Урысей Федерацэм и япэ дыщэр Мудрэн Беслъэн зыIэрегъэхьэ!
Хуабжьу гуфIэгъуэшхуэкIэ щIидзащ мэрем кIуам Бразилием и Рио-де-Жанейрэ къыщызэIуаха XXXI Гъэмахуэ Олимп джэгухэм. Абы и япэ махуэм Урысей Федерацэм дыщэ медалыр къыщыхуихьащ Бахъсэн къалэм щыщ адыгэ щIалэ Мудрэн Беслъэн – дзюдомкIэ килограмм 60-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм ар Олимп чемпион щыхъуащ!
Мудрэн Беслъэнрэ УФ-м дзюдомкIэ и командэ къыхэхам и тренер нэхъыжь Тау Хьэсэнбийрэ текIуэныгъэр зэдагъэлъапIэ. Ди къэралым и дзюдоист нэхъ лъэщ дыдэхэм мы гъэм и пэщIэдзэм Сочэ щрагъэкIуэкIа зыгъэсэныгъэхэм Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир къызэрырихьэлIам теухуауэ «Къэбэрдейхэр японхэм хъыжьагъэкIэ йофIэкI» (№3-м), «Къэралым и унафэщIым текIуэныгъэм трегъэгушхуэ» (№4-м) тхыгъэхэр ди газетым тетащ. Абыхэм къыщыхэдгъэщат Мудрэн Беслъэн къэралым и Iэтащхьэр къызэригъэгугъар Рио-де-Жанейрэ дыщэ медалым щыщIэбэныну. Путиным ар нэхъри тригъэгушхуат: «Сыт жыпIэр?! Къэбэрдейхэр японхэм нэхърэ куэдкIэ нэхъ лъэщщ. ИIэ, ятекIуэ…»
Мис иджы ар къэхъуащ! Къэбэрдей щIалэр и хьэрхуэрэгъу псоми ефIэкIри, Олимп лъагапIэм къыщыхутащ. Ар тынштэкъым.
Бразилием щызэхэтыну Олимп джэгухэм япэ къихуэу щыIа псалъэмакъ, Iуэху мыщхьэпэ куэдым иужькIэ ди къэралым и спортсменхэм я гур ихауэ абы ирихьэлIэн хуейт. Арат зыщыгугъар ди ныкъуэкъуэгъухэри. АрщхьэкIэ…
XXXI Гъэмахуэ Олимп джэгухэм я япэ махуэм утыку къихьэнут дзюдомкIэ щэнейрэ Европэм и чемпион, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и мастер ди лъахэгъу Мудрэн Беслъэн. Абы тепыIэншэу дыпэплъэрт, дэтхэнэ зы хъыбарри къэтпхъуатэу телевизорымрэ интернетымрэ дабгъэдэсу.
Мудрэным и япэ хьэрхуэрэгъу, Голландием къикIа Мурен Джерен адыгэ щIалэм къыпигъэувын иIакъым. Беслъэн ар хигъащIэри, Армением щыщ Давтян Ованес финалым и 1/8-нэ Iыхьэм щыIущIащ. Абыи зэрелIэлIэща щыIэкъым. АдэкIэт зэпэщIэтыныгъэ нэхъ гугъухэм щыщIидзэр.
Финал ныкъуэм кIуэн папщIэ адыгэ щIалэм къыпэуващ дунейпсо рейтингым щыпашэ Ким Вон Чжин. Корее Ипщэм щыщ дзюдоистыр лъэщым и закъуэтэкъым, атIэ хьилагъи зыхэлът. Ар тIэунейрэ «зэрымыщIэкIэ» Беслъэн и нэм щIэIэбащ, абыкIэ нэхъ мыхъуми иригъэкIуэтын и мураду. Мудрэныр апхуэдэу къыпхуэгъэдзыхэнукъым. Дохутырхэр къеIэзэри, бэнэныгъэм пищащ икIи и хьэрхуэрэгъур хигъэщIащ.
Финалым хуэзыша гъуэгури тыншакъым. Куржым щыщ Папинашвили Амирани щIэхъуэпсырт и хэкур игъэлъэпIэну. АрщхьэкIэ текIуэныгъэр зыIэрыхьэнур тIум я зырат. Ар хэт нэхъ хуэфащэми Мудрэн Беслъэн зыми шэч къытрыригъэхьакъым — къыпэщIэтар къабзэу тридзэри, медалхэм ящыщ зы къызэрыIэрыхьэнур белджылы ищIащ. Ар дыщэми дыжьынми щызэхэкIынур иужьрей зэIущIэрат.
Къэзахъстаным къикIа Сметов Елдос и ныбжьыр илъэс 23-рэ фIэкIа мыхъуми, дунейпсо чемпионт. Апхуэдэм упэщIэтыну, дауи, къызэрыгуэкI Iуэхугъуэкъым. АрщхьэкIэ Мудрэным фIы дыдэу къыгурыIуэрт къикIуэт зэрымыхъунур — Къэбэрдей-Балъкъэрри, Урысей Федерацэри, дунейм и дэнэ щIыпIи щыпсэу адыгэхэри абы иригузавэрт. Псори щIэхъуэпсырт Беслъэн и текIуэныгъэм.
Бэнэныгъэр гуащIэу щытащ. Сметовым и щIалагъэмрэ жыджэрагъымрэ Мудрэным и Iэзагъымрэ лъэщагъымрэ пэуващ. Абы нэхъ лъэщыр щызэхэкIар иужь дыдэ секундхэращ. Беслъэн и хьэрхуэрэгъум лъакъуэпэщIэдз хуищIри, ириудащ. Ар текIуэныгъэт! Мэзкуу зэманымкIэ жэщыр сыхьэт 12-м нэблэгъами, Бахъсэн къали, Налшыки, Мудрэным дэщIа цIыху минищэхэр щыпсэу нэгъуэщI щIыпIэхэри дэрэжэгъуэ иным зэщIищтащ.
Афэрым, адыгэлI! Зэи къэмыхъуауэ ди лъэпкъым иджы къыхэкIащ дзюдомкIэ Олимп чемпион. Ар Мудрэн Беслъэнщ! ЩIэдзапIэфI яхурехъу ар Рио-де-Жанейрэ иужькIэ утыку къыщихьэну Асэкъал Рустам, Джэду Iэниуар, Махуэ Билал сымэ.
Урысей Федерацэм щыщу Олимпиадэм и япэ махуитIым дыщэ къэзыхьыфар Мудрэн Беслъэн и закъуэщ. Дыжьыныр къалъысащ шабзэ гъэуэнымкIэ Урысейм и цIыхубз командэ къыхэхамрэ (Дашидоржиевэ Туяны, Перовэ Ксение, Степановэ Иннэ) метрипщIкIэ щыту кIэрахъуэ гъэуэнымкIэ зэхьэзэхуэм хэта Бацарашкинэ Виталинэрэ, дзюдоисткэ Кузютинэ Натальерэ рапирист Сафин Тимуррэ ещанэ увыпIэр яубыдащ.
ЕпщыкIубгъуанэу (!) Олимп чемпион Рио-де-Жанейрэ щыхъуащ Фелпс Майкл. Псым есынымкIэ США-м и командэ къыхэхам хэту ар эстафетэм щытекIуащ.
Ди жагъуэ зэрыхъущи, Хьэмыкъуэ Пётр зэхьэзэхуэм хэтыным и пэ къихуэ зэIущIэм Венесуэлэм щыщ боксёрым къыщихигъэщIащ. Иджы абы и унэ къегъэзэж.
Жыласэ Заурбэч.
