ФIыр щынэхъыбэщ ди республикэм
Белгород кооперацэмкIэ, экономи-кэмрэ правэмкIэ дэт университетым (БУКЭП) и къудамэу Налшык къалэ щыIэм щIэныгъэ-практикэ конференц щекIуэкIащ. Ар теухуауэ щытащ Урысей Федерацэм и щIыналъэхэм я социально-экономикэ зыужьыныгъэм щIэныгъэм щиубыд увыпIэмрэ щигъэзащIэ къалэнымрэ.
Институтым и унафэщI Щоджэн Ахьмэд къопсалъэ. Япэу къэпсэлъащ БУКЭП-м и къудамэу Налшык дэтым и унафэщI, профессор Щоджэн Ахьмэд.
ЗэIущIэм кърихьэлIахэр фIэхъус псалъэкIэ къригъэблэгъа нэужь, Щоджэным жиIащ конференцым еджапIэ зэмылIэужьыгъуэу 15-м, щIыналъиблым я лIыкIуэхэр, щIэныгъэлIхэр зэрыхэтыр.
Апхуэдэуи къыхигъэщащ дунейм и къэкIуэнур зыхуэдэнур еджапIэ нэхъыщхьэхэм куэдкIэ зэрелъытар, я пщэ къалэнышхуэ къызэрыдэхуэр, щIэныгъэрылажьэхэм я гуащIэр дыкъэзыухъуреихь дунейм и сэбэпу зэрыщытыпхъэр. Ахьмэд жиIащ щIэныгъэ-къэхутэныгъэм и мыхьэнэр дуней псом къазэрыщыгурыIуам и мызакъуэу, а унэтIыныгъэм иужьрей зэманым хуэфащэ гулъытэ игъуэт зэрыхъуар. 2030 гъэ пщIондэ ди республикэм зэрызрагъэужьыну щIыкIэр яубзыхуащ, абы ипкъ иткIэ, гулъытэ хэха хуащIынущ къежьэ IэмалыщIэхэм, дунейм и зыужьыныгъэм къыщагъэсэбэпыну щIэныгъэ къэхутэныгъэхэм.
Техникэ щIэныгъэхэм я кандидат, Москва и экономикэ центрым и унафэщI Кравцовэ Лилие тепсэлъыхьащ иджырей экономикэмрэ щIэныгъэмрэ я зэпыщIэныгъэм.
Азизовэ Галинэ. Дербент къалэ Абы къызэхуэсахэм яжриIащ еджапIэ нэхъыщхьэ къэзыухам и IэщIагъэм и хъер илъагъуу, абыкIэ зыхэпсэукIын мылъку кърилэжьыфу щытын зэрыхуейр. ХьэщIэм и псалъэхэм къыхигъэщащ республикэм исхэр тIэкIу щхьэхынэу къызэрилъытэр.
— Къэбэрдей-Балъкъэрыр зыгъэпсэхупIэ дэгъуэщ, мылъку зэрыпщIыфын Iэмал куэд фиIэщ, — жиIащ Лилие. — Туризмэм зыужьыныгъэ щигъуэта къэралхэр къулейщ, абы къыпэкIуэ ахъшэр бюджетым хэлъхьэныгъэфI хуохъу. Абы къищынэмыщIауэ, лъэпкъым и блэкIар къызыхэщыж, къызытещыж хьэпшып цIыкIухэр а щIыпIэхэм щыпщэмэ, абыхэм республикэм и цIэр ягъэIунущ, и хъыбар яIуэтэнущ. Фи бэзэрхэм телъым и ныкъуэр, тыкуэнышхуэхэм я гугъу умыщIыххи, къыщагъэкIар республикэракъым. Ари ахъшэ къэлэжьыпIэм и зы Iыхьэщ, нэгъуэщI щIыпIэ къраш ерыскъыхэкIыр и уаситIкIэщ къызэрыфхуашэр, мис ахэр зыужьыныгъэм зэран хуохъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я кандидат, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрым и институтым и унафэщIым и къуэдзэ Къудей Валерэ и гугъу ищIащ я институтым зэфIигъэкI Iуэхухэм. Абы къыхигъэщащ институтым щрагъэкIуэкIа щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэм папщIэ грантибл, сом мелуан тхурытху хъууэ, къызэрыратар.
КъБР-м Спортымрэ туризмэмкIэ и министерствэм и къудамэм и унафэщI ТIымыжь Хъусен тепсэлъыхьащ ди лъахэм туризмэм зыщегъэужьыным ехьэлIауэ щыIэ лъэпощхьэпохэмрэ абыхэм я хэкIыпIэу илъагъухэмрэ.
— Урысей Федерацэр зэрыщыту къапщтэмэ, ди республикэр щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэмкIэ нэхъ къулейхэм ящыщщ. Ди щIыналъэр зэрыдахэм къищынэмыщIауэ, абы псы хуабэ (хущхъуэ) щыIэщ, Тамбукъан гуэлым и ятIагъуэр узыншагъэм дежкIэ сэбэпышхуэщ, зэнзэныпсу къыщIэж нарзаныпс хущхъуэр зэмылIэужьыгъуиплI мэхъу. Ди хьэуам и къабзагъымрэ мыбы хущхъуэгъуэ хэлъу къыщыкI удзхэмрэ а псом хэплъхьэжмэ, шэч лъэпкъ хэмылъу зэрыжэнэт щIыналъэр хьэкъ пщохъу. Иужьрей зэманым туризмэм егугъуу зрагъэужь. НобэкIэ ди республикэр хьэзырщ зыгъэпсэхуакIуэ къыхуеблагъэ цIыху мин 15-р игъэхьэщIэну. ТIымыжьым зэрыжиIамкIэ, икъукIэ зэран мэхъу республикэм къыщыхъу Iуэху мыхъумыщIэхэр.
Конференцым хэтхэр.
— Ди жагъуэ зэрыхъущи, иужьрей зэманым, ди лъахэм теIукIа цIэ жагъуэм зыгъэпсэхуакIуэхэр IуегъэщтыкI. Пэжыр жытIэнщи, нобэкIэ зызыщыбдзеин хуэдэ Iуэху республикэм щекIуэкIыркъым, ауэ хъыбар псоми я къигъэхъуапIэ Интернетым Къэбэрдей-Балъкъэрым теухуауэ фIы лъэпкъ «щызекIуэркъым». Зи цIэр зэ IейкIэ Iуа зыгъэпсэхупIэм куэдрэ цIыху къыпхуешэлIэжыркъым. Ауэ щыхъукIи, фIыр щынэхъыбэщ ди республикэм, — къытригъэзэжащ ТIымыжьым и псалъэхэм.
ЗэIущIэр махуитIкIэ екIуэкIащ. Конференцым хэта дэтхэнэми и Iуэху еплъыкIэр къигъэлъэгъуэну, лэжьыгъэм и пIалъэкIэ зэхъуэжэну Iэмал иIащ.
Щомахуэ Залинэ.
