Мы махуэхэм
ЩэкIуэгъуэм и 30, щэбэт
Компьютерхэмрэ абыхэм илъ хъыбархэмрэ хъумэным и дунейпсо махуэщ
Унагъуэ псэущхьэхэм я дунейпсо махуэщ
Химие Iэщэ къызэрагъэсэбэпам и зэранкIэ хэкIуэдахэр ягу къыщагъэкIыж махуэщ
1609 гъэм Галилей Галилео Мазэм и щхьэфэм и япэ картэр зэхигъэуващ.
1571 гъэм Къэбэрдей пщы уэлий Идар Темрыкъуэ (Марие и адэр) дунейм ехыжащ.
1794 гъэм урыс дзэзешэ цIэрыIуэ Суворов Александр генерал-фельдмаршал цIэр къыфIащащ.
1876 гъэм урыс электротехник, дзэ инженер, хьэрычэтыщIэ Яблочков Павел япэу трансформатор зэрызэпкърилъхьам и щыхьэт патент къратащ.
1922 гъэм РСФСР-м хыхьэу къызэрагъэпэщащ Шэшэн автономнэ областыр.
1939 гъэм совет-фин зауэм щIидзащ.
1968 гъэм Гагарин Юрий и Дыщэ медаль ягъэуващ.
1993 гъэм УФ-м и Президент Ельцин Борис и унафэкIэ Урысейм и гербу къащтэжащ щхьитI зыфIэт бгъэм и теплъэр зытетыр.
Америкэм щыщ тхакIуэ, журналист Твен Марк къызэралъхурэ илъэси 184-рэ ирокъу.
Инджылызым и премьер-министру, зыхъумэжыныгъэмкIэ министру щыта, Нобель и саугъэтым и лауреат Черчилль Уинстон къызэралъхурэ илъэси 145-рэ ирокъу.
Адыгей обкомым и япэ секретару лэжьа, СССР-м и консул нэхъыщхьэу Болгарием илъэсиблкIэ щыIа Бэрзэдж Нухь къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и дохутыр Жылокъуэ Зинаидэ къыщалъхуа махуэщ.
Театрымрэ киномрэ я актёр цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артист Невинный Вячеслав къызэралъхурэ илъэс 85-рэ ирокъу.
Совет телевиденэм нэтынхэр щезыгъэкIуэкIыу щыта, РСФСР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Жильцовэ Светланэ и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
КъШР-м щыщ къулыкъущIэ, япэ класс зиIэ къэрал чэнджэщэгъу, академик, РСФСР-м и цIыхубэ депутату щыта Темыр Умар и ныбжьыр илъэс 87-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат Балъкъыз Вячеслав и ныбжьыр илъэс 44-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 8 — 10, жэщым градуси 4 — 5 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 1, тхьэмахуэ
СПИД узыфэм ебэныным и дунейпсо махуэщ
Хоккейм и урысейпсо махуэщ
Исландием и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ.
1255 гъэм нэмыцэхэм Кёнигсберг быдапIэм (иджы къалэщ) и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
1800 гъэм Вашингтон Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я къалащхьэу къалъытащ.
1879 гъэм Урысейм и император Александр II яукIыну хэтащ.
1891 гъэм Канадэм щыщ тренер Нейсмит Джеймс баскетбол джэгукIэр къигупсысащ.
1917 гъэм Тэрч-Дагъыстэн правительствэ къызэрагъэпэщащ.
1933 гъэм Москва Литературэ институт къыщызэIуахащ. 1936 гъэм къыщыщIэдзауэ абы тхакIуэ Горький Максим и цIэр зэрехьэ.
1934 гъэм Ленинград щаукIащ парт лэжьакIуэ Киров (и унэцIэ дыдэр Костриковщ) Сергей.
1943 гъэм СССР, США, Инджылыз къэралыгъуэхэм я унафэщIхэу Сталин Иосиф, Рузвельт Франклин, Черчилль Уинстон сымэ зыхэта конференцыр Тегеран щызэхуащIыжащ.
1945 гъэм Париж къыщызэрагъэпэщащ ЦIыхубзхэм я дунейпсо демократие федерацэр (МДФЖ).
1959 гъэм Антарктидэр мамыр мурадхэм хуэгъэпса щIыналъэ щIыным теухуа ду-
нейпсо зэгурыIуэныгъэ къэрал 12-м зэращIылIащ. Абы зэрыщыубзыхуамкIэ, ар дзэ хуэIухуэщIэ сыт хуэдэми къыхуагъэсэбэпыну хуиткъым. А зэгурыIуэныгъэм мы зэманым къэрал 46-рэ хэтщ.
2001 гъэм «Урысей зэкъуэт» партыр къызэрагъэпэщащ.
2005 гъэм, Пермскэ областымрэ Коми-Пермяцкэ автономнэ округымрэ зэхагъэхьэри, Урысей Федерацэм и щIыналъэщIэ — Пермскэ край — къэунэхуащ.
2011 гъэм Къэзахъстаным и къалэ нэхъ инхэм ящыщ Алматы метрополитен лажьэу щаутIыпщащ.
Урыс математик цIэрыIуэ Лобачевский Николай къызэралъхурэ илъэс 227-рэ ирокъу.
Совет дзэзешэ цIэрыIуэу щыта, Совет Союзым и Маршал, Совет Союзым плIэнейрэ и ЛIыхъужь, «ТекIуэныгъэ» орденыр тIэунейрэ зрата Жуков Георгий къызэралъхурэ илъэси 123-рэ ирокъу.
Адыгэхэм я блэкIар къэхутэжынымрэ джынымкIэ лэжьыгъэшхуэ зэфIэзыгъэкIа, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Алексеевэ Евгение къызэралъхурэ илъэс 98-рэ ирокъу.
СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, СССР-м щIыхь зиIэ и тренер Бобров Всеволод къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессору щыта КIэш Антонинэ къыщалъхуа махуэщ.
УэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Сосмакъ Валентинэ къыщалъхуа махуэщ.
Композитор, АР-м гъуаз-джэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Сихъу Рэмэзан къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ Джэш ФатIимэ къыщалъхуа махуэщ.
Эстрадэм и театру Москва дэтым и унафэщI, УФ-м и цIыхубэ артист, жылагъуэ лэжьакIуэ Хазанов Геннадий и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 7 — 9, жэщым градуси 3 — 5 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 2, блыщхьэ
ПщылIыгъэр гъэкIуэдыным хущIэкъуным и дунейпсо махуэщ. Ди зэманми а махуэм мыхьэнэшхуэ иIэщ: ООН-м къит бжыгъэхэм ятепщIыхьмэ, дуней псом иджыри цIыху мелуан 21-рэ хуэдиз пщылIыпIэм щитщ. Абыхэм яхэтщ цIыхубзи сабии.
Урысейм щагъэлъапIэ Банк лэжьакIуэм и махуэр. 1990 гъэм дыгъэгъазэм и 2-м «Урысей Федерацэм и Банк нэхъыщхьэм теухуауэ» федеральнэ законыр къызэращтам тращIыхьу ягъэлъапIэ.
Хьэрып Эмират Зэгуэтхэм я лъэпкъ махуэшхуэщ. 1971 гъэм дыгъэгъазэм и 2-м унафэ къащтащ эмиратихыр зэгухьэу, зы къэралыгъуэ къызэрагъэпэщыну.
1409 гъэм Лейпциг (Германие) къыщызэIуахащ Европэм щынэхъыжь дыдэ университетхэм ящыщыр.
1804 гъэм Бонапарт Наполеон Франджым и император хъуащ.
1870 гъэм Рим къалэр Италие пащтыхьыгъуэм и щыхьэр хъуащ.
1918 гъэм РСФСР-м и ЦIыхубэ комиссархэм я советым тхьэмахуэм къриубыдэу зыгъэпсэхугъуэу махуэ хэха гъэувынымрэ къэрал махуэшхуэхэмрэ ятеухуа хабзэр игъэуващ.
1991 гъэм Ингушым референдум щекIуэкIащ Шэшэным къыгуэкIыным теухуауэ. Абы хэтахэм я нэхъыбапIэр апхуэдэ унафэм и телъхьэу къэуври, Ингушыр республикэ щхьэхуэ хъуащ.
2007 гъэм Урысейм и Къэрал Думэм и етхуанэ зэхуэсыгъуэм хэтыну депутатхэр хахащ.
Совет Союзым и Маршал, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь, Лениным и орденыр блэнейрэ зыхуагъэфэща Баграмян Иван къызэралъхурэ илъэси 122-рэ ирокъу.
Шэрджэс усакIуэ, тхакIуэ, Хэку зауэшхуэм хахуэу зэрыхэтам папщIэ Вагъуэ Плъыжь орденыр, Хэку зауэ орденым и етIуанэ нагъыщэр зыхуагъэфэща Гъуэщокъуэ Хъусин къызэралъхурэ илъэси 106-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Гуанэ Аскэрбий и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ, къешх-къесу щыщытынущ. Махуэм хуабэр 1 градус, жэщым щIыIэр градуси 4 щыхъунущ.
