Молэ Владимир Лил и къуэр
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и щэнхабзэм хэщIыныгъэшхуэ игъуэтащ — и ныбжьыр илъэс 81-м иту дунейм ехыжащ Урысей Федерацэм, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Молэ Владимир Лил и къуэр.
Владимир Лил и къуэр 1940 гъэм щэкIуэгъуэм и 2-м Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и Аруан районым хыхьэ Джэрмэншык къуажэм къыщалъхуащ. 1956 гъэм Налшык дэт Макъамэ училищэм щIэтIысхьащ. Ар ехъулIэныгъэкIэ къиухри, 1960 гъэм Саратов къалэм и консерваторэм и щIэныгъэм щыпищащ, дирижёр, композитор къудамитIми зэуэ щеджэу. 1965 гъэм композитор-теоретикыу ар къиухащ.
1970 гъэм Молэ Владимир СССР-м и цIыхубэ артист, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Баланчивадзе А. М. и нэIэм щIэту Тбилиси дэт консерваторэм и аспирант хъуащ. Абы щеджэу итхат Шортэн Акэрбий и либреттэм къытрищIыкIа «Нартхэр» балетыр, нэхъ иужькIэ «Бгыхэм я хъыбар» зыфIащыжауэ щытар. 1967 гъэм щегъэжьауэ ар лэжьащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал филормонием и художественнэ унафэщIу, 1976-1993 гъэхэм КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къуэдзэу щытащ. КъыкIэлъыкIуэу 2005 гъэ пщIондэ ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ къэрал институтым Щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ и колледжым и унафэщI къулыкъум пэрытащ. И лэжьыгъэ гъуэгуанэм и кIыхьагъкIэ абы гулъытэшхуэ хуищIащ Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэр гъэсэным, дунейпсо макъамэ щэнхабзэм нэхъыфIу хэтыр Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщегъэцIыхуным.
Молэ Владимир и IэдакъэщIэкIщ адыгэ щэнхабзэм и тхыдэм япэу къыхыхьа «Дахэнагъуэ» лъэпкъ оперэр, Шортэн Аскэрбий и «Псэлъыхъу къагъэпцIахэр» (1971), IутIыж Борис и «Тхьэлъанэ» (1973) либреттэхэм къатрищIыкIа опереттэхэр, симфоние лэжьыгъэхэр, кантатэхэр, ораториехэр, уэрэдхэр, романсхэр, драмэ, гуащэ спектаклхэм папщIэ макъамэу 30-м щIигъу, макъамэ Iэмэпсымэ щхьэхуэхэм хухэхауэ концерт программэ куэд къигъэщIащ.
Макъамэ гъуазджэм хуищIа хэлъхьэныгъэхэм папщIэ Молэ Владимир Лил и къуэм 1972 гъэм къыхуагъэфэщауэ щытащ «КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», 1996 гъэм «УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэхэр, 1977 гъэм КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, 2000 гъэм Къандурым и цIэкIэ щыIэ дунейпсо саугъэтым и лауреат хъуащ.
ЦIыхуфIу, дахэу, зэчиифIэу дунейм тета Молэ Владимир и фэеплъыр тщыгъупщэнукъым.
КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэр,
КъБР-м и Композиторхэм я зэгухьэныгъэр.
