Мультфильм цIэрыIуэхэр - адыгэбзэкIэ
201 гъэм къызэIуаха «Къэрэкъан» телестудием сабийхэр дэзыхьэх мультфильм куэдым адыгэбзэ щыщIалъхьащ. А Iуэху щхьэпэм тедгъэпсэлъыхьащ IуэхущIапIэм и унафэщI Къущхьэ Оксанэ.
- Оксанэ, зи бынхэм анэдэлъхубзэр яIурылъу къэхъуну хущIэкъу адэ-анэхэм я лъэIукIэ, цIыкIухэр нэхъыбэу дэзыхьэх мультфильм цIэрыIуэхэр адыгэбзэкIэ зэрадзэкIащ икIи фи студием къыщыдэвгъэкIащ. Абыхэм я гугъу къытхуэщIыт.
- Сабий кинофильмхэмрэ мультфильмхэмрэ адыгэбзэкIэ дызэримыIэм къыхэкIыу, цIыкIухэм яхуэгъэзауэ Урысейм е нэгъуэщI къэралхэм къыщыдэкIахэр адыгэбзэм къидгъэзэгъэн хуей мэхъу, сыту жыпIэмэ зи цIыкIущхьэм щыщIэдзауэ телевизорымрэ телефонымрэ псынщIэу къэзыпхъуатэ иджырей сабийхэм анэдэлъхубзэр яIурылъу къэхъунымкIэ абыхэм мыхьэнэшхуэ яIэщи. Ар къэтлъытэри, 2004 гъэм телевиденэм и режиссёр Тхьэгъэзит Руслан ди гъусэу едгъажьэри, ди IуэхущIапIэм япэ дыдэу адыгэбзэ щыщIэтлъхьащ Голливуд къыщыдэкIа «Питер Пен» мультфильмым. Лэжьыгъэр куэдым ягу дыхьащ икIи лъэпкъыбзэм кърагъэзэгъа мультфильмхэм я щIэупщIэм хигъэхъуащ. КъыкIэлъыкIуэу, IутIыж Борис адыгэбзэкIэ зэридзэкIа «Шрек 1» мультфильмыр 2006 гъэм ди студием къыщыдэдгъэкIащ. А лэжьыгъэм къыпызыщэу, Къаныкъуэ Заринэ зэридзэкIа «Шрек 2» мультфильмыр 2009 гъэм дгъэхьэзыращ. 2010 гъэм IуэрыIуатэм щыщ таурыхъхэр щызэхуэхьэса «Нарт Хэку» дискиплIыр ди студием къыщыдэдгъэкIащ.
- Сенатор Къэжэр Альберт 2011 гъэм къызэIуиха «Адыгэхэр» щэнхабзэмкIэ фондми мультфильмхэр адыгэбзэкIэ зэдзэкIыным теухуа лэжьыгъэ зыбжанэ дэфщIащ. Абыхэми я цIэ къозгъэIуэнут.
- Пэжщ, «Адыгэхэр» фондымрэ ди IуэхущIапIэмрэ сабийхэм яхуэгъэзахэм ящыщу нэхъ щIэупщIэ зиIэ лэжьыгъэхэр дгъэхьэзыращ. Апхуэдэхэщ Аброкъуэ Бэллэ зэридзэкIа «Ледниковый период-3», «Спирит», «Рапунцель» мультфильмхэр, Думэн Мурэдин адыгэбзэм къригъэзэгъа «Храбрая сердцем», Лъостэн Музэ зэридзэкIа «Король Лев-1» мультфильмхэр.
Иджыблагъэ къыдэдгъэкIащ къэрал 60-м щIэупщIэ щызиIэ «Смешарики» мультфильмым щыщу Думэн Мурэдинрэ (къыдэкIыгъуих) Лъостэн Музэрэ (къыдэкIыгъуитI) адыгэбзэ зыщIалъхьахэр. Апхуэдэу, спонсор Нэчо Аслъэнбэч ди дэIэпыкъуэгъуу, ди студием къыщыдэдгъэкIащ зи школ кIуэгъуэ мыхъуахэмрэ пэщIэдзэ школым екIуалIэхэмрэ щIэныгъэ етынымрэ зегъэужьынымрэ хуэгъэзауэ Думэн Мурэдин зэридзэкIа «Тини Лав» лэжьыгъэ щхьэпэр. УэрэдхэмкIэ гъэнщIа а къыдэкIыгъуэ щIэщыгъуэхэр цIыкIухэм сэбэп яхуэхъунущ бжыгъэхэм, плъыфэхэм, псэущхьэхэм, удз гъэгъахэм я цIэхэр зрагъэщIэнымкIэ.
- Оксанэ, мультсериалхэм хэт лIыхъужьхэр адыгэбзэкIэ «къэзыгъэпсалъэхэм» я гугъу уэзгъэщIынут.
- Мульсериалхэм псалъэхэр щIэзылъхьэр Музыкэ къэрал театрым, Горький Максим и цIэр зезыхьэ Урыс къэрал драмэ театрым, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым я артист пажэхэрщ. Лэжьыгъэхэм я гуащIэ хэлъщ Быдэ Хьэсэн, Къэжэр Борис, Батыр Мухьэдин, Балъкъэр Юрий, Къардэн Радик, Мысост Вадим, Хьэмыку Жаннэ, Хьэщэ Къанщобий, КIэмыргуей Валентин, Щэрмэт Людмилэ, КIэбышэ Ахьед, Къардэн Заур, Тхьэщыгъуей Жаннэ, Хьэмырзэ Ахьмэд, КIэхумахуэ ФатIимэ, Балъкъыз Валерэ, Шал Хъусен, Мэкъуауэ ФатIимэ, Бейтыгъуэн Жамболэт, Безыр Юрий, Теунэ Джэмал, Бэрэгъун Марьянэ, Бэрбэч Амырхъан, Къашыргъэ Мурат, Мамхэгъ Иннэ, Багъ Любэ, Быдэ Темболэт, КIэмыргуей Адисэ сымэ, нэгъуэщIхэми. КъищынэмыщIауэ, сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я зэфIэкIи абы щагъэлъэгъуащ. Ахэр БжэныкIэ Ахьмэдщ, Бейтыгъуэн Росинэщ, Бэрбэч Амырхъанщ, Къыхэзгъэщынут, ди бзэр зыджхэм мультфильмхэр нэхъ тынш икIи щхьэпэ яхуэхъун папщIэ языныкъуэ лэжьыгъэхэм субтитрхэр адыгэбзэкIэ зэрытеддзар.
- Зи гугъу тщIа мультфильмхэм еплъыну гукъыдэж зиIэ сабийхэм ахэр иджыпсту дэнэ къыщагъуэтыфынур? Апхуэдэ зытет дискхэр щыIэ?
- Мультфильмхэм еплъынухэм «Адыгэхэр» щэнхабзэмкIэ фондым и сайтым ахэр къыщагъуэтынущ. КъищынэмыщIауэ, языныкъуэхэм щеплъыфынущ ди студием и UouTube каналым. Ди лэжьыгъэхэр тыкуэнхэм щытщакъым, атIэ ИнтернетымкIэ зэбгрыдгъэкIащ икIи абыхэм къытращIыкIыжа дискщ щыIэхэр.
- ЩIэблэм анэдэлъхубзэр егъэщIэным, ди бзэр ящымыгъэгъупщэным хуэунэтIауэ лэжьыгъэ щхьэпэхэр зэрывгъэхьэзырыр гуапэщ, Оксанэ. ЦIыкIухэм яхуэгъэза фи Iуэху дахэхэм къыпыщэным ехьэлIа фи зэфIэкIым дяпэкIи хэвгъэхъуэну, ехъулIэныгъэхэр фиIэу сабийхэр куэдрэ вгъэгуфIэну дынывохъуэхъу!
Епсэлъар ТЕКIУЖЬ Заретэщ.
