НэхъыфIхэм хабжэ
Ди газетым зэрытетащи, иджыблагъэ Iэтауэ ягъэлъэпIащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр илъэс 85-рэ зэрырикъур.
Махуэ зыбжанэкIэ екIуэкIа гуфIэгъуэ Iуэхугъуэхэм щыпащат университетым и щIыхьэпIэ хуитышхуэм. ХьэщIэхэм икъукIэ ягу ирихьащ икIи гъэщIэгъуэн ящыхъуащ адыгэ, балъкъэр, урыс щэнхабзэхэм я центрхэм къызэрагъэпэща лъэпкъ гъэлъэгъуэныгъэхэр, абыхэм я фащэхэр, я шхыныгъуэхэр, къафэхэр, зэрахьэу щыта хьэпшыпхэм хухаха плIанэпэхэр. Апхуэдэу КъБКъУ-м и къудамэхэмрэ абы къыгухьэ колледжхэмрэ хухаха плIанэпэхэми щагъэуват лъэпкъ шхыныгъуэхэмкIэ узэда Iэнэхэр. Фащэ дахэхэр зыщыгъ ныбжьыщIэхэм хьэщIэхэр гуапэу ирагъэблагъэрт, я зэфIэкIхэм щыгъуазэ ящIырт. Абдежым студентхэм я къарукIэ утыкум щызэхаубла зэпеуэ, джэгукIэ хьэлэмэтхэм щIалэгъуалэр куэду дихьэхат.
АдэкIэ хьэщIэхэмрэ КъБКъУ-м и егъэджакIуэхэмрэ ирагъэблэгъащ Темыркъан Хьэту и цIэр зезыхьэ пэшышхуэм. Университетым и гуфIэгъуэр даIэтыну кърихьэлIахэм ящыщт КъБР-м егъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэ IуэхухэмкIэ и министрым и къуэдзэ Къэжэр Артур, КъБР-м и Парламентым ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэ политикэмкIэ и комитетым и унафэщI Азычэ Светланэ, КъБР-м и профсоюз организацэхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Амщыкъуэ ФатIимэт, Санкт-Петербург дэт «Эрмитаж» музейм и унафэщIым и къуэдзэ Вилинбахов Георгий, Урысей этнографие музейм и уна-фэщI Грусман Владимир, Кавказ Ищхъэрэм еджапIэ нэхъыщхьэу щыIэхэм я лIыкIуэхэр, Москварэ Донецк Республикэмрэ къикIа хьэщIэхэр, нэгъуэщIхэри.
— Университетыр къыщызэIуаха япэ махуэхэм щегъэжьауэ ар хуолажьэ щIэныгъэ зыбгъэдэлъ щIэблэ лъэпкъым хуэгъэсэным. Илъэс 85-м къриубыдэу абы ехъулIэныгъэшхуэхэр зыIэригъэхьащ, мы зэманым ар къэралым и апхуэдэ еджапIэ нэхъыфIхэм хабжэ. Дэ диIэщ дызэрыгушхуэн егъэджакIуэхэр, абыхэм ягъасэ студент губзыгъэхэр. Дыщогугъ адэкIи ди университетым и пщIэр къэзыIэт IуэхущIафэхэр иIэну, абы къыщIигъэкI, гъащIэ гъуэгум тригъэувэ ныбжьыщIэхэми республикэм, къэралым къахуэщхьэпэн IэщIагъэлI нэсхэр къахэкIыну, — жиIащ зэIущIэр къыщызэIуихым КъБКъУ-м и ректор Алътуд Юрий. Апхуэдэу абы къызэхуэсахэр кIэщIу щыгъуазэ ищIащ 2017 гъэм еджапIэ нэхъыщхьэм щекIуэкIа лэжьыгъэм, адэкIэ къапэщылъ къалэнхэм. Я махуэшхуэмкIэ университетым къехъуэхъуа куэдым я цIэр къриIуащ Алътудым, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий и видео зыхуэгъэзэныгъэр къагъэлъэгъуащ.
ГуфIэгъуэ зэIущIэм кърихьэлIахэр университетым и лэжьакIуэхэмрэ студентхэмрэ ехъуэхъуащ я махуэшхуэмкIэ.
Кавказ Ищхъэрэм и федеральнэ университетым и ректор Левит— ская Алинэ и къэпсэлъэныгъэм къыхигъэщащ я университетымрэ КъБКъУ-мрэ зэрызэпэгъунэгъум зэрырипагэр.
— Университетым и ехъулIэныгъэхэм дрогуфIэ. ПцIы супсыну къыщIэкIынкъым, мы университетым щеджа зыщIэмыс зы унагъуэ мы щIыпIэм зэрыщымыIэр жысIэмэ. Абы къыхэкIыу, мы еджапIэр республикэм и гъащIэм хэухуэнауэ щытщ. ЦIыхум унэ щищIкIэ япэу зэгупсысыр гъунэгъу хуэхъунур зыхуэдэрщ. Дэ ди университетыр щIалэщ, икIи дыщогугъ ди гъунэгъуфI КъБКъУ-р дэркIэ дэIэпыкъуэгъуфI хъуну, — жиIащ Левитская Алинэ.
Адыгей къэрал университетым и ректор Хъунэгу Рашид и хъуэхъур Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыпсэу псоми яхуэгъэзат. Абы къыхигъэщащ щIалэгъуалэм щIэныгъэ ябгъэдэлъхьэным къыдэкIуэу, лъэпкъхэм я хабзэр хъумэнымкIэ, щэнхабзэр ядэIыгъынымкIэ КъБКъУ-ми АКъУ-ми къалэнышхуэ я пщэ къызэрыдэхуэр икIи а Iуэхугъуэм теухуауэ еджапIитI- ми лэжьыгъэшхуэ зэрыщекIуэ-кIыр.
Урысей этнографие музейм и унафэщI Грусман Владимир КъБКъУ-м мызэ-мытIэу щыхьэщIащ. Абы и гуапэу къыхигъэщащ ди щIалэгъуалэр я гъэсэныгъэкIэ, зыIыгъыкIэкIэ, я теплъэ къудейкIэ нэгъуэщI еджапIэхэм зыщрихьэлIахэм къазэрыщхьэщыкIыр, зэрефIэкIыр. Абы гъэщIэгъуэн щыхъуащ мы зэманым ди университетым студент мин 13 зэрыщIэсыр, а бжыгъэр, къапщтэмэ, къэралым и нэхъ университетышхуэхэм щеджэхэм нэхърэ куэдкIэ зэрымынэхъ мащIэр. Апхуэдэу «Этнографие» къудамэм щеджэ цIыху 26-р Урысей этнографие музейм я щIэныгъэр щыхагъэхъуэну и гуапэу зэрыригъэблагъэр жиIащ. КъБКъУ-м абы тыгъэ хуищIащ музейм къыдигъэкIа щIэнгъуазэр.
ХьэщIэхэр чэзууэрэ утыку къихьащ, университетым и лэжьакIуэхэм яхуэгъэза хъуэхъу псалъэ гуапэхэр жаIащ. Абыхэм къыхагъэщащ КъБКъУ-м икIуа гъуэгуанэм и дэтхэнэ пычыгъуэми ехъулIэныгъэхэр зригъэгъуэту, гугъуехьхэм щхьэдэхыу, егъэджэныгъэм, щIэблэм я гъэсэныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэхэр хуищIу къызэрекIуэкIар.
Махуэшхуэ щыхъукIэ, хьэщIэхэри IэнэщIу къэкIуатэкъым, атIэ университетым и пэшхэр зыгъэдэхэн саугъэтхэр — хьэпшып зэмылIэужьыгъуэхэр къыздашат.
Къызэхуэсахэм я IэгуауэкIэ утыкум кърашэри, «КъБКъУ-м щIыхь зиIэ и профессор» цIэ лъапIэр зэрыфIащамкIэ ехъуэхъуащ Санкт-Петербург дэт «Эрмитаж» музейм и унафэщIым и къуэдзэ Вилинбахов Георгий.
Абы фIыщIэ хуищIащ университетым и ректорым, мы еджапIэмрэ музеймрэ яку дэлъ зэпыщIэныгъэхэр нэхъри нэхъ куу хъуным абы и зэфIэкIхэр адэкIи зэрыхуигъэзэнури жиIащ.
ГуфIэгъуэ зэIущIэм и зы Iыхьэу, КъБР-м и министерствэхэм, Парламентым я лIыкIуэхэм ягъэлъэпIащ, щIыхь тхылъхэр иратащ университетым и лэжьакIуэхэу лэжьыгъэм къыхэжаныкIахэр.
ЩОДЖЭН Iэминат.
