Джэгурэш: 3-нэ джэгугъуэ
Адыгэбзэ Хасэм 2016 — 2017 гъэ еджэгъуэм къриубыдэу иригъэкIуэкI «Джэгурэш» нэгузыужь зэпеуэм и 3-нэ джэгугъуэр иджыблагъэ щызэхэтащ Налшык къалэ дэт Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм.
«Джэгурэш» нэгузыужь зэпеуэм и утыкум, ипэкIэ зэрекIуэкIыу щыта хабзэм тету, гупищ щызэрихьэлIащ: Псыхъурей дэт 1-нэ курыт еджапIэм и «ОпIа-на» (зыгъэхьэзырар адыгэбзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэхэу Къардэн ФатIимэрэ Дыджэ Марьянэрэщ), Лашынкъей къуажэм Къуэныкъуей Назир и цIэр зэрихьэу дэт 1-нэ курыт еджапIэм и «Тохъутэмыщей» (зыгъэхьэзырар адыгэбзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэ Къуэныкъуей Раещ), Арщыдан дэт 3-нэ курыт еджапIэм и «Вагъуэ бынхэр» (зыгъэхьэзырар адыгэбзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэ Арахъэ Валентинэщ).
КъэпщытакIуэхэу кърагъэблэгъат Къэбэрдей-Балъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и щIэныгъэ лэжьакIуэ Хьэвжокъуэ Людмилэ, Адыгэбзэ Хасэм и Хасащхьэм хэт, хьэрычэтыщIэ Шыкъ Гупсэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Хьэгъэжей Беслъэн, Дэбагъуэ Барэсбий и цIэр зэрихьэу Шэджэм къалэм дэт 1-нэ курыт еджапIэм адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэдж Къардэн Олеся, 14-нэ гимназием тхыдэмкIэ и егъэджакIуэ Къэбардэ Астемыр сымэ.
«Дэри кино тыдохыф» фIэщыгъэр зиIэу екIуэкIа а джэгугъуэм сабийхэр кином зэрыхущытыр къихутэну арат и пщэрылъ нэхъыщхьэр. Зэпеуэр Iыхьищу гуэшауэ щытащ. Япэ Iыхьэр — «ГъащIэр кином ещхь тхуэщIатэмэ» — цIыкIухэм гушыIэ хэлъу къэпщытакIуэ гупым зыкърагъэцIыхун, джэгугъуэм фIэщыгъэ хуэхъуа жыпхъэми имыкIыу ягъэзэщIэн хуейт.
ЕтIуанэ Iыхьэм фIащат «Аращи, ди кином щIедзэ» жиIэу. Я гушыIэкIэри къагъэлъагъуэу, зыкъызэкъуахыу еджакIуэхэм нэхъ зыкъыщагъэлъагъуэ Iыхьэт мыр.
Ещанэ Iыхьэр — «Ди еджапIэ гъащIэм щыщ зы махуэ». Мыбдеж макъамэрэ пшыналъэ защIэкIэ дэтхэнэ гупми я гушыIэ зэфIэкIыр щагъэлъэгъуэн хуейуэ арат.
КъэпщытакIуэ гупым къилъытэхэм ящыщт еджакIуэхэм я утыку къихьэкIэр, икIыжыкIэр, къалъыс зэманым къриубыдэу темэр зэрызэпкърахыр, я бзэм и къулеягъыр, псалъэжьхэр, псынщIэрыпсалъэхэр, усэ пычыгъуэхэр, псалъэ шэрыуэхэр теплъэгъуэхэм зэрыхаухуэнар, къагъэсэбэп макъамэмрэ абы щIалъхьа псалъэмрэ джэгу-зэпеуэм и темэм, езыхэм я ныбжьым зэрыхуэкIуэр, зэрагъэзащIэм и Iэзагъыр, нэгъуэщI куэди.
Ипэрей джэгугъуэхэми хуэдэу, мы пщыхьэщхьэри гъэнщIауэ щытащ гушыIэ дахэкIэ. Гуп къэскIэ кърипцIыхуу фащэ дахэ дыдэхэр ящыгът. Гур хигъахъуэрэ джэгуакIуэ цIыкIухэр трагъэгушхуэу цIыху куэди къекIуэлIат. КъыжыIапхъэщ, гуп къэс гукъинэж зыщI теплъэгъуэхэр, зыми хэмыгъуащэ я гушыIэкIэхэр зэраIар. ДжэгукIэм къигъэлъэгъуащ дэтхэнэ я зы псалъэми лъабжьэ зэриIэр, абыхэм къызыдэкIа къуажэм, жылэм яжь къащIихуауэ зэрыщытыр.
ЕджакIуэхэм фIы дыдэу зыхуагъэхьэзырат мы джэгугъуэм, ауэ псори зэхуэдэт жыпIэмэ, щыуагъэщ. Абыхэм яхэтащ зи хъыбарыр нэхъ дыхьэшхэни, зи теплъэгъуэр нэхъ гъэщIэгъуэни, зи къэфэкIэр нэхъ дахи, бзэр нэхъыфIу зыгъэбзэрабзи. Зэпеуэ щыхъукIэ, зыгуэр Iэмал имыIэу япэ ищын хуейт, гупхэм къахьа баллхэр зэхалъхьэжа нэужь, япэ увыпIэр хуагъэфэщащ «Тохъутэмыщей» гупым. ЕтIуанэ увыпIэр зыIэрагъэхьащ «ОпIа-на» гупым. Ещанэ хъуахэщ «Вагъуэ бынхэр» гупыр. Зэпеуэм хэта еджакIуэхэми, зыгъэхьэзыра егъэджакIуэхэми псоми щIыхь тхылъхэр хуагъэфэщащ.
Адыгэбзэ Хасэм и тхьэмадэ Табыщ Мурат зэIущIэр щызэхуищIыжым къыхигъэщащ джэгугъуэ къэскIэ и гур хэзыгъахъуэ куэд зэрыщилъагъур, адыгэм къыщIэхъуэ щIэблэмкIэ зэрыгушхуэр, абыхэм я блэкIар зэращIэр, я къэкIуэнур дахэ зэращIыным зэрыхущIэкъур нобэ иджыри зэ и фIэщ зэрыхъуар.
ХЬЭРЭДУРЭ Аллэ.
