Мы махуэхэм
Мэкъуауэгъуэм и 15, щэбэт
Жьыбгъэм и дунейпсо махуэщ
Зи ныбжь хэкIуэтахэм лей къатемыгъэхьэным и дунейпсо махуэщ
Урысейм щагъэлъапIэ щIыуэпсым хуэсакъ ныбжьыщIэхэм (юннатхэм) я зэгухьэныгъэр къыщызэрагъэпэща махуэр
Армением и къэрал ныпым и махуэщ
Азербайджаным щагъэлъапIэ лъэпкъыр хъумэным и махуэр
1561 гъэм Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие) Москва нэсащ. Абы щIыгъуащ и дэлъху Думэныкъуэ, и шыпхъу Алътыншаш, абы и щхьэгъусэ Бекбулат, а тIум я къуэ Саин-Булат сымэ.
1862 гъэм Америкэм щыщ Гатлинг Ричард япэу пулемёт къигупсысащ.
1885 гъэм Урысейм къыщыдагъэкIащ цIыхубзхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ жэщым ягъэлэжьэну хуит зымыщI закон.
1920 гъэм Эстоние Республикэм и Конституцэр къащтащ.
1931 гъэм ВКП (б)-м и ЦК-м Москва къалэм метро щыухуэным теухуа унафэ къищтащ. 1935 гъэм и накъыгъэм къызэIуахащ абы и япэ гъуэгуанэр, «Сокольники» — «Парк культуры» жыхуиIэр.
1954 гъэм УЕФА зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1984 гъэм СССР-м цIыхубэ махуэшхуэу иджыри зы щагъэуващ — ЩIэныгъэхэм я махуэр.
2001 гъэм Китайм, Урысейм, Къэзахъстаным, Таджикистаным, Къыргъызым, Узбекистаным я унафэщIхэм я жэрдэмкIэ ЗэдэлэжьэнымкIэ Шанхай зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
Урыс усакIуэ, адыгэ бзылъхугъэм теухуа усэ телъыджи зи къалэмыпэм къыпыкIа Бальмонт Константин къызэралъхурэ илъэси 152-рэ ирокъу.
Совет къэралым автомобиль къыщIэгъэкIын IэнатIэр щызэтезыухуахэм ящыщ, СССР-м автомобиль транспортымрэ шоссе гъуэгухэмкIэ и министру щыта Лихачёв Иван къызэралъхурэ илъэси 123-рэ ирокъу.
КПСС-м и ЦК-м и секретарь нэхъыщхьэу, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и УнафэщIу щыта Андропов Юрий къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу.
Шэрджэс тхакIуэ Туаршы Аслъэн къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Дагъыстэн Республикэм и унафэщIу щыта, Дагъыстэным и Къэрал советым щIыхь зиIэ и унафэщI Магомедов Магомедали и ныбжьыр илъэс 89-рэ ирокъу.
Совет актёр, РСФСР-м и цIыхубэ артист Державин Михаил къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Пщыгъуэш Юрий къызэралъхурэ илъэс 76-рэ ирокъу.
НТВ телекомпанием и къызэгъэпэщакIуэхэм ящыщ, абы и унафэщIу илъэс зыбжанэкIэ лэжьа, цIыхухэм гунэс ящыхъу нэтын куэд езыгъэкIуэкIыу щыта журналист цIэрыIуэ Киселёв Дмитрий и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
Латвием и президент Вейонис Раймондс и ныбжьыр илъэс 53-рэ ирокъу.
Урысей актрисэ цIэрыIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Ковальчук Аннэ и ныбжьыр илъэс 42-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 26 — 27-рэ, жэщым градус 18 — 19 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 16, тхьэмахуэ
УФ-м и Медицинэ лэжьакIуэм и махуэщ
Адэм и махуэр щагъэлъапIэ дунейм и къэрал куэдым
Африкэ Ипщэм щыщ лъэпкъхэу зи щхьэхуитыныгъэм щIэбэнхэр дэIыгъыным и дунейпсо махуэщ
Африкэм щыщ сабийм и дунейпсо махуэщ
ЮАР-м щагъэлъапIэ ЩIалэгъуалэм я махуэр
1822 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ циркым папщIэ яухуа япэ унэр.
1894 гъэм Пьер де Кубертен и жэрдэмкIэ зэхуашэсащ Олимп джэгухэр къэублэжыным унафэ тещIыхьыным теухуа конгресс.
1903 гъэм Форд Генри США-м къыщызэригъэпэщащ «Форд Мотор» автомобиль компаниер.
1921 гъэм Аджарие АССР-р къызэрагъэпэщащ.
1925 гъэм тенджыз ФIыцIэ Iуфэм, Гурзуф щIыпIэм деж, къыщызэIуахащ «Артек» сабий лагерыр. ИужькIэ ар хъуащ Совет Союзым и пионерхэм я зыгъэпсэхупIэ нэхъыщхьэ.
1959 гъэм, зэрагъэпэщыжри, Москва къыщызэIуахыжащ СССР-м и ВДНХ-р — цIыхубэ хозяйствэм и ехъулIэныгъэхэр щагъэлъагъуэ унэр.
1963 гъэм дунейм щыяпэу цIыхубз хьэршым лъэтащ. Ар совет космо-навт Терешковэ Валентинэт — «Восток-6» кхъухьым ису хьэршым кIуат.
1992 гъэм Урысейр Дунейпсо банкым хыхьащ.
1995 гъэм Дунейпсо олимп комитетым къыхихащ 2002 гъэм щIымахуэ Олимп джэгухэр щрагъэкIуэкIыну щIыпIэр. Апхуэдэ пщIэр лъагъэсауэ щытащ США-м и Солт-Лейк-Сити къалэм.
1996 гъэм Урысейм президент хэхыныгъэхэр щекIуэкIащ, ауэ а махуэм зэхэкIатэкъым а къулыкъур нэхъ зыхуэфащэр. Бадзэуэгъуэм и 3-м екIуэкIа етIуанэ Iыхьэм щызэпэщIэтащ Ельцин Борисрэ Зюганов Геннадийрэ. Iэ зыIэта псоми я процент 50-м щIигъум я дзыхь ирагъэзри, Урысейм и Президенту хахащ Ельцин Борис.
Совет дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал, Совет Союзым и ЛIыхъужь, Югославиемрэ Болгариемрэ я ЛIыхъужь, «ТекIуэныгъэ» орденыр зрата Толбухин Фёдор къызэралъхурэ илъэси 125-рэ ирокъу.
Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Хьэжмэт Хьэсэн къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Къумахуэ Владимир и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Совет фигурист цIэрыIуэ, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ я чемпион хъуа Зайцев Александр и ныбжьыр илъэс 67-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, УФ-м и Президентым и Администрацэм и УнафэщIу, Правительствэм и Унафэ-щIым и япэ къуэдзэу, финансхэмкIэ министру щыта, нэгъуэщI къулыкъухэми пэрыта, 2011 гъэм къыщыщIэдзауэ «Роснано» ОАО-м и унафэщI Чубайс Анатолий и ныб-жьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 26 — 27-рэ, жэщым градус 17 — 19 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 17, блыщхьэ
ЩIыр игъущыкIынымрэ уэгъумрэ ебэныным и дунейпсо махуэщ. ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм къищта унафэм ипкъ иткIэ ягъэлъапIэ 1995 гъэм къыщыщIэдзауэ.
Армением щагъэлъапIэ Авиацэм и махуэр
Румынием и лъэпкъ авиацэм и махуэщ
Исландие Республикэм и къэралыгъуэм и махуэщ
1565 гъэм Идар Темрыкъуэ и къуэ Мамстрыкъу Москва кIуащ.
1885 гъэм Нью-Йорк кхъухькIэ нэсащ США-р зэрыгушхуэ фэеплъ нэхъ гъэщIэгъуэнхэм ящыщ, а къэралым и дамыгъэ нэхъыщхьэхэм хабжэ Хуитыныгъэм и статуер. Ар америкэ революцэр илъэсищэ щрикъум франджыхэм а къэралым тыгъэ хуащIауэ щытащ.
1930 гъэм япэ тракторыр къыщыщIагъэкIащ Сталинград дэт заводым.
1940 гъэм Горьковскэ областым хыхьэ Мещеры къуажэм «дыжьын уэшх» къыщешхат. XVI — XVII лIэщIыгъуэхэм зекIуа дыжьын ахъшэ жьгъей миным нэблагъэ уэшхым кърилъэсэхат.
1940 гъэм советыдзэхэр Латвиемрэ Эстониемрэ ирашащ.
1941 гъэм Германием IэщэкIэ зэщIэузэда и дзэхэм я унафэщI нэхъыщхьэм унафэ ищIащ мэкъуауэгъуэм и 22-м и пщэдджыжьым «Барбаросса» планыр гъэзэщIэным яужь ихьэну.
1955 гъэм япэу уэгум ихьащ цIыхухэр къызэрырашэкI Ту-104 кхъухьлъатэ лъэщыр.
1961 гъэм Налшык экраныбгъуэ зиIэ «Восток» кинотеатрыр къыщызэIуахащ.
1967 гъэм Китайм щагъэунэхуащ япэ водород бомбэр.
Совет усакIуэ, драматург, Лениным и щIыхькIэ ягъэувауэ щыта саугъэ-тыр зрата Светлов Михаил (и унэцIэ дыдэр Шейнкманщ) къызэралъхурэ илъэси 116-рэ ирокъу.
СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, дунейм шахматымкIэ и чемпион Петросян Тигран къызэралъху-рэ илъэс 90 ирокъу.
Мысырым щыщ дипломат, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, Нобель и саугъэтыр зрата Мохаммед эль-Барадеи и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, «Кабардинка» ансамблым и къэфакIуэу щыта КIэш Фёдор къызэралъхурэ илъэс 79-рэ ирокъу.
УФ-м и цIыхубэ артисткэ, Урысейм и Къэрал саугъэтыр тIэунейрэ зыхуагъэфэща Захаровэ Александрэ и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 27 — 28-рэ, жэщым градус 18 — 19 щыхъунущ.
