Мы махуэхэм
Дыгъэгъазэм и 28, щэбэт
Кином и дунейпсо махуэщ
Кинематографым и махуэщ. 1895 гъэм дыгъэгъазэм и 28-м Люмье зэкъуэшхэу Огюстрэ Луирэ дунейм щыяпэу Париж щагъэлъэгъуащ езыхэм къагупсыса аппараткIэ траха фильм кIэщIхэр.
1869 гъэм США-м щыщ Семпл Уильям Финли ягъэныщкIу сагъыз къызэригупсысам и щыхьэт тхылъ иратащ.
1895 гъэм нэмыцэ физик Рёнтген Вильгельм цIыхум и Iэпкълъэпкъым зэпхыплъыф бзий телъыджэ къызэрызэIуихам теухуа хъыбарыр хэIущIыIу ищIащ. ИужькIэ абы рентген цIэр фIащыжащ.
1911 гъэм Урысейм щыяпэу гуэдзыр хамэ къэралхэм къишыным теухуа унафэ къащтащ, и цIыхухэр гъаблэм къригъэлын мурадкIэ.
1925 гъэм, и ныбжьыр илъэс 30 фIэкIа мыхъуауэ, дунейм ехыжащ урыс усакIуэ цIэрыIуэ Есенин Сергей.
1943 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и унафэкIэ къалмыкъхэр я щIыналъэм ирашри, Сыбырымрэ КъуэкIыпIэ Жыжьэмрэ я щIыналъэхэм ягъэIэпхъуауэ щытащ. Тхыдэм къызэрыхэщыжымкIэ, Къалмыкъ АССР-м ирагъэкIат къалмыкъ 91919-рэ
1959 гъэм Налшык къыщызэIуахащ телемеханикэ аппаратурэ къыщыщIагъэкI завод.
1968 гъэм Мейкъуапэ иIэ Зэныбжьэгъугъэм и утым «ИгъащIэкIэ Урысейм дыщIыгъуу» фэеплъыр къыщызэIуахащ.
1979 гъэм Москва лажьэу щаутIыпщащ лъакъуэрыгъажэкIэ къэжыхьыным хуэгъэпса трек. Олимпиадэм и пэ къихуэу ди къэралым щащIыну яубзыхуауэ щыта ухуэныгъэхэм ящыщ зыт ар.
Дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал Конев Иван къызэралъхурэ илъэси 122-рэ ирокъу.
Скульптор, СССР-м и цIыхубэ художник, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Вучетич Евгений къызэралъхурэ илъэси 111-рэ ирокъу.
Америкэ балетым и къэфакIуэ пажэу щыта, адыгэ пщащэ Черкасская Марианнэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 5 — 6, жэщым градуси 2 — 3 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 29, тхьэмахуэ
Ирландием и Конституцэм и махуэщ
1768 гъэм пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэм Уры- сейм щыяпэу тхылъымпIэ ахъшэхэр къагъэсэбэпыну унафэ ищIащ.
1902 гъэм Москва къыщызэIуахащ «Националь» хьэщIэщыр.
1927 гъэм совет къэралым щыяпэу Харьков къалэм къыщызэIуахащ сабий екIуэлIапIэншэхэр здэщыIэ, ахэр щрагъаджэ, щагъасэ коммунэр, Дзержинскэм и цIэр зезыхьэр.
1932 гъэм СССР-м щагъэуващ «Ворошиловский стрелок» цIэ лъапIэр. Нэщанэ нэхъыфIу еуэхэм ярихуэупсэну ягъэува а дамыгъэм 1, 2-нэ нагъыщэхэр иIэт.
1958 гъэм РСФСР-м и Уголовнэ кодексым хагъэкIыжащ «цIыхубэм я бий» жыхуиIэмкIэ цIыхур гъэкъуэншэныр.
1977 гъэм СССР-м къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министр Щёлоков Николай Iэ щIидзащ къалэн хэхахэр зи пщэ дэлъ «Витязь» гупыр къызэгъэпэщыным теухуа унафэм.
1991 гъэм Азебайджаным референдум щекIуэкIащ я къэрал щхьэхуитыныгъэм теухуауэ. Абы хэтахэм я процент 99-м щIигъур арэзы техъуащ щхьэхуэу псэуным.
Урысей императрицэу (1741 — 1762 гъэхэм) щыта, Пётр Езанэм ипхъу Елизаветэ къызэралъхурэ илъэс 309-рэ ирокъу.
Совет Союзым и ЛIыхъужь Къардэн Мурат къызэралъхурэ илъэси 103-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат, КьБАССР-м щIыхь зиIэ и дохутыр ЩоджэнцIыкIу Еленэ Алий и пхъур къыщалъхуа махуэщ.
ТхакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Гъэунэ Борис къыщалъхуа махуэщ.
Дунейпсо Олимп Комитетым и президент Бах Томас и ныбжьыр илъэс 66-рэ ирокъу.
Сирие армэм и генерал-полковник, СХьР-м и ракетэдзэхэм и командующэу щыта Исхьэкъ (Джырандокъуэ) Хъусен къызэралъхурэ илъэс 65-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Мэкъуауэ Амир и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 4 — 5, жэщым градус 1 — 2 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 30, блыщхьэ
Мадагаскар Республикэм и махуэщ
1922 гъэм Советхэм я I Союзпсо съездым къыщызэрагъэпэщащ Совет Социалист Республикэхэм я Союзыр — СССР-р.
1927 гъэм урыс химик Лебедев Сергей дунейм щыяпэу къигупсысащ синтетикэ каучук зэращI Iэмал.
1972 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэ орденыр къыхуагъэфэщащ.
Инджылыз тхакIуэ цIэрыIуэ, усакIуэ, Маугли теухуа хъыбар телъыджэхэр зи IэдакъэщIэкI, Нобель и саугъэтыр зрата Киплинг Редьярд къызэралъхурэ илъэси 154-рэ ирокъу.
КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Чым Юрий къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, УФ-мрэ КъБР-мрэ щIыхь зиIэ я дохутыр Бер Мухьэдин и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
Философие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДААА-м и академик Делэкъарэ Къадырбэч и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, РаН-м и член-корреспондент, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тембот ФатIимэт къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 3 — 4, жэщым 1 градус щыхъунущ.
