Гъурыжь Мадинэ и фэеплъ нэхур
Редактор нэхъыщхьэм и псалъэ
Жэуаплыныгъэ лъагэ
Нобэ дигу къыдогъэкIыж лэжьэгъуфIу диIа, цIыху щыпкъэу, гуапэу дунейм тета Гъурыжь Мадинэ. А хъыджэбз цIыкIур илъэс 20-м нэскIэ сцIыхуати, срихьэлIакъым и пщэрылъхэр тэмэму щимыгъэзэщIарэ губгъэн къыщIихьын гуэр щилэжьарэ. Жэуаплыныгъэ лъагэ зыхэзыщIэу IэнатIэр езыхьэкI Мадинэ щхьэхрэ ешрэ жыхуаIэр ищIэртэкъым. Абы хуэдэу лэжьыгъэм хуэпэж цIыхуи гъуэтыгъуейт.
Мадинэ университетыр фIы дыдэу къызэриухамкIэ абы йохъуэхъу газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. 2003 гъэ Мадинэ къиухар КъБКъУ-м и урысыбзэ къудамэрами, ди анэдэлъхубзэр зыпищI щымыIэу фIыщэу илъагъурт. Газетым жэуап зыхь и секретарь къалэным пэрыту, абы тэрэзу зэригъакIуэрт и IэнатIэм пыщIа лэжьыгъэ псори. Апхуэдэу щытащ ар жэуап зыхь секретарым и къуэ-дзэм и къалэнхэр, нэгъуэщIхэри щигъэзащIэми. Гъурыжьым цIыхум я фIэщ ищIыфырт лэжьыгъэм Iэпэдэгъэлэлу ухущыт зэрымыхъунур, абыкIэ езыри щапхъэт. Къэхъурт ар щыгукъыдэмыж, псом хуэмыдэу игъэпIейтейрт аллергием кърит пыхусыхум. Апхуэдэу щытми, абы зыми зытригъэхьэлъэртэкъым, и лэжьыгъэр гупсэхуу имыгъэзэщIауи псэху жыхуаIэр ищIэртэкъым.
Бгъэдэлъ щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ хигъэхъуэну дапщэщи хущIэкъурт Мади-нэ. А мурадыр и гъуэгугъэлъагъуэу ар илъэс зыбжанэ ипэкIэ щIэтIысхьауэ щытащ ЦIыхубэ хозяйствэмрэ къэрал къулыкъумрэ я Урысей академиеу Тэн Iус Ростов къалэм дэтым, ехъулIэныгъэкIи ар къиухат. УФ-м и Президентым и нэIэм щIэту лажьэ а еджапIэ нэхъыщхьэм щыщIэсами, сэ мызэ-мытIэу сылъыгъуэзат ди лэжьэгъум, сыщIэупщIат и Iуэху зыIутхэм, еджэным зэрехъулIэм. Абы щыгъуэми сыщIэгушхуэн защIэт Гъурыжьым щхьэкIэ къызжаIар. Ар ящыщт зи къалэнхэр гурэ псэкIэ хьэлэлу зыгъэзащIэхэм, дзыхь къыхуащI дэтхэнэ IэнатIэри езыгъэфIакIуэхэм.
Хэт ищIэнт зи псэугъуэ, зи дуней тетыгъуэ хъыджэбзыр зэуэзэпсэу ажалым тхичыну?..
Гъурыжь Мадинэ и фэеплъ нэхур куэдрэ ди гум илъынущ.
ХЬЭФIЫЦIЭ Мухьэмэд,
«Адыгэ псалъэ» газетым
и редактор нэхъыщхьэ.
Жэнэт бзути, лъэтэжащ
ЗанщIэу жысIэнщи, сэ Гъурыжь Мадинэ си ныбжьэгъуакъым, си ныбжьэгъунуи Iэмал щыIакъым: и чэзум унагъуэ сыхъуамэ, апхуэдэпхъу е къуэ сиIэну къыщIэкIынт. Дэ дызэпызыщIэр абы пхужымыIэн хуэдиз и псэ хьэлэлагъымрэ хэлъа пэжыгъэмрэт. Сэ ар згъэунэхуну куэдрэ Iэмал сиIащ. Апхуэдэуи сигу къинэжащ.
КъыщыщIэздзэнщ и лэжьыгъэр (ар редакцэм и IэнатIэ нэхъ гугъу дыдэхэм ящыщщ), сыхьэтым хуэдэу, гъэхуауэ зэригъакIуэу зэрыщытам. АпхуэдизкIэ есэжати, къыхуалъхуа фIэкIа пщIэнтэкъым — редакцэм щIэс псоми Iуэху яхуиIэт. Мыр фэжагъуэ къыщыпхьынкIэ хъуну IэнатIэу зэрыщытри гурыIуэгъуэщ. Ауэ, гъэщIэгъуэныракъэ, Мадинэ псори зэхуигъэхъуфырт, зы фэжагъуи къимыхьу. Аращ ар зэрытхэкIыжар зыдэлэжьа псоми дигу щIыщIыхьари.
Гулъытэ. Си фIэщ хъуркъым Мадинэ ар и хьэл нэхъыщхьэу щымытауэ. Абы и гулъытэ сэ си щхьэкIи мызэ-мытIэу згъэунэхуащ. Пщэдей хуэдэм къыдэкIыну газетыр зэхэдмыгъэувэнумэ, пщыхьэщхьэм си унэм телефонкIэ нэпсалъэрти, къызжиIэрт: «Мухьэмэд, дыкъыдэкIкъым, укъэмыкIуэми хъунущ». Апхуэдэ дыдэ хъыбар яригъащIэрт къуажэ жыжьэ къикI адрей ди лэжьэгъухэми. Ар езым пщэрылъ зыщищIыжа и къалэну къилъытэрт, цIыхум пщIэ хуэщIыныр япэ иригъэщырт. Си ныбжьэгъуа, КъБР-м и цIыхубэ артист Къэжэр Борис (ари псэужкъым, Тхьэм ахърэт нэху кърит) зэгуэр къызжиIэгъащ: «А зэрыбыным зы гъэсэныгъэ яхэлъщи, пхужыIэнкъым» (абы щыгъуэ Борисрэ Мадинэрэ я унагъуэхэр зы унэ щIэсу «Горнэ» хьэблэм щыпсэурт).
Зы зэман сэ къэсцIыхуауэ щытащ Мадинэ и дэлъху Юри. Абы щыгъуэ а щIалэр Бахъсэн и «Эталон» командэм хэту Урысейм футболымкIэ и чемпионатым и ещанэ дивизионым щыджэгурт. ЗэIущIэхэм еплъыну район псор зэхуэсырт. Уеблэмэ, Налшык икIахэри яхэтт. Юрэ Iэзагъышхуэ зыхэлъ гъуащхьэхъумэныкъуэт. Гу зылъыстаращи, абы зэи джэгум гурбияныгъэ гуэри хилъхьэртэкъым. Сыт хуэдэу щымытами, сэ слъэгъуакъым судьяхэм абы дагъуэ къыхуащIауэ. Иджы согупсыс ари унагъуэм щигъуэта гъэсэныгъэм зэрыщыщым.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министру илъэс куэд езыхьэкIа Ефэнды Джылахъстэн ди редакцэм къыщIыхьауэ абы щыхьэт техъуат:
— Фи Гъурыжь Мадинэ и адэ Хьэзрэталий си деж щылэжьащ. Егъэлеяуэ цIыхуфIт, хабзэшхуэрэ нэмысышхуэрэ хэлът.
А псалъэхэр си гуапэ хъуащ, ауэ згъэщIэгъуакым. Я адэ-анэм къыхамылъхьамэ, дэнэт апхуэдэ гъэсэныгъэ быным къыздрахынур?
Дэ тщIэрт мы дунейм гурыфIыгъуэ нэхъыщхьэу щиIэ и анэ Нафилэ дунейм зэрехыжар Мадинэ къызэрытехьэлъэнур. Ауэ пIалъэ кIэщIым езыри абы кIэлъыкIуэну ди пщIыхьэпIэ къыхэхуэртэкъым. И щIалэгъуэт, и дахэгъуэт, и узыншагъэкIи зыдигъуащэ щыIэу тлъагъуртэкъым. АрщхьэкIэ…
… «Жэнэт бзути, лъэтэжащ» жыхуиIэм хуэдэу хъуащ. Сэ зэрысщIэмкIэ, жэнэт бзум зыщIыпIи зыщиIэжьэркъым, абы зэпымыууэ и унапIэри жэнэтыращ…
… АфIэкIа зэи зэхэсхыжынукъым пщэдджыжькIэ телефоным къиIукI и макъ жьгъырур: «Мухьэмэд, уи пщэдджыжь фIыуэ! Мыбы теухуауэ сатырищэ хуэдиз дыхуейщ номерым идгъэувэну. ТIэкIу щIебгъэгъуми хъунущ».
Мис ар хьэлъэщ.
ШАЛ Мухьэмэд.
Мадинэ и нысэ Мадинэ, и дэлъхум и къуэхэу Астемыррэ Къантемыррэ.
Мадинэрэ Жыласэ Заурбэчрэ. 2005 гъэ
Зэныбжьэгъухэу Ширдий Маринэ, Гъурыжь Мадинэ, Уэрдокъуэ Женя сымэ. 2003 гъэ
Тэн Iус Ростов щызэдеджахэр. 2006 гъэ
Мэхъу кIащхъэ гъащIэм и макъамэр
Ди гум, ди псэм япэгъунэгъу цIыху дунейм ехыжыху, ди гъащIэр нэхъ нэд, купщIэншэ хъу къытфIощI. Абыхэм я псэм дэщIыгъуу лIэныгъэм тIэщIех ди дунейр зыгъэIэфI Iуэхугъуэхэм — узыншагъэм, насыпым, гукъыдэжым, дэрэжэгъуэм — ящыщ Iыхьэ гуэрхэр. ТфIокIуэд е нэхъ щэху, хьэлъэ мэхъу гъащIэр тхуэзыгъэдахэ макъамэр.
«Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэхэр апхуэдэу дызыгъэдзыхащ фIыуэ тлъагъу ди лэжьэгъу IэкIуэлъакIуэу, нэмрэ псэмрэ хуэтхь ди ныбжьэгъу пэжу, газетым жэуап зыхь и секретару щыта Гъурыжь Мадинэ (пыбгъэувэну хьэлъэщ «мыгъуэ» псалъэр) и щымыIэжыныгъэр. Редакцэм щиIэ къалэнхэр къызыхуэтыншэу, дагъуэ къыхуамыщIу зэрызэфIихым къыдэкIуэу, ар бзылъхугъэ гуапэт, Iущт, зи IэщIагъэмкIэ щIэныгъэфI зыбгъэдэлът. Лэжьыгъэм щызыIэригъэхьа ехъулIэныгъэфIхэм папщIэ ар мызэ-мытIэу ягъэлъэпIат къэрал IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэмкIэ.
Гу къабзэрэ псэ нэхурэ зиIа, зэхэщIыкI куукIэ Тхьэр зыхуэупса ди Мадинэ цIыхур, гъащIэр фIыуэ зылъагъут, ныбжьэгъугъэр зылъытэт. Махуэ къэс зэ нэхъ мыхъуми абы и деж щIэмыхьэ къытхэттэкъым дэ, тхыгъэ ттынуми пщэрылъыщIэхэр къытхуащIынуми. «Штабым и унафэщIым» (арат ди редактор нэхъыщхьэр Мадинэ зэреджэр) къызыхуэтыншэу зэтриублэрт редакцэм щIэлъ лэжьыгъэ псори. НэгъуэщI Iуэху гуэркIэ убгъэдыхьами, абы зэи укъигъэщIэхъунутэкъым. Ар ящыщт цIыхум и гъащIэр нэхъ тынш, лъэпощхьэпоуншэ зыщIыну хущIэкъу псэ къабзэхэм.
Куэдым ящIэ: ныбжьэгъуфIыр мылъкушхуэщ, хъугъуэфIыгъуэ мылъытэщ. Апхуэдэт ди дежкIэ Мадинэ цIыкIур. ЖызыIэ щыIэщ бзылъхугъэхэм яку ныбжьэгъугъэ нэс дэмылъыфыну. Апхуэдэу къызыщыхъухэм гъащIэм куэд щафIэкIуэдащ, сыту жыпIэмэ псэкIэ упэгъунэгъу ныбжьэгъур шыпхъу пэлъытэ пхуохъу. Анэ-къилъур лъапIэщ, IэфIщ, ар унагъуэм ущиIэ фIыгъуэщ; ныбжьэгъури аращ, ауэ ар уэ езым къыхыбохыж, уи дуней тетыкIэм, гупсысэмрэ еплъыкIэмрэ ятещIыхьауэ. Зэманым, гъащIэм ипсыхь а гурыщIэм къаруушхуэ иIэщ.
Мадинэ къызэрытхэмытыжрэ илъэс ныкъуэ хъуами, редакцэм и лэжьакIуэхэм куэд яхэбгъуэтэнкъым абы и цIэр щIэх-щIэхыурэ къизымыIуэ, Iуэху-
щIафэу иIахэмрэ цIыху хэтыкIэ дахэу бгъэдэлъамрэ зигу къэзымыгъэкIыж. Ноби ди гур екъуз Мадинэ щылэжьа, иджыри и цIэр зытет пэшым дыщыщIыхьэкIэ… Апхуэдэу цIыхум лэжьапIэм ущыхуэныкъуэну куэдым я дежкIэ фIэщхъугъуейщ…
КъызыхэкIа унагъуэм, ныбжьэгъуфIу иIахэм я псэхэм щыщ Iыхьэ цIыкIу адрей дунейм здихьащ Мадинэ цIыкIум. Дыхуэарэзыщ ныбжьэгъу пэжу, лэжьэгъуфIу диIам. АхърэткIэ гуфIауэ Тхьэм къыщIигъэкI.
ФIыуэ плъагъу цIыхур
пIэщIэкIамэ,
Гум и гъэгъахэм щыщ
къыпоху,
Мэхъу кIащхъэ гъащIэм
и макъамэр,
Фэеплъ вагъуэщIэми
едзыр нэху.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
Гуауэр къыщыппэплъэр пщIэркъым
Мадинэ, сыту Iейуэ къызэхьэлъэкIрэ блэкIа зэманым иту сигу укъэзгъэкIыжыну. ПщIыхьым хэту слъэгъуами, си фIэщ хъунтэкъым гу зыщыпхуэну узыхунэмыса мы дунейм апхуэдэу пасэу уэ уехыжыну.
СощIэж ди деж лэжьапIэ укъызэрыкIуар. Дэ хъыджэбз гуп дыхъуу зыкъом щIауэ дыщылажьэрт «Ленин гъуэгу» газетым. А махуэм къыщыщIэдзауэ дэ ды-зэгъусащ зым Iэпыхур адрейм къищтэжу жыхуаIэм хуэдэу. Уи теплъэ дахэмкIэ, уи хьэл-щэнымкIэ, уи IэдэбагъымкIэ жьыри щIэри къыдэпхьэхат. АпхуэдизкIэ уцIыху къабзэ-псэ къабзэти, зэ укъэзылъэгъуам, зэ къопсэлъылIам и гум удыхьэрт. ПщIэрт уэ дэтхэнэ цIыхуми узэрыдекIуэкIынур, и гукъеуэр, и гум щыщIэр ууейм хуэдэу зыхэпщIэрт, дэпIыгъырт.
Уи зэфIэкIым, уи къэухьым гу къылъатэри, уи лэжьыгъэкIи удрагъэкIуеят. Ауэ сыт хуэдэ къулыкъу къуамытами, зэи зыпхъуэжакъым, зыми и жагъуэ зэрумыщIыным ухэтащ.
Апхуэдэурэ зэман куэд зэдетхьэкIащ, зэшыпхъу пэлъытэу. Ауэ гуауэр къыщыппэплъэр пщIэркъым…
А пщэдджыжьым хэт и гугъэнт апхуэдэ гузэвэгъуэ ди лэжьапIэм къыщыхъуну. Псори дызэхэбгъэлъэдэжат, пхуэтщIэнур дымыщIэу… Абы щыгъуэ ди фIэщ хъуртэкъым къедджа дохутырхэр уэ сэбэп къыпхуэмыхъужыфыну. Къыддэлажьэхэм, цIыхухъуи цIыхубзи, я нэпсхэр къекIуауэ, дишащ дэ «ДэIэпыкъуэгъу псынщIэм». Уи вакъитIри абы щыгъуэм ныздэсхьат, нэхъыфI узэрыхъуу, лъодгъэтIэгъэжу укъэтшэжын хуэдэу. АрщхьэкIэ, Мадинэ, уи напIэр къэпIэту уэ зэи укъытхэплъэжакъым. Дыппэплъащ, Тхьэм дыпхуелъэIуащ сымаджэщым ущыщIэлъа тхьэмахуитIым. Нэху тхуэгъэщыртэкъым, хъыбарыфIым — зыкъэпщIэжауэ къыджаIэным — дыпэплъэрт. ЗэрылэжьапIэу лъэуджыджащ а зэманым. Ауэ, зэхэтхакъым дигу фIы зыщIын лъэпкъ.
Уи благъэ-Iыхьлыхэри гугъащ уэ ухъужыну, уи нэхэр къызэтепхыу уакъыхэплъэжыну. Гузэвэгъуэр кърихырт уи шыпхъу Лилэ и нэгум, уи гущIэм зыкъимыгъазэу ущIэплъэфыртэкъым абы и нитIым.
Псори зэхэбгъэлъэдэжат, къыпхуащIэнум егупсысу, укъызэфIэувэжын папщIэ зыми лъэкI къигъанэртэкъым. Ауэ дохутырхэм я щхьэр ирахьэх фIэкIа, зыри жаIэфыртэкъым.
… Зэхэтхыну дыщIэшына хъыбарыр къыджаIащ щIэупщIакIуэ дыщыкIуэ пщэдджыжьым. ГущIыхьэт а махуэр.
Ухуейт уэ упсэуну, Мадинэ, гугъэ куэди пщIат. Ухунэсакъым гу щыпхуэну гъащIэм, Алыхьышхуэм къыпхуиухар арати. НэхъыфIыр къыпхуищIауэ Тхьэм къыщIигъэкI. Къэбгъэна уи Iыхьлыхэм уи ужьыр махуэ яхухъу.
Жэнэтыр унапIэ Алыхьым пхуищI, дыпхуэарэзыщ.
Уи ныбжьэгъу, уи лэжьэгъу
ДЫЩЭКI Соня.
Зы анэм дыкъимылъхуами…
«Зэш псори зы анэм къилъхуркъым», — жиIащ гъащIэ и пIалъэ зыгъэунэхуа пасэрейм. «Зэшыпхъу псори зы анэм къилъхуркъым», — жаIэу а гупсысэм пызыщэфын куэди зэрыщыIэм сэ шэч къытесхьэркъым. Абы и щапхъэщ Гъурыжь Мадинэ и лэжьэгъу куэдым шыпхъум хуэдэу къызэрытхущытар. Анэкъилъху хъарзынэхэр — Лилэрэ Юрэрэ — иIэщ Мадинэ, ауэ Лилэ хуэдэ дыдэу къысхущымыту зы махуи гурыщхъуэ сигъэщIакъым сэ абы.
Мы напэкIуэцIым ит тхыгъэхэр зи IэдакъэщIэкIхэм къалэмыр къызэращтэрэ мыбы нэхърэ гугъу нэхъ зыдехьа, нэхъ къайхьэлъэкIа тхыгъэ ямытха хуэдэу къысщохъу, сыту жыпIэмэ, сэ ситщ апхуэдэ щытыкIэ. Мадинэ теухуа тхыгъэ щхьэкIэ зызыхуэдгъэзахэм яхэтащ захуэмыубыдыжу макъкIэ гъаи. Абы къегъэлъагъуэ ар дунейм зэрехар нобэми цIыхухэм я гум къызэрыщIитхъыр. «Дуней цIыхутэкъым ар» хужаIэркъэ егъэлеяуэ гуапэу, щабэу цIыхухэм яхущыту, и зэран нэгъуэщIым иримыгъэкIыным хущIэкъуу дунейм тетам. Апхуэдэущ Мадинэ дэри дигу къызэринар.
Куэд, куэд дыдэ си нэгум къыщIохьэж ди гъащIэм щыщу. Дыщызэрымылъагъуми, зы махуэ дэкIакъым дэ тIур тIэу-щэ дызэмыпсалъэу, зым и унагъуэ Iуэху зыIут адрейм зэдмыгъащIэу. Иджы зы махуи дэкIыркъым абы и гугъу дымыщIу, ди гум къоIэ къызэрытхэмытыжыр, и цIэр щыжытIэкIэ, и IуэхущIафэхэм дыщытепсэлъыхьыжкIэ, ди тэмакъым иджыри гуауэр къыщIогъуалъхьэри, ди нэпсыр къыщIеху. Ауэ, зэрызыдгъэудэIужыращи, дыщогугъ нэхъыфIыр Алыхьым къыхуищIауэ.
Шыпхъу нэхъыщIэр нэхъыжьым зэрыхущытым хуэдэущ Мадинэ сэ илъэс щэщIым нэблагъэкIэ къызэрыздекIуэкIар. Сэри ар си шыпхъуу фIэкIа зэи къэслъытакъым. Си анэкъилъхухэми, абыхэм я бынхэми апхуэдэу яхущытащ икIи езыри къалъытэжащ. Си анэм «Мадинэ си бынпыбжэщ», щыжиIэкIэ, ар зэи фэрыщIагъым къыхихакъым.
Хэхауэ и гугъу сщIынут Мадинэ и анэм зэрыхущытам. Абы сыт щыгъуи япэ иригъэщыр и анэм и тыншыпIэрт. ЖыпIэнурамэ, зэнэзэпсэу псэурт Нафилэрэ Мадинэрэ. Зыр адрейм щысхьу, зэхуэгуапэу, зэхуэгумащIэу. А тIур зэдэгушыIэу щызэбгъэдэскIэ, уеплъыну гухэхъуэт. Нурыр къыщIихырт я нэхэм, зызэщагъэнщIыртэкъым. Апхуэдэ и дамэр гуэхуа нэужь псэужыфакъым Мадинэ — гъатхэпэм и 24-м Нафилэ дунейм ехыжащ, накъыгъэм и 13-м ди Мадини абы кIэлъыкIуэжащ. Мадинэ и нэщхъеягъуэ дауэдапщэхэм щыгъуэ зыгуэрхэм жаIэу зэхэсхырт: «Нафилэ ишэжащ Мадини». Пэжкъым ар. Мадинэ узыншэу, насыпыфIэу мы дуней дахэм тетынырт Нафилэ и хъуэпсапIэр, абы щхьэкIи имыщIэн щыIэтэкъым, сытми зыхуигъэныкъуэнт. Игу узым къыщыхигъэзыхькIи, Iэмал игъуэту, зыкъригъащIэртэкъым. Мадинэ и деж къэпсэлъарэ имыгъуэтмэ, си деж къищIырт. И узыншагъэм сыщIэупщIэмэ: «Шэджагъуэм сыкъызэIыхьэри сыхьэлэчащ, иджы нэхъ сщхьэщыкIащ. Мадинэ зыри жумыIэ. КъэкIуэжыну хуежьэнущ», — жиIэрт, Мадинэ имыгъэгузэвэн щхьэкIэ.
ГъащIэм и хабзэ зыри зыпхухэмылъхьэщ цIыхур дунейм къызэрытехьэр, къыхуиухам хуэдиз зэман дэкIа нэужьи зэрехыжыр. Ар фIыуэ къыбгурыIуэми, еувэлIэгъуейщ фIыуэ плъагъу цIыхур ажалым зэрыпкIэричым. Гуауэр еупIэхын щхьэкIэ зэман дэкIын хуейщ, жаIэ. Ар икIи пэжу къыщIэкIынщ. Мыбдежым дэ къытхуэнэр Мадинэ Тхьэ дыхуелъэIунырщи, зы махуи ар зыщыдгъэгъупщэркъым. Езы цIыкIури, гуэныхь къызэримыхьыным, псапэ зыпылъ Iуэху нэхъыбэ зэрилэжьыным яужь иту, Алыхьым фIэлIыкIыу дунейм тетащи, и ахърэтыр нэху хъуну догугъэ.
ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэ.
Сыт щыгъуи утщIыгъущ
Мадинэ и гъащIэ мащIэм щыщу илъэс щэщIыр щигъэкIуа лэжьапIэм къыщыщIыхьа япэ махуэм щыщIэдзауэ абы дэгъуэгурыкIуахэм сащыщщ сэри. А зэманым къриубыдэу ар лэжьэгъу къудейм къыщымынэу, ныбжьэгъуфI, шыпхъу пэлъытэ схуэхъуат. ГуфIэгъуэми гузэвэгъуэми къыпкъуэтынут, цIыху хьэлэлт, адыгагъэ зыхэлът. Нобэ ар къытхэмытыжми, и цIэр, и IуэхущIафэхэр къытенащ мы дунейм.
Мадинэ зыпэрыта IэнатIэр зэрылэжьыгъэ гугъу дыдэм, къызэрымыкIуэу жэуаплыныгъэшхуи зэрыпылъым щыгъуазэщ газет Iуэхум пыщIа дэтхэнэри. АтIэми, абы хузэфIэкIырт газет лэжьакIуэхэр зригъэдэIуэн, редакцэм и сыт хуэдэ IэнатIэми и лэжьыгъэр дакъикъэ бжыгъэкIэ къызэтемыувыIэу къызэригъэпэщын. Абы пщэрылъ къыхуащI дэтхэнэ къалэнри ехъулIэныгъэ иIэу игъэзащIэрт. ЩIэныгъэм и гур хузэIухати, сыт щыгъуи хьэзырт щIэ гуэр къызэрищIэным, ищIэри мащIэтэкъым — и лэжьыгъэм хуэIэзэти, чэнджэщакIуэ къыхуэкIуэу апхуэдэт.
Мадинэ щыгъуазэт дэтхэнэми и унагъуэ Iуэхухэр зытетми. ЛъэIу зэхуэмыдэхэмкIэ зыщыхуэдгъазэкIи, тщIэрт хэкIыпIэ къызэригъуэтыфынур, Iэмал иIэххэу «хьэуэ» къыбжиIэнутэкъым. Зэгъусэу зыщыдгъэпсэхукIэ, ди гукъыдэжыр къиIэту, дигъэгушхуэу къытхэтт. Абы и гушыIэкIэр, и дыхьэшхыкIэр, и цIыху хэтыкIэ дахэр ди гум къинащ.
ЗэфIэкI лъагэрэ щIэныгъэ куурэ зыбгъэдэлъ Мадинэ гурэ псэкIэ хуэлэжьащ ди адыгэ газетым. Абы и фIыгъэ куэд хэлъщ нобэ «Адыгэ псалъэм» и теплъэр нэхъ гурыхь зэрыхъуам.
Гуузщ апхуэдэ цIыху гъуэзэджэ пфIэкIуэдыныр. Дыхуэарэзыщ, жэнэтыр унапIэ Алыхьым хуищI, зыщымысхьыжу зыхуэлэжьа ди гупри абы хуэфэщэн Тхьэм дищI!
Сурэт куэдым дитщ, Мадинэ, дызэгъусэу. Иджы ахэр фэеплъ дыдэ хъуами, иджыри къысщохъу лэжьапIэм сыщыщIыхьэкIэ укъыспежьэну. Ауэ… ажалыр гущIэгъуншэщ. Абы пасэ дыдэу утIэщIихами, упсэу пэлъытэу сыт щыгъуи утщIыгъущ.
Щоджэн Иннэ.
Мадинэ и лэжьэгъухэм я гъусэу.
