ЩIэблэр тхыдэм и хъумакIуэщ
Кавказым щекIуэкIа зауэр зэриухрэ илъэс 70 зэрырикъум ехьэлIа дауэдапщэ иджыблагъэ Iуащхьэмахуэ лъапэ щекIуэкIащ. ЦIыху щэ ныкъуэм нэблагъэ хэтащ метр 3800-рэ зи лъагагъ бгым трагъэува фэеплъым деж щащIа пэкIум.
КъБР-м и гъунапкъэхъумэ IуэхущIапIэм, Дзэ комиссариатым, республикэм, Iуащхьэмахуэ куейм я лIыкIуэхэм, школакIуэхэм, а щIыпIэм зыгъэпсэхуакIуэ къэкIуахэм ягу къагъэкIыжащ Iуащхьэмахуэ лъапэ псэемыблэжу зыхъумахэр. Илъэс 70 и пэкIэ а сэлэт лIыхъужьхэм, альпинистхэм Iуащхьэмахуэ и къухьэпIэ лъэныкъуэм фIэлъа фашист штандартхэр къыфIахыжри, Нып плъыжьыр щаIэтауэ щытащ.
ПэкIур къыщызэIуихым, Эльбрус къуажэ администрацэм и унафэщI Курданов Узеир къыхигъэщащ, «Мемориал-Эльбрус» къэлъыхъуакIуэ гупыр мазаем и 12-13 жэщым Iуащхьэмахуэ зэрыдэкIуеяр. «ПщIэрэ щIыхьрэ яхуэфащэщ мы къэлъыхъуакIуэ гупым хэтхэм. Абыхэм я фIыщIэщ Iуащхьэмахуэ зыхъума сэлэтхэр нобэми къызэралъыхъуэр», — жиIащ Курдановым. Фигу къэдгъэкIыжынщ, нэгъабэ ТекIуэныгъэм и махуэшхуэм ирихьэлIэу «Мемориал-Эльбрус» къэлъыхъуакIуэ гупым сэлэт пщыкIутIым я хьэдэ къупщхьэхэр къагъуэтыжри, Терскол дэт кхъэм щыщIалъхьэжауэ щытащ.
Iуащхьэмахуэ куейм и администрацэм и унафэщI Малкаров Аслъэн къыхигъэщащ а щIыпIэм щекIуэкIа зауэм иIа мыхьэнэр.
— Ди сэлэтхэм зэрахьа лIыгъэм и фIыгъэкIэ, Кавказ къурш щхьэдэхыпIэр зыубыдыну зи мурада бийр Iуащхьэмахуэ къыфIагъэкIакъым, уеблэмэ нэмыцэ-дзэм хэщIыныгъэшхуэхэр яIэу ирагъэкIуэтащ.
«Зэныбжьэгъугъэ», «мамырыгъэ», «зэгурыIуэныгъэ» псалъэхэр мызэ-мытIэу къыхигъэщащ Башкортостан дэт музейм и унафэщI Утяев Ильшат. «Зауэм и Iэ щIыIэр ди республикэми къылъэIэсащ. Ди хэкум, дыкъыщалъхуа щIыналъэм худиIэ лъагъуныгъэ гъунапкъэншэм и фIыгъэщ дэ текIуэныгъэр къызэрыт-хьар». Ар жиIэри, музейм къыбгъэдэкI фэеплъ тыгъэхэр зэIущIэм и къызэгъэпэщакIуэхэм, Терскол дэт курыт еджапIэм, яритащ.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къуэдзэ Хьэсанэ Ислъам жиIащ мы зэIущIэр зи жэрдэмыр Терскол дэс школакIуэхэр зэрыарар пэкIум хэтахэм гъэщIэгъуэн, гуапэ зэращыхъуар. ИкIи къыхигъэщащ тхыдэр зыхъумэнур къыдэкIуэтей щIэблэр зэрыарар.
Махуэшхуэр ягъэлъэпIащ зи тхьэкIумэм зэхимыххэм бгы-лыжэ спортымрэ сноубордымкIэ я федерацэм и лIыкIуэхэми. Кавказым щекIуэкIа зауэр зэриухрэ илъэс 70 щрикъум ирихьэлIэу ахэр Iуащхьэмахуэ къэкIуащ, лыжэкIэ бгым къежэхын папщIэ. Метр 3500-рэ зи лъагагъ бгым тет музейм и унафэщI Павленкэ Михаил кIэщIу тепсэлъыхьащ Iуащхьэмахуэ лъапэ щекIуэкIа зауэр зыхуэдам, лIыгъэ зезыхьахэм къагъэсэбэпа хьэпшыпхэр, Iэщэ-фащэхэр яригъэлъэгъуащ.
Азау губгъуэм щыхэкIуэдахэм я цIэкIэ школакIуэ цIыкIухэм шар гъэпщахэр уафэгум ираутIыпщхьащ, апхуэдэуи ДОСААФ-м къызэригъэпэщри, Азау-Налшык гъуэгум машинэкIэ ирикIуащ.
КIэлъыкIуэу пэкIу щекIуэкIащ Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я фэеплъу Терскол дэтым деж. Хэку зауэшхуэм и ветеран, Сталинград щекIуэкIа зауэ гуащIэхэм хэта Бичекуев Хьэжмурат жиIащ Iуащхьэмахуэ и къухьэпIэ лъэныкъуэмкIэ фIэлъа фашист ныпыр къыфIэзыхыжа щIалитхур ицIыхуу зэрыщытар. «Ар икъукIэ зэман хьэлъэт. Iуащхьэмахуэ лъапэ деж ди сэлэтхэр щэ бжыгъэкIэ щыхэкIуэдащ. Ауэ къелахэм яхузэфIэкIащ Кавказыр нэмыцэ-зэрыпхъуакIуэхэм щахъумэн», — жиIащ Хьэжмурат.
Терскол курыт еджапIэм щIэс цIыкIухэр хахуагъэм, лIыхъужьыгъэм теухуа усэхэм къеджащ, я нэхъыжьхэм пщIэ зэрыхуащIым, зэрахьа лIыгъэр зэращымыгъупщам и щыхьэту фэеплъым удз гъэгъахэр тралъхьащ. «Терскол» гъунапкъэхъумэ IуэхущIапIэм и лэжьакIуэхэм школ пщIантIэм къыщызэрагъэпэща пщэфIапIэм сэлэтхэм я ерыскъыхэкIхэр щапщэфIри, къызэхуэсахэр ягъэшхащ.
ЗэIущIэм и кIэухым Урысей Федерацэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и министерствэм и зыгъэпсэхупIэ унэм концерт щекIуэкIащ. Абы и пэ къихуэу утыкум къыщыпсэлъащ Хэку зауэшхуэм и ветеран Хаджиев Къазий. Абы къиIуэтэжащ советыдзэр Iэмал имыIэу зыхуеину хьэпшыпхэмрэ ерыскъыхэкIхэмрэ къуэ куухэм яхузэпришурэ сэлэтхэм ядэIэпыкъуу зэрыщытар.
Тарим Алисэ.
