Абазэ Уэлид Хьэмдий и къуэр
Хъыбар гуауэ къытIэрыхьащ иджыблагъэ — ди лъэпкъэгъу, Сирием и ЛIыхъужь, генерал-полковник Абазэ (Мэршэн) Уэлид Хьэмдий и къуэр дунейм ехыжащ.
Абазэ Уэлид 1948 гъэм Сирием и Джулан лъагапIэхэм хиубыдэ Мумсие къуажэм къыщалъхуащ. Курыт еджапIэр къимыух щIыкIэ ар яхыхьащ журтхэм япэщIэт цIыхубэ зэгухьэныгъэм. Гъэру яубыдри, Уэлид Израиль лъэхъуэщым хьэзаб телъу мазитIкIэ исащ. ЩIэпхъуэжыну яужь ихьати, ари къехъулIакъым. ИужькIэ, балигъ ныбжьым нэмыса щIалэщIэр яфIэгуэныхь хъури къаутIыпщыжащ. 1970 гъэм, академиер къиуха иужь, лъэсыдзэм хыхьащ. Ар яхэтащ Сирие Хьэрып Республикэм (СХьР) и спецназ гупыр къызэзыгъэпэщахэм. 1973 гъэм Сириемрэ Израилымрэ яку къыдэхъуа зауэм лIыхъужьыгъэ зэрыщызэрихьам папщIэ Абазэм дамыгъэ лъапIэхэр къратащ. Абы и ужькIэ ар Сирием и президентым и хъумакIуэхэм я унафэщI мэхъу.
КъухьэпIэ Ливаным щекIуэкIа граждан зауэми хэтащ Уэлид. 1979 гъэм Хьэмэ къалэм и политикэ шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыныр адыгэ щIалэм пщэрылъ къыщащI. ИужькIэ Дамаск и тхьэмадэм и япэ къуэдзэ къулыкъум ягъэув, а унэтIыныгъэ дыдэр и нэIэ щIэтыну. А къулыкъур абы 2000 — 2005 гъэхэм иIыгъащ. Иужьрей зауэм (2011 — 2017) Абазэ Уэлид езым и гуп къызэригъэпэщауэ щытащ. Нобэр къыздэсым а гупым хэтхэр террористхэм япэщIэтщ.
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, Уэлид бын гузэвэгъуи илъэгъуащ. Абы и щIалэ курытыр щIэпхъаджащIэхэм Дамаск и Iэшэлъа-шэм щаукIащ. Ар къэхъуа иужькIэ Уэлид и щхьэгъусэ, Сирием и Парламентым хэт Къэзан Жансет Iэщэ къищтэри, зауэм Iухьащ.
Асад Башар и партым, Джулан лъагапIэхэм щыIэ жылэхэм Хьэрып социализмэр къыщыгъэщIэрэщIэжыным хуэлажьэм, и тхьэмадэу 2013 гъэм ягъэув Уэлид. Нобэ а къулыкъур и къуэ нэхъыжь Хъалид зэрехьэ.
Уэлид и къуэш нэхъыжь Абазэ Мамдухь СССР-м дзэ академие къыщиухащ. Сирием и дзэ-хьэуа къарухэм я унафэщIт, генерал-лейтенантт, СХьР-м и ЛIыхъужьт. Абы адыгэбзэр, абхъазыбзэр, хьэрыпыбзэр, тыркубзэр, инджылызыбзэр фIыуэ ищIэрт. И ныбжьыр илъэс 42-м иту 1982 гъэм Мамдухь террористхэм яукIащ.
А тIум я къуэш курыт Абазэ Шараф дохутырщ, Сирием и Парламентым хэтащ, Щам дэт Адыгэ ФIыщIэ Хасэм и тхьэма-дэу илъэс 12-кIэ лэжьащ. Хэхэс адыгэхэм я адэжь хэкур фIыуэ яригъэлъагъунымкIэ IуэхуфI куэд зэфIигъэкIащ.
Абазэ Уэлид цIыху губзыгъэу, унафэщI Iэзэу зэрыщытам и мызакъуэу, икIи хэкупсэ нэст. АдыгэлI щыпкъэр сыт щыгъуи иригушхуэрт къызыхэкIа лъэпкъым, щIэх-щIэхыурэ адэжь хэкум къэкIуэжырт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и конгрессхэм и гуащIэ хилъхьэрт.
ДАХ-м, КъАХ-м, Шапсыгъ Адыгэ Хасэм, Урысейм и адыгэ щэнхабзэ автономием, Германием, Иорданием, Тыркум щыIэ хасэхэм жыджэру хэтхэм гущIыхьэ ящыхъуащ ди лъэпкъэгъу цIэрыIуэр дунейм зэрехыжар икIи абы и благъэхэмрэ Iыхьлыхэмрэ яхуогузавэ, я гуауэр ящызыгъэгъупщэн ямылъагъуу илъэс куэдкIэ Тхьэм кIэлъигъэпсэу.
Сэхъурокъуэ Хьэутий, ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Нэхущ Заурбий, Ажахъуэ Къанщобий,
Дзэмыхь Къасболэт, МэшбащIэ Исхьэкъ, Уэхъутэ Александр,
КIэкIыхъу Мэжид, Ефэнды Джылахъстэн, ТIамжьыкъуэ Умар-Фарукъ,
КъардэнСамир, КъущхьэДогъан.
