Егъэджэныгъэр зыхуей хуэзэу зэтраублэ
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ Хабзэубзыху орган нэхъыщхьэм и президиумым и зи чэзу зэIущIэр иригъэкIуэкIащ.
«Правительствэ сыхьэтым» къриубыдэу «Егъэджэныгъэ» лъэпкъ проектыр республикэм гъэзэщIа зэрыщыхъум, программэм и лей егъэджэныгъэр къызэрызэгъэпэщам тепсэлъыхьащ КъБР-м ЦIыхухэр егъэджэнымкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министрым и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ Езауэ Анзор.
Абы зэрыжиIамкIэ, программэм и лей егъэджэныгъэм сабийр цIыхуу щызэфIэувэ лъэхъэнэм мыхьэнэшхуэ иIэщ ныбжьыщIэм и зыужьыныгъэмкIэ, иIэ хуитыныгъэмкIэ. Мы Iуэхур «УФ-м и егъэджэныгъэм зегъэужьын» къэрал программэми, абы ещхьу республикэм щыIэ программэми хагъэхьащ.
Министрым къызэрыхигъэщамкIэ, программэм и лей егъэджэныгъэм ди хэгъэгум еужьэрэкIыу зыщиужьу хуежьащ «ДыгъафIэ къалэ» сабий творчествэмкIэ республикэ унэр Налшык къалэ къыщызэIуаха, абы и къудамэхэр Тэрч, Май къалэхэр я бжэхэр щызэIуаха нэужь. Иджыпсту абы щоджэ ныбжьыщIэ миниблым щIигъу. 2016 гъэм а IуэхущIапIэм «Кванториум» технопаркыр къызэрагъэпэщри, сабий 1500-м щадэлажьэу щIадзэри, техникэ унэтIыныгъэми зиужьащ, инженер-техникэ IэщIагъэхэм сабийхэр дихьэх хъуащ, щIэныгъэ-техникэ творчествэр школакIуэхэм гъэщIэгъуэн ящыхъуащ.
Егъэджэныгъэ щрагъэгъуэт IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм программэм и лей егъэджэныгъэр къыщызэгъэпэщыным сом мелуани 194-рэ хухахащ, абы и фIыгъэкIэ IуэхущIапIи 103-м сабий 30676-рэ программэм и лейуэ щрагъэджэфынущ. Абы къыдэкIуэу ахэр езыгъэджэну IэщIагъэлIхэм-кIи къызэдгъэпэщащ курыт еджапIэхэм ящыщхэр, апхуэдэ егъэджакIуэ 277-рэ цIыкIухэм ядэлэжьэнущ.
— Пэжщ, щIыналъэ егъэджэныгъэ IуэхущIапIэ псори егъэджакIуэкIэ къызэгъэпэща хъуакъым. Сабий 7407 щрагъэджэн тIысыпIэ яIэ щхьэкIэ, IэщIагъэлI 34-ращ IэнатIэ тхуэгъэувынур, ар хуэдищкIэ нэхъ мащIэщ дызыхуейм нэхърэ. Апхуэдэуи гугъуехь пыщIащ иджырей егъэджэныгъэ ухуэкIэм щылэжьэфын IэщIагъэлIхэр къэгъуэтыным, — жиIащ Езауэм.
Апхуэдэ ныкъусаныгъэр ягъэзэкIуэжын щхьэкIэ 2019 гъэм и кIэм программэм и лей егъэджэныгъэ IэнатIэм пэрыт IэщIагъэлIи 180-рэ щIэныгъэхэр щыхагъахъуэ курсхэм кIуащ, иджыри а Iуэхум къыпищэнущ.
Егъэджэныгъэ IэнатIэм щыщыIэ гугъуехьхэм я гугъу щищIым, министрыр къытеувыIащ технологие лъагэ зиIэ иджырей егъэджэныгъэ ухуэкIэ зы IуэхущIапIэм къыщызэбгъэпэщкIэ, ар псоми зэрахуримыкъур, къуажэдэсхэр пэIэщIэу къызэрыхъур. 2020 гъэм министерствэр зиужь ит Iуэхухэм ящыщщ ар. «Кванториум» технопаркыр щIыпIэхэм пшэ хъууэ къызэгъэпэщыным федеральнэ бюджетым къыхэкIыу сом 16764,6-рэ республикэ мылъкум къыхилъхьащ. Ар зэфIэкIмэ, къуажэ пхыдзахэм щыщ щIалэгъуалэри щIэныгъэ-техникэ творчествэм къыхэпшэфынущ, щIэныгъэм, техникэ IэщIагъэхэм дебгъэхьэхыфынущ, зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI лэжьакIуэхэм я нэIэ щIэту.
Гъэ еджэгъуэщIэм ирагъэкIуэкIыну я мурад Iуэхугъуэхэм щхьэхуэу къытеувыIащ Езауэ Анзор. Абыхэм ящыщщ IуэхущIапIэхэм щIэуэ щызэтраубла программэм и лей егъэджэныгъэр къызэгъэпэща зэрыхъум кIэлъыплъыныр, егъэджакIуэхэр ирикъуу школхэм гъэкIуэныр, ОВЗ, ныкъуэдыкъуагъ гуэр зыбгъэдэлъ сабийхэри программэм и лей егъэджэныгъэ егъэгъуэтыным елэжьыныр, сабийхэм зырызу ядэлэжьэныр зэтеублэныр.
И къэпсэлъэныгъэм и кIэухыу Езауэм игъэбелджылащ дызэрыхуа эпидемие щытыкIэр сыт хуэдизу мыгугъуми программэм и лей егъэджэныгъэр къызэпымыуду ебгъэкIуэкI зэрыхъунур къызэригъэлъэгъуар. ЩытыкIэм нэхъ IейкIэ зимыхъуэжмэ, гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэм апхуэдэ IуэхущIапIэхэм сабийхэр къекIуалIэу ящIыну зэрамурадри жиIащ.
Депутатхэм министрым упщIэхэр иратащ. КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ щIэупщIащ IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэр зэрымащIэр, абы къыхэкIыу IэщIагъэ зэмылIэужьыгъуэхэм хуеджэу курс нэхъыжьхэм щIэсхэр кърагъэблагъэ зэрыхъунур.
— Ар студентхэм сэбэп къахуэхъужыну Iуэхущ: я IэщIагъэм и щэхухэми зыщыхуагъэсэнщ, лэжьыгъэм и пIалъи къащIэнщ, улахуи къалэжьынщ. Абы фегупсысрэ, къызэрезэгъым хуэдэу зэтевубламэ, хъарзынэт. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, медицинэм хуеджэ студентхэр дызэрыхуа щытыкIэм къызэрыщытхуэсэбэпар щапхъэфIщ, — жиIащ Егоровэм.
АбыкIэ арэзы хъуащ министрыр икIи жиIащ иджыпсту Министерствэм тхылъ зэригъэхьэзырыр, ещанэ курсым щыщIэдзауэ щеджэ ныбжьыщIэхэр — егъэджэныгъэ IэнатIэм, етIуанэ курсым щегъэжьауэ еджэхэр программэм и лей егъэджэныгъэм щылэжьэну зэтраухуэну зэрамурадыр.
Егоровэр щIэупщIащ Урысей псом цIэрыIуэ щыхъуа «ДыгъафIэ къалэм» Май, Тэрч щIыналъэхэм щаIэ къудамэхэм хуэдэ адрей куейхэми къыщызэIуахынымкIэ хэкIыпIэу щыIэм.
Езауэм къыхигъэщащ, а щIыналъитIым «ДыгъафIэ къалэр» здыщIагъэтIысхьа ухуэныгъэхэр хьэзыру зэрыщыIар, адрей районхэм унэхэр щыухухэн зэрыхуейр, ахъшэ къыхуаутIыпщмэ, абы гугъуехь къызэрыхэмыкIынур.
Иджыпсту псоми зэIэпах хъыбарыр — гъэ еджэгъуэщIэм сабийхэр дистанционнэу еджэнрэ-емыджэнрэ — къыхилъхьащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым и къуэдзэ Жанатаев Сэлим. Абы къыхигъэщащ очнэ егъэджэныгъэр зыкIи зэпхъуэкI зэрымыхъунур, еджакIуэхэмрэ егъэджакIуэмрэ зэрылъагъуу зэдэлэжьэн зэрыхуейр. Министрым дыщIигъуащ эпидемие щытыкIэм теухуауэ Iуэхур нэхъыфI зэрыхъунум хуэдэу зэтраублэну иужь зэритыр.
— ШколакIуэхэр гъэ еджэгъуэщIэм школым кIуэжу партэхэм дэтIысхьэжын папщIэ тхузэфIэкI къэдгъэнэнукъым, — жиIащ Езауэ Анзор.
НэщIэпыджэ Замирэ.
