ДызыхуэкIуэ зэманым фIыкIэ дыхуэвгъэлажьэ
Мы гъэм накъыгъэм и 21-м илъэси 153-рэ ирокъу адыгэ лъэпкъым и лIакъуэ зыбжанэ къызэщIэзыубыда, игъащIэкIэ мыгъущыжын дыркъуэрэ гуауэшхуэрэ къытхуэзыхьа Кавказ зауэр зэриухрэ.
А зауэ гущIэгъуншэм и Iэужьхэм ящыщщ адыгэхэр щыпсэу щIыналъэм и нэхъыбэр зэрафIэкIуэдар, вагъуэм и пэбж цIыху зэрыхэкIуэдар, псэууэ къэнахэм ящыщ куэдым залымыгъэкIэ хэкур ирагъэбгынэу Уэсмэн пащтыхьыгъуэм зэрагъэIэпхъуар. А псом кърикIуащ зэгуэр лъэрызехьэу икIи лъэпкъыш-хуэу щыта адыгэхэр щымыIэжыххэнкIэ хъуным пыщIа шынагъуэр.
Урыс пащтыхьыгъуэм и зэранкIэ ди лъэпкъым бэлыхь Iэджэ и фэм дэкIами, адыгэхэр зэи урысхэм япэщIэувакъым, зыкIи еныкъуэкъуакъым, пащтыхьыгъуэм и щхьэзыфIэфIагъым кърикIуахэм щхьэкIэ урыс лъэпкъыр зэи ягъэкъуэншакъым. Абы и щыхьэтщ Къэбэрдей-Балъкъэрми, Къэрэшей-Шэрджэсми, Адыгэ Республикэми, адыгэхэмрэ урысхэмрэ зэгъусэу щыпсэу адрей щIыналъэхэми хабзэ щыхъуауэ лъэпкъитIым дяку дэлъ зэныбжьэгъугъэр, благъагъэр илъэс куэд лъандэрэ къызэрызэдекIуэкIыр.
Иджырей Урысей Федерацэм тхыдэм и пэжыр хэIущIыIу щыхъунымкIэ Iэмалыр къытхуздахьащ ди къэралым щекIуэкIа демократие зэхъуэкIыныгъэхэм. Зэманым къытхуегъэув Кавказ зауэм и Iэужьу лъэпкъгъэкIуэдыр зи щхьэ кърикIуа, адэжь лъахэр залымыгъэкIэ зрагъэбгына адыгэхэм ягъэва гузэвэгъуэм теухуа пэжыр щхьэтечу жытIэну, тхыдэм и пэжыпIэр зэрыщытауэ зэфIэдгъэувэжыну.
УФ-м и япэ Президенту щыта Ельцин Борис Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм 1991 гъэм накъыгъэм и 18-м закъыщыхуигъазэм, къыхигъэщат «цIыхупсэ куэд дыдэрэ мылъку мымащIэрэ зыхьа Кавказ зауэжьым и джэрпэджэжыр Урысейм щыпсэу куэдым я гум узу зэрилъыр», «Кавказ зауэм и лъэхъэнэм къэхъуахэм зэIухауэ утепсэлъыхьмэ, кавказ лъэпкъхэм лIыгъэрэ хахуагъэрэ къагъэлъагъуэу, щхьэмыгъазэу щIэбэнащ я лъахэ, я хабзэ, я лъэпкъ щхьэхуэныгъэхэр зэрахъумэжыным».
Дэри дыхуейт къыхэдгъэщыну: Кавказ зауэм и щIэину дэ къытлъысащ дяпэ ита адыгэлI хахуэхэм я щIэблэу хамэ къэралхэм къыщыхъуахэр адэжь лъахэм къэтшэжыныр. Иужьрей илъэс зытхухым Сирие къэралыгъуэм щекIуэкI зауэ гуащIэм нэрылъагъу тщищIащ хэхэс адыгэхэм я гъащIэр зэрыхьэлъэри, напIэзыпIэм псоми зыкъызэридзэкIынкIэ хъуну зэрыщытри. Дунейпсо Адыгэ Хасэм Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ республикэхэм я унафэщIхэм фIыщIэ яхуещI Сирием щыпсэу адыгэ хэхэсхэр зыхэхуа бэлыхьыр зэрызэхащIыкIам, зауэм зи щхьэр къыхэзыхыу хэкум къэкIуэжа ди къуэшхэм зэрадэIэпыкъуам папщIэ.
Абы къыдэкIуэу къыхэгъэщыпхъэу къыдолъытэ 2014 гъэм Со-чэ къалэм щекIуэкIа XXII ЩIымахуэ Олимп Джэгухэмрэ XIX лIэщIыгъуэм адыгэхэм я щхьэ кърикIуа гузэвэгъуэмрэ зэзыпхыну хэтахэм я мурадхэр къазэремыхъулIар. Илъэсищ ипэкIэ екIуэкIа Олимпиадэр спортымрэ щэнхабзэмрэ ятещIыхьа, дунейпсо мыхьэнэ зиIэ зэхыхьэшхуэу щытащ. Хьэкъыу ди фIэщ мэхъу Олимп Джэгухэр лъэпкъ зэхущытыкIэхэр нэхъ быдэ щIыным, мамырыгъэмрэ зэгурыIуэмрэ егъэфIэкIуэным, апхуэдэ щIыкIэкIи Урысей Федерацэм и къэралыгъуэр гъэбыдэным, и Iулыджым хэгъэхъуэным зэрыхуэщхьэпар. Зи гугъу тщIахэм я сэбэп хэлъщ урысей жылагъуэ псом.
ПщIэ зыхуэтщI ди лъахэгъухэ, ди къуэшхэ, ди шыпхъухэ! Кавказыр щIыналъэ, лъахэ къудейкъым, атIэ тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ зи пщалъэ гурыIуэныгъэщ. Ар лIэщIыгъуэ бжыгъэкIэрэ зэманым ипсыхьа къэхъугъэ лъапIэщ. Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм я псэкупсэ къарур апхуэдизкIэ инщ икIи щызщи, зэрымыщIэкIэ мы лъахэм къизэрыхьа лъэпкъхэр, гъунэгъу къытхуэхъуа лIакъуэхэр, уеблэмэ ди щIыналъэ дахэр ттрахын мурадкIэ къытхуэкIуахэр къытхонэри, ди щэнхабзэм щыщ мэхъу, къытхошыпсыхь.
Зэмыныкъуэкъуу, зэпэщIэмыувэу кавказ лъэпкъхэм яIэщ ящIэни зэлэжьыни. Иджырей дунейм и гъунэжщ уи зэфIэкI узэреплъыжыну, Iэщэ хэмыту лIыгъэ зэрыщыбгъэлъэгъуэну Iэмалхэр. Лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и гуащIэр ехьэлIапхъэщ дахагъэр, фIыгъуэр, хэхъуэр, хъерыр гъэбэгъуэным, щIэблэ зэчиифIэ къэгъэхъуным, лъэпкъыбзэр хъумэным, щэнхабзэмрэ хабзэмрэ къэгъэщIэрэщIэжынымрэ егъэфIэкIуэнымрэ. А псом къадэкIуэу дэ къэтIэтыжын хуейщ кавказ лъэпкъхэр хамэщI къикIа зэрыпхъуакIуэхэм зэрапэщIэтам и тхыдэр, дяпэ ита лIыхъужьхэм я хахуагъэр къэзыIуэтэж напэкIуэцI-хэр. Абы дыщIыхуейр ди блэ-кIар нэгъуэщIхэм я пащхьэ щыдгъэпIиин щхьэкIэкъым, атIэ дыкъызыхэкIа лъэпкъхэм яIа зэфIэкIым ди лъэр игъэжану, ди къэкIуэнум фIыкIэ дыхуэлэ-жьэн папщIэщ.
Кавказымрэ Урысеймрэ зэпыщIауэ, зэкъуэту зы лIэщIыгъуэ гъуэгуанэкъым къакIуар икIи зыр щIымыгъуу адрейр нэгум къыщIэгъэхьэгъуейщ. «ИгъащIэкIэ Урысейм дыкъуэтщ!» къыхуеджэныгъэр къыхэIущIыкIащ Налшыки, Мейкъуапи, Черкесски дэт фэеплъхэм. Шэч хэлъкъым а псалъэхэр ди къэралым щыпсэу дэтхэнэ зы цIыхум и дежкIи зэрылъапIэм.
Сэхъурокъуэ Хьэутий, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и президент,
ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ.
