text: techapyrã oguata kóva niko peteĩ ñe'ẽjoaju ipype oĩ mokõivéva teroñe'ẽ ko'ápe oñemíva ñe'ẽpehẽtai o pe ha ojapóva guata ja'ekuaa aipórõ pype oĩha teroñe'ẽ ha teroñe'ẽje'éva kuehe oje'e avei ñe'ẽjoaju ha'eha ñe'ẽ'apesã térã ñe'ẽ aty oguerekóva peteĩ ñe'ẽtéva mosusũmbyre ko mba'e sapy'ánte ndoikói guarani ñe'ẽme ñe'ẽjoajúpe ndaipórigui ñe'ẽtéva térã ndoje'éi térã ndojehaíri upéicharõ jepe oñeñandu ñe'ẽtéva oĩha techapyrã kóva che róga terarãngue che teroja moteĩva mba'éva róga tero ha ñe'ẽjoajuha amóva terarãngue nde teroja motẽva mba'éva róga casa tero ñe'ẽjoaju ñemohenda ñe'ẽjoajuteĩ oración simple ñe'ẽjoajueta oración compuesta ñe'ẽjoajuteĩ ha'e umi oguerekóva peteĩ ñe'ẽtéva mosusũmbyre ñe'ẽjoajueta ha'e umi oguerekóva peteĩ ñe'ẽteva mosusũmby ñe'ẽjoajuteĩ ñe'ẽjoajuteĩ tee oración simple enunciativa ñe'ẽjoajuteĩ porandúva oración simple interrogativa ñe'ẽjoajuteĩ apoukapýva oración simple imperativa ñe'ẽjoajuteĩ potapýva oración simple desiderativa ñe'ẽjoajuteĩ mo'ãva oración simple dubitativa ñe'ẽjoajuteĩ momorãva oración simple e clamativa ñe'ẽjoajuteĩ tee ha'e pe he'íva peteĩ mba'e omonei térã ombotovehápe techapyrã moneíva peru ñe'ẽjoajuteĩ porandúva ha'e pe oñeporanduhápe peteĩ mba'e térã peteĩ mba'ére guaraníme ñaporandúvo jaipuruva'erã ñe'ẽpehẽtai pa ha pi ko techapyrã rejútapa ko'ẽrõ ohótapiko hógape ñe'ẽjoajuteĩ apoukapýva térã oñeñe'ẽpohýi hagua techapyrã eju ápe tereho anive repurahéi ñe'ẽjoajuteĩ potapýva ha'e pe oñandukáva jaipotárõ ojehu térã nahániri peteĩ mba'e techapyrã ahase nde rógape kame ñe'ẽjoajuteĩ mo'ãva ha'e pe ndajaikuaaporãirõ jaipotápa ojehu peteĩ mba'e térã nahániri techapyrã nde sy oúne ko'ẽrõ ikatúko oúmba'e ko'ẽrõ ñe'ẽjoajuteĩ momorãva ha'e pe jaipurúva ñamomorã ha jahecharamóvo peteĩ mba'e techapyrã iporãitépa pe nde ao ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajueta ojoykereguáva oración compuesta yu tapuesta ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajuháva oración compuesta coordinada ñe'ẽjoajueta poguyguáva oración compuesta subordinada ñe'ẽjoajueta ojoykereguáva ha'e umi ohóva ojoapykuéri oñemopa'ũva kytakuéra rupi ha oĩháicha ojoja hikuéi techapyrã ko'ápe jaikuaa oĩha mbohapy ñe'ẽjoaju jajuhúgui mbohapy ñe'ẽtéva mosusũmbyre taha'eha'éva ñe'ẽjoajúpe ñe'ẽtéva retakue ohechauka avei ñe'ẽjoaju retakue ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajuháva oñemohendajey ñe'ẽjoajuha mbojoaju'ỹva rupi coordinadadisyuntiva ñe'ẽjoajuha mbohovakéva rupi coordinada adversativa ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajuháva ñe'ejoajuhaite rupi ha'e mokõi térã hetave ñe'ẽjoaju oñembojoajúva hikuéi ñe'ẽjoajuhaite rupive ojepuru ha techapyrã moneíva peru osẽ ha oguata mbotovéva peru nosẽi ha ndoguatái ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajuháva ñe'ẽjoajuha mbojoaju'ỹva rupi ha'e mokõi térã hetave ñe'ẽjoaju ndojokupytýiva ojepuru ỹrõ ha téra techapyrã peru oguata térã oñani peru oguata'ỹrõ oñani ñe'ẽjoajueta ñe'ẽjoajuháva ñe'ẽjoajuha mbohovakéva rupi ha'e mokõi térã hetave ñe'ẽjoaju oñembojoajúva hikuéi ñe'ẽjoajuha mbohovakéva rupive ojepuru upéicharõ techapyrã oñeno upéicharõ jepe ndokéi jepémo oguata noñaníri ñe'ẽjoajueta poguyguáva ha'e mokõi ñe'ẽjoaju ohóva ojoapykuéri ja'eporãsérõ ha ndojojáiva oĩgui peteĩ oñemomba'eguasuvéva ñe'ẽjoajueta po guyguávape jajuhukuaa peteĩ ñe'ẽjoaju isãsóva ha peteĩ ñe'ẽjoaju poguyguaite ñe'ẽjoaju poguyguaite nahesakãi ha'eño oguerekomanteva'erã peteĩ ñe'ẽjoaju isãsóva omohesakãva ichupe ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñemohenda ñe'ẽjoajueta poguyguáva teróva or comp subord sustantiva ñe'ẽjoajueta poguyguáva terojáva or comp subord adjetiva ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽtejáva or comp subord adverbial ñe'ẽjoajueta poguyguáva teróva ha'e umi ñe'ẽjoaju'etápe oikóva teróramo oikokuaa teroñe'ẽrõ moĩmbaha mbohasapyréva ha moĩmbaha mbohasapyre'ỹvarõ ko'ãva heñói ojepuru jave ñe'ẽpehẽtai ha hague va va'ekue ha va'erã oñemohendajey kóicha teroñe'ẽramo como sujeto moĩmbaha mbohasapyrévarõ como complemento directo moĩmbaha mbohasapyre'ỹvarõ como complemento indirecto teroñe'ẽramo máva techapyrã máva cherayhúva moĩmbaha mbohasapyrévarõ mba'e techapyrã reikuaa porã maymáva omanova'erãha reikuaa porã mba'e maymáva omanova'erãha moĩmbaha mbohasapyre'ỹvarõ mávape techapyrã embohasa nde po oikotevẽvape embohasa nde po mávape oikotevẽvape ñe'ẽjoajueta poguyguáva terojáva ha'e umi ñe'ẽjoaju'etápe oikóva teró moĩmbahárõ ko'ãva heñói ojepuru jave ñe'ẽpehẽtai va va'ekue va'erã ha hague techapyra kuñataĩ ojerokýva hendive ohejarei ichupe ñe'ẽjoaju poguyguáva ojerokýva hendive ojeko tero kuñataĩ re ha ojokupyty hendive ñe'ẽriregua va rupive ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽtejáva ha'e umi ñe'ẽjoaju'etápe oikóva ñe'ẽtéva moĩmbaha opaichaguárõ oñanduka mba'éichapa araka'e moõ mba'erã ha mba'ere ojehu upe ojehúva oñemohendajey kóicha ñe'ẽteja araguávarõ adverbial de tiempo ñe'ẽteja tendaguávarõ adverbial de lugar ñe'ẽteja mba'ereguávarõ adverbial causal ñe'ẽteja tekoguávarõ adverbial de modo ñe'ẽtejaramóvarõ adverbial condicional ñe'ẽteja ma'erãguávarõ adverbial de fin ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽteja araguávarõ ko'ãva heñói jaipurúrõ ñe'ẽpehẽtai aja vove techapyrã rekarupa rire reju che rendápe ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽteja tendaguávarõ ko'ãva heñói ñambojoapy jave ñe'ẽpehẽtai ha térã hague ñe'ẽpehẽtai techapyrã nde reho che ahahápe ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽteja mba'ereguávarõ ko'ãva heñói jaipuru jave ko'ã ñe'ẽriregua ñe'ẽpehẽtai ha ha hague rehe techapyrã che che'angekói ha'e noguahẽi rupi ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽteja tekoguávarõ ko'ãva heñói jaipuru jave ñe'ẽpehẽtai háicha ha haguéicha techapyrã rajuva'erã ko'ẽrõ ajerurehaguéicha ndéve ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽtejaramóvarõ ko'ãva heñói jaipururõ ñe'ẽpehẽtai ramo rire ha rõ techapyrã ñe'ẽjoajueta poguyguáva ñe'ẽteja ma'erãguávarõ ko'ãva heñói jaipururõ ñe'ẽriregua hagua ha vo techapyrã reju ore rendápe avañe'ẽ