Узэрыгушхуэ хъун гъуэгуанэ
«Адыгэ псалъэ» газетым къыдэкIын зэрыщIидзэрэ нобэ илъэс 93-рэ ирокъу. Тхыдэ пщалъэкIэ убгъэдыхьэмэ, пIалъэшхуэкъым ар, ауэ цIыхум ику иту къигъащIэм ебгъапщэмэ, апхуэдиз зэманым къребгъэубыдэфыну Iуэхухэ- ми еплъытмэ, жыпIэфынущ: «ИкъукIэ фIыгъуэшхуэщ илъэс 93-кIэ лъэпкъым ухуэлэжьэныр».
Iуэху мащIэкъым къитIэсар газетым и илъэс 93-м, лъэпкъ зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэ зэрыхуищIами шэч хэлъкъым — адыгэхэр щIэныгъэншагъэм къыхэшын, абыхэм я зэхэщIыкIым хэгъэхъуэн, властым иригъэкIуэкI политикэр зыхуэгъэпсар цIыхубэм ягурыгъэIуэн, щIэблэр фIым, дахагъэм къыхуеджэн, нэгъуэщI куэдми хунэсащ ар а зэма-ным.
«Адыгэ псалъэм» и япэ номерхэр къыдэзыгъэкIахэр гугъуехь, лъэпощхьэпо куэдым зэрыIууар шэчыншэщ — абы зэрелэжьын Iэмэпсымэхэри яIэтэкъым а зэманым, газет къыдэгъэкIыным зи щIэныгъэкIи IэщIагъэкIи пэлъэщынхэри ди щIыналъэм истэкъым. Ауэ гъащIэм и хабзэщ зи акъылкIэ, зэфIэкIкIэ адрейхэм ятекIуэ, лъэпкъым зиужьыным зи гур нэхъ хупих цIыхухэр бэм къахэкIыу. Ди насыпти, ди лъэпкъми мымащIэу къыхэкIащ апхуэдэ лIыгъэ къызыкъуэкIахэр икIи а IуэхущIэм зрапщытри, 1924 гъэм мэкъуауэгъуэм и 1-м дунейм къытехьащ «Къэрэхьэлъкъ» зыфIаща газетым и япэ номерыр. «Адыгэ псалъэ» цIэр газетым 1991 гъэм фIащыным и пэ къихуэу, абы зэреджэр мызэ-мытIэу яхъуэжащ, къэралым, ди республикэм къыщыхъу зэхъуэкIыныгъэхэр тегъэщIапIэ ящIурэ: 1931 гъэм абы «Ленин гъуэгу» фIащащ, 1937 гъэм — «Социалистическэ Къэбэрдей-Балъкъэр», 1944 гъэм — «Къэбэрдей пэж», 1957 гъэм «Ленин гъуэгу».
Газетым иригъэкIуэкI лэжьыгъэшхуэр илъэс зэхуэмыдэхэм яунэтIащ абы и редактор нэхъыщхьэу щытахэу Хъуран Батий, Бейтокъу Мыхьэмэтмырзэ, Срыхъу Хьэгуцырэ, Щомахуэ Амырхъан, Тау Борис, Фэнзий Исмел, Къущхьэ БетIал, Дал Iэуес, Ерыжокъуэ Хьэзрэталий, Дол Батырбий, Махуэ Анатолэ, Хьэжу Ахьмэд, Сэхъу Къэрэщей, ЛIыбекъуэ Хьэбас, ТIажь Пётр, Мэзыхьэ Борис сымэ. Иужьрей илъэс тIощIым газетым и редактор нэхъыщхьэщ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми хэлъхьэныгъэшхуэ хуащIащ газетыр и къалэн нэхъыщхьэ-хэм — къэхъукъащIэхэм я пэжыпIэр цIыхубэм я деж псынщIэу нэхьэсыным, лъэпкъым и блэкIар ящымыгъупщэу ипэкIэ кIуэным, щэнхабзэм, гъуазджэм, анэдэлъхубзэм зегъэужьыным бэр къыхуеджэным — ехъулIэн папщIэ.
АнэдэлъхубзэкIэ къыдэкI сыт хуэдэ газетри журналри — ар лъэпкъым и псалъэ жиIэнымкIэ Iэмал къезыт къару лъэщщ. Ар сыт щыгъуэ зэмани къагъэсэбэп ди щIэджыкIакIуэхэми. Ди газетым щIэх-щIэхыурэ къытохуэ абыхэм къабгъэдэкI тхыгъэхэр. Апхуэдэу щымытуи хъунукъым. Газетыр и щIэджыкIакIуэхэм япымыщIамэ, абы и лэжьыгъэр псыхэкIуа- дэу аращ: тхыгъэхэм къапэмыджэжIамэ, ар къыдэзыгъэкIхэр «я щхьэ хуэпсэлъэжу» аракъэ? ДызыщыгуфIыкIынщи, дэ абыкIэ гуныкъуэгъуэ диIэкъым. Зы махуи дэкIыркъым газетым и щIэджыкIакIуэхэм ящыщхэр къэмыпсалъэу, къыщIэмыхьэу, ди напэкIуэцIхэм къытехуэну зыхуей тхыгъэхэм, гу нэхъ зылъытапхъэу къалъытэхэм я гугъу къытхуамыщIу. Арыншамэ, ди лэжьыгъэр купщIэншэ хъунти.
Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
Едгъэшажьэ гущIэм и уэрэд.
Уэ пIурылъщи ди лъэпкъ мащIэм и бзэр,
Уэрэ сэрэ зэжетIэн ди куэдщ.
Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
Адыгэгур лIыгъэм хуэгъэпсыж.
«Уадыгэщ» жаIэм дрипагэу,
Адыгагъэм и пщIэр къэIэтыж.
Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
Ди адэжьхэм я хъыбар Iуэтэж,
Хабзэ дахэу лъэпкъым къигъэщIахэр
Ухуэсакъыу щIэблэм IэщIэлъхьэж.
Псалъэ, псалъэ, си «Адыгэ псалъэ»,
Хэхэс хъуахэм я бзэр къегъэщтэж.
Мы дунейм тепхъауэ ди лъэпкъ уардэр
Уи уэрэдкIэ зэкъуэгъэувэж.
Къэбэрдей-Балъкъэрым ди анэдэлъхубзэкIэ къыщыдэкI газет закъуэм нэхъыжь Iумахуэ Джэдгъэф Хъусен зыкъызэрытхуигъазэ усэм и дэтхэнэ псалъэухами дыкъызыхуриджэр ди къалэн лъапIэу къыдолъытэ «Адыгэ псалъэм» щылажьэхэм. А къалэнхэр гъэзэщIа хъун папщIэ ди зэфIэкI дызэремыблэжыным яужь дитщ. Дэ шэч къытетхьэркъым узэрыгушхуэ хъун гъуэгуанэ купщIафIэ газетым къызэрикIуам, дяпэкIи дыхущIэкъунущ адыгэхэм — Хэкужьым исхэми хамэ къэралхэм щыпсэухэми — я псэукIэр къызэрыщ гъуджэу къалъытэ «Адыгэ псалъэр» цIыхубэр къазэрыщыгугъыу къахущIэкIыным.
«Адыгэ псалъэм» и 23.510-нэ къыдэкIыгъуэр яIэрыхьащ нобэ ди газетеджэхэм. Апхуэдиз къыдэкIыгъуэ бгъэхьэзыру щIэджыкIакIуэхэм я пащхьэ иплъхьэн, ар къэзыщтэ дэтхэнэ зыри дэзыхьэхын тхыгъэхэмкIэ, сурэтхэмкIэ газетыр бгъэнщIыным лэжьыгъэу пылъыр зы-щIэр абы щылэжьахэрщ, нобэ а IэнатIэм пэрытхэрщ. ХъыбарегъащIэ IэнатIэм хыхьэ адрей IуэхущIапIэхэм ящыщу газет къыдэгъэкIыныр нэхъ гугъухэм зэрыхабжэри къыхэгъэщыпхъэщ. Апхуэдэу къыщIалъытэри ар пщэдей нэбгъэсыжын хьисэпкIэ зэбгъэтIылъэкI мыхъу лэжьыгъэу зэрыщытым и закъуэкъым. Ар жэуаплыныгъэ нэхъыбэ зыпылъхэм щIыхабжэм щхьэусыгъуэ куэд иIэщ.
Газетыр зи унафэ щIэт къэрал IуэхущIапIэхэм журналистхэм яхуэфащэ гулъытэрэ пщIэрэ къыхуамыщIу пхужыIэнукъым. «Адыгэ псалъэм» иджыпсту щылажьэхэми, нэхъапэIуэкIэ щылэжьа куэдми къыхуагъэфэщащ къэрал наградэхэр — Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм щIыхь зиIэ я журналист, республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ цIэ лъапIэхэр, щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр, нэгъуэщI дамыгъэ куэди.
Ди лэжьэгъухэми «Адыгэ псалъэр» зыIэрыхьэ ди ныбжьэгъуфIхэми нобэ дохъуэхъу узыншэу, я Iуэхухэр сыт и лъэныкъуэкIи ефIакIуэу, дяку дэлъ зэпыщIэныгъэр зэпымычу иджыри илъэс куэдкIэ газетыр лъэпкъым хуэлэжьэну!
«Адыгэ псалъэм» и редколлегие.
