Зыужьыныгъэм хущIокъу
ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрыр илъэс 20 щрикъум ирихьэлIэ зэIущIэ Налшык и «Синдика» хьэщIэщым щэбэт кIуам щекIуэкIащ. ЩIэныгъэ центрым и унафэщI Иуан Пётр, абы и нэIэм щIэту лажьэ IэщIагъэлI гупым я махуэшхуэмкIэ ехъуэхъуну гуфIэгъуэм зыкърагъэхьэлIащ КъБР-м и Парламентым и Тхьэмадэ Чеченов Ануар, Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Портэ Галинэ, ди республикэм, къэралым, хамэ щIыпIэхэм щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм къикIа щIэныгъэлI цIэрыIуэхэр, депутатхэр, нэгъуэщIхэри.
ГуфIэгъуэ зэIущIэм къыхузэрагъэпэща гъэлъэгъуэныгъэр абы къекIуэлIа псоми хуабжьу хьэлэмэт ящыхъуащ. ЩIэныгъэ центрым и IэщIагъэлIхэм я къалэмыпэм илъэс 20-м къриубыдэу къыщIэкIа лэжьыгъэ купщIафIэхэм къадэкIуэу, абы къыщыгъэлъэгъуат щIэныгъэлIхэм я акъылым къихьа иджырей техникэ хьэлэмэтхэр, технологие пэрытыр зи лъабжьэ методикэ къэхутэныгъэхэр. Апхуэдэхэт, псалъэм папщIэ, нащэ къыщIэзычыф, нартыху къыдэзычыф, автомашинэхэр зытхьэщIыф, лагъым къэзыгъуэтыф роботхэр, адыгэбзэмрэ балъкъэрыбзэмрэ джэгукIэр я лъабжьэу зэрадж технологиехэр, нэгъуэщI къэхутэныгъэщIэхэр.
КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен РАН-м и КъБЩIЦ-м и юбилеймкIэ зэрехъуэхъу тхыгъэм къызэхуэсахэм я пащхьэ къыщеджащ Портэ Галинэ. «КъызэрызэIуахрэ зэманышхуэ дэмыкIами, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрым гъуэгуанэ купщIафIэ къикIуащ, ехъулIэныгъэ лъагэхэр зыIэригъэхьащ. Абы и IэщIагъэлIхэр хьэлэлу хуолажьэ ди республикэм, къэралым я зэIузэпэщыныгъэр, зыузэщIыныгъэр нэхъри къэIэтыным, — итт тхыгъэм. — ЩIэныгъэ центрыр хъуащ лъэпкъ IэщIагъэлI цIэрыIуэхэм я кIыщ. КъБЩIЦ-м и IэщIагъэлIхэм сохъуэхъу ди республикэм и цIэр жыжьэ зыгъэIун къэхутэныгъэщIэхэр яIэну, щIэныгъэм ехъулIэныгъэщIэхэр щызыIэрагъэхьэну».
АдэкIэ Портэ Галинэ къеджащ КъБР-м и Iэтащхьэм и Унафэм. Ар теухуат КъБЩIЦ-м и щIэныгъэлIхэм ящыщ зыбжанэ гъэпэжэным. КъБР-м и ЩIыхь тхылъыр хуагъэфэщащ Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ институтым и унафэщI Бгъэжьнокъуэ Барэсбий, Информатикэмрэ щIыналъэ управленэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр институтым и къудамэм и унафэщI БжэIумых Аниуар, Бгылъэ щIыпIэхэм я экологиемкIэ институтым и унафэщIым щIэныгъэ IуэхухэмкIэ и къуэдзэ Кононенкэ Екатеринэ, Бахъсэн нейтринэ обсерваторэм и унафэщI Кузьминов Валерий, Социально-политикэ къэхутэныгъэмкIэ центрым и щIэныгъэ лэжьакIуэ нэхъыщхьэ Къущхьэбий Анзор, АстрономиемкIэ и институтым Терскол щиIэ къудамэм и пашэ Тарадий Владимир сымэ. Апхуэдэу «КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэр фIащащ центрым и IэщIагъэлI гупым, фIыщIэ, щытхъу тхылъхэр иратащ IэнатIэм и щIэныгъэлIи 5-м.
КъБЩIЦ-м и IэщIагъэлIхэм я махуэшхуэмкIэ ехъуэхъуу зэIущIэм къыщыпсэлъащ Чеченов Ануар.
— Илъэс 20-р — ар цIыхур зэпIэзэрытыныгъэм щиувэ, мурадыщIэхэр щищI, ехъулIэныгъэщIэхэм щыхуэпабгъэ ныбжьщ, — жиIащ абы. — Ди республикэм и лъэхъэнэ нэхъ гугъухэм ящыщ зым хуэзащ щIэныгъэ центрым и къызэгъэпэщыныгъэр, арщхьэкIэ зэман кIэщIым къриубыдэу ар лъэ быдэкIэ уващ икIи дунейпсо цIэрыIуагъ зиIэ лэжьыгъэшхуэхэр зэфIигъэкIащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и зыужьыныгъэм ипэжыпIэкIэ хуэлажьэ IэнатIэм ехъулIэныгъэщIэхэр иIэну дохъуэхъу.
И къэпсэлъэныгъэм и кIэухыу Чеченовымрэ КъБР-м и Парламентым Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и комитетым и унафэщI Дадэ МуIэедрэ Парламентым къыбгъэдэкI ЩIыхь тхылъхэр щIэныгъэлI зыбжанэм иратащ.
РАН-м и КъБЩIЦ-м и унафэщI Иуан Пётр зэIущIэм щищIа докладыр теухуат илъэс 20-м и кIуэцIкIэ IэнатIэм и IэщIагъэлIхэм зыIэрагъэхьа ехъулIэныгъэхэмрэ дяпэкIэ яIэ мурадхэмрэ.
ГуфIэгъуэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ къэралым и щIэныгъэ центрхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм я унафэщIхэу Амирханов Хъызыр, Кусраев Анатолэ, Матишов Геннадий, Бырсыр Батырбий, Беслъэней Мурадин, Батаев Денэ, Рахаев Анатолэ сымэ, нэгъуэщIхэри.
КъыкIэлъыкIуэ махуэм щIэныгъэлIхэм я лэжьыгъэм щыпащащ Прикладной математикэмкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым. Абы щекIуэкIа симпозиумым ди къэралым и щIэныгъэлIхэм я гъусэу хэтащ Украинэм, Германием къикIа хьэщIэхэр.
Жыласэ Маритэ.
