"Hiçbir strateji TF seçmez, TF'de seçicilik stratejilere uygun değil."

Yatırım dünyasında çoğumuz, başlangıçta sadece kazanç hedefiyle yola çıkarız. Ancak bazen bu yolculuk, bizi daha karmaşık ve derin konulara yönlendirir. Yatırım yaparken zaman zaman, Ponzi gibi yanıltıcı sistemlerle karşılaşırız. Peki, Ponzi sistemine katılmak için insanlar neden böyle bir tercihte bulunur? Bu sorunun cevabı, insanın fizyolojik ve evrimsel yapısına dayanır. İnsanlar, doğaları gereği meraklıdır, güven arayışı içindedir ve gruplar içinde kabul görmek isterler. Ponzi sistemleri, başlangıçta yüksek kar vaatleriyle yatırımcıları cezbederek onları sisteme dâhil eder. Ancak bu sistemler sürdürülemez, çünkü temelinde yeni katılımcıların paralarıyla eski katılımcılara ödeme yapılır. Sistem çöktüğünde, yeni katılımcı sayısı azalmaya başlar ve para kaynağı tükenir.

İnsanlar bu tür sistemlere, çevrelerinden duydukları başarı hikayeleri ve toplumsal onay arayışıyla katılırlar. Bunu yaparken sürü psikolojisi devreye girer. İnsanlar, topluluk içinde bir şeylerin kabul edilmesiyle kendi kararlarını rasyonel olmaktan çok, kitlenin hareketine göre alırlar. Kitlesel davranışlar, beynin limbik sistemi ve neokorteks arasındaki etkileşimle şekillenir. Limbik sistem, duygusal ve içgüdüsel tepkileri yönetirken, neokorteks daha rasyonel düşünceleri yönetir. İnsanlar, stresli ve belirsiz ortamlarda karar verirken, genellikle duygusal beyin devreye girer ve toplumsal hareketin kontrolsüz büyümesine yol açar.

Bu kitlesel davranışlar sadece Ponzi sistemlerinde değil, finansal piyasalarda da benzer şekillerde kendini gösterir. Dow Teorisi’ne göre, piyasa hareketleri üç ana dalgadan oluşur: ana dalga, düzeltici dalga ve ikinci ana dalga. Bu teoriyi anlayabilmek, kitlesel hareketlerin nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı olur. Çünkü piyasalar, sürü psikolojisiyle hareket ederler. Yatırımcılar, çoğunluğun yönünü takip ederler ve bu da piyasalarda dalgalanmalara yol açar.

Ancak bu kitlesel hareketlerin öngörülebilirliği, Elliott Dalga Teorisi ile daha da netleşir. Elliott’un teorisi, piyasaların dalgalar halinde hareket ettiğini öngörür. Bu dalgalar, tıpkı bir fraktal yapısı gibi, büyükten küçüğe doğru bir örüntü takip eder. Fraktallar, her bir yapının daha küçük bir versiyonunu içerdiği yapılar olarak tanımlanabilir. Elliott’a göre, bu fraktal yapılar içeriden dışarıya ve dışarıdan içeriye doğru devam eder. Yani, büyük zaman dilimlerinde gördüğümüz hareketler, daha küçük zaman dilimlerinde de benzer şekilde işler. Burada asıl önemli olan, zaman dilimlerinin (TF) önemsizleşmesidir. Çünkü her zaman diliminde aynı yapıyı görmek mümkündür.

Elliott’un fraktal yapılarının zaman dilimlerinden bağımsız işleyişi, aslında yatırımcıların büyük resmi kaybetmeden daha küçük zaman dilimlerinde de etkin analiz yapabilmelerini sağlar. Bu noktada, zaman dilimlerinin önemi azalır. Ne kadar küçük bir zaman dilimine odaklanırsak odaklanalım, asıl önemli olan bu fraktal yapıları görmek ve onlardan anlam çıkarmaktır. Zaman dilimleri yalnızca birer araçtır, bu yapıları anlamamızı sağlayan unsurlardır.

Sonuç olarak, hem Dow Teorisi hem de Elliott Dalga Teorisi, piyasaların kitlesel hareketlerinin öngörülebilirliğini anlamamıza yardımcı olur. Ancak bu teorilerin temelinde, zaman dilimlerinin bir önemi olmadığı gerçeği yatar. Çünkü fraktallar her zaman diliminde aynı mantıkla işler ve yatırımcıların küçük dilimlere odaklanarak büyük resmi kaçırmalarını engeller. Bu, teknik analiz stratejilerinde de genel bir kuraldır: Zaman dilimlerinin belirleyici bir önemi yoktur, çünkü her strateji ve teknik için geçerli olan temel dinamikler, her zaman diliminde aynı şekilde işler.

Alexius