Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр
Ху жэмыкуэ
Шатэр псы щIыIэ зрагъэжыхьа шыуаным иракIэ, мафIэм трагъэувэри зэIащIэурэ дакъикъи 5-6-кIэ къагъавэ, цIыкIу-цIыкIуу зэпыупщIа кхъуей цIынэ халъхьэ, аргуэру къагъэкъуалъэ, кхъуейр зэпыш хъуху е ткIуху. ИтIанэ шатэ гъэвам, бэлагъкIэ зэIащIэурэ, ху хьэжыгъэ ухуэнщIа хаудэ, дакъикъэ 15-20-кIэ ягъажьэ, мафIэр цIыкIуу, и щхьэр тепIауэ.
Жэмыкуэм тхъу къыщIэкIыу зэрыхуежьэу шыгъушыпс хакIэ, псы щIыIэ тIэкIукIэ зэIыха джэдыкIэ кугъуэ уда, зэIащIэурэ, хакIэ, шыуаныщхьэр техауэ дакъикъи 5-6-кIэ ягъажьэ тхъу къыщIидзыху. Жэмыкуэ хьэзырыр гъуэжь дахэщ, тхъупсым зэрихьэу, мэ гуакIуэ къыхихыу щытщ. Пщтыру яшх, шху щIыIэ и гъусэу.
Халъхьэхэр (цIыхуитI Iыхьэ): псы щIыIэу — г 150-рэ, шатэу — г 540-рэ, джэдыкIэ кугъуэу — 1, ху хьэжыгъэу — г 170-рэ, кхъуей цIынэу — г 50, шыгъуу — узыхуейм хуэдиз.
Кхъуей быдэ гъэщэщарэ бжьыныхурэ
Кхъуей быдэр ягъэщащэ е тхъунщIалъэкIэ ятхъунщI щабэ хъуху, абы халъхьэ шатэ, шыбжий плъыжь сыр хьэжа, бжьыныху уба шыгъу хэмылъу, псори фIыуэ зэIащIэ, зэхэзэрыхьыху. И щхьэр трапIэри дакъикъэ 15-20-кIэ щIыIалъэм дагъэувэ, нэхъ зэхэшыпсыхьын икIи нэхъ диин щхьэкIэ.
Iэнэм тепщэчкIэ трагъэувэ. ПIастэ хуабэ, мырамысэ, чыржын, кIэртIоф гъэва, кIэртIоф пIастэ дашх.
Халъхьэхэр: кхъуей быдэу — г 200, бжьыныху укъэбзауэ — г 30, шатэу — г 250-рэ, шыбжийуэ — узыхуейм хуэдиз.
«Адыгэ шхыныгъуэхэр»
тхылъым къитхыжащ.
ЖыIэгъуэхэр
Iуэхутхьэбзэр къалэну къащохъу
Фадэр зи нэрыгъыр гъэрыпIэ ихуащ.
ПцIым лъакъуэ щIэмытми, дамэ къытрагъакIэ.
МылъкукIэ зызыгъэнщIа щыIэкъым.
Уакъыхэмыщми ягъэ кIынкъым, уахэгъуащэмэ, хъарзынэщ.
Дзыхь зрамыгъэз Iуэху-тхьэбзащIэ ящIыркъым.
Зы щыуагъэм гъащIэ псом ныбжь тредзэф.
Хабзэ здэщымыIэм, мыхъумыщIагъэр щытепщэщ.
Нэхъыжь и жьауэ жыжьэ нос.
ПцIым щIэгъэкъуэн игъуэтмэ, къуршми докI.
ЩIэблэр узыншэмэ, гъащIэр йофIакIуэ.
АкъылкIэ утекIуэмэ нэхъыфIщ, IэштымкIэ упэлъэщ нэхърэ.
Языныкъуэхэм Iуэхутхьэбзэр къалэну къащохъу.
АфэщIагъуэ Анас.
ГукъэкIыж
Мыщэ
Унагъуэ Iуэхум дыкъыдэмыхуэу гъатхэ махуэ хуабэхэр хуэму екIуэкIырт. Илъэситху фIэкIа сымыхъуами, зэбгъэтIылъэкI мыхъун къалэн Iэджэ пщэрылъу сиIэт. Ди адэ-анэр лэжьакIуэ кIуа нэужь, си къуэш нэхъыщIэхэм сакIэлъыплъын, ди анэшхуэ Фаризэт сыдэIэпыкъун хуейт. А псом и щIыIужкIэ, пхъэ тыкъырхэмрэ нартыху жэпкъхэмрэ зэман-зэманкIэрэ пэшхьэкум издзэн хуейт, мафIэр зэхэмыкIыжын щхьэкIэ.
Ди хьэхэр си дэIэпыкъуэгъушхуэт: пщIантIэм и хъуреягъкIэ къыщыкI кIарц жыг лъагэшхуэхэм абгъуэхэр щызыщIа къанжэхэм щахъумэрт ди джэджьейхэмрэ къаз, гуэгуш шырхэмрэ. Я хьэкъ къызэтрагъэнэнутэкъым уафэгум лъагэу зыщызыIэт къашыргъэхэми. Хьэхэр мыхъуамэ, махуэр зи кIыхьагъым зы щIэжьеи къыданэнтэкъым абыхэм.
АпщIондэху си къуэш нэхъыщIэхэм сакIэлъыплъырт, ахэр згъашхэрт, тезгъэурт. Зы дакъикъи уатеплъэкъукI хъунутэкъым — хадапхэм ит шыпсыранэм ахэр хэпщхьэнкIэрэ хъунут, пщIантIэм дэт псыкъуийм ихуэфынут е, сэ сщIэрэ, джэгуурэ пшахъуэ зыжьэдалъхьэнри хэлът.
Махуэхэр апхуэдэу зэфэзэщу етхьэкIырт, зэшыгъуэт. Зы пщыхьэщхьэ гуэрым псоми зихъуэжащ. ЛэжьапIэ нэужьым ди адэр къыдыхьэжри, ди Iыхьлы Дадэ Хьэбийхэ деж сигъэкIуащ. Нэху зэрыщу, пхъэ къишэну ар мэз хозяйствэм кIуэн хуейт. Къуажэдэсхэм чэзууэрэ къыщыжраIэ махуэм мэзым кIуэрти, я пхъэ Iыхьэр кърашырт. Чэзур къытлъысат. Мэз IэнатIэр Кусовэ къутырым пэгъунэгъут, нэхъ ипэкIэ Ингушым и Кёскем къуажэм ар хыхьэу щытащ (иджы Хурикаум щыщщ).
Хьэбийрэ сэрэ къыздэщтэн хуейт нэгъуэщI ди гъунэгъу щIалэхэу Жылэхьэж Будонэрэ Iэпщэ Мыщэрэ. А хъыбарым сэ сыщыгуфIыкIащ. Иджыри къыздэсым мэзым зэи сыщыIатэкъым. Си ныбжьэгъухэм жаIэжырт мэзым мыщэ гъуабжэшхуэ зэрыщалъэгъуар, зи ныбафэр хужь-фIыцIафэ кхъуэпIащэхэ-ри жыг лъабжьэхэм зэрыщыхъуакIуэр. Абыхэм зэрыжаIэмкIэ, кхъуэпIащэ шырхэр апхуэдизкIэ мэзым щыкуэдщи, уи лъакъуэм къыщIозэрыхь, цIыхуми ящышынэркъым. ЩIалэ цIыкIухэр абыхэм мэзым щадэджэгу мыхъумэ, я адэ-анэхэм къыхуадэртэкъым а псэущхьэхэр унэм къыздахьыну. Мэз хуейм губгъуэмэракIуэр щипхъат, шэгъэфIэIукIэ бейт. Жыгыку гъуанэхэм бжьэр къопщIыкIри исщ, удз гъэгъам фор къыпахрэ итIысхьэжу. Апхуэдэ зы жыгыку гъуанэм фо пэгун къыпхуихыну жаIэрт. Ар къохъулIэн щхьэкIэ, япэщIыкIэ бжьэхэр я гъуэм хьилагъэкIэ къипшын хуейт. Ахэр псори зэгъусэу къилъэтрэ къоуэмэ, фIы щIэпхынукъым.
Апхуэдэ хъыбархэм сыщIагъэдэIуати, си нэ къикIырт сэри а фIыгъуэхэр зэзгъэлъагъуну. Хьэбийхэ сежэкIащ, хъыбар езгъэщIэну.
А лIыр нарт хъыбархэм къыхэщыж лIыхъужьхэм фIэкIа зэзгъэщхь нэгъуэщI щыIэтэкъым, языныкъуэми и IэчлъэчагъымкIэ мыщэшхуэм ехьэехуэфыну къысщыхъурт. Абы и нэ лъэныкъуэр зэпымыууэ пхат. Зэм щэкI хужькIэ, зэми — фIыцIафэкIэ. Ар зэлъытар и щIакIуэ пыIэр зэрызэрихъуэкIырт. Хьэбий ущIыгъумэ, зэманыр зэрыкIуар къыумыщIэу нэжэгужэу ежэкIырт.
Езым зэригъэхъыбарымкIэ, зэгуэрым мэзым щыIэу, зы мыщэшхуэ къебгъэрыкIуэри и нэм дыркъуэ къытридзат. Нэ лъэныкъуэм зэримылъагъужым хуэдэу, ар а мыщэм текIуат, и фэри трихри, къыздихьыжат. Абдеж щегъэжьауэ Хьэбий мыщэхэм ещэкIуэн щIидзащ. Щытхъур фIэфIти, и унэ лъахъшэ цIыкIум дыщIишэрти, дигъэлъагъурт пхъэ гъуэлъыпIэхэм ириубгъуа мыщафэхэр. Ауэ мэлыфэм нэхъ ебгъэщхьыну апхуэдэт ахэр. Хэт ищIэрэ, мыхэр сабийщ, жиIэу дыкъигъапцIэрэт?! Хьэбий езыр къуажэм щымэлыхъуэт. Унэми бжэнрэ мэлрэ щикуэдт.
… Жэщым сыжеифакъым, къыспэщылъ гъуэгуанэм сегупсысыр-ти. Къызыщызгъэхъурт мыщэхэмрэ кхъуэпIащэхэмрэ сещакIуэу, губгъуэмэракIуэр къэсщыпу, бжьэхэм езыхэм я фор къысхуахьу.
Колхозым шыгу нэхъ ин дыдэу иIэм шитI щIэщIауэ къыдитри, мэзымкIэ дунэтIащ. СыхьэтитI хуэдэкIэ гъуэгу дытетагъэнщ. Будонэрэ Мыщэрэ мащIэу щхьэукъуащ, сэ Хьэбий къызжиIэж хъыбархэм си фIэщу седаIуэурэ дыкIуащ. Мэзым сызэрыщымыгъуэщэну Iэмалхэм, кхъуэпIащэм зыпэщIэзгъахуэ зэрымыхъунум, нэгъуэщIхэми абы сыхуигъэIущырт.
ПсынщIэу дынэсауэ къысщыхъуащ. Мэз хъумакIуэр къытпежьэри, пхъэр щызыхуэтхьэс хъуну щIыпIэр дигъэлъэгъуащ. Апхуэдэуи ехьэкI хэмылъу къыджиIащ мэзым мафIэ щытщI, хьэкIэкхъуэкIэхэмрэ къуалэбзухэмрэ дгъащтэ зэрымыхъунур.
Будонэрэ Мыщэрэ асыхьэту пхъэр гум иралъхьэн щIадзащ. Жыжьэ сыIумыкIыну Хьэбий унафэ къысхуищIри, езыр мэзым хыхьащ. Ауэ япэщIыкIэ джыдэ нэхъ жан цIыкIур къызитащ.
Зы сыхьэт хуэдэ дэкIагъэнт алъандэрэ. Хьэбий къигъэзэжыртэкъым. Сыкъэгузэвэпати, мурад сщIащ абы и лъыхъуакIуэ сежьэну. ЩIалэхэми зыри яжезмыIэу, си джыдэ цIыкIур къасщтэри, Хьэбий здиунэтIа лъэныкъуэмкIэ сыкIуащ. Удз кIыр Iувыр игъэукIурийуэрэ пхыкIа Хьэбий лъагъуэфI дыдэ къигъэнат. Абы сытету сокIуэ, удзым хэс тхьэкIумэкIыхь шыр е нэгъуэщI псэущхьэ спIытIынкIэ сышынапэурэ. Пэжу къыщIэкIащ кхъуэпIащэ шырхэр мэзым щыкуэду зэрыжаIар. Гъунэгъу зыкъыпхуащIынти, я пэ псыфхэр къыпщахуэурэ макъ хьэлэмэтыщэхэр ирагъэщIу бзэхыжынт.
Мэзым къуалэбзу уэрэд лIэужьыгъуэу къыщIэIукIыр зыхуэдизыр къыпхуэбжынутэкъым. АмкIыщхэм лъагъуныгъэ уэрэд кърашми ярейт, кIыгуугухэм я джэ макъымкIэ я шырхэр къалъыхъуэжырт. Сыт хуэдизрэ сыпсэунуми кърисщIэну, абыхэм я джэ макъыр къэзбжын щIэздзат, арщхьэкIэ щэм сынэса иужькIи, зэпамыгъэужу джэрти, а «пцIыупс цIыкIухэр» си фIэщ сщIыжакъым.
Иджыри зы тэлай хуэдэкIэ сыкIуауэ, Хьэбий и шхыдэ макъ зэхэсхащ. Ар губжьа хуэдэт, зыгуэрым техъущIыхьырт. Абдежым зэрымыщIэкIэ щызэхэсхащ мыщэм езауэу зи нэ лъэныкъуэр зыфIэкIуэдар апхуэдэ фэбжь иIэу къалъхуауэ зэрыарар.
А псом мыхьэнэшхуэ езмыту, ар къызэрызгъуэтыжа къудейм сыщыгуфIыкIри, и макъыр къыздиIукIымкIэ занщIэу сыпхыкIащ. Сызытет лъагъуэр бамэ къызрих мащэ куум деж щызэпыурт. Сеплъыхмэ, а шэдым хэтт Хьэбий. ЯпэщIыкIэ къысщыхъуащ и нэ лъэныкъуэм зэримылъагъум къыхэкIыу, гу лъимытэу ар мащэм ихуауэ. КъызэрыщIэкIарати, ар езыр абы ехат, шэдым хэхуа кхъуэпIащэ шырхэр къыхихыжын и гугъэу. АрщхьэкIэ ар шэдым пхыхури, и джыдэри абдеж хэкIуэдат. Апхуэдэ къызэрыщыщIамкIэ кхъуэпIащэхэр игъэкъуаншэу ар хъущIэрт.
Сэ иджы къызгурыIуэрт Хьэбий мыщэм зэрезэуам и хъыбарыр ауэ сытми къызэримыгупсысар, атIэ и нэ лъэныкъуэр зэрынэфым щхьэкIэ зыми абы цIэ лей зыфIримыгъэщыну арагъэнт.
Хьэбий сыкъызэрилъагъуу къысщыгуфIыкIащ. Къысщытхъуащ, езыр куэдрэ къызэрытым гу лъыстэу и лъыхъуакIуэ сыкъызэрежьам щхьэкIэ. Чий цIынэ хуэсшиину къыщызэлъэIум, си джыдэ жан цIыкIумкIэ асыхьэту къудамэщIэ къыхупызудащ. Ар зыдигъэIэпыкъуурэ шэдым къыхэкIыжащ. Иджыри жыг къудамэщIэ IэплIэ езым къызэригъэпэщри, мащэм иридзащ. КхъуэпIащэхэм къагурыIуа хуэдэ, къудамэхэм теувэурэ ахэри къыдэпщеижащ. КхъуэпIащэхэм Хьэбий и Iуфэлъафэр къажыхьырти, занщIэу къыдгурыIуащ ар я анэм зэрыхагъэгъуэщар. Къапщтэмэ, дыхьэшхэнт уакIэлъыплъыну. Ди зэрызехьэ макъыр зэхахри, Будонэрэ Мыщэри къыкIуэцIрыкIащ. Къэхъуар щажетIэжым, ахэри къысщытхъуащ, «лIыхъужь» цIэри асыхьэту къэзлэжьащ.
Мэзым дыкъыщыхэкIыжым, къедгъэла кхъуэпIащэхэр зыкъомрэ ди ужьым иту къэкIуащ. ИкIэм-икIэжым ахэри ткIэрыхужри, дэри псынщIэ-псынщIэу пхъэр гум из зэрытщIыным иужь дихьэжащ. ДыкъыщыкIуэжым гъуэгум зы псыкъуий къыщилъагъуху, Хьэбий зэрызигъэкъэбзэжар фIэмащIэу, аргуэру къыщыувыIэрт. АпщIондэху щIалэ цIыкIухэр къыщIэддзэжу-рэ дыдыхьэшхырт. Хьэбий къыдэлъэIурт къуажэм а къэхъугъэр хэIущIыIу щыдмыщIыну. Арати дызэгурыIуащ бжьыхьэм щыми мэл пшэр зырыз къыдитмэ, а Iуэхур ди щэхуу къызэрынэжынымкIэ. Хьэбий и псалъэр иIыгъыжат, дэри къызэрыдгъэгугъамкIэ къэдгъэпцIэжакъым.
КIэрашэ Михаил.
ЗэзыдзэкIар Багъэтыр Луизэщ.
Псалъэжьхэр
ЦIыху нэхъ лъапIэ щыIэкъым
Зэкъуэш псори зы анэ къилъхуркъым.
Къуаргърэ пэт, и шырым «хужь цIыкIукIэ» йоджэ.
Чыри бгъэкIмэ, бжэгъу мэхъу.
Малъхъэр хъумэ — къанщ, мыхъумэ — шыдщ.
Шыпсыранэрэ пэт зы дахэгъуэ иIэщ.
Нысэ Iейм унафэр унэм ирех.
Зегъэуби, уи бын пIыж.
Узэрымылъагъуу IэфI щыIэкъым.
ФIэщ хъуныгъэ хущхъуэгъуэ хэлъщ.
Хьэм хэсыр хумкIэ маплъэ.
Къуэр напщIэщ, пхъур набдзэщ.
ЦIыху нэхъ лъапIэ щыIэкъым.
ЦIыхум къамыщIэ щэху щыIэкъым.
Щэрэ зэхэпх нэхърэ зэ плъагъумэ нэхъыфIщ.
ЩыщIагъэншэу дунейр зыхь щыIэкъым.
ГушыIэ
Щынэр сыткIэ къуаншэ?
Псалъэмакъ гуэр зэрымылъ унагъуэ къэгъуэтыгъуейщ. «Псым хэлъ мывитI пэтрэ зотIыркъ», — жаIэ. Налжанрэ Мухьэмэдрэ зэщыIеяуэ зэпсалъэртэкъым. ФIы зыкъизышэжыну хуей цIыхубзыр къыбгъэдыхьэри, Мухьэмэд къыжриIащ:
— Нобэ уэрэ сэрэ дызэрыздэпсэурэ илъэсипщI мэхъу. Абы и цIэкIэ зы щынэ цIыкIу букIыркъэ…
— Щынэ цIыкIу мыгъуэр сыткIэ къуаншэ? — жэуап итащ Мухьэмэд.
Думэн Мурадин.
Тхыгъэ кIэщIхэр
ЦIыхур блэи дыгъужьи мэхъуф
Щхьэрыуауэ мэзым щIэт щыхь шырыр дыгъужьхэм япэщIэхуэнкIэ зэрыхъунур ищIэрти, щакIуэм ар къиубыдри унэм къихьащ. Щыхь шырыр цIыкIут, иджыри къэс и анэм шэкIэ ипIат, нэгъуэщI зыри хуэшхыртэкъым. ЩакIуэм и мурадт ар бжьэфкIэ жэмышэ иригъафэурэ ипIыну. АрщхьэкIэ Iуэхур нэгъуэщIу хъуащ.
Пщыхьэщхьэм щакIуэм илъэгъуащ я хьэбз лъхуагъащIэм щыхь шырыр щIэфу. Хьэр мамыр дыдэу щылът, абы къеплъу. ЩакIуэм ар имыгъэщIагъуэу къэнэнт? ИгъэщIэгъуащ, зэанэзэкъуэ зэхуэхъуахэм, ящыгуфIыкIа фIэкIа, я гугъу ищIакъым.
Хьэбзым щыхь шырыр ипIащ мазэкIэ, Iус, мэкъу щабэ ишхыф хъуху.
Апхуэдэ гущIэгъу яхэлъамэ аратэкъэ, нэгъуэщIым я бын япIын дэнэ къэна, езыхэм къалъхуахэр я бгъэм зэи щIэзымыгъэф, уеблэмэ хыфIэзыдзапэ анэ куэдым…
* * *
Зэманыжьым псэуа тхыдэтххэм, тхакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэм уащрохьэлIэ содом мыIэрысэхэм ятеухуа хъыбархэм. А мыIэрысэхэр я теплъэкIэ икъукIэ дахэщ, уемыхъуэпсэнкIэ Iэмал имыIэу. Ауэ, гъэщIэгъуэныракъэ, къыпыпчыну узэреIусэу, ахэр Iугъуэрэ яжьэрэ мэхъу. Угупсысэнумэ, мыбы хэлъщ узэгупсысын.
* * *
Прозэу тха усэр япэ дыдэу урыс литературэм къыхэзыгъэхьар Тургенев Иванщ. Ар, дауи, щыгъуазэт а жанрым иту тха усэхэр франджы литературэм зэриIэм. Псалъэм папщIэ, усакIуэ цIэрыIуэ Шарль Бодлер апхуэдэ тхылъ псо къыдигъэкIат. Абы фIищат «Прозэу тха поэмэ цIыкIухэр» жиIэу. А жанрыр иджы ди адыгэ литературэми къэсащ. Аращ — зыщIыпIэ къимыкIауэ зыри щыIэу къыщIэкIынукъым.
* * *
ТхакIуэм и лэжьыгъэр зэрыгугъур къигъэлъагъуэу мыпхуэдэу итхауэ щытащ Фицджеральд Скотт: «ФIыуэ утхэныр — уи бэуэныр щыбгъэтауэ псы щIагъым ущесыным ещхьщ».
Къагъырмэс Борис.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу: 1. Жыг пхъафэм хьэпIацIэ къыхэзыуIукIыу зышх къуалэбзу. 4. И кIэр … дихуэжащ (унэхъуащ). 7. Гъэмахуэм Iэщым я фэр изых бадзэшхуэ. 8. Ху къызыщIаIукI къэкIыгъэ. 9. Бдзэжьей щагъэхъу псы итыпIэшхуэ. 10. Щэбэт, тхьэмахуэ махуэхэм Абхъазым и цIэр зезыхьэу Налшык щыIэ утыкушхуэм щызэхыхьэ бэзэр. 11. Уи щхьэм … хуумыщIыжмэ, зыми къыпхуищIынкъым. 13. Хьэфэ … е танкым ит Iэщэ. 17. Узыдэмыхьэ къуэладжэ … дэзщ. 18. КIыщокъуэ Алим и роман «Эмирым и …». 20. Пхъэм къыхэщIыкIа бжэмышхышхуэ. 23. Нысэ къызыхуашам йохъуэхъу: «Къуэ-бын … тхьэм фхуищI». 24. Пхъэщхьэмыщхьэ. 27. … лъакъуэрэ джэд лъакъуэрэ зыубыда щыIэ? 29. Жьапщэшхуэ — уэшх, уэс щIэту. 31. Пасэрей адыгэ хъыбарегъащIэ. 32. А хадэхэкIыр нэхъ IэфI мэхъу жэп теха нэужь. 35. ГъэшхэкI. 36. МэкъупIэхэм узыщрихьэлIэ къуалэбзу цIыкIу, щIагъуэу мылъэтэфу. 37. Апхуэдэ цIыхухъум мажьэ къыздрихьэкIыркъым. 38. КIыщым щIэт Iэмэпсымэ. 39. Пасэрей зэрыпыджэ Iэщэ. 40. Хъэуан лIэужьыгъуэ, IэфI дыдэу. 41. ЦIыху…
Къехыу:1. УсакIуэхэу Гъубжокъуэ Лиуанрэ Джэрыджэ Арсенрэ я къуажэ. 2. Къэгубжьауэ хамэ унагъуэ щIэлъадэу къаугъэ зэрыращIэкIым апхуэдэу йоджэ. 3. Жыгым и зы Iыхьэ. 5. Къэбэрдей-Балъкъэрым къеблагъэ туристхэм ящыщ куэдым ди щIыпIэр … щIыналъэу жаIэ. 6. Нарт хъыджэбз Iущ. 12. Жьым щытхъуи … къащтэ. 14. Ди къэралым и псыежэх нэхъ ин дыдэхэм ящыщ. 15. Аруан районым щыщ къуажэ. 16. Темыужу куэдрэ къешх уэшх. 19. КIанэ. Е ятIэ … 21. ЩыпсалъэкIэ зэIынэ цIыху. 22. Жыг лъагэшхуэ. 25. Удз тхьэмпэшхуэ. 26. Акъыл зиIэр акъылыншэми … 28. Уеплъмэ — , …, уеджэмэ — , дэгу. 30. Егъэлеяуэ дунейр щыщIыIэ. 33. Джэдкъаз. 34. КъулыкъущIэм щытхъун зыфIэфI, кIэщIэлъадэ-кIэщIэжыж. 35. ТхакIуэ, публицист, Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэу щыта.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
ЩэкIуэгъуэм и 23-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу:5. Хьэтуей. 7. ХьэпащIэ. 8. Дыд. 9. Хъыжьэ. 10. Псей. 11. НэщхъыфIэ. 12. Хъун. 14. Бо. 15. Хьэмыку. 18. Пыпхэ. 19. Сэджыт. 21. Къэп. 24. ГупкIэ. 25. Шхуми. 26. Бгъэ. 29. Пэтрэ. 32. Батыр. 34. Нэджыдж. 35. КIуж. 36. Щэ. 37. ШыкIуртIым. 40. Уэзы. 41. Уэшх. 43. Бгы. 44. Дамыгъэ. 45. ХьэлIамэ.
Къехыу:1. Шэпхъ. 2. ТепIэн. 3. ХьэIупэ. 4. ПщIий. 6. Пырхъ. 13. Нып.14. Бэдж. 15. Хьэм. 16. Мы. 17. Кусэ. 20. Гъупщ. 21. Къэб. 22. Пшэ. 23. Кумб. 27. Гуэн. 28. Абдж. 30. Таж. 31. Удж. 33. Тощ. 37. Шыбгъэ. 38. Ригэ. 39. Мухьэз. 40. Умар. 42. Хамэ.
