Хьэрхуэрыгъэр — захуагъэ хэлъу
Урысейм и Федеральнэ антимонопольнэ къулыкъущIапIэм и Къэбэрдей-Балъ-къэр Управленэм и унафэщI Пщыншэ Къазбэч мазаем и 21-м иригъэкIуэкIа пресс-конференцым щызэхилъхьэжащ а IуэхущIапIэм нэгъабэ зэфIигъэкIахэр, апхуэдэу мы гъэм къапэщыт къалэнхэр щи-гъэбелджылащ.
IуэхущIапIэм и унафэщI Пщыншэ Къазбэч къопсалъэ. Абы къызэригъэлъэгъуамкIэ, гъэ кIуам къэрал унафэкIэ я лъэкIыныгъэм хагъэхъуащ, я зэфIэкIымрэ лэжьыгъэкIэ яIэ хуитыныгъэмрэ зрагъэубгъуащ. Апхуэдэщ нэгъабэ и щIышылэм къару зыгъуэта «Ещанэ антимонопольнэ пакет» жыхуаIэр. Абы хабзэм ебакъуэхэм зэрадэлажьэ щIыкIэр игъэлъэщащ. Къапщтэмэ, рынокым бжьыпэр щызыIыгъ IуэхущIапIэм хабзэм щхьэзыфIэфIагъ хилъхьэмэ, ар пэублэу къызэпаудыну хуитщ. Хуагъэува пIалъэм къитIасэу ныкъусаныгъэр имыгъэзэкIуэжмэ, антимонопольнэ Iуэху къыхузэIуах.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и антимонопольнэ управленэм и лэжьыгъэм лъэныкъуэ куэд къызэщIеубыдэ. Хьэрхуэрыгъэм и Iэмалхэм зегъэужьыным, монополистхэм я IуэхущIафэр къыжьэдэкъуэным икIи къызэпыудыным теухуа къэрал политикэр пхыгъэкIыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуещI. Къызэрызэрагъэпэщрэ дэкIа илъэс 20-м щIигъум къриубыдэу зыхущIэкъур хьэрхуэрыгъэр захуагъэ хэлъу зыунэтI хабзэхэмрэ Iэмалхэмрэ зэтегъэувэнырщ. Ар икъукIэ къалэнышхуэщ. Гугъуехь куэд зыпылъхэм ящыщщ рынокым хэтхэр Iуэхузехьэ IэнатIэхэм я реестрым хэгъэхьэныр. Щапхъэхэр мащIэкъым. Фигу къэдгъэкIыжынщи, Интернет сетым пыщIа Iуэхутхьэбзэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэм хьэрхуэрыгъэ IэмалхэмкIэ зэрыща-гъэзащIэм кIэлъыплъа нэужь, а рынокым процент 35-м щIигъу зи Iыхьэу хэлъ «Ростелеком» обществэр антимонопольнэ управленэм Iуэхузехьэ IэнатIэхэм я реестрым хигъэхьащ. АбыкIэ мыарэзыуэ КъБР-м и Арбитраж судми, ЕпщIыкIуханэ арбитраж аппеляцэ судми, Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым и Федеральнэ арбитраж судми ар тхылъкIэ хуэтхьэусыхати, антимонопольнэ управленэр захуэу къыщалъытащ, и унафэми арэзы щыте-хъуащ. ФАС-м и республикэ къудамэм быдагърэ ткIиягърэ хэлъу и пщэрылъхэр зэригъэзащIэм щыхьэт техъуа апхуэдэ щапхъэхэр мащIэкъым.
Пресс-конференцыр щекIуэкIым. — КъытIэрыхьэ тхыгъэхэм я нэхъыбэр теухуащ хьэпшыпхэр щызэблагъэкI рынокым бжьыпэр щызыIыгъ IэнатIэхэмрэ монополистхэмрэ я IуэхущIафэр зыхуэдэм. Апхуэдэ хъыбархэр ди сайтым жыджэру зэрыщызэбгредгъэхым, «Хьэрхуэрыгъэр хъумэным и IуэхукIэ» 2006 гъэм бадзэуэгъуэм и 26-м къыдэкIа Федеральнэ закон №135-ФЗ-р къызэрыгъэсэбэпыпхъэм теухуа хэзыгъэгъуазэ лэжьыгъэм дызэрегугъум и фIыгъэкIэ, организацэрэ цIыху щхьэхуэу зыкъытхуэзыгъазэхэм я бжыгъэм хохъуэ. Отчет лъэхъэнэм къриубыдэу гулъытэ хэха хуэтщIащ Iуэху къахухэдмыгъэкIыу къуаншэхэм я щыуагъэхэр ди нэIэм щIэту зэредгъэгъэзэкIуэжыным, — жиIащ Пщыншэ Къазбэч. — НэгъуэщIхэм я сэбэп зыхэлъхэр къимылъытэу, хэгъэзыхьыныгъэкIэ абыхэм зэгурыIуэныгъэ ещIылIэныр хабзэм къызэремызэгъыр «Газпром — Псыхуабэ щIыналъэ зэхуаку газ» ООО-м тIэунейрэ гурыдгъэIуами, дызэхихакъым. Законыр къызэрызэпиудым къыхэкIыу, абы хуэгъэзауэ зыхуэфащэ Iуэхухэр къэтIэтащ. Япэр, унагъуэхэр газкIэ къызэрызэрагъэпэщ щIыкIэм теухуа зэгурыIуэныгъэм щыубзыхуахэр хьэрхуэрыгъэр хъумэным и IуэхукIэ Законым и 10-нэ статьям къигъэувхэм зэрыпэщIэуэрт. Зи гугъу тщIы Законым и 39,1-нэ статьям зэрыжиIэм хуэдэу, шыщхьэIум и 1-м ирихьэлIэу зэгурыIуэныгъэм зыхуэфащэ зэхъуэкIыныгъэхэр хилъхьэжыну хуэдгъэувами, ар игъэзэщIакъым. Хабзэм щемыдаIуэм, «Газпром — Псыхуабэ щIыналъэ зэхуаку газ» ООО-м хуэгъэзауэ Iуэху къызэIутхри, къуэдыуэ сом мин 300 тетлъхьащ. Урысейм тезырхэр ирегъэхьэкIынымкIэ и къулыкъущIапIэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и СИЗО-1 ФКУ-р газкIэ къызэгъэпэщыным теухуа зыуэ щыт къэрал зэгурыIуэныгъэм зыхуэфащэ зэхъуэкIыныгъэхэр зэрыхимылъхьам къыхэкIыу, «Газпром — Псыхуабэ щIыналъэ зэхуаку газ» ООО-м аргуэру къуэдыуэ сом мин 300 тетлъхьащ.
Къэралым монополистхэм щытыкIэ гъуэзэджэ къахузэригъэпэщащ, ауэ антимонопольнэ законодательствэр къызэпаудмэ, абыкIэ дэтхэнэми нэсу жэуап ихьыпхъэщ, — къыхигъэщащ Пщыншэ Къазбэч.
Властым и IуэхущIапIэхэм я унафэхэм я проектхэм ящыщ куэдми ФАС-м и щIыналъэ къудамэр хоплъэ, антимонопольнэ хабзэм къызэрезэгъыр егъэбелджылы. Абы и IэщIагъэлIхэм къалэ, район администрацэхэм къэпщытэныгъэхэр зэрыщрагъэкIуэкIым и фIыгъэкIэ, щIыпIэ самоуправленэхэм яIэщIэкI щыуагъэхэр ягъэзэкIуэж. Ныкъусаныгъэхэр къагъуэтмэ, Iуэху къызэIуах, ахэр зэрагъэзэкIуэжын хуей щIыкIэр гурагъаIуэ. Зи гугъу тщIы зэманым къриубыдэу, хьэрхуэрыгъэр хъумэным и IуэхукIэ Законым и 15-нэ статьяр властым и къудамэхэм 51-рэ къызэпаудауэ къахутащ. Псоми хэплъэри, зыхуэфащэ тхылъ хуатхащ, ахэр зэрагъэзащIэм кIэлъыплъащ. Апхуэдэу лэжьыгъэм щызэпеуэхэм къащхьэщыжынымкIэ Законым и 17-нэ статьям емызэгъ ныкъусаныгъэу 9 къыщIагъэщащ.
ДызэрыщIэупщIам ипкъ иткIэ, Лэскэн муниципальнэ районым и щIыпIэ администрацэм къита тхылъым дыщыхэплъэм, псэупIэ щаухуэн папщIэ, щIы Iыхьэр бэджэнду къызэращтэ зэгурыIуэныгъэхэр зэращIылIэну хуит зыщI аукционыр зэрырагъэкIуэкIынум теухуа хъыбарым щIымкIэ законодательствэм къигъэувхэр нэгъэсауэ къызэрыщамыгъэлъэгъуар къэтхутащ. Абы аукционым хэтыну хуейхэм я хуитыныгъэхэр къызэпиудырт. Зыхуэфащэ тхылъ яхуэттхри, ныкъусаныгъэр едгъэгъэзэкIуэжащ, — къыхигъэщащ республикэм и антимонопольнэ управленэм и унафэщIым. — РекламэмкIэ Законыр къызэпызыудхэм яхуэгъэзауэ нэгъабэ Iуэху 68-рэ къэтIэтащ, 52-м теухуауэ тхылъ 47-рэ дгъэхьэзыращ. ФадэхэкIхэр зыхуэдэр хэIущIыIу зэращIым ехьэлIауэ, «Рекламэм и IуэхукIэ» Федеральнэ законым халъхьа зэхъуэкIыныгъэхэм гъэ кIуам и фокIадэм къару игъуэтащ. Законым и 21-нэ статьям и 2-нэ Iыхьэм и 8-нэ пунктым ипкъ иткIэ, Интернетым и хъыбарегъащIэ-телекоммуникацэ сетым, газетхэм, телевиденэм, пивэри хэту, фадэхэкIхэр рекламэ щащIу ядэркъым.
Пщыншэ Къазбэч къызэригъэлъэгъуамкIэ, заказ зытхэм, уполномоченнэ IуэхущIапIэ- хэм, зэпеуэхэр, аукционхэр езыгъэкIуэкI, котировкэ зыщI комиссэхэм я лэжьыгъэмкIэ мыарэзыхэм я тхьэусыхафэу 358-рэ нэгъабэ зэпкърахащ. Ахэр нэхъыбэу теухуащ щхьэусыгъуэ гуэрхэр къагупсысурэ сатум зэрыхамыгъэхьэм, къыхэдзыжыпхъэ котировкэ тхылъхэм зэрыхэплъэ щIыкIэм, заказ зытхэм я хьэпшыпхэм, лэжьыгъэхэм, Iуэхутхьэбзэхэм хуимыту дагъуэхэр зэрыхуащIым. КъаIэрыхьа тхьэусыхафэ тхылъхэм ящыщу 84-м ирагъэгъэзэжащ, 66-р ахэр къэзытахэм къащтэжащ, апхуэдизым лъабжьэ яIэу, 140-р лъабжьэншэу къалъытащ. Зыхэплъа тхьэусыхафэхэм, планым щымыщу ирагъэкIуэкIа къэпщытэныгъэхэм япкъ иткIэ, тхылъ 73-рэ ягъэхьэзыращ. ЗэIухауэ къызэрагъэпэща зэпеуэхэмкIэ, аукционхэмкIэ, электрон Iэмал аукционхэмкIэ заказхэр зэрыхагуэша щIыкIэр планым тету 1874-рэ къапщытати, ныкъусаныгъэ 305-рэ къыщIагъэщащ.
— СледствэмкIэ комитетым, прокуратурэм, хабзэхъумэ IэнатIэхэм, шынагъуэншагъэмкIэ къулыкъущIапIэм я лIыкIуэхэр тщIыгъуу антимонопольнэ законодательствэр зэрагъэзащIэр планым хэмыту 461-рэ къэтпщытащ. Абыхэм ящыщу тIур властым и къэрал органхэм щедгъэкIуэкIащ. Административнэ къуаншагъэхэмкIэ хабзэр къызэрызэпаудам къыхэкIыу, IэнатIибгъурэ къулыкъущIэу 199-рэ жэуапым етшэлIащ, сом мелуани 6-рэ мин 237-м пэкIуэ тхылъу 313-рэ яхуэттхащ,- къыхигъэщащ Пщыншэ Къазбэч.
Ар щхьэхуэу къытеувыIащ хьэрхуэрыгъэр хъумэным и Iуэхур зыхуэдэр нэгъабэ зэрызэпкъраха щIыкIэмрэ абыхэм къарикIуамрэ. Гулъытэ хэха зыхуащIахэм ящыщщ хущхъуэхэкIхэмкIэ розницэ сатур, республикэм и щIыналъэм телефон связымрэ Интернет сетымрэ я Iуэхутхьэбзэхэр зэрыщагъэзащIэр, Прохладнэ районым и пассажир транспортым и лэжьэкIэр, нэгъуэщIхэри.
— ХъыбарегъащIэ IэнатIэхэм жыджэру дадолажьэ. Интернетым и сайт зэмылIэужьыгъуэхэм ди IуэхущIафэм теухуа тхыгъэхэмрэ хъыбархэмрэ щызэбгрыдогъэх, социальнэ рекламэм догугъу. Ди IэщIагъэлIхэр студентхэм яIуощIэ, антимонопольнэ законодательствэм щыубзыхуахэм хагъэгъуазэ, дерс гъэщIэгъуэнхэр, щIэщыгъуэхэр драгъэкIуэкI. «Бжэ зэIухам и махуэ» къыхыдолъхьэ. ШколакIуэхэм даIуощIэ, хьэрхуэрыгъэр хъумэным и IуэхукIэ Законым щыгъэбелджыла Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм дахутопсэлъыхь. Рекламэмрэ финанс Iуэхутхьэбзэхэмрэ я рынокым хьэрхуэрыгъэр зэрыщахъумэр зэхэзыгъэкI эксперт советитI къызэдгъэпэщащ. Ди управленэм и пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI Уэркъуасэ Каринэ Урысейм и Федеральнэ антимонопольнэ къулыкъущIапIэм «Илъэсым и пресс-секретарь» номинацэм нэхъыфIу къыщалъыта цIыхуихым яхэтщ. Зэрыщыту къапщтэмэ, нэгъабэ лэжьыгъэ хъарзынэ диIауэ жыпIэ хъунущ, — къыхигъэбелджылыкIащ Пщыншэ Къазбэч.
ИужькIэ абы мы гъэм къапэщыт къалэнхэр игъэнэIуащ, журналистхэм я упщIэхэм жэуап яритащ.
Хьэжыкъарэ Алик.
Сурэтыр МАМИЙ Руслан трихащ.
