text: thumb ñorairõ triple alianza ha'angakuéra ñorairõ paraguaigua hérava avei paraguáipe ñorairõ guasu karaiñe'ẽ guerra de la triple alianza peroñe'ẽ guerra do paraguai niko peteĩ guarinĩ ñemby amerikagua oñerairõ vaekue roy tekove oñeimo'ã omanoha upéicha oiko chugui pe guarinĩ omanovehápe yvyporakuéra paraguaiguávape ha kuimba'e kakuaapýgui omano avei paraguái ome'ẽ ijyvy argentina ha pindorámape oĩ avei he'íva guarinĩ mboyve paraguáipe oĩ vaekue nte ikuimba'e kakuaapy pe ñorairõ opytyvõ pe partido blanco uruguáipegua rupive ha pindorama opytyvõ militarmente ojasuru tetã uruguái ary pe ára jasypateĩ ary jepy pindorama ojasuru tetã uruguái rupive paraguái oñemomba'e peteĩ ygarata pindoramapegua ha oñepyry jepe pe ñorairõ pehẽngue peteĩha ha'eva pe mato grosso jasuru jasypakõi paraguái oñemomba'e mato grosso ary opa ñorairõ triple alianza ha paraguái omokañy ñorairõ ñu ñorairõ ehecha acosta ñu ñorairõ upe ára jasypoapy ary pe ko ẽtĩ rupi ñorairõhára triple alianza pegua osẽkuri ka ñane retãyguakuérape oikuaávo upe mba bernardino caballero pe ojoko hag̃ua chupekuéra taha'eha'eháicha avei kuña mitãmimi ha umi ñorairõhára hasykatúvape omondopaite hogakuérape ohechakuaágui naiporãiha henonderã lópez ha iñorairõharakuéra oñemotenodémakatu tapykuépe caballero oĩháme mitãmimi oguerekóva ary guive ary peve ha oñeha'ãva hikuái itakuéra pa'ũ rupi umi mboka ipohyipohýivéva ha karretaita henyhẽva mbokaraỹ ha tembi'u umívagui ko ã mitãmimi omondeuka kakuaáva ao ha avei omohendyvagua u chupekuéra ojoguahag̃uáicha mboka ra'ãnga yvyrágui ijapopyréva ijapytepekuéra oĩ avei umi ituja ha ñorairõhára ojejapiva'ekue ha ne'irã okueraporãva opavave oñembopy'aguasu ojoko hag̃ua triple ha'ekuéra ohapýma avei pirĩvevui upéicha renda oĩva yvyku'ípe ñane retãyguára imboka heta ha imboka porã hi arigua umi ñane retãygua apytépe ndaiporivéima hi upyrã ha avei oĩ heta mba asy ojukáva ñane retã ñorairõharakuérape upeichavérõjepe umi mitã oñembopy'aguasu ha oñorairõ ñane retã rayhupápe imotenondehárõ oĩ bernardino caballero ha omoirũ chupe florentín oviedo ñane retãyguára hetavérõ oĩ hikuái ñorairõhára rupi upe ára aravo rupi ohupytýkuri chupekuéra umi moñái ha'ekuéra oĩkuri ñorairõhára ijapytekuéra oĩva ekue avei kavaju upe ñorairõ ojepysókuri aravo peve mitãmimi ikangy ha mbeguekatúpe oñeme ẽ ha ekuéra katu ojeity umi mitã ári ha ojuka chupekuéra mba'everõguáicha ha opapotávo ñorairõ oĩ hasẽ ha osapukáiva tatatĩ ñane retãygua ñanemba'éva omanókuri mitã ha mitãrusu katu ho'a ipopekuéra ha umi hekovéva oñani ka'aguýre pe haimete karaguataýpe ambue tenda