Kwesi na James na-egosi ihe ha mepụtara nke mere ndị agbataobi ha ji bido ihụ akpụ n'ụzọ pụrụ iche

James na Kwesi Ansah mepụtara ihe ha kpọrọ 'JK2 table power' site n'ihe dịka plastiki, osisi nakwa waya si na kọpa.

Akpụ bụ ihe oriri a ma ama si na mpaghara ọdịda-anyanwụ Afrịka, nke ndị mmadụ na-eji emepụta nri dị iche iche.

Maka na ndị na-akọ ugbo na-emepụta akpụ karịrị ihe ndị mmadụ na-eri, ọtụtụ akpụ na-emebi.

Mana site n'ihe a ụmụnne abụọ a rụpụtara, ndị mmadụ ga-enwe ike iji akpụ mebiri emebi maọbụ ihe a tufuru n'ime akpụ wee mee ka ekwentị gị nweta ọkụ, mee ka ọkụ latrik nwuo nakwa tinye ọkụ na redio na ihe ndị ọzọ.

James Ansah na nwanne ya nwoke bụ Kwesi Ansah na-egosi etu ha si eji akpụ emepụta ọkụ latrik

James na Kwesi kwuru na ọ bụrụ na gọọmentị maọbụ ndị na abụghị ndị ọrụ gọọmentị kwado ha, na ha ga-enwe ike ịmepụta ọkụ latrik ga-enye ụlọakwụkwọ, ụlọọgwụ, ime obodo na ndị niile na-enweghị ọkụ latrik na Gana ọkụ.

E nweghị ọkụ na-emebiri anyị ihe

Akụkọ ndị ga-amasị g... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:


Kọmishọna ahụike na Legos steeti bụ Dkta Jide Idris kwupụtara nke a na nsonso na mkparịtaụka ya na ndị ọrụ ntaakụkọ na nsonso a.

Idris kwuru na n'ime ụmụnwaanyi dị ime dị 38,791 e nyochara n'afọ 2017 maka ọrịa ahụ, 2,131 nwere yabụ ọrịa.

"Opekata mpe, ụmụnwaanyị dị 38,791 dị ime matara ọnọdụ ha , ebe  e tintyere ihe dịka 2,131 ndị a chọpụtara nwere orinchekwaahụ na atụmatụ igbochi nne inye nwa ọrịa orinchekwaahụ."

O kwuru na emere nyocha ahụ site na ego enyemaka si n'aka otu na-agba mbọ maka ibelata mgbasa ọrịa mminwụ (AIDS) bụ Global Fund.

Idris kwuru na nkwado ahụ nke ha jiri mee ntule atụmatụ ahụ bido n'ọnwa Janụwarị rue Disemba, afọ 2017 na Global Fund wetara USD9,623,390.08 maka iji zụọ ọgwụ na ihe nnyemaka maka ndị na arịa ọrịa orinchekwaahụ, ime nchọpụta n'ọkpụrụ ọchịchị atọ dị na steeti ahụ , ebe Legos steeti wetara otụ n'ụzọ iri ego ahụ.

Ọ gara n'ihu kọwa na ka ha mepụtachara atụmatụ ahụ, mmadụ dị 26,768 persons (+15yrs ruola afọ iri na ise ha narala ndụmọdụ nakwa nyocha ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ma ha e nwere ọrịa orinchekwa ahụ, ebe e tinyerela 10,623 n'atụmatụ ịnara ọgwụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Kọmishọna na-ahu maka okwu ego na nkwalite akụ na ụba na Enugwu steeti, Eucharia Uche Offor, mgbe ọ na-akọwa Bọgetị ụnyaahụ n' Enugwu

Onye Kọmishọna na-ahụ maka okwu ego na nkwalite akụ na ụba nke Enugwu steeti bụ Eucharia Uche Offor kọwara na ya bụ ọkpụrụkpụ ego ọrụ bụ nke e nwere olileanya na ọ ga akwalite akụ na ụba Enugwu steeti na ebe o di ukwuu.

Ego ọrụ afọ 2017 ji obere ihe were karia nke 2018.

Gọọmeti kọwara na nke a ga-enyere gọọmenti aka iji usoro mkpachapụanya were kewasia ego ọrụ nke afọ a.

Enugwu steeti na- ele anya ị nweta ego karịrị ijeri naira iri ise na otu site n'aka gọọmenti etiti, ebe ha na-elekwa anya na ego a ga-enweta na steeti nke a kpọrọ 'internally generated revenue' ga-eru ijeri naira abụọ kwa ọnwa.

Ọ gbariri ya bụ nkọwa ọzọkwa kwa wee sị na mịnịstrị dị icheiche ga-eketa ego ọrụ a ma were ya rụọ ọrụ dịka gọọmenti steeti Enugwu siri kwado.

Ihe dika ndi ọrụ aka nọọrọ onwe ha nke a na-akpọ SMEs n'aha ịchafụ bụ nke gọọmenti ga-enyere aka ka ha wee gbaa mgb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọrọgwu.

Ndị Kọmishọna dị icheiche nọ n'ọgbakọ ahụ zara ajụjụọnụ ndị ntaakụkọ gbara ha banyere ka ha ga-esi were ego e nyere mịnịstrị ha rụọ ọrụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Onye Kọmishọna na-ahụ maka mmiri bụ Ọkaikpe COC Egungbe kwuru na kemgbe Governor Ifeanyi Ugwuanyi batara na ọchịchị, na ụlọ ọrụ ya na-agba mbọ ka mmiri na-agba ebe ọbụla n'ime Enugwu steeti.

Egumgbe gwara ndị Enugwu ka ha nwe ndidi maka na oge na-adịghị anya mmiri ga na-agbazi ebe ọ naghị agba na mbụ.

Kọmishọna na-ahu maka azụmahia na mmepụta ihe bụ Ogbu Nwobodo kwuru na Enugwu bụ steeti kacha dị mma mmadụ iguzobe ụlọ nrụpụtaihe nakwa azụmahia na Naijiria.

Ndị ọzọ zakwara ajụjụ ma kọwaa maka mịnịstrị nke ha.

Ihe Kọmishọna Uche Offor kwuru:

Kọmishọna Uche Offor gwupụtara na ha nwere olileanya na gọọmenti Enugwu steeti ga-eji Bọgetị afọ 2018 were nweta uru ndị a:

•Ndị ọrụ oyibo mara ọrụ ha.

•Nakwa ime Enugwu ka ọ bụrụ ebe ndị jiegoachụego na-agbata, ndị azụmahia kwụrụ onwe ha na-abia ma nwetakwa ọmụrụnwa na usoro eji azụ ahịa dị mma.


Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu bụ Solomon Ogunji kwuru nke a oge ọ gara ebe ya bụ ihe mere n'ụbọchị Wenezde.

Ogunji kwuru na "Mbuze a abụghị nke oke ideimmiri kpatara."

"Anyị nụrụ na ala mara jijiji, anwụrụ eju ebe niile tupu mbuze ahụ emee."

"Ndụmọdụ anyị bụ ka ndị mmadụ si n'okirikiri ahụ pụgodu, ganye mgbe anyị ga-emecha nchọpụta ihe kpatara mbuze a."

N'akwụkwọ ozi ha zipuru ụbọchị Tọọzde, gọọmentị Abia kwuru na ihe ahụ mere abụghị mbuze nkịtị.

Onye zipuru akwụkwọ ozi ahụ bụ Onyebuchi Ememanka, onyeisi mgbasa ozi nke Gọvanọ Okezie Ikpeazụ.

Cheta na nnukwu mbuze kwaturu ụlọ ndị mmadụ n'Ibeku n'ime abalị Monde, abalị iri abụọ na asatọ nke ọnwa Ọktoba.

Dịka akụkọ ahụ si kwuo,  obere ihe ka otu nwaanyị na nwa ọhụrụ ya ji gbanahụ ya bụ ọdachi.

Nwaanyị ahụ kuru nwa ya gbapụta n'ezi oge ọ hụrụ na ụlọ ha na-ama jijiji.

O teghị aka, o ku nwa ya gbapụta, ụlọ ha dakpuru n'ime ala.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Fisayo Soyombo: Ihe mere o ji zoo ezoo mee nnyocha n'ụlọmk... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:


Kọmishọna na-ahụ maka mgbasaozi na steeti ahụ bụ Don Adinuba bụ onye binyere aka n'akwụkwọ mgbasaozi kwọwara etu atumatụ a ga-esi gaa.

Adinuba sị na atụmatụ a ga-emetụta gwongworo ọbụla bu mmanụ ụgbọala pụtara maka mberede ọkụ dakwasịrị steeti ahụ n'ime ọnwa Ọktoba nakwa gwongworo dara n'ụtụtụ ụnyaahụ.

Akwụkwọ a sị site n'ụbọchị abụọ nke ọnwa Nọvemba bụ Satọde, agaghị ekwe ka gwongworo bu mmanụ ụgbọala banye ụzọ site elekere ise nke ụtụtụ ruo elekere asatọ nke abalị.

Ọzọ bụ na ụgbọala ndị a agaghị agbafee ọsọ ihe Bekee kpọrọ "90km per hour".

Gọọmentị Anambra sị ka ndị ọrụ nchekwa hazie onwe ha maka ọrụ dịrị ha banyere atụmatụ a.

Akwụkwọ a gakwara n'ihu kwuo na gọọmentị Anamabra ga-ata onye ọbụla dara iwu a ahụhụ ruru ihe ha mere.

Ọ rịọrọ ndị na-ebugharị mmanụ ụgbọala ka ha diwe nsogbu ọbụla atumatụ a ga-ebute ma nyere gọọmentị aka hụ na atumatu a e mere maka nchekwa obodo di ire.

Cheta na ọkụ ọgbụgba sitere na gwongworo dara n'ụzọ si Onịcha gawa Enuwgu banyere ọwammiri wee tapịa... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ngwaahịa na mmadụ n'ahịa Ọchanja n'ụbọchị nke iri na isi nke ọnwa Ọktoba, 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Kọmịshịọna ndị uweojii n'Enugwu bụ Danmallam Mohammed ekwuola na ndị uweojii na-ebuso ndị na-enupu isi n'iwu ọgwụ na steeti ahụ

Onye kọmịshịọna ndị uweojii n'Enugwu bụ Danmallam Mohammed gosiri ndị ntaakụkọ egbe nile ndị ahụ, nke okwuru na ha napụtara ndị mmadụ iji wee Chekwa ndụ na akụ na ụba.

Egbe na ngwa ọgụ ndị ahụ gunyere; Ak 47 10, Egbe pump action 13, obere egbe nwere otu barrel 33, obere egbe nwere ọnụ abụọ 36, Egbe obere nwere ọnụ asatọ, revolver atọ, obere egbe Barrera 11, ogologo egbe otu barrel 18, ngwo ngwo egbe ndị ọzọ, nakwa mgbọ egbe mejuputara ọnụ ọgụgụ.

Ụkọ ọrụ na-ebute nnupu isi n'iwu

Kọmishịọna Danmallam kwuru na ihea bụ mmeri ha nwetara na-agba nke mbụ ha jiri bido ya bụ ịnapụ ndị mmadụ egbe dịka onye isi ha kpata kpata siri nye ha iwu.

Otoro ọrụ gbanụ gbanụ nke ACP Frank Idu nọ n'isi ya ma gwa ha ka ha were ngwa ngwa nakọtasịa egbe nine ndị mmadụ ji.

Ọ gwakwara ndị mmadụ ka ha jiri aka ha were egbe ha nwere n'ulo ha nyefee ndị uweojii ghara iche ka ewere aka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ike bịa nara ha ya.

Ya bụ ọrụ gbanụ a ka ndị uwe ojii n'Enugwu kwuru na ọga adị ire ruo mgbe ha nakọsịtachara ndị mmadu nkịtị egbe ha ji.

Akụkọ ga-amasị gị:


Ladi Lawanson bụ kọmishọna na-ahụ maka njem, kwuru sị na ihe ha chọpụtara bụ na tanka ahụ gbara ọkụ bu ibu karịrị ihe o kwesịrị ibu.

Lawanson kwuru sị "anyị chọpụtara na a rụrụ tanka ahụ n'afọ 1999 na mba Amerịka, mana ndị Naịjirịa rụgharịrị ya site n'ịbụ ihe bekee kpọrọ 'drilling rig' mezia ka ọ bụrụ ihe e ji ebu mmanụ ụgbọala.

A rụrụ ya ka ọ ghara ibu ibu karịrị tọn 15, mana ihe o bu bụ tọn 30."

O kwuru nke a site n'akwụkwọ ozi nke Habib Aruna bụ ọnụ na-ekwuchitere gọọmentị binyere aka.

Gọọmentị Legọs kwuru n'akwụkọ ozi ahụ sị na iwu bụ na ụgbọala gwongworo maọbụ tanka ọbụla na-abata Legọs ga-enwerịrị asambodo gosiri na ahụ dị ya mma, nke ga-esi n'aka mịnịstrị na-ahụ maka njem, n'ime ụbọchị iri atọ na-abịa.

Gọọmentị Legọs steeti kwuputakwara na site ugbua gawa n'ihu, na tanka niile na-ebu mmanụ ụgbọala ga-ebido ịga naanị n'okporoụzọ a rụrụ maka ha nke bụ Apapa-Oworonshoki, nke si Ogudu gafee okporoụzọ Legọs-Ibadan.

Lawanson kwukwara na a chọpụtara na tanka ahụ gbara ọkụ esila ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

n'aka fere n'aka ugboro 13 kemgbe ọ batara Naịjirịa.

Akwụkwọ ozi ahụ kwukwara na otu onye n'ime mmadụ anọ so na ndị merụrụ ahụ ha zọpụtara n'ọkụ ahụ anwụọla.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu bịara ọgbakọ a gụnyere ndị si otu 'Nigeria Union of Petroleum and Natural Gas Workers', otu 'Association of Maritime Truck Owners', nke 'Petroleum Tanker Drivers', nke 'National Association of Transport Operators', nakwa 'Container Truck Owners Association of Nigeria'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Lafia Dole bụ aha agha ebidoro ibuso Boko Haram kamgbe afọ 2015.

Onye nchịkwa agha Lafia Dole bụ Major General Rogers Nicholas kwupụtara nke a oge o nyefere ụmụnwaanyị na ụmụaka dị mmadụ iri asatọ na abụọ ha gbapụtara n'aka ndị Boko Haram ma nyefee ha n'aka ndị ọrụ nchekwa na Borno steti.

Rabi gwara ndị ntaakụkọ na di ya bụ dibia na-elebanye anya n'ahụike onyeisi Boko Haram bụ Abubakar Shekau.

O kwuru na a gbapụtara ya ụbọchị Fraide dịka ndị agha Naịjirịa chụpụrụ ndị Boko Haram nọ nime ọhịa Sambisa.

Dịka ọ na-ekwupụta ka ya na ihe si gaa, Rabi kwuru na ọ masịrị ya etu esi na eledo ya anya maka ọkwa ọ nọ dịka nwunye dibia Shekau.

N'okwu ya, "Dị m, abu-Yasirbụ dibia Shekau, ọ na-eledokwa ndị ọzọ ahụ na-adịghị ma na-emekwa iwe ahụ."

Etu esi eme m Rabi dịka nwunye dibia Shekau

"Ụdị nri m na-eri dị iche n'ihe a na-enye ụmụnwaanyị na ụmụaka ndị ọzọ nọ n'ogige ahụ."

Anyị tara ahụhụ n'aka ha, ha dọkwara anyị aka na ntị na ndị agha Naịjirịa ga-egbu onye ọbụla nyefere onwe ya n'aka ha."... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Ana chosi Shekau ike na Naịjirịa ugbua.

"Ha gwara anyị oge ọbụla ka anyị nọnyere ha ma rube isi nye ndị otu ha, mana ndị agha Naịjirịa na-eledo anyị anya na-abụghị ihe ndị Boko Haram gwara nyị."

Rabi toro ndị agha Naịjirịa maka mgbapụta agbapụtara ha ebe ọ kpọkuru ndị a tọrọatọ bụ ndịka nọ nime ọhịa ka ha pụta bịa nyefee onwe ha n'aka ndị agha.

Nichola bụ onye nchịkọta agha Lafia Dole kọwara na Rabi sọ na mmadụ iri asatọ na anọ ndị agha gbapụtara.

O kwuru na mmadụ asatọ nime mmadụ iri asatọ na anọ ahụ agbapụtara na-anata ọgwụgwọ n'ụlọọgwụ ndị agha elu Naịjirịa.

Onye nchịkota ahụ kwuru na ndị ahụ a tọrọ na-agabiga ntaramahụhụ di egwu n'aka ndị Boko Haram.

Nicholas mere ka a mata na a gbapụtara ndị ahụ site n'aka ndị Boko Haram,chụpụb ha ma nọchie isioche Shekau dị n'ọhịa Sambisa.


Lai Mohammed agọrọla aka ya

Minista na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed agọọla na onweghi ebe ọbụla na mgbe ọbụla o kwuru na onyeisiala Buhari agaghị asụli asụsụ obodo ya bụ Fulani.

Nke a bụ na nzaghachị akụkọ n'efegharị na o sịrị na Buhari agaghị asụlị asụsụ ha n'ihi nsogbu o nwere oge awarachara ụbụrụisi na mba ofesi.

Mohammed gwara BBC Pidgin na ọ nọghị na Naịjirịa kamgbe, na kezie oge ọ nọ kwuo ya bụ okwu. Ọ kpọọrọ nke a akụkọ ụgha ma kwuo na ọ bụ ndị iro APC na-atụ asị a.

Okorocha adọọla Ohanaeze Ndigbo aka na ntị

Okorocha na-ebo onye isi oche APC ebubo maka ntuliaka emere n'Imo

Gọvanọ Okorocha nke Imo steet adọọla Ohanaeze Ndigbo aka na ntị ka ha ghara ịdọnyere onye ọbụla ukwu na ntuliaka afọ 2019  kama ka ha mee ka Ndigbo niile dị n'otu.

Ozi a si n'aka onye odeakwụkwọ ya bụ Sam Onwuemeodo mgbe ndị na-ahazi emume ncheta ụbọchị Ndigbo kpọtụrụa n'Owere.

Boko Haram egbuola ndịagha Naịjirịa ọzọ

Ndịagha Naịjirịa nọ ọrụ nchekwa na-ibuso ndị Boko Haram agha na ọwụwa anyanwu ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nke ugwu Naịjirịa

Ndị agha Naịjirịa abụọ ọzọ anwụọla dịka ngalaba Boko Haram nke Abubakar Shekau bụ onyeisi ha wakporo ogige ndịagha dị na Gulumba nke Bama, Borno Steeti.

Otu onye agha gwara ndị ntaakụkọ na ndị a ji ogbunigwe na gbagbu onwe nakwa ngwa agha ndịọzọ wakpoo ha n'oge abalị ụbọchị Satọde.

Na mba ọzọ

Gọvanọ nke Al-Qadarif Steeti dị na mba Sudan bụ Mirghani Saleh na mmadụ anọ ndị ọzọ anwụọla n'ihe mberede ụgbọelu Helikọpta.

A chọpụtabeghi ihe butere mkpọkasị ụgbọelu a mere na mpaghara ọwụwanyanwụ nke Sudan.

N'egwuregwu

Onye na-agbara Manchester City bọọlụ bụ Raheem Sterling ekwuola na ndị na-ede akwụkwọ ntaakụkọ na-enye aka n'ịkwado ịkpa oke agbụrụ site n'ụzọ ha ji egosi ndị  isi ojii na-agba bọọlụ.

A kpasoro Sterling oke agbụrụ a n'asọmpi Manchester City na Chelsea gbara.

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Palm wine: Mmanya ngwọ na-eme ka mmiri ara nwaanyị na-agba nke ọma

Ụgwọ ndị mmanụ ụgbọala

Gọọmentị etiti ekwuola na ha ga-akwụ ndị ahịa mmanụ ụgbọala na nke agbịdị, ijeri naịra narị abụọ na iri atọ na isii n'izu a, nke bụ oke n'ime ijeri naịra narị atọ na iri anọ na asatọ e ji ha maka ụgwọ enyemaka.

Henry Ikem-Obih bụ onyeisi nlekọta ọrụ na NNPC Downstream, kwuputere nke a ka ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu n'ụbọchị Satọde, Disemba 8, 2018.

O kwukwara na n'agbaneyghi na ndị ahịa mmanụ ji gọọmentị ụfọdụ ụgwọ, na agaghị amịpụ ya n'ụgwọ mbụ a gọọmentị ga-akwụ ha.

Ikem-Obih kwukwara na gọọmentị ga-akwụ oke ọzọ n'ime ụgwọ a n'afọ 2019, ma kwụchazie ya n'afọ 2020.

Cheta na ndị na-ere mmanụ kwuru na Gọọmentị ejigbuola ha n'ụgwọ nso nso a.

A kpọchiri ọbaego Peter Obi?

Ọnụ na-ekwuchitere Peter Obi bụ Val Obienyem, gwara BBC Igbo na ha amaghị ihe mere e ji kpachie ọbaego onye na-azọ ọkwa osote onyeisiala PDP, ma kwuo na ha na-eche ịnụ ihe onyeisiala nwere ikwu

gbasara ya tupu ha amara ihe ha ga-eme.

Mana otu na-ahụ maka nyocha mpụ na nrụrụaka bụ EFCC, agọrọla ụkwụ ha na aka ha, na ha amaghị maka ya.

Gụọ akụkọ a n'uju ebe a: A kpọchiri ọbaego Peter Obi n'ezie -...


Lai Mohammed na-ekwu na ndị nkatọ bụ ndị ụgha makana onyeisiala anwaala.

O kwuru na Buhari emekarịala ka a tụrụanya n'afọ atọ ọ chịrịla.

Mohammed kwuru na ebe onyeisiala gbadoro ukwu n'imezu nkwa ya bụ n'ibuso mpụ agha, imelite akụnaụba obodo nakwa iweta ezi nchekwa.

O kwuru na kamgbe afọ garalanụ Naịjirịa na-ebilite site n'ihe ọjọọ niile ọ gabigara dịka mmeruaka, ajọ ọchịchị nakwa mgbatu ego mmanụ agbidị.

Ihe ndị ọzọ Lai Mohammed kwuru maka afọ atọ onyeisiala chigoro n'ichafu

1. Ọkụ Latrik: Ọchịchị Buhari buliri mmepụta ọkụ latrik site na 2,690 mega watts ruo na 7,000.

2. Mmepụta osikapa: Naịjirịa jizi aka ya emeputa osikapa nke bụ na tupu afọ abụọ agafechaa, o nwekwara ike ị na-emepụta osikapa ruru metric 'tonnes' nde isii ka ọ wee zuo Naịjirịa niile.

3. Nri umụakwụkwọ: Ọchịchị Buhari na-enye ụmụakwụkwọ ruru nde asatọ na puku narị abụọ (8.2million) nri n'ụlọakwụkwọ karịrị puku 45 ma nyekwa ndị osi nri karịrị puku 87 ọrụ.

4. Ụgwọọnwa ogbenye: Ọ sị na ọchịchị Buhari na-akwụ ndị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ogbenye karịrị puku narị abụọ na iri itoolu na asaa (297,000) ụgwọ puku naịra ise (N5000) kwa ọnwa.

5.Akụrụngwa: O kwuru na ọchịchị Buhari agbanweela akụrụngwa Naịjirịa site n'itinye ego ruru tarịị abụọ na ijeri narị asaa (2.7trillion) na ya.

6.N-power programme: Emume a enyerala mmadụ ruru nde itoolu aka.

7.Nchekwa: Ọchịchị Buhari achụọla Boko Haram mbombo ọsọ.

8.Akụnaụba: Ihe ịda ọnụ agbatuola kamgbe ọnwa 15 ka na-aga, ọkwụkwụ ụtụisi arigotela. Ọchịchị wepụtara usoro a ga-eji hazie akụnaụba Naịjirịa ruo afọ anọ (2017-2020)

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Lampard na ekele onye bụbu onyenkụzị ya n'egwu bọọlụ bụ Pep Guardiola

Taa Frank Lampard na 'ọga' ya bụ Pep Gauardiola siri ọnwụ n'imi taa ebe N'Golo Kante gosiri Manchester City na azụ sungu ka nọkwa n'ụtọ mbụ ya site na-ịnye City goolu mbụ na nkeji 21'.

Manchester City gosiputara iwe ha na nkeji 29' mgbe Kevin De Bruyne mere Chelsea taa kpụchie ọnụ site n'ịsa ya bụ goolu.

Ọ dị ka nke ahụ ezughị, Riyad Mahrez were ọkpụ goolu nke abụọ dulaa Chelsea ezumike n'agba nke mbụ site na goolu ahụ ọ nyere na nkeji 37'.

Na nkeji 40, Chelsea ji nwa pem gbalahụ penarity dịka Kepa Arrizabalaga tinyere Sergio Aguero ọkpa, mana ogbuọja ahụghị ya.

Willian nke Chelsea gbafuru bọọlụ ebe ndị Man City chụpadoro ya ọsọ

Chi ndị Chelsea mụ anya.

VAR kwuru na goolu nke ikpeazụ Sterling nyere esoghị ya.

Nke ahụ ka Man City kaara iji mechie ya bụ egwuregwu.

Cheta na agbanyeghị na Man City kpotere nturu ugo ekpote na sizin gara aga, ọ bụghị taa ka Chelsea gbuwere ha ilu.

Chelsea emeriela ha ugboro ise n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a premia Lig.

Cheslea emeriela Man City otu ugboro na be ha n'ime ugboro atọ ha sọgoro mpi.

Obi wara Kepa Arrizabalaga nke Chelsea mmiri mgbe goolu Sterling gafere ya

Agbanyeghị, cheta na Man City gwọrọ ha ka abacha mgbe ha ji ọkpụ isii gbanye ha ihere na sizin nke so nke a.

Mana ị ga-asị na ihe a bụ ọbọ ka Man City bọrọ maka ihe Chelsea mere ha na sizin nke 2007/08 bụ ebe ha jikwa ọkpụ isii asataghị ihe nyụọ ha Ịkpakwụ.

Ndị otu egwu bọọlụ abụọ a bụcha tachịị nke bụ na Chelsea bụ ihe ji nturu ugo ọkwa abụọ dịka otu kacha emeri asọmpị ha gbara na be ndị ọzọ.

Lampard so na ndị nkụzị bọọlụ asaa e meribeghị ugboro isii so onwe ha n'azụ ha gbara bọọlụ na Premia Lig.

Akụkọ ga-amasị gị


Lee Julian Peter, onye Kenya, onye ndị dọkịta kwuru na o nweghị oghere ọtụ, maọbụ akpanwa nwaanyị.

O nwekwaghị ụzọakpa nwa Bekee gboro "Cervix", ma nwekwaa naanị otu akịrị (kidney).

Julian nwere ọrịa Bekee kpọrọ Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser syndrome (MRKH).

Ọnọdụ a pụtara na o enweghị ọtụ na akpanwa.

Mgbe ụfọdụ ndị a mụrụ n'ọnọdụ a nwere ike ịnwe otu akịrị.

Nwaanyị ọbụla nwere ọrịa MRKH agaghị ahụ nsọ ya.

Julian kwuru sị: "E nweghị m akpanwa, nke mere na m ahụtụbeghi nsọ m.

"Otu a ka m hụrụ onwe m, ọnweghị ihe ọ pụtaara m.

"Ụfọdụ na-echere m ụdị echiche dị iche iche.

"Ihe ọ sọro uwa ha kwuwe"

Ihe osise iji gosipụta nwaanyị nọ na nsọ

Julian chọpụtara ọnọdụ ya oge ọ dị afọ iri na asaa.

Mana ọbụ ka ọ gachara afọ iri na abụọ ọ mechere nchọpụta a ka ọnụ kwere ya kọọrọ onye ọrụ BBC bụ Anne Ngugi ọnọdụ ya.

O kwuru sị: "A chọpụtara m ihe a mgbe m dị afọ iri na asaa dịka nwata akwụkwọ.

"A gara m ụlọọgwụ mgbe ahụ adịghị m, ọkpa m zara aza.

"Ihe mbụ dọkịnta juru m bụ, kedu mgbe ị... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kpeazụ m hụru nsọ m?

"Enwenụbeghị m ụdị ihe ahụ."

Mgbe Julian kọọrọ ndị mmadụ ọnọdụ ya, ha nyere ya ndụmọdụ dị icheiche.

"Ọnwere onye nke gwara m chọọ ụlọekpere ebe a ga-ekpere m ekwere.

"Onye nke ọzọ sị n'aka nne m ochie dị na ya maka na-eji ịta amusu mara ndị be anyị bụ ndị Ukambani.

"Ha nwere ike ukwu ihe masịri ha, achọghị m ịma.

"Ihe ka m mkpa bụ ka m sị ahụta ya.

"M gewe ha ntị, onyewe m nsogbu, mgbe ahụ ọ dịwa m ka eziokwu adị n'ihe ha na-ekwu."

Nnyocha ndị dọkịta chọpụtara na ụzọ akpanwa Julian si na mpụta mechie.

Ha mechara waa ya ahụ iji mepe akpanwa ya, mana ọnweghị isi.

"Ebere m akwa arịrị abali atọ mechaa mechiere onwe m ọnụ.

"Mụ na nne m, bụ naanị onye m nwere, nọ n'ụlọọgwụ mgbe ahụ.

"Ya bụ ihe riri ya ọnụ.

"A ma m na ọ jụru onwe ya ajụjụ dị omimi maka ya bụ ihe, ịmata ka ọnwere ebe o sị mejọọ."

'A chọghị m ịwa ahụ'

Julian gụrụ Bayọlọgi n'ụlọakwụkwọ mahadum.

Nke a nyere ya nghọta etu ahụ ya si dị.

Ọ gwara ndị dọkịta na ya achọghị ịwa ahụ n'oge ahụ n'ihi na ọ chọrọ ịlaghachị ụlọakwụkwọ je gụchaa akwụkwọ ya.

Mana ka afọ iri gachara, Julian laghachiri azụ n'ụlọọgwụ ga waa ahụ.

O kwuru sị: "A wara oghere ọtụ m awa.

"Onweghị ka ya bụ ihe siri metuta ndụ m maka na MRKH anaghị emetuta ka i si ebi ndụ gị."

Mana ụfọdụ ndị na-arịa ọrịa a na-anọkarị n'oke echiche.

Ọtụtụ n'ime ha na-aga anata ntuziaka n'aka ndị Dọkinta Saịkọlọgị iji nabata ọnọdụ ahụ.

Mana ndụmọdụ Julian na-enye bụ na "ọ bụrụ na ị ghọta ọnọdụ ahụ gị, ịchefụgodu ịmụ nwa."

"E seela m foto imeahụ ugboro anọ mana ọnweghị ehe (ovary) a hụrụ, nke bụ na ọnweghị ka a ga-esi wete akwa n'ime ahụ iji mee m IVF.

"Ọ ka mma ịnabata ka Chi gị si kee gị.

"Mana ịchọpụta na gị na ibe gị abụghị otu adịghị mfe.

"Ọ dị mkpa ịchọta otu onye ị ga-akọsara ụwa gị."


Lee etu e si gbari ya bu ego ebe a:

 - Ego a ga-emefu n'ọrụ ọhụrụ - ijeri naịra 106,229,450,200 - Ego a ga-emefu n'ọrụ ochie - ijeri naịra 91,377,822,128 - Ego a ga-emefeu n'ọrụ - ijeri naịra 41,381,250,95.

Ihedioha kọwara na isi sekpụ ntị na bọjetị a bụ ịwụgharị Imo steeti ka ọ dịrị etu ọ dị na mbụ.

Ndị ntọ atọrọla Fada ọzọ n'Enugwu

Fada Malachy Asadu abụrụla fada ọzọ ndị ntọ tọrọ n'Enugwu kemgbe afọ 2019.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị ụweojii n'Enugwu bụ Ebere Amarizu gwara BBC Igbo n'ekwentị na atọrọ Asadu na mpaghara Nsukka.

O kwuru na ndị uweojii jisike eme nyocha ka ha chọpụta Fada ahụ atọrọ kemgbe ụbọchị Monde.

A tọrọla ihe karịrị Fada Katọlik iri n'Enugwu kemgbe afọ a, agbapụtala ụfọdụ ebe ụfọdụ nwụrụ n'aka ndị ji ha.

Gọmenti Ebonyi sị na ndị nwereonwe Biafra anọghị ebe ahụ

Gọọmenti Ebonyi steeti ekwuola na ọnweghị otu nwereonwe Biafra nọ na steeti ahụ.

Kọmishọna na-ahụ maka nchekwa na okeala bụ Stanley Emegha gwarakwara ndị nta akụkọ nke a mgbe ọ gọrọ na ọnweghị otu Bakasi ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Boys nọ ebe ahụ ịlụsa otu nwereonwe Bịafra ọbụla ọgụ na Steeti ahụ.

Emegha sị na onweghị ndị otu Indigenous People of Biafra (Ipob) maọbụ ndị otu ọzọ na-alụọgụ nwereonwe Biafra nọ na ya bụ steeti ma ọlị.

Okwukere na-onweghị ndị otu ehibere dịka Bakasi Boys maka ịmeru otu otu ndị nwereonwe.

O wuru na soshal media na otu na e hibere otu Bakassi Boys ka ewere buso otu nwereonwe Biafra aha maka mgbagha ha na-agbagha atụmatụ RUGA n'ọwụwaanyanwụ.

Mana gọọmenti Ebonyi steeti sị na nke a bụ ọkpụrụkpụ asị.

Kọmishọna nchekwa na okeala kwuru na "ndị mmdụ nwere ike ị nọ n'ụlọ ha na-ekwu na ha bụ nke a maọbụ nke ọzọ, mana gọọmenti Ebonyi steeti amaghị ndị ha bụ, n'ezie".

Obiano na ọdọugboelu Anambra steeti

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

Ndị Anambra ṅụrịa na ihe ọnụ emeela.

Gọvanọ Willie Obiano ekwuola na ya ga-arụcha ọdọụgbọelụ Steeti ahụ n'ọnwa iri na asatọ.

Obiano kwere nkwa a ka ha na ndị ji ego achụ ego na-ezuko n'Amawbia, ụnyaahụ.

EFFC na Diezani Alison Madueke

Diezani ka na-agọ ebubo dị ya n'isi

Ụlọọrụ na-ebu agha megide mpụ na nrụrụaka bụ EFCC akatọọla akụkọ kwuru na ha esepula aka n'ebubo mpụ ha boro onye bụbu minista mmanụ agbịdị bụ Diezani Alison Madueke.

Ọnụ na-ekwuru ụlọorụ a bụ Wilson Uwujaren kwuru na akụkọ ahụ bụ asị gbara ọkpụrụkpụ.

A ga-egbu isi ndị mgbuisi an Bangladesh

A maala mmadụ asaa ndị ọlụọ ọla ụkọ Alakụba ikpe ọnwụ maka mkpamkpa ha kpara na Bangladesh2016.

Mmadụ iri abụọ na abụọ nwụrụ maka ogbunigwe ha gbara n'ụlọnkwari na Dhaka.

Kedu olile anya Rohr

Gernot Rohr onye nkuzi Super Eagles

Nchịkọta egwuregwu ndị Nịajirịa bụ Gernot Rohr sị na ọ bụ n'ọnwa Januwaị 2020 ka ya na onyeisi NFF ga-anọkọ kpaa maka ọdịnihu ya na Super Eagles.

Cheta na Rohr nọgoro afọ atọ n'ọrụ ya sị na obi juru ya afọ na ngbawe owetere na n'otu ahụ.

Nga mkpụrụọka na-eche ndị nrụrụaka ndọrọndọrọ

Onye a tụrụ ịga

Ndị ntọ na ndị nrụrụaka ndọrọndọrọ ọchịchị kee nkwụcha maka akamgba ndị gọọmenti.

Ndị ụlọomeiwu ukwu amalitela ịme ka ewelie afọ ole ndị omekaome...


Lee ihe iri kachasi kpoo ọkụ:

1. Mwepụ Ọkaikpe ukwu Onnoghen

Onyeisiala Muhammadu Buhari wepụrụ Walter Onnoghen dịka onyeisi ọkaikpe n'abalị iri abụọ na ise nke ọnwa Jenụwarị.

Buhari kwuru na ọ bụ maka ebubo nrụrụaka e boro Onnoghen kpatara o ji wepu ya n'ọkwa.

2. Mbugharịụbọchị ntuliaka

Ka ọ fọrọ naanị elekere ole na ole ka oge ruo maka mbido ntuliaka 2019, Mahmood Yakubu bụ onyeisi INEC kwuru na e bugharịala ya bụ ntuliaka si n'abali iri na isii nke ọnwa Febrụwarị gaa abalị iri abụọ na atọ.

Nke a tinyere onye ukwu na onye nta na gbagharia, ma mekwaa ka ndị mmadụ malite ikwu na ọ dị ka nrụrụaka abatala na ntuliaka ahụ.

3. Mmeri Buhari

Mgbe Muhammadu Buhari pụtara ihe dịka onye meriri okwa onyeisiala, o mere ọtụtụ mmadu ndị n'ọchị ndị n'akwa.

Atiku Abubakar bụ onye PDP kwuru na nnukwu nrụrụaka dị na ya bụ ntuliaka.

Atiku gbara Buhari na ndị otu ya bụ 'All Progressives Congress' (APC) akwụkwọ n'ulọikpe, mana Buhari merikwara ya ebe ahụ.

4. Rochas, Nwosu na Ihedioha

Uche Nwos... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

u na Emeka Ihedioha gbara mgba ka dimkpa maka oche Govano Imo steeti, mana ọ bụ Ihedioha mechara merie.

Nke a bụ n'agbanyeghi na Rochas Okorocha bụ aka na-achị Imo steeti oge ahụ dọnyeere Nwosu ukwu.

Mana Rochas mechara zọta oche n'ụlọomeiwu ukwu n'agbanyeghi mgba ya na onwe ya gbara n'akụkụ nke ya maka oche ahụ.

5. Amaechi na Wike

Gọvanọ Rivas Steeti bụ Nyesom Wike na Mịnịsta na-ahụ maka njem bụ Rotimi Amaechi gbara nnọọ mgba maka onye ga-emeri oche gọvanọ steeti ahụ.

Ọ bụ ezie na Amaechi esoghi zọọ ya bụ ọkwa, mana ọ kwadoro Tonye Cole bụ onye otu ndọrọndọrọ 'Africa Progressives Congress' (APC).

Nke a bụ n'ihi na INEC kụpụrụ ndi APC iso zoo ọchịchị na Rivas.

Mana Wike meriri ma Amaechi ma Cole, kụọ ha abụọ ukwu n'ala.

6. Mwepụta ndị isi ụlọomeiwu

Ahmed Lawan

Onye ọbụla chị obi n'aka oge a na-akwado ntuliaka maka ndị isi ụlọomeiwu ukwu na nke nta.

Mana n'ikpeazụ, Ahmed Lawan na Femi Gbajabiamila tuuru ugo.

Ike Ekweremadu so wee zọọ ya bu ọkwa, mana ọ chịtaghi aja.

7. Dino Melaye

Ndị uweojii na-enyocha Dino maka ebubo gbasara ogbugbu mmadụ na ohi

Dino Melaye kụrụ afọ n'ala na ndọrọndọrọ nke ndị otu PDP mere iji họputa onye ga-anọchite anya ha n'izọ ọkwa gọvanọ Kogi Steeti.

Oteghi aka, ụlọikpe kagburu mmeri ya dịka onye omeiwu, ma kwuo ka e megharia ntuliaka ya.

Mgbe e megharịrị ya, Melaye kụkwara afọ n'ala ọzọ wee ghọọ 'Aaron' gbara aka ala.

8. Nwụchi na mkpọrọ Sowore

Ngagharịiwe 'RevolutionNow' ka a na-atụ anya ịmalite n'ụbọchị ise nke ọnwa Ọgọstụ 2019

Ndị uweojii nzuzo bụ 'State Secret Service (SSS) nwụchiri Sowore n'ọnwa Ọgọstụ, ma tụọ ya mkpọrọ.

Iwe ha bụ na Sowore chọrọ ịhazi ngaghariiwe a kpọrọ 'Revolution Now'.

E mechara tọghapụ ya naanị otu ụbọchị tupu a nwụchie ya ọzọ.

Sowore ka nọ na mkpọrọ ruo taa, agbanyeghi na ụlọikpe enyela iwu ugboro ugboro ka a tọhapụ ya.

9. Bọjeti 2020

Onyeisiala Buhari bugaara ndị omeiwu Bọjeti 2020.

Ndị omeiwu mere ngwa ngwa itule ya bụ bọjeti ma kwado ya.

Buhari binyere aka na bọjeti n'abalị iri na asaa nke ọnwa Disemba.

Nke a bu nke mbụ kemgbe...


Lee ihe ndị mere na ya bụ emume:

Ndị mere nrụrịtaụka gụnyere;

* Rabiu Ahmed Rufai nke AAC

* Khadijah Abdulah-Iya nke ANN

* Kunle Olateru Olagbegi nke ADC

* Yemi Osinbajo nke APC- Ọ bịaghị

* Peter Obi nke PDP- Ọ bịaghị

* Umma Getso nke YPP- Ọ bịaghị

* Shehu Gabam nke SDP-Ọ bịaghị

Ndị chịkọtara ya bụ okwu bụ Aliyu Tanko nke BBC na Ngozi Alaegbu nke TVC.

Okwu ndị bụ isiokwu na ndọrịtaụka a bụ:

* Agụmakwụkwọ

* Akụnaụba

* Ahụike

* Nchekwa wdg.

Gwa anyị maka pati gị na ihe ejiri mara pati gị

Kunle Olateru Olagbegi nke ADC- Anyị ga-enye ụmụnwaanyị, ndị ọlụsị oke pasent 50 n'ọchịchị anyị.

Khadijah Abdulah-Iya nke  ANN- Ekwela ka onye ọ  bụla gwa gị na Naijiria agaghị agbanwe- Naijiria ọhụrụ.

Okwu nchekwa

Rabiu Rufai nke AAC- Anyị ga-eji teknuzu were na-ebuso nsogbu nchekwa agha.

Kunle Olateru Olagbegi nke ADP- Ndị mmadụ anaghị arụzi ụra  n'abali. Anyị kwesiri ijkọta aka anyị na mba ndị dịka Amerịka.

Khadijah Abdulah-Iya nke  ANN- O kwesịrị na anyị na mba anyị na ha gba... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ra agbataobi jikọrọ ọnụ na ọrụ ichekwa mmiri na ala dị na agbata any Naijiria na mba ndị ọzọ.

Nsogbu nchekwa na Zamfara

Rabiu Rufai- Steeti ahụ bụ steeti ndị otu APC, minịsta nchekwa sikwa na steeti ahụ. Ihe na-eme ahụ gosiri na ha adaala n'ọrụ ha.

Ị ga-agba ọtụtụ kilometa na steeti ahụ ịgaghị ahụ otu onye uweojii. Ọ bụghị ihe dị mma n'ihi na ndị omekakome ji maka ọlaedo dị n'ime ala na steeti ahụ na-enuba na ya.

Khadijah Abdulah- Iya nke  ANN - Anyị agbahapụla etu anyị si echekwa onwe anyị n'ime obodo. Onye bịa obodo ọhụrụụ ọ ga-hụ eze obodo.

Anyị ga-alaghachị n'omenala ahụ. Anyị na ụlọọrụ ndị mba ọzọ ga-ejikọta ọnụ n'ikwalite ọrụ nchekwa dịka o si gbasa ike ndị omekataraihepụụjọ na-akpa.

Kunle Olateru Olagbegi nke ADP- Anyị ga-eji obodo ichekwa onwe ha, mkparịtaụka na aka ike were busoo nsogbu nchekwa agha.

Ụgwọ ọnwa opekatampe

Kunle Olateru Olagbegi nke ADP- Anyị ga-ebulite ụgwọọna opekatampe rue N100,000.

Rabiu Rufai nke AAC -Anyị bụ ndị bụ ụzọ kwube okwu ka eme ụgwọọna opekatampe N100,000.

Ọ bụrụ na-iche ego nri kwa ụbọchị onye ji ụmụaka anọ -na-eri N1000 kwa ụbọchị n'abali iri atọ, ha ga-etinye N30,000 naanị n'iri nrị.

Gọọmenti ochie wepụtara Napep,Sure-P. Goomenti ugbua wepụtara Tradermoni. Kedu atụmatụ ụmụ ga-ewepụta?

Kunle Olateru Olagbegi nke ADP- Anyị kwesịrị ịbụ isiobodo ebe ana-ewepụta gaasị.

Ọ bụghị na ịtaghị ndị na-ezu ego obodo ahụhụ ,ha aghaghị akwụsị ya. Anyị ga-apịchị ebe niile e si ezupu ego, were ego ndị a tinye n'ọrụ.

Rabiu Rufai nke AAC- Ihe anyị na-ahụ ugbua bụ iji ego na-azụ vootu na-akpọ ya 'Tradermoni. Ọ bụrụ na ha chọrọ ime ya ha kara ime ya gwa gwa ha banyere n'ọchịchị.

Ibi ego

Khadijah Abdulah-Iya nke ANN- Ọ bụ amaghị eme mere na a na-eje ebiri ego nke ga-etinye ndị amụbeghị amụ n'ụgwọ n'ala anyị.

E kwesiri ịna-akpụpụ ndị na-ebi ego aghara aghara ụlọikpe.

Agụmakwụkwọ

Kunle Olateru Olagbegi nke ADP- Anyị kwesịrị ịhaziharị kụrịkọlụm.

Anyị ga-ebidokwa ịkwado nchọpụta iji wulite mmepụta ngwahịa.

Ndị chịbụrụ etinyeghị uchu n' agụmakwụkwọ ya mere agụmakwụkwọ...


Lee ihe nkiri maka ọnụahị ihe nri

Drop in inflation: Ọnụ ahịa ihe a na-ere n'ahịa adaala n'ezie?

NBS kwuru na nsonso na ọnụ ahịa ihe na-ada n'ahịa(inflation) agbatuola karịa ka ọ dị n'ọnwa gara aga dịka o jiri  0.18  pasent daa rue 11.22 site na  11.40 pasent  ọ bụbu.

Mana ụfọdụ ndị ọkachammara n'okwu akụnaụba kwuru na okwu ahụ adabeghị.

Ọnụ ahịa adaala n'ezie

Ha kwuru na ka ọ dị ugbua, na Naijiria enweghị akụnaụba ọbụla ma ya fọkwa nke na-aga n'ihu.

Ha na-ajụ ajụjụ ebe NBS siri nweta ozi(data) ha gbadoro ụkwụ were nwee mkpebi ha.

Ndị aha kwuru n'ọnụ ihe oriri adaala n'Ọwụwa Anyanwụ Naijiria

Mana ụfọdụ na-ekwu na ya bụ ozi si n'aka NBS kwụ ọtọ ka sịga.

Ndị ahịa BBC gbara ajụjụ ọnụ kwuru n'ọnụ ahịa ji, garị , akịdị na agwa adaala karịa ole e rere ya n'oge a n'afọ gara aga.

Ọnụ ahịa nrị na-ada ugbua adaala karia ihe ọ dara n'n'afọ 2018

 Ọkammụta n'ihe gbasara akụnaba bụ Boniface Chizea gwara BBC n'ezie n'ihe ọnụahịa na-ada gbadara.

Chizea gara n'ihu gbaa ama na ọ ga-ewe oge... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

tupu ọ pụta ihe.

Ihe mgbada ọnụ ahịa pụtara ụmụ Naijiri- Ọkachamara akụnaụba

Ọ kọwara na ihe ozi NBS wepụtara pụtara bụ "na ego ndị mmadụ nwetara ha ga-eji ya zụta ihe karịa ka ọ dị na mbụ."

Chizea kwusiri ike na NBS tozuru etozuu na iwepụta ozi kwesiri ntụkwasi obi ma rụtụ aka na oge Naijiria nwere 'recession' na ha gbara ya bụ nsogbu n'anwụ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Lee ka o siri gaa.

Kedu ihe ị chere mmaka mmachị maka coronavirus?

Peter Obi zara sị "Mmachị dị ezigbo mkpa, kama ị ga-amachị onye agụrụ na-agụ sị ya nọro n'ụlo? Onye ahụ ga-apụta iro ka ọ chọo ihe ọ ga-eri."

Obi mara atụ sị "mba dịka Indịa nyere ndị nke ha akpa osikapa ma nye kwa ha ego nke a mere ka ndị mmadụ kweta nọrọ n'ụlo."

Ọ bụrụ na gọọmentị chọrọ ka ndi mmadụ na-asa aka ha ebe ụfọdụ enweghị ego ha ji azụta ncha na mmiri.

Obi kwukwara na ọ dị mkpa ka ebulite ọnụọgụgụ mmadụ ole a na-eme nyocha maka coronavirus.

"Kedu ihe pụtara ihe maka mgbe emere mmachị na Naijirịa?"

Obi kọwara na-nwere ihe atọ dị mkpa e i ama obodo ọnọdụ ya dị mma, ihe atọ a bụ Ahụike, Agụm akwụkwọ na mmadụ ole dara ogbenye.

Obodo ọbụla ihe ndị atọ a nọ n'ime ya nke ọma na-aga n'ihu.

Kama Obi kwuru na Naijirịa gbara ọnyụpo  n'ihe atọ ndị a.

Peter Obi ji mba India na Chaina were mma atụ sị na-agbanyeghị na mba abụọ ndịa nwere ọnụ ọgụgụ mmadụ karịa nke Naijirịa kama achịkọta ndị ogbenye nọ na mba ndịa,... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na ndị nke nọ na Naijirịa ka nke ha.

O kwuru maka agụm akwụkwọ sị "ntule ziri ezi maka agụm akwụkwọ kwesiri ị bụ ihe dịka passentị iri asatọ kama nke Naijirịa ka nọ passenti iri ise".

Obi kwuru sị "gọọmentị kwesiri ịkwalite ndị mmadụ ka ha nwee ike ịkpata ego nke ha".

O gara n'ihu kwuo sị "Ọ bụrụ na igwe Kọmpụta nọ n'ụlọ akwụkwọ anyị niile kamgbe, ụgbụ a emechiri ụlọakwụkwọ ọ ga-adịrị ụmụ akwụkwọ mfe iji igwe kọmpụta amụ ihe"

Maka ntuliaka 2023?

Peter Obi kwuru na oge a abụghị oge ndọrọndọrọ ọchịchị dịka coronavirus na-awakpo mmadụ. Kama ọge bụ oge anyị ga-eji bịakọ ọnụ maa tikọọ aka ọnụ merịe coronavirus.kama mgbe nke a mechara na enwere ike ikwu maka ntụliaka 2023.

Kedu maka ndị Almajirịa na-abata ala Igbo na-agbanyeghị mmachi?

Obi kwuru sị " mgbe m nọ n'ọchịchị, ahụrụ na obodo niile nwere ndị na-echekwa ha nke a na-akpọ Vigilante. Anyị zụtara ha ụgbọala ma gọọmentị Anambra steeti na-akwụ ha ụgwọ".

Oge eruola ka ndị obodo niile chekwa onwe ha. Nke a ga-eme ka ha chọpụta ndị mmadụ na-ezubata n'obodo ha. Ọ kacha mkpa ugbu a coronavirus na-akpa ike.

"Kedu ihe ị chere maka ndị uweojii na-egbu mmadụ n'ala Igbo?"

Obi kọwara na o nweghị onye kwesiri igbu mmadụ. Kama na ọ dịrị ndị mmadụ ime ka ndị ọchịchi na onyeisi uweojii mara ka onye uweojii ahụ nweta ntaram ahụhụ dịrị ya.

Gịnị mere ala Igbo anaghị emepe?"

Ọ bụ ndị a na-achị kwesiri ịhụ na ndị ha tinyere na ọchịchị mezuru ihe ọ kwesiri ime.

Ndị obodo kwesiri ijide ndị ha tinyere n'ọchị ka ha mezuo nkwa ha kwere.

Kama mmepe obodo bụ ọrụ dịirị mmadụ niile.

"Kedu ihe ị nwere ịkwu maka ọgwụ ọdịnala a sị na-eji agwọ coronavirus?"

Peter Obi kwuru sị " a kwadoro m etu gọọmentị sị chọọ iweta ọgwụ ndị Madagascar ka ha tule ma ọ dị ire".

Obi kwukwara na Naijirịa kwesikwara ị le anya n'ụlọ maka ọgwụ na ịrụpụta igwe Ventilator.

Gee ya n'uju ya ebe a

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Lee ngagharịiwe ndịọrụ ụlọakụ Fidelity mere maka ụgwọ e ji ha

Na ngagharịiwe a nke yiri nke ha otu izuụka gara aga, ha boro ebubo na ụlọakụ ahụ akwụghị ha ụgwọ ọnwa iri nakwa ụgwọ a na-akwụ onye si n'ụlọọrụ ahụ apụ nke a na-akpọ 'severance package' na Bekee.

Ndị ọrụ ahụ ndị ọtụtụ bụcha ndị obere ọkwa ruru iri atọ na-agụ egwu e ji mara ndị ọrụ iji gosi iwe ha.

Ha bukwa akwụkwọ na-egosi iwe ha na-ekwu; 'Kwụọ anyị ụgwọ ịgbara ụlọakụ a odibo afọ iri na isii'  'Kwụọ anyị oke ruru anyị', 'Fidelity Bank, anyị rụtara ego a', 'obi ọjọọ a akarịala.'

Na mkparịtaụka onye ntaakụkọ BBC na ụfọdụ n'ime ha nwere, ha boro Fidelity bank ebubonja ha jụrụ ịkwụ ha ụgwọọnwa ọnwa iri nakwa ụgwọ a na-akwụ onye na-apụ apụ.

Innocent Eluwa onye kwuru na ya rụọlọra Fidelity Bank ọrụ afọ 12 boro ebubo na ụlọakụ ahụ wetara atụmatụ ịchụ ha niile na akwụghị ụgwọ. Mana ka ha mechara ngagharịiwe, "Ndị ụlọakụ ahụ kwetara ịkwụ N100,000 maka otu afọ n'ime afọ ole onye ọbụla rụrụ ha ọrụ."

Ọ gara n'ihu kwuo na Fidelit... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

y kwụrụ ụfọdụ ma hapụ ụfọdụ ndị ọ na-ekwụ bụkarịrị ndị so na ngaghariwe ha meburu na mbụ.

Ndukwe Samson kwuru na ya so na ndị si Manny Bank banye Fidelity oge e jikọrọ ụlọakụ ahụ ọnụ.

Samson sị na ihe ha chọrọ bụ ka: "Ha kwụọ anyị ụgwọ ọnwa ọnwa iri ha ji anyị, nyekwa anyị oke ruru anyị nke bụ  N100,000 maka otu afọ n'ime afọ ole onye ọbụla rụrụ ha ọrụ."

N'okwu ya, onyeisi ndị uwe ojii mpaghara ahụ kelere ha maka ịkwanyere onwe ha ugwu ghara imebi ihe oge ha na-eme ngaghari iwe.

Mana ndị na-ekwuchitere ụlọakụ ahụ bụ Charles Aigbe na  Ejike Ndiulo gwara BBC na ndị ahụ na-eme ngaghariwe abụghị ndị ọrụ ha kama ha bụ ndị na-arụrụ ụlọọrụ anyị na ha na-arụkọ (outsource company).

Aigbe bụ onyeisi ngalaba mgbasaozi n'ụlọakụ sịrị; "Ndị ọrụ a ị na-ahụ abụghị ndị ọrụ Fidelity Bank. Ebubo ha achịtaghị aja. Ha bụ ndị ọrụ ụlọọrụ na-arụbụrụ Fidelity Bank ọrụ. Ha bụ ndị ọkwọụgbọala na-arụburu ụlọọrụ ha ọrụ."

N'otu olu ahụ, Ndịụlọ kwukwara na ndị mere ngagharịiwe ahụ bụ ndị ọkwọ ụgbọala ndị ụlọọrụ ha na ha na-arụkọ chụrụ n'ọrụ.

"Ha abụghị ndị ọrụ anyị. (Egwu iji gosi iwe...) Ngagharịiwe ndị ọrụ Fidelity ị hụrụ bụ maka na ụlọakụ wetara atụmatụ ọhụrụ nke adịghị mma nke kwuru ka achụ ndị ọrụ niile ma n'Abụja ma na Pọtakọt n'ebe niile were mee ngagharịiwe. Ndị isi ụlọakụ were zukọọ kwekọta na ha ga-akwụ onye ọbụla potu narị puku naira n'otu afọ gbakọta afọ ole onye rụrụ ọrụ n'ụlọakụ ahụ.

Otu onyeisi a na-akpọ Madam Chijioke Okechukwu nwere kpọọ anyị gwaa anyị ihe ekwekọrita.

"Ndị a abụghị ndị ọrụ ụlọakụ Fidelity. Ọ bụghị Fidelity were ha n'ọrụ.

"Ị bia n'ụlọakụ Fidelity, anyị nwere ndị na-azara anyị ihe, ndị na-ekpocha ahịhia. Ndị a bụ 'vendors' ka a na-akpọ ha na bekee. O nwere ụlọọrụ kpọtara anyị ndị na-anyara anyị ụgbọala.

"Oge ụlọakụ Fidelity kwuru na anyị achọzighịkwa ndị ọkwọụgbọala, anyi sị ha lọchaghịkwa ụlọọrụ nwe ha.  Ọ gwụla.

"Ụlọakụ Fidelity bụ ezigbo ụlọọrụ n'ala Naijiria. Onye ọbụla bụ onye ọrụ anyị pụọ n'ụlọakụ Fidelity, a ga-enye ya oke zuru ya, ya ewere lawa."


Lee ụfọdụ dike ndị dị echefu echefu maka  ike ha kpara n'oge agha:

1. Odumegwu Ojukwu

Dike, Igboji eme ọnụ bụ Onyeisiala Biafra nakwa onyeisi agha ha malite n'ụbọchị Mee 30 nke afọ 1967 bụ ụbọchị ọ mara ọkwa na Biafra bụzị mba aka ya, rue n'abalị asatọ nke ọnwa Jenụwarị afọ 1970 bụ oge ọ gbapụrụ ọsọ ndụ ka o nyefechara ọchịchị n'aka osote ya bụ Philip Effiong.

Nwa ọgaranya iri ehi na Nnewi, Anambara steeti, nna bụ Louis Odumegwu Ojukwu bụ onyeisi mbụ "Nigeria Stock Exchange" ma bụrụkwa ojiegoachuego aha ya na-ada ụda oge ahụ.

Emeka odumegwu Ojukwu duru ndị Igbo

A mụrụ Ojukwu na Zungeru dị na Niger steeti, mana ọ gara kọleji na 'Kings College Lagos' ebe ọ na-agụ tupu nna ya eziga ya ala Bekee.

Ọ gụrụ na mahadum Oxford mecha lagachi bịa sonye ndịagha Naijiria.

Ọ rịrị n'ọkwa ndịagha ngwa ngwa dịka ha chọpụtara na ọ gụrụ nnukwu akwụkwọ.

Biafra at 50": Kaduna Nzeogwu na-ebugharị ogbunigwe n'akpa ya mgbe ọ dị ndụ"

E mere ya govanọ ndịagha na-achị Ọwụwa-Anyanwụ, bụ ọkwa o ji tupu mw... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

eghara ọchịchị n'ike na ọgbaghara sochiri nke mere ndi Igbo ji si Ugwu Awụsa gbaa ọsọ ndụ gbalata ala Igbo.

Ojukwu bụ ya  na Yakubu Gowon bụ binyere  aka na nkwekọrịta 'Aburi Accord' bụ ebe Ojukwu tụrụ alo ka mpaghara ọbụla nọọrọ onwe.

Ọ nwụrụ n'abalị 26 nke ọnwa Nọvemba afọ 2011 ka ọ gbachara afọ 78.

2. Philip Effiong

Dimkpa a bụ onye Ibiono Ibom dị n'Akwa-Ibom bụ Osote onyeisiala mba Biafra afọ atọ Biafra nọọrọ onwe ya.

Ọ banyere ọrụ onyeagha n'afọ 1945 ebe o nweta ọzụzụ ndị agha na Naijiria nakwa mba Briten ma soro na ndị Naijiria mbụ rụrụ ọrụ amị.

Ọ rịkwara n'ọrụ agha ebe ọ nọọ n'ọkwa dị iche iche gụnyere  ịrụrụ Aguiyi Ironsi ọrụ oge nwa amadị ahụ bụ onyeisiala Naijiria  dịka 'Principal Staff Officer' tupu e gbuo ya ka e mere mweghara ọchịchị n'ike abalị 29 nke ọnwa Julai afọ 1966.

Dịka nwa ya nwoke bụ Ọkamm̀ụta Philip Effiong siri kọwaa, nna nụtara kepkepụ na o nwere ndị agha na-akpa nkata ịchụda Ironsi n'ọchịchị n'ike, gbanyere nna ya ukwu izu.

Mana kama izo ohi ụka ahụ ezo  ma tinye ya n'ọrụ,  Ironsi kpọpụtara Effiong n'ọha otu jịkọrọ ndị agha na-achị oge ahụ bụ'Supreme Military Council' sị ya kwụgharie ihe ọ gwara ya na nzuzo.

E mechara ya bụ ihe mezuo dịka a napụrụ Ironsi ọchịchị n'ike n'abalị 29 nke ọnwa Julai afọ 1966.

Oge agha dara, Effiong hapụrụ ịrụrụ Naijiriaa, sonyere Biafra ebe ya na Ojukwu rụrụ dịka ndị isi ọchịchị.

Philip Effiong rụrụ ọrụ dịka Onyeisiala Biafra dịka Biafra na-abịa na njedebe malite n'abalị asatọ rue abalị iri na abụọ nke ọnwa Jenụwarị afọ 1970 dịka Ojukwu gbara ọsọ ndụ gbaga Iviri Kostu.

Ọ bụ ya chiliri aka n'aha mba Biafra n'abalị 15 nke ọnwa Jenụwarị nke afọ 1970 na Dodan Barracks dị na Legọs,nke mere ka ọgụ bie.

Effiong nwụrụ n'abalị isii nke ọnwa Novemba afọ 2003 ka ọ gbachara afọ 77.

3. Emmanuel Nwobosi

Emmanuel Nwobosi ka onye agha

Onye obodi dị n'Anambra steeti, Nwobodisi bụbụ onye agha Naijiria tupu ọgụ ada ha.

Nwobosi so na ndị agha weghaara ọchịchị n'ike, nke Bekee kpọrọ 'Coup d'etat', n'ọnwa Jenụwarị afọ 1966

Colonel Emmanuel Nworah Nwobosi bụ...


Lee ụfọdụ n'ime ndị Igbo ji eje mba n'iti egwu bido n'oge Naijiria nwetachara 'Independence' na 1960 were rue afọ ndị dị n'agbata 1980:

Oliver de Coque

Aha a gụrụ ya bụ Oliver Sunday Akanite, onye Ezinifite, Nnewi South, Anambara Steeti, mana ihe ụwa jiri mara otiegwu a bụ 'Oliver De Coque'.

Egwu o jiri pụta ọgbọ mbụ bụ Messiah Mesiah nke o wepụtara n'afọ 1977 mana egwu ya wuru ochie ochie bụ "Peoples' Club of Nigeria, Opportunity, nakwa 'Funny Identity'.

Igbo Music: Gịnị mere ndị ọgbara ọhụrụ Igbo ji eleghara ụbọaka anya?

Ọ lakpuru ọtụtụ afọ, anaghịkwa anụ olu ya mana ọ pụtakwara n'ike na ebube n'ebe afọ '1990s' oge o tipụtara egwu ndị a; Biri Ka Mbiri," "Ana Enwe obodo enwe," "Nnukwu Mmanwu."

Oliver , onye nwụrụ n'afọ 2008 ka ọ gbachara  afọ 61 bụ onye ndị ihe ya na-amasị  na echeta maka etu o si mara akpọ ụbọakwara.

Ụfọdụ ụmụ ya gbasoro nzọụkwụ ya n'iti egwu mana o nweghị onye n'ime ha chakerela ka nna ha.

Ụfọdụ egwu o tiri

Osita Osadebe

A ma Stephen Osita Osadebe dịka ot... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

iegwu 'High Life' aha ya wuru ewu, ọ kachasị ka a lụchara agha dịka o tipụtara efere egwu 'Ọsọ ndị, O we ndị.'

 Mana o tiwelarị egwu kemgbe dịka odogwu ahụ a mụrụ n'afọ 1936  wepụtara efere egwu mbụ ya n'afọ 1958.

Onye ọja Gerald Eze

Onye Atani n'Anambara steeti, Osadebe chị bụ ọgbọ na Legọs ebe o bi akụ egwu tupu a gbaa ọsọ Biafra.

'Enwere m nti eji ama egwu ga-aga ahia' -Honesty Music

O sobu  Eleazar Chukwuwetalu Arinze (E. C. Arinze), onye nwe 'Empire Rhythm Orchestra' (ma tipụtakwa egwu ,"N'ike N'ike ka anyị ji arụ ọrụ" na "Biko Rapum Paulina") agụ egwu.

E mechaa sonyere "Central Dance Band" nke Stephen Amaechi na-edu tupu o bido nke ya ọ kpọrọ "Nigerian Sound Makers."

Otu onye egwu ndị ochie na-amasị bụ Ron Mgbatogu kwuru na ihe mere egwu Osabdebe ji wuo nnukwu bụ na "Ọsadebe nwere etu egwu ya si ada ka egwu ndị ọgalanya, egwu ngala."

Ụfọdụ egwu o tiri

Emeka Morocco Maduka

Emeka Morocco Maduka bụ otiegwu kajara akaja bidoro tiwe egwu n'afọ 1962 mana egwu ya  bidoro wuwe ewu  na 70s rue 80s.

Onye Ukwulu dị n'Anambara Steeti Morocco tipụtara egwu ruru iri na asatọ maka nke kachasị ree ahịa bụ "Asili '98".

Dịka o si gbaa n'ama, ọ bụ ọrụ igwe ọkụ (electrician) ka ọ na-arụ tupu ọ banye  idi egwu.

Maduka bụ otiegwu a ma ama n'ala Igbo maka egwu ekpili nke mere e ji akpọ ya "Eze Egwu Ekpili".

Egwu ya na-enwe ezi nkuzi ma na-emetụta n'ọkpụkpụ.

O tiela egwu afọ 60 tupu ọ nwụ n'ụbọchị 29 Ọktoba nke afọ 2020.

Ụfọdụ egwu o tiri

Stephen Amaechi

Stephen Osita Amaechi bụ otiegwu e jiri 'highlife' mara ama.

Ọ bụ ya  nwe otu egwu ọ kpọrọ 'Afro-Rhythm Skies'.

Otu egwu ya bụ 'Afro Baby'

 Ndị mara maka ya kọwara na ọ bụ n'aka ya ka Osita Osadebe mụrụ iti egwu.

Osadebe sonyekwara n'otu egwu ya tupu ọ malite nke ya.

Mike Ejeagha

Mike Ejeagha bụ otiegwu Igbo a ma ama n’ihi egwu akụkọ ifo ya.

Ọ bụ onye Eziagụ n'Enugwu steeti.

Ya mere ọtụtụ Igbo ji ya ekwu okwu sị  'akụkọ na egwu Mike e ji Agha" mgbe mmadụ kọwara ihe na-atọ ka akụkọ ifo.

Mike Ejeagha: Aghara m ihe egwu m gbaa ọsọ Agha

Na...


Lekwa ndị mgbasa ozi BBC Igbo

Ndị mmadụ bidoro ịhụ uru BBC Igbo baara ndị Igbo, nke mere ka ha bido ikwuputa hoohaa na ha kwadoro ngalaba a.

Ọtụtụ na-ekpere ha ekpere ma na-agbakwa ha ume maka "ihe ọma a ha na-eme".

Ndị otu News Chronicle kwuru na ọ bụ ihe ọma na BBC bidoro nke asụsụ Igbo.

N'okwu ha: "...ihe a BBC meere anyị ga-enye aka kwụsị asụsụ anyị ịnwụfu."

Ha dere sị na Karl Uchegbu kwuru na "Ọ bụ ihe ọṅụ nye m oge m hụrụ Ọgbakọ BBC Igbo. Achọpụtakwara m na asụsụ Igbo m esighịzi ike. Achọrọ m ikele ndị hibere ihe a. Ụnụ Emeela! Ndeewo nu!"

Gere ihe Igbo bụ ọgaranya na-ekwu maka BBC Igbo

Ndị ọzọ gara na Twitter ikwuputa etu ọ dị ha n'ahụ:

@mcpherdinand kwuru na obi na-atọ ya ụtọ na e nwere BBC Igbo.

@oganiruIgbo kwuru na BBC Igbo na-agba mbọ iru mpaghara Igbo niile.

Asụsụ Igbo agaghị anwụ - Amarachi Atama

Ndị ọzọ zipụtara ozi ekele:

Mkparịta ụka BBC Igbo na Ikeogu Oke

Etu ndị mmadụ si nabata BBC Igbo.

@DelaQuaver kwuru sị na BBC Igbo na-enye ya ọṅụ.

Na Facebook, ọtụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

tụ ndị kwuru na obiọma na-eme ha maka ọbịbịa BBC Igbo.

Israel Etu kwuru sị: "Ekele kelere m ndị na-ahụ maka mgbasa ozi a a na-agbasa n'asụsụ Igbo na BBC. Ọ bụ ohere anyị nwere iji kwalite asụsụ na omenaala Igbo."

Nonnie Aneke sị "Obi dị m ụtọ isoro n'ihe BBC Igbo na-eme na mba niile."

John Hill kwuru sị "Ọ ga-adịrị ndị BBC asụsụ Igbo nwepụtara elu mma. Chukwu gọzie ụmụafọ Igbo."

Soni Orji kwuru sị "Obi jurum afọ oge m chọpụtara na BBC emepeela ngalaba asụsụ Igbo."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


Leonard Onyia nwụrụ n'ụtụtụ Sọnde n'India

Otu onye Naịjirịa nọ obodo ahụ achọghị ka akpọọ aha ya niile kwuru na ọ bụ oke ogbugbu ndị Naịjirịa kpatara ngagharịiwe a.

Nke a na-abị a ka ndị Naịjirịa kwuru na ndị uweojii kwuru gburu otu onye ọzọ n'ime ha.

Dịka BBC Igbo chọpụtara, nwa amadị a e gburu bụ Leonard Onyia e ji "Anado West" mara, bụ onye Enugwu Steetị gbara ihe dịka afọ iri anọ na atọ.

Akụkọ kwuru na Maazi Eneonyia ebiela na mba India ọtụtụ afọ na e nweghi nsogbu ikike ọbụla.

Otu nwaafọ Naịjirịa ọzọ bi n'obodo ahụ gwara BBC Igbo na nke a mere n'ụtụtụ ụbọchị ụka 28 Maachị 2021 mgbe Anaedo na-aga ibute mmadụ n'ọdọụgbọelu.

'Chinedu Okobi nwanne m na-agara onwe ya ndi uweojii Amerika gbuo ya'

Ndị uweojii kwụsị ya n'ụzọ ma bido ịgba ya ajụjụọnụ, dịka ha na-ajụ ya ha malitere iji na-eti ya ihe.

Nke a mere onye Naịjirịa ọzọ hụrụ ka ihe a na-eme ji bịa ka ha ọzọpụta Anaedo mana ọgbaghara dapụtara n'etiti ha na ndị uweojii ahụ.

E buuru Anaedo gawa ụlọọgwụ bụ ebe a nọ kwuo na ọ n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

wụọla site na mmerụ ihe ndị uweojii kụrụ ya n'azụ olu.

N'ihi nke a ọtụtụ ụmụ Naịjirịa ji iwe na ọnụma malite ime ngagharịiwe n'ebe a kpọrọ 'Outer Ring Road'.

Ihe onyonyo ha tinyere na Facebook gosiri ebe ha na-eme ngaghariịwe a.

Onye na-anọchiteanya Naịjirịa na mba India bịara ka ọ kụjụọ obi ụmụ Naịjirịa mana ha jụrụ kwuo na ọ bụghị mbụ ụdị ihe a na-eme ha.

"Anyị na-ezozi ezo"

Onye ọzọ BBC Igbo gbara ajụjụ ọnụ kwụrụ na ha niile nọzị n'ime ụlọ makana ndị uweojii na-achọ ndị ha ga-anwụchi.

Mana, ọ gakwara n'ihu kwuo na atọghapụla ndị niile anwụchiri na ngagharị iwe ahụ

"Ndi anwụchiri ụnyaahụ, atụghapụla ha. Ọ bụ Rupee 25,000 ka eji gbapụta ha. Ọ sị na nke ahu na-ewute ha makana ego ahụ buru ibu."

 Ndị uweojii na-agọ n'aka ha adịghị n'ogbugbu a

Mana dịka ụlọ ntaakụkọ Hindustan Times siri dee, ndị uweojii India na-agọ n'aka ha adịghị na mkpa mkpa kpara.

Dịka ha sirị dee, ndị uweojii kwuru na nyocha ha mere gosiri na onweghi akpa dị nwa amadị a n'ahụ, ma kwuo na ọnwụ ya enweghi etu o siir metụta nzute ya na ndị uweojii nọ ọrụ na mpaghara ahụ ihe a mere.

Ha sị na Osote Onyeisi ndị uweojii na mpaghara India ahụ bụ Urvija Goel kwuru na ha na-eche mpụtara nyocha e mere n'ahụ nwa amadị a iji makata ihe gburu ya.

Oke mwakpo

Ihe onyonyo ụfọdụ ndị Naịjirịa bi India zitere BBC na-egosi ebe a na-awakpo ndị a na-eme ngagharị iwe dịka ndị uweojii na-anwụchi ha.

Ndị hụrụ oge ihe a mere na-akọwa nọ ọbụ ụfọdụ ndị India ndị nkịtị na-awakpo ndị a. Ihe onyonyo gosikwara ụfọdụ ndị bu ọbara n'ahụ nke gụnyere otu nwaanyi ọbara juru n'isi.

BBC Igbo gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ụlọ ọrụ na-anọchịte Naịjirịa n'India mana ha azaghị ekwenti ha.

BBC kpọkwara Abike Dabiri-Erewa, bụ onye na-ahụ maka ọdịmma ndi Naịjirịa nọ ofesi mana ya onwe ya azaghị ekwentị ya.

Ọ ruola afọ asaa Leonard Eneonyia pụrụ

BBC Igbo mechara nwete nwanne nwa amadị a nwụrụ n'ekwentị o were nwa BBC na ọ bụ nnukwute Ọdacgi zutere ezinaụlọ ha.

Victor Ejike gwara BBC na ọ bụ afọ asaa Maazị Eneonyia pụrụ njem ma hapụ ezinaụlọ ya na Legọs.

Ọ sị na ọ na-akwado...


Linda dey only 23-years-old wen she die

Kọmishọna ndị uweojii nke Abuja bụ Sadiq Bello kwupụtara nke a oge ọ na-akwa ndị ntaakụkọ okwu n'ụbọchị Fraide kwuru na a nwụchiri onye uweojii  ganye oge a ga-akpịụpụ ya ụlọikpe.

Ụlọọgwụ Garki, nke di n'Abuja, zipuru ozi na-agọ na ọ bụghị eziokwu na ha enyeghi nwa agbọghọbịa ahụ bu mgbọ egbe bịa n'ụlọọgwụ ha ọgwụgwọ.

Nwa agbọghọbịa bụ Linda Nkechi Igwetu mechara nwụọ maka ọbara gụrụ ya n'ahụ site n'egbe onye uweojii gbara ya.

Igwetu kwesiri i so ndị yipuru uwe ndị NYSC bụ ndị ji otu afọ na-efe ala nna ha ụnyaahụ.

Akụkọ dị na soshal midia kwuru na ụlọọgwụ ahụ ekweghi inye Igwetu ọgwụgwọ ma ma ha ahụghị akwụkwọ si n'aka ndị uweojii.

Ụlọọgwụ a gara n'ihu sị na nke a bụ nnukwu asị.

Lee ihe ha dere na Bekee ebe a:

Mana nwanne nwaanyị onye a nwụrụ bụ Chinenye Igwetu gwara BBC na ọ bụ onye uweojii gbara ya egbe n'isi ụtụtụ (elekere atọ nke ụtụtụ) ka ọ na-alọta n'ụlọ ya.

O kwụrụ na ọ bụ ka Linda mechiri ọrụ ka ya na ndị enyi ya kpebiri ị ga z... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

uo ike makana ọ fọrọ ọtụ ụbọchị ka ha fechaa ala nna.

Chinenye Igwetu sị na onye uweoji gbara ụgbọala bu ha egbe.

Ọ si na onye uweojii a si na ya mere nke a maka na ya nụrụ ka mmadụ tiri mkpụ n'ime ụgbọala a, nke mere ha jiri kpebie na ọ bu ndị ntọrọ na-agbafe.

Chineye Igwetu sị na ọ bụ naanị nwanne ya nọ n'azụ nwụrụ.

BBC gbara ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abuja bụ Anjaguri Manza ajụjụ ịmata ma akụkọ a ọ bụ eziokwu, nakwa onye uweojii aka ya dị n'ihe a.

Manza zara sị na ha 'na-eme nyocha maka ihe a".

Cheta na ụlọomeiwu nke ukwu tinyere ọnụ n'okwu a ụnyaahụ.


Liverpool ji pọintị asatọ aga Manchester City bụ ndị nọ n'ogogo abụọ na tebulu Premier League

Aka na-achịkọta Liverpool bụ Jurgen Klopp na-agba egbe ọnụ maka ihe ọ na-eche na ndị otu ya ga-eme Man Utd n'ụbọchị ụka.

Klopp kwuru na ya ma na ndị Man Utd na-ekwu okwu igbanwe ọnọdụ ha, mana ọ sị ha cheretukwuo otu izu (ka ha kụzichaara ha ihe) tupu ha amalite ya bụ mgbanwe.

O kwukwara na "echeghị m na e nwere ọtụtụ otu egwuregwu ga-achọ izute anyị ka ọ dị ugbua".

Ma sị " Man Utd nọ n'ọnọdụ na-amasịghị ha, ha chọkwaranụ ịgbanwe ya. Anyị ga-agba mbọ ịhụ na mgbanwe ahụ ha na-achọ ga-amalite n'izu na-abịa nụ (mgbe anyị zutechara). Ọ gwụchaa!"

A chụọla osote gọvanọ Kogi steeti ụkwụ eru ala

Simon Achuba ga-anọ n'ịta ikikere eze ugbua dịka ndị ụlọomeiwu steeti ya gbakọrọ aka chụtuo ya n'oche.

Ha boro ya ebubo agwa ọjọọ nakwa ihe ndị ọzọ.

Cheta na Achuba na Gọvanọ steeti ya na-ese okwu kemgbe.

Ebee ka nwoke a ga-esi bido ebido?

Otu nwoke nọ eche ụwa ya ugbua ka ọkụ Ọchanja napụrụ ya ụlọah... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ịa ya, nke gbara n'Ọmọba anapụ ya ụlọobibi ya nakwa ụgbọala ya.

Ọkụ malitere ịgba n'Ọmọba ebe elekere atọ nke isi ụtụtụ ụbọchị 18 nke ọnwa Ọktoba 2019

N'agbanyeghị na mmadụ anwụghị na nke Ọmọba, ụzụ akwa na-atụ n'ihi na ụlọ na ụgbọala gbachara ọkụ.

N'isi ụtụtụ, ndị bi n'Ọmọba Ọnịcha tetara ụra n'elekere atọ nke isi ụtụtụ dịka tanka bu mmanụ ụgbọala dara ma wụsasịa ihe o bụ n'ala.

Ya bụ mmanụ ghọrọ ọkụ dị ka nke Ọchanja siri mee.

Lee ihe ndị mmadụ gabigara  n'ọkụ abụọ gbara n'Ọnịcha n'otu izu.

Ogbunigwe alaala ndị mmadụ n'iyi n'Afganịstan

Ogbunigwe a gbapụrụ na mpaghara Nangarhar Province

Ihe karịrị mmadụ iri isii anwụọla ebe ọtụtụ merụrụ ahụ dịka ogbunigwe gbapụrụ n'ụlọekpere alakụba na mba Afganịstan taa.

E nwebeghi ndị kwere na ọ bụ n'aka ha ka mwakpo ọjọọ a si.

Ndị Shiite aghaala ike n'anwụ ọzọ

Akụkọ si Abuja eru anyị ntị na-ekwu na ndị uweojii ji anwụrụ ose wee chụsasịa ndị otu Alakụba a kpọrọ Shiite mgba ha mere ngagharị iwe n'ehihie taa.

Ndị otu Shiite ka na-akpọ oku ka a tọhapụ onyeisi ha bụ Ibrahim El-Zakzaky nke gọọmentị etiti ji kamgbe afọ 2015.

Ndị ọrụ na gọọmentị achabiela ehi ọdụ

Ebe ndị ọrụ na gọọmenti na-etinyeaka n'akwụkwọ maka ụgwọọnwa ha

N'ikpeazụ nghọtaghie dị n'etiti ndị ọrụ na gọọmentị etiti abịala na njedebe dịka ha nwere nkwekọrịta na ya.

Dịka nzuko ha nọ na-aga n'ihu, mịnịsta steeti na-ahụ maka ndị ọrụ bụ Festus Keyamo dere ya n'akara Twitter.

O dere "Site na mkparịta ụka gọọmentị na ndị ọrụ, ha ekwekọrịtala na nhazigharị puku naịra iri atọ ụgwọ ọnwa opekatampe ọhụrụ."

Onyeisi otu a kpọrọ 'Trade Union Congress' bụ Quadri na odeakwụkwọ ya bụ Musa-Lawal Ozigi sị na nke a bụ eziokwu.

Ha kelere gọọmentị na ndị ọrụ maka inwe ndidi na mkparịta ụka ha iji nwe nkwekọrịta.

A ga-eji pasentị 23.2 bulie ego ndị nọ n'ogogo 7, pasentị 20 n'ogogo 8, pasentị 19 n'ogogo 9.

Pasentị 16 maka ndị nọ n'ogogo 10 ruo 14, pasentị 14 na ndị n'ogogo 15 ruo 17.

Nkwekọrịta ha na-abịa dịka ụbọchị otu narị na iri asatọ na abụọ gachara onyesiala Buhari tinyere aka na ya.

Ụgbọala Tanka ọzọ...


Liverpool na Asọmpị enyi na enyi Liverpool na Roma n'afọ 2016

N'asọmpi ọkara-ịkpeazụ na-abịa, Bayern Munich na Real Madrid, Liverpool na Roma na-akwado ịsọ mpị egwuregwu nke mbụ ga-eme ka amara onye ga-emeri ma gafee n'asọmpi ikpeazụ.

Liverpool na Roma ga-asọ mpi ha echi bụ ụbochị 24, Bayern Munich na Real Madrid ga-asọmpi n'ụbọchị 25 n'ime ọnwa a.

Kenneth Umerie bụ onye ọkachamara n'egwuregwu bọọlụ gwara BBC Igbo na asọmpị a ga-ekpo ọkwụ.

Mana o kwuru na Liverpool nwere ike imeri Roma n'asọmpi a makana oteela otu ọbụla meriri Liverpool n'ụlọ ha.

O kwuru na Mohamed Salah, Sadio Mané na Roberto Firmino ka na-eme nke ọma n'otu Liverpool.

Jupp Heynckes na Zinedine Zidane

N'asọmpị Bayern Munich na Real Madrid.

Umerie kwuru na Bayern Munich na Real Madrid na-eme ihe siriike. Ihe pụtara na ọ ga-dị ọrụ ị ma ka asọmpị a ga-aga.

Ugbua, Bayern Munich emeriela Bundusliga nke afọ a, nke a akpaliteela mmụọ ha, ma nye ha olileanya na ha ga-eru ikpeazu n'asọmpị Champions League.

Asọmp... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

i nke ikpeazu Champions League ga-eme n'ụbọchị 26 n'ime onwa Mee.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Liverpool na Everton na-azọ okwa onye kachasị oge ọbụla

Na Premier League, Liverpool na Everton ga-asọ mpi na elekere iri abụọ na okara nke ehihe.

Christal Palace na Bournemouth, Newcastle na Leicester ga-asọmpi n'elekere atọ n'ehihe.

Stokecity na Tottenham Hotspur ga-esokwa n'oge ahụ.

Asọmpị kachasị mkpa

Mana asọmpị ha kachasị atụ anya bụ nke Man City na Man United.

Ọ bụrụ na man City merị Man United aga eburu iko Premier League

Ha ga-asọ mpi a n'elekere isi na okara nke abalị satọde.

Otu ọkachamara n'ihe gbasara egwurugwu bụ Stephen Mbonu gwara BBC Igbo na obi ya kwuru na Man City ga-emerị n'asọmpị a.

O kwuru na: "cheta na Liverpool meri Man City n'ụbọchị abụọ garaaga. Asọmpi a bụ ụzọ ha ga-eji kpanite mmụọ ọzọ"

Man United ha dị njikere?

Mbonu kwuru na Lukaku na Pogba bụ ndị ga-enye Man United nsogbu na asọmpị a.

N'okwu ọnụ Mbonu: "ọ bụrụ na Man United lee ihe onyonyo ka Liverpool sịrị merị Man City ha nwere ike ị ma Man City aka ntị n'asọmpị a"

Tottenham na Stokec... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ity

Nkea bụ asọmpị ọzọ ndị egwuregwu na-amasị na-atụ anya.

Stoke City ga-ejii anya ọnwụ na ndụ sọ mpị a makana ha so na ndị a nwere ike ịgbapu na iko premier league.

Mana Tottenham na-agba mbọ ugbua ka ha ba otu anọ kachasị mma makana sọọsọ asọmpi premier league ka ha nọrọ ugbua.

Akụkọ ga-amasị gị:


Luca Traini agbaghị nịkanịka ka a nwụchiri ya.

Ndị ntaakụkọ kọwara na mmadụ isii merụrụ ahụ, ebe otu n'ime ha merụrụ ajọ ahụ.

A gbara egbe na ọtụtụ ebe na Macerata

A na eche na- agbamegbe ahụ metụtara ikpaoke agbụ n'ihi na a nwụchiburu otu nwafọ Naijiria maka ọnwụ  29-year-old Nigerian maka ọnwụ otu agbọghọ dị afọ ịrị na-asatọ akpọrọ Pamela Mastropietro n'otu ọbodo ahụ.

Ọtụtụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị kpọrọ ọkụ mmekwara ọnwụ ya na mgbasa ozi ntụliaka na abịa nso tupu mkpampka ahụ mere n'ụbọchị Satọde.

Ndị uwe ọjii kwuru n' igwe okwu Twita sị: "A gbara egbe na obodo Macerata. Ndị mmadụ merụrụ ahụ. Ndị uweojii na-eleba ya anya. Pụọ na ụzọ ma gbara ebe ọbụla sara mbara ọsọ."

Ha mechara kwuo n'aka akparala otu nwoke echere na ọ bụ ya gbara egbe ahụ onye ha nwetara egbe n'ụgbọala ya.

Onye na-achị obodo ahụ gwakwara ndị madụ onye nọrọ be ya oge a na-agba egbe ahụ nke mere na ọtụtụ ebe na obodo ahụ.

A kpara egbe na Via Spalato na Via dei Velini bụcha mpaghara obodo ahụ ebe a na-eme ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

nyocha ogbugbu e gburu Pamela, onye a hụrụ ozu ya n'ime igbe akwa abụọ,


Luka Modric na-agbara otu Real Madrid bọọlụ

Modric bụ onye nke mbụ ritegoro nturugo a kamgbe afọ iri Lionel Messi maọbụ Cristiano Ronaldo ritewerela ya.

Modric dị afọ iri atọ na atọ ritere nturu ugo nke Champion League nke ugboro atọ n'ahịrị tupu onyere Croatia aka mabute iko mba ụwa nke mbụ ha.

Nke a bụ nke mbụ Luka na-etụrụ ugo a kamgbe afọ iri Ronaldo na Messi na-erite ya.

N'afọ 2007, ọ bụ onye otu egwuregwu Brazil mabụrụkwa onye na-agbara AC Milan akpọrọ  Kaka turu ya  bụ ugo karịa Messi maọbụ Ronaldo.

Ronaldo onye nke batara otu egwuregwu  Juventus sị Real Madrid n'ọkọchị gbara onye nke abụọ n'afọ ahụ.

Messi onye na-agbara otu egwuregwu bọọlụ Barcelona gbara onye ise, ebe  Antoine Griezmann  (onye otu Atletico Madrid) nakwa Kylian Mbappe ( PSG) ma bụrụkwa ndị ritere France iko mba ụwa gbara

onye nke atọ na anọ otu aka ahụ.

Kylian Mbappe gbara onye nke anọ na ya bụ nturuugo

Mmadụ iri mbụ meriri na Ballon d'Or 2018

1. Luka Modric (Real Madrid and Croatia)

2. Cristiano Ro... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

naldo (Juventus and Portugal)

3. Antoine Griezmann (Atletico Madrid and France)

4. Kylian Mbappe (Paris St-Germain and France)

5. Lionel Messi (Barcelona and Argentina)

6. Mohamed Salah (Liverpool and Egypt)

7. Raphael Varane (Real Madrid and France)

8. Eden Hazard (Chelsea and Belgium)

9. Kevin de Bruyne (Manchester City and Belgium)

10. Harry Kane (Tottenham and England)

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


MKO Abiola bụ onye e chere na o meriri na ntuliaka ọkwa onyeisiala na Juun 12 nke afọ 1993

Ụbọchị Wenesde bụ Juun 6 2018, Gọọmenti etiti Buhari nọ n'isi ya higharịrị ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya site na Mee 29 ga Juun 12 iji kwanyere MKO Abiola bụ onye e chere na o meriri na ntuliaka ọkwa onyeisiala na Juun 12 nke afọ 1993 ugwu.

Fani-Kayode toro Buhari maka nke a sị "A na m ekele Buhari maka ịma ọkwa na Juun 12 bụzị ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya ọhụrụ. "

Ihe gbasara Buhari na ọchịchị ya anaghị amasị Fani-Kayode

O kwuru: "Ihe a bụ ihe kwesịrịla ka e mee kemgbe ma tụkwa m n'anya.

"Ana m ekele ya maka ịkwanyere MKO Abiola, onye meriri na ntuliaka onyeisiala e mere na Juun 12 afọ 1993 site n'inye ya nzere GCFR. Nke a bụ nnukwu ihe!"

N'okwu ya, Gọvanọ Fayose kwuru na MKO Abiola kwesiri nkwanyere ugwu nke mere na ndị Ekiti kwanyeere ya ugwu site na ime ụbọchị Juun 12 ụbọchị ezumike na steeti ahụ.

Fayose: Anyị mere Juun 12 ụbọchị ezumike iji kwanyere Abiola ugwu

Ọ gara ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

n'ihu kwuo na nkwanye ugwu kachasị e nwere ike inye Abiola bụ ikwanyere iwu ala anyị ugwu na ime ka ntuliaka ghara inwe wuruwuru maọbụ magomago ọbụla.

Nwa MKO Abiola bụ Hafsat Abiola-Costello sokwa na ndị tinyere ọnụ n'ihe a mere.

E gburu Kudirat bụ nne Hasfat Abiola-Costello ma bụrụkwa nwunye MKO Abiola maka okwu gbasara Juun 12

N'ozi o wepụtara, Abiola-Costello kwuru na ime Juun 12 ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya ọhụrụ, ma nyekwa MKO nzere GCFR, Kingibe GCON nakwa Gani GCON n'otu ụbọchị, na-egosi "obi m gbawara agbawa na ịkwụwa aka ọtọ, inye onye oke ruru ya, nakwa nkwanyere ugwu, ka dị ndụ n'ala ndị mụrụ m ji ndụ ha chụọrọ aja."

Ọ gara n'ihu sị: "Onweghị mkpụrụ okwu nwere ike ịkọwapụta udị afọ ojuju na ọṅụ m nwere. Ana m ekele Chineke na m dị ndụ hụ taa."

Akụkọ ga-amasị gị:


MMM Re-launch: Ndụmọdụ EFCC nyere ndị chọrọ ịbanye atụmaatụ a ọzọ

Oluka kwuru ka ụmụ Naịjirịa jiri ire ha gụọ eze ọnụ gbasara ya bụ atụmaatụ.

Gere ihe okwuru n'uju n'ihe ọkpụkpọ.

"Ihe MMM mere m"

Onye na-achọghị ka akpọpụta aha ya gwara BBC na o tufuru ego ruru nde naira ise na ụma, kwuru na MMM agaghị eme ọfụma dịka ndị nwe ya malitere ya ọzọ.

O kwuru na ọ ga-echefu ego niile o tufuru tupu MMM emechie na mbụ gbara ya bụ atụmaatụ ọsọ.

O kwuru na dịka onye gbagotere n'ọkwa mgbe mbụ MMM pụtara, na ọ ga-adụ ụmụ Naịjirịa ọdụ ha abanyekwala atụmaatụ a ọzọ.

"M ka ga-eme MMM ọzo"

Mana onye ọzọ ji ego o ritere na MMM ruru nde atọ wee zụta ala kwuru na ya ga-abanye ọzọ.

O kwuru na ọ bụ akọ na uche ka eji abanye MMM makana a ga-enwerịrị ndị ọ ga-akwa na ndị ga-erite uru na ya bụ atụmaatụ.

Kamgbe ụlọọrụ MMM depụtachara n'akara webụsaiti ha na ha malitela ọzọ, lekwa ihe ndị mmadụ na-ekwu n'elu soshal media.

@EmyOputa kwuru na ọ bụrugodi na ha apụtara ọzọ n'ezie, na ya agaghị etinye aka... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ebe ahụ ọzọ.

@Ojjobalo kwuru na ọchị na-atọ ya makana ndị mmadụ amụrụla akọ

Mana @am_daboss kwuru MMM abiala ịnọdụ.

@aliyyzacs kwuru ka gọọmenti etiti nyocha ha ọfụma.

@Da1aniekan kwuru na ọ gaghị abanye ọzọ ma ncha ma ncha.

@VICKNNADI1 na-arịọ ụmụ Naịjirịa ha ekwela ka a rafuo ha ọzọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Ma anyị na-ede akụkọ a, na-elegara anya ka anyị ga-esi riwe osikapa nke ụbọchị ụka.

Osikapa bụ otu nrị ụmụ Naịjirịa ejighị egwu egwu tụmaadị ụbọchị ụka.

Ha nwere ụzọ ole na ole ha si eri ya bụ nri.

Ụfọdụ ndị na-eji ofe akwụ, ofe tọmato, jọlọf, maọbụ eghere eghe wee hazie ya.

Kedụ ka o si malite?

Ọkammụta n'ihe gbasara nri bụ dọkịta Florence Uchendu kwuru na oriri osikapa ụbọchị ụka na Naịjirịa enweghị ụbọchị a ga-asị na ọ malitere iche.

Kama na a na-ahụta ya bụ nri ka nri ndị ọgaranya mgbe gboo mere na mmemme ọbụla ị gara a na-ejikarị ya ele ndị ọbịa mgbe ahụ.

O kwuru na ugbua ya bụ nri abụrụla omenaala tụmaadị na mmemme maọbụ ụbọchị ụka ọbụla n'ala Igbo nakwa Naịjirịa.

Gịnị kpatara nke a?

Dọkịta Uchendu kwuru na ihe ndị a bụ ihe o chere mere ka a na-erikarị osikapa ụbọchị ụka.

Rice economy: Ihe niile dị n'osikapa bara uru

O nwere ọghọm dị na ya?

O kwuru na o nweghị ọghọm dị ya kama na ebe nsogbu dị bụ ma ọ bụrụ na ezinụlọ ahụ na-eri osikapa ụtụtụ, ehihie nakwa abalị kwa ụb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ọchị.

N'ọnụ ya, "ahụtaghị omenaala iri osikapa dịka nke nwereike ịkwụsị belụsọ osikapa alara kpam kpam."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Rice processing: Usoro e ji emepụta osikapa ọdịnala


Ma ọ bụ ihe aṅurị, maọbụ ihe nwute, Igbo nwere egwu ha nwere maka emume ndị a.

Igbo na-asị na agadị nwaanyị anaghi aka nka n'egwu ọ maara agba, nke mere na edemede a ga-egosipụta ụfọdụ egwu e ji mara ndị Igbo.

Ọ bụghị iwu na egwu a niile bụ ndị Igbo bidoro iti ha, kama ọ na-amasị ndị Igbo, nke mere na e jizi ya mara ha.

BBC Igbo juru ọkachamara n'ihe gbasara egwu Igbo na Mahadum Nnamdi Azikiwe dị n'Ọka bụ Gerald Maduabuchi Eze, ajụjụ maka isiokwu a, soro anyị ka ị mụta ihe ọ gwara anyị:

1) Egwu 'Highlife'

Eze sị na 'Highlife' bụ egwu na-amasị ndị Igbo nke ọma.

Ọ sị na o nweghị onye ga-asị lekwa ebe 'Highlife' siri bido, mana ụfọdụ na-ekwu na o sitere na mba Gana.

E ji ụbọ latrik mara egwu 'Highlife'

Akwụkwọ 'Encyclopedia Britannica' kọwara na "Highlife" bidoro na ngwụcha nchịkọta oge ndị Bekee kpọrọ "19 century".

Akwụkwọ a na-achịkọta amamihe kọwakwara na ọ bụ egwu ọdịnala na nke Bekee kpọrọ "Jazz" ka e ji mejuputa Highlife.

Eze kwuru na "otu ihe anyị ma bụ na Gana, Naiji... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rịa na Siriya Lone nwere aka n'ihe gbasara mbido egwu Highlife.

"Ị nwereike ịsị na mba atọ ndị a nwere aka n'ihazi egwu Highlife ka ọ bụrụ ihe ọ bụ taa."

Ọ sịkwa na tupụ a kpọwa ya Highlife, aha e jibu mara ya bụ "Pammy Music".

Dịka aha ya bụ Highlife, ọ bụ naanị ndị ọgaranya ka a na-akporọ egwu a, mana ka oge na-aga mmadụ niile bidoro gewe Highlife.

Ndi ọkammuta n'ihe gbasara egwu dịka Eze na-akọwa na o nwereike ịbụ mgbe ndị ọcha bịara Afrịka ka ha kuziere ndị Afrịka etu e si akpọ ụbọ.

Ka oge na-aga, ndị Afrịka bidoro were ụbọ na-agụ egwu akụkọ ifo na egwu ọdinala ndị ọzọ.

Nke a kacha bụrụ ihe ngosi na-akọwa etu Highlife siri bido.

Njirimara

Ị gee Highlife nke ọma, ị ga-anụ ụda ọdinala na ụfọdụ ihe egwu bụ njirimara ndị Afrịka.

Akụrụngwa egwu kacha pụọ iche na Highlife bụ ụbọ Bekee nke a na-akpọ 'Electric Guitar'.

Ịgba, ekwe, ịchaka na ụfodụ ngwa ndị ọzọ na-eso n'egwu Highlife.

Ndị ọsụ ụzọ

Igbo niile gburugburu na-akpọ egwu Highlife, ọkachasị ndị Anambara steeti.

Ụfọdu ndị mere ka e jiri Highlife mara ndị Igbo bụ Prince Nico Mbarga, Osita Osadebe, Oriental Brothers na Oliver De Coque.

2) Egwu Ekpili

Mbido

Ekpili bụ egwu nnanna anyị ha bidoro nke mere na o nweghị onye nwere ike ikọwali mgbe o jiri bido.

Njirimara

O bụ ọkpọkọrọ, ịchaka na Ekpili bụ ngwa egwu mere ka egwu a pụọ iche.

Egwu Ekpili na-abukarị 'a kpọọ a zaa'.

Ihe nke a pụtara bụ na otu onye na-agụ, ndị egwu ya azaa ya.

Dịka Akunwafor Obiligbo si agụ ya, I nwere ike inụ ihe dịka 'Nwanne jirikwa nwayọọ oo'

A zaa ya sị 'Ooo Obiligbo onye ọma'.

Dịka ọ dị ugbua, ụfọdụ ndị egwu na-etinyekwa ngwa egwu ndị agba ọhụrụ dịka Ubọ Latrik na 'piano'.

Onye na-agụ egwu ekpili mara etu e si etu dike aha ka o mee ihe o ji bụrụ dike.

Ịchaka na Ọkpọkorọ

Ndị ọsụ ụzọ

Ọ bụ ndị Anambara ọkachasi ndi Ọnịcha, Nsugbe, Nteje, Aguleri dgz. na-agụkarị Ekpili.

Morocco Maduka gbanwere egwu Ekpili nke mere ya ka ọ tọkwuo ụtọ.

Ọ bụ ndị dịka Akunwafor Ezigbo Obiligbo, Emeka 'Morocco' Maduka, Oliver Sunday Akanite (Oliver D'Coque) na Ozoemena...


Ma ọ dị mma ma ọ di njọ

Mana n'aka nke ọzọ, nwoke na-eme ihe dị njọ ma ọ bụ eboro ebubo dị njọ, umunwaanyị ha na-akwadokwa ha.

Nwunye na-akwado Di ya

Ị ga-ahụta atụmaatụ gbasara nkea dịka mgbe eboro pastor Suleman ebubo ma nke mere nsonso a dịka ọ na-akpọtụ na COZA maka Pastor Biodun Fatoyinbo

Nkea gbara ụfọdụ mmadụ  gharii nke mere ka BBC zọpụ njem imata ihe kpatara nkea.

Anyi jụrụ ndị ọkammụta n'ihe gbasara ezinụlọ ka ha kọwara anyị nkea.

Guo ihe ha nwere ikwu :

Oriaku Ifeoma Nnadozie -" Umunwanyi dị ka ulọ, ha na ekpuchite ọtutu ihe."

Nnadozie kwuru na dịka akwụkwọ nsọ siri kwuo, umunwaanyi dị ka ụlọ maka na ha nwere ndidi, ma nwee olileanya na otu ọbụla ọdị na ọ ga adị nma.

Umunwanyị na-anyịdo ihe, ya mere eji kpọo ha 'Nwa-anyị' maka na ha na-edi ihe.

Kama, nwaanyị na-ekpuchi dị ya ebe ọ na-eme ihe dị njọ ga-enwe ntaramahụhụ.

Chidi Lemchị  -" Ihe gbasara alụm dina nwaanyị bụ ma ọ dị nma ma ọ dị njọ."

"Alụm di na nwaanyị bụ ma ọ dị nma ma ọ dị njọ, a ga m akwado gi."... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

Nwaanyị anaghị akwado ihe ọjọọ ma ọ bụ ebubo ọjọọ eboro dị ya kama ọ na-akwado onye ọ lụrụ.

Mgbe nwaanyị kwadoro di ya ma soro ya eme mpụ, nkea abughịzị alum di na nwaanyi, nke ahụ bụ zi azumahịa.

Akụko ga-amasi gị

Lee ihe nkiri a :

Omega Power Ministry: 'Ndị ọzụzụ atụrụ ekwesịghị iri atụrụ etinyere ha n'aka' - Apostle Chinyere


Maada Bio chịburu mba Sierra Leone dịka onye agha

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na mba Sierra Leone bụ Mohamed Conteh, kwupụtara na Bio ji votu 1,319,406, nke pụtara pasenti 51.81 nke o nwetara n'ime 2,546,577 bụ ezi votu a tụrụ na ntuliaka were merie Kamara.

Kamara  nwetara votu 1,227,171 nke pụtara pasenti 48.19 n'ime ezi votu a tụrụ.

Conte kwuru na ọ bụ mmadụ 2,578,271, nke pụtara passenti 81.11 ndị tinyere aha ha n'akwụkwọ ntuliaka sonyere na ntuliaka ahụ, ebe votu 31,694  bụ votu adabanyechaghị (invalid votes),

Conteh sị: "Site na ikike e nyere me dịka onyeisi ntuliaka site na iwu ntuliaka nke afọ 2012, ana m etinye aka n'akwụkwọ iji kwuo na dịka  Bio Julius Manda nwetara votu 1,319,406  n'ime ezi votu a turu na mmetọpụ ntuliaka onyeisiala e mere n'abali iri atọ na otu nke ọnwa Maachị, na a họrọla ya dịka onyeisiala nke mba Sierra Leone.

"Onye ọbụla bụ onye Sierra Leone sonyere na ntuliaka nwere ike igbagha ntuliaka site na ide akwụkwọ mkpesa degara ụlọikpe kacha n'al... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a anyị tupu abalị asaa a ga, dịka iwu alanyị gbasara ntuliaka siri dị."

Maada Bio chịburu mba Sierra Leone nwa obere oge, mgbe ya na ndị agha otu ya weghara ọchịchị n'ike n'afọ 1992 ga bụ onyesisala nke ise nke Sierra leone dịka o jiri votu karịrị 92,000 merie ogbo ya onye APC.

Bio ga ewere ọchịchị n'aka Ernest Bai Koroma nke APC, onye chịzuola agba abụọ nke bụ afọ ise,afọ ise.

Ọ bụ pati iri anọ sonyere na ntuliaka nke mbụ mere na ụbọchị nke asaa nke ọnwa maachị, ebe e nweghị onye nwetara pasent 55 dịka iwu ala ha siri dị.

Akụkọ ga-amasị gị:


Maazi Cohen kwuru mbu na ya nwereike nwuọrụ Trump, mana ugbua, onya ịgwe ka ọd oor o ya n'ụzọ

Cohen gakwara n'ihu kwuo na ọ bụ Onyeisiala Trump ziri ya ozi oji mee ya bụ mpụ banyere ịmetọ iwu metụtara ndọrọndọrọ ọchịchị.

Ihe Cohen kwuru na ya mere metụtara ụgwọ ọ kwụrụ otu nwaanyị na-eme ihe nkiri akwam iko.

Cohen, bụ aka ikenga Trump tupu aka kpara ya, kwetara na aka ya dị na nrụrụaka dịkwa n'ịghọgbu ụlọakụ, na ụtụ obodo nke Bekee kpọrọ tax.

Ụmụnwanyị abụọ a boro Trump ebubo na ọ kwara ha iko ma kwụọ ha ụgwọ ka ha mechie ọnụ

Onye ọzọ rụrụ Trump ọru na nkwado ntuliaka nke 2016 ahụ aha ya bụ Paul Manafort gara n'ihu ọkaikpe ebe a mara ya ikpe ọnụ asatọ n'ime ebubo iri na asatọ e boro ya.

Trump ekwughi ihe ọbụla maka Cohen, mana ọkatọrọ ikpe amara Manafort

Ụfọdụ n'ime ikpe ndị a mara Manafort gụnyere akwụghị ụtụisi ka o si kwesi na iji aghụghọ zuo egọ ndị ụlọakụ.

Cohen kwesiri ị ga mkpọrọ ruo afọ iri isii na ise mana arịrịọ ọ rịọrọ mgbe o kwuru eziokwu dị ya n'ọnụ ga-eme k... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:


Maazi Obiora kwuru na nke a mere maka esemokwu dara n'etiti ndị Naịjirịa na ndị Ghana.

Ndị ọchịchị Ghana e nyela iwu maka etu ndị Igbo na-ere ahịa ga-esi na-ere ahịa n'obodo ha.

Ọ si na nsogbu a bidoro ka gọọmenti Ghana wetara atụmatụ na ndị Naịjirịa na ndị mba ọzọ kwesịrị inwe ihe Bekee kpọrọ "equity" ruru nde dọla.

Onye wepụtara atụmatụ a bụ minista na-ahụ maka azụmahịa.

Obiora kwuru na agbanyeghị na atụmatụ abụghị ihe ọhụrụ, maka na gọọmenti rituru n'ọchịchị chọrọ ime ya, ozighi ezi ugbua etu ozighi ezi mgbe ahụ.

Ndị ahịa akụrụngwa na-esikarị mba ofesi enweta ngwaọrụ ha

N'agbanyeghị na ahịa ga-emepe echi, Obiora sị na ọ bụ nkata gọọmenti Naijiria na nke Ghana kpara mere ha jiri gbanyụọ ọkụ.

Ma kwukwa na ha si ụzọ ọzọ bata.

Nyocha ndị na-enweghị "equity" nke ga-amalite echi.

Anyị kara ime karịa nke a ma ọ bụrụ na ndị gọọmenti nye anyị aka

Otu onye sị na ihe a ga-emetụta ya bụ Nwafor Akajiofor, bụ onye na-azụ ahịa n'Ahịa Magazine.

Akajiofor kwuru na okwu 'resident pe... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rmit na equity' bụ atụmatụ gọọmenti Ghana ji chọọ ịchụpụ ụmụ Naijiria na Ghana.

O kwuru na akwụkwọ na-enye ikike ibi na Ghana bụ 'resident permit' abụghị ihe dị mfe inweta.

Ihe ndi na-amụ ọrụ kwesịrị ịma

"Resident permit ahụ na-ericha 200,000, mana inweta ya abụghị ebe o biri."

Obiora na onwe ya sị na ihe na-agba anyammiri bụ na iwu Ghana hibere bụ na ndị mba ọzọ agaghị azụ ahịa n'ime ahịa.

"Ndị nwere akwụkwọ zuru ezu agaghị aganwu n'ime ahịa zụọ ahịa, ọ bụ naanị n'okporoụzọ ka ha ga-enwe ụlọahịa, dịka iwu a siri kwuo."

Dịka o si kwuo, ọ bụrụ na ndị Ghana gaa n'ihu sobe iwu a, ọtụtụ ụmụafọ na mba ahụ ga-ala makana ha agaghị emenwu ihe dị na ya.


Maazi Patrick Egbujie Ugwu bụ diọkpara ezi-na-ụlọ ndị be Ugwu n'Awhum kwara akwa nke ukwuu oge ọ na-echeta ka ndị ntọrị siri gbuo nwanne ya nwoke Fada Clement Ugwu, onye bụ ọdụdụ nwa n'etiti ụmụaka iri nne na nna ha mụrụ.

Mazi Egbujie Ugwu ji anya mmiri kwuo na ndị niile kpara nkata gbuo nwanne ya Clement abụrụla ndị abụrụ ọnụ.Nwanne Nna Clement bụ mazi Leonard Ugwu kwuru na ogbugbu ndị omekaome gburu Fada Clement Ugwu bụ ihe mgbawa obi kacha wee wute ezi-na-ụlọ a , were kwue na ha chọrọ ihụ isi ihe mere ndị gburu Clement jiri kpaa arụ ahụ.

Maazi Patrick Egbujie Ugwu bụ diọkpara ezinaụlọ ndị be Ugwu n'Awhum, Enugwu steeti

Ndị Awhum ka nọ n' iru uju maka ọnwụ Clement Ugwu, nke na ọtụtụ mmadụ ka na-abịa n'ụlọ ha maka ọnọdụ omenala iru uju.Fada Clement Ugwu bụ onye amụrụ na Ibite Uwenu n'Awhum, Enugwu Steeti, ebe ọ bụ nwa nke iri nna ya bụ Catechist mụtara.Ochiri ụkọchukwu katọliki na afọ 2010.

Fada Clement onye ndị mmadụ na etu"Rapụlụchukwu okwu" zutere ọnwụ ya na parish ya bụ St. Ma... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

rks Obunofia dị n'Ezeagu, oge ndị ntọrị tọrọ ya ma gbagbue ya.Ahụzrị ozu Fada Clement Ugwu n'ime ọhịa ebe orerichara ka out izu uka gachara.

Bishop Callistus Onaga nke Enugwu Diocese du ndị ụka nakwa ndị echichi ibe ya kwanyere ya ugwu ikpeazu na March 21 ma donye ya n'ili na Holy-Ghost Cathedral, Enugwu.Ndị uweojii n'Enugwu ekwola na ha anwụdela ndị ọjọọ gburu Fada Clement Ugwu.


Maazị Abaribe sị na ihe butere ya bụ ọkwa bụ maka etu nchekwa obodo Naijirịa siri kụọ afọ n'ala.

Kama, onyeisiala Buhari sitere n'ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Shehu zahachi ya, were sị - na ụfodụ ndị na-ekwu ka Buhari pụọ n'ọchịchị abụghị na ọ bụ uche ndị Naijirịa niile.

Gụọ ihe o kwuru n'ụjụ ebe a.

N'ịza ihe o kwuru, Awom sị "agaghị ewetu okwu a ala maka na o rughi Garba Shehu ọnụ".

Garba Shehu sị na Abaribe kwesiri ịga nga

Ọ kọwakwara na ọ bụ ihe Sinetọ Abaribe kwesịrị ime ka o mere dịka onyeisi ndị omeiwu na-anọghị n'ọchịchị.

Ọ sị "ọrụ ya dịka onyeisi ndị anọghị n'ọchịchị bụ igosi gọọmenti ebe ha riri mperi."

O kwuru na ihe kacha dị Abaribe mkpa bụ nchekwa ndụ na akụnaụba ndị Naijirịa niile.

Ihe o kwuru dịka Shehu rụtụrụ okwu Nnamdị Kanu aka

Awom sị na okwu Nnamdi Kanu bụ ihe dị n'ụlọikpe, "Shehu ekwesịghị itinye ọnụ n'okwu dị n'ụlọikpe".

Dịka ụlọikpe kwuputara atụmatụ maka ụgwọ mgbapụta Kanu, Awom kwuru na Abaribe mere ihe o kwesiri ime dịka onye Igbo.

O kwukwara sị na ha ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

agaghị ekwu maka okwu Kanu n'ihu Shehu maka na Shehu abụghị ụlọikpe.

Ọ bụghị taa ka Abaribe bidoro ikwu maka ihe ndị Naịjirịa na-agabiga, ọkachasị ebe o metụtara nchekwa, dịka na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere.

Ndị Igbo na Naịjirịa: Ihe Abaribe kwuru maka ọnọdụ ndị Igbo na Naijirịa

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ihe a:

Ọtụtụ ndị mmadụ kwuputara obi ha maka ọkwa a mara ka onyeisiala gbaa arụkwaghịm, lee uche ha:

Tosin Olugbenga chetara ihe gọọmentị Buhari kwuru mgbe ha banyere n'ọchịchị.

Leesi Barivole sị "Dịka anyị kwadoro #justiceForChima, ka anyị kwadokwa #BuhariResign".

Adeparusi Adebayo sị "ọzọ e bo Abaribe ebubo nrụrụaka".

Baba Alhaji sị na Abaribe kwesịrị ịnọ na nga.

Akụkọ ga-amasị gị


Maazị Agha sị na nsogbu a malitere na afọ abụọ gara aga oge esemokwu dapụtara n'etiti ha na ndị agbataobi ha bụ Egbọm dị n'okpuru ọchịchị Biase di na steeti Kross Riva.

O kwuru sị: "Ọ bụ gọọmentị Owụwa Anyanwụ kụrụ nkwụ n'ala na-esere anyị na ndị agbataobi anyị.

"Ọdọ nkwụ a banyere ala Kross Riva, Abia nakwa Ebonyi.

"Kemgbe anyị niile na egbukọta nkwu ebe ahụ mana n'ime afọ abụọ gara aga, ndị agbataobi anyị resiri otu nwoke Anambara ọdọ nkwụ ahụ."

Ọ sị na esemokwu pụtara kemgbe e rere ya bụ ọdọ nkwụ kpatara ogbugbu mmadụ abụọ n'ime afọ abụọ gara aga.

"Agbagburu otu onye na Julaị 12, gbagbuo onye nke ọzọ na Decemba 4."

Maazị Okoro-Agha si na ọ bụkwa ndị Egbọm a wakporo ndị be ha gara igbu akwụ na ọdọ nkwụ ahụ ma gbuo mmadụ abụọ.

Ndị e gburu bụ Ndukwe Okoroafor, dị afọ 55, na nwunye ya bụ Paulina Ndukwe, dị afọ 49.

Nwa Ndukwe Okoroafor bụ Kalu Ndukwe, onye hụru oge ihe a mere, bu mgbo egbe gbalaa.

Ndị mwakpo a kpụụrụ Esther Ikwo, Elizabeth Ikwo, Chinecherem Nnachi, Ogbonna Aku ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

na Sunday Ogbuu Ama gbalaga.

Ha bukwa ozu mmadu abụọ ahu ha gburu.

Loveth Odah bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Ebonyi gwara BBC na okwu ahụ ka kwụ otu ọdi oge ahụ o mere.

Ọ sị: "Anyị na-eme nchọpụta ma na-agba mbọ ịhụ na-enwetere ndi kpara arụ a."

Odah kwenyere na ọ bụ ọzịzọ ọdọ nkwụ butere esemokwu a ma kwuo na ọ dị mkpa itinye ndi uweojii ebe ahu ịhụ na ọzọ emeghị.


Maazị Kingston pụtakwara dịka onye isi oji nke anọ bụ ọka ibe na egwuregwu wrestling nke ụdị a n'ụwa dum. Ndi oso na-azu bụ mmadụ dịka Mark Henry, Booker T nakwa The Rock.

Mmadụ 80,000 pụtara ikiri mgba a ka Kingston ji agbam ụkwụ ejiri mara ya akpọrọ "Trouble in Paradise" na Bekee gbatuo Daniel Bryan.

Ndị egwuregwu "wrestling" na-amasị nwere ezigbote aṅụrị etu mgba jiri gaa.

End of Twitter post, 1

Kofi Kingston anọrọla afọ iri na abụọ na ngalaba WWE.

Ihe ị maghị maka Kofi Kingston

Kofi Kingston ka  o merichara

Kofi Kingston ka o merichara

1. A ma ya dịka Kofi Kingston mana ezi aha nwa afọ Ghana a bụ dimkpa ka ibe ya nke WWE ugbua bụ Kofi Nahaje Sarkodie-Mensah

2. Kofi bụ onye isi ojii Afrika mbụ ga-erite nzere ọkaibe na mba ụwa na WWE dịka a na-arụbu WWE aka ikpa oke agbụrụ

3. Kofi na-azabu onye Jamaica ọtụtụ afọ ọ nọ na-agba mgba n'Amerịka dịka a mara ya oge ahụ dịka Kofi Nahaje Kingston

4.  Ọ bụ nne ya gbara ya n'anwụ na ọ bụ onye Ghana, na ọ bụghị onye Jamaica nke mere k... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a Kofi machiere nne ya na ndị ezịnaụlọ ya ịgwa ndị ntaakụkọ ihe ọ bụla banyere ya

5. Kofi dị afọ iri atọ na asaa alụọla nwaanyị ma mụta ụmụaka nwoke abụọ

Akụkọ ga-amasị gị:


Maazị Maduka sị na ya bidoro njem ịchụ ego ya n'ịgba bọị, tupu nna ya ukwu eji narị naịra abuo duo ya n'afọ 1976.

Lee etu o siri gbarie njem ya:

Etu o sibido

Maduka kọwakwara etu o si malite njem azụmahịa ya wee ruo n'ogogo ọ nọ ugbua.

Ọ kọwara na "Coscharis" bụ nchịkọta aha ya na nwunye ya bụ Cosmas na Charity.

Ọ kwụsịrị agụmakwụkwọ n'elementarị nke atọ ma bido ịmụ ahịa n'aka nna ya ukwu bụ onye ji naanị N200 dụọ ya ụlọ n'afọ 1976.

Ọ bụ ahịa akụrụmgwa ọgbatumtum ka o jiri bido.

Ihe mere Cosmas Madụka jị bụru Ide

1) Ndụmọdụ na nkwado Nne ya

"Agụụ chineke mere ka m hara igahe ụzọ." Cosmas Maduka

Nne ya bụ ezigbote onye na-ekpere chineke, ọ gwara ya ka ọ nwee okwukwe na Chineke nakwa n'ime onwe ya.

Nne ya kuziri ya etu e si ekpe ekpere ma nye ya ndụmọdụ etu o ga-esi bie ezigbo ndụ.

Mama Madụka mere ka ọ nwee ezigbo olileanya na okwukwe na ihe ga-agaziri ya.

Madụka sị na onweghi ike iwepụ anya n'ebe Chineke nọ.

2) Inwe atụmanya makaọdịnihu

Cosmas Madụka dị afọ iri na it... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

olu mgbe ọ lụrụ nwunye ya

"Onweghị ihe dịka ihu ụzo (Vision) ọ ga enyere gị aka imata ihe i ga-eji ndụ gị  mee." Cosmas Maduka

Mazi Cosmas Maduka rịọrọ ndị ntoroọbịa ka ha bido n'oge chụwa ewu ojii.

Madụka kwuru na onweghị ihe o mere ma mmadụ bido n'afọ iri na abụọ nwee ihe ọ na-atuanya n'ime ndụ ya.

o kwuru na ihe niile abụghị ihe ndapụta maka na e nwere iwu na-ahazị ihe n'ụwa.

Mazi Madụka kwuru na mgbe ọ dị afọ iri na isii, ọ marala ihe ọ chọrọ ibụ.

Ọ dekwara n'akwụkwọ na tupu ọ ruo afọ iri abụọ na atọ na ọ ga-ego ụgbọala nke ya.

Ọ sị na o mezuru nke a ka o si dee ya.

Ọ gwara BBCIgbo na ihe mmadụ na-eme taa ga-egosi ihe ọ ga-abụ na mgbe na-adịghị anya.

3) Onye ọbụla kwesiri inwe onye nduzi (Mentor)

Onye ọ bụla kwesiri inwe onye ga-edu ya ma soro nzọ ụkwụ onye ahụ.

O kwuru na ọ bụ mgbe ọ gbara nna ya ukwu "Boy boy",  ka ọ chịkwara onwe ya ma soro ezigbo nzụ ụkwụ dịka nwata.

4) Igba mbọ na ịkwụwa aka ọtọ

Coscharis bụ ndi nnochite anya FORD na Naijirịa

" Ego 'dot.com' ga efukwa ka 'dot.gone' " Cosmas Madụka

Cosmas Maduka gwara BBC na ebe ọbụla mmadụ chọro i ga n'ụwa a, ọ gbado anya ọ ga-erute ya.

Mana ọ dị kwa mkpa ka onye ahụ kwụwa aka ya ọtọ.

Ọ sị na ọ bụ ndị Japan mepere ya ụzọ n'ahia.

O kwuru na ọ bụ ikwụwa aka ya ọtọ mere ka ndị ụlọọrụ Japan tukwasị obi n'ebe ọ nọ ma mepere ya ụzọ.

Maduka kwukwara na ọ bụ ezi omume a mere ka ụlọọrụ ya bụ Coscharis ji na-anọchite anya ụlọọrụ dịka Jagua, Rolls Royce, Range Rover na Ford na Naịjirịa.

5) Uzọ ndụ

"Ndi enweghị ebe ha na-aga ga-achọ ka gị na ha nọrọ n'otu ebe."  Cosmas Maduka

Ọ naghị ele ihe onyonyo, kama ọ ga-ele ihe onyonyo ya gụọ akwụkwọ.

Enweghị ihe onyonyo mekwara ka ya na nwunye  nwee ezigbo mmekọrịta.

Ọ bụ akwụkwo mgbasa ozi ka o ji amata ihe na-eme.

Mazi Madụka na-eri ezigbote nrị na-edozi ahụ.

6) Ichụso ọdịnihu

Mazi Maduka nwere ala rụrụ oke ala 3,000Ha ebe ọ kọrọ osịkapa n'Anambra steeti.

Kama ọ bụ naani 1,200Ha ka ha na-akọ ugbua.

Ọ kwuru na Naijirịa na-emefu  Ijeri naịra atọ n'ibubata osikapa, na ọ chọrọ inweta...


Maazị Ogbonna sị na ndi bịara mwakpo ruru mmadu narị, nke ọ sị mere ndị uweojii ejighi nwee ike ịchụla ha.

Dịka o siri kọwa, ndị gbara ụlọ ọrụ ndị uweojii ọkụ ma gbakwaa ụgbọala onyeisi ndị uweojii na ọzọ ndị uweojii ji ọkụ.

Ihe ọzọ ha gbara ọkụ bu ọgbatụmtụm, ụlọ igwe ọkụ nakwa ụlọ nzukọ dị n'isi ulọ ọrụ okpuru ọchịchị Bende.

Gọvanọ Steeti ahụ bụ Okezie Ikpeazu ka si ebe ahụ pụọ tupu mwakpo a emee.

Nnenna Ukeje na Gọvanọ Ikpeazu n'ọgbakọrọ e mere na Bende tupu mwakpo a emee

Ikpeazu bịara ọgbakọ e mere maka ịnabata Nnenna Ukeje bụbu onye nnọchị anya mpaghara Bende na ụlọ omeiwu nta n'Abuja.

Onye ntaakụkọ BBC gara ebe ahu kọwara na ebe niile tọgbọọ chakoo dịka ndị agha anaghị achị ọchị ma chaa wujuru ụzọ niile.

Ụjọ ji ndị Bende

Ụlọọrụ ndị uweojii na Bende a gbara ọkụ

Onye ntaakụkọ BBC gara na Bende ebe ya bụ ihe mere ka o were anya ya hụrụ etu o si mee.

Oge ọ garuru, ọ chọpụtara na ebe niile dịka ebe a gbara ọsọ, n'ihi na ndị mmadụ ka na-atụ egwu na ndị ọrụ nchekwa nwere ike ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ịba kpụkọrọ ha niile n'ihi mwakpo ahụ.

Na mbụ, onye ntaakụkọ anyị enweghị ike ịbanye n'ogige ndị uweojii ahụ a gbara ọkụ n'ihi na ndị agha Naịjirịa ewerela ọnọdụ ebe ahụ.

Mana ha mechara hapụ ya ka ọ banye ma see foto etu ebe ahụ dịzi ugbua.

Ben Nwabueze, onye obodo Bende, gwara onye ntaakụkọ anyị na ndị ọrụ nchekwa nwụchiri mmadụ atọ n'ụtụtụ taa ma kpụrụ ha pụọ.

"Ọ bụ ya mere ụjọ ji jide ndị mmadụ maka na anaghị agwa ochi ntị na agha esula," Nwabueze kwuru.

Onye ọzọ bụ Chioma Oleka gwakwara onye ntaakụkọ BBC na ụfọdụ ndị be ha na-apụ n'isi ụtụ ịga chọọ ihe afọ ga-eri, mana onweghị onye ụjọ kwere pụọ n'ụtụtụ taa maka adịghị ama ama.

Onye ntaakụkọ anyị chọpụtakwara na ndị ọrụ nchekwa emechia okporoụzọ ebe ụlọọrụ ndị uweojii ahụ dị, ha anaghị ekwe ka ụgbọala ọbụla si ya bụ ụzọ.

Ndị mmadụ na-agbazị ụzọ Ohafia maọbụ Arochukwu, ebe ndị ọzọ na-ezi ụzọ Uzuakoli, Isikwuato nakwa Igbere.

Na Bende n'ụtụtụ Tọzde, okporoụzọ tọgbọ chakoo, ụlọahịa mechichara emechi, ebe ụfọdụ ndị mmadụ gbakọrọ na-akọ akụkọ ihe merenụ.

BBC chọpụtara na ụgbọala anaghị esizi n'okporoụzọ ebe ya bụ ihe mere n'ihi na ndị ọrụ nchekwa mechiri ya

Ụgbọala a gbara ọkụ n'ogige ndị uweojii na Bende

Ụgbọala nakwa ọgbatumtum e mebiri n'ime ogige ndị uweojii ahụ


Maazị Olisa sị na ya amachaghị ego ole a sị ka ndị ga-eso na njem nlọta a kwuọ, mana ọ bụ ngalaba na-ahụ maka Naijirịa na Chaịna ka ọ di n'aka.

Ụmụakwụkwọ Naijiria a gụchara na mahadum mba Chaịna n'afọ 2020 tọrọ na mba ahụ n'ihi mmachi obodo dị na mbaụwa nke ọrịa coronavirus butere.

Dịka ha siri kọwaa, ihe karịrị ụmụakwụkwọ narị abụọ (200) ndị gụchara akwụkwọ mahadum nsonso a bụ ndị ihe metụtara.

Ha gwara BBC Igbo na gọọmentị Naijiria na Ụgbọelu 'Air Peace' nwere nkwekọrịta ibulata ha, mana ụgwọ ụgbọelu nke bụ otu puku dọla na narị anọ ($1,400) nke ruru puku narị isii na iri ise na asatọ (N658,000) na Naịra, karịrị ha aka n'ihi na ọ bụ mmaji atọ ihe a na-akwụbu maka ife ụgbọelu.

Otu n'ime ụmụakwụkwọ ndị ahụ nke achọghị ka a kpọọ aha ya, gwara BBC Igbo na"Ụdịrị mmadụ dị iche iche tọrọ na Chaina; ụfọdụ ndị ojiegoachụego, mana ndị ọ kachasị metụ bụ ụmụakwụkwọ."

"Ọtụtụ ụmụakwụkwọ nke a metụtara bụ ndị nwetara ohere agụmakwụkwọ n'efu, ha enweghị onye ga-akwụrụ ha ụgwọ a."

Ebe okwu ha ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

siri ka njọ bụ na oge e nyere ha n'akwụkwọ njem nke Bekee kpọrọ 'visa', ga-ebi n'abalị iri atọ na otu nke ọnwa Julaị, nke afọ 2020.

Mba Chaịna nyere ha amara ọnwa abụọ ọzọ, mana ha tụrụ arịrị na ha enweghị ego nri na ụgwọ ụlọ dịka ha enweghị akwụkwọ ikike ịrụ ọrụ na mba Chaịna.

Nsogbu ọzọ ha nwere bụ na ha amabeghi ụbọchị gọọmenti ga-abịa ebulata ha iji mata etu ha ga-esi akwado onwe ha maka irute n'ọdọụgbọelu.

Mbọ BBC gbara ịnụta olu onyeisi ụlọọrụ na-ahụ maka ụmụ Naijiria bi n'ofesi bụ NIDCOM n'aha ịchafụ, amịtaghị mkpụrụ dịka onyeisi ha bụ Abike Dabiri-Erewa asabeghị ozi e zigara ya n'ekwentị oge akụkọ a na-apụta.

BBC gbakwara mbọ inweta ndị nnọchịte anya Air Peace, mana onye nke zara ekwentị ya sị na ya enweghị ikike ikwu okwu banyere okwu a.

Akụko ndị ga-amasị gị:


Macilau na-ese foto ọtụtụ ihe

O sela ọtụtụ ihe ndị ọọ bido n'ụmụaka nọ n'okporo ụzọ nakwa ndị ọrụ simenti na mba ahụ. Ugbu a, o burula ose foto ya che ebe okwu mmiri dị.

Foto ndị a e sere na ngwụcha afọ 2017 sitere na-enyemaka ndị otu a na-akpọ WaterAid maka ọrụ ozi ha na-arụ rue ngwụcha ọnwa a bụ Jenuwarị. Bido ugbu a rue afọ atọ na-abịa, Macilau ga-edekọ mgbanwe mere n'obodo ndị dị n'akụkụ Cuamba dị na Mozambique dịka ha nwetara ezigbo mmiri nakwa ebe mkposi.

Ụmụaka Maputo

Ụkwụ ha na-egosi udi njem ha mere ichuta mmiri

Josefina na Eudicia na-aga akwụkwọ nanị otu ụbọchị maka mmiri

Josefina na Eudicia, ha abụọ dị afọ iri na abụọ, ọ na-ahapụ akwụkwọ ihe ruru ugbo anọ n'izu iji chuo mmiri.

Ha na-eji ụkwụ aga Rio Naranja, iyi na-asọpụta n'osimiri Muassi, nke bụ isi ebe obodo Muassi na-enweta mmiri.

Iyi ahụ ahụ anaghị asọpụ asọpụ, nke a kpatara na mmiri ha na-echute na-acha ka mmiri ara dịka Macilau siri kwuo

WaterAid kwuru na otu nime nwatakịrị nọ n'ụwa enweghi ezigbo mmiri n'akụ... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kọ ụlọ ha ebe ha enweghikwa ezi ebe mkposi.

kwa ụbọchị, ihe ruru ụmụaka narị asatọ na-erughi afọ ise na-anwụ site n'ọya afọ ọsịsa nke ajọ mmiri na gburugburu na adịghị ọcha na-akpata.

Ha na-arị ugwu iji chute mmiri

Inweta ezigbo mmiri bụ nnukwu nsogbu na mpaghara Afrịka

Ụlọ mmiri ozuzo kwaturu

Ihe ndị na-asọba na mmiri

N'oge mmiri ozuzo, mmiri Lurio na-adị njọ nke ukwu n'ihi na atịtị ndị dị na gburgburu ebe mmiri ahụ dị ga-asanye na ya kpatara na-agahị anụ ya anụ.

N'obodo M'mele, mmiri ozuzo kwaturu otu ụlọ aja ụpa afọ atọ gara aga.

Onye isi ndị obodo ahụ kwuru na ndị mmadụ na-akwapụ n'obodo ahụ maka nsogbu mmiri ahụ.

Foto onye oru ugbo kara nka ajo mmiri wuru

Angelina na nwa ya nwaanyi Irene na sosona Masel

Elisa Piassone na Zaida na-aga n'ụzọ dị n'etiti M'mele na Kimar dịka ha na-ebuga ntụ ọka


Mahmood Yakubu were oche dịka onyeisi Inec n'afọ 2015

End of Twitter post, 1

Ha kwukwara na ọ ga-ebi n'etiti abalai ụbọchị 21 nke ọnwa Febụwarị.

Cheta na Inec machiburu achụmnta vootu mgbe mbụ ha dọtịrị ụbọchị ntuliaka site na ụbọchị 16 rue n'ụbọchị 23 nke ọnwa Febụwarị.

O nwebeghi ihe ha kwuru maka ị hazi ohere ka ndị mmadụ bido ị nata PVC ha ọzọ.

Onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari ekwuola na onye ọbụla napụrụ igbe vootu maọbụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị ọbụla ji ndị agboro kpaa ike n'oge ntuliaka na-abịa ga-atunye ndụ ya.

Mana ụfọdụ ndị mmadụ akatọọla okwu a na-ekwu na ọ dị ka Buhari a na-akwado ogbugbu mmadụ.

Gụọ ya n'uju ebe a:

APC Caucus meeting: Nyụọnụ onye ọbụla ga-anapụ igbe vootu n'ike ịkpakwụ - Buhari

Ọzọ,

'Onye ọrụ kọstọm gbagburu mmadụ kwesịrị ị ga mkpọrọ'

Otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara nchekwa akpọọla oku ka atụnye nwoke onye Customs gburu mmadu ụlọ mkpọrọ.

Kelechi Eze onye kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere kọwara na o nweghi ikike ịgb... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

u mmadụ ma ọ buru godi na onye ahụ  mere ihe ọjọọ kama ọ nwụchie ya.

Na mba ofesi,

Gọọmentị mba Gana anwụchiela mmadụ karịrị otu narị na atụmatụ ọhụrụ ha bidoro iji chọpụta ndị mbịara mbịara enweghi akwụkwọ na bee ha.

E chere na ọtụtụ ndị mmadụ n'ime ndị a anwụchiri bụ ndị si mba Naịjirịa bịa.

N'egwuregwu,

Taa ka a ga-ama mbe na-abọ nke bụ oke n'etiti Chelsea na Man United dịka ha na-akwado izute onwe ha n'asọmpị FA Cup.

Akụkọ BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Inec na-agha ụgha-Mịnịsta ụgbọelu

Hadi Sirika

Mịnịsta nta na-ahụ maka njem ugbọelu bụ Senatọ Hadi Sirika ekwuola na ọ bụ ụgha na ihu igwe adịghị mma ife ụgbọelu n'abalị fotere ụbọchị Satode  a gara ime ntuliaka.

Onyeisi Inec  bụ Mahood Yakubu kwuru ụbọchị Satode na ọ bụ n'ihi na ihu igwe adịghị mma mere ka ha ghara ifega akọrọngwa  e ji-eme ntuliaka ebe di iche iche o kwesiri maka ntuliaka kara ime na Satọde gara aga.

Sirika kwuru nke a n'igwe okwu Twitter ya.

APC na PDP sị na ha ga-amalite ntuliaka ọzọ

Ndị otu pati APC na PDP esiela ọnwụ na ha ga-amalitekwa ọzọ ọsọ achụmta vootu ha dịka  Inec higharịrị ntuliaka rue izu ọzọ.

Inec kwụsịburu ọsọ achụmta vootu awa iri abụọ na anọ tupu ntuliaka a kara ime na Satọde gara aga.

Mana PDP kwuru na ha ga-ebidokwa ọsọ achụmta vootu ha n'ihi dịka iwu ntuliaka Naijiria kwuru na 'Achụmta vootu ga-ebido abali 90 tupu ntuliaka ma kwụsị awa iri abụọ na anọ tupu ụbọchị ntuliaka."

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha YPP bụ Kingsley Moghalu kpọkwara oku ka Inec nye ohere ka ebidokwa mgbasaozi ntuliaka rue abalị abụọ tupu ntuliaka.

Ndigbo cherenụ tuo vootu

Nnia Nwodo malitere dịka onye ndụ nke itolu (9) ndị Ohaneze Ndigbo n'afọ 2017

Ohanaeze Ndigbo arịrọlaNdigbo lọtara maka ntuliaka ka ha do do do, nwe ndịdị tụọ vootu tupu ha lọhachi ebe ha siri bịa.

Onyeisi Ohaneze bụ Nnia Nwodo onye kwuru n'akwụkwọ mgbasaozi  o zigara ndị ntaakụkọ kwuru na ịta ahụhụ otu izu ka mma karịa ahụhụ afọ anọ ọzọ.

Osaka ekwuola ihe mere na onye nchịkọta ji...


Mahmood Yakubu were oche dịka onyeisi Inec n'afọ 2015

Ha rụtụrụ aka n'oke ịkpa oke na imelara ndị ikwu nke ọchịchị a bụ ihe juputara n'ụlọọrụ a.

Ndị ndu a kpọrọ oku ka e wepụ onyeisi ụlọọrụ INEC bụ Mahmood Yakubu, kwuo na enwere ihe ndị na-egosi na ọ chọrọ ịrụrụ aka na ntuliaka i ji nye onyeisiala Buhari mmeri.

Ndị ndu tinyere ọnụ n'okwu a gụnyere Edwin Clark na Nkanga Idongesit ndị si ndịda, Ayo Adebanjo nke ọdịdị anyanwụ, Chukwuemeka Ezeife nke ọwụwa anyanwụ nakwa Dan Suleiman nke etiti Naịjirịa.

Buhari duru Yakubu n'iyi ọrụ n'ọnwa ọktoba afọ 2015

Onyeisi otu Pan Niger Delta bụ Nkanga Idongesit kwuputara mkpebi ndị ndu a ma kwuo na ndị isi ndị agha Naịjirịa ekwesila ịla ezumike nka mana ha nọ n'ọrụ ugbu a.

O kwuru na ndị a niile na-arụ ọrụ n'otu ụzọ ma ọ bụ nke ọzọ i ji mee ka obi dị onyeisiala bụ Mohammadu Buhari mma.

Idongesit kwuru site n'afọ 1960 rue ugbu a, na ọ bụ naanị Buhari nyerela onye si n'agbụrụ ya ọrụ dịka onyeisi ụlọọrụ na-ahụ maka ntuliaka.

Ndị otu a gara n'ihu... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

kwuo ka onyeisiala nwụchie ndị Fulani na-achị ehi maka ogbugbu ha na-egbu ndị mmadụ na Naịjirịa ma hapụ ikpuchi ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Maiduguri dị na Naịjirịa bụ ebe agha a kacha ada ụda

Onye na-ekwuchiri ndị agha nọ n'atụmatụ ha ji ebuso Boko Haram agha bụ Lafiya Dole bụ Onyema Nwachukwu kwuru ọ bụ eziokwu na ndiagha na ndị Boko Haram kwara mgbọ, mana ọbụghị eziokwu na ndịagha ruru iri atọ nwụrụ.

Nwachukwu kwuru na ọ bu ndị Boko Haram ka ndị agha gbụrụ na ya bụ akwam mgbọ.

Okwu Nwachukwu bụ na akụkọ AFP, nke kwuru na ọtụtụ ndi Boko Haram ji ụgbọala wakporo ya bu ngige ndị agha wee nata ha ya nwantintin oge ka ha gbụru ndị agha iri atọ, akwụghị ọtọ.

Nwachukwu sị na ha enwetebeghi ozị banyere ndị nwụru na ya bụ mwakpo, mana ọbụghị eziokwu na mmadu iri atọ nwụrụ'.

Akụkọ a pụtara ka ndị Boko Haram na-eme ọtụtụ mwakpo na ngige ndị agha na Bornu, na-azụ ka ndi agha na gọọmentị Naịjirịa na-akọwa na ha emeriela ndị Boko Haram na atụmatụ ha kpọrọ 'technicallly' n'asụsu Bekee.

Nwachukwu kwukwara na akụkọ AFP ekwụghi ihe mere, dika na ọ bụ obodo Zari ka ndị omekome ahụ wakporo, nke mere ndị agha nọ na gbụrụgbụru ahụ jiri... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

ga-ibuso ha ọgụ,

"Anyi gbụrụ ọtụtụ ndị Boko Haram, ma nata ha ngwa agha ha,' Nwachukwu kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Maiduguri dịna Naịjirịa bụ ebe agha a kacha adaụda

Nyocha ndị BBC Monitoring gosiri na otu ahụ egbuola ndị mmadụ karịrị narị itoolu n'afọ 2017 karịa ndị ha gburu n'afọ 2016.

Ha mere nwakpo n'esepughi aka n'ime afọ nke megidere ihe Buhari kwuru na asụpụla ha.

Anyị achịkọtala ọnụọgụgụ ndịa n'ime mapụ nke na-egosi ụdị nwakpo Boko Haram na-eme, ebe ndị ha wakporo na ọnwa nke kachasị njọ

Kedu ndị bụ Boko Haram?

Boko Haram malitere ibuso Gọọmenti Naịjirịa agha n'afọ 2009 n'ebum n'obi ihiwe Islamic Caliphate na mpaghara ọdịda anyanwụ Afịrịka.

Olekwasịrị anya na mpaghara ọwụwaanynwụ-ugwu nke Naịjirịa ebe ọgbaghara a gburula mmadụ puku narị abụọ, chụpụkwa ndị ruru nde abụọ n'ụlọ ha

Maiduguri dịna Naịjirịa bụ ebe agha a kacha adaụda

Boko Haram nke onyeisi ya bụ Abubakar Shekau kpọrọisi ala nye otu Islamic State (IS) na Maachị 2015

Boko Haram kewara n'ime otu dị icheiche n'ọgọsụtụ 2016 mgbe IS kwuru na ewepụla Shekau dịka onyeisi

Otu ejiri gbakọọ ọnụọgụgụ

Onye ntaakụkọ lekwasịrị anya n... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

a Naịjirịa bụ Andrew Walker gwara ndị BBC Monitoring na ọdịghị mfe ịgbakọ wakpo niile ha nwere maka ụdị ntaakụkọ ọdịnaala nke Naịjirịa

Ọnụọgụgụnwakpo na-arị elu n'ọtu ebe

Akụkọ kwuru na Boko Haram mere nwakpo dị otu narị na iri ise n'afọ 2017, nke karịrị ndị ha meburu n'afọ ndị gara-aga dị otu narị na iri abụọ na asaa

Ebe ha mere nwakpo karịsịa n'ọnwa Jenụwarị, nke megidere ihe onyeisiala Buhari kwuru na ha nwụọla

Mapụ Nwakpo

Ndị otu a na-awakpo otu ebe kamgbe afọ abụọ gara-aga.

Naịjirịa bụ ebe akacha wakpo n'afọ 2016 na 2017 dịka Borno Steeti bụ ebe nwakpo a bidoro. Mba Nijee nwetara nwakpo kachasị obere

Ha wakporo mba ndị ọzọ dịka kameruun, Chadị na Nijee n'afọ 2017

Mapụ Nwakpo

Mapụ nwakpo

Usoro nwakpo

Akụkọ kwuru na Boko Haram jịrị ngwaagha mee nwakpo iri itoolu, ebe ha jịrị ogbunigwe mgbagbuonwe wakpo ugboro iri ise na itoolu n'afọ 2017

Ebe nwakpo ha na mpaghara Kameruun na Chadị karịrị na ndị ha jiri nwaagha mee n'afọ 2016.

Mapụ nwakpo

Mapụ nwakpo

N'ime ozi a, Naịjirịa nwetara nwakpo ejiri ogbunigwe mee dị iri na itoolu n'afọ 2016  na nke dị iri atọ na asatọ n'afọ 2017, ebe Kameruun nwetara ihe yiwere ya n'ọnụ ọgụgụ

ogbunigwe mbagbu onwe karịrị na mpaghara Maiduguri nke Naịjirịa.

Ọnụ ọgụgụ ndị egburu na-arị elu

Ndị Boko Haram gburu ihe karịrị mmadụ narị itoolu na iri isii na asaa n'afọ 2017, nke karịrị mmadụ narị itoolu na iri n'afọ 2016.

Ebe akacha gbue ndị mmadụ na Maiduguri n'afọ 2017 dịka ndị mmadụ agbala ọsọ ndụ

Ebe ndị ọzọ egburu ndị mmadụ bụ n'ime obodo Magumeri, Konduga, Damaturu na Mubi

Ọtụtụ ndị mmadụ Boko Haram gburu n'afọ 2016 na 2017 bụ ndị bi n'ime obodo n'akwa ndị agha

Ndị Boko Haram na-aga n'ịhụ n'ịwakpo ụlọ ndị alakụba n'akwa ndị gbara ọsọ ihe ize ndụ (IDPs)

Mapụ nwakpo

Ihe jịkọtara Boko Haram na IS

A matabeghị ihe jịkọtara Boko Haram na IS

Nanị nwakpo iri na atọ n'ime nwakpo dị otu narị iri ise na otu bụ ihe ndị IS kwetara n'ọbụ ha mere

Nke a nwere ike ị bụ maka agha ndị agha Sirịa na Ịraakị busoro ndị IS nke mere ha jiri gbafuo n'ebe ha kpọrọ ụlọ ha...


Majek Fashek: Etu o si nwụọ na ihe ndị ị na-amaghị maka ya

Aha egwuregwu ejiri mara ya bụ Majek Fashek.

Nke a sị na olu onye nhazị ọrụ ya bụ Omenka Uzoma n'ụtụtụ a.

Uzoma kwuru na hohaa na ọbụghị coronavirus gburu Fashek makana oteela o ji arịa ahụ. O kwuru na ọ nwụrụ n'Amerịka n'ehihie nke ụbọchị mbụ nke ọnwa Juun.

Ihe ndị ịkwesiri ịma maka ya

Majekodunmi Fasheke eji Majek Fashek mara bụ oti egwu na ode egwu dara ụda n'oge 80's na 90's rukwa ugbua.

Egwu mbụ buputere ya bụ ọbọ egwu akpọrọ 'Prisoner of Conscience' nke gụnyere egwu wetere Fashek ọtụtụ nturuugo akpọrọ "Send Down the Rain"

Egwu ahụ mere ka akpọwa ya ọdọ mmiri.

Amụrụ ya n'Edo steeti n'afọ 1963 n'ụbọchị asaa nke ọnwa Maachị.

Majek chọbụrụ itipụta egwu ụka tupu ọ nwụọ dịka onye nhazi ya bụ Uzoma si gwa BBC.

Etu egwu ya si metụta Afịrịka

Ọ na-agụkarị egwu na-eweta udo na njikọ aka.

Onye nhazi Fashek kwuru ka ndị mmadụ ga gere ọbọ egwu "Weep not Children" makana Fashek ji egwu ahụ wee kwuputa ka ihe ndị gbagọrọ agba... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

gọ n'Afịrịka na etu a ga-esi dozi ya.

Uzoma kwuru na ọ chọrọ ka gọọmenti Naịjirịa kwanyere Fashek ugwu site n'ime ka ụbọchị ncheta ọmụmụ ya bụrụ ụbọchị ịṅụ ọnụ maka Majek Fashek.

N'okwu ya, " ọ ga-adị mma ka ndị Naịjirịa na ụwa niile were ihe ọma, mkpalite mmụọ ndị Afịrịka, ihe o mepụtara were na-echeta Fashek."

Ọ Lụrụ nwaanyị, kedụkwanụ maka ezinụlọ ya?

Aha nwunye ya bụ Rita Fashek onye ọ gụrụ egwu akpọrọ "Without you."

Ha mụrụ ụmụ anọ mana ha mechara gawara onwe ha n'afọ 2015.

Ọtụtụ mmadụ amalitelarị ide ihe na Twitter gbasara ọnwụ ya.

Ihe ndị o mere n'ogo mbaụwa

Ya na ndị otiegwu ama ama dịka Tracy Chapman, Jimmy Cliff, Michael Jackson, Snoop Dogg, and Beyoncé arụkọla ọrụ.

N'afọ 2016, Fashek na so ndị ama ama ruru narị abụọ gụọ egwu a bara "We Are Not Afraid" iji wekọta ego nye International Rescue Committee (IRC) na Human Rights Watch (HRW).

Udiri egwu o na-eti

Ndị Fashek yiri n'egwu gụnyere Bob Marley, Jimi Hendrix, Fela Kuti. O ji egwu Carribean nke akpọrọ Reggae wee malite wee mepụtazia nke ya ọ kpọrọ Kpangolo.

Lee ihe ha dere:

Dr Sid bụ otiegwu ama ama na Naịjirịa kwuru na o chetara mgbe nne na nna ya ji egwu Fashek akpọrọ Prisoner of Concience na I & I Experience vinyls n'afọ 1989, mgbe ahụ bụ oge mbụ ọ na-anụ maka

Fashek.

Tolu Ogunlesi bụ onye enyemaka onyeisiala Naịjirịa bụ Buhari maka mgbasaozi ọhụrụ dere na:

N'ozi arịrị nke ya Festus Keyamo bụ Minista steeti nke Niger Delta Affairs sị na:

Ụfọdụ egwu o tiri

Akụkọ ga-amasị gị


Maka etu ndị Igbo na-esi emekarị njem dịka ndị mbịarambịara, ọ bụghị ihe ọhụrụ ịnụ na ndị Igbo mụrụ nwa na mba dị iche iche.

Ka ọtutu afọ gachara, ọtutu n'ime ndị a amụrụ na mba ọzọ ọtụtụ afọ gara aga, amalitela iji teknụzụ na sayensị wee chọpụta na ha bụ ndị Igbo site na inyocha ihe a kpọrọ 'DNA' ha.

BBC Igbo na-atụle mmadu abụọ a so n'osisi ka osisi ma a bịa na mba Amerịka.

Mmadụ abụọ a egosikwala n'ezie na ha bụ ezi ụmụafọ Igbo n'ihi na ha na-eme ọfụma n'akaọrụ ha dị iche iche.

T.D Jakes

TD Jakes bụ onyendu ụka Kraist nke nwe ụlọụka a kpọrọ 'Potters House' ma bụrụkwa onye na-emeputa ihe onyonyo ama ama n'ụwa nille gburugburu.

TD Jakes bidoro ịka ụka dịka onyendu mgbe ọ dị naanị afọ iri abụọ na atọ n'afọ 1980.

Kama, ọtụtụ mmadụ amaghị na ndị nnanna nwoke a bụ ndị Igbo, nke mere ka ọ bụrụ nwaafọ Igbo.

O kwuru na ndị Igbo bụ ndị a na-akpọ "Black Jews" ma kwuokwa na ndị Igbo bụ ndị na-agba mbọ.

Lee ihe onyeisioche n'ahu maka ndị Naijirịa nọ n'ofesi kwuru maka nkea:

Fores... Gaa n'ihu akụkọ maka mkpụrụedemede 4000 ọzọ max:

t Whitaker

Forest Whitaker na-enyere ụmụaka ndị agha metụtara na mba Uganda aka.

Forest Whitaker bụ onye na-eme ejije na mba Amerịka nke a ma dịka "Hollywood".

Forest bidoro ime ejije n'afọ 1982.

Echiri ya echichi "Nwannedinamba" nke Nkwerre Imo steeti.

O mere nyocha 'DNA' were chọpụta na nnanna ya bụ onye Igbo.

Olaudah Equiano

" A bụ m onye eluigwe hụru n'anya" Olauda Equiano

Olauda Equiano bụ onye Igbo ndị ntọ tọọrọ n'obodo Isieke nke dị n'Imo steeti mgbe ọ dị afọ iri na otu.

Ndị ntọ a tinyere ya n'ụgbọmmiri nke buru ya gaa obodo Barbados.

Otu nwoke onyeocha bụ Micheal Pascal zụtara ya dịka ohu were nye ya aha Gustavus Vassa n'afọ 1754.

Micheal kuziere ya etu esi akpọ ugbọ were mechaa ziga ya obodo Briten ka nwunye nwanne ya guziere ya akwụkwọ.

E mechara, Robert King onye Amerịka were gote ya.

Robert King kwere ya nkwa na ọ ga enwere onwe ya ma ọ kwụọ ya Pọm iri anọ (nhata ya bụ Pom 5,400 n' 2018) n'afọ 1756.

Olauda kwuru ugwu a were nwere onwe ya n'afọ 1766.

Olauda Equiano dere akwụkwo ya ama ama nke ọ kporọ " The Interesting Narrative of The Life of OLauda Equiano, or Gustavus Vassa, the African" n'afọ 1789.

Akwụkwọ a kọwara ihe niile gbasara ndụ ya.

Olauda lụrụ nwanyị onyeocha, ha mụtara ụmụnwanyị abụọ.

Olauda nwụrụ n'afọ 1797.

Ọtụtụ ndị ọzọ dịkwa ka mmadụ abụọ a achọpụtala na ha gbara mgbọrọgwụ n'ala Igbo. N'otu n'otu, ha ga na-agbakwa onwe ha n'anwụ.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Obyno Daddy Muna

Nke a ga-amasịkwa gị:

The Experience 13: Lee ka Don Moen na otiegwu ndị ọzọ na-asụ Igbo