И лэжьыгъэм къыхуигъэщIат
БжьыхьэкIэ мазэм дыгъэпскIэ гъэнщIа и иужьрей зыгъэпсэхугъуэ махуэхэм ящыщ зым Хьэтуей къуажэм къыщызэIуахащ спортым дихьэх щIалэгъуалэр зыщыгуфIыкIа, топ щыджэгу хъуну стадионыщIэ. Абы дяпэкIэ зэрихьэнущ а жылэм дэт курыт школым физкультурэмкIэ егъэджакIуэу илъэс 50-м щIигъукIэ щылэжьа, ныбжьыщIэхэм я Iэпкълъэпкъым зегъэужьынымкIэ гъэсакIуэ пажэу щыта Нало Леонид Хьэмырзэ и къуэм и цIэр.
Леонид си щхьэкIэ сцIыхуу щытащ. Абырэ и щхьэгъусэ Люзедэрэ пхъуиплI зэдапIащ. Малъхъэ яхуэхъуа щIалэхэм языхэзыр а къуажэм щыщ, си анэшымкIэ си къуэш Бэраухэ Заурбийщ. А лъэныкъуэмкIи, си анэмрэ Леонидрэ пщIэ зэхуащIу къызэрекIуэкIам и фIыгъэкIи, Лёня — арат дэ а лIым дызэреджэр — къызыхихар сымыщIэу, сэри, и шынэхъыщIэ цIыкIум хуэдэу, къысхуэщабэт икIи къысхуэгуапэт. Арагъэнт, Нало Леонид Хьэмырзэ и къуэм теухуауэ Хьэтуей къуажэм фэеплъ Iуэху зэрыщ- рагъэкIуэкIынум и хъыбарым нэхъ пасэу щыгъуазэ сыхуащIа пэтми, зи гугъу ящIа пIалъэр къыщысым пIейтеиныгъэм сыщIызэщIищтар, зэхыхьэ зэхуэсым щекIуэкIынухэр тэмэму къысхузэщIэмыубыдэмэ» сигукIэ жысIэурэ.
КъекIуэкIар зэрызэкIэлъыкIуам хуэдэу къэтIуэтэжмэ, пщэдджыжьым жьыуэ Хьэтуей сынэсыжащ, жыхуаIа зэманым зэрыфIэзгъэкIа щымыIэу. ИкIи, си къуэшри и малъхъэгъухэри си гъусэу, дыщызэхуэза къуажапщэм дикIри, школымкIэ едунэтIыщ. Гу лъыттащ цIыхухэр а щIыпIэм кIуэ пэтми нэхъыбэж зэрыщызэрыгъэхъуми, ихъуреягъыр, къэунэхуар махуэ лъапIэу къызэралъытэм и нэщэнэу, щхъуэкIэплъыкIэу зэрыгъэщIэрэщIами.
Курыт еджапIэм и гу- пэм къит пщIантIэм зэщыхуэпыкIарэ зэщыгуфIыкIыжхэу щиувыкIа школакIуэ цIыкIухэм яIыгът, къыхуеджэныгъэ теплъэ яIэу ягъэщIэрэщIа, цIыхум и узыншагъэм зиужьыным хуэгъэзауэ спортым и мыхьэнэр зэрыиныр къэзыгъэлъагъуэ плакатхэр.
БжьыхьэкIэ махуэр гум ехуэбылIэ дыгъэпскIэ зыхуэупса цIыхухэм я нэхъыбапIэр школым и сэмэгурабгъумкIэ къэлъагъуэ, топ джэгуным хуащIа губгъуэ зыкъизыхым адэкIэт здэщытыр. Мыдрейхэр — къуажэм дэс нэхъыжьыфIхэ- ри, Лэскэн щIыналъэм и администрацэм и лIыкIуэхэри, Налшык къалэ къи-кIа хьэщIэхэри — школ пщIантIэм сатыру щиувыкIат.
КъекIуэлIахэм фIэхъус псалъэкIэ захуигъазэри, фэеплъ зэхыхьэ-зэхуэсыр къызэIуихащ курыт еджапIэм и унафэщIым гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и къуэдзэ ГъукIакъуэ Мадинэ.
— 1974 гъэм Нало Леонид Хьэмырзэ и къуэм къыхуагъэфэщащ СССР-м лъэпкъ бэнэкIэмкIэ и мастер цIэ лъапIэр. Апхуэдэуи, абы алыдж-урым бэнэкIэмкIэ зэхьэзэхуэхэм япэ увыпIэр зыбжанэрэ къыщихьащ, Кавказ Ищхъэ-рэм хыхьэ хэгъэгухэм я зэхуаку лъэпкъ бэнэкIэмкIэ щызэхашэу къаублауэ щыта зэпеуэхэм ящыщ зым саугъэт лъапIэ къыщратащ, республикэм волейболымкIэ и командэ хэхам илъэси 10-м щIигъукIэ хэтащ, УФ-м и «Урожай» спорт жылагъуэ зэгухьэныгъэм щIыхь зиIэ и цIы-хут, ныбжьыщIэхэр спортым дегъэхьэхыным хуэунэтIауэ иригъэкIуэкIа лэжьыгъэшхуэм къыпэкIуэу щытхъу тхылъ, диплом куэд дыдэ къыхуагъэфэщащ. ЖыпIэнурамэ, Налор щытащ ныбжьыщIэ-хэм я гъэсакIуэ пажэу, ахэр спортым хэшэным зи гуащIэ хэзылъхьа егъэджакIуэ нэсу, жиIащ ГъукIакъуэ Мадинэ.
Нало Леонид Хьэмырзэ и къуэр ягу къагъэкIыжу, пэкIум псалъэ дахэ щыжа-Iащ Лэскэн щIыналъэм и администрацэм и Iэтащ-хьэм и къуэдзэ АфIэунэ Мухьэдин, Хьэтуей къуажэ администрацэм и унафэщI ДзыхьмыщI Анзор, Лэскэн щIыналъэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и лэжьакIуэхэм я профсоюзым и тхьэмадэ Молэмусэ Хьэсет, курыт еджапIэм и унафэщI Гупсешэ Залинэ, тхакIуэ цIэрыIуэ Нало Ахьмэдхъан (Леонидрэ абы- рэ зэкъуэшщ) и къуэ Даут, къуажэм дэс нэхъыжьыфIхэм, нэгъуэщIхэми.
— Нобэ зи цIэр дгъэлъапIэ Нало Леонид Хьэмырзэ и къуэр, гъэсакIуэ пажэу зэрыщытам и мызакъуэу, цIыкIухэр фIыуэ илъагъуу, езыхэми, зыпащIын щымыIэу, пщIэи къыхуащIу къекIуэкIащ. Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэм 1988 гъэм къыдигъэкIа унафэм ипкъ иткIэ, абы «ЕгъэджакIуэ нэхъыжь» цIэ лъапIэр къыфIащащ, Урысейм и профсоюзхэр илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу ЩIыхь тхылъ къратащ. Къэдгъэлъэгъуэнщи, Хьэтуей къуажэм къыдэкIа, бэнэкIэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ мастер цIэ лъапIэр зыфIаща цIыху 74-м щы-щу 23-р «зи кIыщ къыщIэкIар» Нало Леонидщ, — щыжиIащ а пэкIум АфIэу-нэ Мухьэдин.
Щхьэхуэу къыхэгъэщыпхъэу къыдолъытэ, фэеплъ зэхыхьэр къыщызэIуахым, школакIуэ, пщащэ цIыкIу Бэрау Лианэ (мыр Нало Леонид и пхъурылъхущ) и адэшхуэм илъэс куэдкIэ къыдэлэжьа егъэджакIуэ Архэст Ларисэ Леонид хузэхилъхьа «Ар и лэжьыгъэм къыхуалъхуат…» усэм адыгэбзэ гъэхуакIэ къызэрыщеджар.
ЛентI плъыжьыр зэпаупщIа иужь, хьэщIэхэмрэ бысымхэмрэ губгъуэ гъэщIэрэщIам зэпрыкIащ, топ джэгум ар сыт и лъэныкъуэкIи зэрыхуэщIар къыхагъэщащ. Абы и ужькIэ, курыт еджапIэм щеджэ цIыкIухэм къызэхуэсахэм я пащхьэ зыкъыщагъэ-лъэгъуащ — уэрэд жаIащ, къэфащ.
Фэеплъ зэхыхьэм и къыкIэлъыкIуэ Iыхьэу щытащ, къуажэм дэс лIакъуэхэм я командэ къыхэхахэр футбол джэгункIэ зэрызэпеуар. ТекIуахэм ящыщу япэ увыпIищыр къэзыхьахэм ахъшэ саугъэтрэ тыгъэ лъапIэхэмрэ иратащ.
Тхыгъэри сурэтхэри КЪУМАХУЭ Аслъэн ейщ.
