Путин Владимир: IэщэкIэ зызэщIэузэдэнымкIэ зэпеуэм дэ дыхашэфынукъым
Урысейм и Президент Путин Владимир хэтащ УФ-м НэгъуэщI къэралхэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм иригъэкIуэкIа зэIущIэм. Абы кърихьэлIат къэрал куэдым я лIыкIуэ хэр. Дунейпсо щытыкIэм и гугъу щищIым, Iэтащ хьэр къытеувыIащ Сириемрэ Украинэмрэ я Iуэху хэм, апхуэдэуи Великоб рита ниер Евросоюзым къызэ ры хэкIыжам, Тыркум зэ ре кIужам, терроризмэм ебэ ныным, США-м и президент хэхыныгъэхэм тепсэ лъы хьащ.
Къэралым и унафэ щIым жиIащ, адрей къэралыгъуэхэм къакIэрымыхуу, Урысейм езым и политикэ зэрыригъэкIуэкIынур. Абы къыхигъэщащ дунейм и щытыкIэр зэпIэзэрыту зэ ры щымытыр икIи тепщэныгъэмрэ гъэтIылъыгъэхэмрэ зыубыдыным щхьэкIэ бэнэ ныгъэ гуащIэ зэрекIуэкIыр. Президентым къызэрилъы тэмкIэ, гугъуехь куэд щы Iэщ къэралхэр зэкъуэту фIэкIа пэщIэмытыфыну.
«Нэрылъагъущ зыгуэрхэм тепщэныгъэр яубыдыну зэрыхущIэкъур. Я мурадыр зрагъэ хъулIэн пап щIэ, абыхэм къагъэсэбэп лIэщIыгъуэ зыб жанэкIэ зэ рагъэпэща Iэмалхэр: къэ рал хэр зэпэ щIагъэувэ, экономикэ и лъэныкъуэкIэ къарууншэ ящI. Иджы рей зэманым хъыбарегъащIэ Iэ натIэхэри къагъэсэбэпу хуежьащ, — къыхигъэщащ Путин Владимир. — Зи гугъу сщIыр нэгъуэщI къэ ралхэм я Iуэхухэм зэры хэIэбэрщ, зэпэщIэтыныгъэхэр къызэ рызэщIагъэс тырщ, революцэхэм я лъабжьэр зэрагъэхьэзырырщ. Ап хуэдэхэм я щапхъэ ди гъунап къэхэм я гъу нэгъу дыдэу щы долъагъу. Ди жагъуэ зэрыхъущи, илъэситI и пэкIэ зэщIэхъееныгъэхэм зэщIищтащ Украинэри. Абы щы зэпэщIагъэува къарухэм зыри зимылажьэхэри хагъэкIуэдащ, цIыхухэр зэхэзехуэн ящIри, Iэпхъуэшапхъуэхэр куэд хъуащ.
Донбассым къыщызэ щIэхъеежа зауэм щытеп сэлъыхьым Путиным Украинэр иджыри зэ къыхуриджащ Минск зэгурыIуэ ныгъэхэр ягъэзэ щIэну, До нецк рэ Луганскрэ зэпсэ лъэныгъэхэр ядри гъэ кIуэ кIыну.
Президентым и гугъу ищIащ НАТО-м хыхьэ къэралхэр, Урысейр я бийуэ къалъытауэ, пIейтей зэрыхъуам.
«IэщэкIэ зы зэщIэузэ дэ ным мылъку лей хуэду тIыпщынукъым, аращ дэ дызы хуагъэкIуэну зыхущIэкъур. IэщэкIэ дызэпеуэурэ социально-экономикэ унэ тIыныгъэм щыдиIэ къалэн нэхъыщхьэхэр тIэщIагъэ кIын мурадыр къедгъэ хъулIэнукъым. Дэ сытым дежи зытхуэхъумэжыфынущ икIи Урысей Федерацэмрэ абы и цIыхухэмрэ я шынагъуэншагъэр къызэдгъэпэщыфынущ», — къигъэгугъащ путин Владимир зэIущIэм хэтахэр.
Террорист щIэпхъа джагъэхэр нэхъыбэ зэры хъуам щытепсэлъыхьым къэралым и унафэщIым къыхигъэщащ Иракымрэ Ливиемрэ щекIуэкIа, къарур зи лъабжьэ политикэм экстремист гуп лъэщ хэр къэунэ хуныр къызэришар.
«Терроризмэм ебэны нымкIэ политикэм и курыкупсэм Сириер къыщыхутащ. Егъэлея хъуну къы щIэкIынкъым а къэралым и щытыкIэм КъуэкIыпIэ Гъу нэгъум хыхьэ щIыналъэхэм я къэкIуэнур епхауэ жы п Iэмэ. Сирием щызэхокI ИГИЛ-м ебэныным адэкIэ кърикIуэнур. Абы и бэракъым щIэуващ ислъам дуней псор зэщIэзыгъэуIуэну мурад зыщIа экстремист лIэужьыгъуэ псори. Абыхэм я къалэнщ Ливием, Йеменым, Афганистаным, Азие Курытым, ди гъунапкъэхэм пэмыжы жьэу зыщагъэ бы дэну. Мис а псори зэпэт лъытауэ, бжьыхьэ блэкIа лъандэрэ, Сирием и уна фэщIхэр къызэрыдэлъэ Iуам дытету, террорист зэ щIэхъееныгъэм добэн. ФIыщIэ яхузощI щIэпхъаджащIэхэм жыджэру япэ щIэтурэ изыгъэкIуэта, Сирие къэралыгъуэм и зэ пIэзэрытыгъэр зыхъумэ ди зауэлIхэм», — къыхигъэщащ Путиным.
Президентым иджыри зэ жиIащ «Brexit»-р Великобританием и цIыхухэм я унафэу зэрыщытыр икIи Урысейр а Iуэхугъуэм зэ рыхэмыIэбэнур, ауэ Лондонрэ Брюссельрэ зэрызэ пы кIы жым наб дзэгубдзап лъэу зэрыкIэлъыплъынур.
Путиным апхуэдэу къы хигъэщащ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм и цIыхухэм я хэхыныгъэм кърикIуэр Урысейм къызэрищтэнур, США-м и президенты щIэу хэт теувэми дэлэжьэну зэ рыхьэзырыр.
«Дунейпсо Iуэхухэм ятеу хуауэ США-м дыдэлэжьэнущ, ауэ иджыпсту зэ рыщытым хуэдэу, езы хэм псоми я унафэ ящIу къа щыхъужмэ, къызэрыттракъузэну щIыкIэр зэры хуейм хуэдэу яубзыхумэ, ар ди дежкIэ къемызэгъщ. Дэ дрителъхьэщ зым адрейм пщIэ щыхуищI зэбгъэ дэтыкIэм», — жиIащ абы.
Президентым дипломатхэр къыхуриджащ Урысейм и Iуэху еплъыкIэхэр зэрыпхагъэкIыным яужь итыну, ди къэралым и пщIэр езыу дых къыхуеджэныгъэхэм ебэныну.
«Дэ дыщыпсэур информацэм и лъэхъэнэщ. «Хъыбарыр зыIэщIэлъым дуней псор IэщIэлъщ» афориз мэр нобэрей гъащIэм и теп лъэщ. Языныкъуэхэм деж уогупсыс, прессэм хъыбар димыгъащIэмэ, дунейм зыри къыщымыхъуу. Зэгуэ рым Жак Ширак къызжиIауэ щытащ: «Прессэр къедджэн хуейщ, армыхъу мэ, дызэхуэмызэхха хуэдэу мэхъу». Апхуэдэ дыдэущ зэрыщытри. Ауэ къуэкIыпIэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм Урысейм теухуауэ къат хъыбар нэпцI хэр къы зэпыудыпхъэщ», — пщэрылъ ищIащ Путин Владимир.
Щхьэхуэу ар къытеувыIащ Тыркумрэ Урысеймрэ я зэпыщIэныгъэхэр къы зэ рыщIэрэщIэжым.
«Ди цIыхухэм я шына гъуэншагъэр нэсу къызэрагъэпэщыну зэкIэ дыкъагъэгугъакъым. Аращи, нэхъапэм хуэдэу зыгъэпсэ хуакIуэхэр абы куэду кIуэ ным утепсэлъыхьыныр зэкIэ пасэщ», — яжриIащ журналистхэм Урысейм Тыркум щиIэ и лIыкIуэ Карлов Андрей. Абы къыхигъэщащ Москварэ Ан карарэ щызэпэщIэта лъэхъэнэм Тыркум и цIыхухэр посоль ствэм щыщхэм гуа пэу къа зэрыхущытар.
Созаев — Гурьев Егор.
«Известия»
