Куэдым хуэIэижь щIэныгъэлI Темрокъуэ Анатолэ
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и вице-президент, Естественнэ ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей академием, ЩIэныгъэмрэ ГъуазджэхэмкIэ Петровскэ академием, Технологие щIэныгъэхэмкIэ Урысей академием хэт, РАН-м и КБНЦ-м физикэмрэ астрономиемкIэ и щIэныгъэ советым и унафэщI Темрокъуэ Анатолэ Индырбий и къуэр и IэдакъэщIэкIхэмкIэ ди республикэм, Урысейм я мызакъуэу, нэгъуэщI къэрал куэдми къыщацIыху.
Анатолэ 1942 гъэм Тэрч районым хыхьэ Болэтей къуажэм къыщалъхуащ. Зэман гугъум халъхуами, ехъулIэныгъэфIхэр зыIэригъэхьэу ар курыт школми еджапIэ нэхъыщхьэми щеджащ. Къэралым къулыкъу хуищIэу къигъэзэжа нэужь, 1966 -1969 гъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым теоретическэ физикэмкIэ иIэ кафедрэм и аспирантурэр къиухри, 1973 гъэм кандидат, 1983 гъэм доктор лэжьыгъэхэр пхигъэкIащ.
КъБКъУ-м теоретическэ физикэмкIэ иIэ кафедрэм и ассистенту къыщIидзэри, и щIэныгъэм хигъахъуэурэ, профессор хъуащ Анатолэ, КъБКъУ-м физикэмрэ математикэмрэ зэрыщрагъэджыр егъэфIэкIуэным и гуащIэ куэд хилъхьащ.
1975 гъэм ар КъБКъУ-м теоретическэ физикэмкIэ иIэ кафедрэм и унафэщIу ягъэуври, 2001 гъэ хъухукIэ абы щылэжьащ. Еджагъэшхуэм къыхилъхьа псалъэкIэ 1970 — 1990 гъэхэм ди университетым къэралым и щIэныгъэлI нэхъыфIхэр лекцэ къыщеджэну кърагъэблагъэу щытащ. Езыр зэчиишхуэ зыбгъэдэлъ егъэджакIуэт. Студентхэми ябгъэдилъхьэ щIэныгъэр фIэмащIэрэ нэхъыбэ зэражриIэным, зэраригъэлъагъуным хущIэкъуу, зэманыр сыт щыгъуи къемэщIэкIыу, езы еджакIуэхэми фIы ды-дэу къалъагъуу, чэнджэщкIэ зыкъыхуагъазэу апхуэдэт.
Университетым зэрыщылэжьам къыщымынэу, Анатолэ нэгъуэщI Iуэху щхьэпэхэри зэрихьащ. Ар хэтащ УФ-м и Правительствэм и нэIэм щIэту лажьэ, фундаментальнэ къэхутэныгъэхэмкIэ фондым и советым. 1996 гъэм Темрокъуэр ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и вице-президент хъуащ. ИужькIэ технологие щIэныгъэхэмкIэ Урысейм и академиеми хагъэхьауэ щытащ.
IэщIагъэлIым и хьэл нэхъыфIхэм ящыщу Анатолэ хэлът фIы дыдэу хищIыкIыу щIэныгъэ убгъуа зэриIэр. Абы зэи «сэ си лэжьыгъэр мыбдеж щеух» жиIэу пиухыкIыртэкъым, атIэ сыт и лъэныкъуэкIи сыт хуэдэ къэхутэныгъэхэми дихьэхыу, ар фIэгъэщIэгъуэну щытт, дэнэкIи и гуащIэ зэрыхилъхьэным яужь итт.
Апхуэдэу зи гур зэIухауэ зи лэжьыгъэм бгъэдэта Темрокъуэм и къалэмыпэм къыпыкIащ къэхутэныгъэ лэжьыгъэ куэд, абыхэм я бжыгъэр 100-м нос. ЕхъулIэныгъэ иIэу иригъэкIуэкI щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэ купщIафIэм къыдэкIуэу, Анатолэ гудзакъэ иIэу пэрытащ егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ Iуэхуми. Абы и куэдщ и Iуэхум къыпызыща гъэсэнхэри. Апхуэдэу ар аспирантипщIым я кандидат лэжьыгъэр пхагъэкIынымкIэ дэIэпыкъуэгъу яхуэхъуащ, и еджакIуэхэм ящы-щу тIур физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор хъуащ.
КъыдэкIуэтей щIэблэм Анатолэ ядригъэкIуэкIа псэ хьэлэл лэжьыгъэр гулъытэншэ хъуакъым. Абы и щыхьэтщ щIэныгъэлIым щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр мызэ-мытIэу къызэрыхуагъэфэщар.
И ныбжьэгъухэм, и Iыхьлыхэм къызэраIуэтэжымкIэ, езыр хуабжьу цIыху щабэу, укIытэхыу, зэпIэзэрыту щытащ. Игури и псэри къэзыухъуреихь псоми яхузэIухауэ, дэтхэнэми зыщIигъэкъуэну, дэIэпыкъуну хьэзыру апхуэдэт. Физикэмрэ математикэмрэ я закъуэтэкъым ар зыхуэIэижьыр, атIэ ар дахэ дыдэуи фортепианэ еуэрт, сурэтыщI Iэзэт, усэ итхырт, спортми дихьэхырт.
Ауэ, ажалым «сынокIуэ!» жиIэркъым, и цIыхуфIагъми, бгъэдэлъ гъэсэныгъэми, щIэныгъэми еплъыркъым. Зэман кIыхькIэ сымэджауэ Темрокъуэ Анатолэ 2011 гъэм мазаем и 22-м дунейм ехыжащ.
Нобэ яхэмытыжми, абы и фэеплъ нэхур я гум илъщ абы и Iыхьлыхэми, дэлэжьахэми, иригъэджахэми, ар зыцIыхуу щытахэми.
ХЬЭРЭДУРЭ Аллэ.
