Дуней жэнэт
Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым щопсэу зэман зэмылIэужьыгъуэхэм къэкIуэжа адыгэхэр. Ахэр Тыркум, Сирием, Югославием, Израилым, Германием, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къикIыжащ.
 Нобэ дэ фэдгъэцIыхуну ды­хуейщ ди республикэм и ­Бахъсэн ­щIыналъэм хыхьэ Кременчуг-Константиновскэ ­къуажэм щыпсэу СтIащ Сабри и унагъуэр. Сабрирэ абы и щхьэгъусэ ­Теувэж Дэлалрэ адэжь Хэкум къызэрагъэзэжрэ илъэсихым щIигъуащ. Зи гугъу тщIа ­къуажэм къэIэпхъуэжа адрей уна­гъуэ 15-ми хуэдэу, СтIащхи унэ ­лъапсэкIэ къызэгъэпэщащ.
- Хэку зимыIэм зыри иIэкъым. ЛэжьапIэ IэнатIэфI, мылъкушхуэ, ерыскъышхуэ убгъэдэлъми, уи Хэкум ущымыпсэумэ, ахэр зыри IэфIкъым. Дыщысабий лъандэрэ сегуп­сысырт «Хэкур зэ тлъагъужыну пIэ­рэ?» жысIэу. Ди адэжьхэр ­щалъхуа щIыпIэм и дамыгъэу щыIэ Iуащхьэмахуэм и сурэт къытIэрыхьэ хъумэ, ди бгъэм дэлъу къетхьэкIырт. Адыгэ уэрэд куэд зэдгъэщIауэ, зэныбжьэгъу­хэр дызэхуэзэмэ, жыт­Iэрт. Сэ нобэ къызэхъулIам щIэ­хъуэпсу, апхуэдэр я плъапIэу адыгэ куэд щыIэщ. Зы адыгэ дунейм тету си фIэщ хъуркъым мыбы къагъэзэжыну хуэмейуэ, - жеIэ СтIащ Сабри. - Сирием щыпсэу адыгэхэми дэкъузэныгъэ гуэр ягъуэту схужыIэнукъым, абыхэм пщIэшхуэ къыхуащI адрей лъэпкъхэм. Псалъэм папщIэ, зы цIыхум ­IэнатIэ хэха екIуу, нэгъэсауэ кърихьэлIамэ, е Iэдэбагъ далъэ­гъуауэ щытмэ, «Мыр адыгэ?» жаIэу щIоупщIэ, апхуэдизкIэ адыгэм и дуней тетыкIэр щапхъэу щытщ абыхэм я дежкIи. Къэрал унафэщIхэми, Сирием и президент Асад Башари ди лъэпкъэ­гъухэм дзыхьышхуэ ирагъэз. Министру, абыхэм я къуэдзэу, дохутыр Iэзэу адыгэ куэд щыIэщ Сирием. Къи­щынэмыщIауэ, а къэралым IэщэкIэ ЗэщIэузэда и Къарухэм сытым дежи адыгэ генералу 8 хэтын хуейуэ унафэ щыIэщ. ПщIэ къызэрытхуащIым и щыхьэткъэ ар?!
Дэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къэдгъэзэжу ди щIы кIапэ диIэнымкIэ хуаб­жьу щIэгъэкъуэнышхуэ къытхуэхъуащ а лъэхъэнэм республикэм и президенту щыта Къано­къуэ Арсен, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, хьэрычэтыщIэхэу Ажа­хъуэ Къанщобий, IутIыж Мэжид сымэ. Абыхэм я фIыгъэкIэ дэтхэнэ зы уна­гъуэми щхьэегъэзыпIэ диIэ хъуащ.
Иджыпсту Сабри жыг ха­дэ­ш­хуэ иIэщ пхъэщхьэмыщхьэ зэмы­лIэужьыгъуэ куэд къыщыкIыу. Ап­хуэдизу зи псэр Хэкум хуэзэша цIыхум хадэр таурыхъым къыщыгъэлъэ­гъуахэм хуэдэу зэрехьэ. «Илъэс хъурейм тшхынур къа­нэ щы­мыIэу мыбы къыдох, къыдэ­леекI ­хъур бэзэрым тшэуэ щытщи ­къохъу. Уеблэмэ, бэзэр Iуэху симыIэми, тхьэмахуэ къэс абы сокIуэ, цIыхухэр зэ­рыпсалъэ адыгэбзэм седэIуэн пап­щIэ», - жеIэ СтIащым.
- Ди жагъуэ зэрыхъущи, зи адэжь ­Хэку къэзыгъэзэжа адыгэхэм я Iуэхухэр лъэпощхьэпоуншэкъым. Гукъеуэу диIэр зыщ: Урысейм и унафэм ипкъ иткIэ нэгъуэщI къэ­ралым къи­IэпхъукIар илъэситхум щIигъукIэ мы­бы щыпсэуа нэужькIэ, къэралым и паспорт къра­тыпхъэщ. Ар къы­п­Iэрыхьэным и щхьэусы­гъуэхэм ящыщ зыщ урысыбзэр зэбгъэщIэныр. Дэ ди ныбжьым ­къы­хэкIыу бзэр къытхуэщтэркъым, ­аращи, экзаменыр тхуэтыркъым. Къэралым и цIыхуу укъы­зэралъытэ дэфтэрыр димы­Iэмэ, къэрал дэIэпыкъуны­гъэми ды­щыгугъыфынукъым, - къе­Iуатэ Саб­ри. - ДэIэпы­къуныгъэ къыдатми фIыщ, къыдамытми, Тхьэм жыхуиIам дыхуэкIуэнщ. Абы щы­гъуэми зыщыдгъэгъупщэркъым: мы дунейм жэнэт тетмэ - ар Кавказыращ. И уэшхыр, и уэсэпсыр, и гъатхэр, и щIымахуэр, и жыгхэр, и цIыхухэр - псори фIыгъуэщ. ЦIыхум и адэжь Хэкур имыбгынауэ и лъапIагъэр къыгуры­Iуэнукъым.
Тхыгъэри сурэтри ЖЫЛАСЭ Замир ейщ.
