Къалэхэм къиIэпхъукIыжхэр мащIэкъым
Иджырей зэманым куэдрэ узримыхьэлIэ Iуэхущ КъБР-м щекIуэкIыр: къэралым и щIыналъэ куэдым къуажэдэсхэр нэхъ мащIэ щыхъумэ, республикэм и къуажэхэм заужь зэпытщ. 2006 гъэм КъБР-м и цIыхухэм ящыщу къуажэдэсхэр цIыху мин 370-рэ хъууэ щытамэ, 2012 гъэм и щIышылэм цIыхухэр къызэрыхатхыкIам къызэригъэлъэгъуамкIэ, ахэр мин 393-м нэсащ.
Экспертхэм зэрыжаIэмкIэ, ар къызыхэкIар агропромышленнэ комплексым ехьэлIауэ къэралым иригъэкIуэкI политикэм зэрызихъуэжарщ. 2020 гъэм нэсыху КъБР-м и къуажэхэм лэжьапIэ IэнатIэщIэу мин 50-м щIигъу къыщызэIуахыну я мурадщ.
Мэкъумэш IэнатIэм республикэм исхэм ящыщу процент 22-р щолажьэ (абыхэм езыхэм я уней лъапсэхэр зезыхьэхэр яхэмыту). Мэкъумэш IэнатIэм ехьэлIауэ ирагъэкIуэкI Iуэху нэхъыщхьэхэр зыхуэунэтIар хозяйствэ мыинхэр къызэгъэпэщынырщ. абыхэм трагъэкIуадэ къэрал дэIэпыкъуныгъэм и процент 90-м щIигъур.
Прохладнэ районым щыпсэу Iэдэмокъуэ Хьэсэн къэралым и дэIэпыкъуныгъэкIэ лъэ быдэкIэ ува фермерхэм ящыщщ. Езыр щалъхуа Алътуд къуажэм абы дещIыхь сом мелуан 200 зи уасэ Iэщ комплекс. Мазэ зыбжанэм къриубыдэу псэуалъитI хьэзыр ящIащ, выщIэ лъэпкъыфIу зы гуп къащэхуащ. Iэщ комплексым хэтщ Iус хъумапIэ, Iус зэхэлъхэр щагъэхьэзыр цех.
Iэдэмокъуэр иджыблагъэ Италием кIуэри, Iэмэпсымэ зэмылIэужьыгъуэхэр къыхурагъэшэну ягурыIуащ. Мы комплексыр зэтеува нэужь, абы къуажэдэсхэм ящыщу цIыхуи 100-м щIигъу щылэжьэнущ.
Апхуэдэ щапхъэхэр кIуэтэху нэхъыбэ мэхъу. 2012 гъэ лъандэрэ КъБР-м щагъэзащIэ «Агропромышленнэ комплексым зыубгъуауэ зегъэужьынымрэ абы къэрал дэIэпыкъуныгъэ етынымкIэ концепцэр». Ар зытеухуар дэтхэнэ зы уней лъапсэри лэжьапIэ IэнатIэ щIынырщ, Iэмал зэриIэкIэ, цIыху нэхъыбэ хьэрычэт Iуэхум къыхэшэнырщ.
Урысейм Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и академием Къэбэрдей-Балъкъэрым мэкъумэш хозяйствэмкIэ и щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и унафэщI Мэремыкъуэ Арсен жеIэ:
— Республикэм ис лъэпкъ псори ижь-ижьыж лъандэрэ щIым телэжьыхьу, тепсэукIыу къогъуэгурыкIуэ. Абы къыхэкIыу, мэкъумэш хозяйствэм бюджетым и ахъшэ трагъэкIуадэу щыщIадза мы зэманым КъБР-м вапIэу зы метр зэбгъузэнатIи щыбгъуэтыжынукъым мэкъумэшыщIэхэр темылэжьыхьу. Республикэм бизнес мыиным псынщIэу зыщеужь икIи абы и фIыщIэкIэ Iэщ гъэхъунымкIи, хадэхэкIхэр гъэкIынымкIи, жыг хадэхэр хэсэнымкIи, нартыху къехьэлIэнымкIи щыIэ ехъулIэныгъэхэр зэпымыууэ нэхъыбэ мэхъу. Къэбэрдей-Балъкъэрым иджыпсту куэдрэ ущрохьэлIэ «бланэ щалъху мэкIуэж» псалъэжьыр уигу къэзыгъэкIыж Iуэхухэр.
«Российская газета» газет, №6169 (193), 2013 гъэм шыщхьэуIум и 29-м
