్రిల్ 2021 కరోనా సమయంలో హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ నిర్వహించిన ఒక స్టడీలో ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగీ ఆదిత్యనాథ్  కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా మానేజ్ చేసారంటూ పొగిడిందని చెప్తూ అనేక వార్త సంస్థలు రిపోర్ట్ చేసాయి.
కాని నిజానికి ఈ స్టడీకి హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. పైగా ఈ స్టడీ యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించలేదు. కేవలం కరోనా & వలస కార్మికుల విషయంలో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వ్యవహరించిన విధానంపై ఒక అద్యయనం చేసింది.
ఈ స్టడీ నిర్వహించింది హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ కాదు:
ఆల్ట్ న్యూస్ & బూమ్ అనే ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థలు ఈ అంశంపై చేసిన ఫాక్ట్-చెక్  ప్రకారం ఈ స్టడీ నిర్వహించింది గుర్గావ్‌కు చెందిన Institute for Competitiveness (IFC) అనే సంస్థ. IFC అనేది, మైక్రోఎకనామిక్స్ ఆఫ్ కాంపిటీటివ్‌నెస్ (MOC) అనే హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ (HBS) అనుబంధ నెట్‌వర్క్‌లో భాగమైన సంస్థ.
హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ నిర్వహించిందని క్లెయిమ్ చేస్తున్న రిపోర్ట్‌ను (COVID-19 & the migrant crisis resolution: A report on Uttar Pradesh) ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థలైన ఆల్ట్ న్యూస్ & బూమ్ సేకరించాయి . ఈ డాక్యుమెంట్‌లో ఎక్కాడ కూడా ఈ స్టడీ నిర్వహించింది హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ అని పేర్కొనలేదు.
ఈ అంశంపై ఆల్ట్ న్యూస్ & బూమ్ సంస్థలు వివరణ కోరుతూ అమిత్ కపూర్‌ను సంప్రదించగా, ఆయన కూడా ఈ స్టడీకి హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీతో సంబంధం లేదని స్పష్టం చేసాడు. పైగా ఈ రిపోర్ట్‌పై హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ లోగో వాడే అధికారం IFCకి లేదని, దానిని వెంటనే తొలగిస్తామని కూడా ఆయన అన్నారు.
ఈ స్టడీ యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించలేదు:
ఈ రిపోర్ట్ యోగీ ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వాన్ని పోగిడిందన్న వార్తలో కూడా ఎలాంటి నిజం లేదు. ఇది స్టడీ కేవలం కరోనా & వలస కార్మికుల విషయంలో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వ్యవహరించిన విధానానికి సంబంధించిన ఒక అధ్యయనం మాత్రమే. IFC చైర్మన్ అమిత్ కపూర్ కూడా ఇదే విషయాన్ని ద్రువీకరించారు.
“ఇది కరోనా & వలస కార్మికుల నిర్వహణలో వివిధ రాష్ట్రాల పనితీరును పోల్చుతూ చేసిన స్టడీ కాదు. కేవలం ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కరోనా & వలస కార్మికుల విషయంలో వ్యవహరించిన విధానాన్ని అధ్యయనం చేస్తూ చేసిన స్టడీ మాత్రమే. పైగా ఈ స్టడీలో ఉత్తరప్రదేశ్ పనితీరును ఎక్కడ ప్రశంసించలేదు. ఇది స్టడీ అంతర్గత వినియోగం కోసం నిర్వహించింది మాత్రమే” అని అమిత్ కపూర్ అన్నారు.
ఉత్తరప్రదేశ్ ఒక దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేసుకోవాలని రిపోర్ట్ పేర్కొంది:
ఈ రిపోర్ట్‌లో ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వలస కార్మికులకు అందించిన మద్దతు, ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలు మరియు జీవనోపాధి అవకాశాలు అనే అంశాలపై అధ్యయనం చేసినట్టు అమిత్ కపూర్ తెలిపారు. రిపోర్ట్‌లో ప్రస్తావించిన కొన్ని అంశాలు కింద చూడొచ్చు.
“దేశంలో జనాభా ప్రాతిపదికన తక్కువ హెల్త్ కేర్ సెంటర్లు ఉన్న రాష్ట్రాలలో ఉత్తరప్రదేశ్ 7వ స్థానంలో ఉందని నివేదిక పేర్కొంది. లక్ష మంది జనాభాకు కేవలం 10 హెల్త్ కేర్ సెంటర్లు మాత్రమే ఉన్నాయని నివేదిక తెలిపింది. అదేవిధంగా ఆసుపత్రి పడకలు మరియు ప్రభుత్వ వైద్యుల సంఖ్య (లక్ష జనాభాకు) విషయంలో ఉత్తరప్రదేశ్ దేశంలోని అట్టడుగు ఐదు రాష్ట్రాలలో ఒకటని పేర్కొంది.”
“వలస కార్మికుల ఉపాధికి సంబంధించి ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకున్నప్పటికీ, ఈ అంశాలకు సంబంధించి ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలని ఈ అధ్యయనం పేర్కొంది.”
ఇది కేవలం ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన విధానాన్ని అధ్యయనం చేసిన స్టడీ మాత్రమే అన్నది పైన పేర్కొన్న ఉదాహరణల నుండి అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
FACTLY అమిత్ కపూర్‌ను సంప్రదించింది:
హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ స్టడీలో ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించిందన్న విషయానికి సంబంధించి వివరణ కోరుతూ మేము అమిత్ కపూర్‌ను మెయిల్ ద్వారా సంప్రదించగా, అమిత్ కపూర్ గతంలో ఇదే అంశంపై ఆల్ట్ న్యూస్‌కి ఇచ్చిన వివరణకు సంబంధించిన కథనాన్ని మాకు షేర్ చేసాడు.
దీన్నిబట్టి ఆల్ట్ న్యూస్ కథనం ఆధారంగా పైన తెలిపిన విషయాలను అమిత్ కపూర్ ద్రువీకరించినట్టు అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
చివరగా, కరోనా & వలస కార్మికుల సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా మేనేజ్ చేసారంటూ హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ యోగీ ఆదిత్యనాథ్‌ను ప్రశంసించలేదు.


text:
ఫోటోలో ఉన్నది ‘40 ఏళ్ళ JNU బీ.ఏ. విద్యార్థి’ కాదు. తను 2018 లోనే పీ.హెచ్.డీ పూర్తి చేసాడు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 20, 2019
ఫీజు పెంచినందుకు నిరసనగా గత కొద్ది రోజుల నుండి జవహర్లాల్ నెహ్రు యూనివర్సిటీ (JNU) విద్యార్థులు నిరసనలు చేస్తున్న విషయం అందరికి తెలిసిందే. ఆ నిరసనల్లో ‘నకిలీ రక్తంతో’ 40 సంవత్సరాల బీ.ఏ. విద్యార్థి అని చెప్తూ ఒక వ్యక్తి ఫోటోని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
40 సంవత్సరాల జే.ఎన్.యూ బీ.ఏ. విద్యార్థి.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఫోటోలోని వ్యక్తి పేరు సందీప్ కే లూయిస్. తన వయసు 33 సంవత్సరాలు. 2018 లోనే జే.ఎన్.యూ లో పీ.హెచ్.డీ పూర్తి చేసాడు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని గూగుల్ రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ లో వెతకగా, ఫోటోలోని వ్యక్తీ పేరు ‘Sandip K Louis’ అని ‘edex Live’ వెబ్ సైట్ లోని ఆర్టికల్ ద్వారా తెలుస్తుంది. తను 2018 లోనే జే.ఎన్.యూ లోని ‘School of Arts and Aesthetics’ నుండి పీ.హెచ్.డీ పూర్తి చేసాడు. తన పేరును జే.ఎన్.యూ లో పీ.హెచ్.డీ కోసం రిజిస్టర్ అయిన స్టూడెంట్స్ లిస్టులో కూడా చూడవొచ్చు.
అంతేకాదు, తన వయసు 33 ఏళ్ళు అని ‘Hindustan Times’ ఆర్టికల్ లో చూడవొచ్చు. ‘Indian Express’ వారితో మాట్లాడుతూ, ‘పోలీసులు లాగడం వల్ల బాలన్స్ కోల్పోయి కింద పడ్డాను. తల నెలకు తగలడం వల్ల ఐదు కుట్లు పడ్డాయి’ అని సందీప్ తెలిపాడు.
చివరగా, ఫోటోలో ఉన్నది ‘40 ఏళ్ళ జే.ఎన్.యూ బీ.ఏ. విద్యార్థి’ కాదు. తను 2018 లోనే పీ.హెచ్.డీ పూర్తి చేసాడు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: November 20, 2019


text:
మహిళలకు ఉచిత రైడ్ స్కీమ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్లు (1091 మరియు 7837018555) లూథియానా (పంజాబ్) కు మాత్రమే పరిమితం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 10, 2019
హైద్రాబాద్ లో ఇటీవల జరిగిన దిశ దుర్ఘటన తరువాత వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసులు స్త్రీల సురక్షణ  కోసం ఒక  ‘ఉచిత రైడ్’  స్కీమ్ ని ప్రారంభించారని, ఎవరైనా స్త్రీ కి రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల మధ్య  తన ఇంటికి  వెళ్ళడానికి వాహనం దొరకకపోతే  హెల్ప్ లైన్ నంబర్లు 1091 కైనా, 783701855 కైనా డయల్ చేసి  ఇంటి దగ్గర దిగబెడతారు అని క్లెయిమ్ చేస్తూ ఒక పోస్ట్ ఫేస్బుక్ లో విస్తృతంగా ప్రచారం కాబడుతుంది. ఆ పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ లో ఎంతవరకు నిజం ఉందో చూద్దాం.
పోలీసులు రాత్రి పూట ప్రయాణించే  స్త్రీల రక్షణ  కోసం ఒక  ‘ఉచిత రైడ్’  స్కీమ్ ని ప్రారంభించారు. దాని హెల్ప్ లైన్  నంబర్లు 1091 మరియు 7837018555.
ఫాక్ట్ (నిజం): 1091 మరియు 7837018555 హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లని లూథియానా పోలీసులు ఎవరైనా స్త్రీలకు రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు తమ ఇంటికి వెళ్ళడానికి వాహనం దొరకక  పోతే ఏర్పాటు చేసిన ‘ఉచిత రైడ్’ స్కీమ్ కి సంబంధించినది. ఒంగోలు పోలీసులు కూడా ఇలాంటి సేవ నే ప్రారంభించారు, కానీ ఆ సర్వీస్ హెల్ప్ లైన్ నెంబర్ ‘100’. కావున, పోస్ట్ లోని క్లెయిమ్ అబద్ధం తప్పు.
గూగుల్ లో ‘హెల్ప్ లైన్ నెంబర్ 783701855’ గురించి వెతికితే వచ్చిన సెర్చ్ రిజల్ట్స్ ప్రకారం అది లూథియానా పోలీసులు స్త్రీలు రాత్రి ప్రయాణించేటప్పుడు సురక్షితంగా ఉండాలనే ఉద్దేశం తో ప్రారంభించిన ‘ఉచిత రైడ్’ స్కీమ్ కి సంబంధించినవి అని తెలిసింది. ‘Hindustan Times’ ఆర్టికల్ లోని సమాచారం ప్రకారం లూథియానా (పంజాబ్) పోలీసులు ఒక ‘ఉచిత రైడ్’ స్కీమ్ ని ప్రారంభించారని, ఎవరైనా స్త్రీలకు రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు ప్రయాణించేటప్పుడు తమ ఇంటికి చేరడానికి వాహనం దొరకకపోతే 1091, 112 లేదా, 783701855 హెల్ప్ లైన్ నెంబర్లకి డయల్ చేసి ఉచిత రైడ్ ని తీసుకోవచ్చు అని తెలుస్తుంది.
పోస్టులో పేర్కొన్నట్టు ఒంగోలులో స్త్రీల కోసం ఇలాంటి సేవని ఏదయినా ప్రారంబించారేమో అని గూగుల్ లో వెతికితే ‘The Hindu’ దినపత్రిక ప్రచురించిన ఆర్టికల్ లభించింది, దాని ప్రకారం ఒంగోలు లో కూడా పోలీసులు ఇలాంటి స్కీమ్ నే ప్రారంభించారని, కాకపోతే ఆ స్కీమ్ యొక్క హెల్ప్ లైన్ నెంబర్ ‘100’ అని తెలుస్తుంది.
చివరగా, లూథియానా పోలీసులు రాత్రి ప్రయాణించే  స్త్రీల సురక్షణకై ప్రారంభించిన ఉచిత రైడ్ స్కీమ్ హెల్ప్ లైన్  నంబర్లని (1091 మరియు 7837018555 ) ఇతర రాష్ట్రాల పోలీసులు స్త్రీల కోసం ప్రారంభించిన ఉచిత రైడ్ స్కీమ్ హెల్ప్ లైన్ నంబర్లు అంటూ తప్పు ప్రచారం చేస్తున్నారు.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 10, 2019


text:
బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి కోకాపేటలో భూమి కేటాయింపు విషయంలో మాజీ సీఎం కేసీఆర్‌పై కేసు నమోదు చేయమని తెలంగాణ హైకోర్ట్ అదేశించలేదు. - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
January 29, 2024
బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి  చెందిన ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎక్స్‌లెన్సీ అండ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవల్‌పమెంట్ సెంటర్ నిర్మాణం కోసం గత ప్రభుత్వం హైదరబాద్‌లోని కోకాపేటలో 11 ఎకరాల స్థలం కేటాయింపు విషయంలో మాజీ సీఎం కేసీఆర్‌పై, అలాగే అప్పటి రెవెన్యూ సెక్రటరీ నవీన్ మిట్టల్, ప్రధాన కార్యదర్శిపైనా కేసు నమోదు చేయాల్సిందిగా హైకోర్టు ఆదేశించింది అని చెప్తూ ఉన్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి గత ప్రభుత్వం హైదరబాద్‌లోని కోకాపేటలో 11 ఎకరాల స్థలం కేటాయింపు విషయంలో మాజీ సీఎం కేసీఆర్‌పై, అలాగే అప్పటి రెవెన్యూ సెక్రటరీ, ప్రధాన కార్యదర్శిపైనా కేసు నమోదు చేయాల్సిందిగా హైకోర్టు ఆదేశించింది.
ఫాక్ట్(నిజం): మే 2023లో అప్పటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హైదరబాద్‌లోని కోకాపేటలో బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి 11 ఎకరాల భూమిని కేటాయించింది. ఈ కేటాయింపు అక్రమమని పేర్కొంటూ ఫోరం ఫర్ గుడ్ గవర్నెన్స్ (FGG) జూలై 2023లో హైకోర్టులో  ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) దాఖలు చేసింది. ఇది ఇలా ఉండగా, ఇదే విషయంపై 13 జనవరి 2024న హైకోర్టులో మరో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం(PIL)  దాఖలు అయింది. ఇప్పటికే ఫోరంఫర్ గుడ్‌గవర్నెన్స్ (ఎఫ్‌జీజీ) పిల్ దాఖలు చేసినందున మరియు ఆ పిటిషన్ విచారణలో ఉన్న కారణంగా ప్రస్తుత పిటిషన్‌కు హైకోర్ట్ రిజిస్ర్టీ నెంబర్ కేటాయించలేదు. ఈ నేపథ్యంలోనే 25 జనవరి 2024న రెండో పిటిషన్ పై విచారణ చేపట్టిన హైకోర్ట్ ధర్మాసనం, ప్రస్తుత పిటిషన్‌కు రెగ్యులర్ నెంబర్ ఇవ్వాలని రిజిస్ర్టీకి ఆదేశాలు జారీ చేసింది, FGG దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌తో కలిపి వాదనలు వింటామని పేర్కొంటూ విచారణను వాయిదా వేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
మే 2023లో అప్పటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం హైదరబాద్‌లోని  కోకాపేటలో బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి చెందిన ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎక్స్‌లెన్సీ అండ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవల్‌పమెంట్ సెంటర్ నిర్మాణం కోసం 11 ఎకరాల భూమిని కేటాయించింది. ఈ నేపథ్యంలోనే, వందల కోట్ల విలువ చేసే స్థలాన్ని కేవలం రూ. 37.53 కోట్లకు బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి తక్కువ ధర కేటాయించడం అక్రమమని పేర్కొంటూ ఫోరం ఫర్ గుడ్ గవర్నెన్స్  జూలై 2023లో హైకోర్టులో  ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం(PIL) దాఖలు చేసింది, వెంటనే అక్కడి నిర్మాణ పనులు జరగకుండా స్టే ఇవ్వాలని కోరింది
18 జులై 2023న విచారణ చేపట్టిన అప్పటి తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి అభినంద్ కుమార్ షావిలి మరియు జస్టిస్ ఎన్ రాజేశ్వర్ రావుతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి మరియు బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శికి నోటీసులు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణను 16 ఆగస్టు 2023కు వాయిదా వేసింది ఈ లోగా నోటిసులకు సమాధానం ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ఈ PIL పెండింగ్‌లో ఉంది.
ఇది ఇలా ఉండగా, బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎక్స్‌లెన్సీ అండ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవల్‌పమెంట్ సెంటర్ నిర్మాణం కోసం కోకాపేటలో 11 ఎకరాల భూమిని తక్కువ ధర కేటాయించడం అక్రమమని పేర్కొంటూ హైదరాబాద్‌కు చెందిన న్యాయవాది ఎ. వెంకట్రామిరెడ్డి 13 జనవరి 2024న హైకోర్టులో మరో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం(PIL)  దాఖలు చేశారు. ఇప్పటికే ఫోరంఫర్ గుడ్‌గవర్నెన్స్ (FGG) ఈ వ్యవహారంపై పిల్ దాఖలు చేసినందున మరియు ఆ పిటిషన్  విచారణలో ఉన్న కారణంగా ప్రస్తుత పిటిషన్‌కు హైకోర్ట్ రిజిస్ర్టీ నెంబర్ కేటాయించలేదు. అలాగే హైకోర్ట్ రిజిస్ట్రీ ఈ పిల్‌లో కొన్నిఅభ్యంతరాలను లేవనెత్తింది.
ఈ నేపథ్యంలోనే 25 జనవరి 2024న రెండో పిటిషన్ చీఫ్ జస్టిస్ అలోక్‌అరాధే, జస్టిస్ అనిల్‌కుమార్ ధర్మాసనం ఎదుట విచారణకు వచ్చింది. పిటిషనర్ తరఫున న్యాయవాది చిక్కుడు ప్రభాకర్ వాదనలు వినిపిస్తూ 11 ఎకరాల భూకేటాయింపు అంశం ఒక్కటే అయినా తమ పిటిషన్‌లో విస్తృత అంశాలు ఉన్నాయని, హైకోర్ట్ రిజిస్ట్రీకి ఉన్న అభ్యంతరాలను పిటిషనర్ క్లియర్ చేసినట్టు నివేదించారు. దీంతో ప్రస్తుత పిటిషన్‌కు రెగ్యులర్ నెంబర్ ఇవ్వాలని ధర్మాసనం రిజిస్ర్టీకి ఆదేశాలు జారీ చేసింది. FGG దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌తో కలిపి వాదనలు వింటామని పేర్కొంటూ విచారణను వాయిదా వేసింది. ధర్మాసనం ఆదేశాల మేరకు హైకోర్ట్ రిజిస్ట్రీ రెండో PIL కు W.P.(PIL)(sr).No.565 of 2024 అనే నెంబర్ కేటాయించిది.. దీన్ని  బట్టి, కేవలం ప్రస్తుత పిటిషన్‌కి నెంబర్ కేటాయించాలని మాత్రమే ఆదేశాలు ఇచ్చింది అని నిర్థారించవచ్చు.
చివరగా, బీ.ఆర్.ఎస్ పార్టీకి కోకాపేటలో భూమి కేటాయింపు విషయంలో మాజీ సీఎం కేసీఆర్‌పై కేసు నమోదు చేయమని తెలంగాణ హైకోర్ట్ అదేశించలేదు.

created: January 29, 2024


text:
బాల్య వివాహాల నిరోధక చర్యలలో భాగంగా జరిపిన అరెస్టులలో 55:45 నిష్పత్తిలో ముస్లింలు-హిందువులు ఉన్నట్టు హిమాంత బిశ్వ శర్మ ఇటీవల స్పష్టం చేశారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 3, 2023
షరియా చట్టానికి చెక్ పెడుతూ అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమాంత బిశ్వ శర్మ తమ రాష్ట్రంలో 14 ఏళ్ల లోపు మైనర్ బాలికల వివాహాలు నిర్వహించిన ముస్లింలపై 4000లకు పైగా కేసులు పెట్టి వారిని అరెస్ట్ చేయడం ప్రారంభించారంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతోంది. షరియా చట్టం ప్రకారం 14 సంవత్సరాలకే ముస్లిం అమ్మాయిలకు పెళ్ళిళ్ళు చేయవచ్చని అక్కడి ముస్లిం మత పెద్దలు హుకుం జారీ చేయడంతో, దీనితో రెచ్చిపోయిన హిమంత బిశ్వ శర్మ, మైనర్ బాలికలకు పెళ్ళిళ్ళు చేసిన వారిపై ఏకంగా 4,000 కేసులు పెట్టి వారిని అరెస్టులు చేయటం ప్రారంభించారంటూ పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. హిమాంత బిశ్వ శర్మ ప్రభుత్వం చేపపట్టిన ఈ చర్యతో నెల వ్యవధిలో అస్సాం రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయని పోస్టులో తెలుపుతున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమాంత బిశ్వ శర్మ 14 ఏళ్ల లోపు మైనర్ బాలికలను వివాహం చేసుకున్న 4,000 ముస్లింలపై కేసులు పెట్టి వారిని అరెస్ట్ చేశారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): అస్సాం రాష్ట్రంలో ప్రసూతి మరణాలు, శిశు మరణాలు పెరగడానికి అమ్మాయిలు నిషిద్ద వయసులోపు పెళ్లి చేసుకోవడమే ప్రధాన కారణంగా పేర్కొంటూ, అస్సాం ప్రభుత్వం 14 ఏళ్ల లోపు మైనర్ బాలికలకు వివాహాలు చేసిన వారికి POCSO చట్టం కింద, 14 నుండి 18 వయసు బాలికలకు పెళ్లి చేసిన వారికి బాల్య వివాహాల నిషేద చట్టం, 2006 కింద కేసులు పెట్టి అరెస్ట్ చేయనున్నట్టు 23 జనవరి 2023 నాడు ప్రకటించింది. ఈ బాల్య వివాహాల నిరోధక చర్యలలో భాగంగా 03 ఫిబ్రవరి 2023 నాటి నుండి జరిపిన అరెస్టులలో 55:45 నిష్పత్తిలో ముస్లిం-హిందువులను అరెస్ట్ చేసినట్టు హిమాంత బిశ్వ శర్మ ఇటీవల స్పష్టం చేశారు. షరియా చట్టాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని అస్సాం ప్రభుత్వం కేవలం ముస్లింలను మాత్రమే అరెస్ట్ చేసిందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టిస్తోంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించి వివరాల కోసం వెతికితే, అస్సాం రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాలను నిరోధించేందుకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకొనున్నట్టు అస్సాం ప్రభుత్వం 23 జనవరి 2023 నాడు ప్రకటించినట్టు తెలిసింది. అస్సాం రాష్ట్రంలో ప్రసూతి మరణాలు, శిశు మరణాలు పెరగడానికి అమ్మాయిలు నిషిద్ద వయసు లోపు పెళ్లి చేసుకోవడమే ప్రధాన కారణంగా పేర్కొంటూ, అస్సాం ప్రభుత్వం 14 ఏళ్ల లోపు మైనర్ బాలికలకు వివాహాలు చేసిన వారికి POCSO చట్టం కింద, 14 నుండి 18 వయసు బాలికలకు పెళ్లి చేసిన వారికి బాల్య వివాహల నిషేద చట్టం, 2006 కింద కేసులు పెట్టి అరెస్ట్ చేయనున్నట్టు 23 జనవరి 2023 నాడు ప్రకటించింది. ఈ విషయాన్ని రిపోర్ట్ చేస్తూ పలు వార్తా సంస్థలు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేశాయి.
In today’s #AssamCabinet, we took a slew of decisions pertaining to curbing child marriage, reduction of IMR & MMR, promoting police personnel permanently injured in the line of duty, recognition to services of contractual teachers, creating centres for sporting excellence, etc. pic.twitter.com/BsRRYcCd3H
2019 మరియు 2020 మధ్య నిర్వహించిన నేషనల్ ఫ్యామిలీ హెల్త్ సర్వే (NFHS-5) అధ్యయనాన్ని చూపిస్తూ, అస్సాం రాష్ట్రంలో సగటుగా 31.8% అమ్మాయిలు నిషిద్ద వయసు లోపే వివాహం చేసుకుంటున్నారని, వారిలో 11.7% అమ్మాయిలు యుక్త వయసుకు రాక ముందే తల్లులు అవుతున్నారని తేలిందని అస్సాం ప్రభుత్వం తెలిపింది. జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే అస్సాం రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాల శాతం ఎక్కువగా ఉండటంతో, బాల్య వివాహాలను నిరోధించడానికి ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకొనున్నట్టు అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమాంత బిశ్వ శర్మ 2023 జనవరి నెలలో ప్రకటించారు.
02 ఫిబ్రవరి 2023 నాటికి రాష్ట్రంలో బాల్య వివాహాలకి వ్యతిరేకంగా మొత్తంగా 4,004 కేసులు రిజిస్టర్ అయినట్టు, 03 ఫిబ్రవరి 2023 నుండి ఈ కేసులపై చర్యలు ప్రారంభమవుతాయని హిమాంత బిశ్వ శర్మ ట్వీట్ ద్వారా స్పష్టం చేశారు.
Assam Govt is firm in its resolve to end the menace of child marriage in the state.
So far @assampolice has registered 4,004 cases across the state and more police action is likely in days ahead. Action on the cases will begin starting February 3. I request all to cooperate. pic.twitter.com/JH2GTVLhKJ
బాల్య వివాహాల నిరోధ చర్యలలో భాగంగా 03 ఫిబ్రవరి 2023 నాటి నుండి జరిపిన అరెస్టులలో 55:45 నిష్పత్తిలో ముస్లిం-హిందువులను అరెస్ట్ చేసినట్టు హిమాంత బిశ్వ శర్మ ఇటీవల అస్సాం అసెంబ్లీలో ప్రసంగిస్తూ తెలిపారు. బాల్య వివాహాలను అరికట్టేందుకు చేస్తున్న చర్యలలో తాము ఎటువంటి మతపరమైన వివక్షను చూపించడం లేదని హిమాంత బిశ్వ శర్మ స్పష్టం చేశారు. షరియా చట్టాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని అస్సాం ప్రభుత్వం కేవలం ముస్లింలను మాత్రమే అరెస్ట్ చేసిందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
చివరగా, అస్సాం ముఖ్యమంత్రి హిమాంత బిశ్వ శర్మ బాల్య వివాహాల నిరోధక చర్యలలో భాగంగా కేవలం ముస్లింలపై కేసులు పెట్టి వారిని అరెస్ట్ చేయలేదు.


text:
2020లో భోపాల్ పోలీసులు హుక్కా బారు పై నిర్వహించిన రైడ్‌లో హిందూ అబ్బాయిలు కూడా పట్టుబడ్డారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 26, 2022
Update (26 August 2022):
ఒక కాఫీ షాప్ సెల్లార్‌లో కొందరు అమ్మాయిలు అబ్బాయిలు సన్నిహితంగా ఉన్న సమయంలో పోలీసులు రైడ్ చేసిన వీడియోని షేర్ చేస్తూ, క్రింద పేర్కొన్న మధ్యప్రదేశ్ ఘటనకు కొందరు ముడిపెడ్తున్నారు. కానీ, వీడియోలోని ఘటన కొన్ని రోజుల క్రితం ఆగ్రాలో జరిగినట్టు రిపోర్ట్ అయ్యింది. ఈ రిపోర్టులు ఇక్కడ, ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవొచ్చు. ఈ వీడియో వైరల్ అవడంతో అందుకు కారణం అయిన పోలీసులను సస్పెండ్ చేసినట్టు ఆగ్రా పోలీసులు ట్వీట్ చేసారు.
Published (13 September 2021):
మధ్యప్రదేశ్ పోలీసులు ఇటీవల ఒక హుక్కా బార్ పై రెయిడ్ నిర్వహించి 30 మంది యువతీ యువుకులను పట్టుకున్న దృశ్యం, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఈ రెయిడ్లో పట్టుబడిన వారిలో 15 మంది హిందు అమ్మాయిలని, మిగితా 15 మంది ముస్లిం యువకులని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక హుక్కా బారుపై పోలీసులు ఇటీవల రెయిడ్ నిర్వహించి 15 మంది హిందు అమ్మాయిలు మరియు 15 మంది ముస్లిం యువకులను అరెస్ట్ చేసారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): పోస్టులో తెలుపుతున్న ఘటన 2020 జూలై నెలలో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని భోపాల్ జిల్లాలోని చోటుచేసుకుంది. 23 జూలై 2020 నాడు రాత్రి ట్రైలాజి అనే పబ్బులో లాక్‌డౌన్ నియమాలను ఉల్లంఘించి పుట్టినరోజు వేడుకలు చేసుకుంటున్న యువతీ యువకులను క్రైమ్ బ్రాంచ్,  శాహ్పుర పోలీసులు పట్టుకొని అరెస్ట్ చేసారు. ఈ రెయిడ్లో మొత్తం ఏడుగురు అమ్మాయిలు పట్టుబడగా, వారిలో ఆరుగురు హిందూవులని భోపాల్ పోలీసులు తమ ప్రెస్ నోట్లో తెలిపారు. అలాగే, పట్టుబడ్డ 26 మంది అబ్బాయిలలో 19 మంది ముస్లింలని, మిగతా ఏడుగురు హిందువులని భోపాల్ పోలీసులు తెలిపారు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించేలా ఉంది.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటో యొక్క స్క్రీన్ షాట్లని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటోని షేర్ చేస్తూ ‘లైవ్ హిందూస్తాన్’ న్యూస్ వెబ్సైటు 24 జూలై 2020 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. భోపాల్ క్రైమ్ బ్రాంచ్ పోలీసులు 23 జూలై 2020 నాడు హుక్కా బార్ పై రెయిడ్ నిర్వహించి 32 మందిని అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో తెలిపారు. శాహ్పుర పోలీస్ స్టేషన్ సమీపంలో ఉన్న ట్రైలాజి పబ్బులో లాక్‌డౌన్ నియమాలను ఉల్లంఘించి పుట్టినరోజు వేడుకలు చేసుకుంటున్న యువతీ యువకులను క్రైమ్ బ్రాంచ్,  శాహ్పుర పోలీసులు పట్టుకొని అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు.
ఈ రెయిడ్ కు సంబంధించి భోపాల్ పోలీసులు పెట్టిన ట్వీట్‌ని ఇక్కడ చూడవచ్చు. లాక్‌డౌన్ నియమాలను ఉల్లంఘించి అర్ధరాత్రి వేడుకలు జరుపుకున్న 32 మంది యువతి యువకులను అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ  ట్వీట్లో తెలిపారు. ఈ రెయిడ్ కు సంబంధించి రిలీజ్ చేసిన ప్రెస్ నోట్ లింకుని ఈ ట్వీట్లో షేర్ చేసారు. కాని, ఈ ప్రెస్ నోట్ ప్రస్తుతం భోపాల్ పోలీస్ వెబ్సైటులో అందుబాటులో లేదు. 23 జూలై 2020 నాడు భోపాల్ పోలీసులు ట్రైలాజి పబ్బుపై నిర్వహించిన రైడ్ గురించి India TV వార్తా సంస్థ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. పోలీసులు అరెస్ట్ చేసిన 32 మందిలో ఏడుగురు అమ్మాయిలు ఉన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు.
2020లో ఈ ఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాల కోసం ‘Vishwas’ ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థ భోపాల్ పోలీసులని సంప్రదించారు. ట్రైలాజి పబ్బుపై నిర్వహించిన రెయిడ్లో ఏడుగురు (7) అమ్మాయిలు, 26 మంది అబ్బాయిలు పట్టుబడినట్టు భోపాల్ పోలిసులు ‘Vishwas’ సంస్థకు తెలిపారు. పట్టుబడిన ఈ ఏడుగురు అమ్మాయిలలో ఆరుగురు హిందు మతానికి చెందిన వారని భోపాల్ పోలీసులు స్పష్టం చేసారు. అలాగే, పట్టుబడ్డ 26 మంది అబ్బాయిలలో 19 మంది ముస్లింలని, మిగతా ఏడుగురు హిందువులని భోపాల్ పోలీసులు ‘Vishwas’ సంస్థకు తెలిపారు. ఈ రైడ్‌కు సంబంధించి భోపాల్ పోలీసులు రిలీజ్ చేసిన ప్రెస్ నోట్‌ని వారికి పంపారు. ‘Vishwas’ న్యూస్ సంస్థ ఈ వివరాలను రిపోర్ట్ చేస్తూ ఫాక్ట్-చెక్ ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
చివరగా, 2020లో భోపాల్ పోలీసులు హుక్కా బారు పై నిర్వహించిన రైడ్‌లో హిందూ అబ్బాయిలు కూడా పట్టుబడ్డారు.


text:
కర్ణాటకలోని ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నందిని హత్య చేసిన కేసులో ఇద్దరు నిందితుల్లో ఒకరు హిందువు, ఇంకొకరు ముస్లిం - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
July 12, 2023
కర్ణాటకలో ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నందిని హత్య చేసింది ఇద్దరు ఇస్లామిక్ టెర్రరిస్ట్‌లని ఒక వార్త సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా షేర్ అవుతోంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తకు సంబంధించి నిజమేంటో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నందిని హత్య చేసింది ఇద్దరు ఇస్లామిక్ టెర్రరిస్ట్‌లు.
ఫాక్ట్(నిజం): కర్ణాటకలోని ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నందిని హత్యకు సంబంధించి హసన్ దలాయత్ మరియు నారాయణ్ బసప్ప మది అనే ఇద్దరిని పోలీసులు  అరెస్ట్ చేసారు. ఇందులో ప్రధాన నిందితుడు నారాయణ్ బసప్ప మది A1గా గుర్తించగా, హసన్ దలాయత్‌ను A2గా గుర్తించారు. ఇందులో ఒకరు హిందూ కాగా, ఇంకొకరు ముస్లిం. కావున, పోస్టులో చేసిన క్లెయిమ్ తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
ఇటీవల కర్ణాటక రాష్ట్రం బెలగావిలోని చికోడి తాలూకాలోని ఒక గ్రామంలో ఉన్న ఆశ్రమం నుండి అదృశ్యం అయిన ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నంది హత్యకు గురయ్యాడు. బెలగావి జిల్లాలో ఓ బోరుబావి నుంచి జైన సన్యాసి శరీర భాగాలు లభ్యమయ్యాయి. ఈ ఘటనకు సంబంధించి హసన్ దలాయత్ మరియు నారాయణ్ బసప్ప మది అనే ఇద్దరిని అరెస్ట్ చేసినట్టు పోలీసులు తెలిపారు.
విచారణలో ఇద్దరు నిందితులు ఈ హత్య తామే చేసినట్టు అంగీకరించారని పోలీసులు తెలిపారు. ఆశ్రమంలో అతని భక్తుడొకరితో డబ్బు వివాదం వల్ల జూలై 6న జైన సన్యాసి హత్యకు గురయ్యారని పోలీసులు తెలిపారు (ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ).
ఈ హత్యకు సంబంధించి మరింత సమాచారం కోసం చికోడి పోలీసులను మేము సంప్రదించగా, ఈ హత్యలో ప్రధాన నిందితుడు A1 హిందువని, A2 ఒక ముస్లిం అని తెలిపారు. ఈ హత్యలో మతపరమైన కోణం/మత విద్వేషం ఏమీ లేదని, కేవలం ఆర్ధిక లావాదేవీల కారణంగానే ఈ హత్య జరిగినట్టు వారు తెలిపారు.
ఈ వార్తాను ప్రచారం చేసిన కథనాలు కూడా నిందితులిద్దరి ఫోటోలను ప్రసారం చేసారు (ఇక్కడ). పైన చెప్పినట్టు ఇద్దరిలో ఒకరు హిందువు కాగా మరొకరు ముస్లిం. ఐతే వైరల్ పోస్టులో కేవలం ముస్లిం నిందితుడి ఫోటోను మాత్రమే షేర్ చేస్తున్నారు.
చివరగా, కర్ణాటకలోని ప్రసిద్ద జైన సన్యాసి ఆచార్య కామకుమార్ నందిని హత్య చేసిన కేసులో ఇద్దరు నిందితుల్లో ఒకరు హిందువు, ఇంకొకరు ముస్లిం.


text:
హిందూ వివాహాలను చట్టబద్ధం చేస్తూ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం 2017 లో చట్టాన్ని చేసింది - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
December 30, 2019
‘పాకిస్థాన్ లో హిందూ వివాహం చట్టబద్ధం కాదు’ అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్ ని సోషల్ మీడియా లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. అదే విషయం సద్గురు జగ్గీ వాసుదేవ్ కూడా చెప్పినట్టు పోస్ట్ లో ఉంటుంది. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో విశ్లేషిద్ధాం.
పాకిస్థాన్ లో హిందూ వివాహం చట్టబద్ధం కాదు.
ఫాక్ట్ (నిజం): హిందూ వివాహాలను చట్టబద్ధం చేస్తూ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం 2017 లో చట్టాన్ని చేసింది. కావున పోస్ట్ లో ‘ హిందూ వివాహం చట్టబద్ధం కాదు’ అని చెప్తూ ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నారు.
‘Sadhguru’ ఫేస్బుక్ పేజీలో పెట్టిన వీడియో నుండి పోస్ట్ లో పెట్టిన ఫోటోని తీసుకున్నట్టు చూడవొచ్చు. అదే వీడియోని ‘Sadhguru’ యూట్యూబ్ ఛానల్ లో కూడా చూడవొచ్చు. ఆ వీడియోలో పాకిస్తాన్ లోని హిందువుల పరిస్థితుల గురించి చెప్తూ, ‘పాకిస్థాన్ లో హిందూ వివాహం చట్టబద్ధం కాదు’ అని చెప్పినట్టు చూడవొచ్చు. ఆ వీడియోని నరేంద్ర మోడీ కూడా ట్వీట్ చేసాడు.
పాకిస్థాన్ లో హిందూ వివాహల చట్టబద్ధత గురించి గూగుల్ లో వెతకగా, హిందూ వివాహాలను చట్టబద్ధం చేస్తూ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం 2017 లో చట్టాన్ని చేసిందని చెప్తూ చాలా న్యూస్ ఆర్టికల్స్ సెర్చ్ రిజల్ట్స్ లో వచ్చాయి. 2017 లోనే ‘The Hindu Marriage Act 2017’ చట్టం వచ్చినట్టు ‘The Economic Times’ వారు ప్రచురించిన ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు. ఆ చట్టం పై మరిన్ని వివరాల కోసం ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
చివరగా, హిందూ వివాహాలను చట్టబద్ధం చేస్తూ పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం 2017 లో చట్టాన్ని చేసింది.
ఏది ఫేక్, ఏది నిజం సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?

created: December 30, 2019


text:
హిందూ నవగ్రహాలను టెలిస్కోప్ సహాయం లేకుండా వివిధ సందర్భాల్లో కంటితోనే చూడవచ్చు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
September 7, 2022
“గెలీలియో 1609లో టెలీస్కోప్ కనిపెట్టాడు ఆ తర్వాత గ్రహాల గురించి తెలిసింది. అంతకంటే వేల సంవత్సరాలకు పూర్వమే హిందువులు నవగ్రహాల గురించి తెలిపారు ఇది ఎలా సాధ్యం?”, అని చెప్తూ ఒక పోస్ట్‌ని సోషల్ మీడియాలో కొంత మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్‌లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: టెలిస్కోప్ కనిపెట్టక ముందే వేల సంవత్సరాల ముందు హిందువులు నవగ్రహాల గురించి తెలిపారు.
ఫాక్ట్: టెలిస్కోప్ కనిపెట్టక ముందే వేల సంవత్సరాల ముందు హిందువులు నవగ్రహాల గురించి తెలిపిన మాట వాస్తవమే. అయితే, హిందూవుల నవగ్రహాలు మరియు ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు పరిగణించే గ్రహాల జాబితాలో తేడాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి, హిందువుల నవగ్రహాల్లో సూర్యుడు కూడా ఉంటాడు, కానీ ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు మాత్రం సూర్యుడిని నక్షత్రంలా చూస్తారు, గ్రహంగా పరిగణించరు. అంతేకాదు, హిందువులు నవగ్రహాలుగా పరిగణించేవాటిని టెలిస్కోప్ సహాయం లేకుండా, వివిధ సందర్భాల్లో కంటితోనే చూడవచ్చు. కావున, పోస్ట్‌లో చెప్పింది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్ట్‌లో చెప్పిన విషయం గురించి ఇంటర్నెట్‌లో వెతకగా, టెలిస్కోప్ కనిపెట్టక ముందే వేల సంవత్సరాల ముందు హిందువులు నవగ్రహాల గురించి తెలిపిన మాట వాస్తవమేనని తెలిసింది. నవగ్రహాల పేర్లను ఇక్కడ చదవచ్చు – సూర్యుడు, చంద్రుడు,  అంగారకుడు, బుధుడు, బృహస్పతి, శుక్రుడు, శని, రాహు, మరియు కేతు. అయితే, హిందూవుల నవగ్రహాలు మరియు ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు పరిగణించే గ్రహాల జాబితాలో తేడాలు ఉన్నాయి.
హిందువుల నవగ్రహాల్లో సూర్యుడు కూడా ఉంటాడు, కానీ ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు మాత్రం సూర్యుడిని నక్షత్రంలా చూస్తారు, గ్రహంగా పరిగణించరు. చంద్రుడుని కూడా గ్రహంగా పరిగణించరు. ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు గ్రహాలుగా పరిగణించే యురేనస్ మరియు నెప్ట్యూన్ గ్రహాలు హిందూ నవగ్రహాల్లో లేవు. అంతేకాదు, రాహు మరియు కేతువులు కూడా జరిగే ఘటనలు, గ్రహాలు కాదు.
హిందువులు నవగ్రహాలుగా పరిగణించేవాటిని టెలిస్కోప్ సహాయం లేకుండా, వివిధ సందర్భాల్లో కంటితోనే చూడవచ్చు. వాటికి సంబంధించిన వివరాలను ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. కంటికి కనిపించే గ్రహాలే నవగ్రహాల్లో కూడా ఉన్నట్టు గమనించవచ్చు.
చివరగా, హిందూ నవగ్రహాలను టెలీస్కోప్ సహాయం లేకుండా వివిధ సందర్భాల్లో కంటితోనే చూడవచ్చు

created: September 7, 2022


text:
కర్ణాటక రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా కుల్చివేసిన మసీదు నుండి హిందూ దేవాలయం బయటపడలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
October 27, 2021
కర్ణాటకలో రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా ఒక మసీదును కుల్చివేస్తుండగా, అందులో నుండి శివాలయం బయటపడిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక ఫోటో షేర్ అవుతుంది. ఈ శివాలయాన్ని టిప్పు సుల్తాన్ కాలంలో మసీదుగా మార్చారని పోస్టులో క్లెయిమ్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కర్ణాటకలో రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా ఒక మసీదును కుల్చివేస్తుండగా అందులో నుండి శివాలయం బయటపడింది.
ఫాక్ట్ (నిజం): 2016లో రాయచూరు జిల్లా అధికారులు రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా రాయచూరులోని ఏక్ మినార్ మసీదులోని కొంత భాగాన్ని కుల్చివేసారు. ఏక్ మినార్ మసీదు కూల్చివేత తరువాత బయటపడిన స్తంబాలు, హిందూ దేవాలయాలలో నిర్మించే స్తంభాలతో  పోలి ఉన్నాయని అక్కడి హిందూ సంఘాలు ఆరోపించారు. కాని, ఏక్ మినార్ మసీదుపై చేస్తున్న ఈ ఆరోపణలు పూర్తిగా నిరాధారమైనవని అప్పటి రాయచూరు జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ స్పష్టం చేసారు. కావున, పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పుదోవ పట్టించే విధంగా ఉంది.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం గుగూల్‌లో వెతికితే, ఈ ఫోటో కనీసం 2016 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతున్నట్టు తెలిసింది. ఆ పాత పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ  చూడవచ్చు. ఒక యూసర్ తన ట్విట్‌లో, ‘రాయచూరు ఏక్ మినార్ మసీదుని కుల్చివేస్తుండగా, అందులో నుండి హిందూ బ్రాహ్మణులూ చెక్కిన అధ్బుత శిల్ప కట్టడాలు బయటపడ్డ దృశ్యాలు’, అని తెలిపారు. ‘Trip Advisor’ వెబ్సైటులో ఈ ట్వీట్లలో షేర్ చేసిన మసీదు ఫోటోని పబ్లిష్ చేసారు. ఈ ఫోటోలో కనిపిస్తున్నది రాయచురులోని ఏక్ మినార్ మసీదని ‘Trip Advisor’ వెబ్సైటులో తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోకి సంబంధించిన మరింత సమాచారం కోసం వెతకగా, ఈ ఘటనకు సంబంధించి ‘Deccan Chronicle’ న్యూస్ సంస్థ 15 ఏప్రిల్ 2016 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. 2016లో రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా రాయచూరులోని ఏక్ మినార్ మసీదులోని కొంత భాగాన్ని కుల్చివేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. ఏక్ మినార్ మసీదు కూల్చివేత తరువాత బయటపడిన స్తంబాలు, హిందూ దేవాలయాలలో నిర్మించే అధ్బుత శిల్పస్తంబాలతో పోలి ఉన్నాయని అక్కడి హిందూ సంఘాలు ఆరోపించినట్టు తెలిసింది. ఏక్ మినార్ మసీదు చరిత్రపై వెంటనే విచారణ జరిపి ఆ స్థలంలో ముందుగా దేవాలయం నిర్మించబడిందా లేదా అనే విషయాన్ని స్పష్టం చేయాలని రాయచూరు హిందూ సంఘాలు ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్‌లో రిపోర్ట్ చేసారు. కాని, ఏక్ మినార్ మసీదులో బయటపడిన స్థంబాలు, హిందూ దేవాలయానికి సంబంధించినవే అని ఈ ఆర్టికల్‌లో ఎక్కడ నిర్ధారించలేదు. రాయచూరు రోడ్డు విస్తరణ కుల్చివేతలకు సంబంధించి ‘The Hindu’ న్యూస్ సంస్థ 10 ఏప్రిల్ 2016 నాడు ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది.
సోషల్ మీడియాలో ఏక్ మినార్ మసీదుకి సంబంధించి షేర్ చేస్తున్న వార్తలపై స్పష్టత కోసం ‘Alt News’ ఫాక్ట్-చెకింగ్ సంస్థ అప్పటి రాయచూర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌ని సంప్రదించారు.  రాయచూర్ జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ ‘Alt News’తో మాట్లాడుతూ, “సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్న ఈ సమాచారం పూర్తిగా తప్పు. రాయచూర్ రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా పురాతనమైన ఏక్ మినార్ మసీదుతో పాటు కొన్ని మతపరమైన కట్టడాలు కుల్చివేయడం జరిగింది. ఇలాంటి పురాతనమైన కట్టడాలలో అనేక రకాలైన కట్టడాలు ఉన్నాయి. కేవలం, ఒక స్తంబం శిల్ప కట్టడాన్ని బట్టి అది హిందూ దేవాలయాని నిర్దారించలేము. కొన్ని గ్రూపులు ఈ ఆరోపణ చేయడానికి ప్రయత్నించారు. కాని, వారి ఆరోపణల గురుంచి తిరిగి అడిగినప్పుడు, వారు తమ ఆరోపణలని కొనసాగించలేదు”, అని తెలిపారు.  ఈ వివరాల ఆధారంగా, 2016లో రాయచూరు ఏక్ మినార్ మసీదు కుల్చివేసినప్పుడు హిందూ దేవాయలం బయటపడిందని చేస్తున్న క్లెయిమ్ పూర్తిగా నిరాధారమైనదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, కర్ణాటక రోడ్డు విస్తరణలో భాగంగా కుల్చివేసిన మసీదు నుండి హిందూ దేవాలయం బయటపడలేదు.

created: October 27, 2021


text:
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో వచ్చిన, సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలలో ఈ హిందూ రాజుల చరిత్ర గురించి వివరించలేదంటూ చేస్తున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
November 14, 2023
కాంగ్రెస్ హయాంలో వచ్చిన, సవరించిన సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో కేవలం మొఘలుల చరిత్రను గొప్పగా చూపించి, హిందూ రాజుల చరిత్రను పూర్తిగా విస్మరించారంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ బాగా షేర్ అవుతోంది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ సమయంలో మౌర్య, చాళుక్య, చోళ, పాండ్య, శాతవాహన మరియు ఇతర హిందూ రాజుల చరిత్రను ఎక్కడా తెలుపలేదని ఈ పోస్టులో తెలిపారు. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ హయాంలో వచ్చిన, సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలో కేవలం మొఘలుల చరిత్రను గొప్పగా చూపించి, హిందూ రాజుల చరిత్రను పూర్తిగా విస్మరించారు.
ఫాక్ట్ (నిజం): కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో 1961లో NCERT ఏర్పాటైన తరువాత వచ్చిన  సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలలో మౌర్యుల చరిత్ర, చోళుల చరిత్ర, గుప్తా, పల్లవ, శాతవాహనుల మరియు ఇతర సామ్రాజ్యల చరిత్రల గురించి వివరంగా తెలిపారు. ప్రస్తుతం కాంగ్రెస్ పాలిస్తున్న రాష్ట్రాలలో వాడుకలో ఉన్న పాఠ్యపుస్తకాలలో కూడా హిందూ రాజుల చరిత్ర గురించి అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. కావున, పోస్టులో షేర్ చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయింకు సంబంధించిన వివరాల కోసం కీ పదాలను ఉపయోగించి వెతికితే, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో 1961లో NCERT ఏర్పాటైన తరువాత పలు సార్లు పాఠ్యపుస్తకాలను మార్పులు, సవరణలు చేసినట్టు తెలిసింది.  1966లో వచ్చిన 6వ తరగతి మరియు 7వ తరగతి సామాజిక శాస్త్రం పాఠ్యపుస్తకాలలో మౌర్యుల చరిత్ర, చోళుల చరిత్ర, గుప్తా, పల్లవ, శాతవాహనుల మరియు ఇతర సామ్రాజ్యల చరిత్రల గురించి వివరించినట్టు తెలిసింది.
కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రస్తుతం పాలిస్తున్న కర్ణాటక మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలలో వాడుకలో ఉన్న పాఠ్యపుస్తకాలలో మౌర్యుల చరిత్ర, చోళుల చరిత్ర శాతవాహనుల మరియు ఇతర సామ్రాజ్యల చరిత్రల గురించి ప్రస్తావించారు. కర్ణాటకలో 2015-16 వార్షిక సంవత్సరంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం సవరించిన సామాజిక శాస్త్రం పాఠ్యపుస్తకాలలో రాజ్‌పుత్, చాళుక్య, రాష్ట్రకూట, చోళుల చరిత్ర గురించి వివరంగా తెలిపారు. పై వివరాల ఆధారంగా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంలో హిందూ రాజుల చరిత్ర గురించి పాఠ్యపుస్తకాలలో తెలుపలేదంటూ చేస్తున్న ప్రచారంలో ఎటువంటి నిజం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో వచ్చిన, సవరించిన పాఠ్యపుస్తకాలలో హిందూ రాజుల చరిత్ర గురించి వివరించలేదంటూ చేస్తున్న ప్రచారంలో నిజం లేదు.

created: November 14, 2023


text:
హాకీ భారత దేశ జాతీయ క్రీడ కాదు; భారత దేశానికి జాతీయ క్రీడ అంటూ ఏదీ లేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
August 5, 2021
భారత పురుషుల హాకీ జట్టు టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో కాంస్య పతకాన్ని దక్కించుకున్న సందర్భంలో, హాకీ భారత దేశ జాతీయ క్రీడ అని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో షేర్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా ఆ వార్తలో నిజమెంతో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: హాకీ భారత దేశ జాతీయ క్రీడ.
ఫాక్ట్(నిజం): హాకీ భారత దేశ జాతీయ క్రీడ కాదు, భారత దేశానికి ఒక జాతీయ క్రీడ అంటూ ఏదీ లేదు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విషయాన్ని పలు సందర్భాల్లో స్పష్టం చేసింది. హాకీని జాతీయ క్రీడగా చేసే ప్రతిపాదనేదీ లేదని కూడా 2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.
సాధారణంగా ప్రజలలో హాకీ మన దేశ జాతీయ క్రీడ అనే అభిప్రాయం ఉంది. కానీ చాలా మందికి తెలియని విషయం,  భారత దేశానికి ఒక జాతీయ క్రీడ అంటూ ఏదీ లేదు. ఈ విషయాన్ని పలు సందర్భాల్లో ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
2012లో ఐశ్వర్య పరాశర్ అనే 10 ఏళ్ల బాలిక ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయాన్ని (PMO) సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) కింద జాతీయ క్రీడకి సంబంధించిన సమాచారం కోరగా, PMO ఈ అభ్యర్ధనను క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖకు ఫార్వార్డ్ చేసింది. ఐతే ఈ అభ్యర్ధనకు స్పందిస్తూ క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖ భారత దేశానికి జాతీయ క్రీడా అంటూ ఏదీ లేదని స్పష్టం చేసింది. ఇలా ఈ విషయం మొదటిసారిగా వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆ తర్వాత 2015లో ఒకసారి పార్లమెంట్‌లో జాతీయ క్రీడకి సంబంధించి అడిగిన ప్రశ్నకి జవాబిస్తూ అప్పటి క్రీడా శాఖ సహాయ మంత్రి భారత దేశానికి ప్రత్యేకించి జాతీయ క్రీడ అంటూ ఏదీ లేదని, పైగా హాకీని జాతీయ క్రీడగా చేసే ప్రతిపాదనేది కూడా లేదని స్పష్టం చేసారు.
అలాగే హిందీ మన జాతీయ భాష అని కూడా చాలా మంది అనుకుంటారు, కానీ భారత దేశానికి జాతీయ భాష అంటూ ఏది లేదు, కాకపోతే హిందీ మరియు ఇంగ్లీష్‌ని అధికారిక భాషగా గుర్తించారు. మేము ఇంతకు ముందే జాతీయ చిహ్నాలకు సంబంధించి రాసిన కథనంలో ఈ అపోహాల గురించి ప్రస్తావించము, ఈ కథనాన్ని ఇక్కడ చదవవొచ్చు.
చివరగా, హాకీ భారత దేశ జాతీయ క్రీడ కాదు ; భారత దేశానికి జాతీయ క్రీడ అంటూ ఏదీ లేదు.

created: August 5, 2021


text:
హాలీవుడ్ నటి ఉర్సుల ఆండ్రెస్ ఫోటోని సోనియా గాంధీ బికినీ ధరించిన ఫోటో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
March 31, 2021
కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సోనియా గాంధీ బికినీ ధరించిన ఫోటో అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్ట్ షేర్ అవుతుంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సోనియా గాంధీ బికినీ ధరించినప్పుడు తీసిన ఫోటో.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ ఫోటోలో బికినీ ధరించి కనిపిస్తున్నది హాలీవుడ్ నటి ఉర్సుల ఆండ్రెస్, కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సోనియా గాంధీ కాదు. Dr. No (1962) సినిమా షూటింగ్ సమయంలో డైరెక్టర్ తెర్రేన్స్ యంగ్, ఉర్సుల ఆండ్రెస్ తో ఒక సీన్ గురించి చర్చిస్తునప్పుడు ఈ ఫోటో తీసినట్టు తెలిసింది. ఈ ఫోటోకి సోనియా గాంధీకి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేసి వెతికితే, ఇదే ఫోటో Flickr ఇమేజ్ షేరింగ్ వెబ్సైటులో దొరికింది. జేమ్స్ బాండ్ చిత్రాలలోని మొదటి చిత్రం Dr. No (1962) షూటింగ్ సమయంలో తెర వెనుక తీసిన ఫోటో ఇదని వెబ్సైటులో తెలిపారు.  Dr. No (1962) డైరెక్టర్ తెర్రేన్స్ యంగ్, హీరొయిన్ ఉర్సుల ఆండ్రెస్ మరియు హీరో సియాన్ కానరీతో స్క్రిప్ట్ గురించి చర్చిస్తున్న ద్రుశ్యమని తెలిపారు.
ఈ వివరాల ఆధారంగా ఆ ఫోటో గురించి మరిన్ని ఆధారాల కోసం వెతకగా, ఈ ఫోటోని షేర్ చేస్తూ పబ్లిష్ చేసిన కొన్ని న్యూస్ ఆర్టికల్స్ దొరికాయి. అవి ఇక్కడ, ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ చూడవచ్చు. Dr. No (1962) చిత్ర నిర్మాణంలో భాగంగా హీరొయిన్ ఉర్సుల ఆండ్రెస్, డైరెక్టర్ తెర్రేన్స్ యంగ్ తో ఒక సీన్ గురించి చర్చిస్తున్న ద్రుశ్యమని ఈ ఆర్టికల్స్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఫోటోలో బికినీ ధరించి కనిపిస్తున్నది హాలీవుడ్ హీరొయిన్ ఉర్సుల ఆండ్రెస్ అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, హాలీవుడ్ హీరొయిన్ ఉర్సుల ఆండ్రెస్ ఫోటోని చూపిస్తూ సోనియా గాంధీ బికినీ ధరించి దిగిన ఫోటో అని తప్పుగా షేర్ చేస్తున్నారు.


text:
చైనా ఆక్రమించుకున్న ప్రదేశాలను భారత్ లో కలుపుతూ హాంగ్ కాంగ్ ఎటువంటి మ్యాప్ ను ఆమోదించలేదు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 22, 2020
‘పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ తో సహా, చైనా ఆక్రమించుకున్న అక్సాయ్‌చిన్, థగ్-ల-రిడ్జి, కింజిమనె, టిబెట్ అటానమస్ రీజియన్ లను భారత్ లో కలుపుతూ తయారు చేసిన కొత్త మ్యాప్ ను ఆమోదించిన రిపబ్లిక్ అఫ్ హాంగ్ కాంగ్’ అని చెప్తూ, ఒక ఫోటోతో కూడిన పోస్ట్ ని ఫేస్బుక్ లో చాలా మంది షేర్ చేస్తున్నారు. ఆ పోస్ట్ లో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
చైనా ఆక్రమించుకున్న ప్రదేశాలను భారత్ లో కలుపుతూ తయారు చేసిన కొత్త మ్యాప్ ను ఆమోదించిన రిపబ్లిక్ అఫ్ హాంగ్ కాంగ్.
ఫాక్ట్ (నిజం): ): హాంగ్ కాంగ్ అనేది చైనాకి చెందిన ప్రత్యేక పరిపాలనా ప్రాంతం. అలాంటి ఎటువంటి మ్యాప్ ను హాంగ్ కాంగ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించలేదు. పోస్ట్ చేసిన ఫోటోలో హాంగ్ కాంగ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించిన ‘National Anthem Ordinance’ పై హాంగ్ కాంగ్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కారీ లామ్ సంతకం పెడుతుంది. దానికీ, భారతదేశం మ్యాప్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. కావున పోస్ట్ లో చెప్పింది తప్పు.
పోస్ట్ లో చెప్పిన విషయం గురించి వెతకగా, అలాంటి మ్యాప్ ను హాంగ్ కాంగ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ఆమోదించినట్టు ఎక్కడా కూడా సమాచారం లేదు. హాంగ్ కాంగ్ అనేది చైనాకి చెందిన ప్రత్యేక పరిపాలనా ప్రాంతం. హాంగ్ కాంగ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ గురించి మరింత సమాచారం కోసం ఇక్కడ చూడవొచ్చు.
పోస్ట్ లోని ఫోటోని రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా వెతకగా, అదే ఫోటో హాంగ్ కాంగ్ ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన వెబ్ సైట్ లో ‘National Anthem Ordinance’  పై హాంగ్ కాంగ్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కారీ లామ్ సంతకం అని టైటిల్ తో ఉన్న ఆర్టికల్ లో ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. చైనా జాతీయ గీతానికి హాంగ్ కాంగ్ లో కూడా గౌరవం అందేలా ఆ చట్టాన్ని తీసుకొని వచ్చారు. ఆ చట్టానికీ, భారతదేశం మ్యాప్ కి ఎటువంటి సంబంధంలేదు. ఆ చట్టానికి సంబంధించిన పూర్తి డాక్యుమెంట్ ని ఇక్కడ చదవొచ్చు.
అయితే, ‘Carrie Lam Cheng 林鄭月娥’ (@carrielamcheng) అని పేరుతో ఒక ట్విట్టర్ యూసర్ పోస్ట్ లోని విషయాన్నే ఇంగ్లీష్ లో పోస్ట్ చేసినట్టు ఇక్కడ (ఆర్కైవ్డ్) చూడవచ్చు. కానీ, అది హాంగ్ కాంగ్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కారీ లామ్ ట్విట్టర్ అకౌంట్ కాదు. అసలు తనకు అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ లేదు. 2014 లో ‘@carrielamcheng’ చేసిన ట్వీట్లు చూస్తే, తను భారత్ నుండి ట్వీట్లు చేసినట్టు తెలుస్తుంది. ఈ మధ్య చేసిన ట్వీట్లును వదిలేస్తే, మిగితా అన్నీ భారత్ కు సంబంధించిన ట్వీట్లు చేసినట్టు చూడవొచ్చు. 2014 లో తను చేసిన ట్వీట్లకు ఇచ్చిన రిప్లైలలో తన ప్రొఫైల్ పేరు ‘@dreamer_patel7’ అని ఉన్నట్టు చూడవొచ్చు. అంతేకాదు, హాంగ్ కాంగ్ అధికారిక వెబ్ సైట్ లో చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కారీ లామ్ కి సంబంధించి కేవలం ఫేస్బుక్ మరియు ఇంస్టాగ్రాం  అధికారిక అకౌంట్ల లింకులు ఇచ్చినట్టు చూడవొచ్చు
చివరగా, చైనా ఆక్రమించుకున్న ప్రదేశాలను భారత్ లో కలుపుతూ హాంగ్ కాంగ్ ఎటువంటి మ్యాప్ ను ఆమోదించలేదు.
‘మీకు తెలుసా’ సిరీస్ లో మా వీడియోస్ మీరు చూసారా?


text:
సంబంధం లేని పాత వీడియో క్లిప్పులు జోడించి కరోనా రోగులని చంపుతున్న హాస్పిటల్ సిబ్బంది అని షేర్ చేస్తున్నారు - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
April 29, 2021
బెంగళూరులో హాస్పిటల్ సిబ్బంది బెడ్స్ లేవన్న సాకు చూపించి బ్రతికి ఉన్న కరోనా రోగులను గొంతు పిసికి చంపుతున్న దృశ్యాలు, అంటూ సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియో షేర్ అవుతోంది. భారతదేశంలో కరోనా వైరస్ సోకి మరణించిన వారి సంఖ్య క్రమక్రమంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఆ పోస్టులో ఎంతవరకు నిజముందో చూద్దాం.
క్లెయిమ్: బెంగళూరు హాస్పిటల్స్ సిబ్బంది, కరోనా రోగులను గొంతు పిసికి చంపుతున్న దృశ్యాలు.
ఫాక్ట్ (నిజం): ఈ వీడియోలోని మొదటి క్లిప్ తప్పితే మిగితా రెండు వీడియో క్లిప్పులు ఇటివల చోటుచేసుకున్న సంఘటనలకి సంబంధించినవి కావు. మొదటి వీడియో క్లిప్, కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక మహిళ తన తండ్రి చావుకి హాస్పిటల్ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యం కారణమని ఇటివల మీడియాకి తెలిపిన దృశ్యాలని చూపిస్తుంది. రెండవ వీడియో క్లిప్ ని బంగ్లాదేశ్ ఫేస్బుక్ యూసర్లు మే 2020 నుండే తమ సోషల్ మీడియా హేండిల్స్ లో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. అలాగే, చివరి వీడియో క్లిప్ ఆగష్టు 2020లో పటియాలలోని ఒక హాస్పిటల్ లో చోటుచేసుకున్న సంఘటనకి సంబంధించింది. దీన్ని బట్టి, హాస్పిటల్ సిబ్బంది రోగులని కొడుతున్నట్టుగా షేర్ చేసిన ఈ వీడియోలోని రెండు క్లిప్పులు పాతవి మరియు ప్రస్తుత కోవిడ్-19 పరిస్థితులకి సంబంధించినవి కావు అని చెప్పవచ్చు. కావున, పోస్టులో చేస్తున్న క్లెయిమ్ తప్పు.
పోస్టులో షేర్ చేసిన వీడియోలో మూడు వేర్వేరు క్లిప్స్ ఉండటాన్ని మనం చూడవచ్చు. ఈ మూడు వీడియో క్లిప్స్ కు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
క్లిప్-1:
ఈ వీడియో క్లిప్ పై ‘NewsFirstKannada’ న్యూస్ ఛానల్ లోగో ఉండటాన్ని మనం గమనించవచ్చు. ఈ వీడియో కోసం వారి యూట్యూబ్ ఛానల్ లో వెతికితే, ఇవే దృశ్యాలు కలిగిన వీడియోని ‘NewsFirstKannada’ 22 ఏప్రిల్ 2021 నాడు తమ యూట్యూబ్ ఛానెల్లో పబ్లిష్ చేసినట్టు తెలిసింది. కర్ణాటక కి చెందిన ఒక మహిళ తన తండ్రి చావుకి అనేకల్ లోని ఆక్స్ఫర్డ్ మెడికల్ హాస్పిటల్ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యం కారణమని తెలిపినట్టు ఈ వీడియో వివరణలో తెలిపారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించి ‘NewsFirstKannada’ పబ్లిష్ చేసిన మరికొన్ని వీడియోలని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. Prajavani న్యూస్ సంస్థ ఈ ఘటనకి సంబంధించి ‘Neglect of treatment at Oxford Hospital: Allegation’ (in Kannada) అనే టైటిల్ తో ఒక ఆర్టికల్ పబ్లిష్ చేసింది. ఈ ఘటనకి మిగితా రెండు వీడియో క్లిప్స్ కి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
క్లిప్-2:
వీడియోలో కనిపిస్తున్న ఈ ఘటన ఎక్కడ చోటుచేసుకుందో మాకు తెలియలేదు. కానీ, ఈ వీడియో కనీసం మే 2020 నుండి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేస్తున్నట్టు తెలిసింది. ఈ వీడియోని షేర్ చేస్తూ బంగ్లాదేశ్ ఫేస్బుక్ యూసర్లు పెట్టిన పాత పోస్టులని ఇక్కడ, ఇక్కడ చూడవచ్చు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో క్లిప్ పాతది అని, ప్రస్తుత COVID-19 పరిస్థితులకి సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
క్లిప్-3:
పోస్టులో కనిపిస్తున్న చివరి వీడియో క్లిప్, ఆగష్టు 2020లో పటియాల లోని ఒక ప్రైవేటు హాస్పిటల్ లో చోటుచేసుకున్న ఒక ఘటనకు సంబంధించింది. పటియాల ప్రైవేటు హాస్పిటల్ లో డిప్రెషన్ తో బాధపడుతున్న రోగిని కంట్రోల్ చేయడానికి ఇద్దరు హాస్పిటల్ సిబ్బంది అతన్ని కొట్టినట్టు ‘The Tribune’ తమ ఆర్టికల్ లో రిపోర్ట్ చేసింది. పోలీసులు ఆ ఇద్దరు హాస్పిటల్ సిబ్బందిని అరెస్ట్ చేసినట్టు ఈ ఆర్టికల్ లో తెలిపారు. ఈ వివరాల ఆధారంగా పోస్టులో షేర్ చేసిన ఈ వీడియో పాతది అని, మిగితా రెండు క్లిప్స్ లో చూపిస్తున్న దృశ్యాలకు సంబంధించింది కాదని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.
చివరగా, ఈ వీడియోలో మహిళ హాస్పిటల్ సిబ్బంది నిర్లక్ష్యాన్ని వివరిస్తున్న మొదటి క్లిప్ తప్పితే మిగితా రెండు వీడియో క్లిప్పులు ప్రస్తుత కోవిడ్-19 పరిస్థితులకి సంబంధించినవి కావు.