Уэрэдыр псэкIэ жызыIа
И утыкуитыкIэр гукъинэжт
КъБР-м и щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я утыкум илъэс 38-кIэ ита, Музыкэ театрым и репертуарым хыхьэ оперэхэмрэ опереттэхэмрэ партие нэхъыщхьэхэр щызыгъэзащIэу щыта Дэбагъуэ Хьэсэн псэужамэ, гъатхэпэм и 30-м илъэс 75-рэ ирикъунут.
1958 гъэм Дэбагъуэм Дзэлыкъуэ къуажэ дэт курыт школыр къиухри, уэрэдымрэ къафэмкIэ «Кабардинка» къэрал ансамблым илъэскIэ щылэжьащ, иужькIэ Налшык дэт Макъамэ училищэм уэрэджыIакIуэхэр щагъэхьэзыр къудамэм щIэтIысхьэри, зы илъэскIэ щIэсауэ, Тбилиси щыIэ къэрал еджапIэм ягъакIуэри, абы илъэситIкIэ щеджэжащ Собиновым и цIэр зэрихьэу Саратов дэт къэрал консерваторэм уэрэд жыIэнымкIэ и факультетым 1963 гъэм щIэтIысхьэжащ. Абы 1967 гъэ пщIондэ щеджауэ, Римский-Корсаковым и цIэр зэрихьэу Ленинград дэт къэрал консерваторэм зригъэдзыжат, арщхьэкIэ, зы илъэс нэхъ щымыIэу, Саратов игъэзэжауэ щытащ. 1970 гъэм Дэбагъуэ Хьэсэн и дипломыр къратыжри, Налшык дэт Музыкэ театрым лэжьэн щыщIидзащ.
Консерваторэм щыщIэс илъэсхэм лэжьэн щIэзыдза щIалэм Совет Союзым, хамэ къэралхэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым я композиторхэм я IэдакъэщIэкIхэр игъэзащIэрт.
И макъыр зэрыда-хэм къищынэмыщIауэ, утыку итыкIэ екIу зиIэ артистым роль, оперэ партие зэмылIэужьыгъуэ куэд игъэзэщIащ. Къыхэгъэщыпхъэщ лэжьыгъэм щыпэрыува япэ махуэхэм щегъэжьауэ ар театрым и уэрэджыIакIуэ пажэхэм ящыщ зэрыхъуар. Абы утыкум щигъэзэщIа роль куэд цIыхухэм гукъинэж ящыхъуащ. Апхуэдэхэщ Эдвин, Пали-Рач, Рауль (Кальман И. и «Сильва», «Цыган премьер», «Фиалка Монмартра» опереттэхэм), Ионельрэ Данилэрэ (Легар Ф. и «Цыганская любовь», «Весёлая вдова»), Альфред (Штраус И. «Летучая мышь»), Ариф (Гаджиев Р. «Кавказская пленница»), Командор (Самойлов М. «Похождения Дон Жуана»), Грициан (Александров Б. «Свадьба в Малиновке»), Стешкэ (Птичкин Е. «Бабий бунт»), Тасило (Кальман И. «Марица»), Андрей Туманский (Стельников Н. «Холопка»), Батыр (Къардэн Хьэсэн. «Мыщэ и къуэ Батыр», макъамэ-таурыхъ), Хьэдис (Жырыкъ Заур. «Тайна сердца», макъамэ-гушыIэ) сымэ я ролхэр, нэгъуэщI куэди.
Альфред, Герцог Мантуанский (Верди Дж. и «Травиата», «Риголетто» оперэхэм), Хозе (Бизе Ж. и «Кармен» оперэм), Тюленин Сергей (Мейтус и «Молодая гвардия» оперэм), Молэ Владимир и «Къамботрэ Лацэрэ» оперэм я партиеу Дэбагъуэм игъэзэщIахэр театрым щагъэува спектаклхэм къахощ. Сыт хуэдэ ролри абы зэхуэдэу фIыуэ къехъулIэрт. Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ папщIэ ягъэув спектаклхэм фIэфIу хэтт, актёр Iэзагъ бгъэдэлъымкIэ щIэблэм театрыр фIыуэ зэрыригъэлъагъуным яужь итт.
И зэфIэкIыр, щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ зегъэужьыным хуищIа хэлъхьэныгъэр къалъытэри, 1980 гъэм Дэбагъуэ Хьэсэн «КъБАССР-м щIыхь зиIэ и артист» цIэ лъапIэр къыхуагъэфэщащ.
И IэщIагъэр, театрыр, гъуазджэр зыпищI щымыIэу фIыщэу зэрилъагъум къыхэкIыу, Хьэсэн цIыхухэм пщIэшхуэ къыхуащIырт. И щIыхьыр щылъагэт, артист зыхэт гупым ныбжьыщIэхэм чэнджэщэгъу яхуэхъурт.
ЦIыху губзыгъэу, гъащIэмрэ театр утыкумрэ щиубыд увыпIэр фIыуэ къызыгурыIуэжу псэуа Дэбагъуэ Хьэсэн теухуауэ и ныбжьэгъухэмрэ дэлэжьахэмрэ жаIэнрэ ягу къагъэкIыжынрэ я куэдщ.
Макъ дахэкIэ Тхьэр къетат
Саратов дэт къэрал консерваторэм дыщыщеджэ зэманым ди филармонием и унафэщI ХьэхъупащIэ Хьэжбэчыр гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэм ахъшэ къыдигъэлэжьыну концертхэр дигъэтырт.
Консерваторэ зэмылIэужьыгъуэхэм щIэсу республикэм щыщ студентхэу Бекъул Леонид, Дэбагъуэ Хьэсэн, Гергоковэ Тамарэ, Бэгъуэтыж Светланэ, сэ, Бэрсокъуэ Еленэ сымэ дызэхуишэсырт а Iуэхум. Ди щIыналъэм ит санаторэхэм зыкъыщыдгъэлъагъуэрти, Iэгуауэ инкIэ дыкърагъэжьэжырт.
А зэманращ сэ Хьэсэн нэхъ гъунэгъуу къыщысцIыхуар, куэд дэмыкIыуи унагъуэ зэдэдухуат. Апхуэдэу щыхъум, Хьэсэн сэ сыздэщыIэ консерваторэм зыкъригъэдзыжри, зы егъэджакIуэм и деж тIуми зыщыдгъасэу дызэдеджащ. Макъ дахэкIэ Тхьэр къетат Дэбагъуэм, вокал гурыхуагъ зиIэхэм ящыщти, занщIэу куэд къиубыдырт. Тхыгъэм уи япэкIэ хамылъэгъуа щIэщыгъуагъ къыщыбгъуэтыныр, сыт хуэдэ артистым дежкIи, ехъулIэныгъэшхуэщ. Дэбагъуэм апхуэдэ Iэзагъ иIэт.
ЕджапIэр къэдухыу тIуми республикэм къэдгъэзэжа иужь, зэман гуэркIэ «Кабардинка» гупым дыщылэжьащ. ИтIанэ, езыр театрым кIуэри, щхьэж и творческэ лъагъуэ хишыжу, зыр адрейм зэран дыхуэмыхъуу дылэжьащ. ИлъэсипщIым нэблагъэкIэ дызэбгъэдэса иужь, ди гъащIэ гъуэгуанэхэр зырыз хъуами, дэ пщIэ зэхуэтщIу, зэныбжьэгъуфIу, хуей хъумэ, дызэдэIэпыкъужу дыкъызэдекIуэкIащ. СощIэж, и цIэкIэ зэхаша махуэшхуэм Жырыкъ Заур и «Си гъатхэ» уэрэдыр зэрыщигъэзэщIар. «Дапщэщ къэбгъэзэжыну уэ си деж?», — жиIэу уэрэдым хэт псалъэхэм пэшым щIэсхэр игъэгъат.
Творческэ цIыхухэр щызэпэщIэувэ куэдрэ къохъу, дэ зыр адрейм и ехъулIэныгъэхэм дыщыгуфIыкIырт. Хуабжьу си гуапэ хъуат сэ стеухуа тхыгъэ гуапэ Хьэсэн «Кабардино-Балкарская правда» газетым къыщытригъэдзам. ЛIыгъэ зыхэлъырщ цIыхум и фIыр зылъагъуфынур.
Абы иджыри и псэугъуэт… Хуабжьу хэщIыныгъэшхуэ игъуэтащ ди лъэпкъ гъуазджэм. Хьэсэн и ныбжьыр кIуэтэху и макъыр нэхъ дахэ хъурт, абы иджыри роль, партие куэд игъэзэщIэфынут.
Апхуэдэ цIыхухэр пасэу зэрытхэкIыжыр гум къоуэ.
Гъэсашэ Наталье, РСФСР-м и цIыхубэ
артисткэ, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ
къэрал институтым и профессор.
И увыпIэр нэщIу къэнащ
1974 гъэм, театрым сыщыувам, япэу сызрихьэлIар Дэбагъуэ Хьэсэнт. А илъэсхэм щегъэжьауэ театр утыкуми гъащIэми дыкъыщызэдэгъуэгурыкIуати, сэ а цIыхум къемыкIу гуэр дэслъэгъуауэ сщIэжыркъым. Апхуэдэ гъусэ уиIэу утыкум уитыныр насыпышхуэт. ИлъэсиплIкIэ ар театрым щылэжьауэ абы сыувати, Дэбагъуэр сэбэпышхуэ къысхуэхъуащ, утыку итыкIэм и щэху куэд сигъэщIащ, и чэнджэщхэр икъукIэ щхьэпэ схуэхъуащ.
Сыт хуэдэ ролми изагъэ артист къэгъуэтыгъуейщ. Хьэсэн апхуэдэт, абы игъэзащIэ ролхэр игъэдахэрт, зэрылъэкIкIэ гукъинэж ящищIырт цIыхухэм. Дунейм ехыжыным илъэс зытхух иIэжу абы роль нэхъыщхьэхэр IэщIыб ищIат, ар зэса фIагъым къехыну хуейтэкъым, ауэ пэмылъэщыжу къыщилъытэм, нэхъыщIэхэм утыкур хуит яхуищIащ. Абы яужь къиуващ Хъупсырджэн Албэч, Батыр Мухьэдин сымэ. Зыми я жагъуэ сщIыну сыхуейкъым, ауэ япэ дыдэу утыкум гъусэ щысхуэхъуа Дэбагъуэ Хьэсэн хуэдэу тыншу зыми сыдэлэжьакъым. Артистыр зыхуэдэр цIыхухэм къыхуаIэ лъагъуныгъэмкIэ къыбощIэ. Абы и лъэныкъуэкIэ Дэбагъуэр цIыхубэм фIыуэ ялъэгъуа артист зырызхэм ящыщщ.
Театрым, абы щекIуэкI лэжьыгъэм дэрэжэгъуэ къритырт. Псалъэм папщIэ, сыхьэт 11-м лэжьэн щIэддзэмэ, Хьэсэн лэжьапIэм сыхьэти 9-м къэсынут. Зи щIалэгъуэхэр иущийрт, IэщIагъэм и щэхухэм щигъэгъуазэрт. Театрым зы Iуэхугъуэ гуэр щыIэмэ, ар и пщэ дилъхьэжырти, нэгъэсауэ зэфIигъэкIырт. Зыхэт гупым я дежкIи ар сыткIи щапхъэт.
УнагъуэкIэ дызэкIэлъыкIуэу дыкъекIуэкIащ, цIыхур фIыуэ илъагъурт, абы и гушыIэ дахэмкIэ хэти къыдихьэхыфырт. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, гъащIэмащIэщ, ар иджыри щIэблэм куэдкIэ гъуазэ яхуэхъуфынут. «ПхузэмыхъуэкIын цIыху щыIэкъым», — жеIэ урыс псалъэжьым. Ар пцIыщ, дэ зы цIыху закъуи нэгъуэщIкIэ тхузэхъуэкIынукъым, дэтхэнэми ди дуней, Iуэху еплъыкIэ, гупсысэ щхьэхуэ диIэжу дыщытщи. Абы и щапхъэщ Дэбагъуэ Хьэсэн. А цIыху щэджащэм дунейм щиубыду щыта увыпIэр нэщIу къэнащ…
Бесчокъуэ Майе,
КъБР-м и цIыхубэ артисткэ.
Псоми гунэс ящыхъурт
Саратов къэрал консерваторэм дыщызэдеджащ Дэбагъуэ Хьэсэн, сэ, Гъэсашэ Наталье. Ар къэдухауэ театрым дыкъыщыкIуэжам Верди Джузеппе и «Травиата» оперэращ япэ дыдэу дызыхэтар.
Альфред и ролыр апхуэдизкIэ уи фIэщ хъууэ игъэзащIэрти, театреплъхэм ящыщу зы цIыху къэнагъэнтэкъым Хьэсэн и лэжьыгъэр гунэс щымыхъуауэ. Виолеттэ щылIэ еплIанэ актым Хьэсэн и нэпсыр къежэхыу щыслъагъум, сэри зысхуэмыубыдыжу сыгъат. А оперэм и ужькIэ махуищкIэ лэжьакIуэ сыкIуэфатэкъым, апхуэдизкIэ си псэм къехьэлъэкIырти. Хьэсэнрэ сэрэ партие нэхъыщхьэхэр щыдгъэзэщIащ Штраус и «Летучая мышь» опереттэми.
Сценэм дызэрыздитым и мызакъуэу, икIи унагъуэкIи дызэкIэлъыкIуэрт: ар си щхьэгъусэм и ныбжьэгъут, Натальерэ сэрэ дызэдеджам къыщымынэу, сытым дежи дызэрыщIэрт, дызэрыгъуэтырт. Хьэсэн театрым зыгуэрым тIэкIу щыфIэнамэ е къэгубжьауэ ялъэгъуамэ, сэ къызэджэхэрт апхуэдизкIэ си жыIэм къедаIуэрт, пщIэ къысхуищIырти.
Зэчийуэ бгъэдэлъым ящыщ зыт и лэжьэгъухэм гъэщIэгъуэныщэу зыкъызэрытпищIыжар, езыр умылъэгъуамэ, зи макъкIэ жиIэ уэрэджыIакIуэрауэ къыпщыхъунт.
Бэгъуэтыж Светланэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ.
ГушыIэр зи щIасэ ныбжьэгъуфI
Дэбагъуэ Хьэсэн си дежкIэ лэжьэгъу хьэлэмэтт, ныбжьэгъу нэст. Ар гуузу зэрытхэкIыжар зи гум щIыхьар и ныбжьэгъухэм ди закъуэтэкъым, атIэ Музыкэ театрым щылажьэ дэтхэнэми, къэзыцIыхуу щыта псоми гуауэ ящыхъуащ.
УэрэджыIакIуэ гъуэзэджэм и зэфIэкI хилъхьащ ди республикэм и музыкэ-драмэ гъуазджэм зегъэужьыным. «Тхьэр къыхуэупсащ» жыхуаIэм хуэдэ цIыхут Хьэсэн. ИкIи къэзыухъуреихьхэм — театрым къекIуалIэхэми и талантым дихьэх и лэжьэгъухэми — а и зэфIэкIымкIэ ядэгуашэ цIыху жумартт. Зы махуэ закъуэ театрым къэмыкIуамэ, артистхэм ар къалъыхъуэу, щIэупщIэу щIадзэрт.
Ди ныбжьэгъум гъащIэр хуабжьу фIыуэ илъагъурт, сыт хуэдэ щытыкIэ гугъури гушыIэ дахэкIэ зэфIихырт. Спектаклхэм я партиехэм ехьэлIауэ зэдауэ къэхъуамэ, гушыIэн щIидзэрти, псори игъэдыхьэшхырт. А псом къыдэкIуэу, Хьэсэн щIэныгъэ зыбгъэдэлъ цIыхут, тхылъ куэд дыдэ щIэзыджыкIа, куэдым щыгъуазэ IэщIагъэлIт.
Хуабжьу фIыуэ илъагъурт мэз лъапэхэм кIуэну, псы Iуфэ-хэм зыщигъэпсэхуну. Апхуэдэхэм деж IэфI дыдэу пщафIэрт, и ныбжьэгъухэм яригъэшхымкIэ зигъэнщIыртэкъым.
Хьэсэн апхуэдизкIэ цIыху щабэти, къыбгъэдэт дэтхэнэ зыми и гуфIэгъуэм иринасыпыфIэт, гуауэри гуапэри къыддиIыгъырт. ГушыIэ зэрищIасэм нэхъри нэхъ гуапэ, нэхъ лъапIэ ящIырт ар.
Бекъул Леонид, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ. 2010 гъэ
ЛъэпкъылI хуэфэщэн Iэужь дахэ къызэринэкIащ
Дэбагъуэ Хьэсэнрэ сэрэ зы махуэм дыкъалъхуащ, ауэ ар илъэс 15-кIэ нэхъыжьщ. Зы опереттэ дызэдыхэтащ, дызэгурыIуэу, зы ерыскъы зэдэтшхыу дызэдэлэжьащ.
Пэжыр жысIэнщи, Хьэсэн къызэрытхэмытыжрэ театрыр нэщI хъуащ. Дэбагъуэм къызэрымыкIуэ зэфIэкI бгъэдэлът, ауэ ар зызыгъэпагэхэм ящыщакъым, зищIысыр ищIэжу, и хабзэ иIыгъыжу, цIыху дахэу гупым яхэтт. ХузэфIэкIыххэнумэ, къыбдэмыIэпыкъуу зэи къигъэнэнутэкъым. КуэдкIэ зыкъысщIигъэкъуащ, и чэнджэщхэр иджыри сигу илъщ. Къуэш нэхъыжьыфIт ар си дежкIэ. Нобэми псэууэ къысщохъу. Псори фIыуэ илъагъурт, езыми ахэр гуапэу къыхущытыжт.
Къызэрыхэзгъэщащи, дэ дыкъыщалъхуа махуэхэр зэтехуэрт. Апхуэдэу щыхъукIи, абы илъэс къэс, зэрынэхъыжьым емылъытауэ, си махуэр схуигъэлъапIэрт, Iэнэ дахэ къысхуигъэувырт.Езым япэ сищу и махуэр хуэзгъэлъэпIэну гъэ къэс сигу ислъхьэми, къызэхъулIэртэкъым. И зэфIэкI псом я щIыIужкIэ, пщэфIэным хуэIэижь лIым и ерыскъы IэфI куэд дигъэшхащ. «ЛIы и ныбжьыр къызэрабжыр ищIа Iуэхущ», жеIэ адыгэм. ЛъэпкъылI хуэфэщэн Iэужь дахэ къызэринэкIащ Дэбагъуэм.
Хъупсырджэн Албэч, УФ-м щIыхь зиIэ и артист.
ЦIыхум и беягъ нэхъыщхьэу къилъытэр хэлъ цIыхугъэрт
Дэбагъуэ Хьэсэн театр гъащIэр и Iэпкълъэпкъым хэтт. Абы театрыр апхуэдизкIэ фIыуэ илъагъурти, пщэдджыжьым жьыуэ къакIуэрт, пщыхьэщхьэм хэкIуэтауэт щыщIэкIыжыр.
Апхуэдэу псэ хьэлэлкIэ лэжьыгъэм пэрытыр мащIэщ. Абы и псэми уэрэд жиIэрт, актёр бэлыхьт. Утыкум ущымыджэгуфмэ, уэрэд жыпIэ къудейкIэ оперэ театрым и солист ухъунукъым. Дэ уэрэджыIакIуэ куэд диIэщ, ауэ утыкум узэрыщыджэгун хуейр зыщIэр зырызщ. Хьэсэн хуэдэ цIыху пэрытхэрщ театрыр зыгъэбжьыфIэр. Ар къызэрытхэмытыжрэ гугъу дохь, нэхъыжьхэмрэ нэхъыщIэхэмрэ зэпызыщIэ къару гуэр хэлът абы. СощIэж, театрым сыкъыщыувагъащIэм, сызэриущийуэ щытахэр, нобэми си гум IэфIу хуилъщ ар.
ЦIыхур ягу къызэрагъэкIыжым хуэдизщ илэжьар зэрыхъур. И ныбжьэгъухэмрэ и лэжьэгъухэмрэ Дэбагъуэм махуэ щIагъуэ къэмынэу и гугъу дощI. Адыгэ лъэпкъым апхуэдэ цIыху къызэрытхэкIам дригушхуэн хуейуэ къызолъытэ. Абы и пIэ иувэфын слъагъуркъым. Композитор цIэрыIуэ Жырыкъ Заур итха «Си гъатхэ» уэрэдыр Дэбагъуэм иужькIэ зыми игъэзащIэркъым. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы хуэдэу ар нэгъуэщIым хужыIэну фIэщщIыгъуейщ. Жырыкъымрэ Дэбагъуэмрэ «псэ къуэпскIэ зэпыщIа» жыхуаIэм хуэдэу, зэрыщIэу зэдэлажьэрт.
Хьэсэн зэманым, театрым я лIыхъужьт. Апхуэдэхэр илъэсищэм зэ къалъхуу аращ.
ЦIыхум и къулеягъыр абы и цIыхугъэмрэ и дуней тетыкIэ дахэмрэу къилъытэрт. Ар къызыфIэщIыжхэм, щытхъум игъэудафэхэм ящыщтэкъым. Дэбагъуэ Хьэсэн хабзэфI куэд къытхилъхьащ, абы и гушыIэ дахэхэр дэлажьэу щытахэм тIурылъщ, и цIыхугъэ лъагэр ди щапхъэщ.
Батыр Мухьэдин,
УФ-м щIыхь зиIэ и артист.
И гъусэу утыкум укъихьэну гухэхъуэт
Актёр нэхъ гъэщIэгъуэн дыдэхэм ящыщ зыт Дэбагъуэ Хьэсэн. Ар театрым щыIэмэ, артистхэми музыкантхэми гукъыдэжышхуэ яIэт, уи Iуэху зыIутым зыщигъэгъуазэрэ зэрыхъукIэ зыкъыпщIигъакъуэу апхуэдэт. Абы театрым щиубыду щыта увыпIэр нэщIщ, зыгуэр абы иувэфынуи фIэщщIыгъуейщ.
Сыт хуэдэ ролми хуэхьэзырт Хьэсэн, макъамэ спектаклхэм я мызакъуэу, драмэхэми щыджэгуфынут. И лэжьыгъэр фIыуэ илъагъурт, сабийхэм папщIэ джэгуныр зыпищI щыIэ-тэкъым. Псэ зыIут дэтхэнэми хуэдэу, абы и хьэл-щэным хэлът цIыхухэр щIыхуэмыарэзы гуэрхэри, ауэ и зэфIэкI абрагъуэм, зэрыгупгъэдахэм, гушыIэр зэриIэпэгъум папщIэ псори хуэбгъэгъурт.
И IэщIагъэр зэхьэлIа литературэм и закъуэтэкъым Дэбагъуэр зэджэр. Макъамэм, гъуазджэм, режиссёр лэжьыгъэхэм зэрызыщигъэгъуазэм къыдэкIуэу, ар дахьэхырт философие тхылъхэм, усыгъэм. Сыт хуэдэ Iуэхуми езым и еплъыкIэ зэрыхуиIэжыр, дунейм къыщекIуэкIым гъуэзэджэу зэрыхищIыкIыр, шэч хэмылъу, абы сэбэп къыхуэхъуащ. КIыщокъуэ Алим, Къэжэр Пётр, Бещтокъуэ Хьэбас сымэ я псалъэ купщIафIэхэм профессиональнэ макъамэ щIэлъыжрэ ар Дэбагъуэм утыку кърихьэмэ, ахэр гум ихужынт?!
Музыкэ театрым ейт Хьэсэн, «Кабардинка» къэфакIуэ гупым зы илъэс щылэжьа фIэкIа, зы махуи театрым епцIыжакъым. Ар цIыхубэм фIыуэ илъагъурт, ауэ зыгуэр зэран къыхуэхъурт… Хуэфащэр, хузэфIэкIынур зыщIэж цIыхут Хьэсэни, ткIиигъэ гуэрхэри бгъэдэлът, ауэ хьэлыншэтэкъым, щIыкIейтэкъым.
Дэбагъуэ Хьэсэн и гъусэу утыкум укъихьэну гухэхъуэт. Абы жиIэнур гукIэ зригъащIэ къудейтэкъым, атIэ зи образ къигъэщI лIыхъужьым и гъащIэм ирипсэурт. ЗыщIебгъэхмэ, Дэбагъуэм и джэгукIэм узэрыхэшыпсыхьыжынур къагурыIуэрти, спектаклым хэт псори лъагапIэм хуишэу иришажьэрт. ЖыпIэнуракъэ, Хьэсэн и гъусэу зэи къимыгъэзэжыну зыгуэр театрым фIэкIуэдащ.
Зи инагъым хуэдиз зэчий зыбгъэдэлъа цIыхум и макъ телъыджэм дихьэххэр нобэми куэдщ, ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, абы и уэрэдхэр дискым тету щыIэкъым. Ар зэгупсысыпхъэщ.
Дау Марианнэ,
УФ-мщIыхьзиIэ и артисткэ.
Мэршэнкъул Iэдэмрэ Дэбагъуэ Хьэсэнрэ Кальман Имре и «Сильва» опереттэм Бонирэ Эдвинрэ я ролхэр щагъэзащIэ.Дэбагъуэ Хьэсэнрэ Бесчокъуэ Майерэ «Сильва» опереттэм щоджэгу. 1982 гъэУФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Дау Марианнэ и гъусэу.
