БОРЫКЪУЕЙ Борис Хъызыр и къуэр
Дунейм ехыжащ цIыху щыпкъэ, юрист, IэщIагъэлI Iэзэ, бэм я сэбэп зыхэлъхэм къащхьэщыжыным, республикэм хабзэр щыгъэбыдэным хьэлэлу хуэлэжьа Борыкъуей Борис Хъызыр и къуэр.
Борыкъуей Борис КъБАССР-м хыхьэ Аруан щIыналъэм щыщ Старэ Шэрэдж къуажэм 1935 гъэм дыгъэгъазэм и 23-м къыщалъхуащ. НэхъыфIхэм хабжэу курыт еджапIэр къиуха нэужь, ар 1953 гъэм щIэтIысхьащ Къэбэрдей пединститутым и физико-математикэ къудамэм. Япэ курсыр къиуха къудейуэ абы и еджэныр зэпигъэун хуей хъуащ, Совет Армэм къулыкъу щищIэну ираджэри. ИлъэсищкIэ и къалэныр ирихьэкIри, Борис и унэм къэкIуэжащ, юрист IэщIагъэр зригъэгъуэтыну мурад быдэ иIэу икIи и еджэным щыпищэжыну пединститутым игъэзэжакъым. Налшык къалэ дэт АТК №1-м шофёру щылажьэурэ, абы егугъуу зыхуигъэхьэзырырт Саратов дэт юридическэ институтым — юрист щIэныгъэ щрагъэгъуэту къэралым щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэ нэхъыфI дыдэхэм ящыщ зым — зэрыщIэтIысхьэным. 1959 гъэм абы и хъуэпсапIэр къехъулIащ — ар Курский Д. И. и цIэр зэрихьэу Саратов дэт юридическэ институтым и япэ курсым и студент хъуащ. Борыкъуейм нэсу къигъэсэбэпащ щIэныгъэ куу зригъэгъуэтыным хуэунэтIауэ къыхукъуэкIа Iэмал псо- ри.
Институтыр къиуха нэужь, 1964 гъэм мазаем и 1-м абы следователь нэхъыжьу лэжьэн щыщIидзащ Налшык къалэм и прокуратурэм. Япэ махуэм щегъэжьауэ зыкъигъэлъэгъуащ лэжьыгъэр фIыуэ зылъагъу, хэлъэт зиIэ, щIэныгъэфI зыбгъэдэлъ IэщIагъэлIу икIи мыгувэу, 1967 гъэм, ар хахащ Налшык къалэ судым и цIыхубэ хеящIэу. А махуэм къыщыщIэдзауэ абы и гъащIэ псор пыщIа хъуащ хеящIэ лэжьыгъэм.
Илъэс пщыкIутхум къриубыдэу Борыкъуейр хъуащ республикэм и судыщIэ Iулыдж зиIэхэм ящыщ икIи, фIыуэ зэрылажьэр къалъытэри, 1982 гъэм ар КъБАССР-м и Суд Нэхъыщхьэм и хеящIэу ягъэуващ.
Ди республикэм и хеящIэ куэдым я дежкIэ Борыкъуей Борис щапхъэу щытащ. Абы щхьэусыгъуи иIэт — нэгъэсауэ фIыуэ ищIэрт уголовнэ, граждан, лэжьыгъэ Iуэхухэм ехьэлIа хабзэхэр, юриспруденцэм и адрей унэтIыныгъэхэр, гудзакъэ хэлът, сыт щыгъуи захуагъэм и телъхьэт.
СудыщIэм и лэжьы- гъэм жэуаплыныгъэшхуэ пылъщ: цIыхухэм я гъащIэм теухуа унафэ махуэ къэс къэпщтэныр псантхуэм къытехьэлъэ Iуэхушхуэщ, щыуагъэ пIэщIэкIыну ущыхуимыт къалэн хьэлъэщ. Мыбдежым къыщыхэгъэщыпхъэщ Борыкъуей Б. Хъ. и нэIэм щIэту къащта суд унафэхэр сыт щыгъуи щIэныгъэм тету, лъабжьэ яIэу зэпкърыхауэ зэрыщытар. Абыхэм арэзы темыхъуэхэр Урысей Федерацэм и Суд Нэхъыщхьэм щытхьэусыхэжкIи, иужьрейри абы арэзы къытехъуэжырт, я лэжьэкIэм папщIи щытхъу къылъагъэсырт. Зыхэплъэ Iуэхухэр икъукIэ гугъут, зэхэзэрыхьат, цIыху куэд зэуэ уголовнэ жэуапым ешэлIэным теухуат.
Борис Хъызыр и къуэм и Iулыджыр суд зэгухьэныгъэм щыинт икIи арат абы дзыхь къыщIыхуащIар суд IэнатIэм и орган нэхъыщхьэ дыдэ къызэрагъэпэщагъащIэм — КъБР-м и ХеящIэхэм я квалификационнэ коллегием — и япэ унафэщIу щытыныр. Уи лэжьэгъухэм я Iуэху зехьэкIэхэр къэппщытэныр, абы елъытауэ ахэр судыщIэу бгъэувыныр е судыщIэм и къалэнхэр щхьэщыпхыныр — ар икъукIэ лэжьыгъэ гугъущ, ауэ Борыкъуейр Iуэхум фIы дыдэу пэлъэщырт, а къалэн гугъухэри хьэлэлу игъэзэщIащ.
Борыкъуей Б. Хъ. дэзыхьэх Iуэху куэд щыIэт, а псори къыумыбжэкIми хъунущ, ауэ зым и гугъу пщIыныр мыбдежым къыщозэгъ — абы зыхилъхьэ щымыIэу фIыуэ илъагъурт усэр икIи урыс усакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэр адыгэбзэм дахэу къригъэзагъэрт. Апхуэдэ лэжьыгъэу абы иIэр мащIэкъым.
Дэ тхэкIыжащ гъэсэныгъэ дахэ зыхэлъа цIыху къызэрымыкIуэр. Борыкъуей Борис Хъызыр и къуэм и фэеплъ нэхур сыт щыгъуи ди гум илъынщ, и цIэми хуэфэщэн увыпIэ щиубыдынщ республикэм и суд IэнатIэм.
КъБР-м и Суд Нэхъыщхьэм, республикэм
и щIыналъэ судхэм я лэжьакIуэхэр.
