Къэралым и дэфтэр нэхъыщхьэр даIыгъ
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ гъатхэпэм и 12-м зи чэзу зэIущIэр иригъэкIуэкIащ. Абы депутатхэр щыхэплъащ «Къэрал унафэр зэрызэрагъакIуэ Iуэхугъуэ щхьэхуэхэр егъэфIэкIуэным теухуауэ» Урысей Федерацэм и Конституцэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэм и IуэхукIэ УФ-м и Законым.
ЗэIущIэм псом япэу щыхахащ Бахъсэн районым и суд IуэхущIапIэ №5-м и зэзыгъэкIуж хеящIэм и къулыкъум Молей Расул, Дзэлыкъуэ районым и суд IуэхущIапIэ №3-м — Щэрдан Чэрим.
ИужькIэ зэIущIэм Iуэхугъуэ нэхъыщхьэу къыщаIэтар къигъэлъэгъуащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым.
— ЗэрыфщIэщи, УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсымрэ Къэрал Думэмрэ хэплъа нэужь, гъатхэпэм и 11-м къащтащ «Къэрал унафэр зэрызэрагъакIуэ Iуэхугъуэ щхьэхуэхэр егъэфIэкIуэным теухуауэ» Урысей Федерацэм и Конституцэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэм и IуэхукIэ УФ-м и Законыр. Абы УФ-м и Президентым Iэ щытридзэнур къэралым и щIыналъэхэм щылажьэ хабзэгъэув IуэхущIапIэхэм я Iыхьэ щанитIым мынэхъ мащIэ арэзы техъуа нэужьщ, — жиIащ Егоровэ Татьянэ.
КъБР-м и Парламентым ЗаконодательствэмкIэ, къэрал ухуэныгъэмрэ щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ и комитетым и унафэщI Мэлбахъуэ Борис дэфтэр нэхъыщхьэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэхэм щытепсэлъыхьым жиIащ УФ-м и Президентым и мурадыр Урысейм адэкIэ зэрызиужьынум жылагъуэри политикэ партхэри нэхъ жыджэру къыхэшэныр зэрыарар.
— Къэбгъэлъагъуэмэ, Путин Владимир къыхилъхьа зэхъуэкIыныгъэхэм я лъабжьэр иджыблагъэ абы УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызыхуигъэзам къыщигъэлъэгъуахэращ, — жиIащ къэпсэлъам. — Ахэр зытеухуар цIыхухэм щIэгъэкъуэн яхуэхъунымкIэ къэралыр шэсыпIэ зэрыхъунырщ, щIыналъэ унафэщIхэм я лэжьыгъэм Парламентхэр нэхъ набдзэгубдзаплъэу кIэлъыгъэплъынырщ, УФ-м и Президентым и къулыкъум увыну зыкъэзыгъэлъагъуэм и къалэнхэр нэхъ ткIий щIынырщ. Ди Конституцэм зиужьынымкIэ законопроектым мыхьэнэ ин зэриIэр къигъэлъэгъуащ Федеральнэ Зэхуэсым и палатитIми хэтхэм я нэхъыбэр абы арэзы зэрытехъуам.
Зи гугъу ящIым теухуауэ зэIущIэм я Iуэху еплъыкIэхэр къыщаIуэтащ КъБР-м и Парламентым къыщыгъэлъэгъуа политикэ партхэм я унафэщIхэм.
«Урысей зэкъуэт» политикэ партым и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и унафэщI АфэщIагъуэ Михаил жиIащ зэхъуэкIыныгъэхэр псом хуэмыдэу цIыхухэм я хуитыныгъэхэр хъумэным, нэхъ мащIэ дыдэу къахь улахуэр къэрал псом зэхуэдэу щыгъэувыным, пенсэм, социальнэ ахъшэм, нэгъуэщI дэIэпыкъуныгъэхэм хэгъэхъуэным зэрытеухуар икIи ахэр фракцэм хэтхэм къэрал унафэщIым даIыгъыну зэрыхьэзырыр.
КПРФ-м и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и унафэщI Пащты Борис къыхигъэщащ Iуэхум теухуауэ ирагъэкIуэкIа зэIущIэм къызэрыщащтар законопроектым щхьэкIэ Iэ щаIэткIэ зэрыгуитIщхьитIыр къагъэлъагъуэну.
— Къэралым и дэфтэр нэхъыщхьэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэхэм ятеухуауэ ди партым Iуэхугъуэ 40-м щIигъу къыхилъхьати, законопроектым етIуанэ еджэгъуэу щыхэплъэм 13-р къыщалъытащ. Ахэр теухуащ илъэсым къриубыдэу нэхъ мыхъуми зэ пенсэм хагъэхъуэн зэрыхуейм, дэIэпыкъуныгъэ хуэныкъуэхэм къэралым зэрызыщIигъакъуэм, нэгъуэщIхэми, — жиIащ «Захуагъэ здэщыIэ Урысей» политикэ партым и щIыналъэ къудамэм и унафэщI Кебеков Владимир.
ЛДПР-м и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и унафэщI Безгодькэ Владимир къыхигъэщащ Законыр даIыгъыну зэрыхьэзырыр, цIыхухэм я улахуэм хэгъэхъуэнымрэ хуэныкъуэхэм защIэгъэкъуэнымкIэ, апхуэдэуи жылагъуэ зэхущытыкIэхэр — къэралым, хьэрычэтыщIэм, щэхуакIуэм я зэхуаку зэгурыIуэныгъэ дэлъын хуэдэу — егъэфIэкIуэнымкIэ абы мыхьэнэшхуэ егъэзащIэри.
— 1993 гъэм и дыгъэгъазэм къащтауэ щыта УФ-м и Конституцэр ткIийт, зэгъэпэщат. Ауэ абы лъандэрэ илъэс 27-рэ дэкIащ. Къэралым зиузэщIащ, сыт и лъэныкъуэкIи щхьэхуит, нэхъ зызыужьхэм ящыщ хъуащ. Урысейм политикэм, экономикэм, социальнэ Iуэхухэм, щIыуэпсыр хъумэным зэрыщефIэкIуэну лэжьыгъэхэр иубзыхуагъэххэщ. Ди парт къудамэм набдзэгубдзаплъэу иджащ Урысейм и Президентым къыхилъхьа зэхъуэкIыныгъэхэр икIи дэтIыгъыну ди мурадщ, — жиIащ «Зелёные» политикэ партым и щIыналъэ къудамэм и унафэщI Щхьэгъэпсо Сэфарбий.
«Къэрал унафэр зэрызрагъа-кIуэ Iуэхугъуэ щхьэхуэхэр егъэфIэкIуэным теухуауэ» Урысей Федерацэм и Конституцэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэм и IуэхукIэ» УФ-м и Законыр къэщтэным ехьэлIауэ депутатхэм Iэ яIэта нэужь, 53-р арэзы хъуащ, 9-м гуитIщхьитIу зыкъагъэлъэгъуащ.
УФ-м и Конституцэм ехьэлIауэ къыхалъхьэ зэхъуэкIыныгъэхэм теухуауэ я Iуэху еплъыкIэр къагъэлъэгъуэнымкIэ къызэрагъэпэща лэжьакIуэ гупым хэт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий жиIащ: «Мыхьэнэшхуэ иIэщ къэралым и дэфтэр нэхъыщхьэр къэщтэным КъБР-м и Парламентым нобэ арэзы зэрыщытехъуам. Республикэм и хабзэгъэув IуэхущIапIэм къыщыгъэлъэгъуа политикэ партитхум ящыщу плIым хэтхэм ар даIыгъащ, КПРФ-м гуитI-щхьитIу зыкъигъэлъэгъуащ. Апхуэдэу хъуми, псоми зэрыIыгъыу IэIэтыр зэрырагъэкIуэкIар къыхэгъэщыпхъэщ. Дыщогугъ абы Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм, къапщтэмэ, зэрыкъэралуи фIы къахудэкIуэну. КъищынэмыщIауэ, гу лъытапхъэщ, УФ-м и Конституцэм иджы япэу къызэрыщагъэлъэгъуэнур лъэпкъ мащIэхэм я бзэхэм зэрызрагъэужьынур. Ар дызыщыгуфIыкIын, къэдгъэсэбэпын хуей IэмалыфIщ».
ЗэIущIэм арэзы щытехъуащ «Административнэ хабзэхэр къызэпемыгъэудынымкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Кодексым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным ехьэлIауэ», «Никотин зыхэлъхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым щемыгъэщэным теухуауэ» КъБР-м и законхэм я проектхэм, даIыгъащ фенилкетонурие узыфэм ирисымаджэ сабийхэм я ныбжьыр илъэс 18 хъуху я ныкъуэдыкъуагъэм щыхьэт техъуэ тхылъыр хуагъэхьэзырын зэрыхуейм теухуауэ КъБР-м и Парламентым Урысей Федерацэм лэжьыгъэмрэ социальнэ дэIэпыкъуныгъэмкIэ и министрым зэрызыхуигъазэр.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым и къуэдзэ Жанатаев Сэлим доклад ищIащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и хабзэгъэув IуэхущIапIэм 2019 гъэм къищта законодательнэ дэфтэрхэм ятеухуауэ.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
