text: ky'ỹindy ha e peteĩva umi tetãvore i opytáva poruha tetãvore éva táva akã ñane retã paraguáipegui opyta km rupi ñaguãhẽ távare ojere ysyry potĩ porã porã ha ko ãva apytépe ha avei yacarey aguĩete ko távagui jajuhu upe herakuã mombyrýva lago ypoá peteĩ reserva natural ñane retãme ko tetãvore i ky'ỹindy oñefunda va ekue upe peteĩva umi táva ymave guarémava superficie tuichakué ko tetãsvore i guarã jajuh tapicha oikovéva tapicha thumb right tapichakuéra ko tetãvore i ky'ỹindykua omba apo vaka ñemoña ha avei kokue ñemitỹ ja uvaerãme ko ã kóga apytépe jajuhu takuare ẽ omoherakuãva ha kavaju táva ky'ỹindy herakuã peteĩva umi viru omoingevéva ko francisco solano lópez tape hũ ko tetãvore paraguarí rupi kóva ambue tavakukéra ko tetãvorepegua ambue tapekuéra yvyguiguánte ombojoajúva umi tetãvore táva myakãhándive ko tetãvorépe ko omoĩva copaco ha umi telefonokuéra ko ápe oguahẽ umi diariokuéra paraguaýpe ijapopyre mba éicha ikatu ñaguãhẽ ñasẽvo táva paraguaygui jaha lópez re ñaguãmeve upe táva omyakãva upe porundyha tetãvore paraguarípe jahávo tetãvore ikuéra carapeguá san jajuhpytypeve ky'ỹindy municipio karai intendente kotetãvore í ky'ỹindype ha e ky'ỹindýpegua he iháicha upe dirección tapichakuéra oikovéva ko tetãvore ípe geografía kotetãvore i ky'ỹindy ko porundha tetãvore paraguarípe ko tetãvore trinchera cué ikorapy ko tetãvore i ky'ỹindy korapy oguahẽ norte gotyo tetãvore i san roque gotyo jajuhu tetãvore i caapucú este gotyo opyta tetãvore i ybycuí oeste oĩ upe lago upéicha avei tetãvore central ha tetãvore ñeembucú ykuéra rehegua ko tetãvore i ky'ỹindype ombohykue heta ysyry ha ko ãva apytepe yvykaruguakuéra ha ko ãva apytépe oĩ upe estero ypoá demografía ky'ỹindy ha e peteĩ tetãvore e oikovéva ko tetãvore ípe rehegua ary ramoguarã jajuhúma tapichakuérape ko ãva apytépe kuimba e rekovekuéra tapicyhakuéra ndohupytýiva gueteri ary mboýpa imemby kuñakuéra memby tapichakuéra ndoleekuaáiva ko tetãvore ípe tapichakuéra terciario pe ogakuéra ohupytýva electricidad ogakuéra ohupytýva y potĩ tapichakuéra necesidades básicas insatisfechas tembipurukuéra tesãirehegua aventura ha ecológico rã ramo porã porã upe lago paranami oguerekóva y morotĩ asy ha yrembe e ome ẽporãva vy ápe japytu uhaguã tupao tuja oñemopuã va ekue reduccion kuéra franciscana oñemohendárõ guare upe siglo vi ramo guare ky'ỹindype tapiaguáichante iporã tembiapo porãme ojejapohaguére parque ára jasypo ary pe osẽva ekue opytahína upe tetãvore paraguarí ha ohupyty umi tetãvore i gonzález de santa cruz ky'ỹindy umi mba e porã hechapyrã natuaraleza ome ẽva ñandéve ojeikohague oĩhápe umi ampullaria ha avei ãvape oñembohéra sambaquies ikatu avei ñanakuéra yrembe ýrupigua ha avei yno õkuéra rupigua lacustre jajuhu ko ãva apytépe ikatu ja e tukã ñandu suruku a ynambu mbigua chahã taguato kavure i kapi'yva tapiti karaja guasutĩ