Жаншэрхъ
Футбол
Гъуащхьэхъумэхэм я тепщэныгъэ
«Спартак-Налшык» (Налшык) — «IэфIыпс» (IэфIыпс) — 0:0. Налшык. «Спартак» стадион. Накъыгъэм и 17-м. ЦIыху 1500-рэ еплъащ.
«Спартак-Налшык»: Антипов, Тебэрды, Мурачёв, Дашаев, Соблыр, ДзыхьмыщI (Войнов, 53), Гъурф, Балъкъэр, (Багъэтыр, 56), Ахриев (Кузнецов, 82), Бажэ, Гугуев (ЛIуп, 65).
«IэфIыпс»: Швагирев, Лезгинцев, Хибабэ, Юдин, Елисеев (Ещенкэ, 69), Черкасов, Правилэ, Петрук, Ваниев, Когоние (Бабенкэ, 30; Крылов, 60; Андреев, 89), Жилин (Слюсар, 75).
Дагъуэ къыхуащIащ Гугуевым, Гъурфым, Войновым, Ваниевым, Юдиным.
Джэгум къыхахуащ Ваниевыр.
Урысей Федерацэм футболымкIэ и етIуанэ дивизионым и «Ипщэ» гупым 2015/2016 гъэхэм щекIуэкI зэхьэзэхуэм я къалэнхэр щIыхь пылъу щагъэзэщIауэ «Спартак-Налшыкым» и футболистхэр IущIащ Краснодар крайм хыхьэ IэфIыпс жылагъуэм къикIа командэм щыдэджэгуа махуэм. Къэнэжа зэIущIищым зыкIи емылъытауэ ди щIалэхэм япэ увыпIэр зыIэрагъэхьат икIи абы къыдэкIуэу ищхьэкIэ дэкIуэтеину Iэмал ягъуэтат. Апхуэдэхэм деж зыри къызэрымыкIыж джэгугъуэхэм зыхуэбгъэхьэзырыну икIи уи къару уемыблэжу ухэтыну гугъущ. Тыншу щытауэ пхужыIэнукъым налшыкдэсхэм я Iуэхухэри.
Абы щыгъуэми «Спартак-Налшыкым» «IэфIыпсым» дригъэкIуэкI зэIущIэм хьэлэмэтагъ къыхэбгъуэтэфынут. Япэрауэ, IэфIыпсдэсхэм я закъуэщ 2015/2016 гъэхэм екIуэкI зэхьэзэхуэм ди щIалэхэр къыхэзыгъэщIэфар. ЗэрыфщIэжщи, нэгъабэ, жэпуэгъуэм и 4-м ахэр Краснодар крайм щыщызэIущIам, зы дакъикъэм къриубыдэу судьям пенальтитI зэкIэлъхьэужьу ди гъуэм къригъауэри, хэгъэрейхэр 1:0-у къыттригъэкIуауэ щытащ икIи къаугъэшхуэ абы къикIат. Иджы налшыкдэсхэм «ялъ ящIэжыну» хуитт. ЕтIуанэрауэ, мы зэIущIэм иужькIэ махуитI дэкIмэ, «Спартак-Налшыкым» и тренер нэхъыщхьэ Биджий Хьэсэнбий и ныбжьыр илъэс 50 ирикъунути, командэр хуэфэщэну ехъуэхъун папщIэ текIуэн хуейт. А IуэхугъуитIым языхэзыр ирикъунут джэгур къризэщIэбгъэплъэну.
Хэгъэрейхэм зэIущIэр тегушхуауэ къыщIадзащ. Япэ дакъикъэхэм щегъэжьауэ ахэр хущIэкъуащ хьэщIэхэр къарукIэ ирагъэкIуэтыну. АрщхьэкIэ абы къикIыща щыIэкъым. Iэзагъэр къагъэсэбэпыну яужь ихьа иужькIэщ ди футболистхэм «IэфIыпсыр» ягъэгузавэ щыхъуар. 28-нэ дакъикъэм щыщIэдзауэ 32-м нэсыхукIэ «Спартак-Налшыкым» Iэмал гъуэзэджэ зыбжанэ иIащ бжыгъэр къызэIуихыну. ЯпэщIыкIэ ДзыхьмыщI Марат ирауда иужькIэ Бажэ Амир зэуа топыр гъуэм и пкъом техуащ. КъыкIэлъыкIуэу ди командэм и капитаным зымащIэ дыдэ хурикъужакъым зи пашэ гупыр япэ иригъэщыным.
ХьэщIэхэм а дакъикъэхэм дагъуэншэу захъумэжащ икIи, мыгувэу къэдзыхэну къытщыхъуами, джэгур иухыхукIэ зы щыуагъи яIэщIэкIакъым. Арати, бжыгъэр къызэIуамыхауэ зэIущIэр зэфIэкIащ. Апхуэдэ щIыкIэкIэ япэ къекIуэкIыгъуэм къращIам папщIэ «Спартак-Налшыкым» «IэфIыпсым» игу тригъэзэгъэжыфакъым, я тренер нэхъыщхьэ Биджий Хьэсэнбий и юбилейми ирихьэлIэу екIуу ехъуэхъуфакъым. АрщхьэкIэ ахэр апхуэдизу узыгъэпIейтеин Iуэхугъуэкъым. Псом ящхьэр я текIуэныгъэкIэ мыгъэрей зэхьэзэхуэр къызэрырахьэлIарщ.
КъищынэмыщIауэ, хуабжьу хъыбар гуапэ къытIэрыхьащ: Европэм зы профессионал футбол команди щыIэкъым «Спартак-Налшыкым» и гъуащхьэхъумэхэм къайхъулIар яхузэфIэкIауэ. Иджыри къэс ирагъэкIуэкIа джэгугъуэ 24-м абыхэм къыщыхудагъэкIар топи 6 къудейщ! Ику иту джэгугъуиплI къэс зы топ закъуэ! Ар хуабжьу узэрыгушхуэнщ.
АдэкIэ фыщыдгъэгъуэзэнщ гъубж кIуам зэхэта джэгугъуэм кърикIуа бжыгъэхэм: «Динамо-Ставрополь» (Ставрополь) — «Астрахань» (Астрахань) — 2:0, МИТОС (Новочеркасск) — «Краснодар-2» (Краснодар) — 1:5, «Черноморец» (Новороссийск) — «Тэрч-2» (Грознэ) — 1:0, «Дружба» (Мейкъуапэ) — «Мэшыкъуэ-КМВ» (Псыхуабэ) — 2:3, СКА (Дон Iус Ростов) — «Алания» (Владикавказ) — 3:1. «Ангушт» (Нэзрэн) — «Биолог-Новокубанск» (Прогресс) зэIущIэр нэхъ иужьыIуэкIэ зэхэтащ.
КъыкIэлъыкIуэ джэгугъуэр накъыгъэм и 24-м екIуэкIынущ. А махуэм «Спартак-Налшыкыр» Грознэ къалэм щыпэщIэтынущ «Тэрч-2» командэм.
Жыласэ Заурбэч.
ДифI догъэлъапIэ
Кучинэ Марие орден къыхуагъэфащэ
Иджырей зэманым атлетикэ псынщIэмкIэ къыпэхъун щыIэкъым Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ спортсменкэ, дуней псоми Европэми тIэунейрэ я чемпионкэ Кучинэ Марие.
НыбжьыщIэхэм я Олимп джэгухэм, 2010 гъэм екIуэкIам, щытекIуа, 2009 гъэм дунейпсо чемпионатым дыжьын медаль къыщызыхьа, 2013 гъэм Европэм и чемпионатым и дыщэ медалыр зыIэрызыгъэхьа, Прохладнэ щыщ пщащэм лъагэу дэлъеин спорт лIэужьыгъуэм дихьэххэр куэдкIэ щогугъ.
2015 гъэр Марие къызэIуихащ Губернаторым и кубокыр къэхьыным теухуа зэхьэзэхуэу Волгоград щызэхэтам дыщэ медаль къызэрыщихьамрэ «Урыс щIымахуэ» дунейпсо зэпеуэу Мэзкуу щекIуэкIам етIуанэ увыпIэ зэрыщиубыдамкIэ. КъыкIэлъыкIуэу, метр 1,98-рэ къызэринэкIри, Кучинэр Европэм и чемпионкэ хъуащ.
Метри 2-рэ 1 сантиметркIэ дэлъея Кучинэ Марие дыщэ медалыр къыщихьащ шыщхьэуIум Пекин щекIуэкIа дунейпсо чемпионатым. И щхьэзакъуэ рекордым къытригъэзэжри, Марие щытекIуащ Бриллиант лигэм и Iыхьэхэм (Монакэ, Брюссель). 2015 гъэр ди спортсменкэм зэхуищIыжащ IэщэкIэ ЗэщIэузэда Къарухэм я дунейпсо джэгухэу Кореем щекIуэкIам дыщэ медалыр къыщихьри.
Къыхэгъэщыпхъэщи, Кучинэ Марие илъэс етIуанэ хъуауэ зэкIэлъыкIуэу къэралым и спортсмен нэхъыфIу къалъытэ.
«Мэзкуу щызэхэтащ ЦСКА-м и спортсмен нэхъыфIхэр щагъэпэжа зэIущIэ. Физическэ щэнхабзэмрэ спортымрэ зегъэужьыным хэлъхьэныгъэшхуэ зэрыхуищIам папщIэ дуней псом тIэунейрэ и чемпионкэ, Европэм атлетикэ псынщIэмкIэ и чемпионкэ, лейтенант Кучинэ Марие «Хэкум и пащхьэм щиIэ фIыщIэхэм папщIэ» орденым и II нагъыщэр къыхуагъэфэщащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и спортсменкэ цIэрыIуэм къэралым и спорт гъащIэм хуэфащэ увыпIэр щиIыгъщ. АдэкIи ехъулIэныгъэфIхэр зыIэригъэхьэну ди гуапэщ», — щыжиIащ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий instagram-м щиIэ и напэкIуэцIым.
ЖЫЛАСЭ Замир.
Волейбол
КъБКъУ-м саугъэт нэхъыщхьэр къехь
Дагъыстэн къэрал университетым иджыблагъэ щекIуэкIащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм волейболымкIэ и кубокыр къэхьыным теухуауэ цIыхухъухэмрэ цIыхубзхэмрэ я зэхьэзэхуэ зэIуха.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыхьыр абы щахъумащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ КъБКъУ-м и студентхэр зыхэта командэм. КъищынэмыщIауэ, кубокым щIэбэнащ Кавказ Ищхъэрэ, Ипщэ федеральнэ щIыналъэхэм щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм я гуп къыхэхахэр: Осетие Ищхъэрэ — Алание, Дагъыстэн, Адыгей къэрал университетхэр.
Мыпхуэдэ зэхьэзэхуэхэр иджы еплIанэу ирагъэкIуэкI. Илъэс къэс спортсменхэм я Iэзагъым хохъуэ, зэпеуэхэм я къызэгъэпэщыкIэр йофIакIуэ. Ди гуапэ зэрыхъуащи, КъБКъУ-м и волейболист цIыхубзхэм мы гъэм етIуанэу кубок нэхъыщхьэр зыIэрагъэхьащ. Ахэр егъасэ а командэ къыхэхам щыджэгу, физическэ щэнхабзэмрэ спортымкIэ факультетым и кафедрэм и доцент Коноплёвэ Аннэ. ИрагъэкIуэкIа зэIущIэхэм зыми къыщыхамыгъэщIа ди хъыджэбзхэм иджыри зэ ягъэпэжащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм абыхэм нэхърэ нэхъ лъэщ зэрыщымыIэр.
Зэхьэзэхуэм къыщагъэлъэгъуа зэфIэкIхэм япкъ иткIэ, къызэгъэпэщакIуэ комитетым КИФЩI-м и командэ къыхэхам хигъэхьащ «Физическэ щэнхабзэ» унэтIыныгъэм и етIуанэ курсым щеджэ, гъуащхьэхъумэ нэхъыфI Беридзе Аннэ.
Темыр Дисанэ.
Шахмат
Спортым и мастер адыгэ щIалэ
Къэбэрдей-Балъкъэрым и спортсменхэм щхьэзакъуэ зэпеуэхэм зэфIэкI хъарзынэхэр къыщагъэлъагъуэ. АбыхэмкIэ дэ диIэщ Европэм, дуней псом, Олимп Джэгухэм я чемпионхэр. Ауэ щыIэщ ехъулIэныгъэ Iэта къыщыдмыгъэлъагъуэ спорт лIэужьыгъуэхэри. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, абыхэм яхохьэ шахматхэр.
Ди республикэм и шахматистхэм спортым и мастерхэр иджыри къэс яхэтакъым, гроссмейстерхэм я гугъу умыщIыххи. Ауэ куэд дэкIакъым хъыбар гуапэ къызэрытIэрыхьэрэ — «шахматхэмкIэ спортым и мастер» цIэр КъБР-м щыщым япэу къыфIащащ. Урысей Федерацэм спортымкIэ и министрым и унафэ №184-м ипкъ иткIэ ар къыхуагъэфэщащ Джэдгъэф Чэмал.
Ар 1960 гъэм Зеикъуэ къуажэм къыщалъхуащ. Илъэситху ныбжьым иту шахмат джэгуным зезыгъэса щIалэ цIыкIур абы хуэIэижь хъуащ. А спорт лIэужьыгъуэмкIэ тренерхэр а щIыпIэм зэрыщымыIэм, зэхьэзэхуэхэр къызэрызэрамыгъэпэщым и зэранкIэ Чэмал и зэфIэкIым зыкъомрэ зыужьыныгъэ игъуэтакъым.
Курыт еджапIэр къиуха нэужь, ныбжьыщIэр щIэтIысхьащ КъБКъУ-м тхыдэмкIэ и факультетым икIи 1983 гъэм ар къиухащ. Илъэс 23-кIэ Джэдгъэфым тхыдэмрэ географиемрэ щригъэджащ япэщIыкIэ Зеикъуэ дэт школ №1-м, къыкIэлъыкIуэу школ №4-м. Лэжьыгъэм щхьэкIэ шахматхэри IэщIыб ищIакъым — республикэ зэхьэзэхуэхэми зыкъыщигъэлъагъуэрт, и Iэзагъым щыхигъэхъуэн урысейпсо зэпеуэхэм закъуэтIакъуэрэ хэтащ. 1987 гъэм спортым и мастерым и кандидат хъуащ, а гъэ дыдэми шахмат псынщIэмкIэ КъБР-м пашэ щыхъуащ.
Япэ ехъулIэныгъэшхуэр Чэмал щызыIэригъэхьар 1989 гъэрщ. Абы япэ увыпIэр къыщихьащ Налшык щекIуэкIа союзпсо зэхьэзэхуэм. Ди республикэм къищынэмыщIауэ, зэпеуэм хэтащ Кавказ Ищхъэрэм, Мэзкуу, Уралым, Сыбырым къикIа шахматист лъэщ дыдэхэр. Зеикъуэдэсыр зыбжанэрэ республикэ чемпионатхэм къыщыхэжаныкIащ, 2006 гъэм Налшык къалэм, 2010 гъэм КъБР-м я чемпион хъуащ.
2013 гъэм япэу Джэдгъэфыр хэтащ зи узыншагъэм ныкъусаныгъэ иIэхэм шахматхэмкIэ я урысейпсо чемпионатым. КъыкIэлъыкIуэ илъэсым етIуанэ увыпIэр абы къыщихьащ, 2015 гъэм Урысейм и чемпион хъуащ. КъищынэмыщIауэ, Джэдгъэф Чэмал хэтащ Братиславэрэ (Словакие) Дрезденрэ (Германие) щекIуэкIа дунейпсо чемпионатхэм. Иужьым жэз медалыр къыщихьащ.
Илъэс тIощIрэ тхум щIигъуауэ Джэдгъэфым школакIуэхэр шахматхэм хуегъасэ. ЯпэщIыкIэ ахэр гупжьей цIыкIуурэ зэхуэсу щытамэ, иужькIэ гукъыдэж зиIэ школакIуэ псори шахмат джэгукIэм щыхуагъасэ факультатив дерсхэм хуэкIуащ. А зэманым къриубыдэу ныбжьыщIэ куэд дихьэхащ а пасэрей джэгукIэм. Языныкъуэхэм ехъулIэныгъэфIхэри зыIэрагъэхьащ. Апхуэдэщ КъБР-м и чемпион зыбжанэрэ хъуахэу Мэздэгу Азэмэт, Хэжае Резиуан, Щомахуэ Резиуан сымэ. Къыхэгъэщыпхъэщ Щомахуэр балигъхэм я деж Налшык и чемпион тIэунейрэ зэрыщыхъуар.
Къэбэрдей-Балъкъэрым спортым зыщегъэужьыным хэлъхьэныгъэ зэрыхуищIам папщIэ 2012 гъэм КъБР-м СпортымкIэ и министерствэм и ЩIыхь тхылъыр къыхуагъэфэщащ Чэмал.
Спортым и мастер Джэдгъэф Чэмал иужьрей илъэсихым республикэм шахматхэмкIэ и ДЮСШ-м и унафэщIым и къуэдзэщ.
ДЖЭДГЪЭФ Аслъэмырзэ.
Астемыр и фэеплъ зэхьэзэхуэ
Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Кыщпэк къуажэм иджыблагъэ щекIуэкIащ Урысбий Астемыр и фэеплъу къызэрагъэпэща, щIыпIэ школым и еджакIуэхэм футболымкIэ я зэхьэзэхуэ.
БалигъыпIэ имыувэу илъэс зыбжанэ ипэкIэ дунейм ехыжа щIалэ цIыкIур ягу къагъэкIыжыну зэIущIэм къекIуэлIащ къуа-жэдэсхэм къищынэмыщIауэ, ди республикэм и щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм къикIахэри.
Зэхьэзэхуэм щытекIуахэм грамотэхэр, медалхэр, кубокхэр, саугъэтхэр иратащ. Зэпеуэм щынэхъы-фIа футболистым, гъуа-
щхьауэм, гъуащхьэхъумэм, гъуащхьэтетым кубок щхьэхуэхэмрэ ахъшэ саугъэтхэмрэ хуагъэфэщащ.
Фэеплъ махуэм ирихьэлIэу Астемыр и лъэпкъым къыбгъэдэкIыу къуажэ щIалэгъуалэм тыгъэ хуащIащ «Тёма» зыфIаща, футбол, волейбол, баскетбол, стIолыщхьэ теннис ущыджэгу хъуну нэгузегъэужь IуэхущIапIэр. КъищынэмыщIауэ, гукъыдэж зиIэхэм абы къедзылIа жыг хадэм зыщагъэпсэху хъунущ.
КЪЭХЪУН Бэч.
СтIолыщхьэ теннис
ЗэпыщIэныгъэхэр ягъэбыдэ
Налшык дэт курыт еджапIэ №26-м щIалэгъуалэм я дунейпсо абхъаз-адыгэ зэгухьэныгъэм и жэрдэмкIэ иджыблагъэ щекIуэкIащ ныбжьыщIэхэм стIолыщхьэ теннисымкIэ я дунейпсо зэхьэзэхуэ. Абы хэтащ спортсмени 100-м щIигъу.
Зэхьэзэхуэр ди республикэм етIуанэу щокIуэкI. Мы гъэм ар хухэхащ Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэр къызэрыщахьрэ илъэс 71-рэ зэрырикъум икIи хуэунэтIащ ветеранхэм защIэгъэкъуэным.
СтIолыщхьэ теннисымкIэ зэхьэзэхуэм къыдэкIуэу курыт еджапIэм щекIуэкIащ «ЩIалэгъуалэр иджырей дунейм: гукъеуэхэр, шынагъуэхэр, гу зылъытапхъэхэр» зи фIэщыгъэ дунейпсо конференц.
Иджырей зэхьэзэхуэм и къалэн нэхъыщхьэу щытащ Къэбэрдей-Балъкъэрым стIолыщхьэ теннисым зыщегъэужьыныр, абы нэхъыбэ дегъэхьэхыныр, гъащIэ узыншэм къыхуеджэныр, зэкъуэш лъэпкъхэм я зэпыщIэныгъэр щIэгъэбыдэныр.
ЖЫЛЭ Iэдисэ.
Альпинизм
Бахъсэн аузым щокIуэкI
Урысей Федерацэм АльпинизмэмкIэ и кубокыр къэхьыным ехьэлIа зэпеуэм и зи чэзу Iыхьэр Тырныауз къалэм щекIуэкIащ. Абы щызэхьэзэхуащ Ипщэ, Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэхэм я альпинист нэхъ лъэщхэр. Зэпеуэр къызэрагъэпэщащ икIи ирагъэкIуэкIащ УФ-м АльпинизмэмкIэ и федерацэм, КъБР-м СпортымкIэ и министерствэм, Iуащхьэмахуэ куейм и администрацэмрэ физическэ щэнхабзэмрэ спортымкIэ и комитетымрэ.
Мы гъэм къырым дэкIынымкIэ зэпеуащ Ставрополь крайм, Ростов, Челябинск областхэм, Севастополь къалэм къикIа альпинист 50-м щIигъу. Спортсменхэр бгым дэкIащ нэхъапэIуэкIэ яубзыхуа лъагъуэм тету, нэхъ гугъухукIэ очко бжыгъэ нэхъыбэ кърату.
ЦIыхухъухэм я деж текIуэныгъэ къыщахьащ зэгъусэу къырым дэкIа, Ставрополь крайм щыщ Бойкэ Евгенийрэ Мезин Даниилрэ. ЦIыхубзхэм я зэхьэзэхуэм щынэхъыфIащ челябинскдэсхэу Мавринская Агатэрэ Катерининэ Иринэрэ.
Къэралым и кубокыр къэхьыным и зи чэзуу Iыхьэм хэтахэми къызэгъэпэщакIуэхэми къызэрыхагъэщамкIэ, Iуащхьэмахуэ куейр мыпхуэдэ зэхьэзэхуэр щебгъэкIуэкIыну нэхъыфI щIыпIэхэм ящыщщ. Абы и щыхьэтщ совет лъэхъэнэхэм щегъэжьауэ Бахъсэн аузым ди къэралым и альпинистхэм зыщагъэхьэзыру зэрыщытыр.
Мэзкуу Къанщобий.
