Ukraina – suma własnych błędów

Ukraina wchodzi w nowy rok w jeszcze trudniejszym położeniu niż w ubiegły. Jednakże o ile pod koniec 2023 roku problemem było widmo głodu amunicyjnego i zamrożenie wsparcia, o tyle rok później zarówno amunicja, sprzęt, jak i finansowanie zostały zakontraktowane w perspektywie przynajmniej do końca 2025 roku, a w przypadkach pomocy z niektórych państw, nawet dłużej. Największym obecnie problemem jest brak jakościowych uzupełnień oraz chaos w ukraińskich strukturach dowodzenia i mobilizacji. Słabość ta jest konsekwencją błędów popełnionych w Kijowie, prezydenta Zełeńskiego który nie wykazał wystarczających zdolności adaptacyjnych, przykrywając je propagandą.

Jak w ubiegłych latach, trudno dziś mówić na poważnie o rozpadzie kraju i zajęciu wschodniej Ukrainy aż po Dniepr. Nawet mimo obserwowanego trendu jest to scenariusz mało prawdopodobny ponieważ żadna ze stron nie posiada zdolności do zdecydowanego rozstrzygnięcia wojny (Rosja – realizacji celów z lutego 2022, a Ukraina odbicia wszystkich obwodów). Rosjanie zajęli ok. 0,5% ukraińskiego terytorium w 2024 roku (w przybliżeniu 3000-3500 km2) i to kosztem bezprecedensowych strat, tracąc teren w obwodzie kurskim (na koniec roku ok. 600 km2). Nawet gdy zajmą dwa czy trzy razy tyle w 2025 roku, mówić będziemy o 7000 czy 10 000 km2 w kraju o powierzchni 603 700 km2. A Ukraińcy pozostaną zadziorni i będą dokonywać kolejnych wkroczeń na terytorium Federacji Rosyjskiej, ponieważ jest to dla nich najlepsza droga do poprawienia swojej sytuacji i doprowadzenia do odzyskania terenów w drodze wymiany.

Niemniej, jeśli nie dojdzie do szybkich, radykalnych i zdecydowanych reform w trzech obszarach: systemu mobilizacyjnego, strukturach i systemie dowodzenia oraz walce z korupcją, to Ukraina będzie dalej tracić swoje ziemie przybliżając się do porażki. Na własne życzenie i niezależnie od tego, co zrobi Zachód. Nie jest jeszcze za późno na zmiany, choć rok 2024 został pod tym względem zmarnowany przez prezydenta Zełeńskiego i jego ludzi, co wpływ na morale żołnierzy. W przypadku braku poprawy sytuacji, może dojść do buntu wśród najbardziej doświadczonych dowódców i jednostek.

Czy wojna może się zakończyć w 2025 roku? To trudne pytanie. Temat rozmów pokojowych nie jest nowy, zmieniają się jedynie akcenty. Wszystkie operacje ofensywne, które Ukraina prowadziła w 2023 roku miały odbić kolejne terytoria i postawić ją w lepszej niż Rosja pozycji negocjacyjnej. Dziś jest odwrotnie, to Rosjanie posiadają inicjatywę strategiczną miarowo zajmując kolejne wioski i to oni próbują dyktować warunki pokoju. Wydaje się więc, że póki żadna ze stron nie osiągnęła swoich minimalnych założeń, a posiada zdolności do kontynuowania walki, póty nie będą chciały zawrzeć trwałego porozumienia. Nie jest powiedziane, że którakolwiek z tych okoliczności nastąpi w tym roku, choć to możliwe (raczej w drugiej połowie roku niż pierwszej). Rosjanie mogą się przeliczyć, podobnie jak wcześniej Ukraińcy.

Rosyjska armia stała się liczniejsza, ale radykalnie zdegradowana pod względem jakości sprzętu jakim dysponuje. To się nie zmieni bez bezpośredniego wsparcia wojskowego Chin, czego nie można wykluczyć, ale tylko w scenariuszu równoczesnej konfrontacji na Pacyfiku. Co więcej, podtrzymywanie zdolności ofensywnych zawdzięcza wsparciu Iranu i Korei Północnej. Zachwianie dostaw koreańskiej amunicji natychmiast przełoży się na działania frontowe i może doprowadzić do gwałtownego wyczerpania rosyjskich zdolności ofensywnych. Władimir Putin udowodnił, że nie zamierza odpuszczać szczególnie w sytuacji, w której wiele obiecuje sobie po nowym lokatorze Białego Domu, a to oznacza, że nadal nie będzie liczył się z kosztami. Kontynuowanie wojny łączy się jednak z poważnym ryzykiem jeśli polityka Donalda Trumpa nie będzie po myśli Kremla, a wiele wskazuje na to, że tak może być. Dlaczego?

Nadchodzący rok będzie dla Rosji bardzo trudny gospodarczo (więcej o tym w prognozie dla Rosji). Przy ponoszeniu wysokich strat na froncie, szalejącej inflacji, deficytach towarowych i spadku dochodów budżetowych z tytułu sprzedaży surowców, rosyjskiej machinie wojennej zabraknie pary. A tak może się stać jeśli Amerykanie zechcą wywrzeć dodatkową presję na Rosji, po to by zmusić ją do zakończeniu wojny. W minionym roku Rosjanie ponieśli większe straty osobowe (ponad 420 tys.) niż przez pozostałe dwa lata, a władze obwodów muszą wypłacać coraz większe kwoty zachęt aby pozyskać nowych ochotników.

Ta tendencja się utrzyma, wojna pozostanie krwawa, straty osobowe przekroczą w tym roku ponad 1 mln rannych i zabitych Rosjan. Każdy zapał ma swoje granice, podobnie jak budżety gubernatorów. Na to liczyć będą Ukraińcy i dlatego dołożą starań aby zniszczyć rosyjską infrastrukturę krytyczną, przemysł naftowy oraz zablokować zdolności eksportu surowców poprzez niszczenie lub blokowanie portów, terminali, rurociągów, oraz zatapianie statków i to nie tylko na Morzu Czarnym, ale także innych światowych akwenach.

Na marginesie, mam wrażenie, że jakikolwiek scenariusz pokojowy zakładający utworzenie linii rozgraniczenia pilnowanej przez międzynarodowy kontyngent złożony z państw Europy, nie obejdzie się bez Chin. Skoro Korea Północna ustanowiła precedens biorąc udział w konflikcie zbrojnym z Ukrainą, a oba kraje łączy bliski sojusz z Rosją, jest to powód do dyslokacji chińskich wojsk, które przy okazji posłużą jako przeciwwaga i ubezpieczenie działań prowadzonych na Pacyfiku. To kompletnie zmieni środowisko bezpieczeństwa w Europie i powinno być bólem głowy dla całego NATO. Niestety, tak może się zemścić brak reakcji na koreańskie wsparcie dla Rosji.

Jednocześnie, uważam że w nadchodzącym roku dojdzie do większego niż dotychczas zaangażowania państw Zachodu na Ukrainie, przede wszystkim w charakterze szkoleniowym, oraz wsparcia zaplecza (systemu dowodzenia oraz serwisu). Dojdzie do kolejnego przesunięcia granicy tego, co państwa Zachodu uznają za dopuszczalne. Uważam, że wobec niedostatków kadrowych w ukraińskiej armii na jej terenie mogą zacząć funkcjonować zagraniczne oddziały najemne pod postacią prywatnych firm wojskowych, tzw. kontraktorów. Do tej pory mieliśmy do czynienia jedynie z ochotnikami.

Jeśli chodzi o wydarzenia na froncie, Rosjanie będą dalej zajmować kolejne skrawki Donbasu, którego ok. 8 000 km2 pozostaje w ukraińskich rękach. Cel ten mógłby zostać zrealizowany pod koniec 2025 roku, jeśli uda się utrzymać tempo postępów min. ~700 km2 miesięcznie. Utrzymanie takiej intensywności działań będzie bardzo trudne, szczególnie biorąc pod uwagę perspektywę walk w rejonie ufortyfikowanych miast: Pokrowska i Myrnohradu. Niemniej nie jest niemożliwe, szczególnie jeśli Kijów nadal będzie popełniać te same błędy, a dowództwo ukraińskie będzie nadal szkodzić samo sobie.

Rosjanie poinformowali o planach forsowania Dniepru, ale byłaby to szalenie trudna i ryzykowna operacja, szczególnie przy rozproszeniu sił na kilku kierunkach i braku panowania na zachodnim Morzu Czarnym, którego raczej nie odzyskają. Ze względu na rozbudowane fortyfikacje, podobnie trudny jest kierunek zaporoski. Oba uznaję za drugorzędne w rosyjskim planowaniu, a ich ewentualne powodzenie jest ściśle zależne od ogólnego załamania się ukraińskiego oporu. Jeśli jednak do niego nie dojdzie, atak na tych kierunkach grozi całkowitym wykrwawieniem rosyjskich oddziałów. Należy więc je traktować jako operacje mylące, obliczone na wiązanie ukraińskich sił.

Kolejnym, realnym priorytetem Rosjan jest za to odzyskanie kontroli nad obwodem kurskim. To ważny cel polityczny, dający Ukrainie dźwignię negocjacyjną, a w obecnych warunkach sprawdza się dodatkowo jako narzędzie do wyniszczania jednostek rosyjskich przy relatywnie niskich kosztach ukraińskich (stosunek strat 6:1). Narastającym problemem jest kontyngent koreański, który może ulec zwiększeniu nawet do kilkudziesięciu tysięcy żołnierzy. Jego wartość bojowa jest na razie niska, ale będzie się zwiększać razem z nabieraniem doświadczenia przez żołnierzy. Odzyskanie tego terenu zwolniłoby siły rosyjskie do ataku np. na kierunku m. Sumy albo przerzucenia ich na południe.

Kijów będzie chciał utrzymać się pod Kurskiem jak najdłużej, przynajmniej do objęcia prezydentury przez Donalda Trumpa, a najlepiej aż do lata, na co także są szanse, choć mniejsze. Wiele zależy od tego czy ukraińska armia będzie miała zasoby do wykonania zwrotu zaczepnego i ponownej rozbudowy kontroli lub do ewentualnego przeprowadzenia ataku na innym odcinku rosyjskiego pogranicza (np. Biełgorod, Briańsk), co było moim zdaniem planowane od samego początku operacji kurskiej, a do czego nie doszło z uwagi na niesprzyjające okoliczności.

Mimo wszystko nie ulegajmy złudzeniom. Siły ukraińskie posiadają niewielki potencjał ofensywny, co ogranicza im możliwości przeprowadzenia większych operacji. Te braki niwelowane są pomysłowością i działaniami grup dywersyjnych. Jakakolwiek pozytywna zmiana w systemie mobilizacji i szkolenia poprawiłaby sytuację dopiero w perspektywie kilku miesięcy (np. pół roku). Najpierw ustabilizowana musi zostać linia frontu w Donbasie, co może nastąpić dopiero na fortyfikacjach wybudowanych wzdłuż granicy obwodów dniepropietrowskiego i donieckiego. Mam też wątpliwości czy przy tak chaotycznym systemie dowodzenia osiągnięcie większych sukcesów przez organizowane ad hoc zgrupowania jest w ogóle możliwe.

Kolejne miesiące będą podyktowane strategiczną obroną i próbą maksymalnego wykrwawienia rosyjskiej armii, nawet kosztem dalszego oddawania ziemi. Gdyby pojawiły się zasoby pozwalające na ofensywę, oprócz rosyjskiego pogranicza najbardziej pożądanym dla Kijowa teatrem działań pozostaje „kierunek krymski”, czyli południowa część obwodu chersońskiego między Dnieprem a Krymem, choć to dziś czysto teoretyczna perspektywa. Pozytywną informacją jest powolna rozbudowa floty samolotów F-16 oraz zapowiedziane pojawienie się francuskich Mirage 2000-5F, które zacznie regularnie atakować zarówno cele lądowe, jak i uniemożliwiać rosyjskiemu lotnictwu operowanie blisko linii frontu.

Jest jednak obszar, w którym Ukraińcy nie tylko zachowują ale wręcz zwiększają zdolności do uderzania na rosyjskie terytorium, a są nim drony. Wiele mówi się o tym jak zmieniły pole walki. To prawda, ale jeszcze wiele przed nami. To proces, który gwałtownie postępuje, nieustannie przekraczając kolejne granice. Ukraina wyprodukowała w 2024 roku ok. 1.5 mln sztuk dronów FPV, a przemysł zamierza zwiększyć produkcję nowych typów (światłowodowych, dalekiego zasięgu, odrzutowych, WRE, lądowych, morskich etc.) oraz uzyskać pełną niezależność w produkcji komponentów, z których będą budowane.

Obserwowany trend masowych uderzeń na terytorium Federacji Rosyjskiej zostanie utrzymany, a nawet zintensyfikowany poprzez nowe typy bezzałogowców matek i działanie w rojach, w oparciu o sztuczną inteligencję. Ukraina osiągnie też zdolność do seryjnej produkcji pocisków manewrujących, którymi zastąpi kończące się zapasy zachodnich systemów. Myślę, że będzie w stanie osiągnąć parytet w stosunku do rosyjskich ataków lotniczych na ukraińskie zaplecze, co byłoby nie lada wyczynem.

Z tego też powodu Krym pozostanie w częściowej izolacji, a Flota Czarnomorska będzie nękana także w rejonie wschodniego Morza Czarnego dokąd wycofała się w ubiegłym roku. Razem z nią celem staną się także rosyjskie statki handlowe i to na różnych akwenach. Działania te znajdą swoje lustrzane odbicie w rosyjskich bombardowaniach na terytorium Ukrainy, których głównym celem pozostanie infrastruktura krytyczna oraz ludność cywilna. Inaczej niż w ubiegłym roku, rosyjskie naloty zaczną słabnąć z uwagi na wyczerpywanie się środków i możliwości ataku.

Reasumując. Jeśli Kijów nie podejmie się reform, do końca roku utraci większość Donbasu i zmierzy się z buntem w armii (wiecowaniem, oporem przed wykonywaniem rozkazów etc. ale nie w znaczeniu marszu na Kijów - przyp. FDM). Wtedy to właśnie zostanie zmuszony do przyjęcia warunków rozejmu. Alternatywnie, mądrze gospodarując środkami, nękając rosyjskie zaplecze, ustabilizuje front i wyczerpie przeciwnika na tyle by otworzyć sobie okienko do zmiany negatywnego trendu. Pomóc w tym mogą kolejne operacje na terytorium Federacji Rosyjskiej, której pogranicze pozostaje najbardziej podatne na ukraińskie ataki. Do utrzymania wydolności armii potrzebuje jednak mobilizacji kilkudziesięciu tysięcy poborowych.

Tymczasem Rosja utrzyma inicjatywę strategiczną aż do wyczerpania potencjału ofensywnego. To, kiedy ono nastąpi zależeć będzie nie tylko od bilansu strat na froncie, ale też zewnętrznego wsparcia – Korei, Iranu i Chin. Jego brak lub wysoce prawdopodobne załamanie gospodarcze mogłyby bardzo szybko odwrócić karty, ale o tym zadecyduje sytuacja międzynarodowa, a ta może podlegać radykalnym i nieprzewidywalnym zmianom. Za wysoce prawdopodobny uznaję scenariusz, w którym Rosja potknie się i upadnie na kolana, zanim dojdzie na szczyt (podbije Donbas).

Podsumowanie:

🟡Najtrudniejszy rok od początku wojny. Głównymi problemami: brak uzupełnień, fatalny system mobilizacyjny i szkoleniowy, chaotyczny system dowodzenia. Brak natychmiastowych reform spowoduje bunt w armii i dalsze straty terytorialne.

🟡Finansowanie i uzbrojenie zapewnione w kontraktach i pakietach pomocowych aż do końca 2025 roku. Możliwe uruchomienie dalszych środków z puli 300 mld USD rosyjskich aktywów. Nie dojdzie do rozpadu kraju, a Rosjanie nie dojdą nad Dniepr.

🟡Wyczerpywanie się rosyjskiego potencjału sprzętowego i duże straty. Ukraina nadal w trybie strategicznej obrony i próbie stabilizacji linii. Możliwe dalsze operacje ofensywne na terytorium Federacji Rosyjskiej (Briańsk, Kursk, Biełgorod) ale ograniczony potencjał wojsk ukraińskich do ataku limituje ich skalę. Gdyby to się miało zmienić, nadal kierunek krymski (południowa Chersońszczyzna) pozostaje pożądanym.

🟡Rosjanie skupieni na zajęciu Donbasu, na co mają szansę do końca 2025 r. przy utrzymaniu tempa postępów. Kolejnym celem odbicie obw. kurskiego, co może nastąpić w pierwszej połowie roku. Desant przez Dniepr i atak na Zaporoże mało prawdopodobny, chyba że dojdzie do załamania ukraińskiego oporu (wątpliwe), tak czy owak ryzykowny i krwawy dla atakujących.

🟡Pojawienie się większej ilości zachodnich doradców, a także najemników, prywatnych korporacji wojskowych na Ukrainie.

🟡Radykalne zwiększenie produkcji dronów i pocisków manewrujących. Nowe rodzaje, nowe zdolności, przełamanie kolejnych barier rozwojowych. W związku z tym atak na rosyjskie tyły w parytecie z atakami rosyjskimi na Ukrainę. Ogromne zniszczenia i duży wpływ na działania frontowe.

🟡Dalsza izolacja Krymu i ataki na Flotę Czarnomorską na wschodnim Morzu Czarnym. Ataki na flotę handlową, zatapianie statków także na innych akwenach.

------

Korzystając z okazji, chciałbym zachęcić Was do wsparcia zbiórki dla brygady Kara Dag prowadzonej przez Fundację Invicta! Transport jedzie już 22 stycznia - potrzebne są 4 grzejniki olejowe do okopów, 1 terminal starlink oraz elektryczna piła łańcuchowa do  cichego przygotowywania stanowisk na linii - link do wpłat w komentarzu poniżej.

------  

Powyższy fragment pochodzi z opublikowanej na początku roku prognozy na 2025 rok. Cały tekst dostępny jest w odnośniku podanym poniżej, w kolejnym wpisie.  W poprzednich dniach wrzucałem fragmenty o USA, Chinach, Rosji, a jutro przyjdzie czas na Bliski Wschód.