Nanị ntụsa onunu agwọ ojii mamba abụọ nwere ike igbu mmadụ

Mana o nwere ụfọdụ ndị kara obi jiri agwọ eme nchọpụta.

Tim Friede, onye bi na Wisconsin dị na mba Amerịka sere onwe ya ihe onyonyo ebe ọ kpachara anya hapụ ka agwọ ọjọọ taa ya ma tinyekwa ihe onyonyo ndị a na 'Youtube.'

Ihe ụfụ ozigbo ozigbo

Mgbe ụfọdụ Tim Friede na-akọwara ndị na-ekiri ya na YouTube etu ọ na-adị ma agwọ ọjọọ taa mmadụ

N'otu ihe nkiri a, ka agwọ ọjọọ a kpọrọ mamba tachara ya, ọ gbara ọbara na-apụ ya n'aka nkịtị na-ekwunye okwu n'igwe na-ese ihe onyonyo.

"A bịa n'agwọ ojii mamba, ụfụ ya na-abịa ozugbo. Ọ na-adị ka otu puku aṅụ ịgba mmadụ. Aṅụ na-enwe onunu inu (venom) otu miligram maọbụ abụọ mana agwọ 'mamba' taa gị, o nwere onunu inu ruru  narị miligram atọ maobu nari ise (300-500 milligrams.)"

Ọ gwara BBC  ihe mezịrị:

O kwuru sị, "O bidoro zawa azawa ka nke a mechara.  Ụbọchi ole na ole na-eso ya, o jituru m. Site n'ụdị ọziza ọ zara m nwere ike ikwunwụ onunu inu ole agwọ ahụ tanyere m n'ahụ. Ọ fụrụ m... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ezigbo ụfụ."

Ọ dị oke egwu, o zighị ezi

Mana ọ bụghị onye ọbụla ka ihe na-atụ n'anya dịka o si atụ ndị ihe ya na-amasị na YouTube.

Tim Friede sị na ahụ ya etichiela nke na onunu inu agwọ agaghị emeli ya ihe ọbụla

Dkta Stuart Ainsworth nke si n'ụlọakwụkwọ 'Liverpool School of Tropical Medicine' kwuru na "Ihe ndị a na-eme edoghị anyị anya. O zighị ezi. Nnukwu egwu dịkwa na ya. Anyị na ha anaghị arụkọ."

Ụlọ mmụta ya so na ndị na-achọ ọgwụ agwọ ozuru mba ọnụ ọhụrụ.

Ihe na-eme bụ na a na-ebu ụzọ tulee ọgwụ mgbochi ọhụrụ n'ahụ oke na ụmụ anụmanụ ndị ọzọ.

Ọ bụ naanị oge o doro anya na ọ gaghị emerụ mmadụ ahụ ka a na-atụle ya n'ahụ mmadụ.

Dkta Ainsworth sị,"Ndị mmadụ nwere ike inweta ọdaeshi agwọ site n'ime ka agwọ taa ha n'ihi  na o nweghị iwu mabidoro ya. Mana ụdị ihe nwere ike ibute ọnwụ. Mmadụ ekwesịghị ime ya."

Mana n'ụlọrụ na-emepụta ọgwụ agwọ niile dị na mbaụwa, e nweghị ntụziaka etu o kwesịrị ka e si na-eme nchọpụta maka ọgwụ agwọ

Dịka 'Wellcome Trust', otu mba Briten anya ha dị n'imepụta ọgwụ mgbochi ọhụrụ  si kwuo, "E nweghị usoro mmepụta, nchekwa maọbụ nhazi zuru ọnụ onye ọbụla na-agbaso."

Ikwe ọnwụ ọnụ

Friede kwusiri ike na ọ bụghị eziokwu na ya n'etinye ndụ ya n'ọnụ ọnwụ iji nweta ndị na-eso ya na soshal midia.

"E meghị m ya iji mee ihe onyonyo YouTube - Achọrọ m ịzọ ndụ nakwa ime ihe pụrụ iche na ndụ ndị mmadụ.

"Eji m YouTube achọ ndị dọkịta mụ na ha ga-arụkọ. Ọ bụ ihe a maghị ma ọ ga-enwe isi. O nweela isi."

Tim Friede kwuru na ya eruola ọnụ ọnwụ site n'arụ agwọ ugboro iri na abụọ

N'ime ụdị agwọ ruru 3,000, naani 200 nwere onunu inu kajara akaja nke nwere ike igbu mmadụ maọbụ kụọ ya ngwụrọ. Friede macha ha niile.

Ọ masị ya bụrụ nke a kpọrọ 'cobra, 'viper' maọbụ 'mamba', o diela ụfụ arụ agwọ tara ya n'afọ iri abụọ.

Nke a gbakwụnyere ugboro 700 ọ gbanyere onwe ya onunu inu agwọ n'ahụ.

Oke onunu inu agwọ nwere ike ịtanye mmadụ na-adị icheiche. Ụfọdụ, agwọ nwere ike ịta gị na-agbanyeghị gị onunu inụ ọbụla n'ime.

Friede sị, "Ọ bụrụ na ahụ gị etichibeghị n'ebe agwọ dịka mamba nọ,...


Nasir El-Rufai bụ aka na-achị Kaduna steeti na isi a hụrụ kwaba okpu na pati APC, ekwuola na onweghi ihe ọbụla mere ma ya ma ọkwọụgbọala ya, dịka akụkọ si na-efegharị.

Akụkọ ahụ pụtara kwuru na ya bụ El-Rufai nọ n'ọnọdụ ọdị ndụ ọnwụ ka mma, ebe ọkwọụgbọala ya nwụrụ anwụ.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ dị ka akụkọ a si n'aka ndị na-akwado PDP, ma kwuo na ọ ka kwụ chịm.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Asambodo mmeri,

Rochas Okorocha bụ gọvanọ Imo steeti na-apụ n'ọchịchị, esoghi na ndị natara asambodo ọchịchị ya taa.

Nke a na-abịa ka ụlọọrụ INEC nyere ndị niile zọtara oche sinetọ n'ụlọọmeiwu ukwu Naịjiria, asambodo mmeri ha n'Abụja.

Ụlọ dara na Legọs,

Gọọmentị akwụsịla ịchọ ndị mmadụ n'ụlọelu ogogo atọ ahụ dara n'Ịta Faaji na Legọs, mana obi adịghị ndị mmadụ mma n'ihi na enweghi onye ma mmadụ ole nọ n'ụlọ ahụ oge ọ dara.

Ka ọ dị ugbua, mmadụ iri na otu nwụrụ na ya bụ ihe mberede, ebe a gụpụtara mmadụ iri ise gụnyere ụmụakwụkwọ praịmarị.

Akụkọ si mba ọzọ,

Praịm minista... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọhụrụ mba Ọljiria bụ Noueddine Bedoui, ewepụtala atụmatụ ọhụrụ iji zaa ngagharịiwe ndị mba ya mere iji kwụsị onyeisiala ha bụ Abdelaziz Bouteflika ịzọ ọchịchị ọzọ.

O kwuru na gọọmentị ya ga-agụnye ndị ntorobịa Ọljiria bu ngagharịiwe a n'isi, ma kwuo na gọọmentị a ga-achị naanị nwantịntị oge.

N'egwuregwu,

Onye ka a ga-agbara ụgbọ nwamkpi na Europa League mgbe Chelsea ga-ezute Dynamo Kiev na mgbe Arsenal ga-ezute Rennes ọzọ?

Inconclusive elections: 'Meenụ ihe niile ọ ga-ewe inye APC mmeri na mmeghari ntuliaka gọvanọ'

Abdullahi Abass

 Onyeisioche APC na Kano steeti bụ Abdullahi Abbas akpọọla ndị agboro na-akwado otu pati ha ka ha ghara ile anya n'azụ ime ihe niile ha nwere ike ime iji hụ na APC meriri na ntuliaka mmeghari nke Inec hiwere.

N'ihe onyonyo na-efegharị na social midia(Twitter na Facebook) nke amaghị onye wepụtara ya, Abdullahi Abass onye gwara ha okwu n'asụsụ Awụsa kwere ha nkwa nchekwa ma ndị uweojjii nwuchịe ha, na a ga-atọhapụ ha na e gbughị oge.

Cheta na Inec kwuru na ntuliaka e mere na steeti isii gụnyere Sokoto, Benue, Bauchi, Adamawa, Plateau na Kano ezughị nwe nkwubi na ha.

Naijiria achọghịkwa  Boeing 737 Max

 Gọọmenti etiti amachiela ụgbọelu  Boeing 737 Max ifebata na Naijiria dịka ha na-ekwusi ike na o nweghị ụdị ụgbọelu ahụ na Naijiria.

Mịnista nta na-ahụ maka  njem  bụ Hadi Sirika, bụ onye kwụpụtara nke a dịka ọ na-agwea ndị ntakụkọ okwu n'obi gọọmenti dị n'Abuja.

Nke a na-eme dịka ụgbọelu Ethiopian Airlines Boeing 737 ahụ bu ndị mmadụ si isiobodo Addis addis Ababa na-aga Nairobi dị na Kenya, kpọkasịrị n'obodo Bishoftu.

_______________________________________________________________

Lagos Collapsed building: Ndị nne na nna jupụtata n'ụlọọgwu ịchọ nwa ha

Ndị nne na nna wakporo ụlọọgwụ 'Genereal Hospital Marina na legọ na ụlọọgwụ ndị ọzọ dị nso ịchọ ndị nke ha dịka akụkọ na o nwere ndị azọpụtaran'ụlọ dara na Legọs ụbọchị Wenezde.

Oge BBC gara n'ụlọọgwụ ahụ, ọtụtụ ndị o metụtara jupụtara ma na-anata nleta n'ọnụmara dị iche iche dị n'ụlọgwụ ahụ.

Onye nnukwu odeakwụkwọ...


National Assembly: O ruru nwafọ Igbo ịbụ onye Sịnetị - Uwazuruike

APC nwere ndị Sịnetọ dị iri isii na atọ, PDP nwere ndị Sịnetọ iri atọ na ise ebe YPP nwere naanị otu onye Sịnetọ.

Onye ọkaiwu ma bụụkwa onye ọ nụ na-eru n'okwu gbasara ndọrọndọọ ọchịchị bụ Goddy Uwazuruike  kọwara na ọ bụ ndị ọnụọgụgụ ha kachasị nwere ikike ịhọpụta onye ga-abụ onyeisi.

O kwuru na ọkwa onyeisi ndị Sịnetọ kwesiri ị bịara Ndigbo mana ndị mpaghara Ugwu nwere ike ha agaghị ekwe ka nke a mee.

O kwuru na "Mgbe Naịjirịa nwere onwe ya, na ọ bụ mkpebi ndị ndu n'oge ahụ ka a na-eke ọchịchị nhatanha.

Mana kemgbe onyeisiala nọ ugbua bụ Muhammadu Buhari banyere o megharịala usoro ndị ahụ".

Uwazuruike kwuru na ọ na-atụ anya na e nwere onye Igbo bụ Sịnetọ n'APC, na ọ ga-enwere ike inwete ọkwa a.

Ụfọdụ Ndigbo a na-atụ anya nwereike ịbụ onyeisi na Sịnetị

Orji Uzor Kalu

Ọ bụ aka chiburu Abia Steeti afọ asatọ n'aha PDP nakwa PPA bụ nke o hiwere.

Ọ meriri na ntuliaka ọkwa Sịnetọ ga-anọchite anya mpaghara Abia North... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

n'aha pati APC.

Kalu a natala asambodo gosiri na ọ bụ ya meriri na ntuliaka ahụ n'aka ndị Inec nke mere ya onye kachasị enwe ohere inwete ọkwa onyeisi Sịnetị ma ọ bụụ nae nye ya Ndigbo.

Bejamin Uwajimogu

Bejamin Uwajimogu na-anọchite anya mpaghara Owerri North n'ụlọomeiwu Sịnetị n'aha APC.

Ọ bụ ya na-anọchite anya mpaghara Owerri-North n'ụlọomeiwu Sịnetị n'aha APC.

A mabeghi ma o nwereike imeri na ntuliaka ọkwa Sịnetị e mere dịka ndị Inec kwuru ka e megharịa ya n'ihi ọgbaghara.

Dịka ọ dị ugbua, ọ natabeghị asambodo mmeri n'aka ndị Inec.

Ya mere o tozubeghị oke inweta ọkwa a.

Rochas Okorocha

Rochas bụ gọvanọ na-achị Imo Steeti kemgbe afọ anọ gara aga n'aha APGA nakwa APC.

O ji aha APC zọọ ọkwa Sịnetị ga-anọchite anya mpaghara Owerri West mana onye ọrụ Inec kwuru na Rochas magidere ya ịkpọpụta dịka onye meriri na ntuliaka ahụ.

Ebubo a bụ nke Rochas gọnarịrị mere ka Inec jụ inye ya asambodo gosiri na o meriri.

N'ihi nke a Okorocha etozubeghi oke inwete ọkwa onyeisi Sịnetị.

Ibeawuchi

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Naịjirịa agafeela ma sonye na ndị ga-agba Iko mba Afrịka nke 2019 ka ha na Saụt Afrịka ji otu goolu gbaa onye laba onye laba.

Ebe Libya ha na Naịjirịa nọ n'ime otu Otu E ahụ, ji ọkpụ goolu asatọ a satara naanị otu nyụọ ndị Seychelles anya.

Onye ọkachamara n'egwu bọọlụ aha ya bụ Ejike Kanife, kọwara ihe "onye laba onye laba" a pụtara.

End of Twitter post, 1

O kwuru na 1-1 Naịjirịa na Saụt Afrịka gbara mere ka Naịjirịa nọrọ n'elu tebulu otu E, ma mekwaa ka ha gafee n'ịgba asọmpi Iko Mba Afrịka 2019.

O kwukwara na Naịjirịa gbara ọfụma n'egwuregwu a, ma kwuo na goolu abụọ Naịjirịa nyere nke onye ogbu pịpịrọ gufuru, kwesịrị ịbụ goolu.

Libya ka nwere ohere igafe maọbụrụ na na ha jiri ọtụtụ goolu merie Saụt Afrịka mgbe ha ga-ezute ọzọ.

Makana mmeri ahụ ga-eme ka Libya nwere pọintị asaa ugbua ga-eji otu pọịntị gafee Saụt Afrịka nwere pọịntị itoolu.

Cheta na Naịjirịa esoghị gbaa nke afọ 2015 makana ha akpataghị ike ha ga-eji eso ndị gafere.

Ntuliaka 2019

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na Naịjirịa bụ Inec ekwuola na ha ga-ebuli iwu machiri ịgagharị n'obodo maka nkwado ịzọ ọchịchị nke 2019.

Nke bụ na bido n'ụbọchị iri na asatọ nke ọnwa a, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị nwereike ibido ihe Bekee kpọrọ "Campaign".

Ihe Saraki kwuru maka Zik

Onyeisi ụlọomeiwu ukwu Naịjirịa bụ Bukola Saraki, butere ụkpa otuto nye Odogwu ndị Igbo bụ Nnamdi Azikiwe n'emume e mere iji cheta ya n'Ọka.

Saraki kwuru na Zik mere ọtụtụ ihe ọma e ji echeta ya, na ọ bụ onye anaghị akpa oke ma bụrụ ọkụ nye ndị agbụrụ isi ojii.

Na mba ofesi,

Otu onye anwụọla ebe ọtụtụ ndị ọzọ merụrụ ahụ ka ndị mmadụ pụtara ime ngagharịiwe na mba Frans.

Ndị mere ngagharịiwe

Iwe ndị a bụ na ego mmanụ ụgbọala ejirila pasentị iri abụọ na atọ rịgo elu karịa ihe ọ nọbu, n'ime otu afọ.

Gọọmenti enyela ego enyemaka n'ịku osikapa

Gọmenti etiti ekwuola na ha ga-etinye ego ruru ijeri naira 60 dịka ego eyemaka n'ịkụ osikapa na Naịjirịa.

Minista na-ahụ maka  ọrụ ugbo bụ Audu Ogbe kwuru na mkpebi a bụ maka ị hụ na egọ eji azụ osikapa gbadata n'ahịa.

"APC bụ ụlọ mpu"

Otu ụka Christ na Naịjirịa bụ Christian Association of Nigeria agwaala onyeisiala Muhammadu Buhari na patị ya bụ APC aburula ụlọ ebe ndị mpu na aghụghọ na-ezo .

CAN gwara Buhari na oge eruola ị buso ndị niile na-etinye aka na mpu na aghụghọ agha n'ezie agbanyeghị onye ha bụ n'ala Naịjirịa.

Abaribe

Sinatọ Enyinnaya Abaribe agwala gọmentị etiti ka ha gba mbọ hụ na a nwere ọgbakọ ga- akwalite udo na Naịjirịa.

Abaribe gwara ndị nta akụkọ na ọ bụ sọọsọ gọmentị nwere ike ị hụ na udo laghachịtere az ụ n'etiti otu okwukwe n'obodo dị iche iche na Naịjirịa.

Ụbọchị ezumike

Gọọmentị etiti ekwuola na ụbọchị tusde bụ ụbọchị iri abụọ n'ime ọnwa ga-abụ ụbọchị ezumike.

Mkpebi a bụ ka ndị ụka alokoba nwere usoro ha ga-ji me mme mme ha bụ Eid-el Maulud.

Ọkụ Kalifonia

N'ofesi, ndị gbatagbata na-ekwu na ha ka na-achọ mmadụ ruru otu puku n'obodo Kalifonia ebe nnukwu ọkụ gbara ọtụtụ ụlọ nakwa gbuo mmadụ ruru iri asa na otu.

N'egwuregwu,

Otu Super Eagles na mba Saut Afrịka ga-asụkọta mpi taa...


Naịjirịa bụ ndị atọ kachasị ala n'ụwa, nke mere ha ji kara naanị mba Sierra Leone, Chad na Central African Republic.

Ajụjụ a bụrụ "Gịnị mere ọtụtụ ndị Naịjirịa anaghị ebi ogologo ndụ dịka o kwesiri?"

Mana onye dọkịnta na ngalaba ahụike na ebe obibi aha ya bụ U. David Udo-Umo kọwara BBC Igbo ụfọdụ ihe mere ndị Naịjirịa ji anwụ ọnwụ n'erughi eru.

O kwuru na ihe na akpata ọnwụ erughi eru na Naịjirịa bụ ụdị ndụ ndị mmadụ na-ebi, nke gụnyere:

Oke nchegbu na ndọga

Dọkịnta David Udo-Umo kwuru na nchegbu na ndọga na-arị ibe ya elu na Naịjirịa ugbua nke si n'akụkụ ọrụ, ezinaụlọ, enweghi ego ga-ezuru mmadụ igbo mkpa dịrị ya.

O kwuru na nchegbu na ndọga ndị a nwereike ibute ọbara mgbali elu bụ nke nwereike ibute ọnwụ erughi eru.

Udịrị nri ndịmmadụ na-eri

Nrị ọnụụtọ bụ ihe ọtụtụ ndị na-erizi ugbua karịsịa ụmụnwaanyị

Dọkịnta David gara n'ihu kọwaa na ụfọdụ nrị ndị mmadụ na-eri so na ihe na-ebute ọnwụ erughi eru na Najirịa.

O kwuru na ụfọdụ nri ndị a gụnyere nnu na-esighi n'ọkụ, nri ndị eg... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

here eghe nakwa ịṅụ oke mmanya na-aba n'anya na-ebute oke ọbara mgbali elu.

David kwuru na ndị mmadụ kwesiri ị na-eri ezigbo nri nwere akụrụngwa niile ahụ mmadụ chọrọ.

 Enweghi nlekọta ahụike

Dọkịnta kwuru na ọtụtụ ndị Naịjrịa anaghị a ga ụlọọgwụ ime nyocha banyere ahụike ha dịka ọbara mgbalị, imeju ahụ, mmiri dị n'ahụ, akụrụ ahụ nakwa ihe ndị ọzọ.

O kwuru na ndị mmadụ kwesiri ị ma ọnụ ọgụgụ ahụike ha n'oge niile na nke nyere ha aka ị nọ n'ahụike mgbe ọbụla.

Enweghi ezigbo mgbatị ahụ na ezumike

Onye dọkịnta kwuru na ndị mmadụ anaghị ewepụta oge mee mgbatị ahụ bụ 'exercise' na bekee ma ọ bụ kwanụ zuo ezigbote ike.

Na nke a so na ihe mere ọtụtụ ndị mmadụ ji ada ma nwụọ n'ike n'oge ha erughi eru.

O kwuru na mmadụ ime mgbatị ahụ nakwa izuike etu onwereike ga-enyeaka kwalite ọnọdụ ahụike onye ahụ n'ụzọ pụrụiche.

Kedụ ihe bụ ụzọ mgbapụta

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Naịjirịa bụ ndị na-agbabu ndị nke 146 n'afọ 2018, nọzị 131 ugbua dịka onyeisiala Muhammadu Buhari dere n'akara Twitter ya n'ụbọchị 24 nke ọnwa Ọktoba 2019.

Nke bụ na Naịjrịa agafeela mba iri na ise n'ọsọ usoro ịchụntaego.

Content is not available

End of Twitter post, 1

N'agbanyeghị, ndị na-achụ ntaego na mba ahụ sị na ọ bụghị ihe ya bụ akị ilu na-ada n'ọnụ ka ọ na-atọ n'ụtọ.

Ihe a bụ ogoogo ụlọakụ mbaụwa na-ahazi n'ime mba 190 ha ji amata ọkaibe kwa afọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị na-agba ahịa na Naịjirịa bụ Austin Nwosu, kwuru na n'ezie ahụhụ belatara n'ịgba ahịa ofesi.

Ọ sị na kemgbe e hibechara ya bụ atụmatụ ha kpọrọ "ease of doing business", na ahụhụ belatara nke bụ na mmadụ nwereike ibu ahịa ya si mba ofesi n'abalị abụọ.

Nwosu sị na "e wepụrụ ụfọdụ ndịọrụ na-enwocha ibu na wọọfụ, bụ ndị na-adọghachị ọrụ azụ".

Ọ sị na ihe fọrọ ugbua bụ ime ka ndịọrụ niile so n'otu nwee oghere ị na-eji kọmputa, nke ga-eme ka ndịọrụ niile nweeike ịrụ ọrụ ha n'otu oghere ahụ.

Ọ sị na ha etiela mkpu y... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a tigara ndị ọnụ na-eru n'okwu mana ha anụbeghị.

Nwosu sịkwa na ajọ ụzọ sokwa na-adọghachi ọrụ azụ.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Nigerian Border Closure: 'Anyị ahụghị ngwaahịa zụta maka mmechi 'Border''


Naịjirịa na-echeta ụmụaka ha niile n'ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Mee

N'ozi ya, Buhari kpọkuru ndị ọrụ nchekwa, ezinaụlọ, ndị isi obodo, ndị isi okpukperechi, na ndị ọrụ bekee ka ha kee ajụ n'ume iji chekwa ugwu ruru ụmụaka.

Ọ gwara ndị ọrụ nchekwa ka ha gbali sie ike chekwa ụmụaka site n'ihe mmerụahụ ọbụla dịka e dere ya n'iwu Naịjirịa.

O kwuru na otu ihe kachasị mkpa nke ọchịchị kwere na nkwa bụ i nye ụmụaka agụmaakwụkwọ tara ọchịchị.

O kwuru na ọchịchị ya agbaala mbọ ịhụ na-enyere ụmụakwụkwọ nrị kwa ụbụchị dịka ha kwere na nkwa.

Ụmụakwụkwọ na-efe ọkọlọtọ Naịjirịa n'obi ụtọ

Buhari kwuru na ụmụaka bụ ọdịnihu Naịjirịa, na-atụmatụ si n'aka ha na-enye ya owuweanya na Naịjirịa nwere ndịnihu dị mma.

N'ikpeazụ Buhari gwara ndị isi ụlọakwụkwọ dị icheiche ka ha gba mbọ chekwa ụmụakwụkwọ etinyere n'aka ha.

N'otu aka ahụ,lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ncheta ụbọchị ụmụaka taa n'akara twitter:

Onyeisi senate bụ Bukola Saraki kwuru na oge mmemme ncheta ụmụaka nke arọ 2018 kwesiri... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ị bụ mgbe onye ọbụla ga-eme ihe niile dimma iji chekwa ụmụaka.

Ebe onye bụ bụ osote onyeisiala akpọrọ Atiku Abubakar ayọla ka onye ọbụla wepụta ohere ṅụọ ụmụaka Naịjirịa ma mee kwa ka ọchị hara ipụ ha n'ihụ.


Naịjirịa sokwa na mba ebe ọrịa batarala.

Oge nwoke onye Itali bubatara ọrịa na Naịjirịa, egwu tụrụ ọtụtụ ndị mmadụ n'ihi na ha che na gọọmentị agaghị enwe ike igbochi mgbasa ya bụ ọrịa

Mana gọmentị Naịjirịa akpaala ike igbochi mgbasa ọrịa ọjọọ nke mere ka otu ahụike mbaụwa bụ 'World Health Organisation' weliere ha aka elu.

Lee ihe ise ụwa kwesịrị ịmụta n'otu Naịjirịa si gbochie mgbasa ọrịa COVID-19

'Genome sequencing'

Naịjirịa bụ mba izizi n'Afrịka mere ihe a kpọrọ 'genome sequencing' nke gosiri na nje ahụ bụkwa ụdị nje nke na-agbasa na mba Itali nakwa obodo Wuhan.

Ngalaba mgbochi ọrịa bụ 'National Centre for Disease Control' kwuru na ndị nyere aka ime nke a bụ ndị mịnịstrị ahụike nke Legos steeti.

Ha kesara ihe ha chọpụtara na nchọpụta a nye ndị ọrụ ahụike n'akụkụ ụwa niile. Onyeisi WHO kelekwara ndị ọkammuta sayensị Naịjirịa maka nke a.

Mgbasa ozi

Ụlọọrụ mgbasa ozi a tụkwasịrị obi dịka BBC na-agbasara ndị ọha obodo ihe niile ha kwesịrị ịma nakwa ihe ha kwesịrị ime iji zeere ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọrịa ọjọọ a.

Kwa ụbọchị, ụlọọrụ ntaakụkọ dị icheiche na-ewepụta akụkọ iji kuziere ndị mmadụ ihe ha ga-eme ma ha hụ onye na-arịa ọrịa yiri coronavirus.

Ịchọta ndị niile ha na onye mbụ bu ọrịa a mekọrọ

Okwu nwata akwụkwọ Naịjirịa nọ Wuhan dị na Chaịna kwuru maka ọnọdụ ha

Gọọmentị Naịjirịa chọtacha ndị niile ha na nwoke Itali ahụ bubatara ọrịa coronavirus bakọrọ ụgbọelu.

Na-agbanyeghị na ọtụtụ n'ime ndị ahụ anọghị na Legọs, gọọmentị kpọtụụrụ ha niile ma dọọ ha aka na ntị ihe ha ga-eme.

Ọgbakọ onyoonyoo kama ọgbakọ ihu na ihu

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị

Dịka gọọmentị mara ọkwa na ọrịa coronavirus abatala Naịjirịa, ọtụtụ ụlọọrụ machiri inwe ọgbakọ ihu na ihu, kama ha malitere iji ịntaneetị enwe ọgbakọ n'igwe televishọn.

Nke a belatara mmekọrịta ahụ mmadụ na ibe ya, nke bụ otu ụzọ ọrịa a si agbasa.

Itinye ihe karịrị mmadụ 100 na 'quarantine'

Na mkparịtaụka ya ndị ntaakụkọ n'abalị abụọ nke ọnwa Maachị, Kọmịshọna ahụike na Legọs steeti bụ ọkammụta Akin Abayomi kwuru na ha etinyela ihe karịrị mmadụ 100 na kwarantaịn.

Ndị a bụ ndị ha na nwoke Ịtalị ahụ bubatara ọrịa coronavirus mekọrịtara ahụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Amputee Model: 'Mmadụ agaghị afụ gị n'anya ma ọ bụrụ na ịhụghị onwe gị n'anya'


Nchekwa n'Alaigbo: Gịnị na-eme na kọmitii nchekwa nke ndị ọwụwa anyanwụ?

Okammụta Uzodinma nke Alaigbo Development Foundation(ADF) bụ onye otu ya bụ kọmitii ya na onyeisioche ya bụ kọmiti bụ Ọchịagha Obi Umahi (lagoro ezumike) kọwara ọnọdụ ya bụ kọmitii ugbua.

Ndị nọ na kọmitii nchekwa nke ala Igbo ekwuola ihe n'eme na ya bụ ime mkporo.

Okammụta Uzodinma nke Alaigbo Development Foundation(ADF) bụ onye otu ya bụ kọmitii ya na onyeisioche ya bụ kọmiti bụ Ọchịagha Obi Umahi (lagoro ezumike) kọwara ọnọdụ ya bụ kọmitii ugbua.

Gee Maxwell Ozoaka ntị n'olu

Otu onye kọmitii nchekwa n'ala Igbo ekwuola nke na-eme

N'izu gara aga ka Nwali sị na ya bụ Kọmitii pụọ sị na ya arụjuola maka ọbụghịzị ihe ekwe na-akụ ka ha agba,

Obi Umahi n'onwe ya sị na ọnweghị ebe Nwali gara maka na kọmitii o so na ya bụ "adhoc" kọmitii rụchagoro ọrụ ha gbasaa.

Mana onye ọzọ bụkwa onye otu ya bụ kọmitii bụ Maxwell Ozoaka bụ onye ọkaikpe na-akọwa na ya bụ kọmitii abụghị "adhoc' kama na ọ bụ "expanded nakwa stan... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ding".

Sụpịrị sụpịrị a pụtara na ya bụ kọmiti arụchabeghị ọrụ ha kama na ha na-eche ka ndị gọvanọ nye ha ntuziaka gbasara akwụkwọ ha zigara ha.

Ọ na-akọwa na ya bụ kọmitii enweghi ike ịrụcha ma ha agwaghị ndị Igbo ihe ha rụpụtara.

Maxwell kwara arịrị na ndị Gọvanọ Alaigbo anaghị eme ihe ndị mmadụ chọrọ, kama na ha na-eme ihe dị ha mma.

Ọ dọrọ ha aka na ntị sị na " ị hapụ ọrụ chukwu sị gị rụwa, na ị ga-aza Chukwu ajụjụ".

Ozoaka sị ọ bụ maka udi mgbawa obi ha na-enwete n'aka ndị isiọchịchị ala Igbo ka ya na ọnwe ya jikwa gbaa arụkwaghị m n ayu bụ kọmitii.

Ndị na-achị Alaigbo ejighị ihe anyị na-ekwu maka nchekwa Alaigbo mee ihe

Ọkammụta Uzodinma Nwala bụ onyeisi Alaigbo Development Foundation akọwala ihe mere o ji gbaa rụkwaghịm dịka otu n'ime ndị kọmitii e hiwere maka nchekwa ala Igbo.

Ọ sị na ihe mere o ji mee nke a bụ na ndị gọvanọ ala Igbo ejighi ihe kọmitii a wepụtara maka nchekwa ala Igbo kpọrọ ihe.

Nwala sị na ihe e jiri hiwe komitii ha bụ ka ha wepụta usoro nchekwa zuru ala Igbo ọnụ dịka nke dị Yoruba bụ "Amotekun", bụ nke ha gbara mbọ depụtara usoro ndị a site n'enyemaka ndị obodo, ndị ụka nakwa ndị isi ọdịnala dị iche iche.

Mana ndị gọvanọ ọwụwanyanwụ bịaziri kwuo na ihe ha chọrọ bụ uweojii obodo a kpọrọ 'Community Policing'. Kwuo ka Steetị ọbụla hiwe nchekwa nke ha.

Na ndị gọvanọ a ji ụkwụ zọchie akwụkwọ niile kọmitii ha dere banyere usoro a ga-eji hiwe nchekwa zuru ala Igbo ọnụ.

Nwala sị na nke a megidere ihe bụ isi isekpu ntị e ji hiwe ha dịka kọmitii nchekwa ala Igbo na ọ bụ ya mere o ji gbaa arụkwaghịm.

Nke a pụtara na nwa ha bịara iku dịka kọmitii e hiwere maka nchekwa ala Igbo anwụọla.

Ihe ndị ọzọ ọ kpakwasịrị ụkwụ gụnyere etu ndị ọchị ehi si awakpo ọtụtụ obodo dị n'ala Igbo na e nweghi ihe ọbụla a na-eme ha.

Na ndị ọchị ehi a ehiwechala ebe obibi dị iche iche n'ime obodo ndị dị n'ala Igbo

Ọzọkwa bụ ihe mere n'Emene Enugwu Steetị bụ ebe ndị nchekwa na ndị otu Ipob kwasuru onwe ha nke e gburu ụfọdụ mmadụ gụnyere ndị Ipob na ndị nckekwa.

Nwala nyere ndụmọdụ sị ka ụmụafọ Igbo jụọ...


Nchọpụta BBC Igbo mere n'ihe gbasara agụmakwụkwọ, ewumewu na-enyere ndụ aka (infrastructure) akụnaụba, onye kwuo uche ya (freedom of press) na ụfọdụ mere ọfụma, ebe ụfọdụ gbara ọnyụpa.

Lee ka ha siri kwụrụ n'ọsọ oroma dịka o siri gbasa ịgbara ndị steeti tinyere ha n'ọchịchị odibo:

Ifeanyi Ugwuanyi

E duru Ugwuanyi n'iyi ọrụ n'abalị iri abụọ na itoolu nke ọnwa Mee afọ 2015 ka o merichara na ntuliaka n'aha otu PDP.

Ya bụ nwa amadi bụ onye si n'Orba dị n'okpuruochichi Udenu..

Onye kwuo uche ya

E nwebeghị nsogbu ịkpachị ndị ntaakụkọ maọbụ onye ọbụla anọghị n'ọchịchị ikwu uche ya banyere ihe na-eme na steeti ahụ.

Otu onye ntaakụkọ bi n'Enugwu bụ Tony Adibe sị, "Kemgbe Ugwu anyị ji banye n'ọchịchị, anụbeghị na o nwere onye ntakụkọ a na-eji egwu."

Mwulite ihe na-enyere ndụ aka(infrastructure):

Ndị Enugwu kwuru na Ugwuanyị gbalịrị na ịrụ okporoụzọ mana e nwere ụfọdụ ebe, ọkachasị n'ime obodo e lere anya na ụkpụrụ ụkwụ ya ga-eru mana o rughị ya.

Adibe kwuru, "N'ihe gbasara okporoụzọ, ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụzọ na-arịọ arịrịọ enyemaka, ọkụ 'street light' kwesịrị ịdị, mmiri kwesịị ilebanye anya."

Nsogbu ụkọ ezigbo mmiri ọnụnụ bụ nsogbu talara nchara n'Enugwu dịka gọọmenti pụọ, ọzọ abata ma ihe na-ebe ka na-ebe.

Mwulite ime obodo

Ụfọdụ ndị Enugwu na-ekwu na o chetaghị ndị bi n'ime obodo n'ọrụ mmepe ya.

Adibe kwuru, na "Ọ gbalirị n'Akpụgo mana Udenu ebe nsogbu ide na mbize na-eme ire o nweghị ihe ọ rụrụ ebe ahụ."

Okezie Ikpeazu:

Otu onye ntaakụkọ ma bụrụkwa onye ọnụ na-eru n'okwu bụ Ndudim Nwaoha tụlere ọrụ gọọmentị gọvanọ Okezie Ikpeazu nke Abịa steeti na ngalaba ndị a gụnyere;

Mwulite obodo (Okporoụzọ):

Nwaoha sị na gọọmentị Ikpeazu na-agbalị ike ya n'ịrụ ụfọdụ okporoụzọ n'Abia Steeeti dịka Ọsụsụ, Eziukwu dị n'Aba na ndị ọzọ.

Kama na ihe mere ya dị ka ọ na-agba ọnyụpa bụ na ndị Abia na-atụanya ọtụtụ ihe n'aka ya karịa ka o si arụ ọrụ.

Ọzọ bụrụkwa na o nwere ọtụtụ okporoụzọ ndị dị n'Aba e kwesịrị ilebanya kamgbe ndị ọchịchị gara aga nke a na-emebeghi ugbua. Okpotoụzọ ndị dịka Obiohia, Omuma nakwa ime 'Ngwa Road'.

Nwaoha sị na ihe kpatara nke a bụ na ndị chịburu na mbụ emezighi nke ọma na ọ bụrụ na ha mere nke a na ọrụ gaara adịrị gọvanọ Ikpeazu mfe.

Na nchekwa:

Nwaoha sị na ọnọdụ nchekwa n'Abia Steeti adịtụla mma karịa ka ọ dị n'oge gara aga.

Ọ sị na o nwere oge ndị mmadụ gbara ọsọ n'Abia n'ihi oke ohi na ntọrọ mmadụ mana ugbua na ndị mmadụ na ha alọghachị n'Abia maka na nchekwa adịtụla mma.

Kama na oge ụfọdụ na a na-anụta akụkọ ohi na ntọrị n'ụfọdụ ebe. Na ọ ga-enye gọọmentị Ikpeazu akara pasentị iri ise na nchekwa.

N'agụmakwụkwọ

A bịa n'agụmakwụkwọ, Nwaoha sị na ọtụtụ ụlọakwụkwọ ndị gọọmentị nwe eriela mperi, na ọnọdụ ha adịghịzị mma.

Na i hụ ụfọdụ ụlọakwụkwọ ndị dịtụ mma, a sị na ọ bụ nke ngalaba dịka Universal Basic Education (UBE), Niger Delta Development Commission (NDDC) na Petroleum Trust Fund (PTF) rụrụ.

Na nke a mere ọtụtụ nne na nna ji ewezuga ụmụ ha n'ụlọakwụkwọ gọọmentị nwe ma tinye ha na nke ndị mmadụ nwe.

Na nlekọta ndị ọrụ Bekee

Ndudim Nwaoha sị na nke banyere ọnọdụ ịkwụ ndị...


Nchọpụta Suzanne Higgins na-agụ maka akparamagwa ndị mmadụ ji nrị maa atụ were sị na gị na ndị mmadụ na-eri oke nri na-erikọ nri, na ị nwereike iri karịa etu i si eribu

Mana ọ bụ eziokwu na e nwereike isi n'ụdịrị enyi mmadụ nwere mara ụdịrị onye ọ bụ?

Azịza ajụjụ a nwereike ịbụ "ee" maọbụ "mba", mana otu ihe bụ eziokwu bụ na ọtụtụ oge ka mmadụ na-eṅomi ma na-amụta akparamagwa dị iche iche n'aka ndị gbara ya gburugburu.

Ọtụtụ oge ka ị na-amaghị na ị na-akpa agwa ndị ahụ, mana ọ ga-abụ ndị ọzọ nọ gị n'akụkụ ga-agwa gị "enyi lekwa ihe ị na-eme, ọ dịghị mma".

Ọ bụkwa eziokwu na mmadụ nwereike ịmụta agwa ọma maọbụ nke ọjọọ, mana nke anyị na-enyobanye anya bụ "n'ihe ọjọọ" mmadụ nwereike ịmụta n'aka ndị enyi ya.

Lee agwa ọjọọ nwereike imemila mmadụ

1) Ịṅụ mmanya:

Ịṅụ mmanya adịghị njọ, mana ịṅụbiga ya oke bụ ebe nsogbu dị makana o nwereike imebi otu ihe maọbụ abụọ n'ime ahụ gị.

Kedụ etu ndị enyi gị si banyekwa n'ime ya ka ị nwereike ịjụ, mana onye nwere ndị enyi ịkụ ngwọrị na-amasị n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ke ukwuu, onye ahụ ga-ahụ onwe ya ebe ọ ga na-eso ha na-aṅụ mmanya ma a gụrụ gụrụ.

Ọtụtụ oge ọ ga-abụ n'ihi na ị chọghị ịdị ka "onye kpe azụ" mgbe ndị enyi gị ga na-akpọku gị ka ị bịa soro ha ṅụọ mmanya, ị gaa mee ihe ị na-akwadoghị.

Nke a mere na ọtụtụ ndị nne na nna na-achọ iji aka ha ahọpụta ndị ga-abụ enyi ụmụ ha, mana kedụkwanụ maka ndị toferela ịhọpụtara enyi?

Ọrịa ịṅụ oke mmanya nwereike inye gị gụnyere ọrịa akpụ, ọbara mgbalielu ọrịa shuga, ọrịa imeju dị iche iche.

2) Ise anwụrụ:

Dịka ịṅụ oke mmanya, ise anwụrụ na-emebi mmadụ ahụ dịka ndị ọkachamara n'ihe gbasara ahụike si ekwu.

O nwekwara ike ibunye gị ọrịa ndị gụnyere ọrịa akpụ nke ume, ọrịa obi, ọrịa mkpọnwụ ahụ nakwa ndị ọzọ.

Ọtụtụ ndị na-ese anwụrụ ugbua mụtara ya n'aka ndị enyi ha, nke bụ na ụfọdụ na-ezonarị ya ezinaụlọ ha ka ha ghara ịmata.

Ụfọdụkwanu esila n'ise anwụrụ ṅụwa ọgwụ ike ndị na-ebute ezigbo nsogbu.

Ụfọdụ oge, ọ bụghị na ndị enyi gị ma ụma kwabanye gị n'ise anwụrụ, ọ bụrụ na ị mụtara ya site n'inọnyere ha maọbụ ilere ha anya.

3) Iri oke nri:

Nchọpụta Suzanne Higgins na-agụ maka akparamagwa ndị mmadụ ebe nri nọ na mba Briten mere, gosiri na gị na ndị mmadụ na-eri oke nri na-erikọ nri, na ị nwereike iri karịa etu i si eribu

Ị ma na iri oke nri na-emebikwa ahụ? Ngwanụ jụọ ndị oke ibu na-enye nsogbu.

Ụfọdụ ndị buru oke ibu ugbua ebughị ya site na iri naanị nri e siri n'ụlọ ha, ọtụtụ buru ibu site n'ụdịrị ihe ha riri mgbe ha na ndị enyi ha na-eri oke nri zukọtara.

Nke a bụ na ha na ndị enyi ha soro pụọ, ha erie ya ka ọ dịkwa ka ha eso n'ihe a na-arụ.

Ụfọdụ bụkwa ndị ga-achọ iri ihe ọbụla ego ha ga-azụtanwu ma ha na ndị enyi ha soro pụọ, ọtụtụ oge ihe ndị ahụ a na-eri ma ndị enyi gbakọọ anaghị abụ nri dị mma n'ahụ.

Oke nri nwereike ibute ọrịa ndị gụnyere oke ibu nke Bekee kpọrọ "Obesity", ọbara mgbalielu, bulie kọlesterọl gị, mee ka ọ na-ara gị ahụ iku ume ọkachasị mgbe ị na-arahụ ụra.

4) Agbatịghị ahụ:

Ndị na-ahụ maka ahụike ekwuola na ịgbatị ahụ bụ ihe mara mma mmadụ ime, mana ọ bụghị mmadụ niile ka ọ na-ekwe...


Nchọpụta mbụ a na-eme n'ụwa gbasara ya gosiri na mmadụ 745,000 nwụrụ n'afọ 2016 site n'ọrịa mkpọnwụahụ nakwa ọrịa obi nke ịrụ ọrụ ọtụtụ awa butere.

Nchọpụta a gosiri na ihe a kacha emetụta ndị mmadụ bi na mpaghara Ọwụwa-Anyanwụ Eshia nakwa Ndịda-Anyanwụ Pasifik.

WHO kwuru na ihe a nwereike ịkawanye njọ n'ihi mkpamkpa coronavirus.

Nchọpụta a e mere gosiri na ịrụ ọrụ ihe ruru awa 55 maọbụ karịa n'otu izu butere mmadụ iji pasentị 35 (35%) nwee ike ibute ọrịa mkpọnwụ ahụ, ma jirikwa pasentị 17 (17%) nwee ike ime ka mmadụ si n'ọrịa obi nwụọ.

Nke a bụ iji tụnyere ịrụ ọrụ awa 35 ruo 40 n'otu izu.

Nchọpụta a nke ngalaba International Labour Organization (ILO) so mee, gosikwara na ihe ruru atọ n'ime anọ bụ mmadụ ole nwụrụ n'ihi ịrụ ọrụ ọtụtụ awa bụ ụmụnwoke katatụrụla ahụ maọbụ ndị merela okenye.

Ọtụtụ mgbe, ọnwụ ndị a na-abịa mgbe onye ahụ bitetụrụla ndụ, ụfọdụ oge mgbe ọtụtụ afọ gachara, karịa mgbe onye ahụ rụrụ ọrụ ọtụtụ afọ ahụ.

Akụkọ ga-amasị gị...

Career Choice: Ọrụ Bekee na ịrụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rụ onwe gị ọrụ, kedụ nke na-amasị gị?

Dịka nchọpụta a agụnyeghi oge mkpamkpa ọrịa coronavirus a, ndị ọrụ WHO kwuru na etu ọtụtụ ndị mmadụ si malite ịrụ ọrụ n'ebe ọbụla ha nọ karịa ịbata n'ụlọọrụ nakwa ndakpọ akụnaụba, nwereike iso n'etu ihe ize ndụ ịrụte ọrụ aka si arị elu.

"Anyị nwere ihe mgbaama gosiri na mgbe mba dị iche iche banyere na mgbachi obodo, awa ole e ji arụ ọrụ ji ihe ruru pasentị iri (10%) rịgoo," ka Frank Pega bụ onye ọrụ WHO kwuru.

Nchọpụta ahụ kwuru na ịrụ ọrụ ọtụtụ awa so bute ụfọdụ nrịanrịa si n'ịrụ ọrụ, nke mere ya nsogbu ọrịa si n'ọrụ kacha.

WHO na-atụ atụmatụ ka ndị isi ụlọọrụ buru nke a n'uche mgbe ha na-enyocha ihe ndị nwereike ibutere ndị na-arụrụ ha ọrụ nsogbu ahụike.

Pega kwuru sị na ikwu sị na 'ihe a bụ awa ole onye ga na-arụ' ga-abara ndị ọrụ uru dịka a hụrụ na ọ na-akwalite ntinye uchu n'ọrụ.

"Ọ bụ atụmatụ gosiri amamihe na ebulighi awa ole mmadụ ji arụ ọrụ n'oge akụnaụba ọtụtụ mba dị na nsogbu."

May Day 2020: Lee ndị ọrụ nọ n'ihu agha Covid-19


Ndaw, onye  bụbu Minista  Nchekwa bụ onye isi dị agha weghara ọchịchị na mba ahụ bụ  Colonel Assimi Goita, họpụtarala ka o jide ọchịchị ma hazie ntuliaka ọkwa onyeisiala n'ọnwa iri na-asatọ na-abịa.

Goita ga-abụ osote Ndaw bụ onye ofe ụgbọelu larara ezumike nka.

A na-atụ anya na nhọpụta ya ga-eme ka Ecowas wepụ ntarahaụmụhụ ha tinyere Mba Mali maka ịkwatu ọchịchị onye kwuo uche ya na mba ahụ.

Ụkọ ngwaahịa mere azụmahịa kụọ afọ n'ala na mba Mali dịka

Ụlọikpe Ecowas nọ n'Abuja nọọ n'ehihie Fraide(sept 25,2020)  kụchapụrụ akwụkwọ nke otu abụọ na Mali gbara maka ntaramahụhụ nke otu Ecowas nyere mba ahụ n'ihi nchutu ndịagha chuturu onyeisiala ha.

Ndịisi agha nọ n'ọchịchị Mali na ndịisi Ecowas na-enwe ọgbakọ taa

Osote Onyeisiala Naijiria bụ Yemi Osibanjo awuchiela mba Gana maka ịnọchite Onyeisiala Muhammadu Buhari n' ọgbakọ dị n'etiti ndịisi mba dị na Ecowas  na ndị isiagha weghara ọchịchị n'ike na mba Mali na Gana.

Osote onyeisiala Naịjirịa na nzụkọ ndị Ecowas

Cheta na ndị agha ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

mba Mali weghara ọchịchị n'ike n'aka Ibrahim Boubakar Keita, bụbụ Onyeisiala mba Mali n'ọnwa Ọgọstụ.

Ecowas anabataghị nkwa inyeghachi ọkwa ọchịchị n'aka ndị nkịtị n'afọ atọ nke ndị agha ahụ kwere, ebe ndị agha ahụ achọghịkwanụ inyeghachi  Keita ọkwa ahụ dịka Ecowas si chọọ.

Ibrahim Boubakar Keita, Onyeisiala mba Mali e nyere ọsọ nọ n'ụlọọgwụ

Ibrahim Boubakar Keita

Ibrahim Boubakar Keita bụbu onyeisiala mba Mali tupu ndị agha mba ya achụpụ ya n'oche, nọ n'ụlọọgwụ kemgbe ụbọchị Tuzde.

Mamadou Camara bụbu onyeisi nchịkọta ndị ọrụ ya gwara Abdoula Karim Ba bụ onye ntaakụkọ BBC nke a n'ụtụtụ Wenezde, Septemba 2.

Camara kwuru na ọ nọ n'ụlọọgwụ dị n'isiobodo Bamako, kwuru sị "Onyeisiala Keita gara nlekọta o kwesịrị ịga kemgbe otu ọnwa gara aga, mana e nyere ya akwa ka o wee ghara ịla".

O kwukwara na ọ bụ dọkịta Keita kwuru kaa ọ nọrọ ka e lekọta ya, na ọ gaara esikwa n'ụlọọgwụ lawa n'ime otu ụbọchị ahụ.

Otu onye ọzọ ọnụ na-eru n'okwu nso Keita kwuru sị na ọ ga-esikwa na mba ahụ pụọ ịga nweta nlekọta na mba ọzọ n'oge na-adịghị anya.

Cheta na ndịagha chụpụrụ Keita n'oche ọchịchị n'izu ụka abụọ gara aga.

Ecowas, Buhari enyela ndị agha mba Mali ọnwa iri na abụọ iji hafee ndị nkịtị ọchịchị

Ecowas nwere ọgbakọ gbata gbata maka mba Mali n'Ịntaneetị

Otu jịkọrọ mba dị n' Ọdịda Anyanwụ Afrịka bụ 'Economic Community of West African States' (Ecowas) agwala ndịagha mba Mali ka ha hazie ntuliaka ma hafee ndị nkịtị ọchịchị n'ime otu afọ na-abịa abịa.

Nke a bụ nkwekọrịta ha nwere n'ọgbakọ gbatagbata ha mere n'ụbọchị Fraịde, nke onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari sonyere na ya.

N'ọgbakọ ahụ, Buhari gwara ndịagha Mali ka ha buru ọdịmma ndị ha na-achị n'obi ma hapụ ịchọ naanị ihe ga-adị ha onwe ha mma.

Buhari kwuru sị: "Ọ gaghị adị mma ka mba Mali nọrọ naanị ya. Nke a mere o ji dị mkpa na ha ga-agba mbọ wepụta atụmatụ ha ga-eji hafee ọchịchị n'aka ndị nkịtị ma banyekwa ọchịchị onye kwuo uche ya."

"Nke a bụ ihe ga-akara Mali  nakwa Ecowas mma."

Buhari rịọrọ ndịisi ndịagha Mali ka ha gbado anya n'ichekwa obodo ha...


Ndi Ipob na ntuliaka 2019

Onye ji egoachụego n'Aba bụ Chidiebere Ikeh gwara anyị na ike Ipob adịghịzị ka ọ dị na gboo, ma kwuo na ndị Ipob ya ma na-agbata akwụkwọ PVC.

"Ọtụtụ n'ime ha na-akwodo Eyinnaya Abaribe, nke mere ha ji na ahazi ịtụnyere ya na ntuliaka nke 2019," Ikeh gwara anyị

Gee ya ntị n'uju n'elu.

Onye ọzọ anyị gbara ajuju ọnụ bụ Ọgụeri Ishiguzo bu onye otu pati APC n'Imo steeti.

Ishiguzo si na yabụru na ọ bu Ohaneze ndị Igbo wepụtara atụmatụ a, ndị Igbo ga ege ntị, ma kwuo na Ipob enwerezi udiri ikike ha nwere na mbụ.

Gee ntị ihe ọ gwara anyi ebe a:

Ishiguzo gwara BBC okwu

Cheta na otu na-achọ ka ọwụwa anyanwụ Naịjirịa kewapụ ma bụrụ mba akpọrọ Biafra bụ Ipob agwala ndị ọwụwa anyanwụ Naịjirịa, ndị etiti Naịjirịa nakwa ndị ndịda mba ahụ ka ha ghara isoro mee ntuliaka nke afọ n'abịa.

Ipob kwuru nke a, n'ime akwụkwọ ozi onye mgbasa ozi ha bụ Emma Powerful zipuru ụnyaahụ, ebe ha sị na nchịkọta otu ruru otu nde aghaghị akwụsịnwu onyeisiala Muhammadu Buhari imeri ntulia... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ka 2019.

Ipob ka na-ewe iwe maka egwu eke ndi agha Naijirịa mere n'Abia steeti

Powerful kwuru n'ime akwụkwọ ozi ahụ na "onweghị mgbe ntuliaka na-ewepụ onyeisiala aka ike n'ụwa", bu ihe mere o kwuo na ọ bụ naanị ịkwụsị ike n'ekweghi ekwe na-ebutu ha.

N'okwu Powerful, ọ sị na ihe Ipob na-eme ugbua bụ ihe ha kwesiri ime, nke bụ ha inweta nwereonwe nke ha, bụ nke ọ sị ga-ebute mkpebi ihe niile dị njọ na Naịjirịa.

Enweghị ọgbaaghara na ntuliaka Ekiti steeti, mana akụkọ kwuru na-egoro ma rekwa vootu

"Ya bụrụ na ndị na-anọghị n'ọchịchi chọ, ha chịkọta otu ruru nde chọrọ ichutu APC, Buharị ka ga-emeri. Makana nchịkọta APC, Inec, ndị agha, Civil Defence na ndi uweojii ka otu ndị ọzọ niille ahụ ike, Ihe ka mma bụ ịghara iso na ntuliaka ọbụla.

"Anyị bụ Ipob na-asị ka aghara ime ntuliaka n'ala Biafra, etiti Naịjirịa nakwa ndịda Naịjirịa niile, maka na ọ bụ sọsọ etu a ka a ga-esi chekwa ndụ ndị mmadụ, kwụsị ahụhụ a na-ata ma enweta udo."

Powerful gakwara n'ihu tinye ọnụ na ntuliaka nke emere na Ekiti steeti n'ime izuụka gara aga, nke ọ sị kwadoro ihe ha na-ekwu.

Cheta na ụlọikpe na Naịjirịa kagburu ma sị na iso na Ipob bu ihe iwu megidere na afọ 2017.

Ahụbeghi onyeisi Ipob bụ Nnamdị Kanu kemgbe ndi agha wakporo be nna ya kemgbe September 2017.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndi dibia bekee kwuru na ise anwụrụ ike na-emebi ụbụrụ isi

Anselm Chukwu kwuru na o sere guff ọtụtụ afọ tupu ọ kwụsị.

O kwuru na isonyere ajọ otu nakwa ndị ajọ enyi nwere ike ime mmadụ ka o bido sewe anwụrụ ike.

Chukwu kwuru sị, "A bụ m ganja man tupu m wụsa ọwa.

1. "Ọgwụ ike ga-eme mmadụ ọgaghị arụnwụ ọrụ ọbụla bara uru."

2. "Ego gi niile ga na-aba na ya.

3. "I gaghị enweta onwe gi ma ọbụrụ na ị ṅughị ya."

Ise igbo adịghị mma.

Chukwu gara n'ihu kwuo na ọ bụ ya ji aka ya kpebiere onwe ya ịkwụsị ịṅụ anwụrụ ike.

N'otu aka ahụ, onye dibia bekee na-ahụ maka ndi nwere orịa isi aha ya bu Dkta Okoro Johnson Nwabueze gwara BBC Igbo na ịṅụ ọgwụ ike jọrọ nnukwu njọ.

Dkt Okoro Johnson Nwabueze bu ọkacha mara n'ihe gbasara ọrịa isi

O kwuru na:

4.  "ọgwụ ike na-emetụta ma onye na-aṅụ ya, ma ezinaụlọ ya nakwa obodo o bi n'ime ya."

5. " Ọgwụ ike nwere ike ịgbaka mmadụ isi"

Dọkịta Nwabueze bụ onye na-arụ na 'Federal Neuropsychaitric Hospital', Enugwu, kwuru na onye chọrọ ịkwụsị ịṅụ ọgwụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ike ga-ebu ụzọ nwee mkpebi n'obi ya ma gbaa mbọ gaa ụlọọgwụ ka e nyere ya aka.

Abali iri abụọ na isii nke ọnwa Juun afọ ọbụla bụ ụbochị iji dọọ ndị mmadụ aka na ntị ka ha zeere ịṅụ ọgwụ ike.

Dịka ndị otu 'United Nations Office on Drugs and Crime' si kwuo, ihe dịka mmadu nde iri na anọ na ụma na-aṅụ maọbụ na-agba ọgwụ ike na Naijiria.

Ha kwukwara na n'ime mmadụ anọ ọbụla na-aṅụ ọgwụ ike, otu bụ nwaanyị.

Akụkọ ga-amasị gị:

Nigeria VS Guinea: Lee ihe ụmụ Naijiria na ekwu maka mmeri Super Eagles meriri


Ndi o ji egbe a na-eche ka ọ bụ ndị ọchi ehi wakporo ụlọakwụkwọ Secret Heart Minor Seminary dị na Jalingo nke Taraba Steeti n'isi ụtụtụ taa.

Ha gbajiri otu onye ụkọ chukwu akpọrọ Cornelius Koba ụkwụ ma mebie nwga ụlọ ruru ọtụtụ nde naịra.

Mụ na Rochas anaghị ese okwu

Osote gọvanọ Imo Steeti bụ Prince Eze Madumere agọrọla ụkwụ na aka ya na-akụkọ kwuru na ndị mmadụ chọrọ ka ya na Gọvanọ Rochas mee udo

Madumere kwuru na ya na Rochas anaghị ese okwu kama na ha nwere nghọtaghe n'echiche na usoro.

Akụkọ mba ofesi;

Mba Fransị echiela Nwafọ mba Mali dike

Otu nwaokorọbịa bụ Mamoudu Gassama nwafọ mba Mali abụrụla onye eturu dike na mba Fransị mgbe ọ zọpụtara otu nwatakịrị chọrọ isi n'elu ụlọelu daa

Onyeisiala mba Fransi bụ Emmanuel Macron kwere nkwa inye ya akwụkwọ ịbụ nwafọ mba Fransị.

N'egwuregwu;

Otu onye nkwado Mohamed Salah ederela FIFA na UEFA akwụkwọ ka ha taa Sergio Ramos ahụhụ kwuo na aka ya dị mmerụ ahụ Salah nwere, ọtụtụ puku ndị ọzọ etinyela aka n'akwụkwọ ahụ.

Salah n'on... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

we ya ekwuola na ọ ga-eso ndị Egypt agba asọmpi iko mba ụwa.

Gere akụkọ mere n'utụtụ a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Lee etu ndị APC ji kataka were gbasaa ntuli aka ha n’Enugwu


Ndi omekome egbuala otu onye n'Imo steeti ma tọrọkwa ndị ọzọ

Nwoke aha ya bụ Theo Mbakwe kwụ n'ihu be ha mgbe ndị omekome a gbakaranyere ya egbe n'ụbọchị satọde.

Otu onye BBC kpọrọ bụ onye Amaigbo bụ Duke Olueze Ukaeje kwuru na ya bụ ihe menyere onye ọbụla ụjọ n'ahụ ebe ahụ.

Ukeje kwuru na onweghị onye maara ndị kpara ike a ka ọ dị ugbua ma kwukwa na nna Theo Mbakwe anọghịzị ndụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị ụweojii n'Imo steeti bụ Andrew Enwerem kwukwara na nke a bụ eziokwu sikwa na ndị uweoji bugara ya bụ nwaamadị ụlọọgwụ ebe ndị dọkịnta nọ kwuo na ọ hapụla.

Ka ọ dị ugbua, ndị uweojii amabeghị ndị kpara ike a, mana ha ka na-etinye anya na ya.

Ịtọ mmadụ bụ nnukwu nsogbu na Naịjirịa.

Ndị ntọ kpara ike n'Owere Nkwoji

Ka a na-ekwu nke a, n'otu ụbọchị ahụ, ndị Owere Nkwọji dị n'okpuruọchịchị Nkwere kwara ndị ntọ ọbịa bụ ebe ha nọ tọrọ otu nwoke na enyị ya nwaanyị, dị ka Enwerem gwara BBC.

Ndị ntọ a tọọrọ nwoke a na enyị ya nwaanyị na ụgbọala ha.

Dịka osi kwuo, "ndị ntọ a gbahapụrụ ya bụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụgbọala n'Amuizu n'okpuruọchịchị Nkwere ebe ndị uweojii na-achụ ha ọsọ".

Enwerem sị na ndị ntọ ahụ buru ndị ha jị tinye n'ụgbọala Hilux ọzọ ha natara mmadụ were gbafuo.

Mana ka ọ dị ugbua, ọ sịkwa na ha jị teknụzụ na ama imi n'ala ịchọta ebe ndị omekome ahụ buru ndị ahụ gawa.

Ọ gbakwara ama na ha enyopuola ebe ha nọ kama na ha na ebereebere tupụ ha jugbuo ka ha ghara imeru ndị ha ji ahụ.

Akụkọ ga-amasị gị

Gọọmenti etiti ji ọrụ dị 69 n'aka n'Ọwụwa-Anyanwụ

BIM chọrọ ka Ndigbo kwụwa ụtụisi n'aka ha

 Ụmụnwaanyị Ipob: Buhari na-achọ nnukwu okwu


Ndi uweojii akparala otu nwoke gburu nna ya aka.

Ọnụ na-ekwuru uweojii n'Enugwu bụ Ebere Amarizu kwuru na Chibuike Nwachukwu ji obeji gbuo nna ya bụ Osita Nwachukwu n'ọnụ ụtụtụ taa n'Enugu-Agu Amuri dị na okpuru ọchịchị Nkanu West.

Onye Lebanon bu dọla ọkankụ adabala n'aka uweojii

End of Twitter post, 1

Ngalaba na-ahụ maka mpụ na nrụrụ aka bụ EFCC nwụchịkọrọ otu nwoke onye Lebanon maka mpụ bekee kpóró "money laundering" n'ọdọ ụgbọelu Nnamdi Azikwe dị n'Abuja.

Nwoke a bu nde dọla, pounds, Euro, Riyal na ego ndị ọzọ ọkankụ o meghi ka gọọmenti mara maka ya aga Lebanon.

Onye a malitere njem na Kano. Cheta na "Money Laundering" bu mpụ.

Na Zamfara,

Boko Haram kwuru na nkwuzi bekee bu arụ

Ndị uweojii ekwuola na ha gburu ndi oji egbe akpa ike karịrị otu nari na anọ .

Ihe mere n'obodo Birin-Magaji ụbọchị Tusde.

N'ofesi,

Ụlọikpe ukwu nke mba Sawụt Afịrịka atụpụla ikpe otu na-anọchite ndị ọcha nwere ala na mba ahụ wetere maka atumatu gọọmentị ha chọro iji napụ ha ala.

Gọọmenti onye... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

isiala Cyril Ramaphosa chọrọ ka ndị ọcha nye ndị isi oji ala na nkiti, makana ha si na ndi ọcha azụghị ala ahụ na mbụ, mana ndị ọcha si ka akwụọ ha ụgwo.

N'Egwuregwu,

Mmadụ ano si otu egwuregwu bọọlụ Super Eagles nọ na ndi ahụpụtara na ndọrọndọrọ ituru ugo nke CAF na-enye kwa afọ.

Mmadụ  anọ na Super Falcons na ndị nkuzi otu abụọ a sokwa na ndị nwere ike rite ihe.

Akụkọ pụtara ugbua na-ekwu na mmadụ ruru ise anwụọla n'ihe mberede mere n'ụzọ awarawa nke sị Enugu na-aga Abakiliki.

N'ime akụkọ ozi onye na-agbasa ozi ndị uweojii nke steeti ahụ bụ Emma Amarizu zipuru ndị ntaakụkọ, ọ kọwara ihe mere oge otu ụgbọala Sienna chọrọ ịgbafe ụgbọala ọzọ na-aga n'iru ya.

Ọ bụ mgbe ahụ ka ya na ụgbọala ọzọ akpọrọ tipper na Bekee sụkọtọrọ isi.

Amarizu kwuru na ndị uweojii jiri ohere a arịọ ndị mmadụ ka ha nwetuo obi ma ha na-anya ụgbọala n'oge ekeresimesi a.

Okwu adaala maka ihe Lai Mohammed gwara ndị Amerika

Okwu dara ụzọ abụọ n'ọnụ ọtụtụ ndị mmadụ maka ndụmọdụ Lai Mohammed bụ minista mgbasa ozi nyere gọọmentị Amerika ka ha sepuu aka n'inye Atiku Abubakar akwụkwọ ikike ịbata ala ha.

Ufọdụ ndị mmadụ na-ekwu na udi emume a na-egosi na Amerika na-akwado sọọsọ Atiku na ntuliaka a.

Mana ndị ọzọ na-ekwu na Naịjirịa enweghị ikike ịgwa Amerika onye ha ga-enye akwụkwọ ikike nke ala ha.

Onye ndụmọdụ onyeisi oche otu Peoples Democratic Party (PDP) bụ Ike Abonyi gwara BBC Igbo na ndị otu APC ekwesighi ị na-ekwe ka ihe gbasara onyeọzọ ị ga mba ofesi chuo ha ụra.

Kama ha gba mbọ hụ na ha doziri obodo Naịjirịa dịka ha si kwe na nkwa.

N'ofesi

N'ofesi, ọtụtụ ndị mba Amerika na-akatọ onyeisiala ala ha bụ Donald Trump maka akụkọ pụtara na onye bubu onye okwaiwu ya bụ Michael Cohen tụrụ asị oge ọ na-aza ajujụ n'aka ndị ụlọomeiwu nke ala ahụ.

Cohen zara ọtụtụ ajujụ maka ebubo ha na-ebo na ndị Rọshịa tinyere aka na ntuliaka Amerika mere na 2016.

N'egwuregwu

N'egwuregwu, obi na-atọ ndị na-akwado otu Arsenal rịrịrị maka mmeri ha meri Vorskla Poltva ọkpụ atọ asatara ihe n'asọmpị Europa.

Cardiff na Wolves bụ ndị ga-ezute onwe...


Ndigbo dị iche che na-etinye ọnụ na ya bụ okwu na-ekwuputa ụcheobi ha.

Joe Igbokwe bụ ọnụ na-ekwuru APC na Legos sị na agbanyeghị na ya bụ njem dị mma, mana na Ndịgbo anaghị achụ ya bụ "Restructuring" ka o sị kwesi.

"Ndị ọbụla kweisiri ị na-agbalị na-achọ otu ọ ga-esi adiri ha mma, mana ihe na-eche m ụche bụ na m amaghị ka anyị ana aga ya n'ụzọ ziri ezi."

Restructuring: "Anyị na Awusa na Yoruba ga-esusu ọnụ" - Joe Igbokwe

"Ndịgbo apụghị ịme ihe dị na ya naanị ha. Anyị kwesiri ịgakwuru ndị agbụru ọzọ dịka Awausa maọbụ Yoroba ka ya na ha rụkọọ".

Igbokwe ịs na ọ bụrụ na Igbo turu vootu nke ọma na ha kaara ịnwe onye ga-anọchite anya ha dịka onyeisi omeiwu ụkwụ bụ onye nwere ike ịnye aka mee ka ya bụ atụmatụ bịa na mmezu.

Mana na nke ahụ emeghị.

Restructuring: "anyị na Awusa na Yoruba ga-esusu ọnụ" - Joe Igbokwe

Greg Anyaegbudike bụ onye ọrụ mmepe obodo zara Joe Igbokwe na "ọ bụghị naanị otu ụzọ ka esi eje ahịa".

Ọ sịkwa na okwu gbasara ịhazighari Naịjirịa abụghị maka ntuliaka ka ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

eji mee ya.

Otoro njem nleta ahụ ndị nwere agba nwere ma na-ekwu na "ntị agaghị ezu ike rue mgbe ihe dị n'ọnụ ya gwụru.

N'ihi nke a, Anyaegbudike kwuru ọ dị mkpa ị na-ekwu okwu gbasara "restructuring" mgbe niile ruo mgbe ọ bịara na mmezu.

Mkparitaụka BBC Igbo na Joe Igbokwe


Ndigbo etiri gwo gwo maka okwu agbasaghị ha na mba Togo bụ ndị agbataobi onye nwere okwu

Nsogbu dapụtara n'etiti  Ndigbo bi na mba Togo na ndị ha bi be ha edugala mmadu ise n'ụlọọgwụ ebe ha na-anata nleta maka oke mmerụahụ ha nwetara.

Ebe ọtụtụ ka na-agụkọ ihe furu ha dịka ndị a na-arụ aka na ha bụ ndị Togo wakporo, zuo ma mebicha ngwaahịa ụfọdụ ụmụ Igbo na-azụ ahịa n'Ahịa Assiyeye dị na Lome, isiobodo Togo.

"Obi adịghị m mma ma e jiri egbe m rụpụtara gbuo mmadụ"- onye ọkpụụzụ

Ndị nọ ebe ihe mere kwuru na ọ bụ esemokwu dị n'etiti okorobia Igbo na enyi ya nwaanyị bụ ihe bidoro nsogbu ahụ.

Mmadu abụo ahụ bụ ndị bikọrọ ọnụ nwere nghọtahie lụọ ọgụ merụọ onwe ha ahụ, nke nwaanyị gara kpọọ ndị agboro mana nwokorobia ahụ gbara ọsọ oge ọ hụrụ ha.

Akụkọ kwuru na dịka ọ gbara ọsọ ha bido ịwakpo ndị Igbo ndị ọsọ bi na mbara ahụ, kụtọsịa ha dịka ha boro ha ohi.

BBC Igbo nwetara ihe onyonyo gosiri ebe a kụrụ ndị ahụ ihe tinka na-akụ panụ, ọbara juu ha ahụ mana anyị agaghị enwe itinye ya n'i... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

me akụkọ n'ihi na ọ bụ ihe na-ata arụ n'anya nke ukwuu.

Dika otu onye Igbo achọghị ka a kpọ aha ya siri kọwara BBC Igbo, "Ọ bụ nwoke ya na enyi ya nwaanyị bi nwere nghọtahie."

"Ha kụọ onwe ha ihe. Nke nwoke merụọ nke nwaanyị ahụ, nke nwaanyị merụkwa nke nwoke ahụ."

"Nke nwaanyị  gbapụọ kpọrọ ụmụ agboro bịa."

"Oge nwoke hụrụ ndị agboro, ọ wụọ aja gbaalaga. Ndị agboro gaa tiwa ọnụụzọ ụlọ Ndigbo bi n'otu mbara ahụ kụwa ha ihe."

Ọ gara n'ihu boo n'ebubo na ndị mba ahụ nyere nkwado dịka a na-akụ ndị ahụ ihe  n'ihi "ha ejighị ntị anụ ihe banyere Ndigbo."

Ahịa Assiyeye dị na Lome,Togo

Otu onye ahịa ya so na nke ndị e zuru a kpọrọ Godwin Kalu gwara BBC Igbo na ọ bụ ka ndị uweojii bịara zọọ ụmụ Igbo ahụ ka ndị igwe ndị ala chọrọ isunye ha ọkụ.

Kalu kwuru na ka ndị uweojii kọrọ ndị e merụrụ ahụ gawa ụlọọgwụ, ddị ala ahụ jịkọọ gawa ahịa Assiyeye ndị nso ebe ahụ ebe ha wakporo ọdọahịa Ndigbo ma zuo ma mebie ọtụtụ ngwaahịa ha.

"Ọdọahịa nọ n'ọnụ okporoụzọ esi abanye n'ime ahịa".

"Ha wakporo ọhịa na-elu okwute. M na ndị nọ n'ọdọahịa gbagbuo n'ime kpochie ụzọ."

"Ha buru akpa akpụkpọụkwụ m na-ere ere abụọ.

"Otu akpa nwere akpụkpọ ukwu iri ise."

Ndigbo nọ na Togo tụrụ arịrị na mbeku ha bekuru ụlọnnochiteanya Naijiria na mba ahụ amịtaghị mkpụrụ dịka a gwara ha n'onyeisi bụ Segun Ibidapo-Obe gara njem na Naijiria.

Otu onye uweojii mba Togo achọghị ka a kpọọ aha ya (n'ihi na o nweghị ikike ikwu n'aha ndị uweojii) gwara BBC Igbo n'ekwenti na ihe ahụ mere n'ezie.

"Anọ m a kpọ m gwa m na o nwere ndị a na-eti ihe, anyị ga-ebe ahụ ọ bụrụ ndị Naijiria."

Onye uweojii onye kwuru na ndị na-akụ ihe boro ha ebubo izu ohi, kọwara na ha (ndị uweojii  zọpụtara ndị ahụ ma dugaa ha ụlọogwụ.)

O kwụghị ma ndị uweojii a na-enyocha ya bụ okwu na ọ gwara Ndigbo bi n'ala ahụ atụla ụjọ ihe egwu ime ha ọzọ.

Mbọ BBC gbara ịnụta uche ụlọnnochiteanya Nigeria na mba Togo amịtaghị mkpụrụ dịka ha azaghị ekwenti ha na ozi e zigara ha site n'igbeozi ịntanet.

Akụkọ ga-amasị gị:


Ndigbo kwenyere na "restructuring"

Nke a bụ mkpebi  ha kwekọrịtara ka ha mechara nzụkọ Imeobi ha mere n'Enugwu ụbọchị Tọọzde.

N'akwụkwọ ozi ha wepụtachara ka ha mechara ọgbakọ ahụ nke onyeisi otu ahụ bụ Nnia Nwodo binyere aka,  otu ahụ gbadoro ụkwụ na ọtụtụ ihe gụnyere  nkwa nhazigharị Naijiria na mpaghara na mpaghara(restructuring) nke Atiku kwere na nkwa.

Ihe ọzọ ha rụtụrụ aka bụ nhọrọAtiku họrọ nwa afọ Igbo bụ Peter Obi  dịka onye ya na ya ga-azọ kọ dịka osote ya.

Ohaneze kpọrọ ụmụ Igbo oku ka ha pụta n'igwe were PVC dịka ngwa ha ga-eji nweta nhazigharị obodo ka ọ dị mma.

Ha bekukwara mbaụwa ka ha nye aka hụ na  e nwere ntuliaka kwụ ọtọ.

Ndigbo tụnyere m, arụtọpụ Akwammiri Naija nke abụo- Buhari

Onyeisiala Muhammadu Buhari arịọla Ndigbo ka ha tụnyere ya na ntuliaka na-abịa iji nye ya ohere ịrụtọpụ ọrụ Akwammiri Naija nke abụọ nakwa ọrụ ndị  ọzọ.

Buhari kwuru nke a ụbọchị Tọọzde oge ọ gara Ọnịcha Anambara steeti maka ọsọ achumta vootu ya.

O jiri ohere ahụ were gbape ụlọ ọkpụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

tọrọọkpụ Zik nke a kpọọ 'Zik Mausoleum' na bekee nke o kwuru sị na "ọ bụ ọrụ kwesiri ka ọ bụrụ na a rụchara ya afọ iri abụọ gara aga."

Mịnịsta na-ahụ maka njem bụ Rotimi Amaechi nọrọ ebe ahụ kwe Ndigbo nkwa na ewezụga ịrụ Akwammiri Naija nke abụọ na okporoụzọ ndị gọọmentị ji n'aka, na ha ga-arụ okporoụgbọ oloko ga-agafe Onitsha, Nnewi, Portharcourt na obodo ndị ọzọ dị n'ala Igbo.

Buhari mechara gaa Enugwu maka achumta vootu ya.

APC Imo achụpụ Hope Uzọdịnma?

Hope Uzodinma ji aha APC azọ ọkwa gọvanọ n'Imo Steeti na ntuliaka 2019

Otu nkewa n'ime APC Imo kwuru na ha achụpụla Sen Hope Uzodinma bụ onye na-azọ  ọkwa gọvanọ n'aha APC  maka ebubo ikpa agwa megidere pati ha.

Onyeisioche ha bụ Dan Nwafor gwara BBC Igbo na ha nwere mkpebi a ka ha mechara nnyocha mkpesa si Omuma Ward n'Oru-East  mana onyeisioche nkewa nke ọzọ bụ Marcon Nlemigbo kwuru na  akụkọ a bụghị eziokwu.

Nlemigbo sị,"O nweghị ihe dị otu a. Ọ bụghị eziokwu. Egwu ka ha na-egwu."

Inec ajụla nritu Oby Ezekwesili nke ACPN rituru na ịzọ ọkwa onyeisiala.

Inec  kwuru na dịka iwu ntuliaka siri dị,  onye chọrọ iritu ga-enye ụlọọrụ ha ozi abali iri anọ na ise tupu ntuliaka.

N'ụtụtụ ụbọchị Tọọzde, Oby Ezekwesili bụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'okpuru pati ACPN chịsara ọwa n'ịgba ọsọ ahụ sị na ya  ga-adọnyere otu chọrọ ịnapu otu PDP na APC ngwa ọgụ ya.

O kwuru na ọ kwekọrịtara nke a n'onwe ya dịka emechara ndọrịtaụka n'etiti ya na ndị ọzọ.

N'egwuregwu,

Mikel Obi abanyela otu egwu bọọlu Middlesbrough

Mikel na- agbabuuru Tianjin Teda nke China bọọlụ

Mikel onye gbabuuru Chelsea, enweghị otu ọ na-agbara kemgbe ọ hapụrụ otu egwu Tianjin Teda n'ọnwa gara aga.

Mikel ga bụ onye Naijiria nke ise ga-agbara otu Middlebrough Yakubu Ayegbeni,bart Ogbeche,Karl Ikeme na Kenneth Omeruo.


Ndí Juu na ndí Igbo na-ekpe okpukpere Juu

Ndi nwere nkwenye a na-ekwu na Igbo so na ụmụ Gad, nwa Jacob n'Akwụkwọ Nso, onye hapụrụ ala nna ya  bia n' Ọdịda Anyanwụ Afrịka n'ebe a kpọrọ Nri

 mere ebe obibi ma nọrọ ebe ahụ mụbaa.

N'aka nke ọzọ,  ụfọdụ dịka Ọkammụta Catherine Achọlonu(lara mụọ) na-ekwusi ike na  ọ bụ ndị Juu bụ ndị si na mpaghara Ọwụwa Naijiria hapụ oge gboo ha biri n'ala Izrel.

Dịka ndọrịtaụka na-aga n'ihi na-enweghị onye kwetara nke ibe ya, otu ihe doro anya  ndị otu abụọ a nwere nkwenye na ya bụ na ndị Igbo na ndị Juu  si n'otu afọ nne.

Lee ihe ụfọdụ ha ji kwenye na nke a :

1. Ibi Ugwu

Dịka  ndị Igbo si ebi nwa nwoke ugwu n'abalị asatọ.

Ndị Juu na-ebikwa nwa ha ugwu ma o ruo abalị asatọ e jiri mụọ ya dịka ọ dị n'akwụkwọ 'Genesis' 17:10-14.

2. Ịchụ aja

Ndị Igbo nwere nkwenye n'ịchụ aja iji rịọ Chineke na ndị ochie arịrịọ.

Ndị Juu nwekwara omenala ahụ dịka ha na-eji anụmanụ na ihe ndị e wetara n'ubi achụrụ Chukwu aja dịka ọ dị na akwụkwọ Ọpụpụ 29:40-41.

Onye... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nkuzi okpukperechi ndị Juu bụ Solomon Madụka kọwara na ihe mere na ndị okpukpere Juu anaghị achụzị aja anụmanụ bụ n'ihi na e bibiela 'Temple' bụ ebe Chineke nyere n'iwu bụ ebe ịchụ aja.

3. Emume agbamakwụkwọ

Agbụrụ abụọ ndị a na-eji mmanya eme alụm nwaanyị.

Ndị Igbo na-eji nkwụọcha eme emume alụm nwaanyị nke ha, ebe ndị Juu na-eji mmanya vine eme nke ha.

Cheta oriri agbakwụkwọ E mere n'ala Kana dị na Galilee, ebe mmanya gwụnarịrị ndị na-agba akwụkwọ nke mere ka Nne Kraistị gakwuru nwa ya rịọ ya o nyere ndị ahụ aka ka ihere ghara ime ha dịka o siri dị n'akwụkwọ  Johnụ 2:1-12.

4. Nkwenye n'otu Chukwu

Ndị Juu kwenyere n'otu Chukwu, Ọkaka bi n'Igwe, nke ha na-akpọ "Chukwu Okike Abiama".

Ndị Igbo nwere otu nkwenye n'otu Chineke na agbanyeghị na o nwere obere chi ndị hana-efe si na ha er

Na nkọwa, Solomon  Madụka,  " Ihe mere o jiri dịka ndị Igbo nwere nkwenye na chi ndị ọzọ bụ mmekọrịta ha na ndị ọzọ.

"Dịka ndị Juu si site na mmekọrịta ha na ndị ọzọ fewe chị ndị ọzọ, ndị Igbo si na mmetọ fewe chị dị ọzọ mana ịnyọcha ya ọfụma n'oge gbọọ nnanị otu Chi Ukwu ka Igbo nwere"

5. Nsọ nwaanyị

Dịka omenala ndị Juu siri dị, nwaanyị nọ na nso ya na-edopu onwe ya iche, abalị asaa. Dịka Akwụkwọ Nso si kọwaaa ya n'akwụkwọ Leviticus 15:19-30 , nwoke ọbụla metụrụ ya ahụ ga-edopụkwa onye ya iche abalị asaa.

Etu o ka ọ dị n'omenala Igbo, Nwaanyị nọ na nsọ na-apụrụ onwe ya iche, ọ gaghị na-esiri di ya nri nke ya na di ya na-anọkọ dịka di na nwunye ganye ma o nọcha na nso ya.

Udị nso ahụ adịghịkwa ugbua. Naanị ndị dibịa na ụfọdụ ụmụnwoke chiri ụfọdụ echiche ka na-asọ nwaanyị nọ na nsọ.

6. Ịbanye otu ọgbọ

N'Omenala ndị Juu, nwoke toruo afọ iri na atọ, e mere ya emume

7. Ọnwa ọhụrụ

Ọnwa ọhụrụ bụ ihe ndị Igbo na ndị Juu ejighị ekwu egwu ma ọlị.

Ka na-anụrị ma gọọ ọfọ ndụ nakwa ihe ọma ndị ọzọ dịka ọ dị n'akwụkwọ Ọnụọgụgụ (Numbers) 10:10.

8. Ha anaghị enwe eze

Igbo enwe eze, Igbo enwe eze bụ okwu e ji akọwa na inwe eze adịghị na ntọnala ndị Igbo.

Mana ị ma na ndị Juu anaghị enwe eze?

Dịka Solomon Maduka siri...


Ndí ama ama na Naíjiría

Ụfọdụ sị n'ezinaụlọ kpara ogbenye ebe ndị ọzọ si n'ezinaụlọ bụ akajiakụ.

Ọtụtụ mmadụ amaghị ihe ụfọdụ gabigara tupu ha abụrụ ihe ha bụ ugbua.

Cardi B nke mba Amerika kwuru na ya gbara akwụna nke ndị na-agba egwu a na-akpọ "stripper", ma zuo ụfọdụ ụmụnwoke ohi, tupu ọ bụrụ ihe ọ bụ ugbua; bụ otiegwu a na-anụ aha ya na mbaụwa.

Cardi B bụ "nwamgbọtọ" tupu ọpụta ihe

Ụzụ Cardi B na-atụ maka na akụkọ kọrọ na ọ bụ onye ọgba ọtọ na-atụrụ ụmụnwoke ego tupu ọ bụrụ onye ama ama.

Mana ọ bụghị naanị Cardi B bụ onye a ma ama nwere akụkọ ihe mere ochie.

Ya kpatara anyị ji tinye anya ịmata ihe ndị ama ama ndị ọzọ mere iji rute ebe ha rutere ugbua.

Lee akụkọ a na-atule ụfọdụ n'ime ha:

Jay Jay Okocha

Jay Jay Okocha bughariri ojoko (Plantain} mgbe ọ dị na nwata.

Jay Jay Okocha

Bobmanuel Udokwu

Bobmanuel Udokwu onye a na-agbankiri

Bobmanuel Udokwu bụ onye ama ama maka ihe onyoonyo so nna ya azụ ahịa na Main Market Enugwu tupu ọ banye Nollywood.

Bobmanuel: A na-akpa... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

gbu ndị Igbo na Naịjirịa

Otiegwu Buchi

Enyioma Atuonwu (Buchi) Onye egwu

Enyioma Atuonwu (Buchi) bụ onye otu nzuzo tupu o chegharịa ma jirizie egwu na-agbasa oziọma.

Ọ bụkwa onye "obioma" dụọdụọ na-akwa akwa.

Ọ bụkwa onye nkụzi na Mahadum Legọs.

Buchi: Ihe ndị ị maghị maka otiegwu ụka a

Frank Edward

Frank Edward onye egwu

Frank Edwards bụ onye mgbere mgbe ọ dị na nwata.

Frank Edwards: Ọ bụghị egwu ka m kwadoburu ịgụ

Paul Okoye

Paul Okoye onye egwu

Paul Okoye na nwanne ya Peter rere bụredị

Ego adịghị mgbe anyị na-eto- Paul Okoye

Mr Raw

Mr. Raw onye egwu

Mr. Raw mụrụ mekanik.

O rekwara ncha gbakwa ọsọahịa na Coal Camp Enugwu.

Mr Raw: Ihe mere m jiri e ji Igbo eme 'rap'

Victor Osuagwu

Victor Osuagwu

Victor Osuagwu buru aja na mmiri mgbe ọ nọ ụlọakwụkwọ sekọndịrị.

Akụkọ ga-amasi gị:


Ndí uweojii Naijiria

Dika ngalaba ahụ depụtara na webụsaitị ha ụbọchị Tọọzdee, mmadụ dị 210,150 bụ ndị ga-esonye na nnyocha ahụ.

Mana n'ime ndị a, naanị mmadụ dị 5,566 ka e siri na steeti Abịa, Anambara, Ebọnyi, Enugwu na Imo steeti bụ mpaghara Ọwụwa Anyanwụ (South East)  wee họrọ.

Nke a bụ ọnụọgụgụ kacha nta na mpaghara isii e nwere na Naijiri nke gụnyere 'North Central', 'North-West', 'North-East', 'South-South' nakwa South-West.

Ndị a họọrọ na mpaghara ọwụwa anyanwụ Naijiria kacha dị nta

Iji maa atụ, ndị a họọrọ nanị na steeti Kaduna di mmadụ 12,297.

Nke a karịrị mmadụ niile a họọrọ na steeti ise nke mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naijiria.

Ndị a họrọ nanị na mpaghara North West karịrị ọnụọgụgụ mmadụ nile a họrọ na mpaghara South West, South South nakwa South East.

Gini kpatara nke a?

Ụmụnwanyị ndi Uweojii Naijiria

Emeka Monye bụ onye ihe gbasara ọrụ nchekwa doro anya gwara BBC Igbo na ọ bụghị iwu na ndị niile aha ha pụtara ugbua bụ ndị a ga-ewe n'ọrụ.

Monye kọwakwara na steeti n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

iile nwere ọnụọgụgụ mmadụ ole a ga-esi ebe ahụ were.

Ọ gakwara n'ihu kọwaa na o nwere ike bụrụ maka na ọnụọgụgụ ndị si mpaghara Ugwu tinyere akwụkwọ ka e wee ha n'ọrụ karịrị nke ndị ndịda.

O kwuru sị, "ebe ọ bụ ndị ga-anọ n'ọkwa 'constable' ka a na-ewe ugbua, ọtụtụ ndị si ndịda Naijiria agaghị achọ itinye akwụkwọ n'ihi na ụgwọ a na-akwụ ndị 'constable' dị nta".

Monye kwukwara na onwekwara bụrụ mmegide ka gọọmenti na-emegide ndi bi na mpaghara ọwụwa anyanwụ, mana a ga-amata nke ọma ma e wepụta aha ikpeazụ ndị a ga-ewe n'ọrụ.

Ndị uweojii Naijiria

Mana Goddy Uwazuruike, onye ọkaiwu bụrụkwa onye bụbu onyeisi Aka Ikenga, kwuru na ọ bụ mmegide ka gọọmentị etiti na-emegide ndi ọwụwa anyanwụ Naijiria.

Uwazuruike kwuru na "mmegbu gọọmentị etiti Naijiria na-emegbu Ndigbo buru ibu mana ọ gaghị eme ka obi jụọ Ndigbo oyi."

Nyocha ikpeazu nke a ga-eji họpụtazie ndị a ga-ewe n'ọrụ uweojii nke afọ 2019 ga-amalite n' abalị mbụ nke ọnwa Julai,2019.

Akụkọ ga-amasị gi:


Ndí uweojii Naíjiría akwadola ílúsa ndí Omeketereihepúújó agha

Onyeisi ndị uweojii ekwuola na ha ga-etinye ndị ọrụ ha rụru puku abụọ ọzọ n'ọrụ ibuso ndị ọmekereihepụụjọ bụ Boko Haram agha na ọdịdaanyanwụ nke ugwu awụsa.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Jimoh Moshood gbara ama a n'ụbọchị ọka n'isi ụlọọrụ ha n'Abuja.

End of Twitter post, 1

Ihe Charlie Boy gwara Gọọmentị etiti

Onye nchịkọta Our Mumu Don Do bụ Charlie Boy Oputa ekwuola na ntuliaka 2019 apụghị imezu ma ọgbaghara na-ada na mpaghara Naịjirịa niile diri gawa.

Charlie Boy kwuru nke a mgbe ha mere ngagharị udo n'ụzọ Isolo nke Legos steeti bụ ebe ọ nọ gwa gọmenti ka ha jisike bịe ọgbaghara niile ndị a tupu ya bụ ntuliaka eruo.

Ndị ahịa mmanụ ụgbọala adọọla gọọmentị aka na ntị

Ndị ahị mmanụ ụgbọala akwadowela ịgba arụkwaghị

Ndị ahịa mmanụ ụgbọla na Naịjirịa adọọla gọọmenti etiti aka na ntị ka ha gbaa mbọ kwụọ ha ụgwọ eji ha nke ruru ijeri narị naira asatọ (N800b).

Okaiwe ndị otu a bụ Patrick Etim kwụrụ na emeghị otu a n'ụb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọchị asaa na abịa ga-eme ga-eme ka ndị otu ha wụsa ọwara na Naịjịrịa gbaa gburu gburu.

N'ofesi

Emmanuel Macron na ndí órú ya

Ihe ruru mmadụ atọ anwụọla na ngagharị iwe n'eme an mba France maka ego mmanụ ụgbọla rịri elu.

Onyeisi mba ahụ bụ Emmanuel Marcon nọ n'isi oche nzụkọ ọtawaike ihụ ka aga esị nwete ya bụ ọgbaghara nke ọtụtụ mmadụ merụgoro ahụ na ngwucha.

N'egwuregwu

Chelsea na Fulham

N'egwuruegwu, chelsea ewerela ọkpụ abụọ nyụọ ndị Fulham ịkpakwụ ebe Arsenal ji ọkpụ anọ asatara abụọ gbara isi onwe n'aka Tottenham n'asọmmpị Premier lig.

Ọzọ, ndị otu Super Falcons awụchiela na ọdọ ụgbụọle Abuja ka buchere iko AWCON na ụbọchị Satọde.

Gee nkeji BBC Igbo mgbede

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Lee emume iri ji ndị Arochukwu

 Wepụ ego mgbakwụnye mmanụ

Onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha otu ACPN bụ Oby Ezekwesili akpọọla oku ka gọọmenti kwụsị ego mgbakwụnye ha na-akwụ na mmanụ ụgbọala nke a kpọrọ  'fuel subsidy' na bekee.

Ezekwesili, onye kwuru nke a na akwụkwọozi o wepụtara kwuru na kama ịkwụ ihe karịrị otu tari naira nke e nweghị ọ na-abara ndị obere mmadụ, ọ ga-aka mma ịhaziharị ngalaba mmanụ ka a na-ere mmanụ ihe ọ na-ada n'ahịa.

Naijiria kachasị nwe ụmụada erughị eru lụọ di

Otu United Nations ekwuola na Nigeria bụ mba kachasị nwe ụmụada akpọnyere di na erughị eru dịka e nwere ụmụada nde iri abụọ na atọ a lụrụ na nwata.

Onye ọrụ mgbasasaozi otu UN bụ Dkta Seyi Soremekun kwupụtara nke n'akwụkwọ si o depụtara ụbọchị Satode kwuru na ọ bụrụ na egbochighị ya, n'afọ iri na-abịa, a ga na-enwe ụmụada erughị afọ iri na asatọ karịrị puku iri na anọ a ga na-eke di kwa afọ.

 Nwaneku atọrọla ụmụaka abụọ na Legọs

Otu nwaneku atọrọla ụmụaka abụọ ọ na na-eleta na Legọs.

Ka o mechara abalị asatọ e jiri were ya n'ọlụ, nwaneku a kpọrọ Busayo gara n'ụlọ akwụkwọ ụbọchị Fraide tọrọ ụmụaka nne ya ukwu abụọ gbafuo, ebe ekwenti ya gbanyụrụ agbanyụ kemgbe ahụ.

Mba Amerịka na China

N'ofesi, mba Amerika na Japan ekpebiela na ha ga-ejide ume ha ọnwa atọ n'ebumnobi ha ijikọta ma bulie...


Ndị Arochukwu bụ ndị eji omenala mara

Ha bụ obodo a na-anụ aha ha n'ihi ihe gbasara azụmahịa na mmepe obodo mana ihe e jiri marakachasị Arochukwu bụ omenala.

Lee ihe  ndị kara aka e ji mara ndị Arochukwu dịka ụmụafọ ha abụọ  bụ  Linus Nwagbara nakwa Zubi Okafor siri kọwaa:

1. Ibini Ụkpabi

O nwere ike ọ bụrụ na ịnụla maka 'Long Juju' nke Arọchukwu oge ị na-agụ akwụkwọ Praịmari maọbụ sekọndrị.

'Long juju' bụ ihe Bekee kpọrọ alụsị ndị Arochukwu nke ezigbo aha ya bụ Ibini Ụkpabi.

Arụsị a bụ ebe ndị nwere ikpe banyere ebubo igbu mmadụ, inye nsi, ịta amusu maọbụ esemokwu ezinaụlọ maọbụ obodo na-ebuga ikpe ha.

2. Agha Aro na Briten

Ancient wars: Lee ụfọdụ agha Igbo gbara ike na ya

Ndị Aro bụ dike n'ịlụ ọgụ n'oge gboo.

Ha na ndị mba Briten chịpụrụ ya na ọgụ ha lụrụ abalị anọ bụ nke a maara dịka 'Anglo-Aro war'.

Ndị Briten buru agha ahụ n'ihi na ha na-ahụta ndị Arọ dịka ndị na-awụnyere ha aja na garị na mbọ ha na-agba iweghara ala Igbo bụ ebe ndị Aro ji ọgbọ dịka ndị 'na-ahụ ụzọ.'
... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

3. Igba ohu

Ndị Arọ bụ ndị a mara ama n'ịgba ohu mgbe gboo.

E kpee mmadụ n'Ibini ụkpabi, ikpe ma onye ahụ, ọnwụ bụ ihe so ya .

Mana oge e bidoro ahịa ohu, ndị Arochukwu na-ere onye ikpe mara resị ndị ọcha kama igbu ya egbu.

Akụkọ mgbe gboo kọrọ maka otu oke mmadụ aha ya bụ Omenụkọ onye ji ịgba ohu baa oke ọgaranya.

4.  Ihibe arụsị

Ọ bụghị naanị na ndị Arochukwu nwere Ibini-Ukpabi, ha na-aga enyere obodo ndị ọzọ aka ihibe arụsị n'obodo ha.

5. Arondiuzogu, Ajali, Ohafia na ndị ọzọ ha na ndị Arọchukwu bụ nwanne

E wezuga omenala, ihe ọzọ e jiri mara ndị Arochukwu bụ azụmahịa.

Ndị Arochukwu bụ ndị na-agba mbọ ma na-eme njem azụmaahịa gaa obodo dị iche iche n'ala Igbo na mba ndị ọzọ.

Lee emume iri ji ndị Arochukwu

Ọtụtụ mgbe, ha gaa mba ọzọ, ha nọrọ ebe ahụ were ebe ahụ mere be, lụọ nwaanyị ma mụbaa.

Ugbua, e nwere ndị Arọ n' Arondiizuọgụ, Ajali (Anambra Steeti), Uzuakoli (Abia), Arongwa ( Abia steeti), Afikpo(Ebonyi steeti) wdg.

Ọtụtụ ụmụnne ndị arọchukwu na-ezụkọ n'igwe kwa afọ maka 'Mass return' n'emume ikeji.

6.   Ndị Aro nwere mmadụ

Ndị Arochukwu nwere ndị aha ha na-ada ụda n'Igbo nakwa n'akụkụ ụwa niile.

N'ezie, Arọchukwu so na 'ndị nwe obodo enwe' ma ọ bụrụ otiegwu a ma ama bụ Oliver de Coque.

Ha gụnyere Alvan Ikokwu bụ onye nkuzi nwere agba, Ọkammụta James Ijoma, Nwakanma Okoro, Alex Onye Ado, Alex Otti wdg.

7. Igbu ejima

Ị ma ihe ịba egwu Ikperikpe ọgụ ndị Ohafia na-erị?

N'oge gboo, ndị Arochukwu na-atụba ụmụ ejima na nne mụrụ ha n'ajọ ọhịa n'ihi nkwenye na ejima na-ebute ihu ọjọọ.

Mana Linus Nwagba kọwara na "Mary Slessor na-atụtụta ụmụaka ndị ahụ na-elekọta ha".

"Ọbịbịa ụka Kraist mere ka ndị Arọ kwụsị ya bụ omenala nke mere na ugbua ejima juru n'ọtụtụ ezinaụlọ."

Traditional Retirement:'Ịgba Ọtaọmụ bụ ihe anyị emepe obodo' - Ndị Amaekpu Ohafia

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ọgba mbọ: E ji m asambodo mahadum m mana a na ma-azụ ezi'


Ndị Asaga Arochukwu gị agụ bịa Amaikpe maka Eke-ekpe

Ha gọrọ ọfọ, tee egwu, rie nri ma ñụọ mmanya maka afọ gara aga, ebe ha na-arịrọ chukwu maka afọ ọrụ ugbo ọhụrụ.

Ndi ogo ọbụla na-ebupụta mmọnwụ ha.

Ebe a ka ha na-arịọ chukwu ka ọ gọzie ha n'ụzọ ije ebe ọbụla ha nọ na-arụ ọrụ maọbụ azụ ahia.

Ndị Aro bị n'ụzọ bịara were nzụ ha ji a lahachị azụ ebe ha bi.

Lee ka o sị ga na foto

Eze Aro na-awa ji

Ji Ọhụrụ

Iko e dowere ndị kacha gbaa egwu. Ndị gbara ndị nke mbụ ruo nke ise ga-ebu ya tinyekwara ego mmachị akpa so ya n'azụ.

Iko maka okoko ndị kacha agba egwu.

Egwu ụmụagbọnyọ bu bịa Eke-ekpe

Egwu Ojojo bịara Amaikpe

Onyeisi Nzukọ Aro n'uwa gbaa gburugburu bụ Mazi Geaorge Ezumah na Osote ya bụ Nwosu Nwaka

Egwu ndị Amaoba bu bịa Eke-ekpe

Obu ụzọegwu ndị Ibom Ada Mazi Nnenna na-egosi Aro nke o jiri bịa

Ọgbọ Amaikpe juru eju na mmadụ

Ndị Atani ji Enyi bu mmadụ bịa

Ndị egwu Aba, Isimkpu ji akwa na iri uju bịa Amaikpe maka Eze Ogo ha nwụrụ anwụ igosi na obi adịghị ha mma.

Nwam... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

azi Nnameke Oti na ebunye ndi nwetere iko itiaka n'obi.

Mazi Nkem Okoro na-ebunye ndị nke atọ iko ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị Biafran Zionists so na ndị chọrọ Biafra nke ọhụ

Ndị otu Biafra Zionists Federation, bụ otu n'ime otu na-achọ ka ekewapụta mba Biafra site na Naịjirịa mere ngagharị iwe na gbụrụgbụrụ ụlọikpe dị n'Enugwu ụnyaahụ bụ Wenesde maka na ndị uweojii akpọpụtaghị onyeisi ha bụ Benjamin Onwuka n'ụlọikpe.

Mana na mkparitaụka BBC na ọnụ na-ekwuru ndị uwe ojii n'Enugwu bụ Ebere Amaraizu nwere, o kwuru na "Aka ndị uwe ojii adịghịzị na ikpe ha kama  ọ dị n'aka ọkaiwu nke Enugwu steeti(Attorney-General).

Ndị uweojii nwụchịkọrọ Onwuka na mmadụ 20 ndị ọzọ  ka ha na-achọ iwakpo obi gọọmentị nke Enugwu.

Uweojii kwuru na mkpebi ndị a gara obi gọọmentị a bu ka ha konye ọkọrọtọ Biafra n'ebe ahụ iji me emume "ncheta Biafra".

Ka anwụchịkọrọ Onwuka na ndị otu ya, ndị uweojii kpụpụrụ ha ụlọikpe Enugwu East ka ha ga zara ọnụ ha.

Onwuka na ndi ọzọ gọrọ ebubo a eboro ha, mana, ka abịara ụlọ ikpe ahụ na Wenesde ha anọghị n'ụlọ ikpe.

Ọnọdụ a were ndị nkwado Onwuka na ndi otu ya bịara igere ikpe ahụ iwe kpata... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ra ha jiri malite ngagharị iwe.

Onye bụ osote onyeisi ndị Biafran Zionist Movement bụ Ambrose Ugwu, gwara ndi ntaakụkọ na uche ha bu na ọkaikpe ga atọghapụ ndị otu ha mana nke ahu emeghi.

Ọ gara n'ihu jụọ "ihe ndị mere ejiri kpọsa ha na mkpọrọ."

Akụkọ ga-amasị gị:


Ndị Bishọp ụka katọlịk na Naịjirịa ehiwela ngagharị iwe n'ụbọchị iri abụọ na abụọ nke ọnwa Mee maka ndị ụka ha gụnyere ndị ọzụzụ atụrụ abụọ egwuru na Benue Steeti n'ọnwa gara aga

Ngagharị iwe a ga-eme n'ụbọchị ahụ aga-eli ndị a nwụrụ anwụ ma kpọkuo ndị ụka Kraịst niile ga ha gbakọta aka ọnụ mee ya bụ ngagharị iwe.

Gọvanọ Rochas Okorocha na ndị ndu APC na-alụ ọgụ

Ọgbaghara ka na-aga n'ihu na pati APC nke Imo Steeti dịka Gọvanọ  Rochas Okorocha ebola ndị ndụ APC bụ National Working Committee ebubo na aka ha  dị na ya.

Na nzaghachi,  onye odeeakwụkwọ  APC bụ Bolaji Abdullahi gwara Gọvanọ Okorocha  na ọ bụ enweghi ike ịhazi mmekọrịta dị n'etiti ya na ndị nke ya bu nsogbu ya, ya ebokwasila ndị ndu APC  ihe o wetara onwe ya

Akụkọ ndị na-amasị gị:

World Health Organisation (WHO)

Otu na-ahụ maka ahụike n'ụwa bụ World health Organisation ekwuola na ha na-atụ anya ibubata ọgwụ nyọcha maka ọgwụgwụ ọrịa ebola na mba Congo na mbido izuụka a.

Ha kwuru na ruru ọnụ ọgwụ puku anọ bụ ihe a ga-ez... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

iga n'ebe ahụ.

N'egwurewgu

Barcelona amala afọ n'ala na ebumnobi ha ịbụ ndị anaghị emeri emeri n'asọmpị La liga nke afọ a.

Ebe Neymar turula ugo dịka ọkacha agba bọọlụ na France Lig Une

Rangers na Akwa United enwetaghị goolu ọbụla dịka ha zutere onwe ha n'asọmpi NPFL nke izuụka Iri abụọ na otu.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Ipob asaala Okorocha


Ndị Boko Haram gara ụlọakwụkwọ Dapchi na Febụwarị afọ a

Nne Leah Sharibu, bụ nwata akwụkwọ ndị Boko Haram tọọrọ na Dapchi ma jụ ịhapụ maka na ọ bụ onye ụka Kraịst, ekwuola na ndị gọọmentị gbakọtara ya azụ.

Nwaanyị a kwuru sị "naanị ndị otu nzukọ Kraịst na-abịa ileta anyị. Enweghị onye si gọọmentị. Anyị nọọrọ onwe anyị."

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Ngalaba na-ahụ maka njem ụgbọala na Naịjirịa ekwuola na atọrọla ihe karịrị mmadụ iri asatọ na mpaghara Kaduna steeti.

Ndị uweojii kwuru na ọ bụghị eziokwu na atọrọla ọtụtụ ndị mmadụ dịka ndị njem a si kwuo, mana enweela ndị atọrọla n'akụkụ ebe ahụ na nso nso a.

Na mba ofesi,

A tụọla nwoke dị afọ iri abụọ na isii nga mkpụrụ ọka afọ narị abụọ na iri ise na Saụt Afrịka.

Ikpe mara nwoke a bụ Shadrax Xidada Chauke maka ebubo mwakpo n'ike iri abụọ na atọ na ịnwa igbu mmadụ ugboro abụọ nakwa izu ohi na ịtọ mmadụ.

N'egwuregwu,

Naịjirịa na mba Congo, England na Czech tupu e bido asọmpị iko mbaụwa n'ezie

Otu egwuregwu Naịjiria bụ 'Super Eagles' t... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ozuru isonye n'asọmpị iko mbaụwa ga-eme na Rọshịa n'ọnwa Juun ebidola nkwado asọmpị ahụ.

Akụkọ na-ekwu na ha ga-ebido ọzụzụ ha n'ụbọchị iri abụọ na abụọ nke Mee n'ọgbọ egwuregwu dị n'obodo Uyo, nke bụ isi obodo Akwa Ibom steeti.

Cheta na ndị NFF na onye nchịkọta otu Naịjirịa bụ Gernot Rohr wepụtara aha mmadụ atọ ga-eso asọ mpi a na Rọshịa.

Gee nkeji anyị na mgbede a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri taa

Patrick Utomi gwara BBC Igbo ihe atọ dịkarịchara mkpa ọ chọrọ imezu ma ọ bụrụ gọvanọ na Delta steeti.

‘Ihe adịghị aga ọfụma na Delta steeti’-Pat Utomi


Ndị Coalition of Igbo Civil Societies sị na oge eruola mgbe Igbo ga-achịkọ ọnụ

Onyeisioche ndi otu a bụ Maazi Bismark Oji, kwara arịrị na President Muhammadu Buhari ka na-agakwa n'ihu na-akpachapụ Ndigbo n'ike ọkwa ọbụla na gọọmentị ya.

Ọ sị n'agbanyeghị na agwara ya ka ọ gbanwee, ihe na-ebe ka na-ebekwa.

Onye ji ọkwa "national coordinator" otu a bụ Ọkammuta Obasi Igwe kwuru na oge eruola mgbe Ndigbo ga-ejikọ aka onụ napụta oke ruru ha.

Ndi otu a katọrọ ogbugbu ndị na-achị ehi na-egbu ndị mmadụ n'ala anyị, ma gwa gọọmentị na oge eruola ijide ndị niile na-akpa ike ọjọọ a, ma taa ha ahụhụ dịka iwu obodo sịrị kwuo.

Ndị bịara na ya bụ nzụkọ otu Igbo Civil Society Coalition (ICSC) bụ ndị isi otu ndị ọzọ na-ahụ maka ọnọdụ Ndigbo na Naịjirịa.

Bismark Oji kwuru na ndị otu ha niile amalitela izisa ozi n'ala Igbo niile ka ndị mmadụ gaa nweta akwụkwọ ntuliaka bụ PVC maka ntuliaka nke na-abịa n'ọnwa ole na ole.

Ozi ha wepụtara na-ekwukwa na ha adịla njikere ịgba gọọmentị Buhari na otu ọchịc... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

hị APC akwụkwọ maka ụdịrị ntaramahụhụ ụmụ Naịjirịa nọ n'ime, ogbugbu ndị na-achị ehi na egbu ndị mmadụ, nakwa mmegbu ha na-emegbu Ndigbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị DSS agwaghị ya ihe ha jiri jide ya maọbụ ihe ha ji hapụ ya

Ọ gwara BBC na ọ bụ ebe elekere isii n'ọma nke mgbede ka Abaribe nwereonwe ya n'aka ndị DSS jichiri ya kemgbe ụbọchị ise".

E nyere Abaribe ihe a kpọrọ 'administrative bail' na Bekee ma nyekwa ya n'aka ndị ọkaikpe na-anọchị anya ya, onye ndu ha bụ okaikpe ukwu Chukwuma-Machukwu Ume.

Ụfọdụ ndị mmadụ na-aṅụrị maka mwereonwe Abaribe ma na-egosi ya na soshal midia.

End of Twitter post, 1

A nwụchịrị Abaribe n'ehihie ụbọchị Juunu 22 n'ekwughị ihe mere e jiri nwụchịe ya ma gakwa n'ụlọ ya ịme nyocha.

Anụkwara kepu kepu na ụfọdụ ndị so Abaribe gbochiri ndị DSS ịkpụrụ ya pụọ mgbe onye ọkaikpe ukwu nyechara ịkpe ya ụnyaahụ.

O ji akwụkwọ a kpọrọ "Dirty politics" wee gaa ụlọikpe ụnyaahụ

Awom gwara BBC na ihe ndị so ya na-achọ bụ ịmaata ihe o mere e jiri nwụchie ya ma nyekwa ohere ịkwuchite ọnụ ya.

Ọ sị na ndị DSS jụrụ ịnye ya bụ ohere ma zakwa ajụjụ ihe ha jiri nwuchie ya, ha mechara si n'azụ ụlọ zupu ya n'ụlọikpe ahụ.

Mana ụlọ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ikpe tinyere ụbọchị 14 ọnwa Nọvemba maka ikpe Nnamdi Kanu.

BBC Igbo ka na-agba mbọ ị nụ olu ndị DSS n'ihe gbasara okwu a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị DSS na-akpa mkpa mkpa na Naịjirịa

Mana ndị Igbo nwekwara ike ị ṅụrị ọnụ n'ozi a na-ekwu na ahọpụta nwafọ Igbo dika onye ga na-ekwuchitere ndị DSS ọnụ.

Ha kpọpụtara aha nwoke ahụ dika Mazi Nnọchirionye Afunanya.

Akwụkwọ ozi ha depụtara goziri na Afuanya gụrụ asụsụ Bekee na Mahadum Abia steeti nakwa Mahadum Uyo.

Ha depụtara na Afuanya turu ugo mmụta n'ihe na agụmaakwụkwọ gbasara iweta udo na nhazi Obodo na Mahadum Ilorin.

Ụgbua Afunanya na-agụ ihe mmụta dọkịta na Mahadum Nasarawa.

Ọ gụkwara akwụkwọ gbasara ntaakụkọ na nhazighari Obodo na Mahadum dị na mba ofesi.

Afunanya bụ onye otu ''Nigeria institute of Chartered Arbitrators, Nigerian Red Cross na Nigerian Institute of Management.''

Akụkọ na-ekwu na Afuanya ga-anọchite anya Tony Opuiyo onye ụfọdụ na-ekwu na ahụtụbeghị ya anya mbụ.

Lekwa ihe ndị mmadụ na-ekwu gbasara nhọpụta Afunanya n'igwe soshal midia.

@emma_evwaraye na-ajụ ma onye ọhụrụ a ga-anọnwụ n'oche ahụ?

@Ejimtrix kwuru si na-emere nhọpụta a n'oge ka ndị ndọrọndọ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rọ ọchịchị APC wee were Afunanya mezue ebum n'obi ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị Daily Monitor arịọla ndị mmadụ mgbaghara maka ihe ha dere

N'ihe ha dere, ha kwuru sị na nwaanyị ọbụla a wakporo n'ike ga-ezitera ha akụkọ ihe ọ gabigara, ga-enwe ohere ịnweta otu "karama mmanya dị oke ọnụahịa".

Dịka ihe gọọmentị ndị Uganda depụtara n'afọ garaaga, a wakpooloa ihe karịrị otu n'ime ụmụnwaanyị ise ruru afọ 15 ruo 49.

Mana Daily Monitor kwuru na akụkọ ọzọ e depụtara gosiri na ọnụọgụgụ ụmụnwaanyị a wakporo karịrị etu ahụ.

Dịka ha siri kwuo, o ruru pasentị 51 bụ ndị ga-enweta mmekpa ahụ n'aka ụmụnwoke ha na ha nwere mmekọ n'ime ndụ ha.

End of Twitter post, 1

Na mbido ọnwa Maachị a, ndị mmadụ tara otu onye omeiwu Uganda ezigbo ụta maka ihe o kwuru n'onyonyo sị "dịka nwoke ị bụ, ị kwesịrị ị na-eti nwunye gị ihe.

"Ị kwesịrị ịmetụ ya nwaobere aka, tie ya ihe iji hazigharịa omume ya."

Akụkọ ga-amasị gị

Kemgbe ndị mmadụ ji tinye ọnụ n'okwu a, ndị Daily Monitor arịọla mgbaghara maka 'nghọtaghie ọbụla' ihe ha dere buterela ndị mmadụ.

Ha ehichapụkwala ihe ha dere n'igw... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

e okwu, mana ọ kwụsịghị ụfọdụ ndị mmadụ ikwuputa iwe ha.


Ndị Dokịta chọrọ ka goomenti wakpo ọria Lasa dika ha si mee Ebola.

Ka ọ dị taa, ya bụ ọrịa ogbugbu a na-ebutekarị site n'ahụ oke abatala Abia Steeti n'akwa Steeti ndị ọzọ.

Otu onye ọrụ ahụike na-ahụ ka ọrịa si agbasasị bi n'Enugwu bụ Chinenye Nwaekpe Kowara ịba lasa dịka ọrịa a na-ebute site n'oke ma ọ bụ anụmanụ ndị ọzọ.

Ọdọrọ ndị mmadụ aka na ntị ka ha kpuchie ebe ọbụla ha dosara nri ndị dịka garrị, akwụkwọ nri, Breadị, mmanya ndị dị n'iko makana oke ahụ na-ebu ya bụ nje lasa nwere ike ịnyụkwasa ya mamịrị.

 Nke a nwere ike ibute ọrịa ịba lasa ahụ.

Otu ụzọ esi gbochi ọrịa Lassa bu n'ikpuchite ihe mmadụ na-eri eri.

Nwaekpe Kwara arịrị na ndị Dọkịnta n'akwa ndị ọru ahụike kachasị ebute ọdachị a n'ihi na ha anaghị akpachapụrụ onwe ha anya ọfụma.

Ọ rịọrọ gọọmentị ka ha were aka ahụ ha jịrị merie Ebola wee chakwasa ọrịa Lasa a ọkụ ma chụpụ ya n'ala anyị.

Chinenye Nwaekpe bụ onye ọrụ ahụike nke a na-akpọ 'Epidemologist' n'olu bekee, gwara ndị ọchịchị obodo nile ka ha kụọ ekwe wee gw... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a ndị mmadụ ụzọ mgbochị ọrịa bụ Lassa Fever.

 Ọrịọrọ ndị ọbụla ka na erị oke ma ọ bụ anụ ọhịa ndị ọzọ ka ha wepụ aka enwe n'ofe tupu ọghọọ aka mmadụ.

Gere ihe okwuru ebe a n'uju:

'Chakwasa ịba lasa ọkụ dika esi mee Ebola'

Akụkọ na-ekwu na ọrịa Lasa e nwebeghị ọgwụ eji agwọta ya.

 Ụzọ mgbochi lasa fiva

Ndị ọrụ ahụike kwuru na ihe na-ebute lasa fiva bụ oke, site na mmamịrị ma ọ bụ nsị ya, ya mere:

1.Debe gburugburu gị ọcha, ekwela ka oke bịa nso na be gị

2.Erila ihe ọbụla oke nyụrụ nsị ma ọ bụ mmamịrị

3.Were ihe na-egbu nje hichaa gburugburu ebe oke nyụrụ nsị ma ọ bụ mmamịrị

4.Onye ọbụla ahụ ọkụ na-eme, kpọrọ ya ga n'ụlọ ọgwụ

5.Kpuchi onwe oge ị na-emetu onye ahụ na-adịghị aka

6.Mara etu isi ekwe ndị mmadụ aka

7.Mechie ebe niile nwere ohere oke nwere ike isi bata n'ụlọ gị

8.Ahụ rịa gị, ga n'ụlọ ọgwụ

9.Jiri ncha na mmiri na agba agba kwọcha aka gị oge niile


Ndị EFCC boro ebubo izu ohi ịntanetị.

Dịka akụko na-aka mma na ọnụ onye o mere, akụko a na egosi ụfọdụ ndị umu 'Yahoo yahoo' riri ego ha.

Ka anyị bido na ofesi.

AmyYoakum si na ndị yahoo yahoo ghọgburu ya

Amy Yoakum kwuru na onweghi uru di na izu ohi

Amy Yoakum bụ onye Ameịrka sị na steeti California.

Ọ kọrọ anyị etu ya na onye ohi ịntaneti bụ nwaafọ Naịjiria siri gbarịa.

Yoakum kwuru si: "ọ bụ na websaịt a na-achọta enyi nwoke (dating site) ka m zutere nwoke a."

"O tinyere foto gosiri na ọ bụ onyeọcha n'Amerịka bi na steeti na-eteghi aka ebe m bi.

"Ọ gwara m na ọ bu onye Injinia (Engineer) nke nọ Naịjrịa na-arụ ụlọ akwụkwo.

"Ọ gwara m ihe niile m chọrọ ịnụ nke mere ka m hụ ya n'anya, ọ dịzi ka ọ bụ  sọosọ m bụ nwaanyị nọ n'uwa a."

Yoakum gakwara n'ihu kwuo na mgbe ha na-akpa n'ekwentị, n'asụsụ nwoke a adịchaghị ka nke onye Amerịka.

Nke a mere ka ọ jụwa ajụjụ.

Ọ gara nnyocha na intaneti wee hụta maka ndị ji ịntanetị ezu ohi, ọ kachasị nke ndị enyi nwoke na nwaanyị.

Yoak... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

um gwara nwata nwoke ahụ na ọ matala ebumnobi ya.

Nwa amadị ahụ rịorọ ya mgbaghara ma kọwaara ya na o jighi ego ma ihe niile.

Yoakum kwuru na o mechakwara nye nwoke ahụ ego site n'obi ebere.

Kama otu enyi ya nwaanyị danyekwara n'aka ndị yahoo, e rie ya Dọla puku iri abụọ na ise ($25,000).

Amy Yoakum nyere umunwaanyị ibe ya ndụmọdụ ka ha jiri isi ha mgbe ha na akpa n'intanetị.

Na nke Dom Onwuamaeze, mmadụ ṅomiri enyi ya nwoke n'iji ghọgbuo ya

Ha ji olu enyi m nwoke ma kpọo m na ekwenti

Dom Onwuamaeze siri na nke ya dị ya ka ihe onyoonyoo.

Ọ bụ olu o chere bụ enyi ya nwoke ka e ji kpọọ ya n'ekwe ntị gwa ya na o nwere ahịa ha ga-azu wee nwete ego.

Onwuamaeze kwuru sị: "Amaghị na ọ bụ onye ohi n'ihi na aha ya na olu ya yiri nke enyi m nwoke".

Onwuamaeze kọwara na ndị ahụ napụrụ ya puku naịra iri abụọ (N20,000).

Ozugbo o nyechara ha ya, ha azaghịzịkwa ya na ekwentị.

E siri nghọgbu ozi ghọgbuo Muyiwa Balogun

Email adigboroja eziteere Muyiwa Balogun

Balogun kwuru na nke ya site n'ozi "email" ka ha ji wee rie ya.

"Email" ahụ kwuru na o nwere ihe mere akara ọbaego m."

"Ha gwara m ka m tinye akara ọba ego m ma akara nzuzo m ji agbape ya."

"Mgbe m zaghachịrị ya, enweteghi m ozi na adọrọla ego m niile.

"Nke a mere ka m chee na o nweghi ihe mebiri.

"Kama mgbe m gara ịdọro ego na 'ATM', enweghi shịshị ọbụla fọrọ n'ọba ego m."

Ndụmọdụ ndị uweojii

'Ụfọdụ mgbe ọ na abu anyaukwu na eduba ndị mmadụ n'aka ndị ohi' Ikeokwu Godson

Ọnụ na ekwuru ndị uweojii n'imo steeti bụ Ikeokwu Godson nyere ndị mmadụ ndụmodu sị -

1) Onye nwela anyaukwu, nyocha azụmahịa ọbụla tupu i tinye ego gi.

2) Onye wetere ozi 'Email' maọbụ n'ekwenti, onye ahụ were ụkwụ ya gaa n'ụlọaku gaa mee ihe ha si ya mee.

Ebe ọnụ na ekwuchitere ndi EFCC bụ Wilson Uwujaren nyere ndi mmadụ ndụmọdụ ka ha:

1) Saa anya na mmiri ma ha enyela onye ọbụla ihe gbasara ọba ego ha.

2) Mmadụ niile nyochaa atụmatụ niile gbasara ego tupu i tinye ego gi.

3) Onye nwetere ozi na ezighiezi detere ha akwụkwọ na info@efccnigeria.org.

Akụko ga-amasi gi :...


Ndị EFCC na-eme nyocha banyere mpụ dị na Jamb

Chieshie bụ onye kwuburu na agwọ loro ego ruru naịra 36 nde nke ndị Jamb retere na kaadị ule.

EFCC kwuru na ha gbara Chieshie na onyeisi ya na ụlọọrụ Jamb dị na Makurdi Benue steeti Samuel Sale Umoru ajụjụọnụ.

Anwụchiela ụfọdụ ndị ụlọọrụ Jamb ndị ọzọ a na-ele anya na aka ha dị na ya

Mana ugbua, Chieshie ekwugharịala ihe o kwuburu na mbụ, o kwuola ugbua na ọ bụ oga ya Umoru nara ya ego ahụ na ọ bụghị agwọ loro ya.

Nchọpụta ndị a nọ n'akwụkwọ ndị EFCC wepụtara dịka ndị mmadụ na-akatọ EFCC na onweghi ihe ha mere gbasara ebubo nwaanyị ahụ boro agwọ.

Lekwa agwọ loro nde naira 36

Ndị EFCC na-agba ya ajụjụọnụ kemgbe ha bidoro nyocha gbasara akataka mpụ na ohi na-aga n'ụlọọrụ EFCC.

Chieshe gwara ndị EFCC na ọga ya bụ Samuel Sale Umoru nara ya ego ndị ahụ na mpekere mpekere.

O kwuru na Samuel na-agwa ya wepụta ego ndị ha retere na kaadị ule n'ụlọakụ ya. n'okwu ya - "Ego m na-ewpụta, ọga m na-eji ya etinye n'ụlọọrụ, ụfọdụ oge o jiri ya maka ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

onwe ya".

O kwukwara na ya adọọla oga aka na nti ọtụtụ oge maka ego ahụ ọ na-ewere mana ọ naghị anụ.

Ụfọdụ ego ahụ o wepụtara gunyere puku naịra 340 o wepụtara ụbọchị 5 na 24 ọnwa Mee afọ 2014 nakwa puku naịa 120 o wepụtara ụbọchị 17 na 18 ọnwa Juunu afọ 2014 wdgz.

Ndị EFCC ekwuola na ndị nyocha ha achọpụtala na akwụkwọ ego si n'ụlọakụ Chieshie gosipụtara ihe ndị o kwuru, nke kpatara ha jiri kpọbata ọga ya ịgba ya ajụjụọnụ.

Gịnị ka Umoru kwuru

Ụmoru agọnaghị ebubo a e boro ya mana ọ nara mgbapụta n'aka ndị uweojii ma na-agakwa n'ụlọọrụ ndị EFCC igosi onwe ya kwa ọnwa.

Mana ihe na-atụ n'anya bụ na ihe ndị a niile Chieshie kwuru apụtabula tupu akụkọ agwọ apụta.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị Fulani na-achị ehi bụ ndị a na-ekwu na-akpa ike dị icheiche

BBC Igbo kpọrọ Loveth Odah bụ ọnụ na-ekwuru ha na steeti ahụ, o kwuru sị na ruo ugbua, na ha anabatabeghi ozi nke ha ji enweta mkpesa ọbụla gbasara mwakpo ndị ọchị ehi.

Odah kwuru na naanị ihe nkwafu ọbara merela nso nso a ha ma maka ya bụ otu nwaanyị na nwa ya ndị obodo Agịla gburu ebe ọ gara ịkọ ugbo ya dị n'okeala ebe ndị Benue steeti na Ebonyi na-azọ oke.

Nke a na-abịa dịka ndị mmadụ malitere ifesa akụkọ na ndị ọchị ehi wakporo ma bibie ọtụtụ mmadụ n'Ebonyi steeti, n'elu soshal midia.

Okwu mwakpo ndị ọchị ehi a malitere inwu ọkụ dịka akụkọ pụtara na mmadụ na-eso ụgbọala bu nri na akụrụmgwa ndị ọzọ abata ọwụwa anyanwụ n'agbanyeghị na gọọmentị machiri isi steeti ga steti maka iji gbochie mbawanye coronavirus.

Ndị so agbasa akụkọ a bụ ndị otu Ipob dịka onyeisi ha bụ Nnamdị Kanu na-ekwusi ike na ndị Fulani na-achị ehi na-abịa ọgụ n'ọwụwa anyanwụ.

Nchọpụta BBC bụ na ọtụtụ akụkọ mwakpo a na abụ nke metụtara ọgụ a na-an... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụ kemgbe dịka nke metụtara obodo Agila dị na steeti Benue na ndị Ngbo - dị n'okpuru ọchịchị Ohaukwu -  ha na ha nwere oke ala.

Ọkwa otu ọchịchị ime obodo Ohaukwu a ka ndị mere ihe onyonyo a dị n'akụkọ a sị mwakpo ha na-egosi mere.


Ndị Fulani na-achị ehi bụ ndị a na-ekwu na-akpa ike dị icheiche

Mkpam kpa a metụtakwara ndị obodo Odiguetue nke dị na ọchịchị ime obodo ọwụwa anyanwụ ugwu Ovia na steeti ahụ.

Mmadụ 12 merụrụ ahụ na mwakpọ a, nọ n'ụlọọgwụ na-anata ọgwụgwọ ugbua.

Ihe a mere na Ugboha n'abalị Fraịdee dịka ojiri  'ọkara gafe elekere asaa.

Mmachị ọchị ehi

Ụlọ ntaakụkọ Sun News nke Naịjirịa dere na otu onye e gbụrụ bụ Collins Ojierakhi bụ nwataakụkọ na mahadum Ambrose Alli di n'obodo Ekpoma nke steeti ahụ.

Ndị ma maka ihe a mere kwuru na Collins na ndị enyi ya na-ala obodo ha mgbe ha jekwuru ndị ọchị ehi jiri ehi gbachie ụzọ.

Nna Collins bụ Maazi Festus Ojierakhi, siri na ihe a mere gbagwojuru ya anya, "A nọ m na-eri nri ka ọ na-ewete aka n'elekere asatọ, mgbe m jụru ese ọkpara m e wee gwam na ya na ndị enyi ya ji ogbatụmtụm ga ozi. Ka okụrụ elekere itoolu, nne enyi Collins tịwawara mkpu na ndị ọchị ehi egbuola nwa ya. dịka m gbapụrụ ezi, e wee gwam na nwam soo n'ime ndị nwụrụ.

"Anyị gbagara ebe ihe... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a mere wee hụ na ndị uweojii buru ozu ha gawa ụlọọgwụ."

BBC Igbo gara mbo iwete onye na ekwuchịtere ndị uweojii na Edo Steeti bụ Emeka Iheanacho mana ekwenti ya agaghị.

A na-ebo ndi ọchị ehi ebubo maka ogbugbu mmadụ n'ebe dị icheiche na Naịjirịa.

Gọọmenti Muhammadu Buhari, bụkwa onye Fulani, sị na ha na-agba mbọ ịhụ na ogbugbu mmadụ a kwusiri kpam kpam.


Ndị Fulani na-achị ehi bụ ndị a na-ekwu na-akpa ike dị icheiche

Mmachi a sitere n'ọgụ ndị Akaeze bụ obodo dị na steetị ahụ, na ndị ọchị ehi lụrụ.

Gọvanọ Umahi sị na nanị ihe ga-eme ka anabata ndị ọchị ehi n'Ebonyi bụ ma ọ bụrụ na ha wetere ikike n'ebe ha si na ndị na-achị obodo ha na-aga.

Umahi kwuru okwu ndị a ka ya na ndị Fulani na-achị ehi nwere nzukọ n'ụlọ gọọmenti n'Abakaliki.

Ndị ọchị ehi na ndị ọkọugbo n'Akaeze nwere ọgbaghara n'ugbo, mana mgbe ajụrụ ha ajụjụ ha abụọ sị n'aka ha dị ọcha.

Onye na-ekwuchitere ndị Fulani n'Ebonyi bụ Yusuf Sambo sị na mmadụ abụọ n'ime ha merụrụ ahụ ma nọkwara n'ụlọ ọgwụ n'Agwu nke dị n'Enugu Steeti ugbua.

Onye na-ekwuchitere ndị Akaeze bụ Onyebuchi Ogbadu sị na nwafọ ha bụ Daniel Ngwoke merụkwara ahụ ma nọrọ n'ụlọọgwụ Federal Teaching Hospital nke dị n'Abakaliki.

Maka etu okwu a siri dị, gọvanọ Ebonyi Steeti sị na ya ahaziela otu mmadụ atọ ga-agba izu, mee nchọpụta ma hụ na ndị aka ha adịghị ọcha na ihe a mere ga-ata ahụhụ.

"Ndị uweojii, nd... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ị nchekwa obodo, ndị agha na ndị ihe a metụtara ga-eweta mmadụ abụọ ga-eme otu nchọpụta mmadụ 19, mana m ga-amachi ndị ọchị ehi ibanye Ivo mgbe a na-eme nchọpụta a," Gọvanọ Umahi kwuru.

Gọvanọ Umahi gakwara n'iru ikwe nkwa na emechaa nchọpụta, ya ga-agba mbọ hụ na "onye malitere nsogbu a ga-aga mkpọrọ".

Esemokwu dị n'etiti ndị ọchị ehi na ndị ọkọugbo n'ebe dị icheiche na Naịjirịa. Esemokwu a ebutela ogbugbu ọtụtụ mmadụ na mmebi akụnụba.

Gọọmenti Naịjirịa ezipụla ndị agha na ndị uweojii ka ha ga mee nchekwa na Benue Steeti nakwa ebe ndị ọzọ nsogbu na-akpọtụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ndị Fulani na-achị ehi egbuola ihe karịrị mmadụ otu nari n' izu atọ gara aga

O kwuru na ndị Fulani ahụ si okpuru ọchịchị  Kaiama nke dị na Kwara Steeti biara ịza oku nke eze obodo Opeji kpọrọ ha ka ha bịa biri ma na-achị ehi n'ala ahụ.

ASP Oyeyemi gara n'ihu gwa  ọra obodo ka ha were ọbi nwayọọ gawa ihe bụ mkpa ha na atụghị egwu ọbụla n'ihi na ndị uwe ojii  adịla njikere ichekwa ndụ na akụ na ụba na steeti ahụ.

Echiche ndị mmadụ

Otu onye Opeji bụ Babatunde Adesoji gwara BBC na egwu na obi mmapụ ejidela ndị obodo ha kemgbe ndị Fulani na-achị-ehi wuchiri obodo ahụ na ngwucha izu ụka.

O kwuru na mwakpọ ndị Fulani na-achị-ehi wakporo ndị nkuzị  abụọ n' ụlọ akwụkwọ, Atola Primary School dị na okpuru ọchịchị Ewekoro-North  ebutela egwu n' obi ndị mmadụ.

Ndị uweojii nwụchiri ụfọdụ ndị Fulani maka mwakpọ ndị nkuzi mana ha chọpụtara na ndị ha nwuchiri abụghị ndị omekaome ahụ kama ha bụ ndị bibụ n'obodo ahụ.

Cheta na n' izu atọ gara aga, ndị Fulani na-achị ehi gburu ihe karịrị mmadụ iri a... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

saa na Benue Steeti.

 Abali ole ma ole garara aga, ogbaghara dị na etiti ndị Fulani na-achị ehi na ndị ọrụ ugbo na Plateau Steeti tara  isi ihe karịrị mmadụ iri.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Gọọmenti Naịjirịa ezipụla ụgbọelu ịchọ ụmụ Dapchi

Otu nwoke egbuola ụmụaka ya n'Awada


Ndị Gọvanọ ọwụwa anyanwụ

Ndị otu jikọrọ ndị ọrụ Naijiria bụ "Nigeria Labour Congress" nọ n'ọgbakọ ha Ụbọchị Monde baa mba ma dọọ gọọmenti aka na ntị ka a malite kwụwa ha opekatampe ọhụrụ ahụ.

N'aka nke ọzọ, akụkọ kọkwara na gọọmenti Kaduna Steeti ga-amalite ịkwụ ụgwọ opekatampe ọhụrụ n'ọnwa Septemba.

Mana ndị gọọmentị Ọwụwa Anyanwụ kwuru na ha ga-amalite ịkwụ ụgwọ a mgbe ọbụla gọọmentị etiti bidoro ịkwụ ya.

Dịka C-Don Adinuba, kọmịshọna mgbasa ozi na Anambra State, siri kwuo, Gọvanọ Willie Obiano kwetara na ọ ga-akwụ ụgwọ ahụ.

C-Don Adinuba, Kọmishọna mgbasa ozi n'Anambara Steeti.

Mana ọ ga-abụ ma gọọmentị etiti na ndị NLC kwekọrịtachaa.

"Gọọmentị etiti ewepụtabeghi usoro a ga-eji kwụọ ya bụ ụgwọ."

"A ka na-eme nkwekọrịta ahụ n'Abuja."

"I kwụọ onye "level 1" puku naira iri atọ, ego ole ka ị ga-akwụ onye 'level 2' na 'level 3'?

"Mgbe ọbụla e wepụtara nkwekọrịta, anyị ga-amalite kwụwa."

Emma Uzo, onyeisi ntaakụkọ nke gọvanọ Dave Umahi

Emmanuel Uzo, onyeisi mgbasa ozi nke Gọva... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nọ David Umahi nke Ebonyi, kwukwara otu ihe ahụ.

"O nweghị mgbe gọvanọ Ebonyi ji kwuo na ọ gaghị akwụ.

"Kama nwata agaghị ebu nna ya ụzọ mụta diọkpara."

"Anyị na-eche ka gọọmentị etiti bido kwụwa tupu anyị ebido."

Uzo kwukwara na gọọmenti kwesịrị ibuli ego a na-enye steeti ọbụla kwa ọnwa.

Nke ahụ ga-enye aka ma a malite ịkwụ ụgwọ ọnwa opekatampe ọhụrụ a.

Ndị ọrụ NLC na-eme ngagharịiwe.

Ka ọ dị ugbua, o nwebeghị onye ma mgbe ndị ọrụ n'ala Igbo ga-esoro ibe ha rachawa pịọm.

Cheta na onyeisiala Muhammadu Buhari enyere iwu ka e bido ịkwụ ndị ọrụ gọọmentị etiti ụgwọ opekatampe ọhụrụ.

Mana nke ahụ metụtara naanị ndị ụgwọ ọnwa ha erubughi puku naịra iri atọ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Emeka Nelson bụ onye nka rụpụtara igwe na-enye ọkụ latric nke na-eji mmiri agba.


Ndị IS na Taliban an akpa ike na Afghanistan

A wakporo ụlọ ọmụmụ a na-akpo Marshal Fahim National Defence University n'isi ụtụtụ taa, ozi si mba Afghanistan na-apụta na-ekwu.

Mwakpo a na-eme n'azụ nnukwu ogbunigwe etinyere na ime ụgbọala eji ebu ndị ahụ adịghị a na-akpọ "ambulance" na asụsụ bekee, gbara wee gbuo mmadụ ruru otu nari.

Islamic State na Taliban mere mwakpo di ichiche na Kabul ọhụrụ a.

Onye ntaakụkọ BBC Mahfouz Zubaide na-akọwa na ụda egbe na ogbunigwe kpọnyitere ndị Kabul na elekere ise ụtụtụ nke be ha.

Ndị ọrụ nchekwa mechiri ụzọ niile esi eje ma pụta na-ebe ihe a na-eme, ọlụ ntaakụkọ a na-akpọ Tolo na ekwu.

Map Afghanistan

Tolo sịkwa na onye na-ekwuchitere onyeisiala Afghanistan kwenyere na onwere ihe mere na mba ahụ, ma sịkwa na ndị oyiegwu ahụ kpara ike a agafeghị onụ ụzọ nke mbụ ha.

Ụlọ ntaakụkọ AFP n'onwe ha na-ekwu na ndị uweojii si na ogbunigwe elu so na ihe eji mee mwakpo a, ma n'ekwu na ebe niile adaala jụụ.

Ozi ọhụrụ pụtara na-akọwa na ndị nchekwa ab... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụọ na ndị otu oyi egwu atọ nwụrụ na mwakpo a. Ndị agha iri merụrụ ahụ.

Anyị ga-ewetara ụnụ ozi ọzọ ma anyị nweta ya.


Ndị Igbo kpọrọ nke ha Nsibidi, Nchibidi ma ọ bụ Nsibiri. Mana aha akacha akpọ ya bụ Nsibidi.

Ọkammụta Chigozie Nnabuihe, bụ onye nkuzi na mahadum Legos kọwara na dịka ụfodụ mmadụ siri na-eche, Nsibidi abụghị mkpụrụ edemede, kama ọ bụ ihe esere ese ndị mgbe ochie jiri agbasa ozi.

Kedu etu Nsibidi siri bido?

Ọnweghị onye ma etu Nsibidi siri bido n'ihi na ọ bụ ndị otu nzuzo dika Ekpe na Ọkọnkọ nwe ya, mana otu ihe dooro anya bụ na ọ tọrọ akara edeme ndị Ijipt, nke Bekee kpọrọ "Heliographics", dịka Okammụta Nnnabuihe kwuru.

N'akụko ifo ụfọdụ, ọ bụ Utobo ka e si kuziri ndị Igbo Nsibidi.

Ihe eji Nsibidi eme

Mpaghara Ọwụwa Anyanwụ eji Nsibidi mara

Ọ bụ n'ala Igbo na ụfodụ mpahara steeti Cross River, Rivers na Akwa Ibom ka ndị ji Nsibidi mee ederede bi mgbe ochie.

Ebe ọbụla enwere ọkọnkọ, ekpe ma ọ bụ mmanwu n'ala Igbo na ufodị mba gbara Igbo gburugburu, ị ga enweta Nsibidi.

Ndị nọ n'otu Mmanwụ, Ekpe na Okọnkọ bụ ndị ma maka Nsibidi

Gịnị mere Nsibidi jiri laa?

Akara Nsibidi ka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rịrị otu puku mana n'ihi na a na-ede ya na ukwu osisi, ahụ aja, maọbụ a kanye ya  n'ahu mmadu, ọtụtụ akara Nsibidi efuola.

Mana ụfọdị ihe so na ihe mere Nsibidi jiri fuo gunyere:

Na agbanyeghi na ọtụtụ ya efuola, akwụkwọ Ọkammuta Elizabeth Isithei dere nke ọ kporọ "History of the Igbo People" gosiri ufodụ Nsibidi ndị Igbo mgbe ochie ji ezisa ozi.

Lee Ufọdụ n'ime ha na mpụtara ha:

Alụm Di na Nwunye

Alukwaghim

Nwoke luru umunwaanyị abụọ na ụmụ ha

Nwaanyị chọrọ igba di ya alukwaghịm

Nwunyedi abụọ na-ese okwu mgbe niile.

Ihe nkiri ga-amasị gị

Igbuichi ndi umudioka


Ndị Igbo kwenyere na ha bụ ndị Chineke nyere ikike pụrụ iche.

Duruagwu nke abụọ n'Ụmụnakara, Imo steeti bụ onye omenala na adị mma sị na ndị dada na-abụkarị ndị mmiri.

Ọ sị na otu esi achọpụta ha bụ na ụmụaka ahụ na-ebekarị oke akwa mgbe a na-akpụ ha isi.

Ọ sị na isi ụmụaka ahụ anaghị ekwe ọbụbọ mgbe a na-achọ ịbọ ya.

"Isi ha na atụhie atụhie".

Mgbe ahụ ka e ji amata na ha bụ dada kwusizie ịmetụ ha aka n'isi.

Ọ bụghi mmadụ niile na emetu ha aka n'isi.

Ọ bụghịkwa mgbe niile ka ana asarụ ha ahụ n'isi, dịka Duruagwu kwuru.

Mgbe ụfọdụ a na-etinye ha ego ayọrọ maọbụ ego mkpọpụ n'isi iji tụjụnata mmụọ ha.

Ọ bụ afa n'ekwu mgbe aga eji akpụ ha ya bụ isi.

Maọbụ onye ahụ toruo ogo ọ gwa ndị be ha ka akpụọ ya isi.

Mgbe a ga-akpụ ya bụ isi, onwere omenala a ga-emere ya.

Omenala a gụnyere ịmere ndị dada ibe ha na ụmụaka ndị ọzọ oriri.

A na-egburu ha ọkụkọ ọcha na mmanya.

A na-agọkwara ọfọ tupu a kpụọ ha ya bụ isi, ịkọwa na anaghị akpụpụ ndụ ha na ya bụ isi.

Mgbe ụfọdụ, isi ọnwụ ịkpụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

isi dada ha nwere ike ịnwe nsogbu dị iche iche nke gosiri na ha ekwesighị ịkpụ ya bụ isi.

Ndị dị otu a na-amalitekwa iru ya bụ isi n'okenye.

Mana ihe ndị a agụnyeghị ndị ji aka ha mee ntutu ha dada maka ịchọ mma.

Onye mere akụkọ a: Chris Sanctus Okereke

Akụkọ ga-amasị gị


Ndị Igbo kwenyere na onye ọbụla ji ọfọ ga-abụ onye aka ya kwụ ọtọ

Mgbe ọbụla ọfọ batara n'obi onye Igbo, ọ bụ osisi eji mara ndị Ichie, Nze maọbụ Ọzọ.

Mana n'ala Igbo, a na-ejikwa mkpụrụosisi ọfọ esi ofe.

Ọtụtụ ndị ntorobịa na-eche na o nwere ndịiche n'etiti osisi ọfọ na ọfọ nke e ji esi ofe.

Iji wepụ nghọtaghie a, BBC Igbo kpọtụrụ Chigozie Nnabuihe onye bụ ọkammụta n'ihe gbasara ala Igbo, ka ọ tinye ọnụ na ya bụ okwu.

Ọkammụta Nnabuihe bụ onye nkụzị asụsụ na Omenala Igbo na mahadum gọọmentị etiti nke dị na Legọs steeti.

Lee etu ya bu mkparịta ụka maka ọfọ siri gaa

Ọfọ

Ọkammụta Nnabuihe kwuru na osisi ọfọ bụ osisi bụrụ ibu dịka ọsịsị Apụ, Ụgba maọbụ Ọji.

O kwukwara na ndị Igbo nyere ọfọ ọnọdụ dịka osisi eji ekwu eziokwu, ikike e ji akwụrụ n'ụzọ eziokwu na ikike eji ahụ na enweghị onye a na-emegbu.

Ọ kọwara na ọ bụ ya mere ndi Igbo ji ekwu, " O ji ọfo ga-ala".

O kwuru sị. "Ndị ọcha amaghị ihe ha ga-akpọ osisi ọfọ. Ọ bụ nanị n'ọdịda anyanwụ Afrịka ka a na-enweta osisi ọfọ".

... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Nnabuihe kọwara na dịka ụdara na ụfọdụ osisi ndị ọzọ, na anaghị ata ya ata kama eji ya esi ofe.

Ọ kọwara si "a na-eji mkpụrụ ime ya esi ofe, eji ya eme ka ofee rọọ arọ."

Nnabuihe kwuru sị na onye chọrọ ịmetọ ọfọ ga, "e nwere osisi a kpọrọ agbalị kee n'ukwu ọfọ, mgbe e mere nke a, mkpụrụ niile nọ na ya bụ osisi ga-adasịsị n'ala".

Kedụ etu esi enweta osisi ọfo nke ndị ichie na-eji n'aka?

Gịnị bụ ọfọ?

Nnabuihe kwuru na e nwere usoro e ji enweta osisi ọfọ nke ndị Ichie na-eji. Ha gụnyere:

Ihe dị iche na Ọfọ, mkpịsị ọfọ na osisi apịrị apị

Ukwu osisi ọfọ

Nnabuihe mere ka anyị ghọta na ọfọ bụ mgbe mmadụ soro usoro anyị depụtara na mbụ, nke bụ na Ojiọfọ awakeela ya.

O kwuru sị, "ụfọdụ na-aga tụtụrụ osisi ọfọ ha hụrụ n'ala na-esoghị usoro mwaake, ihe a na-ekwu bụ na onye ahụ ji mkpịsi ọfọ".

 Kama Nnabuihe kọwara na onye gara were mma gbute ọfọ nke ya, ihe ana-ekwu bụ na onye ahụ ji osisi apịrị apị.

Ọfọ nke anaghị ahụ anya

N'asụsụ Igbo, mmadụ iji ọfọ pụtara mmadụ ịkwụwa aka ọtọ, ikwu eziokwu, nakwa izere ihe ọjọọ.

Ndị Igbo na-ekwu okwu dịka: "Ejikwaara m gị ọfọ na ogu", "Ihe onye na-eme ya jidekwa ọfọ", dịrị gawazie.

Mgbe a kpọrọ ọfọ n'ụzọ dị otu a, ọ pụtaghị ọfọ nke a na-ahụ anya, kama ọ bụ iji gosi eziomume.

Nwaanyị lụtara nwa ya nwụrụ nwaanyị

Na nchịkọta

Ọkammụta Nnabuihe kwuru sị, "Ọ bụ osisi ọfọ mịtara mkpụrụ nke e ji esi ofe ma ọ bụ kwa alaka ya ga-eji mere ọfọ ndị ichie".

Ọ chịkọtara ya were si, "Ọfọ bụ ike, ọfọ bụ ndụ, ọfọ bu Igbo".


Ndị Igbo na-asị na "a na-edewe ewu n'ọba ji sị ya atala ya?" Ya kpatara eji nwee ụzọ dị iche iche a na-esi eso enyi dị n'etiti nwoke na nwaanyị.

Oge ụfọdụ, ị ga-ahụ ndị na-ajụ ajụjụ sị 'nwoke na nwaanyị ọ na-abụ enyi?'

Ụfọdụ ga-aza gị sị na nwoke ọbụla ya na nwaanyị bụ ezigbo enyi, nwere ihe ọzọ jikọrọ ha, ha na-achọghị ikwuputa.

Ndị ọzọ ga-asị gị na enweghi ihe ọjọọ dị na ya, na ha nwere ike ịbụ enyi dị ka nwanne.

Mana nwoke na nwaanyị enwere ike ịbụ 'sọsọ' enyi?

N'ajụjụ ajụrụ n'igwe okwu ọhụrụ Facebook sị "nwoke na nwaanyị onwere ike ịbụ enyi na-enweghị ihe ọzọ jikọrọ ha?" otu onye zara

"Anam anụzị akụkọ ugbu a na ọ rara ahụ nwoke na nwaanyị bụ nwanne ịbụ enyi na-enweghị ihe dị n'etiti ha abụọ ugbu a, ka ọ fọzie mmadụ abụọ na-enweghi ihe jikọrọ ha"

Onye ọzọ a kpọrọ Michael, kwuru sị "ọ ga-ara ahụ maka na ọ bụrụ ezigbo enyi gị, enwere ụdịrị nkata unu ga-akpagide (ọdịrị nkata na-agaghị eme gị ihere ịkpa n'etiti ezigbo enyi gị nwoke ma ọ bụ nwaanyị) rute ebe obi agaghị ekwe eru g... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ị ala gbasara onye ahụ kwesịrị ịbụ enyi gị."

Stanley Ezeh kwuru sị "anaghị eji ji ọhụrụ anwa ewu ọnwụnwa. Nwunye m ga-alụ anwakwala anwa chee ụdịrị echiche a, ọ ga-ebu akpa ya laghachị n'ụlọ nna ya."

Nwaanyị na nwoke nwere ike ịbụ ezigbo enyi

Ụfọdụ ndị kwere na nwoke na nwaanyị nwere ike ịbụ enyi na-enweghi ihe ọjọọ onye ọbụla n'ime ha bu n'obi.

Iheanacho Chigbu kwuru sị "Enwere m nwaanyị mụ na ya bụ ezigbo enyi kemgbe afọ asaa! Ike ịjikọta onwe gị dị mkpa, mana gbasara m, onweghi ihe gbasara m n'ịjikọta onwe m maka na onweghị ihe ọjọọ anyị abụọ bu n'obi.

Johnson kwuru sị "ọ bụ ihe nwere ike ime, mana ọ na-ara ezigbo ahụ ijide onwe gị"

Nathaniel Wilcox Thompson kwuru sị: "nwoke na nwaanyị nwere ike ịbụ enyi na-enweghi Ihe jikọrọ ha dị mmekọahụ n'eziokwu. Ọ dịkwa Ka mụ onwe m na-arụ ọrụ na gọọmentị, enwere ọtụtụ ndị inyom mụ na ha dị na mma nke ukwuu mana enwebeghị mgbe anyị nwekọara mmekọ."

Ndị otu ihe ma ọ bụ abụọ kwụsịrị ha

Ụfọdụ kwuru na ị nwere ike ịchọ ka ihe ọzọ jikọọ gị na ezigbo enyi gị, mana ị cheta na ihe nwere ike imebi ma ọ bụ na gị na onye ahụ nwere ike kwụsị inwe mmekọ n'ụzọ ọbụla, ị kwanyere onwe gị ugwu ma tụgharịa uche gị.

Uchenna Ezihe kwuru sị "Enwere m ọtụtụ enyi nwaanyị na-enweghị ihe jikọrọ anyị, mana ama m na ọ bụ nanị ọbere akara na-ekewa ('ezigbo enyi', 'enyi ihe ọzọ jikọrọ gị na ya', na 'mmekọrịta nwoke na nwaanyị'). A na m enye onwe m ezigbo ohere, maka achọghị m imebi enyi dị n'etiti mụ na ha."

Emedolibe Ngozi Emeka kwuru sị "Ụfọdụ oge, ewu na-akwanyere onwe ya ugwu ma ọ nọrọ n'ọba"

Kedụ ihe dị mkpa n'ime enyi?

Ụfọdụ na-abanye n'ime enyi maka na ha chọrọ onye ga na-eche echiche dịka ha, ụfọdụ chọrọ onye ga na-agwa ha eziokwu, etu onye ya na ha nwere mmekọrịta nwoke na nwaanyị agaghị esi agwa ha.

Ndị ọzọ chọrọ onye ga na-agba ha ume etu pụrụ iche.

N'agbanyeghi ụdịrị enyi dị n'etiti nwoke na nwaanyị, ọ na-adị mkpa ịmata ma unu abụọ akwụkwa n'otu akụkụ.

Kedụ ndị ga-erite akụ nwoke ma ọ nwụọ?


Ndị Igbo na-atụ ilu sị na 'ịpụ egwu ọnwa bụ ure maka na onweghị onye ọnwa anaghị apụta na be ya

Otu n'ime ha bụ nke kacha pụta ihe bụ egwu ọnwa.

Na-agbanyeghi na a na-akpọ ya egwu ọnwa, ọ pụtaghị na ọ bụ sọsọ egwuregwu ka a na-egwu.

Uru egwu ọnwa bara n'ala Igbo n'oge gboo buru ibu.

Oge e ji eme egwu ọnwa

Igbo Tradition: Uru egwu ọnwa bara n'ala Igbo n'oge gboo

Iji mee nchọpụta maka akụkọ a, BBC Igbo kpọtụụrụ Obinna Okoro onye e ji 'Achara Man' mara, bụkwa onye ihe gbasara omenala Igbo doro anya nke ọma.

Ọ kọwara na ọ bụ oge ọkọchị ka e ji agba egwu ọnwa.

Nke a bụ maka na anaghị atụ egwu na mmiri nwere ike izo chụbaa ndị mmadụ n'ime ụlo.

Ọzọkwa bụ na ọ bụ oge arụcharala ọrụ ubi nke ndị Igbo na-ahụta dịka oge ezumike.

Okoro kwuru sị: "N'oge ahụ, ọbụghị naanị ụmụaka na-aga n'ọgbọ ebe a na-agbakọ maka egwu ọnwa."

"Onye ọbụla ma okenye ma nwata na-aga, onweghikwanụ onye na-atụ egwu na ndị ohi nwere ike ịba na be ya zukọọ ihe o nwere."

E tu e si akụzi ihe n'oge egwu ọnwa

Ọ bụ n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a-ama egwuregwu obodo ka a na-agbakọ agba egwu ọnwa

Nke mbụ, dịka Mazị Okoro si kọwaa bụ site n'akụkọ ifo.

"Ndị okenye na-akọrọ ụmụaka akụkọ iduu na ọba. Akụkọ ndị abụghị ihe mere eme kama ha bụ akụkọ e ji akọwa na ihe ọjọọ jọrọ njọ."

Nke ọzọkwa bụ iji aha ndị mere arụ n'obodo agụ egwu iji kwaa ha emu ka ndị ọzọ wee mụta ihe.

Okoro kwuru sị: "Onye zuo oshi a ga-eji aha ya mepụta egwu ka ihere ya mee ya nakwa ka ụmụaka mụta na oshi adịghị mma."

"Mmadu dịnaa nwanne ya, a ga-ejikwa ha mee ihe akaja ka ndị ọzọ wee mụrụ akọ"

"O nwee onye mụrụ nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ, a na-eji aha nwa ahụ gụọ egwu ọṅụ wee kuziere ụmụaka uru nwa bara n'obodo."

Uru ndị ọzọ egwu ọnwa na-abara ndị gboo bụ:

Ndị agaghị apụta egwu ọnwa

Ọbụghị onye ọbụla na-aga n'ọgbọ ebe a na egwuri egwu ọnwa

BBC Igbo kpọtụkwaara nwaada Celestina Obiejesi, onye kọwara na ọbụghị mmadụ niile na-eso apụ egwu ọnwa.

Gịnị chụlara egwu ọnwa?

Maazị Okoro kọwara na ụka so na otu ihe chụrụ ọtụtụ omenala ọsọ n'ala Igbo, nke gunyere egwu ọnwa.

Mana Okoro kọwara na ụka na omenala bụ otu.

Iji maa atụ, "akwụkwọ nsọ kwuru 'a bụ m ụzọ, eziokwu na ndụ', mana nnanna anyị ha agwala anyị kamgbe gboo na 'eziokwu bụ ndụ'"

Ọzọkwa bụ agụmakwụkwọ nke ndị bekee bụ nke a kpọrọ 'formal education'.

"Ihe ndị a so na ihe melara egwu ọnwa anyị, mana anyị agaghị ahapụ ịkọwara ụmụ anyị ka ha mata etu anyị si mụọ ihe n'oge gboo" Okoro kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị: