Къэбэрдей-Балъкъэрми Лэжьыгъэм и ЛIыхъужьхэр иIэнущ
Республикэм законхэр къыдэзыгъэкI орган нэхъыщхьэм и президиумым и зи чэзу зэIущIэр иригъэкIуэкIащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Чеченов Ануар.
Псом япэу депутатхэр тепсэлъыхьащ Парламентым и зи чэзу зэIущIэр зэхуэгъэсыным. Ар жэпуэгъуэм и 17-м ирагъэкIуэкIыну зэгурыIуащ.
АдэкIэ зэIущIэм щыхэплъащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и къэрал дамыгъэхэм ятеухуауэ» КъБР-м и Законымрэ Административнэ къуаншагъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и кодексымрэ зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» республикэ законым и проектым. Ахэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен и жэрдэмкIэ ягъэхьэзыращ. ЗэхъуэкIыныгъэхэр зытеухуар КъБР-м и къэрал дамыгъэр — «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм ЛэжьыгъэмкIэ и ЛIыхъужь» цIэр гъэувынымрэ абы и мыхьэнэр убзыхунымрэщ.
Законопроектым ипкъ иткIэ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм ЛэжьыгъэмкIэ и ЛIыхъужь» цIэр фIащынущ къэрал, жылагъуэ, хозяйствэ лэжьыгъэшхуэ езыхьэкIхэм, промышленностым, мэкъумэш хозяйствэм, транспортым, ухуэныгъэм, щIэныгъэм, щэнхабзэм, егъэджэныгъэм, узыншагъэр хъумэным, нэгъуэщI IэнатIэхэми зегъэужьынымкIэ ехъулIэныгъэ инхэр къэзыхьахэм. Апхуэдэу жиIащ Законодательствэмрэ къэрал ухуэкIэмкIэ комитетым хэт Кебеков Владимир, законопроектыр утыку къыщрилъхьэм. Апхуэдэу абы къигъэлъэгъуащ мы дамыгъэр зрата цIыхум зэрызэрихьэм, къызэригъэсэбэпым папщIэ ихь жэуапхэм теухуа зэхъуэкIыныгъэхэр Административнэ къуаншагъэхэмкIэ КъБР-м и кодексым зэрыхалъхьэр.
ЩIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымрэ щIыналъэхэм социально-экономикэ зыужьыныгъэмрэ я IуэхухэмкIэ комитетым и унафэщI Берд Хьэзрэталий къыхилъхьэри, президиумым и зэIущIэм щытепсэлъыхьащ КъБР-м и прокурорым къыбгъэдэкI «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм муниципальнэ къулыкъур зэрыщрахьэкIым теухуауэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и законым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» законопроектым.
«ХьэрычэтыщIэхэм я хуитыныгъэхэр Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыхъумэнымкIэ уполномоченнэм и IуэхукIэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Законымрэ Административнэ къуаншагъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и кодексымрэ зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным теухуауэ» законопроектым зэIущIэм хэтахэр щыгъуазэ щищIым, экономикэ политикэмкIэ, мылъкумрэ хьэрычэт IуэхумкIэ комитетым и унафэщI Мэремыкъуэ Сэфарбий жиIащ Уполномоченнэм и лэжьыгъэр къэзылъахъэхэр административнэ жэуапым ешэлIэнымкIэ мардэхэр Административнэ къуаншагъэхэмкIэ КъБР-м и кодексым зэрыхалъхьэр. Апхуэдэ зэхъуэкIыныгъэ дыдэхэр кодексым ирагъэгъуэт Сабийм и хуитыныгъэхэмкIэ уполномоченнэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэм и деж щыIэм ехьэлIауи.
КъыкIэлъыкIуэ документыр — «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и къэрал мылъкур уней щIыным и IуэхукIэ» КъБР-м и Законымрэ «Хьэрычэт Iуэху мыинымрэ курытымрэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм зыщегъэужьыным и IуэхукIэ» КъБР-м и Законымрэ зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным, «Хьэрычэт Iуэху мыинымрэ курытымрэ я субъектхэм бэджэнду яIыгъ ямыгъэIэпхъуэ мылъкур къащэхужынымкIэ яIэ хуитыныгъэхэр щыдагъэкIкIэ бэджэнду яIыгъ унэхэр нэхъыбэ дыдэу зэрыхъун хуеймрэ абыхэм я уасэхэр щатыну пIалъэхэмрэ ятеухуауэ» КъБР-м и Законым къару имыIэжу къэлъытэным я IуэхукIэ» законопроетыр зэхалъхьащ федеральнэ закон зыбжанэ къызэращтам къыхэкIыу. Республикэ законым и проектым къыщыгъэлъэгъуащ федеральнэ законодательствэм щаубзыхуа мардэхэр «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и къэрал мылъкур уней щIыным и IуэхукIэ», «Хьэрычэт Iуэху мыинымрэ курытымрэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм зыщегъэужьыным и IуэхукIэ» республикэ законхэм хэлъхьэн зэрыхуейр.
«2013 гъэм, 2014, 2015 гъэхэм я лъэхъэнэм Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и республикэ бюджетым теухуауэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Законым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» КъБР-м и законым и проектыр депутатхэм я пащхьэ кърилъхьащ БюджетымкIэ, налогхэмкIэ финансхэмкIэ комитетым и унафэщI Ахъуэхъу Къанщобий. Абы зэрыжиIамкIэ, мы документыр ягъэхьэзыращ лэжьапщIэм хэгъэхъуэным теухуауэ УФ-м и Президентым къыдигъэкIа Указыр ямыгъэзащIэу зэрымыхъунум, «Акциз зытехуэ продукцэр къыщIэгъэкIыным и хьэкъкIэ КъБР-м и республикэ бюджетым и хэхъуэхэр нэхъыбэ щIынымкIэ лэжьыпхъэхэм я IуэхукIэ» КъБР-м и Законым къару имыIэжу къызэралъытам, къэрал мылъкур уней щIынымкIэ зэфIагъэкIыну я мурадхэмкIэ планым зэрызихъуэжам, пщIэкIэ ялэжь Iуэхутхьэбзэхэм къапэкIуэну ахъшэр, ямыпшыныжыну федеральнэ бюджетым къиутIыпщыну ахъшэр зыхуэдизу щытынур къызэрапщытэжам къыхэкIыу.
Экологиемрэ щIыуэпсыр къэгъэсэбэпынымкIэ комитетым и унафэщI Несутулов Виктор депутатхэм я пащхьэ кърилъхьащ «ЛэжьапIэ IэнатIэхэмрэ унагъуэхэмрэ я кIэрыхубжьэрыхухэм я IуэхукIэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Законым и 2-нэ статьям зэхъуэкIыныгъэ хэлъхьэным и теухуауэ», «ЩакIуэ Iуэхухэр зэблэгъэкIынымрэ щыщакIуэ щIыпIэхэр хъумэнымрэ я IуэхукIэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Законым и 2-нэ статьям зэхъуэкIыныгъэ хэлъхьэным теухуауэ» республикэ законхэм я проектхэр. Абыхэм япкъ иткIэ республикэм и хабзэ мардэхэр федеральнэ законодательствэм къигъэувхэм ирагъэзэгъыж.
XXII щIымахуэ Олимп зэхьэзэхуэхэмрэ XI щIымахуэ Паралимп зэхьэзэхуэхэмрэ щекIуэкIыну лъэхъэнэм Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и щIыналъэм жылагъуэ шынагъуэншагъэ къыщызэгъэпэщыным теухуауэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым Террорым пэщIэтынымкIэ лъэпкъ комитетым и унафэщI Бортников А.В. зэрызыхуигъазэм къеджащ Законым тетыным, хабзэр хъумэным, жылагъуэ шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным я IуэхухэмкIэ комитетым и унафэщIым и къуэдзэ Шумахуэ Арсен. Мы тхыгъэр зытеухуар зэхьэзэхуэ инхэм ятеухуа дауэдапщэхэр 2014 гъэм и щIышылэ-мазае мазэхэм зэрыщрагъэкIуэкIынум къыхэкIыу Урысей Федерацэм Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министерствэм и лэжьакIуэу республикэм и щIыналъэм щыIэхэр нэхъыбэ щIынырщ.
ИщхьэкIэ къыщыгъэлъэгъуа законопроект псори КъБР-м и Парламентым бжьыхьэ сессием къриубыдэу иригъэкIуэкIыну лэжьыгъэхэм я планым хэтщ. Законопроектхэр зыхуэфащэ псоми хуагъэхьащ абыхэм елэжьын папщIэ.
ЗэIущIэм апхуэдэу щыхэплъащ УФ-м и нэгъуэщI субъектхэм я парламентархэм къыхалъхьа жэрдэм зэмылIэужьыгъуэхэм. Абыхэм ящыщщ Шэшэн Республикэм и Парламентым Сирием щыIэ щытыкIэр залымыгъэ хэмылъу зэтегъэувэжынымкIэ къэралым и унафэщIхэм ирагъэкIуэкI лэжьыгъэр даIыгъыну Урысей Федерацэм и субъектхэм законхэр къыдэзыгъэкI я органхэм зэрызыхуагъазэр. А тхыгъэр КъБР-м и Парламентым и президиумым хэт псоми зэакъылэгъуу даIыгъащ.
КъБР-м и Парламентым и президиумым хэтхэм унафэ зыбжанэ къащтащ зи IэнатIэм ехъулIэныгъэ инхэр къыщызыхьа лэжьакIуэхэм Парламентым и ЩIыхь тхылъыр етыным теухуауэ. Апхуэдэу КъБР-м законхэр къыдэзыгъэкI и органым а и наградэ нэхъыщхьэр егъэджэныгъэм зегъэужьынымкIэ зэфIагъэкIахэм папщIэ хуагъэфэщащ Кабалоевэ Еленэ Василий и пхъум — Лэскэн муниципальнэ районым щыщ «Уэзрэдж къуажэм и курыт еджапIэ» муниципальнэ кIэзонэ IуэхущIапIэм и унафэщIым гъэсэныгъэ IуэхухэмкIэ и къуэдзэм, Карпенкэ Светланэ Владимир и пхъум — «Май къалэм и гимназие №1» муниципальнэ IуэхущIапIэм и унафэщIым егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IуэхухэмкIэ и къуэдзэм, Мамбэт Ларисэ Жэмал и пхъум — «Бахъсэн къалэ округым и курыт еджапIэ №1» муниципальнэ кIэзонэ IуэхущIапIэм и пэщIэдзэ классхэм щезыгъаджэм, Текеевэ Афужан Сэлихь и пхъум — Дзэлыкъуэ муниципальнэ районым щыщ «Чыщбалъкъ къуажэм и курыт еджапIэ» муниципальнэ кIэзонэ IуэхущIапIэм и унафэщIым.
Зи школ кIуэгъуэ мыхъуахэр гъэсэнымкIэ лэжьыгъэшхуэ зэрыригъэкIуэкIым папщIэ Парламентым и ЩIыхь тхылъыр иратащ Музаевэ Людмилэ Андрей и пхъум — Налшык къалэм и «Курыт еджапIэ №11» муниципальнэ кIэзонэ IуэхущIапIэм зи школ кIуэгъуэ мыхъуахэр зэкIуалIэ и къудамэ №10-м и унафэщIым.
ЩIыхь тхылъыр хуагъэфэщащ физкультурэмрэ спортымрэ зегъэужьынымкIэ бгъэдэлъ фIыщIэм папщIэ — Волков Александр Николай и къуэм — Прохладнэ къалэ округым и щIыналъэ администрацэм футболымкIэ и сабий-ныбжьыщIэ спорт школым и гъэсакIуэ-егъэджакIуэм; щIыпIэ унафэр зэрызэрагъакIуэр егъэфIэкIуэным куэд зэрыхищIыхьам папщIэ — Парафилов Дмитрий Валерий и къуэм — Прохладнэ къалэ округым щIыпIэ унафэр зегъэкIуэнымкIэ и советым и тхьэмадэм и къуэдзэм; цIыхухэм я хуитыныгъэхэмрэ щхьэхуитыныгъэхэмрэ къызэгъэпэщыным и лъэныкъуэкIэ куэд зэрилэжьам папщIэ — Бжьыней Маринэ Иван и пхъум — Налшык нотариальнэ округым и нотариусым.
Абыхэм къадэкIуэу КъБР-м и Парламентым и ЩIыхь тхылъыр Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм законхэр къыдэзыгъэкI и орган нэхъыщхьэр илъэс 75-рэ зэрырикъум ехьэлIауэ хуагъэфэщащ КъБР-м и Парламентым и депутатхэу Говоров Сергей Анатолий и къуэм — Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым Аграрнэ политикэмрэ щIы IуэхухэмкIэ и комитетым и унафэщIым и къуэдзэм, Къумал Заурбэч Мухьэмэд и къуэм — Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым Экономикэ политикэмкIэ, мылъкумрэ хьэрычэт IуэхухэмкIэ и комитетым хэтым, ЛIыхъугу Хьэжмурид Хьэсэнбий и къуэм — Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым Аграрнэ политикэмрэ щIы IуэхухэмкIэ и комитетым и унафэщIым, Щоджэн Николай Забит и къуэм — Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым ЛэжьыгъэмкIэ, социальнэ политикэмрэ узыншагъэр хъумэнымкIэ и комитетым и унафэщIым и къуэдзэм. Апхуэдэу КъБР-м законхэр къыдэзыгъэкI и орган нэхъыщхьэр илъэс 75-рэ щрикъум ирихьэлIэу законхэр гъэхьэзырынымкIэ лэжьыгъэшхуэ зэрызэфIагъэкIым папщIэ ЩIыхь тхылъыр иратащ КъБР-м и Парламентым и Аппаратым и лэжьакIуэхэу Къуныжь Зарэ Къазбэч и пхъум, Дыкъынэ Маринэ Алий и пхъум, Къардэн Марие Хьэмидхъан и пхъум, Помазановэ Ритэ Виктор и пхъум, Созаруков Елдар Магомет и къуэм, Тембот Тимур Мухьэмэд и къуэм, Чеченов Абдулыхь Борис и къуэм, Кучмезовэ Бэллэ Идрис и пхъум.
Батыр Любэ,
КъБР-м и Парламентым
и пресс-IуэхущIапIэм
и унафэщI.
