Хэкум папщIэ лIыгъэ зезыхьахэр
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм щекIуэкIащ хэкупсэ мыхьэнэ зиIэ «Равнение на героев» урысейпсо Iуэхум хыхьэу къызэрагъэпэща зэхуэсыр. Запасым щыIэ офицерхэм я «Мегапир» цIыхубэ зэгухьэныгъэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэм и унафэщI Аттаев Жашарбек и жэрдэмкIэ, абы кърагъэблэгъат Урысейм и ЛIыхъужьхэм я ассоциацэм хэтхэу Куков Валерий, Алимов Владимир, Федотов Евгений сымэ, «Перекличка поколений» фондым (Москва къалэ) и унафэщI Лисицкая Ольгэ.
Зэхуэсыр къыщызэIуихым, КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и тхьэмадэм и къуэдзэ Аттаев Жэмал къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ «ТекIуэныгъэм и щIэинхэр» щIыналъэ фестивалым хыхьэу, фокIадэм и 18 — 21-хэм Къэбэрдей-Балъкъэрым «Эльбрусская зарница» дзэ-хэкупсэ мыхьэнэ зиIэ Iуэхур зэрыщекIуэкIар, абы къэралым и щIыналъэу 8-м я хэкупсэ клубхэм, курыт еджапIэхэм, кадет школхэм зыщызыгъасэхэр зэрыхэ-тар. «Ди гуапэщ Урысейм и лIыхъужьхэр къызэрытхуеблэгъар. Шэч хэмылъу, мыпхуэдэ зэхуэсхэр къытщIэ- хъуэ щIэблэм я дежкIэ щхьэпэщ. СызэреплъымкIэ, нобэ ди мурад нэхъыщхьэу щытын хуейщ щIалэгъуалэм я гъэсэныгъэм дыкIэлъыплъыныр, Хэкур фIыуэ лъагъуным и мыхьэнэр къагурыгъэIуэныр. ЛIыхъужьхэм яIудгъэщIэну тфIэкъабылу КъБР-м и Жылагъуэ палатэм хэтхэм къищынэмыщIауэ, республикэм и щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэ-ри къедгъэблэгъащ. Абыхэм ящIэн, яцIыхун хуейщ Хэкум папщIэ лIыгъэ зезыхьахэр», — жиIащ Аттаевым.
ХьэщIэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрыр къазэрыщыхъуами, езыхэм гъуэгуа-нэ къакIуами, гугъуехь зыIууахэми, нэгъуэщIхэми тепсэлъыхьащ, чэнджэщхэр щIалэгъуалэм иратащ.
Куков Валерий къыщыпсалъэм жиIащ Урысейм и къали 100-м хуэдиз абыхэм къызэрызэхакIухьар икIи Къэбэрдей-Балъкъэрым ис щIалэгъуалэр я гъэсэныгъэмкIэ, зэрыхэкупсэмкIэ япэ ибгъэувэ хъунухэм ящыщу къызэрилъытар. «ЩIэблэм хьэкъ ящыщIын хуейщ я адэжьхэм ялъ щIагъэжар ТекIуэныгъэр, я бынхэм я щхьэхуитыныгъэр арауэ зэрыщытар», — щIигъуащ хьэщIэм и псалъэм.
Федотов Евгений къызэхуэсахэр щыгъуазэ ищIащ илъэс 17-кIэ Кавказ Ищхъэрэм къулыкъу зэрыщищIар, абы къыхэкIыу Къэбэрдей-Балъкъэрым хэкупсэ мыхьэнэ иIэу къыщызэрагъэпэща Iуэхум зэрыхэтыр зэригуапэр. «Нэхъри узыщыгуфIыкIыр дызыхэта фестивалым къекIуэлIэну Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм къищынэмыщIауэ, къэралым и щIыналъэ нэхъ жыжьэхэм (Башкирием, Самарэ областым, н.) щыщхэми Iэмал зэраIарщ. Республикэм и курыт еджапIэ куэдым дызыщыIущIа ныбжьыщIэхэм сэ ядэслъэгъуащ нэхъыжьым пщIэ яхуэщIыныр я къалэну нэхъыщхьэу зэрагъэувыр. Ар куэд и уасэщ», — жиIащ къэпсэлъам. Иужьрей илъэсхэм къызэрагъэпэща ныбжьыщIэ армэхэм къыщытеувыIэм, Федотовым жиIащ Сочэ къалэ и закъуэ апхуэдэ зэгухьэныгъэм зы илъэсым сабий 800-м щIигъу зыщагъэсэну къызэрыхахар, а Iуэхум адрей щIыналъэхэми апхуэдэу зыщегъэубгъун зэрыхуейр.
ЩIалэгъуалэр щIэупщIащ цIыхум лIыгъэ щIапIэ щихуэкIэ игъэнэхъыщхьэм, зэгупсысым. Куков Валерий жиIащ лIыхъужьыгъэр дэтхэнэми къалэну зыхуигъэувыж, абы къыпэкIуэныр зэгупсысын хуэмей Iуэхуу зэрыщытыр. «Щхьэж и лэжьыгъэр нэгъэсауэ ищIэн хуейщ. Псалъэм папщIэ, мэкъумэшыщIэм гъавэ щытрищIэкIэ колхоз унафэщI, министр е цIыху цIэрыIуэ хъуныркъым зэгупсысыр, абы дежкIэ нэхъапэр щIым бэвыгъэ къытрихынырщ, цIыхухэр игъэшхэнырщ. Апхуэдэ бгъэдыхьэкIэщ сыт хуэдэ IэнатIэ пэрытми иIэн хуейуэ сэ къэслъытэр», — къыхигъэщащ Куков Валерий.
ЩIалэгъуалэмрэ хьэщIэхэмрэ зэпсэлъащ дзэм къыхураджэкIэрэ къулыкъу ирегъэхьэкIынымрэ ахъшэкIэ къащтэнымрэ нэхъыфIыр сыт хуэдэ Iуэху бгъэдыхьэкIэрами, Кавказым щыщхэм къулыкъум зыкъызэрыщагъэлъагъуэм, нэгъуэщIхэми теухуауэ.
ЗэIущIэр Iуэху гуапэкIэ иухащ — щIалэгъуалэр хэкупсэу къэгъэхъуным зэпымыууэ хэлъхьэныгъэ зэрыхуащIым папщIэ, Аттаев Жэмалрэ Котляровэ Мариерэ къыхуагъэфэща щIыхь тхылъхэр къратыжащ.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
