text: hetyma mokõi ha hete haguepáva ñemoambue rembiasakue moõguipa ou'ypyraka'e guyra uahẽ'ỹre peteĩ ñe'ẽme ha katu na'ymaitéi tembikuaajarakuéra oñemoĩ oñoñe ẽme oñemoambueva'ekue arapa'ũ hérava mymbambyterévape mesozoico ko'ã mba'e oje'e ojejuhu rire alemania pe peteĩ guyra joguaha ary guive oñemoneĩ guyra ouha ikanguekuéra piteĩcha jepémona hasy jaikuaa porã hag ua umi hyekue peteĩcha avei haguekuéra ojojoguánte avei ko'ã mba'e he'i ñandéve ha ijypykue ovevekuaava'ekuégui oĩ jepe ningo ikatu'ỹva oveve avei hetekuéra oñemoambue ikatu hag uáicha oveve porãve hañykãnguéra ipo'i puku ha hatã ha nahãiri rupi iñakã vevyive opyta jave peteĩ hendápe jahechava'erã ho'u rupi guyrakuéra ikatu mu'ũ'uháva insectívoras ho'u mu'ũ insecto ka'avo'uháva yva ra'ỹire so'o'uháva carnívoras ho'u ka'avo ra'ỹi yva mu'ũ so'o upevarã guyra kuimba éva oiporenova erã guyra kuñáme apareamiento upéi kuña retepýpe ombo a peve oja porã hag̃ua umi tupi'a guyrakuéra oñangareko hese anitei ho'ysãve hete'akukuégui upevarã guyra kuñáva oñeno hupi'a ári oĩ guyra ojopyrúva mokõivéva ha oĩ avei guyra og̃uahẽvo hi'ára upe guyra ra'y ojoka ipire ha osẽ okápe mboýpa paraguáipe jaguereko mokõipa mokõi hendapegua orden pokõipa anambeta familia ha poteĩsa poapypa guyra oikoéva ojuehegui ko ápe péina ambohysýi anseriformes anhimidae chahã anatidae ype aramidae karáũ heliornithidae ypeky cariamidae sarĩa charadriiformes charadriidae mbatui recurvirostridae tetéũ jacanidae aguapeaso rostratulidae aguateros ojaja sternidae atĩ rynchopidae rayadores tytonidae suinda strigidae ñakurutũ caprimulgiformes paja alcedinidae javatĩ galbuliformes bucconidae chakuru piciformes ramphastidae tukã picidae ypekũ paseriformes dendrocolaptidae arapasu furnariidae cotingidae guyrapõ tyrannidae pitogue pipridae tangara phytotomidae cortarrama corvidae aka'ẽ guyra ñe'ẽngatu poliotilidae siritui turdidae thraupidae sái hovy tersinidae piriguitĩ emberizidae havía icteridae guyraũ fringillidae parachi passeridae guyra tupão guyrakuéra tembikuaatyguápe ha karaiñe'ẽme mandu'apy arandukakuéra avañe ẽ de mochila segunda ñeñangareko aty guasu ingyaterrañe'ẽme