Яхузэгъэзэхуэжыну пIэрэ?
УФ-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ — Президентым и лIыкIуэу ДФО-м щыIэ Трутнев Юрий, Кавказ Ищхъэрэм и хэгъэгухэм заужьыныр зи нэIэ щIэтым, зыплъыхьакIуэ цIэрыIуэ Конюхов Фёдор къригъэблэгъащ Iуащхьэмахуэ дуней псом и зыгъэпсэхупIэ нэхъ цIэрыIуэхэм ящыщ зэращIынум теухуа проектхэм и Iуэху еплъыкIэ хилъхьэну.
— Iуащхьэмахуэ цIыху куэд къыхуоIэ, — жеIэ Трутневым, — абы къыхэкIыу Правительствэм къалэн къытщищIащ дунейпсо пщалъэм зыкIи къыкIэрымыху, зыхуей хуэгъэза зыгъэпсэхупIэ ар тщIыну.
А лэжьыгъэм пэлъэщынур мыпхуэдэ зыгъэпсэхупIэхэм я къызэгъэпэщыкIэм фIыуэ щыгъуазэ IэщIагъэлIхэрщ. Аращ Конюховымрэ абы дэлажьэ гупымрэ Iуащхьэмахуэ цIыху кIуапIэ хъуным теухуауэ яубзыхуну Iуэхухэм хагъэпсэлъыхьыну щIыхуейр.
Европэм и щыгу нэхъ лъагэ дыдэр зыгъэпсэхупIэ ехьэжьа иджыри къэс щIэмыхъуам щхьэусыгъуэ зыбжанэ иIэщ. Ахэм язщ Iуащхьэмахуэ лъапэ зэхэтхъуа зэрыхъуар, къэралым е ди республикэм и архитекторхэм ящIа планым тету ухуэныгъэхэр абы зэрыщемыкIуэкIар.
Трутневым жеIэ Iуащхьэмахуэ лъапэ щхьэзыфIэфIагъ хэлъу ухуэныгъэхэр зэрыщекIуэкIам а щIыпIэ дахэр фаджэ ищIауэ. «ЦIыхур пщIэ гупсысэнщ мыбы къэкIуэн ипэ», — жиIащ абы. — Бульдозер къэпхуу псори иребгъэтхъын хуейуэ арат, ауэ апхуэдэ Iуэху щIэкIэм срителъхьэкъым. ЦIыхухэм хьэщIэщ, шхапIэ щащIым я ахъшэ халъхьащ. Сэ яжесIащ ухуэныгъэ псоми еплъыжу, щIыпIэм игъуэтын хуей зыужьыныгъэм зыкIи къыпхуемыгъэзэгъынухэр ягъэбелджылыну.
Къэрал къулыкъущIэм къелъытэ хуэгъэкIуатэ зыхэлъ займ е нэгъуэщI Iэмал къыхуагъуэтын хуейуэ зи мылъку зыфIэкIуэдынухэм хурапшыныну. Щхьэж зэрыхуейу унэхэмрэ, шхапIэхэмрэ, хьэщIэщхэмрэ, н.къ. щаухуа щIыпIэм инвестор къыпхуешэлIэным ущыгугъыныр зэрыщхьэгъэпцIэжыр къыхигъэщащ вице-премьерым.
Фигу къэзгъэкIыжынщ: Кавказ Ищхъэрэм «особая экономическая зона» (ОЭЗ) жыхуаIэм хуэдэу 6 щыIэщ. Ахэр «Курорты Северного Кавказа» турист кластерым хыхьэ «Матлас» (Дагъыстэн), «Архъыз» (Къэрэшей-Шэрджэс), «Iуащхьэмахуэ» (Къэбэрдей-Балъкъэр), «Армхи», «Цори» (Ингуш), «Ведучи» (Шэшэн), «Мамисон» (Осетие Ищхъэрэ) зыгъэпсэхупIэхэращ. Япэм ахэр зи унафэ щIэтар Кавказ Ищхъэрэм и IуэхухэмкIэ министерствэрт. Ар мы гъэм зэхуащIыжри, а къалэнхэр Урысейм экономикэ зыужьыныгъэмкIэ иратыжащ. Щхьэусыгъуэр «къызэрыгуэкI Iуэхущ» — федеральнэ ахъшэр бзэхащ, ящIэн хуейм и ныкъуи зэфIэмыкIауэ.
— Туркластерыр щагъэбелджылым Iуэхугъуищым нэхъ трагъэщIат: ОЭЗ-м зи мылъку хэзылъхьэнухэм 2018 гъэм лэжьапIэ IэнатIэу мин 12 къызэIуахыну; зызыгъэпсэхухэм сом меларди 8 къызыпэкIуэн хуэIухуэщIэ хузэфIахыну; 2020 гъэм ехъулIэу цIыху мелуанитI хуэдиз Кавказ Ищхъэрэм зыщаплъыхьыну, зыщагъэпсэхуну къакIуэу хъуну. 2018 гъэм къахуешэлIар цIыху мин 683-рэщ, лэжьапIэ IэнатIэу 619-щ къызэрагъэпэщар, — жиIащ аудитор Орловэ Светланэ.
ОЭЗ-м инвесторхэм сом мелардитI къыхалъхьауэ аращ, абыхэм сом мелард 21-м пэкIуэн лэжьыгъэ зэфIамыхауэ къэнащ. ГъэщIэгъуэныр мы къыкIэлъыкIуэнуращ: компанием федеральнэ бюджетым къыхэкIыу сом мелард 31,4-рэ къратати, езы АО-м лэжьапщIэу, н.къ. текIуэдащ сом меларди 8,5-рэ.
Iуэхум джэгу хэлъыжкъым жыхуаIэрати, жэпуэгъуэм и 29-м Мишустин Михаил Iэ щIидзащ УФ-м и Правительствэм и Унафэм. Абы къыщыгъэлъэгъуащ «Курорт Эльбрус» АО-м и акцэу КъБР-м иIыгъым и проценти 100-р федеральнэ мылъкум зэрыхагъэхьэр.
НэгъущIуи хъуну къыщIэкIынукъым, Iуащхьэмахуэ хуэфащэ дахагърэ зэIузэпэщрэ а щIыпIэм щыIэну, ар хамэхэм къыддалъэгъуну дыхуеймэ.
Краснодар крайм Олимпиадэм зыщыхуигъэхьэзырым Къуэбыдэ (Красная поляна) и кIыхьагъкIэ европей къалэ зэпэщ хуэдэу зэращIар си нэкIэ слъэгъуащи, апхуэдэу Iуащхьэмахуэ лъапэ ягъэдэхэнумэ, ар дызыщIэхъуэпсын хуей Iуэхущ. КъинэмыщIауэ, а ухуэныгъэхэр екIуэкIыху ди цIыху куэдым лэжьапIэ яIэну къыщIэкIынщ. Яуха нэужьи, IуэхущIапIэ псори цIыху хуеинущи, сервисымрэ туризмэмрэ хуеджахэм, нэгъуэщI лъэпкъхэм я бзэ зыщIэхэм IэнатIэ зэрагъуэтынум шэч хэлъкъым.
Iуащхьэмахуэ лъапэ, Гуэл щхъуантIэхэм, Шэджэм псыкъелъэхэм я щытыкIэм арэзы утехъуэн хуэдэу иджыри къэс щамыщIыфакIэ, дыщыгугъынщ Iуащхьэмахуэ зыIэрыхьам ар гукъеуэм хигъэкIыну, жыжьэ мыкIуэф ди цIыхухэм зыгъэпсэхупIэ зэпэщ яIэ хъуну.
