۳۷ سال پیش، 
شهید داکتر نجیب‌الله، رئیس‌جمهور وقت افغانستان، با درک عمق بحران جنگ داخلی، برنامه‌ای جامع برای آشتی ملی ارائه کرد و دست دوستی و همکاری به تمام جناح‌های مخالف، از جمله مجاهدین خاءین و مزدوران ( آی اس آی ) ، دراز کرد. او تأکید داشت که جنگ و خشونت نمی‌تواند راه‌حلی برای مشکلات افغانستان باشد و تنها از طریق گفت‌وگو و تفاهم می‌توان صلح و ثبات را در کشور تأمین کرد.

با این حال، مجاهدین غلامان حلقه بگوش پنجاب این پیام صلح و آشتی را رد کرده و به درگیری‌ها ادامه دادند. آن‌ها به جای اتحاد برای ساختن افغانستان، با حمایت‌ پنجاب مسیر جنگ و خونریزی را انتخاب کردند. نتیجه این بی‌توجهی به فرصت آشتی ملی، ادامه دهه‌ها جنگ، نابودی زیرساخت‌ها، از دست رفتن جان هزاران انسان بی‌گناه، و عمیق‌تر شدن شکاف‌های قومی و سیاسی در افغانستان شد.

امروز، افغانستان همچنان پیامدهای این تصمیم تاریخی را تحمل می‌کند. اگر در آن زمان به پیام صلح شهید داکتر نجیب‌الله پاسخ مثبت داده می‌شد، شاید مسیر تاریخ کشور تغییر می‌کرد و افغانستان به جای جنگ و ویرانی، شاهد پیشرفت و وحدت ملی می‌بود و امروز افغانستان تحت اشغال پاکستان تحت اداره طالبان نمی بود. 

@HNajibullah