ТIэф Джырандыкъуэ и илъэсищэ
Тенджыз ФIыцIэ Iуфэ щыпсэу адыгэхэм — шапсыгъхэм — ящыщ ветеран, Псэушхуэ къуажэм къыщалъхуа ТIэф Джырандыкъуэ и ныбжьыр илъэсищэ зэрырикъур иджыблагъэ хуагъэлъэпIащ.
Тхьэмадэ Iумахуэм и деж ебэгъащ Абрэдж Хьэмидрэ КIэкIыхъу Мажидрэ Джырандыкъуэ ноби зауэлI сатырым хэтым хуэдэщ — бжьыфIэщ, уардэу зиIыгъщ, сэлам щепхкIэ уи Iэр быдэу къекъуз. Зауэшхуэу тIум хахуагъэ щигъэлъагъуэу хэта ТIэф Джырандыкъуэ фочышэм зыпыIуидзу и тхыр игъэшакъым, бийм щышынэуи зэи икIуэтакъым. Илъэс бжыгъэу къигъэщIам я хьэлъагъми хуэгъэшакъым зауэлIым и бгыр: мыгъэрей гъатхэпэ мазэр абы и дежкIэ 100-щ, ауэ и щIэгъэ-къуэн башыр Джырандыкъуэ къыщищтэр орденхэмрэ медалхэмрэ щIагъэна и фэилъхьэгъуэр щыщитIагъэ махуэшхуэхэм дежщ. КъыщIищтэри а башыр хэмыту земыкIуэфынуракъым — и ныбжьым къекIуу щытын щхьэкIэ аркъудейщ.
ТIэф Джырандыкъуэ и гъащIэр ди къэралым и тхыдэм мыхьэнэшхуэ иIэу къыщыхъуа IуэхугъуэхэмкIэ къыупщытэж хъунущ: совет властыр къыщыунэхуар, СССР къэралыгъуэр щызэфIэувар, коллективизацэр, Карел фронтым деж белофиннхэм щезэуа лъэхъэнэр, Маннергейм и быдапIэр къыщащтар, Хэку зауэшхуэр, къэралым и къару зэщIэузэдахэр гъэбыдэныр, нэгъуэщIхэри — и гъащIэм щыщу илъэс 20-р полковник ТIэф Джырандыкъуэ дзэ къулыкъум тыхь хуищIащ. А зэманым къриубыдэу абы куэди и нэгу щIэкIащ, куэди псэкIэ игъэващ. ТIэфым и офицер кителым «ихъумэ» щIыхь дамыгъэхэмрэ орденхэмрэ я щыхьэтщ шапсыгъ зауэлIым хахуагъэрэ лIыгъэу Хэку зауэшхуэм и зэманым игъэлъэгъуам.
Джырандыкъуэ илъэсищэ ирикъуами, есэжауэ игъэзащIэ пщэрылъхэр игъэмэщIакъым — ТIуапсэ къалэм, Адыгэ Республикэм и Тэхътэмыкъуей районым щыIэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм щыпашэщ зауэлI цIэрыIуэр, къыдэкIуэтей щIэблэр хэкупсэу гъэсэным хузэфIэкI хелъхьэ. ЩIэх-щIэхыурэ Джырандыкъуэ мэкIуэж къыщалъхуа жылэжьым — и лъахэгъухэр темыпыIэу къыщыпэплъэ Псэушхуэ къуажэм. КIуэжыгъуэ къэси Iэмал имыIэу Хэку зауэшхуэм хэкIуэда и къуажэгъухэм я фэеплъым деж къыщоувыIэ. Джырандыкъуэ ахэр псори зырызыххэу ещIэж. ЗауэлIхэм зэрахабзэу, фэеплъым деж и щхьэр ехьэхауэ дакъи-къэкIэ щытщ, щIыхь зэрахуищIыр къигъэлъагъуэу и Iэр и фуражкэм хуехьри къыIуокIыж.
ТIэф Джырандыкъуэ ишэчынкIэ Iэмал зимыIэр сыт жыпIэмэ, пцIы зыупсымрэ и псалъэ епцIыжымрэщ. Абы къыхэкIыу ар ерыщу япэщIэтщ иужьрей лъэхъэнэм къэунэхуауэ къэралым, Хэку зауэшхуэм, цIыхубэм я тхыдэр зэблэшауэ къэзыгъэлъагъуэхэм. Илъэс зыбжанэ ипэ «Шапсугия» газетым тетащ ТIэф Джырандыкъуэ «Тхыдэтх нэпцIхэр гъэкIуэдын хуейщ, ахъшэ нэпцI зыщIхэм хуэдэу» зыфIища и тхыгъэр. Тхыгъэм куэд къыпэджэжащ ветераным зи гугъу ищI Iуэхугъуэхэр цIыхухэм гунэс ящыхъуати. УзыфIэмыкIыжын щапхъэхэмрэ пэжу къэхъуа Iуэхугъуэхэмрэ и тегъэщIапIэу, IупщIу икIи гурыIуэгъуэу ТIэфым и тхыгъэм щыжиIащ адыгэхэм я тхыдэр зэблэшауэ къратхыкIыжыныр зыми зэрыхуамыдэнур, иджырей политикэм и «жьыбгъэм» зыдагъэшу, Краснодар крайм щыпсэу пасэрей лъэпкъым и тхыдэр дагъэхуэхынкIэ Iэмал зэримыIэр.
Джырандыкъуэ нобэр къыздэсым куэдрэ мэлажьэ — пасэу хьэл хуэхъуащ ар. И ныбжьыр илъэсищэ щрикъу махуэр (езы жьыщхьэ махуэм гушыIэу зэрыжиIэм ещхьу, «апхуэдэ махуэ илъэсищэм зэ къэхъуу аращ») Джырандыкъуэ тIэунейрэ игъэлъэпIащ: ТIуапсэ къалэмрэ Псэушхуэ къуажэмрэ. Я хэкуэгъу цIэрыIуэм ехъуэхъуныр щIыхьышхуэу ялъытащ Краснодар крайм, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгэ Республикэм я цIыху щэ бжыгъэхэм. Абыхэм яхэтт — шапсыгъхэм я Адыгэ Хасэм, Дунейпсо Адыгэ Хасэм, къалэ, къуажэ администрацэхэм, жылагъуэ, ветеран зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр, езым дзэ къулыкъу къыдэзыщIахэр, ныбжьэгъухэр, лъахэгъухэр, ТIэфхэ я лъэпкъым щыщхэр, нэгъуэщIхэри.
АдыгэлI жьыщхьэ махуэм хъуэхъу тхыгъэкIэ зыхуагъэзащ ТIуапсэ район администрацэм и Iэтащхьэ Лыбанев Владимиррэ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутийрэ. КъищынэмыщIауэ, ТIэф Джырандыкъуэ къыхуагъэфэщащ ДАХ-м и Дыщэ медалыр. Дамыгъэ лъапIэр нэхъыжьыфIым езытыжар Налшык къалэ щыщ жылагъуэ лэжьакIуэ Абрэдж Хьэмидщ.
МахуэшхуэмкIэ дадэ Iумахуэм ехъуэхъуащ и къуажэгъухэри. Псэушхуэ цIыкIу къуажэм щыщ артист ныбжьыщIэхэмрэ школакIуэхэмрэ ягъэхьэзыра концертымкIэ илъэсищэ ирикъу дадэри абы къехъуэхъуну къэкIуа хьэщIэхэри ягъэгуфIащ.
НыбэАнзор.
