Илъэсищэпежьэ Iуащхьэмахуэ лъапэ щащI
«Урысейм рекордхэр зратхэ и тхылъ» проектым ипкъ иткIэ фестиваль къызэрагъэпэщащ икIи ирагъэкIуэкIащ КъБР-м и Правительствэм, «Кавказ Ищхъэрэм и курортхэр» акционер зэгухьэныгъэм, «Урысей лъэщ» къэралпсо спорт зэщIэхъееныгъэм.
Рекордхэм я фестивалыр хуэгъэзат Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэр илъэси 100 зэрырикъум.
Щэнхабзэм, спортым, пщэфIэным хуэIэкIуэлъакIуэхэм я дунейпсо зэхыхьэр Iуащхьэмахуэ лъапэщ щекIуэкIар. Абы хэтахэм рекорд 30 ягъэуващ.
«Иткол» пансионатым и гупэ утыкум деж КъБР-м и щIыналъэхэм я шэтырхэр ирагъэувэкIат. Абыхэм щIэлът лъэпкъ шхыныгъуэхэр, игъащIэ лъандэрэ къадекIуэкIыу щыта хьэпшыпыжьхэр, Iэмэпсымэхэр.
Къызэхуэсахэм яхэтт Урысейм и щIыналъэхэм, хамэ къэралхэм къикIа туристхэр, хьэщIэу ди республикэм къеблэгъахэр. Абыхэм ялъагъуу, зы рекордым адрейр кIэлъыкIуэу ягъэувырт. Апхуэдэхэр спортым и закъуэ егъэщIылIауи щыттэкъым — Iэмал щыIэт уи зэфIэкI сыт хуэдэ лIэужьыгъуэмкIи къэбгъэлъэгъуэну. Псалъэм папщIэ, Iуащхьэмахуэ лъапэ къашат килограмм 40 зи хьэлъагъ, сантиметр 70 зи бгъуагъ адыгэ кхъуейр. Адыгэ шхыныгъуэу лы гъуррэ пIастэрэ ягъэхьэзырат, метр зэбгъузэнатIэу 1,5-рэ хъууэ. ДзасэкIэ ягъэжьа лым и кIыхьагът метр 99-рэ. Балъкъэр хъыршыным и бгъуагът метри 2,5-рэ. Жэрумэ ягъэхьэзырам и кIыхьагъыр метр 12 хъурт, жаубаурыр метрихым нэблагъэрт.
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр зэрагъэхьэзыр щIыкIэм теухуа мастер-классхэр ятащ пщафIэхэм.
Махуэшхуэм и къызэгъэпэщакIуэхэм ящыщ, рекордхэр зратхэ тхылъхэм ядэлажьэ «Урысей лъэщ» къэралпсо спорт зэщIэхъееныгъэм и тхьэмадэм и япэ къуэдзэ Узденов Мурат зэрыжиIамкIэ, мыпхуэдэ Iуэху дахэр иджы еплIанэу УФ-м къыщызэрагъэпэщ. Къэрэшей-Шэрджэсым щэнейрэ щекIуэкIащ. Узденовым къызэрыхигъэщащи, сыт хуэдэ ехъулIэныгъэ зыIэрагъэхьами, ар ятхынущ, икIи илъэсым зэ фIэкIа къыдамыгъэкI Урысейм рекордхэр зратхэ и тхылъым ихуэнущ. Рекорд зыгъэува дэтхэнэми и сурэтыр иту напэкIуэцI щхьэхуэ къыхузэIуахынущ. ИкIи нэхъапэм къэмыхъуа зыхузэфIэкIам текIуэжын хуейщ абы и пIэкIэ а тхылъым ихуэну и мураду утыку къихьа дэтхэнэми ар къехъулIэн папщIэ.
Фестивалым и режиссёр Сапрыкинэ Галинэ зэрыжиIамкIэ, творческэ и лъэныкъуэкIэ ягъэува рекордхэри гъэщIэгъуэнт — уэрэджыIакIуэ Текуев Амур Iуащхьэмахуэ щыгум уэрэд щыжиIащ. «Иткол» пансионатым и бгыщхьэм зыкъыщагъэлъэгъуащ «Кабардинка», «Балкария», «Терские казаки» къэрал ансамблхэм я къэфакIуэхэм, сабий творческэ гупхэм щыщхэм — псори зэхэту артист 95-м.
А махуэм спортымкIи рекорд куэди ягъэуващ. Абы хэтащ гукъыдэж зиIэ дэтхэнэри — ахэр цIыху 400-м нэблагъэрт. Нэхъыжь дыдэу а зэпеуэм хэтар илъэс 85-рэ хъурт, нэхъыщIэм и ныбжьыр илъэс ирикъуа къудейт. МетрипщI зи лъагагъ кIапсэ ищIам дэпщеинымкIэ зэпеуэм щытекIуащ Гугъуэт Тимур — ар абы хэнейрэ дэкIуеящ. ГъукIэлI Ислъам щылъу килограмм 200 зи хьэлъагъ штангэр къиIэтащ. Илъэс 71-рэ зи ныбжь, спортым и ветеран Ингуш Чэрим зи хьэлъагъыр килограмм 35-рэ хъур 50-рэ къиIэтащ.
Спортсмен-экстремалхэу Шкель Виталий, Ачабаев Ильяс сымэ Iуащхьэмахуэ дэжеинымкIэ рекорд ягъэуващ. БильярдымкIэ дуней псом и чемпион Пашинский Юрий Iуащхьэмахуэ метр мини 4,3-рэ и лъагапIэм деж щагъэува стIолым бильярд щыджэгуащ.
Ди гуапэ зэрыхъунщи, рекорд ягъэувахэм я бжыгъэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым бжьыпэр щиIыгъщ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм.
НафIэдз Мухьэмэд.
