శీర్షిక: కశ్మీర్ దాడి: 46 మంది జవాన్లు మృతి... 19 ఏళ్ల జైష్-ఎ-మొహమ్మద్ రక్తచరిత్ర\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

బలగాలను శ్రీనగర్‌కు తీసుకెళ్తున్న బస్సును తీవ్రవాదులు పేలుడు పదార్థాలు నింపిన కారుతో ఢీకొట్టి దాడికి పాల్పడ్డారని పోలీసులు బీబీసీకి తెలిపారు.

ఈ దాడి వెనుక ఉన్నది తామేనని ఇస్లామిక్ తీవ్రవాద సంస్థ జైష్ ఎ మొహమ్మద్ ప్రకటించుకుంది.

మరోవైపు భారత్ పాకిస్తాన్‌కు గతంలో ఇచ్చిన అత్యంత ప్రాధాన్య దేశ హోదా(మోస్ట్ ఫేవర్డ్ నేషన్)ను ఉపసంహరించుకుంది.

దాడిని ఖండిస్తూ జమ్ముకశ్మీర్‌లో వ్యాపారులు దుకాణాలు మూసేది బంద్ పాటించారు, న్యాయవాదులు విధులు బహిష్కరించారు.

ఆగ్రహంతో వీధుల్లోకి వచ్చిన కొందరు పెద్ద సంఖ్యలో కార్లను ధ్వంసం చేశారు. గుజ్జర్ నగర్, పరిసర ప్రాంతాల్లో కర్ఫ్యూ విధించారు.

కశ్మీర్: సీఆర్పీఎఫ్ జవాన్లపై ఆత్మాహుతి దాడి, 34 మంది మృతి

1989 నుంచి కశ్మీర్‌లో తీవ్రవాదులు జరుపుతున్న తిరుగుబాటులో భాగంగా భారత బలగాలపై జరిగిన దాడుల్లో ఇది అత్యంత భయానకమైనది.

జైష్ ఎ మొహమ్మద్ నేత మసూద్ అజర్‌పై అంతర్జాతీయంగా ఆంక్షలు విధించాలని భారత్ పిలుపునిచ్చింది.

మరోవైపు తాజా దాడిని ఖండించిన పాకిస్తాన్ అందుకు తమను బాధ్యులుగా చూపడం మాత్రం సరికాదని పేర్కొంది.

''భారత్ అధీనంలోని జమ్ముకశ్మీర్‌లో జరిగిన దాడి తీవ్రంగా ఆందోళన కలిగించే అంశం. కశ్మీర్‌లో లోయలో జరిగిన హింసను మేం ఎప్పుడూ ఖండిస్తూవస్తున్నాం.

భారత ప్రభుత్వం కానీ అక్కడి మీడియా సర్కిళ్లు కానీ ఎలాంటి దర్యాప్తు లేకుండా ఈ దాడికి, పాకిస్తాన్ దేశానికి సంబంధాలు అంటగడుతూ చేసే నిందారోపణలను మేం తిరస్కరిస్తున్నాం'' అని పాకిస్తాన్ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.

భారత్‌కు కలిగిన కష్టాన్ని మా కష్టంగా భావిస్తున్నాం: రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్

మరోవైపు పుల్వామాలో మిలిటెంట్ల దాడిని రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ తీవ్రంగా ఖండించారు. మృతులకు సంతాపం తెలుపుతూ భారత రాష్ట్రపతి, ప్రధానులనుద్దేశించి ఆయన  ప్రకటన చేశారు.

''జమ్ముకశ్మీర్‌లో జరిగిన టెర్రరిస్ట్ దాడిలో భారత సైనికాధికారుల మృతికి నా ప్రగాఢ సంతాపం తెలుపుతున్నాను.  ఈ పాశవిక దాడిని రష్యా తీవ్రంగా ఖండిస్తోంది. ఈ దాడికి పురిగొల్సినవారు, పాల్పడినవారు ఎవరైనా సరే నిర్ద్వంద్వంగా వారిని శిక్షించాల్సిందే.

కౌంటర్ టెర్రరిజం కార్యకలాపాలు బలోపేతం చేసుకోవడానికి భారత్‌కు సహకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని పునరుద్ఘాటిస్తున్నాను.

భారత్‌కు చెందిన మా స్నేహితులకు కలిగిన బాధను రష్యాలో ఉన్న మేం అనుభవిస్తున్నాం. దాడిలో గాడపడినవారు త్వరగా కోలుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను''...


శీర్షిక: కశ్మీర్ దాడి: తాత మృతదేహం మీద మూడేళ్ల బాలుడి ఆక్రందన... వైరల్‌గా మారిన ఫొటోలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

శ్రీనగర్‌కు సుమారు 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో బారాముల్లా జిల్లాలో జరిగిన ఆ ఘటనలో ఒక సీఆర్‌పీఎఫ్ హెడ్ కానిస్టేబుల్ దీప్ చంద్ వర్మ కూడా చనిపోయారు. మరో ముగ్గురు జవాన్లు గాయపడ్డారని, వారిని ఆస్పత్రిలో చేర్చామని సీఆర్‌పీఎఫ్ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.

సోపోర్ పట్టణంలో పహరా విధుల్లో ఉన్న సీఆర్‌పీఎఫ్ బృందం మీద మిలిటెంట్లు ఉదయం దాడి చేశారు.

రక్తసిక్తంగా ఉన్న తాత మృతదేహం మీద కూర్చుని దిగ్భ్రాంతితో ఉన్న మూడేళ్ల మనుమడి ఫొటోలు గుండెను పిండేసేలా ఉన్నాయి. ఈ ఫొటోలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారాయి.

పోలీస్ సిబ్బంది ఒకరు ఆ బాలుడిని ఎత్తుకున్నారు. ఆ చిన్నారి పోలీస్ వాహనంలో ఏడుస్తున్న వీడియో కూడా వైరల్‌గా మారింది.

బాలుడిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలిస్తున్న ఫొటోలను కూడా పోలీసులు ట్వీట్ చేశారు.

మృతుడు బషీర్ అహ్మద్ కుటుంబం భద్రతా బలగాల మీద తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది.

‘‘ఆయనను సీఆర్‌పీఎఫ్ పోలీసులు ఆపి కారులో నుంచి బయటకు రావాలని చెప్పారు. బయటకు వచ్చిన తర్వాత ఆయన మీద కాల్పులు జరిపారు’’ అని మృతుడి భార్య బీబీసీతో చెప్పారు.

‘‘కాల్పులు జరిగిన ప్రాంతానికి చెందిన స్థానికులు మాకు సమాచారం ఇచ్చారు. ఆయన కారు నడుపుతున్నట్లయితే ఆయన కారులో ఉండగానే తూటాలు తగిలేవి. కారుకు కొన్ని మీటర్ల దూరంలో తూటాలు ఎలా తగులుతాయి?’’ అని ఇతర కుటుంబ సభ్యులు ప్రశ్నించారు.

అయితే.. ‘‘సోపోర్‌లో ఉగ్రవాద దాడి జరుగుతున్నపుడు ఓ మూడేళ్ల బాలుడికి తూటాలు తగలకుండా జేకేపీ రక్షించింది’’ అని పోలీసులు ఒక ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

‘‘ఆ బాలుడిని సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలించటానికి మేం ప్రాధాన్యం ఇచ్చాం. ఉగ్రవాదులు మాపై కాల్పులు జరుపుతుండటంతో ఆ పని చేయటం చాలా కష్టమైంది. ఆ బాలుడు తన తాతతో కలిసి హంద్వారా వెళుతున్నాడు’’ అని సోపోర్ ఎస్‌హెచ్ఓ అజీమ్ ఖాన్ చెప్పినట్లు ఏఎన్ఐ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

భద్రతా సిబ్బంది అమ్జద్‌ను కాల్చి చంపి.. ఆ తర్వాత అతడి మృతదేహం మీద బాలుడిని కూర్చోబెట్టి ఫొటోలు తీశారని మృతుడి భార్య ఆరోపించారు.

సీఆర్‌పీఎఫ్ అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ జుల్ఫికర్ అలీ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ ఈ ఆరోపణలన్నిటినీ ఖండించారు.

‘‘నేను, మా ఐజీ ఇప్పుడే ఘటనా స్థలం నుంచి తిరిగివస్తున్నాం. ఆ ప్రాంతాన్ని మేం చూశాం. అన్నిటినీ పరిశీలించాం. ఇదంతా ఒక అబద్ధం. అక్కడున్న ఒక మసీదును ఫజర్ (ఉదయపు ప్రార్థనలు) తర్వా మిలిటెంట్లు ఆక్రమించుకున్నారు. సీఆర్‌పీఎఫ్ అక్కడికి వెళ్లినపుడు వారి మీద కాల్పులు జరిపారు. మరణించిన పౌరుడు ఒక...


శీర్షిక: కశ్మీర్ దాడి: పుల్వామా మారణహోమం నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

పుల్వామాలో జరిగిన భీకర దాడిలో పెద్ద సంఖ్యలో భారత జవాన్లు అసువులుబాసిన ఘటన ఈ ప్రశ్నను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చింది.

2016 సెప్టెంబరులో ఉరీ సైనిక శిబిరంపై ఆత్మాహుతి దాడి తరువాత ఇది మరో భీతావహ ఘటన. 2001 అక్టోబరులో శ్రీనగర్‌లో అసెంబ్లీపై జరిగిన పాశవిక దాడిని ఇది తలపించింది.

అయితే.. దాడికి పాల్పడిన విధానం, జరిగిన నష్టం విషయంలో మాత్రం గతంలోని అన్ని దాడుల కంటే కూడా ఇది ఇంకా తీవ్రమైనదనే చెప్పాలి.

దాడి జరిగిన వెనువెంటనే రాజకీయ నాయకులు, అధికారులు అంతా దాడిని ఖండిస్తూ ప్రకటనలు చేశారు. ప్రతీకారం తీర్చుకోవాల్సిందేనన్న డిమాండ్లూ వినిపిస్తున్నాయి.

కేంద్ర మంత్రులు అరుణ్ జైట్లీ, జనరల్ వి.కె.సింగ్(మాజీ ఆర్మీ చీఫ్) ''ఉగ్రవాదులకు మర్చిపోలేని గుణపాఠం చెబుతాం'' అన్నారు.

అధికార స్థానాల్లో ఉన్నవారు చేసే ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు.. కశ్మీర్ సమస్యపై ఉన్న అవగాహన లేమి, లోపభూయిష్ట పరిష్కారాలను పదేపదే వల్లించే  తీరును మరోసారి బయటపెడుతున్నాయి.

ఇలాంటి ఘటనల సమయంలో సైనికుల పరాక్రమాన్ని ఘనంగా చూపుతూ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకొనే ధోరణికీ ఇది నిదర్శనం.

సరిహద్దుల్లోను, కుట్రదారులతోనూ పోరాడటం సైనికుల బాధ్యత అయితే... ఇలాంటి హింసాత్మక పరిస్థితులను తప్పించాల్సిన నైతిక బాధ్యత రాజకీయ నాయకులది.

కానీ, క్షేత్ర స్థాయిలో వాస్తవ పరిస్థితులు ఇలాంటి బాధ్యతాయుత పాత్రను ప్రస్ఫుటం చేయలేకపోతున్నాయి.

ఏమాత్రం ఆలస్యం లేకుండా, ఏ ఒక్క కోణాన్నీ విడిచిపెట్టకుండా ఈ కేసులో దర్యాప్తు చేయడం అత్యవసరం. దీని వెనుక ఉన్న మాస్టర్ మైండ్స్ ఎవరు? అత్యంత కట్టుదిట్టమైన భద్రత ఉన్న రహదారిలో ఇలాంటి దాడి జరిగిందంటే లోపమెక్కడ ఉంది? అనే కోణాల్లోనూ దర్యాప్తు చేపట్టాల్సి ఉంది.

అయితే, బాధ్యతాయుతమైన ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాల నుంచి రాజకీయంగా కానీ, చర్యలపరంగా కానీ ప్రతీకార విధానాలను ఆశించరాదు.

పైగా ఇలాంటి చర్యల వల్ల శాంతి స్థాపన జరుగుతుందన్న నమ్మకం ఏమీ లేదు. ప్రతీకార దాడుల వల్ల కేవలం మరింత రక్తం చిందుతుంది.. దాని వల్ల కశ్మీర్ లోయ, భారతావనికి నష్టం కలిగే ప్రమాదమూ ఉంది.

కాబట్టి, దీనికి బదులుగా.. కశ్మీర్ లోయలో సైనికులు, రాజ్యేతర సాయుధ శక్తులు, పౌరులు ప్రాణాలు ఎందుకు బలవుతున్నాయన్న ప్రశ్న వేసుకోవాలి. అంతేకాదు, ఈ పరిస్థితులకు ముగింపు పలికేందుకు ఎలాంటి పరిష్కారం చూపాలన్నదీ ఆలోచించాలి.

కశ్మీర్‌లో మిలిటెన్సీని రూపుమాపే విధానాలు అనుసరించడానికి బదులు మిలిటెంట్లను హతమార్చి విజయోత్సవాలు చేసుకోవడమనేది పెరగడంతో......


శీర్షిక: కశ్మీర్ నుంచి లద్దాఖ్ ప్రజలు ఎందుకు విడిపోవాలనుకున్నారు? - లేహ్ నుంచి గ్రౌండ్ రిపోర్ట్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

యూనియన్ టెరిటరీ అని చెప్పగానే ఆ ఆరేళ్ల బాలిక పరిగెత్తుకు వెళ్లిపోయింది.

లద్దాఖ్ ప్రజలకు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతం అనే డిమాండ్ ఒక పాత నినాదంలా మారిపోయింది. అందుకే, దాని అర్థమేంటో తెలుసుకోడానికి ఇక్కడ ఉంటున్న పౌరులు పుస్తకాల్లో వెతకడం లేదు.

ఆగస్టు 5న భారత ప్రభుత్వం ఆర్టికల్ 370లోని ముఖ్యమైన నిబంధనలను తొలగించాలని, లద్దాఖ్‌ను జమ్మూకశ్మీర్ నుంచి వేరు చేసి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా చేయాలని నిర్ణయించింది.

'ఇప్పుడు కశ్మీర్ కింద లేము'

బౌద్ధుల జనాభా ఎక్కువగా ఉన్న లేహ్‌లో ప్రజలు మొదట తమ స్పందనను షేర్ చేసుకున్నప్పుడు ఈ నిర్ణయాన్ని స్వాగతించినట్లే కనిపించింది. మార్కెట్లలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి కృతజ్ఞతలు చెబుతూ బ్యానర్లు కూడా ఉన్నాయి.

దేహ్‌చిన్ అనే మహిళ ప్రధాన మార్కెట్లో కూరగాయలు అమ్ముతుంటారు. ఆమె పొలం అక్కడికి 10-15 నిమిషాల దూరంలో ఉంటుంది. యూటీ కావడం వల్ల తమ జీవితంలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయో ఆమెకు తెలీదు. కానీ, ఆ ప్రకటన తర్వాత తమ కుటుంబం, చుట్టుపక్కల వారు చాలా సంతోషంగా ఉన్నారని ఆమె చెప్పారు.

వచ్చీరాని హిందీలో మాట్లాడిన ఆమె "మొదట మేం జమ్మూకశ్మీర్ కింద ఉండేవాళ్లం. ఇప్పుడు ఇది మాది. మా సొంతమైంది" అన్నారు.

దేహ్‌చిన్

'కశ్మీరీల వివక్ష' నుంచి విముక్తి పొందామనే భావన

లద్దాఖ్ కశ్మీర్ కింద ఉందనే బాధ ఇక్కడ చాలా మందికి ఉన్నట్లు అనిపించింది. ఇప్పుడు ఇది కేంద్రపాలిత ప్రాంతం కావడాన్ని జనం తమ సంస్కృతికి లభించిన స్వతంత్ర ఉనికి అంటూ భావోద్వేగంతో చెబుతున్నారు.

కశ్మీరీ సంస్కృతికి, అక్కడి నేతలకు, వారి రాజకీయ ప్రాధాన్యాలకు లద్దాఖ్‌తో, ముఖ్యంగా లేహ్‌తో ఎలాంటి సంబంధం లేదని వారు భావిస్తున్నారు. అందుకే కశ్మీరీ నేతల నాయకత్వం నుంచి తమకు విముక్తి లభించిందని వారు చాలా సంతోషంగా ఉన్నారు.

జమ్మూకశ్మీర్ అసెంబ్లీలో తమకు తగిన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడంతో అభివృద్ధి పథకాలు, నిధులకు సంబంధించి తమపట్ల వివక్ష ఉండేదని ఇక్కడ చాలామంది భావిస్తున్నారు.

కిర్గిస్తాన్ మాజీ భారత దౌత్యవేత్త, రచయిత, రాజకీయ విశ్లేషకులు పి. స్తోబదాన్ లేహ్‌కు చెందినవారు.

ఆయన కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల అంశం గురించి పుస్తకాలు కూడా రాశారు. లద్దాఖ్ జమ్మూకశ్మీర్ కింద ఉండడాన్ని అక్కడివారు ఒక బానిసత్వంలా భావించేవారని ఆయన చెప్పారు.

"జమ్మూకశ్మీర్‌లోని 60 శాతం భూమి లద్దాఖ్‌లోనే ఉంది. కానీ, కశ్మీర్ లోయలోని 15 శాతం ప్రజలు లద్దాఖ్ భవిష్యత్, వర్తమానాలను నిర్ణయించేవారు. లద్దాఖ్ ప్రజలు షేక్...


శీర్షిక: కశ్మీర్ పేరుతో పాకిస్తాన్‌లో వైరల్ అవుతున్న వార్తల్లో నిజమెంత: ఫ్యాక్ట్ చెక్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

జైదీ తన అధికారిక ట్విటర్ హాండిల్లో పోస్ట్ చేసిన ఈ వీడియోను ఇప్పటివరకూ 2 లక్షల మందికి పైగా చూశారు.

ఆయన తన పోస్టులో "మోదీ ప్రభుత్వం కశ్మీర్లో ఏం చేస్తోందో ప్రపంచం చూడాలి. ఇంకా ఆలస్యం కాకముందే, అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్, భారత్‌పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాలి" అని రాశారు.

అలీ హైదర్ జైదీ ట్వీట్ చేసిన వీడియో కశ్మీర్‌ది కాదు, ఇది హరియాణా, పంచకుల నగరంలో జరిగిందని బీబీసీ గుర్తించింది.

రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ ద్వారా ఈ వీడియో 2017 ఆగస్టు 25 నాటిదని తెలిసింది.

ఈ వీడియో 'డేరా సచ్చా సౌదా' చీఫ్ గుర్మీత్ సింగ్ రామ్ రహీమ్‌ను అత్యాచార కేసులో దోషిగా ఖరారు చేసినప్పుడు ఆయన మద్దతుదారులు పంచకుల స్పెషల్ సీబీఐ కోర్టు నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా హింసాత్మక ప్రదర్శనలకు దిగినప్పటిది.

పాత కథనాల ప్రకారం ఈ హింసాత్మక ప్రదర్శనల్లో 30 మందికి పైగా చనిపోయారు. రాష్ట్రంలో 2500 మందికి పైగా ఆందోళనకారులను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

కానీ, రెండేళ్ల క్రితం జరిగిన ఈ వీడియోను జైదీ తప్పుగా చెబుతూ పోస్ట్ చేశారు. దాంతో ఈ వీడియోను పాకిస్తాన్‌లోని చాలా సోషల్ మీడియా గ్రూప్స్‌లో షేర్ చేస్తున్నారు.

ఇలాంటి వీడియోలు ఎన్నో..

కశ్మీర్‌లో ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతలకు సంబంధించినవిగా చెబుతూ పాకిస్తాన్ కేంద్రమంత్రి అలీ హైదర్ జైదీ పాత వీడియోలను పోస్ట్ చేయడం ఇది మొదటి సారి కాదు.

జమ్ము-కశ్మీర్‌లో ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయాలని భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన కొన్ని రోజుల తర్వాత ఆయన ఒక వీడియోను ట్వీట్ చేశారు. దానిని ఇప్పటివరకూ దాదాపు రెండు లక్షల మంది చూశారు. దాదాపు నాలుగు వేల మంది ఈ వీడియోను షేర్ చేశారు.

#SaveKashmirFromModi అనే ట్యాగ్‌తో ఈ వీడియోను పోస్ట్ చేసిన జైదీ "భారత ఆక్రమణలో ఉన్న కశ్మీర్లో లక్షల మంది రోడ్లపైకి వచ్చారు. మోదీ ప్రభుత్వం 35-ఎను తొలగించాలనే నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకించారు" అని రాశారు.

కానీ ఈ వీడియో కూడా మూడేళ్ల  క్రితం తీసింది. 'Revoshots' అనే ఒక యూట్యూబర్ 2016 అక్టోబర్ 18న ఈ వీడియోను పోస్ట్ చేశాడు.

అందులోని వివరాల ప్రకారం ఈ వీడియో హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ స్థానిక కమాండర్ బుర్హాన్ వనీ అంత్యక్రియలకు సంబంధించినది.

24 ఏళ్ల బుర్హాన్ వనీ తన సహచరులతో కలిసి ఆయుధాలు పట్టుకున్న ఫొటోలను సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేసిన హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ మొదటి కమాండర్.

కశ్మీర్‌లోని అనంతనాగ్ జిల్లాలో భద్రతాదళాలు, మిలిటెంట్ల మధ్య జరిగిన ఎదురుకాల్పుల్లో బుర్హాన్ వనీ చనిపోయాడు. వానీ మృతిని 2016 జులై 9న...


శీర్షిక: కశ్మీర్ పోలీస్ అధికారి దేవేందర్ సింగ్: 'ఇదంతా ఓ గేమ్.. మీరు దీన్ని పాడు చేయకండి సార్'\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

దేవేందర్ సింగ్

ఇప్పటికే కశ్మీర్‌లో మిలిటెంట్లకు అందుతున్న నిధులకు సంబంధించిన కేసులను ఎన్ఐఏ విచారిస్తోంది. ఇప్పుడు మిలిటెంట్లకు సహకరించడం వెనుక దేవేందర్ సింగ్ అసలు ఉద్దేశాలు ఏంటన్నది కనిపెట్టడం ఎన్ఐఏ ముందున్న సవాలు.

దేవేందర్ సింగ్ రికార్డు బాగా లేదని, ఆయన అత్యాశపరుడని కొందరు పోలీసులు చెబుతున్నారు. మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, బలవంతపు వసూళ్లు, దారి దోపిడీల్లో భాగమయ్యారని, పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు తీసుకుని మిలిటెంట్లకు కూడా సహకరించారని అంటున్నారు.

గత ఏడాది 40 మందికిపైగా జవాన్లు ప్రాణాలు కోల్పోయిన పుల్వామా ఆత్మాహుతి దాడి ఘటనతోనూ దేవేందర్ సింగ్‌కు సంబంధం ఉందని కొందరు ఆరోపిస్తున్నారు. ఆ దాడి జరిగినప్పుడు పుల్వామా పోలీసు ప్రధాన కార్యాలయంలోనే దేవేందర్ సింగ్ విధులు నిర్వర్తించిన విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ ఆరోపణ నిజమని నిరూపించే బలమైన ఆధారాలేవీ లేవు. ఎన్ఐఏ అన్ని కోణాల్లోనూ దర్యాప్తు చేపట్టనుంది.

దేవేందర్ సింగ్ ఇదివరకే నిఘా పరిధిలో ఉన్నట్లు ఓ పోలీసు ఉన్నతాధికారి బీబీసీతో చెప్పారు. ''కశ్మీర్‌లో, ఈ ప్రాంతం అవతలా దేవేందర్ సింగ్ మిలిటెంట్లకు ఆశ్రయం కల్పిస్తున్నట్లు మాకు ముందుగానే సమాచారం ఉంది'' అని అన్నారు.

దక్షిణ కశ్మీర్‌లోని ఖాజీగుండ్ పట్టణంలో దేవేందర్ సింగ్ అరెస్టు నాటకీయంగా జరిగిందని పోలీసు వర్గాలు తెలిపాయి.

మోస్ట్ వాంటెడ్ మిలిటెంట్, హిజ్బుల్ కమాండర్ సయ్యద్ నవీద్‌తో కలిసి దేవేందర్ సింగ్ జమ్మూకు వెళ్తుండగా ఆయన్ను అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు చెప్పారు. వారితో పాటు నవీద్ సహచరుడు ఆసిఫ్ రాదర్, ట్రాఫికర్ ఇమ్రాన్ ఉన్నట్లు వివరించారు.

ఖాజిగుండ్ తనిఖీ కేంద్రం వద్ద దక్షిణ కశ్మీర్ పోలీస్ డీఐజీ అతుల్ గోయల్, దేవేందర్ సింగ్ మధ్య తోపులాట జరిగిందని, దీనిపై విచారణ జరుగుతోందని పోలీసు వర్గాలు తెలిపాయి.

మిలిటెంట్లతో కలిసి దేవేందర్ సింగ్ శ్రీనగర్ చేరుకున్నారని, అక్కడి నుంచి ఖాజీగుండ్ రహదారి మార్గంలో వాళ్లు జమ్మూకు వెళ్తున్నారని దేవేందర్ సింగ్‌పై నిఘా కోసం నియమించిన అధికారి అతుల్‌కు సమాచారం చేరవేసినట్లు వివరించాయి.

''డీఐజీ స్వయంగా ఓ బృందంతో తనిఖీ కేంద్రం వద్ద మాటు వేశారు. దేవేందర్ సింగ్‌ను ఆపారు. తనతో పాటు ఉన్న మిలిటెంట్లను తన గార్డులంటూ దేవేందర్ సింగ్ పరిచయం చేశారు. ఆ వాహనంలో గాలించినప్పుడు ఐదు గ్రెనేడ్లు దొరికాయి. ఆ తర్వాత కారు డిక్కీలో ఓ అసాల్ట్ రైఫిల్ దొరికింది. 'ఇదంతా ఓ గేమ్.. మీరు దీన్ని పాడు చేయకండి సార్' అంటూ దేవేందర్...


శీర్షిక: కశ్మీర్ ప్యాడ్ ఉమన్: శానిటరీ ప్యాడ్ కొనడానికే సిగ్గుపడిన ఆ మహిళ ఇప్పుడు వాటిని అందరికీ పంచుతున్నారు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

పీరియడ్స్ పట్ల ఉన్న అపోహలను తొలగించాలంటారు ఇర్ఫానా జర్గర్

మహిళలకు పీరియడ్స్ సమయం ఎంత ఇబ్బందికరమైందో ఇర్ఫానాకు తెలుసు. చిన్నతనంలో తన కోసం ప్యాడ్ కొనుక్కోవడం కూడా తెలియదని ఆమె చెప్పారు. ‘‘మా నాన్నే నా కోసం కొనుక్కొచ్చేవారు. ఆయన చనిపోయాక చాలా ఇబ్బంది అయ్యింది. మా తమ్ముళ్లకు చెప్పడానికి ఇబ్బందిపడ్డాను’’ అని ఆమె వివరించారు.

ఇలాంటి ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్న ఇర్ఫానా, తాను నివసించే పట్టణంలో స్త్రీలకు ఉన్న ఈ ఇబ్బందిని తొలగించాలని  నిర్ణయించుకున్నారు. ‘‘నా దగ్గర డబ్బుంటే అందరికీ శానిటరీ ప్యాడ్‌లు కొనిచ్చేదానిని కదా అనుకునేదాన్ని’’అని ఆమె చెప్పారు.

ఎంతో మంది మహిళలకు శానిటరీ ప్యాడ్స్ అందిస్తున్న ఇర్ఫానా

ఇది ‘సిగ్గు’పడే విషయం

ఆసియాలోని చాలా దేశాలలో రుతుక్రమం సమయంలో స్త్రీలను అంటరానివారుగా చూస్తారు. పీరియడ్స్ రావడం స్త్రీలకు సిగ్గుపడే విషయంగా మారింది.

ఇర్ఫానా కూడా ఇలాంటి సామాజిక వాతావరణంలోనే పెరిగారు. జమ్మూకాశ్మీర్‌లోని భారత పాకిస్తాన్ సరిహద్దుల ప్రాంతాలు ఎప్పుడూ ఉద్రిక్తంగా ఉంటాయి. మహిళలు ఎప్పుడంటే అప్పుడు బైటికి వెళ్లడం సాధ్యం కాదు.

మగవాళ్లు లేని ఇళ్లలో పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉండేది.  కొన్నిసార్లు పురుషులు షాపుకెళ్లి ప్యాడ్లు కొనుక్కురావడానికి నిరాకరిస్తుంటారు.

ఆర్ధికంగా సంపన్నులైన మహిళలకు కూడా చాలాసార్లు ప్యాడ్లు కొనడం కష్టమని, దీనికి కారణం సిగ్గేనని, చాలామంది షాపుకు వెళ్లి అడగడానికి ఇబ్బంది పడుతుంటారని ఇర్ఫానా అన్నారు.

‘‘దుకాణానికి వెళ్లి అన్నా అదివ్వు అని అడుగుతుంటారు తప్ప ప్యాడ్ అనే మాట వాడటానికి కూడా వారు ఇబ్బంది పడతారు’’ అన్నారు ఇర్ఫానా. మహిళలందరికీ ప్యాడ్లు అందించడమేకాక, పీరియడ్స్‌పట్ల వారిలో ఉన్న అపోహలను కూడా తొలగించాలని ఆమె భావిస్తున్నారు.

మార్పు కోసం ప్రయత్నం

ఇర్ఫానా  ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు ఆమె దగ్గర డబ్బు లేదు. ఈ సమయంలో తండ్రి చేసిన సాయం మరువలేనిదని ఆమె అంటారు.

తండ్రి తప్ప కుటుంబంలో ఎవరూ ఆమె ప్రయత్నంపట్ల సానుకూలంగా ఉండేవారు కాదట.

"నేను చేస్తున్నది మొదట్లో నా సోదరుడికి నచ్చలేదు. పీరియడ్ కిట్‌ను పంచడం వరకు అతనికి ఓకే. కానీ సోషల్ మీడియాలో పీరియడ్స్ గురించి మాట్లాడటం అతనికి నచ్చేదికాదు.'' అని ఆమె చెప్పారు.

ఇర్ఫానా తన ప్రాజెక్ట్ కోసం నెలకు కనీసం రూ.10,000 ఖర్చు చేస్తున్నారు. ఖాళీ సమయంలో ప్యాడ్లను తయారు చేస్తుంటారు. స్నేహితులు, బంధువులు ఆమెకు సాయం చేస్తుంటారు.

అడ్డుపడ్డ కరోనా...


శీర్షిక: కశ్మీర్ ప్రత్యేక హక్కును రద్దు చేయడం అక్రమం, రాజ్యాంగవిరుద్ధం: ఏజీ నూరాని\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

పాకిస్తాన్‌లో భారత వ్యతిరేక ప్రదర్శనలు

ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం, రాజ్యాంగవిరుద్ధం అంటున్నారు రాజ్యాంగ నిపుణులు ఏజీ నూరాని.

ఏజీ నూరానీతో బీబీసీ ప్రతినిధి ఇక్బాల్ అహ్మద్ సంభాషణ:

ప్రశ్న- మోదీ ప్రభుత్వం ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయాలని నిర్ణయించింది. దీనిపై మీరు ఎలా స్పందిస్తారు?

సమాధానం- ఇది చట్టవిరుద్ధ నిర్ణయం. ఒక విధంగా ఇది మోసం. పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి కశ్మీర్‌లో దాడులకు కుట్ర జరుగుతోందని, అందుకే భద్రతా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నామని రెండు వారాల నుంచీ చెప్పడం మీరు విన్నారు. కానీ పాకిస్తాన్ నుంచి దాడులు జరిగే అవకాశం ఉంటే, అమర్‌నాథ్ యాత్రికులను ఎందుకు వెనక్కి రమ్మన్నారో అర్థం కాలేదు. అంటే, మీరు పాక్ దాడులను అడ్డుకోలేనంత అసమర్థులా.

ఇది షేక్ అబ్దుల్లా( జమ్ము-కశ్మీర్ మొదటి ముఖ్యమంత్రి, అప్పట్లో ఆయన్ను ప్రధాన మంత్రిగా చెప్పేవారు)కు జరిగినట్లే ఉంది. ఆయన్ను 1953 ఆగస్టులో అరెస్ట్ చేశారు. అప్పటి ప్రధాన మంత్రి జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ఒక ఆర్మీ ఆపరేషన్‌తో ఆయన్ను తొలగించి, అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఆయన స్థానంలో బక్షీ గులామ్ మహమ్మద్‌ను రాష్ట్రానికి కొత్త ప్రధానమంత్రిగా చేశారు.

ఈసారీ కూడా అదే జరిగింది అందుకే కశ్మీర్‌లోని నేతలందరినీ అరెస్టు చేశారు. వేర్పాటువాదుల్లా వ్యతిరేకించకుండా, భారతదేశానికి పూర్తిగా సహకరించిన వారిని కూడా అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

ప్రశ్న- మోదీ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తర్వాత ఆర్టికల్ 370 రద్దు అయినట్లే అనుకోవచ్చా?

సమాధానం - ఇది చట్టవిరుద్ధ, రాజ్యాంగ విరుద్ధ నిర్ణయం. ఆర్టికల్ 370 అంశం చాలా స్పష్టంగా ఉంది. దానిని ఎవరూ రద్దు చేయడం కుదరదు. అది రాజ్యాంగ సభ ద్వారా మాత్రమే సాధ్యం. కానీ రాజ్యాంగ సభను 1956లోనే రద్దు చేశారు. ఇప్పుడు మోదీ ప్రభుత్వం దానిని ముక్కలు చేసి అంతం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. ఆర్టికల్ 370 రద్దు చేస్తే, మీరు భారత్, కశ్మీర్ మధ్య లింకునే తెంపేస్తారు అని ఇద్దరు మాజీ మంత్రులు కూడా స్పష్టంగా చెప్పారు. సుప్రీంకోర్టు దీనిని చట్టవిరుద్ధం అనదని వారికి నమ్మకం ఉంది. సుప్రీంకోర్టు ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటుందో తెలీదు. శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ( జనసంఘ్ వ్యవస్థాపకుడు)కి ఎప్పుడూ ఎజెండాగా ఉన్న కశ్మీరును వీళ్లిప్పుడు ముక్కలు చేశారు.

ప్రశ్న- జమ్ము-కశ్మీర్ రాష్ట్రంలో రిజర్వేషన్ల గురించి తీసుకున్న ఆ నిర్ణయం ఏంటి?

సమాధానం- కొంతమంది సానుభూతి పొందడం  కోసం అలా చేశారు. నిజానికి దీని అవసరం వేరే ఉంది. జన్‌సంఘ్...


శీర్షిక: కశ్మీర్ భారతదేశంలో ఇలా కలిసింది!\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

బీబీసీ ప్రతినిధి అమీర్ పీర్జాదతో ఆయన తన జ్ఞాపకాలను పంచుకున్నారు.

అది దేశ విభజన సమయం.. రెండు వైపులా ఉద్రిక్తతలు.. భారత్-పాక్‌ల కన్ను కశ్మీర్‌పైనే ఉంది. కశ్మీర్ మహారాజు స్వతంత్ర దేశంగా ఉండాలనుకున్నారు. అంతలోనే పాకిస్తాన్ నుంచి ఊహించని పరిణామం. పాకిస్తాన్ గిరిజనులు కశ్మీర్‌లోని మొహురా విద్యుత్ కేంద్రంపై దాడి చేశారు.

దాంతో కశ్మీర్ రాజైన హరిసింగ్ భారత్ సాయం కోరారు. వెంటనే స్పందించిన భారత ప్రభుత్వం రాజుకు అండగా సైన్యాన్ని పంపింది. పాకిస్తాన్ గిరిజనులుగా చెప్పుకునే కబాలీలను భారత సైన్యం తరిమికొట్టింది.  ఆ తర్వాత కశ్మీర్‌ను భారత్‌లో కలుపుతున్నట్లు ఒప్పందంపై మహారాజు హరిసింగ్  సంతకం చేశారు.

ఆనాటి ఘటనలను బీబీసీతో పంచుకున్నారు..జమ్మూ కశ్మీర్‌కు చెందిన మొహమ్మద్ సుల్తాన్. పాకిస్తాన్ గిరిజనులకు భయపడి అడవుల్లో దాక్కున్నామని ఆనాటి జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకున్నారాయన. ఆయన ఇంకేం చెప్పరో ఈ వీడియోలో చూడండి.

కశ్మీర్ విలీనానికి 70 ఏళ్లు

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్ యువత మిలిటెన్సీ బాట ఎందుకు పడుతోంది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కశ్మీర్‌లో మిలిటెంట్లుగా మారుతున్న యువత

ఆకుపచ్చని వస్త్రంలో చుట్టిన మిలిటెంట్ మృతదేహాన్ని సమాధిలో దించాక.. కొంత మంది మహిళలు అతని సాహసాన్ని కీర్తిస్తూ పాటలు పాడారు.

ప్రజలు ముందుకు వచ్చి అతని శరీరాన్ని గౌరవసూచకంగా తాకుతున్నారు. అతని నుదుటిని ముద్దాడడానికి యువకులు తోసుకుంటున్నారు. కొందరు అతని కాళ్లను తాకారు. నిమిషనిమిషానికి అక్కడ జనం పెరుగుతున్నారు. చెవులు చిల్లులు పడేలా నినాదాలు చేస్తున్నారు. కొంత మంది టీనేజర్లు మైక్రోఫోన్ తీసుకుని, తిరుగుబాటును ప్రేరేపించే పాటలు పాడడం ప్రారంభించారు.

కశ్మీర్ గురించి ఐదు విషయాలు

ఏప్రిల్ నెలలో ఓ మధ్యాహ్నం - బక్కగా ఉండి, జుట్టు తెల్లబడి, లోతుకుపోయిన కళ్లతో ఓ వృద్ధురాలు భద్రతా బలగాలతో జరిగిన పోరాటంలో మరణించిన మిలిటెంట్ అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు.

19 ఏళ్ల ఉబైద్ షఫీ అంత్యక్రియలకు వచ్చిన జూనా బేగం, ''నేను నా కుమారుడికి తుది వీడ్కోలు పలకడానికి వచ్చాను'' అన్నారు.

ఉబైద్ కాలేజీ వదిలేసి, 2017 ఫిబ్రవరిలో హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ అనే వేర్పాటువాద బృందంలో చేరాడు.

తను ఉబైద్ కన్నతల్లి కాకపోయినా, అతనికి బాల్యంలో తాను పాలిచ్చినట్లు వృద్ధురాలు వెల్లడించారు అతణ్ని చూసేందుకు ఆమె ఏడు కిలోమీటర్ల దూరం నుంచి అరిగిపోయిన ప్లాస్టిక్ చెప్పులు వేసుకుని వచ్చారు.

మిలిటెంట్ అంత్యక్రియలకు వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటున్న భద్రతాబలగాలను తప్పించుకోవడానికి రహస్యంగా తరలి వచ్చారు ఆమె. అంత దూరం నుంచి వచ్చిన ఆ వృద్ధురాలిని కొందరు యువకులు తమ భుజం మీదకు ఎక్కించుకొని, ఉబైద్ మృతదేహం వద్దకు తీసుకెళ్లారు.

ఆమె బుల్లెట్లతో రూపు మారిన ఉబైద్ ముఖాన్ని ముద్దాడారు.

ఆ తర్వాత గుంపును ఉద్దేశించి, ''మీలో ఎవరికైనా పోలీస్ అధికారి కావాలని ఉందా?'' అని ప్రశ్నించారు.

''లేదు, మాకెవ్వరికీ లేదు'' అనే సమాధానం వచ్చింది.

''మీరు మిలిటెంట్ కావాలనుకుంటున్నారా?''

''అవును.''

ఆ తర్వాత వాళ్లు ''ఆజాదీ (స్వాతంత్ర్యం)'' అని నినాదాలు చేశారు.

అంత్యక్రియల్లో మిలిటెంట్లను కీర్తిస్తూ మహిళల పాటలు

దశాబ్ద కాలంలో ఎన్నడూ లేనంతగా ఇటీవల కశ్మీర్ యువత తుపాకులు చేత పడుతున్నారు. భారత పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న మిలిటెంట్లే వీరికి ఆదర్శం.

వీళ్లు భారత సైనికుల వాహనాలకు ఎదురుగా నిలబడి రాళ్లు విసురుతారు. రహదారులను దిగ్బంధిస్తారు.

ఈ క్రమంలో అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ఏడాదిలో ఇలా 30 మందికి పైగా మరణించారు.

ముస్లింలు మెజారిటీ సంఖ్యలో ఉన్న కశ్మీర్ లోయలో 2016...


శీర్షిక: కశ్మీర్ లోయ ఉద్రిక్తం: 'కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో కూడా ఇలాంటి పరిస్థితి లేదు'\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ప్రస్తుతం కశ్మీర్లోని రాజకీయ పార్టీలు, కాంగ్రెస్.. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇదే ప్రశ్న వేస్తున్నాయి. కశ్మీర్లో ఇలాంటి పరిస్థితులను గతంలో ఎప్పుడూ చూడలేదని కాంగ్రెస్ నేత గులాం నబీ ఆజాద్ వ్యాఖ్యానించారు. కశ్మీర్లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న వాతావరణం 1990ల నాటి పరిస్థితులను గుర్తుకుతెస్తోందన్నారు.

గత కొన్ని రోజులుగా కశ్మీర్ లోయకు అదనపు బలగాల తరలింపుతో ప్రజల్లో ఆందోళన తీవ్రమైంది. అమర్‌నాథ్ యాత్రికులు యాత్రను ముగించుకుని, స్వస్థలాలకు వెంటనే తిరిగి వెళ్లిపోవాలని ఆదేశాలు రావడంతో ఈ భయం మరింత ఎక్కువైంది.

అంతకు ముందు, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్, పీపుల్స్ డెమొక్రటిక్ పార్టీ నేతలు దీనిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. శనివారం నాడు కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా ప్రస్తుతం చోటుచేసుకుంటున్న ఘటనలపై కొన్ని ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.

తాను ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని భయానక వాతావరణాన్ని కశ్మీర్ లోయలో చూస్తున్నానని మాజీ ముఖ్యమంత్రి మెహబూబా ముఫ్తీ శుక్రవారం నాడు వ్యాఖ్యానించారు.

మరో మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా సైతం ప్రస్తుత పరిస్థితిపై కేంద్రాన్ని ప్రశ్నించారు. శనివారం నాడు మీడియాతో మాట్లాడిన ఒమర్... కశ్మీర్లో ఇంత ఉద్రిక్త పరిస్థితులకు కారణం ఏమిటో పార్లమెంటులో కేంద్రం సమాధానం చెప్పాలని డిమాండ్ చేశారు.

అయితే, రాజ్యాంగంలో కశ్మీర్ స్వయం ప్రతిపత్తి విషయంలో మార్పులు చేయబోతున్నారనే దానిపై తనకు సమాచారం లేదని రాష్ట్ర గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ స్పష్టం చేశారు.

అదనపు పారామిలిటరీ బలగాల తరలింపు భద్రతాకారణాల రీత్యా చేపట్టిన చర్య అని రాజ్ భవన్ ఓ ప్రకటనలో పేర్కొంది.

అయితే ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్ నేతలు ఏర్పాటు చేసిన మీడియా సమావేశంలో కశ్మీర్లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, అమర్‌నాథ్ యాత్రను నిలిపివేయడాన్ని ఖండించారు.

ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడానికి చాలాకాలంగా కశ్మీర్ వ్యవహారాలపై పనిచేస్తున్న కొందరు జర్నలిస్టులతో బీబీసీ మాట్లాడింది.

కశ్మీర్ లోయలో ఏం జరుగుతోంది?

ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఆదేశాలతో ప్రజల్లో అసంతృప్తి నెలకొందని శ్రీనగర్‌లో ఉన్న బీబీసీ ప్రతినిధి రియాజ్ మస్రూర్ తెలిపారు. ఒకట్రెండు నెలల్లో జనజీవనం స్తంభించే అవకాశాలు కనిపించడంతో ప్రజల్లో భయాందోళనలు ఉన్నాయన్నారు. దీంతో వారు తమకు కావాల్సిన నిత్యావసరాలను నిల్వచేసుకుంటున్నారు.

"ప్రజలు తమ వాహనాల్లో ఇంధనం నింపుకుంటున్నారు. ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో పెట్రోల్ తీసుకెళ్తున్నారు. రేషన్ దుకాణాల దగ్గర...


శీర్షిక: కశ్మీర్ లోయ ఉద్రిక్తం: భారతదేశం క్లస్టర్ బాంబు ప్రయోగించిందన్న ఆరోపించిన పాకిస్తాన్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ప్రతీకాత్మక చిత్రం

ఇదిలా ఉంటే, భారతదేశం నియంత్రణ రేఖ వద్ద కాల్పులకు పాల్పడిందని, కాల్పుల్లో ఇద్దరు చనిపోయారని, 11 మంది గాయపడ్డారని పాకిస్తాన్ ఆరోపించింది.  భారత సైన్యం క్లస్టర్ బాంబులు ప్రయోగించడాన్ని తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నామని పాకిస్తాన్ సైన్యం అధికార ప్రతినిధి మేజర్ జనరల్ ఆసిఫ్ గఫూర్, విదేశాంగ మంత్రి మహమూద్ ఖురేషీలు ట్వీట్ చేశారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

అయితే, పాకిస్తాన్ చేస్తున్నవన్నీ అసత్య ఆరోపణలని భారత సైన్యం ప్రకటించింది. సైనిక లక్ష్యాలు, పాకిస్తాన్ సైన్యం ప్రోద్బలంతో చొరబాట్లకు పాల్పడే తీవ్రవాదుల మీద మాత్రమే భారత్ ఆ విధంగా స్పందిస్తుంది. పాకిస్తాన్ అసత్య ఆరోపణలతో మరోసారి వంచనకు పాల్పడుతోందని భారత సైన్యం ట్వీట్ చేసింది.

నియంత్రణ రేఖకు అయిదు కిలోమీటర్ల లోపున ఉండే డిఫెన్స్ కమిటీలకు ఆయుధాల లైసెన్సులు ఇవ్వాలని పాకిస్తాన్ నియంత్రిత కశ్మీర్ ప్రభుత్వం ఆదేశాలు జారీ చేయడంతో సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తత మరింత పెరిగింది.

ఖురేషీ మరో ట్వీట్ చేస్తూ, భారతదేశం కశ్మీర్ లోయలో శాంతికి విఘాతం కలిగిస్తోందని, అంతేకాకుండా నియంత్రణ రేఖ వద్ద సైనిక ఉల్లంఘనలకు పాల్పడుతోందని ఆరోపించారు.

భారత సైన్యం మాత్రం పాకిస్తాన్ చేస్తున్న ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది. చొరబాటుదారులకు ఆయుధాలను సరఫరా చేస్తూ తీవ్రవాదాన్ని పెంచి పోషిస్తోందని ఆరోపించింది.

క్లస్టర్ బాంబ్ అంటే..

జెనీవా ఒప్పందం ప్రకారం క్లస్టర్ బాంబుల ఉత్పత్తి, వినియోగంపై ఆంక్షలు ఉన్నాయి. కానీ, చాలా దేశాల్లో యుద్ధాల్లో, సాయుధ ఘర్షణల్లో వీటి వినియోగం జరుగుతున్నట్లు ఆరోపణలు వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి.

క్లస్టర్ బాంబును చాలా ప్రమాదకారిగా భావిస్తుంటారు. ఇందులోని ప్రధాన బాంబు నుంచి అనేక చిన్న చిన్న విస్ఫోటకాలు వెలువడతాయి. వీటి వల్ల లక్ష్యానికి చుట్టపక్కలా ప్రమాదం కలుగుతుంది. కొన్ని విస్ఫోటకాలు ప్రయోగించిన చాలా సమయం తర్వాత పేలుతుంటాయి. ఫలితంగా సామాన్య పౌరులు కూడా గాయపడుతుంటారు.

క్లస్టర్ బాంబులను యుధ్ద విమానాల నుంచి ప్రయోగిస్తారు. శత్రు సైనికులను చంపేందుకు, వారి వాహనాలను దెబ్బతీసేందుకు వీటిని వినియోగిస్తుంటారు.

‘పర్యాటకంపై ప్రతికూల ప్రభావం’

ఈ నేపథ్యంలో కశ్మీర్‌లో పర్యాటకులంతా హోటళ్లు ఖాళీ చేసి, తమ తమ ప్రాంతాలకు తిరుగుప్రయాణమవుతున్నారు.

స్థానికులు నిత్యావసర వస్తువులను కొనేసి పెట్టుకుంటున్నారు. ఏటీఎంలు, పెట్రోల్ స్టేషన్ల వద్ద జనాలు బారులు తీరి కనిపిస్తున్నారు.

బెల్జియం నుంచి వచ్చిన...


శీర్షిక: కశ్మీర్ లోయలో సోమవారం మధ్యాహ్నం నుంచి పోస్ట్ పెయిడ్ మొబైల్ సేవల పునరుద్ధరణ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

శనివారం పరిస్థితిని సమీక్షించిన తర్వాత జమ్ము-కశ్మీర్ మిగతా భాగాల్లో మొబైల్ ఫోన్ సేవలు పునరుద్ధరించనున్నట్లు రోహిత్ కన్సల్ చెప్పారు.

అన్ని టెలికామ్ ఆపరేటర్ల పోస్ట్ పెయిడ్ మొబైల్ ఫోన్లు సోమవారం, అంటే 2019 అక్టోబర్ 14 మధ్యాహ్నం 12 గంటల నుంచి పనిచేస్తాయి. లోయలోని మొత్తం పది జిల్లాలకూ ఇది వర్తిస్తుంది అన్నారు.

భారత ప్రభుత్వం ఆర్టికల్ 370ని తొలగించిన తర్వాత భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఆగస్టు 5 నుంచి జమ్ముకశ్మీర్ అంతటా మొబైల్ నెట్‌వర్క్, ల్యాండ్ లైన్ సేవలు నిలిపివేశారు.

తర్వాత ల్యాండ్ లైన్ సేవలను దశలవారీగా పునరుద్ధరించారు. కానీ లోయలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో మొబైల్ ఫోన్ సేవలపై ఇప్పటికీ నిషేధం అమలు చేస్తున్నారు.

99 శాతం లోయలో ఎలాంటి ఆంక్షలూ లేవు

లోయలో 99 శాతం ప్రాంతాల్లో ఎలాంటి ఆంక్షలూ లేవని, ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్ కూడా పూర్తిగా పనిచేస్తున్నాయని జమ్ము-కశ్మీర్ ప్రధాన కార్యదర్శి రోహిత్ కన్సల్ అన్నారు.

షాపులు, రవాణా సౌకర్యాలు ఆపివేయడానికి తీవ్రవాద సంస్థలే బాధ్యులని రోహిత్ కన్సల్ చెప్పారు. లోయ ప్రశాంతంగా ఉండడం ఆ సంస్థలకు ఇష్టం లేదని, అందుకే వారికి భయపడి షాపులు తెరుచుకోవడం లేదని చెప్పారు.

రాబోవు రోజుల్లో కశ్మీర్ అత్యున్నత క్వాలిటీ ఆపిల్స్ మార్కెట్‌కు చేరుకుంటాయని కూడా ఆయన చెప్పారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాల ప్రకారం పండించేవారికి మంచి ధర కూడా లభిస్తుందన్నారు.

జమ్ము-కశ్మీర్ గవర్నర్ అక్టోబర్ 10న పర్యటకుల కోసం జారీ చేసిన భద్రతా సూచనలు వెనక్కు తీసుకున్నారు. ఈ ప్రాంతంలో పర్యటించాలనే ఆసక్తి ఉన్నవారికి, రవాణాతో సహా అవసరమైన సాయం అందిస్తామని చెప్పారు. ఆ తర్వాత రెండు రోజులకే మొబైల్ ఫోన్ సేవలు పునరుద్ధరించాలనే నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

ఆగస్టు 5న భారత ప్రభుత్వం జమ్ము-కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని రద్దు చేసి, దానిని రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించింది.

ఆ తర్వాత కేంద్రం ఇక్కడివారికి దేశంలోని మిగతా రాష్ట్రాల వారిలాగే రాజ్యాంగ ప్రయోజనాలు అందిస్తామని, రెండు ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి జరుగుతుందని చెప్పింది.

ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేసిన తర్వాత వచ్చే ఎలాంటి స్పందననైనా అడ్డుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీగా ఆంక్షలు విధించింది.

ఇంటర్నెట్, మిగతా కమ్యూనికేషన్ సేవలను నిలిపివేయడంతోపాటు స్థానిక నేతలను గృహనిర్బంధంలోకి తీసుకుంది. పర్యటకులను రాష్ట్రం నుంచి వెళ్లిపోవాలని చెప్పింది. అదనపు భద్రతా బలగాలను మోహరించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్,...


శీర్షిక: కశ్మీర్ విభజన: 'ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి దమ్ము, ధైర్యమే కాదు కృతనిశ్చయం కావాలి'\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కొద్దిరోజులుగా కశ్మీర్ మీద మీడియాలో, సోషల్ మీడియాలో జరుగుతున్న ప్రచారం, ఊహాగానాలతో ఏర్పడిన గందరగోళానికి తన నిశ్చిత వాదనలతో ఆయన తెరదించారు.

కశ్మీర్ ప్రజలు ఈ దేశం విషయంలో సంపూర్ణ భావోద్వేగాలు, జాతీయ సమైక్యతను అనుభవించకుండా ఆర్టికల్ 370 అడ్డుకుందన్న బీజేపీ సిద్ధాంతకర్త దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ ఆలోచనలకు అనుగుణంగా ప్రస్తుతం కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న ఆ పార్టీ ఈ అధికరణాన్ని రద్దు చేయాలన్న విషయంలో మొదటి నుంచి స్పష్టత కనబరుస్తూ వచ్చింది.

కశ్మీర్ ప్రజల మనసుల్లో వేర్పాటువాద ఆలోచనలు రగిలించిన ఆర్టికల్ 370 రద్దు చేయాలన్న బలమైన భావన దేశ ప్రజల్లో పెద్దఎత్తున కనిపించింది. దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన 72 ఏళ్ల తరువాత ఇప్పుడిది పూర్తిస్థాయిలో కనిపించింది.

ఆర్టికల్ 370 రద్దు అంశం దేశంలో భావ వైరుధ్య పార్టీలను సైతం ఒకే తాటిపైకి తెచ్చింది. సామ్రాజ్య వ్యతిరేక భావజాలం కనబరిచే పార్టీలూ తమ భేదాభిప్రాయాలను పక్కనపెట్టి మరీ ఈ విషయంలో ఒక్కటొక్కటిగా ప్రభుత్వానికి మద్దతిచ్చాయి.

లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ల వ్యవస్థ రద్దు, దిల్లీకి పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదా కోసం నిత్యం డిమాండ్ చేసే ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ కూడా ఈ విషయంలో మోదీ ప్రభుత్వానికి మద్దతు పలికింది. ఉగ్రవాద నిరోధానికి, దేశ భౌగోళిక సమగ్రత కోసం ఈ ఆర్టికల్ 370 రద్దు నిర్ణయానికి మద్దతు ఇస్తున్నట్లు చెప్పారు.

పార్లమెంటులో ఈ బిల్లులపై చర్చ సందర్భంగా ఏ పార్టీ ఎటు ఉందనేది సగటు భారతీయులు సులభంగా అర్థం చేసుకున్నారు.

ఈ బిల్లుపై ఓటింగ్ సమయంలో కాంగ్రెస్ చీఫ్ విప్ భువనేశ్వర్ కలితా ఏకంగా తన రాజ్యసభ సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేశారు. జాతీయ ప్రయోజనాలు, ప్రజల సెంటిమెంటుకు విరుద్ధంగా దీన్ని వ్యతిరేకించాలన్న కాంగ్రెస్ పార్టీ నిర్ణయం ఆత్మహత్యా సదృశమని.. దీనికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయమంటూ తాను విప్ జారీ చేయలేనని చెబుతూ ఆయన రాజీనామా చేశారు.

సుదీర్ఘకాలంగా కశ్మీర్‌ను ఒక సమస్యగా, వివాదంగానే చూపిస్తున్నారు. 7 శాతం భూభాగానికి సంబంధించిన సమస్యను ఏకంగా రాష్ట్రవ్యాప్త సంక్షోభంగా మార్చేశారు. వివాదాస్పద పరిభాష, పిక్కటిల్లే గొంతులతో దీన్ని మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చేశారు.

1947 నాటి భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం భారత్, పాకిస్తాన్‌ల ఏర్పాటుకు సంబంధించిందే కానీ, బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ఏ ఒక్క ప్రాంత స్వాతంత్ర్యం, విమోచన గురించి చెప్పలేదు.

స్వాతంత్ర్యానికి ముందు జరిగిన అన్ని చర్చల్లో కీలకంగా వ్యవహరించి మహరాజా హరిసింగ్ ఎన్నడూ కశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం...


శీర్షిక: కశ్మీర్ విభజన: 'నా ఛాతీ చూపిస్తున్నా... వెన్నులో కాదు, గుండెల్లో కాల్చండి': ఫారూక్ అబ్దుల్లా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఫారూక్ అబ్దుల్లా

తన కుమారుడు, జమ్ముకశ్మీర్ మాజీ సీఎం ఒమర్ అబ్దుల్లాను కూడా జైలులో పెట్టారని, ఇంకా ఎంతమందిని జైలులో పెడతారో అర్థం కావడం లేదని ఆయన అన్నారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన ఉద్వేగభరితంగా మాట్లాడారు.

తమను చంపాలనుకుంటున్నారని.. అయితే, వెన్నుపోటు పొడిచి చంపొద్దు, ఛాతీలో కాల్చి చంపేయండంటూ ఆవేశంగా మాట్లాడారు.

'ఫారూక్ తనకు తానే ఇంట్లో ఉండిపోయారే కానీ పోలీసులు ఆయన్ను అరెస్టు చేయలేదు' అని పార్లమెంటులో అమిత్ షా చెప్పిన తరువాత విలేకరులు ఫారూక్ అబ్దుల్లాతో మాట్లాడారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన అమిత్ షా వ్యాఖ్యలను ఖండించారు.

''నా రాష్ట్రం ఎందుకు తగలబడుతోంది.. నా ప్రజలను ఎందుకు జైలులో పెడుతున్నారు. ఇది నా భారతదేశమేనా... కాదు కాదు, భారతదేశమైంతే నీ మతమేంటి? నీదే ప్రాంతం అని అడగదు, అందరికీ అక్కడ స్థానం ఉంటుంది. కానీ, ఇది పూర్తి అప్రజాస్వామికంగా  కనిపిస్తోందం'టూ ఆయన మండిపడ్డారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై తాము కోర్టునాశ్రయిస్తామని ఫారూక్ స్పష్టం చేశారు.

తాము తుపాకులు వాడడం లేదని, గ్రనేడ్లు విసరడం లేదని, రాళ్లు కూడా విసరడం లేదని.. కేవలం శాంతియుత పరిష్కారం కోరుకుంటున్నామని.. అయినా, తమను చంపాలనుకుంటున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.

ఈ సందర్భంగా ఆయన ఉద్వేగానికి లోనై.. ''నా ఛాతీ చూపిస్తున్నా... ఇక్కడ కాల్చండి. నా వెన్నులో కాదు.. గుండెల్లో కాల్చండి'' అంటూ ఆగ్రహించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్ విలీనం: ‘70 ఏళ్ల కిందట భారత్ అనుకూలంగా ప్రజాభిప్రాయం’\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

భారత్‌కు నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉంటే, షేక్ అబ్దుల్లా జమ్ము కశ్మీర్‌కు ప్రధానమంత్రి. పైగా వారిద్దరు స్నేహితులు కూడా.

అందువల్లే భారత్‌లో కశ్మీర్ విలీనం చాలా తేలికైందని అంటుంటారు. అయితే, కశ్మీర్ విలీనంపై చరిత్రకారులు ఏమంటున్నారో చూడండి.

వీడియో: అమీర్ ఫిర్జాద్, ఫైజల్ హెచ్ భట్

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్ వివాదం పరిష్కారంలో మెహబూబా ముఫ్తీ ప్రధాన అజెండా ఏమిటి\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

మెహబూబా ముఫ్తీ.. కశ్మీర్ సీనియర్ రాజకీయ నాయకుడు ముఫ్తీ మొహమ్మద్ సయీద్ కుమార్తె. ఈమె రాజకీయ ప్రస్థానం 1996లో ప్రారంభమైంది. మెహబూబా.. బిజ్‌బిన్హరా నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ తరపున పోటీచేసి గెలిచారు.

 59 సంవత్సరాల మెహబూబా ముఫ్తీ ఎల్ఎల్‌బీ చదివారు. కశ్మీర్ వివాదం గురించి, తమ పార్టీ విధానాల గురించి ఓసారి మీడియాతో మాట్లాడుతూ..

‘‘కశ్మీర్ వివాద పరిష్కారానికి పాకిస్తాన్‌తో, హురియత్‌తో చర్చలు జరపడం ద్వారా కొత్త ద్వారాలను తెరవాలి. సాయుధ బలగాల ప్రత్యేక అధికారాల చట్టం రద్దు, పవర్ ప్రాజెక్టును తిరిగి తీసుకురావడం.. ఇది పీడీపీ ఎన్నికల అజెండా కాదు, ఇదే మా ప్రాథమిక అజెండా. వీటికోసమే మేం నిరంతరం పనిచేస్తున్నాం’’ అన్నారు.

మెహబూబా ముఫ్తీ

మెహబూబా గురించి మరిన్ని వివరాలు, విశేషాలు...

1999లో మెహబూబా ముఫ్తీ కాంగ్రెస్ పార్టీని వీడి, తన తండ్రి స్థాపించిన పీపుల్స్ డెమొక్రటిక్ పార్టీలో చేరారు.

2002లో దక్షిణ కశ్మీర్ ప్రాంతం నుంచి పోటీ చేసి, భారీ మెజార్టీతో అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు.

2014లో బీజేపీతో కలిసి, ముఫ్తీ మొహమ్మద్ సయీద్ ముఖ్యమంత్రిగా కశ్మీర్‌లో పీడీపీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

2016లో తండ్రి మరణంతో, మెహబూబా ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. కానీ ఆ ప్రభుత్వం ఎక్కువకాలం నిలవలేదు.

2018 జూన్‌లో బీజేపీ తన మద్దతును ఉపసంహరించుకుంది. అప్పటి నుంచి కశ్మీర్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం మెహబూబా అనంత్‌నాగ్ నుంచి లోక్‌సభకు పోటీ చేస్తున్నారు.

త్వరలో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు కూడా జరగనున్నాయి. కాబట్టే, ఈ లోక్‌సభ ఎన్నికల ఫలితాలు మెహబూబా రాజకీయ జీవితంలో కీలకంగా మారాయి.

ఇవి కూడా చదవండి

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్ వివాదంపై మోదీ నన్ను మధ్యవర్తిగా ఉండమన్నారన్న ట్రంప్.. అడగలేదన్న భారత్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి ఇమ్రాన్ ఖాన్ అమెరికా పర్యటనలో ఆ దేశాధ్యక్షుడు ట్రంప్‌తో భేటీ అయ్యారు. అనంతరం ట్రంప్, ఇమ్రాన్‌లు వైట్ హౌస్‌లో సంయుక్తంగా మీడియాతో మాట్లాడారు.

భారత్ - పాక్ మధ్య 70 ఏళ్లుగా అపరిష్కృతంగా ఉన్న కశ్మీర్ వివాదాన్ని పరిష్కరించటానికి మధ్యవర్తిగా ఉండాలని భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ తనను కోరారని ట్రంప్ చెప్పారు. అందువల్ల మధ్యవర్తిగా ఉండటానికి తన సంసిద్ధతను తెలియజేస్తున్నానని చెప్పారు.

అయితే.. ట్రంప్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలపై భారత్‌లో దుమారం రేగింది. ఆ వ్యాఖ్యలను వ్యతిరేకిస్తూ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రత్వశాఖ అధికార ప్రతినిధి రవీష్ కుమార్ ఒక ప్రకటన జారీచేశారు.

''భారత్, పాకిస్తాన్ కోరితే కశ్మీర్ అంశం మీద మధ్యవర్తిత్వం చేయటానికి తాను సిద్ధంగా ఉన్నానని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ చెప్పటం మేం చూశాం. ప్రధానమంత్రి (నరేంద్ర మోదీ) అమెరికా అధ్యక్షుడికి అటువంటి విజ్ఞప్తి ఏదీ చేయలేదు’’ అని ఆ ప్రకటనలో స్పష్టంచేశారు.

‘‘పాకిస్తాన్‌కు సంబంధించిన అపరిష్కృతంగా ఉన్న అన్ని సమస్యలనూ ద్వైపాక్షికంగా మాత్రమే చర్చిస్తామన్నది భారత్ అనుసరిస్తున్న విధానం. పాకిస్తాన్‌తో ఎటువంటి సంప్రదింపులకైనా ముందు సీమాంతర ఉగ్రవాదం అంతం కావాల్సి ఉంటుంది’’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

‘‘భారత్, పాకిస్తాన్‌ల మధ్య అన్ని అంశాలనూ ద్వైపాక్షికంగా పరిష్కరించుకోవటానికి సిమ్లా ఒప్పందం, లాహోర్ డిక్లరేషన్‌లు భూమికగా ఉన్నాయి’’ అని ఉద్ఘాటించారు.

ఇమ్రాన్ ఖాన్‌తో కలిసి ట్రంప్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ.. ‘‘రెండు వారాల కిందట నేను ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీని కలిశాను. ఆయన ‘మీరు మధ్యవర్తిగా ఉంటారా?’ అని అడిగారు. ఎక్కడ అని నేను అడిగాను. కశ్మీర్ విషయంలో అని ఆయన చెప్పారు’’ అని పేర్కొన్నారు.

‘‘నేను సాయం చేయగలుగుతానంటే.. ఎంతో సంతోషంగా మధ్యవర్తిగా ఉంటా. ఈ విషయంలో నా సాయం కావాలంటే అడగండి’’ అన్నారు ట్రంప్.

ట్రంప్ వ్యాఖ్యలపై కాంగ్రెస్ పార్టీ, ఇతరుల నుంచి తీవ్ర స్పందనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

ప్రతిపక్ష కాంగ్రెస్ అధికార ప్రతినిధి రణ్‌దీప్ సింగ్ సూర్జేవాలా ఒక ట్వీట్ చేస్తూ.. ‘‘జమ్మూ కశ్మీర్ అంశంలో మూడో పక్షం మధ్యవర్తిత్వానికి ఇండియా ఎన్నడూ అంగీకరించలేదు’’ అని పేర్కొన్నారు.

‘‘ఒక విదేశీ శక్తిని మధ్యవర్తిత్వం చేయాలని ప్రధానమంత్రి మోదీ అడగటం.. దేశ ప్రయోజనాలకు నమ్మకద్రోహం చేయటమే. ప్రధాని దేశానికి సమాధానం చెప్పాలి’’ అంటూ తీవ్రంగా విమర్శించారు.

ఇదిలావుంటే.. కశ్మీర్ అంశంపై మధ్యవర్తిత్వానికి...


శీర్షిక: కశ్మీర్ విషయంలో నెహ్రూ పాత్రేమిటి.. విలన్ ఆయనేనా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

నెహ్రూ

సౌరాష్ట్రకు సమీపంలోని జూనాగఢ్ అలాంటి పెద్ద సంస్థానాల్లో ఒకటి.

జూనాగఢ్ పాలకుడు ముస్లిం నవాబు మూడో మహబత్ ఖాన్. కానీ, అక్కడి జనాభాలో 80 శాతం హిందువులే.

అక్కడ అధికారం కోసం అంతర్గత కుమ్ములాటలు సాగుతున్నాయి. 1947 మే లో సింధ్ ముస్లిం లీగ్ నాయకుడు షానవాజ్ భుట్టో జూనాగఢ్ దీవాన్‌గా నియమితులయ్యారు. మహమ్మద్ అలీ జిన్నాకు భుట్టో దగ్గరగా సంబంధాలు నెరుపుతున్నారు.

1947 ఆగస్టు 15 వరకూ జూనాగఢ్ విలీనంపై భుట్టో ఎలాంటి నిర్ణయమూ తీసుకోలేదు. జిన్నా సలహా మేరకే ఆయన అలా చేశారు.

అయితే, స్వాతంత్ర్య ప్రకటన రాగానే, పాక్‌తో కలవాలని జూనాగఢ్ నిర్ణయం తీసుకుంది. కానీ, ఒక నెల వరకూ పాక్ ఈ అభ్యర్థనపై స్పందించలేదు.

సెప్టెంబర్ 13న పాకిస్తాన్ ఒక టెలిగ్రామ్ ద్వారా జునాగఢ్‌ను తమ దేశంలో విలీనం చేసుకుంటున్నట్లు ప్రకటించింది. కతియవార్ సంస్థానానికి, భారత ప్రభుత్వానికి ఇది ఒక పెద్ద షాక్.

వాస్తవానికి జిన్నా జునాగఢ్‌ను ఓ పావులా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆయన కన్ను కశ్మీర్‌పైనే ఉంది.

విలీనంపై జూనాగఢ్ నవాబుకు కాకుండా, అక్కడి ప్రజలకు నిర్ణయాధికారం ఉండాలని భారత్ అంటుందన్న విశ్వాసంతో జిన్నా ఉన్నారు. ఎందుకంటే, అలాంటి వాదన భారత్ చేయగానే, కశ్మీర్ విషయంలోనూ ఇదే వర్తించాలని జిన్నా డిమాండ్ చేశారు.

సర్దార్ పటేల్ జీవిత చరిత్రపై 'పటేల్: ఎ లైఫ్' అనే పేరుతో రాజ్ మోహన్ గాంధీ రాసిన పుస్తకంలో ఈ విషయాలను పేర్కొన్నారు.

పాక్ వేసిన ప్రణాళికను అడ్డుకోవాల్సిన బాధ్యత అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, హోం మంత్రి సర్దార్ పటేల్‌లపై పడింది.

ఒప్పందానికి కట్టుబడని పాక్

1947 అక్టోబర్ 22న పాక్ నుంచి 200 నుంచి 300 దాకా ట్రక్కులు కశ్మీర్‌కు వచ్చాయి. పాక్ ఫ్రంటియర్ ప్రావిన్స్‌కు చెందిన అఫ్రీదీ, వజీర్, మెహసూద్ వంటి తెగలవారు వాటిలో ఉన్నారు. వాళ్ల సంఖ్య 5 వేల దాకా ఉంటుంది.

వాళ్లు తమను తాము స్వాతంత్ర్య పోరాటకారులమని ప్రకటించుకున్నారు. సెలవులపై ఉన్న పాకిస్తాన్ సైనికులు వీరికి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. కశ్మీర్‌ను ఆక్రమించి పాక్‌లో దాన్ని విలీనం చేయాలన్నది వారి ఉద్దేశం.

అప్పటివరకూ దాదాపుగా అన్ని సంస్థానాలూ భారత్, పాక్‌ల్లో వేటిలో విలీనం కావాలన్నదానిపై నిర్ణయం తీసేసుకున్నాయి. కశ్మీర్ మాత్రం ఇంకా ఎటూ తేల్చుకోలేదు.

1947 ఆగష్టు 12న జమ్మూ కశ్మీర్ మహారాజు హరి సింగ్.. భారత్, పాకిస్తాన్‌లతో యథాతథ స్థితిని కొనసాగించేందుకు ఓ ఒప్పందం చేసుకున్నారు.

దీని ప్రకారం జమ్మూకశ్మీర్ ఏ దేశంతోనూ కలవకుండా,...


శీర్షిక: కశ్మీర్ వేర్పాటువాది మక్బూల్ భట్: ఒక వ్యక్తిని ఉరి తీసి, జైలులోనే ఖననం చేయడం తీహార్ జైలు చరిత్రలో అదే తొలిసారి\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

'బ్లాక్ వారెంట్ కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ ఎ తీహార్ జైలర్' పుస్తక రచయిత సునీల్ గుప్తా మక్బూల్ ఆ జైలులో ఉన్నప్పటి విషయాలు గుర్తు చేసుకున్నారు.

నేను మక్బూల్ భట్‌ను మొదటిసారి చూసేటప్పటికి ఆయనంటే తీహార్ ఖైదీలకు చాలా ఆదరణ ఉండేది. ఎవరికైనా ఏదైనా సమస్య వచ్చినా, జైలు సూపరింటెండెంట్ నుంచి ఏదైనా మెమో వచ్చినా దానికి సమాధానం ఇవ్వడానికి వాళ్లు చార్లెస్ శోభరాజ్ దగ్గరకో, మక్బూల్ భట్ దగ్గరికో వచ్చేవారు.

సునీల్ గుప్తా, సునేత్ర చౌధరి రచన 'బ్లాక్ వారెంట్ కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ ఎ తీహార్ జైలర్'

జైలులో ఏకాంతం దొరకదు

‘‘ఆయన వ్యక్తిత్వంలో ఒక రకమైన ప్రశాంతత కనిపించేది. ఆయన ఎర్రగా ఉండేవారు. ఎప్పుడూ తెల్లటి ఖద్దరు కుర్తా, పైజామాలో ధరించేవారు. వయసులో నాకంటే పెద్దవారైనా, నేను ఆయన సెల్లోకి ఎప్పుడు వెళ్లినా, లేచి నిలబడేవారు. జైల్లోకి ఎవరైనా ఖైదీ వస్తే, వారు ఎంత దారుణమైన నేరం చేసినా, కొన్ని రోజులకు వాళ్లు కూడా మా కుటుంబంలో భాగం అనిపిస్తుంటుంది" అని సునీల్ గుప్తా చెప్పారు.

"ఎక్కువగా ఖైదీలతో మాకు స్నేహ పూర్వక సంబంధాలే ఉంటాయి. మక్బూల్‌తో మాత్రం మాకు ప్రత్యేక బంధం ఏర్పడింది. మేం ఆయన దగ్గరకు వెళ్లినపుడు, మాతో చాలా బాగా మాట్లాడేవారు. నేను మొత్తం చదివింది ఇంగ్లీష్ మీడియమే అయినా, ఇంగ్లిష్‌లో మాట్లాడ్డానికి కాస్త తడబడేవాడిని. ఆ లోపాన్ని ఎలా అధిగమించాలో నాకు చెప్పింది మక్బూలే" అన్నారు.

"ఆయన నాతో మీకు హిందీ వచ్చు, దానితో పోలిస్తే ఇంగ్లీష్ చాలా సరళమైన భాష అని చెప్పేవారు. మరణ శిక్ష విధించినప్పటికీ ఆయన మెరుగైన ప్రవర్తన వల్ల మక్బూల్ భట్‌ను ఏకాంతవాసంలో ఉంచలేదు".

సీఐడీ ఇన్‌స్పెక్టర్ హత్య ఆరోపణలతో ఉరిశిక్ష

1966లో సీఐడీ ఇన్‌స్పెక్టర్ అమర్ చంద్ హత్య కేసులో మక్బూల్ భట్‌కు ఉరిశిక్ష విధించారు.

ఉరిశిక్ష విధించినప్పుడు, ఆయన కోర్టులో అందరి ముందూ మేజిస్ట్రేట్‌తో "జడ్జి గారూ మక్బూల్‌ను ఉరి తీసే తాడు ఇప్పటివరకూ తయారవలేదు" అన్నారు.

ఆ తీర్పు వచ్చిన 4 నెలలకే, జైల్లో 38 అడుగుల సొరంగం తవ్విన భట్.. రెండు వారాల వరకూ ఆగకుండా నడుస్తూ పాక్ పాలిత కశ్మీర్‌లో అడుగుపెట్టారు.

అక్కడ 8 ఏళ్లు గడిపిన తర్వాత మళ్లీ భారత పాలిత కశ్మీర్‌లోకి వచ్చిన మక్బూల్ తన అనుచరులతో హింద్వారా, బారాముల్లాలో ఒక బ్యాంక్ దోపిడీ చేశారు. ఆ బ్యాంక్ మేనేజర్‌ను హత్య చేశారు.

1971లో హైజాక్ చేసిన భారత విమానం గంగ దగ్గర మక్బూల్ భట్, అతడి అనుచరులు

1971లో భారత విమానం హైజాకింగ్‌లో పాత్ర

1971లో గంగ అనే ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్స్...


శీర్షిక: కశ్మీర్ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు: నేతలంతా నిర్బంధంలో ఉంటే ఎన్నికలు ఎలా నిర్వహిస్తారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా, ఒమర్ అబ్దుల్లా, మెహబూబా ముఫ్తీ

బ్లాక్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్ (బీడీసీ) ఎన్నికలు అక్టోబర్ 24న జరగబోతున్నాయి.

పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థలో ఇవి రెండో స్థాయి సంస్థలు. సర్పంచ్, పంచ్‌లు ఇందులో సభ్యులుగా ఉంటారు. జమ్మూకశ్మీర్‌లో మొత్తం 316 బ్లాకులు ఉండగా, ప్రస్తుతం 310 బ్లాకులకు ఎన్నికలు నిర్వహించనున్నారు.

కానీ, వివిధ పార్టీలకు చెందిన ప్రముఖ నేతలందరినీ నిర్బంధంలో ఉంచి, ఇంటర్నెట్, మొబైల్ సేవలను నిలిపివేసి ఈ ఎన్నికలు నిర్వహించడం అంటే, 'ప్రజాస్వామ్యాన్ని అపహాస్యం చేయడమే' అని ప్రతిపక్షనేతలు విమర్శిస్తున్నారు.

రాజకీయ శూన్యత ఏర్పడితే అది భారత ప్రభుత్వంపై ఉన్న విశ్వాసాన్ని తగ్గిస్తుందని విమర్శకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

"మేం అభ్యర్థులను ఎలా నిలబెట్టాలి? వారితో మాట్లాడలేని పరిస్థితుల్లో వారిని ఎలా ఎంపిక చేయాలి? లోయలోని మా ముఖ్య నేతలంతా గృహనిర్బంధంలో ఉన్నారు" అని కాంగ్రెస్‌కు చెందిన రవీందర్ శర్మ అన్నారు.

ఆగస్టులో జమ్మూలో ఓ సమావేశంలో ప్రసంగించేందుకు సిద్ధపడుతున్న సమయంలో శర్మను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

"పరిస్థితులు మారాలి"

తమ నేతలను సంప్రదించే అవకాశం లేకపోవడంతో ఎన్నికలను బహిష్కరించాలని కాంగ్రెస్ పార్టీ నిర్ణయించింది.

"మా పార్టీ గుర్తుపై పోటీచేసేందుకు అనుమతిస్తూ అధీకృత లేఖలను అభ్యర్థులకు ఇచ్చేందుకు అవకాశం లేకుండా పోయింది. ఇవేం ఎన్నికలు?" అని నేషనల్ పాంథర్స్ పార్టీకి చెందిన హర్ష్ దేవ్ సింగ్ ప్రశ్నిస్తున్నారు.

జమ్మూలో 58 రోజులపాటు నిర్బంధంలో ఉన్న ఆయన ఇటీవలే విడుదలయ్యారు.

"రాజకీయ పార్టీలకు, నేతలకు సమాన అవకాశాలు కల్పించే ప్రజాస్వామ్యంలో ఇలాంటి చర్యలతో దాన్ని అపహాస్యంపాలు చేస్తున్నారు" అని ఆయన అన్నారు.

"ఈ ఎన్నికలు ఏదో తంతులా ఉన్నాయి. కశ్మీర్ లోయలో ఎన్నికలు నిర్వహించామని చెప్పుకుని, ప్రచారం చేసుకోవడానికే వారు వీటిని నిర్వహిస్తున్నారు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికే మేం ఈ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయాలనుకుంటున్నామని తెలిపారు.

ఎన్‌సీ, పీడీపీ నేతలు కూడా తమ పార్టీ అభ్యర్థులతో మాట్లాడేందుకు కూడా అవకాశం లేకుండా పోయిందని చెబుతున్నారు.

"అంతా లాక్ డౌన్‌లో ఉన్న ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో రాజకీయాల గురించి మాట్లాడటం సరికాదు" అని నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీకి చెందిన దేవేందర్ సింగ్ రానా వ్యాఖ్యానించారు.

"ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో రాజకీయాలు ఎలా సాధ్యమవుతాయి? ఎన్నికలు సజావుగా జరగాలంటే పరిస్థితులు మారాలి. ఓ రాజకీయ...


శీర్షిక: కశ్మీర్, అయోధ్యల తరువాత... మోదీ ప్రభుత్వం ముందున్న లక్ష్యం ఏమిటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆగస్టు 5న ఆర్టికల్ 370ని సవరించి, జమ్మూకశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కేంద్రం తొలగించింది. ఆ రాష్ట్రాన్ని రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించింది.

సుదీర్ఘంగా సాగిన బాబ్రీ మసీదు-రామ మందిర వివాదంపై నవంబర్ 9న సుప్రీం కోర్టు తీర్పునిచ్చింది. వివాదాస్పద భూమిని హిందూ పక్షానికి చెందుతుందని ప్రకటించి, రామమందిర నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం చేసింది.

ఈ నేపథ్యంలో మోదీ ప్రభుత్వం తదుపరి దృష్టి పెట్టే అంశం ఏంటన్నదానిపై రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.

మోదీ ప్రభుత్వ తదుపరి లక్ష్యాల్లో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అన్నింటికన్నా ముందుంటుందని  కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఎన్ఆర్‌సీ (నేషనల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ సిటిజెన్స్)ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయడం, పౌరసత్వ చట్టం చేయడం కూడా ఈ జాబితాలో ఉంటాయని చెబుతున్నారు.

బీజేపీ ఎజెండాలో ఆర్టికల్ 370, అయోధ్య, ఉమ్మడి పౌర స్మృతి ప్రధానాంశాలని సీనియర్ పాత్రికేయుడు ప్రదీప్ సింగ్ అన్నారు.

ఈ మూడింటిలో రెండు దాదాపు పూర్తైపోయాయి. మిగిలింది ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అంశమే.

కానీ, ఉమ్మడి పౌర స్మృతి కన్నా ముందు ఎన్ఆర్‌సీ అమలు, పౌరసత్వ బిల్లు తేవడంపైనే ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టొచ్చని ప్రదీప్ సింగ్ అంటున్నారు.

''వచ్చే పార్లమెంటు శీతాకాల సమావేశాల్లో ఎన్ఆర్‌సీ, పౌరసత్వ బిల్లు ప్రవేశపెట్టే అవకాశాలున్నాయి. ఈ విషయంలో ప్రభుత్వం ఇప్పటికే చాలా కృషి చేసింది. ఈ రెండు అంశాలకు ఇటీవల కాలంలో బీజేపీ ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి కోసం ప్రజల అంగీకారం పొందాల్సి ఉంటుంది. అందుకే తర్వాత దానిపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టొచ్చు'' అని ఆయన చెప్పారు.

ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అంటే..

మతం, వర్గంతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ ఒకేలా వర్తించే పౌర చట్టం.

వివాహం, విడాకులు, ఆస్తుల పంపకం లాంటి వ్యవహారాలకు సంబంధించి అన్ని మతాలకూ ఒకే లాంటి నియమనిబంధనలు ఉమ్మడి పౌర స్మృతి ద్వారా వర్తిస్తాయి.

ప్రస్తుతం స్థూలంగా చూసుకుంటే భారత్‌లోని చట్టాలు రెండు రకాలు. ఒకటి సివిల్, రెండోది క్రిమినల్.

వివాహం, ఆస్తులు, వారసత్వం, కుటుంబ వ్యవహారాలకు సంబంధించిన అంశాలన్నీ సివిల్ చట్టాల కింద ఉంటాయి.

ఆర్టికల్ 370కి మించిన సవాలు

ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని తీసుకువచ్చేందుకు తమ ప్రభుత్వం కట్టబడి ఉందని బీజేపీ ప్రధాన కార్యదర్శి రామ్ మాధవ్ కొన్ని నెలల క్రితం అన్నారు.

ప్రస్తుత లోక్‌సభ మొదటి సమావేశంలోనే బీజేపీ ఎంపీ నిశికాంత్ దూబే ఉమ్మడి పౌర స్మృతి డిమాండ్‌ను లేవనెత్తారు.

అయితే, ఈ ఉమ్మడి...


శీర్షిక: కశ్మీర్, గో రక్షణ, మూకదాడులు, మతాంతర వివాహాలపై గాంధీ అభిప్రాయాలేంటి?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

భారత్ అంటే ఇక్కడ భారత ప్రజలని అర్థం. అన్ని మతాలు, ప్రాంతాలు, భాషలు, కులాల సమూహం. సమానత్వం, సోదరభావం, మానవత్వం తదితర ఆదర్శాలతో పురుషులు, మహిళలు, పిల్లలతో ఈ దేశం రూపొందింది.

ఇలా ఒక లౌకిక భారత దేశం ఏర్పడింది. ప్రపంచానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణగా ఈ దేశం ఉండాలి.

కానీ, ఇప్పుడు భారత్ ఎక్కడ ఉంది? ఈ రోజు గాంధీ మళ్లీ వచ్చి భారత్‌ను తన దృక్పథంతో పరిశీలిస్తే ఈ దేశానికి ఎన్ని మార్కులు వేసేవారు? భారత్ తనకు తాను ఎన్ని మార్కులు కేటాయించుకుంటుంది? ఇవన్నీ సమాధానం లేని ప్రశ్నలే.

భారత్ బయటి సమస్యలపై ఐక్యంగా పోరడటానికి ముందు తన సమాజంలోని పలు రుగ్మతలు తనకు సమస్యలను సృష్టించాయి.

ఈ సమస్యలు రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజికపరమైనవిగా కనిపించినప్పటికీ, ఇవి సైద్ధాంతిక, అస్తిత్వ సంక్షోభంగా పరిణమించడం ప్రారంభించాయి.

కశ్మీర్ వాస్తవ పాలకులు ఎవరు?

కశ్మీర్ అంతా ఇప్పుడు నిశ్శబ్దంగా ఉంది. ఈ బలవంతపు నిశ్శబ్దాన్ని భారత సమాజం శాంతిగా భావిస్తోంది. ఇప్పుడు కశ్మీరీలు సైన్యం నియంత్రణలో ఉన్నారు. మిగిలిన భారత దేశాన్ని మీడియా నియంత్రిస్తోంది.

ఇటువంటి పరిస్థితిలో గాంధీ ఉంటే ఏం చేసేవారో ఊహించటం కష్టం. దేశ విభజనప్పుడు ఒక సంతకంతో తనకు ఇష్టమైన దేశంలో విలీనమయ్యే అవకాశం కశ్మీర్ రాజుకు ఉన్న సమయంలో గాంధీ అక్కడ పర్యటించారు.

కశ్మీర్ తన రాజు కోసమో, భూమి కోసమో కాదు అక్కడి ప్రజల కోసం నిలబడుతుందని గాంధీ అన్నారు.

ప్రజల భాగస్వామ్యంతో బ్రిటిష్ పాలకుల పునాదులను కదిలించిన గాంధీ, ప్రజల మనోభావాల గురించి ఆలోచించడం, వారి హృదయాలను గెలవడం చాలా ముఖ్యమైన అంశం అని అంటారు.

చరిత్రాత్మక కశ్మీర్ పర్యటనకు రెండు రోజుల ముందు, 1947 జులై 29న గాంధీ తన ప్రసగంలో ఇలా అన్నారు, ''భారత్‌లోనే ఉండేలా కశ్మీర్‌ను ఒప్పించేందుకు నేను అక్కడికి వెళ్లడం లేదు. ఆ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది కశ్మీర్ ప్రజలు.. అది నేను లేదా మహారాజా తీసుకునే నిర్ణయం కాదు. కశ్మీర్‌కు మహారాజా ఉన్నారు, పౌరులు ఉన్నారు. ఒకవేళ రేపు రాజు మరణించినా, ఆ ప్రజలు అక్కడే ఉంటారు. కశ్మీర్ భవితవ్యాన్ని నిర్ణయించేది వాళ్లే.''

''మీరు ఈ వయసులో అంత క్లిష్టమైన ప్రయాణం చేయడం అవసరమా? మీరు మహారాజాకు లేఖ పంపితే సరిపోతుంది కదా'' అని ఒకరు ఆనాడు గాంధీకి సలహా ఇచ్చారు. గాంధీ ఆయన కళ్లలోకి కళ్లు పెట్టి చూస్తూ... ''మీ లాజిక్ ప్రకారం, బంగ్లాదేశ్‌లోని నోవాఖలీకి కూడా నేను వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. అక్కడికి కూడా నేను ఉత్తరం పంపేవాడిని కదా. కానీ మిత్రమా, అలా చేస్తే పనులు...


శీర్షిక: కశ్మీర్: "ఆర్టికల్ 370 రద్దుతో మా అస్తిత్వాన్ని లాగేసుకున్నారు" - కశ్మీరీ యువకుడి ఆగ్రహం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఇనుప కంచె తీసుకెళ్తున్న పోలీసు

తమకు భారత్ నమ్మకద్రోహం చేసిందనే భావన కశ్మీర్‌లో ఉంది. ఇది కొత్త ఘర్షణకు దారితీసే ముప్పుంది.

శ్రీనగర్ నడిబొడ్డున ఉండే ఖాన్యర్, భారత్ వ్యతిరేక ప్రదర్శనలకు పెట్టింది పేరు. రోజుకు దాదాపు 24 గంటలూ ఉండే కర్ఫ్యూ లాంటి పరిస్థితుల్లో, ఇక్కడికి చేరుకోవడానికి మేం ఆరు బారికేడ్లు దాటాల్సి వచ్చింది.

మరో బారికేడ్ రాగా, ఫొటోలు తీసేందుకు కారులోంచి దిగాం. తమ పరిస్థితిని చెప్పుకొనేందుకు కొందరు దగ్గర్లోని చిన్నదారిలోంచి మా వద్దకు వచ్చారు. పరిస్థితి సైనిక ముట్టడిలా ఉందని ఇక్కడ చాలా మంది భావిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం వ్యవహరిస్తున్న తీరు అత్యంత హింసాత్మకంగా, నేరపూరితంగా ఉందని మా దగ్గరకు వచ్చిన బృందంలో అధిక వయస్కుడైన ఒక వ్యక్తి ఆరోపించారు.

శ్రీనగర్‌లో బారికేడ్ ఏర్పాటు చేస్తున్న బలగాలు

పారామిలటరీ పోలీసులు మమ్మల్ని హడావుడిగా అక్కణ్నుంచి పక్కకు తీసుకెళ్లేందుకు ప్రయత్నించారు. మాతో మాట్లాడుతున్న ఆ వ్యక్తి ఏదో చెప్పేందుకు ప్రయత్నించారు. "మీరు మమ్మల్ని రాత్రింబవళ్లు నిర్బంధంలో ఉంచుతున్నారు" అంటూ ఆ వ్యక్తి భద్రతా దళాలకు వేలు చూపిస్తూ కోపంగా అరిచారు.

ఒక పారామిలటరీ పోలీసు స్పందిస్తూ- ఇక్కడ కర్ప్యూ ఉందని, మీరు లోపలకు వెళ్లాలని ఆ బృందానికి చెప్పారు. నిరసన తెలుపుతున్న ఆ పెద్దాయన అక్కణ్నుంచి కదల్లేదు. పోలీసుపై మరోసారి తన ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తంచేశారు.

అప్పుడు అక్కణ్నుంచి వెళ్లిపోవాలని భద్రతా సిబ్బంది నన్ను ఆదేశించారు. నేను అక్కణ్నుంచి కదిలేలోపే, తప్పటడుగులు వేసే వయసులో ఉన్న తన కొడుకును ఎత్తుకొని ఒక యువకుడు నా వద్దకు వచ్చారు. "భారత్‌పై పోరాటానికి తుపాకీ పట్టేందుకు వీడు సిద్ధంగా ఉన్నాడు" అని తన కొడుకును చూపిస్తూ ఆయన అన్నారు.

 "వీడు నా ఒక్కగానొక్క కొడుకు. ఇప్పుడు చాలా చిన్నవాడు. కానీ భవిష్యత్తులో తుపాకీ పట్టేలా వీడిని నేను తయారుచేస్తా" అని ఆ యువకుడు చెప్పారు. ఇదంతా మాకు దగ్గర్లో నిలబడిన పోలీసులకు వినిపిస్తుందని తెలిసినా కూడా అనేశారు. అప్పుడు ఆయన అంత కోపంగా ఉన్నారు.

కశ్మీర్ లోయలో మెజారిటీ ప్రజలు ముస్లింలే. ఇక భద్రతా దళాల భయం నీడన బతకాలని తాము అనుకోవడం లేదని కశ్మీర్ లోయ వ్యాప్తంగా నాతో మాట్లాడిన మగవారు చెప్పారు.

శ్రీనగర్‌లో పెట్రోలు బంకు వద్ద స్థానికులు

కశ్మీర్ లోయలో 30 ఏళ్లుగా ఇన్‌సర్జెన్సీ కొనసాగుతోంది.

ఎక్కడో దిల్లీ కేంద్రంగా పనిచేసే భారత  ప్రభుత్వం ఇచ్చిన 'నిరంకుశ ఉత్తర్వే' వేర్పాటువాదానికి ఎన్నడూ...


శీర్షిక: కశ్మీర్: "ఇంటి నుంచి ఆస్పత్రికి రాలేం.. ఆస్పత్రి నుంచి ఇంటికి వెళ్లలేం" - శ్రీనగర్‌లో రోగుల బంధువుల ఆవేదన\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

"ఆస్పత్రిలో బిడ్డ పుట్టింది, ఇంట్లో వాళ్లకు తెలియజేయలేకపోతున్నాం"

"మీడియా వాళ్లు చాలా మంది ఇక్కడ పరిస్థితులు బాగానే ఉన్నాయంటున్నారు. కానీ మేం చాలా ఇబ్బందులు పడుతున్నాం. కార్లను అనుమతించడం లేదు. సమాచార సేవలేవీ లేవు. సాధారణ మెసేజ్ కూడా పంపలేకున్నాం" అని మొహమ్మద్ అబ్బాస్ మాలిక్ అనే యువకుడు చెప్పారు.

షోపియాన్ నుంచి వచ్చిన బిలాల్ అహ్మద్ మాట్లాడుతూ- అతికష్టమ్మీద తమ సోదరిని ఆస్పత్రిలో చేర్పించగలిగానని, తమ కారును మధ్యలో చాలాసార్లు ఆపారని, భద్రతా సిబ్బందికి పత్రాలు చూపించానని, ముందుకెళ్తే తిరిగి రాలేవేమోనని కూడా చెప్పారని తెలిపారు.

"మా సోదరికి బిడ్డ పుట్టింది. ఈ శుభవార్త మా ఇంట్లో వాళ్లకు చేరవేయలేకపోతున్నాను" అని ఆయన విచారం వ్యక్తంచేశారు.

ఏటీఎం నుంచి డబ్బు కూడా తీసుకోలేకపోతున్నామని, దుకాణాలన్నీ మూసేశారని బిలాల్ నిస్సహాయత వ్యక్తంచేశారు.

షోపియాన్ జిల్లా నుంచి వచ్చిన రషీద్ హుస్సేన్ మాట్లాడుతూ- "ఈ ఆస్పత్రిలో మా కజిన్‌ను చేర్పించాం. ఆమెను డిశ్చార్జి చేశారు.  కానీ ఇంటికి వెళ్లేందుకు వాహనం దొరకడం లేదు. ఇక్కడంతా బాగానే ఉందని మీడియా వాళ్లు చెబుతున్నారు. ఎక్కడ బాగుంది" అని ప్రశ్నించారు.

మొత్తం కశ్మీర్, తమ జీవితం స్తంభించిపోయాయని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇక్కడంతా బాగానే ఉందనేవాళ్ల మాటలు అబద్ధమని, వాళ్లు నిప్పుతో చెలగాటం ఆడుతున్నారని, ఇలా చేయొద్దని చెప్పారు.

షహేల్ అహ్మద్ అనే ఇంకో యువకుడు స్పందిస్తూ- "మా అమ్మ సోదరి ఎనిమిది రోజులుగా ఇక్కడ చికిత్స పొందుతున్నారు. కర్ఫ్యూ వల్ల చాలా ఇబ్బందులు పడుతున్నాం. భద్రతా దళాలు ఇద్దరిని కూడా కలిసి నడవనివ్వడం లేదు. అడుగడుగునా వాళ్లకు పత్రాలు చూపించాల్సి వస్తోంది" అని విచారం వ్యక్తంచేశారు.

 తమ పరిస్థితి గురించి కుటుంబ సభ్యులకు తెలియజేయలేకపోతున్నానని ఆయన ఓ ప్రశ్నకు సమాధానంగా చెప్పారు.

"ఇంటి నుంచి ఆస్పత్రికి రావడంగాని, ఇక్కణ్నుంచి ఇంటికి వెళ్లడంగాని సాధ్యం కావడం లేదు. ఇక్కడ మా జీవితమే స్తంభించిపోయింది" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్: 48 గంటలలో 3 ఎన్‌కౌంటర్లు.. 10 మంది మిలిటెంట్ల హతం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఈ కాల్పుల్లో జమ్ముకశ్మీర్ పోలీస్ శాఖకు చెందిన ఒక ఏఎస్ఐ కూడా మరణించారు.

శుక్రవారం నుంచి ఇప్పటివరకు జమ్ముకశ్మీర్‌లో ఇది మూడో ఎన్‌కౌంటర్. ఈ మూడు ఎన్‌కౌంటర్లలో మొత్తం 10 మంది మిలిటెంట్లు హతమయ్యారు.

ఈ ఎన్‌కౌంటర్లలో ఒక ఏఎస్ఐ, ఒక సైనికుడు మరణించారు. మరో సైనికుడు తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు.

మొదటి రెండు ఎన్‌కౌంటర్లు సోఫియాన్, పుల్వామా జిల్లాల్లో జరగ్గా మూడోది శ్రీనగర్‌లో జరిగింది.

శుక్రవారం జరిగిన రెండు వేర్వేరు ఎన్‌కౌంటర్లలో జమ్ముకశ్మీర్ పోలీస్, ఆర్మీ, సీఆర్‌పీఎఫ్ ఉన్న సంయుక్త భద్రతా బలగాలు ఏడుగురు మిలిటెంట్లను మట్టుపెట్టాయి.

పాంథా చౌక్ వద్ద బైక్‌పై వచ్చిన ముగ్గురు మిలిటెంట్లు తనిఖీలు నిర్వహిస్తున్న జమ్ముకశ్మీర్ పోలీస్, సీఆర్‌పీఎఫ్ జవాన్లపై కాల్పులు జరిపి పారిపోవడంతో ఆ ప్రాంతమంతా కార్డన్ సెర్చ్ జరిపినట్లు పోలీసులు చెప్పారు.

కార్డన్ సెర్చ్ సమయంలో మిలిటెంట్లు మళ్లీ కాల్పులు జరపడంతో ప్రతిగా వారిపై కాల్పులు జరపాల్సి వచ్చిందని.. చాలాసేపు సాగిన ఈ కాల్పుల్లో ముగ్గురు మిలిటెంట్లు, బాబూరామ్ అనే ఒక పోలీస్ అధికారి మరణించారని.. మరో మిలిటెంట్ లొంగిపోయాడని పోలీసులు తెలిపారు.

జమ్ముకశ్మీర్ పోలీస్ శాఖలో స్పెషల్ ఆపరేషన్ గ్రూపులో బాబూరామ్ పనిచేస్తున్నారని.. ఆయన సుదీర్ఘ కాలంగా యాంటీ మిలిటెన్సీ ఆపరేషన్స్‌లో కీలకంగా పాల్గొంటున్నారని డీజీపీ దిల్‌బాగ్ సింగ్ చెప్పారు.

తాము ఒక పోలీస్ అధికారిని కోల్పోయినప్పటికీ మిలిటెంట్లలో ఒకరికి లొంగిపోయే అవకాశం కల్పించామని డీజీపీ అన్నారు.

కాగా సోఫియాన్ ఎన్‌కౌంటర్‌లో మరణించిన ఆర్మీ ఆఫీసర్‌ను ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన ప్రశాంత్‌గా గుర్తించారు.

కాగా మిలెటంట్లను లొంగిపోవాలని కోరుతున్న వీడియో ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయింది.

జుబేర్ అహ్మద్ అనే మిలిటెంట్ తల్లి పోలీస్ వాహనంలాంటి ఒక వాహనంలో కూర్చుని లొంగిపోవాలంటూ తన కుమారుడిని లౌడ్ స్పీకరులో విజ్ఞప్తి చేస్తున్న ఆ వీడియో వైరల్ అయింది.

ఈ మూడు ఎన్‌కౌంటర్లలో మరణించిన మిలిటెంట్లు 2020లోనే రిక్రూటైనట్లు పోలీసులు చెప్పారు. పాకిస్తానీ గ్రూపులు, కశ్మీర్‌లోని కొందరు దేశవిద్రోహుల మాటలు నమ్మి ఈ యువకులు తప్పుదారి పడుతున్నారని జమ్ముకశ్మీర్ జీవోసీ సేన్ గుప్తా అన్నారు.

ఈ ఒక్క ఏడాదిలోనే దక్షిణ కశ్మీర్‌కు చెందిన 80 మంది యువత మిలిటెంట్ గ్రూపుల్లో చేరారని పోలీసులు చెప్పారు.

మరోవైపు ఉత్తర కశ్మీర్‌లోనూ మిలిటెంట్ల దాడులు ఎక్కువయ్యాయి. 12 మందికిపైగా పోలీసులను మిలిటెంట్లు...


శీర్షిక: కశ్మీర్: ఆర్టికల్ 370 పిటిషన్ల విచారణకు సుప్రీం కోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం... అక్కడికి వెళ్ళేందుకు సీతారాం ఏచూరికి అనుమతి\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కేంద్ర ప్రభుత్వం జమ్మూకశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని తొలగిస్తూ, ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయం చట్టబద్ధమైనదేనా అని ప్రశ్నిస్తూ దాఖలైన అనేక పిటిషన్లు ప్రస్తుతం సుప్రీం కోర్టు ముందున్నాయి.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి రంజన్ గొగోయి నేతృత్వంలో ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్లను విచారిస్తోంది. ఒక పిటిషనర్‌ను ఉద్దేశించి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఇది అత్యంత బాధ్యతతో పరిశీలించవలసిన కేసు అని దయచేసి అర్థం చేసుకోండని వ్యాఖ్యానించారు.

పిటిషనర్లలో ఒకరైన మహమ్మద్ అలీం సయ్యద్ తన తల్లితండ్రులను కలుసుకోవడానికి అనంతనాగ్‌కు వెళ్ళవచ్చని ప్రధాన న్యాయమూర్తి అనుమతి మంజూరు చేశారు.

అంతేకాకుండా, పోలీసు రక్షణ కూడా కల్పించాలని జమ్మూకశ్మీర్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని సుప్రీం కోర్టు ఆదేశించింది. దేశంలో ఎవరైనా ఎక్కడికైనా వెళ్ళడానికి అనుమతించాలని ఈ పిటిషన్ సందర్భంగా కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.

అలాగే, సీపీఐ జనరల్ సెక్రటరీ సీతారాం ఏచూరిని కూడా జమ్మూకశ్మీర్‌కు వెళ్ళడానికి కోర్టు అనుమతించింది. అక్కడ నాలుగుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైన వారి పార్టీకి చెందిన నేతను కలుసుకోవచ్చని తెలిపింది. సదరు నేత పోలీసుల నిర్బంధంలో ఉన్నారనే ఆరోపణలున్నాయి.

"మీరు వెళ్ళడానికి అనుమతి ఇస్తున్నాం. మీరు మీ పార్టీ జనరల్ సెక్రటరీ కాబట్టి ఆ పని మీదే వెళ్లండి. వేరే ఏ విషయంలోనూ జోక్యం చేసుకోవద్దు" అని ప్రధాన న్యాయమూర్తి చెప్పారు. రాజకీయ కార్యక్రమాల కోసం కాకుండా ఒక స్నేహితుడిని కలుసుకోవడానికి మాత్రమే ఆయన వెళ్ళాలని సుప్రీం స్పష్టం చేసింది.

కేంద్రానికి, మరి కొంతమందికి నోటీసు ఇచ్చిన సుప్రీం కోర్టు ఈ వ్యవహారాన్ని అయిదుగురు సభ్యుల సుప్రీం ధర్మానసనం విచారిస్తుందని తెలిపింది.

ఆర్టికల్ 370 రద్దుకు సంబధించిన అన్ని పిటిషన్లను రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారిస్తుందని స్పష్టం చేసింది. అక్టోబర్ నెల మొదటి వారంలో ఈ ప్రక్రియ మొదలవుతుందని వివరించింది.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్: ఆర్టికల్ 370 రద్దుపై అరెస్టుకు ముందు జేకే పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ అధ్యక్షుడు షా ఫైజల్ ఏమన్నారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

'బీబీసీ హార్డ్ టాక్' కార్యక్రమం ప్రజెంటర్ స్టీఫెన్ సైకర్ జమ్ము-కశ్మీర్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ నేత షా ఫైజల్‌ను సుదీర్ఘ ఇంటర్వ్యూ చేశారు.

కశ్మీర్‌లోని 80 లక్షల మంది గత కొన్నిరోజులుగా బందీల్లాంటి పరిస్థితి ఎదుర్కొంటున్నారని 2009లో కశ్మీర్ నుంచి యూపీఎస్సీ టాపర్‌గా నిలిచిన షా ఫైజల్ చెప్పారు.

యుద్ధం లాంటి స్థితి

ఈ ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడిన షా ఫైజల్... "జమ్ము-కశ్మీర్లో గత కొన్ని రోజులుగా కర్ఫ్యూ ఉంది. కశ్మీర్‌లోని 80 లక్షల మంది ఇన్ని రోజులగా బందీల్లాంటి పరిస్థితిలో ఉన్నారు. రోడ్లు నిర్మానుష్యంగా ఉన్నాయి. మార్కెట్ మూతపడింది. ఒక దగ్గర్నుంచి ఇంకోచోటుకు వెళ్లడం చాలా కష్టంగా ఉంది. కమ్యూనికేషన్ సౌకర్యాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి. టెలిఫోన్, మొబైల్ పనిచేయడం లేదు. బయట ఉంటున్న కశ్మీరీలు తమ కుటుంబాలతో మాట్లాడలేకపోతున్నారు. నిత్యావసరాల కొరత ఉంది. అసలు ఏం జరుగుతోందో ప్రజలకు తెలీడం లేదు. భద్రతాదళాలను భారీగా మోహరించారు. అక్కడ యుద్ధం లాంటి పరిస్థితి ఉంది. జనం తమ బంధువులను కూడా కలవలేకపోతున్నారు. వేర్పాటువాదులు, భారత మద్దతుదారులు అందరూ పోలీసుల అదుపులో ఉన్నారు."

"ఆగస్టు 4న జరిగిన అఖిలపక్ష సమావేశంలో పాల్గొన్న నేతల్లో నేనొక్కడినే పోలీసుల కస్టడీలో లేకుండా బయటున్నాను. నేను అక్కడినుంచి బయటికొచ్చాక పోలీసులు చాలాసార్లు మా ఇంటికి వచ్చారు. కానీ నేను ఎయిర్‌పోర్టుకు, అక్కడినుంచి దిల్లీకి ఎలా చేరుకున్నానో అదంతా ఒక పెద్ద కథ. కమ్యూనికేషన్స్ లేకపోవడం వల్ల వాళ్లు తమ సీనియర్లతో నేను అక్కడ్నుంచి బయటపడ్డాననే విషయం చెప్పలేకపోయారు. కానీ ఇక్కడ్నుంచి వెళ్లాక నన్ను కూడా మిగతావారిలాగే అదుపులోకి తీసుకుంటారని నాకు అనిపిస్తోంది."

కశ్మీర్ నేతలందరూ అదుపులో ఉన్నారు

మీ పార్టీ కార్యకర్తలకు, కశ్మీర్ పౌరులకు మీరు ఏం సందేశం ఇస్తారు, మీరు దీన్ని భారత్ ఆక్రమణగా చెబుతున్నారు. అంటే జనం రోడ్ల మీదకు రావాలని మీరు కోరుకుంటున్నారా?

షా ఫైజల్: "మీరు చూడచ్చు, ఆగస్టు 5న ఏమైంది? ప్రధాన పార్టీల రాజకీయ నేతలందరినీ అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఎన్నికలు, రాజకీయాలపై నమ్మకం ఉంచే నాలాంటి వారి గురించి ఎలాంటి చర్చా జరపకుండానే పార్లమెంటులో చట్టాన్ని ఆమోదించేశారు. ఇప్పటివరకూ ఇద్దరు మాజీ ముఖ్యమంత్రులు సహా చాలా మంది నేతలు కస్టడీలో ఉన్నారు. ఇక, జన సమీకరణ విషయానికి వస్తే గత వారం నుంచి ఇక్కడ భద్రతాదళాలను ఎంత ఎక్కువగా మోహరించారంటే, వారిని చూస్తూ జనం నిరసన ప్రదర్శనలకు దిగడం అసాధ్యం."

దీనిపై వ్యతిరేకత...


శీర్షిక: కశ్మీర్: ఆర్టికల్ 370 రూపొందించిన గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ ఎవరు? కశ్మీర్ ప్రధానమంత్రి ఎలా అయ్యారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఈ ఆర్టికల్‌ను రచించడానికి అంబేడ్కర్ నిరాకరించడంతో అప్పటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.. ఈ బాధ్యతను గోపాలస్వామి అయ్యంగార్‌కు ఇచ్చారని ఇండియా టుడే ఒక కథనంలో పేర్కొంది.

కశ్మీర్ ప్రధాన మంత్రిగా..

భారతదేశానికి స్వతంత్రం వచ్చినప్పుడు కశ్మీర్ డోగ్రా వంశీయుల పాలనలో ఉంది. ఈ వంశానికే చెందిన రాజా హరి సింగ్ అప్పుడు కశ్మీర్ మహారాజు.

బ్రిటన్ నుంచి ఒత్తిడి కారణంగా కశ్మీర్‌కు ప్రధానమంత్రిని ఏర్పాటు చేయాల్సి వచ్చింది. ప్రధానిని సదర్ ఎ రియాసత్ అని పిలిచేవారు.

 1927లో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ ఆఫీసర్, కలకత్తాకు చెందిన సర్ అల్బియాన్ బెనర్జీ కశ్మీర్ రాజ్యానికి తొలి ప్రధానమంత్రిగా నియమితులయ్యారు. రెండేళ్లపాటు ఆయన ప్రధానిగా పనిచేశారు.

ఈ ప్రధాని పదవి అధికారాలు.. రాజ్యంలో దివాన్, రాష్ట్రంలో గవర్నర్ అధికారాలతో సమానంగా ఉండేవి. అంటే.. చాలా కార్యనిర్వాహక నిర్ణయాల్లో ప్రధానికి పెద్దగా ప్రమేయం ఉండేది కాదు. పైగా ప్రధాని అధికారాలు, బాధ్యతలు కాలమాన పరిస్థితులను బట్టి మారుతూ ఉండేవి.

దీంతో.. ‘‘కశ్మీర్ ప్రజల అవసరాలు, ఇబ్బందులను ప్రభుత్వం పట్టించుకోవట్లేదు’’ అంటూ బెనర్జీ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు.

ఈ నేపథ్యంలోనే గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ 1937లో కశ్మీర్ ప్రధానమంత్రిగా నియమితులయ్యారు. 1943 వరకు ఆయన ఈ బాధ్యతల్లో కొనసాగారు.

కేంద్ర మంత్రి, రాజ్యాంగ రచన కమిటీ సభ్యుడిగా..

1946లో స్వంతంత్ర భారత తొలి మంత్రివర్గంలోనూ ఆయన పనిచేశారు. పోర్టుఫోలియో లేని మంత్రిగా ఒక ఏడాదిపాటు ఉన్నారు. అప్పుడు భారత్ తరఫున కశ్మీర్ వ్యవహారాలను చూసుకునేవారు.

అదే సమయంలో రాజ్యాంగ అసెంబ్లీలో భాగమయ్యారు. 1947 ఆగస్టు 29వ తేదీన బీఆర్ అంబేద్కర్ నేతృత్వంలోని ఆరుగురు సభ్యుల భారత రాజ్యాంగ రచన కమిటీలో చేరారు.

1948 నుంచి 1952 వరకు రైల్వే, రవాణా శాఖ మంత్రిగా నెహ్రూ క్యాబినెట్‌లో పనిచేశారు.

ఇంతకీ ఎవరీయన?

మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని తంజావూరు జిల్లాలో 1882 మార్చి 31వ తేదీన గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ జన్మించారు. ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీ, మద్రాస్ లా కాలేజీల్లో చదువుకున్నారు. భార్యపేరు కోమలం. గోపాలస్వామి కొడుకు జి పార్థసారథి జర్నలిస్టు.

గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ 1904వ సంవత్సరంలో కొద్దికాలం పాటు చెన్నైలోని పచ్చయప్ప కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.

1905లో మద్రాస్ సివిల్ సర్వీస్‌కు ఎంపికయ్యారు. 1919 వరకు డిప్యూటీ కలెక్టర్‌గా పనిచేశారు. 1920లో జిల్లా కలెక్టర్ అయ్యారు.

1932లో పబ్లిక్ సర్వీస్...


శీర్షిక: కశ్మీర్: ఇంటర్నెట్, మొబైల్ నెట్‌వర్క్స్ లేకుండా జిహాదీలు మాట్లాడుకుంటున్నారు?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

సమాచార వ్యవస్థలను ప్రభుత్వం నిలిపివేయడంతో కశ్మీరీ జిహాదీలు ఇప్పుడు ఇంటర్నెట్ అవసరం లేకుండా బ్లూటూత్, వైఫైలతో పనిచేసే మొబైల్ యాప్‌లను వినియోగిస్తున్నారు.

జమ్మూకశ్మీర్‌కు ఉన్న ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని రద్దు చేయడంతో పాటు, ఆ రాష్ట్రాన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజిస్తున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ పరిణామాలతో కశ్మీర్‌లో ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందన్న ఆలోచనతో ముందస్తుగా అధికారులు ఇంటర్నెట్‌ను నిలిపివేశారు.

మెసేజింగ్ యాప్ టెలీగ్రామ్‌లో జిహాదీలు క్రియాశీలంగా ఉండే కశ్మీర్ అనుకూల జిహాదీ ఛానెళ్లలో ఆగస్టు 4 నుంచి ఎలాంటి సమాచారం పోస్ట్ చేయడంలేదు. దీనిని బట్టి చూస్తే, ఇంటర్నెట్ నిలిపివేత ప్రభావం జిహాదీల సంభాషణలపై పడిందని అర్థమవుతోంది.

నిఘావర్గాలకు చిక్కకుండా ఉండేందుకు జిహాదీలు, ముఖ్యంగా ఇస్లామిక్ స్టేట్ (ఐఎస్) మద్దతుదారులు ఇంటర్నెట్ లేకుండా పనిచేసే ఆఫ్‌లైన్ సోషల్ మీడియా యాప్‌లను వినియోగించేవారు.

ఫైర్‌చాట్

'ఫైర్‌చాట్' యాప్ మెష్ నెట్‌వర్కింగ్ టెక్నాలజీతో పనిచేస్తుంది.

ఫేస్‌బుక్, వాట్సాప్, ట్విటర్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ లాంటి సోషల్ మీడియా యాప్‌లకు ఇంటర్నెట్, సర్వర్లు అవసరం. ఈ యాప్‌ల ద్వారా బదిలీ అయ్యే సమాచారమంతా సర్వర్లలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. కానీ, ఫైర్‌చాట్ యాప్‌కు కేంద్రీకృత సర్వర్, ఇంటర్నెట్ అవసరం ఉండదు.

ఈ యాప్ బ్లూటూత్, వైఫై సిగ్నల్ ద్వారా ఒక ఫోన్ నుంచి మరొక ఫోన్‌కు.. ఆ ఫోన్ నుంచి ఇంకో ఫోన్‌కు... అలా వందలు, వేల ఫోన్లను అనుసంధానం చేస్తుంది. అలా ఒక నెట్‌వర్క్ ఏర్పడుతుంది.

ఈ యాప్‌తో తన నెట్‌వర్క్‌లో ఉన్నవారికి టెక్స్ట్ సందేశాలతో పాటు, ఫొటోలను, వీడియోలను కూడా పంపే వీలుంటుంది.

ఇంటర్నెట్ లేకుండానే ఇద్దరి నుంచి 10,000 మంది వరకూ గ్రూప్ చాట్ చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది ఈ యాప్. ఆండ్రాయిడ్, ఐఓఎస్‌లో అందుబాటులో ఉంది.

ఇంటర్నెట్ ఉన్నా, లేకున్నా ఈ యాప్ పనిచేస్తుంది. టెలీగ్రామ్ యూజర్లు ఎక్కువగా సిఫార్సు చేసిన యాప్ ఇదే.

ఈ యాప్‌ను తైవాన్‌లో, హాంగ్‌కాంగ్‌లో ఆందోళనలు జరిగినప్పుడు నిరసనకారులు ఈ యాప్‌ను వినియోగించేవారు.

పాత చిత్రం

ఐఎస్ ప్రాబల్యం అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో తీవ్రవాద కార్యకలాపాలను కట్టడి చేసేందుకు ఇరాక్ ప్రభుత్వం 2014లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంటర్నెట్‌ను పూర్తిగా నిలిపివేసింది. అప్పుడు అనేకమంది ఈ ఆఫ్‌లైన్ యాప్‌ను విస్తృతంగా వినియోగించారు.

ఓపెన్‌గార్డెన్ అనే సంస్థ 2014లో ఈ యాప్‌ను...


శీర్షిక: కశ్మీర్: ఈ నెల రోజుల్లో భారత్ ఏం సాధించింది, ఏం కోల్పోయింది\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆగస్టు 5న దీనిపై ప్రకటన చేసిన తర్వాత కశ్మీర్ లోయలో పెద్దగా హింస జరగలేదనే భారత ప్రభుత్వం వాదన కూడా వారి భావనలకు బలం చేకూరుస్తోంది.

అంటే దీనికి, అక్కడ ప్రజలు భారత ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని పెద్దగా వ్యతిరేకించలేదనే అర్థం.

భారత్ కశ్మీర్‌ను అంతర్గత అంశంగా భావిస్తుంది. పాకిస్తాన్ ఈ వాదనను ఎప్పుడూ వ్యతిరేకిస్తుంది.

కశ్మీర్ లోయలో వేర్పాటువాదులు స్వనిర్ణయాధికారాన్ని కోరుకుంటున్నారు. గత 30 ఏళ్ల నుంచీ లోయలో తీవ్రవాదం పెరుగుతూ వస్తోంది.

లోయలో భారత మద్దతుదారులు కూడా ఉన్నారు.

కానీ ఆ రాష్ట్రానికి ఉన్న ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి జమ్ము-కశ్మీర్‌ను ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఒక వివాదాస్పద అంశంగా మార్చేసింది.

జమ్మూ ప్రజలు భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయాన్ని స్వాగతించారన్నది కూడా అంతే నిజం.

లద్దాఖ్‌లోని లేహ్ నగరంలో కూడా భారత ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి జనం సంబరాలు చేసుకున్నారు.

కార్గిల్ ప్రజలు ఎప్పుడూ భారత్‌లో భాగంగా ఉండాలని భావించేవారు. కానీ తమకు ఆర్టికల్ 370 కింద లభించిన ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కూడా ఉండాలనుకునేవారు.

అయితే, కశ్మీర్ లోయలోని 70 లక్షల మందికి ఇప్పుడు కశ్మీర్ సమస్య అంతమైనట్లే అనుకోవాలా.

అభివృద్ధికి మొదటి అడుగు

కశ్మీర్ లోయకు ఇటీవల తిరిగి వచ్చిన కశ్మీరీ జర్నలిస్ట్ రాహుల్ పండితా దీనిని "భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం కశ్మీర్ సమస్యను అంతం చేసే దిశగా చేపట్టిన మొదటి బలమైన చర్య" అన్నారు.

"చూడండి.. దీనిని కశ్మీర్ సమస్య అంతం అనుకోలేం. కానీ భారత ప్రభుత్వం దానిని అంతం చేసే దిశగా వేసిన మొదటి బలమైన చర్య" అని చెప్పారు.

"70 ఏళ్లుగా కశ్మీర్ అంశాన్ని పరిష్కరించేందుకు ప్రభుత్వాలు ఎన్నో చర్యలు చేపట్టాయి. కానీ వాటివల్ల ఏం సాధించలేకపోయారు" అని రాహుల్ చెప్పారు.

"కశ్మీర్‌లో భారత్ పునాదులనే బలహీనంగా చేశారు. 70 ఏళ్ల నుంచీ కశ్మీర్ నేతలు భారత్‌లో ఒకవిధంగా, లోయలో ఒక విధంగా మాట్లాడుతున్నారు. ప్రజల మనసుల్లో గందరగోళం పాకిస్తాన్ వల్ల పుట్టలేదు. అవి స్వయంగా భారత ప్రభుత్వం వల్లే ఏర్పడ్డాయి. ఇప్పుడు ఆ గందరగోళానికి శాశ్వతంగా తెరపడింది" అన్నారు.

దీని గురించి కశ్మీరీల అభిప్రాయం ఏంటనేదానిపై సమాధానం కావాలంటే అక్కడ ల్యాండ్ లైన్‌పై  ఉన్న ఆంక్షలు ఎత్తివేసిన తర్వాతే తెలుస్తుంది.

ఈ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా లోయలో ఉన్న వారిలో చాలా ఆగ్రహం ఉందనే విషయం తెలిసిందే. నిరుపమ్ సుబ్రమణ్యం అనే ఒక హిందూ వార్తాపత్రిక రిపోర్టర్ అక్కడ నుంచి తిరిగి వచ్చి తన ట్విటర్‌లో ఒక పోస్ట్...


శీర్షిక: కశ్మీర్: కరకుదనం చాలు.. ఇక కాస్త కరుణ చూపాలి: అభిప్రాయం\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

స్పీకర్లోంచి ఆ మాటలు రాగానే విమానంలో ఉన్న యాత్రికులందరూ నవ్వుకుంటున్నారు. వాళ్లలో ఎక్కువగా జర్నలిస్టులే ఉంటున్నారు. లేదంటే చాలా రోజులుగా కుటుంబాలతో మాట్లాడలేకపోవడంతో ఇంటికి చేరుకుంటున్న కశ్మీరీలు ఉంటారు.

జమ్ము-కశ్మీర్‌లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు చేశారనే ఆదేశాల తర్వాత అంటే గత మూడు వారాలకు పైగా మొబైల్, ఇంటర్‌నెట్, బ్రాడ్‌బాండ్ సేవలు ఆగిపోయాయి.

కొన్ని ప్రాంతాల్లో ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్లు కాస్త ఉపశమనం ఇచ్చాయి. కానీ కశ్మీర్ లోయలో కమ్యూనికేషన్  వ్యవస్థపై ఉన్న ఆంక్షలు ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నాయి. అలాంటప్పుడు ఫ్లైట్‌లో ఆ అనౌన్స్‌మెంట్(ఇక మీరు మీ మొబైల్ ఫోన్స్ ఉపయోగించవచ్చు) నవ్వు తెప్పిస్తుంది.

కశ్మీర్‌లో కమ్యూనికేషన్ల వ్యవస్థపై ఆంక్షల ప్రభావం వల్ల పిల్లలు అమ్మనాన్నలతో, భర్త భార్యతో, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు తమ డాక్టర్లను వెంటనే సంప్రదించలేకపోతున్నారు.

బుధవారం జమ్ము-కశ్మీర్ గవర్నర్ సత్యపాల్ మలిక్ మీడియా సమావేశంలో చెప్పినవి నాకు విమానంలో ఆ అనౌన్స్‌మెంట్‌ను గుర్తుచేశాయి. ఎందుకంటే మలిక్ మీడియా సమావేశం పద్ధతి ఫ్లైట్‌లో సిబ్బంది చెప్పినట్టే ఆ ప్రకటనకు దగ్గరగా ఆయనకు కూడా అక్కడి పరిస్థితి గురించి ఏదీ తెలీనట్టు, పనికిరానిదిలా అనిపించింది.

ఈ మీడియా సమావేశంలో ప్రభుత్వం ఏదైనా పెద్ద ప్రకటన చేస్తుందని అందరూ ఎదురుచూశారు.

పెద్ద సంఖ్యలో అరెస్టులు ఎందుకు

భారత ప్రభుత్వం గత చాలా రోజులుగా కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకుని, వాటిని అమలు చేసే సామర్థ్యాన్ని ఇప్పటికే చూపించింది. అందుకే, ప్రభుత్వం తీరు ఈసారీ కాస్త సున్నితంగా ఉంటుందేమో అనిపించింది.

కానీ జరిగిందేంటి. దానికి బదులు రెండుమూడు నెలల్లో 50 వేల ఖాళీ పదవులు భర్తీ చేస్తామని ఒక చిన్న ప్రకటన చేశారు. దానితోపాటు గవర్నర్ చాలా ఉదారంగా "జైలుకెళ్లడం దేశ రాజకీయ ఆరోగ్యానికి మంచిదే" అని భారతీయులకు నచ్చజెప్పే ప్రయత్నం చేశారు.

ఆయన దానికి ఉదాహరణ కూడా చెబుతూ, "నేను 30 సార్లు జైలుకు వెళ్లా"నని చెప్పారు. అంతే కాదు దానివల్ల ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని, "జైలుకెళ్లిన వారు మంచి నేతలవుతారని" కూడా చెప్పారు.

ఇది ఒక తెలితక్కువ వాదన. ప్రభుత్వం ఇలాంటి వాదనలో ఒక బలహీనమైన లింకు లోయలో అరెస్టులపై ఉన్న అస్పష్టతే. శ్రీనగర్‌లో ఒక అధికారి నాతో "సుమారు 4 వేల మంది అరెస్ట్ అయ్యారు. కానీ ప్రభుత్వం వారి పేర్లతో ఎలాంటి అధికారిక జాబితాను పబ్లిక్ ప్లేసుల్లో ఉంచలేదని" చెప్పారు.

అంతకంటే ఘోరం ఏంటంటే.. భారత్‌కు అండగా నిలిచిన ప్రధాన రాజకీయ పార్టీల...


శీర్షిక: కశ్మీర్: చంగ్పా తెగల జీవన శైలిలో వచ్చిన మార్పులు పష్మీనా వూల్ ఉత్పత్తిపై ప్రభావం చూపిస్తాయా?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఇంటి దారి పట్టిన చాంగ్రా గొర్రెలు

ఆండ్రూ నెవి, గడ్డ కట్టే చలిలో లద్దాఖ్‌లో చంగ్పా తెగ ప్రజలతో కలిసి రెండు వారాలు గడిపారు.

ఆయన అక్కడ జీవన శైలిని చిత్రించే ఫొటోలు తీయడంతో పాటు పష్మీనా ఊలు చరిత్రని, చంగ్పా ప్రజల మనుగడకి, ఆచారాలకు పొంచి ఉన్న ముప్పుని కూడా అర్ధం చేసుకునే ప్రయత్నం చేశారు.

"14000 అడుగుల ఎత్తులో, మైనస్ 40 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రతలకు పడిపోయే వాతావరణంలో, విస్తారమైన మంచులో ఎక్కడైనా జీవం ఉదంటే అది ఛాంగ్తాంగ్ పీఠభూమి మాత్రమే" అని ఆయన అన్నారు.

లద్దాఖ్ పర్వత శ్రేణి సుమారు 6000 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. ఈ పర్వత శ్రేణులు నాలుగున్నర కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం నుంచి రూపొందుతున్నాయని అంచనా.

హిమాలయాలు, కారకోరం పర్వత శ్రేణుల మధ్యలో నెలకొన్న ఈ పీఠభూమి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పీఠభూముల్లో ఒకటి. ఇది ఓ వైవిధ్యమైన గొర్రె జాతులకు ఆవాసం. వీటినే చంగ్రా లేదా పష్మీనా గొర్రెలు అంటారు.

చాంగ్రా గొర్రెలు అధిక ఉష్ణోగ్రతల్లో నివసిస్తాయి. అయితే చలి పెరిగే కొద్దీ వాటి ఆహార లభ్యత తగ్గిపోతుంది. వీటి కోసం లద్ధాఖ్ పర్వత అభివృద్ధి కౌన్సిల్ గ్రాసాన్ని, ఆహార ఉత్పత్తులను సరఫరా చేస్తుంది.

ఎత్తైన ప్రాంతం, గడ్డ కట్టే ఉష్ణోగ్రతలు, తీవ్రమైన చలిగాలులు ఈ ప్రాంతంలో గొర్రెల తోలును కప్పే మృదువైన జుత్తు పెరగడానికి దోహదం చేస్తాయి.

ఈ చర్మపు దారాలు 8 నుంచి 10 మైక్రాన్‌ల వెడల్పు ఉండి, మనుషుల జుత్తు కన్నా 10రెట్లు మృదువుగా, సాధారణ గొర్రెల ఊలు కన్నా 8 రెట్లు వెచ్చగా ఉంటుంది.

ఈ ఖరీదైన ఊలు ప్రపంచమంతటా పష్మీనా‌గా ఎంతో పేరు పొందింది.

చాంగ్రా గొర్రెలు

కొన్ని శతాబ్దాలుగా చంగ్పా సంచార జాతి ప్రజలు తమ పెంపుడు గొర్రెలు, మేకలు, జడలబర్రెలతో కలిసి మేత దొరికే ప్రాంతాలకు ప్రతి సంవత్సరం వలస మార్గాల్లో ప్రయాణిస్తూనే ఉన్నారు.

శీతాకాలంలో తన ఇంటి ముందు నిల్చున్న లోబ్ సన్గ్ అనే చంగ్పా జాతి గొర్రెల కాపరి. వేసవిలో జడలబర్రె చర్మంతో తయారు చేసుకున్న టెంట్లలో వీరు నివసిస్తారు.

వాతావరణంలో చోటు చేసుకుంటున్న మార్పులు, చైనా నుంచి దిగుమతి అయ్యే నకిలీ పష్మీనా ఉత్పత్తుల వలన వీరి జీవన శైలికి ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది.

చంగ్పా జాతి మహిళ

వీరికి కూడా విద్య, సౌకర్యవంతమైన జీవితం గడపడానికి కావల్సిన పరిస్థితులు కావాలనే కోరిక ఉంది.

జడలబర్రెని చంగ్పా జాతి ప్రజలు వాహనంగా వాడతారు

వాతావరణ మార్పులు పష్మీనా ఉత్పత్తికి పెద్ద ముప్పని సంచార జాతి ప్రజలు, శాస్త్రవేత్తలు కూడా ముక్త కంఠంతో...


శీర్షిక: కశ్మీర్: తిట్రినోట్ క్రాసింగ్ పాయింట్ వద్ద కలుసుకున్న కశ్మీరీ కుటుంబాలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కశ్మీర్ లోయలో ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో మూసివేసిన ఈ ప్రాంతాన్ని ఇటీవల తెరిచారు. దాంతో భారత పాలిత కశ్మీర్‌లోని కొన్ని కుటుంబాలు పాక్ పాలిత కశ్మీర్‌లో ఉన్న తమవారిని కలుసుకోడానికి తిట్రినోట్ వచ్చాయి.

అక్కడికి వచ్చినవారిని పలకరించిన బీబీసీ ప్రతినిధి రిఫత్ ఉల్లాహ్ అక్కడి పరిస్థితిని చిత్రీకరించారు.

చాలా రోజుల తర్వాత అక్కడికి వచ్చిన ఖ్వాజీ జమాలుద్దీన్ సంతోషం వ్యక్తం చేశారు.

ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత కశ్మీర్ లోయలో పరిస్థితులను వివరించారు.

అక్కడకు వచ్చిన ఓ వృద్ధురాలు తన బంధువులను కలిసినందుకు సంతోషించారు.

మూడు వారాల నుంచి తిట్రినోట్‌లో స్కూళ్లు మూసివేశారు. చాలా రోజున తర్వాత ఈ క్రాసింగ్ పాయింట్‌ను తెరవడంతో స్థానికులు సంతోషపడుతున్నారని బీబీసీ ప్రతినిధి చెప్పారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి)


శీర్షిక: కశ్మీర్: నాడు జవాన్ల దాడిలో చూపు కోల్పోయిన అమ్మాయి.. నేడు టెన్త్ పాసయ్యింది\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

2016లో నిరసనకారులపై భారత సైన్యం పెల్లెట్లు ప్రయోగించింది. ఆ దాడిలో గాయపడిన ఇన్షా, దురదృష్టవశాత్తూ తన చూపును కోల్పోవాల్సి వచ్చింది. దాంతో డాక్టర్ కావాలనుకున్న తన లక్ష్యాన్ని పక్కనబెట్టి ఆమె సంగీతంలో రాణించాలని నిశ్చయించుకున్నారు.

ఇటీవలే ఇన్షా తన పదో తరగతి పరీక్షలు పాసయ్యారు. ఈ సందర్భంగా.. చూపు కోల్పోయిన తరవాత ఈ 18నెలల్లో ఆమె జీవితం ఎలా గడిచిందో తెలుసుకోవడానికి బీబీసీ ఆమెతో మాట్లాడింది.

‘చాలా రోజుల తరవాత నేను సంతోషంగా ఉన్న క్షణం ఇదే’ అని ఇన్షా అన్నారు.

‘ఇది నిజంగా ఓ అద్భుతంలా అనిపిస్తోంది. తను మా అందర్నీ గర్వపడేలా చేసింది. ఇన్షా అనుభవించిన క్షోభను దృష్టిలో పెట్టుకొని చూస్తే ఇది చాలా గొప్ప విషయం’ అని ఇన్షా తండ్రి ముస్తాక్ అహ్మద్ తెలిపారు.

మరోపక్క గతంలో ఆయన మాట్లాడుతూ, ‘తను చనిపోయినా కొన్నాళ్లకు ఆ బాధను అధిగమించేవాళ్లమేమో, కానీ జీవితాంతం తనను ఇలా చూడటం చాలా కష్టం’ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

'చాలా రోజుల తరవాత నేను సంతోషంగా ఉన్న క్షణం ఇదే'

2016 జులై 11న షోపియన్ జిల్లాలోని తన ఇంటి బయట పెద్ద పెద్ద శబ్దాలు వినిపించడంతో ఇన్షా కంగారుగా కిటికీ తలుపులు తెరిచారు. వెంటనే భారత జవాన్లు ప్రయోగించిన పెల్లెట్లు తగిలి ఆమె చూపును కోల్పోయారు.

చికిత్స కోసం మూడు నెలల పాటు ఆస్పత్రుల చుట్టూ తిరిగినా ఎలాంటి ప్రయోజనం దక్కలేదు.

ఇన్షాకు చదువంటే చాలా ఇష్టం. జీవితంలో ఎన్నో లక్ష్యాలు పెట్టుకున్న ఆమె, గతంలో బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. ‘ఒకప్పుడు పుస్తకాలను చదివేదాన్ని, కానీ ఇప్పుడు కేవలం పేజీలను తాకగలుగుతున్నానంతే’ అని కన్నీరు పెట్టుకున్నారు. 2017 నవంబర్‌లో ఓ జూనియర్ విద్యార్థి సాయంతో ఇన్షా పదో తరగతి పరీక్షలు రాశారు.

‘నాకు మెడిసిన్ చదవాలని ఉన్నా, ఇప్పుడది సాధ్యపడదు. అందుకే ప్రత్యామ్నాయ కోర్సుల కోసం చూస్తున్నా’ అంటారామె.

ఇన్షా కథ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది. పౌరుల నిరసనల పట్ల భారత్ అసమానత్వంతో వ్యవహరిస్తోందన్న విమర్శలు ఎదురయ్యాయి.

కశ్మీర్‌లో హింసకు పాకిస్తాన్ కారణమని భారత ప్రభుత్వం అంటోంది. కానీ పాక్ ప్రభుత్వం దాన్ని ఖండిస్తోంది.

దాడి జరిగిన రోజున భద్రతా దళాలు నిరసనకారులపై ‘పెల్లెట్ గన్’లను ఉపయోగించాయి. ఆ పెల్లెట్లు ప్రాణాంతకమైనవి కాదని భారత ఆర్మీ పేర్కొంది. కానీ అవే పెల్లెట్లు ఇన్షాను అంధురాలిగా మార్చాయి.

ఆ పెల్లెట్ల కారణంగానే పదుల సంఖ్యలో ప్రజలు చనిపోయారు. పదిహేను వందల మందికి పైగా గాయపడ్డారు. వాళ్లలో చాలామందికి కంటి సమస్యలు...


శీర్షిక: కశ్మీర్: పర్యటకానికి ఎంతవరకు సిద్ధంగా ఉంది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తికి సంబంధించిన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేసిన తర్వాత అక్కడ పర్యటకం పూర్తిగా దెబ్బతింది.

ఇప్పుడు కశ్మీర్ పర్యటనపై ఉన్న ఆంక్షలను ప్రభుత్వం ఎత్తేసింది. కానీ, దీనివల్ల పరిస్థితి సాధారణ స్థాయికి ఏమీ రాదని స్థానికులు భావిస్తున్నారు.

మొహహ్మద్ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, ''గత రెండు నెలల నుంచి మేం ఒక్క రూపాయి కూడా సంపాదించలేదు. హౌస్ బోట్లు ఖాళీగా ఉండటాన్ని మీరు చూడొచ్చు. ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితుల దృష్ట్యా పర్యటకులు ఇక్కడికి రావడం లేదు. ఈ విపత్కర పరిస్థితుల్లో ఎలా ఉంటున్నామో దేవుడికే తెలుసు'' అని పేర్కొన్నారు.

''పర్యటక శాఖ నుంచి గానీ, మరే ఇతర మార్గంలోనూ మాకు ఏ విధమైన సహాయం అందడం లేదు. ప్రత్యేక పరిస్థితుల దృష్ట్యా ఇక్కడి వచ్చే పర్యటకులకు హెచ్చరికలు జారీ చేయడాన్ని నేను స్వాగతిస్తాను. కానీ, పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే మేం బతకలేం'' అని చెప్పారు.

''కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ పునరుద్దరిస్తేనే పర్యటక పరిశ్రమతో సంబంధం ఉన్న వాళ్లు తేలికగా తమ వ్యాపారాన్ని మొదలుపెట్టగలరు. ఇంటర్నెట్‌పై నిషేధాన్ని ఎత్తివేయాలని మేం కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నాం. ఇంటర్నెట్ లేకుండా మేం మా వినియోగదారులను ఎలా కలుసుకోగలం? కేవలం ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్లు సరిపోవు. ల్యాండ్ లైన్ నుంచి ఇంటర్నేషనల్ ఫోన్ కాల్స్ చేయలేకపోతున్నాం'' అని తెలిపారు.

అక్టోబర్ 10 నుంచి కశ్మీర్ పర్యటనపై ఉన్న ఆంక్షలను ఎత్తివేస్తామని ఇటీవల జమ్మూకశ్మీర్ ప్రభుత్వం ప్రకటించిన విషయం తెలిసిందే.

ఇది 'సరైనకాలం' కాదు

''కశ్మీర్ నుంచి పర్యటకులు వెళ్లిపోవాలని ప్రభుత్వమే చెప్పింది. ఇప్పుడు రమ్మని చెబుతోంది. కానీ, పర్యటకులు రావడానికి ఇది సరైన కాలం కాదు. ఈ సమయంలో మేం ఏమీ సంపాదించలేం'' అని కశ్మీర్ హౌస్ బోట్ ఓనర్స్ అసోసియేషన్ జనరల్ సెక్రటరీ అబ్దుల్ రషీద్ చెప్పారు.

''ఇప్పుడు చలికాలం వచ్చేసింది. కొత్తగా బుకింగ్స్ రావడం అసాధ్యం. సమాచార వ్యవస్థ పూర్తిగా ప్రారంభంకావాలి. పర్యటకులను హెచ్చరించడం కూడా ఆపాలి. ఇవన్నీ సాధ్యం కాకుంటే మేం వినియోగదారులను ఆకర్షించలేం. పరిస్థితి మెరుగుపడనంతకాలం పర్యటకులు కశ్మీర్‌కు రాలేరు'' అని పేర్కొన్నారు.

''ఈ కాలంలో మేం మా హౌస్ బోట్లకు మరమ్మతులు చేసుకుంటాం. కానీ, దీనికి ఒకటి నుంచి రెండు లక్షల రూపాయల ఖర్చు అవుతుంది. ఇప్పుడు పర్యటకులు రాకపోవడంతో మాకు ఆదాయం లేదు. మరమ్మతులు చేసుకునే పరిస్థితి లేదు'' అని చెప్పారు.

కశ్మీర్ హోటల్స్ అసోసియేషన్ యజమాని ముస్తాక్...


శీర్షిక: కశ్మీర్: పుల్వామా దాడి పర్యటకరంగంపై ప్రభావం చూపిందా\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

పుల్వామాలో ఆత్మాహుతి దాడి తర్వాత, కశ్మీర్‌కు వచ్చే పర్యటకుల సంఖ్య గణనీయంగా పడిపోయింది.

స్థానికంగా ఉండే చిరు వ్యాపారస్తులు తమ రోజువారీ వ్యాపారాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయని ఆవేదన చెందుతున్నారు.

వేలాదిమంది ఉపాధి అవకాశాలు లేక ఇబ్బందిపడుతున్నారు.

"మేం పొద్దున్నే వచ్చి సాయంత్రం వెళ్తాం. ఒక్క పర్యటకుడూ రాలేదు. మాకు చాలా ఇబ్బందిగా ఉంది. అమ్మకాలు లేక ఆర్థికంగా చాలా సమస్యగా ఉంది. మాకు స్కూళ్లు, కాలేజీలకు వెళ్లే పిల్లలున్నారు. నిత్యావసరాలను సమకూర్చుకోవడమే చాలా కష్టంగా ఉంది. ఇక స్కూలు ఫీజులెలా చెల్లించగలం?" అని హ్యాండీక్రాఫ్ట్స్ షాపు యజమాని షకీల్ అహ్మద్ ప్రశ్నిస్తున్నారు.

పుల్వామా దాడి పర్యటక రంగాన్ని దెబ్బతీసిందా?

పర్యటకులను ఆకర్షించడానికి ప్రభుత్వం సాయం చేయాలని హోటల్ యజమానులు కోరుతున్నారు.

"మా వ్యాపారం అంతా దెబ్బతింది. బుకింగులు జరిగాయి. కానీ వాటిని రద్దు చేసుకుని, డబ్బు వెనక్కి తీసుకున్నారు.

భారతీయులంతా కశ్మీర్‌కు రావాలనే కోరుకుంటారు. వాళ్లు మళ్లీ తిరిగి వస్తారనే ఆశిస్తున్నా. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా వారికి నమ్మకం కలిగించే చర్యలు చేపట్టాలి" అని కశ్మీర్ హోటల్ యజమానుల క్లబ్ ఛైర్మన్ ముస్తాక్ చాయ కోరుతున్నారు.

గుల్మార్గ్‌లోని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ స్కీ రిసార్ట్ సైతం జనాలు లేక ఖాళీగా మిగిలింది.

భూతల స్వర్గంగా పిలుచుకునే కశ్మీర్‌లో పెరుగుతున్న హింస, మరణాలు అక్కడి ఆహ్లాదకర వాతావరణానికి ఇబ్బందిగా మారుతున్నాయి. దీంతో పర్యటకరంగంపై కూడా ప్రభావం పడుతోంది.

ఇవి కూడా చదవండి.

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్: భారతదేశంలో ఇలా కలిసింది\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

డోగ్రా కుటుంబం శతాబ్దం పాటు జమ్మూ కశ్మీర్‌ను పాలించింది.

కశ్మీర్ చరిత్రలో ఈ కీలక పరిణామానికి సంబంధించి ఆనాటి జ్ఞాపకాలను తెలుసుకునేందుకు, ఈ అంశం మీద జరుగుతున్న వాదోపవాదాలను వినేందుకు బీబీసి ప్రతినిధి ఆమీర్ పీర్జాదా కశ్మీర్ లోయలో పర్యటించారు.

1947 అక్టోబర్ నాటికి మొహమ్మద్ సుల్తాన్ థాకర్‌కు 15 ఏళ్లు. అప్పుడాయన ఉడి హైడ్రోఎలక్ట్రిక్ విద్యుత్ సంస్థలో పని చేస్తున్నారు.

అప్పట్లో శ్రీనగర్ అంతటికీ విద్యుత్ సరఫరా చేసే ఒకే ఒక్క సంస్థ ఇది.

మొహ్రా విద్యుత్ ప్లాంటులో పనిచేసిన 85 ఏళ్ల మొహమ్మద్ సుల్తాన్ థాకర్

పాకిస్తాన్ వైపు నుంచి జరిగిన పష్తూన్ దాడులు ఆయనకి బాగా జ్ఞాపకం. వాళ్ళని ఆయన 'కబాలీ'లని వర్ణించారు.

''కశ్మీర్ మహారాజు సైన్యం ఉడి నుంచి మొహుర చేరుకుంది'' అని తాను పని చేసిన పాత పవర్ ప్లాంట్‌లో కూర్చుని మాట్లాడుతూ చెప్పారాయన.

''వారు ఇక్కడ గిరిజనులతో యుద్ధం చేశారు, బంకర్లు నిర్మించారు. కబాలీలు అడవికి వచ్చేవారు. గిరిజనులు కాల్పులు మొదలుపెట్టగానే రాజుగారి సైన్యం పారిపోయింది.''

''కబాలీలు దొపిడీదారులు'' అని థాకర్ పేర్కొన్నారు.

''మేము అడవిలోకి పారిపోయి దాదాపు వారం రోజులు తల దాచుకున్నాం. మాకు చాలా భయం వేసేది. ఎవరైనా మమ్మల్ని చంపేయవచ్చు. మేము దాక్కుని ఉండేవాళ్లం'' అని ఆయన చెప్పారు.

భారత్ నుంచి దూరమైనట్లు చాలామంది కశ్మీరీ యువత భావిస్తున్నారు

విదేశీ శక్తి

ఇక్కడే పరిస్థితులు మరింతగా విషమించాయి. పాకిస్తానీ గిరిజనులు ఆక్రమణదారులా లేక తమ ముస్లిం సోదరులను రక్షించడానికి వచ్చారా?

హిందూ మహారాజు పరిపాలనలోని జమ్మూకశ్మీర్ జనాభాలో మెజారిటీ ముస్లింలు.

మరిన్ని హక్కుల కోసం ముస్లింల ఆందోళన 1930 నుంచీ పెరుగుతోంది.

1947 ఆగస్టులో విభజన కారణంగా సాగిన హింస నుండి కశ్మీర్ కూడా తప్పించుకోలేకపోయింది.

కశ్మీర్‌కి వలస వెళ్ళిన పంజాబీ హిందువులు తాము ఎదుర్కొన్న భయంకరమైన రక్తపాతం, అత్యాచారాల గురించి వివరించారు.

జమ్మూలోని హిందువులు తమ పొరుగువారైన ముస్లింలపై దాడులకు దిగారు.

''పాకిస్తాన్ నుంచి వచ్చిన పష్తూన్ గిరిజనుల్లో కొందరు దుష్టశక్తులున్నప్పటికీ.. మొత్తంగా చూసినపుడు నిజానికి వారు సహాయం చేయడానికి వచ్చారు'' అని కశ్మీర్ ప్రభుత్వంలో ఉన్నతస్థాయి అధికారిగా పనిచేసిన చరిత్రకారుడు డాక్టర్ అబ్దుల్ అహద్ పేర్కొన్నారు.

''ఆగస్టు 15 తర్వాత ముస్లింల మీద హింస పెరిగిపోయింది'' అని ఆయన అంటారు.

''పూంచ్, ముజఫరాబాద్ ప్రజలు ప్రకటించిన స్వతంత్ర ప్రభుత్వానికి...


శీర్షిక: కశ్మీర్: భారత్-పాక్ సరిహద్దు వెంబడి శత్రువుల తుపాకీ నీడలో దశాబ్దాలుగా పహారా... ఆ అనుభవం ఎలా ఉంటుంది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

కొన్ని సరిహద్దు పోస్టుల మధ్య కేవలం 50 మీటర్ల దూరం మాత్రమే ఉంటుంది

చాలా ప్రాంతాల్లో ఇరు దేశాలకు చెందిన సైనికులు భారీగా ఆయుధాలు ధరించి చాలా దగ్గరగా పహరా కాస్తుంటారు. ఒక విధంగా ఈ సైనికులు కళ్లతోనే ఒకరిమీద మరొకరు యుద్ధం చేస్తుంటారు. అత్యంత ఉత్కంఠ భరిత పరిస్థితుల్లో  వారు విధి నిర్వహణ చేస్తుంటారు. అలాంటివారి అనుభవాలు ఎలా ఉంటాయి? అది తెలుసుకోవడానికి మేం అక్కడి ఇద్దరు సైనికులతో మాట్లాడాం.

''మొదట మేం లైట్ మెషీన్ గన్లు, మీడియం మెషీన్ గన్లతో ఒకరి మీద మరొకరం కాల్పులు జరుపుతాం. దీని తర్వాత సాధారణంగా మోర్టార్ యుద్ధం సాగుతుంది. ఇటీవలి కాలంలో ఇరువైపులా మందు గుండును ఉపయోగించటం చూశాం. పరిస్థితి ముదిరితే... ఉద్రిక్తతను తగ్గించటానికి మా సీనియర్ కమాండర్లు రంగంలోకి దిగి.. పాకిస్తాన్ కమాండర్లతో మాట్లాడతారు.''

కశ్మీర్‌లోని నియంత్రణ రేఖ దగ్గర తన సైన్యానికి, పాకిస్తానీ సైన్యానికి మధ్య ఘర్షణల గురించి.. పదవీ విరమణ చేసిన భారత సైనికాధికారి ఒకరు వివరించిన విషయం ఇది.

అణ్వాయుధాలు గల ప్రత్యర్థులైన ఇండియా, పాకిస్తాన్ దేశాలు.. ఈ వివాదాస్పద ప్రాంతంలో దాదాపు పది లక్షల మంది సైనికులను మోహరించాయి. ఇరు దేశాల సైనికుల మధ్య దూరం చాలా తక్కువగానే ఉంటుంది.

శత్రువుల తుపాకీ నీడలో దశాబ్దాల పాటు విధులు నిర్వర్తించటం, తినటం, నిద్రపోవటం ఎలా ఉంటుందనే విషయాన్ని... ఇండియా నుంచి ఒకరు, పాకిస్తాన్ నుంచి ఒకరు - ఇద్దరు మాజీ సైనికాధికారులు బీబీసీకి వివరించారు.

''అందరూ శాంతిని ప్రేమిస్తారు. కానీ.. శాంతి అనేది ఒక ఊహాజనిత సిద్ధాంతం. కొన్నిసార్లు శాంతిని సాధించటానికి యుద్ధం చేయాల్సి ఉంటుంది'' అంటారు పాకిస్తాన్ మాజీ సైనికాధికారి.

''నువ్వు చంపాలి లేదా చావాలి. సావధానంగా ఆలోచించటానికి ఏమీ ఉండదు'' అని అంటారు భారత మాజీ సైనికాధికారి.

కల్నల్ మురుగనాథన్ దాదాపు తొమ్మిదేళ్లు కశ్మీర్‌లో విధులు నిర్వహించారు

ఘర్షణలు

''సరిహద్దులో పరిస్థితి ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండదు. ఇది ప్రమాదకరం. ఎప్పుడూ మారిపోతుంటుంది. వారి పోస్టుల మీద పై చేయి సాధించటానికి మేం ప్రయత్నిస్తాం. మమ్మల్ని పట్టుకోవటానికి వారు ప్రయత్నిస్తారు'' అని తెలిపారు భారత మాజీ సైనికాధికారి కల్నల్ మురుగనాథన్. ఆయన పూంచ్ సెక్టార్‌లో పనిచేశారు.

''ఎత్తుకు పై ఎత్తులు వేస్తూ పైచేయి నిరంతరం మారుతుండే ఈ ఘర్షణ ఎన్నడూ ఆగదు. ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని ఆక్రమించిన వారికి ఆ ప్రాంతం మీద ఆధిపత్యం లభిస్తుంది'' అని ఆయన చెప్పారు.

కశ్మీర్‌లో...


శీర్షిక: కశ్మీర్: మహమ్మద్ గజనీకి ముచ్చెమటలు పట్టించిన హిందూ రాజుల కథ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఖ్వాజా మహమ్మద్ ఆజం దీదామరీ అనే ఒక సూఫీ రచయిత ఫారసీలో వాక్యాత్-ఎ-కశ్మీర్ పేరుతో రాసిన పుస్తకం 1747లో ప్రచురితమైంది. అందులో ఆ కథలను పురాణాల తరహాలోనే రాశారు.

అందులో 'జలదేవ్' అనే రాక్షసుడు ఆ ప్రాంతాన్నంతా నీటిలో ముంచి ఉంచాలనుకున్నాడని చెప్పారు. ఈ కథలో కథానాయకుడి పేరు 'కాశేఫ్'. ఆయన మారీచీ కొడుకని చెప్పారు.

కాశేఫ్ మహాశివుడి గురించి తపస్సు చేస్తాడు. తర్వాత శివుడి ఆదేశాలతో జలదేవుడిని సంహరించిన బ్రహ్మ, విష్ణు ఆ ప్రాంతానికి కాశేఫ్ పేరు తగినదని చెబుతారు.

కాశేఫ్ నిజానికి 'కశ్యప' మహర్షి కథ అని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. దానినే  తెలీసోతెలీకో ముస్లిం పేరులా చెప్పే ప్రయత్నం జరిగిందని అంటున్నారు.

'వాక్యాత్-ఎ-కశ్మీర్' రాసిన ఆజం కొడుకు బేదియా-ఉద్-దీన్ ఈ పురాణ గాథలను పూర్తిగా మరో స్థాయికి తీసుకెళ్లారు. ఆయన దీనిని నేరుగా వేరే కథతో జోడించారు.

కశ్మీర్ ఘన చరిత్ర

ఆయన వివరాల ప్రకారం కశ్మీర్‌లో ప్రారంభం నుంచి 1100 ఏళ్ల వరకు ముస్లింల పాలన ఉండేది. ఆ పాలకులను హరినంద్ అనే హిందూ రాజు ఓడించాడు.

కశ్మీర్ ప్రజలకు ప్రార్థించడం స్వయంగా హజ్రత్ మూసానే నేర్పించాడని బేదియా చెప్పారు. మూసా కశ్మీర్లోనే మరణించారని.. అక్కడ ఆయన సమాధి కూడా ఉందన్నారు.

నిజానికి బేదియా-ఉద్-దీన్ ఇవన్నీ షేక్ నూరుద్దీన్ వలీ(ఈయన్నే నంద్ రుషి అని కూడా అంటారు) రాసిన 'నూర్‌నామా' పేరుతో కశ్మీరీలో రాసిన కశ్మీర్ చరిత్ర ఆధారంగా ఇదంతా చెప్పారు.

అయితే, చరిత్రకారులు 'చేరమన్ పెరుమాళ్' కథల్లాగే ఈ కథలకు కూడా ఎలాంటి ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదు.

'పృథ్వీనాధ్ బామ్జయీ' అనే ఒక ప్రముఖ చరిత్రకారుడు ఉండేవారు. ఆయన ప్రతిభను చూసిన కశ్మీర్ అప్పటి ప్రధానమంత్రి షేఖ్ అబ్దుల్లా కశ్మీర్ విస్తృత చరిత్ర రాయాలని ఆయన్ను కోరినట్లు చెబుతారు.

1962లో ప్రచురించిన ఆయన పుస్తకం 'ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ కశ్మీర్'కు ముందు మాట స్వయంగా ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రాశారు.

ఆయన మూడు భాగాలుగా రాసిన 'కల్చర్ అండ్ పొలిటికల్ హిస్టరీ ఆఫ్ కశ్మీర్' ఈ ప్రాంత చరిత్రను అర్థం చేసుకోడానికి ఒక అద్భుతమైన సోర్స్‌గా భావిస్తున్నారు.

కశ్మీర్‌లో ఇస్లాం తొలి పరిచయం

బామ్జయీ ప్రకారం సింధుపై విజయం తర్వాత బిన్-కాసిమ్ కశ్మీర్ వైపు కదిలారు. కానీ ఆయనకు పెద్దగా ఫలితం దక్కలేదు. ఆయన అకాలరమణంతో అక్కడ దీర్ఘకాలిక పాలన ఏర్పాటు చేయలేకపోయారు.

కఠిన భౌగోళిక పరిస్థితుల వల్ల కూడా అరబ్బులు కశ్మీర్ వరకూ చేరుకోవడంలో విఫలమయ్యారు.

కశ్మీరీ హిందూ పాలకుల్లో కార్కోట్...


శీర్షిక: కశ్మీర్: మోదీ ఆర్టికల్ 370 రద్దు నిర్ణయానికి దేశంలో విస్తృతంగా మద్దతు ఎందుకు లభిస్తోంది?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

2016 జూలైలో బుర్హాన్ వాని అనే మిలిటెంట్ నాయకుడిని భారత సాయుధ బలగాలు ఓ చొరబాటు వ్యతిరేక ఆపరేషన్‌లో చంపటంతో కశ్మీర్ లోయ భగ్గుమంది.

వాని మరణానంతరం చెలరేగిన హింస కశ్మీర్ అశాంతిలో కొత్త దశకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. ఆజాదీ (స్వాతంత్ర్యం) పెనుకేకలు జిహాద్ పిలుపులను మించిపోయాయి.

ఇది మరింత స్వతంత్ర కశ్మీర్ కోసమో, పాకిస్తాన్‌లో కలపటం కోసమో ఇచ్చిన పిలుపు కాదు, కలీఫా కోసం పిలుపు. ఆ నినాదాలు, వీడియోలు, ఇస్లామిక్ స్టేట్ గ్రూపు, ఆ తరహా సంస్థల దృశ్యాలు.. కశ్మీర్‌లోని చాలా మంది యువత మీద గణనీయ ప్రభావం చూపించటం మొదలైంది.

2016 సంఘటనల ప్రభావం మరో విధంగా కూడా ఉంది. కశ్మీరీ వేర్పాటువాదం.. భారతదేశ వ్యాప్తంగా ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీకి వ్యతిరేకంగా విశ్వవిద్యాలయాల ప్రాంగణాల్లో వామపక్ష విభాగాల సారథ్యంలో సాగిన ప్రదర్శనలు, మీడియా చర్చలు, బహిరంగ వేదికల్లోకి.. తీవ్రతను తీసుకువచ్చాయి.

శ్రీనగర్‌లో కర్ఫ్యూపై ప్రభుత్వం మాటేంటి? పోలీసులు ఏం చెప్పారు?

చారిత్రకంగా చూసినపుడు, కశ్మీర్ సమస్య అనేది భారతీయ ముస్లిం వివాదంగా లేదు. కశ్మీరీలు వారు హిందువులైనా, ముస్లింలైనా తాము మిగతా భారతీయులందరికన్నా చాలా భిన్నమైన వారిమని భావిస్తారు.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో చదువుకుంటున్న, పనిచేస్తున్న యువ కశ్మీరీ ముస్లింల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. క్యాంపస్ రాజకీయాల్లో కశ్మీరీ ముస్లింలు ఒక భాగంగా మారారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ, అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్సిటీ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక జాతీయ విద్యా సంస్థల్లో వారు విద్యార్థి సంఘాల నాయకులుగా ఎన్నికవుతున్నారు. వీరు సుదూర ప్రాంతాలైన కేరళ, గోవాల్లో కూడా పనిచేస్తూ కనిపిస్తున్నారు. ఈ మార్పు మిశ్రమ ప్రయోజనాలకు దారితీసినట్లు నిరూపితమైంది.

ఈ పరిణామం యువ కశ్మీరీలను భారతదేశ భిన్నత్వానికి, ఆర్థిక అవకాశాలకు పరిచయం చేయటంతో పాటు వారిలో దేశం పట్ల అనుబంధాన్ని మరింత పెంచుతుందని భారత రాజ్యం ఆశించి ఉండవచ్చు.

అది కొంత మేరకు జరిగింది. అయితే, అతివాద వామపక్ష భావాలతో వేర్పాటువాద ఆలోచనలు కలవటానికి, అలాగే చిన్న వర్గమే అయినా ప్రభావవంతమైన ముస్లిం యువతతో కలవటానికి కూడా ఇది అవకాశం కల్పించింది. 2016 తర్వాత ఈ విభిన్న బృందాలను కలిపిన దారం... మోదీ పట్ల వ్యతిరేకత, భారత రాజ్యం పట్ల వ్యతిరేకత. వారి ఊహలో ఇవి రెండూ ఒక్కటిగా మారాయి.

అయిత, ఈ పరిణామం మిగతా భారతదేశ ప్రజాభిప్రాయం మీద ప్రతికూల ప్రభావానికి దారితీసింది.

మోదీని...


శీర్షిక: కశ్మీర్: మోదీ చారిత్రక తప్పిదం చేశారు.. కశ్మీర్ కోసం ఎంత వరకైనా వెళ్తాం- పాక్ ప్రధాని ఇమ్రాన్ ఖాన్\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్‌ఎస్‌ఎస్) అభిప్రాయాల వల్ల మోదీ ఈ అంశంపై పాకిస్తాన్‌తో చర్చలకు రాకుండా వెనకడుగు వేస్తున్నారని ఆయన విమర్శించారు. భారత్‌ను హిందూ దేశంగా మార్చాలని ఆర్‌ఎస్ఎస్ యత్నిస్తోందని ఆరోపించారు.

కశ్మీర్‌పై చర్చలు జరిపేందుకు భారత్ వెనకాడుతోందని, ఇకపై భారత్‌తో పాకిస్తాన్ చర్చలు జరపడంలో అర్థం లేదని ఇమ్రాన్ ఖాన్ వ్యాఖ్యానించారు.

మోదీ చేసిన తప్పిదం వల్ల కశ్మీరీల స్వాతంత్ర్య సాధనకు ఒక పెద్ద అవకాశం లభించిందని పాక్ ప్రధాని అభిప్రాయపడ్డారు. భారత్ తాజా చర్యల వల్ల కశ్మీర్ అంతర్జాతీయ అంశంగా మారిందన్నారు.

కశ్మీరీలు కష్టంలో ఉన్నారని, వారికి తాము అండగా నిలవాల్సి ఉందని ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెప్పారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లింలందరూ ఇప్పుడు ఐక్యరాజ్య సమితి కశ్మీరీలకు సాయం చేస్తుందా లేదా అని చూస్తున్నారని ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెప్పారు.

కశ్మీర్ వివాదం యుద్ధం దిశగా సాగితే, ఉభయ దేశాలకూ (పాకిస్తాన్, భారత్‌లకు) అణ్వస్త్రాలు ఉన్నాయనే విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలని ఆయన వ్యాఖ్యానించారని వార్తాసంస్థ ఏఎన్‌ఐ తెలిపింది.

అణు యుద్ధంలో ఎవ్వరూ విజేతగా నిలవరని ఆయన చెప్పారు. అణు యుద్ధం అంతర్జాతీయంగా ప్రభావం చూపిస్తుందని తెలిపారు.

ప్రపంచంలోని శక్తిమంతమైన దేశాలకు (సూపర్ పవర్స్‌కు) బృహత్తర బాధ్యత ఉందని, ఆ దేశాలు మద్దతిచ్చినా, ఇవ్వకపోయినా పాకిస్తాన్ ఎంతవరకైనా వెళ్తుందని ఆయన చెప్పారు.

కశ్మీర్ అంశాన్ని అంతర్జాతీయ అంశంగా మార్చడంలో తాము విజయవంతమయ్యామని ఇమ్రాన్ ఖాన్ చెప్పారు. తాము ప్రపంచ దేశాల నాయకులతో, దౌత్యవేత్తలతో మాట్లాడామని తెలిపారు.

1965 తర్వాత తొలిసారిగా కశ్మీర్ అంశంపై ఐక్యరాజ్య సమితి సమావేశం నిర్వహించిందని పాకిస్తాన్ ప్రధాని ప్రస్తావించారు. అంతర్జాతీయ మీడియా కూడా ఈ అంశంపై వార్తాకథనాలు అందిస్తోందన్నారు.

కశ్మీరీలు కష్టంలో ఉన్నారని, వారికి తాము అండగా నిలవాల్సి ఉందని ఆయన చెప్పారు.  "నేను స్వయంగా కశ్మీర్ రాయబారినై అక్కడి ప్రజల గళం ప్రపంచానికి వినిపిస్తా" అని ప్రకటించారు.

సెప్టెంబరు 27న ఐక్యరాజ్య సమితి సర్వప్రతినిధి సభలో తాను ప్రసంగిస్తానని, కశ్మీర్ అంశాన్ని అంతర్జాతీయ వేదికపై ప్రముఖంగా ప్రస్తావిస్తానని పాకిస్తాన్ ప్రధాని చెప్పారు.

ప్రపంచంలోని ముస్లిం పాలకులు ఇప్పుడు తమకు మద్దతు ఇవ్వకపోయినా, భవిష్యత్తులో తమతో కలసి వస్తారని విశ్వాసం వ్యక్తంచేశారు.

ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రతిపాదనలకు, భారత రాజ్యాంగానికి, భారత తొలి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ...


శీర్షిక: కశ్మీర్: మోదీ మోసం చేశారని ఆరోపిస్తున్న భారత్ అనుకూల నేతలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

నిర్బంధానికి గురైన ఫరూక్ అబ్దుల్లా(ఎడమ వైపు)

శ్రీనగర్ నడిబొడ్డు మీదుగా పాకిస్తాన్‌లోకి ప్రవహించే జీలం నదిని తన గది కిటికీ వద్ద దిగులుగా నిల్చుని చూస్తున్నారు సమీర్ మీర్.

కశ్మీర్‌లో ఎప్పటి నుంచో ఉన్న భారత్ అనుకూల నేషనల్ కాన్ఫరెన్సు పార్టీకి ప్రజలతో ఓట్లు వేయించేందుకు ఏళ్లుగా పనిచేస్తున్న మీర్ ఇప్పుడు తన జన్మభూమి నుంచి వెలివేతకు గురయినట్లుగా బాధపడుతున్నారు.

ముస్లింలు అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంపై దిల్లీ పాలనను వ్యతిరేకిస్తూ సాగిన 30 ఏళ్ల సాయుధ పోరాట సమయంలో భారత పక్షాన నిలిచిన మీర్ వంటి కొందరు కశ్మీరీలపై సొంత ప్రజలే ద్రోహులన్న ముద్ర వేశారు.

''ఇప్పుడు మేం భారత ప్రభుత్వం దృష్టిలోనూ శత్రువులమే'' అన్నారు మీర్.

కొన్నేళ్లుగా తీవ్రమైన హింసకు సాక్షంగా నిలిచిన కుల్గాం జిల్లా మీర్ స్వస్థలం.

ఈ ఏడాది ప్రథమార్థంలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓటేయడానికి బారులు తీరిన కశ్మీరీలు

'భారత శత్రువులు'

వివాదాస్పద కశ్మీర్ ప్రాంతంలో కల్లోలాన్ని నివారించడానికంటూ ప్రధాని మోదీకి చెందిన పాలక భారతీయ జనతా పార్టీ కఠిన చర్యలకు దిగింది.

కశ్మీర్ స్వయం ప్రతిపత్తిని తొలగించి రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించింది. ఆ ప్రాంతాన్ని కేంద్రం అధీనంలోకి తీసుకుని భారత అనుకూల నేతలు సహా అనేక మంది నాయకులు, రాజకీయ కార్యకర్తలను జైళ్లలో పెట్టింది.

''హింసకు దారితీయగలిగే ఎలాంటి కార్యక్రమాల్లోనూ రాజకీయ నాయకులు పాల్గొనరాదన్నది మా ఉద్దేశం. గతంలో అలా ఎన్నోసార్లు జరిగింది. దీనికి అనుబంధంగా సోషల్ మీడియా, ఇంటర్నెట్‌ను హింసను ప్రేరేపించేందుకు గతంలో వాడుకున్నారు. ప్రాణాలు పోకుండా ఆపాలన్నది మా ఉద్దేశ''మని భారత విదేశాంగ మంత్రి సుబ్రహ్మణ్యమ్ జైశంకర్ చెప్పారు.

భారత ప్రభుత్వం నిర్బంధించిన 5000 మందికి పైగా వ్యాపారులు, పౌరులు, న్యాయవాదులు, కార్యకర్తలలో మీర్ కూడా ఒకరు.

ఇప్పటికీ నిర్బంధంలో ఉన్నవారిలో మాజీ ముఖ్యమంత్రులు ఒమర్ అబ్దుల్లా, ఫరూక్ అబ్దుల్లా, మెహబూబా ముఫ్తీ ఉన్నారు. మాజీ ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు నిర్బంధంలో ఉన్నారు.

మాజీ ముఖ్యమంత్రి అబ్దుల్లా ప్రస్తుతం పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఆయన్ను వివాదాస్పద ప్రజాభద్రతా చట్టం(పీఎస్‌ఏ) ప్రకారం అరెస్టు చేశారు. ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రాథమిక అభియోగాలు లేకుండానే రెండేళ్లు నిర్బంధంలో ఉంచొచ్చు.

కశ్మీర్ భవితను దిల్లీ చేతిలో పెట్టడంలో కీలకపాత్ర పోషించిన కుటుంబానికి చెందిన అబ్దుల్లా నిర్బంధానికి ముందు టీవీల్లో కనిపించారు.

''ఇంతకాలం మీ పక్షాన...


శీర్షిక: కశ్మీర్: వివాదాస్పద మరణాలతో రాజుకుంటున్న ఉద్రిక్తతలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

అస్రార్ తీవ్రంగా గాయపడడానికి అతడి కుటుంబం, భారత సైన్యం వేరు వేరు కారణాలు చెబుతున్నాయి.

బీబీసీ ప్రతినిధి యోగితా లిమాయే శ్రీనగర్‌లో అలాంటి కొన్ని కేసులను చూశారు.

ఆగస్టు 6న ఇంటి బయట వీధిలో ఉన్న 17 ఏళ్ల అస్రార్ అహ్మద్ ఖాన్ తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. ఆస్పత్రిలో ఆ గాయాలకు చికిత్స పొందుతూ, నాలుగు వారాల తర్వాత మృతిచెందాడు.

చురుకైన విద్యార్థిగా చెబుతున్న అస్రార్‌కు క్రీడలంటే ఇష్టం. అతడి మరణం చుట్టూ పరిస్థితులు అశాంతితో రగులుతున్న ప్రాంతంలో వివాదానికి ఇటీవలి కారణాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇక్కడి పరిస్థితులపై విరుద్ధ వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.

"అస్రార్ తన స్నేహితులతో కలిసి క్రికెట్ ఆడుతున్నప్పుడు అతడి తలకు టియర్ గ్యాస్ షెల్, పెల్లెట్స్ తగిలాయి" అని అతడి తండ్రి ఫిర్దౌస్ అహ్మద్ ఖాన్ ఆరోపించారు.

సాయంత్రం అక్కడి నుంచి వెళ్తున్న భారత పారా మిలిటరీ దళాలు అస్రార్‌పై కాల్పులు జరిపాయని ఆ సమయంలో అతడితోపాటు ఉన్న ఒక స్నేహితుడు చెప్పాడు.

అస్రార్ మెడికల్ రిపోర్ట్

అస్రార్ మెడికల్ రిపోర్ట్

పెల్లెట్లు, టియర్ గ్యాస్ షెల్ పేలుడు వల్ల తగిలిన గాయాలతోనే అస్రార్ మృతి చెందాడని అతడి మెడికల్ రిపోర్టు చెబుతోంది.

కానీ ఆందోళనకారులు సాయుధ దళాలపై విసిరిన రాయి అస్రార్‌కు తగిలిందని కశ్మీర్‌లోని భారత ఆర్మీ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ కేజేఎస్ ధిల్లాన్ చెప్పారు.

పైన ఎడమవైపు మూల ఉన్న ఎక్స్-రేలో అస్రార్ పుర్రెలోని పెల్లెట్స్ గుర్తించారు

కశ్మీర్ పోలీసులు కూడా ఆయన వాదనతో ఏకీభవిస్తున్నట్లు బీబీసీతో చెప్పారు. ఆస్పత్రి రిపోర్టుపై సందేహం వ్యక్తం చేసిన పోలీసులు, దానిపై మరింత దర్యాప్తు చేయాలన్నారు.

జమ్ము-కశ్మీర్ స్వయం ప్రతిపత్తిని కోల్పోయిందని, దానిని రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించామని భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించిన తర్వాత రోజు ఈ ఘటన జరిగింది.

ప్రభుత్వం ఈ ప్రకటన చేసే ముందు కశ్మీర్‌లో వేలాది అదనపు బలగాలను మోహరించారు. అమర్‌నాథ్ యాత్రను కూడా రద్దు చేశారు. స్కూళ్లు, కాలేజీలు మూసివేశారు. పర్యటకులకు వెంటనే అక్కడనుంచి వెళ్లిపోవాలని సూచించారు. టెలిఫోన్లు, ఇంటర్నెట్ సేవలు ఆపేసి, స్థానిక రాజకీయ నేతలను గృహనిర్బంధంలో ఉంచారు.

అస్రార్ మార్కుల జాబితా

పదో తరగతి పరీక్షల్లో అస్రార్ 84 శాతం మార్కులు సాధించినట్లు చూపిస్తున్న అతడి రిపోర్ట్ కార్డ్, అతడు క్రికెట్ ట్రోఫీ అందుకుంటున్న పాత వార్తాపత్రికలోని ఒక ఫొటో ఇప్పుడు ఆ కుటుంబానికి అమూల్యమైన గుర్తులుగా మిగిలిపోయాయి.

"మోదీకి...


శీర్షిక: కశ్మీర్: శాంతి పునరుద్ధరణపై ఆశలు ఆవిరి\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ప్రతీకాత్మక చిత్రం

దక్షిణ కశ్మీర్‌లోని షోపియన్, అనంతనాగ్‌లలో ఎన్‌కౌంటర్ జరిగిన ప్రదేశాల వద్దకు స్థానికులు వెళ్లినప్పుడు జరిగిన ఘటనల్లో 200 మందికి పైగా పౌరులు గాయపడటం ఒక ముఖ్య పరిణామం.

ఇంతకుముందు భారత ప్రభుత్వం, కశ్మీర్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన వివిధ చర్యలతో శాంతి పునరుద్ధరణపై ఆశలు మొలకెత్తాయి.

కశ్మీర్ అధికార యంత్రాంగం కొన్ని రోజుల కిందట ముందెన్నడూ లేనంత భారీస్థాయిలో ఒక పర్యాటక సదస్సును నిర్వహించింది. దేశం నలుమూలల నుంచి పర్యటనల నిర్వాహకులు (టూర్ ఆపరేటర్లు) ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. కశ్మీర్‌పై పర్యాటకుల్లో ఆసక్తి పెరిగేలా, కశ్మీర్‌లో పర్యాటకం అభివృద్ధి చెందేలా తమ వంతు తోడ్పాటు అందిస్తామని ఆపరేట్లరు హామీ ఇచ్చారు.

పోలీసుల ఉపసంహరణ, దినేశ్వర్ శర్మ పర్యటన

వేర్పాటువాద నాయకులు సయ్యద్ అలీ షా జిలానీ, మీర్వాయిజ్ ఉమర్ ఫరూక్, యాసిన్ మాలిక్ నివాసాల వద్ద పోలీసుల మోహరింపును ఉపసంహరించుకుంటూ డీజీపీ శేష్ పాల్ వైద్ ఆదేశాలు ఇచ్చారు.  తర్వాత ఈ ముగ్గురు నాయకులు వివిధ మసీదుల్లో ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడారు.

కశ్మీర్‌కు భారత ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రతినిధి అయిన దినేశ్వర్ శర్మ ఇటీవల..  2016లో భద్రతా బలగాలు చంపేసిన మిలిటెంట్ కమాండర్ బుర్హాన్ వానీ స్వస్థలానికి వెళ్లారు.  స్థానిక యువతతో ఆయన మాట్లాడారు. కశ్మీర్ యువతలో చాలా మంది బుర్హాన్ వానీని అభిమానిస్తారు.

డీజీపీ ఆదేశాలు, ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రతినిధి పర్యటన తదితర చర్యలతో కశ్మీర్ లోయలో శాంతి పునరుద్ధరణపై ఆశలు చిగురించాయి. 2016, 2017 సంవత్సరాల్లో మాదిరి ఈసారి లోయలో హింస ఉండదనే అంచనాలు వెలువడ్డాయి. ఇటీవలి సైనిక ఆపరేషన్, తదనంతర పరిణామాలతో ఈ ఆశలు గల్లంతయ్యాయి.

''శాంతి పునరుద్ధరణకు మార్గం సుగమం చేసేందుకు, మిలిటెంట్లపై సైనిక ఆపరేషన్ తీవ్రతను ప్రభుత్వం తగ్గిస్తుందనే భావన ఉండేది. తాజా ఆపరేషన్‌తో ఆ ఆశలు ఆవిరయ్యాయి'' అని సీనియర్ జర్నలిస్టు రియాజ్ మాలిక్ వ్యాఖ్యానించారు.

సైనిక ఆపరేషన్‌లో చనిపోయిన మిలిటెంట్లలో ఇద్దరు 2017లో కశ్మీరీ సైనికాధికారి ఉమర్ ఫజాయ్ హత్యకు కారకులని సైనికోన్నతాధికారి మేజర్ జనరల్ బీఎస్ రాజు చెప్పారు.

దక్షిణ కశ్మీర్‌లో షోపియన్ సహా నాలుగు జిల్లాల్లో మిలిటెన్సీపై పోరాడే 'విక్టర్ ఫోర్స్'కు రాజు సారథ్యం వహిస్తున్నారు.

''మేం వెనక్కు తగ్గబోం, మిలిటెంట్లను వెంటాడతాం. ఉగ్రవాదాన్ని ఉపేక్షించబోం'' అని ఆయన ఆదివారం మీడియాతో చెప్పారు.

సైనిక ఆపరేషన్‌లో పౌరుల మరణంతో, శాంతి...


శీర్షిక: కశ్మీర్: శుక్రవారం ప్రార్థనల తర్వాత ఆందోళన ప్రదర్శనలో ఘర్షణ\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆందోళనకారులకు, భద్రతదళాలకు మధ్య ఘర్షణ చోటుచేసుకుంది. నిరసనకారులు రాళ్లు రువ్వగా, భద్రతదళాలు వారిపై టియర్ గ్యాస్, పెల్లెట్స్ ప్రయోగించాయి.

కంటెంట్ అందుబాటులో లేదు

పోస్ట్ of Facebook ముగిసింది, 1

వందల సంఖ్యలో ప్రజలు ఈ ఆందోళన ప్రదర్శనలో పాల్గొన్నారు.

జమ్మూకశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని రద్దు చేస్తూ మూడు వారాల క్రితం భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకున్నప్పటి నుంచి ఈ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి.

ఇంటర్నెట్, మొబైల్ సేవలను ప్రభుత్వం నిలిపివేయడంతో అక్కడి సమాచారం కూడా పెద్దగా బయటకు రావడం లేదు.

ఘర్షణలో ఓ వ్యక్తి కంటి నుంచి రక్తం కారుతూ కనిపించాడని, అతడి మెడకు కూడా గాయం అయ్యిందని బీబీసీ ప్రతినిధి ఆమిర్ పీర్జాదా తెలిపారు.

అయితే, మొత్తంగా ఎంత మందికి గాయపడ్డారన్నదానిపై స్పష్టత రాలేదు. పెల్లెట్స్ గాయాలతో ఆస్పత్రులకు వెళ్తే అరెస్టు చేస్తారన్న భయంతో చాలా మంది ఆందోళనకారులు చికిత్సకు వెళ్లరు.

ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఆందోళనలకు సౌరా ప్రాంతం కేంద్రంగా మారుతోంది.

ఆర్టికల్ 370 సవరణ ఇలా..

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని సవరించడం ద్వారా ఆగస్టు 5న జమ్మూకశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని భారత ప్రభుత్వం తొలగించింది.

జమ్ము-కశ్మీర్ రాష్ట్రం స్థానంలో రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. ఒకదాని పేరు జమ్ము-కశ్మీర్, ఇంకోదాని పేరు లద్దాఖ్.

రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలూ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పరిధిలోకి వస్తాయి.

జమ్ము, కశ్మీర్లో అసెంబ్లీ ఉంటుంది. లద్ధాఖ్‌లో అసెంబ్లీ ఉండదు.

అక్కడ భద్రత స్థితి, సీమాంతర ఉగ్రవాదం వల్లే వాటికి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల హోదా ఇచ్చామని హోంమంత్రి అమిత్ షా చెప్పారు.

అయితే, భారత ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా తమ ప్రత్యేక అధికారాలను లాక్కుందంటూ కశ్మీరీలు ఈ నిర్ణయంపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్: శ్రీనగర్‌లో 144 సెక్షన్.. గృహ నిర్బంధంలో ప్రధాన నేతలు\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

మెహబూబా ముఫ్తీ, ఒమర్ అబ్దుల్లా

రాష్ట్రంలోని ముగ్గురు ప్రధాన నేతలను ఇప్పటికే గృహనిర్బంధంలోకి తీసుకున్నారు. పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ నేత సజాద్‌లోన్‌తో పాటు మాజీ ముఖ్యమంత్రులు మెహబూబా ముఫ్తీ, ఒమర్ అబ్దుల్లాలను హౌజ్ అరెస్టు చేశారు.

మరోవైపు సాధారణంగా బుధవారం సమావేశమయ్యే కేంద్ర కేబినెట్ సోమవారం భేటీ అవుతుండటం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. కశ్మీర్‌పై ఏదో అసాధారణ నిర్ణయం తీసుకోబోతున్నట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది.

ఆదివారం అర్ధరాత్రి మెహబూబా ముఫ్తీ, ఒమర్ అబ్దుల్లాలను గృహనిర్బంధం చేశాక వారు ట్వీట్ చేశారు.

పోస్ట్ of Twitter ముగిసింది, 1

ఒమర్ అబ్దుల్లా తన మొదటి ట్వీట్‌లో 'కశ్మీర్ ప్రజలకు నేను ఒక్కటే చెప్పాలనుకుంటున్నా. ఏం జరగబోతుందో మనకు తెలియదు. అయితే, మనకు మంచిదనుకునేదే అల్లాహ్ చేస్తాడని నమ్ముతున్నా. అందరు క్షేమంగా ఉండాలి'' అన పేర్కొన్నారు.

'ఎన్నికైన మాలాంటి ప్రజాప్రతినిధులు శాంతి కోసం పోరాడుతుంటే మమ్మల్ని హౌజ్‌అరెస్టు చేశారు. కశ్మీర్ ప్రజల గొంతును ఎలా నొక్కుతున్నారో ప్రపంచమంతా చూస్తోంది' అని మెహబూబా ముఫ్తీ ట్వీట్ చేశారు.

''వాజ్‌పేయి బీజేపీ నేత అయినప్పటికీ  కశ్మీర్‌లపై సానుభూతి చూపారు. వారి అభిమానాన్ని చూరగొన్నారు. ఆయన లేని లోటు మాకిప్పుడు కనిపిస్తుంది''అని మరో ట్వీట్‌లో పేర్కొన్నారు.

144 సెక్షన్ విధింపు.. మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌పై నిషేధం

జమ్ముకశ్మీర్ అంతటా ఇప్పటికే 144 సెక్షన్ విధించారని శ్రీనగర్ జర్నలిస్టు మాజిద్ జహంగీర్ తెలిపారు. విద్యాసంస్థలను మూసివేసినట్లు చెప్పారు.

మొబైల్ నెట్‌వర్క్, ఇంటర్నెట్‌ను కూడా నిషేధించనట్లు తెలిపారు.

శ్రీనర్‌లోని నిట్‌లో ఉన్న విద్యార్థులను స్వస్థలాలకు వెళ్లిపోవాలని ఆదేశాలు వచ్చాయి. అక్కడ చదువుతున్న తెలుగు రాష్ట్రాల విద్యార్థులు ఇప్పటికే దిల్లీ చేరుకున్నారు.

కశ్మీర్ లోయలో ఉన్న పర్యటకులు కూడా రాష్ట్రాన్ని విడిచి వెళ్లాలని ప్రభుత్వం తన ఆదేశాల్లో పేర్కొంది.

వారం కిందట ఉగ్రప్రమాదం పొంచిఉందనే కారణంతో అమర్నాథ్‌కు వెళ్లిన యాత్రికులను వెంటనే వెనక్కి వెళ్లిపోవాలని కేంద్ర ఆదేశించింది.

ఇవి కూడా చూడండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి.  యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)


శీర్షిక: కశ్మీర్: షట్‌డౌన్‌లు, లాక్‌డౌన్‌ల మధ్య 12 నెలలు, 12 మంది జీవితాలు: ఒక ఏడాదిలో కశ్మీరీల పరిస్థితి ఎలా మారిందంటే...\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

ఆ తర్వాత అక్కడ కఠినమైన కర్ప్యూను విధించింది. టెలీ కమ్యునికేషన్ సేవలను నిలిపివేసింది. వేల మందిని నిర్బంధంలోకి తీసుకుంది.

గత మార్చిలో ఈ లాక్‌డౌన్‌లో సడలింపులు మొదలయ్యాయి. అయితే, ఆ తర్వాత కరోనావైరస్ వ్యాప్తి కారణంగా మరోసారి లాక్‌డౌన్ విధించారు.

గత 12 నెలలను కశ్మీరీలు షట్‌డౌన్‌లు, ఆగ్రహావేశాలు, ఆందోళనల నడుమ గడిపారు.

ఈ నేపథ్యంలో వారి జీవితాల్లో వచ్చిన వార్పులు తెలుసుకునేందుకు, బీబీసీ 12 మంది కశ్మీరీలతో మాట్లాడింది.

సనా ఇర్షద్ మట్టూ

సనా ఇర్షద్ మట్టూ, 26

‘‘నేను పని చేస్తున్న రంగంలో వృత్తిగత జీవితాన్ని, వ్యక్తిగత జీవితాన్ని విడదీయలేం’’ అని అంటున్నారు సనా ఇర్షద్ మట్టూ. నాలుగేళ్లుగా ఆమె జర్నలిస్టుగా పనిచేస్తున్నారు.

‘‘ఇదివరకు కూడా మేం లాక్‌డౌన్‌లు చూశాం. కానీ, గడిచిన ఏడాది కాలం మాత్రం భయాందోళనల వాతావరణంలో బతికాం. అసలేం జరుగుతుందో మాకు తెలియలేదు. కమ్యునికేషన్ మార్గాలన్నీ నిలిపివేశారు. మా వాణిని బయటకు వినిపించేందుకు మేం కొత్త మార్గాలను వెతుక్కున్నాం’’ అని మట్టూ అన్నారు.

భద్రతా దళాలు సాధారణంగానే తమలాంటి రిపోర్టర్లతో కఠినంగా వ్యవహరిస్తుంటారని, కశ్మీర్ ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి రద్దు తర్వాత వారి తీరు మరింత తీవ్రంగా మారిందని ఆమె చెప్పారు.

‘‘ఇప్పుడు జర్నలిస్టులను ప్రశ్నిస్తున్నారు. అరెస్టు చేస్తున్నారు. సమాచారం ఇస్తున్నవాళ్లెవరో చెప్పాలని బలవంతం చేస్తున్నారు. సోషల్ మీడియాలో ఓ పోస్ట్ పెట్టాలంటే, ఒకటికి రెండు సార్లు ఆలోచించుకోవాల్సి వస్తుంది. నిత్యం భయం మధ్యే ఉంటున్నాం’’ అని మట్టూ చెప్పారు.

‘‘మా ఇంట్లోవాళ్లు కూడా నా గురించి భయపడుతున్నారు. కానీ, నేను నా వృత్తిగత విషయాలను నా కుటుంబంతో పంచుకోను. వారితో వాటి గురించి ఏమీ మాట్లాడను. కొన్ని సార్లు వారితో అబద్ధాలు కూడా చెప్పాల్సి వస్తోంది’’ అని అన్నారామె.

అల్తాఫ్ హుస్సేన్

అల్తాఫ్ హుస్సేన్, 55

ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి రద్దు తర్వాత కశ్మీర్‌లో ఆందోళనలు రేగిన సమయంలో అల్తాఫ్ హుస్సనే కుమారుడు ఉసేబ్ అల్తాఫ్ (17) ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

తన వెంట పడుతున్న భద్రతా దళాల నుంచి తప్పించుకునే ప్రయత్నంలో ఉసేబ్ నదిలో దూకి ప్రాణాలు కోల్పోయారు. భద్రతా దళాలు మాత్రం ఈ విషయాన్ని అంగీకరించలేదు.

ఏడాది గడుస్తున్నా, ఉసేబ్ మరణాన్ని ప్రభుత్వం అధికారికంగా గుర్తించలేదు. ఉసేబ్‌ను చేర్చిన ఆసుపత్రి కూడా, ఆయన మరణానికి ధ్రువీకరణ పత్రం ఇచ్చేందుకు నిరాకరించింది.

‘‘ఫుట్‌బాల్ ఆడతానని ఉసేబ్ బయటకు వెళ్లాడు. శవమై ఇంటికి...


శీర్షిక: కశ్మీర్: షేక్ అబ్దుల్లా చేసిన పీఎస్‌ఏ చట్టం కింద ఫారూక్ అబ్దుల్లా నిర్బంధం... ఏమిటీ చట్టం? ఎంత కఠినం?\nపైన ఊహాత్మక కథనం యొక్క శీర్షికను బట్టి, కథనాన్ని ఊహించండి.\n

జమ్మూకశ్మీర్ రాష్ట్రానికి మూడు సార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన ఫారూక్ అబ్దుల్లాను నిర్బంధించటానికి ఆయన ఇంటినే తాత్కాలిక జైలుగా పరిగణిస్తామని ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సోమవారం జారీచేసిన ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొంది.

ఈ మేరకు 80 ఏళ్ల వయసు దాటిన ఫారూక్‌ను ఆయన మూడంతస్తుల ఇంట్లోనే ఒక గదిలో నిర్బంధించారు.

నిజానికి.. శ్రీనగర్ నుంచి లోక్‌సభకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఫారూక్ అబ్దుల్లాను.. జమ్మూకశ్మీర్‌కు స్వయం ప్రతిపత్తి కల్పించిన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370, ఆర్టికల్ 35ఏను రద్దు చేసినప్పటి నుంచీ.. అంటే ఆగస్టు 5వ తేదీ నుంచే గృహనిర్బంధంలో ఉంచారు.

అయితే, ఫారూక్ స్వేచ్ఛగానే ఉన్నారని కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా గత నెలలో లోక్‌సభలో పేర్కొనటంతో ఆయన నిర్బంధం అంశం వివాదాస్పదంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ఫారూక్ అబ్దుల్లాను కోర్టు ముందు హాజరుపరచాలంటూ మరుమలార్చి ద్రవిడ మున్నేట్ర కళగం నాయకుడు వైగో సోమవారం నాడు సుప్రీంకోర్టులో హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ వేశారు.

సోమవారం ఈ పిటిషన్ విచారణకు రావటానికి కొద్ది గంటల ముందు ఫారూక్ అబ్దుల్లాను జమ్మూకశ్మీర్ ప్రజా భద్రత చట్టం కింద నిర్బంధించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి.

తీవ్రంగా స్పందించిన ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్

జమ్మూకశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఫారూక్ అబ్దుల్లాను పీఎస్ఏ కింద నిర్బంధించటం.. భారత ప్రభుత్వం కశ్మీర్‌లో పాల్పడుతున్న మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల పరంపరలో తాజా పర్వమని.. ఇది చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయటమేనని ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ ఒక ప్రకటనలో విమర్శించింది.

''భారత ప్రభుత్వం క్రూరమైన చట్టాలను మారుస్తామని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ.. రాజకీయ అసమ్మతివాదులకు వ్యతిరేకంగా ఆ చట్టాలను ప్రయోగించటం కొనసాగించటం ప్రభుత్వం నిజాయితీగా లేదనటానికి నిదర్శనం'' అని వ్యాఖ్యానించింది.

ఫారూక్‌ను ఇప్పుడిలా అరెస్ట్ చేయాలన్న నిర్ణయం పిరికిపంద ఆలోచన అని సీపీఐఎం నాయకుడు సీతారాం ఏచూరి విమర్శించారు. ఆయనను పీఎస్ఏ కింద అరెస్ట్ చేయటం ఏకపక్షం, అన్యాయం అని డీఎంకే అధ్యక్షుడు ఎం.కె.స్టాలిన్ అభివర్ణించారు.

''కశ్మీర్ దిగ్బధంలోకి వెళ్లి 40 రోజులు దాటిపోయింది. వేలాది మంది రాజకీయ నాయకులు, ఉద్యమకారులు, పాత్రికేయుల గొంతును.. అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల ప్రమాణాలకు వ్యతిరేకంగా ఉండే ప్రభుత్వ నిర్బంధ చట్టాలతో అణచివేస్తూనే ఉన్నారు'' అని ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ ఆరోపించింది.

ఫరూక్ అబ్దుల్లా తండ్రి షేక్ అబ్దుల్లాను 14 సంవత్సరాల పాటు భారత ప్రభుత్వం నిర్బంధించింది.. ఆ తర్వాత...