🔴 Erbil ve Bağdat arasında Kerkük’te İngiliz BP ile anlaşma krizi

Irak Kürdistan Bölgesi, Irak merkezi hükümetlerinin Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelerin statüsünü ele alacak 140. maddeyi 2005’ten beri uygulamadığını, Bağdat’ın tek taraflı petrol ve gazı bu bölgelerden almaya hazırlandığı ve anayasanın ilgili maddelerine uymaksızın anlaşma imzalama girişiminde bulunduğunu açıkladı. 

Irak Kürdistan Bölgesi, Kerkük dahil halkın yasal haklarını savunacaklarını belirterek, Bağdat’ın Kerkük’te enerji anlaşmasına karşı çıkacakları sinyalini verdi. Peki Erbil neden Bağdat’a karşı dün -pazar- geç saatlerde Kerkük konusunda açıklama yaptı?

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’nin bugün -pazartesi- İngiltere’de resmi ziyaretlerde bulunması bekleniyor. Sudani’nin,  Ağustos ayında resmileşmeye başlayan, Kerkük’te İngiliz enerji şirketi BP ile 4 petrol sahasının geliştirilmesine yönelik imzalanan mutabakat zaptının nihayete erdirilmesine yönelik bugün görüşmeler/anlaşmalar yapması ihtimali bekleniyor. 

Öte yandan Kerkük’te KYB’li vali Rebwar Taha’nın da BP Irak temsilcisiyle 27 Kasım’da yaptığı görüşme sonrası ilgili açıklamasında, Bağdat’ın BP ile anlaşma sürecine destek verdiği anlaşılıyor. KYB, Kerkük’te İran destekli bir süreçle valiliği kazanmış ancak KDP, Irak Türkmen Cephesi ve bazı Sünniler valilik seçim usulüne karşı çıkmıştı. 

Irak Kürdistan Bölgesi ve Kerkük’ten Türkiye’ye petrol ihracatı 25 Mart 2023’te durduruldu ve aradan geçen sürede Bağdat ve Erbil’in maddi kaybının 25 milyar doları bulduğu tahmin ediliyor. 

2017’deki bağımsızlık referandumu öncesi Kerkük’ü de kontrol eden Erbil, Irak’tan bağımsız şekilde Türkiye’ye ihraç ettiği petrol gelirleriyle ekonomik bağımsızlığın eşiğine gelmiş ve referandumla siyasi olarak da buna erişme girişiminde bulunmuştu. 

Referandum sonrası Kerkük’ü Bağdat’a kaybeden Erbil, bu kayıpla petrol gelirlerinin önemli bir kısmını yitirdiği gibi referandumdan sonra Bağdat’ın cezalandırıcı politikalarına maruz kalıyor ve merkezle yaşadığı bütçe anlaşmazlığı nedeniyle memur maaşlarını dahi zamanında ödeyemiyor ve geçmiş yıllardan halka ödenmeyen ciddi oranda maaş borçları bulunuyor. 

KYB ise BP krizinde görüldüğü gibi, memur maaşlarının Irak’tan direkt alınması, Kerkük ve Bağdat’ta Irak hükümeti ve İran destekli gruplarla işbirliği hamleleriyle Erbil’den finansal olarak kopma sinyalleri veriyor ve siyasi olarak da Bağdat’ı merkeze alan ayrı bir ajanda takip ediyor.