Мы махуэхэм
Бадзэуэгъуэм и 14, щэбэт
Иракым щагъэлъапIэ я революцэм и махуэр. Къэралыр зи унафэм щIэт пащтыхьыр 1958 гъэм традзри, Иракыр республикэ хабзэм зэрытеувэр хэIущIыIу ящIащ.
Осетие Ипщэм щыIэ мамырщIэкъу къарухэм я махуэщ
1789 гъэм Бастилиер (Париж) къыщащта махуэщ. Франджы революцэшхуэм щыщIидза махуэу ягъэлъапIэ ар.
1860 гъэм Урысейм и къэрал банкыр къызэрагъэпэщащ.
1867 гъэм Инджылызым щыIэ Рэдхилл мывэ къыщIэхыпIэм Нобель Альфред япэ дыдэу щигъэлъэгъуащ къигупсыса динамитым и лъэщагъыр.
1896 гъэм Новгород Ищхъэрэм щекIуэкIа выставкэм щагъэлъэгъуащ япэ урыс автомобилыр.
1897 гъэм Урысей къэралыгъуэм тхьэмахуэ махуэр зыгъэпсэхугъуэу зэрыщыщытынум теухуа унафэ къащтащ.
1901 гъэм Москва къыщызэрагъэпэщащ цIыхухэр фадэм демыгъэхьэхыным хуэгъэпса зэгухьэныгъэр.
1909 гъэм къызэIуахащ Сочэ и иджырей зыгъэпсэхупIэ зэпэщхэм лъабжьэ яхуэхъуа «Кавказская Ривьера» санаторэр. ЦIыхухэм я нэгузегъэужьыпIэфIу къалъытэу ар нобэм къыздэсым мэлажьэ.
1917 гъэм Финляндием автономие игъуэтащ.
1939 гъэм Магадан къуажэр къалэ хъуащ.
1941 гъэм япэ дыдэу зауэм къыщагъэсэбэпащ БМ-13 Iэщэр, совет сэлэтхэм гъэфIэгъыцIэу «Катюша» зыфIащауэ щытар.
1945 гъэм Париж къалэм ТекIуэныгъэм и парад щекIуэкIащ. Япэ иту уэрамым ирикIуащ Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан.
1956 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм къэрал пенсэхэм ятеухуа законыр къищтащ.
1957 гъэм Налшык щекIуэкIащ СССР-м ис лъэпкъ псоми я тхакIуэхэм я лIыкIуэхэр зыхэта пшыхь гъэщIэгъуэн.
1965 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэмкIэ и «Кабардинка» къэрал ансамблыр къафэмкIэ «Кабардинка» ансамблу зэрахъуэкIащ.
1993 гъэм НТВ телеканалыр къызэрагъэпэщащ.
Адыгей тхакIуэ Щоджэн Iэюб къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Куржы тхакIуэ, Лениным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр зрата Думбадзе Нодар къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ цIэрыIуэу щыта, КъБАССР-м и Министрхэм я Советым и УнафэщIу 1988 — 1991 гъэхэм лэжьа Мамхэгъ Михаил къызэралъхурэ илъэс 82-рэ ирокъу.
Адыгей усакIуэ, тхакIуэ ГутIэ Сания къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 27-рэ, жэщым градус 17 — 18 щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 15, тхьэмахуэ
ЩIалэгъуалэр IэпщIэлъапщIагъэм хуэгъэсэным и дунейпсо махуэщ
1776 гъэм Милан къалэм (Италие) къыщызэIуахащ иужькIэ дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа «Ла Скала» театрыр.
1812 гъэм урысыдзэр Наполеон зэрытекIуам и щIыхькIэ хьэрэкIытIэхэр щыдрагъэлъэтеящ Петербург щыIэ Петропавловскэ быдапIэм.
1923 гъэм СССР-м къыщызэрагъэпэщащ «Аэрофлот» къэрал авиакомпаниер. Абы и япэ рейсыр а махуэ дыдэм ищIащ — Москва икIыу Новгород Ищхъэрэ къалэм кIуахэр ишащ.
1939 гъэм Бахъсэн, Аруан, Iуащхьэмахуэ щIыналъэхэм район газетхэр къыщыдэкIыу хуежьащ.
1970 гъэм ГАЗ-24 «Волга» совет автомобилыр куэду къыщIагъэкIыу щIадзащ.
1975 гъэм, дунейм апхуэдэ къыщымыхъуауэ, Совет Союзым и «Союз-19», США-м и «Аполлон» кхъухьитIыр зы махуэм хьэршым лъэтащ. МахуитI дэкIри, кхъухьхэр хьэршым щызэпыуващ икIи ди космонавтхэу Леонов Алексейрэ Кубасов Валерийрэ, США-м и астронавтхэу Стаффорд Томас, Брэнд Вэнс, Слейтон Дональд сымэ хьэршым къэхутэныгъэхэр зэгъусэу щрагъэкIуэкIауэ щытащ.
1990 гъэм Урысейпсо къэрал телерадиокомпаниер (ВГТРК) къызэрагъэпэщащ, абы и унафэщIу журналист, тхакIуэ Попцов Олег ягъэуващ.
Къэрал лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и юрист Шакъ Беслъэн къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
КъэфакIуэ, хореограф, СССР-м и цIыхубэ артист Эсамбаев Махьмуд къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, IуэрыIуатэдж, литературэдж, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Абхъаз Республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Нало Заур къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
IуэрыIуатэдж, литературэдж, критик, филологие щIэныгъэхэм я кандидат, профессор Пщыбий Инал къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Ашэбокъуэ Леонид и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Адыгэ усакIуэ Балъкъыз Батий и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист Башорэ Хьэмид къызэралъхурэ илъэс 59-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 22 — 23-рэ, жэщым градус 16 — 17 щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 16, блыщхьэ
622 гъэр Муслъымэн махуэгъэпсым и щIэдзапIэщ. Мухьэмэд Бегъымбарыр Мэккэм икIри Мадинэ кIуащ.
1790 гъэм США-м и Конгрессым унафэ къищтащ къэралым и къалащхьэщIэ Вашингтон щаухуэну щIыр абы хухэхыным теухуауэ.
1909 гъэм автомобилхэр къыщIэзыгъэкI «Ауди» компаниер къызэрагъэпэщащ.
1932 гъэм Донецк областым и къалащхьэр Артёмовск (иджы Бахмутщ) ирахри, Сталинэ (иджы Донецкщ) яхьащ.
1944 гъэм нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжу хуит къэхъужа Минск къалэм патризанхэм парад щрагъэкIуэкIащ.
1945 гъэм США-м и Тринити полигоным, Нью-Мексикэ штатым щыIэм, дунейм щыяпэу атом бомбэм и лъэщагъыр щагъэунэхуащ. А гъэ дыдэм Америкэм Штат Зэгуэтхэм а Iэщэ шынагъуэр щридзыхащ Японием и Хиросимэ (шыщхьэуIум и 6-м), Нагасаки (шыщхьэуIум и 9-м) къалэхэм.
1956 гъэм Карело-Финскэ ССР-р Карелие АССР-ру зэрахъуэкIащ. Иджыпсту ар УФ-м хыхьэ Карелие Республикэщ.
1965 гъэм къызэIуахащ Монблан бгым (Альп къуршхэм я щыгу нэхъ лъагэ дыдэм) кIуэцIрыкI гъуэгур. Абы зэпищIащ Франджым и Шамони, Италием и Курмайор къалэхэр.
1979 гъэм Хъусейн Садам Иракым и президент хъуащ.
1990 гъэм Украинэ ССР-м и Радэ Нэхъыщхьэм а республикэр зыми и унафэ щIэмытыным теухуа декларацэр къищтащ.
ТхакIуэ КIэрэф Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
СССР-м спортымкIэ и мастер, къэралым щэнейрэ и чемпион, КъБР-м физкультурэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къуэдзокъуэ Анатолий и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
СССР-м и цIыхубэ артисткэ, Украинэм и ЛIыхъужь Роговцевэ Адэ и ныбжьыр илъэс 81-рэ ирокъу.
Искусствоведенэм и доктор, КъБКъУ-м и профессор Мэлбахъуэ Борис и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, музыкант, УФ-м щIыхь зиIэ и артист, Къэрэшей-Шэрджэсым и цIыхубэ артист Лепс Григорий (и унэцIэ дыдэр Лепсверидзещ) и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, композитор цIэрыIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Агутин Леонид и ныбжьыр илъэс 50 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 20 — 21-рэ, жэщым градус 16 — 17 щыхъунущ.
