སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་རིག་པའོ། ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་གང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཤེས་པ་འཇུག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དང་། ཉི་ཤུ་དང་། སུམ་ཅུ་དང་། བཞི་བཅུ་དང་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། འཇིག་པ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། སེམས་ཅན་འདི་སྔོན་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་སྟེ མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ཆ་བྱད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། དབྱིབས་ནི་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཡུན་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་གནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་སྟེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ། ། ཞེས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་བདག་གི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། ། དེ་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །
“Moreover, he knows what their mentality will eventually lead to: ‘That which will be this sentient being’s cause for morality in the future is his present cause for generosity. That which will be this sentient being’s cause for generosity in the future is his present cause for morality. That which will be this sentient being’s cause for vigor in the future is his present cause for patient acceptance. That which will be this sentient being’s cause for patient acceptance in the future is his present cause for vigor. That which will be this sentient being’s cause for wisdom in the future is his present cause for worldly conduct. What will be this sentient being’s aptitude for the Mahāyāna in the future is his present aptitude for the Śrāvakayāna. What will be this sentient being’s aptitude for the Pratyekabuddhayāna in the future is his present aptitude for the Śrāvakayāna. What will be this sentient being’s aptitude for the Śrāvakayāna in the future is his present aptitude for the Mahāyāna.’ In this way, Śāriputra, he truly knows those causes, those forms, and those conditions that will be the faculties of all sentient beings in times to come. He does not grow weary of bringing sentient beings to maturity but knows how to assess their minds. He then sees what sort of Dharma vessel they are and teaches them accordingly. He teaches the Dharma in a way that is useful to them and does not do it just as a ‘Dharma duty.’ He truly knows the mental phenomena of all sentient beings as they are, whether they occur in the present or in the future. He knows that a mind filled with desire is a mind filled with desire. He truly knows that a mind free from desire is a mind free from desire. He truly knows that a mind filled with hatred is a mind filled with hatred. He truly knows that a mind free from hatred is a mind free from hatred. He truly knows that a mind filled with delusion is a mind filled with delusion. He truly knows that a mind free from delusion is a mind free from delusion. In this way, Śāriputra, he knows what corruptions any particular sentient being is filled with, and because he knows this, he is able to teach them the Dharma in such a way as to rid them of their vices. When he approaches an assembly, he first examines the assembly carefully. When he has examined it carefully, he teaches the Dharma to those sentient beings in whatever way is most suitable for them. In this way, Śāriputra, he knows the faculties, superior and inferior, of all those sentient beings. The bodhisatva, though, does not give priority to his own thoughts, nor does he give priority to the thoughts of others. Why is this? It is because the bodhisatva knows that his stream of thoughts possesses knowledge. He knows that his stream of thoughts possesses mindfulness. [MS.111.a] He knows that his stream of thoughts possesses resolve. He knows that his stream of thoughts possesses wisdom. He knows that his stream of thoughts possesses intelligence. He knows that his stream of thoughts is free from the vices and that any connection to habitual tendencies has been completely uprooted. He knows that it is pure, stainless, clear, flawless, supple, and spotless. He knows the manifestations of all phenomena. He knows that his stream of thoughts has penetrated the mental activity of all sentient beings. In this way, Śāriputra, he penetrates the knowledge of thoughts among the various kinds of phenomena. This is what is known as the practice of the superior ability and knowledge of knowing the thoughts of others, which the bodhisatva fully perfects.
Bodhisattva, Buddha, Teachings