text: peteĩ tetãvore i opytáva tetãvore ñe'embuku paraguáipegua ñaguahẽhaguã ko tendárupi hechapyrã kapi igui karanda ykuéra porã por ikatuhárupi jahami jaguata mokõ tenda iñambuéva oñondive rio osẽmba jave hapekuéragui henyhẽmba ýgui ãva apytépe oĩ umi laguna mba e porã porã jahecha mymbakuéra oikóva ýrupi ko ãva guyrakuéra hague vera asýva jajuhu tenda ojoguaitemíva yvy he õ hysýiva ijypýrupi upéicha avei heta hechapyrã jajuhúta río paraná ypýrupi viva ko ã tape ratatĩ kirirĩhápe oikóva paso de patria umi mba e jahechakuaa porã haguã iporã ñamañami ko museo histórico ombyatýva hechapyrã upe ñorairõ sur gotyo tetãvore ñe'embukúpe umi osẽhápe ojupe opyta kilómetro táva pilar gui jahárõ tape yvýrupi ñemoñáme tembiapokuéra ome ẽva tembikotevẽkuéra jejoguarã ko tendárupi guerra de ekue upe cuartel oñemopy ã jerére ko cuartel oñemoĩ kuri oñedefende haguã frontera ha upe heta ñorairõ heta mbokakuéra rehegua opyta ko árupi ha ãva paraguái ra ykuéra oñorairõ va va ekue ñorairõhápe oñemoirũvo hembireko ha ta yrakuérandive oñemoĩ oguata ohekávo umi mba e porã opytáva ñeñotỹhápe ñorarõ rire vicente oñemosaráivo ojo o ombyaty haguã umi mba e ñorarõhárupi guare e ko ã mba e éva ñorarõhárupi guare ha ha éva hechapyrã ko museo paso ajuhu raẽ va ekue ha e ko ã esparaduéra pala ãva ñorahápe guare ndaikuaa porãi mboyetémapa ambyaty peteĩ árape ajuhu peteĩ libra esterlina oro guigua añepyrũ kuri ambyaty ahechágui tapichakuéra ndohecharamóĩ ko ã mba e ko ã ramo guarã katu opavave oñepyrũ oheka ã mba e karai garcía oikuaa porãva ko ã mba e rehegua árupi tembipurukuéra ñorarõhápe guare hetaitereímagui tapichakuéra ojehekáva ko ã mba ko ã mba e ha oguerahapa upévare hasýma jajuhu haguã ñorairõhárupi ojeipuru va ekue jaha mombyryve va erã jajo o haguã ha upéva hepy ñu ojehecharamovéva ñorarõ ramoguare ojeguerekóva ko õmba ha upéva ombyaipa ichupe tuicháva hokẽkuéra yvyra mbarete porã ã mba e upévare omopu ã jevy ijoguahaite hekoviarã hendaguetépe upéicha oĩ yvyrakuéra heseguare ojeipuru jevy va ekue oñemopu ã haguã ko óga pyahu hokẽ ágãramo oikóva ichugui museo histórico museo histórico peteĩha kotýpe tapichakuéra umi ña ẽmbe kyse kuimbe ha avei ña ẽmbe rembyre ekue umi tahachikuéra tetã ambuekuéra gua ouva oñorairõvo paraguáipe koty mba eryakuã porã ryru oguerekóva ñamosỹiha ha avei bala cañon kuéra rehegua mbohapyha kotýpe jahecha estribo espuelín kuéra pata morotĩgui ekue tápiare katu hysýi tembipurukuéra ojeipuru va ekue upe ñorairõ oñeñorairõ vai raka e ha ou ñande ári umi tetã ambuegua ko tenda ko agã ha éva techapyrã iporãitéva ko tapichakuéra ambue tetãrupigua ohecharamove ko ã mba e tapichakuéra árupigua ã mba e ohecharamoite ko ãva apytépe oĩ umi tetã ñorairõguasu oikohaguéryupi oĩ katu yvy guarã tuicha mba e ko yvy koárupi ou haguére peteĩ ary pukukue oñorairõ ijypykuéra ko a opavave árape ko ágã karai intendente ha e oipytyvõva ikatu haguãicha oñeñangareko hese paso de patria ojehecha porã tape potĩ ojevyhahakuéra renda oñeñangareko porã tapichakuéra katu ko ápe torýpe iporã jaju jaguatami ko tenda heta tahachi paraguái ome ẽ haguérupi hugui hetã rayhupápe ko ágãrupi katu ndaiporivéima ñorairã ko e hechapyrã avei ome ẽ guyrakuéra ovevepáva ñúre garza morotĩ umíva ñande resa mbovy arã francisco solano lópez upe jasypateĩ ete voi omyakã upe ejército omanda oñembokorapy mbarete haguã paso upevarã avei omandáma kuri ojokoka haguã umi tekove jeju ýrui oñemoĩ haguã ka aguy opytáva río paraguay rembe ýpe km poteĩ mbokaguasu avei poteĩ itapirúgui paso de patria pe idefensarã rehegua jasypakõi oñepyrũvo ojeikuaaukáma mba oñeha arõitéma va ekue ha ykére kóicha ojehepyme ẽ ichupekuéra upe corriente peguare ñorairõ omyakã va ekue hikuái katupyry ỹme