Пщыгъупщэ хъунукъым
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм балъкъэр лъэпкъыр зэрырагъэкIрэ илъэс 70 зэрырикъум теухуауэ ирагъэкIуэкIыну Iуэхугъуэхэр яубзыхуащ. Фэеплъ махуэм траухуа Iуэхугъуэ 49-р гъатхэпэ мазэм къриубыдэу екIуэкIынущ, зэхыхьэхэр, пшыхьхэр республикэм и щIыналъэ псоми щызэхэтынущ.
Апхуэдэу гъатхэпэ мазэм и япэ махуэхэм щыщIэдзауэ Бахъсэн, Дзэлыкъуэ, Лэскэн, Май, Прохладнэ, Тэрч, Аруан, Шэджэм, Шэрэдж, Iуащхьэмахуэ районхэм щыIэ ЩэнхабзэмкIэ унэхэмрэ библиотекэхэмрэ щекIуэкIынущ балъкъэр лъэпкъыр зэрырагъэкIрэ илъэс 70 зэрырикъум теухуа гъэлъэгъуэныгъэхэр, «Зы унагъуэу дызэкъуэту» литературнэ-макъамэ пшыхьхэр. Балъкъэр лъэпкъым и щхьэм кърикIуар къызыхэщыж, я гукъэкIыжхэр къыщыгъэлъэгъуауэ дунейм къытехьа тхылъхэр мащIэкъым. Ахэращ зытеухуауэ щытынур «Зэманым и жьы пхъашэр», «Уи гум къэбгъэкIыжынуи шынагъуэщ, пщыгъупщи хъунукъым», «Тхыдэм и напэкIуэцI гуимыхужхэр», «Псэу, балъкъэр лъэпкъ!» фIэщыгъэм щIэту екIуэкIыну зэIущIэхэр. Абыхэм къищынэмыщIауэ, «ГъащIэм къыпещэ», «Псэу, ефIакIуэ, балъкъэр лъэпкъ», «Тхыдэ жыжьэмрэ гъунэгъумрэ», «Апхуэдэр ящыгъупщэркъым», «БлэкIам дриплъэжмэ», «Лъэпкъым и гум сытым дежи илъынущ» къыхуеджэныгъэхэм щIэту дерс щхьэхуэхэр екIуэкIынущ. Къапщтэмэ, Къамылыкъуэ жылэм класс нэхъыжьхэм щеджэхэм псалъэмакъ драгъэкIуэкIынущ балъкъэр лъэпкъым я щхьэм кърикIуа гузэвэгъуэшхуэм теухуауэ. Гъатхэпэм и 8-м Ташлы-Тала къуажэм и щIыпIэ администрацэм фэеплъ махуэм теухуа пэкIу зэхишэнущ.
Республикэм и еджапIэ нэхъыщхьэхэри жыджэру хэтынущ фэеплъ махуэм теухуауэ къызэрагъэпэщ Iуэхугъуэхэм. Апхуэдэу гъатхэпэм и 3 — 8-хэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щекIуэкIынущ студентхэм я творческэ лэжьыгъэхэр щагъэлъагъуэ зэпеуэ. Абдеж утыку къыщрахьэнущ балъкъэр лъэпкъыр зэрырагъэкIрэ илъэс 70 щрикъум теухуауэ ягъэхьэзыра эссехэр, сочиненэхэр, блын газетхэр, сурэтхэр. Социально-гуманитарнэ институтымрэ КъБКъУ-м и колледжхэмрэ я студентхэр хэту «Ар зэрыщытар» конференц екIуэкIынущ. Мэлбахъуэм и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ библиотекэм, Мечиевым и цIэр зезыхьэ республикэ ныбжьыщIэ библиотекэм, ПащIэ Бэчмырзэ и цIэр зезыхьэ республикэ сабий библиотекэм балъкъэрхэм я фэеплъ махуэм теухуауэ къыдагъэкIа тхылъхэм я гъэлъэгъуэныгъэхэр, литературэ пшыхьхэр къыщызэрагъэпэщынущ. КъБКъУ-м Балъкъэр щэнхабзэмкIэ и центрым «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм и лэжьакIуэхэр хэту лъэпкъым и щхьэм кърикIуар къыщыгъэлъэгъуэжа тхылъым теухуа псалъэмакъ щрагъэкIуэкIынущ. ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ къэрал институтым гъатхэпэм и 12-м щызэхашэнущ «Тхыдэ фэеплъ» урысейпсо щIэныгъэ конференц.
Фэеплъ щIыпIэхэм зыщызыплъыхьыну гупыр гъатхэпэм и 8-м гъуэгу техьэнущ. 1944-1957 гъэхэм екIуэкIа политикэ репрессием ихьахэм я фэеплъ сыным деж IукIыну гупыр Токмак, Алма-Ата, Астана къалэхэм кIуэнущ, я нэхъыжьхэр щыпсэуа щIыпIэхэр зрагъэлъагъунущ, абы къыщына я благъэ-Iыхьлыхэм яIущIэнущ.
Гъатхэпэм и 8-м екIуэкIыну зэIущIэхэр яублэнущ политикэ репрессием ихьахэм я фэеплъ сыным деж щекIуэкIыну пэкIумкIэ. Абы хэтынущ республикэ унафэщIхэр, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
