ДызэпэкIуэжащ
ГушыIэ)
КIуэ апхуэдэ дыдэу цIыхум епщIэ хъун, тхьэм щхьэкIэ, хьэдэгъуэдахэкъэ? Iейуэ къысхурикъуат ар.
Си давленэр 250-м фIихури, сымаджэщым мазитIкIэ сыщIэлъат. А зэманым РЭС-м и контролер гуэр къакIуэри, зыри дыкъыщимыгъуэтым, счётчикым емыплъу, хуэгъэфэщауэ зыхуейр итхри кIуэжащ. СыкъэкIуэжа иужькIэ тхылъымпIэ къысхурагъэхьащ, мазитIми счётчикыр лэжьауэ иту. Си жыпыр зыунэщIахэм си бампIэр ятескъутэн си гугъэу а IуэхущIапIэм сыкIуа щхьэкIэ, дэнэт — сыкърагъэкIуэтащ.
— Мыр дауэ, сымаджэщым сыщIэлъати, мазитIкIэ уэздыгъэр згъэблакъым, счётчикым итар мыращ, адрейр дэнэ къифха?- жысIэри, бжыгъэ стхауэ щытар зэрыт тхылъымпIэр компьютерым бгъэдэс цIыхубз цIыкIум и пащхьэ ислъхьащ.
— Алыхь а къомыр сэ сымыщIэ, къызатам теухуауэ стхащ, зыхуэгъазэ фи контролерми, зэхэгъэгъэкI, — жэуап къызитащ, зи гугъу сщIым и Iуэху хэмылъыххэм хуэдэу.
— Начальникым отчёт ищIыну гузавэрти, зыгуэр сымытхыу хъуакъым, — жиIащ зытха контролёрым. — Арыншамэ, шефым мыхьыр сигъэхьынут, Тхьэм щхьэкIэ зыми зыри жумыIэ.
Сыт сщIэнт, сыкъэкIуэжащ, начальникым жесIэмэ, контролёрыр бэлыхь зэрыхэхуэнур, лэжьапIэншэ зэрыхъунур къызгурыIуэри.
Арами, махуэ гуэрым, хьэгъэщагъэу щыIэм хуэIэзэ си ныбжьэгъу ХьэпIотI бзаджэжьым сыкъигъэгубжьащ Iуэхур щыхуэсIуэтам: «Уэлэхьи, уэ сыпхуэдэмэ, езмыгъэшхын, уэ унэхъ делэ хьэмэ унэхъ къулей», — жиIэри.
— Къилэжьар схуетыркъым, къимылэжьар естын хуей? — жысIащ сэри. — Сыт сщIэнур, сыт си Iэмал?
— ПщIэнур умыщIэу ара? Еуи къафIэхьыж, — жеIэ и фIэщу си ныбжьэгъум.
— Iэу-у-у, дауэ къазэрыфIэсхьыжынур, апхуэдэ хэкIыпIэ гуэр щыIэ? — жызоIэ, зэхэсхар гъэщIэгъуэн сщыхъуауэ.
— Уа, дэнэ уэ ущалъхуар, ауэ сытми щыIэ. Еуи уи счётчикым и гущIыIум малъхъэдис телъхьи, яхьам хуэдизыбзэ къэпхьыжыху тегъэлъ, — чэнджэщ къызитащ абы. — Еджэ сэ сыпсэухукIэ, арыншэмэ… Тегушхуэ, тегушхуэ, ухэмыплъэу.
— Iэгъу, сэ дэнэ къизбгъэхыну малъхъэдис, — жысIащ зызгъэтхьэмыщкIафэу, ар езыр къызэрыздэIэпыкъунум шэч къытезмыхьэу.
— Ирехъу апхуэдэу, сэ къыпхуэзгъуэтынщ, абы щхьэкIэ умыгузавэ, — сыкъигъэгугъащ си ныбжьэгъум.
СыкъигъэпцIакъым.
Зы махуэ гуэрым къэкIуащ шыщхьэ хуэдизу малъхъэдис иIыгъыу: «Телъхьэ мис мыр, си Iуэхущ а уи счётчикым лъэмбытI иригъэчым», — жиIэри.
Си жьыщхьэ сыукIытэрт, сфIэфIтэкъым сыдыгъуэн, сышынэкъэрабгъэт, ауэ Iейуэ сыкъагъэгубжьат, лей къызахати, срихьэжьащ. Сеуэри, малъхъэдисыр счетчикым теслъхьэурэ згъэувыIэу щIэздзащ.
МахуитI къудей дэкIауэ арат, зы пщэдджыжь гуэрым, щIымахуэ уаеу, а си «ныбжьэгъу» контролёрыр ди унэ къыщыкIуам.
— КъызэпщIамкIэ уримыкъуауэ, сыт иджыри узыхуейр? — жысIэну си гум илъами, зысIыгъащ, скъуэлъыр сщIэжырти. Схуэмыхъуу щIалэм гуапэу сэлам есхри, езгъэблэгъащ. Адэмодэ жытIэм дыуэршэрурэ хадэм дынэсащ. Абдеж лажьэу ит си къуэшым ар уэршэрэгъу хуэхъуати (сэри сызыхуеихэр арат), зэуэзэпсэу зыкъэзгъэбзэхащ. Зэ пкIэгъуэм сынэсащ, счётчикыр здыкIэрытыр жыжьэтэкъыми. Малъхъэдисыр къытеспхъуэтри, псынщIэу си кIагуэ жыпым издзащ. Лъэбакъуэ зыбжанэ хадэмкIэ счауэ, щIалэм къигъэзэжауэ сыхуозэж.
— Уи ней къысщыхуэ иджы, ухуейми жэщ хъухукIэ еплъ счётчикым, контролёрыжь цIыкIу, — жызоIэ сигукIэ. Ар жысIа щхьэкIэ сыгузавэу, зыспIытI-зысхузу, малъхъэдис домбейр сокъуз сIэщIэкIын си гугъэу.
Псори нэщIэбжьэншэу зэфIэкIат, ауэ…
Си гур къигуфIыкIыу абы и ужь ситу згъэIэпхъуэжурэ куэбжэм дынэсащ. «Гъыргу» жиIэу хьэблэр къигъэпсалъэу макъышхуэ гуэр къэIури, гъущI куэбжэм зыгуэрым сыкIэриIулIащ. Дунейр къыстекъута си гугъащ. ЗызоIуантIэ-зызошантIэ сщIэнур къысхуэмыщIэу. СыкIэриIулIа къудейтэмэ, сыдэкIуэтэнт. Малъхъэдисыр зэрысIыгъа си Iэр псэншэт, си дзажэналъэхэр зэрызешэрт, си бэуэкIэр зи Iэпэ щIэуа пшынэжьым хуэдэт. Диным срихуам ярейти, малъхъэдисыр дэнэ си гум къыщыкIыжынт. Iуэхур зытетыр къызгурыIуэжри, зэрэтIэурэ кIагуэм сыкъекъуащ, ауэ дэнэт…
— Алыхь-алыхь, уэлэхьи, мыхъуа си Iуэхур, — жысIэу сызыхуэпсэлъэжурэ, щIалэм себзэджэкIын си гугъэу бжэм зесшэкIащ.
— Сыт къыпщыщIар, ууфIыцIащ, уэлэхьи, зы бэлыхь уилажьэмэ, — жиIащ макъ шынагъуэр зыхэзыхыу къэзыгъэзэжа си «ныбжьэгъум».
Ар жиIэ щхьэкIэ, делагъэкIэ бжэм «IэплIэ» зэрыхуэзмыщIыр къищIэнтэкъэ!
«Джатэм и щIагъ нанэ щыIэжкъым», — жысIэри, си лъакъуитIыр куэбжэм фIэгъэнауэ еуэ сыкъокъу, еуэ сыкъокъу… Зыри схуещIэркъым.
— Уэлэхьи, къимыкIа уи Iуэхур, — жиIэу зэрылъэлъу мэдыхьэшх щIалэр.
— Уэ-зы-зыз, танкым лъэмбытI иригъэчынкъым мы малъхъэдисым, дэни къыщыщIэпIукIа мы домбейр?
Сэ зыри зэхэзмыхыу, зыри сымыщIэжу кIагуэ кIапэм сыкъокъу, еуэ сыкъокъу…
Си «лэжьыгъэм» зыри къызэримыкIынур къыгурыIуащи, езыри къыздэIэпыкъуурэ, еуэ дыкъокъу, еуэ дыкъокъу… Хъейркъым. Си щхьэгъусэ къыщIэкIари къытхыхьат, ауэ абыи зыри къикIакъым. Дызоплъыж: сэ согузавэ, согуIэ, контролёрыр зэролъэлъ, фызыр мэхъущIэ, мэщатэ.
ПщIэнтIэпсыр еткъуэкIыу «дылажьэу» дыздэщытым, школым къикIыж щIалэ цIыкIум гу къытлъитэри, къыдэщащ: «Ей, дадэ, кIагуэр щыхи зэфIэкIащ, щхьэ гугъу зебгъэхьрэ».
— Iэгъу, уэлэхьи, уэ унэхъ губзыгъэм дэ нэхърэ, — жысIэри сыгуфIащ, кIагуэр щысхри, малъхъэдисым сыкъыIэщIэкIыжащ.
Си гугъащ контролёрым мыхьыр сигъэхьыну, ауэ и нэпсыр къелъэлъэхыу дыхьэшхыу пщIантIэм дэкIыжащ, «дызэпэкIуэжащ» жиIэри.
ИужькIэ унагъуэм щIэсхэр дызэхуэсри, къэна кIагуэр псэууэ малъхъэдисым къыIэщIэтхын ди гугъэу деныкъуэкъуат, ауэ дэнэт, кIэрагъэвам ярейт, зыри тхуещIакъым. Щымыхъужыххэм, дыкъекъум къыпыттхъыурэ Iыхьэ-Iыхьэу кIагуэр къыIэщIэтхыжащ.
ГъущI куэбжэр егъэдахэри нобэми малъхъэдисыр кIэрылъщ. Уи фIэщ мыхъумэ, къакIуи еплъ.
КIагуэ щIэрыпс хэслъхьами сыдэкIуатэрт, бжэм къыкIэрына малъхъэдисым си ныбжьэгъум уасэу сом миних хуищIу симыгъэпшыныжатэмэ. Аращ, фейдэ уимыIэми, IубиткIэр хьэзырщ щIыжаIар.
Къардэн Мухьэмэд.
