Нобэ Энергетикэм и махуэщ
Дызэрыщыгъуазэщи, электроэнергетикэм ди гъащIэм къалэнышхуэ щегъэзащIэ. Жылагъуэ экономикэр зыхуэдэнур абы и щытыкIэм, и зыужьыкIэм къыгуэхыпIэ имыIэу епхащ.
СССР-кIэ зэджэу щыта къэрал абрагъуэр электрификацэ щIынымкIэ Къэрал комиссэм, «ГОЭЛРО-м и план» цIэр иIэу, 1920 гъэм зэхилъхьауэ щыта экономикэ программэм мыхьэнэшхуэ игъэзэщIащ. Ауэ щыхъукIи, тхыдэм фIы и лъэныкъуэкIэ къыхэна, ЦIыхубэ хозяйствэм зэрызиужьынум и япэ къэрал план зэхэтыр къызэращтэрэ мы гъэм илъэсищэ ирокъу.
Дыщыпсэу республикэр къэтщтэнщи, Кавказ Ищхъэрэм и МРСК IуэхущIапIэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм ди щIыналъэм токыр ятрегуашэ, псэуалъэхэм яхузэпещIэ, къэзыгъэсэбэпхэр ирикъуу къызэгъэпэщыным пыщIа Iуэхугъуэ псори мы зэманым гъэхуауэ йокIуэкI. Абы къищынэмыщIауэ, токыр зэрыIуач, зэрыIуадзэ, зэрызэщхьэщах, къэхъукъащIэхэм зэрыщахъумэ, зэтезыухуэ-зэрызэпащIэ Iэмэпсымэхэр зэпэщщ. Дызэрыт щIымахуэ лъэхъэнэм электросетхэр къызыхуэтыншэу хуагъэхьэзыращи, щыщIагъэ ин къахукъуэмыкIыу лэжьэнущ. Киловольти 110-04-м хуэщIа уэгу кIапсэу километр мин 12-м щIигъу, псори зэхэту мегаватти 130-м нэблагъэ зи лъэщагъ, киловольти 120-м щIигъу зэкIуалIэ подстанцу 76-рэ, киловольти 6-10/0,4 щагуэш трансформатор пункту 2180-рэ къагъэсэбэп. АтIэми, энергетикхэм я IуэхущIафэхэр зыхуэгъэпсар цIыхухэмрэ IэнатIэхэмрэ зэблэмыууэ токкIэ къызэгъэпэщынырщ.
Иужьрей илъэсхэм ди щIыналъэм электростанцыщIэхэр къызэрыщыунэхуар сэбэпышхуэ хъуащ токыр къэзыгъэсэбэпхэм ар къызыхуэтыншэу лъагъэIэсынымкIэ. Апхуэдэу, 2019 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и электростанцхэм электрокъарууэ киловатт-сыхьэт мелуан 419,3-м нэблагъэ къыщыщIагъэкIамэ, дызэрыт илъэсым и щIышылэ — жэпуэгъуэ мазэхэм къриубыдэу ар мелуан 491-м нагъэсащ (2019 гъэм и апхуэдэ лъэхъэнэм елъытауэ хуэдэ 1,3-кIэ нэхъыбэщ).
Дызэрыт лъэхъэнэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щIэгъэхуэбжьауэ щызэтоувэ «Шэрэдж-Ищхъэрэ» ГЭС-м и ухуэныгъэщIэхэр. 2024 гъэм къриубыдэу, республикэм и энергетикхэм я мурадщ мы зэманым зи яужь ит Псыгуэнсу МГЭС-м, мегаватт 19,1-м нэблагъэ зи лъэщагъыу щытынум, и лэжьыгъэм щIрагъэдзэну.
Мы Iуэхум пыщIа цIыху гуащIафIэхэм, я махуэм хуэфащэу ирихьэлIэ IэщIагъэлI Iэзэхэм, IэнатIэм и ветеранхэм дохъуэхъу мамыр гъащIэ яIэну, я щхьэкIи я унагъуэкIи узыншэну!
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
