Ащхъуэт Раисэ Мухьэмэд и пхъур
И юбилейр къэблэгъэпауэ, жэпуэгъуэм и 29-м дунейм ехыжащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, республикэм и жылагъуэ лэжьакIуэ жыджэр Ащхъуэт Раисэ Мухьэмэд и пхъур.
Ар КъБАССР-м и Тэрч районым хиубыдэ Красноармейскэ къуажэм къыщалъхуащ. Къэбэрдей-Балъкъэр педучилищэр, иужькIэ Москва дэт къэрал тхыдэ-архив институтыр къиухащ. Абы 1966 гъэм Тэрч районым хыхьэ Урожайнэ курыт школым лэжьэн щыщIидзащ, Налшык къалэм дэт курыт еджапIэ №1-м и егъэджакIуэу щытащ, егъэджакIуэ ныбжьыщIэхэм я къалэ советым и унафэщIу хахащ. 1969 гъэм щегъэжьауэ 1983 гъэм нэсыху ВЛКСМ-м и Налшык къалэ комитетым, ВЛКСМ-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым, КПСС-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым я аппаратхэм я лэжьакIуэу щытащ. 1983 гъэм и жэпуэгъуэ мазэм щегъэжьауэ абы и лэжьыгъэм щыпищащ КПСС-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и архивым, япэщIыкIэ фондыр зыхъумэ лэжьакIуэу, иужькIэ фондыр зыхъумэ лэжьакIуэ нэхъыщхьэу. 1992 гъэм Ащхъуэт Раисэ КъБР-м Иужьрей дыдэ и тхыдэм и документацэмкIэ и центрым и унафэщIу ягъэуващ.
Мы IэнатIэр Ащхъуэт Раисэ илъэс тIощIрэ зыкIэ ирихьэкIащ. КъызэгъэпэщакIуэ, гъэсакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ нэсу зэрыщытам къыхэкIыу абы куэдым ягу къинэжа увыпIэ щиубыдащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щэнхабзэмкIэ и гъащIэм.
Ащхъуэт Раисэ жыджэру хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхыдэм пыщIа документхэм ящыщу къэралым и щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм, апхуэдэу нэгъуэщI къэралхэм щыIэхэр убзыхунымрэ ахэр къэшэжынымкIэ правительствэм зэхилъхьа программэр гъэзэщIэным. А цIыху жыджэрым и фIыщIэкIэ къызэрагъэпэщауэ щытащ жылагъуэ-политикэ зэгухьэныгъэхэм, апхуэдэу щIэныгъэм, щэнхабзэм, гъуазджэм я лэжьакIуэхэу ди республикэми абы и щIыбкIи щыцIэрыIуэхэм я фондхэр.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм тхыдэ-архив лэжьыгъэ тэмэм щызэтегъэувэнымкIэ икIи зегъэужьынымкIэ абы шэч къызытумыхьэжын фIыщIэ бгъэдэлъщ. 2002 гъэм Ащхъуэт Раисэ Тхыдэ лэжьакIуэхэм-архивистхэм я урысейпсо зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и унафэщIу хахауэ щытащ икIи а къалэныр абы илъэсипщIым щIигъукIэ ирихьэкIащ. А цIыху жыджэрым хузэфIэкIащ тхыдэ IэщIагъэлIхэм-архивистхэм я сатырым щIэныгъэлIу, музейхэм, библиотекэхэм я лэжьакIуэу, Къэбэрдей-Балъкъэрым тхыдэ щIэныгъэм зыщегъэужьынымрэ архив Iуэхур щызэтегъэувэнымрэ пыщIа нэгъуэщI IэщIагъэлIу 280-м щIигъу къыхишэн. А зэгухьэныгъэм зиубгъуауэ щытащ, район къудамэу 6, къалэ къудамэу 3, щIыналъэ къудаму 28-рэ хэту.
Ащхъуэт Раисэ Мухьэмэд и пхъум бгъэдэлъ фIыщIэм папщIэ «КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр къыфIащащ. КъБР-м и Правительствэм, Урысейм и федеральнэ архив къулыкъу-
щIапIэм, КъБР-м и архив къулыкъущIапIэм я щIыхь тхылъхэр, нэгъуэщI дамыгъэ лъапIэхэр къратащ.
И гъащIэ псор Ащхъуэт Раисэ триухуащ архив Iуэхум зегъэужьыным, абы пыщIа IуэхущIапIэхэм я пщIэр къэIэтыным, архив лэжьакIуэхэм я Iуэхур дэ-гъэкIыным.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Архив къулыкъущIапIэм я лэжьакIуэхэр Ащхъуэт Раисэ Мухьэмэд и пхъум и Iыхьлыхэмрэ и благъэхэмрэ яхуогузавэ. Дэри фэ фщIыгъуу дощыгъуэ.
КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэ, Дунейпсо,
Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэр, «Адыгэ псалъэ» газет.
