Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Ар пэжщ
«Ди адэ-анэр дощэж…»
Мыр къыщыхъуар Япониеращ. Токио къыщыдэкI газетхэм ящыщ зым мыпхуэдэ хъыбар къытрадзащ: «Ди адэ-анэр дощэж: адэр илъэс — 70, анэр илъэс 65-рэ мэхъу. Я уасэр йен 1000-щ!»
КъызэрыгуэкIыу щымыт апхуэдэ хъыбарым къеджэ псоми ягъэщIагъуэрт: «Дэ дызыхуэкIуам еплъ! Бынхэм адэ-анэхэр ящэж». НэгъуэщIхэм жаIэрт: «Ар щхьэ идэрэ властым. Дунейкъутэж жыхуаIэр аракъэ?!» А хъыбарым псалъэмакъыу кърикIуам гъуни щIэи иIэкъым, абы щытепсэлъыхьырт унэми, уэрамхэми, тыкуэнхэми, дэни.
Зэгуэрым а газетыр унагъуэщIэ гуэрым яIэрыхьащ. Абыхэм я нэхъыжьхэр машинэ зэжьэхэуэм хэкIуэда къудейт, я щхьэр къахуэмыIэту псэурт. Апхуэдэ гуауэр зыгъэв унагъуэм, газетым тет хъыбарыр икIагъэ дыдэу къащыхъуащ, адэ-анэм я гум щыщIэми егупсысащ. А гупсысэр зигу къэкIа быным имыщIэфын щымыIэу къалъытэри, лIыжь-фызыжьыр къащэхуу я адэ-анэм я пIэ ирагъэувэу зэдагъэпсэуну зэщхьэгъусэхэм мурад ящIащ. Ахъшэр къащтэри, къытрадза хэщIапIэм кIуащ…
ЛIымрэ фызымрэ зыIухьар уардэунэ ехьэжьат, и пщIантIэхэр дахэу къищIыкIарэ удз гъэгъа плъыфэбэхэр дэтыжу. Япэ щIыкIэ щыуа я гугъащ, арщхьэкIэ куэбжэм хэлъ уэзджынэр тракъузэри, лIыжь гуэрым бжэр къахуIуихащ. Зэщхьэгъусэхэм лIыжьым жраIащ къыщIежьа Iуэхур, икIи я адэ-анэр зэрамыIэжым зэригъэгулэзыр, а гуауэр езыхэми ящигъэпсынщIэн, щытыкIэ гугъу ихуа лIыжь-фызыжьми ядэIэпыкъун щхьэкIэ, ахэр къащэхуну къызэрежьар. Я Iуэхур хуаIуэта нэужь, къыIукIыжыну зыщагъэхьэзырым, лIыжьым къажриIащ ахэр зэрыщымыуар икIи унэм иригъэблэгъащ.
И щхьэгъусэми къеджэри, бысымхэр хьэщIэхэм къабгъэдэтIысхьащ:
— Мы унэ-лъапсэ флъагъур зейри, щыпсэури дэращ, — жиIащ лIыжьым. — Абы нэмыщIи хъугъуэфIыгъуэ куэд гъэтIылъауэ диIэщ. Ауэ бын зэрызэдэдмыгъуэтам къыхэкIкIэ, цIыхуфI гуэрым къыхуэдгъэнэну мурад тщIащ. Абы щыгъуэм хэкIыпIэу къэдгупсысар, газетым хъыбарегъащIэ къытредгъэдзэнырщ. Дэ дызэрегупсысамкIэ, абы къыпэджэжынур гу къабзэ, псэ къабзэ зиIэ цIыхуфI гуэрт. Фэ апхуэдэу фыкъыщIэкIащ. Фи жэрдэмым фэ — пщIэ, дэ гурыфIыгъуэ къытхуихьащ. Пэжыр жысIэнщи, апхуэдэ хьэпшыпым щэхуакIуэ къыхукъуэкIыну ди гугъакъым. ИгъащIэ лъандэрэ зэхуэтхьэса псори фэ къыфхуэдгъэнэныр игъуэу къыдолъытэри, ди деж фыкъакIуи фыщыпсэу.
Къэбарт Мирэ.
ЖыIэгъуэхэр
Нэхъыжь псори тхьэмадэу ягъэтIысыркъым
ТхьэмыщкIэм и тхьэусыхафэр бейм фIэдыхьэшхэнщ.
Дэтхэнэ цIыхуми зегъэщIэращIэ, езым тэмэму зыкъыщыхъужыху.
Гуапагъэу хуэпщIам нэхърэ нэхъыбэж гуауэ защIэу къозыщIэжыф уи ныбжьэгъухэми уи Iыхьлыхэми къахокI.
Сыт хуэдэ щыгъын щыптIагъэми, ар хуэфащэу щытын хуейщ уи Iэпкълъэпкъми, уи нэмысми, уи щытыкIэ псоми.
Адыгэ фащэр цIыху щыпкъэхэращ зи фащэр.
Зи быныр зыгъэсэфа адэ-анэри ягъэса бынри дыгъэм и нэхумрэ гъащIэм и IэфIымрэ зэи щыщIэнукъым.
Нэхъыжь псори тхьэмадэу ягъэтIысыркъым.
Дэ къыджьэхэмыуэмэ, адрейхэм къащыщI псори тфIэмыхьэнэншэщ.
КIурашын Алий.
ХьэтIохъущыкъуей къуажэ
Ди сурэт гъэтIылъыгъэхэр
Абхъазым и Президент Ардзинбэ Владислав генерал Сосналы СулътIан егъэлъапIэ - «ЩIыхьрэ ПщIэрэ» орденыр кърет. 1995 гъэ
ГушыIэхэр
ЩхьэкуцIыншэ
Къуаргъым и мыIуэху зэрихуэу, псоми ятепсэлъыхьурэ псынщIэу къыздилъэтыхьым, жыгейм щхьэкIэ еуэри, къехуэхащ.
— Насыпыжьыр иIэти, щхьэкуцIыншэщ, — жиIащ жьындум, — армыхъу и щхьэр хъеятэкъэ!
Благъуэхэр согъащтэ
— Уи Iэпэхэм щIэмычэу макъ щIебгъэщIыр сыт?
— Благъуэхэр согъащтэ.
— Iэгъу, ди хъуреягъкIэ я нэхъ мащIэу километр минкIэ уIэбэмэ, зы благъуэ щыбгъуэтынукъым.
— Ахьа, мис иджы къыбгурыIуакъэ благъуэхэр гъэщтэнымкIэ си Iэпэхэм езгъэщI макъым къарууэ иIэр?!
ЗанщIэу фубыдын хуеящ
ШколакIуэхэм къалэм дэт IуэхущIапIэхэр кърагъэплъыхьырти, полицэм яшащ. Абы и щIыхьэпIэм «Полицэм къилъыхъуэхэр» жиIэу тетхауэ сурэтхэр фIэлът. IуэхущIапIэм щекIуэкI лэжьыгъэр сабийхэм ягурызыгъаIуэ IэщIагъэлIым псэлъэн иуха нэужь, зы щIалэ цIыкIу щIоупщIэ:
— Мыбдеж фIэлъхэр къэфлъыхъуэу ара?
— НтIэ.
— АтIэ сурэт щытефхым занщIэу щхьэ къэвмыубыдарэ?
ЦIыкIухэм папщIэ
Хьэндыркъуакъуэхэр
Дапщэщ кърихьэхами зыми имыщIэжу, псы Iуфэм зы ентIыр Iулът.
Ар къызэрыхъурэ куэд щIауэ къыщIэкIынут, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, псори есэжат абы. Зэгуэрым а ентIырым дыгъэ зрагъэууэ хьэндыркъуакъуиплI тест. Жьыбгъэ мащIэр гуапэу къепщэрт. Зэуэзэпсэу ентIырыр псы толъкъунхэм ирахьэжьащ. Хьэндыркъуакъуэхэр къэгуфIащ: ахэр зэи ентIырым тесу псы есатэкъым.
— Сыту ентIыр телъыджэ мыр, — къэпсэлъащ абыхэм ящыщ зы. — Мыбы псэ Iутщ, мыр езыр-езыру псым йосых. Ди нэхъыжьхэм мыпхуэдэ ентIыр зэи яIакъым.
— Хьэуэ, ныбжьэгъу, — идакъым ар адрейм, — мыр ентIыр къызэрыгуэкIщ, езыр-езыру псым есыхыркъым. Псыежэхым ипсхэр тенджызым хуехьри, абы и гъусэу ентIырым, дэри абы дытесу, дыздрехьэх.
— Есыхыр ентIырыр аракъым. ИкIи псыежэхракъым, — къыхилъхьащ ещанэм. — Дэ апхуэдэу дыгупсысэу аращи, ентIырыр есыхыу къытщохъу. Апхуэдэу умыгупсысэмэ, зыри зекIуэркъым.
Ххьэндыркъуакъуищри зодауэ. Ахэр къызэщIэплъащ, зэрогъэкIий, пщIэнтIэпсыр къожэх.
ЩызэгурымыIуэм, хьэндыркъуакъуэ еплIанэм, иджыри къэс абыхэм зыри жимыIэу гупсэхуу къедэIуам, елъэIуахэщ захуэр хэтми зэхигъэкIыну. Абы къажриIащ:
— Фэ фщыщу дэтхэнэми жиIэри пэжщ, зыри фыщыуэркъым. ЗекIуэныгъэр щыIэщ ентIырым, псым, ди гупсысэхэм.
Апхуэдэ псалъэхэм хьэндыркъуакъуэхэр хуабжьу къигъэгубжьащ: зым жиIэм пэж гуэри хэлъу, адрей тIури щымыуэу — апхуэдэу щыIэ?!
Абдежым къэхъуащ зыри зыпэмыплъа: хьэндыркъуакъуищыр зэгурыIуэри, еплIанэр псым хадзащ.
Гуровэ Людмилэ.
ЗэзыдзэкIар Мэлей ФатIимэщ.
Фэ фщIэрэ?
Къуалэбзухэм я цIэхэр
Голубок морской — хытхьэрыкъуэ, хышхуэтхьэрыкъуэ;
вертишейка — жыгыуIущхьэпс;
беркут — бгъащхъуэ, мыбажэ, нэбэжэ;
бекасовые подсемейство — сыр-сыр лъэпкъ къуэдзэр;
гусь горный — къущхьэкъаз;
дербник — къаргъэ, къаргъащхъуэ;
дрозд черный — бзуупцIэ, бзуупцIэфIыцIэ, бзыуцI;
иволга — бжэндэхъугъуэжь, бжэндэхъужь, пчэндэхъугъожь;
каменка — бзукIэзэгуэх;
канюк — къый, къарэжьэу;
лунь полевой — губгъуэжьец, жьецтэху;
малиновка (зарянка) — бгъэмопэ;
кеклик — къуршджэд.
Шхыныгъуэхэр
Лэпс зэщIэт, мэлыл хэлъу
Мэлылыр зэпаупщI е зэпауд Iыхьэ цIыкIуурэ, г 50-60 хъууэ, псы щIыIэкIэ ятхьэщI, шыуаным иралъхьэ, псы щIыIэ щIакIэри зэ къытрагъэкъуалъэ, тхъурымбэр къытрахыурэ. МафIэр цIыкIу ящI, шыуаныщхьэр трапIэри тхъурымбэр къытрахыурэ, лыр ныкъуэвэфI хъуху ягъавэ. Абы халъхьэ щимэ цIыкIуурэ упщIэтауэ пхъы укъэбза, бжьыныху, шыгъу, шыбжий сыр. Шыуаныщхьэр трапIэри лыр ягъавэ дакъикъитху-хыкIэ. Абы халъхьэ шыбжий дэгу тхьэщIа, зэпэплIимэ цIыкIуурэ упщIэтауэ. Шыуаныщхьэр трапIэжри хьэзыр хъуху ягъавэ. ЗэрызэщIэту фалъэ куукIэ Iэнэм трагъэувэ. Пщтыру яшх. ПIастэ, щIакхъуэ, чыржын, хьэлIамэ дашх.
Халъхьэхэр (цIыхуитI Iыхьэ):
мэлылу — грамм 600
лыр зэрагъэвэну псыуэ — грамм 1200-рэ
пхъы укъэбзауэ — грамм 60
бжьыныхуу — грамм 30
шыбжий дэгуу — грамм 60
шыгъуу, шыбжий сыру — узыхуейм хуэдиз.
Губгъуэ джэш гъэва
Губгъуэ джэшыр зэхащыпыкI, псы щIыIэкIэ ялъэс. Джэш лъэсар псы щIыIэ щIакIэри сыхьэти 6-8-кIэ щIыIапIэ ягъэув, ягъэбэкхъын щхьэкIэ. Апхуэдэу гъэбэкхъа джэшыр псынщIэу мавэ. Джэш гъэбэкхъар абы телъ фэ пIащIэ удзыфэ цIыкIухэр къытрахыурэ псы хуабэпцIкIэ ялъэс, фэ зыри къытемынэжыху. Ар гъуэжьыфэ мэхъу. Апхуэдэу ялъэса губгъуэ джэшыр шыуаным ит псы къэкъуалъэм халъхьэри мафIэ щабэм тету, шыуаныщхьэри тепIауэ хьэзыр хъуху, псыри щIэвэщIэху ягъавэ, зэзэмызэ зэIащIэурэ. Ягъавэ дакъикъи 10-12-кIэ. Губгъуэ джэш вар фалъэм пщтыру иралъхьэ, абы шатэ тракIэри яшх, щIакхъуэ е лэкъум и гъусэу.
Халъхьэхэр (зы цIыху Iыхьэ):
джэш плъыжьу — грамми 150-рэ
псыуэ — грамм 300
шатэу — грамми 100
шыгъуу — узыхуейм хуэдиз.
Къубатий Борис.
Щхьэм щызэблэкIхэр
Бжьыхьэм ещIэж
Лъэ макъ щабэ бзыщIакIэ бжьыхьэм утыку зыкъещI. Жыгхэр зэм зоIущащэ, зэм къызэдофэ, зэми жьыбгъэр къудамэ шэщIахэмкIэ ялъахъэри, хадэм ирагъэблагъэ, жаIэхэм щIагъэдэIу. Жыгхэм зэдагъэщIагъуэхэр жьыбгъэм иIуэтэжынущ. Зэман кIыхькIэ ишэщIми, жыжьэ нихьэсми, псалъэ лей темыкIуадэу, гухэм зыхащIэу.
Жьыбгъэм и хъыбар гуэрхэр си дежи къэсынущ, сигу укъигъэкIыжынущ… ЗэкIэ уи деж зыщеIэжьэ. Уэ гукъэкIыж ныпхуихьащи, зэгуэр къэбгъэщIауэ щытахэм псэкIэ уакIэлъопIастхъэ. Ухуейкъым бутIыпщыжыну бжьыхьэм и псалъэр. Ауэ… жыгым и Iэпэр зыIыгъа тхьэмпэр дунеяплъэ йожьэж. Уэ гукъэкIыжым зыхуэпшийурэ, гъуэгу зытеувэжам уроплъэж… КъэпцIыхужа? Ар уи хамэу щытакъым. ИтIани утехьэжыфыркъым… Гъуэгур зэпытхукIынущи, гъунапкъэхэр дгъэбыдэжынущ. АбыкIэ дызэгурыIуауэ щытащ — бжьыхьэм ещIэж…
Дгуэшыжынущ ди бжьыхьэр… Псалъэрэ гухэлъ налъэу къысхуэбгъэфащэу, губжькIэ щIэбуфэжахэм япэкIуэу сыт уэстыжынур? СыткIэ узгъэфIэжыну?
ХьэщIапIэ уздисшэжынущ жыг хадэм. ЛъапцIэу къыщыткIухьынщ. Тхьэмпэхэр мэIущащэ иджыри. Хьэуам къыхэдна бэуэкIэр бжьыхьэм жыг хадэм щехъумэ.
Гугъуэт Заремэ.
Гупсысэр – псалъэкIэ
Iэмал зимыIэр
ЦIыхур дунейм къытохьэри токIыж, и лъэужь къонэри. Сабий къалъхуар дахэщ, хьэлэлыщэщ, хьэрэмагъ лъэпкъ игу къэмыкIыу, зыщумыгъэнщIу, удихьэхыу. Дахэщ абы щыгъуэ дэтхэнэри, псэ къабзащэщ, дагъуэ лъэпкъ имыIэу. ЦIыхум и хьэлым зеужь зэрагъасэ елъытауэ. Хэти нэпсейщ, дуней псор IэщIэплъхьами и гум зимыгъэнщIыну, хэти дыгъуакIуэщ, къыпэщIэхуэ блэмыкIыну, хэти гущIэгъуншэщ, щысхь имыщIэу, хэти хьэлэлщ, иIэр къуитыну, хэти хьэзырщ дэхуэхам дэIэпыкъуну. Ерыщ щыIэщ, цIыхум я сэбэп зэрихуэу, делэ ерыщ щыIэщ, букIами и мурадым темыкIыну. Куэд мэхъу цIыхум хьэл зэхуэмыдэу иIэр. Псори дунейм тетщ я псэукIэкIэ, ауэ и псэукIэм теухуауэ дэтхэнэ зыми къыбжиIэнур зыщ — гъащIэр зэрыбгъакIуэщ. Iэмал зимыIэр зыщ — цIыхур зыгъэсам ещхь зэрыхъужырщ.
Iуэху еплъыкIэ
Уэ уфIэмыхьэнэншэм, гу зылъумытэхэм нэгъуэщIым мыхьэнэшхуэ кърихынкIэ мэхъу, ар фIэегъэлея Iуэхуу, арыншауэ езыр псэуа мыхъуну. Ауэ уэ фIыуэ зыплъытэжын щхьэкIэ жыпIэ псалъэмрэ блэжь Iуэхумрэ егупсысыжыф убгъуауэ, нэгъуэщI цIыхум и пIэ иуви. ЗэрымыщIэкIэ пIэщIэкIа щыуагъэр къыбдагъуэжынкъым.
Нэхущ Хьэжпагуэ.
Гу зылъытапхъэ
Адыгэхэм нэхъапэм фIащу щыта цIэхэр
ЦIыхухъуцIэхэр
Анзор
БатIэ
Бэтокъуэ
Джырандыкъуэ
Жансит
Жансэхъу
Заур
Заурбэч
Зауркъан
Идар
Инал
Инар
Кургъуокъуэ
Къамбий
Къанщауэ
Къанщобий
Къетыкъуэ
Къэсей
Лъостэн
Лъэпщ
Лъэпщыкъуэ
МатI
МатIэ
Машэ
Мудар
Мэт
Нану
Нартшу
Нащхъуэ
Пщымахуэ
Талъостэн
Тамбий
Тепсэрыкъуэ
Увжыкъуэ
ФIыцIэ
Хьэбашэ
Хьэжбарэ
ХьэматIэ
ХьэфIыцIэ
Хьэщауэ
Шу
Шумахуэ
Шупагуэ
Щолэхъу
Щэрэлыкъуэ
Щэуей
Яхуэмгъуэт
БзылъхугъэцIэхэр
Абыхунэ
Баринэ
Гуащэ
Гуащэланэ
Гуащэлинэ
Гуащэнэ
Гуэщнанэ
Гуэщпагуэ
Даниткэ
Данэ
Данэху
Дахэ
Дахэлинэ
Дахэуэс
Дисанэ
Диснэху
Дисэ
Думэсарэ
Дыгъэ
ДыгъэцIыкIу
Жан
Зизэ
Зузэ
Зэрылэ
КIулинэ
КIурацэ
КIуцинэ
КIуцэ
Лыкуэ
Мазизэ
Мазэ
Нащхъуэ
Налжан
НэфIыцIэ
Нэху
Синэмис
Сипсэ
Уэс
Хьэцацэ
Цацэ
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу: 1. Гуэгушыхъум, къазыхъум я бгъэм трищIэ пшэрыпIэ. 4. Iэщым я шхын. 6. КIуащ БетIал и поэмэ. 7. Уи хьэсэр зэщIэкIамэ, ар къащти хадэм ихьэ. 8. ООН-м и Iэтащхьэ Пан Ги … 10. 1992 гъэм ди республикэм щекIуэкIа президент хэхыныгъэхэм хэтахэм ящыщ зы. Философие щIэныгъхэхэм я доктор. 11. Абы нэ хуащIати, набдзэ жиIащ. 12. Зауэм хэта цIыхухэм … лей хуащI. 13. Адыгэ тхакIуэ, драматург. Абы и цIэр зэрехьэ Налшык и уэрамхэм ящыщ зым. 15. Адыгэ лъэпкъыр а цIэмкIэ дунейм нэхъ дыкъыщацIыхуу щытащ лIэщIыгъуэ кIуахэм. 16. КъуэкIыпIэ гъунэгъум щыщ къэрал цIыкIу, Щамым (Сирием) и гъунэгъуу. 18. Къуажэдэс унагъуэ куэдым я щIымахуэ ерыскъыпхъэхэр абы щахъумэ хабзэщ. 19. ЦIыху къарууфIэ. Е щыхь ин лъэпкъ. 23. ХъумпIэцIэдж Iуащхьэ. 24. Удз сатыр пыупщIа. 27. ХьэкIэкхъуэкIэ шынагъуэ. Е цIыхухъуцIэ. 28. Налшык и уэрамхэр дэзу дэт жыг пхъэ щабэ. 30. ЩIымахуэ щыгъын. 31. Урыс пащтыхь Иуан 4-нэм и щхьэгъусэу щыта адыгэ бзылъхугъэ. 34. ЩоджэнцIыкIу Алий и поэмэ. 36. Зи ныбжьыр мы гъэм илъэс 75-рэ ирикъуа адыгэ тхакIуэ, усакIуэ, ди республикэм и тхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и лэжьакIуэ. 37. Егъэлеяуэ ерыщ. 39. ХадэхэкI. 40. Дзыгъуэм и бий кIэуфIыцI. 41. Зи щIыфэр зэрыщыту «мастэ» псэущхьэ цIыкIу. 42. Зеиншэ. 43. Нало Заур и япэ IэщIагъэу щытар. 44. Пхъэщхьэмыщхьэ плъыжь цIыкIу, купкъ илъу, къызыпыкIэ жыг.
Къехыу: 1. Псэуалъэ зэмылIэужьыгъуэхэр къызыхах жыгышхуэ. 2. ТепIэнщIэлъын. 3. ХъыбарыфI къысхуэпхьащ, … къэблэжьащ. 4. Ди адыгэ тхакIуэ пажэхэм ящыщ, новеллэ тхынымкIэ Iэзэ. 5. Дагъыстэн лъэпкъ. Абы ящыщ куэд ди щIыналъэм исщ. 6. Къэрал думэм и Iэтащхьэ. 9. Ставрополь щIыналъэм хиубыдэ къалэ-курорт. 14. Рэмэданыр … мазэ лъапIэщ. 15. Iэпслъэпс. 17. Джэдкъаз. 20. КъэгъэшыгъуафIэ гуэр. 21. Пхъэ къызэрырабзыкI гъущIхэкI. 22. Адыгэ псалъэжьым зэрыжиIэмкIэ, ар адэжь щIэинщ. 25. Совет Союзым и ЛIыхъужь Яхэгуауэ Михаил, щэнхабзэм, литературэм и лэжьакIуэхэу КъардэнгъущI Зрамыку, Акъсырэ Залымхъан, Болэ Мурат, Мысостышхуэ Пщызэбий, Мысачэ Петр, Бозий Лудин, Балъкъыз Валерэ, Тхьэщыгъуей Жаннэ, Црым Руслан, балетым хэта къэфакIуэ Iэзэхэу Бекъалды Ахьмэд, Къардэн Борис сымэ я къуажэ. (Нэхъапэм ЖанхъуэтхьэблэкIэ еджэу щытащ). 26. Дыгъэ зытримыдзэ лъэныкъуэ. 28. Ар зэуар аркъэным щощтэ. 29. Къуажэ дыхьэпIэм щынэсым, шууейм нэхъ … зищIащ. 32. Европэм ис нэхъ лъэпкъышхуэ дыдэхэм ящыщ. 33. Цы кIэщI щабэ зытет щэкI Iув. 35. Нартхэм я бжьамияпщэ. 38. ЦIыхубзхэм зыкIэралъхьэ хьэпшып цIыкIу. 39. Дыгъэ … е нартыху …
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Жэпуэгъуэм и 12-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу: 6. КъыпцIэ. 7. КъуанщIэ. 9. Гулъэ. 11. Хьэрхьуп. 12. Дохутыр. 13. Гъурц. 14. Бжьыхьэ. 15. ХъуэкIуэн. 18. Щтауч. 20. Пабжьэ. 21. Алътуд. 23. Нэмыцэ. 24. Дыщэпс. 27. Нахътэ. 28. БампIэ. 30. Джэдыгу. 31. Ахъшэм. 33. Блашэ. 34. Гугъэ. 35. ПцIыупс. 36. Щтырыгъу. 37.Абэ. 38. Серчэ. 40. Ныбгъуэ.
Къехыу: 1. Мы. 2. ПцIапцIэ. 3. Фэлъыркъэб. 4. Къаздэхъу. 5. ГъущI. 8. Iэмбатэ. 10.Тырнауш. 16. Iупэцабэ. 17. Хьэрычэт. I9. УнэIут. 22. «Лъапсэ». 25. БанапцIэ. 26. ШыгъэцIыв. 29. Мэлгъэбэг. 32. Мысачэ. 33. Бащлъыкъ. 39. Ер. 41. Гъуо.
