Зи хъэтI зиIэж сурэтыщI
УФ-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, КъБР-м гъуазджэмрэ щэнхабзэмкIэ и къэрал саугъэтым, «Искусство народов мира», «Артиада России» дуней-псо саугъэтхэм я лауреат, УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт Акъсырэ Михаил и ныбжьыр жэпуэгъуэм и 30-м илъэс 60 ирикъуащ.
Акъсырэ МуIэедрэ Михаилрэ СурэтыщI гъуазджэм щIапIыкIа Михаил, дауи, абы дезыгъэхьэхар и адэ, япэ адыгэ профессиональнэ сурэтыщI, КъБР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Акъсырэ МуIэедщ. СурэтыщI Iэзэм и IэщIагъэр щапхъэ яхуэхъури, ехъулIэныгъэрэ зэфIэкIрэ къагъэлъагъуэу гъуазджэм ухуэзышэ гъуэгум пащащ и къуэ Михаилрэ и къуэрылъху Тамарэрэ. Я адэм, адэшхуэм хуэдэу, ахэр жанр, техникэ зэмылIэужьыгъуэм щолажьэ. Михаил республикэ, урысей, дуней-псо гъэлъэгъуэныгъэхэм зыбжанэрэ хэтащ, и лэжьыгъэхэр Налшык, Псыхуабэ, Дон Iус Ростов, Сочэ, Москва, Санкт-Петербург къалэхэм, Ставрополь, Краснодар крайхэм, Инджылызым, Германием, Тыркум, нэгъуэщI щIыпIэхэм щагъэлъэгъуащ. Апхуэдэ ехъулIэныгъэхэр куэд мэхъу.
Акъсырэм и юбилей выставкэ мыгувэу Москва къыщызэIуахынущ. Михаил и лэжьыгъэхэм щIэупщIэ ин яIэщ. Ахэр щахъумэ Налшык, Ставрополь щыIэ художественнэ музейхэм я фондхэм, Урысейм и щIыналъэхэм. КъищынэмыщIауэ, хамэ къэралхэм щыпсэу цIыху щхьэхуэхэми абы и сурэтхэр зэхуахьэс. И лэ-жьыгъэхэм апхуэдэ щIэупщIэ щIаIэр ар сыт щыгъуи щIэм зэрылъыхъуэрщ, къигъэсэбэп Iэмалхэм зэрызригъэужьырщ, зэманым пэджэж, цIыхухэм дэрэжэгъуэ езыт, я псэм дыхьэ сурэтхэр и Iэдакъэ къызэрыщIэкIырщ.
И лэжьыгъэхэм, портретхэм, натюрмортхэм Акъсырэм къыщигъэлъэгъуащ гур хэзыгъахъуэ бгы уардэхэр, щIыуэпсыр, гъэм и зэманхэм я теплъэ дахэхэр, удз гъэгъахэр, бзылъхугъэхэм я сурэтхэр, республикэм и теплъэхэр къызэрыщ и сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэр удэзыхьэхщ, узыгъэгупсысэщ. Абыхэм щыболъагъу щалъхуа щIыналъэм и щIыуэпсым хуиIэ лъагъуныгъэ иныр. СурэтыщIхэм зэрахьэлу, зи дуней лъагъукIэ зиIэж Михаил и лэжьыгъэхэм наIуэ къащI къызэрыгуэкI цIыхухэм гу зылъамытэ куэд. Аращ и сурэтхэр щIэщыгъуэ щIэхъум и зы щхьэусыгъуэри.
ГъащIэм и плъыфэхэр щызэхэухуэна и лэжьыгъэ щхъуэкIэплъыкIэхэмкIэ абы гъуазджэр фIыуэ зылъагъухэм я деж нихьэсыну, «яжриIэну» зыщIэхъуэпсым сыщыщIэупщIэм, Михаил жэуапу къызитыжар и сурэтхэм къыщигъэлъэгъуа гупсысэхэм нэхъыщхьэу щыпхышар цIыхухэм я гум дахагъэмрэ гуапагъэмрэ къыщигъэушынырщ, я псэм зригъэужьынырщ. Акъсырэ Михаил зэрыжиIэмкIэ, нигъэсауэ къилъытэ и лэжьыгъэхэм еплъыху, зыгуэрхэр щIэуэ хелъхьэж. Псом нэхърэ нэхъ игу дыхьэу къилъытэ сурэтхэр и адэ МуIэедрэ ипхъу Тамарэрэ я Iэдакъэ къыщIэкIахэрщ.
Адыгэ макъамэ. Сурэтыр Акъсырэ Михаил ищIащ.
Лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэр гъуазджэм, дахагъэм зэрызэришалIэм и щыхьэтщ Михаилрэ зыщыщ лъэпкъкIэ нэмыцэ и щхьэгъусэ Викториерэ. КъБКъУ-м и Педагогикэ колледжым и художественно-графикэ къудамэм илъэс зыбжанэкIэ щезыгъэджа, гобеленхэр гъэхьэзырыным дахьэх Викторие мы зэманым Михаил и гъусэу я мастерскойм щолажьэ. Абыхэм япхъу Тамарэрэ я къуэ Амырхъанрэ я адэ-анэм къадэкIуэу, яжь къыщIихуагъэнущ я адэшхуэ МуIэеди, я адэшхуэ Бюлл Лев (я анэмкIэ) Ставрополь къалэм и музей-заповедникым и сурэтыщI-реставраторт. ЗэрыцIыкIурэ гъуазджэм щIапIыкIа, и Iыхьлыхэр зи щапхъэгъэлъагъуэ Тамарэ адэ-анэм ар я IэщIагъэм пэIэщIэ ящIын мурадкIэ инджылызыбзэ, зэдзэкIакIуэ IэщIагъэр ирагъэгъуэтами, сурэт щIыным димыхьэхынкIэ Iэмал иIэтэкъым. Курыт еджапIэр къиуха нэужь, хъыджэбзым мурад быдэ ищIащ хуабжьу дэзыхьэх сурэт щIыным хуеджэну. ИкIи ар зригъэхъулIащ. Санкт-Петербург и Художественнэ школымрэ Гъуазджэхэмрэ щэнхабзэмкIэ и институтымрэ ехъулIэныгъэкIэ къиухащ. Иджыпсту Санкт-Петербург къалэм и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ, и щхьэзакъуэ гъэлъэгъуэныгъэхэр къызэригъэпэщащ. Тамарэ Москва щолажьэ, мастерской щиIэу. Амырхъан зыхуеджар менеджер Iэ-щIагъэрами, и унагъуэр зыхэт гъуазджэр, дахагъэр лэжьыгъэ хуэхъуащ. Ар дизайнерщ. Гу зылъыптэращи, Акъсырэхэ я сурэтыщIхэм я лэжьыгъэхэм нэхъыбэу гуапагъэр, нэхугъэр, хуабагъэр йобэкI. ГъащIэм, дыкъэзыухъуреихь дунейм, щIыуэпсым я теплъэ дахэ-хэр къызэрыщ а сурэтхэм ущеплъкIэ гур хагъахъуэ, гуапагъэм ухуагъэуш. Нэхъыщхьэращи, дэтхэнэ зыми иIэжщ нэгъуэщIхэм къащхьэщыкI хъэтI.
— Гъуазджэм дызэрыхэтрагъэнщ ди унагъуэр дыщIызэкъуэтыр, псалъэншэу дыщIызэгурыIуэр, тыншу дыкъыщIызэдекIуэкIыфыр, — жеIэ Михаил и щхьэгъусэ Викторие. — Акъсырэхэ я сурэтыщIхэм я лэжьыгъэхэм уакIэлъыплъмэ, абыхэм я щхьэхуэныгъэр плъыфэмрэ нэхумрэ зэрыщызэхэухуэнарщ. Михаил и лэжьыгъэм и пщIэр къызэралъытам и щыхьэтщ УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и дыщэ медалыр къызэрыхуагъэфэщар сурэтыщI гъуазджэм хуищIа хэлъхьэныгъэфIхэм папщIэ.
Акъсырэ Михаил ящыщщ гъуазджэм и дунейр хуэсакъыу зыхъумэхэм, Урысейм и иджырей гъуазджэм и дыщэ фондым и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэфIхэр хуэзыщIхэм. СурэтыщIым гукъыдэжрэ дэрэжэгъуэрэ къезыт и унагъуэм, и Iыхьлыхэм я гуфIэгъуэ щымыщIэу, узыншагъэ быдэрэ ехъулIэныгъэрэ иIэу гъуазджэм илъэс куэдкIэ хуэлэжьэну ди гуапэщ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
