Уэгур тхуэзыхъума кхъухьлъатэзехуэ
Ныбэжь Сергей и хъыбар куэд сызэрыцIыкIурэ зэхэсхат. Абы теухуа Iуэтэжхэр лIыхъужьыгъэрэ хахуагъэкIэ псыхьащ. ГурыIуэгъуэт а щIалэм къуажэдэсхэр зэрыригушхуэр. Абы и сурэ-тыр музей блыным фIэлъ адрей лIыхъужьхэм къахэщырт. Си цIыкIущхьэ лIыхъужь хъыбархэр тхыдэ дахэ къудейуэ къысщыхъуми, ар лъыпсрэ гуауэкIэ тхьэщIауэ зэрыщытыр, дауи, си сабий акъылым къитIасэртэкъым.
Сергей 1922 гъэм Инарыкъуей къуажэм къыщалъхуащ. Абы и анэр урыст, Санкт-Петербург щыщ Макаровхэ лIакъуэ цIэрыIуэм къыхэкIат. И адэ Ныбэжь Мурат Япэ дунейпсо зауэжьым хэтат. Зэрихьа лIыхъужьыгъэхэм папщIэ къыхуагъэфэщат Георгий щихъым и 2-нэ, 3-нэ, 4-нэ нагъыщэхэмрэ «ЛIыхъужьыгъэм папщIэ» медалитIрэ.
ЕхъулIэныгъэ иIэу къуажэ курыт еджапIэр къиуха иужькIэ, Сергей 1939 гъэм Налшык къалэ дэт аэроклубым щIэтIысхьэри, щытхъу иIэу къиухащ. ЗэфIэкI лъагэхэр къэзыгъэлъагъуэ щIалэр Буйнакск къалэ авиацэмкIэ дэт училищэм ягъакIуэри, кхъухьлъатэзехуэу щрагъэджащ. Сергей абы щIэсу Хэку зауэшхуэр къыщыхъейм, Куйбышев къалэ кхъухьлъатэзехуэхэм я училищэу дэтым зрегъэдзыжри, ар программэ гъэкIэщIакIэ къиухащ.
1942 гъэм истребительнэ авиацэ полкым хэту Лениград деж зауэм щыхыхьащ. И анэр къыщалъхуа лъахэр щхьэхуит къищIыжыну лIыхъужьыгъэ мащIи зэрихьакъым абы! Къалэр нэмыцэIэм къыIэщIагъэкIыху ерууэ уэгум итащ Ныбэжьыр. УIэгъи хъуат. АдэкIэ лейтенант щIалэр Совет Прибалтикэр щхьэхуит къэзыщIыжахэм яхэтащ, КъуэкIыпIэ Пруссиеми нэмыцэдзэр щыхигъэщIащ. 1945 гъэм и мэлыжьыхь ма-зэм Ныбэжьри яхэту уэгум ит нэмыцэдзэм ятеуэри, бийм хэщIыныгъэшхуэ иратащ. Сергей и кхъухьлъатэр абдеж къыщраудыхри, хэкIуэдащ. Зауэр иухыным махуэ бжыгъэт иIэжыр…
Хэку зауэшхуэм и лъэхъэнэм къигъэлъэгъуа лIыгъэмрэ хахуагъэмрэ папщIэ кхъухьлъатэзехуэ Iэзэ, лейтенант нэхъыжь Ныбэжь Сергей къыхуагъэфэщауэ щытащ Хэку зауэ орденым и етIуанэ нагъыщэр, Вагъуэ Плъыжь орденыр, «ЛIыхъужьыгъэм папщIэ», «Ленинград зэрихъумам папщIэ» медалхэр.
И ныбжьыр илъэс 23-рэ фIэкIа мыхъуу адэжь щIыналъэм щхьэузыхь зыхуэзыщIа адыгэ щIалэм бын, унагъуэ къыщIэмынами, хахуагъэрэ цIыхугъэкIэ псыхьа цIэ лъапIэ къигъэнащ.
Зи насып къэкIуэгъуэ щIалэм фIыуэ илъагъу-къэзылъагъуж хъыджэбз иIауэ яIуэтэж. Абыхэм я лъагъуныгъэм и инагъымрэ и къабзагъэмрэ и хъыбарыр щхьэхуэщ, ауэ къуажэдэсхэм зыжьэу жаIэ хъыджэбзым ирита псалъэм Сергей псэуху зэрыхуэпэжар…
Инэрокъуэ Данэ.
