IэнатIэр зэрырагъэфIэкIуэным хущIокъу
Ди газетым зэрытетащи, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щэкIуэгъуэм и 27-м щыIащ Егъэджэныгъэм и IэнатIэм кIэлъыплъыныгъэ щегъэкIуэкIынымкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэм и унафэщI Кравцов Сергей, абы и къуэдзэ Музаев Анзор, Зыуэ щыт къэрал экзаменым папщIэ къызэрапщытэ лэжьыгъэхэр щагъэхьэзыр федеральнэ центрым и унафэщI Пономаренкэ Сергей сымэ.
Япэу хьэщIэхэр ирагъэблэгъащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым. КъБКъУ-м и ректор Къарэмырзэ Барэсбий ахэр кIэщIу щигъэгъуэзащ еджапIэм лэжьыгъэр зэрыщекIуэкIым, яIэ мурадхэм. АдэкIэ хьэщIэхэм ирагъэлъэгъуащ «Университетыр — нобэ» выставкэр. «Университетым дызэрыгушхуэ ехъулIэныгъэхэр и мащIэкъым, — жиIащ ректорым. — Ар ящыщщ егъэджэныгъэр къызэрызэригъэпэщ фIагъымкIэ Урысейм и вуз нэхъыфIхэм». Къарэмырзэр тепсэлъыхьащ университетым рейтинг Iэмалыр, Болонскэ егъэджэкIэм и мардэхэр къызэрыщагъэсэбэпым, зэфIагъэкIа щIэныгъэ-къэхутэныгъэхэм, IэнатIэм къыхыхьэ IуэхущIэхэр я лэжьыгъэм зэрыхалъхьэм, нэгъуэщI куэдми. Псом хуэмыдэу хьэщIэхэм ягу ирихьат КъБКъУ-м IэпщIэлъапщIагъэм щыхурагъаджэ и къудамэм и студентхэм я IэдакъэщIэкIхэр. Ахэр яфIэгъэщIэгъуэну еплъащ хэдыкIым, уагъэм я Iэмалхэм студентхэр зэрыхуэIэкIуэлъакIуэм, гъуаплъэм хьэпшып гъэщIэгъуэнхэр къызэрыхащIыкIым. АдэкIэ хьэщIэхэм зрагъэлъэгъуащ университетым и физкультурэ спорткомплексыр, бизнес-инкубаторым щрагъэкIуэкI лэжьыгъэхэми зыщагъэгъуэзащ.
ИужькIэ ахэр щыIащ Налшык къалэ дэт еплIанэ гимназием. Сабийхэм, абыхэм я гъэсакIуэхэм яхуэзащ, 9-нэ, 10-нэ классхэм дерсхэр зэрыщекIуэкIым кIэлъыплъащ, я библиотекэр, пщэфIапIэмрэ шхапIэмрэ зыхуэдэр зрагъэлъэгъуащ.
— Нобэ фи республикэм IуэхугъуитIым дыщытепсэлъыхьыну дыкъеблэгъащ, — жиIащ Кравцов Сергей, журналистхэм къыщепсалъэм. — Япэр — 2014 гъэм Зыуэ щыт къэрал экзаменхэр зэрырагъэкIуэкIынум теухуауэ школхэм я директорхэр, егъэджэныгъэмкIэ щIыпIэ къудамэхэм я унафэщIхэр хэту зэIущIэ едгъэкIуэкIынырщ, етIуанэр Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и лэжьэкIэм зыщыдгъэгъуэзэнырщ. Экзаменхэм я IуэхукIэ дэ къалэн нэхъыщхьэу зыхуэдгъэувыжащ дызытехьэну илъэсым абы и хабзэхэр къызэпамыуду, ягъэува жыпхъэхэм тету ар тэмэму едгъэкIуэкIыныр. Школым фIыуэ щеджа ныбжьыщIэм экзаменхэр нэфI-ней хэмылъу егъэтын хуейщ. Дэ ди къалэнщ абы апхуэдэ Iэмал къыхузэдгъэпэщыну.
Университетым щилъэгъуахэм я гугъу щищIым Кравцов Сергей къыхигъэщащ абы щекIуэкI лэжьыгъэм арэзы къызэрищIар икIи жиIащ Кавказ Ищхъэрэм щыIэ еджапIэ нэхъ лъэщхэм ар зэращыщыр.
— КъБКъУ-м хуэдэ еджапIэ нэхъыщхьэхэрщ Урысейр зыхуэныкъуэр, — жиIащ абы. — Фэ фызэрыщыгъуазэщи, къэралым и вуз 69-м лицензэхэр иджыблагъэ къыIахыжащ, Егъэджэныгъэм и IэнатIэм кIэлъыплъыныгъэ щегъэкIуэкIынымкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэр абыхэм я лэжьэкIэм арэзы къызэримыщIам къыхэкIыу. А къэпщытэныгъэхэр ди IуэхущIапIэм мазищкIэ иригъэкIуэкIащ икIи дэ дызыхущIэкъур щIэныгъэ нэхъыщхьэ щрат еджапIэхэм хабзэ щхьэхуэхэр щыгъэувынырщ. Дэ диIэн хуейкъым абы хуэфэщэн щIэныгъэ ябгъэдэмылъу студентхэм къэрал диплом езыт еджапIэхэр. Урысей Федерацэм зиужьын хуейщ, ар зэлъытыжар абы и цIыхухэм ябгъэдэлъ щIэныгъэрщ. Аращи, цIыхухэм щIэныгъэ тэмэм езымыт еджапIэ нэхъыщхьэхэр зыхуэщIыжыпхъэщ.
Журналистхэр щIэупщIащ зи пщэрылъхэм тэмэму пэмылъэщ еджапIэу къахутахэм адэкIэ къапэплъэр зыхуэдэм.
— Апхуэдэхэм я нэхъыбэр мыкъэрал еджапIэ нэхъыщхьэхэрщ, абыхэм я къудамэу щIыналъэ зэхуэмыдэхэм щыIэхэрщ, — жиIащ Кравцов Сергей. — Абыхэм егъэджэныгъэм и хабзэ куэд къыщызэпауд, абы къыхэкIыуи, ахэр бгъэлэжьэныр тэмэмкъым. Дызытехьэ илъэсым апхуэдэ еджапIэ псоми къэпщытэныгъэхэр щедгъэкIуэкIынущ икIи абыхэм кърикIуам тету адэкIэ я унафэ тщIынущ. Дэ зыгуэрым зэран дыхуэхъуну иужь диту аракъым, ди пщэрылъ нэхъыщхьэр УФ-м и егъэджэныгъэ IэнатIэр едгъэфIэкIуэнырщ, абы зедгъэужьынырщ.
ЩХЬЭЩЭМЫЩI Изэ.
