Сабийхэм папщIэ
«Эльбрус» тхылъ тедзапIэм илъэс зыбжанэ хъуауэ еджакIуэхэм папщIэ тхылъхэр къыдегъэкI.
«Школ библиотекэ» зыфIаща серием хэту дунейм къытехьакIэщ ЩоджэнцIыкIу Алий (2008); КIыщокъуэ Алим (2015); КIуащ БетIал (2011); Къагъырмэс Борис (2016); Гъубжокъуэ Лиуан (2015); IутIыж Борис (2014); Тхьэгъэзит Зубер (2014) сымэ я IэдакъэщIэкIхэр зэрыхуа тхылъхэр. Нобэ зи гугъу тщIы тхылъитIри 2018 гъэм къыдэкIащ. Ар Ацкъан Руслан зэридзэкIа, Лермонтов Михаил и «Кавказ поэмэхэмрэ» Джэрыджэ Арсен игъэхьэзыра «Пса-лъэжьхэмрэщ». Иужьрейм ихуар псалъэжь къудейкъым. Тхылъым и фIэщыгъэм ар нэгъэсауэ къыбжеIэ: «Псалъэжьхэр. Псалъэ шэрыуэхэр. Нэщэнэхэр. ПсынщIэрыпсалъэхэр. Хъуэхъухэр».
Шэч хэлъкъым мы тхылъитIми сабийхэм я гъусэу балигъхэри зэрыщыгуфIыкIынум. Литературэм и Iуэхур нэхъ хэплъыхьауэ, хэдэн- къыхэхыным тещIыхьауэ щытмэ, псалъэжьхэр, псынщIэрыпсалъэхэр, къуажэхьхэр IуэрыIуатэм и къудамэ нэхъ тыншхэм, адыгэу зыкъэзылъытэж дэтхэнэ зыми ищIэну и къалэнхэм ящыщщ. Псалъэжьым и мыхьэнэр и цIэм къыбжеIэ: ар зэманым «щIимыгъэпща» жыIэгъуэ щIэрыпсу щыт хабзэкъым, бзэми псэлъэкIэщIэ занщIэу къищтэркъым. Ауэ щыхъукIэ, куэд щIауэ къыддэгъуэгурыкIуэ жыIэгъуэхэм я уасэм хэхъуэ фIэкIа, хэщIыркъым. Уеблэмэ урихьэлIэнкIи хъунущ зи мыхьэнэр нобэрей адыгэбзэм къыбжимыIэж, ауэ адыгэгум гурыгъуазэкIэ зыхищIэ псалъэ шэрыуэхэм. Дэтхэнэ адыгэми и анэдэлъхубзэм хузэрихьэ гурыщIэ IэфIым еIусэу, псалъэм и къарур нэсу къэбгъэщхьэпэным утригъэгушхуэу къыпщохъу псэлъэкIэ пщIэн Iэзагъым уезыгъэхъуапсэ псалъэжьхэм.Тхылъхэм ихуар адыгэ псалъэжьхэм я Iыхьэ мащIэщ. Нэхъыжьхэм ящIэж псалъэжьхэр нэхъыщIэхэм ятхыжу къэдублэфтэмэ, тхыдэми къыхэнэнт, лъэпкъми хуэщхьэпэнт.
ЕтIуанэ тхылъым и гугъу мызэ-мытIэу фхуэтщIащ. Ар Ацкъан Руслан и фIыгъэкIэ «адыгэпсэ къызыIукIа» Лермонтовым и поэмэ мыкIуэдыжынхэрщ. Щхьэхуэу къызэрыдэкIам абы еджакIуэ-хэм Iэмал ярет ахэр нэгъэсауэ яджыну. А тхылъхэр сабийхэми егъэджакIуэхэми яхуэщхьэпэнущ я бзэр яджыжынымкIи, ар усакIуэм къызриха урысыбзэм нэхъыфIу щыгъуэзэнымкIи. УсакIуэм и сатырхэр адыгэбзэмрэ урысыбзэмрэ зэриувэ щIыкIэр зэрагъапщэху, езыхэр къызыхэкIа лъэпкъым и литературэм зрагъэужьыным гукъэкI хуэзыщIын къахэкIынри Iуэхум хэлъщ.
ЧЭРИМ Марианнэ.
