Летась увесну я напісаў тэкст пра карысць прысутнасці такіх персон як Эйдэльман у беларускіх медыя. Бо беларусы так могуць уплываць на іх погляды. Мне тады прыляцела ад многіх. А сёння я магу са спакоем сказаць, так, я меў рацыю.

Вось той тэкст:

Некаторых абурае прысутнасць расейскай папулярызатаркі гісторыі Тамары Эйдэльман у беларускіх СМІ. А я лічу гэтую прысутнасць вельмі карыснай. Як і іншых падобных асобаў з Расеі.

І нават ня столькі для беларускай публікі. Хаця і ў нас многія не вераць у відавочныя факты, пакуль не пачуюць гэта не ад беларусаў. Таму і тут можа быць каэфіцыент карыснага дзеяння. Але найбольш яго карысць у іншым. Відавочна, што сёння такія людзі як яна пачалі звяртаць асаблівую ўвагу на адметнасць народаў постсаўка і іх адрознасць ад Расеі. Час прымусіў рэфлексаваць і адкрыць іншую перспектыву погляду. І чым больш такія людзі будуць чуць нас, чым больш мы будзем камунікаваць і фармуляваць свой пункт погляду, тым больш пісьменна яны будуць пераказваць яго сваёй аўдыторыі.  А ў Эйдэльман яна мільённая. Яе глядзяць самыя адукаваныя расейцы, якія таксама фармулююць сэнсы. Яны да сёння пра нас нічога не ведаюць, апрача бульбы і трактароў. 

У нас ніколі ніхто сур’ёзна не працаваў з грамадскай думкай нават у Расеі ці Ўкраіне, не кажучы пра Захад. Напісаць кнігу ці зняць ролік - гэта яшчэ не праца з мэтавай групай. Людзей трэба зацікавіць. І Эйдэльман можа агучваць шырокай аўдыторыі патрэбныя нам рэчы, каб яны замацоўваліся ў галовах суседзяў. Прынамсі з’яўляецца шанец. Ёсць вядома ж і альтэрнатыва - марыць пра развал Расеі і нічога не рабіць. Але нават калі яна разваліцца (хвілінка летуценняў), то людзі там застануцца тыя ж. У нас ніколі не было сур’ёзнай мяккай сілы ў распаўсюдзе сваёй гісторыі, дык чаму б не карыстацца кожнай магчымасцю?

У сярэдзіне красавіка я правёў тыдзень у стракатай міжнароднай кампаніі: немцы, ангельцы, ірландцы, іспанцы, амерыканцы. Беларусь для іх - tabula rasa. Я мог з імі размаўляць пра іх гісторыю, а пра гісторыю маёй краіны яны проста нічога не ведалі. А калі прасілі парадаў наконт літаратуры, то я не змог нават прыгадаць, а ці ёсць у нас салідны падручнік па гісторыі Беларусі на ангельскай ці іншых папулярных мовах. Ці хаця б сайт з сотняй самых простых пытанняў і адказаў пра Беларусь. Гэта неверагодна, але праўда. "Ого, я нават не думаў, што беларуская мова асобная. Чамусьці лічыў, што гэта дыялект расейскай", - сказаў мне немяц. "Беларусы маюць дачыненне да ВКЛ, сапраўды?", - дадае ірландзец. "Раскажы, а што гэта за сцяг такі, бел-чырвона-белы", - кажа іншы ірландзец. І ўсе гэтыя пытанні я абсалютна шчыра і без іроніі чуў ад расейцаў. 

Мы белая пляма, і ў многім - па ўласнай віне. Крыўдзімся, калі людзі блытаюць нас з расейцамі або блытаюць Беларусь з Бэлізам. У нас ніколі не было think tank'у ці нейкай інстытуцыі, якая б папулярызавала нашу гісторыю і культуру ў свеце, на розных мовах. Такія функцыі выконвалі і выконваюць многія з нас, ці нейкія дробныя арганізацыі, у якіх іншыя мэты. Але час сёння такі, які прымушае працаваць па-іншаму. А калі трапляецца нешта чужое, як Эйдэльман, якое можа нам спрыяць, трэба рабіць з такіх людзей сваіх саюзнікаў, а не хэйціць за відавочна не наўмысныя агаворкі. Любы каэфіцыент карыснага дзеяння лепшы чым нуль.