Iуэху нэхъыщхьэхэм топсэлъыхь
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ иджыблагъэ иригъэкIуэкIащ зи чэзу зэIущIэр. Абы хэтащ УФ-м и Президентым КИФЩI-м и IуэхухэмкIэ и полномочнэ лIыкIуэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щиIэ и аппаратым и федеральнэ инспектор нэхъыщхьэ Ткачёв Евгенийрэ КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я лIыкIуэу КъБР-м и Парламентымрэ суд IуэхущIапIэхэмрэ щыIэ ДыщэкI Мадинэрэ.
Депутатхэм хахащ КъБР-м и Парламентым и лIыкIуэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Адвокатхэм я палатэм квалификацэмкIэ и комиссэм хагъэхьэнухэр. Ахэр арэзы техъуащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым зезыгъэужь корпорацэ» АО-м и юридическэ къудамэм и IэщIагъэлI нэхъыщхьэ БжэIумых Аллэрэ КъБР-м и Жылагъуэ палатэм Социальнэ политикэмкIэ, цIыхухэм я узыншагъэмрэ щIыуэпсым и къабзагъэмрэ хъумэнымкIэ и комиссэм и унафэщIым и къуэдзэ Къарей Расулрэ къызэрагъэлъэгъуам.
КъБР-м и Парламентым РегламентымкIэ, депутат этикэмрэ лэжьыгъэр къызэгъэпэщынымкIэ и комитетым и унафэщI Кансаевэ Еленэ тепсэлъыхьащ УФ-м и Президент Путин Владимир 2019 гъэм мазаем и 20-м УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызыхуигъэзам къыщигъэлъэгъуа Iуэхухэр гъэзэщIэным теухуауэ КъБР-м и Парламентым иубзыхуа лэжьыгъэхэм. Абы зэрыжиIамкIэ, зыхэплъэну законопроектхэм къищынэмыщIа, къэпщытэныгъэ лэжьыгъэхэри (Iуэхугъуэ 31-рэ къызэщIаубыдэу) ирагъэкIуэкIынущ.
Депутатхэм даIыгъащ «Къэрал дэIэпыкъуныгъэм теухуауэ» Федеральнэ законым и Iыхьэ 12-м зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» федеральнэ закон №657895-7-м и проектыр. КъБР-м и Парламентым Социальнэ политикэмкIэ, лэжьыгъэмрэ узыншагъэр хъумэнымкIэ и комитетым и унафэщI Къэжэр Хъусен жиIащ законопроектыр Президентым УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызыхуигъэзам къыщыгъэлъэгъуа Iуэхухэр гъэзэщIэным хиубыдэу зэрагъэхьэзырар икIи пенсэ ахъшэр цIыхур псэун щхьэкIэ нэхъ мащIэу зыхуейм хуэдизым зэрынагъэсынур, нэхъ иужькIэ проценти 7,05-кIэ абы зэрыхагъэхъуэнур.
ЗэIущIэм къыщащтащ «Урысей Федерацэм ЛэжьыгъэмкIэ и кодексым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэнымрэ ящэ-къащэхухэр къызэрызэрагъэпэщымрэ теухуауэ» Федеральнэ законым и Iыхьэ 20, 21-хэм зэхъуэкIыныгъэхэр зэрыхалъхьэм и IуэхукIэ» федеральнэ закон №172854-7-м, «Сату щIыпIэ хэхахэм фадэмрэ тутынымрэ зэрыщащэм ехьэлIауэ Урысей Федерацэм сату Iуэхур къызэрыщызэрагъэпэщым теухуауэ» Федеральнэ законым и Iыхьэ 8-м зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» Федеральнэ закон №628901-7-м, «Урысей Федерацэм административнэ хабзэхэр къызэпемыгъэудынымкIэ и кодексым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным теухуауэ» федеральнэ закон №617312-7-м я проектхэр, нэгъуэщIхэри.
2018 гъэм зэфIагъэкIам теухуауэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ КъБР-м ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ и уполномоченнэ Зумакулов Борис. Абы къызэрыхигъэщамкIэ, цIыхухэр, псом хуэмыдэу нэхъыжьхэр, ныкъуэдыкъуэхэр, бынунагъуэшхуэхэр арэзы къищIыркъым ягъуэт дэIэпыкъуныгъэхэм, я улахуэм, пенсэр зэрымащIэм. Апхуэдэуи унэ зратын хуейуэ чэзум хэтхэм яхэщIыркъым, лэжьыгъэ ягъуэтыркъым, псэупIэ-коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэр къызэрыхуащIэмрэ абыхэм я уасэмрэ егъэтхьэусыхэ. Къэбэрдей-Балъкъэрым егъэджэныгъэмкIэ, узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэхэми епхауэ мыарэзыныгъэхэр щыIэщ.
- Iуэхур зэхэдгъэкIын щхьэкIэ языныкъуэхэм деж дапэщIэувэн хуей мэхъу унафэщIхэм, хабзэхъумэ IэнатIэхэм щылажьэхэм. Къапщтэмэ, абыхэми дэри зэхуэдэу ди къалэн нэхъыщхьэр цIыхухэм я хуитыныгъэхэр тхъумэнырщ. Апхуэдэ ныкъусаныгъэхэр дызэриIэм къегъэлъагъуэ дызэлэжьыпхъэ Iуэхухэр зэрымымащIэр, - къыхигъэщащ Зумакуловым.
КъБР-м къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министр Ромашкин Игорь IуэхущIапIэм 2018 гъэм зэфIигъэкIам тепсэлъыхьащ. Псом япэу абы къыхигъэщащ УГИБДД-м и ДПС-м и IуэхущIапIэм щылажьэхэр нэгъабэ цIыху 91-кIэ зэрагъэмэщIар, бадзэуэгъуэм Аруан муниципальнэ къудамэр Аруан районым зэрыгуагъэхьэжар. КъищынэмыщIауэ, къудамэщIэ къыщызэIуахащ Лэскэн районым.
- Иужьрей илъэситхур къапщтэмэ, республикэм щалэжь щIэпхъаджагъэхэм я бжыгъэр нэхъ мащIэ хъуащ процент 16-кIэ. НэгъуэщIым и мылъку ядыгъуным проценти 8 кIэрыхуащ, балигъ ныбжьым нэмысауэ нэхъ ипэкIи щIэпхъаджагъэ зылэжьауэ етIуанэу къыщIэхуахэр процент 35-кIэ нэхъ мащIэщ, - жиIащ министрым. – Къыхэгъэщыпхъэщ, Интернетыр къагъэсэбэпу ялэжь щIэпхъаджагъэхэм 2018 гъэм хуэдитIкIэ зэрыхэхъуар - Iуэху 347-рэ къаIэтащ. Зи гугъу тщIы пIалъэм къриубыдэу, щIэпхъаджагъэ мини 4,5-м щIигъу къыщIэдгъэщащ, абыхэм ящыщу 300-м щIигъур нэхъ ипэкIэ ялэжьахэращ, 47-р гуп зэрыгъэхъуауэ къызэрагъэпэщат.
Министрым зэрыжиIамкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрыр яхэтщ Кавказ Ищхъэрэм щIэпхъаджагъэхэр нэхъ псынщIэу къыщыщIагъэщ щIыналъищым, зэхамыгъэкIа Iуэхухэм зэрыхагъэщIымкIи республикэм Урысейм еханэ увыпIэр щиIыгъщ, КИФЩI-м - щыетIуанэщ.
Гъуэгум шынагъуэншэу щызекIуэным и хабзэр зэрамыгъэзащIэм и гугъу щищIым, Ромашкин Игорь жиIащ машинэ кърахуэкIыну хуит зыщI тхылъ ямыIэу рулым дэтIысхьахэм я зэранкIэ 2018 гъэм ДТП 54-рэ къызэрыхъуар. Абыхэм цIыху 17 хэкIуэдащ, 56-м фэбжь хахащ. Апхуэдэуи гъуэгум щалэжь щIэпхъаджагъэхэр епхащ машинэр хуабжьу къызэрырахуэкIым, машинэ къажэр зытет лъэныкъуэм зэрытелъадэм, нэгъуэщIхэми. Министрым къызэрыхигъэщамкIэ, машинэхэр зэтримыхьэн папщIэ, гъуэгум и лъэныкъуиплIми ущызекIуэ хъууэ щIыным мыхьэнэшхуэ иIэщ, къапщтэмэ, зэжьэхэуэхэм я бжыгъэри абы нэхъ мащIэ ищIыну министрым къелъытэ. Абы и лъэныкъуэкIэ республикэм и унафэщIхэр и щIэгъэкъуэну, министерствэм Кавказ Ищхъэрэм и гъуэгу IуэхухэмкIэ управленэм иригъэхьащ «Кавказ» федеральнэ гъуэгум зэрызрагъэубгъунум теухуауэ къыхалъхьэ Iуэхур. Абы епха лэжьыгъэхэм 2020 гъэм щIадзэну щогугъ.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
