
ЩIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ IэнатIэм и махуэм ирихьэлIэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм
и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен цIыхухэм
зэрызахуигъазэр
Урысей Федерацэм и Президентым 2012 гъэм мэкъуауэгъуэм и 10-м къыдигъэкIа Указым ипкъ иткIэ, ди къэралым мы гъэм япэ дыдэу щагъэлъапIэ ЩIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ IэнатIэм и махуэр. Мэлыжьыхьым и 21-м ар щIыхуагъэзам щхьэусыгъуэ иIэщ. 1785 гъэм мис а махуэм къыдэкIауэ щытащ Урысейм щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ и законодательствэм и зыужьыныгъэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа грамотэр.
Иужьрей гъэхэм ди республикэм куэд щызэфIагъэкIащ щIыпIэ унафэр зэрызэрагъакIуэр егъэфIэкIуэным, муниципальнэ реформэр егъэкIуэкIыным я лъэныкъуэкIэ. Абы папщIэ зыхуеину закон лъабжьэхэр зэтрагъэуващ. Властым и органу езы щIыналъэхэм щыIэхэр къапэщыт къалэнхэр гъэзэщIэным хуэIэкIуэлъакIуэ хъуащ икIи нэхъ тегушхуауэ унафэ пыухыкIахэр къащтэу хуежьащ. ЩIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ советхэм я депутатхэр кIуэтэху Iуэхум нэхъ хуэIэкIуэлъакIуэ мэхъу, цIыхухэми абыхэм хуащI дзыхьым хохъуэ.
Ауэ, а псоми къадэкIуэу, дэ къыдгуроIуэ щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ IэнатIэм нэсу сэбэп хъу лэжьыгъэ иригъэкIуэкIыу хуежьэн папщIэ, иджыри куэд къызэрытпэщытыр. Псом япэу зэтегъэувэн хуейщ муниципалитетхэм я Iуэхухэр дагъэкIын папщIэ зыхуеину ахъшэр езыхэм къызэрагъэпэщыжу. Абы папщIэ, дэ дэтхэнэ муниципальнэ районми, къалэ округми, дэтхэнэ жылагъуэми и экономикэ зэфIэкIыр гъэбыдэнымкIэ дыдэIэпыкъунущ икIи абыхэм я щIыналъэхэм иджырей IуэхущIапIэхэр къызэрыщызэдгъэпэщыным, бизнесым и IэнатIэ мыинхэмрэ курытхэмрэ, фермер, мэкъумэшыщIэ хозяйствэхэр зэрыщызэтедгъэувэным дыхущIэкъунущ.
Сэбэпынагъ къихьу лажьэ къэралыр — ар цIыхум хуэлажьэ къэралырщ. Мыхьэнэшхуэ иIэщ цIыхухэм я зи чэзу социальнэ Iуэхухэр дэгъэкIыным, псэукIэр егъэфIэкIуэным я лъэныкъуэкIэ муниципальнэ властым ихь жэуапыр къэIэтыным. Республикэм и къэрал властым и органхэр къапщтэмэ, ахэр щIыналъэхэм щыIэ властым зэпымыууэ дэIэпыкъунущ социальнэ инфраструктурэм зегъэужьынымкIэ, щIыналъэхэр зэIузэпэщ щIынымкIэ.
Шэч къытесхьэркъым республикэм щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ и IэнатIэр цIыхухэм я сэбэп зыхэлъхэм я къыщхьэщыжакIуэу, дыщалъхуа Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэм жылагъуэ-политикэ зэпIэзэрытыныгъэ, мамырыгъэ, зэгурыIуэныгъэ щыIэнымкIэ шэсыпIэу дяпэкIи зэрыщытынум.
