ГъащIэ купщIафIэ
Гупым и унафэщIу, и пашэу ущытыныр ар Iуэху къызэрыгуэкIкъым. Iэтащхьэм и дэтхэнэ псалъэми IэнатIэр иригъэфIакIуэу, цIыхупсэм зригъэузэщIу, гупыр ехъулIэныгъэщIэхэм хуишэу щытын хуейщ. Ауэ щыхъукIи, ар езыр и дуней тетыкIэкIи, и Iуэху зехьэкIэкIи, и хьэл-щэнкIи зи пашэхэм щапхъэ яхуэхъуфрэ жэрдэмыщIэхэм я узэщIакIуэу щытыпхъэщ. Зи гугъу тщIы унафэщI щыпкъэхэм хуэдэщ УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я творчествэм зыщрагъэужь республикэ центрым (ЦРТДЮ) и пашэ Безрокъуэ Еленэ Уэсмэн и пхъур.
КъБКъУ-м и тхыдэ-филологие факультетыр ехъулIэныгъэкIэ къиуха нэужь, Еленэ лэжьыгъэм щыпэрыуващ профтехегъэджэныгъэ IэнатIэм. ЗэфIэкI лъагэхэр зыбгъэдэлъу гу зылъата бзылъхугъэ цIыкIум 1972 гъэм дзыхь хуащIащ профтехучилищэхэм я еджакIуэхэм щэнхабзэмкIэ я республикэ унэм и пашэу щытыныр. Абы лъандэрэ блэкIа илъэсхэм къриубыдэу а IэнатIэр иригъэфIакIуэ зэпыту мэлажьэ Безрокъуэр. «И Iуэху зехьэкIэкIэ, лэжьыгъэм и къызэгъэпэщыкIэкIэ абы улъэщIэмыхьэнми ярейщ, ауэ удэхъуну ухущIэмыкъуныр зэрыпхулъэкIын щыIэкъым, сыту жыпIэмэ Еленэ хэлъ творческэ жыджэрагъышхуэм, егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэм хуиIэ лъагъуныгъэ лъэщым малъхъэдисым хуэдэу узыщIешэри, — жаIэ Безрокъуэм и нэIэм щIэту лажьэхэм. — ЩIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ, зэфIэкI лъагэ зиIэ, цIыху хэтыкIэ екIу зыхэлъ, акъыл жанкIэ Тхьэр зыхуэупса ди унафэщIым и бзэ къудейри удэзыхьэхщ, текIуэныгъэщIэхэм укъыхуезыджэщ».
Еленэ зи пашэ IэнатIэм мы зэманым къалэнышхуэхэр егъэзащIэ КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм къепхауэ лажьэ зыужьыныгъэ центр зэмылIэужьыгъуэхэм я лэжьыгъэр зэгъэуIунымкIэ. Абы къыдэкIуэу, Безрокъуэм пыщIэныгъэ инхэр яхуиIэщ зэреджэ программэм и лейуэ сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ щадэлажьэ IуэхущIапIэхэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм итхэм. ЦРТДЮ-м щызэфIах лэжьыгъэхэмрэ щекIуэкI Iуэху зехьэкIэ мардэхэмрэ абыхэм ящыщ куэдым я дежкIэ щапхъэщ.
ГъащIэм декIуэкIыфын, зи зэфIэкIхэмрэ зэчиймрэ нэсу къызыкъуэзыхыфу абыхэмкIэ лъагапIэщIэхэм нэсыфын цIыху насыпыфIэ гъэсэнырщ Безрокъуэм и дежкIэ нэхъыщхьэр. «Гъэсэныгъэ екIу зыхэлъ щIэблэрщ щIэныгъэм и нэхум хуэпшэфынур» къыхуеджэныгъэм щIэту егъэлажьэ абы центрым и IэщIагъэлIхэр, зи творческэ къулеигъэ инхэр зи гъэсэнхэм тыхь яхуэзыщI гуп зэкъуэтыр. Педагогикэ гупсысэкIэ жанрэ цIыху хэтыкIэрэ зыщIэ унафэщIым хулъокI и лэжьакIуэхэм ящыщу дэтхэнэ зыми бгъэдыхьэкIэ хэха къыхуигъуэтын, абыхэм ябгъэдэлъ творческэ къулеягъыр ныбжьыщIэхэм нэсу иратыфыным гулъытэшхуэ хуещI. ЩIэблэм хэкупсэ гъэсэныгъэ яхэлъу, лъэпкъ хабзэмрэ щэнхабзэмрэ зыщамыдзейуэ, хьэл-щэн дахэ яIэу, гудзакъэрэ хэлъэтрэ ядэплъагъуу къэгъэтэджыныр — ахэращ Безрокъуэр зи унафэщI IуэхущIапIэм щынэхъыщхьэр. «Уэсмэн къэралыгъуэ цIыкIукIэ» (Еленэ и адэцIэм къытращIыкIауэ) зэджэж гупыр зы унагъуэшхуэм хуэдэу зэдопсэу, зэдолажьэ, зэгурыIуэныгъэрэ пщIэрэ, хабзэрэ нэмысрэ щытепщэу. УнафэщIым и гъащIэр я щапхъэу, и анэ ущиер я гъуэгугъэлъагъуэу зы егъэджакIуэ щIэблэкъым центрым къыщытэджар. Хэти а IуэхущIапIэм ноби Iутщ, адрейхэри, лэжьэкIэ пэрытым и мардэхэм щыгъуазэ хъуакIэу, республикэм и нэгъуэщI егъэджэныгъэ IэнатIэхэм я зэфIэкIхэр щагъэлъагъуэ. А псоми, шэч хэмылъу, Безрокъуэм и фIыгъэ ин хэлъщ.
Зи IэщIагъэм хуэпэж бзылъхугъэ щыпкъэм пщIэ ин къыхуэзыщIыр къыдэлажьэхэм я закъуэкъым, атIэ ар апхуэдэу я псалъэ гуапэ щыщIэркъым центрым и гъэсэну зэгуэр щытахэми. Еленэ абы зэрыщыIэрэ блэкIа илъэс 40-м щIигъум къриубыдэу ныбжьыщIэ щэ бжыгъэхэр яущиящ центрым и лэжьакIуэхэр. ЖыпIэ хъунущ абыхэм ящыщ куэдым я цIэхэр ноби егъэджакIуэм и гум илъу, абыхэм зыIэрагъэхьэ ехъулIэныгъэхэм и лъэр нэхъри жан ящIу.
Апхуэдэ псэ хьэлэл лэжьыгъэр гулъытэншэ хъуркъым. Безрокъуэр УФ-м и щэнхабзэ, егъэджэныгъэ IэнатIэхэм я унафэщIхэм я урысейпсо зэгухьэныгъэм хэтщ, «Илъэсым и бзылъхугъэ-2005» цIэ лъагэр зыхуагъэфэща Еленэ СССР-м, УФ-м профтехегъэджэныгъэмкIэ я отличникщ, Урысей Федерацэм щыпсэу лъэпкъхэм я I — IV Артиадэхэм я лауреатщ. ЩIэблэр хэкупсэу гъэсэным хуищIа хэлъхьэныгъэшхуэм папщIэ, КъБР-м и Правительствэм и ЩIыхь тхылъыр, Урысейпсо Жылагъуэ комиссэм къыбгъэдэкI дыжьын медалыр, нэгъуэщI фIыщIэ, щытхъу тхылъхэр, дамыгъэхэр къратащ.
Безрокъуэм и ныбжьыр щIышылэм и 18-м илъэс бжыгъэ дахэ ирокъу. Республикэм и егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэр егъэфIэкIуэным зи гуащIэ куэд хэзылъхьа, зи пашэ IуэхущIапIэм и зыужьыныгъэм зэфIэкIышхуэ езыхьэлIэ Безрокъуэ Еленэ Уэсмэн и пхъум дохъуэхъу республикэм щыпсэухэм я ехъулIэныгъэ къызэрыкIын IуэхуфIхэм я жэрдэмщIакIуэу куэдрэ иджыри щытыну, унагъуэ насып щымыщIэу, узыншэу дунейм тетыну.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
