Къанокъуеи дэтщ мэжджыт
Ставрополь крайр иухыу Краснодар щIыналъэм ущихьэм деж япэу ухуозэ адыгэ къуажи 3 щыпсэу Успен районым. Псыжь и Iуфэм къетIысэкIа Кургъуокъуей нэхъыбэу дэсыр беслъэнейхэрщ. Ахэр цIыху миным щIегъу. Уарпыпсым дэкIуэ щIыпIэр псэупIэ зыхуэхъуа Щхьэщэхуж жылэр хуэди 4-м нэскIэ нэхъ инщ Кургъуокъуейм нэхърэ. Абы щопсэу цIыху мини 4-м нэблагъэ: бжьэдыгъухэр, абазэхэхэр, беслъэнейхэр, къэбэрдейхэр.
Адыгэ къуажи 3-м щыщу нэхъ цIыкIущ Къанокъуейр. Абы нэхъыбэу щыпсэур къэбэрдейхэрщ. ЦIыху 400 фIэкIа зыдэмыс жылэм и псэукIэр ефIакIуэ зэпытщ. Иджыблагъэ абы къыщызэIуахащ мэжджытыщIэ. Къуажэдэсхэр хуабжьу щыгуфIыкIащ илъэс 16 лъандэрэ екIуэкI ухуэныгъэр и кIэм зэрынэсам.
— ТхьэелъэIупIэ унэ дяпэкIэ дызэриIэнум хуабжьу дыщогуфIыкI къуажэдэсхэр. Ар ди мылъку хьэлэлрэ къарукIэ дэ езыхэм духуэжауэ жыпIэ хъунущ, — жаIэ къанокъуейдэсхэм. — ИпэкIэ дэ нэмэз тщIыну дыкIуэу щытащ Щхьэщэхуж къуажэм я мэжджытым. Иджы, Алыхьым и шыкуркIэ, апхуэдэ гугъуехьхэр ттелъыжынукъым: ди жылэми щаухуащ ТхьэелъэIупIэ дахэ. Зыужьыныгъэ, фIыгъуэ, узыншагъэ къытхурырехь абы къуажэдэсхэм.
КъатитIу зэтет мэжджытыр Краснодар крайм щылажьэхэм ящыщу еханэщ. Абы зэуэ Тхьэ щелъэIуфынущ цIыху 200-м щIигъу. Иджырей технологие мардэхэм ипкъ иткIэ яухуа а унэшхуэм цIыхухъухэмрэ бзылъхугъэхэмрэ нэмэз щащIыну пэшхэр зэпэщхьэхуэщ. Ахэр Iэхуитлъэхуитщ, нэхущ, алэрыбгъу екIухэр лъэгухэм идзащ. КъинэмыщIауэ, мэжджытым и пщIантIэм щаухуащ сабийхэм папщIэ ут цIыкIу, шхапIэ, цIыкIухэри инхэри КъурIэным щыхурагъэджэну мыдрисэ.
Iуэхум иращIэкIа гуфIэгъуэ зэхуэсыр къызэIуихащ икIи иригъэкIуэкIащ Къанокъуей жылэм и Iимам Хъущт Мурат.
— Ди къуажэм мэжджыт дяпэкIэ дызэриIэнур мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхугъуэщ абы щыпсэу дэтхэнэм и дежкIи. Абы и бжэхэр псоми дапщэщи яхузэIухащ, — жиIащ Хъущтым. — Къанокъуейдэсхэм яхэткъым мэжджытым и ухуэныгъэм зи къаруи, зи мылъкуи, уеблэмэ зи псэм щыщ Iыхьэ хэзымылъхьа. Угъурлы тхурырехъу а ТхьэелъэIупIэр псоми.
Къуажэдэсхэм я гуфIэгъуэр даIыгъыну зэIущIэм кърихьэлIащ адыгэхэр щыпсэу щIыналъэхэм, гъунэгъу жылэхэм я лIыкIуэхэр. Къанокъуейдэсхэм хъуэхъу псалъэхэмкIэ зыхуагъэзащ КъБР-м и Iимам Дзасэжь Хьэзрэталий, Адыгеймрэ Краснодар краймрэ я Iимам Къардэн Аскэрбий, Кавказ Ищхъэрэм и Iимам Бердыев Исмэхьил-хьэжы, Осетие Ипщэмрэ Ищхъэрэмрэ я Iимам Гацалов Хьэжмурат, Адыгэ Республикэм Жылагъуэ, дин, лъэпкъ IуэхухэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщI Щхьэлахъуэ Аскэр, ДАХ-м и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий, Москва щылажьэ мэжджытхэм я Iимамхэр.
Мэжджытыр къыщызэIуахым иращIэкIа дауэдапщэм апхуэдэу хэтащ КъБР-м и Парламентым «Захуагъэ здэщыIэ Урысей» политикэ партым щиIэ фракцэм и унафэщI Кебеков Владимир, «Россельхозцентр»-м КъБР-м щиIэ къудамэм и унафэщI Блий Станислав, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, УФ-м щыпсэу адыгэхэм я щэнхабзэ автономием и тхьэмадэ Уэхъутэ Александр, ЩIДАА-м и вице-президент, КъШР-м и тхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и гуащэ Бэчыжь Лейлэ, Ставрополь къэрал медицинэ академием и ВертеброневрологиемкIэ и клиникэу Нартсанэ (Кисловодск) щылажьэм и унафэщI, «Луч» санаторэм и дохутыр нэхъыщхьэ, мэжджытыщIэр къыщызэIуаха Къанокъуей къуажэм щыщ Лий Адэлджэрий сымэ, нэгъуэщIхэри.
ТхьэелъэIупIэр апхуэдэу Iэтауэ къызэIуаха нэужь, абы мэрем нэмэзыр щащIащ. ХьэщIэхэри хэгъэрейхэри иужькIэ пэрытIысхьащ гуфIэгъуэм къыхуащта ерыскъы къабзэ зытелъ Iэнэ берычэтхэм.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
