2013 гъэм и адыгэ махуэгъэпс-щIэнгъуазэ
Мазаем и 1
1931 гъэм Москва къыщызэIуахащ Союзкино («Мосфильм») фабрикэр.
1829 гъэм Нэгумэ Шорэ Налшык къыщызэIуихащ сабий нэхъ акъылыфIэхэм я школ.
1929 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал хорыр къызэрагъэпэщащ.
Мазаем и 2
1943 гъэм советыдзэхэм Сталинград и деж текIуэныгъэ къыщахьащ.
1898 гъэм къалъхуащ Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан.
Мазаем и 3
1924 гъэм «Къэбэрдей плъыжь» газетым и цIэр «Къэрэхьэлъкъ»-кIэ зэрахъуэкIащ.
1925 гъэм СССР-м радиом псэлъэн щыщIидзащ.
Мазаем и 4
1935 гъэм Москва и метром и япэ мафIэгур ирикIуащ.
1945 гъэм Кърымым къыщызэIуахащ СССР-м, США-м, Инджылызым я лIыщхьэхэр зыхэт Ялтэ конференцыр.
Мазаем и 5
1940 гъэм Шотландием щыщ Данлон Джон япэ дыдэу хьэфэ шэрхъ къигупсысащ.
1928 гъэм къалъхуащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тэрчыкъуэ Исуф.
Мазаем и 6
1918 гъэм Урысейр григориан махуэгъэпсым зэрыхуэкIуэмкIэ декрет къыдэкIащ.
1935 гъэм «Кабардинка» къэрал къэфакIуэ ансамблым Советхэм я VII съездым и делегатхэм папщIэ Москва и Театр Иным концерт щитащ.
1923 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артисткэ Тэмазэ Маржэнэт.
Мазаем и 7
1855 гъэм Курилхэмрэ Сахалинрэ зэдэгуэшыным теухуауэ урыс-япон зэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ.
1968 гъэм къалъхуащ усакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, ЩIДАА-м и академик Бэлагъы Любэ.
Мазаем и 8
1724 гъэм Урысейм ЩIэныгъэхэмкIэ и академиер къызэрагъэпэщащ.
Урысей щIэныгъэм и махуэщ
Мазаем и 9
1895 гъэм американ Морган Уильям волейбол джэгукIэр къигупсысащ.
1897 гъэм Урысейм и цIыхухэр япэу къыхатхыкIащ. Абы щыгъуэ къэралым цIыху мелуани 126-рэ мин 400-рэ щыпсэ- уащ.
1953 гъэм къалъхуащ Европэм и чемпион, XXII Олимп Джэгухэм дзюдомкIэ жэз медаль къыщызыхьа Емыжь Арамбий.
Мазаем и 10
Пушкин Александр и фэеплъ махуэщ
Дипломат лэжьакIуэм и махуэщ
Аэрофлотым и махуэщ
1837 гъэм урыс усакIуэшхуэ Пушкин А. С. дунейм ехыжащ.
1883 гъэм къалъхуащ Кавказ Ищхъэрэ республикэхэм я ЦИК-м и унафэщIу щыта (1918) Куэцэ Пщымахуэ.
Мазаем и 11
Сымаджэм и дунейпсо махуэщ
Мазаем и 12
1929 гъэм Налшык щIыпIэ мыхьэнэ зиIэ курорт хъуащ.
1948 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артист, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Мэремыкъуэ Хъусен.
1957 гъэм Кавказ Ищхъэрэм щыяпэ дыдэу Налшык телевиденэм лэжьэн щIидзащ.
1961 гъэм дунейм щыяпэу СССР-м «Венера-1» станцыр иутIыпщащ.
1979 гъэм Женевэ (Швейцарие) климатымкIэ япэ дунейпсо конференцым лэжьэн щыщIидзащ.
Мазаем и 13
1924 гъэм Ставрополь крайр къызэрагъэпэ- щащ.
1908 гъэм къалъхуащ Къэбэрдейм и къэрал, политикэ лэжьакIуэ Лъостэн Чэлимэт.
Мазаем и 14
Компьютерщикым и махуэщ
ФIыуэ зэрылъагъухэм я дунейпсо махуэщ — Валентин щихъым и махуэщ
Мазаем и 15
1960 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Композиторхэм я зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
Мазаем и 16
1571 гъэм Грозный Иван Iэ тридзащ Урысейм и япэ дзэ уставым.
1989 гъэм советыдзэхэр Афганистаным кърашыжащ.
Мазаем и 17
1600 гъэм Рим къалэм щагъэсащ Брунэ Джорданэ.
1863 гъэм Дунейпсо Жор Плъыжьыр къызэрагъэпэщащ.
1880 гъэм урыс пащтыхь Александр ЕтIуанэр яукIыну хэтащ.
1923 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМА-м и профессор, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Къумахуэ Башир.
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Хьэгъундокъуэ Сэлисэт.
Мазаем и 18
Транспорт полицэм и махуэщ
Мазаем и 19
1837 гъэм Лермонтов Михаил «УсакIуэм и лIэныгъэ» усэр, Пушкин зэраукIам теухуар, тхын иухащ.
1954 гъэм Кърымыр Урысейм хагъэкIри, Украинэм иратащ.
1986 гъэм СССР-м «Мир» станцыр хьэршым ириутIыпщхьащ.
Мазаем и 20
1940 гъэм Налшык IэфIыкIэ фабрикэ къыщызэIуахащ.
Мазаем и 21
Анэдэлъхубзэм и дунейпсо махуэщ
1819 гъэм Санкт-Петербург къэрал университетыр къызэIуахащ.
Мазаем и 23
Хэкум и хъумакIуэхэм я махуэщ
1942 гъэм Къардэн Къубатий Ленин орденыр япэу къратащ.
1923 гъэм къалъхуащ КъБАССР-м и къэрал, политикэ лэжьакIуэ ШэджыхьэщIэ Мухьэмэд.
1923 гъэм къалъхуащ композитор, УФ-м и цIыхубэ артист, КъБР-м и къэрал саугъэтым и лауреат, КъБР-м и Гимным и макъамэр зытха Къардэн Хьэсэн.
1923 гъэм къалъхуащ УФ-м, КъБР-м щIыхь зиIэ я егъэджакIуэ Пащты СулътIан.
Мазаем и 24
1958 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, хьэрычэтыщIэ, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, ПАНИ-м и академик Ерчэн Тембулэт.
1973 гъэм къалъхуащ Тыркум щыщ ди лъэпкъэгъу спортсмен, Европэм тIэунейрэ и чемпион, тхэквондомкIэ дуней псом и чемпион Дагдалан (Мыщэ) Мустафа.
Мазаем и 25
1946 гъэм Дзэ Плъыжьыр Советыдзэу зэрахъуэкIащ.
Мазаем и 26
1990 гъэм Чехословакием советыдзэхэр кърашыжащ.
1953 гъэм къалъхуащ IуэрыIуатэдж, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и сурэтыщI ГъукIэ Замудин.
Мазаем и 27
1945 гъэм Мэсей Аслъэнджэрий Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1958 гъэм къалъхуащ, жылагъуэ лэжьакIуэ, Шапсыгъ Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, ДАХ-м и вице-президент КIэкIыхъу Мэжид.
Мазаем и 28
1555 гъэм Нострадамус и тхылъыр къыдэкIащ.
Гъатхэпэм и 1
Граждан зыхъумэжыныгъэм и дунейпсо махуэщ
Гъатхэпэм и 2
1563 гъэм Грозный Иванрэ Гуащэнэрэ (Мариерэ) я къуэ Василий къалъхуащ.
1911 гъэм Пятницкэм и хорыр япэу утыку къихьащ.
Гъатхэпэм и 3
1938 гъэм къалъхуащ кинорежиссёр, тхакIуэ, композитор, ЩIДАА-м и академик Къандур Мухьэдин.
Гъатхэпэм и 4
1846 гъэм «Кавказ» газетым тридзащ Къаз-Джэрий и «Зи щIыхьыр ин къэрал тетым и деж» тхыгъэр.
1918 гъэм Тэрч ЦIыхубэ Республикэр къэунэхуащ.
1948 гъэм къалъхуащ радиожурналист Хьэмту Къадир.
Гъатхэпэм и 5
1953 гъэм Сталин (Джугашвили) Иосиф дунейм ехыжащ.
1970 гъэм ядернэ Iэщэм земыгъэубгъунымкIэ ЗэгурыIуэныгъэм къару игъуэтащ.
1848 гъэм къалъхуащ адыгэхэм куэдрэ ятетхыхьа тхыдэтх, жылагъуэ лэжьакIуэ Фелицин Евгений.
1953 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, ЩIДАА-м и академик Бэвыж Мухьэмэд.
Гъатхэпэм и 6
1925 гъэм «Пионерская правда» газетым и япэ номерыр къыдэкIащ.
Гъатхэпэм и 7
1944 гъэм ГКО-м и УнафэщI Сталин Иосиф Молотовым и цIэкIэ щыIэ колхозым и парт организацэм и секретарь Къашыргъэ ХьэпащIэ фIыщIэ къыхуищIат, Дзэ Плъыжьым зэрызыщIагъэкъуам папщIэ.
1960 гъэм Куба щыщ жэмыш Пащты Салимэ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
Гъатхэпэм и 8-м
ЦIЫХУБЗХЭМ Я ДУНЕЙПСО МАХУЭЩ
1923 гъэм «Адыгэ макъ» (Адыгей) газетым и япэ номерыр къыдэкIащ.
1918 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Сибэч Быхуэ.
Гъатхэпэм и 9
1918 гъэм нэгъуэщI къэралыдзэхэр Совет Урысейм къытеуащ.
Гъатхэпэм и 10
Урысейм и Архивхэм я махуэщ
1945 гъэм ЦIыхубзхэм я Дунейпсо Демократие Федерацэр (МДФЖ) къэунэхуащ.
Гъатхэпэм и 11
Наркоконтролым и лэжьакIуэм и махуэщ
1991 гъэм «Ленин гъуэгу» газетым и цIэр «Адыгэ псалъэ»-у, «Коммунизмге жол»-р — «Заман»-у зэрахъуэкIащ.
1948 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Уэщхъун МуIэед.
Гъатхэпэм и 12
1917 гъэм Урысейм пащтыхьыр щытрадзащ. Рабочэ, сэлэт депутатхэм я Петроград Советыр къызэрагъэпэщащ.
Гъатхэпэм и 13
1733 гъэм Франджы литературэм и классик Аиссе (ХьэIишэт) дунейм ехыжащ.
1917 гъэм «Известия» газетым и япэ номерыр къыдэкIащ.
1955 гъэм ШынагъуэншагъэмкIэ Къэрал Комитет (КГБ) къызэрагъэпэщащ.
1953 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, социологием и доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик, АКъУ-м и ректор Хъунэгу Рашид.
Гъатхэпэм и 14
Адыгэбзэм и махуэщ
1853 гъэм адыгэбзэкIэ къыдэкIащ Берсей Умар и «Адыгэ псалъалъэр».
1990 гъэм Горбачев Михаил СССР-м и Президенту хахащ.
1995 гъэм Налшык экономикэ-правовой лицей къыщызэIуахащ.
Гъатхэпэм и 15
ЩэхуакIуэм и хуитыныгъэхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1917 гъэм ПIалъэкIэ щыIэ Правительствэм и орган Тэрч къыщызэрагъэпэщащ.
1913 гъэм къалъхуащ адыгей драматург, актрисэ, критик Натхъуэ Долэтхъан.
Гъатхэпэм и 16
1895 гъэм Москва трамвай гъуэгу ухуэн щыщIадзащ.
1936 гъэм Горький автозаводым япэ автомобиль псынщIэр — «М-1»-р къыщIигъэкIащ.
Гъатхэпэм и 17
1805 гъэм Дельпоццо И. П. Къэбэрдейм и пристав нэхъыщхьэу къагъэкIуащ.
1938 гъэм къалъхуащ Адыгэ Республикэм и цIыхубэ сурэтыщI Дыгъужь Мыхьмуд.
Гъатхэпэм и 18
1913 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Налшык округым и лъэпкъхэм я I съездыр.
Гъатхэпэм и 20
ЩIым и махуэщ
1944 гъэм Дохъушыкъуей спирт заводым, зэрагъэпэщыжа нэужь, лажьэу щIидзэжащ.
Гъатхэпэм и 21
Гъэрэ щIырэ зэхэкIын щIедзэ.
Усыгъэм и дунейпсо махуэщ
Гъатхэпэм и 22
Псым и дунейпсо махуэщ
Гъатхэпэм и 23
Метеорологием и дунейпсо махуэщ
1730 гъэм Черкасский Алексей «Андрей Первозванный щихъым и орденыр» иратащ.
1923 гъэм къалъхуащ Зеикъуэ къуажэм щIыхь зиIэ и цIыху, IуэрыIуатэдж ХьэфIыцIэ Мусэбий.
Гъатхэпэм и 24
Жьэн узым ебэныным и дунейпсо махуэщ
1948 гъэм къалъхуащ КъШР-м и къэрал, политикэ лэжьакIуэ Арашыкъуэ Мухьэмэд.
1948 гъэм къылъхуащ философие щIэныгъэхэм я доктор, ЩIДАА-м и академик, КъШР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шенкао Мухьэмэд.
Гъатхэпэм и 25
Спорт кином и дунейпсо махуэщ
Щэнхабзэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
Гъатхэпэм и 26
1903 гъэм Златоуст дэт Iэщэ заводым и рабочэ зыкъэзыIэтахэр пащтыхьыдзэм зэтриукIат.
Гъатхэпэм и 27
Театрым и дунейпсо махуэщ
Урысейм и МВД-м и къэрал кIуэцIыдзэхэм я махуэщ
1917 гъэм Налшык гъэзэщIакIуэ комитет къыщызэрагъэпэщащ.
1953 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, КъБР-м и Парламентым и депутату щыта Тыкъуэ Зое.
Гъатхэпэм и 28
Балъкъэр лъэпкъым и къэщIэрэщIэжыныгъэм и махуэщ
1957 гъэм Балъкъэр лъэпкъым и автономиер зэфIагъэувэжащ.
1776 гъэм Москва Театр Иныр къыщызэIуахащ.
Гъатхэпэм и 29
1730 гъэм Москва и уэрамхэр ягъэнэхуу щIадзащ.
1891 гъэм Транссиб гъущI гъуэгур ухуэн щIадзащ.
Гъатхэпэм и 30
ЩIыр хъумэным и махуэщ
1867 гъэм урыс пащтыхьым Аляскэр США-м ирищащ.
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-м и къэрал, политикэ лэжьакIуэ Бажэ Дотий.
Гъатхэпэм и 31
1991 гъэм Варшавэ ЗэгурыIуэныгъэм и Организацэр зэбграутIыпщыкIыжащ.
Мэлыжьыхьым и 1
Къуалэбзухэм я дунейпсо махуэщ
Ауанымрэ дыхьэшхэнымрэ я махуэщ
1943 гъэм къалъхуащ КъШР-м и цIыхубэ дохутыр, жылагъуэ лэжьакIуэ Тэмазэ Анатолэ.
Мэлыжьыхьым и 2
Сабий тхылъым и дуней- псо махуэщ
Лъэпкъхэм я зэкъуэувэныгъэм и махуэщ
1911 гъэм ЦIагъуэ Нурий Истамбыл адыгэбзэкIэ къыщыдигъэкIащ «Гъуазэ» газетым и япэ номерыр.
1948 гъэм КIэрашэ Тембот СССР-м и Къэрал саугъэтыр къратащ.
1943 гъэм къалъхуащ бзэщIэныгъэлI, филологие щIэныгъэхэм я доктор Абдокъуэ Iэуес.
Мэлыжьыхьым и 3
Циркым и махуэщ
1904 гъэм Кавказ бригадэм хыхьэ Къэбэрдей сотняр къызэрагъэпэщауэ щытащ.
1963 гъэм къалъхуащ усакIуэ, Адыгэ Республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къуий Щыхьымбий.
Мэлыжьыхьым и 4
1933 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхакIуэхэм я оргбюро къызэрагъэпэщащ.
1945 гъэм Дзэ Плъыжьым Венгриер хуит къищIыжащ.
1963 гъэм къалъхуащ адыгей усакIуэ Джэш Рэхьмэт.
Мэлыжьыхьым и 5
1242 гъэм Невский Александр и дзэм Чудэ гуэлым и деж нэмыцэдзэр щызэтрикъутащ.
1905 гъэм Алъхъуей (Курп Ищхъэрэ) къуажэм и мэкъумэшыщIэхэм зыкъаIэтащ.
1943 гъэм ВКП(б)-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и бюром унафэ къищтащ Бахъсэн ГЭС-р зэфIэгъэувэжыным теухуауэ.
1943 гъэм Налшык дэт дагъэ завод №1-р зэфIагъэувэжащ.
Мэлыжьыхьым и 6
Следственнэ органхэм я лэжьакIуэхэм я ма- хуэщ
1896 гъэм Афинхэм япэ Олимп Джэгухэр къыщызэIуахауэ щытащ.
1930 гъэм Ленин, Вагъуэ Плъыжь орденхэр къащтащ.
1948 гъэм къалъхуащ психологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Къэбардэ Мухьэмэд.
1958 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор ХъуэкIуэн Мурат.
1963 гъэм къалъхуащ адыгэ тхакIуэ Гъыш Рэхьмэт.
Мэлыжьыхьым и 7
Геологым и махуэщ
Узыншагъэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1948 гъэм Узыншагъэр хъумэнымкIэ дунейпсо организацэр (ВОЗ) къызэрагъэпэщащ.
1948 гъэм къалъхуащ КъШР-м и цIыхубэ усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин.
1958 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Къуэжьокъуэ Мухьэмэд.
Мэлыжьыхьым и 8
Дзэ комиссариатхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
1918 гъэм Сихъу Сэфарбий и усэхэр зэрыт тхылъ къыдэкIащ.
1908 гъэм къалъхуащ парт, совет лэжьакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Чэмокъуэ Аслъэнджэрий.
1938 гъэм къалъхуащ УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тыкъуэ Къаплъэн.
Мэлыжьыхьым и 9
1667 гъэм дунейм щыяпэу гъуазджэм и произведенэхэм я дунейпсо выставкэ Париж къыщызэIуахат.
1938 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Азэмэт Лалушэ.
Мэлыжьыхьым и 10
1945 гъэм Иуан Хьэсэн Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1964 гъэм «КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ», «КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», «КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ» цIэ лъапIэхэр ягъэуващ.
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Лу Рэмэзан.
Мэлыжьыхьым и 11
ГъэрыпIэм исхэр хуит къэщIыжыным и махуэщ
1863 гъэм адыгэ узэщIакIуэ, генерал-майор Къаз-Джэрий дунейм ехыжащ.
Мэлыжьыхьым и 12
Космонавтикэм и махуэщ
1961 гъэм Гагарин Юрий «Восток» кхъухьым ису дунейм щыяпэу хьэршым лъэтащ.
Мэлыжьыхьым и 13
1517 гъэм Каир щхьэпылъэ щащIащ мамлюкыдзэм и дзэпщ, султан Ал-Ашраф Тумэн-бей.
1895 гъэм Урыс къэрал музейр къызэIуахащ.
Мэлыжьыхьым и 14
1912 гъэм «Титаник» кхъухь абрагъуэр Атлантикэ хым щыщIилъэфащ.
1945 гъэм Москва къыщызэIуахащ СССР-м и АН-м и Ботаникэ хадэ нэхъыщхьэр.
1956 гъэм видеомагнитофон дунейм япэу щащIащ.
Мэлыжьыхьым и 15
1395 гъэм Тамерланрэ Тохъутэмыщрэ Тэрч и деж щызэзэуащ.
Мэлыжьыхьым и 16
1905 гъэм Урысейм и япэ профсоюзыр — печатым и лэжьакIуэхэм ейр — къызэрагъэпэщащ.
1920 гъэм цIыхубэ милицэм и Налшык управленэр къызэрагъэпэщащ.
1934 гъэм «Совет Союзым и ЛIыхъужь» цIэ лъапIэр ягъэуващ. 1991 гъэм нэсыху ар цIыху 12.772-м фIащат.
Мэлыжьыхьым и 18
Фэеплъхэмрэ тхыдэ мыхьэнэ зиIэ щIыпIэхэмрэ я дунейпсо махуэщ
1970 гъэм Балэ Мухьэдинрэ Къардэн Хьэсэнрэ «Мадинэ» япэ адыгэ оперэр ягъэуващ.
Мэлыжьыхьым и 19
1563 гъэм япэ урыс типографие къызэIуахащ.
1783 гъэм Кърымыр Урысейм хыхьащ.
Мэлыжьыхьым и 20
1656 гъэм Урысейм гъуаплъэ ахъшэ къыщежьащ.
1937 гъэм Прохладнэ станицэр къалэ хъуащ.
1933 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист НэщIэпыджэ Ибрэхьим.
Мэлыжьыхьым и 21
Ди эрэм и пэкIэ 759 гъэм Ромул пащтыхьым Ита- лием и щыхьэр Римм иухуащ.
1920 гъэм Налшык цIыхубэ хозяйствэм и окружной совет къыщызэрагъэпэщащ.
1921 гъэм Налшык лъахэхутэ музей къыщызэIуахащ.
Мэлыжьыхьым и 23
Тхылъымрэ авторым и хуитыныгъэхэмрэ я дунейпсо махуэщ
Мэлыжьыхьым и 24
ЩIалэгъуалэм я зэкъуэтыныгъэм и дунейпсо ма- хуэщ
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-ми Ингуш Республикэми щIыхь зиIэ я артисткэ, уэрэджыIакIуэ Даур Иринэ.
Мэлыжьыхьым и 25
Адыгэ ныпым и махуэщ
1920 гъэм Налшык япэ медицинэ IуэхущIапIэ къыщызэIуахащ.
1913 гъэм къалъхуащ АР-м и цIыхубэ тхакIуэ, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Лъостэн Исуф.
1953 гъэм къалъхуащ КъШР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, КъБР-м и цIыхубэ артисткэ Щэрмэт Людмилэ.
Мэлыжьыхьым и 26
Радиацэм и зэранкIэ дунейм ехыжахэм я фэеплъ махуэщ
1986 гъэм Чернобыль атом электростанцыр къэуащ.
1991 гъэм «Лей зытехьа лъэпкъхэр гъэзэхуэжыным и IуэхукIэ» УФ-м и Закон къащтащ.
1958 гъэм къалъхуащ АР-м и политикэ лэжьакIуэ, театрыдж, журналист, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Щхьэлахъуэ Светланэ.
Мэлыжьыхьым и 27
1974 гъэм Байкал-Амур гъущI гъуэгур (БАМ-р) ухуэн щIадзащ.
1958 гъэм къалъхуащ шэрджэс политик, хьэрычэтыщIэ, псапащIэ Къэзанокъуэ Руслан.
Мэлыжьыхьым и 28
Астрономием и дунейпсо махуэщ
Лэжьыгъэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
Мэлыжьыхьым и 29
Къафэм и дунейпсо махуэщ
1770 гъэм Австралиер къахутащ.
1942 гъэм Къардэн Къубатий Ленин орден етIуанэу къратащ.
1964 гъэм ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щагъэуващ «Лалуцэ» япэ балетыр.
Мэлыжьыхьым и 30
МафIэсгъэункIыфIхэм я дунейпсо махуэщ
1789 гъэм США-м и япэ президентыр хахащ. Ар Вашингтон Джорджщ.
1945 гъэм Егоров Михаилрэ Кантарие Мелитонрэ сыхьэт 14-рэ дакъикъэ 35-м ТекIуэныгъэм и Бэракъ плъыжьыр Берлин и Рейхстагым фIадзащ.
1953 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор ЩоджэнцIыкIу Нинэ.
Накъыгъэм и 1
ГЪАТХЭМРЭ ЛЭЖЬЫГЪЭМРЭ Я МАХУЭШ- ХУЭ
1929 гъэм Малэ-Къэбэрдей псыщIэгъэлъадэр яутIыпщащ.
1941 гъэм Налшык сабий стадион къыщызэIуахащ.
1923 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, КъБР-м и Правительствэм и Iэтащхьэу 1969 — 1984 гъэхэм щыта Къущхьэ КIыщыкъуэ.
1938 гъэм къалъхуащ АР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, АР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Гъуэгунокъуэ Мухьэрбий.
1943 гъэм къалъхуащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ Нэхущ Заурбий.
Накъыгъэм и 2
1920 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым япэ щэбэт щIыхьэху щекIуэкIащ.
1934 гъэм Налшык Пионерхэм я унэ къыщызэIуахащ.
1945 гъэм СССР-м и Дзэ Плъыжьым Берлин къищтащ.
Накъыгъэм и 3
Печатым и хуитыныгъэхэм я дунейпсо махуэщ
Накъыгъэм и 4
1959 гъэм Налшык газ къашэу щIадзащ.
2010 гъэм УФ-м и Президентым и УказкIэ Налшык «Дзэ щIыхьым и къалэ» цIэ лъапIэр къыфIащащ.
1938 гъэм къалъхуащ абазэ тхакIуэ, КъШР-м и цIыхубэ усакIуэ кIыкIуэту Микаэль.
1943 гъэм къалъхуащ УФ-м и цIыхубэ сурэтыщI, Урысейм и Къэрал саугъэтым и лауреат Шемякин (Къардэн) Михаил.
Накъыгъэм и 5
Европэм и махуэщ
1836 гъэм Европэм щыяпэ дыдэу Бельгием гъущI гъуэгу щаутIыпщащ.
1945 гъэм нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм я бийуэ Прагэ зыкъыщаIэтащ IэщэкIэ зэщIэузэда цIыхухэм.
1945 гъэм советыдзэхэм Даниемрэ Нидерландхэмрэ хуит къащIыжащ.
1949 гъэм Лондон Iэ щытрадзащ Европэм и Советым и уставым.
1938 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ дохутыр Бахъсэн Хьэмэдэ.
1943 гъэм къалъхуащ усакIуэ, ЩIДАА-м и академик, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тхьэзэплъ Хьэсэн.
1948 гъэм къалъхуащ Адыгейм и цIыхубэ сурэтыщI ПэтIуащIэ Феликс.
1948 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ЛIыс Мухьэмэд.
1953 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Хьэмыку Жаннэ.
Накъыгъэм и 6
1939 гъэм Налшык шыгъэжапIэ къыщызэIуахащ.
Накъыгъэм и 7
Радиом, связым и IэнатIэ псоми я лэжьакIуэхэм я махуэщ
1895 гъэм урыс инженер Попов Александр япэ радиоприемник къигупсысащ.
1927 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр радиом и япэ нэтынхэм щIидзащ.
1985 гъэм Налшык Хэку зауэ орденым и япэ нагъыщэр къыхуагъэфэщащ.
1990 гъэм КъБР-м и «Адыгэ Хасэ» жылагъуэ зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
Накъыгъэм и 8
Жор плъыжьымрэ Мазэ-ныкъуэ щхъуантIэмрэ я дунейпсо махуэщ
1945 гъэм фашист Германием псалъэмакъыншэу зыкъызэритымкIэ актым Iэ традзащ.
1953 гъэм къалъхуащ химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къущхьэ Хьэсбий.
Накъыгъэм и 9
ТЕКIУЭНЫГЪЭМ И МАХУЭЩ
1945 гъэм «1941 — 1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм Германием зэрыщытекIуам папщIэ» медалыр ягъэуващ.
1945 гъэм советыдзэхэм Чехословакием и щыхьэр Прагэ хуит къащIыжащ.
1918 гъэм къалъхуащ адыгей драматург, прозаик Щхьэплъокъуэ Хьисэ.
1933 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Сэкрэк Мухьэдин.
1943 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Атэлыкъ Къэралбий.
Накъыгъэм и 10
1938 гъэм къалъхуащ жылагъуэ лэжьакIуэ Шапсыгъ Хьэсэн.
1948 гъэм къалъхуащ усакIуэ Къуныжь ХьэIишэт.
Накъыгъэм и 11
1920 гъэм «Гудок» газетым и япэ номерыр къыдэкIащ.
1939 гъэм Япониер Монголием теуащ.
1934 гъэм КъБР-м ПромышленностымкIэ и управленэ къызэрагъэпэщащ.
Накъыгъэм и 12
Медицинэ сестрахэм я дунейпсо махуэщ
1570 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ Дон къэзакъыгъуэр.
1954 гъэм Налшык политехническэ техникум къыщызэIуахащ.
Накъыгъэм и 13
1783 гъэм Урысейм и тенджыз ФIыцIэ флотыр къызэрагъэпэщащ.
1913 гъэм Дзэлыкъуэ мэкъумэшыщIэхэм зыкъаIэтащ.
1913 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гъубж Мухьэдин.
1953 гъэм къалъхуащ «Налшык машзавод» ОАО-м и унафэщI Соблыр Руслан.
Накъыгъэм и 14
1692 гъэм япэ урыс дзэ кхъухьыр псым трагъэхьащ.
1796 гъэм инджылыз еджагъэшхуэ Дженнер Эдвард япэу фэрэкI хилъхьащ.
1955 гъэм Варшавэ ЗэгурыIуэныгъэр зэращIылIащ.
Накъыгъэм и 15
Унагъуэм и дунейпсо махуэщ
1935 гъэм Москва и метром япэ мафIэгур ирикIуащ.
1942 гъэм 115-нэ Къэбэрдей-Балъкъэр лъэпкъ шу дивизэр зауэм Iухьащ.
1945 гъэм Югославиер хуит къащIыжащ.
1903 гъэм къалъхуащ шэрджэс тхакIуэ Темыр Сэлихь.
1933 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артист, режиссер ШэрыIужь Анатолий.
Накъыгъэм и 16
1954 гъэм Налшык къыщызэIуахащ украин тхакIуэ Вовчок Маркэ и фэеплъ.
1808 гъэм къалъхуащ адыгэ тхыдэтх, этнограф, тхакIуэ Хъан-Джэрий СулътIан.
Накъыгъэм и 17
Хъыбар зыт жылагъуэм и дунейпсо махуэщ
1944 гъэм Кърым АССР-р щымыIэж ящIащ. Кърым тэтэр мин 200-м нэс ирашауэ щытащ щалъхуа щIыпIэхэм.
1848 гъэм къалъхуащ тхыдэтх, узэщIакIуэ Хьэджымыкъуэ Темтэч.
Накъыгъэм и 18
Музейхэм я дунейпсо махуэщ
1764 гъэм Петербург къыщызэIуахащ Урысейм и япэ цIыхубз еджапIэ (Смольнэ институт).
1925 гъэм Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музейр къызэIуахащ.
Накъыгъэм и 19
1943 гъэм СССР-м и ГКО-м Бахъсэн ГЭС-р зэфIэгъэувэжыным теухуа унафэ къищтащ.
1985 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Сабий творчествэм и унэ.
1991 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэбэрдей лъэпкъым и япэ конгресс. Абы и япэ президенту хахащ Къалмыкъ Юрий Хьэмзэт и къуэр.
Накъыгъэм и 20
1875 гъэм Париж къыщащтащ метр, литр, килограмм пщалъэхэр.
1939 гъэм «КъБР-м и цIыхубэ артист», «КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», «КъБР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ» цIэ лъапIэхэр ягъэуващ.
1938 гъэм къалъхуащ усакIуэ, тхакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Хьэх Сэфарбий.
1948 гъэм къалъхуащ медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик АкIырэ Аслъэн.
Накъыгъэм и 21
Урыс-Кавказ зауэм (1763-1864) хэкIуэда адыгэхэм я фэеплъ махуэщ
2004 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Урыс-Кавказ зауэм хэкIуэда адыгэхэм я фэеплъ.
Накъыгъэм и 23
1769 гъэм франджы инженер Куньо Николэ зы сыхьэтым километри 5 зыкIу автомашинэ зэпкърилъхьауэ щытащ.
1801 гъэм инджылыз ин-женер Тревитик Ричард бахъэкIэ зекIуэ автомобиль къигупсысащ. Абы зы сыхьэтым километр 14,5-рэ икIуфырт.
Накъыгъэм и 24
Славян тхыбзэмрэ щэнхабзэмрэ я махуэщ
1918 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и лIыхъужь Иуан Хьэсэн.
Накъыгъэм и 25
Филологым и махуэщ
УФ-м и школхэм иужьрей уэзджынэр къыщоуэ.
1987 гъэм «Сыбыр» мылкъутэ атом кхъухьыр Полюс Ищхъэрэм нэсащ.
1923 гъэм къалъхуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, КъБАССР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Къамбий Мухьэб.
Накъыгъэм и 26
Урысей хьэрычэтыщIэм и махуэщ
Химикым и махуэщ
1995 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш академиер (иджы университетщ) къызэIуахащ.
1928 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Щэрдан Iэбу.
Накъыгъэм и 27
Библиотекэхэм я урысейпсо махуэщ
1703 гъэм Санкт-Петербург ухуэн щIадзащ.
1795 гъэм Урысейм цIыху куэд зэуэ зэкIуалIэ хъун библиотекэ къыщызэIуахащ.
Накъыгъэм и 28
Гъунапкъэхъумэм и махуэщ
1923 гъэм Адыгейм и профсоюзхэр къызэрагъэпэщащ.
1928 гъэм Мейкъуапэ къыщызэIуахащ Адыгейм и тхылъ тедзапIэ.
Накъыгъэм и 30
1431 гъэм Руан къалэм и утышхуэм щагъэсащ Жаннэ д,Арк.
Накъыгъэм и 31
Урысей адвокатурэм и махуэщ
Тутын емыфэным и дунейпсо махуэщ
1223 гъэм урысхэмрэ тэтэрхэмрэ Калкэ псым деж щызэзэуащ.
1948 гъэм къалъхуащ философие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Шэвлокъуэ Вячеслав.
Мэкъуауэгъуэм и 1
Сабийхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1892 гъэм Урысейм щыяпэу Киев электричествэкIэ зекIуэ трамвай щаутIыпщащ.
Мэкъуауэгъуэм и 2
1928 гъэм Налшык тхылъ тедзапIэ къыщызэIуахащ.
1962 гъэм Новочеркасск щызэтраукIат я гукъеуэхэр жаIэну уэрамым къыдыхьа цIыху мамырхэр.
Мэкъуауэгъуэм и 3
1864 гъэм Урысейм япэ зоосадыр къыщызэIуахащ.
1907 гъэм ЕтIуанэ Къэрал Думэр зэбграутIыпщыкIыжащ.
1943 гъэм Налшык лы комбинатыр зэфIэгъэувэжын яухащ.
1948 гъэм къалъхуащ публицист, КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Шал Мухьэмэд.
1953 гъэм къалъхуащ радиожурналист, Урысей артиадэм и лауреат Багъэтыр Нинэ.
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ Ещтрэч СулътIан.
Мэкъуауэгъуэм и 4
Бийр къащытеуам хэкIуэда сабийхэм я дунейпсо ма- хуэщ
1856 гъэм Третьяковскэ галереер къызэIуахащ.
1943 гъэм Налшык щекIуэкIащ фашистхэм я бийуэ республикэм и цIыхубзхэм къызэрагъэпэща пэкIур.
Мэкъуауэгъуэм и 5
Дыкъэзыухъуреихь дунейр хъумэным и дунейпсо махуэщ
Урысейм и экологым и махуэщ
1928 гъэм къалъхуащ журналист, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Бекъан Чыланий.
1943 гъэм къалъхуащ усакIуэ Бещтокъуэ Хьэбас.
Мэкъуауэгъуэм и 6
Пушкин и махуэщ
Урысыбзэм и махуэщ
1799 гъэм урыс усакIуэшхуэ Пушкин Александр къалъхуащ.
1944 гъэм етIуанэ фронтыр къызэIуахащ.
1945 гъэм «1941 — 1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм и лъэхъэнэм и къару емыблэжу зэрылэжьам папщIэ» медалыр ягъэуващ.
Мэкъуауэгъуэм и 7
1881 гъэм Пушкин Александр и фэеплъ Москва къыщызэIуахащ.
1936 гъэм КъБР-м физкультурэмрэ спортымкIэ и республикэ комитет къызэрагъэпэщащ.
Мэкъуауэгъуэм и 8
Социальнэ лэжьакIуэм и махуэщ
1661 гъэм Идар Темрыкъуэ и къуэрылъху Черкасский Муцал дунейм ехыжащ.
1943 гъэм Налшык фашистхэм я бийуэ интеллигенцэм и пэкIу щекIуэкIащ.
Мэкъуауэгъуэм и 9
1883 гъэм Москва тхыдэ музей къыщызэIуахащ.
1935 гъэм Iуащхьэмахуэ и щыгум япэ дыдэу гупышхуэ дэкIащ.
Мэкъуауэгъуэм и 10
1774 гъэм Урысеймрэ Тыркумрэ зэращIылIащ Кючук-Кайнарджи мамыр зэгурыIуэныгъэр. Абы ипкъ иткIэ, Къэбэрдейр Урысейм и зы Iыхьэу къалъытащ.
1936 гъэм «Союзмультфильм» киностудиер къызэрагъэпэщащ.
1955 гъэм Тырныаузрэ Докшукинэрэ къалэ хъуащ.
Мэкъуауэгъуэм и 12
Урысей Федерацэм и Къэрал махуэшхуэщ
1942 гъэм Зеикъуэ къуажэм (КъБАССР) къагъэIэпхъуат Ленинград хамэ къэралыбзэхэр щаджу дэт пединститутыр.
1945 гъэм Калинин М. И. Кремлым маршал Жуков Г. К. щритащ Совет Союзым и ЛIыхъужьым и ещанэ Дыщэ Вагъуэр.
1990 гъэм Урысей Федерацэм и Къэрал суверенитетым и Декларацэр къащтащ.
1990 гъэм «Печатымрэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмрэ ятеухуауэ» Законыр СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм къищтащ. Абы цензурэр игъэкIуэдыжащ.
Мэкъуауэгъуэм и 13
1936 гъэм Къэбэрдей лъэпкъ драмэ театрыр къызэIуахащ.
Мэкъуауэгъуэм и 14
1936 гъэм КъБАССР-м гъуазджэхэмкIэ и управленэр къызэрагъэпэщащ.
Мэкъуауэгъуэм и 15
1561 гъэм Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие) и дэлъху Думэныкъуэ, и шыпхъу Алътыншаш, абы и щхьэгъусэ Бекбулат, а тIум я къуэ Саин-Булат я гъусэу Москва нэсащ.
1862 гъэм Америкэм щыщ Гатлинг Ричард япэу пулемет къигупсысащ.
1943 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Пщыгъуэш Юрий.
Мэкъуауэгъуэм и 16
1930 гъэм Волгоград (Сталинград) трактор заводыр лажьэу яутIыпщащ.
1963 гъэм Терешковэ Валентинэ «Восток-6» кхъухьым ису хьэршым лъэтащ.
Мэкъуауэгъуэм и 17
ЩIыр игъущыкIынымрэ уэгъумрэ ебэныным и дунейпсо махуэщ
1565 гъэм Идар Темрыкъуэ и къуэ Мамсырыкъуэ Москва кIуащ.
1961 гъэм Налшык экраныбгъуэ зиIэ «Восток» кинотеатрыр къыщызэIуахащ.
Мэкъуауэгъуэм и 18
1956 гъэм Налшык музыкэ училищэ къыщызэIуахащ.
Мэкъуауэгъуэм и 20
Зи псэупIэр Iэмалыншагъэ-кIэ зыхъуэжын хуей хъуа- хэм я дунейпсо махуэщ
1957 гъэм Москва Союзхэм я Унэм и Колоннэ залышхуэм къыщызэIуахащ Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м гъуазджэмрэ литературэмкIэ и гъэлъэгъуэныгъэр.
1938 гъэм къалъхуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Кхъуэтепыхьэ Мухьэмэд.
Мэкъуауэгъуэм и 21
1925 гъэм Москва и уэрамхэм япэ таксихэр къыдыхьащ.
Мэкъуауэгъуэм и 22
Хэкум и хъумакIуэхэм я фэеплъ махуэщ
1941 гъэм Хэку зауэшхуэр къэхъеящ.
1944 гъэм Къэбэрдей АССР-м и Министрхэм я Советым деж Архив управленэ къыщызэрагъэпэщащ.
1967 гъэм Налшык ПТУ №7-м и спортсменкэ 15 ди щыхьэрым щежьэри, лъакъуэрыгъажэкIэ Ленинград кIуэну гъуэгу техьащ.
1948 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор ХьэпащIэ Юрий.
1953 гъэм къалъхуащ УФ-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, профессор, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ къэрал институтым и ректор Рахаев Анатолий.
Мэкъуауэгъуэм и 23
Олимп дунейпсо махуэщ
ООН-м и къэрал къулыкъу щIэным и дунейпсо махуэщ
1868 гъэм зэрытхэ машинкэ къагупсысащ.
1941 гъэм Къэсейхьэблэ щыщ ТхьэмытлIокъуэ Хьэсэн, КъухьэпIэ Украинэм и къэрал гъунапкъэр ихъумэу, лIыгъэ хэлъу и гъащIэр итащ: гранатэхэр щIэпхауэ фашист танкым зыщIидзэри, ар икъутащ, езыри хэкIуэдащ.
Мэкъуауэгъуэм и 24
1937 гъэм Республикэм и Советхэм я чрезвычайнэ съездым къищтащ Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и япэ Конституцэр.
1945 гъэм Москва и Ут Плъыжьым ТекIуэныгъэм и парад щекIуэкIащ.
1923 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик, УФ-ми АР-ми щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ КIэрашэ Зейнаб.
Мэкъуауэгъуэм и 25
Славянхэм я зэныбжьэгъуныгъэмрэ зэкъуэтыныгъэмрэ я махуэщ
1948 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, журналист, политикэ щIэныгъэхэм я доктор, академик КIэрашэ Аслъэнбэч.
Мэкъуауэгъуэм и 26
Наркоманиемрэ наркобизнесымрэ ебэныным и дунейпсо махуэщ
1920 гъэм Налшык и Затишье хьэблэм япэ санаторэ къыщызэIуахат. Абы Сталин Иосифи зыщигъэпсэхуауэ щытащ.
1938 гъэм КъБАССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и депутатхэр япэу хахащ.
1938 гъэм къалъхуащ режиссер, КъШР-м и цIыхубэ тхакIуэ Абдокъуэ Маталио.
Мэкъуауэгъуэм и 27
Бдзэжьеящэм и дунейпсо махуэщ
Урысейм и щIалэгъуалэм я махуэщ
1709 гъэм урысыдзэр шведхэм Полтавэ деж щатекIуащ.
1919 гъэм Япэ дунейпсо зауэр зэриухамкIэ зэгурыIуэныгъэм Версаль Iэ щытрадзащ.
1979 гъэм «КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ» цIэ лъапIэр ягъэуващ.
1968 гъэм къалъхуащ тхыдэдж, ЩIДАА-м и член-корреспондент Хъуэткъуэ Самир.
Мэкъуауэгъуэм и 28
1948 гъэм Архитекторхэм я дунейпсо зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1798 гъэм къалъхуащ Iуащхьэмахуэ япэ дыдэу дэкIа (1829) адыгэлI Хьэшыр Чылар.
Мэкъуауэгъуэм и 29
1908 гъэм Тунгус метеоритыр ЩIым къытехуащ.
1940 гъэм Луначарскэм и цIэр зезыхьэ Театральнэ институтым и адыгэ студиер къаухащ Къэбэрдей драмэ театрым и актер хъунухэм.
Мэкъуауэгъуэм и 30
1908 гъэм Бахъсэн, Дзэлыкъуэ мэкъумэшыщIэхэм зыкъаIэтащ.
1898 гъэм къалъхуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Щоджэн ТIэлашэ.
Бадзэуэгъуэм и 1
1957 гъэм Москва и Театр Иным щызэхэтащ Къэбэрдейр езым фIэфIу Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъум и щIыхькIэ Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ я лэжьакIуэхэм я иужьрей концертыр.
1981 гъэм КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ КIыщокъуэ Алим СССР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и секретару хахащ.
Бадзэуэгъуэм и 2
Спорт журналистым и дунейпсо махуэщ
Кооперативхэм я дунейпсо махуэщ
1556 гъэм Астрахань Урысей къэралыгъуэм хыхьащ.
1964 гъэм «Къэббалъкъгаз» трестыр къызэрагъэпэщащ.
1990 гъэм КПСС-м и ХХVIII съездыр (иужьрей дыдэр) къызэIуахащ.
1913 гъэм къалъхуащ шэрджэс усакIуэ Гъуэщокъуэ Хъусин.
Бадзэуэгъуэм и 3
ГИБДД-м (ГАИ-м) и лэжьакIуэхэм я махуэщ
1700 гъэм Константинополь щызэращIылIа мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэм ипкъ иткIэ, Iузэв (Азов) и Iэгъуэблагъэхэри щIыгъуу (Таганрог, Павловск, Миус) Урысейм и щIыналъэ хъуащ.
1957 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и УказкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым Ленин орденыр етIуанэу къыхуагъэфэщащ.
Бадзэуэгъуэм и 4
Дзэ-тенджыз флотым и авиацэм и махуэщ
1848 гъэм Маркс Карлрэ Энгельс Фридрихрэ я «Коммунист партым и манифестыр» къыдэкIащ.
1916 гъэм Урысейм и тенджыз кхъухьлъатэзехуэхэр Балтие тенджыз щIыIум щекIуэкIа хьэуа зауэм щытекIуащ.
Бадзэуэгъуэм и 5
1943 гъэм Курск зауэм щIидзащ.
1957 гъэм Налшык Лениным и фэеплъ къыщызэIуахащ.
1963 гъэм къалъхуащ политикэ лэжьакIуэ, КъШР-м щIыхь зиIэ и журналист, КъШР-м и ЦIыхубэ Зэхуэсым и депутат, «Абазашта» газетым и редактор нэхъыщхьэ Къул Фардаус.
Бадзэуэгъуэм и 6
1557 гъэм Къэбэрдейр езым фIэфIу Урысейм гухьащ.
1957 гъэм КъБАССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и гуфIэгъуэ сессие зэхэтащ. Ар теухуауэ щытащ Къэбэрдейр езым фIэфIу Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъуам икIи республикэм Ленин орденыр етIуанэу къызэрыратам.
Бадзэуэгъуэм и 7
1687 гъэм Ньютон Исаак къихутащ дунейм зыщIэзышэ къару зэрыхэлъыр.
1971 гъэм КIыщокъуэ Алим СССР-м и Литфондым и унафэщIу хахащ.
1928 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, IуэрыIуатэдж, литературэдж, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Абхъаз Республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Нало Заур.
1968 гъэм къалъхуащ КъБР-м и Парламентым и депутат Iэпщэ Заур.
Бадзэуэгъуэм и 8
Унагъуэм, лъагъуныгъэм, пэжыгъэм и махуэщ
951 гъэм Франджым и щыхьэр Париж ухуэн щIадзащ.
1796 гъэм США-м япэу паспорт тын щыщIадзащ.
Бадзэуэгъуэм и 9
1945 гъэм ВКП(б)-м и Налшык къалэ комитетым унафэ къищтащ Хэку зауэшхуэм ныкъуэдыкъуэ щыхъуахэм защIэгъэкъуэным теухуауэ.
1959 гъэм Налшык и Театр ЩхъуантIэм Пятницкэм и цIэр зезыхьэ къэрал академическэ хорым и концерт щекIуэкIащ.
1938 гъэм къалъхуащ УФ-м и цIыхубэ артисткэ, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, «Ника» саугъэтыр зрата IэхъуэджакIуэ Лие.
Бадзэуэгъуэм и 10
1918 гъэм Советхэм я V Урысейпсо съездым РСФСР-м и Конституцэр — япэ Совет Конституцэр къищтащ.
Бадзэуэгъуэм и 11
1958 гъэм «Кабардинка» къэрал къэфакIуэ ансамблыр Монголием кIуащ, абы и лъэпкъ махуэшхуэм хэтын папщIэ.
1987 гъэм дунейм цIыхуу щыпсэур меларди 5 ирикъуащ.
1948 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Къуныжь Алим.
Бадзэуэгъуэм и 12
1641 гъэм Астрахань хъаныдзэм Балъкъ и деж щригъэкIуэкIа зауэм хэкIуэдащ Къундет зэшхэр — Чэлимэтрэ Елдаррэ.
1958 гъэм къалъхуащ КъШР-м и цIыхубэ тхакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Пщыгъусэ Аслъэнбэч.
1958 гъэм къалъхуащ спортсмен, дзюдомкIэ дунейпсом и чемпион Лъыцэр Хьэзрэт.
Бадзэуэгъуэм и 13
1908 гъэм Лондон къыщызэIуахащ IV Олимп Джэгухэр. Абы япэ дыдэу цIыхубзхэр хэтащ.
1930 гъэм Монтевидео (Уругвай) къыщызэIуахащ футболымкIэ япэ дунейпсо чемпионатыр. Абы къэрал 13 хэтащ. Уругвайр чемпион хъуащ.
Бадзэуэгъуэм и 14
Урысей пощтым и махуэщ
Бдзэжьеящэм и махуэщ
1945 гъэм Париж ТекIуэныгъэм и парад щекIуэкIащ. Япэ иту уэрамым ирикIуащ Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан.
1957 гъэм Налшык щекIуэкIащ СССР-м ис лъэпкъ псоми я тхакIуэхэр зыхэта пшыхь гъэщIэгъуэн.
1965 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэмкIэ и къэрал ансамблыр къафэмкIэ «Кабардинка» ансамблу зэрахъуэкIащ.
Бадзэуэгъуэм и 15
1812 гъэм урысыдзэр Наполеон зэрытекIуам и щIыхькIэ хьэрэкIытIэхэр драгъэлъэтеящ.
1939 гъэм Бахъсэн, Аруан, Iуащхьэмахуэ щIыналъэхэм район газетхэр къыщыдэкIыу щIадзащ.
1957 гъэм РСФСР-м и гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ я лэжьакIуэхэм я лIыкIуэхэм я кIэух концертыр Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м щекIуэкIащ.
1948 гъэм къалъхуащ усакIуэ Балъкъыз Батий.
Бадзэуэгъуэм и 16
622 гъэр муслъымэн махуэгъэпсым и щIэдзапIэщ. Ислъамым и къежьапIэу къалъытэ. Мухьэмэд Бегъымбарыр Мэккэм икIри, Мэдинэ кIуащ.
1948 гъэм къалъхуащ сурэтыщI Болэт Людмилэ.
Бадзэуэгъуэм и 17
1918 гъэм Романовхэ я унагъуэр Екатеринбург щаукIащ.
1942 гъэм Сталинград зауэм щIидзащ.
1945 гъэм ЕтIуанэ дунейпсо зауэм текIуэныгъэр къыщызыхьа къэралхэм я Iэтащхьэхэм я Берлин (Потсдам) конференцыр къызэIуахащ.
1967 гъэм Лениным и цIэр зэрихьэу Арщыдан щыIэ колхозым Ленин орденыр къратащ.
1968 гъэм къалъхуащ шэрджэс сурэтыщI Къардэн Мухьэдин.
Бадзэуэгъуэм и 18
Ди эрэм и 64 гъэм Рим мафIэм исат. Район 14-м щыщу къэнар 4 къудейт.
1941 гъэм Къардэн Къубатий япэ фашист кхъухьлъатэр къриудыхащ.
Бадзэуэгъуэм и 19
1942 гъэм Къардэн Къубатий Березовскэ щIыналъэм фашист кхъухьлъатитI къыщриудыхащ.
1903 гъэм ЛъакъуэрыгъажэмкIэ япэ дунейпсо зэпеуэр екIуэкIащ.
1980 гъэм Москва щыщIидзащ ХХII Гъэмахуэ Олимп Джэгухэм.
Бадзэуэгъуэм и 20
Шахматхэм я дунейпсо махуэщ
1561 гъэм къэбэрдей пщы уэлийм ипхъу Гуащэнэ чыристан диныр кърагъэщтащ, Марие цIэри фIащащ.
1924 гъэм Дунейпсо шахмат федерацэр (ФИДЕ) къызэрагъэпэщащ.
1938 гъэм къалъхуащ сабий усакIуэ АфIэунэ Лиуан.
1938 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, драматург, АР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къуиикъуэ Налбий.
1938 гъэм къалъхуащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, философие щIэныгъэхэм я доктор, техникэ щIэныгъэхэм я кандидат, БизнесымкIэ институтым и унафэщI Хъурей Феликс.
Бадзэуэгъуэм и 21
Металлургым и махуэщ
1829 гъэм адыгэлI Хьэшыр Чылар япэ дыдэу Iуащхьэмахуэ и щыгум къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ дэкIащ.
1969 гъэм Америкэм щыщ астронавт Армстронг Нил Мазэм и щхьэфэм япэ дыдэу теуващ.
1994 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Къэрал гербыр, Къэрал ныпыр, Къэрал гимныр къащтащ.
Бадзэуэгъуэм и 22
1945 гъэм Къэбэрдей Республикэм и щакIуэ хозяйствэр къызэрагъэпэщащ.
Бадзэуэгъуэм и 23
1903 гъэм «Форд» корпорацэм япэ автомобиль къыщIигъэкIащ.
1930 гъэм Москва авиационнэ институт къыщызэIуахащ.
1923 гъэм къалъхуащ генерал-майор, тхакIуэ Нэхущ Мырзэбэч (Борис).
Бадзэуэгъуэм и 24
1937 гъэм Америкэм щыщ кхъухьлъатэзехуэ Эрхарт Амалие кхъухьлъатэкIэ япэу Атлантикэ хым щхьэпрылъэтыкIащ.
Бадзэуэгъуэм и 25
1472 гъэм шэрджэс кхъухь 24-рэ тенджыз ФIыцIэм зэпрыкIри, Тыркум теуауэ щытащ.
1943 гъэм Прохладнэ — Налшык гъущI гъуэгур зэфIэгъэувэжыныр зэфIэкIащ.
1984 гъэм Савицкая Светланэ цIыхубз космонавтхэм ящыщу япэу кхъухьым къикIри, хьэршым хыхьащ.
Бадзэуэгъуэм и 26
1926 гъэм Петропавловск быдапIэм декабристхэр щаукIащ.
1957 гъэм СССР-м дунейм щыяпэу гъуэгуанэшхуэ зэпызычыф баллистическэ ракетэр иутIыпщащ.
1943 гъэм къалъхуащ тырку театрымрэ киномрэ я актер, тхакIуэ Онер (ГъуэгулI) Четин.
Бадзэуэгъуэм и 27
1841 гъэм Псыхуабэ пэмыжыжьэу Мэшыкъуэ бгы лъапэм и деж щаукIащ урыс тхакIуэшхуэ Лермонтов Ми-хаил.
1991 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щагъэуващ президент къулыкъур.
1928 гъэм къалъхуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Iэбубэчыр Нажмудин.
Бадзэуэгъуэм и 28
1586 гъэм Европэм кIэртIофыр къашащ.
1697 гъэм Камчаткэ хытIыгуныкъуэр къызэIуахащ.
1957 гъэм «Кабардинка» къэрал къэфакIуэ ансамблыр студентхэмрэ щIалэгъуалэмрэ Москва щрагъэкIуэкIа фестивалым и лауреат хъуащ.
Бадзэуэгъуэм и 29
1997 гъэм адыгэ пхъу- рылъху, иордан пащтыхьыкъуэ Алий Бен-Хъусейн «Кабардинка» ансамблым хэт пщащэхэм къадэфащ.
1938 гъэм къалъхуащ абхъаз щIэныгъэлI, жылагъуэ лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Шамбэ Тарас.
Бадзэуэгъуэм и 30
Системнэ администраторым и махуэщ
1980 гъэм Израилым и кнессетым къэралым и щыхьэру Иерусалим игъэуващ.
Бадзэуэгъуэм и 31
1866 гъэм лIыщIэхэр ящэну, нэгъуэщIым иратыну хуимыту унафэ къыдэкIащ.
1991 гъэм Москва СССР-мрэ США-мрэ Iэ щытрадзащ зэребгъэрыкIуэ Iэщэхэр (СНВ) гъэмэщIэным теухуауэ.
ШыщхьэIум и 1
УФ-м IэщIэкIэ ЗэщIэузэда и Къарухэм я тылым и махуэщ
Инкассаторым и махуэщ
1885 гъэм япэ дыдэу уэгум зиIэтащ Можайский А. Ф. ищIа кхъухьлъатэм.
1914 гъэм Япэ дунейпсо зауэм щIидзащ.
1958 гъэм «Iуащхьэмахуэ» журналым и япэ номерыр дунейм къытехьащ.
1967 гъэм Бахъсэнрэ Тэрчрэ къалэ хъуащ.
1938 гъэм къалъхуащ адыгэ критик, литературэдж, зэдзэкIакIуэ, АР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ЛъапцIэрышэ Хъалид.
1943 гъэм къалъхуащ юридическэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик Шапсыгъ (КIэкIыхъу) Дамир.
1953 гъэм къалъхуащ «Шэрджэсхэр зэрырахуар» тхылъым и автор, Хэкум къэзыгъэзэжахэр гъащIэм щыхагъэгъуэзэжу Мейкъуапэ дэт унэм и тхьэмадэ Бэрзэдж Убых (Нихьэт).
ШыщхьэIум и 2
Хьэуа-Десантыдзэхэм я махуэщ
1916 гъэм Москва АМО заводыр (иужькIэ ЗИЛ хъужар) щаутIыпщащ.
1933 гъэм Беломор-Балт кIэнауэр километр 227-рэ и кIыхьагъыу ятащ.
1942 гъэм Налшык Дзэ Плъыжьым щхьэкIэ щагъэхьэзырат ткIуаткIуэ къауэу птулъкIэ мин 20.
ШыщхьэIум и 3
1783 гъэм Куржым (Грузием) и КъухьэпIэ лъэныкъуэр Урысейм хыхьащ.
1942 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым зыхъумэжыныгъэмкIэ гупхэр къызэгъэпэщыным теухуа унафэ къищтащ.
1952 гъэм Хельсинки щызэхуащIыжащ ХV Олимп Джэгухэр. Абы япэ дыдэу СССР-м и спортсменхэр хэтащ.
1994 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Бгырысхэм я дунейпсо конгресс.
ШыщхьэIум и 4
ГъущI гъуэгум и лэжьакIуэм и махуэщ
ШыщхьэIум и 5
1963 гъэм ядернэ Iэщэр хьэуам, хьэршым, псы щIагъым щыгъэунэхуныр мыдэным теухуа ЗэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ.
ШыщхьэIум и 6
Хиросимэ и махуэщ
Ядернэ Iэщэр мыдэным и дунейпсо махуэщ
«Дунейм и дохутырхэр мамырыгъэм и телъхьэщ» дунейпсо махуэщ
1941 гъэм ВЛКСМ-м и обкомым унафэ ищIащ республикэм и щIалэгъуалэм ящыщу Дзэ Плъыжьым связист 400 хуагъэхьэзырыну.
1945 гъэм Японием и Хиросимэ къалэм США-м и кхъухьлъатэм атомнэ бомбэ щридзыхащ.
1968 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, Плехановым и цIэр зезыхьэ академием и профессор, ЩIДАА-м и академик Пащты Лелэ.
ШыщхьэIум и 7
1646 гъэм къэзакъ атаман Пожарский Семенрэ адыгэпщ Черкасский Муцалрэ зауэлI мини 6 зыхэт я дзэр Нурадин-Джэрий и лагерым теуэри, хьэбэсабэу зэтракъутащ.
1833 гъэм Черепановхэ зэадэзэкъуэ Ефимрэ Миронрэ Урысейм япэ дыдэу мафIэгу щащIащ, гъущI гъуэгууи километри 3,5-рэ и кIыхьагъыу щаухуащ.
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым зауэ щытыкIэ щагъэуващ.
ШыщхьэIум и 8
1899 гъэм США-м дунейм щыяпэу щIыIалъэ (холодильник) щащIащ.
1942 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым унафэ ищIащ къалэм и къыдыхьэпIэхэм быдапIэхэр щаухуэну.
1948 гъэм къалъхуащ кхъухьлъатэзехуэ-космонавт, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Савицкая Светланэ.
ШыщхьэIум и 9
Физкультурникым и махуэщ
1942 гъэм блокадэм ит Ленинград къалэм щагъэзэщIат Шостакович Дмитрий и «Ебланэ симфоние» цIэрыIуэр.
1945 гъэм Японием и Нагасаки къалэм США-м и кхъухьлъатэм атомнэ бомбэ щридзыхащ.
1828 гъэм къалъхуащ Кавказым и археолог, археограф Берже Адольф.
ШыщхьэIум и 10
1876 гъэм Онтарие штатым (Канадэ) дунейм щыяпэу телефон аппарат къыщагупсысащ.
1948 гъэм къалъхуащ усакIуэ, тхакIуэ, «Адыгэ амазонкэхэр» тхылъым и автор Ахъмэт МуIэед.
ШыщхьэIум и 11
УхуакIуэм и махуэщ
1485 гъэм Италием щыщ архитектор Фрязин Антон (Джиларди Антонио) Москва Кремлым и Тайницкэ чэщанэр ухуэн щIидзащ.
ШыщхьэIум и 12
УФ-м и Дзэ-Хьэуа Къарухэм я махуэщ
ЩIалэгъуалэм я дунейпсо махуэщ
1953 гъэм СССР-м дунейм щыяпэу водороднэ бомбэ игъэунэхуащ.
ШыщхьэIум и 13
1942 гъэм Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм фашистхэм я бийуэ пэкIу ирагъэкIуэкIащ.
1961 гъэм Берлин тIууэ зыгуэш блыныр ухуэн щIадзащ.
1908 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, УФ-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ТхьэкIушынэ Нухь.
1963 гъэм къалъхуащ КъБР-ми КъШР-ми щIыхь зиIэ я артист, опернэ уэрэджыIакIуэхэм Пуччини и цIэкIэ Милан (Италие) щрагъэкIуэкIа зэпеуэм и финалисту щыта Ташло Алий.
ШыщхьэIум и 14
Абхъазыр зыхъумахэм я фэеплъ махуэщ
1930 гъэм СССР-м къыщащтащ Iэмал имыIэу пэщIэдзэ щIэныгъэ дэтхэнэ и цIыхуми иIэн зэрыхуейм теухуа унафэ.
1948 гъэм къалъхуащ Тырку Республикэм щылажьэ «КАФФЕД» зэгухьэныгъэм хэт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэм и къуэдзэ Джандемыр (Гугъэв) Джихьэн.
ШыщхьэIум и 15
1945 гъэм маршал Жуков Г. К. «ТекIуэныгъэ» орденыр етIуанэу иратащ.
ШыщхьэIум и 16
1934 гъэм Москва къыщызэIуахащ СССР-м и ТхакIуэхэм я япэ съездыр.
1939 гъэм «Кабардинка» ансамблым концертхэр КъуэкIыпIэ Жыжьэм тын щыщIидзащ.
1960 гъэм Налшык къыщызэIуахащ изобразительнэ гъуазджэмкIэ музей.
1965 гъэм Урысейм и щэнхабзэмрэ тхыдэмрэ я фэеплъхэр хъумэнымкIэ зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэр къызэрагъэпэщащ.
ШыщхьэIум и 17
1771 гъэм Екатеринэ ЕтIуанэм езым и унафэкIэ Къэбэрдейм и цIыхубэм Щытхъу тхылъ къаритащ.
1928 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, КъШР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тхьэркъуахъуэ Инус.
ШыщхьэIум и 18
Хьэуа флотым и махуэщ
1941 гъэм КъБР-м тхьэмахуэ щIыхьэху щекIуэкIащ. Абы къыщалэжьа сом мин 300-р Зыхъумэжыныгъэм и фондым халъхьащ.
ШыщхьэIум и 19
1942 гъэм Къардэн Къубатий Елъхъуэт (Осетие Ищхъэрэ) и деж бийм и кхъухьлъатитI къыщриудыхащ.
1991 гъэм ГКЧП-м СССР-м чрезвычайнэ щытыкIэ щигъэуват.
ШыщхьэIум и 21
1561 гъэм урыс пащтыхь Грозный Иван (Иван IV Васильевич) щхьэгъусэу ишащ къэбэрдеипщ Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие).
1964 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубзхэм я V съезд екIуэкIащ.
ШыщхьэIум и 22
Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэщ
1937 гъэм КIыщокъуэ Пщымахуэ дунейм ехыжащ.
1959 гъэм Тэрч къалэ щатащ налмэс Iэмэпсымэхэр къыщыщIагъэкI завод.
ШыщхьэIум и 23
1382 гъэм Урысейм артиллерие дзэхэр къыщызэрагъэпэщащ. Ар япэу къагъэсэбэпащ Тохъутэмыщ хъаныр Мэзкуу щытеуам щыгъуэ.
1943 гъэм СССР-м и Дзэ Плъыжьым Курск и деж нэмыцэ-фашистыдзэр щызэтрикъутащ.
1992 гъэм ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академиер къызэрагъэпэщащ.
ШыщхьэIум и 24
Ди эрэм и 79 гъэм Везувий вулканыр кърихуащ. Абы зэтрикъутащ Помпей, Геркуланум къалэхэр.
1830 гъэм дунейм ехыжащ Къэбэрдейм и пщы уэлий хахуэ Жанхъуэт Кушыку.
1943 гъэм Къардэн Къубатий Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1943 гъэм къалъхуащ адыгей усакIуэ, зэдзэкIакIуэ КъумпIыл Къадырбэч.
ШыщхьэIум и 25
Шахтерым и махуэщ
ШыщхьэIум и 26
1908 гъэм Тыркум япэ Адыгэ Хасэ къыщызэрагъэпэщащ.
1991 гъэм РАН-м прикладной математикэмрэ автоматизацэмкIэ и КъБЩIКъИ-р къызэIуахащ.
ШыщхьэIум и 27
Урысей кином и махуэщ
1955 гъэм дунейм къытехьащ Рекодхэр зратхэ Гиннесс и тхылъыр.
1933 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, КъБКъУ-м и доцент Бозий Людин.
1958 гъэм къалъхуащ жылагъуэ лэжьакIуэ, Абхъазым и ЛIыхъужь Килбэ Мухьэмэд.
ШыщхьэIум и 28
1924 гъэм Налшык къыщызэрагъэпэщащ ФизкультурэмкIэ щIыналъэ совет.
1933 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Щокъуий Владимир.
ШыщхьэIум и 29
1949 гъэм СССР-м академик Курчатов И. В. и унафэм щIэту япэ атомнэ бомбэ щагъэунэхуащ.
1928 гъэм къалъхуащ кавказыдж, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик Къумахуэ Мухьэдин.
ШыщхьэIум и 30
1730 гъэм пщы Черкасский Алексей Невский Александр и орденыр къратащ.
1918 гъэм Каплан Фанни Ленин (Ульянов) Владимир иукIыну хэтащ.
ШыщхьэIум и 31
1914 гъэм Санкт-Петербург Петрограду зэрахъуэкIащ.
1971 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Октябрь Революцэ орденыр къратащ.
1928 гъэм къалъхуащ АР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI Иуан Аслъэн.
1933 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, БзэщIэныгъэхэмкIэ Армавир университетым и профессор, Кубаным щIэны-гъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Сэкий (Согуэ) Нурдин.
ФокIадэм и 1
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Къэралыгъуэм и махуэщ
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Конституцэм и махуэщ
Налшык къалэм и махуэщ
Мамырыгъэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
ЩIэныгъэм и махуэщ
Гъэ еджэгъуэщIэм щIедзэж
1569 гъэм Идар Гуащэнэ (Марие) дунейм ехыжащ.
1674 гъэм пщы Черкасский Муцал и къуэ Къасболэт и дзэм Азов и деж тыркудзэр щызэтрикъутащ.
1921 гъэм Къэбэрдей АО-р къызэрагъэпэщащ.
1939 гъэм ЕтIуанэ дунейпсо зауэр къэхъеящ.
1940 гъэм Тырныауз вольфрам-молибден комбинатыр лажьэу яутIыпщащ.
1940 гъэм Налшык къыщызэрагъэпэщащ адыгэ, балъкъэр балет студиехэр.
ФокIадэм и 2
Урысей гвардием и махуэщ
Ди эрэм и пэкIэ 490 гъэм пасэрей зауэлI Фитипид алыджхэр персхэм зэратекIуамкIэ хъыбарыщIэ хьэлэмэтыр и хэкуэгъухэм яригъэщIэн папщIэ Марафон къалэм къыщыщIэдзауэ Афинхэм нэсыху — километр 42-рэ метри 195-рэ — гъуэгуанэр къижауэ щытащ. Абы и щIыхькIэ марафон жэкIэр Олимп Джэгухэм хагъэхьащ.
1943 гъэм Къанкъуэщ Ахьмэдхъан Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1983 гъэм къалъхуащ атлетикэ хьэлъэмкIэ дунейпсо спортым и мастер, дунейпсо чемпионатым жэз медаль къыщызыхьа, Европэ зэпеуэм дыжьын медаль къыщызыхьа Къардэн Рагнеттэ.
ФокIадэм и 3
Терроризмэм ебэныным и дунейпсо махуэщ
1612 гъэм Пожарский Дмитрий польшэдзэм текIуащ.
ФокIадэм и 4
1775 гъэм Фальконе Этьен Морис и проекткIэ гъэжын щIадзащ Петр Езанэм и фэеплъ «Гъуаплъэ шууейр».
ФокIадэм и 5
1991 гъэм Латвиер, Литвар, Эстониер къэрал щхьэхуэу къалъытащ.
1933 гъэм къалъхуащ УФ-ми КъБР-ми щIыхь зиIэ я энергетик Къущхьэ Мухьэжид.
ФокIадэм и 6
1939 гъэм Налшык шыгъэжапIэ къыщызэIуахащ.
1942 гъэм ВЛКСМ-м и обкомым республикэм и щIалэгъуалэр къыхуриджащ нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм ялъэкI псомкIи япэщIэувэну.
1991 гъэм Ленинград къалэм и цIэр Санкт-Петербургыу зэрахъуэкIащ.
2001 гъэм Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм къэкIуащ.
ФокIадэм и 7
1812 гъэм Кутузов зи пашэ урысыдзэр Бородино и деж франджыдзэм щытекIуащ.
1923 гъэм Интерполыр — уголовнэ полицэм и дунейпсо организацэр — къызэрагъэпэщащ.
ФокIадэм и 8
Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ
Бородино зауэм и махуэщ
Журналистхэм я зэкъуэтыныгъэм и дунейпсо махуэщ
ЩIэныгъэ зэгъэгъуэтыным и дунейпсо махуэщ
Танкистым и махуэщ
Финансистым и махуэщ
1923 гъэм къалъхуащ Дагъыстэным и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, Лениным и цIэкIэ щыIэ, СССР-м и Къэрал саугъэтхэм я лауреат Гамзатов Расул.
1958 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ, КъБР-м и Парламентым и депутат Къандэхъу Мухьэмэд.
ФокIадэм и 9
Дахагъэм и дунейпсо махуэщ
1970 гъэм Волжскэ автозаводым «ВАЗ-2101» (Жигули) автомашинэ лIэужьыгъуэр къыщIигъэкIыу щIидзащ.
1828 гъэм къалъхуащ урыс тхакIуэшхуэ Толстой Лев.
ФокIадэм и 10
1721 гъэм Урысеймрэ Швециемрэ илъэс 21-кIэ ирагъэкIуэкIа Ищхъэрэ зауэр иухащ.
1725 гъэм Невский Александр и орденыр къащтащ.
1938 гъэм къалъхуащ СССР-м и цIыхубэ егъэджакIуэ, КъБАССР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Къаншыкъуей Риммэ.
1938 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и юрист Къунаш Адэлбий.
ФокIадэм и 11
1943 гъэм Къуэныкъуей Назир зауэ къалэн иIэу япэ дыдэу уэгум ихьащ икIи япэ нэмыцэ кхъухьлъатэр къриудыхащ, абы папщIи генерал Савицкэм япэ орденыр къритащ.
ФокIадэм и 12
1492 гъэм Колумб Христофор Америкэр къызэIуихащ.
1953 гъэм Хрущев Никитэ КПСС-м и ЦК-м и япэ секретару хахащ.
1959 гъэм совет ракетэр япэу Мазэм лъэтащ икIи СССР-м и ныпымрэ гербымрэ ихьащ.
ФокIадэм и 13
1762 гъэм Екатеринэ ЕтIуанэр пащтыхь къулыкъум пэрыуващ.
ФокIадэм и 14
Фашизмэм ихьахэм я фэеплъым и дунейпсо махуэщ
Парикмахерым и махуэщ.
1812 гъэм Москва зауэншэу ятат, къалэри дзэри хъума хъун папщIэ.
1960 гъэм ЩIыдагъэ зыщэ къэралхэм я зэгухьэныгъэр (ОПЕК) къызэрагъэпэщащ.
ФокIадэм и 15
1932 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал пединститутыр къызэIуахащ.
1938 гъэм къалъхуащ усакIуэ, критик, литературовед, КъБКъУ-м и доцент Къэжэр Хьэмид.
ФокIадэм и 16
ЩIым и озон къатхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1944 гъэм Налшык къыщызэIуахащ республикэм и дохутырхэм я съезд.
ФокIадэм и 17
1883 гъэм къалъхуащ жылагъуэ лэжьакIуэ, «Гъуазэ» газетым (Истамбыл) и япэ редактор ЦIагъуэ Нурий.
1948 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ (АР) Ачмыжь Мариет.
ФокIадэм и 18
1929 гъэм СССР-м япэ комбайнхэр, «Коммунар» зыфIащахэр, къыщIигъэкIыу щIидзащ.
ФокIадэм и 19
1963 гъэм Инджылызымрэ Франджымрэ зэгурыIуэныгъэ зэращIылIащ Ла-Манш и щIагъым щIэкIыу гъущI гъуэгу яухуэну.
ФокIадэм и 20
1862 гъэм Санкт-Петербург къэрал консерваторэр къызэIуахащ. Ар Урысейм и япэ музыкэ еджапIэ нэхъыщхьэщ.
1936 гъэм Бахъсэн ГЭС-р лажьэу яутIыпщащ.
1999 гъэм Мэлбахъуэ Тимборэ дунейм ехыжащ.
ФокIадэм и 21
1827 гъэм генерал Ермолов Алексей Кавказым ирашыжащ.
1942 гъэм Бахъсэн партизан гупыр жэщым Къармэхьэблэ щыIэ нэмыцэ гарнизоным теуащ, абы хэщIыныгъэшхуи иритащ.
1933 гъэм къалъхуащ географие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Борей Рауф.
ФокIадэм и 22
Махуэмрэ жэщымрэ зэхуэдэ щыхъу бжьыхьэ махуэщ
1943 гъэм Центральнэ, Воронежскэ фронтхэм я дзэхэр Днепр зэпрыкIащ.
ФокIадэм и 23
1869 гъэм Менделеев Дмитрий химие элементхэм я периодическэ законыр къызэIуихащ.
1924 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щIэныгъэншагъэр щыгъэкIуэдынымкIэ комиссэ къызэрагъэпэщащ.
2000 гъэм Тегенекли жылагъуэм къыщызэIуахащ Высоцкий Владимир и музей.
ФокIадэм и 24
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым ис лъэпкъхэм я нэхъыжь лIыкIуэхэм республикэм ис псоми зыхуагъэзащ къарууэ яIэмкIэ нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм япэщIэувэну.
1993 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ ЦIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ комиссэ.
1948 гъэм къалъхуащ усакIуэ Семэн Руслан.
ФокIадэм и 25
1934 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и колхоз-совхоз япэ спартакиадэр.
1941 гъэм ВКП(б)-м и обкомым унафэ ищIащ уIэгъэ хъуа зауэлIхэр зыхуей хуэгъэзэнымкIэ комитет къызэрагъэпэщыну.
1933 гъэм къалъхуащ къэбэрдей тхакIуэ Щэмырзэ Iэмырбий.
ФокIадэм и 26
Бзэхэм я европэпсо махуэщ
1941 гъэм Налшык щекIуэкIащ республикэм и парт активым и зэIущIэ. Абы щытепсэлъыхьащ цIыхухэр зауэ Iуэхухэм хуегъэджэным.
ФокIадэм и 27
Туризмэм и дунейпсо махуэщ
1825 гъэм Инджылызым япэ гъущI гъуэгу щатащ.
1942 гъэм ВКП(б)-м и обкомым унафэ къищтащ республикэм зыхъумэжыныгъэмкIэ гупхэр къызэгъэпэщын хуейуэ.
1960 гъэм Останкинэ телечэщанэр ухуэн щIадзащ.
1933 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, литературэдж, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Хьэщхъуэжь Раисэ.
ФокIадэм и 28
Адыгэ фащэм и махуэщ
Атом промышленностым и лэжьакIуэхэм я махуэщ
ФокIадэм и 29
Машинэ зыщIым и махуэщ
ФокIадэм и 30
1960 гъэм Налшык лэжьэн щыщIидзащ «Горянка» алэрыбгъу фабрикэм.
Жэпуэгъуэм и 1
Зи ныбжь хэкIуэтахэм я дунейпсо махуэщ
Музыкэм и дунейпсо махуэщ
УФ-м и лъэсыдзэм и махуэщ
1924 гъэм Налшык егъэджакIуэхэр щагъэхьэзыр техникум къыщызэIуахащ.
1933 гъэм Налшык Лениным и цIэр зэрихьэу дэт еджапIэ къалэ цIыкIум къыщызэрагъэпэщащ лъэпкъ студие.
Жэпуэгъуэм и 2
1945 гъэм Къэбэрдей пединститутым школ-интернат къыщызэIуахащ.
Жэпуэгъуэм и 3
1933 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэмкIэ и «Кабардинка» къэрал ансамблыр къызэрагъэпэщащ.
Жэпуэгъуэм и 4
Псэущхьэхэм я дунейпсо махуэщ
Урысей Федерацэм и хьэршыдзэм и махуэщ
1957 гъэм СССР-м дунейм щыяпэу ЩIым и IэрыщI спутникыр иутIыпщащ.
1986 гъэм «Iуащхьэмахуэ лъапэ» къэрал лъэпкъ паркыр къызэрагъэпэщащ.
Жэпуэгъуэм и 5
ЕгъэджакIуэм и дунейпсо махуэщ
Уголовнэ розыскым и лэжьакIуэм и махуэщ
1990 гъэм Адыгэ Республикэр къызэрагъэпэщащ
1914 гъэм япэу хьэуам щызэзэуащ. Уэгум щызэпэуват франджы, нэмыцэ кхъухьлъатитI.
1917 гъэм Владикавказ, Налшык щIыналъэхэм я лIыкIуэу Советхэм я II урысейпсо съездым ягъэкIуат Киров Сергей.
Жэпуэгъуэм и 6
1768 гъэм Тыркум Урысейм зауэ кърищIылIащ.
1977 гъэм «МиГ-29» зэребгъэрыкIуэ кхъухьлъатэ псынщIэр япэу лъэтащ.
Жэпуэгъуэм и 7
Письмом и дунейпсо махуэщ
1918 гъэм Даутокъуэ-Серебряков и дзэм Налшык къищтащ.
1920 гъэм Кембридж университетым (Инджылыз) япэу цIыхубзхэр щIигъэтIысхьэу щIидзащ.
1959 гъэм «Луна-3» совет станцым Мазэм дымылъагъу и адрей лъэныкъуэм сурэт трихащ.
1953 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, дипломат, УФ-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ Жамборэ Владимир.
Жэпуэгъуэм и 8
1860 гъэм Бахъсэн цIыхубэ судыр къызэрагъэпэщауэ щытащ.
1928 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, УФ-м, АР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ ЗекIуэхъу Увжыкъуэ.
Жэпуэгъуэм и 9
Пощтым и дунейпсо махуэщ
Жэпуэгъуэм и 10
Психикэ узыншагъэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1928 гъэм къалъхуащ тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБАССР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Улыдж Устэр-хъан.
Жэпуэгъуэм и 11
1941 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр тхылъ тедзапIэм къыдигъэкIащ республикэм и усакIуэхэм я усэхэр зэрыт «Iэщэр къафщтэ!» тхылъыр.
Жэпуэгъуэм и 12
1897 гъэм Урысейм щыяпэу футбол зэхьэзэхуэ щекIуэкIащ.
1957 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къызэIуахащ. Абы и япэ ректору ягъэуват Бэрбэч ХьэтIутIэ. Иджы абы и цIэр КъБКъУ-м зэрехьэ.
Жэпуэгъуэм и 13
Мэкъумэш хозяйствэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
1792 гъэм Унэ Хужьыр (США) ухуэн щIадзащ.
1884 гъэм Гринвичыр Меридианым техуэу ягъэуващ.
1904 гъэм Тэрч-Псыжь полкым хыхьэ адыгэ сотням хэтхэм зыкъаIэтащ.
1941 гъэм инджылыз авиацэм Нюрнберг бомбэхэр щридзыхащ.
Жэпуэгъуэм и 14
Стандартизацэм и дунейпсо махуэщ
1948 гъэм къалъхуащ режиссер, КъБР-м гъуаз- джэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Темрокъуэ Риммэ.
Жэпуэгъуэм и 15
Къуажэ цIыхубзхэм я дунейпсо махуэщ
1990 гъэм Горбачев Михаил Нобель и саугъэтыр къыхуагъэфэщащ.
Жэпуэгъуэм и 16
Ерыскъым и дунейпсо махуэщ
1991 гъэм Налшык щызэхэтащ КъБР-м ис лъэпкъхэм я нэхъыжьыфIхэм я съезд.
Жэпуэгъуэм и 17
Къулейсызыгъэм ебэныным и дунейпсо махуэщ
1943 гъэм къалъхуащ техникэ щIэныгъэхэм я доктор, КъШКъУ-м и профессор Тохъутэмыщ Хъызыр.
Жэпуэгъуэм и 18
1967 гъэм «Венера» совет хьэрш аппаратыр Венерэ планетэм тетIысхьащ.
1968 гъэм къалъхуащ журналист, «Адыгэ псалъэ» газетым жэуап зыхь и секретарь Гъурыжь Мадинэ.
Жэпуэгъуэм и 19
1097 гъэм Мономах Владимир Урысейр пщыгъуэкIэрэ гуэшыныр къигупсысащ.
1812 гъэм Бонапарт Наполеон, и дзэр ихъумэн мурадкIэ, Москва къигъэнащ.
1985 гъэм Мэлбахъуэ Тимборэ и къулыкъум текIащ.
1958 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Шыгъунэ Владимир.
Жэпуэгъуэм и 20
Дзэ связистым и махуэщ
Гъуэгум елэжьхэм я махуэщ
Ерыскъы промышленностым и лэжьакIуэхэм я махуэщ
2000 гъэм Шэджэм къалэ хъуащ.
1938 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Къущхьэ Хъусен.
1948 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ Хьэжы Руслан.
Жэпуэгъуэм и 21
1520 гъэм Магеллан Фернан хы Хуэмымрэ Атлантикэ хымрэ я псыдэжыпIэр къихутащ, абы езым и цIэри фIащыжащ.
1958 гъэм Инджылызым и Парламентым и лорд палатэм япэу цIыхубз хахащ.
1833 гъэм къалъхуащ химик, япэу динамитыр къэзыгупсыса, Нобель саугъэтыр зыгъэува Нобель Альфред.
1963 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и дохутыр КIуэкIуэ Аслъэн.
Жэпуэгъуэм и 22
1612 гъэм Минин, Пожарский, Черкасский Къанщауэ (Дмитрий) сымэ зи пашэ урысыдзэм полякхэр Москва дахужащ.
1721 гъэм Урысей сенатым пащтыхьыцIэр игъэкIуэдыжри, Петр I Урысейм и император ищIащ.
1933 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМА-м и профессор, КъБР-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Уэлджыр Мушэхьид.
Жэпуэгъуэм и 23
1914 гъэм Япэ дунейпсо зауэм инджылызхэм къыщагъэсэбэпат зи калибрыр мм 457-рэ хъу топ.
1995 гъэм инджылыз дохутыр Уэстеби Стивен цIыхугум и пIэкIэ токкIэ лажьэ гу япэу ирилъхьат.
Жэпуэгъуэм и 24
Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я зэгухьэныгъэм (ООН) и махуэщ
1945 гъэм ООН-м и Уставыр къащтащ.
1893 гъэм къалъхуащ 1921 — 1938 гъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и УнафэщIу щыта, къэрал лэжьакIуэ, политик цIэрыIуэ Къалмыкъ БетIал.
Жэпуэгъуэм и 25
Урысей Федерацэм и таможенникым и махуэщ
ЦIыхубзхэр мамырыгъэм щIэбэныным и дунейпсо махуэщ
1653 гъэм Урысейм таможеннэ IэнатIэ къыщызэрагъэпэщащ, абы и устави къыщащтащ.
1928 гъэм къалъхуащ журналист, УФ-ми КъБР-ми щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Мырзэкъан Суфян.
Жэпуэгъуэм и 27
Автомобилистым и махуэщ
1895 гъэм Транссыбыр гъущI гъуэгум и япэ Iыхьэр ухуэн яухащ.
Жэпуэгъуэм и 28
1944 гъэм Дзэ Плъыжьым Украинэр хуит къищIыжащ.
Жэпуэгъуэм и 29
1696 гъэм Петр I и жэрдэмкIэ Урысей Флотыр къызэрагъэпэщащ.
1943 гъэм Налшык ФЗО школ къыщызэIуахащ.
1948 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Балъкъэр Тамарэ.
Жэпуэгъуэм и 30
Политикэ IуэхукIэ зэхэзехуэн зэращIам и зэранкIэ хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ
Инженер-механикым и махуэщ
1653 гъэм Урысейм унафэ къыщыдэкIащ дыгъуэгъуакIуэхэмрэ хъунщIакIуэхэмрэ ямыукIыу, япэ щIыкIэ чнутIкIэ яубэрэжьыну, итIанэ и Iэпхъуамбэр паупщIу Сыбыр ягъэкIуэну.
1711 гъэм къэбэрдей зауэлIхэм Мурад-СулътIан зи пашэ тыркудзэр хагъэщIащ.
Жэпуэгъуэм и 31
1888 гъэм лъакъуэрыгъажэ хьэфэ шэрхъыр къагупсысащ.
1984 гъэм Индием и премьер-министр Ганди Индирэ яукIащ.
ЩэкIуэгъуэм и 1
1922 гъэм Налшык парт школ къыщызэIуахащ.
1936 гъэм Налшык Урыс драмэ театр къыщызэIуахащ.
1938 гъэм къалъхуащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI, УФ-м щIыхь зиIэ и экономист ГубэщIыкI Владимир.
ЩэкIуэгъуэм и 2
1942 гъэм Къэбэрдей бгылъагэ заповедникыр къызэрагъэпэщащ.
ЩэкIуэгъуэм и 3
1562 гъэм Къэбэрдей пщы уэлий Идар Темрыкъуэ и щIалэ Думэныкъуэ и гъусэу Астрахань хъаным и деж кIуащ.
1907 гъэм Франджым дунейм щыяпэу вертолёт щагъэлъэтащ.
1931 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым ВЦИК-м и ЩIыхь тхылъ къратащ.
ЩэкIуэгъуэм и 4
ЦIыхубэр зыуэ щытыным и махуэщ
1742 гъэм Черкасский Алексей (адыгэпщщ) дунейм ехыжащ.
1890 гъэм дунейм щыяпэу Лондон метро къыщызэIуахащ.
ЩэкIуэгъуэм и 5
Дзэ разведчикым и махуэщ
1922 гъэм Налшык щызэхэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубзхэм я япэ съезд.
1929 гъэм Москва СССР-м щыяпэу планетарий къыщызэIуахащ.
1941 гъэм ВКП(б)-м и обкомым унафэ къищтащ республикэм зыхъумэжыныгъэмкIэ быдапIэхэр щыухуэным теухуауэ.
1967 гъэм Москва щатащ «Останкино» телецентрыр.
1958 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ Къэрэшей-Шэрджэс иститутым и унафэщI, ЩIДАА-м и академик, КъШР-м егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Иуан Зэуал.
ЩэкIуэгъуэм и 6
1731 гъэм Урысейм и Министрхэм я Кабинет къызэрагъэпэщащ, абы хагъэхьат Черкасский Алексей (адыгэщ).
1953 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Быж Зарэ.
ЩэкIуэгъуэм и 7
Октябрь революцэм и махуэщ (1917).
1928 гъэм Акъбащ ГЭС-р ятащ (КъБР).
1941 гъэм Москва Ут Плъыжьым Дзэ Плъыжьым и парад щекIуэкIащ. Полкхэр абы икIри занщIэу зауэм Iухьащ.
1938 гъэм къалъхуащ усакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Джэдгъэф Борис.
ЩэкIуэгъуэм и 8
ФIагъым и дунейпсо махуэщ
1917 гъэм Советхэм я Урысейпсо съезд зэхэтащ. Абы къыщащтащ мамырыгъэм, щIым ятеухуа декретхэр, къыщызэрагъэпэщащ ЦIыхубэ Комиссархэм я Совет, Ленин Владимир и пашэу.
ЩэкIуэгъуэм и 9
Фашизмэм, расизмэм, антисемитизмэм ебэныным и дунейпсо махуэщ
1900 гъэм Урысеидзэм Маньчжуриер къищтащ.
1911 гъэм япэ парашютыр ягъэунэхуащ.
1918 гъэм Къатхъэн Назир пащтыхь генерал Мистулов и дзэр зэтрикъутащ.
ЩэкIуэгъуэм и 10
ЩIалэгъуалэм я дунейпсо махуэщ
МВД-м и лэжьакIуэм и махуэщ
Бухгалтерием и дунейпсо махуэщ
1741 гъэм Черкасский Алексей (адыгэщ) Урысейм и канцлеру ягъэуващ.
1982 гъэм Брежнев Леонид дунейм ехыжащ.
1933 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шыбзыхъуэ Мухьэдин.
ЩэкIуэгъуэм и 11
1905 гъэм — Севастополь и хыдзэлIхэм, портымрэ тенджыз заводымрэ я рабочэхэм зыкъаIэтат.
1958 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Къамбэчокъуэ Iэдэм.
ЩэкIуэгъуэм и 12
Урысейм и Сбербанкым и лэжьакIуэхэм я махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 13
Нэфхэм я дунейпсо махуэщ
1851 гъэм Москварэ Санкт-Петербургрэ зэпызыщIэ Николаевскэ (иджы Октябрьскэ) гъущI гъуэгур ятащ.
ЩэкIуэгъуэм и 14
Фошыгъу диабетым ебэныным и дунейпсо махуэщ
Социологым и махуэщ
1666 гъэм япэу лъы хакIауэ щытащ. Ар зы хьэм къыхашри, нэгъуэщI хьэм хакIат.
1851 гъэм Санкт-Петербург — Москва гъущI гъуэгум цIыху къезышэкI мафIэгу япэу ирикIуащ.
1956 гъэм КПСС-м и обкомым щытепсэлъыхьащ Къэбэрдейр Урысейм езым фIэфIу зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъум зэрызыхуагъэхьэзырым. Доклад зыщIар обкомым и секретарь Бэрбэч ХьэтIутIэщ.
ЩэкIуэгъуэм и 15
Дзэм къулыкъу щищIэну ираджэм и махуэщ
1764 гъэм Урысейм ХудожествэхэмкIэ и академиер къызэрагъэпэщащ.
1934 гъэм СССР-м япэу макъ зыщIэт теленэтынхэр щекIуэкIащ.
1973 гъэм къалъхуащ АР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Къудей ФатIимэ.
ЩэкIуэгъуэм и 16
1942 гъэм «За Советскую Кабардино-Балкарию!» листовкэр къыдагъэкIыу щIадзащ.
1943 гъэм Яхэгуауэ Михаил Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1943 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Щокъарэ Хьэсэнбий.
ЩэкIуэгъуэм и 17
Студентхэм я дунейпсо махуэщ
1869 гъэм Суэц кIэнауэр (Египет) къызэIуахащ.
1920 гъэм Бгырыс АССР-р къызэрагъэпэщащ.
1933 гъэм СССР-мрэ США-мрэ дипломат зэпыщIэныгъэ яIэ хъуащ.
1970 гъэм «Луна-17» автомат станцым Мазэм тригъэуващ «Луноход-1» езырызекIуэ аппаратыр.
ЩэкIуэгъуэм и 18
1866 гъэм Къэбэрдейм мэкъумэшыщIэхэр пщылIыпIэм щрагъэкIащ.
1928 гъэм къалъхуащ тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тыгъуэн Рашад.
1943 гъэм къалъхуащ композитор, АР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, УФ-м, КъБР-м, АР-м, Кубаным гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Нэхей Аслъэн.
1958 гъэм къалъхуащ Къэбэрдей-Балъкъэр хъумапIэ банкым и тхьэмадэ, УФ-м щIыхь зиIэ и экономист Урысбий Хьэмидбий.
ЩэкIуэгъуэм и 19
Урысей Федерацэм и ракетэдзэхэмрэ артиллериемрэ я махуэщ
1941 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым Къэбэрдей-Балъкъэр шууей дивизэр къызэгъэпэщыным теухуауэ унафэ къищтащ.
ЩэкIуэгъуэм и 20
Сабийм и дунейпсо махуэщ
1480 гъэм Урысейм тэтэр-монгол тепщэныгъэр щиухащ.
1999 гъэм «КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист» цIэ лъапIэр ягъэуващ.
ЩэкIуэгъуэм и 21
Хъуэхъум и дунейпсо махуэщ
Телевиденэм и дунейпсо махуэщ
УФ-м и налог органхэм я лэжьакIуэхэм я дунейпсо махуэщ
Бухгалтерым и махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 22
1941 гъэм Ладогэ гуэлым пхыкI мыл гъуэгур («ГъащIэм и гъуэгу» зыфIащауэ щытар) къызэIуахащ.
1943 гъэм къалъхуащ КъБР-ми АР-ми щIыхь зиIэ я артист Иуан Владимир.
1948 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Ало Арсен.
ЩэкIуэгъуэм и 23
1965 гъэм СССР-м и Кинематографистхэм я союз къызэрагъэпэщащ.
ЩэкIуэгъуэм и 24
Анэм и махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 25
1339 гъэм Москва Кремлым и блынхэр щIын щIадзащ.
1741 гъэм Черкасский Алексей (адыгэщ) и пщэ иралъхьат Петр ипхъу Елизаветэ императрицэ къулыкъум зэрыпэрыувэну манифестымрэ абы ищIыну тхьэрыIуэмрэ зэхилъхьэну.
1933 гъэм къалъхуащ адыгей тхакIуэ, АР-м щIыхь зиIэ и журналист Лъыцэр Хьэжрэтбий.
1973 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор ХъуакIуэ ФатIимэт.
ЩэкIуэгъуэм и 26
Информацэм и дунейпсо махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 27
Уасэ зыгъэувым и махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 28
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр партизан отрядыр Жэмтхьэлэ Ипщэ щыIэ нэмыцэ гарнизоным теуащ, хэщIыныгъэшхуи иритащ.
1943 гъэм Сталин, Рузвельт, Черчилль сымэ зыхэт Тегеран конференцым и лэжьыгъэм щIидзащ, щиухар дыгъэгъазэм и 1-рщ.
1963 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, «Кабардино-Балкарская правда» газетым и редактор нэхъыщхьэ Болэт Арсен.
ЩэкIуэгъуэм и 29
1917 гъэм ЦIагъуэ Нурийрэ Дым Iэдэмрэ «Адыгэ макъ» газетым и япэ номерыр къыдагъэкIащ.
1941 гъэм Петрищевэ къуажэм (Москва область) нэмыцэ фашистхэм партизанкэ Космодемьянская Зое (Таня) щхьэпылъэ щащIащ.
1953 гъэм къалъхуащ генерал-лейтенант, УФ-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ, техникэ щIэныгъэхэм я доктор Хьэмхъуокъуэ Руслан.
ЩэкIуэгъуэм и 30
1571 гъэм Къэбэрдейм и пщы уэлий Идар Темрыкъуэ дунейм ехыжащ.
1968 гъэм Гагарин Ю. А. и Дыщэ медаль ягъэу- ващ.
Дыгъэгъазэм и 1
СПИД-м ебэныным и дунейпсо махуэщ
1917 гъэм Тэрч-Дагъыстэн правительствэ къызэрагъэпэщат.
1945 гъэм ЦIыхубзхэм я дунейпсо демократ федерацэр (МДФЖ) къызэрагъэпэщащ.
1938 гъэм къалъхуащ композитор, АР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Сихъу Рэмэзан.
1933 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор КIэш Антонинэ.
Дыгъэгъазэм и 2
ЦIыхур гъэпщылIыныр гъэкIуэдыным хущIэкъуным и дунейпсо махуэщ
Банк лэжьакIуэм и махуэщ
1870 гъэм Рим Италием и щыхьэр хъуащ.
1913 гъэм къалъхуащ шэрджэс тхакIуэ Гъуэщокъуэ Хъусин.
Дыгъэгъазэм и 3
Юристым и махуэщ
Ныкъуэдыкъуэхэм я дунейпсо махуэщ
1621 гъэм Галилей Галилео узэплъыр хуэдэ 32-кIэ нэхъ ину уэзыгъэлъагъу телескоп ищIащ икIи абыкIэ къихутащ Мазэм щыIэ бгыхэр, Юпитер и спутникхэр, Дыгъэм иIэ бжьыгъэхэр.
1835 гъэм Андерсен Ганс и таурыхъхэр зэрыт и япэ тхылъыр дунейм къытехьащ.
1958 гъэм къалъхуащ тележурналист, Дунейпсо арткомитетым и саугъэтым и лауреат Токъмакъ Светланэ.
Дыгъэгъазэм и 5
1936 гъэм СССР-м и Конституцэр къащтащ. КъБАО-р КъБАССР хъуащ.
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и партизанхэр Лэскэн I щыIэ нэмыцэ быдапIэм теуащ, хэщIыныгъэшхуи иратащ.
1938 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик икIи и президент, РАЕН-м и академик Нэхущ Iэдэм.
Дыгъэгъазэм и 6
1944 гъэм ВКП(б)-м и обкомым и пленум зэхэтащ. Абы обкомым и япэ секретарыр щызэрахъуэкIащ.
1933 гъэм къалъхуащ балъкъэр щIэныгъэлI, философие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, МТА-м, ЩIДАА-м я академик, КъБР-мрэ Къалмыкъымрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Эфендиев Сэлихь.
Дыгъэгъазэм и 7
Граждан авиацэм и дунейпсо махуэщ
Армением щIыр щыщыхъеям хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ (1988)
1725 гъэм Петербург щызэхэтащ Урысейм щIэныгъэхэмкIэ и Академием и япэ зэхыхьэр.
Дыгъэгъазэм и 8
1991 гъэм Къэрал Щхьэхуитхэм я Зэгухьэныгъэр (СНГ) къызэзыгъэпэща Беловежскэ зэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ. Абы СССР къэралыгъуэр щымыIэж ищIащ.
Дыгъэгъазэм и 9
Iулъхьэ тын-къеIыхыным ебэныным и дунейпсо махуэщ
1769 гъэм Урысейм и зауэ дамыгъэ лъапIэ нэхъыщхьэр — Георгий щихъым и орденыр — къащтащ.
Дыгъэгъазэм и 10
ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
Нобель и махуэщ (Нобель и саугъэтхэр щат махуэщ)
1938 гъэм къалъхуащ СССР-м и цIыхубэ артист, СССР-м и Къэрал саугъэтым тIэунейрэ и лауреат, дирижер цIэрыIуэ Темыркъан Юрий.
1938 гъэм къалъхуащ медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Былымгъуэт Борис.
Дыгъэгъазэм и 11
1815 гъэм Петербург щыIэ Берже заводым япэ урыс кхъухьыр щащIащ.
1946 гъэм ООН-м Сабийхэм защIэгъэкъуэнымкIэ фонд къызэригъэпэщащ.
1956 гъэм Мэлбахъуэ Тимборэ КПСС-м и обкомым и япэ секретару хахащ.
Дыгъэгъазэм и 12
Урысей Федерацэм и Конституцэм и махуэщ
1993 гъэм КъБР-м палатитI хъу и Парламентыр хахащ.
1928 гъэм къалъхуащ Къыргъызым и цIыхубэ тхакIуэ, Ленин саугъэтым и лауреат, СССР-м и Къэрал саугъэтым щэнейрэ и лауреат, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Айтматов Чингиз.
1938 гъэм къалъхуащ химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Алэкъей Лерэ.
1948 гъэм къалъхуащ актер, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Балъкъыз Валерий.
Дыгъэгъазэм и 13
1949 гъэм Налшык щекIуэкIащ КъАССР-м и цIыхубз ныбжьыщIэхэм я II республикэ съезд.
1991 гъэм Налшык щекIуэкIащ КъБР-м ис лъэпкъхэм я лIыкIуэхэм я съезд.
Дыгъэгъазэм и 14
Академик Сахаров А. Д. и фэеплъ махуэщ
1695 гъэм, пащтыхь Петр Езанэм къыхилъхьэри, адыгэпщ Черкасский Алий (Михаил) Алигъуокъуэ и къуэр Урысейм и генералиссимусу хахат.
1911 гъэм Норвегием и къэхутакIуэ Амундсен Руаль япэу Ипщэ полюсым нэсащ.
Дыгъэгъазэм и 15
1699 гъэм Петр Езанэм и унафэкIэ, Урысейр Юлиан махуэгъэпсым хуэкIуащ.
1700 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэсыщIэр къыщрагъэхьэр щIышылэм (январым) и 1-рщ, зэрыщыта фокIадэм (сентябрым) и 1-м и пIэкIэ.
1905 гъэм Москва Пушкин и унэр — дунейпсо литературэм и институтыр — къыщызэIуахащ.
1928 гъэм къалъхуащ химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Дзу Iэбубэчыр.
Дыгъэгъазэм и 16
1931 гъэм Москва «Ромэн» цыджан театрыр къыщызэIуахащ.
Дыгъэгъазэм и 17
Стратегие мыхьэнэ зиIэ ракетэдзэхэм я махуэщ
1959 гъэм Стратегие мыхьэнэ зиIэ ракетэдзэхэр къызэрагъэпэщащ.
Дыгъэгъазэм и 18
Iэпхъуэшапхъуэм и дунейпсо махуэщ
Дыгъэгъазэм и 19
1866 гъэм Урысейм и Телеграф агентствэр къызэрагъэпэщащ.
1925 гъэм ТАСС-р (Совет Союзым и Телеграф Агентствэр) къызэрагъэпэщащ.
Дыгъэгъазэм и 20
Къэралым и шынагъуэншагъэм и органхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
1917 гъэм ВЧК-р (Урысейпсо чрезвычайнэ комиссэр) къызэрагъэпэщащ. Абы и унафэщIу ягъэуват Дзержинский Феликс.
Дыгъэгъазэм и 21
1237 гъэм хъан Батий и дзэм Рязань игъэсащ.
1944 гъэм ВКП(б)-м и обкомым унафэ къищтащ Дзэлыкъуэ, Куба, Налшык, Шэджэм, Прималкэ, Урожайнэ, Лэскэн районхэм газет къыщыдэгъэкIыным теухуауэ.
Дыгъэгъазэм и 22
Энергетикым и махуэщ
1790 гъэм Суворов Александр зи пашэ урысыдзэм Измаил тырку быдапIэр къищтащ.
1920 гъэм Урысейр электрификацэ щIыным теухуа къэрал план (ГОЭЛРО) зэхалъхьащ.
2001 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэ (ГКЗ)
Дыгъэгъазэм и 23
1905 гъэм Тэрч областым зауэ щытыкIэ щагъэувауэ щытащ.
1947 гъэм япэ транзисторыр ящIащ.
Дыгъэгъазэм и 24
ФАПСИ-м и махуэщ
1979 гъэм советыдзэхэр Афганистаным ихьащ.
1991 гъэм Правительствэ связымрэ информацэмкIэ Федеральнэ агентствэр (ФАПСИ) къызэрагъэпэщащ.
Дыгъэгъазэм и 25
Хьисэ бегъымбарыр (католикхэм я махуэгъэпсым тету) къалъхуащ
1942 гъэм 37-нэ армэм и дзэхэр фашистхэр зыдэс Налшык къебгъэрыкIуэу хуежьащ.
1923 гъэм къалъхуащ композитор, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Балэ Мухьэдин.
1933 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, журналист Щхьэумэжь БетIал.
Дыгъэгъазэм и 26
1991 гъэм СССР-р зэрыщымыIэжымкIэ Декларацэр къащтащ.
Дыгъэгъазэм и 27
КъегъэлакIуэм и махуэщ
1932 гъэм СССР-м паспорт системэ щагъэуващ.
1945 гъэм Дунейпсо валютэ фондымрэ (МВФ) КъэщIэрэщIэжыныгъэмрэ зыужьыныгъэмрэ я дунейпсо банкымрэ (МБРР) къызэрагъэпэщащ.
Дыгъэгъазэм и 28
Кином и дунейпсо махуэщ
1905 гъэм Налшык зыкъыщызыIэтахэр хагъэщIащ.
1968 гъэм Мейкъуапэ иIэ Зэныбжьэгъугъэм и утым «ИгъащIэкIэ Урысейм дыщIыгъуу» фэеплъыр къыщызэIуахащ.
Дыгъэгъазэм и 29
Биологие зэмылIэужьыгъуэм и дунейпсо махуэщ
1699 гъэм Петр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ, Европэм щыIэ къэралхэм хуэдэу, Урысейми Хьисэ бегъымбарыр къыщалъхуам гъэхэр къыдабжыну.
Дыгъэгъазэм и 30
1922 гъэм Советхэм я I Союзпсо съездым къыщызэрагъэпэщащ Совет Социалист Республикэхэм я Союзыр — СССР-р.
1972 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэ орденыр къыхуагъэфэщащ.
1958 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэм я доктор, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и член-корреспондент Тембот ФатIимэт.
Дыгъэгъазэм и 31
1898 гъэм Москварэ Петербургрэ япэу телефонкIэ зэпащIащ.
1938 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артист, уэрэджыIакIуэ, дин лэжьакIуэ Жылокъуэ Мухьэмэдин.
