text: guaira ha'e tetãvore paraguái retãmegua oĩva arasẽ ha kuarahy resẽ tetãvorepe oiko ava ary oguereko thumb p ko tetãvore oñemboja egueteri chupe la guayrá ýrõ asunción poguýpe kuarahy resẽ gotyo ko yvýpe avei oñepyr tembiasakue paranapanema ýr ambue oĩ he kóicha hérava ekue guayráýrõ guairá ary vi ha viii oĩkuri ha umi ava aty omoñepurũva jesuítas ãva ha e san ko ã táva ohundiva ekue esclavistas bandeirantes oúva são paulo osẽ tendágui ha oho kuarahy ko ápe oñepyrũjey villarrica ko ágã táva villarrica ýr ñemby gotyo pe ysyyry iguazú ypýpe ñepyrũ san ignacio miní loreto guairá ýrõ salto de canendiyú ygaguasu jeho ko ãga rupi gua guiara ohechauka moõitépa opytava ekue pe tenda iporãmbajepéva y oñuãva chupe represa de itaipú yvýpe oikova ekue ary jave opamíre ñorãirõ guasu guerra de guairá pe tetãvore michĩmíva paraguái oriental mbytépe yvy noĩrivava ekuépe pe guayrá ñepyrũme ubicación ko tetãvore oĩ región oriental mbytépe tetãvore paraguái retãmeijyvy iporãvéva kokuépe guarã yvate gotyo oja tetãvore ka'aguasu rehe kuarahy resẽ gotyo gotyo tetãvore paraguari rehe peteĩ oike ijyvýpe kuarahy resẽ kuarahy chugui yvyty hérava villarrica ýrõ ybytyrusu ko tetãvore oguereko distritos ary jave tetãnguéra ko tetãvorépe ojekuaa mbohapy tenda ijojaha ỹva peteĩháme yvy serranía de villarrica ýrõ ybytyrusu oĩháme yvy yvate ojekáva ha ka aguy mokõiháme oĩ pe centro occidental oguerekóva yvy porã pe ñemby kuarahyreike ojeiko ijyvy porã rupi mymba ñangarekorã iporãiterei avei ybytyrusu rire avei oĩ umi yvyty perõ tetãme guairápe omboykue ysyry guasu ysyrykuéra yhakã guasu yhakãmi aguapety guasu takuára avei oĩ tetãvorépe pirapomi ambue hendápe ko tetãvorépe oĩ avei ysyrykuéra bobo orory mitã i caundy doña juana oguerekóva ha e iporãva ha ome ẽva tesãi arapytu mbyte c jasykuéra jasypa ha jasypateĩ tembiasakue ko tetãvore rembiasakue ojuajuete táva guasu oñepyrũrõ guare rembiasakuére espíritu santo omoñepyrũ ruy díaz jave pe guairá itujávape ãga bandeirante ombyapura térã ojukaiterei rupi ova oĩhágui pokõi jave oĩháme ko ãga guive ybytyrusu ykére umi franciscano oiptyvõva ekue opyrũha haguã omoñepyrũva hikuái ary jave peteĩ ava aty reducción guaraní itapépe ary jave oñepyrũ tetãvore irundyha oĩháme villarrica itapé hiaty osẽ ha kuarahy oike gotyo tetãvore ryepýpe oguerúva ko tendápe mok i hendápe peteĩcha peteĩ y pytãhũva púrpura ojoguáva parral ha jerarquía tupão katólico pegua irundy hendápe ojekuaahápe peteĩ óga tenda pegua oĩháme pe serranía del ybytyrusu parral takuare ẽ ha peteĩ aranduka kupe ojekuaahápe éva tetãvore guairá rehegua pe ojekuaa peteĩ panambi escudo ipy tetãvore oñemba apohápe kokuépe péicha oñeñoty takuare ẽ hetave oñotýva tetãmegua ijyvýpe oĩ umi po ingenios de azúcar tuichavéva tetãmegua avei peteĩha oguereko hetavéva parral ha mbohapyhápe oĩ ka a yva mymbañangareko rehegua oĩ vaka ovecha ha kure avei oĩ hákatu oĩ gueteri yvyrakytĩha ha ojapóva terciadas industria rehegua oĩ kuña ãva oikove yataity ha mbokajatýpe vías de comunicación ko tetãvore gouereko ruta viii blás vii gui tape hũ ka'asapa peve ñumi guive oĩ ambue tape hũ ombojuajúva san juan hũ villarrica paraguarí ohóva féli ambue osẽva ruta vii peve telegráficas ijyvýpe oĩ heta tape ohóva tetãvore ryepy tuichakue educación santo iñepyrũmby guive omomba e ãgameve péicha oĩva ary jave umi franciscano omoñepyrũ távape pe oguerekova ekue villarrica ha paraguaýpe poguýpe peteĩha centro de enseñanza oguerekóva estado villarrica pe oĩ arandu pavẽ rehegua educación superior tetãvorépe oĩ umi universidad católica nacional ha uninorte guairápe oĩ ha tetã mba éva colegio ekuaápe táva mokõiha tetã paraguáipe deportivas tuichavéva apytépe oĩ porvenir oñepyrũ pe centro de desarrollo ñepytyvõrã heñóiva oĩva pype tapicha privado oguahẽseha ha éva ñemoakãrapu ã económico social ha cultural tetãvorépe pe fundación yvytyrusu ha éva ambientalista oguereko oguahẽseha ha avakuéra tetãvore guairá pegua ponoike oikoha hikuái ko távape oĩ canal mbaekuaa jehecha ýva opavave tendagua apytépe oĩ umi mombe kurupi urutau karáũ jakare ha ouva ekue europa gui oĩ de caballos ryguasume ñorairõ jeroky tetãvore guairá peteĩ táva emblemática villarrica peteĩ tenda ojehoveha ko ortiz guerrero mboyve ykua pytã ẽ umi mba eporãita oĩva nde rete ha neñe ẽ oĩ noreste távagui tekoha ybaroty ha san miguel pa ũme ary rupi ojejapo peteĩ ta anga ñe ẽpapára villarrica gua rehegua tanimbu ñe ẽpapára rehegua ojegueraha ko korapy ryepýpe ojejapóva guive peteĩ yvyra guasu kuarahyhãme ojapova ekue oĩ gueteri ybytyrusúpe oĩhame natalicio talavera fermín lópez distrito itapépe oĩ lugar sagrado rembe ýpe ha e tenda ýva ha umi ka avokuéra mbo ehára ha omoñepyrũva ekue peteĩ sistema educativo pyahu mitãkuéra ñe ẽpapára mbo ehára ha político ha e oĩ paraguái con bolivia oguenohẽ heta aranduka cardozo heñói táva yhatýpe ko ãga féli pérez cardozo hérape tapicha vaave oikuaa ỹva chupe oipe a chupe okẽ centros culturales ha artísticos tetã ambuére ñemohenda tetãvore paraguái