Мурат Чапай Исмэхьил и къуэр
Адыгэ лъэпкъым и литературэм, щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ хэщIыныгъэшхуэ ягъуэтащ — и ныбжьыр илъэс 75-м иту зэуэзэпсэу дунейм ехыжащ тхакIуэ, драматург Мурат Чапай Исмэхьил и къуэр.
Зэчий зыбгъэдэлъ цIыху гъуэзэджэу зэрыщытам къыдэкIуэу, ар Къэбэрдей-Балъкъэрым и ныбжьэгъуфIт, пщIэ щыхуащIырт, и гуащIэр къызэрыщалъытэм и щыхьэту, и IэдакъэщIэкI лэжьыгъэхэр ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ театрым мызэ-мытIэу щагъэуват.
Муратыр 1939 гъэм мэкъуауэгъуэм и 12-м Адыгэ Республикэм и Куэшхьэблэ районым хыхьэ Блашэпсынэ къуажэм къыщалъхуащ. Курыт еджапIэр къиуха иужь, ар колхозым щылэжьащ. 1962 гъэм ехъулIэныгъэкIэ къиухащ Театр гъуазджэмкIэ къэрал институт Луначарскэм и цIэр зезыхьэр (Москва), 1969 гъэм — заочнэу зыщеджа Адыгей къэрал пединститутым и филологие факультетыр. 1963 — 1966 гъэхэм ар щытащ ЦIыхубэ творчествэмкIэ унэм и методисту, «Социалистическэ Адыгей» газетым и литературэ лэжьакIуэу. 1989 гъэм щыщIэдзауэ Адыгей облисполкомым щэнхабзэмкIэ и управленэм и унафэщIым и къуэдзэу, 1992 — 1999 гъэхэм республикэм щэнхабзэмкIэ и министрым и япэ къуэдзэу лэжьащ.
Театр институтыр къыщиухам щегъэжьауэ Чапай зы махуи ибгынакъым сценэр, псэуху лъэпкъ гъуазджэм къулыкъу хуищIащ. А илъэс пщIы бжыгъэхэм артистым игъэзэщIащ роль куэд дыдэ, дунейпсо, урыс классикэм щыщ, апхуэдэуи адыгэ драматургием къыхаха тхыгъэхэр зи лъабжьэ спектаклхэм гукъинэжу щыджэгуащ. Театр гъуазджэм щиIа ехъулIэныгъэм къыпэкIуэу абы хуагъэфэщат «Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и артист», «Къэбэрдей-Балъкъэрым щIыхь зиIэ и артист», «Адыгэ Республикэм и цIыхубэ артист» цIэ лъапIэхэр.
Мурат Чапай и Iэдакъэм къыщIэкIащ «Батыр», «Фызабэхэр», «Анэм и цIэкIэ» драмэхэр. Ахэри, нэгъуэщI куэди Адыгэ театрым щагъэувауэ щытащ. «КъулыкъущIэкъухэр», «Фызабэхэр» пьесэхэм Къэбэрдей къэрал драмэ театрым къытрищIыкIа спектаклхэр IуэхущIапIэм куэдрэ игъэлъэгъуащ, цIыхубэм гунэс ящыхъуауи щытащ.
1994 гъэм Адыгэ Республикэм и тхылъ тедзапIэм къыщыдэкIат Чапай и пьесэхэр щызэхуэхьэса и япэ тхылъыр. Абы къыкIэлъыкIуащ «IэнатIэм и гъэрхэр» зыфIищауэ 2004 гъэм дунейм къытехьар.
Адыгэ Республикэм и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща Мурат Чапай Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэтащ 1996 гъэм къыщыщIэдзауэ.
Пэжу, хьэлэлу хэкумрэ лъэпкъымрэ яхуэлэжьа, псэ къабзэу, гуапэу, гущIэгъулыуэ дунейм тета цIыху гуащIафIэр ар зыцIыхуу щытахэм зэи тщыгъупщэнкъым.
