Мы махуэхэм
ШыщхьэуIум и 30, махуэку
Залымыгъэ кIэлъызэрахьэу ягъэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ
Тэтэрстан Республикэм и махуэщ. 1990 гъэм Тэтэрстан Республикэм и къэрал суверенитетым теухуа декларацэр къащтащ.
Къэзахъстан Республикэм и Конституцэм и махуэщ
1703гъэм Петербург и тхыдэм щыяпэу абы псыдзэ щIэуащ.
1730гъэм Черкасский Алексей пщым Невский Александр и орденыр къратащ.
1928гъэм Неру Джавахарлал къигъэуващ Индиер Инджылызым и бжьым къыщIэкIыу къэрал щхьэхуит хъун хуейуэ. А махуэми Индием и щхьэхуитыныгъэм щIэбэныну лигэр къызэрагъэпэщауэ щытащ. Ауэ Индием и къэралыгъуэ щигъуэтар абы и ужькIэ илъэс тIощIым нэблагъэ дэкIауэщ — 1947 гъэрщ.
1918гъэм Каплан Фанни Ленин (Ульянов) Владимир иукIыну хэтащ.
1943гъэм советыдзэхэм Таганрог къалэр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ. АбыкIэ зэфIэкIащ Ростов областыр хуит къэщIыжыныр.
1944гъэм советыдзэхэр нэмыцэхэм яIыгъа Бухарест дыхьащ.
1963гъэм Кремлымрэ (СССР) Унэ Хужьымрэ (США) занщIэу кIуэ телефон связкIэ зэпащIащ. Зым адрейм гурыщхъуэ хуищIу, зэрымыщIэкIэ а къэралхэм ядернэ зауэ ямыублэн мурадкIэт а унэхэр зэрызэпсэлъэн IэмэпсымэкIэ щIызэпащIар.
1966гъэм СССР-м унафэ къыщащтащ Ерыскъыпхъэ къыщIэзыгъэкI промышленностым и лэжьакIуэхэм я махуэр гъэувыным теухуауэ. Абы къыщыгъэлъэгъуат ар илъэс къэс жэпуэгъуэм и ещанэ тхьэмахуэ махуэм ягъэлъэпIэну.
1991гъэм Азербайджаныр къэрал щхьэхуэ зэрыхъуар хэIущIыIу ищIащ.
Урыс сурэтыщI цIэрыIуэ Левитан Исаак къызэралъхурэ илъэси 158-рэ ирокъу.
Инджылызым щыщ физик, ядернэ физикэмкIэ щIэныгъэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа, Нобель и саугъэтыр химиемкIэ зыхуагъэфэща Резерфорд Эрнест къызэралъхурэ илъэси 147-рэ ирокъу.
Филологие щIэныгъэхэм я доктор, бзэхэр щаджу Армавир дэт университетым и профессор, Кубаным щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Сэкий Нурдин и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
Медицинэм и доктор, Германием щыIэ Адыгэ Хасэм и лэжьыгъэм хэт Сэлихь (Уджыхъу) Ихьсан и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ Сыжажэ Валерий и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
Беларусь Республикэм и президент Лукашенкэ Александр и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
Урысей журналист цIэрыIуэу, цIыхум и хуитыныгъэхэм я къыщхьэщыжакIуэу щыта Политковс- кая Аннэ къызэралъхурэ илъэс 60 ирокъу.
Атлетикэ хьэлъэмкIэ спортым и мастер, УФ-м щIыхь зиIэ и гъэсакIуэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
ХьэрычэтыщIэ, юридическэ щIэныгъэхэм я кандидат Едыдж Едыдж и ныбжьыр илъэс 37-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 25 — 26-рэ, жэщым градус 16 — 18 щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 31, мэрем
Къыргъызстаным и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1991 гъэм абы теухуа унафэ къищтащ Къыргъыз Республикэм и Совет Нэхъыщхьэм.
Молдовэм щагъэлъапIэ я анэдэлъхубзэм и махуэр. 1989 гъэм молдаванхэм я бзэр латин тхыкIэм техьащ икIи ар къэралыбзэу а щIыналъэм щагъэуващ.
Польшэм щагъэлъапIэ Зэкъуэтыныгъэмрэ Хуитыныгъэмрэ я махуэр
Узбекистаным щыщу политикэ залымыгъэ кIэлъызэрахьэу ягъэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ
1492гъэм Москва пщыгъуэмрэ Уэсмэн империемрэ япэ дыдэу зэращIылIащ мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэр.
1892гъэм Урысей хьэрычэтыщIэ Третьяков Павел Москва къалэм иритыну мурад ищIащ илъэс куэдкIэ зэхуихьэса художественнэ галереер.
1907гъэм Инджылызым, Франджым, Урысейм къызэрагъэпэщащ дзэ-политикэ зэгухьэныгъэр — Антантэр. Германием, Австро-Венгрием, Италием я апхуэдэ зэгухьэныгъэу 1879 — 1882 гъэхэм зэфIэувам иригъэкIуэкI политикэм пэщIэтын мурадырт абы и къалэн нэхъыщхьэр.
1914гъэм Урысейм и пащтыхь Николай ЕтIуанэм и унафэкIэ Санкт-Петербург и цIэр Петрограду зэрахъуэкIащ.
1925гъэм СССР-м унафэ къыщыдэкIащ цIыху псоми Iэмал имыIэу пэщIэдзэ щIэныгъэ егъэгъуэтыным теухуауэ.
1935гъэм Донбасс щыщ шахтёр Стаханов Алексей и IэнатIэм рекорд щигъэуващ — фIамыщIу махуэм къыщIихын хуеям хуэдэ 14-кIэ щIригъэгъуащ. Адрейхэми абы щапхъэ трахащ икIи ар «Стахановым зэхиубла зэщIэхъееныгъэм» и лъабжьэ хъури, къэралпсо зэхьэзэхуэм зиубгъуауэ щытащ.
1971гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Октябрь Революцэ орденыр къратащ.
1966гъэм нэхъапэм дунейм апхуэдэ къыщымыхъуауэ, компьютерхэр шахмат зэдэгъэджэгунымкIэ зэпеуэ Нью-Йорк щекIуэкIащ.
1974гъэм Алыджым унафэ къищтащ НАТО-м къыхэкIыжыным теухуауэ.
1990гъэм Берлин Iэ щытрадзащ ГДР-р ФРГ-м зэрыгухьэм теухуа зэгурыIуэныгъэм. Абы ипкъ иткIэ нэмыцэ лъэпкъыр зэрыубыдыжащ — зы хъужащ илъэс 40-м щIигъукIэ зэпэщхьэхуэу псэуа къэралитIыр.
1994гъэм советыдзэхэр Германием къишыжыным пыщIа Iуэхухэр зэфIэкIащ.
1997гъэм автомобиль зэжьэхэуэм хэкIуэдащ Инджылызым и пащтыхьыкъуэм и щхьэгъусэ Дианэ.
Урыс тхакIуэ Радищев Александр къызэралъхурэ илъэс 269-рэ ирокъу.
Филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, адыгэбзэр джыным хэлъ-хьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Турчанинов Георгий къызэралъхурэ илъэси 116-рэ ирокъу.
АР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI Иуан Аслъэн къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Психологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, УФ-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ КIытIэ Ахьмэд къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Дуней псом щыцIэрыIуэ америкэ актёр Гир Ричард и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Урысей кинорежиссёр цIэрыIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Учитель Алексей и ныбжьыр илъэс 67-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 22 — 23-рэ, жэщым градус 15 — 16 щыхъунущ.
