Инджылыз таурыхъхэр
Джек щхьэхынэ
ЩыIащ-псэуащ зы щIалэ. Абы зэреджэр Джект. Жьы хъуа и анэм и гъусэу ар щIыпIэ пхыдзам щыпсэурт. Фызыжьым цы зэIуищэрт, ауэ абы урипсэуфынутэкъым. Джек хуэдэ щхьэхынэ уигъэлъыхъуэнт. Абы зыри махуэ псокIэ ищIэртэкъым, гъэмахуэм дыгъэ зригъэууэ, щIымахуэм жьэгум зыщигъэхуабэу псэут Iуэхуншэу.
Аращ абы псоми Джек-щхьэхынэ къыщIыфIащар. ЗымащIэкIэ нэхъ мыхъуми къыдэIэпыкъуну и анэм ар къыхуэгъэдаIуэртэкъым. Блыщхьэ гуэрым абы и щIалэм зыхуигъэзащ:
— Уи щхьэ зэрыбгъэпсэужын дяпэкIэ къыумылэжьыжмэ, пщIантIэм удэсхунущ — узэрыхуейуэ псэу!
А псалъэхэр Джек шэуэ пхыкIащ. Гъунэгъуу псэу фермерым деж гъубж пщэдджыжьым лэжьакIуэ кIуащ. Зы махуэ лажьэри, кърата сомыр иIыгъыу унэм къежьэжащ, арщхьэкIэ псыр щызэпиупщIым, ар игъэкIуэдащ. Абы нэхъапэкIэ ахъшэ зэи иIыгъатэкъым.
— Сыту ущхьэпс уэ! — къыжриIащ абы и анэм. — А сомыр уи жыпым иплъхьэтэкъэ!
— ЕтIуанэ гъуэгу апхуэдэу сщIэнщ, — жиIащ Джек.
Бэрэжьейм Джек Iэхъуэм деж щылэжьащ. Махуэ лэжьапщIэм пэкIуэу абы шэ кхъуэщын къритащ. Джек кхъуэщыныр и курткэ жыпым ирилъхьащ, ауэ шэр ирикIутащ, гъуэгум и зэхуэдитIыр иджыри къимыкIуауэ.
— Уэ ди Тхьэ! — жиIащ анэм. — Кхъуэщыныр уи щхьэм тету къэпхьын хуеящ.
— КъыкIэлъыкIуэм апхуэдэу сщIэнщ, — жиIащ Джек.
Махуэкум Джек аргуэру фермерым и деж щылэжьащ, махуэм хуэзэу кхъуей Iыхьэ и лэжьапщIэу. Пщыхьэщхьэм Джек и щхьэм кхъуейр трилъхьэри унэм къежьэжащ. Ауэ унэм абы зыри къихьэсакъым: кхъуей щабэр зэбгрылъэлъри и щхьэцым хэнащ.
— Ущхьэдыкъщ! — жиIащ анэм. — Ухуэсакъыу IэкIэ къэпхьын хуеящ кхъуейр.
— ИужькIэ апхуэдэу сщIэнщ, — итащ жэуап Джек.
Мэремым Джек щIакхъуэ зыгъажьэм и деж щылэжьащ. Абы къыпэкIуэу джэдуушхуэ къритащ. Джек джэдур хуэсакъыу къищтэри IэкIэ къихьащ, ауэ и Iэхэр зэрыщыту щызэхифыщIэм, ар иутIыпщыжын хуей хъуащ. Апхуэдэу Джек аргуэру IэнэщIу унэм екIуэлIэжын хуей хъуащ.
— Сыту уакъылыншэ! — жиIащ анэм. — Джэдум и пщэм кIапсэ ипщIэу къэпшэн хуеящ!
— Иджы апхуэдэу сщIынщ! — жиIащ къуэм.
Щэбэтым Джек лы зыщэм и деж щылэжьащ икIи абы пщIэ хъарзынэ къыпэкIуащ — мэлыкуэ псо къритащ. Джек мэлыкуэм кIапсэ ирищIэри щIым хилъафэу къилъэфащ. Апхуэдэ мэлылым къыхэкIыну шхыныгъуэр фи нэгу къыщIэвгъэхьэрэ!
Иджы Джек и анэр и пIэм къришыпат. Тхьэмахуэ махуэм абы шэджагъуашхэ къызыхищIыкIыну иIэр къэбыстэ къудейт.
— Сыту ущхьэдыкъ! — жриIащ абы Джек. — Уи дамэм теплъхьэу къэпхьын хуеящ ар!
— Апхуэдэу сщIэнщ. — жиIащ Джек.
Блыщхьэм Джек-щхьэхынэ пщIан-тIэм дэкIри Iэщ зыщэм и деж кIуащ. И лэжьыгъэм къыпэкIуэу бжэн къритащ. Ар и пщэм дилъхьэну къехьэлъэкIми, Джек и плIэм ар ерагъыу ирилъхьащ.
Бжэныр иIыгъыу унэм къежьэжащ, — и лъакъуэхэр ерагъыу зэблихыурэ. Мыгувэу зы къулей гуэрым и унэмкIэ блэкIын хуей хъуащ. Абы пхъу тхьэIухуд иIэт, дэгуу икIи бзагуэу, и гъащIэ псом къриубыдэу зэи мыдыхьэшхауэ. Дохутырхэм абы и адэм къыжраIащ ар зэ мыхъуми зыгуэрым имыгъэдыхьэшхауэ къызэрымыпсэлъэнур. Джек бжэныр и плIэм илъу щыблэкI дыдэм ирихьэлIэу, хъыджэбзыр щхьэгъубжэм къыдэплъащ. Бжэныр Джек и плIэм илъу зэрихьыр зэрилъагъуу, ар зэрылъэлъу къэдыхьэшхащ. Зэрыдыхьэшхыуи — занщIэу къэпсэлъащ икIи и тхьэкIумэхэм зэхах хъужащ.
Къулеижьыр апхуэдизкIэ гуфIэри, и пхъур Джек щхьэгъусэ хуищIащ. Апхуэдэу Джек-щхьэхынэр къулей хъуащ. И щхьэгъусэм щIыгъуу Джек унэшхуэм Iэпхъуащ, и анэр здишэри. Фызыжьыр абыхэм я гъусэу псэуащ дунейм ехыжыху, зыхуэныкъуи щымыIэу икIи гузэвэгъуэншэу.
Удыгъэ зыхэлъ
Инджылыз Ищхъэрэм удыгъэ хэлъу зыгуэр щыпсэуащ. Абы дунейм бзэуи щэхууи тетыр ищIэрт. Абы тхылъышхуэ иIэт шкIафэ и тебзэу, гъущI IункIыбзэкIэ игъэбыдэжу. Лъэгум быдэу щагъэува стIолым тхылъыр цепкIэ епхати, удыгъэ зыхэлъыр тхылъым еджэн мурад щиIэхэм деж гъущI IункIыбзэмкIэ къыIуихырт. А тхы-лъым еджэри езым и закъуэт, дунейм ехыжахэм я псэхэм я щэхухэр абы щызэхуэхьэсат.
Уд щIэныгъэлIым зы щIалэ щхьэпс цIыкIу и гъэсэнт. Зи щIыхьыр ин и егъэджакIуэм абы къулыкъу хуищIэрт, тхылъ фIыцIэшхуэм нэ лъэныкъуэкIэ нэхъ мыхъуми хуемыплъэкIыу. Удым и пэш къудейм ар щIагъэхьэртэкъым.
Зэгуэрым и егъэджакIуэр и пэшым щIэмысу ар щрихьэлIэм, еджакIуэм зыхуэмышыIэжу абы щэхуу щIыхьащ. Удым мывэ лъапIэхэр къыщигъэщIкIэ къигъэсэбэп Iэмэпсымэ хьэлэмэтхэр фIэгъэщIэгъуэну щIалэ цIынэм зэпиплъыхьащ.
Абы щIэтт дунейм къыщыхъу псори къызэрыщ гъуджэрэ, бгъэтхьэкIумэ телъыджэрэ — и тхьэкIумэм ар зэрыIуилъхьэу, зыхуейуэ хъуар зэхихырт. Ауэ, еджакIуэм сыт ищIэми гъуаплъэм дыщэ, бдзапцIэм дыжьын къыхищIыкIыфыртэкъым. Гъуджэ телъыджэм ар пщIэншэу иплъэрт — абы пшэхэр щесырт, Iугъуи къищырт, нэгъуэщI ирилъагъурэтэкъым. БгъэтхьэкIумэм Iэуэлъауэ макъ къиIукIырт, хыр къэукъубея хуэдэ.
«Зыри къызэхъулIэркъым, — егупсысащ еджакIуэр, тхылъым къыщыхьа тхьэ елъэIукIэхэм сыщыгъуазэкъыми. Ауэ ар хьэрэмщ».
Абы зыкъыщригъэзэкIым, къилъэгъуар телъыджэ щыхъуащ! ЕгъэджакIуэр щыщIэкIым тхылъыр имыгъэбыдэу IункIыбзэр къытринат. ЕджакIуэр щIэпхъуэ-ри, тхылъыр зэIуихащ. Абы ит псалъэхэр шакъэ фIыцIэ-рэ плъыжькIэ тхат. НыбжьыщIэм зыри къыгурыIуэртэкъым, ауэ зы псалъэуха макъкIэ къеджащ, пычыгъуэкIэ зэпиудурэ.
Пэшыр зэуэ кIыфI къэхъури, унэр зэрыщыту зэщIэзджызджащ. Щыблэ хъуэпскIхэр пэш псоми зэлъащIысри, щIалэм и пащхьэм зы шынагъуэ гуэр къихутащ. Абы и нэхэр къицIуукIырт, уэздыгъитI хуэдэ, и жьэм мафIэр къыжьэдидзырт. Ар удым къулыкъу хуэзыщIэ жин фIыцIэ Вельзевульт: щIалэр зэрымыщIэкIэ щIэлъэIури, ар къриджат.
— ЗгъэзэщIэну узыхуейр жыIэ! — къэгуоуащ жин фIы-цIэр, мафIэ зэрылъ хьэкур зэрыIэуэлъауэм хуэдэу.
ЩIалэр и пIэм ижыхьащ, кIэзызу, и щхьэфэцми зиIэтащ.
— Узыхуейр жыIэ е устхьэлэнущ!
ЩIалэм жэуап итыжыфыртэкъым. Жин фIыцIэм абы и пщэфэцыр къиубыдри зэрыбауэ мафIэ лыгъэмкIэ здигъэсым, щIэкIиящ:
— Узыхуейр жыIэ!
— Мо удзым псы щIэкIэ! — здэгузавэм япэу и щхьэм къихьар жиIащ щIым щыт кхъуэщыным ит хъурмыжымкIэ (герань) и щхьэр ищIурэ.
— Псэжьыр занщIэу бзэхыжри асыхьэту къигъэзэжащ. И щIыбым ит псыр удз гъэгъам щIикIащ. Аргуэру кIуэдыжри, псы фэндырэ и щIыбым илъу къигъэзэжащ. Апхуэдэурэ бзэхым къыкъуэкIыжурэ, хъурмыжым псы щIигъэлъэдащ, пэшым псыр щIэз хъуху.
— Куэдщ, куэдщ! — лъэIуащ щIалэщIэр, бауэ кIэщI хъуауэ. Ауэ жин фIыцIэр абы едаIуэртэкъым. Абы мыувыIэжу псы къихьырт — удым и гъэсэным псэжьыр зэрырахужьэжыр ищIэртэкъыми.
АпщIэндэхуи псыр зэпымыууэ пэшым къыдэкIуейрт — щIалэр япэщIыкIэ лъэгуажьэкIэ абы хэт хъуащ, иужькIэ и бгым къэсащ. Куэд мыщIэу псыр и дамэм нэс къыщыдэкIуэтейм, щIалэр стIолым дэкIуеящ, иужькIэ щхьэгъубжэм нэсри, абдж зэхуакухэм дэлъэдащ, щIалэм и пщэр щIигъанэу хэту. И макъ къызэрихькIэ пщIэншэу ар кIийрт: псэжьыр зикI бэяужыртэкъым…
Абы нобэр къыздэсым псы къихьурэ хъурмыжым щIикIэнт, Йошкир псор ихьыху, ауэ насып яIэти, удым къигъэзэжащ, и тхылъым IункIыбзэ зэрыримытар игу къэкIыжри. И гъэсэн тхьэмыщкIэм и жьэкъыпэр псым щыщIигъанэ дыдэм, удыр и пэшым къыщIыхьэжащ. Абы хуабжьу зэрылъаIуэ псалъэхэр жиIэри, Вельзевуль и жыхьэрмэ хэщIапIэм ихужащ.
Зеннор щыщ Черри
Притти Черри Зеннор щыпсэут и адэ-анэм, и дэлъхухэм, и шыпхъухэм я гъусэу. Абыхэм я унэр цIыкIут, я щIы Iыхьэр мывалъэти, сыт хуэдизрэ телэжьыхьми, кIэртIоф, гъавэхэкI тIэкIу фIэкI къытрахыфыртэкъым. Абыхэм бжэни яIэт, ауэ а тхьэмыщкIэм зигъэнщIу шхэн щхьэкIэ ерагъыу удз игъуэту арат, шэуэ къаритри мащIэ дыдэт.
Ахэр зэрыпсэур хы Iуфэ къырхэм къыщаубыдурэ щызэхуахьэс бдзэжьейхэкI-хэрт. ЩIакхъуэ щашхыр махуэшхуэхэрт.
Апхуэдэ тхьэмыщкIагъэми емылъытауэ, сабийхэр узыншэу, псэ быдэу къэхъурт. Ауэ псом нэхърэ Черри нэхъ лъэщт — лэжьыгъэм зэпыIуидзыртэкъым, псынщIэу зекIуэрт. Сабийхэм зэдэжэр къыщыхалъхьэкIэ, абы япэ зыри иригъэщыртэкъым.
Черри и ныбжьыр илъэс пщыкIух щрикъум, къэнэщхъеящ. Адрей хъыджэбзхэм зыкърахыу, гъунэгъу къалэхэм щыIэ бэзэрхэм зэрыщыIар ягъэщIагъуэу тепсэлъыхьыжырт, Черри зэ нэхъ мыхъуми щэхуа-кIуэ кIуэну къыхуихуатэкъым. Пэжщ, и анэм къигъэгугъат бостеищIэ хуидыну, арщхьэкIэ ахъшэ хурикъуртэкъым.
Черри и адэ-анэм я унэр ибгынэу зыгуэрым хуэлэжьэну мурад ищIащ. И унагъуэм сэлам ярихыжщ, и щыгъынхэр зэкIуэцIилъхьэри, япэмыжыжьэу лэжьы-гъэ гуэр къилъыхъуэну ежьащ.
КIуэм-кIуэуэрэ, гъуэгу зэхэгъэкIыпIэм къыщыблагъэм, абдежым зрихьэлIа мы-вэм тетIысэхьэри, гъыуэ щIидзащ, зэры- хуа щытыкIэ гугъум иринэщхъейуэ. Унэм игъэзэжыну мурад щищIа дыдэм, фIыуэ хуэпа зы щIалэ и пащхьэ къыщыхутащ.
Черри хуабжьу игъэщIэгъуащ а щIалэр абдеж къызэрыщыхутамрэ ар къызэрыбгъэдыхьэм гу зэрылъимытамрэ. Нэхъ гъэщIэгъуэныж щыхъуащ и цIэмкIэ зэрызыкъыхуигъэзар:
— Уи пщэдджыжь фIыуэ, Черри! Дэнэ уежьа?
— ЛэжьапIэ солъыхъуэ.
— Сыту и чэзууэ дызрихьэлIа, Черри. Си унэр зезыхьэн дэIэпыкъуэгъу зэкIэлъы- кIуэ, къабзэлъабзэ сыхуэныкъуэщ. Си щхьэгъусэр дунейм ехыжащ, зы щIалэ цIыкIу диIэу. Сабий фIыуэ плъагъурэ жэм къыпхуэшмэ, а лэжьыгъэр ууейщ.
Черри хуабжьу гуфIэри, щIалэ гуапэм и деж щылэжьэну арэзы хъуащ. Абы щыгъупщэжат я щIыпIэм жыжьэ пыIумыкIуэтыну и адэ-анэр быдэу къызэригъэгугъар.
— НакIуэ-тIэ, Черри! — жиIэщ щIалэми, ахэр ежьащ. Черри гъуэгур имыцIыхуххэу къыщыхъуащ. Гъуэгу Iуфэхэм удз гъэгъахэр, жыгхэр Iутт, зы щIыпIэм деж гъуэгур псыежэхым щызэпиупщIырт. ЩIалэм Черри Iэ лъэныкъуэкIэ къиIэтри, псым и адрей Iуфэм нэс зэприхащ. Гъуэгур кIуэ пэтми нэхъ Iузэ, кIыфI щыхъум, Черри къыгурыIуащ ахэр зыщIыпIэ зэрехыр. ЯпэщIыкIэ Черри шынащ, ауэ щIалэм абы и Iэр къыщиубыдым, нэхъ зызэтриубыдэжащ.
— Иужьым ахэр сэрей лъагэм Iухьащ. ЩIалэм куэбжэр Iуихри, жиIащ:
— НакIуэ, Черри. Мыращ дыщыпсэур.
Черри дыхьэри, Iэнкуну къэувыIэжащ. Абы зэи илъэгъуатэкъым апхуэдэ хадэ дахэ, ихъуреягъкIэ абы ит удз гъэгъахэм мэ дахэхэр къапихырт, жыгхэм пхъэщхьэмыщхьэ зэмылIэужьыгъуэхэр япытт, я щхьэщыгум къуалэбзухэм къыщалъэтыхьырт, уэрэдхэр кърашу. Абыхэм зы щIалэ цIыкIу къапежэжьащ. «Папэ! Папэ!» — жиIэу кIийуэ.
Зы фызыжь зы щIыпIэкIэ къыкъуэхури, ар унэм щIихуэжащ.
Черри аргуэру щышынэм, щIалэм тригъэужащ, а фызыжь бзаджэнаджэр щIалэ цIыкIум и анэшхуэ Пруденсу зэрыщытыр, Черри лэжьыгъэм зэрыхэзагъэу, ар я деж зэрыкIуэжынур жриIэри.
Унэм щIыхьэу пэш екIухэм зыщиплъыхьым, Черри и гур тIэкIу нэхъ псэхужащ.
Пщыхьэщхьэшхэ ящIыну тIысауэ, Черри шхыныгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэм я IэфIагъыр зыхуэдэм щеплъым, зэрыгузэвари щхьэщыужащ. Пщыхьэщхьэшхэ нэужьым Пруденс хъыджэбзыр и пхъурылъхум и пэшым щишэм, абы быдэу унафэ хуищIащ жэщым и напIэр къызэтримыхыну икIи щIалэ цIыкIум емыпсэлъылIэну. Пщэдджыжьым хуэжьыIуэу къэтэджу щIалэ цIыкIур псынэм ишэу псынэпскIэ зригъэтхьэщIыну, абдежым гъунэгъуу щылъ мывэшхуэм тет кумбыгъэ цIыкIум ит хущхъуэгъуэмкIэ и нэхэр хуилъэщIыну жриIащ. ИужькIэ жэмыр къишу, щIалэ цIыкIур шэ къэшагъащIэм щыщ иригъэфэну унафэ хуищIащ.
— Ауэ, еплъ, — щIигъужащ фызыжьым, — а хущхъуэр уи нэхэм лъумыгъэIэс.
Черри фызыжьым жиIэм едаIуэри, игъэщIэгъуащ: абы зы щэху гуэр хэлъщ. Ар зищIысыр къищIэнуи хущIэкъуащ. Черри а щэхум и кIапэлъапэхэр щIалэ цIыкIум къызэIуригъэхыну и ужь ихьат, арщхьэкIэ, абы и нэщхъыр зэхиукIэри, и анэшхуэм хуэтхьэусыхэну къигъэгугъащ.
Пщэдджыжьым псынэм кIуэхэри хъыджэбзым щIалэ цIыкIум и напэр псынэпс-кIэ хуитхьэщIри, и нэхэр хущхъуэмкIэ хуилъэщIащ, къалэн къызэрыщащIам тету. ИужькIэ жэмыр къишри, шэр унэм щIихьащ.
Пщэдджыжьышхэ ящIри, Пруденс уна-фэ щIыным пищэжащ: пщэфIапIэм ущIэмыкI, пэшхэм ущIэмыплъэ, IункIыбзэ зэта бжэхэр къыIупхыну яужь уимыхьэ, кIэщIу жыпIэмэ, уи Iуэху зыхэмылъым уи пэ хыумышие.
КъыкIэлъыкIуэ махуэм Робин, арат унэр зейм зэреджэри, Черри иригъэджат хадэм ихьэу зыдигъэIэпыкъуну. Черри щыгуфIыкIащ фызыжь зэшыгъуэр зымащIэ нэхъ мыхъуми имылъагъуу зэрызигъэпсэху- нум. Лэжьыгъэр щаухам, Робин хъыджэбзым фIыщIэ хуищIащ, Iуэхур къызэрыдигъэпсынщIам папщIэ. Черри щIалэм лъагъуныгъэ хуищIат.
Махуэ зыбжанэ дэкIауэ, фызыжьыр Черри еджэри кIэлындор кIыхьым иришэжьащ. КIуэм-кIуэуэрэ, бжэ гъэбыдам Iууащ. Фызыжьым хъыджэбзым и вакъэр щихыну унафэ хуищIри, бжэр Iуихащ икIи зи лъэгур абдж пэлъытэ пэшышхуэм щIыхьахэщ. Черри абы зыщиплъыхьым илъэгъуащ мывэм къыхэщIыкIа щIалэ, хъыджэбз куэд. Чер- ри шынауэ зы псалъи хужыIэжыртэкъым. Фызыжьыр дыхьэшхри, хъыджэбзым пхъуантэ цIыкIу иритащ быдэу иIуэтыну жриIэри. Черри ар иIуэтын щIидзащ икIи фызыжьым аргуэру унафэ къыхуищIащ нэхъ быдэу иIуэтыну. Черри езэшри, пхъуантэ цIыкIур Iэпыхуащ. Абы хэту макъ шынагъуэшхуэ къыщыIум, хъыджэбзыр къэмэхащ.
Робин Iэуэлъауэр щызэхихым, залым щIыхьащ. Къэхъуар къыгурыIуэри, фызыжьым щIэгубжьащ икIи ар и пщIантIэм дихужащ. Черри къиIэтщ, псы трикIэри, зыкъригъэщIэжащ.
Фызыжьыр щыдэкIыжым, Черри унафэ псори и пщэм къыдэхуащ, арщхьэкIэ зыкIи нэхъ насыпыфIэ ирихъуакъым. Робин сыт щыгъуи абы къыхуэгуапэт, ауэ псэхупIэ къратыртэкъым пэш гъэбыдахэм къыщыхъухэм зэрыхимыщIыкIым. МывэкIэ гъэжа цIыхухэр зыщIэт пэшым Робин зыщигъэбыдэкIэ, цIыху нэжэгужэхэм я гуфIэгъуэ макъхэр къэIуу зэхихырт. Унэм апхуэдизкIэ щэху куэд щызекIуэрти, Черри ахэр зригъэщIэну хуэпабгъэрт.
Пщэдджыжь къэс щIалэ цIыкIум и нэхэр кумбыгъэ цIыкIум ит хущхъуэмкIэ илъэщIурэ, цIу щыхъум, езым имылъагъу гуэрхэр хадэм абы щилъагъуу Черри къыфIэщIащ. Зэгуэрым Черри хуэмышэчы- жу и нэхэм а хущхъуэм щыщ лъигъэIэ-сащ.
Асыхьэтуи ихъуреягъкIэ нэр ирищIу нэху къэхъуащ, нэхэм мафIэ къащIихым хуэдэу. Черри гузавэри, псынэпс щIыIэ зытрикIэну псынэ Iуфэм деж зыщригъэзыхым, илъэгъуащ: абы и лъащIэм цIыху цIыкIухэм къыщажыхьырт, Робини абыхэм хуэдэу цIыкIуу яхэту. Черри и щхьэр къиIэтри, ихъуреягъкIэ зиплъыхьащ: сыт мыр? Хадэ псом эльф цIыкIухэм къыщажыхьырт: языныкъуэхэр удз гъэгъахэм къыкъуэплъырт, адрейхэр жыг къудамэхэм пыст, ещанэхэм удз щхъуантIэхэм къыщажыхьырт.
Пщыхьэщхьэм Робин унэм къекIуэлIэжащ. Пщыхьэщхьэшхэ нэужьым ар залым кIуащ мывэм къыхэщIыкIа и цIыху цIыкIухэм я деж. Черри тхьэ пхуиIуэнт абы макъамэ дахэ къыщIэIукIыу зэрызэхихымкIэ. Пэшым щэхуу гъунэгъу зыхуищIри, бжэмкIэ дэплъащ. Робин цIыхубз зыкъизыххэм къаухъуреихьат. Языхэзыр пащтыхь гуащэм хуэдэу хуэпат. Робин абы бгъэдыхьэу сэлам гуапэ ирихыу Черри щилъагъум, ар игу щIыхьэри нэщхъей къэхъуащ. И нэпсхэм къызэпажыхьри и пэшым псынщIэу щIыхьэжащ.
КъыкIэлъыкIуэ махуэм Робин аргуэру хадэм щылажьэрти, Черри зыдигъэIэпыкъуну еджащ. Черри Робин щыбгъэдыхьэм, гуапэу сэлам кърихащ. Черри зыхуэмы-шыIэу жиIащ:
— Уи эльфхэм ех апхуэдэ фIэхъус гуапэ, — жиIэу хъыджэбзыр щыкIийм, Робин нэщхъейуэ еплъащ.
— Черри дахэ, — жиIащ абы, — узыхуимытыр щхьэ пщIа? Iэзэгъуэ зыхэлъ хущхъуэр щхьэ уи нэхэм лъэбгъэIэса? Пщэдей уи адэ-анэм я деж укIуэжынущ, си пщIантIэм афIэкIа зэи къыумыгъэзэжыну убгынэпэнурэ.
Пщэдджыжьым абы хъыджэбзыр кIыфI зэхэту къигъэушри, зигъэхьэзырыну унафэ хуищIащ. Бостейхэмрэ нэгъуэщI саугъэтхэмрэ, ахъшэ зэрыIыгъыфI щIигъужри, иритащ.
Черри хьэпшыпхэр зэрилъхьэжащ, и гур къилъэту.
Куэбжэм къыдэкIыжахэщ. Робин абы и хьэпшыпхэр Iэ лъэныкъуэкIэ ихьырт, адрей IэмкIэ уэздыгъэр къигъэнэхурт. Черри унэм зэрыкIуэж гъуэгур нэхъ кIыхь къыщыхъуащ. Мэз Iувым, кIыфIым и лъагъуэ зэвым ахэр пхыкIащ. ИкIэм-икIэжым ахэр щIы захуэм щынэблагъэм, Черри гъуэгу зэхэкIыпIэр къицIыхужащ.
Робини зэрынэщхъейт. Хъыджэбзым абы сэлам щрихыжым, Черри и нэхэм нэпсыр ящIэз хъури, Робин зэрыIукIыжар илъэгъуакъым. Илъэс и пэ щэхуу къызэрыIу-хьам хуэдэуи ар бзэхыжащ. Гъуэгум тет мывэм Черри зыкъомрэ гъыуэ тесащ. ИтIанэ къэтэджыжри, хуэмурэ ЗенноркIэ иунэтIыжащ.
И адэ-анэм я пхъур мыпсэужу къафIэщIри, куэд щIат зэрагъеижрэ. Абы къыщыщIахэр щажриIэжым, япэщIыкIэ я фIэщ хъуакъым. ИужькIэ, дауи, я фIэщ хъуащ. Абы лъандэрэ Черри хуабжьу зихъуэжат. Гъунэгъухэм жаIэрт и щхьэр зэкIуэкIауэ. Жэщ къэс ар гъуэгу зэхэкIыпIэм нэс кIуэуэрэ зыкъомрэ къыщикIухьырт, Робин пэплъэу, ауэ ар Черри къыкIэлъыкIуакъым.
Пащтыхь Артур теухуа хъыбар
КъызэраIуэтэжымкIэ, лIыхъужьыгъэ куэд зезыхьа пащтыхьышхуэ Артур, абы и щхьэгъусэ пащтыхь гуащэ Джиневрэ, и лордхэр, унэIутхэр, лIыхъусэжьхэр, хьэхэр лIатэкъым, атIэ бгы лъагэм адэкIэ щыIэ бгъуэнщIагъым щыжейрт. Зыгуэрым а бгъуэнщIагъ пхыдзар къыхуэгъуэту абыхэм я лъагъуэм техьэфмэ, абы щIыхьэу мывэм къыхэщIыкIа стIолышхуэм телъ, щакIуэ щыкIуэкIэ къагъэсэбэп накъырэр игъаджэу, мывэ сэшхуэр сампIэм иригъэзэгъэжмэ, псори къэушыжынут.
Зыри щыгъуазэтэкъым а щIы-пIэм и хэщIапIэми, абы и щIыхьэпIэми. Ауэ, зэгуэрым, илъэсищэкIэ узэIэбэкIыжмэ, зы фермер щалъэгъуауэ къаIуэтэж пащтыхь Артур щыпсэуа уардэунэжь зэхэкъутам деж. Абы зэIуищэрт бдзэжьей зэрещэну хъыр. Зэуэ абы кIапсэ шыхьар Iэпыхущ, мывэкIэщхъым хэт къуацэхэмрэ шыпсыранэхэмрэ хэхуэри, игъуэтыжакъым. Фермерым ар щIы къэча зэхуакум дэхуауэ къыфIэщIри, щIыр тIэкIу зэлъыIуигъэкIуэт хуэдэу щи-щIым, щIыкъатиблым ех бжэ зэвыр къилъэгъуащ.
Илъэгъуар фIэгъэщIэгъуэн хъури, Iэпыхуа кIапсэм и лъэужьым техьэну мурад ищIащ. Фермерыр галереем къыщыщыхутам, зэпымыууэ лъэпэрапэрт. Шындырхъуохэм абы и лъэгухэм шыгъажэ щащIырт. Къэзылъэтыхь дзыгъуэхэм я дамэ фIыцIэжьхэр абы и щхьэм къылъэIэсырт. Иужьым, къыIэщIэлъэгъуащ мафIэ гуэр жыжьэу къыщыблэу. Фермерыр кIуэтэхункIэ, галереем къыщыблэ нэхур нэхъ ин хъурт. И кIэм къилъэгъуащ мывэкIэ ухуа пэшышхуэ. Абы и кум мафIэшхуэ щыблэрт, жьэгур ямыгъаблэми. Нэхур тридзэрт мывэ цIугъэнэ-хэмкIэ гъэдэха пэш блын екIум. Тахътэм пащтыхьымрэ пащтыхь гуащэмрэ ист, я Iэдакъэм зытрагъэщIауэ жей Iувым хэту. Ахэр къаухъуреихьат пщIантIэм щыщ унэIут бзылъхугъэхэмрэ лIыхъусэжьхэмрэ. Лъэгум хьэхэр щыжейрт. СтIолым щакIуэ здахь накъырэр, мывэ сэшхуэр, сампIэр телът.
Фермерыр шынэщ, ищIэну къыпэщылъхэм я зэкIэлъыхьыкIэхэр щыгъупщэжри, стIолым телъ сэшхуэр къищтащ. Ар сабэ хъуа сампIэжьым къыщрихым, и гур къилъэтыным нэсауэ здэгузавэм, къилъэгъуащ пащтыхьымрэ абы и уардэунэм щыпсэухэмрэ я нэхэр къызэрызэтрахыр. Сэшхуэр сампIэм къыщрихыпэм, жеяхэм зыкъагъэхъейуэ хуежьащ. Фермерым сэшхуэр къищтэщ, игъэдалъэри, сампIэм ирилъхьэжащ.
Абы ирихьэлIэу пащтыхь Артур и блыгущIэтхэм зыкъащIэж хъуащ. Къэхъужахэм я нэкIухэр зэуэ шэхум хуэдэу пыкIщ, цIууэ щыта я нэхэр ункIыфIыжри, я напIэхэр зэтрапIэжащ. Псори аргуэру жейм хилъэфэжащ. Пащтыхьым и нэхэр мащIэу къызэтрихщ, и Iэхэр ишийри, нэщхъейуэ жиIащ:
— Дыунэхъуащ, дыунэхъуащ! Мы делэм сэшхуэр кърихщ, игъэдалъэри, сампIэм ирилъхьэжащ, ауэ нэхъыщхьэр — накъырэр игъэджэну къыщыгъупщащ.
Пащтыхьым ар жиIэщ, и тахътэм джабэкIэ зригъэщIыжри, жеижыпащ.
Фермерым аргуэру гузэвэгъуэр къылъысащ. Ар псынщIэу къыщIэпхъуэжу галерее кIыхьым къыщыщIэкIыжам, дуней нэхур къыIэщIэлъэгъуэжащ икIи абы къыгурыIуащэртэкъым и нэгу щIэкIахэр пэжу къэхъуарэ пщIыхьэпIэу илъэгъуарэ.
Абы унэм игъэзэжащ пащтыхьымрэ и пщIантIэм дэсхэмрэ къигъэушыжын зэрыхузэфIэмыкIам хущIегъуэжауэ. Жэщым ар епщIыхьащ: и пащхьэм псэум хуэдэу пащтыхь Артур итт, и Iэхэр къыхуишийрэ къеджэу. Жэщ къэс а пщIыхьыр абы илъагъурт. Фермерыр и пщIыхьым иригузавэурэ уэд ирихъуащ, и фэр шэхум хуэдэу пыкIащ.
ИкIэм-икIэжым абы къыщыщIар гъунэгъухэм яхуиIуэтэжри, и ныбжьэгъуитIым щIыгъуу бгъуэнщIагъым и бжэр къалъыхъуэну ежьащ. Ауэ, дауэ ящIми, щIыщIагъ галереем и бжэр къахуэгъуэтыртэкъым. ИтIанэ фермерыр щоджэным и деж кIуэри, къыщыщIа псори хуиIуэтэжащ. Щоджэным абы чэнджэщ къритащ бжэ щIыхьэпIэр щилъэгъуа щIыпIэм деж Тхьэм щелъэIуну.
Щоджэным жиIащ фермерым пащтыхь Артуррэ и щхьэгъусэмрэ, абыхэм я пщIантIэм дэсахэр къыщIыхуэмыгъэушыжар ищIэн хуеяхэр зэрыхузэкIэлъы-мыгъэкIуар зэрыарар. Иджы, дауи, фIэщщIыгъуейщ лIыхъужь цIэрыIуэхэр зыгуэрым къигъэхъужыфыну. Абыхэм я псэр тыншыжыну тхьэ елъэIумэ, фермерым и псэр зэрыпсэхужынур къыжриIащ щоджэным.
ИкIи апхуэдэу ящIащ. Щоджэным тхьэлъэIуныр иригъэкIуэкIащ. Фермерри тхьэ елъэIуащ жеяхэм я псэр тыншыжыну. Абы иужькIэ фермерым пщIыхь Iейхэр и нэгу щIэмыкIыжу, нэхъапэхэм хуэдэу гузэвэгъуэншэу псэун щIидзэжащ.
