Вэрокъуэ Владимир и фильмыщIэ
Къэбэрдей-Балъкъэрым щэнхабзэмкIэ и фондым фокIадэм и 12-м щагъэлъэгъуащ НОТР телеканалым и унафэщI, режиссёр цIэрыIуэ Вэрокъуэ Владимир «Мария — русская царица из Кабарды» фIэщыгъэм щIэту триха фильмыр. Абы кърагъэблэгъат къулыкъущIэхэр, щэнхабзэм, гъуазджэм я лэжьакIуэхэр, цIыху цIэрыIуэхэр.
Опрышкэ Олег
Хъурей Феликс
Зумакулов Борис
Къэбэрдей-Балъкъэрыр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 460-рэ щрикъум ирихьэлIэу тхыдэр и лъабжьэу траха фильмыр дунейм къызэрытехьэрэ куэд мыщIами, Волгоград, Дон Iус Ростов, Самарэ, Саратов, Норильск, Черкесск, Ставрополь, Астрахань щIыналъэхэм щагъэлъэгъуащ, нэхъыбэжми щызэбграгъэкIыну я мурадщ.
Кинофильмыр ирытрахыну Печатымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ федеральнэ агентствэм ахъшэ къыхуаутIыпщащ, абы къищынэмыщIауэ, УФ-м и Правительствэм гранти къыхуигъэфэщащ.
Вэрокъуэм къызэхуэсахэр зэрыщигъэгъуэзамкIэ, фильмыр «Голос Евра-зии» зэпеуэм щытекIуащ, абы къыдэкIуэу фестиваль, зэпеуэ зыбжанэм ирагъэхьащи, и цIэр фIыкIэ ираIуэну щогугъ. Гуащэнэ теухуа фильмыр Франджыми мыгувэу щагъэлъэгъуэнущ.
Идар Темрыкъуэ и пщыгъуэ лъэхъэнэмкIэ щIедзэ фильмым. Абы къыщыгъэлъэгъуащ Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ пащтыхь Иван Грознэм щхьэгъусэу иратауэ зэрыщытар. И гупсысэ, акъыл зэрыубыдыгъуэ мыхъуами, а пщащэ Iущым, лIыгъэ зыхилъхьэри, и адэр, и дэлъху-хэмрэ къызыхэкIа лъэпкъымрэ имыгъэукIытэу адыгэхэм щхьэузыхь захуищIащ. Тхыдэджхэу Дзэмыхь Къасболэт, Опрышкэ Олег, Къалмыкъ Жылэбий, КъБР-м ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ и уполномоченнэ Зумакулов Борис, КъБКъУ-м и ректор Алътуд Юрий сымэ, блэкIам и напэкIуэцI щхьэхуэхэм я гугъу ящIу, къыщопсалъэ фильмым.
ХьэфIыцIэ Мухьэмэд
Дзэмыхь Къасболэт
Вэрокъуэ Владимир
— Фильмыр щытесх лъэхъэнэм цIыху куэдым, IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм IуэхутхьэбзэкIэ захуэзгъэзэн хуей хъуати, зыми «хьэуэ» къыхигъэкIакъым. Нобэ фи пащхьэ къисхьа лэжьыгъэр къызэхъулIамэ, зи фIыщIэр щIэгъэкъуэн къысхуэхъуахэращ. Пэжым ухуеймэ, къесхьэжьа Iуэхум щыгуфIыкIыу къыздэзыгъэпсынщIахэри мащIэкъым. Фильмым хухэтха зэманыр зэрымащIэм къыхэкIыу, дызыхуея куэд тхуигъэзэгъакъым, дигу къеуэу теплъэгъуэ зыбжанэ хэдгъэкIын хуей хъуащ. Абыхэм ящыщщ «Пащтыхьымрэ пащтыхь гуащэмрэ » (Толстой А.) спектаклым щыщ пычыгъуэхэр, адыгэ уэрэдыжьхэр, нэгъуэщIхэри. Фильмыр тезыхахэм къэдгъэлъэгъуэну дызыхуея гупсысэр къызэрывгурыIуэр къэсщIэну, фи Iуэху еплъыкIэр зэхэсхыну си гуапэщ, — захуигъэзащ Вэрокъуэм къызэхуэса-хэм.
— Iуэхум и фIымрэ и Iеймрэ зэхэбгъэкIынумэ, лъэныкъуэ куэдкIэ укъыщеплъын хуейщ. Мы фильмым сыт хуэдэ лъэныкъуэкIэ укъыщемыплъми, ифI фIэкIа плъагъуркъым. Узэрыадыгэм щхьэкIэ гушхуэныгъэ ин къыпхэ-зылъхьэ теплъэгъуэ лъэщхэм уащрохьэлIэ абы, — жиIащ философие щIэныгъэхэм я доктор Хъурей Феликс.
Тхыдэм и пэжыр цIыху-хэм ялъэгъэIэсынымкIэ фильмыр уасэншэ фIыгъуэу къызэрилъытэм теухуауэ щытащ Опрышкэ Олег и къэпсэлъэныгъэр.
— Тхыдэр къратхыкIыжыну, яуфIеину яужь итхэр зэрымымащIэм фыщыгъуазэщ. Адыгэ лъэпкъым и блэкIам, и щхьэ хуищIыжу щыта пщIэм, хэлъа къарум, акъылым и щыхьэтщ ди нэгу щIэкIа теплъэгъуэхэр. Апхуэдэ лэжьы-гъэ куэдкIэ иджыри дыбгъэгуфIэну ди гуапэщ, Владимир — къыхигъэщащ абы.
ЕджапIэ нэхъыщхьэхэмрэ курытхэмрэ фильмыр щагъэлъэгъуэну къыхилъхьащ, Къэбэрдей-Балъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и унафэщI Дзэ- мыхь Къасболэт.
— Иджырей щIэблэм нэхъыбэу дзыхь зыхуащIыр телевизорымрэ интернетымрэщи, а Iэмалхэр къэдгъэсэбэпу щIэблэр гъуэгу захуэ тедгъэувэн хуейщ. Сэ хуабжьу сигу къоуэ Марие теухуауэ хъыбарыпцI куэд къызэрырахьэкIыр. Тхыдэм къыщыгъэлъэгъуаращ пэжыр, — жиIащ Дзэмыхьым.
Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий псалъэ ирата иужь Вэрокъуэм иджырей и лэжьыгъэри къызэрехъулIамкIэ ехъуэхъуащ. Ар хэхэс адыгэхэм егъэлъагъуным и мыхьэнэр зэрылъагэри къигъэлъэгъуащ.
«Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд Вэрокъуэм и фильмыр лъэпкъ щэнхабзэм и хэлъхьэныгъэшхуэу, щIэупщIэ ин зиIэну лэжьыгъэу зэрибжыр жи-Iащ. Фильмым и ныкъусаныгъэу къилъытэхэри ибзыщIакъым.
Фильмыр тезыха гупым ящыщ зыбжанэ ягъэлъэпIащ ТворчествэмкIэ дунейпсо академием и щIыхь дамыгъэхэмкIэ.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
