Пащтыхьым улахуэ иратырт
Куэдрэ зэхэтхащ пащтыхь Николай ЕтIуанэр «Урысей щIыналъэр зей» цIыхуу зыкъилъытэжу зэрыщытар. Ауэ абы улахуэ иратрэт?
А упщIэм жэуап ирет тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат Калачин Кирилл:
— «Зей» псалъэм куэд егъэщхьэрыуэ: къафIощI императорым къэралым и мылъку псори зэрыхуейм хуэдэу къигъэсэбэпыфу къекIуэкIауэ. АрщхьэкIэ Iуэхур зэрыщытар нэгъуэщIущ. 1797 гъэм къыщыщIэдзауэ пащтыхьми абы и унагъуэми улахуэ пыухыкIа яIащ. Павел Езанэм абы щыгъуэм къыдигъэкIат мы Iуэхум теухуа унафэ щхьэхуэ. ИужькIэ, 1886 гъэм, ар зымащIэкIэ зэрахъуэкIащ. А дэфтэрым ипкъ иткIэ, Николай ЕтIуанэм «ирипсэун папщIэ» зы илъэсым сом мин 200 иратырт. Апхуэдэуи сом мин 20 хущIагъурт «унагъуэ Iуэхухэм тригъэкIуэдэн щыгъын кърищэхун папщIэ».
Апхуэдиз дыдэ Iэрыхьэрт и щхьэгъусэ Александрэми. Пащтыхьыгъуэр зылъысын хуей Алексей сом мини 100 иратырт. Пащтыхьым балигъ хъуа ипхъухэм сом мин тхущI-тхущI ялъысырт, нэхъыщIэхэм яхуэзэр нэхъ мащIэIуэт — сом мин 33-рэ. АрщхьэкIэ пащтыхьыр 1910 гъэм ебэкъуащ лIэщIыгъуэкIэ зекIуа хабзэм — щхьэзыфIэфIу сом мин 75-м нигъэсащ ипхъу нэхъыжьхэм я улахуэхэр.
Зэвгъэпщэн папщIэ: а зэманым къулыкъу-щIэм и курыт улахуэр зы илъэсым зэрыхъур сом минт. Гвардием и полковникым сом ми-ни 4-м нэс къилэ- жьырт. КъызэрыгуэкI лэжьакIуэр сом 200-м, егъэджакIуэр сом мин 1,5-м «тест».
«Аргументы и факты».
