Сабиигъуэм и лъахэ
Налшык къалэ дэт курыт школ №17-м «Сабиигъуэм и лъахэм» ухэзышэ зэIущIэ гъэщIэгъуэн иджыблагъэ щекIуэкIащ. Абы щызэIущIат усакIуэ Хьэту Петррэ еджакIуэ нэхъыщIэхэмрэ. Мы школым и гъэсэнхэм нэмыщI, пшыхьым я гуапэу зыкърагъэхьэлIат «ЕхъулIэныгъэ» еджапIэмрэ НШДС №18-мрэ екIуалIэ цIыкIухэмрэ.
Я анэдэлъхубзэр нэхъ куууэ ящIэу, лъэпкъым и тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ, ди тхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ я IэдакъэщIэкIхэм щыгъуазэу ныбжьыщIэхэр къэгъэхъуным хуэунэтIауэ лэжьыгъэшхуэ ирегъэкIуэкI мы школым адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэдж Тхьэщыгъуей Аринэ. ЦIыкIухэмрэ Хьэту Петррэ нэхъ гъунэгъуу зэригъэцIыхуну мурад щищIым, абы Iуэхур къыдиIыгъащ Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я творчествэм зыщрагъэужь центрым и лэжьакIуэ, «Шэху уэздыгъэ» литературэ студием и унафэщI Таз ФатIимэ.
Япэу утыкур хуит зыхуащIа, еджапIэм и гъэсэн Нартыжь Темболэт зэIущIэр къызэIуихащ Хьэту Петр и «Пщэдджыжь сэлам» усэмкIэ.
— Мыпхуэдэ зэхыхьэхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ ди бзэр тхъумэжынымкIэ, абы и мыхьэнэр нэхъ куууэ зыхэтщIэнымкIэ, — жиIащ Тхьэщыгъуей Аринэ. — АтIэ бзэм и къулеягъэр, абы и дахагъэр, и шэрыуагъэр нэсу зыхозыгъащIэр сыт жыпIэмэ — ар усэхэрщ. АбыхэмкIэ екIуу къэIуэта мэхъу гурыщIэхэр, дунейм къыщыхъу-къыщыщIэхэр. Мы пшыхьым зи усэхэр щыIуну Хьэту Петр и IэдакъэщIэкIхэр нэхъыбэу зытеухуар лъагъуныгъэрщ, гуапагъэрщ, дахагъэрщ, цIыхугъэрщ. Ахэр щытопщэ Сабиигъуэм и лъахэми, нобэ усыгъэм и лъагъуэхэм, цIыкIухэ, фи щIыналъэм дыкърашэлIащ.
АдэкIэ усакIуэм и гъащIэ гъуэгуанэм нэхъ гъунэгъуу сабийхэр щыгъуазэ хуащIащ «1 КъБР» телеканалым и лэжьакIуэ Мыз Залинэ игъэхьэзыра «Псэгъэкъабзэ» нэтынымкIэ. ИужькIэ «Шэху уэздыгъэ» литературэ студием и гъэсэнхэр утыкум къихьащ.
— Усэ фIыуэ зымылъагъу щыIэу къыщIэкIынкъым, — жиIащ студием и унафэщI Таз ФатIимэ. — Си гугъэщ цIыхур зэрыхуэ щытыкIэм, иIэ гукъыдэжым елъытауэ усыгъэм куэдрэ зыхуигъазэу. Дэтхэнэми иIэщ усыгъэр зригъэпщэн гуэр, нэхъыщхьэращи, усэр цIыхухэм зэрахуэупсэр нэхугъэщ.
«Шэху уэздыгъэм» и гъэсэнхэр Хьэту Петр и усэхэм къеджащ, иужькIэ усакIуэм упщIэ зыбжанэкIэ зыхуагъэзащ. Сабийхэм яфIэгъэщIэгъуэнт усакIуэр и сабиигъуэм дэзыхьэхыу щытахэр, абы урысыцIэ къыщIыфIащар, япэу итха усэр зыхуэдэр, тхэным гупыж зэрыхуищIар, нэгъуэщIхэри.
А махуэм зэIущIэм къахуеблэгъат илъэс зыбжанэ и пэкIэ Хьэту Петр и усэхэм ятеухуауэ диплом лэжьыгъэ зытха Къуэдзокъуэ Залинэ тепсэлъыхьащ ар къыщIыхихам, ар къызэрехъулIам.
— Диплом лэжьыгъэм зес-пщыта иужьщ Хьэту Петр и творчествэм нэхъ куууэ щыгъуазэ сыщыхуэхъуар, — жиIащ Залинэ. — Петр и усэхэр бзэ тыншкIэ, дахэкIэ тхащ, нэхугъэ гуэрым ухуашэу, фIым ухуагъаплъэу апхуэдэщ абыхэм ящIэлъ гупсысэкIэ. Сабийхэм уахуэтхэныр гугъущ — уи IэдакъэщIэкIхэр я гум дыхьэу, ар зрагъэщIэну тегушхуэн папщIэ, абыхэм я псэм узэрыдыхьэн псалъэ хэщыпыхьахэр къэбгъуэтын хуейщ. Хьэтум и усэхэр псэм дыхьэу зэрыщытыр нобэ цIыкIухэм наIуэ къащIауэ къысщохъу.
Бысымхэм псалъэр къащылъысыжым, утыкум къихьащ еджапIэм и класс нэхъыщIэхэм щIэсхэр. Ахэр гъэхуауэ, удахьэхыу Хьэту Петр и усэхэм къеджащ. Сабийхэм я утыку итыкIэмкIэ къыпщагъэхъуфырт къызэджэ усэм зи гугъу щащIа Iуэхугъуэр зэрызыхащIэр, нэгъуэщIу жыпIэмэ, яхузэфIэкIащ Сабиигъуэм и лъахэм «дыкъыщагъэхутэн».
— Си гуапэ хъуащ мыпхуэдэ зэхыхьэ дахэ гукъэкI фщIыуэ зэрызэхэфшар, — жиIащ Хьэту Петр. — Уи усэхэм гъэхуауэ, яфIэфIу сабийхэр къызэреджэр плъагъуныр сыт и уасэ?! Абы си гур хигъэхъуащ. Ди тхакIуэхэм, усакIуэхэм я IэдакъэщIэкI нэхъыбэ фыкъызэреджэным фыхущIэкъу, абы фи бзэр нэхъ къулей, шэрыуэ ищIынущ, фи къэухьым хигъэхъуэнущ. Усыгъэм псэр нэхъ къабзэ ещI, абы гур дахагъэм къыхуегъэуш. Хабзэрэ нэмысрэ зыхэлъ, зи тхыдэмрэ зи щэнхабзэмрэ зыщIэж щIэблэ узыншэу фыкъэхъуну си гуапэщ.
Хьэту Петр сабийхэм яхуэупсащ «Нур» журналым и къыдэкIыгъуэщIэмкIэ, еджапIэм и библиотекэм тыгъэ хуищIащ дунейм къытехьа и тхылъыщIэр.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
