Зи щIыналъэм исыж лъэпкъхэм я махуэшхуэ
Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм шыщхьэуIум и 9-м щекIуэ-кIащ «Кавказ лъабжьэр — лъабжьэ быдэщ» пшыхьыр. Ар IуэхущIапIэм къекIуалIэхэр щеджэ пэшым и лэжьакIуэхэм къызэрагъэпэщащ, Зи щIыналъэм исыж лъэпкъхэм я дунейпсо махуэм хуэкIуэу.
Тетуев Хьэдис къопсалъэ
Сыжажэ Алим Цагоев Игорь Зэхыхьэм ирихьэлIэу ягъэуващ «Адыгея — пес-ня моя!», «Мой многоликий Дагестан — «страна гор и гора языков», «Ингушетия! Сбереги меня в серд-це своём!», «Кабардино-Балкария — благодатный край, солнечный рай!», «Славься земля Карачаево-Черкесии!», «Под сенью Казбека Осетия — мать!», «Чечня — путь созидания!» тхылъ дапхъэхэр. Абы халъхьащ библиотекэм и лъахэхутэ литературэ, техникэ литературэ, гъуазджэ, тхылъ хъумапIэ нэхъыщхьэ къудамэхэм щIэлъхэм ящыщу республикэм щыпсэу лъэпкъхэм я тхыдэм, псэукIэм, къадекIуэкI хабзэхэм, щэнхабзэм теухуа лэжьыгъэ гъэщIэгъуэнхэр.
Пшыхь гуапэм ирагъэблэгъащ «100 шагов к Кайсыну» фондым и унафэщI Тетуев Хьэдис, дагъыстэн хэхэсхэм я лIыкIуэхэу Курбанов Салимгаджирэ Магомедов Жалилрэ, осетинхэм ящыщу Цагоев Игоррэ Царикаев Сослъэнрэ, «Гъунэгъум дэIэпыкъу» республикэ волонтёр жылагъуэ зэгухьэныгъэм и унафэщI Сыжажэ Алим, Къалэн куэд щагъэзащIэ щIалэгъуалэ центрым щыщхэр, абы и унафэщI Къумыкъу Каринэ, нэгъуэщIхэри.
Хъаний зэкъуэшхэу пшынауэ Аскэррэ бэрэбэнауэ Маратрэ пшыхьыр макъамэ дахэкIэ къызэIуахащ, абыхэм ягъэзэщIащ Кавказым ис лъэпкъхэм я къафэхэр.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, библиотекэм щеджэ и пэшым и унафэщI Сэкрэк Заремэрэ библиотекэм и лэжьакIуэ нэхъыжь Тхьэкъуахъуэ Индирэрэ зэIущIэм хэтахэр щагъэгъуэзащ ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и жэрдэмкIэ, 1994 гъэм щыщIэдзауэ Зи щIыналъэм исыж лъэпкъхэм я дунейпсо махуэр шыщхьэуIум и 9-м зэрагъэлъапIэм. Дуней псом щагъэува махуэшхуэм и гугъу щащIым, къыхагъэщащ республикэм ис лъэпкъхэм зым адрейм я тхыдэ, щэнхабзэ къулейм пщIэрэ гулъытэрэ хуащIыныр зэрынэхъыщхьэр, абы ирихьэлIэу къафэрэ уэрэдкIэ гъэнщIа зэхыхьэ гукъинэжхэр, концертхэр, псапэ Iуэхухэр къызэрызэрагъэпэщыр.
Хъаний зэкъуэшхэр
Махуэшхуэм и хабзэр ягъэзащIэу, Сэкрэк Заремэрэ Тхьэкъуахъуэ Индирэрэ тепсэлъыхьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу лъэпкъхэм я тхыдэм, хабзэм, щэнхабзэм, IуэрыIуатэм, лъапIэныгъэу ялъытэхэм. Абы къыдэкIуэу экранымкIэ лъэпкъ къафэхэр къагъэлъэгъуащ. Къэпсалъэхэм къыхагъэщхьэхукIащ Кавказ Ищхъэрэм и хэгъэгухэм щыпсэу лъэпкъхэм я хабзэхэм пщIэ зэрыхуащIыр, ахэр куэдкIэ зэрызэпэгъунэгъур. Апхуэдэщ адэ-анэм, цIыхубзым, нэхъыжьым, хьэщIэм пщIэ яхуэщIыныр, напэ уиIэныр, къуаншагъэ умылэжьыныр, шыIэныгъэ пхэлъыныр, нэгъуэщIхэри. Пшыхьым кърихьэлIа щIалэгъуалэм гъэщIэгъуэн ящыхъуащ Кавказым ис лъэпкъхэм къадекIуэкIыу щыта хабзэжьыр — лъыщIэжыр — хьэщIэм и фIыгъэкIэ пIалъэкIэ ягъэувыIэу зэрыщытар. Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм гъэсэныгъэм мыхьэнэшхуэ зэрыратым, псом хуэмыдэу щIалэ цIыкIухэр цIыхухъум, адэм, къуэшым, дэлъхум я къалэн къазэрытехуэм, адэ-анэм я щIэгъэкъуэну псэун зэрыхуейм зэрыщIапIыкIым къытеувыIащ.
— Фызыщыщ лъэпкъым и тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ къадэкIуэу, щIыналъэм ис нэгъуэщI лъэпкъхэм ейми зыхэвгъэгъуэзэ-ныр щIэблэм куэдкIэ къыфхуэщхьэпэнущ. Зым нэгъуэщIым и деж ныкъусаныгъэ къыщыдмылъыхъуэу, щхьэж фIыуэ тхэлъымкIэ дызэдэвгъэгуашэ. Тхьэм цIыхухэр дызэмыщхьу дыкъыщIигъэщIар дызэдэIэпыкъун, дызэкъуэтын папщIэщ. Дэнэ дыкъыщымыхутэми, нэгъуэщIхэм я лъэпкъ хабзэхэм пщIэ яхуэдвгъэщI, шыIэныгъэ тхэлъу дадэвгъэгъуэгурыкIуэ. Гуапагъэ щIэнырщ «Гъунэгъум дэIэпыкъу» ди жылагъуэ зэгухьэныгъэм и къалэн нэхъыщхьэр зыхуэунэтIари, — жиIащ Сыжажэ Алим.
Зэхыхьэр щызэхуащIыжым, Сэкрэк Заремэрэ Тхьэкъуахъуэ Индирэрэ щIалэгъуалэм зыхуагъэзащ я лъэпкъ хабзэ- хэр яхъумэжыну, ахэр къэкIуэну щIэблэм я деж нахьэсыну. Пшыхьыр къызэзыгъэпэщахэм я мурадыр тхыдэ, бзэ, хабзэ, IуэрыIуатэ, литературэ щхьэхуэ яIэжу зэгъунэгъуу зэдэпсэухэр, зыщыщ лъэпкъми зэрыт динми емылъытауэ, фIыуэ зэхущытыныр щIыналъэм ис дэтхэнэ зыми и къалэн нэхъыщхьэу къызэрынэжымрэ лIэщIыгъуэ зыбжанэ хъуауэ абыхэм я зэхуаку дэлъ мамырыгъэмрэ зэныбжьэгъу-гъэмрэ яхъумэжын зэрыхуеймрэ ягу къагъэкIыжынырт. Зэхыхьэр зи жэрдэмхэм а мурадым гъунэ иралъауэ, Iуэхум хэлъхьэныгъэфI хуащIауэ жыпIэ хъунущ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
