Мы махуэхэм
ШыщхьэуIум и 12, щэбэт
ЩIалэгъуалэм я дунейпсо махуэщ
Каспий тенджызым и дунейпсо махуэщ
УФ-м и Дзэ-Хьэуа Къарухэм я махуэщ
1851 гъэм Америкэм щыщ дэрбзэр Зингер Исаак Iэрыгъадэ машинэщIэ къигупсысащ. Махуэ 11 къудейкIэщ ар зэрелIэлIар, иужькIэ езыр дуней псом цIэрыIуэ щызы-щIа, и цIэр зезыхьэ а Iэмэпсымэр зэпкърилъхьэным.
1865 гъэм Инджылызым щыщ хирург Листер Джозеф операцэ зэрищI Iэмэпсымэхэмрэ и Iэхэмрэ микробхэр кIэригъэкъэбзыкIын щхьэкIэ япэу къигъэсэбэпауэ щытащ фенол (карболовая кислота) жыхуаIэр. Операцэ нэужьым уIэгъэхэр е екIуэурэ илIыкIхэм я бжыгъэр абы и фIыгъэкIэ хуэдищкIэ нэхъ мащIэ хъуауэ щытащ.
1953 гъэм СССР-м дунейм щы-япэу водороднэ бомбэ игъэунэхуащ.
1981 гъэм IBM компанием къыщIигъэкIащ цIыхум и унэм щигъэуву ирилэжьэным тещIыхьа компьютерыр.
1985 гъэм «Японием и авиалинэхэм» и «Боинг 747» кхъухьлъатэр Орсутакэ бгым еуащ. А гузэвэгъуэм цIыху 520-рэ хэкIуэдат, 4-р къелат. Кхъухьлъатэ къехуэхыу апхуэдиз цIыху зэуэ щыхэкIуэда абы фIэкIа къэхъуакъым.
2000 гъэм Баренцевэ тенджы-зым щыщIилъэфащ «Курск» псыщIагъырыкIуэ кхъухьыр. Абы иса цIыхуи 118-ри хэкIуэдащ.
Химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Бырхьэм Михаил къызэралъхурэ илъэс 87-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэу щыта, УФ-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ Тыркуин Анатолий къызэралъхурэ илъэс 73-рэ ирокъу.
Франджым и президенту щыта Олланд Франсуа и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 27 — 29-рэ, жэщым градус 19 — 21-рэ щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 13, тхьэмахуэ
Зи Iэ сэмэгур нэхъ зыгъэшэрыуэм и дунейпсо махуэщ
УФ-м щагъэлъапIэ УхуакIуэм и махуэр
Тунисым щагъэлъапIэ цIыхубзым и махуэр
1913 гъэм Шеффилд (Инджылыз) дунейм щыяпэу щагъэващ мыулъий гъущI лIэужьыгъуэр.
1928 гъэм Лондон дунейм щыяпэу телевизоркIэ къыщагъэлъагъуэу хуежьащ щхъуэкIэплъыкIэу траха нэтынхэр.
1942 гъэм Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм фашистхэм я бийуэ пэкIу ирагъэкIуэкIащ.
1961 гъэм Берлин ухуэн щыщIадзащ къалэр тIууэ зыгуэш блыныр.
2004 гъэм Афины къалэм (Алыдж) къыщызэIуахащ ХХVIII гъэмахуэ Олимп джэгухэр.
Кубэм щыщ политик цIэрыIуэ, 1959 — 2008 гъэхэм а къэралым и унафэщIу щыта Кастрэ Фидель къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, УФ-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ТхьэкIушынэ Нухь къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
Радиом и диктору илъэс куэдкIэ лэжьа, УФ-мрэ КъБР-мрэ щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Безрокъуэ Хужь къызэралъхурэ илъэси 102-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Бэгъуэтыж Светланэ къыщалъхуа махуэщ.
Химие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик Мэшыкъуэ Нуралий и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
КъБР-м физкультурэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, УФ-м и къуажэ Iэтащхьэ нэхъыфIхэм ящыщу къалъыта Къуныжь Хьэчим и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Урысей Федерацэм, КъБР-м, КъШР-м щIыхь зиIэ я артист, опернэ уэрэджыIакIуэхэм Пуччини и цIэкIэ Милан (Италие) щрагъэкIуэкIа зэпеуэм и финалисту щыта Ташло Алий и ныбжьыр илъэс 54-рэ ирокъу.
Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и артисткэ Тереховэ Аннэ и ныбжьыр илъэс 50 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 28 — 30, жэщым градус 18 — 21-рэ щыхъу-нущ.
ШыщхьэуIум и 14, блыщхьэ
Абхъазыр зыхъумэу хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ. 1992 гъэм Куржы-Абхъаз зауэм щIидзащ.
Пакистан Ислъам Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1947 гъэм Пакистаныр къэрал щхьэхуит хъуащ.
Ригэ къалэм и махуэщ
Дрезден къалэм и махуэщ
1908 гъэм Фолкстон (Инджылыз) дунейм щыяпэу щрагъэкIуэкIащ цIыхубзхэм я нэхъ дахэр къыхэхыным теухуа зэпеуэ.
1917 гъэм ПIалъэкIэ щыIэ Правительствэм и унафэкIэ, Урысейм и пащтыхь Романов Николайрэ и унагъуэмрэ Тобольск щыпсэуну ягъэIэпхъуауэ щытащ.
1930 гъэм СССР-м къыщащтащ дэтхэнэ и цIыхуми пэщIэдзэ щIэныгъэ Iэмал имыIэу зригъэгъуэтын зэрыхуейм теухуа унафэ.
1932 гъэм Москва Союзхэм я унэм и Колоннэ залым цIыхубэ творчествэмкIэ щекIуэкIа олимпиадэм Къэбэрдей-Балъкъэрым икIахэм етIуанэ увыпIэр щаубыдащ.
1944 гъэм Владимирскэ, Тюменскэ областхэр къызэрагъэпэщащ.
2010 гъэм шыщхьэуIум и 14 — 26-хэм Сингапур щекIуэкIащ ныбжьыщIэхэм я I гъэмахуэ Олимп джэгухэр. Абыхэм хэтащ къэрал 204-м щыщ спортсмен 3600-рэ. УФ-м и командэм медаль 45-рэ къихьри, а зэхьэзэхуэхэм етIуанэ увыпIэр щиубыдауэ щытащ.
Инджылызым щыщ тхакIуэ, драматург, усакIуэ, Нобель и саугъэтым и лауреат Голсуорси Джон къызэралъхурэ илъэси 150-рэ ирокъу.
Шэрджэс усакIуэ, тхакIуэ Дыгъужь Къурмэн къызэралъхурэ илъэс 76-рэ ирокъу.
Тырку Республикэм щылажьэ КАФФЕД зэгухьэныгъэм хэт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэм и къуэдзэу щыта Джандемир (Гугъэв) Джихьан и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
IэпщIэлъапщIэ, УФ-м и Художникхэм я зэгухьэныгъэм хэт Мэстафэ Вячеслав и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Шэрджэс усакIуэ, КъШР-м, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ я журналист, «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэ Тхьэгъэпсэу Увжыкъуэ и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Тхьэщыгъуей Жаннетэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 28 — 30, жэщым градус 19 — 22-рэ щыхъунущ.
