Къалэнхэр инщ, ауэ узыпэмылъэщынкъым
Ди газетым зэрытетащи, щэбэт кIуам Налшык къалэ щызэхэтащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщIакIуэ гупым (2015 — 2018 пIалъэм лэжьэну хахам) и япэ зэхуэсыр. Абы и лэжьыгъэм хэтащ КъБР-м и Iэтащхьэм и Админиcтрацэм ЩIыналъэ политикэмкIэ и управленэм и унафэщI Къуэжей Артём, КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэ-жьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и управленэм и унафэщI КIурашын Анзор, ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ центрым и Iэтащхьэ Иуан Пётр, цIыхубэ тхакIуэ МэшбащIэ Исхьэкъ, илъэс зэмылIэужьыгъуэхэм ДАХ-м и тхьэмадэу щытахэу Нэхущ Заурбий, Дзэмыхь Къасболэт, Ажахъуэ Къанщобий, АР-м щэнхабзэмкIэ и министру щыта Жэмыфэ Гъазий, ДАХ-м и Хасащхьэм хэтхэу ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Дербит Валерий, НэкIацэ Владимир, Адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лэжьыгъэр зэзыгъэуIу советым и тхьэмадэ Къалмыкъ Жылэбий, ДАХ-м и КъэпщытакIуэ гупым и унафэщI ГубэщIыкI Владимир, а гупым хэт Iэдэмокъуэ Альберт сымэ, нэгъуэщIхэри.
ДАХ-м и ГъэзэщIакIуэ гупым и зэIущIэр йокIуэкI.
Къалмыкъ Жылэбий, Тхьэухъуэ Зухьейр (Израиль), Хьэкужь Мухьэмэд, НэпIащэ Ахьмэд (Иордание).
Урым Бакир-Сами (Тырку), ЦIыкIушэ Аслъэн (Адыгей), Аслъэн Алий ( КъШР) сымэ.
МэшбащIэ Исхьэкърэ Сэхъурокъуэ Хьэутийрэ.
Нэхущ Заурбий ЗэIущIэр къызэIуихри, къызэхуэсахэм фIэхъус псалъэкIэ захуигъэзащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий икIи иджы япэу зэхыхьа ГъэзэщIакIуэ гупым я мурадхэр къадэхъуу илъэсищым зэдэлэжьэну зэригуапэр жиIащ. ГъэзэщIакIуэ гупыр а махуэм зэрылэжьэну жыпхъэмкIэ зэгурыIуа нэужь, ДАХ-м 2015 гъэм иригъэкIуэ-кIа Iуэхугъуэхэр къызэщIэзыкъуэж фильм кIэщIым къызэхуэсахэр еплъащ.
Япэу ДАХ-м и ГъэзэщIакIуэ гупым и къудамэхэмрэ абы щылэжьэнухэмрэ ягъэпсын хуейуэ арати, Сэхъурокъуэ Хьэутий жиIащ комитету блы зэрыщыIэнур, абы цIыху тхурытху-хырых зэрыщылэжьэнур, дэтхэнэми и унафэщIыр хахыу, абы жэуап зэрихьынур. Къудамиблыр зыхуэдэмрэ абыхэм ягъэзэщIэну къалэнхэмрэ зэпкъраха нэужь, щылэжьэнухэмкIэ зэгурыIуэри, тхьэмадэхэри хахащ.
ЕтIуанэ Iуэхугъуэу къызэхуэсахэр зытепсэлъыхьар ДАХ-м 2015 — 2018 гъэхэм къалэн зыщищIыжыр иубзыхуныр арати, нэхъыщхьэхэр къыщыгъэлъэгъуа дэфтэрыр псоми хуагуэшащ, дэтхэнэми дыщIигъужыпхъэхэр къигъэнэIуэн хуейуэ. Сирием щыщыIэ щытыкIэмрэ абы щыщу хэкум къэзыгъэзэжахэм ядэIэпыкъунымрэ теухуауэ къэпсэлъащ ДАХ-м и тхьэмадэм и япэ къуэдзэ Бырс Реджаи.
— Сирием бэлыхь щыхэхуахэр хэкум къэкIуэжа зэрыхъунурщ дэ нэхъыщхьэу дызэгупсысыпхъэр, — жиIащ Бырсым. — Абы папщIэ ахэр занщIэу Урысейм къэкIуэжыныр нэхъ тынш, хьэмэрэ Тыркум накIуэу, абы къикIыжмэ нэхъыфI? А упщIэхэр зэхэгъэкIауэ гъуэгур убзыхун хуейщ. Къапщтэмэ, Сирием къикIыжхэм хэкум я нэр къыхуикIыу щытын хуейщ, абы папщIэ зэхэзехуэ ящI щымыIэу, тыншу къэкIуэжыныр зэтеублапхъэщ. Хэкуращ ахэр унагъуэ щыхъужынур, я къуэпсхэр къыщыдэжыжынур. Дэ ахэр тэмэму зыхуей хуэдгъазэмэ, адрей я лъэпкъэгъухэм хъыбар Iэрагъэхьэнущ «тыншу допсэури, фыкъэкIуэж» жаIэнурэ. Апхуэдэурэ ди адэжь лъахэм и бынхэр хуэмурэ къызэщIикъуэжын хуейщ. Абы папщIэ япэ лъэбакъуэр зычыпхъэр Дунейпсо Адыгэ Хасэращ. Адыгэу дунейм тетым я плъапIэр аращ. Дэ мыбы къэдмыгъэзэжмэ, лъэпкъ дыхъужынукъым. Сыхуейт зи гугъу сщIы Iуэхум нэхъ куууэ дыкIуэцIрыплъыну, зэ-фIэкI зиIэ гуп гуэр дгъэпсу абы иужь итыну.
Бырсекъуэ Орфан (Сирие) Реджаи жиIащ Сирием щыщу Тыркум Iэпхъуахэр нэгъуэщI къэралхэм зэрыкIуэр, хэкумкIэ псэукIэр щыгугъуу, лэжьыгъэ щамыгъуэтыну къазэрыщыхъур. «Апхуэдэурэ ди къуэшхэр Европэм хыхьэжмэ, хэхэс гъащIэм къытхуихь насыпыншагъэр нэхъри бэгъуэнущ, иджыри къэс къахьэса тIэкIури яIэщIэхужынущ. Я щхьэ щагъэпсэужыфын къалъыхъуэурэ, я адыгагъэм, хабзэм кIэрыхунущ, я бзэр Iурачынущ. ТIэкIу гугъу уехьми, уи бзэмрэ уи хабзэмрэ пщIэжу, уи хэку уисыжын нэхъыфI щыIэкъым. Мис ар абыхэм ягурыдгъэIуэфрэ мыбыкIэ къэдунэтIыжыфтэмэ хъарзынэт, армыхъумэ лъэпкъыр нэхъри зэкъуэхунущ», — дыщIигъуащ Бырсым.
Абы жиIащ нобэ Сирием къыщыщIар пщэдей нэгъуэщI къэрал нэмысыну зыри шэсыпIэ зэримыхьэфынур. Абы ипкъ иткIэ, ди лъэпкъэгъухэр къэшэжыным, къэкIуэжахэр щIэмыпхъуэжыным Хасэшхуэр егугъун хуейщ.
ДАХ-м и тхьэмадэм и къуэдзэ Бырсекъуэ Орфан нэхъ убгъуауэ тепсэлъыхьащ Сирием иджыпсту щыпсэухэм я Iуэху зыIутымрэ къэкIуэжахэм хуащIэфамрэ.
— СХьР-м илъэсиплIым щIигъуауэ зауэ щокIуэкI. ЛъэпкъгъэкIуэдщ ар, ислъамым ирапх щхьэкIэ. Хьэрыпхэм нэмыщI, лъэпкъыу 12 хуэдиз исщ Сирием. Абыхэми бэлыхьышхуэ къатепсыхащ. Узэрыс хэкум насыпыншагъэ къихъуэмэ, абы щыпсэу дэтхэнэми ар къыжьэхоуэ. Апхуэдэм деж адэжь лъахэ зи щIыбагъ къыдэтхэм я гур кIуэдыркъым. Сирием исхэри ди лъэпкъэгъухэри зыщыгугъыр Урысейращ, адыгэхэр щыпсэу хэгъуэгухэращ. Германием укIуэми, ФинляндиемкIэ бгъазэми — ахэр хэку пхуэхъунукъым, псынщIэу уахэшыпсыхьынущ, — жиIащ Орфан. — Ди жагъуэ зэрыхъунщи, дэ дызэрыхуейм хуэдэу Iуэхур хъун папщIэ, ди республикэхэм къэрал программэ щхьэхуэ, мылъку хэха яIэкъым. БлэкIа илъэсхэр къапщтэмэ, Къэбэрдейм цIыху 1200-рэ хуэдиз къэкIуэжащ, Адыгейм цIыху 800 къихьэжащ. КъБР-м къэIэпхъуэжахэм ящыщу унагъуэ 82-м унэ иратащ, абыхэм ящыщу унагъуи 6-р ежьэжри, Норвегием, Швецием, Финляндием кIуащ. Иджы санаторэм къыщIэнауэ щIэсхэр нэщI къэхъуа псэупIэхэм дгъэIэпхъуэну ди мурадщ. Ди къуэшхэр КъБР-м къызэрихьэжрэ цIыхухэр гупцIанэу ядоIэпыкъу, шхын, хущхъуэ, щыгъын хуамыгъэныкъуэу. Абыхэм фIыщIэшхуэ яхуэсщIыну сыхуейт. КъэкIуэжахэм я нэхъыбэми зэманым зэдрагъэкIуу мэпсэу, цIыхухъу 63-м щыщу 59-р лэжьапIэ IэнатIэ Iутщ.
ХьэфIыцIэ Мухьэмэд Бырсекъуэм жиIащ нобэ Урысейм и гъуэгур зэIуихрэ адыгэхэр къригъэблэгъэжу щытми, минипщI бжыгъэкIэ къызэрымыкIуэжынур, зигурэ зи псэрэ хэкумкIэ щыIэ мащIэм фIэкIа. Аращи, къулыкъущIэхэм ягурыгъэIуэн хуейщ зэрыхьзэрий къызэрымыхъунури, куэд къызэрыттемыгуплIэнури. Орфан къыхигъэщащ мы Iуэхум иужь ит къулыкъущIапIэхэм иджыри зэ захуэгъэзэн зэрыхуейр, хэкупсэу, адыгэгу якIуэцIылъу зи щхьэр мафIэм хэлъ ди къуэшхэр къэшэжынымкIэ зыкъытщIагъэкъуэн папщIэ.
Сэхъурокъуэ Хьэутий жиIащ къэкIуэжыну гупыж зыщIым зэрызыщIэгъэкъуапхъэр, ауэ гупышхуэ кърашэжьэжмэ, зыхуей псомкIи къазэрыхузэмыгъэпэщынур. Къищынэ- мыщIауэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым къэкIуэжауэ унэ зратахэм ящыщхэр зэрыщIэпхъуэжар къыхигъэщри, ахэр мыбы щекIуэкI гъащIэм щыгъэгъуэзэн зэрыхуейр жиIащ, я мылъкур гъуэгум трапхъэу зэхэзекIуэу къэралхэм я зэхуаку дэмытын папщIэ. ДАХ-м и тхьэмадэр къытеувыIащ а Iуэхум теухуауэ иужьрей илъэсхэм ящIам, лъэIукIэ зызыхуагъэза къулыкъущIапIэхэм къратыжа жэуапхэм.
ГъэзэщIакIуэ гупым хэт ЦIыкIушэ Аслъэн жиIащ Адыгейм Косовэ къришыжа адыгэхэр Махуэхьэблэ зэрыдигъэтIысхьэжар щапхъэфI зэрыхъур, иджыблагъэ Сирием къикIыжахэр Банэхэс дагъэтIысхьауэ екIуу зэрыщызэдэпсэур. Абыи игъэбелджылащ цIыхур нэхъыбэ къэхъумэ зэрыпэмылъэщынур, абы папщIэ къэрал унафэ щыIэн зэрыхуейр.
Къалмыкъ Жылэбий къызэхуэсахэм чэнджэщ яхилъхьащ: «Адыгэр хамэ къэрал зыбжанэм икъухьауэ щыщыткIэ, Сирием иджыпсту дыкъегъэгузавэ жыпIэу щхьэхуэу и Iуэху зепхуэкIэ зэфIэкIынукъым, атIэ дэнэ щыпсэу адыгэри хэкум къэшэжа зэрыхъунум лъабжьэ хэха иIэн хуейщ. Урысейм хабзэ гуэр къимыщтэу Iуэхур зэфIэкIынукъым. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, Гражданствэм теухуа законым шэрджэсхэр ди хэкуэгъуу зэрыщытымкIэ зы псалъэуха хагъэхьэн хуейщ. Ар хедгъэгъэхьэныр тхузэфIэкIыну пIэрэ? ГурыIуэгъуэщ ар жылагъуэ зэгухьэныгъэм зыгуэр итхкIэ къызэрамыщтэнур. Сэ сызэреплъымкIэ, адыгэ щыпсэу республикищым я унафэщIхэр УФ-м и Президент Путин Владимир хуэзэу, ди Iуэху зыIутыр, дызыхуейр хуаIуэтэн, нобэ дызыгъэпIейтейр зэрызэфIэхыпхъэр жеIэпхъэщ. Уеблэмэ мыбдежым щIэгъэкъуэн, акъылэгъу къыддэхъунущ шэшэнри, дагъыстэнри, ингушри. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абыхэм я лъэпкъэгъухэри икIащ хэкум».
Бырс Реджаи (Тырку) Нэхущ Заурбий дыщIигъуащ Тэтэрым, Мордовием, Шэшэным, Ингушым, нэгъуэщIхэми Дунейпсо Конгресс зэраIэм ещхьу, адыгэхэм я закъуэ е Кавказым ис лъэпкъхэр я гъусэу апхуэдэ зы Конгресс къызэрагъэпэщыныр, абы къыщызэдащтэ тхыгъэмкIэ Урысейм и Президентым зыхуагъэзэныр зэрыфIэтэмэмыр.
КъаIэта Iуэхум теухуауэ къыщыпсалъэм, ХьэфIыцIэ Мухьэмэд къызэхуэсахэр щигъэгъуэзащ иджыблагъэ хамэ къэрал щыпсэу ди хэкуэгъу урысхэм я етхуанэ конгресс Москва зэрыщекIуэкIар, хамэ къэрал 97-м къикIахэр хэту. «Апхуэдэ зэхуэс къэралым щыпсэу лъэпкъ цIыкIухэм ирагъэкIуэкI щхьэ мыхъурэ, къэрал куэдым щикъухьа адыгэхэм, дагъыстэнхэм, шэшэнхэм, тэтэрхэм, абазэхэм я бзэр, хабзэр хъума хъуным, хэкум къыхуаIэ пыщIэныгъэр гъэбыдэным, къэкIуэжыну хуейхэр тыншу УФ-м къихьэжыным теухуауэ. ИтIанэ Урысей псом къыгурыIуэнт урысхэм къищынэмыщIа, нэгъуэщI лъэпкъхэри псоми ди зэхуэдэ къэралышхуэм зэрисыр, абыхэм я къуэшхэри хамэ щIыпIэхэм зэрыщыхэпхъар», — къыхилъхьащ ХьэфIыцIэм.
Къущхьэ Надим (Сирие) Сэхъурокъуэ Хьэутий жиIащ ар зэрыIэмал хъарзынэр, зэчэнджэщыжу абы иужь зэрихьапхъэр.
Адыгэхэр Урысей Федерацэм къызэрыщацIыхумрэ абы и Iуэхур къэрал кIуэцIым зэрыщыщытымрэ ехьэлIауэ и гупсысэр къыщиIуатэм, Иуан Пётр къыхигъэщащ иджыри къыздэсым ди лъэпкъ гупсысэр щыубзыхуа зы дэфтэр гуэри дгъэхьэзыру къэрал унафэщIхэм я пащхьэ зэридмылъхьэфар.
— Сэ сызэреплъымкIэ, ди къэралым и унафэщIхэм ящIэркъым, абыхэм я деж нэтхьэсыфакъым адыгэм и Iуэху зытетыр, и гупсысэкIэр, и мурадыр, зыхущIэкъур, — пищащ Иуаным. — Ар щIыжысIэм и щхьэусыгъуэр хъыбар нэхъ Iейхэр нэхъ псынщIэу зэрызэбгрыкIырщ. Псалъэм папщIэ, адыгэм Шэрджэс Хэку уардэ къызэригъэпэщыну, Урысейм къыгуэкIыу щхьэхуэу псэуну хуейуэ псалъэмакъхэр ягъэIу. НэгъуэщI зы гупи щыIэщ «мы адыгэр зыхуейр яхуэфщIэ хъуну-къым, зэхэвгъэтIысхьэжмэ, щIыгур ффIаубыдынущ» — жаIэу. Мис апхуэдэ псалъэмакъ мышухэм утыку ямыгъуэтын папщIэ, дэ ди мурадхэр щыгъэнэIуа зы дэфтэр екIу Iэмал имыIэу дгъэхьэзырын хуейщ.
Зэхуэсым кърихьэлIахэр адэкIэ тепсэлъыхьащ Дунейпсо Адыгэ Ха-сэр къызэрызэрагъэпэщрэ 2016 гъэм илъэс 25-рэ зэрырикъум теухуауэ ящIэнухэм.
— БлэкIа илъэс 25-м ДАХ-р и Уставым тету лажьэу къогъуэгурыкIуэ, — жиIащ Сэхъурокъуэ Хьэутий. — Ар къызэзыгъэпэщахэм, а илъэсхэм къриубыдэу хэлэжьыхьахэм, адыгэ лъэпкъым ифI зыхэлъ Iуэхухэр дэгъэкIыным зи гуащIэ хэзылъхьахэм я деж щегъэжьа-уэ, Хасэм и сэбэпынагъымрэ абы лъэпкъым дежкIэ иIэ мыхьэнэмрэ IупщIу къэгъэлъэгъуэн хуейщ. Пэжщ, а пIалъэм къриубыдэу дызыхуей псори къыдэхъулIауэ жыпIэ хъунукъым, ауэ абы къикIыркъым лэжьыгъэ емыкIуэкIыу. Сэ къызолъытэ, лъэныкъуэ псори къызэщIэзыубыдэ зы тхылъ къыдэгъэкIын хуейуэ. Хасэм и лэжьыгъэм и мызакъуэу, адыгэм и тхыдэр, политикэр, щэнхабзэр, щIэныгъэр, спортыр, нэгъуэщI унэтIыныгъэхэм ехъулIэныгъэ щызыIэрызыгъэхьахэр, хамэ къэралхэм цIэрыIуэ щыхъуа ди лъэпкъэгъухэр, нэгъуэщI куэди щызэхуэхьэсауэ дунейм къытегъэхьапхъэщ. Абы ирихьэлIэу иджыри мурад куэд щыIэщ, илъэс псом тегуэшауэ едгъэкIуэкIыну. Мы Iуэхур нэхъ тэмэму екIуэкIын папщIэ, хамэ къэрал щыщ ди къуэшхэри хэту КъызэгъэпэщакIуэ гуп зэхэтшэныр сфIэигъуэщ.
Мэчэр Ведат(Тырку) Иуан Пётр — Илъэс 25-р мащIэкъым жылагъуэ зэгухьэныгъэм дежкIэ. Ди лъэпкъыр къапщтэмэ, Дунейпсо Адыгэ Хасэрэ ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академиерэ зэриIэр фIыгъуэшхуэщ, ахэр илъэс 25-м нызэрыхьэсауэ зэпымыууэ мэлажьэ, — къыпищащ адэкIэ псалъэмакъым ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. — Мыбы ехьэлIауэ Къэбэрдей Адыгэ Хасэм къыбгъэдэкIыу Iуэхугъуэ зыбжанэ къыхэтлъхьэнущ. Псалъэм папщIэ, Хьэутий зи гугъу ищIа тхылъыр «ЛIэщIыгъуэ плIанэ» фIэпщу томитI хъууэ къыдэбгъэкI хъунущ. Адыгейми, Къэрэшей-Шэрджэсми, Шапсыгъми, хамэ къэралхэми ДАХ-м и лэжьыгъэм теухуауэ илъэс блэкIахэм къыщытрадзауэ хъуар зэхуэтхьэсыфынущ. Хасэшхуэм хэтауэ, абы и зэхуэсхэм кърагъэблэгъауэ, тхыдэми хащIыкIрэ и къэкIуэнуми пхыплъыф цIыху хэкупсэхэм драгъэкIуэкIа интервью гъэщIэгъуэнхэр щыIэщ, ДАХ-м и КонгрессипщIым хэту ятхыжа тхыгъэхэр диIэщ, сурэтхэри гъунэжщ. А псори тхылъитIым щызэхуэхьэсыжамэ, фIыгъуэшхуэт. КъищынэмыщIауэ, КъАХ-м илъэс къакIуэ къыдигъэкIыну стIолыщхьэ махуэгъэпсыр ДАХ-м тегъэщIауэ щытынущ, лъэпкъым, Хасэм ягурэ я псэрэ етауэ хуэлэжьахэмрэ иджыпсту къыддэлажьэхэмрэ я сурэтхэр иту. Мы махуэшхуэм иредгъэхьэлIэ хъунущ «Хэхэс адыгэхэр» гъэлъэгъуэныгъэхэм утыку къыщисхьэ экспонат мин 20-р зыщIэлъ музейр къызэIухыныр. АбыкIэ КъБР-м и Iэтащхьэм сыкъигъэгугъащи, ДАХ-м и илъэс 25-р щыдгъэлъапIэ махуэм ирихьэлIэу ар зэфIэкIмэ, си гуапэ хъунущ.
ГубэщIыкI Владимир Жэмыфэ Гъазий (Адыгей) Мухьэмэд зи гугъу ищIахэм ящыщщ «Адыгэ дуней» журнал щхъуэкIэплъыкIэ, Натхъуэ Къадир и Iэдакъэ къыщIэкIа, езыр зыхэлэжьыхьыжа «Шэрджэсхэм я тхыдэр» къыдэгъэкIыныр, 2007 гъэ лъандэрэ ямытыжу ДАХ-м и саугъэтыр зэтеублэжыныр, нэгъуэщIхэри.
Дзэмыхь Къасболэт къытеувыIащ ДАХ-м и илъэс 25-м теухуа тхылъыр щызэхагъэувэкIэ, хамэ къэралхэм щылажьэ Хасэ къудамэхэми гулъытэ зэрахуэщIыпхъэм.
— Дунейпсо Адыгэ Хасэр Хасэ зыщIыжыр, инми цIыкIуми, абы хыхьэ къудамэхэращи, дэтхэнэми езыхэм а илъэс 25-м ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэр къыщызэщIэкъуэжа тхыгъэ кърагъэхьамэ нэхъыфIт. Ахэр е зы тхылъу, е тхылъым и Iыхьэ щхьэхуэу къыдэгъэкIын хуейщ. КъищынэмыщIауэ, ДАХ-м къищтэ унафэхэр, и дэфтэрхэр, и къалэнхэмрэ мурадхэмрэ щыгъэпса тхыгъэхэр урысыбзэкIэ дунейм къытегъэхьэным мыхьэнэшхуэ иIэщ, сыту жыпIэмэ, ди закъуэкъым абы къеджэн хуейр, атIэ дызыхэс, дэIэпыкъуныгъэкIэ дызыщыгугъ лъэпкъышхуэми дэфтэрыр къызэIуихрэ ди IуэхущIафэхэм, зи ужь дитхэм зыщигъэгъуэзэфу щытыпхъэщ. Дунейпсо Адыгэ Хасэр илъэс 20 щрикъум ирихьэлIэу дгъэхьэзырауэ щыта фильмыр къэвгъэсэбэп хъунущ, абы къыкIэлъыкIуа илъэситхум екIуэкIахэр хэвгъэхьэжу.
Дзэмыхь Къасболэт КъыкIэлъыкIуэу къызэхуэсахэр тепсэлъыхьащ Адыгэ Республикэм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, АР-м, КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ тхакIуэ, СССР-мрэ УФ-мрэ я Къэрал саугъэтхэм я лауреат МэшбащIэ Исхьэкъ Шумахуэ и къуэм и ныбжьыр илъэс 85-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ 2016 гъэр тхакIуэм и илъэсу ягъэувыну Къэбэрдей Адыгэ Хасэм къызэрыхилъхьэр.
ХьэфIыцIэ Мухьэмэд жиIащ апхуэдэ пщIэ куэд къэзылэжь тхакIуэм и махуэшхуэр Адыгэ Республикэм и мызакъуэу, адрей хэгъуэгухэми, хамэ къэралхэм щагъэлъэпIэн зэрыхуейр. «МэшбащIэ Исхьэкъ хуэдэу адыгэ лъэпкъым и тхыдэм тетхыхьыжарэ, абы и Iэдакъэ къыщIэкIам хуэдиз зиIэрэ нэгъуэщI щыIэкъым жысIэмэ, зыми я жагъуэ ящIынкъым», — дыщIигъуащ ХьэфIыцIэм.
— Адыгейм юбилейр нэхъ убгъуауэ зэрыщекIуэкIынур гурыIуэгъуэщ, ауэ ДАХ-м а Iуэхум хилъхьэфын зыри къигъанэ хъунукъым», — пищащ Сэхъурокъуэ Хьэутий. — Къыхэгъэщыпхъэщ Дунейпсо Адыгэ Хасэр къызэзыгъэпэщахэми МэшбащIэр зэрахэтар. А псоми къалэн къытщещI абы и илъэс 85-р сыт и лъэныкъуэкIи хуэдгъэлъэпIэну, ди республикэхэм пшыхь дахэхэр щызэхэтшэну, курыт школхэмрэ еджапIэ нэхъыщхьэхэмрэ дерс, зэIущIэ гъэщIэгъуэнхэр къыщызэрагъэпэщыну, хамэ къэрал щыпсэу ди къуэшхэми Исхьэкъ и тхыгъэхэм, и гуащIэм гулъытэ лъагэ хуащIыну.
Сэхъурокъуэ Хьэутий ГъэзэщIакIуэ гупым я пащхьэ кърилъхьащ къулыкъу зэмылIэужьыгъуэхэм пэрыту адыгэм хуэлэжьа, гъащIэм и пIалъэр ящIэу нобэ чэнджэщэгъуфI хъу, я зэфIэкIкIэ щIыпIэ куэдым цIэрыIуэ щыхъуа цIыху щыпкъэхэр зыхэт Нэхъыжьхэм я совет ДАХ-м деж щыIэну зэрыфIэигъуэр. Апхуэдэ гупсысэр ГъэзэщIакIуэ гупым хэтхэм зэдэарэзыуэ къызэдащтэри, советым и тхьэмадэу МэшбащIэ Исхьэкъ хахащ. Абы хагъэхьэнущ адыгэ зэрыс хэгъуэгухэм, хамэ къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм ящыщ нэхъыжьыфIхэр.
ЗэIущIэм и кIэухым КъБР-м и Iэтащхьэм и Админиcтрацэм ЩIыналъэ политикэмкIэ и управленэм и унафэщI Къуэжей Артём къызэхуэсахэм захуигъэзащ зэгурыIуэу зэдэлажьэмэ, лъэпкъ Iуэхур зэрагъэкIуэтэфынур, лъэпощхьэпо ирихьэлIэмэ, къэрал властыр сыт щыгъуи дэIэпыкъуэгъу зэрыхъунур къыхэщу.
Къэбарт Мирэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
