
ЩОДЖЭНЦIЫКIУ Алий
Ленин
Уи идее иным бэлыхь уэрдыхъур
ЩIы къуза шарым къыфIегъэлъэлъ,
Материк жыжьэхэм жыр лъэхъу
фIыцIэжьхэр
Уи гений макъымкIэ къызэролъэлъ.
Ильич, нып плъыжьыр щIыхэптIа
щIыпIэр —
Дэ ди планетэм и купсэ наIуэщ,
А уи Iэ лъэщыр щыпIэта хэкур
Лъэныкъуэ псомкIи зы дыгъэ
гъуазэщ.
Пащтыхь лъыифхэм я дыщэ тажхэр
Уэ укъыщалъхум улъиигъат.
Нэрымылъагъуми, я гум укъищIэу,
Дуней лэжьакIуэр пщыгуфIыкIат.
Уэрщ япэ дыдэу зы къэралышхуэр
ЦIыхугъэ дахэм ныхуэзышар,
Абы народхэу щыпсэу гъунэжхэр
ЗэщыгуфIыкIхэу здэпсэу зыщIар.
Махуэл димыхыурэ уэ хэпса жылэм
ЩIылъэм и напэр къегъэщIэращIэ,
ПсэукIэ дахэм, гъащIэ гуфIэгъуэм
ХэхъукIа щIэблэхэр уэ
къыпхуохъуахъуэ.
Уафэми щIылъэми уэ уи лэжьыгъэм
Ди цIыхухэр тепщэ щищIащ.
ГъащIэм и дахэр зэхуэгуфIэжхэу
Абы яухуэхэу щIадзащ.
Уэ уи уэсятхэмкIэ къэгъэгъа хадэхэм
Я удз дэтхэнэми уи фэр идоплъ,
Псалъэ гуфIэгъуэхэм уи цIэр
къыхэщурэ
Уи лъагъуныгъэр ди гум щолыд.
Сэ планетэхэм сылъэтэфатэмэ,
Уи цIэр си натIэу зезгъэлъагъунт,
Абы я дежым цIыхухэр щакъузмэ,
А си дамыгъэмкIи
къезгъэутIыпщынт.
Уэ насып иныр къыдэзытауэ
ЦIыхугъэ адэм псалъэ бжызоIэр —
Iуэху къэбгъэнахэм къеIусэ бийхэм
Сащымысхьыну узогъэгугъэр.
1937 гъэ
МечиевКязим
* * *
Ди Совет властыр — дыщэ жыгщ.
Ар лъэщщ, къулейщ, щымыщтэ зым.
Къытхуохъу и бынхэм щIэгъэкъуэн.
Абы къебийр и бийщ Кязим!
Ленин
ФедаIуэ аргуэру ди цIыхухэ,
ди бгыжьхэ,
Мы си гум жиIэну зыхуейм.
Пэж псалъэр куэд щIауэ щытащ
къыфхуэлажьэу,
И телъхьэщ иджыри зигу хейм.
Къыр уардэр щытщ лъагэу,
борэнкIэ мыхашэу,
Ильич нэхъ лъагэжу тщхьэщытщ.
Iэхъулъэхъур зэпичу дэ япэкIэ
дишэрт, —
Иджыри дыриджэ зэпытщ.
Мылажьэу шхэ псоми я гугъэр
IэщIихыу
ИщIащ къэрэхьэлъкъыр зэкъуэш.
Е фIыцIэ чэщанэр абы игъэщахэу
Щхьэхуиту дегъэбэуэж.
Ар пщIэншэу дэр папщIэ зэуакъым
гъэ куэдкIэ, —
Бэлыхьым дыкъыхихащ,
Щхьэхуитыныгъэм и куэбжэр
ди адэм
ТхьэмыщкIэм тхузэIуихащ.
Пэж дыгъэщ, къуэшыгъэ быдапIэщ
ди Ленин,
Уэрэду ар гъащIэм хыхьэнщ.
Сэ шэч къытезмыхьэ: абы и
гъуэгуанэм
ЩIым цIыхуу тет псори техьэнщ.
Щхьэхуитыныгъэ дуней зыухуари
ЛIащ. Ауэ щопсэу ар мы щIым
Ди дежкIэ иджыри.
ФедэIу къэрэхьэлъкъыр
Къыветыр чэнджэщи Кязим:
Пщыжь ябгэм, уэркъыжьхэм ягу илъхэр яхуэфщIэу
КъывжаIэр фи фIэщ фэ фымыщI:
Бгым мывэ гуэхунум, укъаскIэу
зебгъэщIкIэ
Уишэнкъым щыхупIэм нэмыщI.
Ильичщ ди къарур дэ, арщ ди псэр,
арщ ди нэр,
Зы къурши абы едмыгъэщхъ.
Сэ Ленин сыхуэкIуэрт,
— къысхуэкIуэри Ленин
СищIащ щIым тет псоми нэхъ лъэщ.
1937 гъэ
ЗэзыдзэкIар Тхьэгъэзит Зуберщ.
КIуащ БетIал
Владимир Ильич Ленин
ИдейкIэ пщIащ къэралыр нэху,
Уи щIыхь хэмылъу длэжькъым Iуэху,
ИдоIуэр уи цIэр дыпсэлъэху,
Хэпшащ гъуэгу захуэ, Ленин!
Уи теплъэ лъапIэр гум имыху,
Уи гъуэгу дбгынэнкъым щIыр
щытыху,
Тетакъым щIылъэм пхуэдэ цIыху,
Владимир Ильич Ленин!
Насыпу диIэм щIэ щIэткъым,
Ди фIыгъуэм хэхъуэу кIуэ зэпытщ,
Уи нып щэджащэр къытщхьэщытщ,
Ар зыхьыр Сталинщ, Ленин!
Уи нып щохуарзэр уэ Пекин,
Уи Iуэхум иIэщ гъащIэ ин,
ЩыпхокI ар Прагэ, Рим, Берлин,
Дуней лъыщIысу Ленин!
Иребгэ бампIэу Вашингтон,
ПытщIащ каналкIэ Волгэм Дон,
Каналым уи цIэр къэрал псом
Ди гуапэу фIэтщащ, Ленин!
Ди пашэщ Сталин, ди насыпщ,
Ар зэрытекIуэр уэ уи ныпщ,
Абы къуэмытыр кIуэдыж гупщ,
Ар токIуэр бийхэм, Ленин!
Народым иIэщ гъащIэ из,
Дыхуешэр Сталин коммунизмэм,
Гушхуагъэ зиIэ дэ тхуэдиз
Къэрал щымыIэ, Ленин!
МэзащIэр пщIахэр уэ мурад,
Щаухуэр ГЭС Куйбышев,
Сталинград,
Къум пэгъунэгъухэм Ашхабад,
Уи нэху щыщIонэр, Ленин!
ИдейкIэ пщIащ къэралыр нэху,
Уи щIыхь хэмылъу длэжьакъым
Iуэху,
ИдоIуэр уи цIэр дыпсэлъэху,
Хэпшащ гъуэгу захуэ, Ленин!
1953 гъэ
Октябрь
ЩIым дытетми цIыхуу
Дылъэпкъ дэхуэхат,
Ауэ зэман дахэу
Октябрь къытхуэкIуат.
Хьэрфхэр тфIэтелъыджэт,
Еджэр ди ауант,
Дуней псор тфIэныджэт,
ГъащIэр тфIэшыуат.
Куэдрэ дэ мэщIагъкIэ
Бийр къыттегушхуэфт.
Убзэр джатэ щIагъкIэ
Бийм зыIэщIилъхьэфт.
Арти лъэпкъым дибэт
ФIым хуэерыщыф,
ФIым пэплъэф нэхъыбэт,
МащIэт бжьым щIэтыф.
Сытри дымыщIами
Я бжьым дыщапIынт,
Мыгъуэу къытщыщIами
Хэхъуэ зэпытынт.
Ауэ Немизидэу
Октябрь къэсащ,
Лей къытлъыс имыдэу
Дыгъэу къытхуепсащ.
Мисс а лъэхъэнэфIым
УдигъэцIыхуащ,
Уэ пщыхуа ди нэфIым
Гур игъэнэхуащ.
1957 гъэ
