Азычэ Светланэ: «ЦIыхубзыр унагъуэращ къызыхуигъэщIар»
Бзылъхугъэхэр зэ IуплъэгъуэкIэ гуащIэмащIэ щхьэкIэ, унагъуэри, бынри, щIэныгъэри, лэжьыгъэри, фIыуэ илъагъухэм гулъытэ хуищIынри зэдэзыхьыфыр мащIэкъым. Абыхэм ящыщщ нобэ ди псэлъэгъур. Азычэ Светланэ КъБР-м и Парламентым егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ, щIалэгъуалэ IуэхухэмкIэ комитетым и унафэщIщ, «Захуагъэ здэщыIэ Урысей» политикэ партым и фракцэу Парламентым щыIэм и Iэтащхьэщ, мэкъумэш щIэныгъэхэм я кандидатщ, экономикэ щIэныгъэхэм я докторщ, унагъуэщ, бынитI иIэщ. А псори зэрыхузэхуэгъэхъум, зэрыпэлъэщым, и ехъулIэныгъэхэм тедгъэпсэлъыхьыну абы зыхуэдгъэзащ.
— Светланэ, политикэм узэрыхуэкIуам утезгъэпсэлъыхьынут.
— Ди адэ анэм апхуэдэу дагъэсати, щIэныгъэр фIыуэ тлъагъуу, ди къэралми дунейми къыщекIуэкIым дыщыгъуазэу, литературэм хэтщIыкIыу, пэкIухэм дыхэту дыкъэтэджащ си шыпхъухэмрэ си дэлъхумрэ. Дэтхэнэми еджапIэ нэхъыщхьэ къэдухын зэрыхуейм шэч къытетхьэххэтэкъым. Сэ Къэбэрдей-Балъкъэр мэкъумэш академиер къэзухащ, иужькIэ доктор диссертацэр пхызгъэкIащ. ЕджапIэм сыщIэсыху студпрофкомым и унафэщIу сыщытащ. ЗэрыжысIащи, дызыхуейр пхыдгъэкIыфу, пэрыт хьэл тхэлъу дагъэсат. Ар хуабжьу къысхуэсэбэпащ. «Хэку» политикэ партыр къыщызэдгъэпэщым. ЦIыху куэд къетшэлIащ, зэман дэкIри иджыри партитI къытхыхьащ, ауэрэ «Захуагъэ здэщыIэ Урысей»-р къэунэхуащ. Хэхыныгъэхэм дыхэтурэ, КъБР-м и Парламентым и еплIанэ зэхуэсым дыхэхуащ. АдэкIэ къэгъазэ щыIэтэкъыми, мурад быдэ сщIащ си бгыр щIэскъузэу, си гъуэгум пысщэну.
— Языныкъуэ бзылъхугъэхэм унагъуэ Iуэхумрэ бынымрэ яхузэдэхьыркъым. Уэ дауэ зэхуэбгъэхъурэ щIэныгъэри, политикэри, унагъуэри?
— Пэжщ, гугъущ ар. Ауэ пщэдджыжьым щыщIэдзауэ пщыхьэщхьэ хъухукIэ пщIэнумрэ узыхунэсын хуеймрэ зэманкIэ зэпэбжауэ уи махуэр бгъэпсмэ, ущыуэнукъым. Зыр адрейм зэран хуэхъунукъым абы щыгъуэм. Къыхэгъэщыпхъэщ, си адэ-анэмрэ си щхьэгъусэмрэ хуабжьу къызэрыздэIэпыкъуар. Нэхъ сызыщыгуфIыкIращи, анэдэлъхубзэр куууэ кърагъэщIащ, къалэм дызэрыдэсым щхьэкIэ я бзэр яIэщIэхумэ жысIэу сыгузавэрт. Мыхьэнэшхуэ иIэщ узыбгъэдэсым узыхищIыкIын жыхуэпIэми. Сэ си щхьэгъусэр Сирием къыщалъхуауэ, Хэкужьым къэзыгъэзэжа адыгэщ. Абыхэм я гупсысэкIэмрэ Iуэху еплъыкIэмрэ нэгъуэщIщ — си гукъыдэжхэр схуигъэдахэу, къыздиIыгъыу, хузэфIэкIыр сщхьэщихыу апхуэдэщ.
— Депутатыр куэдрэ гъуэгу техьэн хуей мэхъу. Сабийхэм гукъанэ къыпхуащIыркъэ?
— Анэ къалэным сыпэмылъэщу зы- мащIэкIэ къызагъэщIатэмэ, ар ажал схуэхъунт, апхуэдизкIэ сыщошынэ си быныр сэркIэ арэзы мыхъунми! Ауэ, си насыпщи, си бынхэм сэрэ гукъанэ ди зэхуаку дэлъкъым. Бынымрэ анэмрэ я зэхуаку дэлъын хуей IэфIыр тфIэкIуэдакъым. Си лэжьыгъэр си унагъуэм зэран зэрыхуэмыхъуным сыхущIокъу. ЩIалэхэр, Арфанрэ Аднанрэ, балигъщ, тIуми еджапIэ нэхъыщхьэр къаухауэ къулыкъу пэрытщ. Сытым дежи си лэжьыгъэр езгъэкIуэтэкIынурэ, быным щIэгъэкъуэн сахуэхъунущ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, цIыхубзыр унагъуэращ къызыхуигъэщIар, аращ япэ иригъэщын хуейр.
— ЦIыхухъумрэ цIыхубзымрэ зэхуигъадэрэ ди зэманым? Хьэмэрэ цIыхухъур япэ иригъэщрэ?
— ЦIыхухъуращ дунейм и тетыр, ар нэхъыщхьэщ. ЦIыхубзыр зэи абы пеуэн хуейкъым. Ауэ цIыхухъур цIыхухъу зыщIыжыр бзылъхугъэращ. Ар япэ идгъэщын хуэдэу Iущыгъэ, шыIэ, щыпкъагъэ, щабагъэ тхэлъыпхъэщ. ГъащIэм сытри щызэпэшэчащ, а тэрэзэм ухэIэбэ хъунукъым. Гугъу сызэрехьыр, сызэрешыр илъагъурт си щхьэгъусэ- ми, къыздэIэпыкъуну, унагъуэ Iуэху гуэрхэр сщхьэщихыну хэтт. Ауэ сэ ар зэи абы хуэзгъэдэхакъым. ЦIыхубзыр цIыхубзщ, цIыхухъур цIыхухъущ, ди къалэнхэмкIэ дыщIызэхъуэжэн щыIэкъым, сыт хуэдэ IэнатIэ дыпэрымытми.
— Светланэ, ЦIыхубзхэм я дунейпсо махуэмкIэ дынохъуэхъу, уи ехъулIэныгъэфIхэмкIэ лъэпкъыр иджыри дыгуфIэну, уи унагъуэ дахэр пхуэузыншэну ди гуапэщ.
— Упсэу! Ди цIыхубзхэм сытым де-жи я гум гъатхэр щыщIэращIэу, удз гъэгъам хуэдэу гуакIуэу, дахэу, гъащIэр яфIэIэфIу псэуну сохъуэхъу!
Епсэлъар Фырэ Анфисэщ.
