Къэралым и мэIуху
ШынагъуэншагъэмкIэ органхэм я лэжьакIуэхэм я махуэшхуэр дыгъуасэ, дыгъэгъазэм и 20-м, ягъэлъэпIащ. Дауи, абыхэм я япэ къалэныр къэралым и шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным ехьэлIащ. АрщхьэкIэ абыи къыщынэркъым: къэралым и сэбэп зыхэлъхэр быдэу пыщIащ жылагъуэм и зыужьыныгъэм, зэрыгурыIуэгъуэщи, лъэпкъ шынагъуэншагъэми.
СССР-м и зэманым зи гугъу тщIы гуфIэгъуэр Чекистым и махуэт. Ар къыщежьащ Урысейпсо чрезвычайнэ комиссэр къыщызэрагъэпэща 1917 гъэм. ИужькIэ ЧК-м и цIэр куэдрэ яхъуэжащ — НКВД, ОГПУ, МГБ, КГБ, ФСБ.
ЗэфIэува хабзэм тету шынагъуэншагъэмкIэ органхэм я лэжьакIуэхэм я махуэм абы егъэщIылIа гуфIэгъуэ Iуэхухэр ирагъэкIуэкIащ, ахъшэ саугъэтхэр зыхуэфащэхэм иратащ. Мы махуэр СНГ-м и нэгъуэщI къэрал зыбжанэми щагъэлъапIэ.
РСФСР-м и ВЦИК-м 1921 гъэм фокIадэм и 1-м къыдигъэкIа унафэмкIэ, Къэбэрдей автоном областыр къызэрагъэпэща иужь, щIыналъэщIэм псом япэу щызэфIагъэуващ Чрезвычайнэ комиссэр.
Апхуэдэ щIыкIэкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Къэралыгъуэм и махуэ фокIадэм и 1-р Урысейм и ФСБ-м КъБР-мкIэ и IуэхущIапIэм и дежкIэ гуфIэгъуэ тIуащIэщ.
Республикэм къэрал шынагъуэншагъэмкIэ и органхэм я тхыдэм увыпIэ щхьэхуэ щеубыд Хэку зауэшхуэм. Абы зэрыщIидзэу нэмыцэхэм КъБАССР-м къагъакIуэу хуежьащ мыбы бандит зэгухьэныгъэхэр щызэщIагъэуIуэну пщэрылъ зыщащIа гупхэр. Мурадыр зыхуэгъэзар лъэпкъхэр зэщыгъэIеинырт, IэщэкIэ зэщIэузэда цIыхухэм зыкърагъэIэтынырт. Зауэм и зэманым республикэм и чекистхэм Украинэмрэ Германиемрэ я щIыналъэхэм щагъэса тIасхъэщIэх-парашютист гупхэр зэтраукIащ. ПарашюткIэ кърадзыхахэм автоматхэр, кIэрахъуэхэр, радиостанц цIыкIухэр яIыгът. Языныкъуэхэм япщIэхэлът щхъухьхэр. Ахэр зэрахьэлIэн хуейт яубыд хъужыкъуэмэ, ардыдэхэр хадзэнут псыкъуийхэм, псыежэххэм. Совет паспортхэр, Дзэ Плъыжьым и зауэлIым и тхылъхэр я гуфIакIэхэм дэлът. ГъущI гъуэгухэр, заводхэр, фабрикэхэр якъутэну къалэн къыщащIат.
А псоми хахуэу япэщIэтащ КъБАССР-м къэрал шынагъуэншагъэмкIэ и органхэр…
МЫ ЗЭМАНМИ щытыкIэр ауэ жыжьэуи зэпIэзэрыткъым. Ди ныкъуэкъуэгъухэм Урысей Федерацэм и мыхьэнэр ягъэлъэхъшэну я мурадщ. Абыхэм къагъэув ЕтIуанэ дунейпсо зауэм кърикIуахэр зэрахъуэкIыжыну. Бзаджэнаджагъэ зы-хэлъ Iэмалхэр къагъэсэбэп. 2019 гъэм и закъуэ шынагъуэншагъэмкIэ органхэм нэгъуэщI къэралхэм я джасусу (шпионхэу) 230-м щIигъу яубыдащ. Урысейм и ФСБ-м КъБР-м щиIэ къудамэм и лэжьакIуэхэм террорист щIэпхъаджагъэу 5 къамыгъэхъуу къызэпаудащ, дин-экстремист зэгухьэныгъэу пщIы бжыгъэхэр лъэныкъуэ ирагъэзащ.
Зэрытлъагъущи, къэралым шынагъуэншагъэмкIэ и органхэм я лэжьыгъэм мыхьэнэшхуэ дыдэ иIэщ.
БАХЪСЭН Мухьэмэд.
