Сосрыкъуэ Тхъуэжьейр зэригъэсар
- А си анэу Сэтэней, - жиIащ Сосрыкъуэ. – Сэ сызылъыхъуэ ныбжьэгъур уэ жыхуэпIэракъым. Сэ сыхуейщ ныбжьэгъу, уэгъуэм мыкъутэжыну, гузэвэгъуэм щыгъуи мыдзыхэжыну: сэ сыхуейщ зы джатэ, сэ сыхуейщ уанэ телъу шы закъуэ.
Сэтэней къогуфIэри Лъэпщ деж макIуэ.
- Си къуэм сигъэпсэуркъым дуней техьэныр къыщыхьащи, - Сэтэней жриIащ Лъэпщ, - джатэ схуегъэщI, шы схуэгъуэт къызжеIэ. Ар шыгъэ-лIыгъэм пыхьэнкIэ иджыри сфIэщIалэIуэщ.
- Хьэуэ, Сэтэней-Гуащэ, ущоуэ, - идакъым Лъэпщ, - уи къуэм и жаныгъуэщ. ФэкIэ щIалащэми, гукIэ лIыщ. Упэрымыуэ, шыгъэ-лIыгъэм щыпыхьакIэ утIыпщ. Ар джатэ хуеймэ, кIуэжи къэгъакIуэ си деж.
Сэтэней къэкIуэжри: «КIуэ, Лъэпщ къоджэ», - жриIащ Сосрыкъуэм.
Сосрыкъуэ гуфIэжу къыщолъэтри, Лъэпщ деж мажэ. Сосрыкъуэ кIыщым зэрыщIыхьэу, Лъэпщ къоупщI:
- Сыт хуэдэ джатэ узыхуейр?
- Сэ сыхуейщ джатэ мыкIыхьу, мыкIэщIу. Бий жыжьэр къыщышынэу, бий гъунэгъур хигъащIэу. Сеуэм пигъэщу, сепыджым пхигъэщу, - жиIащ Сосрыкъуэ.
- АтIэ, мис мы джатэр апхуэдэ джатэ пхуэхъунщ, - жиIэщ Лъэпщи, Тхьэгъэлэдж и шэмэджым къыхищIыкIауэ щыта джатэр къыпихри къритащ Сосрыкъуэм.
Джатэр кърита нэужь, къеупщIащ:
- Иджыри сыт ухуейт? – жиIэри.
- Иджы зы шы закъуэ сиIэжатэмэ, нэгъуэщI зыри сыхуейтэкъым, - итащ жэуап Сосрыкъуэ.
- Шы ухуеймэ, - жиIащ Лъэпщ, - уи анэм елъэIу, абы шыфI иIэщи къуитынщ.
Сосрыкъуэ джатэр кIэрыщIауэ къыщыкIуэжым, Сэтэней еплъщ, еплъри:
- СощIэ иджы укъызыхуэтыр, си щIалэ. Лъэпщ а джатэр уэ щыпхуигъэфэщакIэ зыгуэр къыпхэкIыну къыщIэкIынщи, накIуэ, сэ уэ пхуэзгъэшхащ шы, - жиIэщ Сэтэней-Гуащэми, Сосрыкъуэ къришэжьащ.
Сэтэней бгъуэщIагъыжьым Сосрыкъуэ Iуишэри:
- Мис, си щIалэ, мы абрэ мывэр IубгъэкIуэтыфрэ бгъуэщIагъым ущIыхьэфмэ, абы шы щыбгъутынщ. Абы щIэт шым ушэсыфмэ, ар шы пхуэхъунщ, - жиIащ.
Сосрыкъуэ абрэ мывэм еIэри Iуидзащ. БгъуэщIагъыжьым щыщIыхьэм шыр щыщащ, фIалъэ лъакъуитIымкIэ щIыр къриудащ. Абы щIыр къыщриудым бгыхэр дэхъейрт. Сосрыкъуэ шым сэмэгурабгъу зыхуищIри бгъэдыхьэну хуежьащ, арщхьэкIэ шым зыбгъэдигъэхьакъым, къауэу щIидзэри. Сосрыкъуэ шым ижьырабгъу лъэныкъуи зыхуищIащ. АбыкIи зыбгъэдигъэхьакъым. Ар Сэтэней щилъагъум, и жагъуэ хъуащ.
- А си щIалэ, абы лIыуэ укъилъытэркъыми аращ ущIызыбгъэдимыгъэхьэр, - жиIащ Сэтэней.
Ар Сосрыкъуэ щызэхихым къэгубжьри, зэ лъэгъуэу шыбгым зыридзащ. Шыр бгъуэщIагъым къыщIэлъэтри, Сосрыкъуэр ирихьэжьащ.
- А си гуIэгъуэ махуэт, си щIалэ закъуэр сфIеукI, - гуIащ Сэтэней.
Сосрыкъуэ умылъагъужу пшэм хихьащ шым. Сэтэней гуIэжу къэкIуэжри унэм щIэтIысхьэжащ. АтIэ сыт ищIэжынт абы?
Шым Сосрыкъуэ пшэм дрихьейри иудыныщIащ, щIылъэм къырихьэхыжри зрисащ, зритIащ. ИтIаникI Сосрыкъуэ шым къридзыхыфакъым.
Аргуэру ирихьэжьэри пцIащхъуэр зыдэмылъэтыф къыр зэхуакум дихьащ. ИтIаникI Сосрыкъуэр шым къридзыхыфакъым. Аргуэру ирихьэжьэри, хы къуэпсибл щызэхэуэм хэлъэри, зэпрысыкIащ, къызэпрысыкIыжащ.
ИтIаникI Сосрыкъуэр шым къридзыхыфакъым.
Жэщибл-махуиблкIэ лъэрытемыту шым Сосрыкъуэ кърихьэкIащ. Жэщибл-махуиблыр дэкIри, шыр ешри увыIащ.
Шыр ешу щыувыIэм Сосрыкъуэ жиIащ:
- Нежьэ, хьэм яшхыжын, уэ уи джэгун икIами, сэ си джэгугъуэр иджыщ къыщихьэр.
АрщхьэкIэ шым и лъэр зэблихакъым. Сосрыкъуэ елъэдэкъэуащ – шым зигъэхъеякъым.
Щымыхъужым Сосрыкъуэ къэгубжьри зей къудамиблыр шым трикъутащ. ИтIанэщ шыр къыщыпсэлъар. Къэпсалъэри жиIащ:
- Амыщу си тхьэмыгъэпцI, жыпIэм семыпцIыжынкIэ, уэ лIы ухъумэ, сэ шы сыпхуэхъункIэ!
- АтIэ шы ухъунум, нежьэ, - жиIэщ Сосрыкъуи, унэмкIэ къытриIуэнтIащ. БжэIупэм къыIулъэдэжа Сосрыкъуэр Сэтэней къыщилъагъум, къыщылъэтри гуфIэжу къыпежьащ.
- А си щIалэ, сэ уэ узгъеижу сыщысти, - жиIащ Сэтэней.
- Хьэуэ, си анэ, уэ сэ сумыгъей! ИIэ иджы, си анэ, схуэщI гъуэмылэ:
Ари мащIэу,
Ари псынщIэу.
Ари куэдрэ схурикъуну.
Сэ иджы сежьэнущ.
Си гугъэщ си дуней техьэгъуэу! – жиIащ Сосрыкъуэ, анэ Сэтэней хуэгуфIэурэ.
«Лъэпщ игъэхъахэр».
ХьэдэгъэлI Аскэр зэхуихьэсыжа
«Нартхэр» тхылым къитхащ.
