Нанэ Iумахуэ
Жьыщхьэ махуэ дахэ хъуауэ нэхъыжьыфI унагъуэм исмэ, гущэр утыкум итмэ, псори зэгурыIуэрэ зэдэIуэжу псэумэ, унагъуэ насыпкIэ зэджэжыр мис арауэ къызолъытэ сэ.
Мы тхыгъэр теухуащ нанэ Iумахуэ ТхьэкIумащIэ Лусэ и унагъуэ насып дахэм. Дэтхэнэ зы адэ-анэми и хъуэпсапIэ нэхъыщхьэр, дауи, и быным цIыху нэс къыхэкIынырщ, езыри жьыщхьэ махуэ дахэ хъунырщ. Лусэ къехъулIащ и хъуэпсапIэр. Бынри, быным и быныжри, абыхэм я щIэблэри къепщIэкIауэ, абыхэм къабгъэдэкI гуапагъэмрэ хуабагъымрэ зыхрагъащIэу ягъэпсэу нанэр.
Дауи, Лусэ нобэ зэрытыншым хуэдэу къэгъуэгурыкIуакъым, уеблэмэ, гугъуехьышхуи гукъеуэшхуи зыгъэвахэм ящыщщ ар. Гугъуехьым игъэлIа щыIэкъым жаIэ, ауэ сэ абы арэзы сытехъуащэркъым. Гугъуехьым уимыгъалIэ щхьэкIэ, гуващIэхами, ар къыпщIохьэж.
Лусэ Куба къуажэм къыщалъхуащ, абы и адэ-анэ АфIэунэхэ ХьэтIутIрэ Назифэрэ бынитху зэдагъуэтати, Лусэ быным я нэхъыжьт, абы ипкъ иткIэ, гугъуехь нэхъыби и пщэ къыдэхуат.
Хэку зауэшхуэр къэхъеиным илъэс зыбжанэ иIэу къалъхуащ Лусэ, ауэ ар дунейм къыщытехьа гъэм и тэмэмыпIэр зыми ищIэркъым, япэм ахэр ятхыу зэрыщымытам къыхэкIыу — иужькIэ, щхьэж и теплъэм елъытауэ, хуэгъэфэщауэ ятхыжауэ аращ.
Лусэ и адэ-анэми ядэIэпыкъун хуейт, и анэкъилъху нэхъыщIэхэми якIэлъыплъырт. КIэщIу жыпIэмэ, сабиигъуэ иIакъым абы, тIэкIу къызэрыжэпхъыу, хьэмфIанэр къищтэри, губгъуэм ихьащ. ХьэмфIанэкIэ пщIэуэ, IэкIэ нартыхур къыдичу, матэкIэ хихыжу — мис апхуэдэурэ лэжьащ. Балигъ хъури, унагъуэ ихьащ.
Адыгэ хабзэр щытепщэ ТхьэкIумащIэхэ я унагъуэ дахэм хыхьат Лусэ, арщхьэкIэ, и насыпым щыгуфIыкIын щыщIидзэм, япэу игъуэта сабийр ныкъуэдыкъуэу дунейм къытехьащ. Анэм и дежкIэ абы нэхърэ нэхъ гукъеуэ сыт щыIэ? Сабийм Iуплъэху и гур хэщIурэ, илъэс тIощIым щIигъукIэ IэкIэ зэрихьащ и щIалэ цIыкIур. Аурэ, зэманыр кIуатэурэ, сыт и лъэныкъуэкIи щIэгъэкъуэн къыхуэхъу и гуащэ тхьэмыщкIэми и лъакъуитIыр къыщIэмыувэж щыхъум, ари илъэс 13-кIэ зэрихьащ.
IэрызехьитIри, унагъуэри, хадэри, джэдкъазри, иужькIэ игъуэта быниплIри зыхуей хуигъазэу, и щхьэгъусэ Хъызыри сыт хуэдэ лэжьыгъэри дигъэпсынщIэурэ къэгъуэгурыкIуащ Лусэ.
Пэжщ, Лусэ игъэлIакъым гугъуехьым, ауэ а псори абы къыщIыхьэжащ, и IэпкълъэпкъкIи игъэвыжащ.
Зы илъэс тIощI хуэдизкIэ узэIэбэкIыжмэ, узышхуэ къеуалIэри, Лусэ и лъэр щIихат, и щIэлъэныкъуэри къыдэмыбзыжу, пIэм къыхэнат. Дохутырхэри зы махуи щыгугъатэкъым ар къэтэджыжыну. АрщхьэкIэ, я анэм и узыр щхьэщахыным бынхэр ерыщу яужь ихьэри, жэщмахуэ ямыIэу абы иужь итахэщ, куэдрэ пIэм хэмылъуи, къызэфIагъэувэжащ. Лусэ гъащIэр къыхуэупсэжат езым хуэдэ нысэ гумащIэкIэ. Абы и нысэ Лидэ дохутырти, жэщ-махуэ имыIэу, и къарум емыблэжу, дэIэпыкъуэгъу псынщIэу бгъэдэтащ. КIэщIу жыпIэмэ, быныр ерыщу щIэбэнащ я анэм и узыншагъэм, Iэмалу щыIэ псори къагъэсэбэпурэ, Лусэ къагъэтэджыжащ.
Лусэрэ и щхьэгъусэ Хъызыррэ я щIалитIми хъыджэбзитIми щIэныгъэ гуэр зэзымыгъэгъуэтауэ зыри яхэткъым. ЩIалэхэр къуажэм дэсщ, нэхъыжь Лиуан зы хъыджэбз иIэщ, нэхъыщIэ Лолэ уней хьэрычэтыщIэщ, щIым толажьэ, абы щIалитI иIэщи, абыхэми адэм и гъусэу щIыр зэрахьэ. Хъыджэбзхэри унагъуэщ, Къэрэгъэш дэсхэщ.
— Ди анэр тхуэзыгъафIэу, тхуэзыгъэтыншу ди щIыбагъым дэт ди дэлъхумрэ ди нысэмрэ дахуэарэзыщ. Дэ дыхуейт ди анэмкIэ ди гур абыхэм зэрагъэзагъэм хуэдэу, езыхэми гъащIэ дахэ къагъэщIэну, бын гуфIэгъуэ куэд ялъагъуну, — жаIэ Лусэ ипхъухэу ХьэIишэтрэ Ритэрэ.
НобэкIэ Лусэ лъэрытетщ, быным ядиIуэтэжащ, жьыщхьэ махуэ дахэ хъуащ.
ЖЫЛОКЪУЭ Лусаннэ.
