Мы махуэхэм
ЩэкIуэгъуэм и 3, щэбэт
1562 гъэм Къэбэрдейм и пщы уэлий Идар Темрыкъуэ и щIалэ Думэныкъуэ и гъусэу Астрахань хъаным и деж кIуащ.
1903 гъэм Голландием щыщ физиолог Эйнтховен Виллем гум и лэжьэкIэм зэрыкIэлъыплъ электрокардиограф Iэмэпсымэ зэрызэпкърилъхьар хэIущIыIу ищIащ. И къэхутэныгъэхэм папщIэ абы 1924 гъэм Нобель и саугъэтыр хуагъэфэщауэ щытащ.
1906 гъэм Берлин Iэ зыщыщIадза Дунейпсо Радиотелеграф конвенцэмкIэ къащтащ тенджызым гузэвэгъуэ щыхэхуа кхъухьым адрейхэм хъыбар зэраригъэщIэн хуей щIыкIэр — SOS сигналыр.
1907 гъэм дунейм щыяпэу Франджым вертолёт щагъэлъэтащ.
1931 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым къратащ ВЦИК-м и ЩIыхь тхылъыр.
1941 гъэм нэмыцэдзэхэм Курск къалэр яубыдащ. Фашистхэм ар илъэсым щIигъукIэ — 1943 гъэм мазаем и 8-м советыдзэхэм хуит къащIыжыхукIэ — яIыгъащ.
1957 гъэм СССР-м хьэршым игъэлъэтащ «Спутник-2» кхъухьыр. Абы исащ Лайкэ хьэр.
1958 гъэм Париж къыщызэIуахащ ЮНЕСКО-м и IуэхущIапIэхэр.
2003 гъэм дунейм ехыжащ совет тхакIуэ цIэрыIуэ, Дагъыстэным и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, СССР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Гамзатов Расул.
2010 гъэм дунейм ехыжащ урысей къэрал къулыкъущIэ, политик цIэрыIуэ, УФ-м и Правительствэм и УнафэщIу щыта Черномырдин Виктор.
Совет усакIуэ, зэдзэкIакIуэ, тхакIуэ, критик Маршак Самуил къызэралъхурэ илъэси 131-рэ ирокъу.
Шэрджэс тхакIуэ, драматург, зэдзэкIакIуэ Шыд Юрий и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, уэрэдус, композитор цIэрыIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Градский Александр и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Швецием къыщалъхуа, Америкэм щыпсэу, щылажьэ актёр, режиссёр, сценарийхэр зытх Лундгрен Дольф и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Урысей фигурист, зэхьэзэхуэ зэмылIэужьыгъуэхэм 70-м щIигъурэ щытекIуа, абыхэм ящыщу — Олимп джэгухэм тIэунейрэ, дунейм щэнейрэ, Европэм блэнейрэ, Урысейм пщIэнейрэ я чемпион хъуа Плющенкэ Евгений и ныбжьыр илъэс 36-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 11 — 13, жэщым градуси 3 — 6 щыхъунущ.
ЩэкIуэгъуэм и 4, тхьэмахуэ
Урысей Федерацэм и ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэщ
1742 гъэм Черкасский Алексей (адыгэпщ) дунейм ехыжащ.
Череповец къалэм и махуэщ. Абы и лъабжьэр 1777 гъэм ягъэтIылъащ.
1879 гъэм США-м щыIэ Дейтон къалэм щыпсэу, шхапIэ цIыкIу зыгъэлажьэ Ритти Джеймс дунейм щыяпэу кассэ аппарат къигупсысащ икIи абы и патент къыIихащ.
1890 гъэм дунейм щыяпэу Лондон къыщызэIуахащ токкIэ лажьэ метром и къудамэ. Метро транспорт лIэужьыгъуэр къыщагупсысари лэжьэн щыщIидзари Инджылызым и къалащхьэрщ — 1863 гъэм щIы щIагъым щызекIуэу хуежьат гъэсыныпхъэкIэ лажьэ мафIэгухэр.
Куржым и пщым ипхъу, урыс драматург икIи дипломат Грибоедов Александр и щхьэгъусэу щыта Чавчавадзе Нино къызэралъхурэ илъэс 206-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Къэрал саугъэтым и лауреат, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, политик Думэн Хьэсэн къызэралъхурэ илъэс 76-рэ ирокъу.
Совет музыкант, уэрэджыIакIуэ, уэрэдус Тальков Игорь къызэралъхурэ илъэс 62-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 15 — 20, жэщым градуси 7 — 9 щыхъунущ.
ЩэкIуэгъуэм и 5, блыщхьэ
Урысейм Дзэ тIасхъэщIэхым и махуэр щагъэлъапIэ
1922 гъэм Налшык щызэхэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубзхэм я япэ съезд.
1941 гъэм ВКП(б)-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым унафэ къищтащ республикэм зыхъумэжыныгъэмкIэ быдапIэхэр щыухуэным теухуауэ.
1957 гъэм Болгарием совет зауэлI-щхьэхуитщIыжакIуэхэм я фэеплъ къыщызэIуахащ. Европэм псори зэхэту дзэ мемориал миниплIым нэблагъэ щыIэщ, ЕтIуанэ дунейпсо зауэм хэкIуэда совет зауэлIрэ офицеру мелуанитIрэ ныкъуэм щIигъу щыщIалъхьауэ.
1967 гъэм Москва щатащ «Останкино» телецентрыр. Ар яухуащ архитекторхэу Баталов Леонид, Бурдин Дмитрий, конструктор Никитин Николай сымэ я проекткIэ.
Урысей философ, сурэтыщI Рерих Святослав къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Инджылыз актрисэ, Оскар саугъэту тIу зыхуагъэфэща Ли Вивьен къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу.
Франджы уэрэджыIакIуэ, композитор цIэрыIуэ Дассен Джо къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
СурэтыщI-график Къып Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэс 76-рэ ирокъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Журт Арчыл и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 17 — 18, жэщым градуси 4 — 5 щыхъунущ.
ЩэкIуэгъуэм и 6, гъубж
Дыкъэзыухъуреихь дунейм и хъугъуэфIыгъуэхэр зауэ щекIуэкIым деж къэмыгъэсэбэпыным и дунейпсо махуэщ
1492 гъэм Колумб Христофор и нэгу щIэкIащ индейцхэм я хабзэ гъэщIэгъуэн дыдэ къыщыхъуар, тутын ефэныр. ИлъэсиплI нэхъ дэмыкIыу тутыныр Европэми щащIэу хуежьащ, ауэрэ дуней псом щызэлъащIысащ. Урысейм ар ХVI лIэщIыгъуэм и япэ Iыхьэм кърашащ.
1731 гъэм Урысейм и Министрхэм я Кабинет къызэрагъэпэщащ. Абы хагъэхьат Черкасский Алексей (адыгэщ).
1930 гъэм Москва лажьэу щаутIыпщащ автомобиль щызэпкъралъхьэ заводыр.
1941 гъэм, Утыку Плъыжьым щекIуэкIыну парадышхуэм и пэ къихуэу, Сталиным совет цIыхубэм захуигъэзащ, къэралыр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм ящыхъумэным къыхуриджэу.
1943 гъэм Украинэм и къалащхьэ Киев нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ. Советыдзэхэр икIуэту ар бийм иратын хуей хъуат 1941 гъэм фокIадэм и 26-м.
1991 гъэм РСФСР-м и Президент Ельцин Борис и унафэкIэ, КПСС-мрэ Урысей Федерацэм и Компартымрэ зэхуащIыжауэ щытащ.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, политик, 1956 — 1985 гъэхэм КъБР-м и унафэщIу щыта Мэлбахъуэ Тимборэ къызэралъхурэ илъэси 101-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист ПащIэ Ахьмэд къызэралъхурэ илъэс 82-рэ ирокъу.
Урысей кинорежиссёр цIэрыIуэ, сценарийхэр зытх, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Суриковэ Аллэ и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.
Филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик Быж Зарэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм граду-си 8 — 9, жэщым градуси 3 — 4 щыхъунущ.
