Рио-де-Жанейрэ зыхуэугъурлахэр
Бразилием щекIуэкIа ХХХI Гъэмахуэ Олимп джэгухэр вэсэжэщ гуфIэгъуэ щытыкIэм иту зэхуащIыжащ. Къэралхэм официальнэу щымыт я зэпеуэм Урысей Федерацэм аргуэру еплIанэ увыпIэр щиубыдащ.
Дыщэ куэдым ефIэкIа дыжьын
Джэду Iэниуар Олимпиадэм и иужьрей махуитIым дэ дытемыпыIэжу дыпэплъащ бэнэкIэ хуитымкIэ ди щIалэхэр утыку къыщихьэным. Килограмм 74-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм хэт Европэм щэнейрэ и чемпион Джэду Iэниуар мэрем махуэм япэу и къихьэгъуэт. Ди республикэм и къалащхьэм щыIэ ЗэгурыIуэныгъэм и утымрэ къыщалъхуа Псыгуэнсу къуажэм дэт Спорткомплексымрэ телевизорышхуэхэр щагъэувауэ цIыху минхэр эфир занщIэкIэ ар зэрыбанэм кIэлъыплъырт.
Джэдум япэу къыпэщIэхуа Абдурахманов Бекзод зэхьэзэхуэм урихыхьэну хьэрхуэрэгъу хъарзынэт. Iэниуар узбек щIалэм зэрелIэлIэща щыIэкъым икIи 10:5-уэ текIуащ. Нэрылъагъут абы и къарур зэрызэригъэзахуэр икIи бэнэны-гъэ нэхъ гуащIэхэр дяпэкIэ къызэрыпэщылъыр къыгурыIуэрт.
АдэкIэ, пасэу ирагъэкIуэкIа пхъэидзэм ипкъ иткIэ, Джэду Iэниуар пэщIэтын хуейт нэхъапэм къыхэзыгъэщIауэ щыта, 2012 гъэм Лондон щекIуэкIа Гъэмахуэ Олимп джэгухэм я чемпион, дуней псом щэнейрэ щытекIуа, Дунейпсо Кубокыр тIэунейрэ къэзыхьа Барроуз Джордан. США-м и бэнакIуэр мы спорт лIэужьыгъуэм щынэхъ лъэщ дыдэхэм ящыщ зыуэ зэрыщытыр наIуэт. Джэду Iэниуаррэ абырэ я зэпэщIэтыныгъэм сыт хуэдэ зэхьэзэхуэми и кIэухыр игъэдэхэфынут. АрщхьэкIэ ахэр финалым и Iыхьэ плIанэм щызэхуэзат икIи тIум я зыр текIуэтын хуейт.
Мамун Маргаритэрэ Кудрявцевэ Аннэрэ. ЗэпэщIэтыныгъэр хуабжьу зэрыгуащIэнур япэ дакъикъэм къигъэлъэгъуащ. Барроуз къещхьэфэуэну зыкъыщишэщIым, Джэдур абы едыркъри, алэрыбгъум ирихуащ. БэнакIуитIым я зэплъыкIэм уигъэшынэжырт, зыр адрейм IэщIэукIэну къыпфIигъэщIу. ТIуми быдэу епсалъэщ икIи дагъуэ яхуищI-ри, судьям адэкIэ бэнэныгъэм пригъэщащ.
Iэниуар и ныкъуэкъуэгъу цIэрыIуэм къыпимыкIуэт дэнэ къэна, ар зэхэзехуэн ищIат. Джордан Iэнкун хъуати, нэхъыбэу зэлIалIэр зэрызихъумэжынырт. АрщхьэкIэ абы къехъулIэр мащIэт. Хуэм-хуэмурэ Джэдур 3:0-у япэ щищам, текIуэныгъэр зэрыгъунэгъу дыдэр псоми зыхащIащ. Ауэ угуфIэну иджыри пасэIуэт. Ар наIуэ къытщищIащ Барроуз. Абы и Олимп чемпионыгъэр фIырыфIкIэ игъэтIылъынутэкъым. Мис бжыгъэр 3:2 хъуащ. Къэнэжа секундхэр дыпIащIэурэ къыпыдобжыкI. Iэниуари и къару къызэрихькIэ зиIыгъщ. Тху, плIы, щы, тIу, зы… текIуэныгъэ! Джэду Iэниуар хигъэщIащ дуней псом щэнейрэ щынэхъыфIа, Олимп чемпион Барроуз Джордан. Ар хуабжьу ехъулIэныгъэшхуэщ, ауэ абдежми укъыщызэтеувыIэ хъунукъым.
ХХХI Олимп джэгухэр зэхуащIыж. Финалым хуэзышэ гъуэгур Iэниуар хуабжьу къехьэлъэкIащ. Азербайджаным щыщ Гасанов ДжэбрэIил дунейм щынэхъ лъэщхэм ящымыщми, Барроуз хуабжьу иригъэша Джэдур хигъэзыхьащ. ЗэIущIэм и япэ Iыхьэр щиухам ар 4:0-у япэ ищат.
БэнакIуэ куэд щыIэкъым апхуэдизу къефIэкIыу щIэзыдза и хьэрхуэрэгъур иужькIэ иригъэкIуэтыжыфу. Джэдур а зэкъуэтIакъуэм ящыщщ. КъыкIэлъыкIуэ дакъикъищым абы бжыгъэр 5:4-м ни-гъэсри, финалым хэтыну хуитыныгъэ къихьащ. АрщхьэкIэ Гасановым къаруушхуэ дыдэ зэрытригъэкIуэдар нэрылъагъут. КъищынэмыщIауэ, Iэниуар и нэщIащэр зэгуэудауэ лъыр щIэх-щIэхыурэ ягъэувыIэн хуей хъурт.
КIэух зэIущIэм зыхуигъэхьэзырыну Джэдум сыхьэт зытIущ иIэт. А зэманыр трагъэкIуэдащ игъуэта фэбжьхэр, пIалъэкIэ нэхъ мыхъуми, ягъэундэрэщхъуэным. Ди дохутырхэм ар хъарзынэу яхузэфIэкIа хуэдэт.
Финалым къыщыпэщIэува Язданишариати Хьэсэн Ираным щыщт. БэнэкIэм а къэралым ижь-ижьыж лъандэрэ гулъытэ хэха щегъуэт икIи абы япэ ирагъэщ спорт лIэужьыгъуэ щыIэкъым. Дауи, гурыIуэгъуэт а зэпэщIэтыныгъэр тынш зэрымыхъунур.
Урысей Федерацэм зэдэууэ псым есынымрэ гандболымкIэ цIыхубзхэм я командэ къыхэхахэр. И къарур зэрыгъуэтыжауэ икIи и узыншагъэр мащIэу зэфIагъэувэжауэ Джэду Iэниуар кIэух зэIущIэм къихьащ. Абы къыгурыIуэрт псынщIэ-псынщIэу и хьэрхуэрэгъур хигъэщIэн зэрыхуейр, армыхъумэ и фэбжьхэм зыкърагъэщIэнут. 6:0-у япэ щищам зы шэчи къытетхьэжыртэкъым адыгэ щIалэр чемпион зэрыхъунум. АрщхьэкIэ…
Фэбжьыр зыхуэзэ щIыпIэр зылъагъу Язданишариати зэрымыщIэкIэ хуэдэурэ абы жьэхэуэрт. ИкIи лъым аргуэру къыщригъэудыжащ. ЗэIущIэр зэпагъэури, дохутырхэм къеджащ. Дыдейхэр Джэдум бгъэдагъэхьэртэкъым. Пасэу ягъэува хабзэмкIэ, утыку ит бэнакIуэхэм еIэзэр абы хухаха дохутырхэрщ. Зыкъомрэ елIалIэри, лъыр къызэтрагъэвыIащ. Бэнэн щIадзэжри, аргуэрыжьт. Иджыри къызэтрагъэувыIэн хуей хъуащ. Лъыр ямыгъуэвыIэмэ, зэIущIэр зэпагъэунурэ, хьэрхуэрэгъум текIуэныгъэр иратынут.
Дохутырхэр къеIэзауэ къыщихьэжам, Iэниуар лъыгъажэшхуэ хэтауэ фIэкIа пщIэнтэкъым. И нэхэр къызэрыщIэщ щымыIэу и щхьэри и пщэри къепхэ- кIат.
ЛIыгъэу иIэр зэхилъхьэри, абы бэнэныгъэм пищащ. АрщхьэкIэ и къарухэр щIэкI зэпытт. Ираным щыщ бэнакIуэр а щытыкIэм нэхъри къытригъэгушхуэрт икIи хуэм-хуэмурэ бжыгъэр 6:4-м нэсащ. Къэнэжар секунд бжыгъэт.
Зи нэхэр къыщхьэрипхъуэ Джэду Iэниуар Язданишариати Хьэсэн къызэщIиубыдащ. Ахэр лIэн-къэнэну зоныкъуэкъу. ЗэIущIэр еух, ауэ абы зы мэскъалкIэ япэ иту перс щIалэм аргуэру очкоитI судьям ирет.
Бжыгъэр 6:6 хъуащ. ЗэрытемыгъэкIуа хуэдэщ, арщхьэкIэ спорт бэнэкIэм езым и хабзэ иIэжщ: бжыгъэр щызэхуэдэм и деж иужьу очко къэзыхьар япэ ирагъэщ. А щIыкIэм тету Ираным къикIам япэ увыпIэр лъысащ. Лъыпсыр къызыпыж Iэниуар къыIэрыхьар дыжьын медалращ, ауэ IэщIагъэлIхэми абы кIэлъыплъахэми къызэралъытамкIэ, ар дыщэ куэ- дым нэхърэ нэхъ лъапIэщ.
— Дыжьынмэ, дыжьынщ, — и щхьэр къыхуэмыIэту жи-Iащ Джэду Iэниуар зэхьэ- зэхуэ нэужьым. — Узыр къысфIэIуэхутэкъым, си фэр изыхар щIэх-щIэхыурэ зэIущIэр къызэрагъэувыIэрт.
— Уи жьэпкъыр къызэщIиубыдэу уи щхьэр щыфIапхыкIам, убэуэфрэт?
— Дохутырхэм яжесIат жьы зэрызмыгъуэтыр. АрщхьэкIэ къызгурагъэIуащ, лъыр къахуэмыгъэувыIэмэ, зэIущIэр адэкIэ зэрыщымыIэнур. СлIот сщIэнур? Арэзы сыхъун хуей хъуащ. СыщIыхагъэщIар арауэ къызолъы- тэ. ИпэжыпIэкIэ, сэ мы зэпэщIэтыныгъэр нэхъ пасэу езгъэухыну сыхущIэкъуащ, 10:0-у япэ сищу, ауэ къызэхъулIакъым.
Ди гимнасткэ щэджащэхэр. — Уи хьэрхуэрэгъум ирата иужьрей очкоитIыр уфIэзахуэ, уэ абы и лъакъуэр пIыгъащ.
— Судьяхэм нэхъ ящIэнщ.
— Барроуз узэребэна щIыкIэм тIэкIу утхутепсэлъыхьыфын?
— Абы мыхьэнэшхуэ иIэт. АрщхьэкIэ дыщэр зыIэрыхьари нэгъуэщIщ.
— Фэ тIур фызэзауэ пэтащ.
— Барроуз занщIу сигъэшынэну и гугъащ. Сэри дыгъуасэкъым спортым сыщыхыхьар, хуэфэщэ жэуап естын хуей хъуащ.
— Дыжьын медалыр уи Iэрылъхьэу Олимпиадэм уокIыж. Абы щхьэкIэ къэмынэу, утекIуауэ, ехъулIэныгъэ ин зыIэрыбгъэхьауэ къэплъытэркъэ?
— Сэ сыкъыздэкIуар дэнэми сщIэрт икIи си хъуэпсапIэр дыщэрат. Арщхьэ- кIэ гъащIэм сытри къы- щохъу.
Джэду Iэниуар и лIыгъэр здынэсыр дуней псом щалъэгъуащ. Абы хуэфащэу куэдым къалъытэ «Урысейм и лIыхъужь» цIэр фIащыну, апхуэдизу псэемыблэжу къэралым и щIыхьыр зэрихъумам, ехъулIэныгъэ ин къызэрихьам къыхэкIыу. Джэдум и бэнэкIэм ирипIейтейуэ кIэлъыплъахэм ящыщт Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий, дирижёр цIэрыIуэ Темыркъан Юрий, ди республикэм щыпсэу-хэр, дэнэ щIыпIи щыIэ ди лъэпкъэгъухэр, благъэхэр, Iыхьылхэр, ныбжьэгъухэр, гъунэгъухэр. Дэтхэнэми дэрэжэгъуэ ин къаритащ Iэниуар и лIыгъэм икIи и щхьэр лъагэу иригъэлъагъужащ. Шэч хэлъкъым ар Iэтауэ къызэрырагъэблэгъэжынум, Олимп чемпионхэм яхуэфащэ пщIэри зэригъуэтынум.
Рамонов Сослъэн. «Бэнэныгъэ гуащIэм лIыгъэрэ зэфIэкIрэ къыщигъэлъагъуэри, олимп зэхьэзэхуэм дыжьын медалыр къыщихьащ, — жиIащ КъБР-м и Iэтащхьэм. — Финалым и Iыхьэ плIанэм къыщыпэщIэта дунейпсо рейтингым щыпашэ Барроуз Джордан зэрыпэува щIыкIэм наIуэ къытщищIат текIуэныгъэр зи плъапIэ щIалэ ди пащхьэм къызэритыр. Iэниуар и дыжьын медалыр нэхъ лъапIэщ дыщэ зыбжанэм нэхърэ, апхуэдизкIэ лIыгъэ хэлъу финалым зыкъыщигъэлъэгъуащи. Ар къэзылъхуахэм, гугъу къыдехьа тренерхэм фIыщIэ ин яхузощI, ди республикэм къищынэмыщIауэ Хэкур зэрыщыту дунейпсо утыкум щызыгъэлъэпIа щIалэ зэрагъэсам къыхэкIыу».
Къэбэрдей-Балъкъэрым и лIыщхьэм и псалъэхэм къыпызыща Темыркъан Юрий къыхигъэщащ: «Iэниуари ди Урысейми зэрыщыту дэрэжэгъуэ ин къызатащ».
ГъащIэр абдежым щиухыркъым
Дунейм щэнейрэ и чемпион, илъэсиплI ипэкIэ Лондон щекIуэкIа Олимп джэгухэм жэз медалыр къыщызыхьа Махуэ Билал и гъащIэ псом мы зэхьэзэхуэм зыхуигъэхьэзырауэ жыпIэ хъунущ, адрей псори лъэныкъуэкIэ иригъэзу. АрщхьэкIэ спортым езым и хабзэ иIэжщ: а дакъикъэм ирихьэлIэу уи зэфIэкI псо- ри утыку къиплъхьэн хуейщ икIи зы мэскъалкIэ убэлэрыгъамэ, къанэ щымыIэу уи гуащIэр псыхэкIуадэ мэхъу.
Садулаев Абдулрашид Зыми ябзыщIыртэкъым Махуэ Билал бэнэкIэ хуитымкIэ ди къэралым и гугъапIэ нэхъыщхьэу Рио-де-Жанейрэ зэрыкIуэр. IэщIагъэлIхэри, бэнакIуэхэри, къэпщытакIуэхэри зэдэарэзыт ди щIалэм абы ехъулIэныгъэ зэрыщиIэнумкIэ. АрщхьэкIэ дызэримыгугъауэ Iуэхум зигъэзащ.
Килограмми 125-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм Махуэм хьэрхуэрэгъу къыщыхуэхъуа Засеев Алан Украинэм и цIэкIэ утыку къи- хьат. Ар узыпэмылъэщынхэм ящыщтэкъым. Апхуэдэу къилъытэу къыщIэкIынут езы Билали.
ЗэIущIэр зэрекIуэкIа дакъикъихым къриубыдэу гукъыинэж хъуар иужь ды-дэ секундхэращ. БэнакIуэхэр зэрызелъафэу утыкум итауэ аращ икIи жыджэ- рагъ зэрыхэмылъым къыхэкIыу Засеевым судьям дагъуэ тIэунейрэ къыхуищIри, очкоитIкIэ етхьэкъуащ. АбыкIэ, гугъу емыхьыщэу, текIуэныгъэр зыIэрызыгъэхьэну хэта Махуэ Билал хуабжьу бэлэрыгъащ. Ар хущIэкъуащ адрей зэIущIэхэм и къарур хуихъумэну, ауэ ахэр щымыIэну къы- щIидзыжащ. НэгъуэщI хэкIыпIэ зимыIэж Засеевыр иужь дыдэ секундхэм къебгъэрыкIуащ икIи очкоитI зэуэ къыфIихьащ. Бжыгъэр 2:2 зэрыхъуам къикIырт Махуэр къыпихауэ. АдэкIэ бэнэныгъэм къыхыхьэжу жэз медалым щIэбэнын папщIэ къыхэзыгъэщIа Засеевыр финалым кIуэн хуейт. Ар абы хуэмыгъэкъаруун Iуэхугъуэт икIи къыкIэлъыкIуэ зэIущIэм ари къыщыхагъащIэри, зэгъу-сэу Олимпиадэр ябгынащ.
Лесун Александр Сыт пщIэн, Алыхь Iэмырщ. Махуэ Билал и насып хэлъу къыщIэкIынтэкъым Олимп джэгухэм щытекIуэну. ЯпэщIыкIэ щхъухь кърахьэлIэри, ягъэкIуакъым. КъыкIэлъыкIуэм ещанэ увыпIэм фIэкIыфакъым. Иджыри къэхъуар псоми ди нэгу щIэкIащ. АрщхьэкIэ абдежым гъащIэр щиухыркъым. Хэт ищIэн, къыкIэлъыкIуэ Олимп джэгухэми ар хы-хьэу и насыпыр зэтрихьауэ игъуэтыжынкIэ хъунщ. Езы Билали хуэдэу, куэдым ар я хъуэпсапIэщ.
Иужь махуэхэм къыдата дэрэжэгъуэр
Арати, шыщхьэуIум и 21-м Рио-де-Жанейрэ (Бразилием) щиухащ XXXI Гъэмахуэ Олимпиадэр. Ар зэрекIуэкIа махуэ 16 къриубыдэу медаль комплект 306-рэ ягъэджэгуащ. Абыхэм ящыщу Урысей Федерацэм къылъысащ 56-рэ (дыщэу 19, дыжьыну 18, жэзу 19).
Ар, дауи, иджыри къэс ди къэралым иIа ехъулIэныгъэ инхэм пхуегъэпщэнукъым. НэхъыкIэу щыщытар япэ дыдэу Олимп джэгухэм щыкIуа 1912 гъэращ. Абы щыгъуэм дыжьын медалу 2-рэ, жэзу 3-рэ къахуэхьауэ арат. АрщхьэкIэ Iэмал имыIэу къэлъытапхъэщ Рио-де-Жанейрэ щекIуэкIа Олимпиадэм ипэ къихуэу Урысейм къращIылIа «допинг зауэм» и гуащIагъыр. Абы и зэранкIэ ди спортсмени 110-рэ Бразилием ягъэкIуакъым. Зэрыщыту лъэныкъуэ ирагъэзащ атлетикэ псынщIэмрэ атлетикэ хьэлъэм-рэ. АбыхэмкIэ медаль куэд ди къэралым сыт щыгъуи зыIэригъэхьэу щытащ.
Апхуэдэу къекIуэкIа пэтми, Рио-де-Жанейрэ щыIа Олимпиадэм и иужь махуэхэм Урысей Федерацэм къыхуахьащ иджыри медаль 12 (дыщэу 7, дыжьыну 3, жэзу 2).
Олимп чемпион хъуахэщ псым зэдэууэ щесынымкIэ Урысейм и цIыхубз командэр. Абы хэта бзылъхугъи 8-м ящыщхэу Ищенкэ Натальерэ Ромашинэ Светланэрэ Олимпиадэхэм къыщахьа дыщэ медалхэр Рио-де-Жанейрэ тхурытху щрагъэкъуащ.
Иджырей пятиборьемкIэ зэхьэзэхуэм псоми щефIэкIащ Лесун Александр. Абы къыпэлъэщын и хьэрхуэрэгъухэм къахэкIакъым.
Садулаев Абулрашид ящыщщ Бразилием щекIуэкIыну Олимпиадэм кIуэну пасэу яубзыхуахэм. ЯщIэрт абы и къарур здынэсыр. ИкIи и дзыхь къезыгъэзахэр абы игъэукIытакъым — бэнэкIэ хуитымкIэ килограмм 86-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм абы къыпэхъуфын щыIакъым.
Художественнэ гимнастикэмкIэ зэхьэзэхуэхэм ди къэралым икIахэм сыт щыгъуи бжьыпэр куэд щIауэ яIыгъщ. Иджыри апхуэдэу къэхъуащ. Мамун Маргаритэ дыщэр зыIэригъэхьащ, Кудрявцевэ Аннэ абы къыкIэлъокIуэ.
Лондон щекIуэкIа Олимпиадэми дуней псоми я чемпион цIэр зезыхьэ Норвегием гандболымкIэ и цIыхубз командэр Рио-де-Жанейрэ щыхэзыгъэщIа ди пщащэхэм абы япэ увы-пIэр къыщамыхьыныр гутехуэгъуейт. Трефиловым и унафэм щIэт ди командэ къыхэхам лъэкI къигъэнакъым дыщэр зыIэригъэхьэн папщIэ икIи Франд-жым и спортсменкэхэм финалым щефIэкIри, пашэныгъэр зыIэрагъэхьащ.
Художественнэ гимнастикэмкIэ Урысей Федерацэм и цIыхубз командэм дыщэ медалхэр Бразилием къыщихьащ. Зэныкъуэкъуныгъэ гуащIэм ахэр Испанием икIахэм щефIэкIащ.
XXXI Гъэмахуэ Олимпиадэр Урысейм дыщэкIэ къыхузэIузыхари зэхуэзыщIыжари Кавказ Ищхъэ- рэм икIа спортсменхэращ. Мудрэн Беслъэн дзюдом- кIэ и ехъулIэныгъэм пэджэжащ Осетие Ищхъэрэ- Аланием икIа Рамонов Сослъэн. БэнэкIэ хуитымкIэ килограмм 65-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм абы ди къэралым и иужь-рей дыщэр щызыIэригъэ-хьащ. Ар финалым щефIэкIащ Азербайджаным щыщ Асгаров Торгул.
Олимп лъагапIэм дэкIуеинымкIэ зымащIэ хурикъужакъым Алоян Мишэ. БоксымкIэ килограмм 52-м нэс зи хьэлъагъхэм я деж ар финалым балл бжыгъэкIэ къыщыхигъэщIащ Узбекистаным икIа Зоиров Шахобид.
Ди спортсменхэм ятемыухуами, мы Олимпиадэм къыщыхъуа нэгъуэщI зы Iуэхугъуэшхуи гулъытэншэу къэбгъанэ хъунукъым. ФутболымкIэ дуней псом тхуэнейрэ и чемпион (апхуэдэ зыхузэфIэкIа нэгъуэщI зыри щыIэкъым) Бразилием и командэ къыхэхам, зэи къэмыхъуауэ, Олимп джэгухэм я дыщэ медалхэр зыIэрагъэхьащ. КIэух зэIущIэм ахэр зэIущIэ нэужь пенальтихэмкIэ Германием и футболистхэм щефIэкIащ.
Рио-де-Жанейрэ щекIуэкIа XXXI Гъэмахуэ Олимп джэгухэр гуфIэгъуэкIэ иухащ. Абы я тепщэныгъэр щагъэбыдащ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я спортсменхэм. США-м икIахэм Бразилием ираш медали 121-рэ. Абыхэм ящыщу 46-р дыщэщ, 37-р дыжьынщ, 38-р жэзщ. Ар илъэсиплI ипэкIэ Лондон щаIа ехъулIэныгъэхэм йофIэкIыж (104, 46, 29, 29).
1912 гъэм къыщыщIэ-дзауэ Урысейм и спортсменхэр иджы етIуанэу (япэу 2012 гъэм) нэхъыфIищым яхэмыхьауэ аращ. Илъэси 104-рэ и пэкIэ Стокгольм япэу щызэхэта Олимп джэгухэм ахэр епщыкIуханэ щыхъуат. ИужькIэ СССР-м блэнейрэ япэ увыпIэр иубыдащ, щэнейрэ етIуанэ хъуащ. Совет Союзыр лъэлъэжа и ужькIэ, Урысей Федерацэм икIахэм зэи бжьыпэр ямыубыдыфами, тIорытIэ етIуанэ, ещанэ увыпIэхэр къалъысат.
НэхъапэIуэкIэ щыIа Олимпиадэхэр зэбгъапщэмэ, ди спортсменхэм 1996 гъэм Атлантэ медаль 63-рэ къыщахьащ (26-21-16), Сидней — 89-рэ (32-28-29), Афи-ны 92 (27-27-38), Пекин — 73 (23-21-29), Лондон — 82-рэ (24-25-33) 2004 гъэм ахэр япэ дыдэу ещанэ увыпIэм къекIуэтэхащ, 2012 гъэм еплIанэм къехащ, иджыри аращ.
Абы щыгъуэми Амери- кэм и Штат Зэгуэтхэр Олимпиадэ епщыкIубланэм щытокIуэ. Китайр етхуанэу зэкIэлъхьэужьу нэхъыфIищым хохьэ. Великобританиер 1920 гъэ лъандэрэ япэ дыдэу етIуанэщ.
КIуэ пэтми кIэроху ди спортсменхэм ящыщу иужьрей Олимпиадэхэм кIуэхэм я бжыгъэми. Къапщтэмэ, 2008 гъэм Пекин щыIащ 467-рэ, илъэсиплI дэкI-ри, Лондон зыкъыщызыгъэлъэгъуар 432-рэщ. Иджы, допинг Iуэхури къыхыхьэжри, Рио-де-Жанейрэ зыкъыщызыгъэлъэгъуэфар 288-рэщ (398-м япIэкIэ).
Бразилием щекIуэкIа ХХХI Гъэмахуэ Олимп джэгухэм, Урысейм зэрыщыхабзэм хуэдэу, ди къэралым икIахэм куэдрэ нэхъыфIхэм зыкъомкIэ къакIэрыхуу ирагъэкIуэкIами, зэхьэзэхуэм и кIэух махуэхэм я медаль бжыгъэм хэпщIыкIыу хагъэхъуэжащ. КъыкIэлъыкIуэ Олимпиадэр илъэсиплI дэкIмэ, Токио (Японие) щекIуэкIынущ. Абыи ди хэкуэгъухэм ехъулIэныгъэ инхэр зэрыщаIэнум шэч хэлъкъым.
Жыласэ Заурбэч.
