Лъэпкъ библиотекэр илъэс 95-рэ ирокъу
Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэр къызэрызэIуахрэ илъэс 95-рэ иджыблагъэ ирикъуащ. Библиотекэхэм я урысейпсо махуэм ирихьэлIэу а Iуэхугъуэр дгъэлъэпIэну дыубзыхуащ. Ар библиотекэм и лэжьакIуэхэми, тхылъеджэхэми, IуэхущIапIэм пыщIэныгъэ хузиIэ псоми я махуэшхуэщ.
1921 гъэм библиотекэр зы къат хъу ухуэныгъэу щытащ. А зэманым IуэхущIапIэм и фондым тхылъ 400-м щIигъу щахъумэрт. РСФСР-м и библиотекэ- хэм я лэжьакIуэхэм я япэ съездым хэта Ларинэ Аннэ библиотекэм и унафэщIу щыщыта илъэсхэм лэжьыгъэшхуэ ирагъэкIуэкIащ. А Iуэхум жыджэру хэлIыфIыхьащ тхылъ хъумапIэр зыхуей хуэгъэзэным ехьэлIауэ мызэ-мытIэу щIыналъэм, къэралым я унафэщIхэм зыхуэзыгъэза щIэныгъэлIхэр. 1922 гъэм библиотекэм къыщызэрагъэпэща Тхылъым и ныбжьэгъухэм я зэгухьэныгъэм хэтхэм РСФСР-м и Наркомпросым хыхьэу щыIа политикэ узэщIыныгъэмкIэ Комитет Нэхъыщхьэм и унафэщI Крупская Надеждэ лъэIу тхыгъэ хуагъэхьащ, IуэхущIапIэм тхылъхэр щызэхуахьэсынымкIэ къадэIэпыкъуну. ИлъэситIым къриубыдэу Москва къикIыурэ къэкIуащ урыс классикхэм я тхыгъэхэр щызэхуэхьэса къыдэкIыгъуэхэр, щIэупщIэшхуэ зиIэ щIэныгъэ литературэр.
Хэку зауэшхуэр щыщIидза илъэсхэм библиотекэм и фондым тхылъ мини 115-рэ щIэлът. А илъэсхэм абы цIыху мин 11 екIуалIэрт. Къэбэрдей-Балъкъэрым нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр къыщебгъэрыкIуам ухуэныгъэр зэхакъутащ, тхылъхэм я нэхъыбэр мафIэм исащ. Къалэр бийм къыщыIэщIахыжа япэ махуэхэм щыщIэдзауэ библиотекэр къагъэщIэрэщIэжын щIадзащ.
60 гъэхэм ирихьэлIэу библиотекэм и ухуэныгъэщIэр хьэзыр хъуащ, и къудамэщIэхэр къызэIуахащ: лъэпкъ, лъахэхутэ, патентно-техническэ, нотно-музыкальнэ, сабий литературэхэр, нэгъуэщIхэри. А зэманым Къэбэрдей-Балъкъэрым япэу къыщыдэкIын щIи-
дзащ «Летопись печати КБАССР» библиографие лэжьыгъэ гъэщIэгъуэныр.
1997 гъэм электрон лъахэхутэ каталогыр къызэрагъэпэщащ. А гъэхэм библиотекэм тхылъеджэ мин 30-м щIигъу екIуалIэрт, фондым щахъумэ тхылъхэм я бжыгъэр мелуанитIым щIигъу хъуащ. 80 гъэхэм корпусыщIэ яухуащ, метр зэбгъузэнатIэу 4300-рэ хъууэ. Къахьа грантым и фIыгъэкIэ 2002 гъэм правовой информацэмкIэ публичнэ центр къызэIуахащ. Абы и лэжьакIуэхэр Москварэ Кърымымрэ щагъэхьэзыращ. 2006 гъэм лъахэхутэ, каталог зэхэтхэр электрон Iэмалым тету къызэрагъэпэщащ. Лъэпкъ къэрал библиотекэм хэлъхьэныгъэфI хуищIащ щIыналъэм и «Книга о Доне и Северном Кавказе» каталогыр зэфIэгъэувэным. Библиотекэм и тхылъеджэхэм я зэгухьэныгъэхэмрэ клуб-хэмрэ я лэжьыгъэхэм заубгъуащ.
2010 гъэм щыщIэдзауэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм и лэжьыгъэр иригъэфIэкIуащ. Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэу 16 къызэригъэпэщащ. Апхуэдэхэщ «ТхакIуэшхуэхэмрэ узэщIакIуэхэмрэ» сурэт гъэлъэгъуэныгъэр, «Ди уэрамхэм я цIэр зезыхьэ лIыхъужьхэр — фытщыгъупщэркъым!», «Ветераным ехъуэхъу!», «Зауэм теухуа тхыгъэхэм сабийхэм дакъыхуоджэ», «Фэеплъ» Iуэхухэр, «Библиотекэхэм я жэщ», «Гъуазджэхэм я жэщ», «КъБР-м и щэнхабзэу макъамэр зи бэ» мультимедийнэ щIэнгъуазэхэмрэ псалъалъэхэмрэ, «КъБР-м и литературэ картэ», «КъБР-м къыщалъхуа Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужьхэр», сурэт щIынымкIэ «Налшык — зауэлI щIыхьым и къалэщ» зэпеуэр, «Лъэпкъ къэрал библиотекэм и сайт», нэгъуэщIхэри.
«Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм 2014-2018 гъэхэм зегъэужьыным и IуэхукIэ» программэм хыхьэу IэмалыщIэхэр ди лэжьыгъэм къыщыдогъэсэбэп. Илъэс блэкIахэм къыхэтлъхьа зэхыхьэшхуэхэм ящыщщ ТекIуэныгъэ Иныр къызэрахьрэ илъэс 70 зэрырикъум, щэнхабзэмрэ литературэмрэ я илъэсхэм теухуахэр. ЗэIущIэ зэмылIэужьыгъуэу 518-рэ едгъэкIуэкIащ.
Нэхъыщхьэращи, ди лэжьыгъэр хуэунэтIащ гъэ кIуам зи бжыгъэр 56.816 хъуа ди тхылъеджэхэм IуэхущIапIэм и лэжьакIуэхэм хуащIэ Iуэхутхьэбзэхэр зэредгъэфIэкIуэнум. Гуапэщ ди библиотекэм и электрон сайтыр къэзыгъэсэбэпхэм я бжыгъэм зэрыхэхъуар. ХъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэм ди IуэхущIапIэм теухуа тхыгъи 170-рэ ягъэхьэзыращ. Иужьрей зэманым зэфIэдгъэкIахэр къэппщытэжмэ, IуэхущIапIэм и унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм ехьэлIа лэжьыгъэшхуэ къыдэхъулIащ. ДызыхуэкIуэ илъэсхэм къытпэщылъ къалэнхэр дгъэзэщIэну ди мурадщ «Лъэпкъ къэрал библиотекэм 2014-2018 гъэхэм зегъэужьыным теухуа программэ» Iуэхум тету. Дауи, ди лэжьыгъэхэр теухуауэ щытынущ 2016 гъэр — урысейпсо кином, 2017 гъэр — щIыуэпсыр хъумэным я илъэсу къызэрыхалъхьам. 2016 гъэм къыхэтлъхьэну Iуэхухэр тедухуэнущ КъБР-м и къэралыгъуэмрэ Лъэпкъ библиотекэмрэ илъэс 95-рэ зэрырикъум.
Емуз Анатолий,
Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ
Лъэпкъ къэрал библиотекэм и унафэщI.
