ЖэрдэмщIакIуэ Алэкъей Инал
Экономикэр гъэхуауэ зэтеувэныр, цIыхухэм я псэукIэр ефIэкIуэныр мэкъумэш IэнатIэхэмрэ жылагъуэхэмрэ зэрызаужьым куэдкIэ елъытащ. Ар фIыуэ къызыгурыIуэ IэщIагъэлI жыджэрхэм, жэрдэмщIакIуэхэм ящыщщ «Албир» мэкъумэш кооперативым и тхьэмадэ Алэкъей Инал. ЛэжьакIуэшхуэщ, емызэшщ, ипэкIэ плъэ унафэщI гумызагъэщ. 2005 гъэм къызэригъэпэща предприятэр лъэ быдэкIэ увауэ, илъэс къэс и зэфIэкIым хегъахъуэ, къалэныщIэхэр зыхуегъэувыж.
Дызэрыщыгъуазэщи, ехъулIэныгъэ къызыдэкIуэр тегушхуауэ Iуэхур зыунэтI, зыбгъэдэт IэнатIэм и мыхьэнэр нэгъэсауэ зыхэзыщIэ, лэжьыгъэм кIэухыу иIэнумкIэ жэуаптакIуэу къэув цIыхурщ. А нэщэнэфI псори Алэкъейм далъагъу. Кооперативыр IэнатIэ куэдым йолэжь: гъавэ щIапIэу гектар миным щIигъу, къызыпыкIэ пхъэщхьэмыщхьэ хадэу гектарипщI зэрехьэ. Джэдкъазу мин щэ-щIым хуэщIа джэдэщ екIу иухуащ, метр зэбгъузэнатIэ минищым помидор щегъэкI, мазитI къэс а хадэхэкI берычэтым хуэдэу тонн 66-м нэс къыщIечыж. МыIэрысэмрэ помидорымрэ Мэзкуу, Екатеринбург къалэхэм, Уралымрэ Сыбырымрэ ирегъашэ. Предприятэм и нартыхумрэ гуэдзымрэ Урысей Федерацэм и нэгъуэщI щIыналъэхэм щIэупщIэ щаIэщ. Техникэ и лъэныкъуэкIэ и Iуэхур зэпэщщ. Иджырей трактору пщIым щIигъу, «ЗИЛ» автомашинэу тIу, «Нью Холланд» компанием къыщIигъэкI комбайн лъэщхэм хуэдэуи апхуэдиз, адрей зыхуей мэкъумэш Iэмэпсымэхэр ирикъуу иIэщ. И хъумапIэм гъавэ тонн мин тIощI щIохуэ, ар зэрагъэгъущ Iэмэпсымэхэр гъэхуауэ мэлажьэ.
— Иджырей технологиехэр къыдогъэсэбэп, жылапхъэ хэплъыхьахэр, фейдэ нэхъыбэ къэзытхэр хыдосэ. Мылъку лей текIуадэми, абыхэм хэхъуэфI къытхуахь. Дэтхэнэми хуэдэу, щыщIэддзагъащIэм гугъуехь Iэджэми дыхуэзащ. Ахэр къызэднэкIынымкIэ сэбэпышхуэ къытхуэхъуащ Урысейм и Мэкъумэш банкым и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэр. Абы и Iуэхутхьэбзэхэр ноби къыдогъэсэбэп. КъищынэмыщIауэ, республикэм Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм зыкъытщIегъакъуэ. Къэралым тхухих субсидиехэмрэ грантхэмрэ я фIыгъэкIэ, ди кооперативым зеужь, мэкъумэшхэкIыу къетхьэлIэм хыдогъахъуэ. ЛьготэкIэ къыдат щIыхуэр IуэхущIэхэм хыдолъхьэ, дяпэкIэ ди IэдакъэщIэкIхэм делэжьыжыну ди мурадщи, ар зэрыдублэну щIыкIэм догупсыс, тхузэфIэкIынухэр зэпыдолъыт. Нартыхум и гугъу сщIынкъыми, иужьрей илъэсхэм хьэмрэ гуэдзымрэ хъарзынэу къыдохъулIэ — дэтхэнэ гектарми хуэзэу ику иту центнер 36 — 40, абы нэхъыбэ къытыдох, — жеIэ кооперативым и тхьэмадэм.
«Албир» СХПК-р, Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, къэралым и хозяйствэ нэхъыфIхэм ящыщщ. Ар мызэ-мытIэу къыхагъэщащ УФ-м Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм къуажэхэм зегъэужьынымкIэ и департаментым и унафэщI Свеженец Владимиррэ Урысейм и МэкъумэшыщIэ (фермер) хозяйствэхэм, мэкъумэш кооперативхэм (АККОР) я зэгухьэныгъэм и президент, Къэрал Думэм и депутат Плотников Владимиррэ.
Кооперативым и зэфIэкIымрэ и ехъулIэныгъэхэмрэ гулъытэншэ хъуакъым — АККОР-м и 28-нэ съездым ар щапхъэу къыщахьащ, Урысейм мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министрым и япэ къуэдзэ Хьэту Жамболэт я IуэхущIапIэм и ЩIыхь тхылъыр Алэкъей Инал а зэIущIэшхуэм къыщритащ, тыгъэ щхьэхуэ къыхуищIащ.
Зэманым къигъэувхэм IуэхуфIкIэ пэджэжу зэпIэзэрыту зызыужь «Албир» СХПК-м и гъавэгъэкIхэм мыгувэу етIуанэ хэгъуэм щIадзэнущи, абы егугъуу зыхуагъэхьэзыр.
Хьэжыкъарэ Алик.
