Путин Владимир Урысейм и цIыхухэм захуегъазэ
Мэлыжьыхьым и 8-м Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир видеоконференц жыпхъэм иту зэIущIэ ядригъэкIуэкIащ УФ-м и Правительствэм и унафэщIхэм. Ар теухуауэ щытащ коронавирус уз зэрыцIалэм ди къэралым зыщемыгъэубгъуным. Абы хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбеки.
ЗэIущIэм и пэщIэдзэм Путиным къыхигъэщащ узыншагъэр щызэфIагъэувэж IуэхущIапIэ псори щытыкIэм хуэхьэзырыныр, абыхэм я зэфIэкIымрэ Iэмалхэмрэ хэпщIыкIыу хагъэхъуэныр, сымаджэхэр куэд къэхъу хъужыкъуэмэ, здыщIагъэгъуэлъхьэнухэр ягъэхьэзырыныр, медицинэ техникэр къащэхуныр, ИВЛ аппаратхэр, реанимобилхэр, дэIэпыкъуэгъу псынщIэм папщIэ автомашинэхэр абы хэту, IэмэпсымэщIэхэм ирилэжьэну IэщIагъэлI гупхэр зэгъэуIуныр щIыналъэ псом я дежкIи фIэкIыпIэ зимыIэ къалэну, псом нэхъ япэ игъэщыпхъэ Iуэхуу иджыри къызэрынэжыр. А Iуэхугъуэхэм текIуэдэну мылъкур федеральнэ Правительствэм хихауэ щытщ.
«Узыншагъэр хъумэнымкIэ IэнатIэм къыщызэдгъэпэщ а Iэмалхэр мызыгъуэгукIэ къэдмыгъэсэбэпыным дыщыгугъынщ. Ауэ иджыпсту дыхуэхьэзырын хуейщ сыт хуэдэ хэгъэгуми ис дэтхэнэ зы цIыхуми и гъащIэр къызэредгъэлыным», — къыхигъэщащ Президентым.
Медицинэм и лэжьакIуэхэр зыхэт гугъуехьымрэ къалэнышхуэ я пщэ къызэрыдэхуэмрэ щхьэкIэ я улахуэм ахъшэ зэрыхущIагъунур игъэбелджылащ къэрал унафэщIым. Коронавирус узыр къызыпкърыхьахэм я узыншагъэм кIэлъыплъу я псэ емыблэжу ябгъэдэт дохутыр-хэм я улахуэм мазищым и кIуэцIкIэ федеральнэ ахъшэ хущIагъунущ. Ар мазэм сом мин 80 мэхъу. Медицинэ лэжьакIуэ курытхэм — фельдшерхэмрэ медсестрахэмрэ — сом мин 50. Медицинэ лэжьакIуэ нэхъыщIэхэм — сом мин 25-рэ. ДэIэпыкъуэгъу псынщIэм ис дохутыру коронавирусыр зыпкърытхэм якIэлъыплъхэми иратынущ сом мин 50. Апхуэдэуи абы и фельдшерхэм, медсестрахэм, шофёрхэм сом мин 25-рэ мазэ къэс къахь улахуэм дэтхэнэми хущIагъунущ.
ДяпэкIэ гу зылъатэнухэм ящыщщ хэгъэгу медицинэ IуэхущIапIэхэм я зэдэлэжьэныгъэм, зы щIыналъэм щыщ сымаджэхэр нэгъуэщIым щагъэхъужынкIэ зэрыхъунум, федеральнэ клиникэхэр я IэмалхэмкIэ щIыналъэхэм зэрадэгуэшэнум.
А псом къадэкIуэу экономикэр гулъытэншэ ящI зэрымыхъунур жиIащ Путиным. Псом нэхъыщхьэр кризис щытыкIэр тIасхъэ щIынырщ, бизнесым удын хьэлъэ емыгъэгъуэтынырщ. Ар хуабжьу егупсысауэ, зэпэшэчауэ, щытыкIэр щIэпщытыкIауэ зыбгъэдыхьапхъэщ. Иджыпсту къызэтрагъэувыIа IуэхущIапIэ псори гъэнэIуэн хуейщ. Мыдрей лажьэхэм санитар жыпхъэ псоми тету я лэжьыгъэр ирахьэкIыпхъэщ, щытыкIэ шынагъуэ къамышэн папщIэ.
Федеральнэ унафэу къащтахэм ящыщщ социальнэ взносхэр хуэдитIкIэ гъэмэщIэныр, социальнэ фондхэм халъхьэн хуейхэр, налог лIэужьыгъуэ псори, НДС-р хэмыту, дяпэкIэ мазихкIэ ямытыныр. Илъэс ныкъуэ дэкIмэ, компаниехэм хузэтрихьа щIыхуэр мазэ къэс тегуэшауэ зы илъэскIэ япщыныжми хъунущ.
Урысейм и Правительствэмрэ Банк Нэхъыщхьэмрэ унафэ яIэщ цIыхухэм лэжьапIэрэ улахуэрэ яIэн папщIэ хьэрычэтыщIэ IуэхущIапIэхэм зэрадэIэпыкъуну программэ ягъэхьэзырыну: «Дэтхэнэ хьэрычэтыщIэм дежкIи хуабжьу щытыкIэ гугъущ дызэрытыр. Си фIэщ мэхъу бизнесыр ипэкIэ плъэуэ и лэжьакIуэхэр зэрихъумэнур, апхуэдэ жэуаплыныгъэ зыхэлъхэращ дэри дызыдэIэпыкъунур», — къыхигъэщащ къэрал Iэтащхьэм.
ЛэжьапIэншэу къэнахэм, зи хэхъуэр нэхъ мащIэ хъуахэм, кредит щIыхуэр зыхуэмыпшынхэм, сабий зэрыс унагъуэхэм папщIэ яубзыхуа дэIэпыкъуныгъэхэри мащIэкъым. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, анэ мылъкур къыхэзымыхауэ зиIэ унагъуэхэм зи ныбжьыр илъэсищым нэмыса сабий яIэмэ, мэлыжьыхь, накъыгъэ, мэкъуауэгъуэ мазищым дэтхэнэ цIыкIуми хуэзэу сом мин тхурытху иратынущ. Илъэсищым щегъэжьауэ илъэсиблым нэс сабийхэм хуаутIыпщ ахъшэр зы мазэкIэ япэ иту, мэкъуауэгъуэм, ятын щIадзэнущ. ПIалъэкIэ лэжьапIэншэ хъуахэм я бынхэм хуагъэкIуэну ахъшэр щаубзыхукIэ, нэхъапэм къилэжьу щытар хабжэнукъым.
Зи лэжьапIэ IэнатIэр зыфIэкIуэдауэ ЦIыхухэр лэжьыгъэкIэ къыщызэрагъэпэщ IуэхущIапIэм гъатхэпэм и 1 нэужьым зыщезыгъэтхахэм мэлыжьыхь, накъыгъэ, мэкъуауэгъуэ мазэхэм сом мин 12-рэ соми 130-рэ иратынущ. Абыхэм я дэфтэрхэр пэIэщIэу (дистанционнэу) ятхынущ. Апхуэдэуи паспортхэм, автомашинэ зепхуэну узэрыхуитым щыхьэт техъуэ тхылъым, нэгъуэщI дэфтэрхэм я пIалъэр икIамэ, мазищ къыпхупащэнущ.
Къэрал унафэщIыр зытепсэлъыхьахэм ящыщщ сабий зыщIэс, адэ-анэр щымылажьэ унагъуэхэм зэрадэIэпыкъунури. Апхуэдэхэм зэрыIэнатIэншэм папщIэ кърат пособием, илъэсищ ныбжьым нэмыса сабийхэм, илъэсиблым нэс цIыкIухэм иратыну ахъшэхэм нэмыщI, балигъыпIэ имыувауэ унагъуэм ис дэтхэнэми сом мин щырыщ аргуэру хущIагъунущ.
«Ди къарум дыкъигъэгугъэжу и чэзум щIапхъэр тщIэуэ, Iуэхум дыхуэнабдзэгубдзаплъэу дылэжьэнущ, — къыхигъэщащ Президентым. — Абы папщIэ псори ди-Iэщ: макроэкономикэ щытыкIэ зэпIэзэрыт, нэхъапэм къыдэдгъэхуа мылъку, сыт хуэдэ щытыкIэ гугъу дихуэми дыкъызэрикIыфын Iэмалхэр, а псом къадэкIуэу гугъуехьхэм дыкъызэрыхэкIыфын лъэбакъуэ убзыхуахэр».
Защыхуигъазэм Путин Владимир Урысейм и цIыхухэм къыхуриджащ гугъуехьхэр адэкIи зыхуагъэшэчыну: «Ди жэуаплыныгъэмрэ дызэрызыкIэлъыплъыжымкIэщ мы уз зэрыцIалэм дызэрытекIуэфынур, Iэмал имыIэуи дытекIуэн хуейщ! Псом хуэмыдэжу лъапIэщ Урысейм и цIыхухэр махуэ къэс нэхъри зэрызэкъуэувэр. Дохутырхэмрэ медсестрахэмрэ я псэ емыблэжу мэлажьэ, волонтёрхэм я бжыгъэм хохъуэ. Лэжьыгъэм къыхыхьащ спортсменхэр, артистхэр, журналистхэр. ЦIыху мелуан бжыгъэхэр я гъунэгъухэм ядоIэпыкъу, адэ-анэхэм, унагъуэм щIэсхэм якIэлъоплъ, дэтхэнэми и пщэ къыдэхуэ къалэныр нэсу егъэзащIэ. Ахэр псалъэ къызэрыгуэкIкъым, атIэ дызэрыхуа щытыкIэм къигъэнэIуа Iуэхущ. Дызэкъуэтмэ, псори къызэднэкIыфынущ», — игъэбелджылащ Путин Владимир.
