Ислъамым и нур
Уаз
ЦIыхухэм я нэхъ Iейр бзэгузехьэрщ
Дунейм сыт хуэдиз IуэхугъуэфI щимылэжьми, бзэгузехьэныр зыхэлъыр Алыхьым цIыхуфIхэм яхибжэркъым. Гуэныхьышхуэхэр 70 мэхъури, ар абыхэм ящыщ зыщ.
Дин щIэныгъэлI псоми зэакъылэгъуу жаIащ, бзэгузехьэным пылъ гуэныхьышхуэр къемэт махуэм мафIэ гуащIэкIэ зэрапшыныжынур. Алыхьыр зыгъэгубжь Iуэхугъуэщ бзэгур. ДыкъэзыгъэщIам цIыхуфIхэм дахимыбжэмэ, сыт и мыхьэнэжыр дунейм дыщIытетым?
КъурIэным къыщокIуэ: «Уа, Iиман къэзыхьахэ! Фи мылъкумрэ бынымрэ зыдевгъэхьэхыу, Алыхьыр зыщывмыгъэгъупщэ. Апхуэдэу зыщIэращ унэхъуар. Дэ фэтта мылъкум фIы къыпэвгъакIуэ, ажалыр къыфлъэмыIэс щIыкIэ. Ар къызылъыIэсым жиIэнущ: «Уэ, си Тхьэ! ТIэкIу сыбгъэпсэужамэ, сэдэкъэи стынт, цIыхуфIхэми ящыщ сыхъунт». Зи ажал къэсам Алыхьым хуигъэIэпхъуэркъым. Къытщхьэщытыр щыгъуазэщ фэ фщIэм».
Iэят лъапIэм щыгъуазэ дещI, тIэщIэкIа зы дакъикъэми къызэрытхуемыгъэгъэзэжынум. Бзэм къыпыкIа зы псалъэ закъуэкIэ цIыхум и насыпыр пхуэкъутэнущ. Зы анэ къилъхуахэр, зэщхьэгъусэхэр, зэныбжьэгъухэр, зэгъунэгъухэр зэфIэбгъэкIуэды-фынущ. А хьэл мыхъумыщIэр зыхэлъхэр Алыхьым апхуэдизкIэ фIэлъагъугъуейщи, Тхьэм и псалъэу КъурIэным къыщокIуэ: «ДыкъэзыгъэщIам фIэфIкъым псалъэ щызэрахьэм деж, лажьэ имыIэу лей зытехьам къищынэмыщIа. Альыхьым псори зэхех, елъагъу». (ЦIыхубзхэр). Мы IэятымкIэ Къытщхьэщытым къыдгурегъаIуэ, бзэгузехьэхэр и пащхьэм зэрыщыпудыр, ар зэрыхьэрэмышхуэр, абыхэм къемэт махуэм жэуап ткIий зэрахьынур. Лажьэ имыIэу лей зытехьахэм я гукъеуэр яIуатэкIэ гуэныхь къахьынукъым, ауэ абы щыгъуэми лей зылъысар зыми IейкIэ тепсэлъыхьи игъэпуди хъунукъым. Алыхьым бгъэдилъхьэу, лей зезыхьам хуигъэгъуфмэ, абы Iиман щыпкъэ иIэу аращи, апхуэдэхэм папщIэ КъурIэным къыщыкIуащ: «Залымыгъэм пагъэувыжыр залымыгъэщ. Ауэ ар игъэгъуу екIужым Тхьэм и фIыщIэр къихьынущ. Шэч хэлъкъым Алыхьым хабзэншагъэр зэримыгъэгъум».
НэгъуэщI Iэятым къыщокIуэ: «Уа, Тхьэр зи фIэщ хъуахэ! Зыщыфхъумэ псалъэ зехьэным — ар хьэрэмщ. Зым и щIыбагъкIэ адрейр фыхуэмыпсалъэ. Дунейм ехыжа фи анэ къилъхуахэм я лыр фшхыну фыхуей? Ар фэркIэ гущыкIыгъуэкъэ?! АтIэ фыщышынэ Алыхьым. Тхьэм гущIэгъу хэлъщ». (Пэшхэр).
бзэгузехьэныр ДыкъэзыгъэщIам апхуэдизкIэ и жагъуэщи, ар хуегъадэ хьэдрыхэ щыIэ анэкъилъхум и лыр зышхым.
Алыхьым и цIэхэм ящыщщ «Тэууаб» (тобэр къабыл зыщI) цIэ лъапIэр. Псалъэ зевмыхьэ, тобэ къэфхьыж, гурэ псэкIэ тобэ къэзыхьыжым и лъэIур Тхьэм къабыл ещI.
Алыхьым и пщылIхэм апхуэдизкIэ гущIэгъу къытхуащIри, зы фIы закъуэ тщIамэ, абы къыпэкIуэу псапэу 10-м щыщIэдзауэ 70-м нэс тхуетх. Ди гум къэкIа фIыр тщIэну тхузэфIэмыкIами, дигу къызэрыкIа къудейм щхьэкIэ псапэ тхуетх. Iей зыщIам хуитхыр ищIам пэкIуэ гуэныхьщ.
Ислъамым и телъыджагъэхэр
Мазэр зэрызэгуэкIар Мухьэммэд бегъымбар лъапIэм и зэманым къэхъуа телъыджэхэм ящыщ зыщ. ЛIыкIуэм и ныбжьыр илъэс 52-м иту джаурхэм къыжраIат: «Уэ Алыхьым урилIыкIуэр пэжмэ, мо мазэр тIууэ зэгуэгъэкI». А псалъэхэр зэхэзыха бегъымбарым и Iэхэр иIэту Тхьэм щелъэIум, мазэр тIууэ зэгуэкIат (Алыхь IэмыркIэ). Ар зылъэгъуа джаурхэм ягъэщIэ-гъуащ: «Мухьэммэд телъыджэ ищIащ».
Ислъам диным и телъхьэхэм я нэхъыбэм ущрихьэлIэр ар къыщежьа КъуэкIыпIэ Гъунэгъуракъым, атIэ Индонезие къэралыгъуэрщ. Абы щопсэу муслъымэн мелуани 184-рэ.
Индием щыпсэу муслъымэнхэр бжыгъэкIэ нэхъыбэщ Сирием, Иракым, Иорданием, Палестинэм, Хьэрып хытIыгу ныкъуэм зэхэту щыпсэухэм нэхърэ.
Мухьэммэд бегъымбарым и Iумэтхэр лIыкIуэу щыIам я Iумэтхэр зэхэту зэрыхъуу щытам нэхърэ нэхъыбэт.
Нэхъ джаур дыдэхэм ящыщу щыта Абу Джахьил зыгуэр макъкIэ КъурIэным къыщеджэкIэ щэхуу щIэдэIуу щытащ, и псэр игъэтыншын папщIэ.
Дунейм муслъымэну мелард 1,6-м щIигъу тетщ, Урысей Федерацэм ахэр мелуан 30-м щынос.
Мухьэммэд цIэр дуней псом щынэхъ цIэрыIуэ дыдэщ.
Европэм хыхьэ къэралхэм ящыщу Албанием и закъуэщ муслъымэну процент 90-м щIигъу щыпсэур.
Оксфордрэ Кемб-риджрэ я университетхэм япэ дыдэу къыщIэкIа студентхэр зэреджа математикэ, химие, медицинэ, астрономие тхылъхэр зытхахэр муслъымэнхэщ.
Батский Аделард дуней псом щыцIэрыIуэ щIэныгъэлI зыщIар муслъымэнхэм я тхыгъэхэр латиныбзэкIэ зэрызэридзэкIыжаращ.
Бегъымбарым и мэжджыту Сауд Хьэрыпым и Мадинэ щIыпIэм дэтым хэлъ бжэм и хьэлъагъыр тонни 5 мэхъу.
Дэ къытхуатх
Духьэшы
«НэхъыжьыфI зиIэм фIыгъуэр и куэдщ» жызыIам, гъащIэм и щIэм щIэмыплъауэ а гупсысэр къыхуэкIуакъым. Ахэр щыIэхукIэ, насыпыншэ ухъунукъым, уи Iуэху дэкIынущ, зыбузэщIынущ, бэIутIэIуми упэIэщIэнущ.
Бахъсэн районым хыхьэ Ислъэмей къуажэшхуэм нэхъыжьыфIу дэсыжыр, ди жагъуэ зэрыхъущи, мащIэ дыдэщ. Абыхэм ящыщщ илъэс куэдкIэ колхозым хэлэжьыхьа, мы зэманым дин Iуэхухэр тхузезыхьэ ЗэкIурей Хъусен. Къыхэзгъэщыну сыхуейт абы хуэдэ цIыху гуапэхэр, хьэлэлхэр, емызэшыжхэр, гузэвэгъуэ къызытепсыхахэм сыткIи щIэгъэкъуэн яхуэхъухэр зэрымащIэр. И гъащIэр дахэу, узыншэу иджыри илъэс куэдкIэ ар тхуэпсэуну ди гуапэщ.
Къардэн Мухьэмэд.
Дунейм и мэжджыт цIэрыIуэхэр
Сытым дежи щIыхуу зэщIоблэ
Малайзием тхьэелъэIупIэ нэхъ ин дыдэу щыIэ «Мэжджыт щIыхур» пащтыхь Салахьудин Абдул Хьэзиз 1982 — 1988 гъэхэм иригъэщIащ. Азэн джапIэу плIы иIэщ, дэтхэнэми метри 150-рэ я лъагагъыу.
Хъурейуэ къытралъхьа и щхьэр дуней псом щынэхъ екIу дыдэхэм ящыщщ икIи абы и теплъэм къы- хэкIыу «Мэжджыт щIыхукIэ» йоджэ. Ар апхуэдизкIэ инщ, дахэщи, Куала-Лумпур къалэм жэщми махуэми къыдощ. А ТхьэелъэIупIэм цIыху мин 16 зэуэ щIохуэ.
