Сыт Каримовым и унагъуэм къахуэнар?
«Пащтыхьыр» лIащ. Ауэ дауэ иджы зэрыхъунур абы и унагъуэшхуэр. Узбекистаным и Iэтащхьэр щыпсэуам абы и Iыхьлыхэм я Iуэхухэр фIы дыдэу щытащ, президентым и жьауэм щIэту я бизнесым зрагъэубгъуу. Пэжщ, ипхъу Гульнарэ и нэпсеягъэм и зэранкIэ псори фIэкIуэдащ. Ауэ иджыри иIэщ пхъу, малъхъэ, пхъурылъхухэр. Абыхэм сыт къахуэнар?
Узбекистаным и правительствэм щыщым «Московский комсомолец» газетым и корреспондентым хъыбар зэрыригъэщIамкIэ, дызыхуэкIуэ президент хэхыныгъэхэм щытекIуэну хуагъэфащэ иджырей премьер-министр Мирзиёев Шавкат, аращ Каримовым и хьэдэщIэлъхьэр дзыхь зыхуащIауэ щытари. ЩытыкIэр апхуэдэу къызэрекIэрэхъуэкIынум Узбекистаным и унафэщIхэр 2016 гъэм и пэщIэдзэ лъандэрэ хуэхьэзырт, нэгъуэщI Iэмалхэм хэплъэххэртэкъым. КъызэрыгуэкI къулыкъухэм зэкIэ тетыр Каримовым игъэувауэ щытахэращ, ауэ мыхьэнэшхуэ зиIэ увыпIэхэр яхъуэжакIэщ.
«МК»-м и хъыбарегъащIэм къызэрыхигъэщамкIэ, къэралыгъуэм и стратегие унэтIыныгъэр зэрыщытам хуэдэу къэнащ, ауэ узыгъэпIейтейхэм ящыщщ Каримовым и унагъуэм и къэкIуэнур. Куэдым гъэщIэгъуэн ящыхъуащ дыуэщIым Каримовэ Лолэ и благъэхэр зэрыщымыIар — абы и щхьэгъусэри и бынхэри къекIуэлIакъым (узбекхэм я хабзэм къызэригъэувымкIэ, лIар щыщIалъхьэкIэ и благъэхэр псори къекIуэлIапхъэщ, нэхъ жыжьэхэри яхэту). Абы къыхэкIыу, «МК»-м и хъыбарегъащIэм хуигъэфэщащ, узбекхэм Каримовым и унагъуэр фIыуэ ялъагъу пэтми, политикэми бизнесми абыхэм дяпэкIэ хыхьэпIэ зэрамыIэр къыгурагъэIуауэ.
2008 гъэ лъандэрэ Узбекистаным ЮНЕСКО-м щиIэ и лIыкIуэщ Каримовэ Лолэ икIи абы къыдэкIуэу и нэIэ щIэтщ сабий зеиншэхэмрэ ныкъуэдыкъуэхэмрэ ядэIэпыкъунымкIэ фондитI. Зыхуэныкъуэхэм щхьэкIэ мылъкур абы къегъуэт и щхьэгъусэ Тилляев Тимур и дэIэпыкъуныгъэкIэ — а зыращ абы я унагъуэм лажьэу исыр. «Bilan» швейцар экономикэ журналым 2014 гъэм къызэрилъытамкIэ, абыхэм я мылъкур доллар мелуани 100 — 200 хуэдиз хъурт, езы Лолэ а бжыгъэхэр ягъэбэгъуауэ къелъытэ. А псоми къадэкIуэу, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм зэрыжаIэмкIэ, Лолэрэ Тимуррэ Голливудрэ Женевэрэ унэшхуэхэр щаIэщ, дэтхэнэри доллар мелуан 58-рэ, доллар мелуан 41-рэ хуэдиз я уасэхэу.
Каримовым къыпэщIэтахэм куэдрэ жаIэу щытащ Тилляевым и мылъкур гъэпцIагъэрэ IулъхьэкIэ зэригъэпэщауэ. Къапщтэмэ, зэратхымкIэ, Тимур и къуэу жаIэ наркотикхэр Афганистаным иришурэ Европэм зышэурэ мылъкушхуэ щызыщIа, Самарканд щыщ мафием пыщIа Тилляев Хьэким. Гъунапкъэм щиIэ и цIыхугъэхэр къигъэсэбэпри, Тимур транспорт компание къызэригъэпэщащ, пошлинэ имыту Узбекистаным хьэпшып къришэн щхьэкIэ. Узбекистаным и унафэщIыщIэхэм а «Iуэхутхьэбзэр» мыгувэу къызэпаудыну къыщIэкIынщ.
Нэхъ гугъу ехьынущ Каримовэ Гульнарэ. 2014 гъэм и мазаем къыщыщIэдзауэ ар унэм къыщIэкIыну хуимыту тезыр тралъхьауэ ипхъу Иман и гъусэу щIэсащ. «МК»-м и хъыбарегъащIэм зэрыжиIамкIэ, и адэр сымаджэщым щыщIэлъа лъэхъэнэм ар Европэм е США-м къыщыщIидзынкIэ хъунут. Гульнарэ къаутIыпщыным щымыгугъми хъунущ, сыту жыпIэмэ, Каримовыр дунейм ехыжа нэужь унафэр зыIэрыхьахэр ар ягъэтIысыным и телъхьэу щытащ.
2014 гъэм и мэкъуауэгъуэм Гульнарэ и къуэ Ислъам узбек хабзэхъумэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэм япиубыдащ и анэр зэрыпсэум щыхьэт техъуэ гуэр наIуэ хуащIыну. Абы и макъ ирагъэтхам и къуэр шыщхьэуIу мазэм ирагъэдэIуащ. Гульнарэ абы къыщиIуатэрт езымрэ и пхъумрэ хьэм нэхърэ нэхъыкIэу къазэрыхущытыр икIи икIэщIыпIэкIэ дохутыр дэIэпыкъуныгъэ зэрыхуэныкъуэр. Iуэхур апхуэдэ дыдэу щытамэ, иджы ар ягъэкIуэдыным зыри гугъуехь пыщIакъым, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, Узбекистаным зыри къинакъым абы и телъхьэу къэувыфыну.
2009 гъэм Каримовэ Гульнарэ Швейцарием и цIыхубз нэхъ къулей дыдэхэм я деж 9-нэ увыпIэр щиIыгъыу щытащ. Абы и мылъкур доллар мелуан 700-м нэблагъэу къалъытэрт. ЗэрыхуагъэфащэмкIэ, а мылъкур абы зэхуихьэсащ Узбекистаным щылэжьэну хуей нэгъуэщI къэрал компаниехэм къатрихыурэ. Псалъэм папщIэ, 2012 гъэм псалъэмакъышхуэ къэхъеяуэ щытащ Урысеймрэ швед-фин компаниехэмрэ ехьэлIауэ. Абыхэм Гульнарэ къатрихыну хуеящ доллар 1 мелард. ЦIыхубзым апхуэдизкIэ игурэ и щхьэрэ зэтелъти, зыбжанэрэ жиIащ Узбекистаным и къыкIэлъыкIуэ президенту увыну.
Аваков Артур.
«Московский комсомолец»
