ЕфIакIуэ, ехъулIэ, фIыуэ тлъагъу щIыналъэ!
Ди лъэпкъэгъу адыгейхэм я гуфIэгъуэщ — жэпуэгъуэм и 5-р Республикэм и махуэщ. 1995 гъэм мазаем и 17-м ар икIи мылэжьэгъуэу абы щагъэуващ.
Сыт щыгъуи хуэдэу, а махуэм гуфIэгъуэ зэхыхьэ, Iуэху куэд республикэм щокIуэкI. ЩIыналъэм и щыхьэр Мейкъуапэ къалэм, нэгъуэщI щIыпIэхэм выставкэхэр, жармыкIэхэр, концертхэр, спорт зэхьэзэхуэхэр къыщызэрагъэпэщ.
Хэгъэрейхэм яхуоблагъэ Урысейм и щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм къикIа хьэщIэ лъапIэхэр икIи, дауи, я къуэш Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Къэрэшей-Шэрджэсымрэ я лIыкIуэхэр. Мыбдежым белджылы щохъу «Зыщ ди блэкIари, зыуэ щрет ди къэкIуэнури» псалъэхэм я мыхьэнэр.
ЗэрыгурыIуэгъуэщи, дэ а щIыналъэм къуэпс куэдкIэ дыпыщIащ, абы теухуа тхыгъэхэри щIэчэ имыIэу тыдодзэ. Ауэ иджыри къэс а республикэм куууэ щымыгъуазэхэр щыIэнкIэ зэрыхъунум къыхэкIыу, аргуэру къытыдогъэзэж: Адыгейр Псыжь, Лабэ, Щхьэгуащэ псыежэххэм я зэхуакум щыIэщ. Адыгэхэм я гъусэу абы щопсэу урысхэр, ермэлыхэр, белорусхэр, украинхэр, нэмыцэхэр, алыджхэр.
Ди лъэпкъэгъухэр мы щIыпIэм къэкIуащ ди эрэм ипэкIэ. Пасэрей алыдж тхакIуэхэм я лэжьыгъэхэм ар IупщI дыдэу къыхощ. Езыхэр лIэщIыгъуэ куэд ипэкIи я зэфIэкIкIэ дунейм щынэхъ бжьыфIэхэм ящыщащ. Дунейпсо археологием и нэхъ фIыгъуэшхуэхэм ящыщщ ди зэманым къэса Мейкъуапэ щэнхабзэр. Абы къыщIэна Iуащхьэ IэрыщIхэм, испы унэхэм, нэгъуэщI телъыджэхэм уащрохьэлIэ.
Зэгуэр мы щIыналъэм пхрыкIыу щытащ Азием икIыу Европэм кIуэ Шылэ гъуэгушхуэр. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, адыгэ псом я дежкIэ лъапсэрыхыу щыта Кавказ зауэм и удынышхуэ къытехуащ мы щIыналъэм. А зауэм хэмыкIуадэу къэнахэр Тыркум, иужькIэ Сириемрэ Иорданиемрэ куэду зэрыIэпхъуам къыдэкIуэу, дуней псом щикъухьа хъуащ. АрщхьэкIэ блэкIар блэкIащ. Абы къыпхуегъэгъэзэжынукъым.
Совет властыр ягъэува иужькIэ ВЦИК-м и Президиумым и унафэкIэ 1922 гъэм бадзэуэгъуэм и 27-м Ку-бань-тенджыз ФIыцIэ областым и Краснодар, Мейкъуапэ къудамэхэм къыхагъэкIри, Адыгей автоном область къызэрагъэпэщауэ щытащ. СССР-м и лъэхъэнэм щIыналъэм хуабжьу зиужьащ. Абы игъуэтащ промышленность пэрыт, къэрал псом щыцIэрыIуэ мэкъумэш хозяйствэ, щэнхабзэ. Ауэ ар япэ лъэбакъуэт. ЛъэхъэнэщIэр къэунэхуащ 1991 гъэм. А илъэсым и мэкъуауэгъуэм щIыналъэм игъуэтащ РСФСР-м хэт автоном республикэм и статусыр. Иджы Урысей Федерацэм хэт адыгэ къэралыгъуэр щытщ УФ-м и щIыналъэхэм ящыщу зи Iуэху нэхъ зэпэщхэм икIи нэхъ псынщIэу зызыужьхэм.
Ди лъэпкъэгъухэр щIыпIэ телъыджэм щопсэу. Ар къулейщ зи теплъэхэм узыIэпашэ бгы лъагэхэмкIэ, бгъуэнщIагъ куухэмкIэ, псыкъелъэхэмкIэ. Хьэджэхъу тIуащIэм щыIам ар зэи щыгъупщэжынукъым. Сыт и уасэ дунейм нэхъ ныбжьышхуэ щызиIэ чэщей хужьышхуэхэр плъагъун къудейр! Дунеяплъэ къэзыкIухьхэр куэду щопэкIу Гъуам аузым, Рэфыбг псым, Гъуазэрыплъ и къурш лъагэхэм. ЩIыналъэм иджыри щагъэхьэзыр пасэ зэманым адыгэ IэпщIэлъапщIэхэм ящIу щыта хьэпшып телъыджэхэр. Ахэр тыгъэ хуащI республикэм къеблагъэхэм.
АрщхьэкIэ, дауи, псом нэхърэ нэхъ лъапIэр дэ фIыуэ тлъагъу щIыналъэм и цIыхухэрщ. Абыхэм я деж нэсу къыщызэтенащ адыгэ хабзэмрэ нэмысымрэ. Абы кIуэ псоми ар хьэкъ ящохъу.
Ди лъэпкъэгъухэм гуапэу дохъуэхъу езыхэм я гуфIэгъуэшхуэмкIэ.
Шал Мухьэмэд.
