Мурадымрэ зэфIэкIымрэ
ЩIалэгъуалэ парламент япэу къызэзыгъэпэща щIыналъэ зыбжанэм ящыщщ ди республикэр. Зэхуэсыгъуищ хъуауэ лажьэ ЩIалэгъуалэ советыр илъэс еханэ мэхъу. Къызэрызэрагъэпэщрэ дэкIар мащIэми, ди щIалэгъуалэм политикэм хуиIэ бгъэдыхьэкIэмрэ Iуэхум и куууагъымрэ нэхъыфIу къагурыIуэ зэрыхъуар нэрылъагъущ. Политикэм жэрдэмщIакIуэу, жыджэру хэт ныбжьыщIэхэм ящыщщ УФ-м и Къэрал Думэм и ЩIалэгъуалэ парламентым и унафэщIым и къуэдзэ Нэзрэн Беслъэн. ЩIалэщIэм и пщэ къыдэхуэ къалэнхэм зэрыпэлъэщымрэ зыхуигъэувыж мурадхэмрэ зыщыдгъэгъуазэмэ ди гуапэу, «Адыгэ псалъэ» газетым и хьэщIэщым къедгъэблэгъащ.
Нэзрэн Беслъэн — 2011 гъэм и гъатхэпэ мазэм Къэрал Думэм и ЩIалэгъуалэ парламентым сыхагъэхьэри, абы къыкIэлъыкIуэу узыншагъэр хъумэнымкIэ комиссэм и унафэщIу сыхахати, а зэманым ирихьэлIэу федеральнэ закониплIым, узыншагъэр хъумэным, узыфэ зэрыцIалэхэм земыгъэубгъуным ехьэлIа федеральнэ унафэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным хуэгъэпса проектхэр згъэхьэзыращ. Абы ипкъ иткIэ, Къэрал Думэм и депутатхэр хэту ирагъэкIуэкIа «стIол хъурейм» иужькIэ узыншагъэр хъумэным ехьэлIауэ къызэрагъэпэща лэжьакIуэ гупым сыхэтыну къысхуагъэфэщащ. Абыхэм къищынэмыщIауэ, «Си хабзэубзыху жэрдэм — 2011», «Хабзэубзыху 2011 — 2012» проектхэм урысейпсо зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм текIуэныгъэхэр къыщахьащ. Ди лэжьыгъэр абдеж къыщызэтедгъэувыIакъым. «Урысей зэкъуэтым и щIэблэщIэ гвардием» хэтхэм дэщIыгъуу проектыщIэ дгъэхьэзыращ азотыр хуиту зэращэр щымыгъэIэным ехьэлIауэ.
Хабзэр убзыхунымкIэ къуэдзэу сызэрылажьэрэ федеральнэ унафэхэм я проект 60-м щIигъум дыхэтащ. Иужьрей зэIущIэм проект 25-м щIигъум дыщыхэплъати, сабийхэм я хуитыныгъэр хъумэным, цIыхубз уэндэгъухэм ехьэлIауэ хабзэр къызэпызуд Iуэху къэмыгъэхъуным, нэгъуэщIхэми теухуауэ щытащ. Къыхэзгъэщыну сыхуейт, КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Чеченов Ануар, абы и къуэдзэ Саенкэ Татьянэ, комитетым и унафэщI Хьэщхъуэжь Татьянэ сымэ зыкъызэрытщIагъакъуэр. ЖыIапхъэщ ди щIалэгъуалэм заужьыну хуеймэ, щапхъэ зытрахынухэр, щIэгъэкъуэныфIхэр зэраIэр. Ди лэжьыгъэм щыхьэт техъуэхэм ящыщщ УФ-м и Къэрал Думэм и ЩIалэгъуалэ палатэр 2011 гъэм Налшык къэкIуауэ зэрыщытар. УщымыгуфIыкIын плъэкIыркъым зы зэхуэсыгъуэм нэхърэ къыкIэлъыкIуэм Палатэм къыхыхьэхэр Iуэхум нэхъыфIу, нэхъ кууэ хэзыщIыкI защIэу зэрыщытыр.
— ЩIалэгъуалэр псори зэфэзэщу политикэм дихьэхыркъым, дихьэхынкIи Iэмал иIэкъым. ЗэфIэкI зиIэ ныбжьыщIэм сыт хуэдэ Iэмалхэр ди республикэм щиIэу къэплъытэрэ?
— IэщIагъэ Iей щыIэкъым, дунейм теткъым уи IэщIагъэм хэпщIыкIыу урилэжьэн нэхъыфI. Пэжщ, Iуэху ебгъэжьам зыгуэр къыпэкIуэн, мыхьэнэ гуэр зэриIэр зыхэпщIэн папщIэ упэплъэн хуейщ. Ди ЩIалэгъуалэ парламентыр къапщтэмэ, абы щIалэщIэ куэдым гъуэгу яритащ. Нэхъ къыхэжаныкIахэм я гугъу пщIымэ, ар иджыкIэ Налшык къалэ администрацэм щылажьэ Шыпш Аслъэнщ, «Урысей зэкъуэтым и щIэблэщIэ гвардием» и Iэтащхьэ, КъБР-м егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министрым и къуэдзэ Геккиев СулътIанщ, Бахъсэн куейм и Iэтащхьэм и къуэдзэ Хэжь Заурщ, нэгъуэщI куэдми я цIэ къипIуэ хъунущ. ЦIыхур щеджамрэ къыщыхъуа щIыпIэмрэщ Iуэхур зэлъытар. Утыкум и гугъу щыпщIакIэ, гъащIэр езыр утыкукъэ, гъэунэхупIэкъэ, зи зэфIэкI къэзыгъэлъэгъуэнур и мурадым ерыщу хуэкIуэнущ, аращ псом нэхърэ нэхъыщхьэр. «Iуэху пщIыр Iуэху мэхъу» — жиIэкъэ псалъэжьым, Iуэху пщIыуэ уи нобэм, пщэдейм, уи гъащIэм зэрыщыту утелэжьэн хуейуэ аращ.
— ЩIалэгъуалэм я Iуэху дэбгъэкIрэ, абыхэм уарилIыкIуэ хуэдэу щыхъукIэ, уэ къызэрыплъытэмкIэ, мы зэманым ди республикэм япэ щигъэщыпхъэу сыт къэплъытэрэ?
— Урысейпсо утыкум тепщIыхьмэ, ди щIалэгъуалэр пэрытхэм, нэхъыфIхэм ящыщщ. Абы щыхьэт техъуэр нэхъ жыджэру зыкъэзыгъэлъэгъуа закъуэтIакъуэхэракъым. Ар спорт, ныбжьыщIэ, щIэныгъэ зэпеуэ ирехъу, щIэблэм зэфIэкI зэриIэм щыхьэт махуэ къэс жыхуаIэм хуэдэу дыIуощIэ, ар уи гуапэ мыхъуу къанэркъым.
ЩIалэгъуалэ парламентым къищынэмыщIауэ, «Урысейм и щIэблэщIэ гвардием» и къудамэу ди республикэм щыIэм сриунафэщIщи, щIэблэм я Iуэху дэгъэкIынырщ нэхъыбэу сызытелажьэр. Ди ныбжьыщIэхэм яхуэгъэпса политикэр, абыхэм щIэгъэкъуэн яхуэхъун Iуэхухэр нэхъыбэу къезгъэIэтынут. Езы щIэблэри нэхъ жыджэру щызгъэтынут.
— ИлъэсыщIэ дызытехьэм сыт хуэдэ псалъэкIэ захуэбгъэзэнт ди газетеджэ лъапIэхэм?
— ДыкъызыхэкIа лъэпкъымрэ зетхьэ динымрэ емылъытауэ, зы щIыналъэ дызэрисым дызэкъуигъэувэу, щхьэж и лъэпкъ ифI къэтлъытэрэ пщIэ зыхуэтщIыжу дыпсэуну сыхуейт. Ди республикэм и ехъулIэныгъэмрэ зыужьыныгъэмрэ куэдкIэ елъытащ мыбы щыпсэухэм я зэхущытыкIэмрэ я гур псэуным зэрыхуэунэтIамрэ. Унагъуэ лъэщ, лъэпкъ быдэ зыхуэщ, зэгурыIуэр щытепщэ щIыналъэу щрет Къэбэрдей-Балъкъэрыр!
Епсэлъар
Щомахуэ Залинэщ.
