«Мэшыкъуэ-2020» зэхуэсыр купщIафIэу мэлажьэ
Кавказ Ищхъэрэм ис щIалэгъуалэм я щIыналъэпсо зэхыхьэу Мэшыкъуэ бгы лъапэм деж 11-нэу къыщызэрагъэпэщам лэжьыгъэ хьэлэмэт куэд щокIуэкI. Иужьрей махуэхэр зи щIалэгъуэхэм купщIафIэу, хьэлэмэту ягъэкIуащ. Абыхэм хьэщIэ лъапIэхэр къахуэкIуащ, зэIущIэ гуапэхэм хэтащ. Апхуэдэу щIалэгъуалэр IущIащ ОНФ-м и унафэщIхэм ящыщ, «Урысейм и къэлъыхъуэныгъэ зэщIэхъееныгъэ» жылагъуэ зэгухьэныгъэм жэуап зыхь и секретарь, «Урысейм и полк уахътыншэ» зэщIэхъееныгъэм и Штаб нэхъыщхьэм и пашэ Цунаевэ Еленэ.
Эксперт цIэрыIуэ Цунаевэр щIалэгъуалэм яхутепсэлъыхьащ Кавказ Ищхъэрэм къэлъыхъуэныгъэ зекIуэхэр къыщызэгъэпэща зэрыхъу щIыкIэхэм. Псом япэрауэ, къэлъыхъуакIуэхэм ябгъэдэлъын хуейщ бгы лъагэхэм зэрыдэкIуеифыну зэфIэкIхэр, сыту жыпIэмэ Хэку зауэшхуэм и лъэхъэнэм ди щIыналъэм щекIуэкIа зауэхэм я нэхъыбапIэр здэщыIар бгылъэ щIыпIэхэращи. Еленэ зэрыжиIамкIэ, Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм къахэкIа зауэлIхэмрэ офицерхэмрэ ящыщ куэд Хэку зауэшхуэм и фронт зэхуэмыдэхэм Iутащ, лIыгъэрэ хахуагъэрэ къагъэлъагъуэу, яхэлъ ерыщагъымкIэ щхьэмыгъазагъымкIэ куэдым щапхъэ яхуэхъуу.
— Мы щIыналъэм икIахэм зэрахьа лIыгъэхэм ящыщу нобэкIэ дызыщыгъуазэхэр Iэмал имыIэу яхуэхъумэн хуейщ къэкIуэну щIэблэхэм, — къыхигъэщащ Цунаевэм. — Ди жагъуэ зэрыхъущи, Хэку зауэшхуэм хэта ветеран тхуэпсэухэм я бжыгъэр махуэ къэс нэхъ мащIэ мэхъу. Абы къыхэкIыу нэхъ шэщIауэ абыхэм ядэлэжьапхъэщ, ахэр зыхэт зэхуэзэхэр, псалъэмакъхэр, лекцэхэр егъэкIуэкIыпхъэщ. Къэдугъуея хъыбархэр, дэфтэрхэр, сурэтхэр хэкурыдж музейхэм етауэ абыхэм щыхъумэн хуейщ.
Цунаевэм щIалэгъуалэр къыхуриджащ нэхъ жыджэру къэлъыхъуэныгъэхэм хыхьэну. Абы зэрыжиIамкIэ, дауи, ар гугъуехьышхуэ зыпылъ Iуэхущ, апхуэдэуи псапэщ, иджыри къэс щIэхъумауэ е хъыбарыншэу щыта Iуэхугъуэ гуэрхэр е цIыху щхьэхуэхэм ятеухуа къэхъукъащIэхэр хэIущIыIу щIыжыныр.
ЗэIущIэм и кIэухыу хьэщIэм упщIэ зыбжанэкIэ зыхуагъэзащ абы хэтахэм. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми Цунаевэм жэуап убгъуахэр къаритащ. Апхуэдэт, псалъэм папщIэ, ар хэкупсэу къилъытэм зэрытрагъэпсэлъыхьар.
— Хэкупсэу ущытыным Iуэхугъуэ куэд къызэщIеубыдэ. Щыуагъэу къызолъытэ ар языныкъуэхэм зауэм е дзэ къулыкъум зэрырапхыр — хэкупсэным куэдкIэ нэхъыбэ къызэщIеубыдэ, — жиIащ Еленэ. — Сэ къызэрысщыхъумкIэ, зи къэралым, щалъхуа щIыналъэм, абы и цIыхухэм я ехъулIэныгъэм папщIэ IуэхугъуэфI зылэжьыну хьэзыр дэтхэнэри хэкупсэщ. Фэ, «Мэшыкъуэ-2020» зэхуэсым нобэ хэт щIалэгъуалэ жыджэрыр, хэкупсэ нэсхэм фращапхъэщ. Сигуми си псэми къабгъэдэкIыу сынывохъуэхъу фи мурадхэмрэ хъуэпсапIэхэмрэ къывэхъулIэну. Фи нэхъыжьхэм фахуэфащэу гъащIэр зэрефхьэкIынуми шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. Фэ фхуэдэхэращ ди къэралым и къэкIуэну дахэр зыухуэнур.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
