Нобэрэ Пщэдейрэ
Гъатхэпэм и 19,
гъубж
Iуэхутхьэбзэ зыхуащIэм и дунейпсо махуэщ
Урысейм и псыщIагъырыкIуэ кхъухьхэм къулыкъу щызыщIэхэм я махуэщ. 1906 гъэм император Николай ЕтIуанэм унафэ къыдигъэкIащ Балтие тенджызым и псыщIагъырыкIуэ къарухэр къызэгъэпэщыным теухуауэ.
Финляндием щагъэлъапIэ цIыхухэр я хуитыныгъэкIэ зэхуэгъэдэным и махуэр
1474 гъэм IэмэпсымэщIэхэр къэзыгупсысахэм, къэхутэныгъэщIэхэр наIуэ къэзыщIахэм яхуэгъэза хабзэщIэ Венецием къыщащтащ — авторым и хуитыныгъэхэр хъумэным хуэунэтIауэ дунейм щыяпэ законыр.
1898 гъэм Къэрал Урыс музейм цIыхухэм зыщаплъыхьыну япэу хуит ящIауэ щытащ. А зэманым абы щызэхуэхьэсат сурэт минихым нэс. Иджыпсту а музейр дунейм щынэхъ къулей дыдэхэм хабжэ икIи сурэт мин 400 хуэдиз иIэщ.
1899 гъэм Урысейми Петербурги щыяпэу а къалэм къыщызэIуахащ «ДэIэпыкъуэгъу псынщIэ» станц.
1922 гъэм Москва и Шаболовкэ щIыпIэм лэжьэн щыщIидзащ радионэтынхэр «зэбгрызых», къэралым щынэхъ лъагэ дыдэ Шуховскэ чэщанэм. Абы метри 160-рэ и лъагагът.
1953 гъэм телевиденэкIэ япэ дыдэу къагъэлъэгъуащ США-м и киносаугъэт нэхъыщхьэ дыдэр — «Оскар»-р зыхуагъэфэщахэм зэрыратыр.
1958 гъэм Страсбург (Франджы) къалэм Европарламентым и япэ зэIущIэр къыщызэIуахащ.
1999 гъэм Осетие Ищхъэрэм и къалащхьэ Владикавказ и Бэзэр нэхъыщхьэм теракт щалэжьащ. Абы цIыху 52-рэ хэкIуэдат, цIыху 300-м нэблагъэм фэбжь зэхуэмыдэхэр хахат.
2008 гъэм МГУ-м лэжьэн щыщIидзащ ди къэралымрэ Белоруссиемрэ я щIэныгъэлIхэмрэ IэщIагъэлIхэмрэ зэпкъралъхьа, Урысейм щынэхъ лъэщ дыдэ компьютерым — «СКИФ МГУ» зыфIащам. Ар дунейм щынэхъыфIхэми хабжэу къекIуэкIащ илъэс зыбжанэкIэ.
Совет кхъухьлъатэзехуэ Iэзэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр щэнейрэ япэу зыфIаща, авиацэм и маршал Покрышкин Алек-сандр къызэралъхурэ илъэси 106-рэ ирокъу.
Композитор, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Къашыргъэ Билал и ныбжьыр илъэс 89-рэ ирокъу.
КъэфакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ ДзыхьмыщI Зарэ къыщалъхуа махуэщ.
УэрэджыIакIуэ, актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Леонтьев Валерий и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм и цIыхубэ артисткэ, «Русская песня» ансамблым и къызэгъэпэщакIуэ икIи и унафэщI Бабкинэ Надеждэ и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
США-м щыщ актёр цIэрыIуэ, а къэралым и саугъэт куэдым я лауреат Уиллис Брюс и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
Урысей политик, экономист, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, 1991 — 1992 гъэхэм УФ-м и Премьер-министру щыта Гайдар Егор къызэралъхурэ илъэс 63-рэ ирокъу.
Урысей биатлонист цIэрыIуэ, Урысейм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, дунейпсо зэпеуэ куэдым къыщыхэжаныкIа, олимп чемпион Малышкэ Дмитрий и ныбжьыр илъэс 32-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 9 — 11, жэщым градус 1 — 2 щыхъунущ.
Гъатхэпэм и 20,
бэрэжьей
Насыпым и дунейпсо махуэщ
Астрологием и дунейпсо махуэщ
Франкофонием (франджыбзэм щрипсалъэ щIыналъэхэм я зэгухьэныгъэм) и махуэщ. Абы хохьэ къэрал 56-рэ.
Социальнэ лэжьыгъэм и дунейпсо махуэщ
Лы мышхыным и дунейпсо махуэщ
Башкирием автономие щигъуэта махуэщ
1535 гъэм Урысейм япэ дыдэу ахъшэ реформэ щрагъэкIуэкIащ.
1930 гъэм Москва авиационнэ институт (МАИ) къыщызэIуахащ.
1933 гъэм ВКП(б)-м и ЦК-м «Москва метрополитен щыухуэным теухуауэ» унафэр къищтащ.
1944 гъэм Дохъушыкъуей спирт заводым, зэрагъэпэщыжа нэужь, лажьэу щIидзэжащ.
1992 гъэм «Урысей Федерацэм и ЛIыхъужь» цIэмрэ «Дыщэ Вагъуэ» медалымрэ ягъэуващ.
1992 гъэм гъатхэпэм и 20 — 21-хэм Киев щызэхэтащ СНГ-м хыхьэ къэралхэм я унафэщIхэм я япэ зэIущIэр.
«ЩIыхь» орденым и нагъыщищри зыхуагъэфэща Мусэ Менлы къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
Урысей пианист, СССР-м и цIыхубэ артист, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Рихтер Святослав къызэралъхурэ илъэси 104-рэ ирокъу.
Совет футболист, гъуащхьэтет, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, 1988 гъэм екIуэкIа Олимп Джэгухэм я чемпион Прудников Алексей и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Композитор, КъШР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Абдокъуэ Юрэ и ныбжьыр илъэс 52-рэ ирокъу.
Урысей актрисэ, теленэтынхэр езыгъэкIуэкI Стриженовэ Екатеринэ и ныбжьыр илъэс 51-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 10 — 12, жэщым градус 1 — 2 щыхъунущ.
Зыгъэхьэзырар
ЖЬЭКIЭМЫХЪУ
Маринэщ.
