Къару мыкIуэщIыж
Ди тхыдэм и япэу, илъэси 112-рэ япэкIэ, 1906 гъэм мэлыжьыхьым и 27-м лэжьэн щIидзащ Урысей Парламентым — Къэрал Думэм. А Iуэхум нэрылъагъуу щIигъэхуэбжьащ жылагъуэ зэхущытыкIэхэм я системэщIэ зэтегъэувэныр. Урысейм правовой къэралым-рэ демократиемрэ я IуэхущIапIэхэм зыщаужьу, социально-политикэ фIыгъуэхэр щызэтеувэу хуежьащ. УвыпIэшхуэ яубыд цIыхубэр къэралыр зехьэным зэрыхэтым, хэхакIуэхэм я пащхьэ жэуап щытыным, хабзэм и къарур нэхъыщхьэу щытыным, властым и IэнатIэхэм я къалэнхэр зэпэгуэшыным.
Дяпэ ита парламентархэм я лэжьэкIэр къагъэсэбэпурэ, урысей депутатхэм илъэс тIощIым тIэкIукIэ щIигъу лъэхъэнэ мыиным къриубыдэу жылагъуэ зэгурыIуэныгъэм хуэзышэ гъуэгуанэ мытынш къызэпачащ, законхэр къыдэгъэкIыным и Iэмал нэхъыфIхэр яубзыхуащ, властым и IэнатIэ псори зэгъэуIуауэ зэдэлэжьэныр къызэрагъэпэщащ. Апхуэдэ егугъуныгъэм и фIыщIэкIэ ди деж федеральнэ хабзэ мардэхэри щIыналъэ- хэм я законодательствэри нэгъэсауэ зэтегъэувэнымкIэ Iэмал нэхъыфIхэр щыIэ хъуащ.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентыр 2018 гъэм илъэс 25-рэ ирокъу. Иджыпсту шэч лъэпкъ къытедмыхьэжу жытIэ хъунущ тхыдэм и мардэкIэ куэд дыдэу щымыт а лъэхъэнэм къриубыдэу законхэр къыдэгъэкIыным-кIэ лэжьыгъэм хуэIэкIуэлъакIуэ орган Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрыщызэтеувар икIи къыбгъэдэхуэ къалэнхэр абы нэгъэсауэ зэригъэзащIэр.
Зэманым нэрылъагъу къищIащ япэ сессием щегъэжьауэ Парламентым и лэжьыгъэр зэриубзыхуа щIыкIэр тэмэму къызэрыщIэкIар. Республикэм жылагъуэ зэпIэзэрытыныгъэр зэрыщахъумар, политикэ зэныкъуэкъухэр къызэрыщамыгъэхъуар депутатхэми куэдкIэ я фIыщIэщ. ИпэжыпIэкIэ жыпIэмэ, япэ хэхыгъуэм хиубыда депутатхэм я деж къыщегъэжьауэ, республикэм законхэр къыдэзыгъэкI и орган нэхъыщхьэр шэсыпIэу уващ социальнэ къалэнхэр гъэзэщIэнымрэ социальнэ, экономикэ политикэр пхыгъэкIынымкIэ республикэм и властхэм къабгъэдэхуэ псори ялэжьынымкIэ. СызэреплъымкIэ, республикэм и Парламентым и дэтхэнэ хэхыгъуэ-ми езым и къыхэщхьэхукIыныгъэхэр иIэщ. Абы зэпымыууэ зеужь, теплъэщIэ егъуэт, ауэ зэтеува хабзэхэр ехъумэ икIи ирегъэфIакIуэ. Абы къыдэкIуэу лэжьыгъэм и Iэмалхэм зрагъэхъуэж зэманым къигъэувхэм езэгъыу. Иджырей хэхыгъуэм и къыхэщхьэхукIыныгъэхэм ящыщщ Парламентым къэпщытэныгъэм и лъэныкъуэкIэ къыбгъэдэхуэ къалэнхэр гъэзэщIэным гулъытэ хэха хуащIу зэрыхуежьар. ПIалъэ пыухыкIахэм тету депутатхэр хоплъэ Правительствэм, республикэм и министерствэхэмрэ ведомствэхэмрэ я унафэщIхэм къыхалъхьэ информацэм.
ДызэреплъымкIэ, законхэр къыдэзыгъэкIхэм я къалэнхэр къыщыувыIэркъым щIыналъэм и экономикэ, социальнэ зыужьыныгъэр къызэзыгъэпэщ хабзэ лъабжьэхэр зэтегъэувэным. Депутатхэм апхуэдэу властым иригъэкIуэкI лэжьыгъэмрэ абы и мурадхэмрэ нагъэсын хуейщ ахэр хэзыха цIыхухэм я деж. ЦIыхухэм яхуэзэурэ, муниципаль- нэ щIыналъэхэр къызэхакIухьурэ депутатхэм щыгъуазэ защI республикэм ис-хэр нэхъ зытегузэвыхьхэм, гулъытэ хэха зыхуэщIыпхъэу щыIэ Iуэхухэм.
Урысей парламентаризмэм и махуэм ирихьэлIэу депутат псоми дохъуэхъу я IэщIагъэм зэпымыууэ хагъэхъуэну, къару мыкIуэщIыж яIэну, хэхакIуэхэм я дзы-хьыр ягъэпэжыну. ПщIэ зыхуэсщI си лэжьэгъухэ, ди Хэкум и фIыгъуэр фхуэгъэзауэ евгъэкIуэкI лэжьыгъэ псори къывэхъулIэну си гуапэщ. Дэ псоми ди къару зэхэлъыр фхурелажьэ властым и лIыкIуэ IэнатIэм цIыхубэм я деж щиIэ пщIэр къаIэтыным, урысей къэралыгъуэр гъэбыдэным.
Егоровэ Татьянэ,
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI.
