Путин Владимир Налшык щыIущIащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек
Налшык лэжьыгъэ IуэхукIэ къызэрыкIуам хыхьэ Iуэхухэм я кIэухыу, Путин Владимир IущIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек.
Путин Владимир: Казбек Валерий и къуэ, къызжеIэт, республикэм сыт и псэукIэ?
КIуэкIуэ Казбек: Псори хъарзынэщ, псори тэмэмщ. Япэрауэ, лъэпкъ куэд щызэдэпсэу Къэбэрдей-Балъкъэрым исхэм къабгъэдэкIыу фIыщIэ пхуэсщIыну сыхуейщ Къэбэрдей-Балъкэрым сыт щыгъуи къытхуэпщI гулъытэм папщIэ. Тхьэм уигъэпсэу. Нобэ Уэ ди деж укъызэрыкIуар ди Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу дэтхэнэм дежкIи пщIэшхуэщ.
Путин Владимир: Я гугъу дыгъэщIыт иджыпсту щыIэ гугъуехьхэм, мыхьэнэ нэхъыбэ зиIэу къэплъытэхэм.
КIуэкIуэ Казбек: Владимир Владимир и къуэ, зэрыщыту къапщтэмэ, 2019 гъэм и пэщIэдзэм унэтIыныгъэ нэхъыщхьэхэм къыщыхъуа зэхъуэкIыныгъэфIхэм адэкIи пыдощэ. Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и бюджетым и хэхъуэхэр нэхъыбэ тщIыныр тхузэфIокI.
2020 гъэм тедухуащ сом мелард 43,9-рэ, нэгъуэщIу жыпIэмэ 2018 гъэм къыщыщIэдзауэ цIыху къэс тещIыхьауэ мин 50-м нэсу, ар процент 25-кIэ нэхъыбэщ. Абы дэ Iэмал къыдитащ льготэ хущхъуэкIэ цIыхухэр къызэрызэдгъэпэщыр едгъэфIэкIуэну. Мы дызэрыт 2019 гъэр къатщтэмэ, сом мелуан 69-рэ хэдгъэхъуэну тхузэфIэкIащ, нэгъуэщIу жыпIэмэ, процент 20 къыщIедгъэгъуащ. ДызыхуэкIуэ илъэсым дэ сом мелуан 360-м тыдощIыхь, нэгъуэщIу жыпIэмэ, хущхъуэкIэ къызэгъэпэщыным процент 30-кIэ нэхъыбэ хухэтхащ.
Апхуэдэуи социальнэ унэтIыныгъэмкIэ яхухэтх ахъшэм и гугъу пщIымэ, тхузэфIэкIащ бынищ, нэхъыбэ зиIэ унагъуэхэм я псэупIэхэр ирагъэфIэкIуэным субсидие яхухэхыным теухуа Iуэхур. Илъэсищ хуэдиз хъуауэ цIыхухэр пэплъэрт абы, мы гъэм бюджетым зэрыхэдгъэхъуэфам и фIыгъэкIэ абы и лъэныкъуэкIэ ттелъа щIыхуэр цIыхухэм еттыжыфащ. Апхуэдэ мылъку унагъуэ 330-м яIэрыхьащ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и бюджетыр, зэрыщыту къапщтэмэ, ефIэкIуэжу хуежьащ. Абы, иджыри зэ къытезгъэзэжынщи, Iэмал къыдет социальнэ IэнатIэм мылъкуу хухэтхыр нэхъыбэ тщIынымкIэ, сабий зиIэ унагъуэхэм защIэдгъэкъуэнымкIэ. 2020 гъэм ди мурадщ илъэсищ иримыкъуа сабийхэм мазэ къэс сом 13700-рэ хуэдиз яттыну.
Путин Владимир: Унагъуэхэм, аракъэ?
КIуэкIуэ Казбек: Унагъуэхэм.
Зэрыщыту къапщтэмэ, лъэпкъ проектым ехьэлIауэ щыIэ щытыкIэр зэIубзщ. Дэ абыхэм къытхуагъэув пIалъэхэм дытетщ, щыубзыхуахэр и чэзум зэфIыдогъэкI. Лъэпкъ проектхэм къыщыгъэлъэгъуа Iуэхухэр тхузэфIэмыгъэкIынымкIэ шынагъуэ щыIэкъым.
Владимир Владимир и къуэ, жысIэну сыхуейщ сэ езым щIыналъэхэм сыкIуэурэ лъэпкъ проектхэр зэрагъэзащIэм щыгъуазэ зэрызысщIыр. ЦIыхухэм саIуощIэ, сопсалъэ, я псэукIэр зэIузэпэщ хъуным, гъуэгухэр тэмэм щIыным теухуауэ. Абыхэм фIыщIэ къытхуащI. Езыхэм зыхащIащ я псэукIэр зэрефIэкIуар. Ахэр зэIузэпэщ ящIа уэрамхэм къытохьэ, пщIантIэхэм къыдохьэ. Налшык къалэм и Александровкэ хьэблэм нобэ гъуэгухэр щащIащ, сквер дахэ дыдэ щаухуащ, илъэс тIощIкIэ яхуэмыщIауэ. Ар Налшык и псэупIэ хьэблэшхуэщ. Апхуэдэ хьэблэ куэдым иджыпсту лэжьыгъэшхуэ щокIуэкI.
Путин Владимир: Ахэр зэIузэпэщ зэрыфщIын мылъкур къыфIэрыхьа?
КIуэкIуэ Казбек: Псори ирикъуу къытIэрыхьащ. Нобэ лэжьыгъэхэр и кIэм ныдогъэс. Нэхъыщхьэращи, зи гугъу тщIы лъэпкъ проектхэр сэбэп хъуащ экономикэм зиужьынымкIэ. Гъуэгуухуэхэм, коммунальнэ IэнатIэм и лэжьакIуэхэм соупщI: «Лэжьыгъэ фиIэ нобэ?» Абыхэм жаIэ: «Гъатхэпэм къыщыщIэдзауэ нобэр къыздэсым ди гупхэр зы махуи мыувыIауэ мэлажьэ». СеупщIащ я улахуэхэм теухуауи. Псори ирикъуу къаIэрыхьэу, псори тэмэму къызжаIащ.
Путин Владимир: ГурыIуэгъуэщ. Иджыпсту ящIам нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэ зэфIэгъэкIын хуейщ. А псори хъарзынэщ, ауэ Уэри хъарзынэу къыбгуроIуэ ямыщIар ящIам нэхърэ зэрынэхъыбэр. Аращи, Уэ нэхъыщхьэу къэплъытэ Iуэхухэм я гугъу дывгъэщI. СощIэ уэ республикэм теухуа лъэIуи узэриIэр. Абы и Iуэху иджыпсту зедвгъахуэ.
