Си еджапIэ — си къежьапIэ
ТекIуэныгъэ 73
Тхылъеджэхэм я зэпыщIэныгъэ
Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ Иныр ди къэралым къызэрыщихьрэ илъэс 73-рэ зэрырикъур гъэлъэпIэным хуэгъэпсауэ къыхалъхьа Iуэхугъуэхэм ящыщщ «ТекIуэныгъэм и щIэблэ акъылыфIэ» фIэщыгъэр зиIэ зэIэпах акцэр. Урысейм и Зауэ-тхыдэ жылагъуэ зэгухьэныгъэм къыхилъхьа а эстафетэр Ставрополь крайм къыщежьауэ Кавказ Ищхъэрэм и щIыналъэхэм щызэлъоIэс. Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм иужьрейуэ щрагъэкIуэ-кIа акцэм ди республикэм щыпащэнущ мэлыжьыхьым и кIэхэм. Школа-кIуэ минхэр зыхэт а Iуэхугъуэм и мурадыр щIэблэр Хэку зауэшхуэм теухуа тхылъхэм еджэным дегъэхьэхынырщ, ныбжьыщIэхэр хэкупсэу гъэсэнырщ.
Тхылъеджэ ныбжьыщIэхэм я япэ зэхуэсыр щекIуэкIынущ ПащIэ Бэчмырзэ и цIэр зезыхьэ республикэ библиотекэм. А IуэхущIапIэм и IэщIагъэлIхэращ акцэр къызыхуэтыншэу ди щIыналъэм щегъэкIуэкIыным хуэгъэпса лэжьыгъэ куэдым я зэщIэгъэуIуакIуэри. Мурад зэращIамкIэ, республикэм и курыт школ-хэм къыщызэрагъэпэщынущ Хэку зауэшхуэм, ТекIуэныгъэ Иным ятеухуа зэхуэс зэмылIэужьыгъуэхэр. Апхуэдэ-хэщ, къапщтэмэ, литературэ-макъамэ композицэхэр, тхылъеджэхэм я конференцхэр, усэ зэпеуэхэр. Гулъытэ хэха хуащIынущ зауэм и напэкIуэцIхэр къыщыгъэлъэгъуа художественнэ тхыгъэхэм гъэхуауэ, зыхэщIэгъуэу макъкIэ къеджэным.
А псори зэфIэкIа нэужь, зэIэпах акцэм жыджэру хэтахэр щагъэфIэж пшыхь екIуэкIынущ. ИужькIэ эстафетэр Iэтауэ хуагъэкIуэтэнущ къыкIэлъыкIуэ щIыналъэм.
ТАМБИЙ Линэ.
Гъэсэныгъэ
Дерс къыхах
Адыгэ хабзэм къиIэт сыт хуэдэ Iуэхугъуэри дахэщ, купщIэ иIэщ, ар ижь-ижьыж лъандэрэ лъэпкъым къыдогъуэгурыкIуэ. Адыгэм псом хуэмыдэу гулъытэ хэха хуещI сабийр къыщалъхуам къыщыщIэдзауэ лIыпIэ иувэху кIэлъызэрихьэ Iуэхугъуэхэм. Апхуэдэхэщ, зэхъуэкIыныгъэ игъуэтауэ нобэм къэсами, гущэхэпхэ, лъэтеувэ хабзэхэр.
Сабийм хуагъэхэзыр гущэр пхъэм я нэхъ быдэм къыхащIыкIырт. Дзадзур абы ирагъэгъуалъхьэн и пэ къихуэу, гущэм джэду цIыкIу хапхэу щытауэ жаIэ, абы и жей быдэр гущэм къринэн щхьэкIэ. Япэу сабийр гущэм хэзыпхэну зыхуагъэфащэр бын куэд зиIэ, Iэщабэ-Iущабэ цIыхубзт. Мы Iуэхугъуэр унагъуэм замыIэтыщэу къыщекIуэкIырт, ауэ лъэтеувэм хьэщIэ кърагъэблагъэрт.
Анэшхуэм хьэлыуэ Iэнэ хуиубырт зи ныбжьыр илъэсым нэзыхусауэ япэ лъэбакъуэхэри зыча сабийм. Iэнэм тралъхьэрт сабийр зыхэдэну нэхъ къащтэ хьэпшыпхэр. Хьэлыуэ Iэнэм трагъэIэбэн и пэ къихуэу, сабийм и лъакъуэхэм хъыдан иращIэрти, ар илъу и Iэр яIыгъыу мывэм трагъэувэрт. Абы и ужькIэ хъыданыр лэныстэкIэ зэпаупщIырт. Сабийм хъуэхъукIэ зыхуагъазэурэ хьэлыуэ Iэнэм и хъуре- ягъкIэ щэнейрэ кърашэкIырт, абы трагъэIэбэурэ. Сабийм а Iэнэм къытриха хьэпшыпымкIэ хуагъэфащэрт абы IэщIагъэ хуэхъунур.
Апхуэдэ Iуэхугъуэ дахэхэм щIэблэр щагъэгъуэзэн мурадкIэ, Налшык дэт курыт еджапIэ №10-м иджыблагъэ щрагъэкIуэкIащ Къумыкъу Имран цIыкIу и лъэтеувэ. Ар къызэзыгъэпэщар школым адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэдж Бетыгъуэн Ланэщ. Адыгэ хабзэм еп- ха зы Iуэхугъуэ щагъэлъагъуэ закъуэ мыхъуу, къэралым къигъэув ФГОС-м и жыпхъэм иту гъэпсат а пшыхьыр. Ланэ и гъусэу пшыхьыр иригъэкIуэкIащ ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и актёр Бейтыгъуэн Жамбулэт.
Имран цIыкIурэ абы и ныхъыжьхэмрэ хъуэхъу дахэхэмкIэ зыхуагъэзащ 2 — 8-нэ классхэм щеджэ цIыкIухэм. Адыгэм и сыт хуэдэ гуфIэгъуэ Iуэхуми джэгур, зэпеуэр хэту зэрыщытари сабийхэм ягу къагъэкIыжащ. 6-нэ классым щеджэхэу Шэру Оксанэ, Локъуэ Элеонеллэ, Мамыхъу Элинэ сымэ зэпеуащ адыгэ пщащэр зыхуагъасэ Iуэхугъуэ зыбжанэкIэ. Апхуэдэу, абыхэм дыкIэлъагъэплъащ сабийр дахэу зэрызэкIуэцIапхэжыфым, зэман хухахам къриубыдэу кIэртIоф нэхъыбэ зыукъэбзыфри къэтхутащ, нэхъ дахэу щхьэц зыухуэныфым деплъащ, адыгэ шхыныгъуэ зырызи ди пащхьэ къралъхьащ.
5-нэ классым щеджэхэу Тэшухэ Iэдэмрэ Мухьэмэдрэ я ныбжьэгъухэм, хьэщIэхэм мы Iуэхугъуэм ехьэлIа къуажэхьхэр кърагъэщIащ. НыбжьыщIэхэм Iуэхур ягъэдэхащ къафэрэ джэгукIэ.
КупщIафIэу, адыгэ хабзэм епха Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ гъэнщIауэ екIуэкIа пшыхьым, шэч хэмылъу, щIэблэм дерс къыхахащ. Лъэтеувэ зыхуащIа Имран цIыкIуи дохъуэхъу адыгэ лъэпкъым и цIыху нэс къыхэкIыну, лъэбакъуэ махуэ гъащIэм хичауэ къыщIэкIыну.
БАКЪ Мадинэ.
«Урысейм и егъэджакIуэ нэхъыфI-2018»
Къэралпсо утыкум йохьэ
УФ-м хыхьэ дэтхэнэ щIыналъэми хуэдэу, ди республикэми мы махуэ-хэм щекIуэкIащ «Урысейм и егъэджакIуэ нэхъыфI-2018» къэралпсо зэпеуэм и пэщIэдзэ Iыхьэхэр. ЩIыпIэ Iыхьэхэм щытекIуа егъэджакIуэ пашэхэу 13 иджыблагъэ щызэхьэзэхуащ Налшык дэт курыт школ №27-м.
ЕгъэджакIуэхэу Атабиевэ Танзиля, Атакуевэ Маринэ, Бату Анджелэ, Букинэ Аллэ, Къуэдзокъуэ Лианэ, Кочетов Олег, Лакъуш Бэллэ, Петраков Виталий, Хъурей Мартинэ Шаваевэ Лейла, Шал Марьянэ, Шыбзыхъуэ Марьянэ, Щомахуэ Заур сымэ унэтIыныгъэ зыбжанэкIэ зэпеуащ. Япэрауэ, ахэр кIэщIу тепсэлъыхьащ я лэжьыгъэм, щрагъаджэ школым, я гъэсэнхэм яIэ ехъулIэныгъэхэм. КъыкIэлъыкIуэу егъэджакIуэхэм ятащ дерс зэIухахэр, я зэфIэкIхэр ягъэлъагъуэу, егъэджэныгъэм къыхыхьа иджырей технологиехэр къызэрагъэсэбэпыфыр наIуэ къащIу.
Зэпеуэм къызэщIиубыдэ Iыхьэхэм ящыщт егъэджакIуэхэм нэхъапэIуэкIэ ягъэхьэзыра «Интернет-ресурс», «Эссе», «Мастер-класс» унэтIыныгъэхэри. КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм и къудамэм и унафэщI Мыз Маринэ зи пашэ къэпщытакIуэ гупым набдзэгубдзаплъэу щыгъуазэ защIащ егъэджакIуэхэм яIэ Интернет сайтым. Зэпеуэм хэт дэтхэнэри «Эссе» Iыхьэм щытепсэлъыхьащ егъэджакIуэм жылагъуэм щиIэ мыхьэнэм, сабийхэмрэ абыхэм я адэ-анэхэмрэ зэрадэлажьэм хэлъ щхьэхуэныгъэхэри наIуэ къыщащIащ. А Iыхьэхэм ехъулIэныгъэ яIэу пхыкIыфа егъэджакIуэ-хэр «Мастер-класс» зэпеуэм хэтащ. Апхуэдэхэт Майскэ къалэм дэт гимназие №1-м пэщIэдзэ классхэр щезыгъаджэ Букинэ Аллэ, Шэджэм ЕтIуанэ жылэм дэт курыт школ №3-м инджылызыбзэр щезыгъэдж Къуэдзокъуэ Лианэ, Прохладнэ къалэм Пушкиным и цIэр зэрихьэу дэт курыт школ №8-м физкультурэмкIэ и егъэджакIуэ Петраков Виталий, Бахъсэн къалэм дэт ку-рыт школ №4-м обществознаниер щезыгъэдж Щомахуэ Заур, Налшык дэт курыт школ №9-м информатикэр щезыгъэдж Кочетов Олег, Терскол жылэм дэт курыт школым технологиемкIэ и егъэджакIуэ Шаваевэ Лейла сымэ.
Сабийхэри егъэджакIуэхэри зыхэта дерсхэми я Iуэху зехьэкIэхэмкIэ щызэдэгуашэ Iыхьэми набдзэгубдзаплъэу кIэлъыплъащ къэпщытакIуэхэр. Ахэр зэчэнджэщыжа нэужь, наIуэ къащIащ зэпеуэм и республикэпсо Iыхьэм щытекIуахэр. Белджылы зэрыхъуамкIэ, егъэджакIуэхэм я щIыналъэпсо зэхьэзэ-хуэм япэ увыпIэр къыщихьащ Кочетов Олег. ЕтIуанэ хъуащ Щомахуэ Заур, ещанэ увыпIэр лъагъэсащ Шаваевэ Лейла. Абыхэми зэпеуэм къыхэжаныкIа адрей егъэджакIуэхэми иратащ зэпеуэм и щIыхь тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ. ЗэрыжаIамкIэ, Кочетовыр хэтынущ къэралпсо зэпеуэм и кIэух Iыхьэу мыгувэу Москва щекIуэкIынум.
Ди республикэм щекIуэкIа зэпеуэм егъэджакIуэ нэхъыфIу къыщалъыта щIалэм дохъуэхъу урысейпсо утыкуми ехъулIэныгъэ лъагэхэр щызыIэригъэхьэну.
ТЕМЫР Дисэ.
ЗэпыщIэныгъэхэр
«ДызэрывгъэцIыху»
Апхуэдэ фIэщыгъэм щIэт концерт дахэ КъБКъУ-м щатащ Налшык дэт гимназие №4-м и еджакIуэхэм. ГуфIэгъуэр щызэхэтащ Темыркъан Хьэту и цIэр зезыхьэ Щэнхабзэ центрым.
Къыхэдгъэщынщи, зи цIэ къитIуа курыт еджапIэмрэ университетымрэ зэпыщIэныгъэфIхэр яку дэлъщ илъэс куэд лъандэ-рэ. Ахэр зэдолажьэ гъэсэныгъэм, щIэныгъэм, IэщIагъэ къыхэхыным епха унэтIыныгъэхэмкIэ. Абыхэм тепсэлъыхьащ ныбжьыщIэхэр еджапIэ нэхъыщ-хьэм къыщезыгъэблэгъа гупым я пашэ, КъБКъУ-м гъэсэныгъэ Iуэхухэмрэ социальнэ лэжьыгъэмкIэ и проректор Къумыкъу Iэуес. Абы къызэрыхигъэщамкIэ, къалащхьэм дэт гимназие №4-р университетым нэхъ быдэу пыщIа IуэхущIапIэ-хэм ящыщщ. Абы щолажьэ КъБКъУ-м къыщызэIуиха турист-хэкурыдж, инженер класс хэхахэр. Апхуэдэу университетым и IэщIагъэлIхэм илъэс къэс школакIуэхэр щыгъуазэ хуащI еджапIэ нэхъыщхьэм зыщыхурагъаджэ IэщIагъэм, егъэджэныгъэм щIэуэ къыхыхьэхэри хэту. Абы хуолажьэ «IэщIагъэхэм я дуней» курс хэхар. КъинэмыщIауэ, гимназист нэхъыжьхэр гъэ къэс жыджэ-ру хэтщ университетым къызэригъэпэщ «Августёнок» егъэджэныгъэ лагерым и лэжьыгъэм.
Иджырей зэхуэзэм къриубыдэу ныбжьыщIэхэм къагъэлъэгъуащ щIэныгъэфI зэрабгъэдэлъым къыдэкIуэу, творческэ зэфIэкI зэмылIэужьыгъуэхэр зэраIэ-ри. 4 — 11-нэ классхэм щеджэхэм уэрэд зэмылIэу-жьыгъуэхэр жаIащ, къызэхуэсахэр теплъэгъуэ хьэлэмэтхэмкIи къыдахьэхащ. Проектым къриубыдэу ныбжьыщIэхэм утыку ирахьащ «Ди унащхьэм телъ телъыджэхэр» темэм пыщIауэ ирагъэкIуэкIа къэхутэныгъэ хьэлэмэтхэм къарикIуахэр. ШколакIуэхэр тепсэлъыхьащ я унагъуэхэм щызэрахьэ пасэрей хьэпшыпхэм, абыхэм япыщIа хъыбархэри къаIуэтэжащ. Апхуэдэхэт иджырей зэманым куэдрэ узримыхьэлIэж блын сыхьэтыжь-хэр, яжьэкIэ ягъэплъу щыта етухэр, фэтыджэн уэздыгъэр, унагъуэ сурэтылъэхэр.
Сабийхэм я лэжьыгъэхэр хуабжьу ягу ирихьащ университетым и лэжьакIуэхэми, школ егъэджакIуэхэми, адэ-анэхэми. Гимназием и унафэщI Нэгъуей Риммэ зэрыжиIамкIэ, апхуэдэ зэпыщIэныгъэхэм дяпэкIи пащэнущ.
БжэIумых Къан.
Пэрытхэр
ЩIэныгъэ куурэ жыджэрагъышхуэрэ
«ЕгъэджакIуэр къэралым и къару нэхъ лъэщ дыдэхэм яхызолъытэ, — жиIэгъащ Айтматов Чингиз. — Абы бгъэдэлъ псэкупсэ къулеягъым ди гъащIэм и Iыхьэ куэд еубзыхуф». Хэкум зиужьын, ар ефIэкIуэн папщIэ зи зэфIэкI емыблэжхэр, гъащIэм я пащхьэ къригъэувэ къалэнхэр щIыхь пылъу зыгъэзащIэхэр зи щIалэгъуэхэм ящыщмэ, абы епха гушхуэныгъэр зыбжанэкIэ мэбагъуэ. Апхуэдэ егъэджакIуэхэм, щIэныгъэ куурэ жыджэрагъышхуэрэ зыхэлъхэм ящыщщ Бахъсэн районым хыхьэ Зеикъуэ къуажэм Шафий Хьэчим и цIэр зэрихьэу дэт курыт школым (унафэщIыр Къумыкъу Аслъэнщ) и егъэджакIуэ Шыбзыхъуэ Марьянэ.
ЕгъэджакIуэ IэщIагъэр иджыри сабий щIыкIэ къыхихат Марьянэ. Школым щадж предмет псомкIи щIэныгъэфI бгъэдэлъми, пщащэр нэхъ дэзыхьэххэм ящыщт географиемрэ тхыдэмрэ. Ислъэмей дэт курыт курыт школ №2-р ехъулIэныгъэкIэ къиуха нэужь, а унэтIыныгъэхэм куууэ хуеджащ Марьянэ. 2012 гъэм абы фIы дыдэу къиухащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым тхыдэмкIэ и къудамэр. ЩIэныгъэ куу зэзыгъэгъуэта пщащэр абыкIэ къэувыIакъым. Абы еджэным щыпищащ университетым епха аспирантурэм икIи ари 2015 гъэм ехъулIэныгъэкIэ зэфIихащ.
ЩIэныгъэ-къэхутэныгъэхэм зэрыдихьэхым хуэдэу, Марьянэ илъэси 5-м нэсауэ пэрытщ егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэми. Тхыдэмрэ географиемрэ езыгъэдж лэжьакIуэ пашэм и дерсхэр купщIафIэщ, хьэлэмэтщ. Ар хуабжьу йогугъу и гъэсэнхэм щIэныгъэ куу зэрабгъэдилъхьэным, лъэпкъ гъэсэныгъэ дахэ зэрахилъхьэным. Марьянэ и еджакIуэхэр жыджэру хэтщ районым, республикэм, Кавказ Ищхъэрэ щIыналъэм, къэралпсо мыхьэнэ зиIэ зэпеуэхэм. Хэтым и мыза- къуэу, ехъулIэныгъэ лъагэхэр зыIэрагъэхьэ. Къапщтэмэ, 2015 гъэм екIуэкIа, Нобель и цIэр зезыхьэ академие цIыкIум къызэригъэпэща Урысейпсо щIалэгъуалэ конференцым хэтащ Шыбзыхъуэм и еджакIуэ Хьэ- цIыкIу Анжелэ икIи 2-нэ увыпIэр къыщихьащ. КъинэмыщIауэ, 2016 гъэм щыIа «Сигма» республикэпсо щIэныгъэ-практикэ конференцым, 11-нэ классым щIэсхэм тхыдэмкIэ я Кавказ Ищхъэрэ олимпиадэм, «Япэ ита-хэр» республикэпсо зэпеуэм пашэ щыхъуащ абы и гъэсэн зыбжанэ. Абыхэм ящыщщ Мэршэнкъул Сюзаннэ, Къалмыкъ Саидэ, Къалмыкъ Алим сымэ, нэгъуэщIхэри.
НыбжьыщIэхэм апхуэдэу фIыуэ зэрадэлажьэм къыдэкIуэу, езы егъэджакIуэри жыджэру хэтщ щIыналъэм щекIуэкI жылагъуэ Iуэхухэм. Зэрылэжьа илъэс зыбжанэм къриубыдэу Марьянэ хэтакIэщ зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэ куэдым. Абыхэм ящыщу къыхэгъэщыпхъэщ ар 2015 гъэм ехъулIэныгъэ иIэу зыхэта «ХXI лIэщIыгъуэм и пашэ» къэралпсо зэхьэзэхуэр. IыхьитIу зэщхьэщыхауэ екIуэкIа зэпеуэм Марьянэ утыку къыщрихьащ бгъэдэлъ зэфIэкI лъагэхэр. «Си Iуэху зехьэкIэр. Си ехъулIэныгъэхэр» презентацэм нэмыщI, абы игъэлъэгъуащ «Хэкупсэ гъэсэныгъэм и мыхьэнэр» проектыр. Ахэр нэхъыфIу къыщалъытащ ди республикэм икIи Шыбзыхъуэм къыфIащащ «КъБР-м и щIалэгъуалэ жылагъуэ зэгухьэныгъэм и пашэ» щIыхьыцIэр. Абы и ужькIэ Марьянэ ехъулIэныгъэ къыщихьащ зэпеуэм и къэралпсо Iыхьэми.
ЛэжьакIуэ гумызагъэр илъэситI лъандэрэ хэтщ «ЕгъэджакIуэ нэхъыфI» урысейпсо зэпеуэми. Нэгъабэ абы къыхуагъэфэщащ зэпеуэм и щIыпIэ Iыхьэм и 3-нэ увыпIэр. Мыгъэрей зэхьэзэхуэм Марьянэ Бахъсэн районым пашэ щыхъуащ икIи, республикэ Iыхьэм и кIэух зэпеуэм нэсыфа егъэджакIуихым яхэхуащ.
ЗэфIих апхуэдэ псэ хьэлэл лэжьыгъэмрэ хэлъ жыджэрагъымрэ фIыгъуэ куэд къыхудокIуэ егъэджакIуэм. Псом япэрауэ, абы къехь и гъэсэнхэми абыхэм я адэ-анэхэми я пщIэрэ лъагъуныгъэрэ, зэрыщIэхъуэпсауи, ныбжьыщIэхэм щIэныгъэ куу ярет. КъыкIэлъыкIуэу, егъэджакIуэм бгъэдэлъ зэфIэкI лъагэхэм гу лъатащ къыдэлажьэхэми, школми районми я унафэщIхэми. ЕгъэджакIуэм къыхуагъэфэщащ егъэджэныгъэмкIэ IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр.
Зи лэжьыгъэр екIуу, къызыхуэтыншэу, иджырей дунейпсо мардэхэм хуэкIуэу езыхьэкI егъэджакIуэ Iэзэм, гъэсакIуэ IэкIуэлъакIуэм дохъуэхъу ехъулIэныгъэщIэ-хэр зыIэригъэхьэу, лъагапIэщIэхэм нэсу, узыншэу куэдрэ лэжьэну, гъащIэм и лъэныкъуэ псомкIи насып ин къеуэлIэну.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
Япэ лъэбакъуэ
ЩIэблэм я узыншагъэряхъумэ
Къэбэрдей-Балъкъэрым лэжьэн щыщIидзащ «Антитуб» социальнэ-егъэджэныгъэ проектым.
Ар япэу щаублащ Шэджэм районым хыхьэ Звёздный жылэм дэт курыт школым. ЩIэблэр жьэн узым (туберкулёзым) щыхъумэным хуэгъэпса а проектым и жэрдэмщIакIуэщ КъБР-м и Дохутырхэм я палатэмрэ БифрендингымкIэ школымрэ.
«Антитуб» проектыр зыхуэдэмрэ абы къызэщIиубыдэ Iуэхугъуэхэмрэ сабийхэми балигъхэми наIуэ щащIыну Звёздный къуажэм щылажьэ еджапIэм и гъэсэнхэм яхуэкIуат КъБР-м и Дохутырхэм я палатэм и унафэщI Iумэт Мурат, абы и къуэдзэ, палатэм БифрендингымкIэ и школым и пашэ, психолог НакIэ Алинэ, дохутыр-ординатор, терапевт Папановэ Оксанэ, КъБР-м и Дохутырхэм я палатэм и ЩIалэгъуалэ комитетым и унафэщI Гришинэ Анастасие. Абыхэм школакIуэхэм драгъэкIуэкIащ жьэн узымрэ абы зэрызыщыпхъумэну Iэмалхэмрэ ятеухуа лекцэ купщIафIэхэр, мастер-классхэр, тренингхэр. Апхуэдэу сабийхэр ирагъэплъащ а Iуэхугъуэм теухуа фильмхэм.
Дохутырхэм гулъытэ хэха хуащIащ жьэн узыр зыпкърыт сымаджэм етын хуей дэIэпыкъуныгъэм, абы зэрыхущытыпхъэм.
НакIэ Алинэ зэрыжиIэмкIэ, джэгу щытыкIэм иту сабийхэм ябгъэдэплъхьэ щIэныгъэр ныбжьыщIэхэм я гум нэхъыфIу къонэ. Дохутырхэм я мызакъуэу, адэ-анэхэми егъэджакIуэхэми я къалэнщ ныбжьыщIэхэр къабзэлъабзэу щытыным къыхураджэ-ну, я узыншагъэм кIэлъыплъыжыфу ирагъэсэну.
КъытщIэхъуэ щIэблэм я узыншагъэр хъумэным хуэгъэпса а проектым зэкIэ япэ лъэбакъуэ ичауэ аращ. Абы и жэрдэмщIакIуэхэм я мурадщ а Iуэхугъуэм ди щIыналъэм зыщрагъэубгъуну.
КЪАРДЭН Ритэ.
