Пасэрей олимпым мафIэр щыщIагъанэ
2020 гъэм Токио щекIуэкIыну зи чэзу Гъэмахуэ Олимп Джэгухэм щIадзэным мазиплIым щIигъу иIэжу, зэрыхабзэу, Пасэрей Олимпым зэхьэзэхуэм къыщхьэщытыну мафIэр щыщIагъэнащ.
Пасэрей Олимпым илъэс минищ нэблагъэ ипэкIэ мыпхуэдэ зэпеуэ инхэр щекIуэкIын папщIэ щаухуа стадионым къыхэнэжам и деж 2020 гъэм гъатхэпэм и 12-м и шэджагъуэм президент гвардиер япэу къекIуэлIащ. Абы кIэщIу иужь итт зэхьэзэхуэ телъыджэр дуней псом тыгъэ хуэзыщIа Алыджым и нобэрей Iэтащхьэ Павлопулос Прокопис, и блыгущIэтхэм къаухъуреихьауэ. ЗэIущIэм, дауи, кърихьэлIат Дунейпсо Олимп Комитетым и тхьэмадэ Бах Томасрэ Алыджым и Олимп Лъэпкъ Комитетым и пашэ Капралос Спиросрэ. Официальнэ лIыкIуэхэр псори зэхэту цIыху блыщIым щIигъуртэкъым. ХьэщIэ зэкъуэтIакIуэр, Iуэхур зэрекIуэкIыр тезых, абы тетхыхь операторхэмрэ журналистхэмрэ хыумыбжэмэ, олимп мафIэм и щIэгъэнэныр мы гъэм стадион нэщIым щызэхэтауэ пхужыIэнущ. Нэхъапэм, илъэсиплI къэс зэ къэхъу телъыджэм еплъыну къызэхуэсырт дунейм и щIыпIэ псоми къикIа цIыху минхэр. Иджы Алыджым и Олимп Лъэпкъ Комитетым и унафэкIэ, коронавирусым зыщахъумэн папщIэ, Iуэхум емыпха зыри абы бгъэдагъэхьакъым.
Олимп гимныр ягъэзэщIа иужькIэ, пасэрей стадионым олимп ныпыр щаIэтащ. АдэкIэ, къыкIэлъыкIуэ Олимпиадэр щекIуэкIыну Япониемрэ ар къыщежьа Алыджымрэ я къэрал гимнхэр ягъэзащIэри, я бэракъхэри яIэтащ. Хъуэхъу псалъэхэр жаIащ Пасэрей Олимпым и нобэрей мэр Георгиопулос Йоргос, «Токио-2020» къызэгъэпэщакIуэ гупым и лIыкIуэ щхьэхуэ Эндо Тосиаки, Дунейпсо Олимп Комитетым и тхьэмадэ Бах Томас, Алыджым и Олимп Лъэпкъ Комитетым и пашэ Капралос Спирос сымэ.
А псом иуэжькIэ, античнэ щыгъынхэмкIэ хуэпа динзехьэ бзылъхугъэхэм Герэ пасэрей алыдж тхьэелъэIупIэм и деж дыгъэпсымкIэ олимп мафIэр щыщIагъэнащ. Нэхъапэм екIуэкIыу щыта дауэдапщэ инхэри абы иращIылIащ.
Пасэрей Олимпым щыщIагъэна мафIэр къегъэжьапIэ хуэхъуащ абдежым щыщIэдзауэ зэIэпахыурэ Токио зэрынахьэсынум. Абы километр 3200-рэ Алыджым и щIыналъэм щызэпичынурэ, гъатхэпэм и 19-м Афины и «Панатинаикос» стадионым XXXII Гъэмахуэ Олимп Джэгухэм я къызэгъэпэщакIуэ японхэм щратыжынущ. МазиплIым щIигъум къриубыдэу дунейм и щIыпIэ куэдыр къызэринэкIынурэ, зэхьэзэхуэр къыщызэIуахыну бадзэуэгъуэм (июлым) и 24-м Токио и Олимп стадионым ар ирахьэлIэнущ.
Апхуэдэу къэхъунущ дуней псор зэхэзехуэн, цIыхуитI зэкIэлъымыкIуэжу, сэлам зэрамыхыжу зыщIа коронавирус уз зэрыцIалэр къахузэтегъэувыIэмэ, и хущхъуэгъуэ къахуэгъуэтмэ. Куэд зэрыщыгъуазэщи, нобэкIэ абы зэщIищтащ къэрали 115-м щыпсэу цIыху мини 120-м щIигъу. Махуэ къэс къахохъуэ апхуэдэхэм я бжыгъэм икIи ар хуабжьу узыгъэпIейтейщ.
Китайм и Ухань щIыпIэм нэгъабэ и кIэухым къыщыхъея уз зэрыцIалэм егъэлеяуэ псынщIэу зеубгъу икIи дунейм и щIыпIэ псори зэщIищтауэ жыпIэ хъунущ. Ар къазэрыхуэмыгъэувыIэм игъэгужьеяуэ экономикэ, политикэ зэхуэс инхэр ягъэIэпхъуэ, коронавирусым зыщахъумэн я гугъэу къэралхэм я гъунапкъэхэр кърагъэбыдэкI, хамэ дэнэ къэна, нэгъуэщI щIыпIэхэм щыIахэр зыхамыгъэхьэжу. Абы къыхэкIыу, дауи, спорт зэхьэзэхуэхэри къызэтрагъэувыIэ, цIыху куэд зэрыхэтым, къызэрырашалIэм папщIэ. ХоккеймкIэ, лъэрыжэкIэ фигурнэу къэжыхьынымкIэ дунейпсо чемпионатхэр ягъэIэпхъуащ, футболымкIэ къэрал зэхьэзэхуэхэр къызэтрагъэувыIащ, топджэгумкIэ Европэм и чемпионатым и кIэух зэпеуэри щыIэну фIэщщIыгъуейщ. А псом ищIыIужкIэ, дэтхэнэ зы спортсменри къыхуэмыгъэсу зыпэплъэ Гъэмахуэ Олимпиадэм иращIэнур ямыщIэу къызэгъэпэщакIуэхэмрэ къулыкъущIэхэмрэ гупсысэ куум хэтщ.
«Токио-2020» комитетым хэт Такахаси Харуюки Олимп Джэгухэр илъэс-илъэситIкIэ ягъэIэпхъуэнкIэ хъуну иджыблагъэ зэрыжиIам псалъэмакъышхуэ къикIащ. АрщхьэкIэ МОК-м и Iэтащхьэ Бах Томас, коронавирусым зэрызиужьымрэ спорт зэхьэзэхуэхэр къэрал куэдым къызэрыщызэтрагъэувыIэмрэ зыщигъэгъуэза иужькIэ, Японием щыIэну Олимпиадэм шынагъуэшхуэ къызэрыщхьэщыхьар къыхигъэщын хуей хъуащ. АдэкIэ къэхъунур Тхьэшхуэм фIэкIа зыми ищIэркъым.
Олимп Джэгухэр къызэгъэпэщынымрэ егъэкIуэкIынымрэ хуабжьу мылъкушхуэ зытекIуадэ Iуэхугъуэ хъуащ. Къапщтэмэ, Токио щыIэн хуей зэхьэзэхуэм Японием нобэр къыздэсым доллар мелард 12-м щIигъу хилъхьакIэщ. Стадион абрагъуэхэр ищIащ, нэгузегъэужь щIыпIэхэр, вокзал ехьэжьахэр, дагъуэншэ гъуэгухэр ящIащ, коммерцэ, рекламэ зэгурыIуэныгъэхэр зэращIылIащ, стадионым зэрихьэну билет мелуанхэр ящащ, хьэщIэщхэм пэшхэр пасэу минищэ бжыгъэкIэ щаубыдащ. Токио Олимпиадэ щамыгъыIэмэ, Японием псори зэхэту доллар мелард 75-м нэблагъэ фIэкIуэдыну къалъытэ. Ар а къэралыр зыпэмылъэщын удын хьэлъэщ, и экономикэр дуней псом щынэхъ лъэщхэм ящыщ зыуэ зэрыщытым хуэдэу. А шынагъуэр къамыгъэхъун папщIэ сытри ялэжьэнущ, ауэ лIо ящIэнур коронавирусым пэмылъэщыххэ хъумэ? Олимп Джэгухэм я хьэтыркIэ ЩIы хъурейр уз зэрыцIалэм нэхъри зыщIрагъэщтэн? ФIэщщIыгъуейщ.
Токио щызэхэтыну Олимпиадэр къызэIуахыным иджыри мазиплIым щIигъу иIэжщ икIи щытыкIэм Iэджэрэ зихъуэжыфынущ. Апхуэдэу къэмыхъумэ-щэ? ХэкIыпIэ зыбжанэ нобэкIэ къагъэлъагъуэ:
1. Олимп Джэгухэр бжьыхьэм ягъэIэпхъуэнущ, абы ирихьэлIэу коронавирусыр сабырыжмэ. Апхуэдэу ящIмэ, Олимпиадэр щекIуэкIыну щIыпIэхэм яфIэкIуэдынур куэдкIэ нэхъ мащIэ хъунущ, лейуэ зэман кIыхькIэ спорт ухуэныгъэхэр Iуэхуншэу ямыIыгъыу. Зи мылъку хэзылъхьахэмрэ телевиденэмрэ я Iуэхухэри хэплъэгъуащэу щытынукъым. Пэжщ, дунейпсо спорт календарыр къутэнущ, ауэ нэхъ пасэу зыгуэрым траухуэмэ, ари яхузэблэгъэкIынущ.
2. И чэзум ирагъэкIуэкIынущ, ауэ зэхьэзэхуэм еплъыну цIыхухэр стадионхэм ирагъэхьэнукъым. Олимп Джэгухэм зи мылъку хэзылъхьахэмрэ теленатынхэр къызэзыгъэпэщхэмрэ арэзы хъунущ. Ахэращ олимп зэщIэхъееныгъэм илъэс къэс ику иту доллар мелардрэ ныкъуэрэ къахуэзыхьыр. КъищынэмыщIауэ, коронавирусым зиубгъунымкIэ шынагъуэр нэхъ мэщIэнущ. Абы щыгъуэми хэщIыныгъэшхуэхэр къызэгъэпэщакIуэхэм яхьынущ, стадионхэм зэрихьэну билетхэмрэ хьэщIэщхэмрэ щIэупщIэ яIэнукъыми. ЗыплъыхьакIуэхэми хэхъуэшхуэ къыхуахьынут. А псом ищIыIужкIэ Олимп Джэгухэм сыт я мыхьэнэр лъэпкъхэр зэкъуэгъэувэнымрэ зэкIэлъыгъэкIуэнымрэ зи къыхуеджэныгъэ нэхъыщхьэ зэхьэзэхуэм спортсменхэм фIэкIа, ахэр дэзыIыгъыну, тезыгъэгушхуэну цIыху минхэр хэмытмэ?!
3. Зы илъэскIэ Олимп Джэгухэр ягъэIэпхъуэнущ, а пIалъэ дыдэхэм техуэу. Коммерцэ, рекламэ зэгурыIуэныгъэхэр зы илъэскIэ ягъэIэпхъуэри зэфIэкIащ, къызэрымыкIуэ щытыкIэ зэрихуам къыхэкIыу. АрщхьэкIэ, къызэгъэпэщакIуэхэм а зэман кIыхьым олимп объектхэр къызэрагъэсэбэп щымыIэу яIыгъын хуейщ - абы лейуэ мылъкушхуэ текIуэдэнущ. Олимпиадэм щхьэзакъуэ зэпеуэхэм щыхэтынухэри щIэрыщIэу ягъэбелджылын хуей хъуфынущ.
4. ИлъэситIкIэ ягъэIэпхъуэнущ. Зэман нэхъ яIэнущ Олимпиадэр дунейпсо спорт календарым хагъэзэгъэну. АрщхьэкIэ объектхэм я зехьэным нэхъыбэж текIуэдэнущ. КъищынэмыщIауэ, Гъэмахуэ Олимп Джэгухэр ЩIымахуэ Олимпиадэр щыщыIэну илъэсым техуэнурэ, хьэлъэ хъунущ. Мыхьэнэшхуэ зиIэ футболымкIэ дунейпсо чемпионатым и кIэух зэпеуэхэри а гъэм екIуэкIынущ. Спонсорхэм а псори мылъкукIэ яхуэгъэкъарууну фIэщщIыгъуейщ.
5. Токио-2020-р Париж-2024-м и пIэ ирагъэувэнущ. КъызэгъэпэщакIуэхэри адрей псори абы арэзы ищIын хуэдэщ. АрщхьэкIэ спортсмен куэдым зы олимп лъэхъэнэ яфIэкIуэдынущ. Пэжщ, коронавирсым абы ирихьэлIэу текIуэнкIи хъунщ, ауэ хэт жызыIэфынур нэгъуэщI уз зэрыцIалэ, нэхъ Iеижу, къыкъуэмыкIыну?!
Зэрынэрылъагъущи, хэкIыпIэ гуэрхэр щыIэщ, ауэ псори хэщIыныгъэ инхэр къэзыхьхэщ. Аращи, Дунейпсо Олимп Комитетми Япониеми я лъэкI къагъэнэнукъым 2020 гъэм я Олимп Джэгухэр и чэзум ирагъэкIуэкIын папщIэ. Дэри, спортсменхэри, нэгъуэщI цIыху мелуанхэри абы дыщIохъуэпс.
Сурэтхэм: Пасэрей Олимпым и нобэрей мэр Георгиопулос Йоргос хьэщIэхэм фIэхъус гуапэ ярех.
Герэ пасэрей алыдж тхьэелъэIупIэм и деж олимп мафIэр щыщIагъэнащ.
ГуфIэгъуэм и хъыбарегъащIэ.
Олимп мафIэр ирахьэжьэ.
Токио-2020-м хуэкIуэ гъуэгуанэм тоувэ.
Дунейпсо Олимп Комитетым и тхьэмадэ Бах Томас гупсысэ куум хэтщ.
Жыласэ Заурбэч.
