text: chaco paraguayo ha e peteĩ tenda ijojaha ỹva ha e ipokã hikuái cultura indígena pueblo ipype ko ã tavusu ha oñemotenonde hague ñorãirõ ipaháva omotenondéva sudamérica omoapañuãíva upe conflicto bélico tetã rembiasápe ha éva boquerón tetã rembe ýre oime kuarahy yvy gotyo kuarahy resẽvo al ojeipysóva kakuaa ha hypy ũva michĩva ha eháicha jakare térã caimán kuriju térão anakonda ha kapi ýva o carpincho ho o ojeguerehorýva ha ipire ko ã tendáre oime heta hikuái javirúes garsa mbigua térã cormoranes hovy tukã ha tuĩ opaichaguáva guasúpe ko ã tendáre chaco ágã ipokãma ohóvo heta tapicha ohóva oha ã ha ojapi peteĩ cháke ha oĩva erã tesape a ko ãva ndorekói katuete upévarã ko ã tendáre aguy ha éva peteĩ mba e iñongatupýva oñemomba eguasu ha éva tuicha riqueza ecológica oñeguenohẽva chugui yvyra hatãva ha ijýva éva iporãitereíva umi tendápe guarã e peteĩ potencial orekóvo ñembosarái okakuaa mbovýgui ñana omotenondéva ha oikuaáva biodiversidad ome ẽvo tembiasa ijerére ko ágã ha e peteĩ tenda oñemomba eguasúva turismo ha peteĩ ary jave katuete automovilístico kakuaa ha ojeguerohorýva péva ojegueroviáva continente hasýha jeiko hape ikãva yvytĩmbo ha arahakuetereígui avei arahakueterei rasáva omoapañuãiva jegueroguata ko ha económica ojapóva peteĩ yvága chaco gui ohasa porã ha omotenondeséva pe oje eháicha peteĩ peteĩ maravilla maymáva ojesarekóvo pyharépe nosẽi árakue ha osẽ pyhare ojapóva voi ko ãva reserva e peteĩ material ojeporúva ohai haguã vosa voko florero porta opaichaguáva iporã oñemombe u umi nativo oikuaa porã mba éichapa asy orekóva pohã oipohanóva ohupytýva umi mba e iporãiteréiva yvypóra hesãi haguã péicha ojejuhu ñuãtĩ omyengoviáva yvyramáta hogue itujáva térã hoguepamava ekue chaco oikuave ẽ turismo rural oguerohorývape techapyrã ikatu ỹvo ko tetã oiméva kilómetro ferhein ikatu oñeguahẽ colonia ha opámava ohóvo jejuka péva oĩva erã ñangareko hesekuéra kóva peteĩ planicie aluvial orekóva peteĩ pendiente vevúi kuarahy resẽ gotyo este kóva ha e peteĩ tenda okýha mm año orekóva peteĩ arenosa ko ã yvy ndojeporúi eskála mbovy péva mombyrýma mercado tekoha ecológica umi tenda oĩ umi mymba ha oĩve umi õgui cháko oñehe ẽ ysyry ha ipapapy peteĩva ha éva pilcomayo medio párke nacional oĩva filadelfia ko ã árape oñemomba eguasu economía ko ã tendáre industria láctea hembiapo hetavéva te'ýi kuéra oñemohendaháicha cháko ñe'ẽnguéra aty mbytépe kuarahy resẽ gotyo maskoy lengua tóva ñe'ẽnguéra aty ysyry oiméva matakonivaclé maka ñe'ẽnguéra aty ñe'ẽnguéra aty bajo chaco gotyo ñe'ẽnguéra aty al nor oeste neolítica chiriguano guarayo tapiete ñe'ẽnguéra ñemohenda tetãnguéra paraguái