Псэ къабзагъэр зи гъащIэ гъуазэ ДыщэкI Соня
Ди лэжьэгъу, ди ныбжьэгъу бзылъхугъэ щыпкъэ ДыщэкI (ПхытIыкI) Соня Хьэжмусэ и пхъум и ныбжьыр бжыгъэ дахэ ирокъу нобэ. Ар ди щхьэусыгъуэу, абы псалъэ гуапэхэр хужытIэну, ди газетеджэхэми ар нэхъ гъунэгъуу фэдгъэцIыхуну дыхуейщ.
Соня Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Куба къуажэм къыщалъхуащ, абы курыт еджапIэр фIы дыдэу къыщиухащ. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и филологие факультетым щIэтIысхьэри, «Адыгэ псалъэ» газетым щылажьэурэ, а еджапIэ нэхъыщхьэм и дипломи къихьащ Соня. Илъэс плIыщIрэ тхурэ хъуащ ДыщэкIыр лъэпкъ газетым зэрыщылажьэрэ. ЯпэщIыкIэ ар выпускающэу, корректору щытащ икIи а IэнатIэхэм пэрыт цIыхум и пщэ къыдэхуэ къалэнхэр гугъэзагъэу зэфIихащ. Иджыпсту жэуап зыхь секретарым и къуэдзэщи, зи чэзу къыдэкIыгъуэм и теплъэр зыхуэдэнур щызэхилъхьэкIэ, Соня куэдым гу лъетэ. Газетыр нэхъ еджэгъуафIэ, напэкIуэцIхэр я теплъэкIэ нэхъ дахэ, удэзыхьэх зэрыхъуным яужь итщ. Тхыгъэхэм щхьэж я увыпIэ напэкIуэцIым къащыхуегъуэт, я псалъащхьэхэр нэм къыIуидзэу, хэт сурэтхэри зэгъэкIуауэ ирегъэувэ. Абы газет Iуэхум фIы дыдэу зэрыхищIыкIым и гугъу дымыщIами хъуну къыщIэкIынт. «Илъэс плIыщIрэ тхукIэ и IэнатIэм щыпэрыткIэ, и лэжьыгъэм хуэIэзэн хуейкъэ атIэ?!» — жызыIэни къахэкIынкIэ хъунщ газетеджэхэм. Ауэ щыIэщ илъэс щэ ныкъуэкIи нэхъыбэкIи лажьэми, Iуэхум хэмызагъэхэр. Аращи, Соня а иужьрейхэм ящыщкъым. Ящымыщым и мызакъуэу, ДыщэкIыр гудзакъэ хэлъу бгъэдохьэ сыт хуэдэ Iуэхуми икIи лэжьыгъэ и пIалъэкIэ ядогуашэ газетым къэувагъащIэхэм. Абыхэм чэнджэщ щхьэпэхэр яриту, Iуэхум и щэхухэм хигъэгъуазэу апхуэдэщ.
— ДыщэкI Соня и гугъу щыпщIкIэ, фIы куэд пхужыIэнущ. И лэжьыгъэкIи, и дуней тетыкIэкIи, и хьэл-щэнкIи щапхъэу бгъэлъагъуэ хъун бзылъхугъэщ ар, — жеIэ ди редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. — ЦIыхур къикIуа гъуэгуанэм щриплъэжкIэ зытеукIытыхьыжын зэримылэжьар зыхищIэжмэ, абы и гъащIэр псыхэкIуадэ мыхъуауэ аращ, жаIэ. Шэч къытесхьэркъым къыщалъхуа махуэр нобэ зыгъэлъапIэ цIыхубз зэпIэзэрытым абыкIи ныкъусаныгъэ зэрыбгъэдэмылъым. Си гуапэщ Соня и Iуэхухэр дяпэкIи ефIакIуэу псэуну, лэжьэну.
Соня къэгубжьауэ, имычэзууэ зищIауэ тлъэгъуакъым и лэжьэгъухэм, зыгуэрым и жагъуэ хъун псалъэ жриIауи мыхъумыщIагъэ кIэлъызэрихьауи ди фIэщ хъуркъым. Апхуэдэу жыпIэн щхьэкIэ, зи гугъу пщIыр сыт и лъэныкъуэкIи фIы дыдэу пцIыхуу щытын хуейкъэ? АтIэ, дигурэ ди щхьэрэ зэтелъу жытIэфынущ Соня сыт и лъэныкъуэкIи фIы дыдэу зэрытцIыхур, абы и псэ къабзагъэм, ныбжьэгъухэр зэригъэпэжым щыхьэт техъуэ щапхъэ куэди къытхуэхьынущ.
АтIэ дэнэ къыщежьар Соня хэлъ гъэсэныгъэ дахэр? Шэч хэмылъу, и унагъуэрщ, абы и адэ-анэм я дежщ.
ЦIыхухэм пщIэшхуэ къыхуащIу Куба къуажэм дэсащ ДыщэкIхэ Хьэжмусэрэ Аслъижанрэ. Лъэпкъми къуажэдэсхэми я деж фIэлIыкI щаIэт а нэхъыжьхэм, я Iыхьлыхэм Iуэху къалъыкъуэкIамэ, чэнджэщ дахи щагъуэту апхуэдэт. Ахэр зыхиубыда лъэхъэнэм къуажэм дэлъа лэжьыгъэшхуэм и курыкупсэм хэтащ зэщхьэгъусэхэр, гугъуехьхэм зыпыIуамыдзу, я IуэхущIафэхэр щапхъэу ягъэлъагъуэу. Абы къыдэкIуэуи, унагъуэ дахэ, зэгурыIуэ, зэдэIуэж яухуащ, бын хъарзыни япIащ, ирагъэджащ. Сабийр псалъэ къудейкIэ зэрыпхуэмыгъэсэнур фIыуэ зыщIэ зэщхьэгъусэхэм я щIэблэм щапхъэ дахэ ирагъэлъэгъуащ, гъащIэм сыт хуэдэ щытыкIэ иримыгъэувэми, адыгэ хабзэм, нэмысым емыбэкъуэным хуаущиящ. Псыпэр зэрыкIуэм псыкIэри ирожэ, жаIакъэ — щапхъэфIым къыщIэтэджа хъыджэбзым гъащIэм гъуазэ щыхуэхъуащ и адэ-анэм, и дэлъху-шыпхъу нэхъыжьхэу Леонид, Маринэ, Марие сымэ ядилъэгъуа зэпIэзэрытагъыр, гумащIагъыр, Iэдэбагъыр.
ГъащIэм екIу, нэмысрэ хабзэрэ зэрылъщ Соня зыхыхьа ПхытIыкIхэ я унагъуэри. Юрэрэ Сонярэ я къуэ закъуэ Азэмэт Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и экономикэ факультетыр къиухащ, зыхэтхэм фIыкIэ къахэщ щIалэщ.
Къыщалъхуа махуэр нобэ зыхуэдгъэлъапIэ ди лэжьэгъум мыпхуэдэу зыхуэдгъэзэну дыхуейщ: «ПщIэ зыхуэтщI, фIыуэ тлъагъу ди Соня! Уузыншэу, фIыгъуэу уиIэр пхуэбагъуэу, узыщIэхъуэпсыр къохъулIэу, гуфIэгъуэ уи куэду Тхьэм уигъэпсэу!»
«Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэхэр.
