Дунейм щыхъыбархэр
IэIэтыр бадзэуэгъуэм и 1-м ирагъэкIуэкIынущ
Конституцэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэхэм ятеухуа IэIэтыр бадзэуэгъуэм и 1-м ирагъэкIуэкIынущ. Къэралым и Хабзэ Нэхъыщхьэм халъхьэну зэхъуэкIыныгъэхэм елэжь, а Iуэхур къызэзыгъэпэщ лэжьакIуэ гупым хэтхэм ечэнджэща нэужь, апхуэдэ унафэ УФ-м и Президент Путин Владимир.
Iэ Iэтыныр бадзэуэгъуэм и 1-м трагъэхуэныр къыхилъхьащ УФ-м и ХэхакIуэ комиссэ нэхъыщхьэм и унафэщI Памфиловэ Эллэ.
«ЦИК-м лэжьыгъэшхуэ иригъэкIуэкIащ цIыхухэм Iэ зэраIэтынум зыхуэгъэхьэзырыным теухуауэ. IэIэтыр нэхъ дгъэIэпхъуэхукIэ, зэфIэдгъэкIа Iуэхухэм дыкIэлъыIэбэжын хуей мэхъу. Абы мылъку лей текIуэдэнри къешэ», - жиIащ Памфиловэм. Апхуэдэуи абы гу лъитащ Зыуэ щыт къэрал экзаменхэм бадзэуэгъуэм и 3-м зэрыщIадзэр икIи мыхьэнэшхуэ зиIэ IуэхуитIыр зэтебгъахуэ хъунукъым, сыту жыпIэмэ, хэхыпIэ участкэхэм я нэхъыбапIэр къыщызэрагъэпэщыр курыт еджапIэхэрщ.
«Роспотребнадзор»-м и Iэтащхьэ Поповэ Аннэ, УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым Конституцэ законодательствэмрэ къэрал ухуэныгъэмкIэ и комитетым и унафэщI Клишас Андрей сыми а Iуэхум теухуауэ къыщыпсалъэм къыхагъэщащ Iэ Iэтыныр адэкIэ умыгъэIэпхъуэмэ зэрынэхъыфIыр.
Бадзэуэгъуэм и 1-р Урысей Федерацэм мылэжьэгъуэ махуэу щагъэуващ.
Украиныбзэр къэралыбзэу щыщытыжынукъым
Урысыбзэр я къэралыбзэу щагъэуващ Луганск цIыхубэ республикэм.
Къэрал щхьэхуиту зыкъэзылъытэжа ЛНР-м и Парламентым я Конституцэм зэхъуэкIыныгъэ хилъхьащ, урысыбзэр я къэралыбзэ закъуэу я деж щыгъэувыным теухуауэ. Иджыри къэс абыхэм я къэралыбзэу къалъытэу щытащ украиныбзэри.
ЦIыхубэ советым и комитетыр арэзы техъуащ республикэм и Iэтащхьэ Пасечник Леонид и жэрдэмым икIи абы къыхилъхьа законопроектыр къищтащ. Депутат 42-м абы и телъхьэу Iэ яIэтащ, зым и Iуэху еплъыкIэр къимыгъэлъагъуэмэ нэхъ къищтащ.
Нобэ
♦Сабийхэр ягъэлажьэу мыдэным и дунейпсо махуэщ
♦Урысейм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1990 гъэм РСФСР-м и цIыхубэ депутатхэм я I съездым къыщащтащ Урысей Федерацэм и Къэрал суверенитетым и Декларацэр. 1994 гъэм УФ-м и Президент Ельцин Борис унафэ къыдигъэкIащ а махуэм къэрал мыхьэнэ етыным теухуауэ.
♦Тыркумэн Республикэм щагъэлъапIэ щIэныгъэм и махуэр
♦Бразилием щагъэлъапIэ ЗэгуэкIуахэм я махуэр
♦Финляндием и къалащхьэ Хельсинки и махуэщ
♦1667 гъэм Франджым и пащтыхьым и дохутыр Дени Жан-Батист дунейм щыяпэу цIыхум лъы хикIащ.
♦1798 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ хъыджэбзхэм папщIэ еджапIэщIэ, Екатеринэ щихъым и цIэр зезыхьэр.
♦1849 гъэм США-м щыщ IэпщIэлъапщIэ Хаслетт Льюис противогаз къызэригупсысам щыхьэт техъуэ тхылъ иратащ.
♦1901 гъэм Кубэм и конституцэщIэр къащтащ. Абы ипкъ иткIэ США-м а къэралым теухуа хуитыныгъэшхуэхэр иIэ хъуат, Кубэр и бжьым щIигъэува пэлъытэт. 1925 гъэм а конституцэм къару имыIэжу къалъытауэ щытащ.
♦1920 гъэм Панамэ псыдэжыпIэр къызэIуахауэ щытащ. А махуэм щегъэжьауэщ абы лэжьэн щыщIидзар, япэ кхъухьыр абы 1914 гъэм дэкIауэ щытами.
♦1921 гъэм Петроград и Къэрал филармониер щылэжьэну унэр къызэIуахащ.
♦1926 гъэм Бразилиер Лъэпкъхэм я Лигэ зэгухьэныгъэм къыхэкIыжауэ щытащ, абы Германиер зэрыхагъэхьамкIэ мыарэзыуэ.
♦1955 гъэм Якутием налмэс гъэтIылъыгъэ куэд зыщIэлъ щIыпIэ къыщагъуэтащ.
♦1964 гъэм зи фэр фIыцIэхэм я хуитыныгъэхэм къащхьэщыж, ЮАР-м щыщ Манделэ Нельсон и хьэкумыр ящIащ игъащIэкIэ тутнакъэщым исыну. Сыт хуэдэ лъэпкъ къыхэмыкIами, цIыху псори зэхуэдэн зэрыхуейр зи лъабжьэ и къэпсэлъэныгъэхэрт, абы къызэрыхуриджэрт паубыдар Нельсон. Ар кърагъэутIыпщыжыну, абы и телъхьэу къызэрыIэтащ цIыху минипщIхэр, ауэ ар щахузэфIэкIар 1990 гъэрщ. ИлъэсиплI дэкIри, ар хахащ Африкэ Ипщэ Республикэм и президенту. МамырщIэкъуу, цIыхубэм я гъуазэ щыпкъэу зэрыщытым папщIэ, 1993 гъэм Манделэ Нобель и саугъэтыр иратауэ щытащ.
♦1990 гъэм Урысей Федерацэм и цIыхубэ депутатхэм я I съездым РСФСР-м и къэрал суверенитетым теухуа декларацэр къищтащ.
♦1991 гъэм Урысейм щыяпэу къэралым щекIуэкIащ президент хэхыныгъэхэр. Ельцин Борис абы РСФСР-м и япэ Президенту щыхахащ.
♦1991 гъэм Ленинград референдум щрагъэкIуэкIащ я къалэм и цIэм теухуауэ. Абы щыпсэухэм я нэхъыбапIэм Iэ яIэтауэ щытащ я къалэм и япэрей цIэр - Санкт-Петербург - фIэщыжыным теухуауэ.
♦1992 гъэм Урысей Федерацэм и Гъунапкъэхъумэ дзэхэр къызэрагъэпэщащ.
♦2000 гъэм Шэшэн Республикэм и администрацэм и унафэщIу ягъэуващ Кадыров Ахъмэт.
♦1942 гъэм Зеикъуэ къуажэм (КъБАССР) къагъэIэпхъуат Ленинград хамэ къэралыбзэхэр щаджу дэт пединститутыр.
♦1945 гъэм Калинин М. И. Кремлым Маршал Жуков Г. К. щритащ Совет Союзым и ЛIыхъужьым и ещанэ Дыщэ Вагъуэр.
♦1990 гъэм «Печатымрэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмрэ ятеухуауэ» Законыр СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм къищтащ. Абы цензурэр игъэкIуэдыжащ.
♦2014 гъэм Сан-Паулу (Бразилие) къыщызэIуащ дунейм футболымкIэ и 20-нэ чемпионатыр. Ар мэкъуауэгъуэм и 12 - бадзэуэгъуэм и 13-хэм екIуэкIащ. Германием и командэ къыхэхарщ чемпион хъуауэ щытар.
♦2015 гъэм Азербайджаным и къалащхьэ Баку къыщызэIуахащ япэ Европей джэгухэр.
♦1898 гъэм къалъхуащ совет публицист, журналист цIэрыIуэ, «Огонёк» журналым и къызэгъэпэщакIуэу икIи япэ редактор нэхъыщхьэу щыта Кольцов Михаил.
♦1908 гъэм къалъхуащ совет балеринэ цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артисткэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Семёновэ Маринэ.
♦1915 гъэм къалъхуащ америкэ банкир, къэрал къулыкъущIэ Рокфеллер Дэвид.
♦1924 гъэм къалъхуащ США-м и 41-нэ президент Буш Джордж.
♦1939 гъэм къалъхуащ драматург, АР-м и цIыхубэ артист, УФ-ми КъБР-ми щIыхь зиIэ я артист, Адыгэ Республикэм и Къэрал саугъэтым и лауреат Мурат Чапай.
♦1950 гъэм къалъхуащ УФ-м и цIыхубэ артист Полунин Вячеслав.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 28 - 29-рэ, жэщым градус 18 - 20 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Жьы зыхэмыт щIыIэр щIыIэкъым, псчэ зыхэмыт узыр узкъым.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
