Псэр зыгъэушэ IэдакъэщIэкIхэр
Гъэ къэс гъатхэпэм и 21-м ягъэлъапIэ Усыгъэм и дунейпсо махуэр. Ар щагъэувауэ щытащ ЮНЕСКО-м и Генеральнэ конференцым и 30-нэ зэIущIэ 1999 гъэм екIуэкIам.
Усыгъэм и махуэм теухуа япэ зэIущIэр 2000 гъэм гъатхэпэм и 21-м щекIуэкIат ЮНЕСКО-м и хэщIапIэу Париж щыIэмрэ Таганкэ театрымрэ (Москва). 2009 гъэм щегъэжьауэ махуэшхуэр утыку къыщрахьэ Литераторхэм я унэ нэхъыщхьэм, «Стихи», «Проза» литературэ порталхэм, ЮНЕСКО-м Москва щиIэ хэщIапIэм, Печатымрэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ федеральнэ агентствэм я нэIэм щIэту.
Псэр зыгъэушэ IэдакъэщIэкIхэр щыIу пшыхьхэр, абыхэм къыщеджэ зэIущIэ дахэхэр куэдрэ зэхашэ, усыгъэм и мыхьэнэмрэ и къарумрэ цIыхухэр щыгъуазэ ящIу. Усэм лъэкIыныгъэу иIэмрэ абы хэгъэпщкIуа гурыщIэхэмрэ я щыхьэту щIэджыкIакIуэхэм фи пащхьэм мы сатырхэр ныдолъхьэ.
КIыщокъуэ Алим
Кхъужьей къудамэ
Кхъужьей къудамэ, тхьэмпэ пыту,
Ди хэкум къиши, къысхуэгъэс.
Арат цIыхубзым къысхуищIэну
СызэрелъэIур нобэм къэс.
Кхъужьей къудамэм и гъусэнут
Псы уэр уэрэду си гъэфIэн.
Пшынэншэу къуршхэр къеуджэкIмэ,
Сахэт си гугъэу сыгуфIэнт.
Сызыхуэныкъуэу сэ сыт щыIэ –
Данэм сыхэсми, сыхэхэсщ.
Кхъужьей къудамэ, тхьэмпэ пыту,
Ди хэкум къиши, къысхуэгъэс.
Ди кхъужьеижьыр гум ихуакъым,
Езыр жыг уардэу щIым хэкIащ.
Жыг щхьэкIэ дыдэм сэ сыпысу
Си сабиигъуэр щIиупскIащ.
Уэлбанэ хъуамэ, шкIахъуэ пщыIэт,
ДыщIэст жыг щIагъым, дыщыджэгут.
Жэщ хъуамэ, бзухэм я тIысыпIэт.
А жыгыр ноби щIэтщ си нэгу.
Согъазэ нобэ, жысIэ щIыкIэу
НэгъуэщI къэралхэм салъоIэс.
Кхъужьей къудамэ, тхьэмпэ пыту,
Ди хэкум къиши, къысхуэгъэс.
Тхьэгъэзит Зубер
Си гъатхэ
Гъатхэ жьыбгъэм зиущэхуауэ,
Налшык паркым къыщекIухь.
И зэманым фIэбгъэкIауэ,
Сэ пIейтейуэ зызоплъыхь.
КъакIуэ псынщIэу —
Сэ уэр щхьэкIэ
Вагъуэ цIыкIухэр пызгъэнащ.
Уэрэд гуапи уэ ухэту
Нобэ си гум иусащ.
А уэрэдым псалъэу хэтыр
Сэ уэ бзэншэу ныбжесIэнщ.
А уэрэдым и макъамэр
Сэ уэ нэкIэ уэзгъэщIэнщ.
Зи щхьэзакъуэм гъащIэр гъатхэу
ИгъэкIуэну лъэмыкIын.
…Уэрэ сэрэ дызэгъусэм,
Майр зэи имыкIын!
Бещтокъуэ Хьэбас
* * *
Гъуни щIэи иIэкъым дунейм,
Гъунэ ямыгъуэтым ухуемыIэ.
Хуиту упсэунум сыт уимыIэр?
Уи псэр тыншу бакъуэ уи пщэдейм.
Гъуни щIэи иIэкъым дунейм.
Ауэ сщIэуи гъунэ зэримыIэр,
Гъунэ псалъэм къикIым сыщIыхуеIэр —
Гъунэ сыхуэныкъуэу аркъудей?
Си гупсысэр хуиту нэмысауэ
И зы кIапэ мы дунейм сIэщIэкI
Хъужмэ, жысIэу си гур къызозауэ:
И гугъэж щымыIэу езым фIэкI?!
Гъуни иIэкъым дунейм:
Гъуэтыгъуейкъым сэ си Iэпкълъэпкъ гъунэр.
Ауэ си псэ гъунэр къэплъагъуну
Упэмыплъэ, уимыIэм зэман лей!
Псэм тыншыпIэ щиIэкъым дунейм!
Гъубжокъуэ Лиуан
Гъатхэ-нысащIэ
ЦIыхубз тхьэIухуду гъатхэр
БгъэдокIыж щIымахуэм,
И нэчыхьыр хурегъэтхыр
ЕгуэкIуау гъэмахуэм.
Гъэрэ щIырэ щызэхэкIым,
Якъутэжщ нэчыхьри,
ТIу я мылъкур щращIыкIым,
Лъысащ гъатхэм Iэджи.
Гъатхэм ейщ къэтIэпI жыг хадэр,
ЩIылъэ щхъуантIэр щIыгъуу.
Ейщ щIымахуэм къуршыжь уардэр,
Уэс мыткIужыр щIыгъуу.
Къожьэ гуфIэу и нысащIэм,
Мес, гъэмахуэ-щауэр,
ЗэпащIэнущ быдэу гъащIэр,
Гухэлъ зэхуащIауэ.
Илъу я псэр зы чысэ
Псэун я тхьэлъанэщ.
Хуахьыр ахэм я ни я пси
Щалъхуа лъахэ-анэр.
Зэрышам я хьэгъуэлIыгъуэр
Бжьыхьэ дызыхуэкIуэщ,
Фыхэтыну а гуфIэгъуэм
Сэ сыфхуагъэлIыкIуэ.
