Мы махуэхэм
ШыщхьэуIум и 18, щэбэт
Псэущхьэ екIуэлIапIэншэхэм я дунейпсо махуэщ
Азербайджанымрэ Къэзахъстанымрэ щагъэлъапIэ я гъунапкъэхъумэ дзэхэм я махуэр
Таджикистаным и медицинэ лэжьакIуэхэм я махуэщ
1682 гъэм Урысей Пащтыхьыгъуэм и тет хъуащ Пётр Езанэр.
1782 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ Пётр Езанэм и фэеплъыр (иужькIэ «Гъуаплъэм къыхэщIыкIа шууей» зыфIащар).
1787 гъэм Урысейм щыяпэу рабочэхэм я демонстрацэ щекIуэкIащ Санкт-Петербург. Пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэм хуэтхьэусыхэну къызэхуэсат ухуакIуэ 400.
1845 гъэм къызэрагъэпэщащ Урыс географие зэгухьэныгъэр.
1900 гъэм урыс инженер Перский Константин япэу къигъэсэбэпащ «телевиденэ» псалъэр.
1920 гъэм США-м и конституцэм зэхъуэкIыныгъэ халъхьащ, цIыхубзхэ-ми Iэ яIэтыну зэрыхуитыр къыщыгъэлъэгъуауэ.
1941 гъэм КъБР-м тхьэмахуэ щIыхьэху щекIуэкIащ. Абы хэтахэм къалэжьа сом мин 300-р Зыхъумэжыныгъэм и фондым халъхьащ.
1991 гъэм Горбачёв Михаил Форос (Кърым) щыIэ зыгъэпсэхупIэм къыдэкIыну хуимыту даубыдат къэралым зэхъуэкIыныгъэхэр щезыгъэкIуэкIы-ну зи мурадахэм.
Нэмыцэ дипломат, адыгэхэм ятетхыхьа Олеарий Iэдэм къызэралъхурэ илъэс 418-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, прунж гъэкIыным елэжь щIэныгъэ центрым и унафэщI Хъурум Хьэзрэт и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Екатеринбург (1924 — 1991 гъэхэм Свердловск цIэр зэрихьащ) къалэм и махуэщ. Ар илъэс 295-рэ ирокъу.
Ейск къалэм и махуэщ — илъэси 170-рэ ипэкIэ абы и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
Хакасие Республикэм и къалащхьэ Абакан илъэс 87-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 21 — 22-рэ, жэщым градус 14 — 15 щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 19, тхьэмахуэ
Гуманитар дэIэпыкъуныгъэм и дунейпсо махуэщ
УФ-м и Хьэуа флотым и махуэщ
Афганистаным и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ
США-м и авиацэм и махуэщ
1839 гъэм Санкт-Петербург пэмыжыжьэу къызэIуахащ Пулковскэ обсерваториер. Иджыпсту ар Урысей Федерацэм и астрономие IуэхущIапIэ нэхъыщхьэщ.
1874 гъэм урыс флотым къулыкъу щызыщIэхэм я фащэу къащтащ плIэ зэпрыдзыр.
1887 гъэм шар гъэпщам ису зиIэтри, Менделеев Дмитрий кIэлъыплъащ дыгъэр зэрыкъуилъафэм.
1895 гъэм Лондон къыщызэрагъэпэщащ Дунейпсо кооператив зэгухьэныгъэр.
1942 гъэм Къардэн Къубатий Елхъуэт (Осетие Ищхъэрэ) и деж бийм и кхъухьлъатитI къыщриудыхащ.
1944 гъэм Покрышкин Александр къэралым щыяпэу Совет Союзым щэнейрэ и ЛIыхъужь хъуащ.
1947 гъэм А витаминыр зэхалъхьащ.
1960 гъэм Байконур космодромым телъэтыкIащ Белкэ, Стрелкэ хьэхэр зэрыса «Спутник-5» кхъухьыр. Ар шыщхьэуIум и 20-м къэтIысыжащ.
1991 гъэм ГКЧП-м — къэрал уна-фэр зыубыдыну яужь ихьа гупым — СССР-м чрезвычайнэ щытыкIэ щигъэуват.
КъБР-м, КъШР-м, АР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ БищIо Анатолий къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор,КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Къэжэр Валерий къызэралъхурэ илъэс 69-рэ ирокъу.
США-м и 42-нэ президенту щыта Клинтон Билл и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Режиссёр, КъБР-м гъуазджэхэм-кIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Дэбагъуэ Роман и ныбжьыр илъэс 53-рэирокъу.
Выборг къалэм и махуэщ — илъэс 725-рэ ирокъу.
Чувашие Республикэм и къалащхьэ Чебоксары и лъабжьэр зэрагъэтIылърэ илъэс 549-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 21 — 22-рэ, жэщым градус 13 — 15 щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 20,блыщхьэ
Эстонием егъэлъапIэ СССР-м къыхэкIыу къэрал щхьэхуит щыхъуа махуэр. 1991 гъэм Эстоние Республикэр къэрал щхьэхуэ зэрыхъужам теухуа унафэ къищтащ абы и Совет Нэхъыщхьэм.
Муслъымэн махуэгъэпсымкIэ Арэфэ махуэщ
1721 гъэм Петергоф щаутIыпщащ иджы дуней псом щыцIэрыIуэ псыутх телъыджэхэр. А щIыпIэм уардэунэхэри псыутххэри зыхэт ансамбль щыухуэныр зи жэрдэмыр Пётр Езанэрт. Франджым и унафэщIхэм Версаль щаIэ хэщIапIэм ехьэехуэ щIыпIэ телъыджэ Фин псыдэлъэдапIэм щищIыныр и хъуэпсапIэт Урысейм и императорым икIи а лэжьыгъэм къришэлIат архитектор цIэ- рыIуэ куэд. Иджырей теплъэр игъуэтын папщIэ илъэс щитIым нэблагъэкIэ екIуэкIащ а лэжьыгъэхэр.
1915 гъэм дзэм къулыкъу щищIэну хыхьащ зи ныбжьыр илъэс пщыкIуий ирикъуа Жуков Георгий — иужькIэ дзэзешэ лъэщ, Совет Союзым и Маршал хъуар.
1922 гъэм Москва къратыкIыу хуежьащ къэралым и щIыпIэ куэд дыдэм нэс радионэтынхэр.
1941 гъэм икIуэт советыдзэхэм ДнепроГЭС-р къагъэуэн хуей хъуат. Ар бийм лъамыгъэсын щхьэкIэ апхуэдэ унафэ ящIат совет къэралыгъуэм и Iэтащхьэхэм.
1945 гъэм СССР-м ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и къэрал комитетым и унафэкIэ къызэрагъэпэщащ ураныр къэгъэсэбэпыным елэжь гупым кIэлъыплъ, зи IуэхущIафэхэр яущэхуу щыта комитет хэха.
1945 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумыр арэзытехъуэри къищтащ Лъэпкъ Зэкъуэтхэмя Зэгухьэныгъэм и Уставыр.
1951 гъэм СССР-м къыщызэрагъэпэщащ ДОСААФ зэгухьэныгъэр.
1953 гъэм Совет Союзым хэIущIыIу ищIащ водороднэ бомбэр къигъауэу абы и лъэщагъыр зыхуэдизыр къызэрихутам теухуа хъыбарыр.
ШахматхэмкIэ дунейм и чемпион-кэ, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Рубцовэ Ольгэ къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ, Мейкъуапэ щIыхь зиIэ и цIыху ЩхьэкIуэмыдэ Нуриет къыщалъхуа махуэщ.
КъБР-м и цIыхубэ артисткэ Ерчэн Казимэ къыщалъхуа махуэщ.
Режиссёр, сценарист, УФ-м и цIыхубэ артист Михалков-Кончаловский Андрей и ныбжьыр илъэс81-рэ ирокъу.
Индием и премьер-министру щыта Ганди Раджив къызэралъхурэ илъэс 74-рэ ирокъу.
Хэхэс адыгэхэм я литературэр зыдж Чурей Дыжьын къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 20 — 21-рэ, жэщым градус 13 — 14 щыхъунущ.
