Кулиев Къайсын 100
Лениным и саугъэтым и лауреат, СССР-м и Къэрал саугъэтым, РСФСР-м Горький Максим и цIэр зезыхьэ Къэрал саугъэтым я лауреат, КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ Кулиев Къайсын къызэралъхурэ щэкIуэгъуэм и 1-м илъэси 100 ирокъу.
Адыгэ усакIуэшхуэ КIыщокъуэ Алимрэ Кулиев Къайсынрэ я зэхуакум дэлъа зэныбжьэгъугъэ лъагэм куэд тетхыхьащ. Дэ дыщыгъуазэщ Хэку зауэшхуэм щыгъуэ Кулиевыр щIытIым деж уIэгъэ хьэлъэ щыхъуауэ КIыщокъуэм ар мафIэ лыгъейм къызэрыхихам. Апхуэдэу Алим и «Нал къута» романым щхьэкIэ къулыкъу зыIыгъхэм зауэ къыщращIылIам, псом япэу адыгэ усакIуэшхуэм къыщхьэщыжар Кулиев Къайсынщ.
1985 гъэ пщIондэ, Къайсын и гъащIэр иухыху, а тIум яку зэныбжьэгъугъэ быдэ дэлъу къызэдекIуэкIащ. Кулиев Къайсын хуэгъэпса усэ зыбжанэ КIыщокъуэм итхащ. Абыхэм ящыщ уситI нобэ тыдодзэ.
КIыщокъуэ Алим
Ди зэшыныгъэм куэд щIэттащ
Кулиев ъайсын хузытх
Зы лэгъупыкъум и кIапитIыр
Дэ тIум тIэщIэлъу дыкъэхъуащ.
Ди Шэджэмыпсым и IуфитIыр
Адэ унапIэ дэ тхуэхъуат.
Ди жэщи махуи тIуми зыуэ,
Зы гузэвэгъуэщ дэ диIар.
Ди натIэ хъумкIэ дыарэзыуэ,
Дэ тщыгъупщакъым къыджаIар.
Къыщыхъум зауэ, дист зы абгъуи,
Зы гъуэгу дэ тIури дытехьащ.
Дыкъащтэу тщIакъым зыми кIэбгъуи,
Гугъуехь тхуэфащэр тIуми тхьащ.
Кърым дыщыIэу сэ сощIэжыр
БгъуэнщIагъ дыщIэсу дыщыгъар,
УIэгъэ птелъу лъы къыпщIэжыр
Къыбдалъагъуну уи гугъат.
Уи лъэпкъ лъэужьыр пхууэ лъэсу
Пхъэ лъакъуэр пIыгъыу
гъуэгу уежьат.
Арт уи насыпыр зыдынэсыр,
Уэ нэщхъеягъуэм упежьат.
Зэкъуэшщ жедгъэIэу, дымыхамэу
Ди зэшыныгъэм куэд щIэттащ.
Пшэр къешэкIауэ мазэр къамэу
Дэ тIум ар Iэщэу къыдатащ.
Ди Iуащхьэмахуэр – ар зы Iуащхьэщ,
ЩхьитI пыту лъагэу урелъагъу.
Дыгъэпсыр хуадыр джанэ Iэщхьэу
Абы хуэдизыр зи инагъ.
Уи лъэпкъым щIыхьыр хузэIуощэ,
Абы хуэдизи къыбогъэхъу.
Илъэсым ящIэр махуэм уощIэ,
Аращ щIыпхуатхыр нобэ хъуэхъу.
Дэ зы уэрэдым и дамитIу,
Зы фоч зэгуэту дызэкъуэтщ.
Зы къамэ закъуэм дыридзитIу
Дэ лIыгъи щIыхьи дымыгуэш.
Дышущ, тхуэфащэ дыкъикIуэтым?
Сыхэхуэм мафIэ, сыкъыхэх.
Толъкъуным лъагэу зыкъиIэтым,
Ди гущхьэ дыдэм щотIысэх.
КъыпхуащIыр ноби уэ гукъэкI
Кулиев Къайсын и фэеплъу
Ушу ерыщти уэ, Къайсын,
Иджы, мис, зыши уимыIэж.
Уи лъэпкъыр уэ урамыIэжу,
Зэхэсщ ныщхьэбэ, мэгуIэж.
Унафэ уишми къыхуэпщIат:
НэгъуэщI уэ пхуэдэ къагъуэтыху
Къурш лъапэм хъуакIуэу
ар щIэтыну,
Игъуэту хуеихукIи нартыху.
Уи нэгу щIэкIахэм хэт щIэупщIэр.
Уи фэ дэкIари пхуэмыбжын.
Ухъужщ цIэрыIуи уаIэтащи,
Насыпыр изи уи хъуржын.
Уэ лIы ухуэдэу узэуащ.
Iэрыхуэт сэшхуэр икIи жант.
Уи хъыбарыфIхэр вагъуэм нэсырт,
Уи хэку гунэсри бгъуэтыжат.
ЦIыхубз гулъытэ къыпхуэзыщIи
Я щхьэр фIэхуауэ мэгуIэж,
Я нэпскIэ хьэдэр уагъэпскIыну
Гъын щагъэтамэ, къаублэж.
Ди Iуащхьэ тхъуахэр къэувауэ
Щым хъуауэ уи щхьэм къыхуоплъэкI.
Уэ уахуэусэу ебгъэсащи,
КъыпхуащIыр ноби уэ гукъэкI.
Убегъымбару укъалъытэрт.
Уэ набдзэу хэкум уриIащ.
Шэджэм псыкъелъэхэм, упсалъэм,
ЖамыIэу псалъэ, къодэIуащ.
Ухъуат уIэгъэ сэ ущысхьым…
Си щIыбым уилъу бгым дехынт.
СхузэфIэкIамэ, укъэсщтэнти.
Бэн узыдэлъми укъисхынт.
НэщIэбжьэ хьэлъэу нэгу щIэкIар
ИкIэм-икIэжым пIуэтэжащ.
Уэ батэкъутэр щыбгъэшауэ
Дунейри къолри къэнэжащ.
Уэлбанэщ нобэ, ауэ уафэм
Гъуэгъуэн къуимыкуу зеущэху.
Къыздамыгъазэм бгъэзэжащи,
Уэ плъагъужынкъым дуней нэху.
Зэуэн-бэнэным ухэкIыжри
Сэшхуэ Iэрыхуэр иплъхьэжащ.
Ящымыгъупщэу яхъумэнкъэ
Хэкум уэ фIыгъуэу къахуэпхьар.
