Гъэсашэм и вагъуэ
Урысей Федерацэм и цIыхубэ артисткэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, республикэм и Къэрал саугъэтым и лауреат, ЮНЕСКО-м
Гъуазджэмрэ щэнхабзэмкIэ и дунейпсо советым хэт, куэдым фIыуэ ялъагъу уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Гъэсашэ Наталье и ныбжьыр щIышылэм и 3-м илъэс бжыгъэ дахэ ирикъуащ.
Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и къэрал институтым уэрэджыIакIуэ гъуазджэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, профессор Гъэсашэ Наталье и IэщIагъэм и щэхухэм хигъэгъуазэ студентхэм я гъуэгугъэлъагъуэ, щIэныгъэ унафэщI къудей мыхъуу, лъэныкъуэ куэдкIэ щапхъэ яхуохъу. Илъэс щэ ныкъуэм щIигъуауэ жэуаплыныгъэ ин пылъу, гу къабзэрэ псэ хьэлэлкIэ зи IэнатIэм бгъэдэт егъэджакIуэр дэтхэнэ и зы гъэсэнми и зэфIэкIхэр къызыкъуихынымкIэ, зригъэужьынымкIэ доIэпыкъу.
Куэд зытхьэкъуа макъ телъыджэ зиIэ, зыхилъхьэ щымыIэу зи лэжьыгъэр фIыуэ зылъагъу бзылъхугъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и музыкэ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ хуищIа хэлъхьэныгъэхэр къэлъытэгъуейщ. Ди щIыналъэм къищынэмыщIауэ, дунейм и щIыпIэ куэдми Iэгуауэрэ удз гъэгъакIэ гъэнщIа концертхэр щитащ Наталье. Лъэпкъ гъуазджэм и гуащэу къалъытэ бзылъхугъэм и гъуэгуанэр гъэнщIауэ щытащ IуэхущIафэ куэдкIэ, зекIуэ бжыгъэншэхэмкIэ. Ар щыIащ Мароккэм, Алжирым, Тунисым, Ливием, КъуэкIыпIэ, Курыт Африкэм и къэралыгъуэхэм, Иорданием, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм, Канадэм, нэгъуэщI щIыналъэхэм. Гъэсашэм дунейр къыщыщызэхикIухьар зэман ткIийт: къэралым икIыну хуитыр зырызт, апхуэдэхэри гугъу ирагъэхьырт — зы мэскъалкIэ шэч къытрахьэмэ, я нэхъ мащIэу, я гъуэгур къызэпаупщIынут.
— Зыкъыщыдгъэлъэгъуэну дызрагъэблагъэ къэралхэм я лъэпкъ уэрэдыжь къэзгъуэту я бзэкIэ зэрызгъэзэщIэным сыхущIэкъурт сыт щыгъуи. Ар Iуэху тыншу схужыIэнукъым, ауэ бысымыр абы зэрыщыгуфIыкIынур сщIэрти, гугъуехьри къысфIэIуэхутэкъым, — игу къегъэкIыж Наталье. — УэрэджыIакIуэм лъэпкъым хуищI пщIэ лъагэм и дамыгъэщ ар. Уэрэдыр къэбгъуэтыныр Iуэхутэкъым, зэбгъэщIэнырт нэхъ хьэлъэр. Африкэр лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэ куэд зэрыс щIыпIэу зэрыщытым къыхэкIыу, я диалектхэри зэтехуэртэкъым. Ауэ, дауэ мыхъуми, нэхъыбэр зэрыпсалъэ бзэмкIэ уэрэд зэзгъащIэрт.
И лэжьэгъухэр и гъусэу. 2007 гъэ.
Наталье ягъэлъапIэ. 2010 гъэ.
Адыгэ, урыс, хамэ къэрал композиторхэм я оперэхэм щыщ ариехэу, уэрэдхэу Гъэсашэм игъэзащIэр фIыуэ зылъагъу цIыху мин бжыгъэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Урысеймрэ къищынэмыщIауэ, Европэм, хьэрып къэралхэм, Латин Америкэм куэду щопсэу. Дунейпсо классикэ лэжьыгъэ нэхъыфIхэм ящыщу Гъэсашэм нэхъ къохъулIэ Верди Джузеппе и «Травиата», «Риголетто», «Сицилийская вечерня» оперэхэр, Кальман, Штраус, Легар, Оффенбах, нэгъуэщIхэм я опереттэхэм ящыщ арие цIэрыIуэхэр. Зи зэфIэкIым хэзыгъахъуэу къекIуэкIа, зыми хэмыгъуащэ уэрэд гъэзэщIэкIэ гукъинэж зиIэ Гъэсашэм и лэжьыгъэм куууэ зэрыхищIыкIыр къалъытэри, ар уэрэджыIакIуэхэм я зэпеуэхэмрэ фестивалхэмрэ иригъэкIуэкIыну е къэпщытакIуэ гупым я унафэщIу щIыналъэ, дунейпсо гъуазджэ зэхыхьэхэм ирагъэблагъэ. Апхуэдэхэщ «Молодые голоса Кавказа», «Конкурс военно-патриотической песни», «Звездопад», «Орфей», «Виртуозы XXI века» зэпеуэхэр, нэгъуэщIхэри. Наталье хуэдэхэрщ зи IэщIагъэм Тхьэм къыхуигъэщIауэ къалъытэхэр.
— Натальерэ сэрэ илъэс щэщI хъуауэ дызэрогъэныбжьэгъу. Кон-
серваторэ нэужьым илъэс зыбжанэкIэ абы утыкур игъэбжьыфIащ. Институтым и студентхэр уэрэд жыIэным и щэхухэм иджыпсту хегъэгъуазэ. Ар зи лэжьыгъэм жэуаплыныгъэ ин пылъу бгъэдыхьэ, зи IэнатIэм хуэIэижь икIи абы хуэпэж цIыхущ, — жеIэ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Даур Иринэ. — Натальерэ сэрэ Франджым, Германием, нэгъуэщI къэралхэм дыздэщыIэну къызэрытхуихуар сигу къинэжащ. Ар гъуэгур къыбдэзыгъэпсынщIэ, хъыбар щIэщыгъуэ куэдкIэ къыбдэгуашэ, щIыуэпсыр фIыуэ зылъагъу цIыху гъэщIэгъуэнщ. Зи дахагъэр, щIалэгъуэр мыкIуэщI Наталье узыншагъэ иIэну, фIыуэ щыIэр къехъулIэну сохъуэхъу!
Налшык къалэ округым и ЦIыхубзхэм я советми хэтщ Гъэсашэр. Абы и унафэщI Дыджэш Лидэ зэрыжиIэмкIэ, а зэгухьэныгъэм и проект щхьэпэхэр гъэзэщIэным уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэр жыджэру холэжьыхь. Псом хуэмыдэу, Наталье хэлъхьэныгъэфI хуищIащ «Глобализация. Женщина. Связь поколений» проектым, республикэм пщIэрэ щIыхьрэ щызиIэ бзылъхугъэхэр гъащIэм хуаIэ Iуэху бгъэдыхьэкIэхэмрэ профессиональнэ зэфIэкIхэмкIэ щIалэгъуалэм ядэгуэшэным теухуам.
Гъэсашэр къэзыухъуреихь и Iыхьлыхэм, благъэхэм, лэжьэгъухэм я дежкIи щапхъэщ гъащIэр фIыуэ зэрилъагъумкIэ, хьэл-щэн дахэ зэрыхэлъымкIэ, и гу къабзагъэмкIэ, сыт щыгъуи гушыIэрэ гукъыдэжрэ зэрыдалъагъумкIэ. Наталье и ныбжьэгъу, лэжьэгъу куэдым къыхагъэщ ар зыпэрыхьэ дэтхэнэ Iуэхугъуэри къызыхуэтыншэу зэриIэмкI, хьэщIэ фIыуэ зылъагъу унэгуащэ гуапэу зэрыщытыр.
КъБР-м и музыкэ гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ Гъэсашэ Наталье хуищIа хэлъхьэныгъэхэр къалъытащ. Абы мызэ-мытIэу къыхуагъэфэщащ КъБР-м и Парламентымрэ Правительствэмрэ я щIыхь тхылъхэр, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и медалыр, Дунейпсо Арт комитетым и «Человек-легенда» цIэр.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
