Мэзкуу и «Спартак»-р и Iэдакъэм йодзэкъэж
Футболистхэм зыхэт командэхэр щахъуэжыну хуит иужь лъэхъэнэм Мэзкуу и «Спартак»-м и щIалэ зыбжанэ бэджэнду зэбгритыкIащ. Абы и тренер нэхъыщхьэ Тедескэ Доменикэ зыхуэмейхэм яхэхуащ ди лъахэгъу Мырзэ Резуани. Арати, 2020-202I гъэхэм я зэхьэзэхуэр иухыхукIэ ар къыщыхутащ Урысей Федерацэм футболымкIэ и премьер-лигэм хыхьагъащIэ «Химки» командэм. Резуан апхуэдизу гупыщIэм фIыуэ хэзэгъащи, иригъэкIуэкIа пэщIэдзэ зэIущIиплIым я хьэрхуэрэгъухэм топищ щахудигъэкIащ, тIум «Химки»-м текIуэныгъэхэр къахуригъэхьу. Иджы Мырзэм хуэфэщэн пщIэ къыхуэзымыщIа Мэзкуу и «Спартак»-р и Iэдакъэм йодзэкъэж, ар зэрыхэкIыжрэ и Iуэхухэр зэIыхьауэ.
Щахыхьа япэ дыдэ джэгугъуэм щыщIэдзауэ Мырзэ Резуан «Химки»-м и пашэ хъуащ. Ар бэджэнду зыта Мэзкуу и «Спартак»-р абы лъандэрэ зэ фIэкIа текIуэфакъым икIи турнир таблицэм щиIыгъа бжьыпэр фIэкIуэдащ. Сыт-тIэ адыгэ щIалэр къэралым и футбол командэ цIэрыIуэм лей къыщыщыхъуар? Дыхэвгъэплъэжыт Iуэхур къызэрекIуэкIам.
20I9 гъэм и бадзэуэгъуэ (июль) мазэм Мэзкуу и «Спартак»-м хэIущIыIу ищIащ «Ростов»-м и гъуащхьэхъумэныкъуэ Мырзэ Резуан къызэрыхыхьамкIэ. А командэм дэщIхэм ящыщ куэдым ар ягу ирихьакъым, ди лъахэгъур адыгэгуу икIи динщIэкъуу зэрыщытым щыгъуазэти. Псоми ящIэж, Урысейм и кубокым и финалым 20I8 гъэм къыщыхъуар: зыхэта «Тосно»-м текIуэныгъэр къыщыхуэзыхьа топыр дигъэкIа иужькIэ, и футболкэр зыщихри, «Черкес» псалъэр зытет майкэр абы къыщIигъэщащ, иужькIэ, гуфIэгъуэ сурэт щызэтрагъэхым, адыгэ ныпыр иIыгъащ. КъищынэмыщIауэ, нэмэз зэрищIри нэщI зэриIыгъри зэи ибзыщIакъым. Апхуэдэу щыт пэтми, «Спартак»-м и тренер нэхъыщхьэу а лъэхъэнэм ягъэувагъащIэ Кононов Олег тригъэчыныхьри, Мырзэр къаригъэщтащ.
Арати, Резуан щыщ зы хъуащ Урысей Федерацэм и футбол командэ нэхъ цIэрыIуэ дыдэ Мэзкуу и «Спартак»-м (абы нэхърэ нэхъыбэрэ ди къэралым и чемпион хъуа щыIэкъым). Мэзкуудэсхэм я Iуэхухэр абы щыгъуэм хуабжьу гугъусыгъут. «Спартак»-р илъэс зыбжанэ хъуауэ зыIэщIэлъ мелардырыбжэ Федун Леонид и мылъкум щысхьыртэкъым лIэщIыгъуэ нэблагъэ ипэкIэ Старостин зэкъуэшхэм къызэрагъэпэщауэ щыта «цIыхубэ командэр» къэралым щыпашэхэм хигъэхьэжын папщIэ. АрщхьэкIэ, Совет Союзыр зэхэщэщэжу Урысей Федерацэр щхьэхуэ хъужа иужькIэ, I990 гъэхэм сыт щыгъуи псоми ятекIуэурэ чемпионыгъэр зыIэщIэзылъхьэжауэ щыта Мэзкуу и «Спартак»-м абы къыщытригъэзэжыфар 20I8 гъэ закъуэращ. Ауэ куэдрэ абыи иригуфIакъым – псалъэмакъ мыщхьэпэхэмрэ зэрыхьзэриймрэ нобэми къыхэкIыркъым.
Iуэхур игъэзэкIуэжыну 20I8 гъэм и кIэухым ирагъэблэгъа белорус IэщIагъэлI Кононов Олег зэрыхуейм хуэдэу гупыр зыкъомрэ хузэщIэгъэрыуIуакъым. Апхуэдэу щыхъум тегъэщIапIэ ищIыну жэрдэм къыхилъхьащ Тулэ и «Арсенал»-м къыщызыгъэпэжахэр. Апхуэдэхэт Мырзэ Резуанрэ Бакаев Залымхъанрэ. Ахэр тIури гъуащхьэхъумэныкъуэт икIи я лъэныкъуэ зырызымкIэ щебгъэрыкIуэурэ я командэм ехъулIэныгъэ куэд къыхуахьат. Къапщтэмэ, Мырзэм «Зенит»-мрэ «Спартак»-мрэ яхудигъэкIа топхэм я фIыгъэкIэщ тулэдэсхэм я цIэр щIэIуар икIи я тренер нэхъыщхьэ Кононовыр лэжьэну Мэзкуу щIашар. Ар езыри, зэрытлъагъущи, фIыщIэмыщIэу къэнакъым: Iэмал зэригъуэту и пашэхэр зришэлIэжащ. Бакаевым и Iуэхур нэхъ тыншт – «Арсенал»-м бэджэнду «Спартак»-м иритати, къыIихыжащ. Мырзэм гугъу дехьын хуей хъуащ - пасэу зращIылIа зэгурыIуэныгъэм ипкъ иткIэ, ар иджыри илъэситIкIэ «Ростов»-м ейт. Урысей Федерацэм и командэ къыхэхам мазэ ипэкIэ ираджа иужькIэ, Резуан и пщIэр нэхъ лъагэжу дэкIуеящ. Ростовдэсхэм ар Iэзэу къагъэсэбэпащ икIи, щIэупщIэ зэриIэр зэралъагъуу, зралъэфыхьу щIадзащ, къыщIахыну мылъкум хэпщIыкIыу хагъахъуэу.
Дапхуэдэу хъуми, Iуэхур тэмэму зэфIэкIащ. Мырзэм Iэмал игъуэтащ куэд набдзэгубдзаплъэу къызыкIэлъыплъ командэ цIэрыIуэм хыхьэну икIи и зэфIэкIыр здынэсыр къыщигъэлъэгъуэну. Ар зэрымымащIэм щыхьэт техъуэфынут иужь илъэситхум ар зыхэта премьер-лигэм щыджэгухэу Мэзкуу и «Торпедо», Грознэ и «Тэрч» (иджы «Ахмат»), Ленинград областым и «Тосно», «Ростов», Тулэ и «Арсенал» командэхэр. Грознэрэ Дон Iус Ростоврэ къищынэмыщIауэ, адрейхэм ар щыпашащ. «Тэрч»-мрэ «Ростов»-мрэ и Iуэхухэр щIыдэмыкIами, Резуан и зэран хэлъкъым: япэм псынщIэу фэбжь щигъуэтащ, етIуанэм и тренер нэхъыщхьэм и джэгукIэр зэриубзыхум Мырзэм ейр темыхуэу къыщIэкIащ.
Мэзкуу и «Спартак»-м и тренер нэхъыщхьэ Кононов Олег и унафэм щIэту Мырзэ Резуан зэIущIи 8 Тулэ щригъэкIуэкIауэ арат. А мащIэри IэщIагъэлI цIэрыIуэм хурикъуат ди лъахэгъум и зэфIэкIыр зэрылъагэр зэригъэщIэн папщIэ. Абы щыгъуэращ Мырзэм дигъэкIа топхэм «Спартак»-мрэ «Зенит»-мрэ щыхигъэщIар икIи «Арсенал»-р зэи къэмыхъуауэ Iэта щыхъуар. ТопитI зэуэ къахудэзыгъэкIа адыгэ щIалэри мэзкуудэсхэм ягу ираубыдат.
Хьэлэмэтращи, фIы дыдэу зыкъыщызэкъуихыу къэралым и командэ къыхэхам ирагъэблэгъэну Iэмал къезыта Тулэ и «Арсенал»-р ибгынэну Резуан хуейтэкъым. Абы бэджэнду зэрырата пIалъэр иухыу зей «Ростов»-м игъэзэжа пэтми, ар щIэх-щIэхыурэ и унафэщIу щытахэм къепсалъэрт икIи яжриIэрт зэгурыIуэныгъэм пащэнымкIэ хэлIыфIыхьыну. АрщхьэкIэ туладэсхэм зралъэфыхьыхукIэ, Мэзкуу и «Спартак»-р япэ къищащ.
Мырзэ Резуан «Ростов»-м щыхыхьа 20I8 гъэм и уасэу щытар еврэ мин 700-щ. Бэджэнду «Тосно»-м иритри абы къэралым и кубокыр къригъэхьщ, иужькIэ «Арсенал»-м дэщIыгъуу Европэм и кубокхэм щIэбэнынухэм къахэхутэщ, Урысей Федерацэм и команэ къыхэхам ирагъэблагъэри и уасэм хуэдитху-хыкIэ зэуэ хэхъуащ.
АрщхьэкIэ Кононовымрэ Мырзэмрэ куэдрэ зэдэлэжьакъым. Резуан яхыхьэри, мазитI фIэкIа дэмыкIауэ белорус IэщIагъэлIыр и къулыкъум трагъэкIащ. Тедескэ Доменикэ тренер нэхъыщхьэу ягъэува иужькIэ ди лъахэгъур хуэм-хуэмурэ иригъэкIуэтэкIащ, езым къыздишахэм утыкур хуит яхуищIри. Зэхьэзэхуэм и гъатхэ Iыхьэм ар джэгупIэ губгъуэм къызэрихьар закъуэтIакъуэхэщ, ари зэIущIэхэм я кIэух дыдэм. Апхуэдэ щытыкIэм зи къаруилъыгъуэ адыгэ щIалэр арэзы къищIынкIэ Iэмал иIэтэкъым. Абы щыгъуазэ премьер-лигэм и командэ зыбжанэ хуабжьу хущIэкъуащ Мырзэр зыхагъэхьэну. АрщхьэкIэ езым къыхихар Мэзкуу и Iэгъуэблагъэм хыхьэ Химки щIыпIэм и командэращ.
Коронавирус уз зэрыцIалэр щыета гъатхэпэм и кIэухым ирихьэлIэу абы япэ дивизионым етIуанэ увыпIэр щиIыгъыу зэхьэзэхуэр зэпагъэуат икIи, Iуэхур кIыхьлIыхь щыхъум, зэпеуэм щIрамыгъэдзэжу, щхьэж здэщытыр къыхуагъэнащ. Апхуэдэ щIыкIэкIэ «Химки»-м Iэмал игъуэтащ премьер-лигэм щыджэгуну. АрщхьэкIэ абы текIуэдэну мылъкур зэрыкуэд дыдэр зыщIэ къулыкъущIэхэм ар хуагъэдэхакъым икIи гуп нэхъыщхьэм хэмыхьэмэ зэрынэхъыфIыр е закъыщIэзыгъэкъуэн лъэныкъуэкIэ къыщагъутын хуейуэ жаIащ. Зэрызехьэр кIыхь хъуащ икIи 2020-202I гъэхэм я зэхьэзэхуэм щIидзэным зы тхьэмахуэ иIэжущ Iуэхум унафэ щигъуэтар – сытми «Химки»-р премьер-лигэм хагъэхьащ.
Хагъэхьа щхьэкIэ ар зэпеуэм хуэмыхьэзыру къыщIэкIащ икIи турнир таблицэм и кIэух увыпIэхэм къыщыхутащ. Апхуэдэм и деж къызэрыхъу хабзэти, тренер нэхъыщхьэхэр яхъуэжу хуежьащ. Юранрэ Гунькорэ мазэ зырыз-тIурытI ягъэлэжьауэ аращ. Иджыблагъэ тренер нэхъыщхьэу ягъэува Черевченкэ зэхьэзэхуэм нэхъ хуэжыжьаплъэу къыщIэкIащ икIи и пщэ къралъхьа гупыр щытыкIэ гугъум къришын папщIэ футболист лъэрызехьэ зытIущ зэрыхуейр къагуригъэIуащ. Япэ дыдэу зи цIэ къриIуар ди лъахэгъу, Мэзкуу и «Спартак»-м щызу къимыгъэсэбэп гъуащхьэхъумэныкъуэ Мырзэ Резуанщ. КъищынэмыщIауэ, адыгэ щIалэр зыIэригъэхьэну щIэхъуэпсырт Екатеринбург и «Урал»-ри. Абы и унафэщIым мазэ ипэкIэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм яжриIат Мырзэр зыхагъэхьэн папщIэ «Спартак»-м зэрыгурыIуар икIи Резуан и арэзыныгъэ фIэкIа Iуэхум зэрыхуэмыныкъуэжыр.
И унагъуэр зэса Мэзкуу иIэпхъукIыу Сыбырым кIуэну и нэ къикIыртэкъым ди лъахэгъуми, екатеринбургдэсхэр игъэщIэхъуащ. Къалащхьэм и Iэгъуэблагъэ Химким папщIэ уджэгун щхьэкIэ зыщIыпIи ущIэIэпхъуэн щыIэкъым.
- Си гуапэщ сахыхьэну къысщIэхъуэпса гупымрэ къысхуэныкъуэ тренер нэхъыщхьэмрэ гъусэ сазэрыхуэхъуар,- жиIащ Резуан. - Черевченкэ Игорь дэрэ куэд щIауэ дызэроцIыху, Тулэ и «Арсенал»-м сыщыхэтым си гъэсакIуэу щытащ, икIи игъэув къалэнхэмрэ и мурадхэмрэ фIыуэ сыщыгъуазэщ. Аращ нэхъыбэу тезыгъэчыныхьар икIи къызэлъэIуар «Химки»-м сыхыхьэну. ГупыщIэм сызэрыхэзэгъэным, абы сэбэп сызэрыхуэхъуным хуабжьу сыхущIэкъунущ. Сэри си зэфIэкIыр здынэсыр къэзгъэлъэгъуэнымкIэ ар IэмалыфIщ.
Къэхъуам темыпсэлъыхьу, дауи, къэнакъым Мырзэм и Iуэхухэр зезыгъакIуэ Клюев Александри.
- Псом япэрауэ, Резуан хуейщ топ джэгуну икIи зыхэт гупым сэбэп хуэхъуну, - жиIащ абы. – Ар зэфIэкI лъагэ зиIэ икIи зыкъэзыгъэлъэгъуэну зыфIэфI щIалэщ. Футболист нэсым зэрихабзэу, ар сыт щыгъуи джэгупIэ губгъуэм къихьэну, текIуэныгъэ инхэм хущIэкъуну хуейщ – Мэзкуу и «Спартак»-м апхуэдэ Iэмал иужь лъэхъэнэм къыщратакъым. Зыщыдгъэгъупщэнкъым Резуан абы щыхыхьам Урысей Федерацэм и командэ къыхэхам ираджэу зэрыщытар. Ар а пщIэ лъагэм иджыри хущIэкъунущ, ауэ япэщIыкIэ «Химки»-м екIурэ ещхьу зыкъыщигъэлъэгъуэну хуейщ.
Ди лъахэгъур зыхыхьа гупри гуфIэт.
- Хуабжьу щIэгъэкъуэнышхуэщ Мырзэ Резуан къызэрытхыхьар, - жиIащ «Химки»-м и спорт директор Ульянов Дмитрий. – Езыри абы хущIемыгъуэжыну къытщохъур. Мырзэр псоми яцIыху футболист лъэщу, ауэ «Спартак»-м хуэфэщэн джэгугъуэ зэман къыщрамытауэ. Ар зыхэдгъэхьэн папщIэ хуабжьу гугъу зедгъэхьащ икIи ди гуапэщ адрей къыщIэупщIахэм дэ дакъызэрыхихар.
Мырзэ Резуан «Химки»-р куэдкIэ къызэрыщыгугъыр къигъэлъэгъуащ яхыхьэну зэгурыIуэныгъэр зэрызэращIылIэри зы махуэ фIэкIа дэмыкIауэ джэгупIэ губгъуэм къызэрырагъэхьам. Адыгэ щIалэр абы зэрыхэтар иужь сыхьэт ныкъуэращ, ауэ и хьэрхуэрэгъухэр а зэман кIэщIым икъукIэ игъэгулэзащ.
КъыкIэлъыкIуэ джэгугъуэм Мырзэ Резуан япэ дакъикъэхэм щыщIэдзауэ кърагъэхьащ. Иужь дыдэ увыпIэхэм ящыщ зым щыт «Химки»-р IущIат зэхьэзэхуэм щыпашэ Мэзкуу и «Спартак»-м. Ди лъахэгъур абы хуабжьу щыжыджэращ икIи тхьэмахуэ ипэкIэ бэджэнду зыта гупым топ яхудигъэкIынуи хузэфIэкIащ. ЕрагъкIэщ мэзкуудэсхэр Мырзэм и гупым зэрыпэлъэщар.
АдэкIэ Дон Iус Ростов щыхьэщIащ. Абы хэгъэрейхэм Резуан щахудигъэкIа топым «Химки»-м текIуэныгъэр къыхуихьащ икIи премьер-лигэм щыIа зи чэзу джэгугъуэм щынэхъыфI дыдэу къалъытащ. Европэми щафIэтелъыджэу щагъэлъэгъуащ и хьэрхуэрэгъуиплIым зэкIэлъхьэужьу яIэщIэкIыу адыгэ щIалэр къызэрыхэжаныкIар.
Къэралым и чемпион «Зенит»-ми топ худигъэкIыным зы мащIэ дыдэщ иIэжар. Ди жагъуэ зэрыхъущи, санкт-петербургдэсхэр къригъэлащ я гъуащхьэхъумэхэм ящыщ зым.
Зыхэта джэгуиплIым ещанэ топыр я хьэрхуэрэгъухэм щахудигъэкIащ адыгэ щIалэм Къэзан и «Рубин»-р къыщрагъэблэгъам. Абыи «Химки»-м текIуэныгъэр къыхуихьащ икIи зэрыта щытыкIэ гугъум турнир таблицэм къыщришу щIидзащ.
Нэрылъагъущ Мырзэ Резуан и зэфIэкIыр щигъэлъэгъуэфын гуп зэрыхэхуэжар. Иджы щыщIэдзауэ «Химки»-м и унафэщIхэр щIохъуэпс бэджэндым и пIалъэр иухмэ зыхагъэхьэпэну. АрщхьэкIэ, сыту пIэрэ ищIэнур илъэс дэкIмэ ар зей Мэзкуу и «Спартак»-м?
 
Жыласэ Заурбэч.
