Псэм къигъэщIа сурэтхэр
ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым иджыблагъэ щекIуэкIащ Тыркум щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм я щIэблэ Бзаджэ Эргун и сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн.
Гъэлъэгъуэныгъэр къызэIуех ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. Абы къыбгъэдэтщ Хъуажь Фахърирэ Бзаджэ Эргунрэ.
«Си Хэкур си псэщ» фIэщыгъэм щIэт выставкэм уи нэпс къемыкIуэу уеплъыфыртэкъым, езыхэм къатещыр арати. ИстамбылакIуэм и гъыбзэр уигу къэзыгъэкI теплъэгъуэхэр, кхъуафэжьейм ирагъэтIысхьауэ хэкум ираш сабий гъырнэIу, уанэгу нэщIу къэкIуэжа шым цIыхубз щыгъуэр бгъэдэту, уафэхъуэпскIыу губжьыр зыщхьэщыт цIыхухъухэр, нэщхъейуэ пшынэр зыIыгъ пщащэ цIыкIур, нэгъуэщIхэри щыплъагъунут абы. Пэжщ, щIалэр сурэт щIыным и щэхухэм иджыри хуэIэижь хъупауэ жыпIэ хъунукъым, ауэ нэхъыщхьэр аракъым, атIэ абыхэм ящIэлъ адыгэ гупсысэрщ, я нэгу къищ лъэпкъ лъагъуныгъэрщ, лъэпкъгъэкIуэдым и зэрану къыдэкIар куууэ зэрызыхищIэрщ. А псори къыбгурыIуэн щхьэкIэ гъуазджэм хэпщIыкIыни хуейкъым, езым къыббгъэделъхьэри.
Бзаджэ Эргун Тыркум щыIэ Узун-Яйла щIыналъэм хиубыдэ Къайнэр къуажэм щыщщ. Мы зэманым и унагъуэр игъусэу Къайсэр щопсэу. И адэр хьэтыкъуейщ, и анэр къэбэрдейщ, Куржыхэ япхъущ.
1992 гъэм курыт еджапIэр къиухри, университетым тырку литературэр щадж и къудамэм щIэтIысхьащ Эргун. 1996 гъэм курыт еджапIэм увауэ егъэджакIуэу мэлажьэ. 2017 гъэм ар щIэтIысхьащ Эрджиэс университетым сурэт щIыным щыхурагъаджэ и къудамэм. Эргун хагъэхьащ Эрджиэсым гъуазджэхэмкIэ и ассоциацэм.
Къыхэгъэщыпхъэщ Бзаджэ Эргун усэ, прозэ тхынми зэрыдихьэхыр. Ахэр къытрадзащ Тыркум къыщыдэкI журнал зэмылIэужьыгъуэхэм, ауэ ар нэхъыбэу къызэрацIыхур и сурэтхэмкIэщ. Мызэ-мытIэу абы и лэжьыгъэхэм я гъэлъэгъуэныгъэхэр къыхузэрагъэпэщащ. Адэжь щIыналъэм ди лъэпкъэгъур япэу иджыщ къыщихьар.
Гъэлъэгъуэныгъэр къызэIуихащ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. Къызэхуэсахэм Эргун яригъэцIыхуа иужь, абы жиIащ и сурэтхэм гурыщIэ куэд зэуэ къызэрызэщIагъэушэр, лъэпкъым и узыр щIалэщIэм къигъэлъэгъуэфауэ къызэрилъытэр икIи щIалэм и зэфIэкI нэхъыбэ хъуну ехъуэхъуащ.
— Зы сурэтыщI къэсцIыхухукIэ, си гъащIэр нэхъ къулей хъууэ къысщохъу. И лэжьыгъэхэм я фIыгъэкIэ нобэ нэIуасэ къысхуэхъуа щIалэщIэр сэ зэи сщыгъупщэжыну си фIэщ хъуркъым. Пэжщ, дяпэкIэщ сурэт щIыным ар хуэIэзэ щыхъунур, ауэ абы зыкIи нэхъ лъахъшэ ищIыркъым ди пащхьэ ит сурэтхэр. Мы лэжьыгъэхэм щынэIурытщ ахэр псэкIэ зэрытхар. Псэр зыхуеIэм Iэр лъоIэс, Тхьэм ухущIигъэхьэ, — жиIащ ЦIыхубэ творчествэмкIэ щэнхабзэ методикэ центрым и унафэщI, сурэтыщI Iэзэ Жылэ Анатолэ къыщыпсалъэм.
Бзаджэ Эргун и IэдакъэщIэкI сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ ди щIыналъэм къыщызэригъэпэщыну жэрдэм зыщIа, «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ, ДАХ-м и вице-президент Щоджэн Iэминат къыщыпсалъэм жиIащ хэкум къэкIуэну зи нэ къикI щIалэм и лэжьыгъэхэр илъэгъуа иужь дэIэпыкъуну зэрытегушхуар. А Iуэхур къызэгъэпэщынымкIэ КъАХ-мрэ ДАХ-мрэ щIэгъэкъуэнышхуэ къызэрыхуэхъуари къыхигъэщащ.
— Си анэшыр къэбэрдейщ. Куэд щIауэ сыщIэхъуэпсырт хэкум и хьэуакIэ сыбэуэну, и щIы кIапэ сытеувэну — иджы къызэхъулIащ. А Iуэхур къыздэзыгъэпсынщIа Щоджэн Iэминат фIыщIэ хузощI. ИджыкIэ сэ схужыIэнущ шыпхъуитI сызэриIэр. Зыр Истамбыл дэсщ, адрейр Къэбэрдейм исщ! Си сурэтхэр щысщIым си нэгу щIэтар адэшхуэ-анэшхуэхэм хэкум теухуауэ къызжаIэжа хъыбархэрщ, ахэращ лъабжьэ яхуэсщIари. Хэхэсхэм къыдэузыр, дигу щIэныкъуэр абыхэм къыщызгъэлъэгъуэну яужь ситащ. Хэкум сыщыIа иужькIэ сщIыну сурэтхэм нэщхъыфIагъ къатещыну фыкъызогъэгугъэ, — жиIащ Эргун зэIущIэм и кIэухым.
ИНЭРОКЪуэ Дисэ.
Сурэтхэр Iэбыдэ Динэ трихащ.
