text: teroja guaraníme paparã ha'e ñe'ẽ omoteĩ ha otekome'ẽva terópe techapyrã teroja ñemohenda teroja tekome'ẽva teroja moteĩva teroja tekome'ẽva ha'ehína umi teroja otekome'ẽ térã otekochaukáva terópe techapyrã puku mbyky porã vai kyra ñe'ẽjoajukatúpe sinta is ko'ã teroja tekome'ẽvagui oiko moĩmbaha tekome'ẽva techapyrã karai karape kavaju piru ita morotĩ teko potĩ teroja moteĩva ha ehína umi teroja omoteĩva teró pe ohechauka oñemomba'e térã oipapakuaáva terópe ñe'ẽjoajukatúpe ko'ã teroja moteĩvagui oiko moĩmbaha moteĩva teroja moteĩva oñemohendajey kóicha teroja moteĩva techaukarã teroja moteĩva mba'éva teroja moteĩva papýva teroja moteĩva kuaa'ỹva teroja moteĩva techaukarã ko ãva héra he iháicha ohechauka tero oñemohenda agui térã oñemohenda mombyrevérõ oñemohendajey hikuái kóicha teroja moteĩva techaukarã tovakegua teroja moteĩva techaukarã tovake'ỹgua teroja moteĩva techaukarã tovakegua teroja moteĩva techaukarã tovake'ỹgua ekue teroja moteĩva mba'éva ha'ehína guaraníme ojepuru ñe'ẽpehẽtai mboyvegua teroja mba'e ko'ãva ñambopapyeta hagua ñambojoajúva'erã teróre ñe'ẽpehẽtai kuéra tero juruguávare ha nguéra tero tĩguá vare techapyrã h ij iñ i mbohapyha mba'éva ñe'ẽpehẽtai índices de puru kóva ojepuruva erã umi tero oñepyrũva taipu t térã o pe ja'eporãsérõ ojepuruva'erã tero ijysaja'apýva ndive t o r h techapyrã ij puru kóva katu oñembojoajuva'erã umi tero juruguá re oñepyrũva pu'aépe ha imuanduhéva ipu'ae pahápe techapyrã iñ puru kóva oñembojoajuva'erã umi tero tĩguáre avei oñepyrũva pu'aépe ha katu imuanduhéva ipu'ae pahápe techapyrã i puru kóva ojepuruva erã umi tero oñepyrũva ambue pundiépe ndaha'éiva t ja'eporãsérõ ndaha'éiva tero ysaja'apýva techapyrã hi puru kóva katu ojepuruva'erã umi tero oñepyrũva pu'aépe ko pu'ae ñepyrũmby imuanduva'erã techapyrã teroja moteĩva papýva ha'e umi ohechaukáva tero retakue ja'eporãsérõ oipapa terópe oñemohendajey kóicha teroja moteĩva papapy papýva numeral cardinal teroja moteĩva papapy papyháva numeral ordinal teroja moteĩva papapy papýva ha'e jaipapa hagua opaite mba'e techapyrã teroja moteĩva papapy papyháva ko'ãva oñemoheñói ñambojoapývo ñe'ẽpehẽtai ha papapy papývare techapyrã peteĩha mokõiha mbohapyha irundyha mbo'esyry peteĩha óga mokõiha iporãve apyka mbohapyha chemba'e kóva ha'e kuatia poha teroja moteĩva kuaa'ỹva ha'ehína omombe'úva tero retakue ága katu nomohesakãporãiva mboýetépa upe upe héra kuaa'ỹva techapyrã mayma yvoty oimeraẽ kavaju heta kuatia papapy umi teroja moteĩvape techaukarã mba'éva pa papýva ha kuaa'ỹva jajuhukuaa papyteĩ ha papyeta péicha techapyrã ága katu teroja tekome'ẽva ndaipapapýi techapyrã pe karai marangatu umi karai marangatu papyteĩ papyeta jahechakuaaháicha pe karai oĩ papyteĩme ha umi ka rai oĩ papyetápe ága katu teroja tekome'ẽva marangatu mokõivévape naiñambuéi upévare ja'ekuaa moteĩva techaukarã mba'éva papapýva ha kuaa'ỹva ha teroja tekome'ẽva naimeñái hikuái techapyrã umi karai marangatu moteĩva techaukarã umi ha teroja tekome'ẽva marangatu naiñambuéi mokõive techa pyrãme jepémo upéicha mokõive tero imeñáme peteĩva ikuimba e meña kokatu teroja tekome ẽva rehe ñambojoapykuaa umi ñe'ẽpehẽtai kokatuguigua péicha kokatu'ypy vai naiñe ẽpehẽtaíri kokatu avei ja ekuaa teroja moteĩva papapýva ha kuaa'ỹvape ohupytyha avei kokatu ñe'ẽpehẽtai techapyrã peteĩete kuatia ajuhúkuri hetaite apyka oĩ amo hetaiterei karai oúkuri hetaitereirasa mitãkuña ha heíva mba'éichapa térã moõ ha katu jaguereko haguã umíva techapyrã mitã porã jagua h mesa apu'a papapýva hae umi ñe ohechaukáva mboy térã mboyhápepa o mokõi irundy pete ha ndohechaukapáiva terópe ndeiri mboýpa heta me ñamoñe' ã ñe' joaju mitakuña guasu osapukái che kyvýpe porãita umi karai katupyry ombaapo jepuru ikatuhaguãicha ñandekatupyryve guaraní ñe ẽ ombohérava ava mymba ka avo térã mba e techapyrã ñemohenda a iñe ẽpu andu ae tĩgua ã ẽ ĩ õ ũ ỹ térã pundie tĩgua g m mb n techapyrã mandyju petỹ tañykã tetyma o u y térã pundie guarani ñemohenda avañe'ẽ