Чэрты Беслъэн: КъБР-м и кубокыр ди плъапIэщ
Къэхъун къуажэм и топджэгу командэр утыку къызэрихьэрэ илъэс зыхыбл хъууэ аращ. А зэман кIэщIым къриубыдэу гупым хузэфIэкIащ республикэм и чемпион хъун (2015 гъэ), тIэунейрэ зэкIэлъхьэужьу КъБР-м и кубокым и финалым щыджэгун (2014, 2015 гъэхэм), Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIымахуэ зэхьэзэхуэм мы гъэм щытекIуэн. Абы щоджэгу иужьрей илъэсхэм ди республикэм и гъуащхьауэхэм я зэпеуэм пашэныгъэр щызыIыгъ ШащIэ Беслъэн. НобэкIэ я Iуэхухэр зытетым тедгъэпсэлъыхьыну дэ зыхуэдгъэзащ зэман кIыхькIэ гупым и капитану щытауэ иджы абы и унафэщI Чэрты Беслъэн.
— «Къэхъун» футбол командэр 2010 гъэм къызэгъэпэщыжыным сыт щхьэусыгъуэ хуэхъуар?
— 2010 гъэм и пэ къихуэу илъэс зытхух- кIэ командэ хэха ди къуажэм иIакъым. Район зэхьэзэхуэм дыхэтын папщIэ зэныб- жьэгъухэр дызэгурыIуэрти дыдэкIырт, цIыху дримыкъумэ, уэрамым дыздрикIуэм тет щIалэщIэхэр къыздэтщтэурэ. 2008 — 2009 гъэхэм щIыналъэ зэпеуэм ди къуажэм щыщу командитI хэтт: дэ нэхъыжьыIуэхэмрэ, 1994 — 1995 гъэхэм къалъхуа щIалэ цIыкIухэмрэ. А илъэсым и щIымахуэ чемпионатыр иуха нэужь, нэхъыщIэхэм я командэм дахуэзэри, дызэгурыIуащ зы гуп зытщIу дяпэкIэ зэгъусэу дыджэгуну. Нэхъыжьхэм къыхэтлъхьащ хэтыпщIэхэр дэ еттыну, нэгъуэщI къуажэ дыщыджэгуну дыкIуэн хуей хъумэ, автомашинэ зиIэхэм яйхэмкIэ дежьэну. Мис апхуэдэу джэгун щIэддзэжащ. Япэ дыдэ гъэ джэгугъуэм дызыхэта гупым еплIанэ увыпIэр щыдубыдауэ щытащ. КъыкIэлъыкIуэ илъэсым ди очкохэр зэхуэдиз пэтми, зэIущIэ едгъэкIуэкIахэм къарикIуа бжыгъэхэм къыхэкIыу Псыгуэнсу къуажэм япэ увыпIэр къытфIихьат. АрщхьэкIэ пашэныгъэр къэзыхьахэм республикэм и гуп нэхъыщхьэм кIуэн ямыдэу дэ апхуэдэ Iэмал къытхукъуэкIащ. Абы лъандэрэ зэрытхузэфIэкIым хуэдэу доджэгу. Республикэм и чемпионат зэмылIэужьыгъуэхэм текIуэныгъэхэр къыщытхьащ. Иджы ди плъапIэр Къэбэрдей-Балъкъэрым футболымкIэ и кубокыр зыIэрыдгъэхьэнырщ.
«Къэхъун» командэм езым щхьэхуэу иухуауэ стадион иIэщ. Абы и топджэгу губгъуэщIэр республикэм щынэхъыфIхэм ящыщщ.
— Мы гъэ джэгугъуэм сыт хуэдэ къалэн нэхъыщхьэ командэм зыхуэвгъэувыжа?
— Илъэс къэс зыхуэдгъэувращ — гуп нэхъыщхьэм дыкъыхэнэнырщ, адэкIэ зэрыхъум хуэдэу тщIынущ. Абы къикIыркъым ауэ сытми, зэман дгъакIуэу, дыкъыхамыдзыж къудеймэ, дыарэзыуэ гъэ джэгугъуэр етхьэкIыну. Дэтхэнэ зы зэIущIэми ди къару къызэрихькIэ зыкъыщыдгъэлъэгъуэнущ.
— Республикэм и щIымахуэ чемпионатым и пэ къихуэу уэ жыпIауэ щытащ а лъэхъэнэм къриубыдэу топ къыфхудамыгъэкIыныр фи къалъэн нэхъыщхьэу.
— Ар зэдгъэхъулIэфащ. Зэхьэзэхуэм и 10-нэ зэIущIэм нэблагъэху ди командэм и гъуащхьэтет ЗэрэкIуш Мэхьмуд ди хьэрхуэрэгъухэм зы топи къыхудагъэкIыфакъым.
— Мы лъэхъэнэм ирихьэлIэу командэм сыт хуэдэ зэхъуэкIыныгъэхэр игъуэта?
— 2006 гъэм НыбжьыщIэхэм я зэхьэзэхуэм Европэм и чемпион хъуа Къуэшы Амир, ди жагъуэ зэрыхъунщи, пIалъэкIэ джэгупIэ губгъуэм къихьэфынукъым, и лъакъуэхэм фэбжь ягъуэтам къыхэкIкIэ. ДяпэкIэ абы дохутырхэм къеIэзэн щIадзэнущ. Тэмэму и узыншагъэр зэтеувэжыху Амир командэр зэIущIэхэм хуигъэхьэзыру къыддэлэжьэнущ. ЩIымахуэ чемпионатым япэ увыпIэр къыдэзыгъэхьа, зэхьэзэхуэм и тренер нэхъыфIу къалъыта Къагъырмэс Руслан а лэжьыгъэр Къуэшым къыхуигъэнащ. ШащIэ Беслъэн «Малкэ» командэм ираджати дыутIыпщащ. Сэри сыджэгунукъым — командэр зыхуей-зыхуэфIхэмкIэ къызэрызэзгъэпэщыным нэхъ гулъытэ хуэсщIынущ. Си узыншагъэр тIэкIу зэтезгъэувэж хуэдэурэ зы илъэс зызгъэпсэхунущ.
— Апхуэдиз зэхъуэкIыныгъэхэр хэмыту тренер хэхарэ гуп хэхарэ фиIамэ нэхъыфIтэкъэ?
— Ди республикэм и кIуэцIкIэ апхуэдэр гугъу хъунущ. Дэтхэнэ зы командэри къащти, гъэ джэгугъуэм ирихьэлIэу зым зы гуп къыхокIри адрейм хохьэ, абы хэтахэр нэгъуэщIым макIуэ. Псалъэм папщIэ, зы щIалэ щхьэхуэр командэм къебгъэблэгъамэ, абы и ныбжьэгъу, и гъусэу джэгупIэ губгъуэм къыдитхэр къыздешэ, щыхэкIыжкIэ апхуэдэ дыдэу къохъу. ЩIалэгъуалэр зэтеублауэ зыгъэсэныгъэхэм къекIуалIэу, зэIущIэхэм псоми кърихьэлIэу щыбгъэтыныр гугъущ. Нэгъабэ ди Къэхъун къуажэм щыщу цIыху 11 командэм и заявкэм хэдгъэхьауэ щытащ. ЗэманкIэ ахэр къекIуэлIащ, зыгъэсэныгъэхэри хъарзынэу ирагъэкIуэкIащ. АрщхьэкIэ зи чэзу хадэ, губгъуэ лэжьыгъэ лъэхъэнэр къэблагъэри зыгъэсэныгъэхэр дагъэху хъуащ. Тренировкэхэм къемыкIуэлIахэр, дауи, зэIущIэхэм хагъэхьакъым. Джэгум зэрыхамыгъэхьар я жагъуэ ящIурэ гупым хэкIыжаи щыIащ.
— Иджыпсту зэхэвгъэува командэр цIыху дапщэ хъурэ?
— НобэкIэ ди гупыр цIыху 17 мэхъу. ЩIегъуэж къыхэмыкIмэ, гъэ джэгугъуэр иухыху абы дрикъунущ. «Къэхъуным» къыхыхьагъащIэ футболистхэм ящыщщ гъуащхьэхъумэ ГъуэплъащIэ Анзор, Хьэгъэбанэ Къантемыр, Бэрэгъун Елдар, гъуащхьэхъумэныкъуэ Жэмыхъуэ Аслъэн, Сэбаншы Астемыр, Сыкъун Алим, Токбаев Асхьэд, Фырс Дмитрий, гъуащхьауэ Иуан Азрэт, Джэрыджэ Заурбэч. Мыбыхэм командэр ягъэлъэщыну дыщогугъ.
— Гуп нэхъыщхьэм къищынэмыщIауэ, нэхъыщIэхэм я командэ щхьэхуи вгъэхьэзыррэ?
— 2004 гъэм къалъхуахэр щагъасэу иджыри гуп нэхъыщIэ диIэщ. Спорт школым япыщIауэ Къагъырмэс Русланрэ Къуэшы Амиррэ нэхъыщIэхэр, 2007 — 2008 гъэхэм къалъхуахэр, ягъасэ. Нэгъабэ абыхэм Красножан Юрэ и Кубокыр къахьащ. ИтIанэ «Вагъуэшхуэхэр сабийхэм къахуоблэ» зэхьэзэхуэм и щIыналъэ Iыхьэу Налшык щекIуэкIам щытекIуэри, Анапэ урысейпсо зэпеуэм кIуащ. Абыхэм я дежкIэ ар ехъулIэныгъэшхуэу къызолъытэ. Сэ сызэрегупсысымкIэ, сабийхэм къалэн гуэр ягъэзэщIэну ятепкъузэ хъунукъым — иджыпсту ахэр джэгун, я Iэзагъым хагъэхъуэн хуейуэ аращ.
