НэхъыфIхэм хабжэ
«Лъабжьэр быдэмэ, щхьэкIэр лъэщщ» жиIэгъащ адыгэ псалъэжьым. Егъэджэныгъэ и лъэныкъуэкIэ убгъэдыхьэмэ, сабий сад-хэми курыт еджапIэхэми ныбжьыщIэхэм къыщыбгъэдалъхьэ гъэсэныгъэми кърат щIэныгъэми куэдкIэ елъытащ ахэр балигъ хъумэ гъащIэм щаIэну ехъулIэныгъэхэр зыхуэдэнур. Аращ адэ-анэхэми мыхьэнэшхуэ щIратыр я быныр зратыну сабий гъэсапIэхэмрэ еджапIэхэмрэ къыхэхыным.
Сыт щыгъуи фIыкIэ сигу къызогъэкIыж сызыщеджа Нартан къуажэ дэт 1-нэ курыт еджапIэр. Абы и унафэщI Щоджэн Руслан лэжьыгъэшхуэ ирегъэкIуэкI еджапIэм зегъэужьынымкIэ, къэралым къигъэув хабзэхэр сыт хуэдэ лъэныкъуэкIи игъэзэщIэнымкIэ. ЕджапIэми абы къепха сабий гъэсапIэми щылажьэ дэтхэнэ зыми я къалэныр нэ- су икIи екIуу ягъэзащIэ.
ЕджапIэм къепха сабий гъэсапIэм и унафэщI Бекъалды Ларисэ илъэс щэщIым нэблагъэкIэ егъэджакIуэу лэжьащ. Зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI Бекъалдыр зыпэрыува IэнатIэр мытыншми, абы гурэ псэкIэ бгъэдэтщ, адэ-анэхэр арэзы зэрищIыным хущIокъу.
— Сабийр еджапIэм щыкIуэкIэ нэхъ псынщIэу хэзэгъэнымкIэ, зиужьынымкIэ куэд елъытащ ди къудамэм, — жеIэ Бекъалдым. — Зи гупсысэхэр къэзыIуэтэф хъуа цIыкIухэм я къэухьым хэгъэхъуэнымкIэ гъэсакIуэхэм я пщэм къалэнышхуэ къыдохуэ. Егъэджэныгъэм къигъэув иджырей хабзэхэм тету ди лэжьы-гъэр идохьэкI. Сабийхэм ядедгъэкIуэкI дерсхэр щIэщыгъуэу къызэрызэдгъэпэщыным яужь дитщ. Ди гуапэ зэрыхъунщи, гъэсакIуэхэри сабийхэри гукъыдэж яIэу махуэ къэс яIуощIэ.
Мы гъэсапIэм щаIыгъщ сабий 200-м щIигъу, ахэр гупихыу гуэшыжащ.
ГъэсакIуэ нэхъыжь Егъэн Iэсият зэрыжиIэмкIэ, дэтхэнэ дерсри джэгукIэ гъэщIэгъуэнхэмкIэ зэхэухуэ-нащ. Апхуэдэу абы къыхигъэщащ дэтхэнэ зы сабийми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къызэрыхуагъуэтыфыр. Гуп нэхъыщIэхэм я гъэсакIуэ ПащIэ Залинэ жиIащ цIыкIухэр садым нэхъ псынщIэу есэн папщIэ я дерсхэр егугъуу, щIэщыгъуэу зэрагъэхьэзырыр. Абы къызэрилъытэмкIэ, сабийхэр япэ махуэхэм щыщIэдзауэ къызэрыдэпхьэхым елъытащ иужь-кIэ абыхэм зэрызащIынумрэ сабий садым псынщIэу есэнымрэ.
Иужьрей илъэсхэм сабий гъэса-пIэр екIуу зэрахьащ: бжьамийхэр жьы хъуати, ахэр щIэкIэ яхъуэжащ, псыр зэпымыууэ къижу IуэхущIапIэм кърашэлIащ, сабий зытхьэщIыпIэ-хэр, джэгупIэхэр зыхуей хуагъэзэжащ, макъамэм хухаха пэшым щхьэгъубжэщIэхэр халъхьащ, и лъэгур зэрахъуэкIащ. Пэжщ, ящIэн хуейуэ иджыри мащIэкъым къапэщылъыр — унащхьэр зэрахъуэкIын хуейщ, ауэ абы хухэха мылъку зэрамыIэм къыхэкIыу зэкIэ лэжьыгъэр къэувыIащ.
БАЛЪКЪЭР Миланэ.
