Уасэ зимыIэ лэжьыгъэ
«Зольский район. 1941-1945» и фIэщыгъэу иджыблагъэ дунейм къытехьащ тхылъ гъэщIэгъуэн. Ар къыщыдэкIа тхылъ тедзапIэм и унафэщI Котляров Виктор зэрыжиIэмкIэ, ТекIуэныгъэ Иным хуэфащэ, Дзэлыкъуэ районым щыщхэм Хэку зауэшхуэм хуащIа хэлъхьэныгъэр къэгъэлъэгъуэнымкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ лэжьыгъэщ ар. Апхуэдэ ди республикэм и мызакъуэу, къэралми къыщыдэмыкIагъэнкIэ хъунщ жыуигъэIэу.
— Тхылъыр зытхахэу, зэхэзыгъэувахэу Джатэ Руслан, Бжьахъуэ Ранетэ, КъуэщIысокъуэ Iэсият сымэ зыхуагъэувыжа къалэныр икъукIэ гугъут. ТекIуэныгъэ Иныр ди къэралым къихьыным хэлъхьэныгъэ хуэзыщIа дзэлыкъуэдэс псо- ми — фронтым зи псэр щызытахэми, къэзыгъэзэжахэми я цIэ къраIуэныр, абыхэм я лIыгъэмрэ хахуагъэмрэ я гугъу ящIыныр ахэр зыхущIэкъу Iуэхут, — жеIэ Виктор. — Тхылъыр зыIэрыхьэ дэтхэнэри щыхьэт техъуэфынущ ар къарэзехъулIам.
Зэман зэхуэмыдэхэм газетхэм къытехуа, тхылъ щхьэхуэхэм ихуа очеркхэмрэ гукъэкIыжхэмрэ, апхуэдэуи лэжьыгъэм щхьэкIэ ягъэхьэзырахэр итщ тхылъым. Лэжьыгъэр фэеплъ къудейкъым, атIэ щIэблэхэм я зэпыщIэныгъэр къэзыгъэлъагъуэ, Дзэлыкъуэ районыр зэрыгушхуэ лIыхъужьхэм зэрахьа лIыгъэмрэ хахуагъэмрэ щIалэгъуалэр зэрыхуэпэжым щыхьэт техъуэ тхылъщ. Абы хухэхащ «Память от слова помнить» Iыхьэр.
Тхылъым зи гугъу щыщIа Iуэхугъуэхэр наIуэу уи нэгу къыщIэзыгъэхьэ сурэтхэмкIэ гъэнщIащ ар. Хэку зауэшхуэм щытрахахэр, лъахэм и щхьэхуитыныгъэм щIэзэуахэм я сурэтхэр итщ «Фронтовые дороги зольчан», «Солдатская фотолетопись» Iыхьэхэм я напэкIуэцIхэм.
Щхьэхуэу и гугъу щIыпхъэщ лэжьыгъэм и теплъэм. Ар зыхуей хуэзэу дунейм къытехьащ жыпIэнри зыри жумыIэххэнри зыщ. Миллиметр 240-рэ и бгъуагъщ, 330-рэ и лъагагъщ тхылъым, ар мелованнэ тхылъымпIэ IувкIэ тедзащ, плъыфэ куэд къыщыгъэсэбэпауэ щхъуэкIэплъыкIэщ, хьэрфхэр дыщэпскIэ зытетха жинтыр Iувщ. ЖыпIэнурамэ, музейхэм, еджапIэхэм, абы зи цIэ-унэцIэ къыщыхьа зауэлIхэм я фэеплъыр щагъэлъапIэ унагъуэхэм щыпхъумэну уасэ иIэкъым.
ИСТЭПАН Залинэ.
