Псэм и IэфIыр зи лэжьыгъэм езыхьэлIа
Мы тхыгъэр зытеухуа Алмэ Алий ТIалиб и къуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Къармэхьэблэ къуажэм щыщ мэкъумэшыщIэ унагъуэм 1935 гъэм гъатхэпэм и 7-м къыщалъхуащ.
Къащхьэщыт я адэр дунейм ехыжа иужькIэ, Алмэхэ я унагъуэр республикэм и къалащхьэм къоIэпхъуэ. 1950 гъэм курыт еджапIэр къэзыуха Алий и гуащIэдэкI лэжьыгъэм щыщIедзэ «Къэббалъкъпромстрой» трестым хыхьэ ухуакIуэ гупу щIалэгъуалэм я гъэсакIуэ щыпкъэ, ухуэныгъэхэм я лъабжьэр зэтелъхьэнымкIэ IэщIагъэлI телъыджэ Волков Григорий зи пашэм.
Зыхыхьа гупым Iэпыдзлъэпыдз лэжьыгъэхэр игъэзащIэу мазитI хуэдизкIэ яхэта Алий чырбышрэ мывэрэ зэтелъхьэнымкIэ Iэзагъышхуэ зыбгъэдэлъ IэщIагъэлI пашэм и унафэ щIагъэувэ икIи, зэман кIэщIым къриубыдэу, а IэнатIэм и щэхухэм щыгъуазэ зыхуещI, абы и щыхьэтуи 4-нэ разрядыр къыхуагъэфащэ.
Куэд дэмыкIыуи, Алмэ Алий Къэбэрдей-Балъкъэр совнархозым ухуэныгъэм епха материалхэмкIэ и управленэм и етхуанэ бригадэм и унафэщIу ягъэув. ИужькIэ Алмэр и пашэ мэхъу Iэзэ зыхуэхъуа IэщIагъэм хуэлажьэ комсомол-щIалэгъуалэ гупым.
1955 — 1957 гъэхэм Совет Армэм къулыкъу щрехьэкI. Къыщыхъуа и щIыналъэм къигъэзэжа иужькIэ, ар ипэкIэ щылэжьа IуэхущIапIэм мэувыж. А зэманыр Къэбэрдей-Балъкъэрым промышленностым, псэуныгъэм, щэнхабзэм пыщIа ухуэныгъэ нэхъ инхэм дэнэ лъэныкъуэкIи зыкъыщрагъэIэт лъэхъэнэт.
Зи унафэщIу ягъэува бригадэм Алий, япэщIыкIэ, къыхешэ зыпэрыт лэжьыгъэм ехьэлIауэ IэщIагъэ зыбгъэдэмылъ щIалэ 18. Къыхэгъэщыпхъэщ абыхэм ящыщ дэтхэнэми, зэман кIэщIым къриубыдэу, ухуэныгъэм пыщIа IэщIагъэ зэмылIэужьыгъуэхэр зэрызрагъэгъуэтар: хэти каменщик, мыдрейхэри пхъащIэ е монтажник мэхъу.
Алмэ Алий къыдэлажьэхэм я зэхуэсым унафэ къыщащтэ, гъущI гъуэгум и лэжьакIуэхэу Москва къалэ щыIэхэм къыхалъхьа жэрдэмыщIэр, «Коммунистхэм зэрахабзэу лэжьэн» жыхуиIэмрэ «Коммунист лэжьыгъэм и бригадэ» цIэ лъапIэр зыфIегъэщыным хуэунэтIамрэ ехьэлIауэ къэралым къыщрахьэжьа зэхьэзэхуэр ядэIыгъын зэрыхуейм теухуауэ.
Абдежым къыщыщIэдзауэ Ал-мэм и гупым щызэхаублэ щхьэж и пщэ дилъхьэжа къалэнхэр, фIагъ лъагэ яIэу, зэрагъэзэщIэным ехьэлIа зэпеуэ гуащIэхэр. Зи пашэхэм я деж Алий къыщызэрегъэпэщ, мастерыр е прорабыр къабгъэдэмытми, зи яужь ихьа ухуэныгъэм и зэфIэгъэувэкIэр зыхуэдэнур къэзыгъэлъагъуэ чертёжхэм ярытыр къраджыкIыфу зыщыхурагъасэ дерсхэр. Пщэдджыжь къэс ирагъэкIуэкI зэхыхьэ кIэщIхэм щытепсэлъыхьу щIадзэ махуэм къапэщылъхэр фIагъ лъагэ иIэу гъэзэщIа зэрыхъунум ехьэлIауэ щыIэ хэкIыпIэхэр зыхуэдэм. Пщыхьэщхьэм зэхуэсыжырти, яхузэфIэкIа-хэм я гугъу ящIырт, кърикIуахэр блынхэм еIулIа пхъэбгъухэм къы-щагъэлъэгъуэжырт. Я лэжьыгъэм къыдэкIуэу, ухуэныгъэм ехьэлIа адрей IэщIагъэхэми, зэман къащыхудэхуэхэм деж, зыхуагъасэрт.
1959 гъэм и кIэхэм хуэзэу, бригадэм хэтхэм щхьэж илэжьын хуейр проценти 160-м нигъэсащ, 1960 гъэм накъыгъэм и 1-м ирихьэлIэу ар проценти 188-м нигъэблэгъащ. КПСС-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым 1960 гъэм гъатхэпэм иригъэкIуэкIа зэхыхьэм Алмэ Алий зи пашэ гупым я лэжьэкIэр гулъытэ хэха зыхуэщIыпхъэу, щIыналъэм щыIэ адрей ухуакIуэ IэнатIэ псоми щапхъэу яхуэгъэлъэгъуапхъэу къыщалъытащ.
КъыкIэлъыкIуэ илъэсхэми Алмэм и бригадэм хэтхэм, щхьэкъэIэт ямыIэу, Налшык къалэ щекIуэкI ухуэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм къащылъыса лэжьыгъэхэр щагъэзэщIащ, псэупIэ унэхэм зыкъыщрагъэIэтащ, школхэр, сымаджэщхэр, сабий садхэр, щэнхабзэмкIэ унэхэр щызэфIагъэуващ.
1974 гъэм къыщыщIэдзауэ 1977 гъэм нэсу пенсэм тIысыжыху, Алмэ Алий «Каббалкпромстрой» трестым хыхьэ ухуакIуэ управленэ №5-м и диспетчеру щытащ.
Алмэ Алий ТIалиб и къуэм, производствэм къыщигъэлъэгъуа ехъулIэныгъэ къызэрымыкIуэхэм, «Коммунист лэжьэкIэм и ударник» цIэ лъапIэр къэхьыным хуэгъэзауэ къызэригъэпэща зэпеуэхэм папщIэ, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым1960 гъэм накъыгъэм и 28-м къыдигъэкIа Унафэм ипкъ иткIэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь цIэ лъапIэр къыфIащащ, абы къыхэкIыуи Лениным и цIэр зезыхьэ орденымрэ «Гъубжэрэ Уадэрэ» зи фIэщыгъэ дыщэ медалымрэ къратащ. И гуащIэдэкIым къыпэкIуэу, абы къыхуагъэфэща тыгъэ лъапIэхэм ящыщщ 1963 гъэм мэлыжьыхьым и 26-м кърата медалри.
Алмэ Алий 1999 гъэм дыгъэгъазэм и 20-м дунейм ехыжащ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
