Къалэ Мухьэмэд и ехъулIэныгъэщIэ
 Урысейм шы фIыуэ зылъагъуу исхэмрэ а псэущхьэ махуэр IэщIагъэ зыхуэхъуахэмрэ яхухэха къыдэкIыгъуэщ «Gold Mustang» журналыр. Иджыблагъэ дунейм къытехьа абы и 6-нэ номерым Беклемишевэ Аннэ щытопсэлъыхь Сардинием щекIуэкIа, Къалэ Мухьэмэд зыхэта шыгъажэ кIыхьым. «Жэнэт хытIыгум щекIуэкIа шыгъажэ» зыфIища абы и IэдакъэщIэкIым щыщ пычыгъуэ шыр зи щIасэ ди щIэджыкIакIуэхэм папщIэ адыгэбзэм къидгъэзэгъащ. 
«Сардиниер Хыкурытым щыщ хытIыгущ, езыр Италием хохьэ. Ауэ, зэрыжаIэмкIэ, урым хэгъуэгум зыкIи ещхькъым къурш лъагэхэм щIагъэна мы щIыналъэ щIэращIэр. ЦIэ лейуэ имыгъуэта къэнэжа къыщIэкIынкъым щIы хъурейм и дахапIэм хуэза щIыналъэ нэгузыужьым: «жэнэт къуэгъэнапIэ», «хуитыныгъэм и хэгъэгу», «ахърэт дуней». Хъыбарыжьым зэрыжиIэмкIэ, КъэгъэщIакIуэм щIылъэр зэтес ищIа нэужь, къуршрэ бгыуэ зыкъом къыIэщIэнати, абыхэм Сардиниер къахищIыкIыжащ.
 Бгы лъагэхэмрэ хымрэ, дыгъэмрэ щхъуэнтIагъэмрэ щIигъэна а щIыналъэ щIэращIэрщ фокIадэм и 18-м гъэ къэс зэхашэ Шы фестивалым (Sardegna Endurance Festival) щыщ Iыхьэ хъуа шыгъажэ кIыхьхэмкIэ дунейпсо зэхьэзэхуэр щекIуэкIар. Дэтхэнэ шуми икIуну къыпэщылът и гъащIэ псом зрижа гъуэгуанэхэм я нэхъ теплъафIэу километри 120-рэ.
 Эмират Зэхэтхэм, Италием, Испанием, Финляндием, Сауд Хьэрыпым, Кувейтым, Урысейм, Францием щыщ шыхэмрэ шухэмрэ хэтащ зэпеуэм. Ди къэралым къыбгъэдэкIыу абы ягъэкIуар Къалэ Мухьэмэдрэ Найсрэщ. КъинэмыщIауэ, CEI -2 зэхьэзэхуэм Братенковэ Ольгэрэ Велесрэ хэтащ.
 Гъуэгуанэр IыхьиплIу гуэшат: километр 35-рэ и кIыхьагъыу тIурэ, километр 25-уэ и кIыхьагъыу тIурэ. Абыхэм я зэхуакум веткIэлъыплъыныгъэ щрагъэкIуэкIырт.
 Урысейм щыщ Къалэ Мухьэмэдрэ илъэсий ныбжьым ит Найсрэ гъуэгуанэр хэщIыныгъэншэу зэпачри, ебгъуанэу къэсахэщ, гъуэгу тетыху ущIэгузэвэн куэд къалъыкъуэкIами.
 Япэ гъуэгуанэ Iыхьэм шым и налитIыр къыщIэхуат. Ауэ Iуэхур псынщIэу ягъэзэкIуэжащ: 45-нэ дакъикъэм Найс псынщIэу и налхэр хуахъуэжри, къыщIэувыIэн щхьэусыгъуэ имыIэу, гъуэгуанэр нигъэсащ. Урысейм икIа гупым я тренер Якупов Николай зэрыжиIамкIэ, Найс и фIыгъуэ дыдэу Iуэхум ирихьэлIат, гъуэгуанэ Iыхьэ зэхуакухэми псынщIэу зэтеувэжырт.
Псори зэхэту, сыхьэти 6-рэ дакъикъэ 52-рэ секунд 29-кIэ трагъэкIуэдащ Къалэ Мухьэмэдрэ и шымрэ гъуэгуанэ кIыхьым. Шым и псынщIагъыу щытар – зы сыхьэтым километр 16, 43-рэ. Япэ увыпIэр Эмират Зэхэтхэм щыщ Фарес Iэл-Мансури къихьащ (5:27:45, шым и псынщIагъыр - зы сыхьэтым километр 21, 2-рэ). А къэрал дыдэм щыщ Джумэ Халфан Бельяфлэ етIуанэу къэсащ (5:44:I3, псынщIагъыр - зы сыхьэтым километр 20, 03-рэ). Домбеякъыр Испанием щыщ Альварес Руизэ де Виллэ къихьащ (5:53:59, псынщIагъыр - зы сыхьэтым километр 20, 03-рэ). 
Щытхъум щымысхьу, Къалэ Мухьэмэд и ехъулIэныгъэр къиIуэтэжащ «Horse expert» интернет сайтми: «Зэхьэзэхуэм хыхьа шу 20-м щыщу и кIэм нэсар 9 къудейщ. ЛIыхъужьхэм яхиубыдащ Урысейм икIа Къалэ Мухьэмэдрэ Найс цIэр зезыхьэ адыгэ-инджылызышымрэ. Илъэсий ныбжьым ит шыбзым дежкIэ ар япэ дунейпсо утыку ихьэгъуэт». 
«Шыгъажэр фIы дыдэу къызэрагъэпэщат. Щытхъу яхуэфащэщ урымхэм, Iуэху зэфIэхыкIэ телъыджэ къагъэлъэгъуащ, - жиIащ езы Мухьэмэд гъуэгуанэм и кIэм нэса нэужь. - Гъуэгур тыншт жыпIэу ущIэупщIэмэ, тынштэкъым, уеблэмэ гугъу дыдэт. Япэрауэ, абы и зэхуэдитIыр пшахъуэ Iувт, адрейр – мывалъэт. Шым и кIэбдз лъакъуитIым нал щIэтлъхьэфатэкъыми, аращ нэхъыбэу гъуэгур къыщIытехьэлъар. ИтIани, и кIэм нэс дызэрынэсар ехъулIэныгъэу къыдолъытэ, ар зыхузэфIэмыкIаи щыIэщ. Гъуэгуанэм и кIэм ущынэсым деж, зыхэпщIэр псалъэкIэ къыпхуэмыIуэтэн гуэрщ. ФIыщIэ яхуэсщIыну сыхуейщ къыддэщIыну къэкIуа щIалэхэми, хъыджэбзхэми, куэдкIэ зыкъытщIэзыгъэкъуа, дыдейуэ къэтлъытэ «Отрадэ» шыгъэжапIэми».
Шыгъажэр къызэзыгъэпэща, ар щекуэкIа Horse Country Resort IуэхущIапIэм и унафэщI Джачинэ Риккардэ зэхьэзэхуэр иуха нэужь, жиIам: «Фестивалыр къыдэхъулIауэ къыдолъытэ. Ар цIыху гупышхуэм яхузэфIэкIа лэжьыгъэщ. Дэ псори дызэкъуэту Сардинием и тетыгъуэм и гъусэу зыхуэдгъэхьэзыращ хьэщIэхэр къызэредгъэблэгъэным: Италием мэкъумэш IуэхухэмкIэ и министерствэри, шухэри, шыхъуэхэри, ауэ шыр фIыуэ зылъагъухэри ди гъусащ. Дэ иужь дитщ Сардинием шы зехуэн Iуэхум и дунейм щызекIуэ хабзэхэр зэрытхъумэным. Дыщогугъ етIанэгъэ зэпеуэр нэхъыфIыжу къытхузэгъэпэщыну».  
Зэхьэзэхуэр иуха нэужь, щIэныгъэм и чэзур къэсащ. Абыхэм я щапхъэт Сардинием къыщыхъуа хьэрып, инджылыз-хьэрыпышхэм я гъэлъэгъуэныгъэр. Умыспортсмену щытми, сыт хуэдэ зэмани Horse Country Resort хьэщIэщым уеблагъэу, шым ушэсу зебгъасэ, е махуэ зыбжанэ зыхьыну зекIуэ укIуэ мэхъу. Арагъэнщ Сардинием иджыри «Шыхэм я щIыналъэкIэ» щIеджэр.
 
Чэрим Марианнэ.
