Куэдрэ дызэныбжьэгъуну?
Политологхэм абы шэч къытрахьэ
Тыркум декIужа хуэдэщ. Ауэ «хуэдэ» къудейуэ къыщIэкIынущ: УФ-м и президентым и пресс-секретарь Песков Дмитрий жиIащ газым и «тырку унэтIыныгъэр» ухуэн щIадзэжыным утепсэлъыхьыныр иджыри пасэIуэу.
Дунейпсо IуэхухэмкIэ урысей советым хэт, Урысейм и лIыкIуэу Тыркум щыIа Стегний Пётр къыхигъэщащ къэралитIым я зэхущытыкIэхэр зэтраухуэжын ипэ къихуэу «хэIущIыIу ямыщIа лэжьыгъэшхуэ» зэрызэфIагъэкIар.
КIэщIу жыпIэмэ, Анкара «тобэ» къызэрихьыжыну щIыкIэм ехьэлIа Iуэху псори щэхуу ягъэхьэзыращ Урысеймрэ Тыркумрэ я дипломатхэм.
Апхуэдэу щыт пэтми, политолог куэдым хуагъэфащэ гъэмахуэ къакIуэ къэсыху Урысеймрэ Тыркумрэ аргуэру зэщыхьэжынкIэ хъуну.
«Тыркур нэхъ гъунэгъуу къэкIуэтэну? Сирием щыпсэу курдхэм егъэщIылIа IуэхухэмкIэ зэрызэгурымыIуэр лъэныкъуэ ирагъэзыфыну? Пэжщ, зыгуэркIэ зэгъунэгъу хъужащ, арщхьэкIэ Тыркум итIани деIыгъ Сирием щыIэ террорист зэгухьэныгъэхэу Москва зэзауэр. Сэ абы и лъэныкъуэкIэ ахэр зэпэгъунэгъу хъуауэ слъагъуркъым», — жеIэ политолог Куртов Аждар.
Апхуэдэуи шэч къытрахьэ я экономикэ зэдэлэжьэныгъэм зрагъэужьынымкIэ щыIэ Iэмалхэми. Куртов Аждар къелъытэ къызэтрагъэувыIа урыс-тырку проектхэр къэгъэщIэрэщIэжыным ди къэралыр епIэщIэкIын хуэмейуэ:
«Языныкъуэ проектхэм, къапщтэмэ, Аккую атом станцыр ухуэным ехьэлIам, щIэрыщIэу хэплъэжын хуейщ. А зэгурыIуэныгъэм мытэмэмагъхэр хэтщ».
Куртовым и псалъэхэм ятепщIыхьмэ, Урысеймрэ Тыркумрэ зэпэгъунэгъу хъужыным и гъуэгур быркъуэшыркъуэу щытынущ, къэралитIри икIуэтыжыфынущ. Иджыри зыри белджылыкъым:
«Пэжщ, дэ дызэгъунэгъущ, арщхьэкIэ дызэгъунэгъу гугъусыгъухэщ. Апхуэдэу къокIуэкI лIэщIыгъуэкIэрэ икIи дэ дунейм щекIуэкI Iуэху куэдыкIейхэмкIэ дызэтехуэркъым».
Урысей-тырку зэныбжьэгъугъэр зэфIэувэжыну и фIэщ хъуркъым Москва къэрал университетым дунейпсо политикэмкIэ и факультетым къэрал зэхуаку шынагъуэншагъэхэмкIэ и кафедрэм и доцент Фененкэ Алексеи. АбыкIэ и тегъэщIапIэщ Эрдоган ищIэнкIэ хъунур къызэрыпхуэмыщIэнумрэ ар КъухьэпIэм и жьауэм куууэ зэрыщIэтымрэ.
КъухьэпIэр дяпэкIи хущIэкъунущ Тыркумрэ Урысеймрэ зэщигъэхьэну.
Ауэ Тыркум и закъуэкъым Урысейм къызэрыфIэнам кърикIуахэр зи жагъуэ хъуар:
«ЩэкIуэгъуэ мазэ лъандэрэ Тыркуми дэри ди жагъуэ хъуа Iуэху зыбжанэ екIуэкIащ. Тыркухэр щыгугъащ урысей кхъухьлъатэр къызэрыраудыхам папщIэ Вашингтон къахуэупсэну. Ауэ абы и пIэкIэ «къайхъулIар» Германиемрэ США-мрэ Курдистаныр зэрыдаIыгъарщ. Ди деж щыжаIэрт православнэ члисэр зэкъуэувэну, ауэ абы и телъхьэу къэувакъым Афинхэри, Софии, Еревани — апхуэдэ лъэбакъуэ ячыну зэрыфIэкъабылыр къагъэлъэгъуакъым.
Иджы къэралитIым зэгъусэу ягъэхьэзырауэ щыта проект нэхъыщхьэм — «тырку унэтIыныгъэм» — теухуауэ. Абыи и къэкIуэнур белджылыкъым. Япэ щIыкIэ Урысейм и мурадащ ТыркумкIэ зэпрыкIыу Европэм нэсыну, нэгъуэщIу жыпIэмэ, хуейт континентым щищэ газыр езым и кIэлъыплъыныгъэм щIигъэтыну.
АрщхьэкIэ, уеблэмэ, зэщыIеин и пэкIи Анкара къыгуригъэIуащ а бжьамиймкIэ къакIуэ урысей газ псори Европэм езым зэрырищэнур. НэгъуэщIу жыпIэмэ, Евросоюзым хэт къэрал 28-м газым и уасэхэмкIэ тыркухэр ягурыIуэнущ: газыр реэкспорту щытынущ. Ауэ мис а газым и реэкспортымкIэщ Урысейм Украинэмрэ Белоруссиемрэ зэригъэкъуаншэу щытар. А щхьэусыгъуэмкIэ «славян зэкъуэшхэр» куэдрэ зэщыхьэрт. АтIэ иджы тыркур ныбжьэгъу тхуэхъуну?
«Мир новостей».
