text: hag̃ua moõguipa ha mba éichapa oñepyrũraka e te ýi ache jahecharaẽmanteva era mba éichapa oñepyrũraka e avano õ ko yvy kóvape ko ág̃a oñembohérava américa américa pe niko og̃uahẽ avano õ oúva sibéria guio ha oike ypa ũpo i estrecho bering rupi upérõjeko para mar ndahypýi ha upehaguére ojehasakuaa upe térã irundypa su ary ýrõ mboyve ikatuva ekue og̃uahẽ américa ág̃a peve ipyahueteve umíva apytépe oĩhína umi ojejuhuva ekue tepe térã pakõi su ary oiko branislava susnik heta tembiapoporã ojapova ekue ñane retãme ohapykuehóvo ñande rapo oikuaaporã hag̃ua ñande ypykue mávapa ha ekuéra moõguipa ou mamórupipa oikojepe hikuái ñaneretãme mba oike américa pe ypa ũpo i bering rupi oĩva ko ág̃a alaska pe avei umi para pacífico rupi umi og̃uahẽraẽvéva paraguaýpe atyguataha peteĩha primera corriente australoide ko ãva ova ha ova ohekávo hembi urã ndaha éi ñemitỹhára iñemoñare ñane retãmehína australoide rire og̃uahẽ atyguataha mokõiha ygua ko ãva ikatupyryvéma oipurúma mymba kangue ojapo hag̃ua hembipururã migratoria og̃uahẽva paraguaýpe ha ehína umi oñehenóiva malayo ko ãva katu ñemitỹhára ha oipuru hikuái ita ojapo hag̃ua hembipururã iñemoñare ñane retãme ha ehína umi iñe ẽ guaraníva mbya avakatu ava guarani pãi tavyterã tapiete migratoria og̃uahẽva ekue apytepegua jepémona oĩ avei he íva vikíngo térã japonés ñemoñareha ha katu ko ã mba e upéicha rupi nahesakãporãi ijypykue peteĩ mombe rete kuarahy sambyhypýpe peteĩ jey ache kuéra oñembyaty opívo peteĩ jerokyrãme upévare pa i rete ko ñe ẽ he iségui raẽvete oikuaa ypy akue ko ko ñe ẽ oipuru ambue te ýi ojapo ipotávo chupekuéra aguy peteĩ mymba oiko ỹva mba everã oĩ avei oipurúva ache guajaki ohero hag̃ua ko te ýi kóvape iñe ẽ ñe ẽte ache ñe ẽ guarani reheguaha ñe ẽkuaatyhára robert eiha ñe ẽ iñe ẽjoapykuaáva aglutinante rehegua iñe ẽpeteĩha aislante uvei osẽ ypyrõguare ka aguýgui paha ha ñepyrũmby rupi osẽ osẽ ohóvo hikuái ka aguýgui oiko hagua pereira korapýpe ko ã mba e ojehu opágui ka aguy ha ekuéra oikotevẽva oiko hag̃ua ache rembiasa asy ojuka okakuaapapyrévape ha umi mitãmimíme ogueru omongakuaa ku mymbarõguáicha térã oguereko hag̃ua chupe tembiguáirõ avei omanombanunga hikuái ha avei peteĩ irãime upévare ojeguerohory uvei ku peteĩ jaguarete ojejukarõguáicha peteĩ ache re ongue osẽmi akue pokõipa robustiano santos omongakuaa hague peteĩ guajaki imitãkuña i guive oñembohéra ra ykuéra che ryvy irũngue mbo ehaópe ha ohendumiva erã chupekuéra oñe ẽrõ achépe kóva moõ rupipa oiko aryjere ha rupi oĩva ekue po tenda oikómiha hikuái aty peteĩha ojeheróva mboypýri aty mokõiha santa rosa opyta ka'aguasúpe aty mbohapyha itakyrýpe ysyry akaray mboypýri ko ãva oĩ táva san joaquín jerére ko ãvape oje e ache purã ha ipahápe jaguereko aty ypetĩguasu ñankunday ha ysyry yñarõ pa ũme ko ãva ha hapicha ro o ko ág̃a rupi oĩ poteĩ aty yvatévo jaguereko cerro morotĩ ka aguasúpe chupapou arroyo bandera ha koẽtyvu kanindejúpe ñemby gotyo jajuhu ypetĩmi hikuái oñemoĩ chupekuéra hendag̃ua upépe oñemitỹkuaa hag̃ua ache kuéra rekojepokuaa ũreko oĩ ramo mbohupa ome ẽ chupe tembi u iporãvéva hembymívante mba e porã ha ko ãva ache pravo gatu ava horýva pichape juja ury e reipepirũ nde rapichápe reguerekóva opívo jepémona oguereko oñemo ã hag ua karaja térã taguato morotĩ pirekue ha ekuéra ndoikuaái ikueráivove ojuehegui ojopoínte py ỹinte oñomoakaratĩ peichajave oñembyepoti upe kuñáme ha katu upéicha ojejapórõ ikatu evete ỹrõguáicha herakuérarã oiporavo mymba ojerure peteĩ mymba ro o ho uséva peteĩva ijapytepekuéra oho ojeporeka oguerúramo peteĩ guasu achu pe mitã hérata achugi pe mitã omboajeva erã upe mymbajukaharépe oĩramo itujáva ha ndaikatuvéima omymbajuka térã ndaikatupyryvéima oikundaha hag ua ỹva ha hasývape ojukánte avei oguereko avei peteĩ tekojepokuaa hérava tõ mumbu he iséva akãjoka térã akã mbokua ko mba e ojapo hikuái omoĩ hag omoĩ porã ojupe jeja yverekue ñemoakãratĩ rire térã jeguerokañy rire kuña ijasy i ñepyrũvo ojapo hese pika bo o oikarãi kanguekuépe upéi omona hese tatapỹiku porã hag ua péicha opyta éva oipotárõnte ojejapo hese pika térã oporojuka rire tõ mumbu hápe ýrõ katu ojukárõ peteĩ ojeroviávare katu ohenói ãpã he ojapo hikuái betã mumbu kóva tembeta he ise pe mitãrusu aguýre oikoramoguare hembi ukuéra oguenohẽ ha ỹi hu ã kyrỹi aguy ha buchu peteĩ yso takuára ha jakarati a rakãngue peteĩ tembi u hérava bre e kóva niko peteĩ hu ru ã kyrỹi ache jeroviapy ekuéra oguerovia oĩha ã marangatu ha ã tajasu oguerovia avei omano rire hi ãnguéra ohoha oiko peteĩ mbyjápe péicha he he i ohoha kuarahýpe bertoni ogueroviaha pe omanóva ãngue opytaha ojuhúramo kanguekue oñeñotỹ ỹva ojoka pe iñakãngue oimo ãgui péicharõ añoite upe ã ohotaha mombyry apã krei i túva ã iguerovia apytépe oĩ avei mberẽndy ñangarekohára oĩ ambue hérava ãjave apã vachu he i ñanderuvusúpe krei i gatu ã imarangatúpe krei i buchã ã tajasúpe kuimba éva ojapo jyakãngua upevarã oipuru ita apu a apesỹi ýva oipuru hag ua ombo ýva hag ua upe ita omoĩ peteĩ yvyra ra y rakambýpe ha okakuaávo okuera hese uahẽvo upéva ou omopẽ ha oikarãi omoporã meve ojapo avei yvyrapã ha hu y omymbajuka hag ua yvate yvyra rakãre kromipia térã krumi plla a peteĩ ajaka oguerahaha mitã ha ambue voko hérava eivicha térã nõko pindo ha pynoguasu rajyguégui akãrague térã ka i rague rayty peteĩ mba yru ijapu hag ua eíra térã y potĩreko ha ekuéra ojahu oke térã imbyry áirõ avei ojekyty kmatã upéva ojapo imbarete ha oñeñandu porã hag ua avei mitã hesãi ha okakuaa pya e hag ua mitãkuñarusu ijasy i ñepyrũva avei ojahúvo oipuru kmatã oke hi ãhápe ojejaho hyeguasúva imembypotávo ojerure katuete peteĩ térã peteĩva ijapytepekueragua oho ojeporeka oguerúva réra oguerahataha pe mitã hekovesẽtava tekombo ekatu kuñanguéra ombo e mitãkuñáme mba éichapa ojapova erã kromipia krumi plla a eivicha nõko ha mba e ta ýrape ojapokuaa hag ua yvyrapã hu y ha inimbovusu heñói jave mitã ache apytépe opytáma isy poguýpe isy upe oñangarekovéva hese itúva osẽ py ỹire omymbajukávo ha upehaguére akóinte ipore ỹ ováramo térã oguata puku jave mitã oho ka írõ itúva ati y ári oikuaañepyrũ hag ua mba éichapa ojehapykuehóva erã mymbakuéra sykuéra omokambu mokõi mbohapy imembymimi ohupyty peve mbohapy térã irundy ary omombo o hag ua imemby omoĩ ititíre araity hũva ha ome ẽ mitãra ýpe oimeraẽ guyra pyti a ojy ỹva oipyte hag ua jakare rãigui mymba oguapy ha oñomongeta upépe mitãme ha ekuéra oikotevẽva oikuaa tuva upeichahápe mitã ojepokuaáma ohendúvo itúva okaru ha okévo oñondive imitãvéva hi ag uiveva erã tatágui oñeno jave tataypýpe mitãmimi ohendu umi mitã oikuaa ñepyrũ ma erãpa oñeporeno umi mitã oikuaávo ryepýpe itujáva ñemomba e ha kyta akuéra oipuru hikuái yvyrapã avei peteĩ yvyra puku oñorairõ ku opytamíta jave térã oñemo ã hag ua ára vaígui ombyaty mbyaty yvyra ru ã ha tekotevẽrõ ojaho ive pindo roguépe ha oike iguýpe sapy upe hóga tembipu oguereko peteĩ ha e peteĩ mimby ombopu hikuái ohóramo oporoñandu og uahẽmbotávo iséva herakuérarã oiporavo mymba réra peteĩ mymbaro o ho uséva peteĩva ijapytepekuéra oho ojeporeka oguerúramo peteĩ guasu achu pe mitã hérata achugi oguerúramo peteĩ tatu pohãnguéra arandukakuéra oñe ẽva ache pohãnguéra oipurúva ha ekuéra rehe ojahúvo ojekyty hikuái kmatã me porã hag ua avei mitã hesãi ha okakuaa pya e hag ua mitãkuñarusu ijasy i ñepyrũva avei ojahúvo oipuru kmatã purahéi tataypýpe mitãmimi ohendu hikuái itúva ha isy purahéi mitãkuña opurahéirõ oñembohéra bre e bapurã ha mitãrusu hembeta ỹva gueteri opurahéirõ héra bre e bapurã betallã mburuvicha ha ekuéra ningo upéicha rupi noikotevẽi tendotáre oiko umi mitãrusu oñemokuñasémava katuete oho oheka hembirekorã ha opyta oiko upe mitãkuña sy oikoha atýpe