Зэныбжьэгъугъэм и нэщэнэу
ЗэрытщIэщи, ди республикэм щIыналъэ куэдым щэнхабзэ, гъуазджэ зэпыщIэныгъэхэр яхуиIэщ. Хабзэ дахэ хъуауэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и музейхэм щIэх-щIэхыурэ щагъэлъагъуэ нэгъуэщI щIыпIэхэм щыщ сурэтыщIхэм я лэжьыгъэ купщIафIэхэр. Апхуэдэу КъБР-м и Лъэпкъ музейм утыку къыщрахьащ Краснодар крайм и «Урысейм и сурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэ» IуэхущIапIэм и художникхэм я IэдакъэщIэкIхэр.
«Традиции и современность» выставкэр Краснодар краймрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я «Зэныбжьэгъугъэ» гъэлъэгъуэныгъэ-узэщIыныгъэ проектым щыщ Iыхьэщ. Ар къыхалъхьащ Кавказ Ищхъэрэмрэ Урысей Ипщэмрэ хыхьэ щIыналъэхэм я щэнхабзэ зэпы-щIэныгъэхэр нэхъри ягъэбыдэн папщIэ. Ижь-ижьыж лъандэрэ къогъуэгурыкIуэ гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ я цIыхухэм яку зэныбжьэгъугъэ дахэрэ гуапагъэрэ дэлъу. Фигу къэдгъэкIыжынщи, мы Iуэхум хыхьэ япэ выставкэр Краснодар крайм и Художественнэ музейм нэгъабэ щекIуэкIащ. Абы щагъэлъэгъуащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и сурэтыщI нэхъыжьхэм я IэдакъэщIэкIхэр. Иджырейм хагъэхьащ Кубань къэрал университетым живописымрэ графикэмкIэ и кафедрэм и профессорхэмрэ доцентхэмрэ, гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэхэм, щIыналъэпсо, урысейпсо, дунейпсо зэпеуэхэм пашэ щыхъуа Художникхэм я лэжьыгъэ щIэщыгъуэхэр.
Иджырей гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьа сурэтхэм удахьэхырт, дахагъэм ухуашэрт. Апхуэдэхэт жанр зэмылIэужьыгъуэм щыщ сурэтхэр, удз гъэгъахэр, щIыналъэм и щIыуэпсым и къулеягъэр къызэщIэзыубыдэ пейзажхэр, къэрэндащкIэ ящIа графикэ сурэтхэр.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин и гуапэу къыхигъэщащ Краснодар крайм къикIа хьэщIэхэм я лэжьыгъэ зыбжанэ Къэбэрдей-Балъкъэрым тыгъэ къызэрыхуащIар, я псэм щыщ Iыхьэ республикэм къагъанэу. Ар и нэщэнэщ щIыналъэхэм яку дэлъ зэныбжьэгъугъэм. Министрым Краснодар къикIа сурэтыщIхэу Чирковэ-Плотниковэ Людмилэ, Денисенкэ Виктор, Устрицкая Надеждэ, Котелевская Людмилэ, Беднаржик Ольгэ, Ведерников Игорь, Яковлев Владимир, Васильев Анатолий, Лымарь Сергей сымэ, нэгъуэщIхэми фIыщIэ тхылъхэр яритащ.
— СурэтыщI Чирковэ-Плотниковэ Людмилэ и жэрдэмкIэ нэгъабэ Кубань щедгъэжьа мы Iуэхум мыхьэнэшхуэ иIэщ, — жиIащ КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Темыркъан Геннадий. — Щхьэусыгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ 90 гъэхэм щIыналъэ, къэ-рал куэдым я щэнхабзэ лэжьакIуэхэр зэпэIэщIэ хъуами, иджы я зэныбжьэгъугъэр ягъэбыдэну, зэдэлэжьэну гупыж зэращIар куэд и уасэщ. Япэрей выставкэр Кубань щыщекIуэкIам, бысымхэм къахуэдгъэнащ ди сурэтыщIхэу Плотников Василийрэ Сындыку Анатолийрэ я лэжьыгъэхэр. Ар зэныбжьэгъугъэм и япэ лъэбакъуэт. Краснодар щеджащ ди художник зыбжанэ. Ахэр Глуховцев Александр, Пономаренкэ Павел, Ваниевэ Раисэ, Индрис Залымхъан, Конин Анатолий, КIыщ Мухьэдин, Акъсырэ Михаил, Ездэч Владимир, Мэлбахъуэ Борис сымэщ. А хабзэ дахэм дяпэкIи къыпытщэну, зедгъэужьыну ди мурадщ.
— «Зэныбжьэгъугъэ» проектым куэд къызэщIеубыдэ икIи мыхьэнэшхуэ иIэщ, — жиIащ Кубань къэрал университетым живописымкIэ и кафедрэм и профессор, Кубань щIыналъэм гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Денисенкэ Виктор. — Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм нобэ сыщыкIуам къэсщIащ живописым-кIэ академик хъуа куэдым я егъэджакIуэу щыта, сурэтыщI цIэрыIуэ Темченкэ Иван ди художественно-графикэ факультетыр къызэриухар. Кавказ Ищхъэрэм и сурэтыщI гъуазджэм и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэфI хуэзыщIа нэхъыжьыфIхэм я гъуэгум дрикIуэу, щэнхабзэр ипэкIэ зэрыдгъэкIуэтэным, абы зэрызедгъэужьыным, щIэблэм нэхъыжьхэм пщIэ хуащIу къызэрыдгъэхъуным, абыхэм дахагъэр зэрызыхедгъэщIэным ды-хущIокъу. Къэбэрдей-Балъкъэрым къэтшащ Краснодар къалэм, Краснодар крайм я сурэтыщIхэм я лэжьыгъэ нэхъыфIхэр. Проектыр щIыналъэхэм ди зэныбжьэгъугъэм и япэ лъэбакъуэщ. Гъэлъэгъуэныгъэр къызэгъэпэщынымкIэ дэIэпыкъуэгъу хъуахэм, абы зыкърезы-гъэхьэлIахэм фIыщIэ фхуэфащэщ.
«Зэныбжьэгъугъэ» Iуэхур къыхэзылъхьа Чирковэ-Плотниковэ Людмилэ ди республикэм и сурэтыщI Плотников Василий ипхъущ. Выставкэм къекIуэлIахэм абы фIыщIэ яхуищIа нэужь, и гуапэу къыхигъэщащ Налшык къалэм хуиIэ лъагъуныгъэм проектыр зэрищыхьэтыр. Чирковэ-Плотниковэ Людмилэ жиIащ Iуэху дахэм дяпэкIи къыпащэну зэрыщыгугъыр.
Краснодар крайм и сурэтыщIхэм Налшык къалэм и Сабий художественнэ школхэм я гъэсэнхэм папщIэ мастер-класс ятащ. ХьэщIэхэм я лэжьыгъипщI Къэбэрдей-Балъкъэрым саугъэт къыхуащIащ, я зэхущытыкIэ дахэмрэ зэпыщIэныгъэмрэ я нэщэнэу.
Гъэлъэгъуэныгъэр накъыгъэм и 15-м зэхуащIыжынущ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
