Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Сабийхэм жаIэ
ЖысIэну хъуар жаIакIэщ…
ЕджакIуиплI дерсым къыкIэрыхуати, абы и щхьэусыгъуэмкIэ егъэджакIуэр еупщIырт.
— Ди сыхьэтыр къэувыIати, сыкъыкIэрыхуащ, — жиIащ зым.
— Сэ хущхъуэхьэ сагъэкIуати, сыгуващ, — жиIащ етIуанэм.
— Сэ си шыпхъу нэхъыщIэ цIыкIур садым сшати… — жиIащ ещанэм.
ЕплIанэм деж чэзур къыщысым, хъыджэбз цIыкIур къэгъащ.
— Щхьэ угърэ? Сыт уэ къытхуэбгупсысынур?
— Сэ жысIэну хъуар жаIакIэщи, согъ…
Мис аращ-тIэ…
ЩIалэ цIыкIур автобусым ису макIуэ. Абы зы лIыжь къыщхьэщытщ. Зыкъомрэ кIуа нэужь, ар лIыжьым йопщI:
— Дадэ, уи лъакъуэр узрэ?
— Iей дыдэу мэуз, си щIалэ цIыкIу.
ТIэкIу докIри, аргуэру йоупщI:
— Дадэ, уэ ущыцIыкIум щыгъуэ укъэтэджурэ нэхъыжьхэм тIысыпIэ ептрэт?
— Ахьей, естрэт!
— Мис аращ-тIэ уи лъакъуэр щIэузыр!
ЩыпщIэн щыIэкъым
Къуэр еджапIэм къокIыжри, и адэм зыхуегъазэ:
— Папэ, си егъэджакIуэм уриджащ.
— Сыт щхьэкIэ?
— Щхьэгъубжэр скъутати…
Адэр еджапIэм кIуащ.
ЕтIуанэ махуэм:
— Папэ, иджыри зэ унэкIуэн хуейуэ жиIащ егъэджакIуэм. ХимиемкIэ лабораторэм мафIэ щIэздзащ…
Ещанэ махуэм:
— Папэ унэмыкIуэу мыхъуну жиIащ егъэджакIуэм…
— Сешащ. Зэи сынэкIуэнукъым дяпэкIэ.
— НэхъыфIщ, щыпщIэн щыIэкъым а школ ныкъуэкъутэм!
Лыхь Людмилэ.
Теплъэгъуэхэр
«Синдикэ» хьэщIэщыр. Сурэтыр ГъукIакъуэ Инал трихащ.
Гурылъ темыпыIэхэр
Си псэр щхьэузыхь пхузощI
КъакIуэ, си псэ! Щхьэ укъыщыувыIэжа мы лъагапIэм и лъабжьэм? КъакIуэ. Сэ вагъуэхэр къыстелъалъэу мыбдежым сыщIыщытыр уэ сыножьэри аращ. КъакIуэ, къыдэкIуей, щхьэ укъызэплъу ущыт? Сэ акъужьыр си щIакIуэу лъагапIэм сыщIытетыр уэ укъэслъыхъуэу аращ. Къежьэ, си Iэр нэшиящ. Уагъэшынауэ ара къыстелъалъэ вагъуэхэм я нурым? КъыдэкIуей, умышынэ, къызэт уи Iэпэр. Сэ пщыхьэщхьэм суригъусэу мыбдежым сыщIыщытыр уи зы Iуплъэгъуэщ. КъакIуэ, къыдэкIуей! КъыхэбэкъукI зы дакъикъэ закъуэ щIылъэ гъащIэми, лъагагъэм уи гум зыщегъэукъуэдий, вагъуэбэр зэгъэдэхащIэ. Сэ ныщхьэбэ лъагапIэм сыкъыщIыдэкIуеяр си гухэлъ къабзэр уэрэдкIэ пхуэсIуэтэну аращ…
* * *
I
Къуажапщэм къыщыдыхьауэ къуажэкIэмкIэ къехырт псоми елъэIуу: «Уэрэдыншэу сыкъэнащи, кхъыIэ, зы уэрэд, жылэ, къызэфт», — жиIэу. Ди деж къыщысым, Ар си уэрэдым ди пщIантIэм къыдишэри, чысэ хэдыкIа дахащэ цIыкIу къысхуишиящ вагъуэбэ нур зэщIэблэ-зэщIэпщIыпщIэкIэ гъэщIэрэщIарэ, гъащIэ насыпкIэ гъэнщIауэ…
II
Уэ къызэптащ уи псэм и гъусэу си псэр зыщысхъумэн чысэ хэдыкIа дахэ цIыкIу. Иджы пщыхьэщхьэкIэ си псэр абы дызолъхьэри IэфIу сожеиж, си псэр уи псэм и гъусэу а зы чысэ хэдыкIам зэрыдэлъыр сщIэуэ.
Сытым хуэдиз гуфIэгъуэ къысхуихьрэ сэ абы! Си щхьэр а чысэ дахэ цIыкIум теслъхьэмэ, си гур мэгуфIэ, си гукъыдэжыр Iуащхьэмахуэ йохьэйохуэ, щабэу Iэ дэслъэмэ, гуфIэгъуэ хэмыкIыж сохъу.
Зы пщэдджыжь дэкIыркъым а ди чысэм удз дахащэхэр къыщымыгъагъэу. Зы пщэдджыжьи думыгъэкIыу уэ абыхэм я нэхъ дахэхэр къипчурэ си пащхьэ къолъхьэ, я мэ гуакIуэмкIэ махуэщIэм сыхыбошэ.
Сэ пщыхьэщхьэкIэ си псэр аргуэру гъащIэ насыпыр щысхъумэ чысэм изолъхьэж си жэщыр пщIыхьыншэу согъакIуэ, махуэщIэр аргуэру епэрхэм я мэ гуакIуэхэмкIэ къысIуощIэ. А псори зи фIыщIэр уэращи — си псэр щхьэузыхь пхузощI.
* * *
— Сыт апхуэдизу къэплъыхъуэр? Махуэ псом умыувыIэу удз гъэгъахэр щIыбопщытыкI, уи нэм дунейр зи инагъыр къеплъыхь, жэщ хъуамэ, вагъуэхэм фIэкIа Iуэху уиIэкъым, «Мыбы нэхърэ мор нэхъ дахэжщ», — жыпIэу. Сыт апхуэдизу къэплъыхъуэр?
— ЦIыхум и гум нэхърэ нэхъ дахэж къэслъыхъуэу аращ сэ махуэ блэкIам апхуэдизу сыщIыкIэлъыплъыжыр, жэщ къэблагъэм схуэмышэчыжу сыщIежьэр.
— АтIэ уэ узылъыхъуэр къэбгъуэтрэ?
— Плъагъукъэ, солъыхъуэ. А лъыхъуэныгъэм къысхуихь гуфIэгъуэм къыхызощыпыкI зы кIэух дахагъэрэ а кIэухым и пэщIэдзэ дахагъэмри, тIури зэпызогъэувэж-ри, махуэм и пэщIэдзэмрэ жэщым и кIэухымрэ изогъапщэ. А псоми я кIэух дахагъэр цIыхум и гум щызэхуэхьэсауэ щытмэ, цIыхум игури а дахагъэм пызыщэщ. Аращ щIэмычэу щIыгури уэгури щIыщIэспщытыкIыр.
* * *
— Сыт фэ уэздыгъэ нэхум фыщIэлъатэр, хьэндырабгъуэ цIыкIухэ, а нурым фызэрисынур фщIэркъэ?!
— ДощIэ псори фIы дыдэу, ауэ кIыфIыгъэр апхуэдизу къыттехьэлъащи, нурым напIэзыпIэм ухисхьэми нэхъыфIщ, кIыфIыгъэм ухэту илъэсищэ къэбгъащIэ нэхърэ
Тхьэзэплъ Хьэсэн.
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр
ХъынкIэл
Гуэдз хьэжыгъэ ухуэнщIам и кур кумб ящI, абы шэ, джэдыкIэ, шыгъу зэхэлъу иракIэри, быдэ хъуху япщ, хъыдан тепIауэ дакъикъэ 20 — 25-кIэ щагъэт, щабэ ящIын щхьэкIэ.
ИтIанэ тхьэвыр Iыхьэ-Iыхьэу зэпаупщI, Iэнэм хьэжыгъэ тракIутэри, 1 мм и Iувагъыу, хуэплIимэу яху, тебэм иралъхьэри, мафIэм тету ягъэжэпхъ. Ахэр плIы-тхууэ зэтралъхьэри мм 4 — 5 и бгъуагъыу аргуэру зэпаупщI. Абы иужькIэ шыгъу зыхэдза псы къэкъуалъэм хакIутэри, зэIащIэурэ хьэзыр хъуху, дакъикъи 2 — 3-кIэ, ягъавэ. ХъынкIэл вар и щIыIум къыдредзей, ар чымчыркIэ къыхах, кхъузанэм иралъхьэри, псы гъэва упщIыIужа щIагъэж.
Iэнэм фалъэкIэ трагъэувэ, шху, шатэ, бжьыныху уба, шыбжий сыр хьэжа, шыгъу зэхэщIа щIакIэ. Зыри щIымыгъуу щIыIэу яшх. Щашх хабзэр гъэмахуэ шылэрщ.
Халъхьэхэр: гуэдз хьэжыгъэу — г 200, шэуэ — г 65, джэдыкIэу — г 40, шатэу — г 50, бжьыныхуу — г 5, шыбжий плъыжьу — 1 гр, шхууэ — г 200, шыгъуу — узыхуейм хуэдиз.
Ху махъсымэ
Хугур зэхадз, фIыуэ ялъэс, псы къэкъуалъэм хакIутэри хэтIэтIэху ягъавэ. ИтIанэ шыуаныр мафIэм къытрахри, градус 25 — 30 хъуху ягъэупщIыIу.
ПIастэ упщIыIуар шынакъ мыулъийм иралъхьэ, абы зи хуабагъыр градус 30 — 40 хъу шкIэплъыпс гъэва хакIэ, зэхащIэ, гуэдз хуэнщIей къабзэ хакIутэ, псы хуабэкIэ зэхащIа пщагъэ хакIэ, фошыгъу кIанэ халъхьэри аргуэру зэIащIэ, хуабапIэ ягъэуври, къэвэн щхьэкIэ махуэ зытхухкIэ щагъэт
Абы иужькIэ курыбэр бинт тIууащIэкIэ яз, кхъуэщынышхуэм иракIэ, аргуэру махуищ-плIыкIэ щагъэтыжри, махъсымэр хьэзыр мэхъу. Ар и щхьэр гъэбыдауэ щIыIапIэм щытын хуейщ. Нэхъыбэрэ щытыху, нэхъ гуащIэ хъунущ. Махъсымэр нэхъ щрафыр лыхэкI яшха иужьщ.
Халъхьэхэр: хугу — г 1500, ар зэрагъавэ псыуэ — л 15, шкIэплъыпсу — л 20, хуэнщIейуэ — г 500, пщагъэу — г 1000, фошыгъуу — г 1000.
«Адыгэ шхыныгъуэхэр» тхылъым къитхыжащ.
ЖыIэгъуэхэр
Уи макъым зебгъэIэтыху — уи пщIэр къолъэхъшэх
АкъылкIэ пIыщIам и гур мафIэм зэи кърисыкIынукъым.
Губзыгъафэ зытебгъэуэху уи ахьмакъыгъэр нэхъ наIуэ мэхъу.
Гум фIэфI псор нэм илъагъумэ, щхьэр мэуназэ.
Гурэ псэкIэ узыбгъэдэмыт Iуэхур — уи Iуэхукъым, ауэ… щхьэгъэпцIэж хъарзынэщ.
ГъащIэ прозэр, псэм и поэзиер къыдимыгъэплъыжу, тепщэ хъуащи, уафэм хъыринэ ущещIэну бэуэгъуэ-напIэзыпIэ бгъуэтыжыркъым.
Дахэм уеплъыну нэхъ гуакIуэщи, губзыгъэм удэпсэуну нэхъ тыншщ.
Дэтхэнэ цIыхури щIэбубын щхьэусыгъуэ бгъуэтынущ, псом хуэмыдэу ар зыгуэркIэ къофIэкIмэ.
Дунейм тепхIа хъууэ щытамэ, псы зэрырагъэжыхьыжрэ нейзэмант!
Зэрымылъ пэ лъагэм тIэкIу щытхъужи — букIыпащ!
Иджыри къэс фIым ущыщыгугъакIэ, куэд щIауэ Iейм уесэжакIэщ.
Къыптралъхьэр уи хьэлъэмэ, къыпхуэтыжыр тхьэкIумэшхуэщ!
Псори цIыхуфIщ, IуэхутхьэбзэкIэ хыумыгъэзыхь закъуэ.
Уэ пфIэделэхэм уи мыгугъэ уафIэгубзыгъэу.
Уи макъым зебгъэIэтыху — уи пщIэр къолъэхъшэх.
ЦIыхур щыкIыгъуафIэщ: зыхуейуэ хъуар ептмэ, зыхумейуэ щытами щIэупщIэнущ.
Щхьэж и IуэхущIафэр и псэм и сурэтщ.
Хьэту Пётр.
Гупсысэхэр – псалъэкIэ
Насыпыр здэгъэзар
Гур Насып лъыхъуэ ежьауэ Мылъкум IущIащ. ЦIыкIут Мылъкур, ауэ къыхуэгуфIэрт, къехуэбылIэрт, зэIэпишэрт. ЛъаIуэрт, ар япэ къищтэну, нэхъ ин къэхъумэ, тIури зэщIыгъуу Насыпым и лъыхъуакIуэ ежьэнуи къигъэгугъэрт. Арати, Гум къыкIэрыпщIащ Мылъкур.
Зэманыр кIуэтэху мылъкур нэхъ ин хъурт, ауэ Гур иутIыпщыну и пщIыхьэпIэ къыхэхуэртэкъым: Гу куэщIым имызэгъэжу гущхьэм дэпщейрт, гу къуэпсхэр ишэщIырт. Гуми «ин хъуащ« жиIэу иутIыпщыфыртэкъым, уеблэмэ, Мылъкур нэхъ ин хъухукIэ, Гур нэхъри кIэрыпщIэрт, мышхэ-мыжейуэ кIэлъыплъырт, тегужьеикIауэ худэплъейуэ… Аурэ Мылъкур бэгъуащ. АпхуэдизкIэ ин хъуати, Гум и закъуэ къехьэлъэкIырт иIыгъыну: куэщIым пхуисыртэкъым, щхьэр иригъэшат. Ари фIэмащIэу «сыIэт!» жиIэу кIийрт, зихъунщIэт, щIыкIэншэу зищIт. Гум къытехьэлъи хъуат, ауэ — хуэутIыпщыртэкъым, атIэ, нэхъыфIыжу илъагъурт, ар хэхъуэн папщIэ, щхьэми ебэкъуэну хьэзырт.
Псэр къеущиет Гум: «Зумыгъэунэхъуж! Дэри думыгъэунэхъу! ХуэныкъуэIамэ ят!», арщхьэкIэ ауэ и тхьэкIуми иригъэхьэртэкъым. Псэм теувэурэ иригухырт, и жьэр зэщIригъэпIэну. Мылъкур хэхъуэрт. Гум лъыр къыхуемыхуэкIыж хъуат. Щымыхъужыххэм, Гур ЦIыхугъэм елъэIуащ къыдиIыгъыну Мылъкур. Къызэригъэделари къыгурымыIуэжыщэу, ЦIыхугъэр арэзы хъуащ. Мылъкум и лъакъуэ лъэныкъуэр тетт иджы ЦIыхугъэм, адрейр — Гум. ГущыкIыгъуэу дыхьэшхырт, жиIэу хъуар яригъащIэрт. Зэманыр кIуэтэху нэхъыбэ хъурт Мылъкур, нэхъыбэ хъухукIэ нэхъ щыкIт. Гури ЦIыхугъэри абы фIэкIа Iуэху ямыIэжу къэнат. «Сыдэфхьей уафэм!» — жиIэу кIийрт, гуоурт Мылъкур. АрщхьэкIэ, зи къуэпсхэр ныкъуэгъу хъуа Гумрэ, зыри зымылъагъуж ЦIыхугъэмрэ ялъэкIакъым.
Щымыхъужыххэм, Гум Напэм зыхуигъэзащ закъыщIигъэкъуэну елъэIуу, арщхьэкIэ, Напэм ар и мыIуэхуу жи-Iащ. «Зы махуэ закъуэ Мылъкум хухэхи, адэкIэ сыти щIэ!» — лъаIуэрт Гур. Куэдрэ чэнджэщами, Напэр арэзы хъуащ. Тетт иджы Мылъку бэгъуар зы лъакъуэкIэ Гум, адреймкIэ — ЦIыхугъэм, и IэбжьанипщIри Напэм хэукIат. ЯIэтырт зэрахузэфIэкIкIэ, ауэ здыхуейм нахьэсыфыртэкъым. «Напэр флъэгъуа?», «ЦIыхугъэр-щэ? » — жаIэу къалъыхъуэ щхьэкIэ ягъуэтыжыртэкъым.
Псэр къыпыгъыкIыу къуэгъэнапIэм къуэст. Илъагъурт абы Гури, ЦIыхугъэри, Напэри зэрыщымыIэжыр, пхъэдакъэжь папщIэу мылъкущIэгъэкъуэну къызэрынахэр. Иджы Мылъкур уэгум итт Псэм къыхуеплъэкIыу, зыкъыхуигъафIэрэ къеубзэу. Ауэ — псэм и плъапIэр нэгъуэщIт: аддэ щIылъэм, удзыпцIэм хэту гуфIэжу къыщикIухьырт Насыпым, абыхэм къапэплъэу, псынэпсым зыхигъэпскIыхьрэ дыгъэ нэпскIэ зигъэгъущыжу, сабийхэм ядэджэгурэ жьыкIэфэкIэхэм ядэIэпыкъуу, нур зэбгритыкIрэ иугуэшами щIэмыупщIэжу…
Шорэ Маринэ.
Къуажэхьхэр
Ди къуршыжьхэм я нэхъыжь
Уэгум къех,
ЩIыгум хыхьэ.
Лъэпкъым ихъумэ,
Лъэпкъыр къэзыхъумэ.
Iэщхэр щызэблэкI,
Хъун бэв къащыхуэкI.
Аргъуейр щыбагъуэ,
Къамыл бэгъуапIэ.
Уафэм щыхъуаскIэ,
ЩIылъэр къэзыгъаскIэ.
Гъэмахуэм удзыфэ,
Бжьыхьэм гъуэжьыфэ,
ЩIымахуэм хужьыфэ.
Гъэми щIыми пыIэ
хужь,
Ди къуршыжьхэм
я нэхъыжь.
ЖЭУАПХЭР:Уэшх. Хэку. ХъупIэ. Шэд. Щыблэ. ЩIылъэ. Iуащхьэмахуэ.
Зэхэзылъхьар Щоджэн Леонидщ.
Псалъэжьхэр
Iущыр щэ мэчэнджащэ
Хьэ закъуэрэ лIы закъуэрэ уатемыгушхуэ.
ХьэщIэм насып къыдокIуэ.
ЦIыхугъэншэм удэпсэу нэхърэ цIыхугъэ зиIэм удэкIуэд.
ЦIыхуфI и тхьэкIумэ дэгущ.
ЩыкI и кIапэр хьэм печ.
Iущыр щэ мэчэнджащэ.
Акъыл зиIэм жагъуэгъу и куэдщ.
ЗымыщIэф унафэ щIынкIэ ерыщщ.
Удым и удыгъэр япэ ирегъэщ.
Благъэ жыжьэ нэхърэ гъунэгъуфI.
Гуащэм и хабзэр нысэм и бзыпхъэщ.
ГъунэгъуфI къуэшыфI пэлъытэщ.
Зи дзэлыфэ къыпхуэзытI псори ныбжьэгъукъым.
Уи благъэ и унащхьэ плъагъуу ублэмыкI.
Бзэгур шэм нэхърэ нэхъ жэрщ.
ТхылъыщIэ
Гупсысэ дахэм ухуагъэуш
УсакIуэ Семэн Руслан къызэралъхурэ илъэс 70 щрикъум ирихьэлIэу «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм къыщыдэкIащ «Где бы мы не встретились…» и IэдакъэщIэкIыр. Ар дунейм къытригъэхьащ усакIуэм и шыпхъу, медицинэ щIэныгъэхэм я доктор Семэн Жаннэ.
Тхылъым щызэхуэхьэсащ езы усакIуэр лIыхъужь нэхъыщхьэу «къызыхэпсэлъыкI», и гурыгъу-гурыщIэхэр щызыхэпщIэ усыгъэхэр. Абыхэм ящыщ дэтхэнэ зыми и псэм и «сурэтыр» къытощ. Шэч хэмылъуи, арагъэнщ ахэр гум ехуэбылIэу, гупсысэ дахэм ухуагъэушу щIыщыт-ри.
«Свобода, Поэзия, Любовь. Глубинней этих синонимов — не знаю». Апхуэдэ жыIэгъуэ иIэщ Семэн Руслан. УсакIуэм и шыпхъум тхылъым и пэублэ псалъэм зэрыщыжиIэмкIэ, Хуитыныгъэм, Усыгъэм, Лъагъуныгъэм абы и гъащIэм мыхьэнэшхуэ щигъэзащIэрт. «Куэдрэ зи гугъу пщIа, фIыуэ узыщыгъуазэ икIи къызэрыгуэкI Iуэхухэм я мыхьэнэ дыдэр къыщыбгурыIуэм деж щытыкIэ гъэщIэгъуэным укъохутэ, — етх Жаннэ. — Сэ згъэунэхуащ ар! КъызгурыIуащ Усыгъэр, Хуитыныгъэрэ Лъагъуныгъэрэ имыIэу зэрыщымыIэфынур; Хуитыныгъэр ар Усыгъэу икIи Лъагъуныгъэу къызэрыкIуэр; Лъагъуныгъэр Хуитыныгъэмрэ Усыгъэмрэ и Iэпэгъуу къызэрыкIуэр! Руслан и усэхэм а щыри щызэхэухуэнащ «псэм и макъ» къагъэIуу».
Тхьэхущынэ Ланэ.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу: 5. Къэрмокъуэ Мухьэмэд и роман. Е цIыхухъуцIэ. 7. Яхуэмылажьэ бжьэхъушхуэ. 8. ХадэхэкI. 11. Хуэмыху, лэжьэн зи жагъуэ. 14. Къуапищ зиIэ тхылъымпIэ е хьэпшып, Iэмэпсымэ гуэр. 15. ГушыIэр … и щIасэщ. 16. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал филармонием и уэрэджыIакIуэ Iэзэ … ФатIимэ. 18. Узыдэмыхьэ къуэладжэ … дэзщ. 19. ЩIы щхьэфэ тещтыкIа. 22. Iэщ цIыкIу щIэжьей. 24. Адыгэ псалъэжььым зэрыжиIэмкIэ, ар нэм хуэдэщ. 25. Бжэныфэм къыхэщIыкIа къэп. 26. ХадэхэкI. 27. Зи щхьэгъусэм къыбгъэдэкIыжа цIыхубз. 28. Фадэ гуащIэ. 31. IэщIэвыщIэ. 32. Пхъэм къыхэщIыкIа бжэмышхышхуэ. 33. ХакIуитI зы … щIэзагъэркъым. 34. ЗыкъызыфIэщIыж, зи дахагъэр зи напщIэ телъ. 36. Iужажэм и унафэ-щIым … трегъэлъадэ. 39. Гукъеуэ зиIэр псалъалэщи, бэгу зиIэр … 42. ЩIы къиуда. 43. Мывэгъзэгъ цIыху. 44. Пщым и блыгущIэт, дэIэпыкъуэгъуу къыздришэкI цIыху.
Къехыу:1. Кхъухьлъатэзехуэу щыта, Совет Союзым и ЛIыхъужь. 2. Лэжьыгъэ IуэхукIэ хамэ къалэ кIуа цIыхур къыщыувыIэ хабзэ унэ. 3. Гъэм и зэман. 4. Зым хуэмыфI хьэдрыхэ … 6. ПхъащIэ Iэмэпсымэ. 9. … тесу псым йопыдж. 10. … куцIрэ фо цIынэкIэ япIащ щIалэр. 12. Пхъэ иризэгуаудын папщIэ къагъэсэбэп гъущI — и кIапэ лъэныкъуэр упIэщIауэ. 13. Хэку зауэшхуэм лIыгъэ щызыгъэлъэгъуа адыгэ тхакIуэ. 17. Удзыжь дэжей… 20. Египетым адыгэхэр зэреджэ. 21. КъэгъэшыгъуафIэ. 22. МахуэцIэ. 23. Пэжи пцIыи, цIыхур а псэущхьэм къытепщIыкIауэ жаIэ. 29. … пыIэ. 30. ЕджакIуэхэм къуалэбзухэм папщIэ … ящIащ. 34. Колхоз тхьэмадэу щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь. 35. Щхъухь. 37. Ди гъунэгъум мэл … иIэщ. 38. Африкэм щыIэ къэрал нэхъ къулейсызхэм ящыщ. 39. Филологие щIэныгъэхэм я доктор, Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ университетым и егъэджакIуэ, журналист. 48. Зи ныбжьыр илъэс 18 ирикъуа щIалэм и … кIуэгъуэщ. 41. Нарт лIыхъужь.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Бадзэуэгъуэм и 13-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу: 5. Шыпсэ. 6. Жагъын. 9. ЛIыхъужь. 10. Шей. 12. Джэду. 15. Назир. 16. Пыпхэ. 17. Пыжь. 18. Набжэ. 20. Бжьэ. 23. Дэхъу. 24. Бей. 25. Жьым. 28. Лал. 29. Чэтэн. 31. Уэх. 32. Сабыр. 34. Джэдыгу. 35. Еплъи. 37. Без. 39. Перу. 41. Апэсы. 42. Лэрыгъу.
Къехыу: 1. Сытхъу. 2. Хьэрш. 3. Бжей. 4. КIытэ. 7. ПлIанэпэ. 8. Мухьэрэб. 11. Еру. 13. Ерэн. 14. IупщIэ. 19. Брест. 21. Пхъужь. 22. Бжьо. 26. Елисеев. 27. Яхэгуауэ. 29. Чырэ. 30. Ныджэ. 33. Уае. 36. Лъэпщ. 37. Бжыхь. 38. Залэ. 40. Ерыщ
