Етхуанэ къыдэкIыгъуэр
«Iуащхьэмахуэ» журналым и етхуанэ къыдэкIыгъуэр дунейм къытехьащ.
Ар къызэIуех КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ IутIыж Борис къызэралъхурэ илъэс 75-рэ зэрырикъуам теухуауэ «ЖьантIэ» Iыхьэм ирата тхыгъэхэмкIэ. Филологие щIэныгъэхэм я доктор БакIуу Хъанджэрий «Тхьэр куэдкIэ зыхуэупса» тхыгъэм щытопсэлъыхь IутIыжым и IэдакъэщIэкIхэм, тхакIуэ цIэрыIуэм лъэпкъ щэнхабзэм хуищIа хэлъхьэныгъэхэм. Филологие щIэныгъэхэм я доктор Гъут Iэдэми «Псэ дахэм и лъэужь» тхыгъэр зытриухуар IутIыжыр гъуазджэми литературэми хуэIэкIуэлъакIуэу абыхэм лъагъуныгъэшхуэрэ езым и бгъэдыхьэкIэрэ яхуиIэу зэрыщытарщ. Журналым традзащ щIэныгъэлIхэм, тхакIуэхэм Борис хужаIа-хэм щыщ пычыгъуэхэр, апхуэдэуи тетщ IутIыжым итха «Сурэт» новеллэмрэ и усэхэм щыщрэ.
АдэкIэ фыкъыщеджэнщ щIэныгъэлI БакIуу Хъанджэрий и ныбжьыр илъэс 75-рэ зэрырикъуам теухуа тхыгъэ- хэм. Къэбэрдей-Балъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым адыгэ филологиемкIэ и къудамэм и унафэщI ТIымыжь Хьэмыщэ «ГъащIэм и гъукIэ» тхыгъэм щытопсэлъыхь БакIуум и щIэныгъэ лэжьыгъэхэм, зыпэрыт IэнатIэм щиIэ ехъулIэныгъэхэм. Филологие щIэныгъэхэм я кандидат Хьэвжокъуэ Людмилэ «Зэманыр IуэхукIэ зыгъэнщIыф» тхыгъэр зытриухуар БакIуум и лэжьыгъэмрэ и гъащIэмрэщ.
ЩIэныгъэлI ТIымыжь Хьэмыщэ илъэс 60 зэрырикъум теухуауэ филологие щIэныгъэхэм я доктор, Къэбэрдей-Балъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым адыгэбзэмкIэ и къудамэм и унафэщI БищIо Борис итхащ «Емызэшыж» тхыгъэр. Апхуэдэуи мыбы фыкъыщеджэнщ Нало Заур и новеллэхэм дахагъэр къазэрыхэщыр зэпкърихыу ТIымыжьым итха «Шыбжийм нэхърэ нэхъ плъыжьу укъызэщIэзыгъаплъэ телъыджэ» тхыгъэм.
«Прозэ» Iыхьэм хэтщ Мэзыхьэ Борис итха «Хъуэхъубжьэ, е Зауэ нэужь зауэ» рассказыр, Тхьэзэплъ Хьэсэн и IэдакъэщIэкI «Гъуэгу нэхъыщхьэ» рассказыр, Мыкъуэжь Анатолэ «ТетIысхьэпIэм» зыфIища рассказыр, «Сабийм и бампIэ» рассказыр зытхар КIурашын Алийщ.
«Усыгъэ» Iыхьэм фыкъыщеджэ Бещтокъуэ Хьэбас, Шорэ Ахьмэд сымэ я IэдакъэщIэкIхэм. Леонидзе Георгий Грузием щыщ Папар Дзеули къуажэм 1899 гъэм къыщалъхуащ, куржы усакIуэ нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщщ, классикыу ябж, абы и Iэдакъэм къыщIэ- кIащ усэхэмрэ рассказхэм-рэ щызэхуэхьэса тхылъ куэд, СССР-м и Къэрал саугъэтыр (Сталиным и цIэкIэ щыIар) щэнейрэ хуагъэфэщащ. «Литературэм и илъэс» Iыхьэм щIэту журналым тридзащ Леонидзе и «Маритэ» рассказыр, адыгэбзэкIэ Мыз Ахьмэд зэридзэкIауэ.
«Публицистикэ» Iыхьэм фыкъыщеджэнщ НэщIэпыджэ Замирэ итха «Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Зэхуэсышхуэ» тхыгъэм.
АдэкIэ «Культурэ» Iыхьэм традзащ компо- зитор Даур Аслъэн теухуауэ Мыз Ахьмэд, Къардэн Хьэсэн, Даур Майе, Жырыкъ Заур, Къантемыр Тыркубий, Тхьэгъэлэдж Светланэ сымэ ятхахэр.
ЩIэблэ» Iыхьэм фегъэцIыху ГъукIэ Маринэ, тредзэ абы итха «Жэнэтым лъэтэжхэр» рассказыр.
«IуэрыIуатэ» Iыхьэм фыкъыщеджэнщ нарт Уэзырмэс и хъыбархэм ящыщу «Уэзырмэсрэ Псэтын гуащэрэ», «Уэзырмэс и иужьрей зекIуэ» жыхуиIэхэм.
АдэкIэ «ЕгъэджакIуэхэм папщIэ» Iыхьэм филологие щIэныгъэхэм я доктор Къэмбэчокъуэ Iэдэмрэ филологием и магистр Беты-гъуэн Лианэрэ щызэпкърах адыгэбзэм и деепричастием бгъэдэлъ щхьэхуэныгъэхэр.
«Iуащхьэмахуэм» и псалъалъэм» хагъэ- хьащ Думэн Хьэсэн итхыжауэ щыта «Пса- лъэм и купщIэр» тхыгъэр. Мыбы щызэпкърыхащ языныкъуэ адыгэ псалъэхэм я мыхьэнэр.
Абзуан Пщымахуэ.
