Къанокъуэ Арсен сенатор къулыкъур и пщэ иралъхьэ
КъБР-м и Парламентым и бжьыхьэ сессием и иужьрей зэIущIэр гъубж кIуам екIуэкIащ. Хабзэгъэув IэнатIэм и УнафэщI Чеченов Ануар зэIущIэр къызэIуиха нэужь, нэхъыщхьэу зи гугъу ящIыну IуэхумкIэ къыщIадзащ.
Парламентым и лэжьыгъэр къызэгъэпэщынымкIэ, регламентымрэ депутат хабзэмкIэ комитетым и унафэщI Щыхъалы Заирэт жиIащ Урысей Федерацэм и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым КъБР-м и Парламентым къыбгъэдэкIыу щыIэ Иуан ФатIимэ езым и жэрдэмкIэ и къулыкъур зэрыщхьэщахам къыхэкIыу, КъБР-м и депутат Къанокъуэ Арсен сенатор къулыкъур пщэрылъ щащIыну «Урысей зэкъуэт» фракцэм къызэрыхилъхьэр. Депутат псори зэдэарэзыуэ Iэ яIэтри, Къанокъуэ Арсен Урысей Федерацэм и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым КъБР-м и Парламентым къыбгъэдэкI и лIыкIуэу зэрагъакIуэр къызэдащтащ.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым и япэ къуэдзэ, «Урысей зэкъуэт» фракцэм и Iэтащхьэ Жаным Руслан жиIащ Къанокъуэ Арсен республикэм и Iэтащхьэу щылэжьа илъэсийр зэман тыншу зэрыщымытар, абы и гугъуагъым емылъытауэ, и IуэхущIафэхэм къыпэкIуа хъерыр нэрылъагъу зэрыхъуар. А илъэсхэм республикэм и мылъкур зэрыбэгъуар, лэжьыгъэр псэукIэр егъэфIэкIуэным нэхъ тегъэщIауэ зэрыщытар, экономикэм зэрызиужьар, узыншагъэр хъумэным, щэнхабзэм епха унэ куэд а илъэсхэм зэращIар, къалэхэмрэ къуажэхэмрэ егъэфIэкIуэным Къанокъуэм и къарури зэфIэкIри зэрырихьэлIар.
— Къанокъуэ Арсен и нэIэм щIэту властым и къудамэ псори зэгурыIуэрэ зэдэIуэжу зэрызэдэлэжьам ехъулIэныгъэ куэд, зыужьыныгъэ нэрылъагъу къыпэкIуащ. Иджыри сенатор къулыкъум пэрытыху ди республикэм ифI зыхэлъ Iуэхухэр зэрихьэу, къетхьэжьэ жэрдэмхэр къыддиIыгъыу, ар къэрал унафэщIхэм я деж щыпхигъэкIыу къызэрыткъуэтынум шэч къытесхьэркъым, — дыщIигъуащ Жаным Руслан.
Абы и псалъэхэр даIыгъыу, Къанокъуэм тыншу, купщIафIэу зэрыдэлэжьар, иджыри абыкIэ зэрыщыгугъыр къыхэщу къэпсэлъащ «Захуагъэ здэщыIэ Урысей» фракцэм и унафэщI Кебеков Владимир, Гриневич Валерий (ЛДПР), Щыхъалы Заирэт (Коммунист парт) сымэ.
Къанокъуэ Арсен псалъэ щратым, къыхигъэщащ сыт хуэдэ къулыкъу пэрыхьэми кърагъэза дзыхьыр зэригъэпэжынур.
— Илъэси 8-м къриубыдэу республикэм щекIуэкI гъащIэр егъэфIэкIуэнырщ нэхъыщхьэу зиужь дитар, жысIэфынущ жэуаплыныгъэшхуэ тхэлъу а Iуэхум дызэрыпэрытар. Нобэ нэрылъагъущ зыужьыныгъэ гъуэгум тету республикэр зэрыкIуатэр, дяпэкIи абы къызэрыпищэнур си фIэщ мэхъу. ФIыщIэ фхуэсщIыну сыхуейщ тыншу дызэгурыIуэу дызэрызэдэлэжьам, сэ схуэдэу цIыхубэр нэхъ зыхуей Iуэхухэр дэгъэкIыным иужь фызэритам, сыт щыгъуи щIэгъэкъуэн фыкъызэрысхуэхъуам щхьэкIэ. Лэжьыгъэр ипэкIэ гъэкIуэтэным лъабжьэ хуэхъур зэкъуэтыныгъэращи, апхуэдэу евгъэкIуэкIыну, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий фыкъуэувэу фызэдэлэжьэну сыхуейщ. КIуэкIуэм сыхуэзащ, сыхьэтитIым щIигъукIэ дызэпсэлъащ. Сэ къыхэзгъэщащ республикэм щыпсэухэм я Iуэхур сыт щыгъуи гъэнэхъыщхьэн, хабзэубзыху, гъэзэщIакIуэ органхэр зэрыIыгъыу зэдэлэжьэн зэрыхуейр. Сэри схузэфIэкI къэзгъэнэнукъым: сыт щыгъуи сыкъэвгъуэтынущ, фэ фи жэрдэмыр вдэсIыгъынущ, ди зэхуэдэ Iуэхур — республикэр егъэфIэкIуэныр -зэрыкIуэтэнум сегугъунущ.
АдэкIэ депутатхэм къызэдащтащ 2014 гъэм и республикэ бюджетыр. КъБР-м финансхэмкIэ и министр КIэрэф Мурат зэрыжиIамкIэ, бюджетым и хэхъуэр сом мелард 21-рэ мелуан 424-рэ мини 190-рэ мэхъу. Ар процент 11-м щIигъукIэ нэхъ мащIэщ нэгъабэрейм нэхърэ. Республикэр зыхуеину къабжа ахъшэр сом мелард 24-рэ мелуани 125-рэ мин 34-рэ мэхъу, абы ипкъ иткIэ бюджетыр щыщIэнущ сом меларди 2-рэ мелуан 700-рэ мин 834-рэ. Республикэ мылъкум и хэхъуэм хабжащ федеральнэ бюджетым къыхэкIыну сом меларди 10-м щIигъур, налогым къыхэкIыну сом меларди 10-р, налогым хэмыхьэ хэхъуэу сом мелуан 696-р. Апхуэдэ лъабжьэ зиIэ финанс дэфтэр нэхъыщхьэр къащтащ.
«Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Конституцэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ», «Къэбэрдей-Балъкъэрым и закон зыбжанэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ», «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щекIуэкI егъэджэныгъэм и IуэхукIэ» законхэм я проектхэм халъхьэну зэхъуэкIыныгъэхэмрэ дэщIыгъужыпхъэхэмрэ зэпкърахри, IэIэткIэ къызэдащтащ.
НэщIэпыджэ Замирэ.
