ИлъэсыщIэ: мафIэс къремыхъу!
ИлъэсыщIэ зыгъэпсэхугъуэ махуэхэм мафIэс къэмыхъуным теухуауэ цIыхухэм ящIапхъэхэм топсэлъыхь КъБР-м и ГПС-м мафIэс-профилактикэ лэжьыгъэр къызэгъэпэщынымкIэ и управленэм и унафэщI Такъ Анзор:
— Псом япэрауэ, IуэхущIапIэм и унафэщIхэм я цIэкIэ сехъуэхъуну сыхуейщ ди республикэм щып-сэухэм ИлъэсыщIэр угъурлы фхуэхъуну!
Ягу къэзгъэкIыжынут псейхэр щагъэувкIэ, пиротехникэ Iэмэпсымэхэр къыщагъэсэбэпкIэ мафIэсым зыщахъумэным теухуауэ къызэрымыкIуэу сакъыну, псоми фIыуэ ялъагъу Уае Дадэм и пIэкIэ мафэсгъэункIыфIхэр я унэм къэмыкIуэн папщIэ.
— ИлъэсыщIэр щагъэлъапIэкIэ къэхъу мафIэсхэр сыт нэхъыбэу къызыхэкIыр?
— Пиротехникэ хьэпшыпхэр сакъыу къызэрамыгъэсэбэпым, илъэсыщIэ псейхэр щагъэувкIэ мафIэсым зыщыхъумэнымкIэ хабзэр зэрамыгъэзащIэм. Хэхауэ нэхъ дызыгъэпIейтейщ пиротехникэ хьэпшыпхэр зыхуэдэр ямыщIэу зыщэхэмрэ ахэр къэзыщэхухэмрэ шынагъуэншагъэм зэремыгупсысыр. Аращ къызы-хэкIыр сабийхэм фэбжь ягъуэ- тыныр. Бжыгъэхэм къызэрагъэлъагъуэщи, пиротехникэ хьэпшыпхэр къыщагъэсэбэпкIэ хабзэр уэим зэращIым и зэран- кIэ, илъэс къэс мафIэсу пщIым щIигъу къохъу, абыхэм сом минищэ бжыгъэ я уасэ мылъку хокIуадэ.
Аращи, бенгал мафIэхэр, петардэхэр, салютхэр, фейерверкхэр, шынагъуэ зыпылъ нэгъуэщI хьэпшыпхэр сабийхэм я закъуэ къагъэсэбэпынкIэ Iэмал иIэкъым. Куэдым мардэ яхуэхъуащ къэуэнкIэ хъуну хьэпшыпхэм цIыкIухэр езыр-езыру ириджэгуныр, балигъхэм я щхьэ Iуэху зэрахуэхукIэ.
— ИлъэсыщIэ псейр дауэ зэрыгъэувыпхъэр, мафIэс къримыкIуэн хуэдэу?
— Псейм лъабжьэ быдэ иIэн хуейщ, къэзыгъэхуабэ Iэмэпсымэхэм пэIэщIэу, и къудамэхэр блыным, унащхьэм нэмысу. Псейр псынщIэу къэлыд хьэпшыпхэмкIэ бгъэщIэращIэ, и лъабжьэр бжьэхуцкIэ къэбгъэтIылъыхь хъунукъым. Электрогир-ляндэхэр зыщIыну хуит заводым къыщыщIагъэкIауэ, электросетыр зыхуэфащэ IэмэпсымэхэмкIэ хъумауэ щытыпхъэщ.
— Сабий садхэмрэ школхэмрэ махуэшхуэ зэхыхьэхэр шынагъуэншэу щекIуэкIыным теухуауэ сыт ящIапхъэр?
— ЕджапIэ IуэхущIапIэхэм Илъэ-сыщIэ пшыхьхэр щрагъэкIуэкIыну къезэгъыр етIуанэ къатым мынэхъ лъагэ пэшхэрщ, зи щхьэгъубжэхэм гъущI хъархэр хэмылъ, щIэкIыпIитI иIэу. Абы щыгъуэми бжэхэр щIэкIыпIэхэмкIэ щыIупхыу щытын хуейщ. Пэшым фейеверкхэр, шэху уэздыгъэхэр, бенгал мафIэхэр щыщIэбгъэнэныр къезэгъыркъым. Псейр щыгъэува пэшым и щIыхьэпIэми, пэш кIуэцIми зыхуей хуэза мафIэсгъэункIыфI Iэмэпсымэхэр щыгъэувыпхъэщ. Апхуэдэхэр щымыIэмэ, гъунэгъу пэшым псы пэгуни 10 мы нэхъ мащIэ щIэтын хуейщ. Иджыри зэ фигу къэзгъэкIыжынщи, ИлъэсыщIэ пшыхьхэр щрагъэкIуэкIкIэ, мафIэс шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымкIэ жэуапыр пщэрылъ щащI IуэхущIапIэм и унафэщIым.
— МафIэс къэхъу хъужыкъуэ-мэ, сыт щIапхъэр?
— Псом япэу «01» номерымкIэ (стационар телефонымкIэ) е «101», «112» (жып телефонхэмкIэ) мафIэсгъэункIыфIхэр къеджэн, цIыхухэр пэшым къыщIагъэкIын хуейщ. Электрогирляндэхэр вгъэункIыфI. МафIэсыр мыинмэ, зэуэ вгъэункIыфIыну щIэвдзэ: псейр лъэгум щывгъэтIылъ, щэкI Iув тефпхъуи, псы тефкIэ е пшахъуэ тефкIутэ. Синтетикэр щискIэ мэтIкIури зэбгрож. Ар щискIэ псы лъэIэсмэ, ткIуахэр къэкъуэлъэнкIэ, мафIэсыр зэщIигъэстынкIэ мэхъу. КъищынэмыщIауэ, полимерхэм щхъухь яхэлъщи, мафIэсым зэман кIэщIым фыпэмылъэщамэ, псынщIэу пэшым фыкъыщIэкI.
Республикэм щыпсэухэми абы и хьэщIэхэми илъэсыщIэ пшыхьхэр гукъыдэжрэ дэрэжэгъуэкIэ гъэнщIауэ ирагъэкIуэкIыну дохъуэхъу. Абы щхьэкIэ зыщ узыхуейр: мафIэс къэмыхъуным сыт и лъэныкъуэкIи зыхуэгъэхьэзырынырщ.
Епсэлъар КъБР-м МафIэсым пэщIэтынымкIэ и къэрал къулыкъум и пресс-IуэхущIапIэм
и IэщIагъэлI пэрыт Сэбан Арсенщ.
