text: ta'ãnga tupi languages png p ñe'ẽ ha'e peteĩ ñe'ẽ aty umi amérika ñe'ẽnguéra tee ha'e umi ñe'ẽ ypykuégua ha oñepyrũva ypa'ũme ojeréva chupe avei oguahẽ guive umi ypykue peteĩha oguahẽ ndoñeñe'ẽvéima ko'ãga upe guive amérika ñe'ẽmbo'e asãi tuichaiteva'ekue oñepyrũ oñyñýi kiritóval kolõ ñeguahẽ guive ary pe ojaitypógui upépe tetã ambuegua techapyrãrõ ikatu ja'e pindorama retãme ymaite oĩhague ñe'ẽ ko árape ntema oĩ hetave opahaguaichaitéma umi ñe'ẽ oñemohenda mbohapy ñe'ẽ aty ameríndia na déne ñe'ẽ ha eskímo aleutína ameríndia ñe'ẽ aty ikatu ha'e iñasãivéva opa arapýpe térã oñembyeja'aojeýva hetave ñe'ẽ atýpe ñe'ẽ oñembyaty hetave atýpegui ko asãi guasu mokõi mba'ére ijyvy ápe ndoikéi yvy oĩháme ambue mokõi ñe'ẽ aty ha umi mbya aty oĩva upe yvyguasúpe alonkíno aty ñe'ẽnguéra techapyrãrõ arapaho uto astéka aty kománche térã ava ñe'ẽ yvyguasúpe oñeñe'ẽvéva kechuañe'ẽ sua rupi oñe'ẽva avei aimarañe'ẽ ñe'ẽ ha'e ekuatorial tukanoáno atygua mokõive ysyry amasóna rembe'ýre oĩ atykuéra ge páno karíve ko'ã ñe'ẽ oñe'ẽva ko árape mbovymíntema techapyrã ñamoĩ madíha ge marúvo pano ha panáre karíve ñe'ẽ aty mokõiha na déne iñasãiva alaska ha kanatã kuarahyreikére gotyo oĩmimi avei ñe'ẽ iha'eñóva ko'ã ñe'ẽtýme oike atavaskáno aty hendive naváho ha apáche ambue ñe'ẽ pa'ũme ipahápe eskímo aleutína ñe'ẽ aty iñasãiva yvyguasu yvate gotyo alaska guive kyoẽlándia meve eskímo aty ñe'ẽme oike inui ha júpiy avañe'ẽ añomi ameríndia ñe'ẽ ipavẽva peteĩ tetã tuichakuére paraguái ambue ñe'ẽnguéra noñemopavẽi maraverã térã oĩnte ñe'ẽpavẽ ijyvy'imíva ápe oike kechuañe'ẽ térã perũ retãme aimarañe'ẽ mayma tetã amerikagua oñemoñe'ẽpavẽ peteĩ térã heta ñe'ẽ oguerahava'ekue upe yvyguasúpe europagua karaiñe'ẽ ingyaterrañe'ẽ hyãsiañe'ẽ poytugañe'ẽ ha holandañe'ẽ ñe'ẽnguéra aty ñembyamérika ñe'ẽnguéra aty ñembyamérika aravak ñe'ẽnguéra karib ñe'ẽnguéra chapakúra ñe'ẽnguéra chibcha ñe'ẽnguéra je ñe'ẽnguéra páno ha takána ñe'ẽnguéra maku ñe'ẽnguéra kéchua ñe'ẽnguéra tukáno ñe'ẽnguéra tupi ñe'ẽnguéra arava ñe'ẽnguéra aimára ñe'ẽ barbakóa ñe'ẽnguéra boróro ñe'ẽnguéra ka apána ñe'ẽnguéra kañar ha puruha ñe'ẽnguéra charrúa ñe'ẽnguéra chipáya ha uru ñe'ẽnguéra choko ñe'ẽnguéra cholon ñe'ẽnguéra chon ñe'ẽnguéra uaikuru ñe'ẽnguéra uahíbo ñe'ẽnguéra harákmbut ha katukína ñe'ẽnguéra uárpe ñe'ẽnguéra javuti ñe'ẽnguéra hirahára ñe'ẽnguéra hívaro ñe'ẽnguéra kamakã ñe'ẽnguéra karaja ñe'ẽnguéra kariri ñe'ẽnguéra krenak ñe'ẽnguéra lúle ha viléla ñe'ẽnguéra maskoi ñe'ẽnguéra matáko ñe'ẽnguéra mashakali ñe'ẽnguéra moseten ñe'ẽnguéra mura ñe'ẽnguéra nambikuára ñe'ẽnguéra ka áskar ñe'ẽnguéra otomáko ñe'ẽnguéra paes ñe'ẽnguéra puri ñe'ẽnguéra sáliva ñe'ẽnguéra sechúra ha katakao ñe'ẽnguéra timote ñe'ẽnguéra tikúna ha yuri ñe'ẽnguéra tinígua ñe'ẽnguéra iágua ñe'ẽnguéra uitóto ñe'ẽnguéra yanomámo ñe'ẽnguéra samúko ñe'ẽnguéra sáparo ñe'ẽnguéra aikanã ñe'ẽ andaki ñe'ẽ andóke ñe'ẽ kúnsa ñe'ẽ auake ñe'ẽ baenã ñe'ẽ betoi ñe'ẽ kamsa ñe'ẽ kandóshi ñe'ẽ kanichána ñe'ẽ kayuváva ñe'ẽ chikitáno ñe'ẽ chono ñe'ẽ kofan ñe'ẽ kulle ñe'ẽ gaméla ñe'ẽ guachi ñe'ẽ guato ñe'ẽ iránche ñe'ẽ itonáma ñe'ẽ jeiko ñe'ẽ joti ñe'ẽ kaliána ñe'ẽ kapishána ñe'ẽ koaya ñe'ẽ maku ñe'ẽ mapudúngu ñe'ẽ matanaui ñe'ẽ mochíka ñe'ẽ movíma ñe'ẽ munichi ñe'ẽ natu ñe'ẽ ofaye ñe'ẽ omuráno ñe'ẽ oti ñe'ẽ pankararu ñe'ẽ paiagua ñe'ẽ pukína ñe'ẽ rikbáktsa ñe'ẽ sabéla ñe'ẽ tarúma ñe'ẽ taushíro ñe'ẽ tekiráka ñe'ẽ trumai ñe'ẽ tusha ñe'ẽ urarína ñe'ẽ atikum ñe'ẽ guarao ñe'ẽ shoko ñe'ẽ shukuru ñe'ẽ iágan ñe'ẽ iarúro ñe'ẽ iate ñe'ẽ iurakare ñe'ẽ iurumangui ñe'ẽ bóra ñe'ẽnguéra esmerálda ñe'ẽ guámo ñe'ẽ léko ñe'ẽ múre ñe'ẽ puináve ñe'ẽ ñe'ẽte'ypy aravak ñe'ẽte'ypy karib ñe'ẽte'ypy chapakúra ñe'ẽte'ypy nambikuára ñe'ẽte'ypy tupi ñe'ẽte'ypy tukáno ñe'ẽte'ypy takána ñe'ẽte'ypy sáparo ñe'ẽte'ypy