དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། གང་བྱམས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བ་དང་། སྲོག་མེད་པ་ཉིད་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། བཟོད་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དབེན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། དད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། དྲན་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་སེམས་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དབང་པོ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། སྟོབས་ཉིད་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཞི་གནས་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། མཐོང་བ་བྲི་བ་མེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མ་ནས་དག་པ་ཉིད་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། མཚན་རྙེད་པ་དང་། མཚན་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོའི་སེམས་ཉིད་དང་། བདུད་ཚར་གཅོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་དང་། ལྡོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་འདི་དག་དང་གཞན་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱའོ། །
“Having cultivated imperishable superior abilities with a mind that is completely pure, completely clear, cleansed, spotless, free from the secondary vices, well disciplined, completely calm, and well prepared, a mind that has attained meditation, liberation, and concentration, he intentionally takes birth but is not bound by birth, is not bound by death, and is not bound by rebirth. Why is this? It is because he is liberated from making false assumptions, liberated from being bound by all the vices, liberated from relying on any wrong views. Therefore, he is liberated in birth, liberated in death, and liberated in rebirth. When he is reborn, he does not stray from the Mahāyāna but perfects the qualities of the buddhas. He obtains the qualities of the buddhas by searching for them in the ten directions, but he does not seize hold of them. He approaches all phenomena as the qualities of the buddhas. In this way, all the buddha-qualities and all phenomena are said to be neither qualities nor nonqualities. The qualities that he truly searches for cannot be obtained, because they are uncountable. The totality of phenomena entirely surpasses any kind of measurement. He knows the sameness of all phenomena, and he is not attached to either qualities or nonqualities. Indeed, his goal is to not be attached to any qualities. If one is conceited about one’s aim, that can be very damaging. But if one is not conceited about one’s goal, it stands before one as neither a goal nor a nongoal. When he sees the aim, his intellect is not hindered in any way. Someone whose intellect is not hindered does not hold on to anything. His intellect is unhindered. Someone who is not hindered does not grasp. Someone who does not grasp is unattached. Someone who is unattached is not stuck. Someone who is not stuck is not faulty. Someone who is not faulty possesses unfailing exertion. Someone who possesses unfailing exertion is not deluded. Someone who is not deluded has no sense of mine. Someone who has no sense of mine does not become involved in disputes. Someone who does not become involved in disputes does not dispute the traditions of other ascetics. Someone who does not dispute the traditions of other ascetics is like someone who holds the whole of space in the palm of his hand. Someone who holds the whole of space in the palm of his hand is not involved with the realm of sensual desire. He is not involved with the realm of form. He is not involved with the formless realm. Someone who is not involved with anything anywhere has no appearance, no gender, and no physical condition. This is what his awakening is like, and his insight is like his awakening. [MS.114.a] Why are his awakening and his insight said to be like this? There is no phenomenon, not even a phenomenon as small as an atom, that he obtains, that he needs to awaken to, or that he needs to realize. This is why his awakening and his insight are said to be like this. Thus, the bodhisatva, the great being, who has attained awakening and insight is said to possess the wondrous, extraordinary Dharma.
Bodhisattva, Buddha, Teachings