text: ta'ãnga da vinci vitruve luc omohechauka yvypóra ñehesa'ỹijo avakuaaty ha'e ári ko'ãgapeve ojesarekokatu ava peteĩre ha havano'õre ohekávo ava rekokatu ko ñe'ẽ karaiñe'ẽme antropología hína oúva gyresiañe'ẽgui anthropo he'ise ava ha ñe'ẽpehẽtai upeigua logía katu he'ise kuaaty antropología he'ise aipórõ apañuãi oĩ oñemyesakãkuaáva avakuaaty rupive umi apañuãi oñeikũmby hag̃ua tekotevẽ kuaatýicha oñemboja o heta hendápe ág̃a katu mokõi hína umi avakuaaty ojoavy ambue kuaatýgui ha'égui niko ojesareko sa'isa'i aváre apytu'ũkuaaty psicología ojesareko ava apytu'ũre sociología ekatúre apytu ũkuaaty psicología avarekokuaaty ñandéve avakuaaty ha'eha peteĩ kuaaty oku e tapiáva ha ombyatýva heta arandu akóinte oñembopyahujeyjeýva ko'ẽ ko'ẽre avakuaaty ndaha éi peteĩ kuaaty ohupytypámava ikotevẽita heta mba'e gueterei hemby ojehupytyva erã hese moõ guive moõ peve oho arandu ombyatýva ñamyatyrõ ñambohetia'eve ha opaite árape avakuaaty apañuãiete avakuaaty hapichakuéra ndive peteĩ ára ha peteĩ tendápe avakuaaty ojesarekokatu aváre yvy apére ko ag̃aite peve jepémo peteĩ térã avano'õháicha ava oĩmava mboambuehára ñaimo'ã ku ndohechakuaáiva'ekue guive ava reko ojejaho'i apañuãime porãve ág̃akatu umi mba'e ojapóva jaguarete pochýicha ojeity uperiremínte hi'ári ha peichahápe omoypytũ henonderã ava ha upekuévo ijupe paraguái retãme ñande rekoha yma oĩva'ekue aipo ka'aguasu okakuaahápe opaichagua yvyra omohesãiva umi yvy inandipáva ko'ág̃a ndaikatuivéima ojepuru mba'everã yvyku'ireíntema ára pytu este ha encarnación avei henyhẽma omoigévo hetepýpe umi mba e ñemitỹhára oipuruha oikuaa ha oikuaa'ỹre pohã vaieta omongueragua u hag̃ua ysyry yma ipotĩ sakãva ko'ág̃a iky apaitéva mondaha ha pokarẽ heta oĩhaguére avei heta pirapire jaipurúgui ambue tetãgui ha tekotevẽva ñambojevy ha ipahápe oĩhaguére hetaiterei mba'ápohára okambúva ñane retãre pirapireita nome ẽvéima oñembohovake hag̃ua umi ñekotevẽ jaguerekóva tesãi ha tekombo'épe ndojesarekoihaguére hesekuéra iporã jaikuaami ñane retãme hetaiterei oĩha tapicha oikotevẽva avei umi omoñe'ẽ ha ohaikuaa'ỹva retãyguáva ohupytýmava ary oho hag̃ua avei sa'ietevéntema umi omog̃uahẽva hu'ãme iñemoarandu mitãrusu mbo'ehaópe gui nte umi ohupytýva upe kerayvoty avakuaaty oipytyvõ ava ha avano'õ itenonde ha hekokatuve hag̃ua heta mba'e hesakãve avakuaaty rupive ha upe tesakãve ñanderesape'a ñambohasaporãve hag̃ua ñande rekove jekupytýpe ko yvy ape ári heta mba'e hesakã'yva ñane retãme tekombo'e térã tesãiguigua ñamohesakãkuaa avakuaaty rupive ha upekuévo ikatuva'erã ko'ẽ ko'ẽre ñambohovái hekopete ñande rapicha paraguay remikotevẽ ko'ag̃aite peve ñane retãygua apytépe mba'érepa mitãmimi ndoikéi térã ohejarei mbo'ehao oiménepa noñemoarandúigui iñe'ẽteépe térãpa ndokaruporãigui ỹrõpa nahesãigui térãpa imboriahúgui mba'éretepa avei umi mba'épa ojehu nog̃uahẽigui jehai ha ñemoñe'ẽkuaa maymávape térãpa mba'ére añetehápe umi mba'asýpa ñandeaho'i tekombo'e naiporãmbáigui mba'érepa jaguerovia ha ñamonguera umi pohãnohára oñemoaranduva'ekue mbo'ehaovusúpe ndogueroviapái avakuaatýpe ñambohováirõ tekotevẽháicha jahupytýne ja ehaguéicha tekoporãve yvy ape ári mbo ehára tembikuaarekahára pohãnohára tekovekuaatyhára ha ñe ẽkuaatyhára jajapóramo ñandejupe umi porandu ha jahekárõ mbohovái tembikuaaty rupive ñamyatyrõne heta mba ñamboguatáne ñane retã tape pyahu ha iporãvare peichahápe avei ñaikũmbyporãvéne mbo ehaovusu rembiapo ha rembiaporã tekotevẽ aipórõ ñambopyahu ñane remiandu ñañemo ag̃uive tekokatúgui avakuaaty momba'eguasu ñemoarandúpe avakuaaty oipytyvõtaha añetehápe temimbo'épe hembiapópe ome'ẽvo ichupe tapereko ha aporeko oikotevẽva ohesa'ỹijo hag̃ua hetepy hekoha tekombo'e ñe'ẽkuaa ñe'ẽporãhaipyre ñe ẽkõi tavarandu térã katu ñande ypykue reko ha'e oñeporanduva'erã ijupevoi ha oporanduva'erã taha'eha'évape umi mba'e nahesakãporãiva chupe ohekava'erã tekokatu itenondeve'arã omyatyrõ'arã hekovaíva ombopyahujeyjey'arã hembikuaa oikova'erã arapysandúicha ojesarekova'erã opaite mba'ére ha upevarã oñemoarandukatuva erã ndahetái niko avakuaaty rembikuaarekahára paraguái retãme upe mba'ére tekotevẽ avei jajepy'apy ja'ehaguéicha avakuaaty oipytyvõ añetéta temimbo'épe oñembokatupyry aja ha upéi hembiapópe tetã oĩva guive ha iñasãiva yvy joavy hesakãporãve hag̃ua ñandéve tekotevẽ mba'érepa tetã ha avano'õ heko umi mba'e ikatuva'erã avei ñambopyahu tetã rembiasa opaite mba'épe tekombo'e tesãi virupurukuaápe avakuaaty rupive ñahesa'yijokuaa paraguái rembiasa yma ha ág̃a ha upekuévo jaikuaaporãvéta avei moõguipa jaju mávapa ñande ha moõgotopa hag̃ua iñemoarandu taha'e ha'éva mba'épe upévare mbo'ehaógui oikova'erã tembikuaareka renda oikova'erã chugui avakuaaty raity ikatuhaguáicha péicha ñaipytyvóta ñane retãme teko porãve rekávo tekogua ha tembiapoita mba'e oĩ ha oikóva arapýpe osẽ'ỹva ava apytu'ũgui térã ava rembiapógui umi mba'e apytépe oĩ arapy ha oĩva guive ipype umíva apytépe ñande yvýpe ha oĩva ipype yvy ha y ha ombopyahúva térã katu ja'ekuaa tembiapo ha'eha upe mba'e oisãmbyhýva ha'eha tembiapo taha'éjepe peteĩ apyka óga apo peteĩ votõ ỹramo jejuka ha avei umi ñorairõ mokõi térã heta tetã omoñepyrũva mba'e oĩva tekoguápe peichahápe oipuru umi yvyra ojapo hag̃ua apyka oipyhy vaka térã ambue mymba ro'õ ojapo hagua hembi'urã ha'evoi ombohérava peteĩteĩ yvy katu oipuru ojogapo hag̃ua hamba'e umi mba'e ápe ñahesa'ỹijova'ekue ohechauka ñandéve mba'eichaite ojuehe ava oipotáma guive upéicharõ ojehu ko'ág̃a rupi jahechávo mba'eichaitépa oĩhaguépe ka'aguasu ko'ág̃a henyhẽ táva ñandéve mba'éichapa ava ohechakuaa'ỹre ojejuka pya'épe oñangareko rire mokõivévare tembiapo ha tekoguáre ndojehumo'ãikuri umi mba'e vaiete ñande aho'íva upeichavérõ jepe ikatu gueterei ñañakãrapu'ã ha upe mba'e jahupyty hag̃ua tekotevẽ jaipuru hekopete peteĩ mba'e porã jaguerekóva ha'evahína tekombo'e upeichaite ñahekombo'eporãrõ mitã ha mitãrusúpe ñaipytyvõjeýne tekoguápe oñakãrapu'ã hag̃ua mbeguekatúpe ava imba'epotáva ha niko oñemombe'u techapyrã yma ymaite ava kuéra oñeha'ãhague ohupyty yvága ha upevarã omopu'ãhague aipo óga yvate vavel pegua oje'eha oñemoag̃uivévo tupãgui heta oñeha ã rire rapicha oikundaha ñepyrũ heta tape rupi upevakuére ndaje oñepyrũ heñói no'õ oparupirei oñe'ẽva heta hendáicha oñeha'ã ñanderesape'a ohechaukávo ñandéve ñande yvy ape ári ha ndaijaikuaaporãi ma'erãpa upevakuére heta oĩ ñande ỹva tekokatu umi imba epotáva ou omba apohag̃uánte ha oiko omba apohápente ohupyty hag̃ua heta ã oguereko ha ojogua ikatumíva iko ẽ guive pyharepyte peve noñangarekói ijehe ipy arag̃e upéicha mba eporãita oĩva tekoguápe iporãva'erã ñañeporandu hesehápe ma'erãtepa omba'apoiterei mba'érepiko oguerekopase amo hapópe ág̃a omano ombyatyva'ekuégui ha ma'erãkatupiko ombyaty aiporõ ág̃a katu ndaha éi peichagua ári oĩ avei ohecháva tekove hikuái tekotevẽha jaheka tekokatu ha ñamboyke mba epota ko ãva tekokatu ha'ekuéra oikuaa porã ko ha mba'eve'ỹre jahajeytaha yvy ape árigui ág̃a ñamanóvo oikuaa porã oĩmíva guive ipype ka'avo mymba oikuaa porã hikuái jajuha yvy rekopotĩ ramo añoite upevakuére ha'ekuéra oñeha'ã oiko porã tekohápe ha tekoha ndive oñeha'ã ohupyty tekokatu jiménez domingo pukarã chistes folklóricos paraguayos paraguaýpe paraguay cepag p pyre mombe u pyrã káso ñemombe u paraguaýpe paraguay servilibro ẽnga dichos populares paraguayos paraguaýpe vosa paraguaýpe paraguay editorial toledo guarani del guaira paraguaýpe paraguay paraguaýpe paraguay editorial cuadernos republicanos la raza paraguaýpe paraguay imprenta compilación paraguaýpe paraguay editora litocolor ẽ paraguay biling e políticas e paraguaýpe paraguay fundación en paraguaýpe paraguay el lector p sabiduría popular paraguaýpe paraguay editorial arandurã p durán hortensia y paraguaýpe paraguay centro reprográfico saul lengua y cultura guarani paraguaýpe y cultura guarani paraguaýpe paraguay káso ñemombe u paraguaýpe paraguay a káso ñemombe u paraguaýpe utiles usadas en paraguay paraguaýpe guarani paraguaýpe paraguay editora litocolor paraguaýpe paraguay editorial comuneros s paraguaýpe paraguay editora litocolor s paraguaýpe paraguay cepag p kluckhohn paraguaýpe paraguay ediciones taller p reforma educativa paraguaýpe paraguay miranda tradicionales del paraguay paraguaýpe paraguay técnicas en superficies amplias paraguaýpe py puku paraguaýpe paraguay rp arriéro pórte paraguaýpe paraguay el del paraguay paraguaýpe paraguay editorial la tragedia ayoreo paraguaýpe paraguay kásos ahendu ahai paraguaýpe paraguay oñemombe u paraguaýpe paraguay editorial mandioca paraguaýpe paraguay p romero idioma guarani paraguaýpe paraguay rótterdam tomos paraguaýpe paraguay editora litocolor paraguay varios tomos paraguaýpe paraguay la educación paraguaýpe paraguay ceaduc realidad una interpretación psicoanalítica paraguaýpe paraguaýpe paraguay rp ediciones p paraguaýpe paraguay el lector p