Бжьыхьэр берычэту щытащ
Республикэм законхэр къыдэзыгъэкI и орган нэхъыщхьэм и президиумым и зэIущIэм Правительствэм щыхухаха зэманым хиубыдэу депутатхэр хэплъащ 2015 гъэм и бжьыхьэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и мэкъумэшыщIэхэм ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэм.
Говоров Сергей КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэ — КъБР-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министр Говоров Сергей и докладым къызэрыщигъэлъэгъуамкIэ, 2014 гъэм елъытауэ бжьыхьэ кIуам гъавэр щыIуахыжа щIыхэр зы проценткIэ нэхъыбэщ икIи псори зэхэту гектар мин 208-м ноблагъэ. Гъавэу, джэшхэкIыу зы гектарым хуэзэу центнер 30 (2014 гъэм елъытауэ проценти 103-рэ) къытрахащ икIи псори зэхэту тонн мин 213,4-рэ зэщIакъуэжащ. Нартыхуу кърахьэлIэжар тонн мин 774-м ноблагъэ, а къэкIыгъэм гектар къэс хуэзэу центнер 56-рэ къитащ.
КъэкIыгъэхэр зехьэным и лъэныкъуэкIэ гулъытэ хэха хуащIащ пхъэщхьэмыщхьэмрэ хадэхэкIхэмрэ. А продукцэ лIэужьыгъуэхэм ящыщу 2015 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщрахьэлIар зэрыщыту республикэм хурикъунущ.
Республикэм и губгъуэхэм бжьыхьэ-щIымахуэ лэжьыгъэхэр щынагъэблэгъащ. МэкъумэшыщIэхэм бжьыхьэсэ къэкIыгъэхэр гектар мин 57,8-м трасащ. Абыхэм ящыщу гъавэхэкIхэр гектар мин 53,8-рэ мэхъу. ЩIыIэрысу гектар мин 210-рэ (планым и процент 87-рэ) яващ. Иджыпсту дэнэ щIыпIи Iэщыр зыхуей щыхуагъазэ, щIыгъэпшэрхэр, жылапхъэхэр, дагъэмрэ гъэсыныпхъэхэмрэ кърашалIэ.
Мэкъумэш хозяйствэм щIэгъэхуэбжьауэ зиужьын папщIэ республикэм зыхуэбгъэдэн щымыIэ IэмалыфIхэр и куэдщ. Дэ ди вапIэхэр фIы защIэщ, мэкъупIэхэмрэ хъупIэхэмрэ ди куэдщ, а псори тэмэму къызэрагъэсэбэпынум ди цIыхухэри хуэIэкIуэлъакIуэщ. Ауэ лэжьыгъэхэр нэхъри нэхъыфIу екIуэкIынымкIэ дызыхунэмысхэри щыIэщ.
Къапщтэмэ, республикэм и мэкъумэшыщIэхэм я IэдакъэщIэкIхэр ящэн папщIэ зэран къахуэхъухэр мащIэкъым, абыхэм ящыщщ мэкъумэш кооперативхэм я бэзэрхэр зэрыщымыIэр, жармыкIэхэр тэмэму къызэрызэрамыгъэпэщыр, нэгъуэщIхэри.
Иджыпсту къэув къалэнхэм ящыщщ хозяйствэхэр техникэкIэ нэгъэсауэ къызэгъэпэщыныр, Iэщ лъэпкъыфIхэр нэхъыбэ щIыныр, мэкъумэш продукцэ лIэужьыгъуэмрэ куэдагъымрэ ятеухуауэ кърахьэлIэнумкIэ планхэр щызэхалъхьэкIэ мэкъумэшыщIэ (фермер) хозяйствэхэм, уней лъапсэхэм яхузэфIэкIынур къэлъытэныр.
Апхуэдэу мыхьэнэшхуэ иIэнущ мэкъумэш предприятэ инхэр къэгъэщIэрэщIэжынымрэ абыхэм я бжыгъэм хэгъэхъуэнымрэ. А Iуэхум къыхашэ хъунущ уней лъапсэхэм илэжьыхьхэр. Мэкъумэш кооперацэм зрагъэужьу хуежьэмэ, лэжьапIэ IэнатIэхэм я бжыгъэми хагъэхъуэфынущ.
Арэзы укъищIыркъым клейковинэу процент 28 — 36-рэ зыхэлъ хьэжыгъэ къыхэкIын хуэдэу бжьыхьэсэ гуэдзым и фIагъыр егъэфIэкIуэным хуэгъэзауэ ирагъэкIуэкI лэжьыгъэми. И чэзу хъуащ вапIэхэр, мэкъумэшыщIэхэм ядэIэпыкъун папщIэ къэралым къиутIыпщ ахъшэр къызэрагъэсэбэпым кърикIуэхэм нэхъ ткIийуэ кIэлъыплъыну.
ЗэIущIэм апхуэдэу къыщаIэтащ былым лъхуэнпIэныр зэрызэрахьэм, бэджэнду къыIаха щIы Iыхьэхэр къызэрагъэсэбэпым пыщIа Iуэхухэр.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ щIэупщIащ «Фермер лэжьыгъэм пэрыувагъащIэхэм ядэIэпыкъуныр», «МэкъумэшыщIэ (фермер) хозяйствэхэм я унагъуэ Iэщ фермэхэм зегъэужьыныр» программэхэм япкъ иткIэ къэралым и дэIэпыкъуныгъэ зратхэм я лэжьэкIэм зэрыкIэлъыплъ щIыкIэм. Говоров Сергей зэрыжиIамкIэ, министерствэм и Жылагъуэ советым щIыгъуу лэжьыгъэшхуэ ирагъэкIуэкI. Зэпымыууэ къапщытэ лэжьапIэ IэнатIэщIэу къызэрагъэпэщхэм я бжыгъэр, езы хозяйствэхэм я зэфIэкIым зэрызиужьыр, нэгъуэщIхэри.
ЗэIущIэм къыщапсэлъахэм япкъ иткIэ депутатхэм къащтащ КъБР-м и Правительствэм, КъБР-м Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм яхуэгъэза чэнджэщхэр.
КъБР-м и Парламентым
и пресс-IуэхущIапIэ.
