Нобэрэ пщэдейрэ
Жэпуэгъуэм и 31,
махуэку
Экономием и дунейпсо махуэщ
Къалэхэм я дунейпсо махуэщ
Тенджыз ФIыцIэм и дунейпсо махуэщ
Гимнастикэм и урысейпсо махуэщ
Урысейм щыIэ СИЗО-хэмрэ тутнакъэщхэмрэ я лэжьакIуэхэм я махуэщ
Урысейм щылажьэ Iэпэтэрмэш зэдзэкIакIуэм и махуэщ
1811 гъэм Санкт-Петербург пэмыжыжьэ Царское Село жылэм къыщызэIуахащ урыс тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ я зыужьыныгъэмкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ хъуа еджапIэр — Императорым и Царскосельскэ лицей зыфIащар. Ар къэзыухахэм къахэкIащ щIэныгъэлI, тхакIуэ, усакIуэ, дзэзешэ лъэрызехьэхэр. Абыхэм ящыщу нэхъ цIэрыIуэ дыдэ хъуар Пушкин Александрщ.
1864 гъэм Невадэ щIыналъэр США-м хыхьащ абы и 36-нэ штату.
1888 гъэм лъакъуэрыгъажэм щIалъхьэ хьэфэ шэрхъыр къагупсысащ.
1892 гъэм къыдэкIащ Артур Конан Дойль и «Приключения Шерлока Холмса» тхылъыр.
1984 гъэм Индием и премьер-министр Ганди Инди-рэ яукIащ.
2011 гъэм, ООН-м цIыхухэр къэзыбж и фондым къызэритамкIэ, дунейм къыте-хьащ ЩIым щыпсэухэр мелард пщыкIуз иризыгъэкъуа цIыхур. Абы иризэдауэ пэтми, Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм унафэ къищтауэ щытащ апхуэдэ цIыхуу Филиппинхэм къыщалъхуа Камачо Даницэ Мэй къызэрилъытам теухуауэ.
2015 гъэм Синай хытIыгуныкъуэм къыщехуэхащ Airbus A321-231 кхъухьлъатэр. Мысырым и Шарм-эш-Шейх къалэм къикIыжу Санкт-Петербург къэкIуэж рейсым иса цIыху 224-ри абы хэкIуэдат.
Урыс шахматист, дуней псом и еплIанэ чемпион Алёхин Александр къызэралъхурэ илъэси 127-рэ ирокъу.
Совет актёр цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артист Папанов Анатолий къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Совет экономист, урысей политик, Москва къалэм и япэ Iэтащхьэу щыта Попов Гавриил и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
УФ-м и къэрал лэжьакIуэ, етIуанэ рангым и къэрал чэнджэщэгъуу щыта Хъупсырокъуэ Назир (Кърым-Джэрий) къызэралъхурэ илъэс 67-рэ ирокъу.
Дунейм и
щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 5 — 6, жэщым градуси 2 щыхъунущ.
ЩэкIуэгъуэм и 1,
мэрем
Урысей Федерацэм и Суд приставхэм я махуэщ
1520 гъэм Магеллан и псы дэжыпIэр зэрыщыIэр къахутащ. Абы и бгъуагъыр километритIрэ метр щитIрэ къудейщ зэрыхъур, ауэ Америкэ Ипщэмрэ Огненная Земля щIыналъэмрэ зэпегъэщхьэхукI.
1800 гъэм США-м и унафэщIхэм ящыщу япэу Адамс Джон Iэпхъуащ президентхэм я хэщIапIэщIэм — иджыпсту ахэр Унэ ХужькIэ зэджэм.
1857 гъэм Урысейм япэ пощт маркэр къыщыдагъэкIащ. Абы щхьитI зыфIэт бгъэм и сурэт тетт, и уасэр кIэпIейкIипщIт.
1894 гъэм Урысейм и пащтыхь тахътэр къылъысащ къэралым и иужьрей император Николай ЕтIуанэм.
1897 гъэм Турин дэт университетым и студентхэм къызэрагъэпэщащ «Ювентус» (Италие) футбол командэр. Иджы ар дуней псом щыцIэрыIуэ клуб лъэщщ.
1899 гъэм «Варяг» кхъухьыр тенджызым япэу техьащ.
1922 гъэм Налшык парт школ къыщызэIуахащ.
1936 гъэм Налшык Урыс къэрал драмэ театр къыщызэIуахащ.
1938 гъэм япэу ягъэунэхуащ Хэку зауэшхуэм и зэманым цIэрыIуэ дыдэ хъуауэ щыта «Катюша» Iэщэм и къарур.
1941 гъэм США-мрэ Канадэмрэ я зэхуакум, Ниагарэ псыкъелъэм щхьэщы-ту, лъэмыж къыщызэIуахащ. Абы лэгъупыкъу лъэмыжкIэ йоджэ.
1950 гъэм США-м и президент Трумэн Гарри яукIын мурадкIэ лейзехьэхэр теуат.
1977 гъэм лэжьэн щIадзащ цIыхухэр къызэрырашэкI Ту-144 кхъухьлъатэ-хэм.
1993 гъэм Европэ Зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ. Иджыпсту абы къэрал 28-рэ хохьэ.
1997 гъэм «Культура» телеканалым лэжьэн щIидзащ.
1998 гъэм Европэм цIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ и судыр къызэрагъэпэщащ.
Дзэ, къэрал къулыкъущIэ, Урысейм и лъэпкъ лIыхъужь Пожарский Дмитрий къызэралъхурэ илъэс 441-рэ ирокъу.
КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Ленин саугъэтым, СССР-м, РСФСР-м я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Кулиев Къайсын къызэралъхурэ илъэси 102-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI, УФ-м щIыхь зиIэ и экономист ГуэбэщIыкI Жантемыр и ныбжьыр илъэс 81-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Шыгъушэ Хьэсэн къызэралъхурэ илъэс 72-рэ ирокъу.
Дунейм и
щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сай-тым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс тIэкIу къыщесынущ. Хуабэр махуэм градус 1 — 2, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Зыгъэхьэзырар ЖьэкIэмыхъу Маринэщ.
