text: hína tetã hekosãsóva papúa gynéa pyahu ingleñe'ẽme independent state of ñe'ẽme independen stet bilong papua niugini hiri motu ñe'ẽme papua niu gini ha'e peteĩ tetã hekosãsóva oĩva oseaníape ojejuhúva upe ypa'ũ gynéa pyahu ipehẽngue kuarahyresẽyguáme ko ypa'ũ ipehẽngue ambuéva ojejuhúha indonésia retãvore ojeheróva kuarahyreike gynéa pyahu ko tetã ijyvy apekuépe oĩ avei hetaite ypa'ũ ambuéva ko ypa'ũ guasu gynéa pyahu apekue oñemohenda tetãvore rupive ha tetã ijerére ojuhu yguasu rupive autarália ñemby gotyo ha kuarahyresẽ ngotyo ojejuhu ypa'ũnguéra salomõ yvy rupive ojejuhu kuarahyreike gotyo tetã tetã peteĩva oñehembe'ýva tetã ambuére gynéa pyahu ha'e niko peteĩ umi tetãnguéragui ijyvy apekuére ojehecha ko tetãme ojejuhu avei amo ñe'ẽ ojoavýva ko'ãga oñe'ẽ gueteri ñe'ẽ umívagui ojejuhu avei heta avano'õ oiko ijypykue rekóicha ymaguare guive hákatu ko tetã ava hetakue imichĩ hína amónte sua tetãygua oiko ijyvy apekuépe opa papúa gynéa pyahu retãyguágui ojehechánte oiko tava guasúpe umi tetãygua ambuéva oiko chokokue ramo térã sa'i ojehecha oheka hag̃ua mba'e pyahu ojeikuaaa oĩ ijyvy apekuére ne'ĩra oikuaa ha ojeikuaa avei papúa gynéa pyahu ha'eha peteĩ umi tetãgui ijyvy apekuére ojehecha tekove'etaita guasuitereíva mbarete okakuaa yvýgui kuarepoti ñemosẽ ko tetãme upéicha oñemoporã oikóramo jepe hetaite tetãygua mbohapýgui peteĩ umi oikóvagui ko tetãme orekónte oiko hag̃ua ára