
ДифI догъэлъапIэ
Лэжьыгъэм узэрыпэрытыпхъэм и щапхъэ
Урысбий Хьэмидбий Хьэжмурид и къуэр 1958 гъэм щэкIуэгъуэм и 18-м Бахъсэн районым хыхьэ Кыщпэк къуажэм къыщалъхуащ. 1976 гъэм курыт еджапIэр къиуха нэужь, Ленинград Вознесенскэм и цIэр зэрихьэу дэт Финанс-экономикэ институтым щIэтIысхьащ икIи 1981 гъэм ехъулIэныгъэ иIэу къиухащ. А гъэ дыдэм КъБАССР-м и Къэрал плановэ комитетым экономисту лэжьэн щыщIидзащ. Дзэм къулыкъу щищIэу къигъэзэжа нэужь, Бахъсэн район исполкомым а лэжьыгъэ дыдэр щрихьэкIащ.
1986 гъэм Хьэмидбий, Сбербанкым и Бахъсэн къудамэм и унафэщIым и къуэдзэу лэжьэн щIедзэ, 1988 гъэм а къудамэм и унафэщI ящI. 1993 гъэм «Урысейм и Сбербанк» ОАО-м и Къэбэрдей-Балъкъэр банкым правленэм и тхьэмадэм и япэ къуэдзэу ягъэув, 2002 гъэм щегъэжьауэ нобэр къыздэсым Сбербанкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщIщ.
Хьэмидбий лэжьыгъэм жэуаплыныгъэшхуэ хэлъу пэрытщ икIи республикэм къыхуэщхьэпэн проект инхэр гъэзэщIа хъуным жыджэру иужь итщ. Абы и унафэ щIэт IуэхущIапIэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и экономикэм и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуещI. Япэ иригъэщ Iуэхугъуэхэм ящыщщ хьэрычэтыщIэхэмрэ республикэ унафэщIхэмрэ я зэдэлэжьэкIэр егъэфIэкIуэныр, абы къыпэкIуаращи, Сбербанкым и республикэ къудамэр Къэбэрдей-Балъ-къэрым и инвестор нэ-хъыщхьэхэм ящыщ зыщ.
Сбербанкымрэ КъБР-м и Правительствэмрэ зэгъусэу йолэжь жылагъуэм псэупIэ яхуэухуэным теухуа лъэпкъ проектыр гъэзэщIэным, мэкъумэш IэнатIэм, хьэрычэтыщIэ Iуэху цIыкIум зегъэужьыным. Сбербанкым и мылъку хилъхьэурэ республикэм гъэзэщIа щыхъуащ жыг хадэ, хадэхэкI гъэкIыным, мэкъумэш IэнатIэм къыщыщIагъэкIыр гъэбэгъуэным, иджырей мардэхэм изагъэ медицинэ Iэмэпсымэхэр къыщIэгъэкIыным, теплицэхэр, пхъэщхьэмыщхьэ-хадэхэкI хъумапIэхэр ухуэным ехьэлIа Iуэхухэр.
И лэжьыгъэ нэхъыщхьэм къыдэкIуэу, Урысбий Хьэмидбий жылагъуэ гъащIэми жыджэру хэтщ. КъБР-м и Iэтащхьэм деж щыIэ Эксперт-аналитикэ советым, КъБР-м и банкхэм я ассоциацэм хэтщ. Абы мызэ-мытIэу къыхилъхьащ гъэзэщIакIуэ властымрэ банкхэмрэ я зэдэлэжьэныгъэм фейдэ нэхъыбэ къыпэкIуэу щIын зэрыхуейр, кредит IуэхущIапIэ- хэр цIыхухэм зэрадэла- жьэ щIыкIэм зэрызегъэужьыпхъэр, нэгъуэщIхэри. КъБР-м Парламентым и депутату щылажьэм, бюджетым и хэхъуэмрэ хэщIымрэ фейдэ пылъу зэрызэтеухуапхъэм, мылъку-экономикэ IэнатIэр зэрыунэтIыпхъэм, нэгъуэщIхэми телэжьащ.
Урысбийм экономист лъэщу, унафэщI набдзэгубдзаплъэу зыкъигъэлъэгъуащ, и нэIэ щIэту лажьэ гупыр игъэгушхуэфу, зэрызаужьын Iуэху зэрахуэфу игъасэу къогъуэгурыкIуэ.
Хьэмидбий лэжьыгъэм щызыIэригъэхьа ехъулIэныгъэхэр гулъытэншэу къэнакъым. 2011 гъэм Урысей Федерацэм и Президентым и УнафэкIэ «Урысей Федерацэм щIыхь зи-Iэ и экономист» цIэ лъа-пIэр къыфIащащ. Апхуэдэу къыхуагъэфэщащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и ЩIыхь тхылъыр, 2006 гъэм Урысейм и Сбербанкым «Пэжу и IэщIагъэм зэрыпэрытым щхьэкIэ» и медалыр, 2018 гъэм Сбербанкым и дамыгъэ нэхъыщхьэхэм ящыщыр — «ЩIыхь зыпылъ дыжьын дамыгъэр», нэгъуэщIхэри.
Хьэмидбий Сбербанкым и программэ щхьэхуэхэм япкъ иткIэ, сабий щапI унэхэм мылъкукIэ защIегъакъуэ, езыми псапэ зыпылъ Iуэхухэр ирегъэкIуэкI.
Урысбийм и гуапэу, фIыщIэ яхуищIу игу къегъэкIыж зыдэлэжьа IэщIагъэлI нэхъыжьхэр. Псом япэу къыхэгъэщыпхъэщ Тау Пщыкъан. Абы и унафэм щIэту лэжьэн щIидзащ Хьэмидбий. Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и Къэрал планым и унафэщIым и япэ къуэдзэ Лю- башевский Михаил, къудамэм и унафэщI Боровле- вэ Галинэ къыдэIэпыкъуащ Iуэхум хэзэгъэнымкIэ. Апхуэдэщ ди республикэм и банк зыужьыныгъэр зи цIэм епха, «Урысейм и Сбербанк» ОАО-м и Къэбэрдей-Балъкъэр правленэм и унафэщIу щыта ГубэщIыкI Владимири. «Абы и нэIэм щIэту банк Iуэхум япэ лъэбакъуэхэр щысчауэ щытащ икIи илъэс бжыгъэ куэдкIэ сыдэлэжьати, ди IэщIагъэм и щэху куэдым сыхуигъэ- Iущащ. Къыхэбгъэщмэ, хуабжьу си гуапэу сигу къызогъэкIыж Сбербанкым и унафэщIу лэжьэн щыщIэздзагъащIэм КъБР-м и Президент КIуэкIуэ Валерий къысхуищIа гулъытэр, си Iуэхур къызэрыздиIыгъар. Абы и арэзыныгъэкIэ япэ инвестицэ проектхэр гъэзэщIэн щIэддзауэ щытащ, банкыр зыхуей-зыхуэфIкIэ къызэдгъэпэщащ, ди IуэхущIапIэм и унэщIэр щыдухуэн щIыпIэ тхухихащ. Къанокъуэ Арсен щылэ-жьа илъэсхэми республикэм и псэукIэмрэ эко- номикэмрэ сэбэпышхуэ яхуэхъуа IуэхущIэ куэди гъэзэщIа хъуащ», — игу къегъэкIыж Урысбийм.
НэщIэпыджэ Замирэ.
Хьэмидбий и унагъуэр. 2010 гъэ
И анэ Урысбий Хьэчимэт. 2018 гъэ
Нэхъыжьым и псалъэ
Зыужьыныгъэм хуэщхьэпэ цIыху
Ахъшэ хъумапIэхэр щызэфIэувэ лъэхъэнэм, лэжьакIуэхэм я пщэ къалэнышхуэ щыдэлъа зэманым лэжьэн щIидзащ Урысбий Хьэмидбий. Ленинград дэт финанс-экономикэ институтыр къиуха нэужь, Къэрал планым щылэжьэну къагъэкIуэжати, республикэ унафэщIхэм занщIэу ди лъахэм и район нэхъ иным ягъэкIуащ — Бахъсэн райисполкомым и плановэ къудамэм.
Зэ еплъыгъуэкIэ, псори тэмэмт — IэщIагъэлI ныбжьыщIэр жэуаплыныгъэ зыпылъ IэнатIэ пэрагъэуват. АрщхьэкIэ, «Гострудсберкасса»-м и Бахъсэн район къудамэм лэжьакIуэ яхурикъуртэкъым, унафэщIым и къуэдзэу ягъэувын яIэтэкъым. Апхуэдэ къулыкъум пэрыд- гъэувэн дыщылъыхъуэм, Урысбийр къытхуагъэлъэгъуащ, дэри арэзы дытехъуащ абы. ЩIэныгъэ зыбгъэдэлъ, лэжьыгъэм хуэмыщхьэх, цIыхухэм ядэгъуэгурыкIуэф щIалэр псынщIэ дыдэу Iуэхуми цIыхухэми яхэзэгъащ.
Апхуэдэ лэжьыгъэм щыпэрыхьэм Хьэмидбий щыгъуазэтэкъым къыпэплъэм. Къудамэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ зиIэ зы цIыхуи щылажьэртэкъым, къудамэ 25-рэ къызэщIиубыдэ пэтми (къуажэ къэс дэтт), транспорти, инкассацэ служби щыIэтэкъым, уеблэмэ ахъшэр машинэтедзэкIэ къуажэхэм яхьу арат.
А къудамэм и унафэщI Къардэн Жантемыр и къулыкъум щыпэрыкIым, лэжьакIуэфIу зыкъэзыгъэлъэгъуа унафэщIым и къуэдзэр нэхъыщхьэу дгъэуващ, район Iэтащхьэхэмрэ банкым и унафэщIхэмрэ арэзы зэдэхъури.
Лъэпощхьэпо куэд зыхэлъ лэжьыгъэ пэрыхьами, Урысбийр зэи къикIуэтакъым, Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI и лэжьакIуэхэр къызэщIигъэуIуэри, илъэс зыбжанэм и кIуэцIкIэ банкым и Бахъсэн къудамэр нэхъ пашэхэм хабжэ хъуащ. ИужькIэ КъБР-м «Гострудсберкасса»-мкIэ и управленэм и унафэщIым и къуэдзэ къулыкъур къыщыхуагъэлъагъуэм, и Iэзагъыр иджыри хуримыкъуну къилъытэу, арэзы техъуатэкъым. АрщхьэкIэ, аращ а къулыкъур зыхуагъэфэщар икIи куэд мыщIэу япэ къуэдзэ ящIащ.
А зэманым КъБР-м и Сбербанкыр республикэм и банкхэм я нэхъ ин дыдэт, я нэхъыщхьэ хъуат жыпIэми ущыуэнукъым.
Урысбийм и пщэ къыдалъхьа къалэныщIэхэм къаруущIэкIэ упэрыхьэн хуейт, уи щIэныгъэми, къэухьми, зэфIэкIми зебгъэужьыпхъэт. Хьэмидбий пэлъэщащ абыи.
1995 гъэм Урысейм и Сбербанкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэр щIыналъэ банк нэхъыфIхэм хабжэ хъуащ, иужькIэ япэ, етIуанэ увыпIэхэри къихьащ. А псори зи фIыщIэр, дауи, Хьэмидбийт.
2002 гъэм щегъэжьауэ ар Сбербанкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщIщ, пщIэшхуэ къыхуащIрэ и псалъэр ялъытэу.
Си гуапэу Хьэмидбий сохъуэхъу, узыншагъэ быдэ, гъащIэ кIыхь, ехъулIэныгъэ иIэну.
ГубэщIыкI Владимир.
УФ-м и Сбербанкым и унафэщI Греф Герман Урысбий Хьэмидбий егъэлъапIэ. 2018 гъэ
Центробанкым и унафэщI Геращенкэ Виктор иригъэкIуэкIа зэIущIэм хэтщ. 2003 гъэ
Урысбий Хьэмидбий дохъуэхъу
Сбербанкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщI Урысбий Хьэмидбий Хьэжмурид и къуэм и ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъумкIэ, абы ирихьэлIэу иджыблагъэ УФ-м и Сбербанкым и дамыгъэ нэхъыщхьэр — «ЩIыхь зыпылъ дыжьын нагъыщэр» — къызэрыхуагъэфэщамкIэ дохъуэхъу. Лэжьыгъэ IэнатIэм зэрыпэрыувэрэ пщIэрэ щытхъурэ иIэу, зригъэгъуэта щIэныгъэм хигъахъуэрэ и Iэзагъыр ефIакIуэу къыщалъхуа хэкум хуолажьэ Хьэмидбий.
Нобэ иIэ къарумрэ гукъыдэжымрэ хэмыщIу, цIыхубэм я пащхьэ къыщилэжьа щIыхьым нэхъри къыхэхъуэу, игурэ и псэрэ етауэ зыпэрыт IэщIагъэм къыпэкIуэ хъерым дэбжьыфIэу иджыри куэдрэ псэуну дыхуохъуахъуэ.
Сбербанкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм,
Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм,
«Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм,
«Эльбрус» тхылъ тедзапIэм я лэжьакIуэхэр.
