Зэныбжьэгъугъэр ягъэбыдэ
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым хамэ къэралхэм къикIауэ щеджэ студенти 100-м щIигъу мы махуэхэм щыхьэщIащ Осетие Ищхъэрэ-Алание Республикэм. Университетым и пресс-IэнатIэм и лэжьакIуэ Уэлджыр Аринэ хъыбар къызэрыдигъэщIамкIэ, апхуэдэ Iуэхур къыхалъхьащ хамэ къэралхэм къикIа студентхэм ядэлэжьэнымкIэ факультетым и деканатымрэ урысыбзэмкIэ абы и кафедрэмрэ я IэщIагъэлIхэм.
Мы зэманым ди университетым щоджэ Сирием, Иорданием, Тыркум, Мароккэм, Палестинэм, Афганистаным, нэгъуэщI къэралхэми къикIа студент 500-м нэс. Абыхэм щадэлажьэ кафедрэм и къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ хамэ щIыналъэхэм къикIа щIалэгъуалэм Iэмал псори етыныр, зыхэхуа социальнэ, щэнхабзэ гъащIэщIэм, еджэныгъэм нэхъ тыншу хэзэгъэн папщIэ. КъБКъУ-м еджакIуэ къэкIуагъащIэ апхуэдэ студентхэр хуабжьу хуэныкъуэщ хэкурысхэм я гулъытэрэ чэнджэщрэ. Ахэр къагурыIуэу, университетым и егъэджакIуэхэр абыхэм яхуохъу икIи унэтIакIуэ, икIи чэнджэщэгъу, икIи ныбжьэгъу нэхъыжь.
Программэ хэхам тет апхуэдэ кIэлъыплъыныгъэ гуапэм а студентхэр щIэтщ илъэс псокIэ. Програм-мэм къыщыгъэлъэгъуа Iуэхугъуэхэм ящыщт хамэ къэралхэм къикIа студентхэм ди республикэр, гъунэгъу щIыналъэхэр егъэцIыхуныр, абыхэм зыщегъэплъыхьыныр. Ди щIыпIэм мащIэу щыгъуазэ хуащIа нэужь, студентхэр яшащ гъунэгъу Осетие Ищхъэрэм-Аланием. А республикэм и щIыпIэ нэхъ дахэхэм ящыщщ ныбжьыщIэхэр япэу здашар. Ар Куртаты аузым и щIэдзапIэ дыдэм деж Фиагдон псым и сэмэгурабгъу лъэныкъуэмкIэ щыIэ Дзивгис быдапIэрщ. Бгы джабэм кIэрыт а быдапIэр хьэлэмэтщ и теплъэкIи и ухуэныгъэкIи. Псымрэ жьымрэ я къарум мывэмрэ сэхумрэ къыхаIущIыкIащ а бгъуэнщIагъышхуэр. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкIэ, абы щIэхуэнут цIыхуи 100 хуэдиз. БыдапIэр апхуэдизу бгым «кIэрыкIащи», гъэмахуэм абы гу лъумытэнри хэлъщ, жыгхэм я тхьэмпэ щхъуантIэхэм щIахъумэри. АрщхьэкIэ тIэкIу нэхъ набдзэгубдзаплъэм апхуэдиз щхъуантIагъэм къыхилъагъукIынущ бгъуэнщIагъым къыщхьэщыт чэщанэ лъагэшхуэр. Абы пэгъунэгъу дыдэу зиукъуэдиящ быдапIэм и щIыхьэпIэм ухуэзышэ лъагъуэ цIыкIум.
А псоми студентхэр щыгъуазэ хуищIащ нэгузегъэужьзекIуэм и пашэ Узденовэ Iэминат. Абы зэрыжиIамкIэ, XIII-XVI лIэщIыгъуэхэм яухуа а быдапIэм и закъуэкъым Дзивгис жылэр зэрыцIэрыIуэр. Абы дэтщ тхыдэм и фэелъыжьхэу пщIы бжыгъэхэр. ЗэраIуэтэжымкIэ, Дзивгис нэхъапэIуэкIэ щытащ къуажэ ин дыдэу, езым и тхьэелъэIупIэхэр, члисэхэр, зыхъумэжыныгъэм хуэщIа быдапIэ щхьэхуэхэри иIэжу. Дзивгис и ипщэрабгъу лъэныкъуэмкIэ щыIэ мывэ бэнхэри, кхъэлэгъунэхэри хуабжьу яфIэхьэлэмэтащ нэгузегъэужьакIуэхэм.
А быдапIэм нэмыщI студентхэм зыщаплъыхьащ чэщанащхьэм, «Телъыджэхэм я лъагъуэмкIэ» ахэр дэкIуеящ ихъуреягъыр Iэгум илъым хуэдэу щыплъагъу лъагапIэм.
ЩIалэгъуалэм гъэщIэгъуэн ящыхъуащ я нэгу щIэкIа, щыгъуазэ зыхуэхъуа псори. Абыхэм сурэт щызытрагъэхащ фэеплъ щIыпIэм. Шэч хэлъкъым, Дзивгис щIыналъэм и дахагъэр студентхэм я гум куэдрэ зэрилъынум.
ТАМБИЙ Линэ.
