Вэрокъуэ Владимир: Лэжьыгъэр фIыуэ плъагъумэ…
«Налшык» ОРТК-м, ЩэнхабзэмкIэ фондым я унафэщI, жылагъуэ лэжьакIуэ Вэрокъуэ Владимир телевиденэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 60 щрикъум ирихьэлIэу дыIущIащ.
— Владимир, щIыпIэ телевиденэр къызэрыунэхуамрэ абы зэрызиужьамрэ ятеухуауэ сыт къыджепIэнт?
— СыщIалэщIэ дыдэу, еджапIэ нэхъыщхьэр къызэрызухыу, «Къэбэрдей-Балъкъэр» къэрал телерадиокомпанием лэжьэн щыщIэздзат — корреспонденту, редактор нэхъыщIэу, иужькIэ редактор нэхъыжьу, итIанэ кинорежиссёру. «Налшык» ОРТК-р къызэзгъэпэщауэ, нобэр къыздэсым си-гуи си пси хыхьэу а IэнатIэм сыпэ- рытщ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и телевиденэм езым и гъэщIэгъуэнагъ хэлъыжщ, зыми хуумыгъэдэну. Къапщтэмэ, Кавказ Ищхъэрэ псом дыщыяпэу, Совет Союз псом дыщыебгъуанэу Къэбэрдей-Балъкъэрым телецентр иIэ хъуат. Сэ телевиденэм сыщыкIуам, IуэхущIапIэр зэрылажьэрэ илъэс зыщыплI хъуагъэну арат. Дауи, псори зэуэ къыдэхъулIакъым. Япэ илъэсхэр гугъуу щытащ, сыту жыпIэмэ IэмэпсымэкIэ щIагъуэу дыкъызэгъэпэщатэкъым. «Полуторкэ» жыхуаIэ зы хьэлъэзешэ машинэ цIыкIу диIэти, абыкIэ псори чэзуурэ дежьэрт нэтынхэр тетхыну. Апхуэдэ дыдэу, зэIэпытхыу «дебри» камерэ инхэм хуэдэ зы къэдгъэсэбэпырт. Арат ди мылъкур зэрыхъури.
Буслик Юрий зэгуэрым сыбгъэдыхьэри згъэщIагъуэу сеупщIат: «Мыр сыт мы уи камерэр зищIысыр?» — жысIэри. «Володя, уи лэжьыгъэр фIыуэ плъагъумэ, сыт хуэдэ Iэмэпсымэри къыпхуэгъэсэбэпынущ», — къызжиIат. Апхуэдэу, ди къулейсызыгъи емылъытауэ, иджыри зызымыужьа, зи къэкIуэнур зыхуэдэр дымыщIэ лэжьыгъэм псори дыдихьэхат. Я цIэ къиIуапхъэщ телевиденэм и режиссёр нэхъыщхьэу щыта Панасьян Воружан, кинооператорхэу Монин Евгений, Буслик Юрий сымэ. Иужьым Москва къэрал университетым журналистикэмкIэ и факультетыр къэзыуха гупыфI щIыналъэм къакIуэри, абыхэм дадэплъейурэ нэхъри дытегушхуащ ди лэжьыгъэм. Ауэ, дауэ мыхъуми, уасэ зимыIэр ди щIыпIэ кадрхэрт, адыгэ, балъкъэр, урыс иIэтэкъым.
Къэрал телевиденэм щхьэкIэ нэтын щыдгъэхьэзыра зэмани къытхуихуащ абы щыгъуэм. «Къэбэрдей-Балъкъэрыр — нобэ» фильмыр зэрытетха щIыкIэр умыгъэщIагъуэу нобэ утепсэлъыхьыжын плъэкIынукъым. Сэрэ (режиссёру) Буслик Юрийрэ (оператору) дгъэхьэзыра фильмыр къэрал псом цIэрыIуэ щыхъуат, уеблэмэ ар Голландием ищэхуауэ щытащ. А зэманым ар ехъулIэныгъэшхуэт. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ар ди архивхэм къыхэнакъым. А фильмым къыкIэлъыкIуащ «Туристская Мекка», «Чабанский хлеб», «Лакумы по-чегемски», «Запах земли», «Шагди», «Свадьба на Тереке», нэгъуэщI лэжьыгъэ куэди.
— Нобэрей ди телевиденэр сыт хуэдэу плъагъурэ?
— Сэ сызэреплъымкIэ, къэралым и телевиденэм нобэ щыщIэныгъэ иIэщ. ЦIыхур зыхуэмей куэд къегъэлъагъуэ: сыт хуэдиз зэрыукIрэ дыгъуэрэ къитрэ абы? ЩIалэгъуалэр ахэра зыщIапIыкIыр? Ди насыпщи, Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыпIэ телевиденэм тегъэщIапIэ ищIыр нэгъуэщIщ — лъагъуныгъэрщ, захуагъэрщ, хабзэрщ. Пэжщ, дыщагъэкъуанши щыIэщ, федеральнэ телевиденэм дыкъызэрыкIэрыхур къыхагъэщу. Ауэ абы щхьэкIэ зэхуэдэ къарурэ мылъкурэ уиIэн хуейкъэ, жызоIэ сэ.
Ди лэжьакIуэхэр зэфIэкI зиIэ, Iуэхум щIэщыгъуэ хэзылъхьэ защIэщ. Абы уи гур хегъахъуэ. Псалъэм папщIэ, «Налшык» ОртК-м мыхьэнэшхуэ зиIэ сыт хуэдэ Iуэхури зыхуей хуэзауэ къегъэлъэгъуэж. Дэ тетха фильмхэм увыпIэфIхэр къыщахь кинофестиваль куэдым. Псори зэхэту ди IуэхущIапIэм цIыху 37-рэ щолажьэри, 12-м «цIыхубэ», «щIыхь зиIэ» цIэ лъапIэхэр яIэщ. ЦIыху 15 УФ-м и кинематографистхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ, 20-р — Журналистхэм я союзым. Абы къигъэлъагъуэу къысщохъу ди Iуэху бгъэдыхьэкIэмрэ ди цIыхухэм зедгъэужьыным, ди лъахэр едгъэфIэкIуэным хуэтщI гулъытэмрэ зыхуэдэр. Хъарзынэу лажьэу къызолъытэ «Къэбэрдей-Балъкъэр» КъТРК-ри 49-нэ каналри.
— Иужьрейуэ фызэлэжьахэм я гугъу уэзгъэщIынут, Владимир…
— Мы гъэм дэ тетхащ химик цIэрыIуэу щыта МэкIэтIей Абдулыхь теухуа фильм. А лэжьыгъэм фестиваль зыбжанэм щIыхь тхылъхэр къыщыхуагъэфэщащ. ИкъукIэ лэжьыгъэ дахэ хъуащ «Заповедник Кабардино-Балкарии» фильмыр, кадетхэм тедухуа нэтыныр, нэгъуэщIхэри. «Русская царица из Кабарды» фильмым 2017 гъэм къихьащ «Золотая башня» IV дунейпсо кинофестивалымрэ (Магас къалэм щекIуэкIам) «Голос Евразии» урысей-псо фестивалымрэ (Дагъыстэн) я щIыхь тхылъхэр.
— Сыт яжепIэнт телевиденэм и нобэрей лэжьакIуэхэм?
— Гупсысэ щIэщыгъуэхэр яIэу, узыншэу адэкIи лэжьэну, щIыпIэ телевиденэм зрагъэужьыну си гуапэщ. Республикэ унафэщIхэми сыхуейт за- хуэзгъэзэну: ди лэжьыгъэр куэдкIэ елъытащ щIэм, гъэщIэгъуэным узэрытегушхуэфым, ауэ абы щхьэкIэ «къигъэхъуапIэ» уиIэн хуейщ. Буслик Юрий: «Уи лэжьыгъэр фIыуэ плъагъумэ, сыт хуэдэ Iэмэпсымэри къыпхуэгъэсэбэпынущ», — щыжиIа зэманыр икIащ, иджырей IэмэпсымэфIхэр димыIэу зыдужьынукъым.
Епсэлъар БАГЪЭТЫР Луизэщ.
