КъулыкъущIэхэм тралъхьэ тезырыр нэхъ хьэлъэщ
Китайм и политик нэхъ цIэрыIуэхэм ящыщ Силай Бо и къулыкъур къигъэсэбэпу Iулъхьэ къызэрыIихам щхьэкIэ ягъэкъуаншэ.
Зыми шэч къытрихьэркъым КПК-м и ЦК-м и Политбюром хэта къулыкъущIэм тезыр хьэлъэ зэрытралъхьэнум: коррупцэм пэщIэт китай машинэр фIыуэ мэлажьэ. Силай Бо и щхьэгъусэм «и фIыгъэкIэ» хабзэхъумэхэм япэщIэхуауэ аращ: Кайлай Гу хьэрычэт IуэхукIэ зыдэлажьэ британец Хейвуд Нил зэрыIэщIэукIам щхьэкIэ илъэситI дэкIмэ, щхьэпылъэ ящIыну тралъхьащ.
Силай Бо парламентми партми къыхадзыжащ. Иджы ар ягъэкъуаншэ ахъшэшхуэрэ мылъкурэ къызэрыIихам щхьэкIэ.
КъулыкъущIэхэр хеящIэм и пащхьэ ирашэныр щыяпэкъым а къэралым. Фигу къэвгъэкIыж Пекин и Iэтащхьэм и къуэдзэ Чжихуа Лю, лъэпкъ гъущI гъуэгухэмкIэ министру щыта Чжицзюнь Лю сымэ (тIуми тезыр нэхъ хьэлъэ дыдэращ тралъхьар, пIалъэ иIэу. Абы къикIыр щхьэпылъэ ямыщIу, псэуху лъэхъуэщым ирагъэтIысхьэнкIэ зэрыхъунурщ).
2007 гъэм щегъэжьауэ 2012 гъэ пщIондэ Китайм цIыху мин 660-рэ жэуапым щрашэлIащ икIи абыхэм къытрахыжа доллар мелард 1,3-р къэрал мылъкум халъхьэжащ.
Хабзэр къызэпызыуда къулыкъущIэшхуэхэр нэгъуэщI къэралхэми щыIэщ. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, Камеруным илъэс 25-кIэ щагъэтIысащ министр Хамидоу Яя Марафэ. ХеящIэм къыщIигъэщащ абы къэрал мылъкум щыщу доллар мелуан 29-рэ зыIэщIилъхьауэ.
Иорданием илъэс 37,5-кIэ щагъэтIысащ пащтыхь Абдалла ЕтIуанэм и Iыхьлы дыдэ. Абы, и къулыкъур къигъэсэбэпри, доллар мелуан 45-рэ и жып ирилъхьат.
А псоми Урысейр къазэрыхэщыр дауэ? Ди дежи Iулъхьэ къыIызыхэм илъэс бжыгъэ мымащIэ щытралъхьэ. Ауэ… Министру щытахэу Сердюковрэ Скрынникрэ уголовнэ Iуэхум щыхьэту хэту аращ, къулыкъу зыIыгъхэм тезыр хьэлъэ щытралъхьэр закъуэтIакъуэххэщ (Тулэ областым и губернатор Дудко Вячеслав ягъэтIысащ, Ярославльрэ Мэхъэчкъалэрэ я мэрхэу Урлашов Евгенийрэ Амиров Саидрэ я Iуэхур зэхагъэкI).
«КуэдкIэ нэхъыфIт иIыгъ къулыкъум щхьэкIэ жэуапым епшалIэ мыхъуну щыIэ хабзэр зэрахъуэкIамэ, тезыр нэхъ хьэлъэ дыдэр тралъхьэ нэхърэ. Дэ дызыхуейр Китайм и Iуэху бгъэдыхьэкIэр аракъым, атIэ ди политикэ зэхэлъыкIэр дубзыхунырщ. Псалъэм къыдэкIуэу жыIапхъэщ, Китай лъэпкъ партым щIэх-щIэхыурэ къулыкъущIэхэр зэрихъуэжыр, ари куэдкIэ сэбэп къахуохъу абыхэм», — жеIэ «Transparency International-Russia» IуэхущIапIэм и унафэ-щIым и къуэдзэ Ниненкэ Иван.
Мирная Екатеринэ.
«Аргументы и факты».
