Dịka Dkta Okon Akiba kọwara ya, 'domestic hazards' bụ "ihe ọbụla nwereike imerụ mmadụ ahụ n'ụlọ".

Lee ụfọdụ n'ime ha nakwa ihe ndị dọkịta ọkachamara n'ihe gbasara nchekwa gburugburu na ụlọọrụ nke Bekee kpọrọ 'Occupational and Environmental Physicians', kọwara maka ha, nakwa etu i nwereike isi gbalahu ọghọm ha nwereike ibute:

1. Kamfọ

Kamfọ bụ nzu Bekee ụfọdụ ndị mmadụ na-etinye n'igbe akwa ha maọbụ n'akụkụ ụlọ iji chụọ ụchịcha na ahụhụ ndị ọzọ ọsọ, nakwa ime ka akwa ha maọbụ ụlọ ha na-esi isi ọma.

E ji ya arụ ọgwụ ụfọdụ, ọkachasị nke a na-ete n'obi maka oyi na ọtịta ahụhụ.

Mana Dkta Abdulhakeem Abiola dọrọ aka na ntị kwuo na o nwere ike ibute ịba ọchananya.

Ọdachi i kwesịrị izere ma ị na-arụ ụlọ gị- Ọkachamara

O nyere ndụmọdụ sị "Ọ ka mma ka ndị mmadụ na-agba ọgwụ n'ụlọ ha na gburugburu (fumigation) mgbe ọbụla".

Ndị ọkachamara ahụike na websait WebMed kwuru na kamfọ nwere ike ibute ihe ọdịdọ, ọrịa imeju (liver disease) maọbụ ọnwụ ma mmadụ loo ya n'amaghị ama maọbụ o si n'akpụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kpọ ahụ banye mmadụ ahụ.

N'otu aka ahụ, Dkta Joseph Akinde bụ dịbia ahụike ụmụnwaanyị kọwara na kamfọ nwere ike ibute nsogbu na nwaanyị dị ime nakwa nke na-enye nwa ara.

O nwere ike ime nwaanyị dị ime ọ mụọ nwa kga-eji nsogbu ahụike pụta ụwa.

2. Ọdọmmiri Ogwugwu

Ụfọdụ ndị ọgaranya na-arụ ọdọmmiri ogwugwu nke Bekee kpọrọ 'swimming pool' n'ụlọ ha iji na-enyere ndụ aka.

Mana a kpachaghị anya, ya bụ ihe e ji ekpori ndụ nwere ike ibute ọnwụ.

Dịka Dkt Abiola siri kọwaa, ọdachi ahụike nwere ike isi na nke a pụta bụ mmiri iri mmadụ maọbụ mmadụ ibute ọrịa na-efe efe.

N'afọ 2018, nwa nwoke Daniel Oyebanjo bụ otiegwu Naijiria a ma ama dịka D'Banj, nwụrụ dịka ọ dakpuru n'ọdọmmiri ogwugwu ha nwere n'ụlọ ha.

Personal Finance: Ebe asaa i nwereike itinye ego ị tụkọtara

Dkta Okon Atiba nyere ndụmọdụ sị, "Okenye amaghị egwu mmiri egwula mmiri naanị ya."

"Ka onye nwere ọrịa na-efe efe, onye mmanya na-egbu, onye akwụkwụ maọbụ ihe ọdịdọ na-adọ (belusọ ọ gbakeela), ghara igwu mmiri."

Dkta Abiola sị na ọ dị mkpa onye na-azọ ndụ bụ 'Life guard' na Bekee ịnọ nso n'ọdọmmiri ogwugwu oge ọbụla onye amaghị egwu mmiri na-egwu mmiri.

O kwukwara na ọ dị mkpa inwe 'life jacket' nso odommiri maka ndị amaghị egwu mmiri.

3. Ọgwụ

Ọgwụ, ma nke mkpụrụ, ma nke mmiri nwere ike ibute ihe ndapụta ga-eduga mmadụ n'ụlọọgwụ maọbụ n'ala ili.

Nke a ga-eme ma ọ bụrụ na mmadụ ṅụfee ole dọkịta gwara ya ṅụọ, maọbụ mmadụ ṅụọ ọgwụ mebigoro emebi.

Kpachapụ anya, ma debe ọgwụ ebe aka nwata agaghị eru ya.

Tufuo ọgwụ ọbụla oge ya gafegoro ka mmadụ ghara ịṅụ ya na-amaghị ama.

4. Batịrị

Ihe ọzọ a na-ahụ n'ụlọ nwere ike ibute ihe mberede bụ batịrị nke na-enye redio, ụgbọala, elekere na igwe ndị ọzọ ọkụ.

Ọ dị mkpa na e wezugara ya n'ebe aka ụmụaka agaghị eru ya.

Dịka Dkta Abiola si kọwaa, itinye batịrị n'ọnụ maọbụ ilo ya elo nwereike ibute ihe Bekee kpọrọ 'Lead poisoning' dịka 'lead' maọbụ alkaline e jiri mee ya ihiwe ehiwe hiba n'mgbụrụ afọ nke nwere ike imerụ nwata nnukwu ahụ n'ime, bute ụkọ ọbara maọbụ ọnwụ.

Ihe ọzọ dị mkpa bụ ịgba mbọ hụ...


Dịka Nnamdi Kanu, Uwazurike gakwara mkpọrọ maka ịchọ nnwereonwe Biafra

N'okwu ya, Uwazurike kọwara na ọ ghọtaghị etu ụfọdụ ndị mmadụ si ekwu na ha chọrọ Biafra ebe ọ bụrụla ihe nọ anọ.

O kwukwara na ụzọ e si achụ ya bụ nnwereonwe ugbua butere nkwafu ọtụtụ ọbara.

Ihe a na ihe ndị ọzọ o kwuru na mkparịtaụka ahụ kpalitere ọtụtụ okwu n'ọnụ ma ndị kwadoro okwu ya na ndị akwadoghị ya.

Ihe a na-ekwu

Otu n'ime ndị kwuru uche ha bụ Modestus Ajaero dere na ọ bu nkọgheri ka Uwazurike na akọgheri:

Onye ọzọ bụ Anike Sunday kwuru sị "Nwoke a erego Biafra nara ego ya kamgbe, ọ bụ mma ihu abụọ. Ekene dịrị Chukwu na ndigbo ibem aghọtala nke a, anyị agbaala ya alụkwaghịm."

Theodore Okafor kwuru sị "Ralph Uwazurike bụ onye ntaji anya. Wepụ anya gị na ọnụ gị n'arụ Nnamdi Kanu. Ị dị ka onye ọgbaa bọọlụ nọ naanị ipiaji ndị ji bọọlụ ụkwụ.

Ọ bụ Mazi KANU mere ka aha Biafra pụtawanye ihe. Ọ bụghị ihe Dim Chukwuemeka bu n'obi banyere ime ka nnwereonwe anyị nwee isi ka ị na-emezi. Ọ dịkwa m ka ị merụọla... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

aka gị n'ụzọ ije site n'irikọ nri na ịṅụkọ mmiri gị na ndị anyị che na ha na-emegide anyị."

Nze Antho Anurugwo kwuru "Nwoke m, ịmaghị ihe ị na-ekwu. Kedụ nke bụ ha nọ n'ime Biafra na-achọ Biafra? Etu ala Biafra dị taa ọ dị gị mma n'obi? Ihe a abụghị Biafra nke anyị na-achọ. Biafra nke anyị na-achọ bụ ebe a ga-enwe ezigbo ndị ọchịchị, ezigbo ụzọ, ọkụ na mmiri mgbe dum, ezigbo ọchịchị onye-kwuo-uche ya, ebe a ga-eme onye ọbụla ka e mere ibe ya. Ị nwaala ike gị inye anyị Biafra ma onweghi isi, hapụ Nnamdi Kanu ka ọ nwaa nke ya."

Ọ pụtara na enweghị onye kwadoro Uwazurike n'okwu ya?

Lee ihe ndị ọzọ kwuru ebe a:

Lee ihe nkiri ebe Uwazurike na BBC Igbo nwere mkparịtaụka ebe a:

Onye ndu ndị MASSOB bụ Ralph Uwazuruike gbọrọ ọkụ n'ọnụ na mkparịta ụka ya BBC

Akukọ ndị ga-amasị gị:


Dịka Sinetọ Stella Oduah na Samuel Anyanwu , bụ ndị tọrọ ntọala akwụkwọ iwu kọmishọn ahụ siri kwuo. ọ ga-enye "Ndigbo oke ruru ha".

N'ichafụ, Oduah kwuru an akwụkwọ iwu a ga-anọ ruo afọ iri bụ mgbe atụru anya gọọmenti ga-eji rụpụta arụ niile okwesiri ịrụ.

Ya bụ kọmishon nwere ike imechi ma ọbụrụ na ndị ụlọọmeiwu nabata atụmatụ onyeisiala ime otu ahụ.

N'otu aka ahụ, Sinetọ Enyinnaya Abaribe bụ onye nnọchite anya Abia-South n'ụlọomeiwu ukwu sị na ya bụ akwụkwọ iwu ga-ehicha Ndigbo anyammiri maka mmebi na mkpochapu mere Igbo oge Agha Biafra.

Enyinnaya Abaribe

Ọ sịkwa n'udo na mgbaghara e kwere Igbo na nkwa kemgbe a lụchara agha Biafra apụtabeghị ihe.

N'olu ya, "ọ bụ ya ji anyị n'ala ruo ugbua".

Abaribe sị na gọọmenti kwesiri iji ọsọ ha ji mezie Ugwu Awusa kemgbe ọgụ Boko Haram were mezie Igbo bụ nke a hapụrụ kemgbe ihe karịrị afọ iri anọ.

Ọ sị na akwụkwọ iwu ahụ ga-ebute ezigbo nnabata na mmekọrịta kemgbe a lụchara Agha.

"O nweghị onye Igbo ga-ahụ ka ọnọdụ Alaigbo dị sị na ọ dị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rị anyị mma".

"Bil a ga-enye ohere ka anyị bụ Ndigbo jiri aka anyị na-ekwu ihe anyị chọrọ ịrụ na be anyị."

Mgbe BBC jụrụ Abaribe ebe ego a ga-eji rụọ ọrụ na kọmishọn a ga-esi pụta, Abaribe sị na " gọọmenti steeti ga-enwepụta pasenti iri n' ego gọọmentị etiti na-enye ha n'ọnwa were tinye pasenti iri na ụmụ bụ nke gọọmenti etiti n'onwe ha ga-etinye na ọbaego kọmishọn a".

Ebe ahụ ka gọọmentị ga na esi eweta ego ha ji arụ ọrụ.

Akụkọ ga-amasị gi:


Dịka a banyerela izu abụọ n'ime izu iri ha ga-anọ n'ime ụlọ Big Brother, ndị na-elele ya bụ emume enweela ndị ha na-akwado nakwa ndị ha achọghị iji anya ahụ.

Ị chọọ Big Brother Naija Season 5 n'elu ịntanetị ugbua, a ga-agụta ihe ruru mmadụ asatọ maọbụ karịa bụ ndị a na-akpụkarị aha ha n'ọnụ n'ime mmadụ 20 nọ ya n'afọ a.

Ndị a gụnyere Nengi, Laycon, Ozo, Dorathy, Erica, Kiddwaya, Prince, Wathoni, Ka3na, wdgz.

Ọtụtụ ndị Big Brother na-amasị ekwuola na onye ga-emecha merie nke afọ a ga-esi n'ime mmadụ asatọ a pụta, ma ọ bụrụ na ihe niile gaa n'anya ya.

Mana kedụ etu ndị meriri n'afọ ndị gara aga si merie?

A bịa n'ihe gbasara emume a, ọ bụ iwu na ọ bụ ndị na-ewu ewu na-emeri?

N'afọ ndị gara aga, ọ bụ ndị kacha masị ndị na-elele ya n'onyonyo ha na-ekpebikarị (site n'ịtụnyere ha vootu) onye ga-emeri.

N'ime Katung, Efe, Miracle, na Mercy meriri nke afọ ndị gara aga, ọ bụghị ha niile malitere n'izu nke mbụ ha nọ n'ime ụlọ wuwe ewu.

Ndị dị ka Katung na Miracle mechara chakee dịka ụbọchị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nọ na-aga, nke bụ na e nwekwara ike ọ gaghị abụ ndị nke na-ewu ugbua n'ụlọ Big Brother nke afọ 2020 ga-emecha merie.

Mana nke afọ a, ọ bụ ndị na-elele tụnyechaa vootu, ndị nọ n'ime ụlọ Big Brother esi n'ime mmadụ anọ ndị otu ha vootu ha kacha pee mpe họrọ ndị ga-ala.

Ndị ọbụla ndị otu ha kacha họrọ dịka onye ha chọrọ ka ọ laa, ka a ga-achụpụ n'ụlọ.

Ndị meriri na mgbe ha meriri

Katung Aduwak:

Katung meriri n'afọ Ebuka Obi-Uchendu bụ onye na-achịkọta Big Brother Naija ugbua, sonyere na ya

O meriri Big Brother Nigeria nke e mere n'afọ 2006 (nke mbụ a na-eme na Naịjirịa).

Katung esoghidi ibe ya bata n'ụlọ n'isi mbido; o so na ndị batara ka a chụpụcharalarị mmadụ abụọ, mgbe izu atọ ya bụ emume malitere.

Efe 'Efemoney' Ejeba

Efe meriri Big Brother Naija nke a kpọrọ See Gobbe, nke e mere n'afọ 2017.

Efe pụtara n'ọgbọ ebe a họpụtara ndị a ga-atụ vootu iji zọpụta, ugboro ise.

Miracle 'Flyboy' Ikechukwu Igbokwe

Ikechukwu meriri Big Brother nke e mere n'afọ 2018, nke a kpọrọ Double Wahala.

Miracle kpara ike site n'imeri ọtụtụ egwuregwu na asọmpi ndị ha mere n'ụlọ ahụ, ndị gụnyere Payporte Arena Games, Final Wager nakwa Pepsi Refresh Your Mix.

Ya na otu nwaanyị nọkwa n'ime ụlọ kwara iko ka ha ka nọ n'ime ụlọ, mana nke ahụ egbochighi ya imeri.

Mercy 'Lamborghini' Eke

Eke meriri Big Brother nke e mere n'afọ 2019, nke a kpọrọ Pepper Dem.

Mmeri a mere Mercy na-akpọ onwe ya "queen of highlights" nwaanyị mbụ na-emeri emume a.

Ọ bụghị naanị ịgbabi 'wire' n'egwu ka e ji mara mgbe ahụ, ihe ọzọ e jikwa mara ya bụ na ọ chọtara ịhụnanya ka ọ nọ n'ime ụlọ ahụ.

Kedụ onye ga-emeri nke afọ a?

Na nke afọ a, kepukepu na-ekwu na ụfọdụ ndị akwaala iko, ọtụtụ amịala ọnụ, mana ọ ga-enyere ha aka ka ọ ga-egbochi ha imeri?

Kedụ onye i che ga-emeri nke afọ a? Gịnị ka ị chere mere ọ ga-eji merie?


Dịka a na-akwado mmemme ekeresimesi, ngalaba na-ahụ maka nhazi nchekwa njem, bụ FRSC n'aha ịchafụ ezipụla ndị ọrụ ha ruru puku iri abụọ na ise irụ ọrụ n'akụkụ Naijiria niile.

Ha kwuru na nke a bụ iji gbalahụ ihe mberede okporoụzọ n'oge a.

Ọzọ,

End of Twitter post, 1

Ụlọikpe enyela ndị ọrụ ụlọomeiwu  na ndị na-edu ha iwu ịkwụsị abụbọọrụ ha na-agba.

Ndi isi ụlọomeiwu kpụpụrụ ndị otu ndị ọrụ ụlọikpe ikwụsị ha ha imechi ụlọomeiwu.

Na mba ofesi,

A kwụsịla ndị ọrụ ụgbọelu mba Namibia anọ ọrụ n'ike maka ife ụgbọelu ka ha ṅụchara manya nke mere ka ụgbọelu ha na-a ga Lagos, Luanda, Accra nakwa Windhoek gbuo  awa asaa tupu o fepụ.

Dịka iwu ife ụgbọelu nke mba ahụ kwuru, ndị sọ efe ụgbọelu ekwesịgghị ịṅụ manya awa assatọ tupu ha efe ụgbọelu.

N'egwuregwu,

Otu egwu Arsenal na-enyere ndị uweojii aka ịchọpụta  ma nwụchie onye tụrụ Dele Alli bụ onye na- agbara Tottemham bọọlụ karama oge ha gbara asompi league agba anọ nke ikpeazụ.

Gee Nkeji nke mgbede a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

taa niile

Ndị ọrụ ụlọọgwụ na-eme abụbọọrụ

Ndị na-arụ ọrụ n'ụlọọgwụ na-elekọta ndị ihe na-emetụta n'isi a kpọrọ Federal Neuropsychiatric Hospital Enugu, amalitela abụbọọrụ ga-anọ ụbọchị atọ, iji dọọ ndị na-achịkọta ha aka na ntị ka ha mezuo nkwa ha na ndị isi ọrụ ha kwere.

Ha kwuru na ha na-enye ndị nchịkọta ha izu abụọ imezu nkwa ha kwere kemgbe ọnwa itoolu gara aga, ma ọ bụ ha amalite ya bụ abụbọọrụ ọzọ n'ọnwa Jenụwarị.

Ihe Buhari kwuru maka Badeh

Buhari enyela ndị ọrụ nchekwa iwu ka ha chọta ndị gbagburu Alex Badeh bụbụ onyeisi ndị agha Naịjirịa.

Atiku tinyekwara ọnụ iji katọọ ogbugbu a.

Ọdọụgbọelu Nnamdi Azikiwe

Onyeisiala Muhammadu Buhari na-aga n'ọdọụgbọelu Nnamdi Azikiwe dị n'Abụja, ebe ọ ga-anọ gbapee akụkụ ọhụrụ a rụrụ ebe ahụ.

N'akụkọ mba ofesi,

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump, amalitela usoro ịkpọlata ndị agha mba ya nọ na mba Siria.

Trump kwuru na ha emeriela otu oyiegwu na-akpọ onwe ha Islamic State, ma kwuo na enweghịzị ihe ndịagha Amerịka ga-anọ ebe ahụ na-eme.

N'egwuregwu,

Tottenham ji goolu abụọ gbapụ Arsenal n'asọmpi iko Carabao, ebe Chelsea banyere n'agba ọkara-ikpeazụ site n'otu goolu Eden Hazard nyere.

Goolu Hazard nyere mere ya nke iri itoolu na itoolu ọ na-enye dịka onye Chelsea, nke bụ na naanị otu goolu fọrọ ka o soro n'ime ndị Chelsea nyerela goolu narị.

Gere akụkọ BBC na nkeji ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri:

Ị ma na ihe niile dị n'osikapa nwere uru ọ bara? Lee ihe nkiri anyị mere maka etu ntụ dị n'osikapa si abụ ego.

Rice economy: Ihe niile dị n'osikapa bara uru


Dịka afọ 2019 na-ebiri ọkụ taa, ọtụtụ mmadụ na-atụ anya na gọọmenti steeti dị iche iche ga-agba mbọ itinye amụma mkpata na mmefu ego nke steeti ha dị iche iche n'ọru, iji mee ka ọnọdụ ndị ha na-achị dịkawanye mma.

BBC Igbo mere nnyocha iji mara ka ọnọdụ mkpata na mmefu nke afọ 2019 na steeti dị iche iche n'ala Igbo siri dị.

Ebonyi

Dave Ụmahị, Gọvanọ Ebonyị steeti

Dịka onye Kọmịshọna na-ahụ maka ego na steeti Ebonyị bụ Obinna Nwachukwu siri kwuo, Gọvanọ Dave Ụmahị e binyela aka ka ọbụrụ iwu, na bọjetị nke steeti ahụ pụtara Otu Ijeri narị naịra na Iri asatọ na-asatọ na ụma isii (N188.6b) n'ụbochị iri abụọ na anọ nke ọnwa Disemba, 2018.

Enugu

Ifeanyi Ugwuanyi, Gọvanọ Enugu steeti

Na steeti a ka anyị nwetara akụkọ na mkpata na mmefu ego nke steeti ahụ pụtara Otu Ijeri narị naịra na Itoolu (N109b) ka bụkwa nke nọ n'ụlọ omeiwu steeti ahụ dịka Kọmịshọna steeti ahụ bụ Eucharia Ọfọ siri kwuo.

Abịa

Okezie Ikpeazụ, Govanọ Abịa steeti

Dịka akụkọ si Enugu siri kwuo, gọọmenti steeti a ka n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a-ele anya na ndị ụlọ ọgbakọ omeiwu nke Abịa steeti ga-eleba anya na amụma mkpata na mmefu ego nke 2019, pụtara Otu Ijeri narị naịra na iri atọ na itoolu (N139b) na mgbe adịghị anya.

Imo

Rochas Okorocha, Gọvanọ Imo steeti

Mgbe BBC Igbo kpọrọ onye Kọmịshọna steeti ahụ na-ahụ maka ego bụ Oriakụ Ugochi Nnanna-Okoro, ọjụwara isi inye nkọwa gbasara ọnọdụ mkpata na mmefu ego nke steeti ahụ nke afọ 2019.

Anambra

Willie Obianọ, Gọvanọ Anambara steeti

Mbọ niile BBC Igbo gbara ịkpọtụrụ onye Kọmịshọna na-ahụ maka ego na steeti ahụ bụ Ifeatụ Onejeme, n'ekwe ntị, bụ nke kụrụ afọ n'ala n'ihi na ọzaghị oku ekwe ntị ya.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


Dịka akụkọ na-ewu, kedu ihe nke a pụtara?

BBC jụrụ ọnụ na-ekwuchitere ụlọakụ kachasị na Naijirịa (CBN) bụ Isaac Okorafor ka ọ kọwatụrụ anyị ihe nke a pụtara.

Okorafor kwuru sị na Naijirịa kwesiri ị bụ mba akụnaụba ha kachasị n'Afrịka kama ọ bụ etu ụfọdụ ihe siri mee mere ka Naijirịa ji gbada.

O kwuru na ọ bụ ọtanisi dị na Saut Afrịka mere ka Naijirịa ji lọghachị dịka onye mbụ maka akụnụba n'Afrịka.

O kwukwara sị na obi adịghị Naijirịa mma na Saut Afrịka abanyela "Recession" kama ọ na-egosi na ndị Naijirịa rusie ọrụ ike na Naijirịa ga-akawanye mma.

Dịka o sị kwuo "Ihe dị mkpa ụgbua bụ ka ndị Naijirịa gbasie mbo ike nke ga-eme ka akụnụba Naijirịa sie ike ma agbagote".

Okorafọ kwuru na CBN nwere atụmatụ ha ji akwalite ndị ọrụ na arụpụta ihe dị iche iche ga-ebulite akụnaụba Naijirịa.

Atụmatụ a nke ha kpọrọ "PAVE" (Produce, Add value and Export) ga-enyere ndị na-arụ ọrụ ubi na ndị na-arụpụta ihe aka.

Etu ọkammụta maka Akụnaụba ụwa sị kọwaa ya

Ndị ọrụ aja na Legọs

Ọkanmụta n'ihe gb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

asara akụnaụba mba bụ Uche Ụwaleke kwuru sị na ị bụ onye nke mbụ n'Afrịka maka akụnaụba bụ maka ihe a kpọrọ GDP.

Uwaleke kọwara na GDP bụ nchịkọta ịchụ ego na nrụpụta n'otu ebe.

Ọ kọwara na Naijirịa ị bụ mba kacha nwee akụnụba n'Afrịka bụ maka na Naijirịa nwere ọtụtụ mmadụ.

O kwukwara sị "ihe kacha dị mkpa bụ etu ndị mmadụ si ebi, ahuike, ụlọ obibi, agụmakwụkwọ, ị nwe ọkụ latrik na ezigbo mmiri ọṅụṅụ kacha mkpa karịa nnụkwụ GDP."

Uwaleke sị kwa na mba Saụt Afrịka nwere ike ịpụta na ọtanisi ọsịsọ karịa Naijirịa n'ihi na ha nwere ihe eji edozi obodo karịa Naijirịa.

O kwukwara sị' "enweghị nchekwa na-eme ka Naijirịa hara irite elele dịka mba kacha nwe akụnụba n'afrịka".

Akụkọ ga-amasị gị


Dịka akụkọ si kwuo, Supremo kuziburu otu egwu bọọlụ N-WL1 na Lamray United.

E kwuru na Supremo kwuru okwu maka obi mgbu dịka o gwuchara egwu n'abalị ụnyaahụ mana o mechara nwụọ n'isi ụtụtụ taa.

Ọtụtụ ndị hụrụ bọọlụ n'anya gara na soshal midia ikwu etu ha si nwee obi mgbawa maka ọnwụ a.

Otu onye ọkachamara n'egwu bọọlụ n'Enugwu bụ Osondu Ngwude, gwara BBC Igbo na Supremo bụ otu onye na-achọpụta mana azulitekwa ndị ọgba bọọlụ oge ha dị obere n'otu bọọlụ nta.

N'okwu ya; "Spremo bụ otu nkuzi bọọlụ na-aba n'ime obodo achọpụta ndị nwere onyinye ịgba bọọlụ.

"O so na ndị zụlitere ọgba bọọlụ Okocha oge ọ nọ n'Enugwu."

Ngwude kwuru na o chọrọ ịlọghachite tinye isi n'otu welitere isi dịka Delta Force mana o melighizi tupu ọ laa mmụọ.

Supremo so n'aka ochie ndị nkuzi egwu bọọlụ na Naịjirịa, n'okwu Ngwude; "O so n'otu Christian Chukwu na Shaibu Amodu lagokwara mmụọ."

Ihe ndị ị na-amaghị maka Supremo

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya

Zico Martinez nọrọ na Facebook bee akwa arịrị maka ọnwụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

onye nkuzi ya

Gbenou Nestor bere nwịị na dike alala na Naịjirịa maka ụbụrụ ya bụ ego ya.

Austin Okafor ka na-ekpe ka ọ bụrụ asị.

Gbenou Nestor kwuru n'otu "All Stars" na Naịjirịa tufuru ihe buru ibu n'ọnwụ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Dịka akụkọ siri kwuo, ọkụ ahụ repịara ihe niile dị n'ime ụlọ ahụ gụnyere akpati akwụkwọ vootu nakwa akwụkwọ vootu dị icheiche.

Onye ọnụ na-eru n'okwu kwuru na ihe a awụnyela aja na nkwado ntuliaka mana o rubeghi ịme nyocha gbasara ịrụka ntuliaka na abịa.

Maka Leah Sharibu:

Nne Leah Sharibu bụ otu nwa agbọghọ ka tọrọ n'aka ndị Boko Haram ka ha wakpochara obodo Dapchi n'afo gara aga, ezigarala gọọmentị ozi ka ha mezuo nkwa ha kwere ịnapụtara ya nwa ya.

Ọ gwara ndị ntaakụkọ n'Abụja na nwa ya ka nọ n'aka ndị oji isi aghọ mgbọ a makana o kweghị esonye ha n'ofufe ha.

N'akụkọ si mba ofesi,

Ngalaba United Nations kwuru sị na otu ụgbọelu helịkọpta nke ndị agha mba Itiopịa kpọkasịrị n'ogige ụlọọrụ UN nke dị Na mpaghara Abyei dị n'etiti mba Sudan nakwa Saụt Sudan.

Ihe mberede ụgbọelu ahụ gburu mmadụ atọ, mana o dobeghi anya ihe mere o ji kpọkasịa.

N'egwuregwu,

Otu Tottenham zuru ike n'ahụ ndị Leicester City ka ha ji ọkpụ atọ a satara otu merie ha mgbe ha zutere na Premier League.

N'ak... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a ọzọ, ndị na-akwado ndị Chelsea nakwa Man City, chị aka n'obi na-eche ihe ha ga-agbata ma e gbuzuo bọọlụ taa.

Ndị agha na ndị Biafra:

Ndị agha Naịjirịa nke Division 82  n'akpagharị n'Abia steeti agọọla ebubo na ha gbara egbe ma gbuo otu onye na steeti ahụ.

Ha gọnarịrị na onweghị onye otu ha, ha dunyere ka o sogharịwa onye chiburu Abia steeti bụ Orji Uzor Kalu.

Mana ha kwetara na ha nwụchịrị ndị otu Ipob isii ghara ha nye n'aka ndị uweojii nọ na steeti ahụ.

Ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Musa Sagir kwuru na ọ bụ maka iweta udo na iwezuga ọdachi ka ha ji wuchie mgbe ndị otu Ipob na-eme ngagharịwe.

N'akụkọ ọzọ,

E mere ọkammụta Mahmood Yakubu onyeisi Inec n'ọnwa ọktoba afọ 2015

Ụlọọrụ na-ahụ maka ihe gbasara ntuliaka na Naịjirịa akpọrọ Inec n'ịchafụ ekwuola na ọ ga-ajụ aha ndị otu pati ndọrọndọrọ ọchịchị na-emeghị ihe ndị iwu kwadoro dịka a na-atụ anya n'aka ndị nnọchiteanya

pati di iche iche tupu amalite ntuliaka.

A wakporo ụfọdụ ndị nkwado PDP n'Abuja

Peter Obi bụ onye na-azọ ọkwa osote onyeisiala n'okpuru PDP kwuputara nke a site n'akara Twitter ya.

Ọ rịọkwara mmadụ niile ha gbalahụ nsogbu na ọgbaghara n'oge a.

N'ofesi,

Ihe mberede a achụpụla mmadụ ruru puku atọ na be ha

Ebupula mmadụ puku kwuru puku na mba New Zealand dịka ndị ọrụ mmeyụ ọkụ na-agba mbọ ịhụ na oke ọkụ bidoro n'ụfọdụ obodo na mba ahụ kwụsịrị kpam kpam.

Oke ọkụ a malitere kamgbe abalị isii na-akwado ibanye obodo ọzọ dị n'akụkụ ya.

Etinyela ọnọdụ gbata gbata, ebe mmadụ ruru puku atọ agbapụla na be ha maka ihe mberede a.

Ọkụ a bụ ọkachasị kamgbe afọ 1955.

N'Egwuregwu

Otu Egwuregwu bọọlụ Mancity na Chelsea ga-akwata ya na mgbede taa bụ Febụwarị iri n'asọmpị Premier league.

Soro anyị na bbc.com/Igbo ka ị chọpụta onye ike ga-agwụ makana anyị ga-agwa ụnụ ka o si gaa.

Nkeji taa

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri taa

Ụmụ Igbo agaghị aza oku ịhapụ ime ntuliaka Ipob kpọrọ- Ohaneze


Dịka ala, agwọ eke bụ onyeozi ọtụtụ ofeke mmụọ

Ufọdụ mmụọ a biri na mbarigwe, n'ime mmiri, n'ime ala na ebe ndị ọzọ.

N'ime akụkọ nke a, anyị ga-agosiputa mmụọ dị icheiche n'ala Igbo nakwa ka e si efe ha.

ALỤSỊ

Alụsị bụ mmụọ di icheiche so Chi-ukwu n'usoro mkpa n'ala Igbo. (Anyị ga-akọwa maka Chi na ngwụcha akụkọ a).

Alụsị n'ala Igbo dị icheiche. Ụfọdụ n'ime ha bụ:

ANYANWỤ na ỌNWA

Anyanwụ bụ Chi a na-efe na mba ofesi dị iche iche

Anyanwụ na Ọnwa bụ mmụọ abụọ ndị Igbo nwere nkwenye na ha bụ ndị ozi Chi.

Anyanwụ bụ anya Chi, ọ na-aga njem na mbara igwe. O si ọwụwa anyanwa na-aga ọdịda anyawụ ụbọchị niile.

Dọkịta Chigọzie Nnabụihe kwuru na ndị Igbo kwenyere na omenala ndị Nri na-efe anyanwụ nke ukwuu nke bụ na ha na-egbu akara ya n'ihu.

Igbo nwere nkwenye na Anyanwụ bụ Chi na-enye ahụmaụzọ. Dika ka ọkụ anwụ sị achụsa ọchịchịrị, Chi nke a na-ekpupụ ihe niile dị na nzuzo.

Igbo nwekwa nkwenye na ọnwa bụ ndị ozi Chi-ukwu.

Dịka akụkọ a sịrị ga, ụbọchị niile ka Chi-ukwu n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a-ezipu Anyanwụ na Ọnwa gawa ụwa.

Ọnwa na Ala bụ ụmụnne

Anyanwụ sị ọwụwa anyanwụ na-aga ọdịda nyanwụ nakwa ọnwa sị mpaghara ugwu na-aga ndịda.

Ha abụọ bụ mmụọ kewara ụbọchị anọ dị n'ọnụ ọgụgụ ụbọchị n'ala Igbo akpọrọ Nkwọ, Eke, Orie na Afọ.

Dika ndị Igbo siri nwe nkwenye, mmụọ ndị a bụ ndị na-agwa 'Chi' ihe niile na-eme n'uwa.

IKENGA

Ikenga bụ mmụọ ama ama n'ala Igbo. Omenala kọwara na ọ bụ ya bụ sọọsọ Chi puru mpi nakwa siri ezigbo ike.

Ikenga bụ chi akachasị enwe akpụrakpụ ya n'ala Igbo

N'oge gboo, ụmụnwoke niile n'ala Igbo nwekwa agba n'ime ọgbọ ha nwere Ikenga nke ha na-efe, ụfọdụ ụmụnwaanyị nwekwara Ikenga nke ha.

Dika Igbo siri wee nkwenye, Ikenga bụ mmụọ na-enye akanaụba, mmerị n'oge agha na ihe ọma ndị ozọ.

Ha na-eji ọbara ọkụkọ maọbụ ewu nakwa ji na ose were turu Ikenga aja.

NDỊ ICHIE

Ndị Ichie bụ ndị nna-nna bi buru n'oge garaaga. Ha bụ mmụọ na-eyi nnukwu egwu oge ọbula, maka Igbo were nkwenye na ha nwere ike ị nye ngọzị maọbụ bụọ onye ahụ ọnụ.

Ezenaụlọ niile n'ala Igbo nwere 'Ndị Ịchie' nke ha, dịka omenaala siri kọwa ha bụ mmụọ na-erị ndụ nke ọma makana oge niile ka a na-atụrụ ha aja.

Ndị Ichie bụ mmụọ na-enye amamihe, mana Igbo anaghị efe ha, sọọsọ nsọpụrụ ka ha na-enye ha. Igbo nwekwa nkwenye na Ndị Iche lọrụ ụwa.

ALA

Omenala kọwara na mmụọ Ala bụ nwaanyị.

Ọ bụkwa mmụọ ama ama na-enye nwa.

A gafesie Chi-ukwu, ala bụ mmụọ kachasị mkpa n'ala Igbo.

N'oge gboo, Igbo nwere nkwenye na ala nwere ike imesu onye ọbụla kpasuru ya iwe.

Ọ bụkwa mmụọ a na-ahụ na ihe niile a kọrọ n'ugbo mịrị mkpụrụ, na-ahụ na mmiri dị n'ala oge ọbụla.

Igbo nwere nkwenye n'ala bụ nne na-enye ndụ.

Igbo nwere nkwenye na Chi-ukwu si ala nwe kee mmadụ.

Ihe a mere ka ọ bụrụ iwu na ha ga-eli onye Igbo nwụrụ anwụ n'ime ala.

Mana, onye ọbụla kpasoro ala iwe, Igbo nwekwara nkwenye n'ala ga-ajụ ahụ onye ahụ.

Dịka ka omenaala sịrị kọwa, Amadịọha bụ Di Ala, nakwa na-agwọ Eke bụ onyeozi mmụọ a.

Ọ bụ Ala bụ mmụọ na-elekọta iwu niile dị n'ala Igbo nakwa chekwa ụmụnwaanyị na ụmụaka.

A na-efe Ala...


Dịka anyị si wetara gị akụkọ ụmụnwaanyị Abịa steeti na-akpa ike nakwa ndị bụ agbara nwaanyị si Anambara steeti, anyị chọrọ igosi gị ndị nke si Ebonyi steeti.

Ụmụnwaanyị Ebonyi mara mma, ma nwekwaa ụbụrụ, nke mere ka ha na-enwuke ebe ọbụla ha gara.

Lee ndị meterela ihe e ji kpụrụ ha n'ọnụ:

Priscilla Ekwere Eleje

Ị na-agụ ego puku naịra, lezie anya ọfụma ka ị hụ mbinyeaka nwaanyị a

Eleje bụ nwaanyị mbụ mbinyeaka ya (signature) na-apụta n'ego Naịjirịa n'ime afọ iri isii na otu (61).

Ọ bụkwa nwaanyị mbụ ga-anọ  n'ọkwa "Director of Currency Operations" n'ụlọakụ etiti a kpọrọ Central Bank (CBN) n'olu Bekee, na Naịjirịa.

Ọ bụkwa nwaanyị agụmakwụkwọ anaghị ara ahụ, dịka o nwere asambodo dị iche iche gosiri na ụbụrụisi ya na-apụ ọkụ.

Uche Azikiwe

Na Azikiwe lụrụ otu dike ala Igbo na Naịjirịa bụ Nnamdi 'Zik' Azikiwe abụghị naanị ihe aha ya ji dịrị n'ime akụkọ a.

Ị ma na Azikiwe bụ ọkammụta na mahadum Nsụka?

O sokwa na ndị nọ n'oche na-ahụ maka etu ihe si aga n'ụlọakụ etiti (CBN).

Azi... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kiwe so na ndị nwetarala ihe nrite Member of the Order of the Federal Republic (MFR).

A mụrụ ya n'ụbọchị anọ nke ọnwa Febrụwarị, 1947.

Osinachi 'Sinach' Joseph (Kalu)

Sinach agaala ọtụtụ mba dị iche iche gaa gụọ egwu ya

Sinach dịka e si mara ya, bụ otiegwu pụrụiche.

Ihe gbasara Chineke na ụka Kraịst na-amasị ya nke ukwu, mere ka ọ na-eti naanị egwu ụka.

A ga-ekwu ole ghara ole? Ọ na-agụ agụ, ma na-edekwa ede.

O nwetala ọtụtụ ihe nrite maka egwu ya.

A mụrụ ya n'ụbọchị 30 nke ọnwa Maachị, 1973.

Angela Okorie

Ị jụọ mmadụ "kedụ aha ndị a ma ama si Ebonyi steeti?" ma ha akpọghị aha Okorie, mara na onye ahụ amaghị steeti ahụ.

Okorie so na ndị aha ha na-ada ụda na Nollywood, ebe o merela ọtụtụ ejije.

A mụrụ ya n'ụbọchị 18 nke ọnwa Ọgọstụ 1986.

Charity 'ChaCha' Eke-Faani

Cha Cha Eke bụ nwa kọmishọna na-ahụ maka agụmakwụkwọ n'Ebonyi steeti bụ Ọkammụta John Eke

Eke bụ onye na-eme ejije na Nollywood.

N'agbanyeghi na ọ ka bụ ezigbo nwaagbọghọ, o meela ọtụtụ ihe nkiri karịrị otu narị.

A mụrụ ya n'ụbọchị mbụ nke ọnwa Mee, 1993.

Grace Amah

Ị bụrụ onye na-ele ihe nkiri ndị Nollywood mgbe gboo, ị ga-amarịrị onye Amah bụ.

Aha ya wuru ewu ọfụma oge ndị dị ka Sandra Achums, Regina Askia na Rita Nzelu "na-achị" Nollywood.

A mụrụ ya ụbọchị 23 nke ọnwa Febrụwarị.

Maria Ude Nwachi

Nwachi bụ aka ochie n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'Ebonyi steeti.

Ọ rụọla dịka onye omeiwu nta na-anọchite anya ndị Afikpo Nọt-Ist.

Ọ bụ ya hibere otu ndị Igbo kacha nwee mmadụ na Facebook.

A mụrụ ya ụbọchị 29 nke ọnwa Septemba, 1970.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Egwu Oke Nkwa


Dịka dọkịta Joseph Ayinde na-ahụ maka ahụ ụmụnwaanyị si kwu, ọrịa afọ ime ndị a abụghị ụmụ nwaanyị niile ka o na-eme makana ahụ dị n'iche iche.

Etu ụmụ nwaanyị dị iche cihe siri kọwaa etu ime nwa ha sịrị pụọ iche

Dọkịta Akinde kọpụtara ọrịa ndị a dịka ndị na-emekarị ụmụ nwaanyị dị ime.

Malaria bụ ọrịa kacha enye ụmụnwaanyị dị ime nsogbu tụmadụ ọnwa atọ ha ji tụrụcha ime ọhụrụ dịka dọkịta Ayinde si kwu.

Oke anwụnta , gburugburu ruru unyi nakwa mmiri dọtị dọkọ n'otu ebe na-ebute ọrịa a.

Ogbugbo: Rahụ na neti ga-ekpuchi gị na afọ ime ọfụma ka anwụ nta ghara ịta gị. Gakwuru dọkita gị ka o nye gị ọgwụ mgbochi iba ka afọ ime gị na-erute ọnwa anọ na ọnwa ise.

Anaemia bụkwa ọrịa ọzọ na-emekarị ụnwaanyị dị ime.

Nke a pụtara mgbatụ ọbara dị n'ahụ nwaanyị bu afọ ime makana ahụ nwaanyị chọkwurụ ọbara o ji arụ arụ maka ibu ọzọ o bu.

Ogbugbo: Rie nri ọfụma, ma nwuo ọgwụ iron nakwa Folic acid ọfụma dọkịta gị nyere gị.

Ọbara mgbanielu: Dọkịta Akinde kwuru na ọrịa a na-ebute ihe bekee kpọrọ 'h... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ypertension', na-emekarị ụmụnwaanyị dị ime makana ọ bụghị naanị ahụ ha na-anata ndozi, ha na nwa ha bu n'afọ na-eke ya.

O kwuru na ọbara mbanielu na-emekarị nwaanyị gbagoterela n'ọnụọgụ afọ iri atọ na isii, mere na ọ ji arịọ ka ụmụnwaanyị mụchaa nwa ha ka ha dị afọ na-erubeghị 35-40.

Ọgbugbo: Na-enyocha onwe gị ka ịwee mara mgbe ọbara gị ji gbalie elu ka ị wee bido n'oge gwọwa ya.

Naanị ndị nwere ya ga-aga nata ọgwụgwọ n'aka dọkịta, ọ bụghị nwaanyị niile bụ afọ ime ka nke a na-eme.

Gestational Diabetes: Aha ọzọ a na-akpọkwa nke a bụ ọrịa suga.

Dọkịta Akinde kwuru na afọ ime nwerike ịkpalite ọrịa suga n'ahụ nwaanyị dị ime maọbụ ọ bụrụ na nwaanyị ahụ si n'aka nne na nna ya nwete ya bụ ọrịa.

Ndị dọkita na-achọpụtakarị ọrịa a n'ahụ nwaanyị dị ime bido izụ ụka iri abụọ na anọ ruo nke iri abụọ na asatọ nwaanyị ahụ ji dị ime.

Dịka ụlọgwụ Cleveland  dị na mba Amerịka si depụta na website ha, GD anaghị ebu ihe ngosi ọbụla mana ụfọdụ ụmụnwaanyị dị ime nwerike inwe ihe ngosi dịka oke ịnyụ mamiri, oke igbọ agbọ, oke agụ ịnụ

mmiri na oke ike ọgwụgwụ.

Ogbugbo: Ị ga na-ga ahụ dọkịta gị kwa mgbe mgbe dịka afọ ime ka na-aga n'ihu, dọkita gị ga-ele ele ogo sụga dị n'ahụ mgbe ọbụla, ị ga e jikwa igwe e ji elele ogo sụga na-enyokwa ya n'aka gị n'ụlọ gị.

Ụfọdụ ụmụnwaanyị nwerike ị chọ ọgwụ maka ibelata ọrịa a mana ụfọdụ bụ naanị nri nakwa ndọtị ahụ ka ha ga-eji belata sụga dị ha n'ahụ.

Etu ụmụ nwaanyị dị iche cihe siri kọwaa etu ime nwa ha sịrị pụọ iche

Sickle Cell disorder: Dọkịta Ayinde kwuru na ọrịa sickle cell na-enye ụfọdụ ụmụnwaanyị dị ime nsogbu.

Ogbugbo: Nwaanyị dị ime bu udiri ọrịa a ga ana-anwụ folic acid ọfụma.

Nwoke ahụ na-enye ụmụ nwaanyị ọgwụ na-eko ha afọ

Ọrịa obi: Ụmụnwaanyị dị ime na-arịakarị ọrịa obi dị iche iche.

Ayinde kwuru na ụfọdụ n'ime ụmụnwaanyị dị ime na-enwebụ ya bụ ọrịa obi mana afọ ime na-eme ka ọ kawanye njọ.

Ogbugbo: Ị ga-anaga ahụ dọkịta gị kwa mgbe kwa mgbe, na-ezu ike ọfụma,gbanahụ oke ibu nakwa oke ndọlị, gwọ ọrịa ọbara mgbatụ ka ị wee gbanahụ ọrịa obi dị iche iche n'afọ...


Dịka gọọmentị wepụrụ mmachi ngagharị dị n'etiti steeti na steeti ọtụtụ ndị mmadụ amaghị ihe chere ha mgbe ha ga-eme njem okporoụzọ.

Njem ime steeti agbanwela dịka ndị ụgbọala na-ebuzi nanị 50% iha ha na-ebu mbụ

Onyeisi ngalaba 'Risk Communication' nke 'National Centre for Disease Control bụ NCDC n'aha ịchafụ bụ Disu Yahya Oyewoga gwara BBC Igbo ihe ndị ga-agbanwe na njem ụgbọala n'etiti steeti.

Ha gụnyere :

Oyewoga kwukwara sị "ngalaba NCDC, nzụkọ Presidential Task Force (PTF), Ngalaba FRSC na ndị nille nwere aka na njem ụgbọala na-enwe nzụkọ iji tule etu ha ga-esi mee ka iwu njem ụgbọala n'etiti steeti nwee isi".

Ọ kọwakwara na ha ga-enwe nzụkọ a kwa mgbe iji hụ na njem ụgbọala n'etiti steeti ga adị mma.

Oyewoga kwukwara sị "anyị na-enwe kwa nzụkọ ka anyị bipụta atụmatụ ga-eme ka mmadụ niile ghọta usoro njem ụgbọala".

Kedu ihe atụmatụ a nwereike ibute?

 Otu ihe nwereike ime dịka ndị ngalaba nọrọ onwe na-achịkọta njem ụgbọala na Naijrịa bụ National Union of Road Transport Work... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ers ekwuola na ọ bụrụ na gọọmentị ewepụtaghị ụzọ ha ga-eji nyere aka na ha ga-ebuli ego njem ụgbọala.

Ngalaba a na-akọwa na ọ bụrụ na ha ga-ebu nanị mmadụ passentị iri ise pekarịa ihe ha na-ebu mbụ na ha kwesiri ibuli ego njem ha ka ha nweta uru.

Ego ndị jị ụgbọala eme njem n'ime stteti dịka Legọs arịala elu

I ji maa atụ, mgbe ewepụrụ mmachị ngagharị n'ime steeti, ndị ọkwaa ụgbọala na-ebubu mmadụ anọ n'oche ma naa ha N300 were si Ajao Estate ruo Obalende kama ma dịka ha  tinyere atụmatụ nchekwa coronavirus, ha na-ebuzi mmadụ abụo n'oche ma na-anazị ha N500.

Otu onye na-arụ n'ụlọọrụ na-eji ụgbọala ebu ndị mmadụ site na otu steeti gawa ọzọ kwuru na ha agaghị ebido ọrụ ozugbo tupu ha atule etu ya bụ atụmatụ ga-esi metụta ọrụ ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Dịka ha batachara ma kwuputechaa aha ha na ihe e ji mara ha gụnyere ụdịrị ihe ha chọrọ na nwoke maọbụ nwaanyị ha na-ayị, ha kwukwara ụdịrị ihe ha na-atụ anya ga-eme mgbe ụbọchị 71 ha ga-anọ n'ime ga-abịacha laa.

Ndị dị ka Laycon bụ otiegwu, Dorathy, Nengi, nakwa Ozo, ka ndị mmadụ kpụ n'ọnụ kemgbe ha tụrụ ụkwụ n'ime ụlọ ahụ.

Ihe mere ha ji ewu:

1) Laycon:

Site n'oge o yi uwe na-enwu ọkụ pụta n'ebe Ebuka Obi-Uchendu bụ onye nchịkọta ya bụ emume na-anabata ya, ruo ka o kwuru na ịkpa maka mmekọ nwoke na nwaanyị masịrị ya, ọtụtụ ndị mmadụ gụfuru ya.

Ha sị na enweghi ihe ọ chị, ụfọdụ che na o kweghi ekwu okwu n'ihi na "ọ maghị asụ Bekee", ebe ndị ọzọ kwuru na ọ bụ maka na ọ hụtara onwe ya ka onye ndị ọzọ karịrị, mere o ji gbachi nkịtị na-ele sọsọ anya.

Mana ka Laycon bụ otiegwu chọrọ iji ohere a kwalite egwu ya mepere ọnụ gụọ otu egwu ya, ọtụtụ ndị mmadụ echigharịala ma kwuo na ha ga-akwado ya.

Ụfọdụ ndị otiegwu a ma ama gụnyere Reminisce, Sean Tizzle, Chinko Ekun, Oxlade adọnyekwara... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

la ya ukwu.

2) Dorathy:

Dorathy mere ka ọtụtụ ndị chefutu ọzụzụ nne na nna ha zụrụ ha site n'oge o zutere Ebuka, ma ruo oge ọ banyere n'ime ụlọ.

Gịnị ka ha ji kpụrụ ya n'ọnụ? Ha hụrụ ara ya ma na-eti mkpu na o juru ebe niile, ọ bịara dịka ara ya o nweela ndụ nke naanị ya.

Ọtụtụ ndị ọkachasị ụmụnwoke, kwuru sị na ha ga na-akwado ya n'ihi otu ihe a.

3) Nengi:

Nengi ma na ọ mara mma tupu ọ bata n'ụlọ, mana ọ maghị na ọ bụghị mma ya ga-eme ka ndị mmadụ kpụrụgodi aha ya n'ọnụ.

Dịka Dorathy, ukwu Nengi enweela ndụ nke ya, dịka ndị mmadụ na-ekwu na ihe o bu n'ukwu bụ 'ebelebe'.

Ihe ọzọ mere o ji ewu bụ na ndị mmadụ na-ekwu na ọ na-atụ asị na ọ dị afọ 20 n'afọ a n'agbanyeghi na ọ sị na o so mee asọmpi maka nwaanyị kacha maa mma na Naịjiria n'afọ 2017.

4) Ozo:

Ozo malitere iwu dịka ndị mmadụ na-ekwu na ọ mara ezigbo mma nwoke.

Ndị mmadụ na-ekwu na Ozo nke ezigbo aha ya bụ Ozoemena ma na ọ mara mma, ma bụrụ onye ga-etinye obi ọtụtụ ụmụnwaanyị na nsogbu.

Ihe ise gbanwere maka Big Brother Naija nke 2020

Big Brother Naija agba nke ise ga-amalite taa n'elekere asaa nke abalịMana ọrịa coronavirus emeela ka ụfọdụ ihe gbanwe gbasara ya bụ ejije.

Onye ga-achịkọta ndị ga-eso na BBNaija nke 2020 ka bụkwa Ebuka Obi- Uchendu.Lee ihe ise ga-agbanwe na nke afọ a1.Ndị ọbia agaghị abatali n'ụlọ ebe a na-eme ya bụ ihe nkiri2. Ndị na-ekiri ha agaghị abịali n'ụlo ebe a na-eme ngosi ogo mwepụ na BBNaija3. A ga na-enyocha mkpọmọkụ ahụ onye ọbụla so eme ihe nkiri a kwa ụbọchị

4. A ga-eji disinfectant ehicha ebe ọbụla n'ime ụlọ ahụ tupu amalite mmepụta ihe nkiri mgbe ọbụla.

5. Ndị ọrụ ahụike ga-anọ ikwado ndị na-eme ya bụ ihe nkiri.

Ihe nrite ga-eso ndị meriri na Big Brother Naija 2020

Ọtụtụ ihe bụ nke gbanwere maka Big Brother Naija nke afọ 2020, site na nhọpụta ndị ga-esonye e mere n'elu intaneti rakwa ihe nrite so ya.

Onye ga-emeri agba nke ise a ga-eji ihe nrite ọnụ ego ya ruru nde naira iri asatọ na ise.

Lee ka e si gbarie ya:

Ndị hibere emume a kwuru na ha e nyochala ndị niile ga-eso me ya bụ ejije, dopu ha ruo...


Dịka ha depụtara n'elu ihe ngosi ha wepụtara iji zie ozi maka ya, ha kwuru na ọ bụ ịkpa maka etu mmegbu na mkpagbu ndị uweojii si metụta ndị ntorọbịa.

End of Twitter post, 1

Otu onye akpọrọ aha ya so na ndị ga-anọchị anya ndị ntorọbịa bụ Ife Durosimi-Etti agbụrụla onwe ya na ya bụ nzụkọ.

O kwuru n'akara Twitter ya kwa na ọ gaghị eso n'ihi na ihe ndị ntorọbịa chọrọ doro anya.

Dọkịta Joe Abah bụkwa onye gaara achịkọta ọgbakọ a dekwuru na ọ gaghị emezi ya bụ ihe.

Anonymous anarala gọọmentị Naịjirịa ụfọdụ Twitter ha n'ike

Otu ndị kpọrọ onwe ha Anonymous ewegharala ụfọdụ akara Twitter gọọmentị Naịjirịa n'ike.

Ha mere nke a iji gosi nkwado ha n'ebe ndị na-eme ngagharịiwe gbasara END SARS nọ.

Ha kpọrọ oku ka gọọmentị Naịjirịa nwụchie ma nyochaa ndị ọrụ SARS pụrụiche.

Ngalaba na-ahụ maka ikike ruru onye n'Afrịka etinyela ọnụ n'okwu gbasara ENDSARS na Naịjirịa.

Ngalaba ehibere n'Afrịka iji chekwa ikike ruru onye bụ ACHPR n'aha ịchafụ akpọọla oku ka akwụsị ịwakpo ndị na-eme ngagharịi... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

we n'udo.

Ha kwuru nke a n'akwụkwọ ozi ha gbasara n'akara Twitter ha ma kwuo na oge eruwo a ga-eji nyocha ndị ọrụ SARS na ebubo niile eboro ha n'ụzọ ziri ezi.

Kedụ ndị bụ Anonymous

Ndị otu a enweghi ihe maọbụ onyeisi.

Mkpụru okwu ha ji aga bụ "anyị dị igwe", nke ha ji atụ aka na ọtụtụ mmadụ so n'otu ha.

Dịka ha enweghị ndị ọchịchị, onye ọbụla nwereike sio na ya so n'otu a.

Nke mekwara ka ndị so otu a nwee ebumnuche dị iche iche, nke mere ha enweghị olileanya otu.

Mana, ha bụ ndị na-agba mbọ maka ndị ji aka ike achịgbụ ndị mmadụ.

Ha na-eji ịnara ndị mmadụ ogige ịntanetị ha eme ihe a.

Ọ bụ ihu nwoke a kpọrọ Guy Fawkes, bụ onye wuru ewu maka akwụkwọ Alan Moore dere a kpọrọ V for Ventetta.

N'akwụkwọ ahụ, otu nwoke na-eyi ihu ahụ dịka ọ na-agba mbọ ịkwatu gọọmenti nrụrụaka karịrị na ya.

Babajide Sanwo-Olu akpọpụtala aha ndị uweojii anọ a na-enyo maka iwakpo ndị na-eme ngagharịiwe

Aka na-achị Legọs steeti bụ Babajide Sanwo-Olu akpọpụtala aha ndị uweojii anọ a na-enyo maka iwakpo ndị na-eme ngagharịiwe na steeti ya.

Ọ kpọrọ mmadụ anọ a dịka ọ na-asa otu nwaagbọghọ e setere n'ihe onyonyo ka ndị uweojii na-akpụbanye ya n'ime ụlọọrụ ha.

O kwukwara na gọọmentị ya eburula ihe gbasara akparamagwa ndị uweojii n'isi, ma kwuo na e kpewela ndị uweojii anọ a ikpe.

O kwuru na gọọmentị ya ewepụtala nde naịra narị abụọ (200m) maka iti ndị nwụrụla nn'aka ndị uweojii aka n'obi na steeti ya.

Ma kwukwaa na gọọmentị ya ga-etinye anya n'ihe gbasara mmegbu ndị uweojii.

Ọ gakwara n'ihu rịọ ndị e tiri ihe ebe ọ na-eme ngagharịiwe mgbaghara maka nke a.

N'ihe gbasara ụgwọ ọnwa ndị uweojii, Sanwo-Olu kwuru na ha etinyewela anya n'ihe gbasara ya n'obi gọọmentị etiti.

'Ndị SARS mekarịrị ihe e dunyere ha' - Bishọpụ Paulinus Ezeokafor

Bishọpụ Paulinus Ezeokafor etinyela ọnụ na ngagharịiwe END SARS

Bishọpụ Paulinus Ezeokafor bụ bishọpụ ndị Katọlik nke Ọka Dayọsis etinyela ọnụ n'ihe gbasara END SARS.

O kwuru na ọ bụ emeghi ihe mgbe e kwesịrị ime ya na-ebute mmebi ihe.

O kwuru na ndị SARS emekarịala ihe e dinyere ha, mere...


Dịka i na eme njikere maka afo ọhụru a, lee ihe isii ikwesiri ị ma maka afọ a.

Ọgbakwụnyere otu ụbochị

End of Twitter post, 1

N'ọgụgu ụbọchị afọ dịka ndị bekee sị agụ ya, afọ 2020 gbakunyere otu ụbọchi.

Nke pụtara na o nwere mkpụrụ ụbọchị nari atọ na iri isii na isii.

Nke a bụ nke ndị bekee na-akpọ 'Leap Year'.

Ihe ga-eme n'igwe

Ọ bụ na afọ 2018 ka ahụsoro ọnwa na-acha anụnụ

Ọnwa na acha anụnụ anụnụ ga-apụta n'eluigwe n'abalị iri atọ na otu nke ọnwa Oktoba

Nke dịka ibe ya, a ga-enwe mkpuchi anyanwụ bụ nke Bekee kpọrọ 'Solar Eclipse' n'abalị iri abụo na otu nke ọnwa Jun.

Mana ọ bụ ndị mba Etiopịa, Ọman na Tibetị ga-ahụ nke a.

A ga-enwekwa mkpuchi ọnwa (Lunar Eclipse) ụgbọro anọ n'afọ 2020.

Mana ọ bụ naanị ugboro atọ ka a ga-ahụ ya n'Afrịka.

Nke mbụ bụ n'abalị iri nke ọnwa Jenụwarị (Wolf Moon Eclipse); nke abụọ bụ n'abalị ise nke ọnwa Jun, ebe nke atọ bụ n'abalị ise nke ọnwa Jụlaị (Thunder moon Eclipse)

Egwuregwu Olịmpịk

Mba Japan ga-eme emume Olịmpik

N'obodo Tokyo ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

dị na mba Japan ka a ga-eme emume egwuregwu olimpik nke afọ 2020.

Ihe karịrị mba narị abụọ nakwa mmadụ puku iri na otu ga esonye n'egwuregwu a.

Egwuregwu a ga-ebido site n'abalị iri abụọ na ise nke ọnwa Ọgọstụ ruo abalị isii nke Sepụtemba.

 BREXIT

Ọ bụ na ụbọchị 31 nke Jenuarị ka ndị mba Ịngland ka apụ n'Iropịan Yunịọn

Ọnwa Jenụwarị afọ 2020 gbaa mkpụrụ ụbọchị 31 ka mba 'United Kingdom' kwuru ha ga ahapụ otu Yuropịan Yunịọnụ.

K bugharịrị ụbọchị ọpụpụ ha site n'ọnwa Machị gaa Ọktoba afọ 2019, tụpụ ha etinye ya n'ọnwa Jenụarị.

5G

A na-atụ anya na 5G ga ebiri ọku n'afo 2020

Ị chetara na ọ bụ n'afo 2019 ka ụfọdụ ndi ụlọọrụ na-ere Ịntanetị bidoro ire 5G nke na eme ka igwe Intanetị dị ọsịsịọ?

Kama dịka ụlọ ntaakụkọ FORBES na-akọwa na ọ bụ na afọ 2020 ka Igwe 5G nke Intanetị ga-eju ma bara abara.

Ufọdụ Igwe ihe ndị Google ga-ewepụ n'afọ 2020

Ndị ụlọọrụ 'Google' na-akwado imemile ụfọdụ ngwa ọrụ na Igwe eji mara ha. ha gunyere

Ego mmanụ agbidi

Mmanụ agbidi na-enye otutumba ego

Ngalaba ụloakwụkwo na-ahu maka akụnaụba uwa bụ 'Institute of International Finance' na-akowa na egọ eji egote mmanụ agbidi ga agbadata.

Ha kowara na ihe ga-ebute nkea bụ n'ihi etu ndị mba Amerịka, Kanada na Brazịl si egwuputa mmanu agbidi n'ike n'ike.

Ha na-atụanya na ọ ga abụ ihe dịka karama mmanụ agbidi nde na ọma itolu ka a ga na emepụta uwa niile kwa ụbọchị.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri ga-amasị gị:

2019 in summary: Were anya gị gba nkiri


Dịka iko mba ụwa na-enwuru ọkụ, anyị ga-azaa ajụjụ ndị a na ndị ọzọ.

1. Kedụ ndị kacha merie n'iko mbaụwa?

Brazil bụ ọkaibe ma e kwuwe okwu mmeri n'iko mbaụwa dịka ha meriela ugboro ise. mmeri ikpeazụ ha bụ n'afọ 2002.  A gbara na be ha n'afọ 2014, mana ha biri ka onye ụmengwụ na ọkara ikpeazụ (semi-final) ebe e nyere ha ọkụ asaa a satara otu (7-1)

O nwebeghị mba anọghị na Yuropu ma ọ bụ Saụt-Amerika bulierela iko mbaụwa, ebe mmeri nke Jaminị, Spen, na Ịtali n'asompi atọ e mere n'ikpeazụ a na-egosi na Yuropu bu ụzọ site na mmeri iri na otu, ebe Saụt Amerịka nwerela itoolu.

2. Kedụ onye kachasị nye goolu?

Nwaafọ Jamini ọkpa na-aghọ nkọ n'inye goal bụ Miroslav Klose bụ onye kachasịrị nye goolu site na-inye goolu iri na isii n'asompi iko mbaụwa anọ. Ọ lara ezumike nka n'afọ 2016 mana ọ ga-aga Roshia dịka otu n'ime ndị ọrụ nchịkọta otu egwuregwu bọọlụ ala ya.

Nwaafọ Brazil bụ Ronaldo bụ onye nke abụọ site na inye goolu iri na ise, asatọ n'ime so na mmeri nke mba ahụ meriri n'afọ 2002... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

.

Nwa amala Fransị bụ Just Fontaine bụ onye kachasị nye gọolu n'otu asompi. O nyere goolu iri na atọ n'egwuregwu isii n'asompi afọ 1958.

3. Kedụ maka ndị egwuregwu ugbua?

N'ime ndị egwuregwu ndị nyerela goolu iri maọbụ karia na iko mbaụwa, naanị nwaafọ Jaminị na-agba n'etiti bụ Thomas Muller ga-eso aga Rọshịa dịka onye egwuregwu.

Iji sonyere nwa amala ya bụ Klose onye nke nọ ọkwa mbụ, Muller ga-agba mbọ inwetakarịa goolu ise o nyerela n'otu asompi.

Nwafọ Kolombia bụ James Rodriguez ritere nzere akpụkpọụkwụ ọlaedo ('Golden Boot') oge ọ ggbara n'ikpeazụ a, nye mere o mee ka o mere na mbụ, ọ ga e soro ndị bụ ọkaibe.

Naanị otu onye ogbo goolu (defender) sonyerenụ bụ Rafael Marquez gbara afọ 39, onye ga-abụ nke ise ọ na-agbara mba Meziko iko mbaụwa nyereluola goolu dịka Cristiano Ronaldo.

4. Otu egwuregwu anaghị enyezi goolu ka ha si enyebu

Goolu ole enyere n'egwuregwu agbara n'iko mbaụwa ikpeazụ bụ nke pekarisiri na ndị niile a gbara kemgbe afọ 1966 - afọ mbụ ndị ọkacharamara n'okwu bọọlụ bụ Opta bidoro nwewa ndekọ maka nke a.

Agbanyeghị nke a, ihe dịka goal abụọ na ọkara bụ ihe e nyere n'egwuregwu ọbụla a gbara n'afọ 2014 bụ nke kachasị kemgbe asompi iko mbaụwa e mere na mba Spen n'afọ 1882.

Ọ dịka goolu a na-enye site n'akụkụ agbadala.  Ezigbo ọmụmaatụ bụ iji iko mbaụwa a gbara ikpeazụ tụnyere nke mbụ Opta dekọrọ nke Ingland meriri na afọ 1966.

Na mgbacha asompi afọ 1966, e nwere bọọlụ kpụ ọkụ n'ọnụ si etiti ọgbọ bọọlụ (outside the box) gbaa karịrị nke sị n'ọnụ igwe goolu, mana n'ime bọọlụ kpụ ọkụ n'ọnụ iri abụọ a gbara n'afọ asompi ikpeazụ nke afọ 2014, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị e siri na ebe penaliti were gbaa.

5. Ingland nwere ike ịna asọ gani gani mana Premia Lig ka chị ọgbọ

Kemgbe mmeri ha nwere n'afọ 1966, Ingland agabeghị karịa agba nke anọ otu ugboro. Mana nke a akwụsịghị mba ndị iji ụmụafọ ha na-agba bọọlụ na otu egwuregwu na-agba n' Premia Lig.

Na agbanyeghị ndị kara aka n'a bọọlụ dịka Leroy Sane, Marcos Alonso na David Luiz hapụrụ ụlọ, Premia Lig nwetara ndị egwuregwu karia ndị ọzọ.

E...


Dịka izu a bụ nke ikpeazụ n'ọnwa Janụwarị afọ 2020, lee akụkọ ụfọdụ mere ka ọnwa a bụrụ kpọkịrịkpọ.

Enyinnaya Abaribe

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

Abaribe bụ onye na-anọchite anya Abịa-South n'ụlọomeiwu ukwu nke Naịjirịa.

Ihe mere aha ya jị daa ụda n'izu a bụ maka na ọ gwara onyeisiala Muhammadu Buhari sị ya rituo n'oche ọchịchị n'ihi na ọnọdụ nchekwa na-akawanye njọ na Naịjirịa.

Okwu ya juru ọtụtụ ndị mmadụ afọ, mana ọ tọghị Buhari ọchị chaa chaa.

Ọnwụ Kobe Bryant

Kobe Bryant na nwa ya Gianna

Kobe Bryant bụ nwaafọ Amerịka e ji bọọlụ nkata mara.

N'abalị iri abụọ na asatọ nke ọnwa Janụwarị ka akụkọ pụtara na Bryant anwụọla.

Ọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu helịkọpta.

Ya na nwa ya nwaanyị bụ Gianna na mmadụ asaa ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ahụ.

Ọnwụ Bryant na Gianna gbawara ọtụtụ mmadụ obi.

Ịba Lassa

Lassa Fever Outbreak:Etu e si lie nwaanyị Lassa Fever gburu

O teela ịba Lassa (Lassa Fever) nyewere nsogbu na Naịjir... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ịa.

Mana ọ malitekwara ọzọ n'ọnwa Janụwarị afọ a.

Ka ọ dị ugbua, mmadụ abụọ anwụọla n'Enugwu.

Ọtụtụ ndị ọzọ anwụkwaala n'akụkụ Naịjirịa ndị ọzọ.

Nje Coronavirus

Ọrịa ọjọọ 'Coronavirus' malitere n'obodo 'Wuhan' dị na mba Chaịna.

Mana ọ gbasaala ọtụtụ mba ndị ọzọ ugbua nke mere ka onye ukwu na onye nta chịrị obi n'aka.

Ọ batabeghị mba Afrịka ugbua, mana otu ahụike mba ụwa bụ WHO agwala onye ọbụla ka ha kee nkwụcha.

Ụgwọọnwa NYSC

Onyeisi na ndị otu NYSC

N'izu a ka gọọmentị etiti kwupụtara na ha etinyela ego n'ụgwọọnwa ndị ji otu afọ efe ala nna ha a kpọrọ NYSC n'ịchafụ.

Ha buliri ụgwọọnwa ahụ site na N19,800 ruo N33,000.

A malitere kwụwa ụgwọ ahụ n'uju n'ụbọchị Fraide.

Burna Boy

Obi lọrọ ọtụtụ mmadụ mmiri dịka ntuurugo 'Grammy Award' kwara Burna Boy.

Ọtụtụ tụrụ anya na Burna ga-erite nturugo a, mana nke ahụ emeghị.

Onye nwetara nturuugo ahụ bụ Angelique Kidjo onye mba Bene repọblik.

Ado Doguwa

Ado Doguwa bụ onye omeiwu nta na-anọchi anya mpaghara Doguwa/Tudun Wada dị na Kano steeti.

Doguwa kpọrọ ndị nwunye ya anọ gaa ọgbakọ ndị omeiwu n'ụbọchị Wenezdee izu a.

O kwuru na ihe o ji mee nke a bụ iji gosi na ọ bụ nwoke siri ike ma n'ụlọ omeiwu ma n'ụlọ ya.

O kwukwara na ụmụnwaanyị ahụ nyere ya ụmụ 27.

Akụkọ Doguwa ka na-ewu na soshal midia

Brexit

https://ichef.bbci.co.uk/live-experience/cps/624/cpsprodpb/vivo/live/images/2020/1/31/a09b28cf-896d-4dd6-b573-6370043a9b1a.jpg

N'izu a ka mba Briten si n'otu European Union pụọ.

Ọpụpụ ha kụụrụ ọnụ n'abalị mbụ nke ọnwa Febrụwarị.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ụmụnwaanyị Imo emeela ngaghariwe maka nchụda Ihedioha


Dịka ka anyị si ekwu okwu SARS, onyeisi ndị uweojii bụ Ibrahim Idris enyeela mkpebi ka otu ọhụrụ akpọrọ Federal Anti-Robbery Squad sepuo aka n'ihe niile nanị gbasara ohi maọbụ nke na-eleba anya na ndị tọrọ ndị mmadụ.

O kwuru na ụlọọrụ ya ga-anabata mkpesa onyeọbụla nwere maka ụlọọrụ ọhụrụ a

Ngalaba na-azi ntuliaka na Naịjirịa INEC ekwuola na mmadụ kariri nde iri na atọ bụ ndị denyere aha dịka ndị ga-eso na ntuliaka 2019.

Cheta kwa na taa ka Imo steeti ga-eme ntuliaka okpuru ọchịchị nke Imo steeti mana parti dịka PDP na APGA ekwuola na ha ga-esepu aka na ntuliaka a makana onweghị onye gwara ha maka ya.

Angela Merkel ga-abịa Naịjirịa

N'mba ofesi, aka na Germany bụ Angela Merkel ga-abịa njem a'ala atọ n'ime Afrika maka ị nwe mkparịtaụka gbasara ndị mbiambiara.

Merkel ga-enwe mkparịta uka na Senegal, Ghana na Nigeria, bidoro n'ụbọchị iri abụọ ni itoolu ruo ụbọchị iri atọ nb'otu n'ime ọnwa a.

Eniela Ras Kimono taa

Na ngwụcha, taa ka ha ga-eli Ras Kimono na bee nna ya n'Onicha O... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

lone n'ime Delta steeti.

Ras Kimono bụ oti egwu reggee nke ama ama nke ọma.

Gee akụkọ anyị taa:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Lee ndị natara N5000 gọọmenti etiti na-enye ndị ogbenye


Dịka ndị SSS siri kwuo, ha nwuchiri Maina n'abalị iri atọ nke ọnwa Sepụtemba na ụlọ ndịna dị n'Abuja ka ndị EFCC rịọrọ ha enyemaka ịnwụchị nwa amadị a.

Ndị EFCC kwuru na Maịna bụ onye a na-achọ achọ maka ebubo na aka ya dị na mpụ na nrụrụaka.

Akụkọ ndị SSS na-akọ maka nnwụchi Maina na-atụ n'anya, mana ọtụtụ mmadu na-ajụ onye ọ bụ nakwa ihe o mere eji achọ ya.

Onye bụ Abdulrasheed Maina?

Maazị Maịna bụbu onyeisi ngalaba na-ahụ maka ụgwọ ezumike akpọrọ "Presidential Task Force Team on Pension Matters" (PRTT) nke Goodluck Jonathan hibere mgbe ọ bụ onyeisiala.

Ọ bụ n'afọ 2010 ka Jonathan họọrọ Maina ka ọ nọrọ n'isi ndị na-elebanye anya na mpụ dị n'ụgwọ ezumike nke Bekee kpọrọ 'Pension'.

N'afọ 2012 e boro Maina ebubo oke nrụrụ aka gbasara ụgwọ ezumike nka ndị mmadụ ruru ijeri narị narịa.

Ngalaba ụlọ omeiwu a kpọrọ "Commitee on Public Service and Establishment and State and Local Government Administration" nyochara ebubo a ma maa Maina ikpe.

Maina kpụpụrụ ngalaba ụlọ omeiwu a na onye... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

isi uweojii Naịjirịa ụlọikpe.

Ka o mechara nke a, onweghịzi onye hụrụ Maina anya ọzọ, nke mere ndị uweojii jiri sị na ha na-achọ ya achọ.

Gọọmentị chụrụ ya n'ọrụ ma wepụ okwu ya ụlọikpe.

N'afọ 2015, EFCC kpụpụrụ maazị Maina na onye bubụ onyeisi ndi ọrụ gọọmentị bụ Steve Oronsaye na ndi ọzọ ụlọikpe.

Ka ndị ọzọ si na-aka ha dị ọcha, anya ahụghị Maina.

Maina sepụtere isi ọzọ n'afọ 2017 mgbe gọọmenti Buhari weghacitere ya n'ọrụ ma bulie ya n'ọkwa.

Ka mba dawara ebe niile maka atụmatụ a, onyeisiala Muhammadu Buhari nyere iwu ka a chụo ya ozugbo.

Onye weghachiri ya n'ọrụ?

Maazi Maina na-esi ọnwụ na Onyeisiala Buhari ma maka nlaghachite ya.

Winifred Oyo-Ita bụbu onyeisi ndị ọrụ na Naịjirịa sị na aka ya adịghị ya.

Akụkọ kwuru na onye bụbụ Minista na-ahụ maka ime Naịjirịa bụ Abdulrahman Dambazau na Minista na-ahụ maka ikpe bụ Abubakar Malami ma maka ihe a mere.

Etu o sikwuru ugbua

Ndị SSS si na nwa Maina bu nwata akwụkwọ miri egbe mgbe ha zutere ya na nna ya.

Ha kwuru na ọ bụ n'ime ụgbọala mgbọ egbe adịghị abanwu ka anwụchịrị ha abụọ.

Maazị Maina na nwa ya nọ n'aka ndị EFCC ugbua na azara ọnụ ha.

Anya anyị ga-adị n'okwu iji mara etu ọ ga-esi gaa.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Onweghi onye ga-awakpo nwa Abia steeti gbara aka laa'


Dịka ndị otu Cancer.ca siri kọwaa, ọ bụ  Dọkinta Mitchell Brown bịdoro ụbochị a i ji mepee anya ndị mmadụ maka ihe gbasara ọrịa kansa n'afọ 2011.

Brown kpọrọ ya 'BRA Day' nke pụtara "Breast Reconstruction Awareness Day".

#NoBraDay: Ọ ga-akwụsị ọrịa kansa n'ụmụnwanyị?

Ebum n'obi Brown bụ ị kụziri ụmụnwaanyị ndị a ga-awa ara maka ọrịa kansa na ha nwere ikike ị sị ka awa ha ara ma meekwa ya ka ọ dị mma .

Nke a ka ndị Bekee na-akpọ 'Reconstructive Surgery'.

Afọ atọ ka ọ were ka emume a gazụọ mba iri atọ.

Ka oge na-aga ka atụghaghịrị aha ụbọchị a site na BRA DAY ọ bụrụzia No BRA Day, nke mere ka ọtụtu ndị mmadụ aghọtaghe ya.

Ọ na eme Nwoke na Nwanyị kama ọkacha eme ụmụnwanyị ebe ihe pekarịrị 1% n'ime ụmụnwaoke (Dika Nna Beyounce Knowles bụ Mathew Knowles) otu narị na-enweta ya.

Otu ihe ikwesiri ime i jị gbochie Kansa Ara

Ịchọpụta n'oge

Enwere ụzọ abụo esi achọpụta ma mmadụ enwere Kansa ara.

         2. Nke abụọ bụ ịga ụlọ ọgwụ ka ha nyocha ara gị

Nwaanyị ji igwe kọmpụta enyocha... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ara maka kansa

Onye meriri ọrịa kansa

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ụbọchị taa

Nwaada a na-akọwa na ọ bụ ụbọchị maka Kansa Ara na ọ bụghị maka ịgba ọtọ

 Nwaada a na-egosi ụmụnwanyị etu ha ga-esi nyocha onwe ha maka kansa ara.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkịrị ga-amasị gị

King Jaja of Opoba: Ndị ntọ tọọrọ ya mgbe ọ gbar afọ 12


Dịka ndị otu bọọlụ Peruu ndị yi uwe ọcha na Denmak ndị yi uwe ọbara ọbara pụtachara, ha gụrụ egwu eji maara mba ndị a bụ 'National Anthem' n'asụsụ bekee.

Nwafọ mba Denmak bụ Erikson gbapụrụ bọọlụ mgbe onye ogbu bọọlụ bụ Bakary Gassama  nke Gambia gburu opi ya.

Na nkeji anọ na isii, ndị Peruu nwetere ohere ịgba bọọlụ n'efu bụ 'free kick' mgbe Farfan gbaturu Dalsgaard.

Ndị Denmak nwetere ' free kick' nke ha nkeji iri n'ime asọmpị ahụ ma ha gbafuru ya.

Onye Peruu bụ Tapia nwetere akwụkwọ ịdọ aka na ntị nke bụ 'yellow card' maka ịgbatu Sisto nke Denmak.

Nime nkeji iri anọ na ise agbakwunyere otu nkeji, Cueva onye mba Peruu tara ohere inye goolu site na penaụti.

Nkeji iri anọ na ise agbakwụnyere nkeji abụọ a lara ezumike ọkara nke bụ 'half time'

'Etu m ga-esi kiri asọmpị Naịjirịa na Kroeshia'

Trauco gbaturu Poulsen nke Denmak, ma nye ha ohere ị gba 'free kick' na nkeji iri ise na abụọ.

N'ime nkeji iri ise na itoolu Poulsen nyere goolu mgba osi n'okpuru onye oche bọọlụ ndị Peru bụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Gallese gbafe bọọlụ.

Cueva gbara ezigbo bọọlụ kpụ ọkụ dịka oche bọọlụ bụ ndị Denmak bụ Schmeiche gbochiri bọọlụ ị gafe ya na nkeji iri isii na itoolu.

Ndị Peruu gbalịsiri ike ka nyeta ndị Denmak goolu mana Denmak foro ntụtụ taa na ha agaghị ekwe ka nke a mee.

N'ikpeazụ Denmak ji ọkpụ otu merie ndị Peruu (Peruu 0 - 1 Denmak).


Dịka nwunye onyeisiala, ụfọdụ ndị nwereike iji ihe ndị si gị n'ọnụ pụta na-atụnyere ọchịchị di gị.

Nke a apụtala/pụtara ihe n'ọchịchị ndị dịka Muhammadu Buhari, Goodluck Jonathan na Turai Yar'Adua, ebe okwu nwunye ha gbara ọtụtụ ndị gharịị.

Lee ihe ndị ị nwereike iji echeta ndị nwunye onyeisiala ndị a:

Aisha Buhari:

Aisha Buhari a mụrụ n'ụbọchị 17 nke ọnwa Febrụwarị, 1971 bụ nwunye Onyeisiala Muhammadu Buhari nọ n'oche ọchịchị Naịjirịa nke ugboro abụọ ugbua.

Oge ha malitere ọchịchị n'afọ 2015, e kwuburu na agaghị enwe ihe ọbụla dị ka "ụlọọrụ nwunye onyeisiala", mana nke ahụ gbanwere n'ọnwa Juun 2019 mgbe o kwuru sị kpọwazịkwaa ya 'first lady'.

A bịa n'ikwuputa okwu banyere ọchịchị, o jighikwa ya n'ọnụ makana ọtụtụ oge ka o kwuputarala ihe na-eme n'ọchịchị di ya; o bola nwanne di ya bụ Mamman Daura ebubo ịpị di ya ka 'remote'.

Ihe ọzọ tụrụ ndị mmadụ n'anya bụ etu o si kwuo na Garba Shehu bụ ọnụ na-ekwuru di ya anaghị arụ ọrụ e dinyere ya.

Buhari bụ di ya ekwuola na Aisha ekwesịg... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

hị itinyere ya ọnụ n'ọchịchị, na ọ bụ n'ime ụlọ ka ọ kwesịrị inwe ọnụ.

Patience Jonathan:

Patience Jonathan a mụrụ n'ụbọchị 25 nke ọnwa Ọktoba 1957, bụ nwunye Goodluck Jonathan chịrị Naịjirịa site n'afọ 2010 ruo 2015.

Oge ha nọ n'ọchịchị, onye ọbụla ma na ọ naghị eji Jonathan egwu egwu, ọkachasị maka etu ọ na-esi agbachitere ya ọgụ ma ndị mmadụ kpụkarịa ya n'ọnụ etu na-adịghị mma.

N'onwe nke ya, 'Mama P' bụ ihe ndị mmadụ na-akpọ ya, metara ihe ndị e ji echeta ya.

Ị nwereike ichefu "Chai! There is God oo" bụ akwa o bere mgbe ọ na-ekwu maka ụmụakwụkwọ ndị Boko Haram tọrọla? Ka ọ bụ mgbe o kwuru na "unu tụnyere Buhari na ntuliaka, o merie, unu ga na-aga eleta di unu n'ụlọmkpọrọ" ka ha gara ọgbakọ ebe a na-arịọ vootu n'afọ 2015?

Onye ọbụla ma ụdịrị ike nwaanyị Rivas steeti kpara oge ha nọ n'ọchịchị. Kwa mgbe ka a na-echeta ya ugbua, ọkachasị mgbe gọọmentị tụlitere okwu nnyocha ego ole ha sị na ha butere n'ọchịchị ha.

Turai Yar'Adua:

Turai Yar'Adua a mụrụ n'ụbọchị 26 nke ọnwa Julaị 1957, bụ nwunye Umaru Musa Yar'Adua chịrị Naịjirịa site n'afọ 2007 ruo mgbe ọ nwụrụ n'afọ 2010.

Oge ha nọ n'ọchịchị, ndị mmadụ na-ekwu na o so na ndị di ya na-ege ntị tupu o mee ihe ọbụla, dịka iwe mmadụ n'ọrụ.

N'ihi ụdịrị ike a na-ekwu na nwaanyị a kpara, akụkọ kwuru na oge di ya nwụrụ, na o kwuputaghị ya n'oge maka na ọ chọrọ ihazicha ihe tupu ọ pụọ n'ọchịchị.

Stella Obasanjo

Stella Obasanjo a mụrụ n'ụbọchị 14 nke ọnwa Nọvemba 1945, bụ nwunye Olusegun Obasanjo chịrị Naịjiria site n'afọ 1999 ruo 2007.

Tupu ya na di ya abanye n'ọchịchị, o so na ndị ọnụ na-eru n'okwu banyere ime mkpesa maka mgbanwe ọchịchị nke Bekee kpọrọ "political activist".

Oge ọ dị ndụ, ọ bụ nwaanyị na-etiputa 'style'. Ọ na-eke ekike mere o ji achakapụta n'ọha.

Obasanjo chịzuru afọ abụọ ya n'agbanyeghi na nwunye ya nwụrụ n'afọ 2005.

Ọ nwụrụ ka ọ gara ịwa ahụ nke a kpọrọ 'plastic surgery' na Bekee.

Maryam Abacha

Maryam Abacha a mụrụ n'ụbọchị anọ nke ọnwa Maachị 1945, bụ nwunye Sani Abacha chịrị Naịjiria site n'afọ 1993 ruo 1998.

Abacha chịrị oge...


Dịka otu mbaụwa nke a kpọrọ United Nations na bekee siri kwuo,  ụmụada ụmụ Naịjirịa alụruola di nde iri abụọ na atọ (23million).

Ọnụọgụgụgụ a mere Naijiria mba kachasị nwe ụmụada lụrụla di erubeghị eru a kwanyere n'ịlụ di na nwata.

Onye ọrụ mgbasasaozi otu UN bụ Dọkịta Seyi Soremekun kwupụtara nke a n'akwụkwọ ozi o depụtara n'ụbọchị Satode.

Kedụ ọghọm dị n'ikenye nwata di?

Dịka dịbịa ahụike ụmụnwaanyị bụ Dọkịta (Sr) Paschalina Ezechukwu siri kọọwa, ọtụtụ ọghọm dị na nwada nwata ịlụ di.

Nke a bụ n'ihi na dịka Ezechukwu, onye na-arụ n'ụlọọgwu Mother of Christ, Enugwu, siri kọwa, ọkpụkpụ ukwu ya esibeghị ike.

Ọghọ m ndị ahụ gụnyere:

1. Ihe ọdịdọ nke a kpọrọ 'pre-emclampsia' maọbụ 'emclampsia' na bekee na-akarị n'ụmụada etorughi etoru n'ịtụrụ ime.

2. O nwereike inwe nsogbu bụ anaghị anyụnwụ mmamiri  site na ọwara kwesịrị nke a kpọrọ VVF.

3. Ọ na-ebute ime omume ịnọte aka tupu a mụọ nwa nke n'ụfọdụ oge a waa nwaanyị afọ iji kupụta nwa.

4. Ụfọdụ agaghị ama etu esi eleta nwa ha m... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ụrụ ọhụrụ.

Gee ihe Dọkịta Ezechukwu kwuru n'uju:

Dr Ezechukwu: Ọghọm dị na erughị eru alụ di

Ihe mere  ndị mmadụ ji ekenye nwata nwaanyị di n'etorughi etoru?

Mana ndị mmadụ nwere isi okwu kpatara ha ji ekenye maọbụ lụọ nwa ada erubeghi eru.

Lee ụfọdụ n'ime ha:

I. Ụmụnwoke na-achọ nwa ada na-amabeghi nwoke

Na nkọwa ya, otu nwoke a kpọọ Kenneth Eze kwuru na "O nwere ụmụnwoke na-achọ ụzọ n'enweghi onye garala ya."

2. Iji gbalahụ ime ọkwa

Eze gara n'ihu kwuo sị "Nne na nna chọpụta na anya nwa ha nwaanyị dị na nwoke, kama ọ ga-emebi, ha emechie anya n'ihu kenye ya di."

3. Ụbịam na enweghi nghọta

N'okwu ya, Patrick Osuji gwara BBC Igbo na ụfọdụ ụmụnwoke na-alụ ndị dị otu a ji nweta onye ha ga-agbazinwuru.

Akụkọ ga-amasi gị:


Dịka ọ ka sị na njem isonye ndị a hopụtara maka nturugo 'Grammy' lọta, Burna Boy kwuru na ọ bụ ya bụ ọkachamara ikụ egwu kemgbe Fela Kuti.

Ọ bụ n'akara Twitter ya ka o dere ihe a:

End of Twitter post, 1

Ka ude ihe o kwuru ka na abawanye, Burna Boy kwukwara na onweghi onye ziri ya ụzọ n'itiegwu.

Dịka a ma na ọ ga-eme, okwu ya nwuru ọkụ na Twitter ebe ọtụtụ mmadụ foro ntụtụ taa na nwaamadị ahụ tara anụ karịrị ọnụ ya.

Mana, n'ime okwu a, onwekara ndị si na Burna Boy tozuru aha ọ chọrọ ka a na-etu ya.

Onye bụ Burna Boy?

Ọ bụ n'afọ 1991 ka a mụrụ Damini Ebunoluwa Ogulu e ji Burna Boy mara na Pọt Hacọt dị na River steeti.

Nna ochie Burna Boy bụ Benson Idonije bụbụ onye na-ahịrị otiegwu Fela Kuti ihe.

Ọ bụ n'afọ 2012 ka egwu Burna Boy tiri akpọrọ Like to Party wuru ọfụma were mee ka ndị mmadụ mata ya ọfụma.

N'oge ahụ, ọ bụ ụlọ ọrụ egwu Aristokrat Records ka Burna Boy na-agụ egwu n'ogige ha.

N'afọ 2017 Burna Boy wetere ohere isonye ụlọ ọrụ egwu na mba Amerịka akpọrọ Bad Habit/Atl... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

antic Records nakwa Wrner Music Group - bụ ndi ga-elekọta anya ya na mba ụwa niile.

Gịnị jikọrọ ya na Fela?

Nna ochie Burna boy na Fela rụkọrọ ọrụ

Dịka anyị kwuru mbụ, nna ochie ya na Fela rụkọrọ ọrụ

Ọtụtụ egwu Burna Boy bụkwa nkụgharị maọbụ nwere atumatụ egwu Fela kụrụ mbụ.

N'afọ 2013, n'oge Burna Boy ka na-aligote n'iti egwu Naịjirịa, ọ gara emume ncheta Fela akpọrọ Felabration mee ihe tụrụ ndị mmadu na-anya site n'iyi ibante guo egwu dịka Fela.

N'oge ahụ, nwa Fela bụ Seun Kuti gbarụru ihu maka ihe Burna Boy mere site n'ikwu na ọbụghi etu a ka nna ya si agụ egwu.

Ọ bụ ya kacha mara agụ egwu na Naịjirịa?

Ụfọdụ na-ekwu na Wizkid ka mara eti egwu karịa Burna boy

Burna boy abụghị onye eji ijide ọnụ ya aka mara dịka o mere ka ndị na-ahazi emume Coachela mara oge ọ sị na edighi aha ya ọfuma oge ha kpọro ya ka ọ bịa.

Gụọ maka akụkọ ahụ ebe a: Ndị otiegwu Naịjirịa ga-apụta na Coachella.

Eziokwu bụ na mba ụwa ugbua, onweghi onye otiegwu Naijirịa na-ewu karịa nwaamadị a.

Ọkachasị ya bụrụ na ọ bụ afọ 2019 bata 2020 ka a na-ekwu okwu ya.

Ọ bụ n'afọ 2019 ka oritere nturu ugo a kpọrọ "Best International Act" n'ogige "BET Awards".

Ọ pụtakwara ka onye ụlọọrụ Apple Music  kpọrọ "Next Up Artist".

Efele egwu nke anọ etiputara ritekwere ntụ ugo a kpọrọ "Album of the Year" n'ogige "All Africa Music Awards" ma nwetekwa ohere iso zọọ ntụ ugo Grammy nke 2020.

Agbenyeghị ike a niile Burna Boy kpara, ọ bụghị ya ka akacha ekiri ihe nkiri eguw ya na Youtube.

Onye tụ ugo ahu bụ Davido, Ebe Sinach, Yemi Alade, Tekno na PSquare na-eso ya n'azụ.

Etu egwu 7 akachasị ekiri ihe nkiri ha siri kwụrụ n'ụtụtụ 13-02-2020:

Egwu Burna Boy gbagotere bụ "On the Low" mmadụ nde 96 kirigoro na 'youtube'.

Nke a pụtara na ya na nke PSquare gbara nhatanha.

Anyị aghaghi ekwu na ọ bụ Burna Boy kachasị agụ egwu, maọbu na o bu ya kachasị kemgbe Fela Kuti.

N'otu aka ahụ, anyi aghaghịkwanụ asị o bụ Fela kachasị agụ egwu kemgbe egwu malitere na Naịjirịa makana egwu bụ na ntị onye.

Nke bu eziokwu bu na Burna Boy na-anwa ọfụma.

Ndi ọzo...


Dịka ọ kwụ ugbua, Magu ka nọ n'aka ndị uweojii dịka akụkọ na-ekwu na a gaala be ya ime nnyocha banyere ebubo na ọ rụghị ọrụ ya etu o kwesịrị.

Mana ebe okwu a na-aga karịsịa bụ etu ihe a Magu na-agabiga ga-esi metụta agha gọọmentị Muhammadu Buhari na-ebuso mpụ na nrụrụaka.

Nicholas Ibekwe bu onye ntaakụkọ e ji ime nnyochapụta ihe zoro ezo mara, gwara BBC na azịza ọhụrụ na-azacha ụlọ karịa nke ochie, nke pụtara na onye ọhụrụ ga-anọchi anya Magu ga-eji usoro ọhụrụ bata.

Ibekwe kwuru sị: "Onye ahụ ga-esi n'etu Magu jiri rụọ ọrụ mụta usoro ọ ga-esi rụọ ọrụ nke ya."

"Anaghị m asị na ikpe mara Magu, mana ọ ga-abụrịrị na o nwere ebe o si zọghie ụkwụ."

"Onye ọhụrụ ga-ama etu o ga-esi ghara ime ụdịrị ihe ahụ"

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ihe ọzọ bụ na o nwere ụfọdụ mkpesa ndị mmadụ kpesaara EFCC ha ebughi gaa n'ihu, nke mere ka ụfọdụ na-eche na ọrụ ha bụ ibuso ndị ekwenyeghị na gọọmentị agha.

"E nwere mkpesa banyere ụgbọala ego bara be Sinetọ Ahmed Tinubu tupu e mee ntuliaka nke afọ 2019."

"E... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nwere nke e kpesara banyere etu Babatunde Fashola siri chịa steeti Legọs ka nọ na ngịga."

Ibekwe kwukwara na oge e wetara mkpesa megide Ọkaikpe Ukwu Naijirịa bụ Walter Onnoghen, EFCC buuru ya gaa n'ihu nke mere ka a chụọ ya n'ọrụ.

Maazị Ibekwe che na otu ihe onye nọchiri anya Magu nwereike mee ọsịsọ iji mee ka ezigbote ọganihu dị na EFCC, bụ ịkwụsị ime agha mpụ na nrụrụaka ihe egbe ọnụ a na-agba n'elu akwụkwọ mgbasaozi.

Ọ sị na ọ bụghị na ya nwere olileanya na onye nọchitere anya Magu ga-eme ọfụma, mana ọ na-eche na o ruola oge EFCC agaghịzị abụ ihe e ji ebuso ndị amasịghị gọọmentị agha.

Ibekwe kwuru: "Nke bụ eziokwu bụ na ma oge ndị mmadụ ka na-eto EFCC, n'oge ọchịchị Olusegun Obasanjo, a ma na e ji ha ebuso ndị gọọmentị ahụghị n'anya agha, mana o ruola oge ụdịrị ihe ahụ ga-akwụsị. Ka a hụ EFCC dịka ihe toro etu o kwesịrị."

Ihe a sị na Magu mere?

Abubakar Malami, ọkaiwu ukwu nke gọọmentị etiti

Ebubo Ọkaiwu Ukwu nke Naịjirịa bụ Abubakar Malami wụkwasara Magu n'isi gụnyere:


Dịka ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Haruna Mohammed si dee, ya bụ arụ mere mgbe o ji nkeji iri na ise gafee elekere iri na otu nke ụtụtụ, na Royal Kings Foundation Nursary and Primary School dị na Nkpor-Agu nke dị n'okpuruọchịchị Idemili Nọt n'Anambara steeti.

Dịka o si kọọ, ya bụ ugbommiri dị galọn 800 si n'ụlọ dịketere ụlọakwụkwọ ahụ dabata n'ime ụlọakwụkwọ were dakwasa n'elu ụlọakwụkwọ ahụ.

Nke a metụtara ụmụakwụkwọ anọ bụ nke ebu gawa ụlọọgwụ Idemili dị na Nkpor, bụ ebe mmadụ abụọ n'ime ha nọ nwụọ.

Mmadụ abụọ ahụ bụ Wisdom Ezewudo gbara afọ atọ nakwa nke nwaanyị gbara afọ abụọ bụ nke amatabeghị aha ha ugbua.

Mmadụ abụọ ndị ọzọ na-erubeghị afọ abụọ na-anabata ọgwụgwọ n'ụlọọgwụ ka ọ dị ugbua.

Ndị uweojii ka na-enyonye anya n'ihe butere ọdachi a.

Ụgbọelu ndị njem akpọkasịala na mba Turkey

Otu ụgbọelu bu mmadụ 171 chipuru n'ụzọ ya kpọkaa n'ala n'ọdọụgbọelu dị n'Istanbul, isiobodo mba Tọki.

Ya bụ ụgbọelu kụjara ụzọ atọ ma merụọ mmadụ iri abụọ na otu ahụ.

Enweghị onye nwụrụ na ya ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bụ ihe mberede mere na mgbede taa bụ ụbọchị ise nke ọnwa Febrụwarị 2020, dịka Minista na-ahụ maka njem bụ Mehmet Cahit Turhan kwuru.

Gọvanọ steeti ahụ bụ Ali Yerlikaya sị na mmadụ 21 ahụ merụrụ ahụ na-anata ọgwụgwọ n'ụlọọgwụ.

Ya bụ ụgbọelu ndị njem nke ndị Pegasus Airlines si ọdịda-anyanwụ mba ahụ bụ Izmir bata Istanbul ka oke mmiri na-ezo.

A kpọpụtachara ndị nọ na ya bụ ụgbọelu gụnyere ndị ọrụ ha mmadụ isii, na ndụ.

Ihe nkiri ndị mmadụ na-eke na soshal midia gosiri ọkụ na-agba n'ime ụgbọelu a, mana ndị ọrụ mmenyụ ọkụ bịara menyụọ ya ozugbo.

'Snow' ekpugidela mmadụ 38

Ndịagha na ndị obodo ahụ na-enyere aka ịzọpụta ndị 'snow' kpugidere n'ụgbọala ha

 Mmadụ iri atọ na asatọ anwụọla ebe ihe karịrị mmadụ iri ọzọ na-eche ka a gbatara ha ọsọ enyemaka dịka nnukwu snow dara ọzọ ma kpuchite ha n'ugwu dị na mba Tọki.

Ka ọ dị ugbua, ihe ruru mmadụ narị atọ na-agba mbọ inyere ndị mmadụ aka, dịka a na-ekwu na ọnụọgụgụ ndị ihe a gburu nwereike ịrị.

Maka ụmụnwoke 47 a na-ekpe ikpe mmekọrịta

Ụlọikpe dị na Legọs eyigharịkwaala ụbọchị ha ga-ekpe ikpe dimkpa nwoke iri anọ na asaa e boro ebubo mmekọrịta nwoke na nwoke ibe ya n'ezi.

Ọkaikpe nọ n'elu ikpe ahụ kwuru sị na ọ ga-akụpụ ikpe ahụ mgbe ọzọ ha ga-agbakọta ma ọ bụrụ na ndị gbara dimkpa ndị a akwụkwọ akpọtaghị akaebe ga-eme ka ikpe a gaa n'ihu.

Fada Mbaka na-abara Emeka Ihedioha mba

Imo state: "Ihedioha nwere ike ịga mkpọrọ ma ọ kpachaghị anya" - Mbaka

Ụkọchukwu na-elekọta Adọration Mịnịstrị n'Enugwu bụ Fada Ejike Mbaka ewerela olu ike baara gọvanọ Imo steeti pụrụ apụ bụ Emeka Ihedioha mba.

Mbaka gwara Ihedioha ka ọ kpachara anya ya na 'ganị ganị' niile ọ na-akpọ kemgbe a chụpụrụ ya n'oche, ma ọ bụrụ na ọ chọghị iga ụlọ mkpọrọ.

Gụọ ihe o kwuru n'uju ebe a: "Ihedioha kwado ịga mkpọrọ" - Fada Mbaka

Ighalo na Manchester United

Odion Ighalo gbabuuru Naịjirịa bọọlụ akọwaala ihe mere o ji kwere isi Shanghai Shenhua dị na Chaịna bịa ịgbara Manchester United bọolụ.

Ighalo kwuru na ọ bụ maka etu o si anụ ya ọkụ n'obi mere o ji kwere ka Man Utd ghara ikwuzu ya ụgwọ,...


Dịka ọrịa a na-efesa n'akụkụ ụwa niile, ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na ya bụ ọrị na-agbasa n'ikuku, nke Bekee kpọrọ 'airborne disease'.

Mana nke a abụchaghị eziokwu. Lee azịza niile otu ahụike mbaụwa bụ World Health Organization (WHO) nyere gbasara ọrịa coronavirus.

Gịnị bụ coronavirus maọbụ COVID-19?

Coronavirus bụ ezinaụlọ nnukwu nje na-ebute ọrịa nke gụnyere oyi nkịti nakwa ọrịa ndị ọzọ.

Ọrịa ndị ọzọ si n'ezinaụlọ coronavirus a bụ Severe Acute Respiratory Syndrome bụ SARS n'ịchafụ (nke si na buusu malite) nakwa Middle East Respiratory Syndrome bụ MERS n'ịchafụ (si na Kamel), mana amabeghi ebe nke ọhụrụ a si malite.

COVID-19 bụ aha a gụrụ ọrịa coronavirus ọhụrụ nke si n'obodo Wuhan dị na mba Chaịna malite n'ọnwa Disemba 2019.

Kedụ etu COVID-19 si agbasa?

Imetụ nje coronavirus aka na-amaghị ama, ma were aka ahụ hie n'anya gị, maọbụ metụ n'imi maọbụ ntị gị, ọrịa ahụ ga-efe gị

Ị nwere ike ibute ọrịa a site n'aka onye bu ya.

Ọ bụrụ na onye bu ọrịa a maa uzere maọbụ kwaa ụk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

wara, nje ahụ nwere ike ịdakwasị n'elu ihe ụfọdụ.

Onye ọzọ metụ ihe ndị ahụ nje dakwasara aka ma tinyekwa aka ahụ n'anya, n'ọnụ maọbụ n'imi ya, nje ahụ efeela ya.

data n'uju

                            *Mmadụ ole nwụru kwa otu puku

                            Biko kwalite browsa gị n'iji hụ ihe niile

                            Maapụ a na-egosi ọnụọgụ nke ndị Mahadum Johns Hopkins na-edepụta kwa mgbe kwa mgbe, onwereike ghara igosicha ka ihe siri kwuru ugbua na mba ụfọdụ.

                            **Ozi ikpeazụ ndị ọhụrụ bu ọrịa a bụ ngụkọ nke ụbọchị atọ. N'ihi ntụgharị n'ọgụọgụgụ ndị bu ya, ọ gaghị adị mfe ịgbakọ nke ụbọchị a.

                            Ebee o si: Mahadum Johns Hopkins, ndị isi mba ahụike na mba

                            Mgbe edere akara: 4 Disemba 2020, 10:27 GMT+1

Olu onye Naịjirịa nọ na China na-ekwu maka ihe ha na-agabiga n'ihi Coronavirus

Mmadụ nwekwara ike ikute ọrịa a n'ume ma ọ bụrụ na o kuru ume onye bu ọrịa a mapụtara n'uzere maọbụ kwapụtara n'ụkwara.

Ya mere, ọ dị mkpa ka ị nọtee onye ọbụla na-arịa ọrịa aka ihe ruru nzọụkwụ atọ ma ị kwụrụ n'akụkụ ya.

Otu WHO ka na-emekwa nnyocha iji chọpụta ma o nwere ụzọ ọzọ ọrịa a si agbasa na-abụghị ụzọ ndị e depụtara ebe a.

Kedụ ihe ga-agba ama na mmadụ bu ọrịa a?

Ihe ndị kacha agba ama ọrịa a bụ ahụọkụ, ike ọgwụgwụ nakwa ụkwara nta.

Dịka WHO si kwuo, ụfọdụ ndị mmadụ na-enwekwa ahụ mgbu, azụzụ, ọnya akpịrị nakwa afọ ọsịsa, ụfọdụ bụkwa ndị ọ na-ara ahụ iku ume.

Ha kwukwara na ọ bụghị mmadụ niile bu ọrịa a na-egosiputa ihe mgbaama niile a, ebe ọ na-abụghị mmadụ niile na-anata ọgwụgwọ tupu ha agbakee.

Ha kwuru na ọrịa a kacha emekpa ndị agadị nakwa ndị nwere ọrịa dịka ọbara mgbalielu, ọrịa obi maọbụ ọrịa shuga, ahụ.

Kedụ etu m ga-esi echekwa onwe m ma gbochie mfesa ọrịa a?

Were ncha na-akwọ aka gị oge niile

Gbado anya n'ihe ekwe na-akụ gbasara ọnọdụ ọrịa a site...


Dịka ọrịa a na-ekesa n'ụwa niile, egwu ji ndị mmadụ nke mere na ọtụtụ na-azụkọba ihe maka ọ gbajuo dọrọ ma egwu bụrụ onye nọrọ be ya.

Mana kedụ ihe ndị mmadụ na-azụ, kedụ ihe na-akọzị ụkọ ugbua?

Lee ụfọdụ n'ime ha:

Ịchafụ mkpuchi ihu

E nwere ụkọ ihe mkpuchi imi naz mba Thailand na South Korea

N'agbanyeghị na o zughi oke na mgbochi ọrịa a, ịchafụ mkpuchi ihu bụ ihe a na-achọsike dịka akara ọkụ n'ọdọahịa, ọdọọgwụ nakwa n'Amazon kemgbe ọrịa Coronavirus bidoro.

Miguel Luiz Gricheno bụ onyeisi ụlọọrụ mba Brazil na-emepụta  ịchafụ mkpuchi ihu gwara ụlọntaakụkọ Reuters na, "Ndị mmadụ na-achọ ịchafụ mkpuchi ihu ka a na-achọ ọlaedo."

Ụlọọrụ ya ji mmaji abụọ welite aka n'imepụta ịchafụ mkpuchi ihu dịka ndị mmadụ na-achọ ya.

Nwa mpekere ngwa ahụike abụrụla ihe mba dị icheiche na-achọ achọ maka ndị ọrụ ahụike - ndị nwereike ibute ọrịa ahụ oge ha na-elekọta ndị ọrịa.

Otu Ahụike mbaụwa bụ WHO kwuru na ndị ọrụ ahụike nwere mkpa ịchafụ mkpuchi ihu ruru nde 89, na mkpunaka (gloves) dị nde 76 ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nakwa igegbe anya dị otu nde na ụma isii maka nnyocha ahụ.

Onyeisi WHO bụ Tedros Adhanom Ghebreyesus sị, "Ụkọ mere na ndị dọkịta, nọọsụ nakwa ndị ọrụ ahụike enweghi ngwa ọrụ zuru oke maka ọrụ ha."

WHO na-ekwu na e nwere mkpa ịchafụ mkpụchi ihu dị nde 89 maka igbochi ọrịa coronavirus

Na mba  South Korea, bụ ebe nke abụọ kachasị nwe ọrịa coronavirus, gọọmenti kwuru na ha na-amachi ibupu ịchafụ mkpuchi ihu na mba ndị ọzọ, iwelite mmepụta ya nakwa ịhụ na onye ọbụla anaghị azụkarịa ole ga-ezuru ya izuụka abụọ.

Onyeisiala mba ahụ bụ Moon Jae-in arịọla mgbaghara maka ụkọ ịchafụ mkpuchi ihu ma gwa ụlọọrụ na-emepụta ya na gọọmenti ga-amapụta ebe ndokwa ya - ka ha ghara ịtụ uche maka imepụta ya ebe ọ gafere oke.

Na mba Thailand, ebe enwere mgbaka ahụ maka ụkọ ịchafụ mkpuchi ihu, gọọmenti hiwere kọmitii lebara anya ịmata ma a na-ebupu ya na nzuzo maọbụ na-ere ya oke ọnụahịa n'azụ ụlọ.

Onyeisiala mba France bụ Emmanuel Macron sị na ha ga-enye ọrụ ahụike nakwa ndị bu ọrịa coronavirus.

Mmanụ mgbochi ọrịa(Hand sanitisers)

Mmanụ e ji egbochi mgbochi nje ifesa bụ ihe a na-achọ ka akara ọkụ dịka ndị mmadụ na-agba mbọ igbochi mfesa ọrịa

Ọnụahịa ịchafụ mkpuchi ihu nakwa mmanụ e ji egbochi mfesa nje arịala n'elụ oji dịka ọ na-adazị mmaji abụọ ihe a na-azụ ya na mbụ na Naijiria.

Na mba France, gọọmenti na-agba mbọ ibu agha mmegide ndị na-ere ahịa ngwa nchekwa ahụike n'azụ ụlọ

Minista na-ahụ maka ego na mba ahụ kwuru na igwe Twitter ya sị "Ejikerela m iji iwu tinye anya na-ego ole a na-ere ịchafụ mkpuchi ihu nakwa mmanụ mgbochi nje ma oke ọchịchọ karịa."

Na mba Pakistan, gọọmenti dọọ ndị ahịa aka na ntị maka iji oke ọchịchọ soo ngwa ahịa nchekwa ahụike nakwa ọgwụ.

Mịnịsta ahụike mba Iran kwuru na ụfọdụ ndị ahịa na-akpachi ihe ha nwere ma na-ere ya oke ọnụahịa.

Dịka ụlọakwụkwọ akụkọ mba Russia bụ Vedomosti, sị kwuo, ndị na-achọ mmanụ mgbochi, ncha nakwa akwụkwọ mposi n'ụlọahịa ọgwụ nakwa ahịa ịntanet n'ọnwa gara aga.

Akwụkwọ mposi

Akwụkwọ mposi kọrọ ụkọ na ọdọahịa dị na mba Australia

Dịka mmadụ ịnọrọ na be ya, sị...


Dịka ụfọdụ ndị na-akpọ oku ka e kewaa Naịjiria ka onye ọbụla (ma ndị chọrọ Biafra ma ndị chọrọ Ala Yoruba) nwere onwe ha site n'ịlụ agha ma ọ bụrụ ma o ruo etu ahụ, akụkọ a ga-akọwa ihe ndị nwereike ime ma agha su.

Gọọmentị gaara enye ndị na-achọ Biafra 'Plebiscite - Mbazulike Amechi

Lee ihe iri na otu agha nwereike ibute:

1) Agụụ na Ụbịam

Foto na-egosi etu ndị mmadụ si kwụrụ n'ahịrị ịnata nri ha ga-eri oge agha Biafra

Ị jụọ ndị hụrụ agha Biafra n'afọ 1967 ruo 1970 ihe so gbuo ihe ruru mmadụ nde atọ nwụrụ n'agha ahụ, otu ihe ha ga-agwa gị bụ "agụụ".

Ruo echi, nke a so n'otu ihe ndị hụrụ agha ji etu mkpu na-etisi ya ike sị "Ọzọemena" n'ihi na ndị mmadụ takwutere ya kọnkịrị oge ahụ.

N'ihi ahụghị ezigbo nri rie, ndị mmadụ bịara na-arịa ọrịa kwashịọkọ nke bụ ọrịa erighi nri na-edozi ahụ na-ebute.

Ịma atụ: Onye na-arịa ọrịa shuga na ụfọdụ ọrịa ndị ọzọ nwere ihe ndị o na-ekwesịghị iri, ugbua onye ahụ ga-erinwu ihe ndị ahụ, mana agha su, ọ bụzị naanị ihe onye hụrụ ka ọ ga-eri.

2) Ọnọ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

dụ ahụike ọjọọ

Ndị ọrịa na-anata ọgwụgwọ n'oge agha Biafra

Onye na-eze mgbọ ọ ga na-achọ etu o si eru ụlọọgwụ?

Ndị ụlọọrụ Centre for Memories wepụtachara foto gosiri etu ndị ọcha si na-enye ndị mmadụ ọgwụ na ihe ahụike ndị ọzọ oge agha Biafra, mana onye ka ị ga-enye ghara ole?

Ogbunigwe dakwaanụ n'ụlọọgwụ ebe ị chọrọ ịgbaga?

Ọ bụ eziokwu na ndị gbatagbata dịka "Red Cross" na ndị ọzọ nwereike ịgbata ọsọ enyemaka, mana ọ bụghị onye ọbụla ka ọ ga-eru aka.

O meela afọ 50, a lụrụ Biafra, mana ihe kpatara ya ka na-eme

3) Amaghị onye bụ onye

Foto ụfọdụ ndịagha Biafra

Nke a bụ ọnọdụ Bekee na-akpọ 'enemies within and without'.

Ndị agha na-ejikarị usoro a alụ agha, ọnọdụ ebe mmadụ ga-eme ka ọ kwụnyeere gị mana jiri ohere ahụ ghọgbuo gị ma memilaa gị.

Agha su ugbua, ị ga-ama onye bụ onye? Ọ ga-abụ ọnọdụ onye ọbụla ịtụ ibe ya aka ebubo.

4) Mkpachi ngagharị

Ebe ndị Igbo gbakọrọ n'Awgu, Enugu steeti n'oge agha Biafra n'afọ 1968

Ọ bụ ikike dịrị mmadụ ịgagharị etu na mgbe masịrị ya, mana otu ihe ọzọ agha na-ebute bụ mkpachi ngagharị.

Ewezuga ize mgbọ, ogbunigwe na ngwaagha ndị ọzọ, agha anaghị ekwe mmadụ megharịa ahụ etu masịrị ya n'ihi na "ala adịghị level".

Ma ị nwere akwụkwọ ikike ime njem, ma ị nwere ego, ihe ndị a agaghị azọpụta gị ma agha daa.

5) Ndakpọ Akụnaụba

Oge agha, ọ bụrụ na mmadụ kpọsagodu ngwaahịa, onye ji ego o ji azụ?

Ịlụ agha na-eri ego ma na-etipiakwa akụnaụba.

Ndị hụrụ agha Biafra na-akọ maka etu e si nakọrọchaa ndị Igbo akụnaụba ha kpatara tupu agha ebido, ma nye ha naanị paụnd 20 iji bidokwa ụwa n'isi mgbe agha biri.

Nke a so mee ka ndị hụrụ agha buru aka n'isi ruo ugbua na-eti mkpu na ịlụ agha egbe na mma ọzọ abụghị etu ka mma is azọta nnwereonwe.

6) Ọnwụ ndị ị hụrụ n'anya:

Biafra at 50: 'Enweghi ezinaụlọ Igbo ọbụla na-enweghi onye a tufuru n'ihi agha Biafra'

Agha su ugbua, ọ bụ mmadụ niile ga-agbanwu ọsọ ndụ?

Ụfọdụ ndị ga-agbalahụnwu ọnwụ, mana nke bụ eziokwu bụ na mgbọ nwereike ịtụ ndị aka ha dị ọcha na-esoghi kpọọ oku agha.

Enwere onye ọ ga-amasị ịhụ ọnwụ onye ọ hụrụ...


Dịka ụfọdụ ụmụakwụkwọ na-enupu isi, na-eti ndị nkuzi ha ihe, nakwa ndị nke na-eti ibe ha ihe, akparamagwa ndị a so na ndị na-enye ndị nne na nna na ndị ọzọ nchekasị gbasara ọzụzụ ha.

Ndị Afrịka kwenyere na otu onye anaghị enwe nwa, nke bụ na nwatakịrị gbaa isi akwara na ọ gaghị akpazi agwa ọfụma, ụfọdụ ndị ga-achọ itinye aka hụ na ọ pụtara mmadụ.

Ụfọdụ ihe ndị ntorobịa na-enye nsogbu na-eme:

BBC Igbo kpọrọ ndị ọkachamara n'ihe gbasara mmekọrịta ọha ebe ọ metụtara ndị ntorobịa, ndị gwara BBC Igbo etu ị ga-esi ejikwa ntorobịa.

Etu ị ga-esi jikwa ntorobịa na-enye nsogbu:

Ihe ọma ị ga-emenwuru ntorobịa na-eme isi ike bụ igosi ya na ị bịaghị ịta ya ụta, na ọ bụ enyi ya ka ị chọrọ ịbụ.

Gosikwa ya site n'inye ya ntuziaka si n'ihe ị mụtara ka ị na-eto, ahụmihe ị hụrụla n'ụwa nakwa ihe ndị ị mụtarala n'ahụmihe ndị ọzọ ọkachasị gbasara ọnọdụ ọ nọ mgbe ahụ.

Na-akpanyere ha nkata, kpọrọ ha pụọ apụ, ebe ị ga-esonwu ya mee ihe ga-enye ya ọṅụ, ka o nwee ike inye gị ohere ịmata ihe na-aga n'uc... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

he ya.

Ime nke a ga-egosi ya na ọ bụghị nkarị ka ị chọrọ igosi ya, kama na ọ bụ ihe ọma ka ị chọrọ imere ya. Ọ ga-emekwa ka onye ahụ nwee ike ịbịakwute gị ma o nwee nsogbu.

Ntorobia meta ihe e ji abara ya mba dịka ịlụ ọgụ maọbụ imebi ihe, buru ụzọ gee ya ntị mara ihe mere o ji mee ihe o mere; kama ibido bawa mba maọbụ iti ya ihe.

Ịjụ ya ụdịrị ajụjụ nchọpụta a ga-eme ka i nwee ike ịmata ihe mere o ji kpaa ụdịrị agwa ahụ ọ kpara mgbe ahụ, ma mara etu ị ga-esi gbochie ya ka ọ ghara ime ọzọ.

Kama ịbụ 'onye oke ekwurekwu', bụrụ onye 'oke omume'.

Nke a bụ makana ụmụaka na ntorobịa na-aka amụta ihe site na ṅṅomi karịa site n'ihe ị gwara ha mee.

Ị ga-agba mbọ hụ na ị na-eme ihe ọma n'akụkụ ha, ka ha nwee ike si n'ahụmihe gị mụrụ akọ.

Ịtụkwasị mmadụ obi dị ka inye ya ọrụ nke a na-akpọ 'Responsibility' na Bekee.

Ọ mara na ị nwere ntụkwasị obi n'ụdịrị mmadụ ọ bụ, ọ ga-agba ezigbo mbọ hụ na wụghị gị n'ala.

Ọ gaghị achọ ka o meta ihe ga-emenye gị ihere maọbụ mee ka ị hụ ya ka onye abaghị uru.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

E kwesiri ime enyi tupu amalite alụmdinanwunye?


Dịka ụlọ akụkọ Guardian siri kwuo, otu ahụ kwuputara nke a n'ozi ahụ ha degaara onye odeakwụkwọ gọọmentị Naịjiria, Ministrị na-ahụ maka mmekọ Naịjirịa na mba ọzọ nakwa ụlọọrụ na-akwụsị mpụ bụ EFCC ha kpọrọ oku ha enyochaa ya bụ ụlọọrụ.

Iwe ha bụ na onye nnọchiteanya Naịjirịa na mba ahụ bụ Baba Magudu nakwa Kemi Amuda na-arụrụaka, ma kwuo na mmadụ abụọ ahụ na-eji ndị uweojii amaja ụmụ Naịjirịa bi ebe ahụ.

N'ozi ahụ nke onye ndu ha bụ  Ireydaer Omobude binyere aka ha sị,"Anyị na-akpọ oku ka a kpọghachi Baba Madugu na Kemi Amuda n'ala Naịjirịa n'ihi na ha anaghị achụ ọdịmma mba Naịjirịa nakwa ụmụ Naịjirịa na mba ahụ" ka ozi ha kwuru.

Otu ahu kwukwara na ha edebuola akwụkwọ ozi n'ụbọchị iri abụọ na atọ nke ọnwa Jenụwarị afọ a maka ofu okwu a mana ọ mịtaghị mkpụrụ

Cheta na onyeisi ngalaba na-ahụ maka ọdịmma ụmụ Naịjirịa n'ofesi bụ Abike Dabiri gọrọ ebubo mmegbu ụmụ Naijiria nọ na Switzerland na-ebo ụlọọrụ Naịjirịa na mba Switzerland na mbido izu a.

Ihe onyonyo pụtaburu gosiri ebe i... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

he ndị e chere na ha bụ ndị uweojii mba Switzerland na-achụpụ ndị Naịjirịa bịara ịnata akwụkwọ njirimara onwe bụ "Passport" na Bekee n'ụlọọru nnochite Naịjirịa na mba Switzerland.

Onye sere ihe onyonyo ahụ kwuru na ọ bụ kemgbe ụtụtụ ka ha kwụ ebe ahụ na-eche ka mmadụ za ha mana ndị na-arụ ebe ahụ kpọọrọ ha ndị uweojii mba Switzerland ị bịa chụpụ ha.

Mana Abike Dabiri esila n'akara Twitter ya zipụta ozi na-ekwu na ọ bụghị ndị uweojii na-achụpụ ndị mmadụ na ọ bụ ndị ọrụ nchekwa na-agbalị ibute udo.

Dabiri  kọwara na ọ bụ  orịa Covid-19 mere ka e tinye iwu ịza naanị mmadụ iri kwa ụbọchị n'ụlọọrụ ahụ dị n'obodo Bern dị na Switzerland.

 "Mmadụ 64 bụ ndị wujuru ebe ahụ ụbọchị ihe a mere mana naanị mmadụ iri n'ime kwadoro ka aza ha - ndị ọzọ akwadoghi tupu ha abịa".

"Mana ha niile gbalịrị iji ike wụbanye n'ime ụlọọrụ ahụ mgbe Baba Madagu bụ onye na-anọchite anya Naịjirịa na mba ahụ chọrọ ịgwa ha okwu nke mere ka a kpọọ ndị ọrụ nchekwa inye aka kwụsị ọgbaghara ahụ"


Dọkịnta Emeka Ogah bụ onye nlekọta ụlọọgwụ Federal Medical Center (FMC) dị n'Abakaliki, Ebọnyị steeti, kwuru na ọrịa ịba lasa a kpọrọ "Lassa fever" dị ire na steeti ha ugbua.

Ogah kwuru na ọnụọgụgụ ndị ọrịa a gburula na steeti ha akarịala anọ bụ ihe ngalaba "National Center for Disease Control" kpọpụtara bụ ihe nwụrụ.

Kama, Ogah kwukwara na ọ bụ kọmishọna ahụike nke Ebọnyị steeti ka ọ dịịrị ịkpọ okwu a aha.

Kọmishọna okwu ahuike dị n'aka bu Daniel Umezuluike, ekwuola na ọ bụ mmadụ iri abụọ (20) butere ya bụ ọrịa n'afọ a.

Mana mmadụ 14 bụ ndị a gwọrọla, ebe mmadụ atọ ka na-anata ọgwụgwọ. Mmadụ atọ ndị ọzọ nwụrụ anwụ n'ihi na ebuteghi ha ụlọọgwụ n'oge.

O kwukwara na mmadụ iri abụọ a abụchaghị ndị si Ebọnyị, kama na ụfọdụ n'ime ha bụ ndị si steeti agbataobi ndị Ebọnyị makana ọ bụ n'Ebọnyị ka ụlọọgwụ ukwu na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa nje a, nke Bekee kporo "Virology Centre" dị.

N'Abuja

Ndị isi ọchịchị Naịjirịa kpọrọ ndị na-ekwuchitere mba dị iche iche akpọrọ "diplomatic community" na ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bekee nzukọ, ebe ha nọ gwa ha na agaghị ehigharị ntuliaka ọzọ.

Ndị kwuru okwu na ya bụ nzukọ gụnyere Geoffrey Onyeama bụ mịnịsta na-ahụ maka mmekọrịta mba na mba, onyeisi ndị uweojii bụ Mohammed Abubakar Adamu na otu onye nọchitere anya ngalaba Inec.

Dịka ha ka nọ n'ime nzukọ a, ndị na-akwado Ibrahim El-Zakzaky bụ onye ndu ndị otu Shiite e ji n'ụlọmkpọrọ kemgbe afọ atọ na ụma, bịara malite ime ngagharịiwe ebe ahụ.

Ha na-ekwu sị tọghapụ onye ndu ha ka o nwere onwe ya.

Ndị Ipman ekwuola:

Ngalaba na-ahụ maka ndị nọọrọ onwe ha na-ere mmanụ agbịdị akpọrọ Independent Petroleum Markerters Association of Nigeria bụ IPMAN n'aha ịchafụ, ekwuola na enweghi mgbe ha gwara ndị otu ha ree mmanụ ụgbọala ihe na-erughi narị na iri anọ na ise bụ ihe gọọmentị sị ka e ree ya.

Igwe e ji ere mmanụ

Nke a na-abịa ka ndị mmadụ na-ekwu na e nyere iwu ka ndị na-ere mmanụ ụgbọala ree ya n'ọnụ narị na iri anọ maka nhigharị e higharịrị ntuliaka.

A nwụchiela ndị ọrụ kọstọm na Legọs

Ụlọọrụ "Nigerian Customs Service" kwuru na anwụchiela ndị otu ha mmadụ anọ bụ ndị a kpọrọ aha gbasara mgbagbu otu nwaamadị n'okporoụzọ Lagos-Benin.

Ọnụ na-ekwuchitere ụlọọrụ Kọstọm bụ Joseph Attah, gwara ndị ntaakụkọ "News Agency of Nigeria (NAN)" nke a, ma gwakwa ha na a ga-akpụpụ onye gburu nwaamadị ahụ ụlọikpe.

N'ofesi,

Bernie Sanders dị afọ iri asaa na asaa kwuputara na ọ ga-eso zọọ ọkwa onyeisiala mba Amerịka n'afọ 2020, ekwuola na obi siri ya ike na ọ ga-emeri na nke ugbua.

Cheta na Sanders nwaburu ike ya inweta ọkọlọtọ ndị Democratic pati na 2016, mana Hilary Clinton napụrụ ya ikike ahụ.

N'egwuregwu,

Enweghi onye meriri ibe ya ka Liverpool na Bayern Munich zutere na Champions League a gbara n'abalị.

Otu ihe ahụ mekwara ka Barcelona na Lyon zutere, mana kedụ onye ga-emeri mgbe otu ndị a ga-agba egbe buru ọ laa n'izu atọ na-abịanụ?

Gere akụkọ BBC Igbo na nkeji ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri taa:

Nigeria Election 2019: 'Agaghị m atụ vootu makana atụọla ya atụọ'


Dọkịta Akinde kwukwara na ya bụ ọrịa na-emekarị ụmụaka makana ikike ha ji achụ ọrịa esichaghị ike.

Mana gịnị bụ Pneumonia?

Dọkịta Akinde kwuru na ọ bụ ọrịa na-emebi ngụgụ. O kwuru na mgbe nje dịka vairọs, fọngaị nakwa bakterịa gadoro ngụgụ mmadụ , ihe na-eso ya bụ Pneumonia.

Oyi a naghị ebute ya.

Akinde kwuru na ya bụ ọrịa nwereike isi n'otu onye fee onye ọzọ tụmadị ọ bụrụ nke na-ebu ụkwara nta abịa.

O kwuru na ọ bụghị oyi na-ebute ya kamana nje na-ebutekarị ya na-eme ọfụma n'ime mmiri ozizo nakwa ebe juru oyi.

Ka ị ga-esi gbochi ya

Cheta na ndekọ ọhụrụ nke ngalaba UNICEF wepụtara gosiri na otu nwata nwuru kwa nkeji iri atọ na itoolu site n'ọrịa a.

O gosikwara na ụmụaka mba Naịjirịa mezuru ọnụ ọgụgụ 162,000 n'ime 800,000 nwuru n'ime afọ gara aga nke bụ ọnụ kachasị.

Onye nnọchite anya UNICEF na Naịjirịa bụ Pernille Ironside kwuru na "Pneumonia bụ ọnwụ na-egbukarị ụmụaka n'agbanyeghị na ọ dị mfe ịgwọ".

Ọ kọwara na ihe ndị na-ebutekarị ọrịa a bụ erighị nrị zuruoke, mgbarụ ikuk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

u n'ime ụlọ site n'isi nri n'ime ụlọ nakwa mgbarụ ikuku n'ezi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Dọkịta Ezechi Chukwu bụ onyeisi Ohaneze n'Imo steeti ma bụrụkwa otu n'ime ndị isiọrụ Ohaneze nke etiti

Gọọmenti etiti kwuru na ha ga-eke ndị nọ n'ụbịam nde dọla 322 ($322 million) bụ ego Abacha zupuru e si Swizaland weghachị, na steeti dị 19 bido n'ọnwa Jụlai site n'inye ezinaụlọ ọbụla puku naịra ise kwa ọnwa.

Mana na mkparịtaụka BBC na Chukwu nwere n'ekwenti, o kwuru na enweghị uru nke a bara.

"Gọọmentị kwesịrị ịwepụta atụmatụ ụzọ a ga-eji ya bụ ego were rụọ ọrụ maka ọdịmma ndị Naijiria site n'ịrụ ihe na-enyere ndụ aka dịka ụlọọgwụ, imezi okporoụzọ maọbụ inye mmiri n'ime obodo.

I were ego na-eke ndị mmadụ n'ụdị dị iche iche agaghị enye anyị ihe achọrọ."

Dịka gọọmentị siri kọwaa, ezinaụlọ 302,000 ga-erite erere site n'ịnata puku naira ise kwa ọnwa.

Steeti ga-erite n'atụmatụ nkesa ego ahụ bụ Naịja, Kogi, Ekiti, Ọshụn, Ọyọ, Kwara, Krọs Riva, Bawuchi na Gombe steeti.

Ndị ọzọ bụ Jigawa, Benue, Taraba, Adamawa, Kano, Katsina, Kaduna, Platu, Nasarawa, Anambara nakwa ndị gbara ọsọ ndụ ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na Borno steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


E bidoro ikpe a kamgbe ụbọchị 14 ọnwa Mee nke a na-ekpe otu kpọrọ onwe ha 'Authentic Sisters.'

Ụmụnwaanyị asatọ agaala ụlọikpe ikwupụta n'ezie na e mere ha n'ike idina nwoke maka ego mgbe ha si Naịjirịa kpọrọ ha bịa.

Ikpe a metụtara ụmụnwaanyị ndị ọzọ ruru mmadụ 49.

A na-ebo ụmụnwaanyị ahụ na ha ji asị we kpọrọ ụmụnwaanyị na Naịjirịa dịka ha gwara ha na ọ bụ na ụlọ ebe a na-ere nri ka ha ga-arụ na Yurope. Mana oge ha ruru, e debere ha n'ime ụlọ nye ha okpunnabuenyi ka ha ga chọọ nwoke ha ga-edina.

Otu n'ime ụmụnwaanyị ihe a metụara kwuru na e buru ụzọ kpọgaa ha na arụsị dibia ka ha ṅụọ iyi na ha agaghị agwa ndị uweojii ihe ha na-eme.

N'ime mmadụ 16 a na-ekepe ikpe maka ịgba akwụna, ịkpọpụ mmadụ n'ike, mmadụ 11 n'ime ha bụ ụmụnwaanyị ebe mmaọdụ ise bụ ụmụnwoke.

Mmadụ anọ n'ime anọrọla n'ụlọ nga maka ihe ndị ọzọ ha mere. Ayaara mba France, ndị ọkaiwu gọọmenti kwuru na otu akwụna ha gara mba ndị ọzọ dịka mba Itali na Spen.

Otu na-enyere ụmụnwaanyị ahụ a kpọpụrụ n'ike aka inweta ndị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọkaiwu kwuru na ọ na-ahịa ụmụnwaanyị ndị gabigara ụdị ihe a ahụ ịpụta n'ụlọikpe.

Akụkọ ga-amasị gị:


E boburu Saraki ebubo ohi,mpụ na ihe ndịọzọ

Ugbua ndị uweojii sịzị Saaraki ya abịazịla, ma ya zite akwụkwọ ga-akọwa ka ya bụ ohi ezuru siri metute ya.

E nyedebere ya echi bụ Wenezde maka izite ya bụ akwụkwọ.

Cheta n'ụbọchị uka gara aga na ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii bụ Jimoh Moshood kwuru na ndị ohiegbe Offa ahụ kpọrọ Saraki na Gọvanọ Kwara steeti bụ Abdufatah Ahmed aha dịka ndị na-akwado ha.

Sarakị n'onwe ya sịkwara n'obi siri ya ike na-ịza ya bụ oku ndị uweojii kpọrọ ya tupu ya nwetazịa akwụkwọ nke sị ya ya mezie nkọwa n'akwụkwọ.

N'onu ya Saraki dere " dịka m dere n'akara twitter mbụ, enwetala m akwụkwọ ndị uweojii jiri sị m kọwa ihe m maara maka ya bụ ohi Offa na akwụkwọ nke m ga-ezitere ha na mkpụrụ ụbọchị abụọ, nke m ga-eme".

Nke a mechara ka onyeisi ndị uweojii bụ Ibrahim Idris, onyeisi ndị DSS, lawal Daura nakwa onyeisi ndị ọkaikpe bụ Abubakar Malami (SAN) na osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo nwechara mkparịta ụka nzuzo na ụbọchị Mọnde n'obi onyeisiala n'Abuja.

Kepụk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

epụ ndị nta akụkọ nụrụ na-akọwa na ya bụ mkparịta ụka nwere ka ọsi gbasatụ ebụbọ a eboro Saraki.

Mana akwụkwọ ozi Punch kwuru na mgbe ha gara ịjụ onyeisi ndị ụweojii ihe akpatara na ya bụ ọgbakọ na ọnweghị ihe ọzara ha.

Akwụkwọ akụkọ a na-ekwukwa na ọ dịka nwepu ewepuru ndị uweojii na-echekwa ndị isi omeiwu a kpatara osote onyeisiala jiri kpọ ha oku a.

Na agbagheghị, onye ndụmọdụ Sarakị na ihe gbasara ọchịchị onyekwuo uche ya bụ Kingsley Amaku kwara BBC ụnyahụ na-eziokwu atọgbughị na ya bụ okwu.

Ka nke a na-eme ndị nPDP akatọla ya bụ ebubo a ana ebo Saraki na Ahmed.

Onyendụ ha bụ Alhaji Kawu Baraje kwuru na ha agaghịzị enwe ya bụ mkparịta ụka nke ha na otu APC na onyeisiala, Buhari chọrọ ịnwe.

Cheta na ndị nPDP na osote onyeisiala bụ Osibanjo hụru n'izu gara aga ma kwekọrịtakwa ihụ ọzọ ụnyahụ bụ Mọnde.

Mana ihe ndị a mere gosiri na ndị APC adịghị nkwadobe ịme ka ya bụ ọgbakọ wee isi, dịka Baraje siri kwuo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


E boro Babachir ebubo na O jiri nde narị naira abụọ ịsụọ ahịa

O kwuru nke a n'ajụjụ ọnụ pụrụiche ndị ntaakụkọ gbara ya.

N'okwu ya "Ọ na-amasị m, n'ezie ọ dịla anya m chọrọ ka EFCC bata n'okwu a, maka ha nwere ndị tozuruoke nakwa ngwaọrụ dị mma iji chọpụta nke bụ eziokwu."

Cheta na onyeisiala Mohammadu Buhari chuturu Lawal n'ọnwa Ọktoba, 2017 maka ebubo mpụ na nrụrụaka ego.

O kwuru na ebubo a agaghị emetụta mmekọrịta ya na onyeisiala, maka na a mabeghị ikpe.

"Ọ bụrụ na onyeisiala bụ nwanne m, ọ pụtara na ọ gaghị abụzị nwanne maka a na-eme m nyocha? Mmekọrịta na-agbasa n'ihi ebubo eboro onye aka ya dị ọcha."

EFCC si na ha ga-agbachi ebe obụla na-ehi ehi.

Ndị kọmịttee lebara anya na nyocha Babachir Lawal gụnyere osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo, ọkaikpe gọọmentị etiti nakwa onye ndụmaọdụ nchekwa gọọmentị etiti.

Ha zigara onyeisiala akụkwọ nchọpụta ha n'ọnwa Ọgọsụtụ afọ 2017 ebe achụrụ ya na ọnwa Ọktoba afọ 2017.

A chụrụ ya maka ebubo inye ọrụ ngo n'ụzọ na-ezighi ezi nke ego ya k... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

arịrị nde narị naịra abụọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


E buuru ozu Ọchịagha Ibrahim na ndị ọzọ n'ekpere alakụba gaa n'ụlọ alakụba nakwa ụlọụka dị n'Abuja maka akwamozu ha tupu e buru ha lie.

Onyeisi agha a na mmadụ iri ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu mere na Kaduna n'ụbọchị Fraịde.

E fere ụka akwamozu ndị nke kraịst n'ụlọụka Protestant dị n'Abuja ebe ndị alakụba bụ n'ụlọakakụba dịkwa n'Abuja.

Ndịagha nabatara ozu ndịisi ha nwụrụ anwụ n'ụlọụka nakwa n'ụlọalakụba ebe ezinaụlọ n'ọkwa n'ebe ahụ.

Lee mgbe a ga-eli Ọchịagha Attahiru Ibrahim na mmadụ isii n'ime ndị nwụrụ na mberede ụgbọelu

Ọchịagha I Attahiru bụ onye ji ọkwa 'Chief of Army Staff'

Taa bụ Satọde, ụbọchị iri abụọ na abụọ nke ọnwa Mee 2021, ka a ga-eli Ọchịagha Attahiru Ibrahim na mmadụ isii ndị welitere isi nwụrụ na mberede ụgbọelu.

N'ozi si n'aka ndịagha Naịjiria, ha kwuru na a ga-eme ekpere akwamozu Attahiru na mmadụ isii ndị ọzọ welitere isi n'ụlọụka National Christian Centre nakwa ụlọAlakụba National Mosque dị n'Abuja.

Ozi ahụ kwuru na ekpere a ga-amalite ebe eleker... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

e iri nke ụtụtụ, tupu e lie ozu ha mgbe o ji nkeji iri atọ gafee elekere iri na abụọ (12:30) nke ehihie Satọde.

A ga-eli ha n'ebe a na-eli ndịagha bụ National Military Cemetery nke dị n'Abuja.

Lee aha ndị so Ọchịagha Ibrahim Attahiru nwụọ na ihe Onyeisiala Buhari kwuru

Onyeisiala Naịjiria bụ Muhammadu Buhari akwaala arịrị maka ọnwụ Ọchịagha Ibrahim Attahiru na mmadụ iri ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu ụnyaahụ.

Buhari kwuru na mmadụ niile ahụ nwụrụ na ya bụ ihe mberede bụcha dike ndị "kwụrụ ụgwọ kacha ụgwọ ka udo na nchekwa wee dị n'obodo".

Ọ gakwara n'ihu tie ezinaụlọ ndị nwụrụ anwụ nakwa ndị agha na ndị Naịjiria aka n'obi, wee sị na ihe mberede a kacha egbu mgbu n'obi dịka o mere mgbe ndị agha na-akwado ịkwụsị ọnọdụ ọjọọ gbasara nchekwa Naịjiria nọ n'ime ya.

Buhari nabatakwara ndị isi nchekwa Naịjiria mgbe ha wetere ya ozi ọnwụ Attahiru.

Lee aha ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu ahụ:

Mara na Ọchịagha Attahiru ka werela ọchịchị dịka onyeisi n'ọnwa Jenụwarị na mmadụ iri ndị a si Abuja na-aga njem ọrụ na Kaduna mgbe ụgbọelu ha kpọkasịrị na Kaduna n'ihi 'ajọ ọnọdụ ihu igwe' dịka ndị agha si kwuo.

Ọ rụrụ ọrụ na 82 division ndị agha dị n'Enugwu steeti site n'afọ 2015 ruo 2016 tupu e ziga ya ka ọ bụrụ onyeisi ndị na-ebuso Boko Haram agha n'afọ 2017.

Ọ rụburu ọrụ dịka onyeisi ndịagha na-ebuso ndị Boko Haram agha na Borno steeti, a kpọrọ 'Operation Lafiya Dole'.

Ọ bụ oge Attahiru na-achịkọta ngalaba a ka Boko Haram kpara ọtụtụ mkpamkpa ha kpara n'afọ 2017.

N'ọnwa Disemba afọ 2017, e wepụrụ Attahiru dịka onyeisi 'Operation Lafiya Dole' ma zighachi ya n'isi ụlọọrụ ndị agha dị n'Abuja.

Ihe ndị ọzọ na-ekwu maka ihe mberede a:

Atiku Abubakar bụbu osoye Onyeisiala Naịjiria ma zọkwaa ọkwa onyeisiala kwuru sị na chi ji ehihie jie n'ihi ọnwụ ndị a.

Ahmed Lawan bụ onyeisi ụlọomeiwu ukwu kwuru na ọ bụ ihe mwute.

Nasir el-Rufai bụ gọvanọ Kaduna steeti bụ ebe ya bụ ihe mberede mere, tiri ezinaụlọ ndị ihe mberede a metụtara aka n'obi.

Oby Ezekwesili bụbu minista agụmakwụkwọ kwuputekwara mwute ya


E gbuola eke loro atụrụ abụọ n'Anambara steeti

Mana ha gburu nnukwu eke dịka o lochara atụrụ abụọ dịka Nairaland siri gbaa n'ama.

Onye isi Okpuno Oba town Union bụ Christian Igwilo gwara BBC na Eke ha gburu bụ ajọ Eke ogba nwere ike igbu mmadụ n'ihi ya osoghi na eke Idemmili na-asọpụrụ.

Igwilo Kọwara na otu nwoke Onyeka Emole na achọ atụrụ ya abụọ n'obere ọhịa dị n'ihu ụlọ ya mgbe ọhụrụ ya bụ eke karịrị feet 15 ebe oloro atụrụ ya ma tọgbọrọ.

Onyeka Emole gwara BBC na kemgbe nne ya jiri mụọ ya rute tata na anya ya ahụbeghị ụdịrị eke ahụ mbụ.

Ọ kọwara ma ọ bụ nwunye ya bu ụzọ hụ eke ahụ mana ọ mataghị ihe ọ bụ.

Ngwa ngwa ọ kpọrọ ya ka ọ chọpụtara na ọ bụ eke ọgba, nke a mere o jiri tikuo ndị obodo ka ha bịa gbatara ya ọsọ enyemaka.

Onyeisi Okpuno Oba town union kọwara na ọ bụzị ndị nche Neighborhood watch gbakatara ya bụ eke ọgba egbe tupu ọ nwụọ.

Mgbe ụmụ okorobịa Oba buzi ozu  Eke ahụ gaa na junction Oba, ọtụtụ ndị mmadụ nakwa ụgbọala gbakọrọ na agbara anya ha ekeresimesi.

Ak... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:


E gbuola ọtụtụ mmadụ n'ọgụ dị n'etti ndị ọchị ehị na ndị ọrụ ugbo

Atụmatụ a bụ nke a kpọrọ "National Live Stock Transformation Programme" (NLST) ka ndị Naịjirịa na-eche na ya na nke Ruga bụ otu ihe.

Cheta na gọomentị etiti wezụgara Ruga mgbe ka ọtụtụ mmadụ, ọkachasị ndị ọwụwa anyanwụ, gbarụrụ ihu maka atụmatu ahụ.

Mana Gọvanọ Ebonyi Steeti bụ Dave Umahi, dịka onyeisioche kọmitii ndị isiochịchị bụ NEC n'ịcha hopụtara maka ịchị ehi, kọwara ndịiche ya na Ruga.

Site n'ọnụ na-ekwuru ya bụ Emma Uzo, Umahi kwuru hoohaa na atụmatụ "National Livestock Transformation Programme" abụghị Ruga.

Gịnị bụ 'National Live Stock  Transformation Programme' a?

Emma Uzo gwara BBC Igbo n'ekwentị na atụmatụ a bụ iji nyere ndị chọrọ ịzụ anụmanụ dịka ehi, ewu, atụrụ na ndị ọzọ aka.

Onye ọbụla, maọbụ steeti ọbụla chọrọ ịzụ anụmanụ nwereike ịgbaziri ego n'aka ụlọakụ etiti site n'atụmatụ a.

Ha ga-eji nwaayọ na-akwụghachị ụlọakụ etiti ụgwọ ma ọ bụrụ ha zụpụta anụmanụ ndị a ma ree ha.

Maazị Uzo gara n'ihu kw... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

uo na ọ bụghị iwu na steeti ọbụla ga-eme ya kama na ọ bụ steeti ndị chọrọ ga-eme ya.

Cheta na osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo gbapere mmalite atụmatụ a n'Adamawa Steeti n'ụbọchị 10 ọnwa Septemba, 2019.

Atụmatụ a a sị bụ iji wulite ọzụzụ anụmanụ na Naịjirịa ga-amalite na steeti asaa gụnyere Adamawa, Benue, Kaduna, Plateau, Nasarawa, Taraba na Zamfara.

Na nzukọ ndị NEC mere n'ụbọchị 19 Sepụtemba 2019, ha mpụtara ego dị otu narị ijeri naịra maka ya.

Gịnị bụ Ruga?

Atụmatụ Rural Grazing Area (RUGA) bụ nke onyeisiala Buhari wepụtara n'ọnwa Mee afọ 2019.

Maazị Uzo sịrị na ọ bụ iji kwụsị nsogbu dị n'etiti ndị ọrụ ugbo na ndị na-achị ehi bụ nke tarala isi ọtụtụ ndị mmadụ na Naịjirịa.

Atụmatụ a bụ iwepụta oke ala na steeti ọbụla bụ ebe ndị na-achị ehi na ehi ha ga-ebi dịka a na-azụ ha.

O kwuru na a ga-ehiwe ụlọakwụkwọ, ụlọọgwụ. okporoụzọ, ụlọọgwụ ụmụanụmanụ, ụlọahịa na ihe ndị ọzọ ga-enye aka.

Ọtụtụ ndị mmadụ karịsịa ndị bi na mpaghara ọwụwụanyanwụ gbarụrụ ma katọọ ihu atụmatụ a.

Ha boro ebubo na ọ bụ ụzọ onyeisiala Buhari chọrọ iji kpọbatajuo ndị ọchị ehi na steeti dị iche iche.

N'ihi oke nkatọ a mere ka onyeisiala Buhari ji kwụsị atụmatụ RUGA n'ọnwa Julaị 2019.

Akụkọ ndị ga-amsị gị:


E gbuola ọtụtụ mmadụ n'ọgụ dị n'etti ndị ọchị ehị na ndị ọrụ ugbo

Ọ bụ na ọgbakọ akpọrọ ''National Economic Council''(NEC) ka osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo na ndị gọvanọ 36 nke Naijiria ka nwetere nkpebi.

Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Dave Umahi kwuputere nke a ka emechara ọgbakọ ahụ.

Gọvanọ Umahi kwuru na NEC amachiela ngagharị ndị ọchị ehị site n'ugwu rue na ọwụwa anyanwu nakwa oke anị Naịjirịa na obodo ndị ọzọ.

Nkpebi NEC na-abia ka -ewechara ntụnye alo kọmiti maka  ọtụtụ mmadụ a na-egbu ma ndị ọchị ehi na ndị ọrụ ụgbọ na-alụ ọgụ na ụfọdụ steeti na Naịjirịa.

Steeti ndị ga-ebuzọ hụ nkwusị gụnyere Benue, Taraba, Adamawa, Plateau and Kaduna ebe mmadụ ruru nari nari a na-ekwu nwụrunụ maka ọgu dị n'etiti ọchị ehi na ndị ọrụ ugbo na ọnwa ole na ole gara aga.

Otebeghị aka Benue na Taraba wepụtara iwu megidere ichi ehi nagagharị  na steeti ahụ iji wee gbochi esemokwu dị n'etiti ndị ochi ehi na ndị ọrụ ugbo.

Gọvanọ Umahị so n'ime otu ndị Gọvanọ biara ọgbakọ NEC

Gọvanọ Umahi kwuru na ọg... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

bakọ a kwekọrịtara ka-ewepụta ala puruiche ga-enwe ihe eji ebi ndụ ọfụma n'ime ya na steeti ndị ahụ mkpamkpa a ka njọ.

O kwukwara na otu ihe sị kwuru ugbua na ọ bụ steeti dika Plateau,Kaduna na Taraba weputarala ya bụ ala maka ichi ehi.

Osote onyeisiala Naịjirịa bụ onyeisi ọgbakọ NEC

Ihe mere NEC jiri kwụsị ichi ehi ngaghari

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


E gbuola ọtụtụ mmadụ n'ọgụ dị n'etti ndị ọchị ehị na ndị ọrụ ugbo

Ọtụtụ edemede depụtara steeti ebe gọmenti etiti sị na ha ga-amalite ile ya bụ atụmatụ nnu.

BBC Chọpụtara na o nweghi steeti ọwụwaanyanwụ so na ya.

Ojeozi Gọvanọ Ebonyi steeti na mgbasaozi bụ Emma Uzo kwuru hoohaa "na o nweghi mgbe steeti Alaigbo ji soro na ya bụ atụmatụ Ruga".

Steeti tinyere aha ha na ya bụ ihe bụ ndị ugwu, mpaghara Ugwu ọwụwaanyanwụ 'North-East' na ugwu Ọdịda anyanwụ 'North West'.

Emma Uzo bụ Ojeozi mgbasa ozi Gọvanọ Ebonyi steeti

Gọmenti etiti kwukwara na-anaghị amanye ndị ọbụla amanye iwepụta ala ebe a ga-arụ ya bụ ogige Ruga.

Onye ọkaikpe anyị gbara ajụjụ bụ Ugo Egbujo kwụrụ na steeti iri na abụọ bụ ndị akpọrọ aha ha na ya bụ atụmatụ bụ ndị gosiri mmasị na ya bụ ihe.

Egbujo na-ekwụ na "iwu Naịjirịa enyeghị gọmenti etiti ikike ịkpara ala ọbụla n'ike".

Egbujọ:'Restructuring' ka mma karịa referadum

Ọ sị n'ala niile dị gọmenti steeti n'aka, bụ ndị ọ dị n'aka ilete ya anya.

Gọmenti etiti ekwụọl... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a na ha enweghi echiche ịnara steeti ọbụla ala n'ike.

Ha sị na ọ bụ steeti ndị etinyeghi aha ha bụ ndị na-ebutere ya bụ emume ajọ aha.

Steeti ndị so nwee Ruga

1. Sokoto

2. Adamawa

3. Nasarawa

4. Kaduna

5. Kogi

6. Taraba

7. Katsina Plateau

8. Kebbi

9. Zamfara

10. Niger.

Lee ihe nkiri anyị

A chọrọm ịdị ka Einstein - Ekene Franklin Ezeunala

Onweghị Alaigbo sọ na Ruga

Akụkọ ga-amasị gị


E gburu Fr Paul Offu ma tọrọkwa Igwe Sunday Orji na nwunye ya n'ọnwa Ọgọst a

Mana na ọ dịghịzị otu ahụ ugbua n'ihi na ọ dị ka ihe niile gbasara nchekwa na steeti ahụ aghasaala.

N'isi ụtụtụ ụbọchị ụka, abalị iri abụọ na ise nke ọnwa Ọgọst afọ 2019, ka ndị omekome wakporo otu ụlọọrụ ndị uweojii n'Enugwu.

Mana ọ bụghị sọ nke ahụ, lee ugboro ole ndị omekome gburula maọbụ tọrọ ndị mmadụ na steeti ahụ:

1. Fada Clement Ugwu

Ndị ntọ tọrọ Fada Clement Ugwu na be ya.

Ndị ntọ tọọrọ Ụkọchukwu Clement Ugwu n'ụlọ ya n'ọnwa Maachị.

Ugwu na-arụ ọrụ n'ụlọụka St Marks Katọlik Church Obinofia Ndiuno, n'okpuru ọchịchị Ezeagu.

Akụkọ kọrọ na ndị ntọ ahụ wekọọrọ ego niile dị n'ọba ego ụkọchụkwu ahụ ma mechaa gbuo ya.

E mechara ndị uweojii kwuo na aka akparala ndị gburu ụkọchukwu ahụ.

2: Fada Ikechukwu Ilo

" Iwe m bụ na ndị uweojii ekweteghị na ọ bụ ndị Fulanị wakporo m" - Rev Ikechukwu Ilo

Ndị omekome wakporo Ikechukwu Ilo n'okporo ụzọ sị Nenwe aga n'ime Enugwu.

Mana Ilo, onye bụ ụkọchukwu Katọl... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ik n'arụ ọrụ na St Patrick, Nome, kwuru na ọ bụ ndị Fulanị wakporo ya".

Ha gbatara ya ebe, mana ọ nwụghị.

E bugara ya n'ụlọọgwụ 'Annunciation' dị n'Emene Enugwu ebe ọ nọ nata ọgwụgwọ.

3: Fada Paul Offu

Ndị a na-eche na ha bụ ndị Fulani ọchịehi gbagburu ụkọchukwu Paul Offu na Tọọzde gara aga

Paul Offu bụkwa ụkọchukwu ọzọ na-arụ ọrụ n'Enugwu nke ndị omekome wakporo ma gbuo.

Ọ bụkwa ndị a na-eche na ha bụ ndị Fulani gburu Paul Offu na Clement Ugwu, ndị  Uweojii sị na ha nọzị ha n'aka

Ogbugbu Offu gbawara ndị ụkọchukwu ụka Katọlik nọ n'Enugwu obi.

Etu esi gbuo Fada Paul Offu n'Ihe

Nke a mere ka ha mee ngagharị iwe ma kpọọ oku ka ndị Fulani ọchịehi niile nọ n'Enugwu kwara laa.

Ndị uweojii kwukwara na ha anwụchiela ndị aka ha dị n'ọnwụ ụkọchukwu ahụ.

4. Igwe ndị Agbaogugu na nwunye ya

Igwe Sunday Orji na Nwunye ya

Ndị ekperima tọọrọ Igwe Sunday Orji, Eze ndị Obom Agbogugu dị n'okpuruọchịchị Awgu, Enugwu Steeti n'abalị anọ nke ọnwa Ọgọst.

Eze ahụ na nwunye ya nọrọ abalị olemole n'aka ndị ntọ ahụ tupu a tọhapụ ha.

5: Regina Ugwu

E gburu Regina Ugwu oge ọ gara ọrụ ugbo ya n'obodo Nchatancha Nike, Enugwu East LGA Enugwu Steeti.

Nke a mere n'abalị iri abụọ n'otu nke ọnwa Ọgọst.

Ọ bụ mgbe ọ lọtaghị ọrụ n'oge ka ndị mmadụ bidoro chọwa ya.

E mechara chọta ozu ya ebe e ji mma wee sụkachaa ya ahụ.

Nke a butekwara ngagharịiwe na mpaghara ahụ, mana gọọmentị mechara kwe nkwa na ha ga-ahụ isi ya.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Lee ihe nkiri ga-amasi gị:

Kidnapping in Nigeria: 'E gburu ndị atọrọ mụ na ha mana Chineke zọrọ m ndụ'

Coach Supremo: Onye chọpụtara JJ Okocha na ndị ọzọ