Мэздэгу адыгэхэм я псалъалъэ
Бжордадэ – чыристан диным и щыхьэтыгъэхэм тету щIалэм е хъыджэбзым адэ пэлъытэ хуэхъум мэздэгу адыгэхэм ящыщу къэзакъ къуэшкIэ зэджэхэм аращ зэрахьэр.
Бжорнанэ – чыристан диным и щыхьэтыгъэхэм тету щIалэм е хъыджэбзым анэ пэлъытэ хуэхъум мэздэгу адыгэхэм ящыщу къэзакъ къуэшкIэ зэджэхэм аращ зэрахьэр.
Бжысэ – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ сэ лIэужьыгъуэщ, и пэри щимэу къыхэкIыу, и кIыри псыгъуэ кIыхьу. УрысыбзэкIэ «копие» жыхуаIэращ.
Гъыбжэ-тебжэ: гъыбжэ-тебжэу ягъэтIылъыжащ: щоджэным и тхьэлъэIури, цIыхум гъы-бжэ макъри зэхэту дунейм ехыжар щыщIалъхьэкIэ, апхуэдэу жаIэ. ПщIэ иIэу щIалъхьэжащ, жыхуиIэ мыхьэнэр хэлъщ.
Данэтепхъуэ – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ щэкI тепхъуэщ, фоIэпсымрэ фоIэщIэтымрэ я щIыIум трапхъуэу. УрысыбзэкIэ «покровцы» жыхуаIэращ.
КIуэдыжын – игъуэ нэмысу дунейм ехыжам и лIэкIэм аращ мэздэгу адыгэхэр зэреджэр.
Мыстхъалъэ – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ хьэкъущыкъу лIэужьыгъуэщ, щхьэтепIэ иIэу, къепхьэкI хъууэ ибгъухэмкIэ къыхэкI хьэIупэхэм псы ищIауэ илъу. УрысыбзэкIэ «кадило» жыхуаIэращ.
ТхьэгъуцIицIэ – тхьэгъушхэм макъ зэрырагъэщI гъущIыкIэ, урысыбзэкIэ «колокольный язык» жыхуаIэращ.
Тхьэгъуш бзэгу – еплъ тхьэгъуш бзэгум.
Тхьэгъуш уэхь – тхьэгъушым и лъащIэм гъуанэ иIэщ, тхьэгъуцIицIэр икIрэ къеджэрэзэкIын хуэдэу и щIыIукIэ иIэ фIэгъэнапIэм ихауэ. А фIэгъэнапIэр езыр тхьэгъуш тхьэкIумэм илъэфа кIапсэмкIэ бгыкъум епхыжащ. ТхьэгъуцIицIэр зэрыкI гъуанэращ тхьэгъуш уэхькIэ зэджэри.
Тхьэгъуш Iупэ – тхыпхъэхэр, Забурым щыщ усэ едзыгъуэхэр, тхьэлъэIу зэхуэмыдэхэр зытратхэ тхьэгъуш нэз.
Тхьэгъушанэ – члисэхэм лъагэу дэщIеяуэ къыбгъурыт ухуэныгъэщ, урысыбзэкIэ «колокольня» жыхуаIэращ.
Тхьэгъушбауэ – тхьэгъуштIауэм нэхърэ нэхъ ин, зи щIэжьыуэр нэхъ лъэщ тхьэгъуш лIэужьыгъуэщ. УрысыбзэкIэ «подзвонные колокола» жыхуаIэращ. Тхьэгъушбауэхэм бжыгъэ пыухыкIа яIэкъым, члисэм и инагъымрэ и зэфIэкIымрэ елъытащ. Тхьэгъушбауэм къыпыIукI макъыр тхьэгъушышхуэм и джэрпэджэж хуэдэщ, ар игъэдахэу, нэхъ лъагэу къызэщIиIэтэу.
Тхьэгъушгъуо – члисэм щекIуэкI тхьэлъэIу хуэIухуэщIэхэм цIыхур къызэрыхураджэ тхьэгъушышхуэ. НэгъуэщIуи «тхьэгъуш» жаIэ. УрысыбзэкIэ мы тхьэгъуш лIэужьыгъуэм «благовестниккIэ» йоджэ. Мэздэгу адыгэхэм я зы нанэ хъыбархэр къедгъэIуэтэжу дыздэщысым, тхьэгъушауэ макъ къэIуати, занщIэу жор зытрищIэжащи. Дэ ар дгъэщIагъуэу дыщеплъым, къыпыдыхьэшхыкIри, «фымыгъэщIагъуэ, ди тхьэгъушгъуор адыгэбзэщ зэрыджэр», жиIащ.
Тхьэгъушпкъо – тхьэгъушыр зыкIэрыщIа бгыкъу.
Тхьэгъуштокъу – тхьэгъуцIицIэм и пэм пыс щхьэ топым аращ зэреджэр. Тхьэгъуштокъум аранэ иIэщ, тхьэгъушауэр тхьэгъушым Iэрыхуэу еуэн щхьэкIэ кIапсэ иращIэу.
ТхьэгъуштIауэ – тхьэгъушым нэхърэ фIыуэ нэхъ цIыкIу, абы игъэIу макъым щIэжьыуэ къезыт, тхьэгъуш тхьэкIумэм илъэфа кIапсэкIэ зэкIэрыщIа тхьэгъуш гуп. Зы кIапсэ зэкIэрыщIам тхьэгъушищ-плIы фIэщIауэ щытынкIэ хъунущ. УрысыбзэкIэ «зазвонные колокола» жыхуаIэращ.
ТхьэнапэнатIэ – тхьэнапэхэр зралъхьэ пхъэ зэIулIа, рамэ.
Тхьэнапэнэху – унэм и плIанэпэ дыдэм лъагэу Iэтарэ абдеж щызэхэт тхьэнапэхэм къахэщ, я нэхъ иным апхуэдэу йоджэ.
ТхьэнапэIэгу – тхьэнапэхэр зыдэт плIанэпэ.
ФоIэпс – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ хьэкъущыкъущ, и теплъэкIэ Iэгубжьэм ещхьу. УрысыбзэкIэ «потир» жыхуаIэращ.
ФоIэщIэт – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ хьэкъущыкъущ, и теплъэкIэ шэщIэтым ещхьу. УрысыбзэкIэ «дискос» жыхуаIэращ.
Фохъуп – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ хьэкъущыкъущ, и теплъэкIэ бжэмышх цIыкIум ещхьу. УрысыбзэкIэ «лжица» жыхуаIэращ.
ЧлисакIуэ – члисэм щекIуэкI дин хуэIухуэщIэхэм зыхэзымыгъэну кIуэ, абы зэпымычу хэт цIыху.
ЧлисэIут – члисэм щIэт щIалэ цIыкIу IуэхутхьэбзащIэ.
Щыт – члисэм щекIуэкI дауэдапщэхэм щызэрахьэ гъущIхэкI хьэпшып гъэшащ, тIууэ зэбладзрэ фоIэщIэтым щхьэщагъэувэу. Данэтепхъуэр фоIэщIэтым щытрапхъуэкIэ, лъэмыIэсын папщIэ зэрахьэ Iэмэпсымэщ. УрысыбзэкIэ «звездица» жыхуаIэращ.
Iуж – члисэм щыщ зы Ӏыхьэщ, и кIуэцIымрэ пэIущIэмрэ я зэхуакум иту.
Къэзакъкъуий (Русское) дэт члисэр
Псалъалъэри сурэтхэри зейр ТАБЫЩ Мурат, «Адыгэ псалъэ» газетым и щIэныгъэ обозреватель.
