Апхуэдэщ Къэзаншыр
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм Печатымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщI, УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэт, цIыху псэ къабзэ Къэзанш (Ахъмэт) Людмилэ Борис и пхъур ящыщщ щIыпIэ хъыбарегъащIэ IэнатIэм зиужьыным зи гуащIэ куэд хуэзыгъэпс лэжьакIуэ пажэ- хэм. ЗэфIэкI лъагэ зыбгъэдэлъ, нэмыс, хабзэ зыхэлъ, лэжьыгъэм и къызэгъэпэщакIуэ хьэлэмэтщ Людмилэ. Жэуаплыныгъэ ин зыпылъ IэнатIэр ехъулIэныгъэкIэ зэрырихьэкIым къыдэкIуэу, бзылъхугъэ гуащIафIэр ди щIыналъэм щекIуэкI социальнэ, жылагъуэ Iуэхухэми жыджэру хэтщ.
Курыт школыр ехъулIэныгъэкIэ къиуха нэужь, абы и щIэныгъэм щыхигъэхъуащ КъБКъУ-м и филологие къудамэм. ФIыуэ илъагъу IэщIагъэмкIэ щIэныгъэ нэхъыщхьэ зригъэгъуэта нэужь, Людмилэ 1989 гъэм лэжьэн щыщIидзащ Налшык дэт курыт школ №24-м, ныбжьыщIэхэм урысыбзэмрэ литературэмрэ яригъэджу. ИужькIэ курыт школ №20-м ирагъэблэгъащ. Егъэджэныгъэ IэнатIэм хъарзынэу хэзэгъат Къэзаншыр, сабийхэм щIэныгъэфI зэраритым къыдэкIуэу, лъэпкъ гъэсэныгъэ екIуи ябгъэдилъхьэу. ГъэщIэгъуэну, купщIафIэу зэхигъэувэрт егъэджакIуэ ныбжьыщIэм дерсхэр. Сабийхэр бзэмрэ литературэмрэ дригъэхьэхын папщIэ, Людмилэ къигъэсэбэпырт егъэджэныгъэ методикэм и Iэмал зэмылIэужьыгъуэхэр, творческэу лэжьыгъэм пэрыхьэу.
Илъэс зыбжанэкIэ школым щыIауэ, Къэзаншым лэжьыгъэм щыпищащ «Адыгэ псалъэ» газетым. Абдежым абы зыкъызэкъуихащ зэчий дахэ зыбгъэ- дэлъ журналисту. Иджы «дыщ жьантIэкIэ» зэджэ адыгэ газетым журналист IэщIагъэм щыхича япэ лъэбакъуэхэр угъурлыуэ къыхущIэкIащ Къэзаншым. Корреспонденту лэжьэн щIэзыдза Людмилэ куэд дэмыкIыу хъуащ газетым и литературэ-художественнэ гуэдзэным и редактор. Бгъэдэлъ зэфIэкIымрэ зэчиймрэ къалъытэри, ар къыкIэлъыкIуэу аргуэру и IэнатIэмкIэ драгъэкIуэтеящ: редакцэм егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и къудамэм и унафэщIу ягъэуващ.
«Адыгэ псалъэм» а къалэныр щыщрихьэкIа илъэсхэм Къэзаншым лэжьыгъэшхуэ зэфIигъэкIащ ди анэдэлъхуб-зэм и пщIэр нэхъри жылагъуэм къыщыIэтыжынымкIэ. Дэтхэнэ цIыхури и бзэмкIэ тхэфу, къеджэфу щытыным къыдэкIуэу, Iэмал имыIэу а бзэмкIэ гупсысэу, лъэпкъыбзэмкIэ сыт хуэдэ Iуэхури, зэчий ин зыбгъэдэлъ цIыхум хуэдэу къызэригъэпэщыфу, зэрихьэфу щытын зэрыхуейр нэсу къызыгурыIуэ Людми- лэ яхэтащ анэдэлъхубзэр щIэблэм зэрырагъащIэ Iэмалхэр егъэфIэкIуэным, сабийм и бзэр дихьэхыу егъэджыным, лъэпкъым бгъэдэлъ псэкупсэ къулеягъым ар ешэлIэным, и хабзэр, тхыдэр фIэгъэщIэгъуэну зригъэщIэным хуэшэным хуэлажьэу илъэс куэд лъандэрэ ди щIыналъэм щекIуэкI «Си бзэ — си псэ, си дуней» зэпеуэр зэхэзыубла хэкупсэ- хэм. Абы къызэрилъытэмкIэ, лъэпкъым езым и щэнхабзи, гъуазджи, тхыди къигъэщIын дэнэ къэна, иIэри ихъумэжыфынукъым, зыужьыныгъэшхуэ зыгъуэта нэгъуэщI лъэпкъхэми щапхъэ ятрихыфынукъым, езым и анэдэлъхубзэм пщIэ хуимыщIыжмэ, ар хъумэнымрэ зегъэужьынымрэ емылIалIэмэ.
— Зи бзэр зыджыж, анэдэлъхубзэм и къарумрэ и IэфIагъымрэ псэкIэ зыхэзыщIэ, зи гупсысэр нэгъэсауэ абыкIэ къэзыIуэтэф цIыхум и зэхэщIыкIри нэхъ куущ, белджылыщ, и гупсысэкIэри нэхъ жанщ, зэIубзщ, и дуней тетыкIэри нэхъ дахэщ, зэпэщщ, и гъащIэри нэхъ къулейщ, езыри нэгъуэщIхэм елъытауэ нэхъ насыпыфIэщ, — жеIэ абы ехьэлIауэ Людмилэ. — Лъэпкъ хабзэмрэ анэдэлъхубзэмрэ зи Iэпэгъу цIыхум и пащхьэм къыщызэIухащ лэжьыгъэми жылагъуэ гъащIэми я куэбжэхэр. Апхуэдэ цIыхур гъащIэм сыт хуэдэ лъэныкъуэкIи хуэхьэзырщ. Хуабжьу си гуапэщ «Адыгэ псалъэ» газетым къыщетхьэжьауэ щыта а Iуэху дахэм мы зэманым зэрызиужьар, и унэтIыныгъэхэри къызэщIиубыдэ IэнатIэхэри нэхъыбэ зэрыхъуар.
Апхуэдэ лэжьыгъэфI «Адыгэ псалъэм» щызэфIихауэ, 2001 гъэм Людмилэ Урысей къэрал телерадиокомпанием и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм ирагъэблэгъащ сабий, щIалэгъуалэ нэтынхэмкIэ, иужькIэ хъыбарыщIэхэмкIэ къудамэхэм я пашэу. 2004-2006 гъэхэм Къэзаншыр ехъулIэныгъэ щиIэу щылэжьащ Урысейпсо телерадиокомпанием Москва щиIэ и къудамэм и унафэщIым и къуэдзэу. Зи адэжь щIыналъэр фIыуэ зылъагъу хэкупсэр Къэбэрдей-Балъкъэрым къэкIуэжа нэужь, ВГТРК-м и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщIым и къуэдзэу ягъэуващ. ИужькIэ, 2009 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэси 6-м нэскIэ а IэнатIэм и унафэщIу лэжьащ. Лэжьыгъэм и къызэгъэпэщакIуэ IэкIуэлъа-кIуэм, унафэщI щыпкъэм, бзылъхугъэ гумызагъэм а IэнатIэм псом ящхьэу къыщилъытэр телевиденэмрэ радиомрэ я нэтынхэр щIэщыгъуэ, гъэщIэгъуэн, купщIафIэ щIауэ, цIыхухэр нэхъри къыдихьэхынырщ. Апхуэдэу Людмилэ унэтIакIуэ яхуэхъуащ тележурналистикэм хыхьагъащIэ IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэм, ябгъэдэлъ зэфIэкIхэр, зэчийр къагъэлъэгъуэфынымкIэ дэIэпыкъуэгъу, чэнджэщэгъу яхуэхъуу.
КъБР-м и Iэтащхьэм и УнафэкIэ 2014 гъэм и щэкIуэгъуэ мазэ лъандэрэ Къэзанш Людмилэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм Печатымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщIщ. УнафэщI щыпкъэр мыбдежми щолIалIэ IэнатIэм зэрызригъэужьыным, лъэпощхьэпохэр щыкуэд ди лъэхъэнэм и зэран къримыгъэкIыным.
ХъыбарегъащIэ IэнатIэм Къэзаншым щызэфIих лэжьыгъэшхуэм къыпэкIуащ къэрал, жылагъуэ гулъытэхэр. И ехъулIэныгъэфIхэр къалъытэри, абы къыхуагъэфэщащ КъБР-м и Правительствэм, республикэм и Iэтащхьэм, УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм, нэгъуэщI IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм, министерствэхэм, Дунейпсо Адыгэ Хасэм я щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр, дамыгъэ лъапIэхэр. Ахэр я щыхьэтщ къалэн къыхуащI дэтхэнэ IэнатIэми ар и гуи и пси хилъхьэу, иригъэфIакIуэу зэрыпэрытым.
Людмилэ унагъуэ дахи иIэщ. Абырэ и щхьэгъусэмрэ зы къуэрэ зыпхъурэ зэдапIащ, гъащIэ гъуэгу захуэ трагъэуващ. Нэхъыжьхэм я гъащIэр ягъэдахэ абыхэм къащIэхъуэ щIэблэщIэм.
Журналистикэр зи гъащIэ Iыхьэу къэзылъытэ Къэзанш Людмилэ и гумрэ и псэмрэ дыхьэ и IэщIагъэм, къызыхуэтыншэу ирихьэкI и IэнатIэм и хъер илъагъуну, и бынхэм, абыхэм я быныжхэм гу ящихуэу куэдрэ псэуну ди гуапэщ.
ТАМБИЙ Линэ.
