Щытхъу зыхуэфащэ
«ЦIыхур зэралъытэр и Iэужьщ» адыгэ псалъэжьым къыпкърыкI гупсысэ нэхъыщхьэр «дэтхэнэми и лэжьыгъэмкIэщ, и зэфIэкIымкIэщ и пщIэр къызэрапщыр» жыхуиIэм хуэбгъакIуэ хъуну къыщIэкIынщ. ЦIыхубэм сэбэп яхуэхъурэ, абыхэм яфI зезыхуэу гъащIэ гъуэгум ирикIуэфхэрщ фIыщIи щытхъуи зыхуэфащэр. Уэ езым уи хьэрычэт Iуэху зэтебгъэувэнри тыншкъым. Ар зыхузэфIэкIауэ къэплъытэ хъунухэм ящыщщ иджыблагъэ къызэIуаха «Комплимент» шхапIэр зи унафэм щIэт Къанло Залинэ.
Къанло Залинэ — Мы лэжьыгъэм сызэрыхэтрэ илъэси 10-м нэблэгъащ, — жеIэ бзылъхугъэ лъагъугъуафIэм. — ХьэрычэтыщIэ Бэрэгъун Русланрэ дэрэ дызэгухьэри, цIыхухэр къызэрыдэтхьэхын шхапIэ-зыгъэпсэхупIэм и проектыщIэ зэхэтлъхьащ. Кафем щыдгъэхьэзырыр къухьэпIэмкIэ щыIэ къэралхэм щыпсэу лъэпкъхэм я шхыныгъуэхэм я закъуэкъым, атIэ, адыгэхэмрэ балъкъэрхэмрэ я ерыскъыгъуэхэри къыдогъэсэбэп.
ШхапIэ-зыгъэпсэхупIэр къызэрызэIуахрэ мэлыжьыхьым и 5-м илъэс ирокъу. Кафер зыхуей-зыхуэныкъуэхэмкIэ къызэгъэпэщыным хуэунэтIауэ, нэхъ гугъу дыдэу къыщIэкIар лэжьакIуэхэр къыхэхынырт.
— Зи гупсысэкIэ къыптехуэ цIыху къэгъуэтыгъуафIэкъым, — къыпещэ и псалъэм Къанлом. — КъищынэмыщIауэ, лэжьакIуэр, абы сыт хуэдэ Iуэхутхьэбзи ирырегъэзащIэ, зыбгъэдэбгъэува IэнатIэм зымащIэкIэ нэхъ мыхъуми хэзагъэрэ дихьэхыу щытын хуейщ. Абы къыдэкIуэуи, къыхэзгъэщынщи, лэжьакIуэм ди деж къыщIыхьэ дэтхэнэми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къыхуигъуэтыфрэ кафем щагъэхьэзыр шхыныгъуэхэми дригъэхьэхыфу щытын хуейщ.
Залинэ и IуэхущIапIэм щылажьэхэм Iэмал имыIэу яхэлъын хуей хьэл-щэнхэм ящыщщ зыр адрейм фIыуэ хущытыныр, псоми я зэхуаку гуапагъэ дэлъыныр.
— Дэ ди къалэнщ дызэрызэгурыIуа улахуэр лэжьакIуэм и чэзум Iэрыдгъэхьэжыну, — къыддогуашэ и Iуэху еплъыкIэмкIэ Къанло Залинэ. — Абы къищынэмыщIауэ, зи лэжьыгъэм къыщыхэжаныкIхэми гулъытэ хэха яхудощI.
ШхапIэм зэуIуу цIыху 60 хуэдиз щIохуэ. Кафем тутынафэхэмрэ абыхэм япэгъунэгъуу щысыну зыфIэмыфIхэмрэ зэхэгъэкIауэ щагъэхьэщIэ пэш щхьэхуэхэри иIэщ. КъатитIу зэтет унэм и щхьэр пщыхьэщхьэ зэхуэсыпIэщ, и лъабжьэм шэджагъуашхэ щащI. «Комплимент»-м ущIыхьа иужькIэ, зы гузэгъэгъуэ гуэрым узыщIешэ, абы щыплъагъу дахагъэми плъэмыкIыу гупсысэ IэфIхэм ухешэ. ШхапIэр IуплъэгъуафIэу къыпщызыгъэхъу Iэмалхэм щыгъуазэ дыхуищIыну Залинэ делъэIуащ.
— Ди IуэхущIапIэм «Комплимент» щIыфIэтщари, абы и лэжьэкIэр зыхуэгъэзари а Iуэхугъуэрауэ жыпIэ хъунущ, — къыдитыжащ абы жэуап. — А псалъэм кърахыр, уэри зэрыпщIэщи, псом япэрауэ, зыр адрейм псалъэкIэ егуэпэн мыхьэнэращ. Ауэ дэ абы пкърылъ гупсысэм тIэкIу зедгъэубгъуащ.
Къанло Залинэ къигъэсэбэп Iэмал нэхъыщхьэр зыхуэгъэзар, абы и IуэхущIапIэм зыгъэпсэхуакIуэ къакIуэ цIыхухэр зэригъэгушхуэрщ, абыхэм я псэм, я гум щагъэтIыгъуэ фIыгъуэхэр къыщызэщIэгъэушэным езыри зэрыхущIэкъурщ, и лэжьэгъухэри абы къызэрыхуриджэрщ.
«ЦIыхубзхэм я дунейпсо махуэм ирихьэлIэу, уи лэжьэгъу бзылъхугъэхэр фIыкIэ уигу къэбгъэкIыжу, я цIэ къытхуипIуамэ ди гуапэ хъунт», — щыжетIэм, абы жэуапым дыпигъэплъакъым.
— Си щхьэкIэ псоми сахуэарэзыщ. Мыдрейуэ, цIыхубзу дунейм тетым сахуохъуахъуэ я жьэгухэр хуабагъэ щымыщIэну, я псэр зыгъэгуфIэ тыншыгъуэхэм я гъащIэм куэдрэ щарихьэлIэну, тIэкIу нэхъыжьыIуэхэми фIыуэ зэрытлъагъур, пщIэшхуэ зэрахуэтщIыр зыхащIэну, абыкIэ дэри тлъэкI къэдмыгъэнэну!
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
