Къумахуэ Мухьэдин хузэфIэкIар
ЩIэныгъэлI гъуэзэджэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Къумахуэ Мухьэдин Iэбубэчыр и къуэм и фэеплъ пшыхь иджыблагъэ щызэхэтащ Лъэпкъ библиотекэм. Зэхыхьэр къызэIуихащ икIи иригъэкIуэкIащ библиотекэм и унафэщI профессор Емуз Анатолэ.
Адыгэ лъэпкъым, ди еджагъэшхуэхэм куэд къахэкIакъым бзэ щIэныгъэмрэ лъэпкъ щIэнгъуазэмрэ Къумахуэ Мухьэдин хуищIыфа хэлъхьэныгъэм хуэдиз зыхузэфIэкIа. Къумахуэр Естественнэ щIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием, Куржым щIэныгъэхэмкIэ и Академием хэтащ, Лунд (Швецием) щыIэ университетымрэ Тбилиси къэрал университетымрэ щIыхь зиIэ я докторт.
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, а цIыху гуащIафIэр нобэ къытхэтыжкъым. Псэужамэ, щIэныгъэлIыр мы гъэм илъэс 85-рэ ирикъунут. Аращ нэхъыбэу зытеухуауэ щытар Лъэпкъ библиотекэм и лъахэхутэ къудамэм игъэхьэзыра тхылъ-гъэлъэгъуэныгъэр. Абы къыщыхьат щIэныгъэлIым и лэжьыгъэ нэхъ купщIафIэхэр. Апхуэдэхэт адыгэбзэхэм я псалъэхэм зэрызахъуэжым, IуэрыIуатэбзэм гъэщIэгъуэну хэтым, убыхыбзэм теухуахэр. Иужьрейр зэрыкIуэдыжам щIэныгъэлIыр игъэпIейтейуэ зэрыщытам и щыхьэтщ лэжьыгъэ куэд абы триухуауэ зэрыщытар. Абы и махуэр адыгэбзэм къыхуэмыкIуэн папщIэ Къумахуэм хузэфIэкI къигъэнакъым.
Емуз Анатолэ къыхигъэщащ Мухьэдин кавказыбзэхэр иджу, абыхэм ятеухуауэ хамэ къэрал еджагъэшхуэхэми ядэлажьэу зэрыщытар. Апхуэдэу Лунд университетым «Дополнительные конструкции в кабардинском языке» монографиер, Мальмё университетым — «Эргативность в черкесских языках» щIэныгъэ лэжьыгъэр къыщыдигъэкIыгъат.
ЗэIущIэм кърихьэлIахэу Гъут Iэдэм, БищIо Борис, КIуэкIуэ Жэмалдин, БакIуу Хъанджэрий, Къумахуэ Владимир сымэ зыжьэу жаIащ Къумахуэ Мухьэдин сыт и лъэныкъуэкIи цIыху зэпIэзэрыту, лэжьыгъэм хуэIэижьу зэрыщытар. ПцIы хэмылъуи, абы и IэдакъэщIэкIхэм бзэм и нобэрей щытыкIэм и мызакъуэу, абы къикIуа гъуэгуанэри, къыпэплъэри щызэпкърихырт. Аращ а тхыгъэхэм, тхылъхэм мы зэманым пщIэшхуэ щIыхуащIыр, ахэр дунейпсо щIэныгъэм и хэлъхьэныгъэшхуэу къыщIалъытэр.
Тхыгъэри сурэтри БЕЗЫР Ленэ ейщ.
