Япон нэщэнэхэр
Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым Налшык къалэ и школхэм, КъБКъУ-м физкультурэмкIэ я егъэджакIуэхэм папщIэ щрагъэкIуэкIа семинарым зэрыщыжаIащи, физкультурэмкIэ урокхэр школхэм нэхъ удэзыхьэхыу къыщыбгъэсэбэпыфынущ. Абы папщIэ дзюдо бэнэкIэм и хабзэхэр хагъэхьэн хуейуэ аращ.
Семинарыр ирагъэкIуэкIащ Урысейм дзюдомкIэ и командэ къыхэхам и менеджер нэхъыщхьэ Гамбэ Эцио, къэралым дзюдомкIэ и цIыхухъу командэ къыхэхам и тренер нэхъыжь Кулдин Евгений, ДзюдомкIэ европэ зэгухьэныгъэм и президентым и дэIэпыкъуэгъу, «Дзюдор — школым» проектым и куратор Дмитриевэ Янэ сымэ. Псалъэмакъ щхьэпэм хэтащ КъБКъУ-м и ректор Къарэмырзэ Барэсбий, спорт зэхьэзэхуэ инхэм, олимп зэпеуэхэм къыщыхэжаныкIа Джэданэ Алим.
«Дзюдор — школым» проектым и жэрдэмщIакIуэу уващ ДзюдомкIэ европей зэгухьэныгъэм и президент Соловейчик Сергей. Iуэхур хуэгъэзащ илъэси 2-3 нэхъ дэмыкIыу дзюдор дэтхэнэ еджапIэми я программэм хэгъэхьэным. КъищынэмыщIауэ, Iуэхур хуэгъэзащ физкультурэмкIэ егъэджакIуэхэр дзюдо бэнэкIэм и хабзэхэм щыгъэгъуэзэным.
2013 гъэм и фокIадэм проектыр щагъэунэхуащ Испа- нием, Италием, Куржым я школхэм, Франджым дэлэжьэным теухуа зэгурыIуэныгъэм Iэ щIадзащ. Урысейм и щIыналъэхэм ящыщу проектыр нэхъапэу щагъэунэхуахэм ящыщщ Осетие Ищхъэрэ-Аланиер. Иджы чэзур Къэбэрдей-Балъкъэрым къылъысащ. Дмитриевэ Янэ и псалъэхэм ятепщIыхьмэ, физкультурэмкIэ дерсхэм дзюдо бэнэкIэм и хабзэхэр щыхагъэхьэну школхэр къыхахакIэщ.
— Зи гугъу тщIыр секцэхэм зыщагъасэ дзюдокъым, атIэ зэрызахъумэжыну щIыкIэм сабийхэр хуегъэсэнырщ — къыхигъэбелджылыкIащ Дмитриевэ Янэ. — Дыщогугъ мы программэм ипкъ иткIэ, ныбжьыщIэхэр дзюдо спорт лIэужьыгъуэм дедгъэхьэхыну.
Проектыр тещIыхьащ илъэси 4-7 ныбжьым хиубыдэ сабийхэм икIи пэщIэдзэ классхэм щыпхагъэкIынущ. Семинар зэIущIэм къызэрыщыхагъэщхьэхукIащи, а программэр ягъэзэщIэн папщIэ еджапIэхэр щыбанэ татами, зэрыбанэ кимоно хуейщ. ЕгъэджакIуэхэмрэ школакIуэхэмрэ папщIэ видеороликхэмрэ пособиехэмрэ зэхагъэуващ икIи проектыр гъащIэм щыпхыгъэкIынымкIэ ахэр сэбэп хъунущ.
Гамбэ Эцио жиIащ проектым мы зэманым щыIэ программэхэр зэрызримыхъуэкIыр: «Дэ дзюдом и хабзэ языныкъуэхэмрэ и философиехэмрэ дытет къудейщ, ягъуэта щIэныгъэр сабийхэм спортым и мызакъуэу гъащIэми къащыхуэдгъэщхьэпэн папщIэ».
Кулдин Евгений и псалъэхэм ятепщIыхьмэ, спорт лIэужьыгъуэхэм ящыщу дзюдор къыхахыныр зэрымыщIэкIэ къэхъуакъым. XIX лIэщIыгъуэм и кIэм къызэрагъэпэща, Японием къыщагупсыса мы спорт лIэужьыгъуэм цIыхухэм я зэфIэкIми, я нэмысми хагъэхъуэну Iэмал къарет. Ар къытщIэхъуэ щIэблэр нобэ зыхуейщ.
ХьэщIэ лъапIэхэм семинарым кърихьэлIа физкультурэмкIэ егъэджакIуэхэм я упщIэхэри жэуапыншэу къагъэнакъым.
УАРДЭ Джастинэ.
