text: oikóva peteĩ hendápe rehe peteĩ arapa ũme ha ikatúva jajuhu peteĩ tekorãndýpe ecosistema ñemohenda opaichagua ha hetaiterei rupi mymbakuéra oĩva ko arapýpe umi oñemoarandúva ko ã mba épe ojoavy hikuái ñemohendápe oĩ omohendáva kóicha mymba e oĩma katu ijapytepekuéra hypy ũvéva ha katu umi ojepuruvéva éichapa omýi ko ãva ikatu hetymarundy térã mokõi ikatu avei ko ãva katu oñemboja o ikanguéva ha ikangue ỹvape avei oñemohenda moõpa oiko rupive ko ãvahína yvypegua térã ypegua amo ãva ha e ho úva so o ka avo térã mymbakuéra ha iporã jahechakuaa oĩha upéicha rupi peteĩva ikatu ha ka avo hetymarundýva ha omokambúva imemby oñemohendakuaa heta apytépe iporã aty rupi ha ko ãva ñehesa ỹijo jepémona oĩ opaichaguarei peteĩ ñemohenda ndahasyietéva niko pe ikangue ỹvape ikangue ỹva oñemboja ojey hetekuapáva porífedos hetekuateĩva celentéreos yso gusanos syrymbe moluscos hetekui'ĩva otyryrýva guyra ha okamby'úvape amo ñane retã tuichakue javeve ryepýpe paraguái rymba atýpe jajuhu peteĩsasu mymba ikangue ỹva mokõisa mbohapypa pira irundypa poteĩ mbói sa mymba otyryrýva poteĩsa poapypa guyra ha peteĩsa poteĩpa pokõi mymba