Псы Iубыгъуэ
Гъэунэ Борис
Рассказ
И псчэ мыгъуэжьыр къыщыхьащ Гуащэнэхуи псэхупIэ къритыркъым. «КIуэ, махуэми нэхъ зыгуэрт, зыми зэран сыхуэхъунтэкъым, — йогупсыс ар жьыIурыхьэгъуэ щигъуэт зэзэмызэм. — Иджыпсту жэщыбгым фIэкIащ. Хэт ищIэн, сабийхэми нысэми жей IэфIыр яIэпызудамэ…»
…ТIыркъ-сыркъ, тIыркъ-сыркъ, тIыркъ-сыркъ — блыным фIэлъ сыхьэтым къыпебжыкI зэманыр, зы мардэм тету. МащIэ щIа Гуащэнэху къалэм къызэрашэжрэ? Илъэсищ. Илъэсищ ен кIуащ. «Си псчэ мыгъуэжьыр аргуэру къысщымыхьэпэ щIыкIэ псы тIэкIу, псы щIыIэ тIэкIу сеIубамэ арат. Хэт къызитын? Унагъуэ жеижар дауэ къэбгъэушын? «Жэщыбгым псыти хути…» — жимыIэну пIэрэ нысэм? ЖиIапэми, емыкIу пщIы хъунукъым. СрищIэщыгъуэжкъым».
Хьэлъэу здэбауэм, и щхьэр зэ сэмэгумкIэ, зэми ижьымкIэ егъазэ Гуащэнэху. Ауэ пэш кIуэцIыр кIыфIыбзэщи, щIэлъри щIэсри плъагъуркъым. ЩIыбым къыщыблэ хабзэ уэздыгъэхэм пэшыр хъарзынэу къагъэнэхурт, ахэри зэтеункIыфIакъэ, абы нэхъейуэ… Иужьым: «Я дэ ди Тхьэ лъапIэ, уи гущIэгъум дыхыумын», — жеIэри, зигъазэу джабэкIэ тегъуэлъхьэну иужь йохьэ Гуащэнэху, арщхьэкIэ и щIэлъэныкъуэр къызэрыдэмыбзэжщ.
«А… дунеижь, хьэдэзехьэн жыхуаIэр сэракъэ? Сыт мыгъуэр си Iэмал? Си IэкIэ си псэр схухэхыжыркъым. Я дэ ди Тхьэу лъапIэ, гуащIэмрэ гущIэгъум-рэ зиIэ, сынызэролъэIуращи…»
…Щэху дыдэу зэщоджэ. ЗаулкIэ хэлъащ апхуэдэу, и напэм нэпс пщытрхэр къытелъадэу. И щхьэр лъэныкъуэкIэ егъазэри, и нэкIум зыхещIэ: щхьэнтэр псыфщ. И лъакъуэ узыншэр ундэрэбжьащи, IэфракIэ ижьыр зыщIигъакъуэурэ мащIэ дыдэу зегъазэ Гуащэнэху, арщхьэкIэ тынш хъуркъым, IуэнтIа-IуэнтIауэщ зэрыщылъри, зыкъегъэзэж. Ешащ зы лъэныкъуэмкIэ телъурэ, ауэ сыт ищIэн? Зэ мыгъуэ нэху щамэ арат. Абы нэхъейуэ щIалэми ныжэбэ и лэжьэгъуэкъэ? Мыпхуэдэхэм деж: «Сыт ухуейт, мамэ?» — жиIэурэ къыщIыхьэ и хабзэт. Си дзэ мэш нысэм седжэну. Зы псы Iубыгъуэ закъуэ…
Аргуэру къыщIедзэж и псчэнми хуиту игъэбауэркъым Гуащэнэху. ТIэкIу докIри нэхъ гупсэхугъуэ егъуэт. Алыхьым и шыкурщ, увыIа хуэдэщ, жи. Иужьым абы игу къокIыж гъуэлъыпIэм къыбгъэдэт шэнт щхьэгуэ цIыкIум псы IэфI птулъкIэ зэрытетыр. Си псыхуэлIэ иримыгъэкIми, си псчэр игъэувыIэну пIэрэ? Ерагъыу зыкъреIуэнтIэкIри мэIэбэрабэ. Еууей мыгъуэ! ПтулъкIэри, шейщIэт цIыкIури, стэканри къохуэх. Къохуэхри, макъышхуэ ищIу пхъэбгъу лъэгум щызэжьэхоуэж. «СылIэ мыгъуэу сызэгъэжащэрэт, унагъуэр згъэжейркъым. Сыт мыгъуэр си псы ефэт жэщыбгым?!» НапIэдэхьеигъуитI-щы хуэдиз докI. Гуащэнэху зэхех: кIэлындор лъэныкъуэмкIэ зыгуэрым бжэр къыщыIуехри ину иредзылIэж. Абы хэту Гуащэнэху зыщIэлъ пэшым и бжэри кIыргъыжу зэIуокI.
— Мыр сыт Iей, жэщыбгым мы зэтещащэр? — жи фIыцIагъэшхуэ гуэрым, бжаблэм къиувауэ.
— Сэращ, нысащIэ, ар. Си псчэ мыгъуэжьыр къысщыхьати, псы тIэкIу сеIубынщ, жысIэри… — Гуащэнэху и псалъэр зэпегъэу. И бгъэм къиIукI хъырсыр макъыр зэхэпхыу хьэлъэу мэбауэ, итIанэ, — фызгъэжей мыгъуэркъым, бэлыхьу сыфтрилъхьащ. Алыхьым псапэу къуитыжынщ, тIасэ, гугъу укъызэрыздехьар, — жи.
— Ан-нна, узыхуейIамэ дымыгъуэлъыж щIыкIэ жыпIэ хъунутэкъэ?
— Сыныпщысхьащ, нысащIэ.
— Уефа-тIэ?
— Сефащ, тIысэ.
Уэздыгъэр къызэщIонэ. И щхьэц утIыпщар и лъэдакъэ-пэм нос жыпIэну цIыхубз къа-мылыфэшхуэ джанэпцIанэу щытщ, нэхур и нэм щIримыгъэдзэн щхьэкIэ Iэдакъэжьауэ ищIауэ пэш лъэгумкIэ йоплъыхри. Абдж къутахуэхэр лъэныкъуэ зырызкIэ лъеяуэ щылъщ, птулъкIэм къижа псы IэфIыр гъуэлъыпIэ лъакъуэм къыщежьэри бжэлъэмбым къэсат, ауэ адэкIэ кIуапIэ щимыгъуэтыжым, къэувыIауэ и пIэм итт. Тхъурымбэ цIыкIухэр зырыз-тIурытIурэ бзэхыжырт. Нысэм нэплъэгъуэ жагъуэ фызыжьым иредз, зэщIокIри бжэр къыхуещIыж. ТIэкIу докIри къегъэзэж, хьэнцэмрэ жыхапхъэмрэ иIыгъыу. Абдж къутахуэхэр щIех, итIанэ пэш лъэгур къелъэс къабзэ дыдэу, уэздыгъэр егъэункIыфIри, щIокIыж.
МэкIэзыз Гуащэнэху, шынагъуэм и Iэпкълъэпкъи, игуи, и пси зэщIиубыда е щIыIэтехьэгъуэ къытехьа? КъыхуэщIэркъым, ауэ и гур зэми къилъэтыным хуэдэу псынщIэу къызэреуэр, зэми къару гуэрым ар зэрикъузыр зыхещIэ. Е и псэр гугъу иригъэхьа нысэм лъэгур къыздилъэсым швабрэр гъуэлъыпIэ лъакъуэхэм хуищIэу къызэрыжьэхэуам? «Уэздыгъэр пыгъэнауэ щытамэ, нэху нэхъ гъэщыгъуафIэ хъуну пIэрэт?
Хэт схупигъэнэн? Щхьэ семылъэIуарэт нысэм имыгъэункIыфIыну?.. А…арщхьэкIэ… Насып зиIэм Iэрызехьэ мыхъуу, ятемыхьэлъэрэ яIэщIэмыужагъуэу, и дуней Iыхьэр еух. Уи быным пIэщхьагъ зырыз ягъуэта нэужь, я гуфIэгъуэ ухэплъа нэужь, улIэмэ, умылIагъэххэ хуэдэщ. Мис, сэ Алыхьым и шыкуркIэ, си щIалэ закъуэм и гуфIэгъуэ сыхэплъэри, и сабий дыгъэ цIыкIухэ-ри си куэщI испIыкIащ къуажэм щыIэурэ. Къалэм щапI цIыкIу куэдым ещхьу, Тхьэм и фIыщIэкIэ, адыгэбзэм хуэIымшымкъым. Хабзэм, нэмысым зэрыслъэкIыу щIэспIыкIащ. Ауэ, мыгъуэ, си щIалэ закъуэм и адэ и IэфI илъэгъуакъым. И адэ къыщхьэщымытыжу къэтэджами, «фызабэкъуэ» къыхужезгъэIакъым. IэбжьанэфIейуэ, бзаджэнаджэу, умамэу уэрамым дэтахэм ящыщкъым. Но-бэ сылIэми, уэредадэкIэ сы-дэпх хъунущ. МылIэжын щыIэкъым. Я, дэ ди Тхьэ лъапIэ, лIэкIафIэ сыпщIыну сынолъэIу.
Си уахътыр къэсамэ, си щIалэм си хьэдэр зыхуей хуигъэзэнт. Алыхьым и шыкуркIэ гузэвэнкъым сытым сыхэIэбэну жиIэу. Ауэ…сыздыщIахыну мы бэнзэвыракъэ Iуэхур? Мыпхуэдэ унэхэр тыншщ ущыпсэункIэ, пхъэкъым, фIамыщIкъым. Ауэ гуфIэгъуэмрэ лIэныгъэмрэ, псом хуэмыдэу лIэныгъэм деж… Хьэдэр дахэ-дахэу, хуиту гъэпскIа хъуркъым. ЦIыхур щIэмыхуэу, зэблэкIыпIэ къудеймкIэ гугъу ехьу… Нэхъыбэм къыщалъхуа жылэжьым яшэжыркъым я лIар. Хьэдэр икъухьа мэхъу.
Укъыщалъхуа къуажэжь, ущыпсэуа лъапсэжьым уилIыхьыжрэ абы ущыщIалъхьэжмэ дыщэкъэ? ЛъапIи ухъункъэ? Зигу укъеуэ псори кърихьэлIэнщ, уи кхъащхьэм ныщхьэщыхьэнщ, дыуэ Iэбжьыб зырыз пхуащIрэ Тхьэ пхуелъэIумэ, сыт и уасэ? Мы къалэм псори къэкIуэфынукъым. Мис ар сщIэ мыгъуэрти аращ си щIапIэ тIэкIур сымыутIыпщу си лъэ сызэрихьэху сыщIисыжар. Аращ-тIэ, жьы ухъуамэ, уи къару имылъыжмэ, къыпхуащI уи унафэщ…
— Уэлей, мамэ, си гум къыщIетхъым уи закъуэпцIий унэ нэщIым узэрщIэсыр. Си ни си пи къимыхь фэтэр къыдатари. ЩIымахуэр хъуамэ, пэшыр дахэ-дахэу пхуэмыгъэплърэ удыкъыжауэ… Уи дэлъхур къалэм дэсщ, уи шыпхъурщи, аращ. СщIэркъым, дзыхь щIумыщIыр…
— А, си сабий, мылIэжын щыIэкъым. СылIэмэ, зи кIуэдыкIэм нобэр къыздэсым сыщымыгъуазэ уи адэжь мыгъуэм и псэм сыт хуэдэ напэкIэ сыIущIэжын? Апхуэдиз илъэсым си напэр къабзэу уи адэм сыхущысащ, уэр нэхъ гурыфIыгъуэ мы дунеягъэм щызимыIэу. Сегупсысырт куэдрэ: езы мыгъуэм унагъуэми бынми гу щимыхуэу кIуэдами, и щIалэ закъуэр лъэпкъ къупщхьэу лъапсэжьым исынщ. Сэри сыпсэуху езыр зыщIэкIа пэ- шым уэздыгъэр щызгъэблэнщ, жьэгупащхьэр мафIэншэ сымыщIу. Езы тхьэмыщкIэм и лъы уасэу нобэ къэралым къызи-тым къыхэкIыу псапэ сщIэн хуейкъэ, тIасэ?
— Хуейщ, ди анэ. Ар къалэми щыпщIэ хъунущ.
— Ан-нна, хьи, уи адэ мыгъуэр щалъхуа, щапIа хьэблэжьымрэ къалэмрэ зэхуэдэ? Абы и лъапсэжьым сызэрисыр сыт и уасэ?! И псэ мыгъуэр зэрыщыгуфIыкIыр пщIэрэ и лъэужьрэ и лIакъуэрэ зэрыхэмыкIуэдэ-жым? Къыщалъхуа лъапсэжьыр зыфIэмылъапIэр зэи лъапIэ хъункъым. Си жьыщхьэ сэ къалэм сыдэтIысхьэжыфынкъым, си щIалэ цIыкIу. Сыпсэуху тIэкIу лъапсэжьым сисыжрэ си къуажэжь сыщыщIалъхьэжмэ аращ сызыхуейр. Уэри, Алыхьым жиIэмэ, нобэкIэ къалэр лэжьапIэ пхуэхъуу уIукIэрэхъукIами, цIыкIухэр нэхъ къыдэ-кIуэтеймэ, укъекIуэлIэжынщ. Уи адэм и псэр гуфIэн мыгъуэт…
— Уэлей, ди анэ, сымыщIэ «лъапсэжь, лъапсэжь» жыпIэу апхуэдизу щIэбукъуэдияр. Къыбдалъхуари сэри къалэм дыдэсщ, уэ мэлти, былымти, мэкъути, Iусти жори, унэ нэщIым… Дэри тхьэмахуэ къэс дыкъэкIуэжыну дыхуэхъуркъым. СоукIытэ, хьэблэми, Iыхьлыми, благъэми ар къызаIуэкI зэпытщи. Уэлей, соукIытэмэ. «Нэху зэфшэлIэжрэ и жьыщхьэм тIэкIу вгъэтыншыжыркъэ», — аращ жаIэр зи Iуэхуми зи мыIуэхуми. Уэлей, къытеддзэу дыкъэкIуэжынутэкIэ. Дымылажьэу хъунукъым. Уи нысэр зыхуеджам хуэдэ мыбы щыIэкъым. Сэращи… Мыбы я машинэ ситIысхьэнщ, жысIэмэ, уэлей, щхьэгъэпцIэжкIэ. Бынри, ди анэ, уи нэмыс нэхъ лъагэ ухъу, абы хэт щоджэ, хэти щолажьэ…
Гуащэнэху зыри жиIэркъым. Къуэм гу лъитэркъым гуапэу, ауэ икIи нэщхъей дыдэу абы къеплъ нитIым. Илъагъуххэркъым тIэкIу-тIэкIуурэ а нитIыр псыфыбзэ зэрыхъури.
«Балигъ ухъуат, си щIалэ, — жиIат абы щыгъуэ анэм игукIэ, — ауэ сыт мыгъуэр уэ къыбгурыIуэрэ? Адэ лъапсэжьым и IэфIагъми, хьэблэжь тIэкIум я лъапIэныгъэми сыти хэпщIыкIрэ? Ей, гъащIэ, гъащIэ! Гугъэмрэ хъуэпсапIэмрэ зэрызэбгъэхъулIэн Iэмалрэ къарурэ уимыIэжмэ, сытым уриIысыж? Гугъэр гугъэ къудейуэ, хъуэпсапIэр хъуэпсапIэ къудейуэ къонэж».
КъыгурыIуакъым Гуащэнэху и хъуэпсапIэхэр къуэм нэсатэкъым и гум. Зэкъым, тIэукъым анэмрэ къуэмрэ абы зэрытепсэлъыхьар. ЦIыху псоми зы ныбжьым я акъыл тIысыркъым, зи ныбжьми псори къагурыIуэу къигъэщIыркъым. Ауэ и шыпхъуитIми я дэлъху закъуэми ардыдэратэкъэ жаIар?
«Зы махуэ уэху щыжумыIакIэ, Азалыхь дыщэ, лъапсэжь зи гугъу пщIым, — жаIэрт и шыпхъухэм, псэлъэнкIэ зэпеуэрэ мыхэр жыуагъэIэу чэзу-чэзууэ. — Дэнэ ущытыншар? Унэ укъихьэри куэд мыщIэу, Хъалид тхьэмыщкIэр зауэ мыгъуэжьым яшащ. ИлъэситI дэкIауэ къэсащ хъыбар гуIэгъуэр. Азалыхь лъэщ, уи пщыкъуэ къыпкIэлъымыIэба, уи пщыпхъужьищращи, къакIуэцIывыкIыу псэурэ пэткIэ, мыбы сыт яшхрэ, жамыIа!.. Фызабэу къанэри уи кIэтIийр уи вакъэпсу епхьэкIащ. Сыт мыпхуэдиз къелъэфэкIыныр зэрыпщIы-нур? Пхуэмыгъэшхэжыр хэт? Уи лъапсэжь къэт?!
«Ан-нна, си анэкъилъху дыщэхэ, фэри ара жыфIэнур? ЦIыхур къыщалъхуа щIыпIэрщ лъапIэ щыхъур. ЩыщIалъхьэжын хуейри аращ. Хьэблэ тIэкIур сыт и уасэ?»
…Къахутегъэхьатэкъым Гуащэнэху и къару илъыху, и лъэм зэрихьэху. Ауэ… ауэ и щIэлъэныкъуэр къыдэмыбзыжу пIэхэ-нэ щыхъум, абы жиIэм зыри къедэIуэжакъым: «ЕмыкIущ мы жыпIэр, Нэху… Хьэдэ къуаншэ ущIэхъухьмэ, дэркIэ напэ ар?» — жаIэри къалэм къашат.
«Тхьэ, Нэху, уи пIэ ситамэ, зы махуэ си закъуэ симысынт мы лъапсэм. УлIэмэ, зыми уи напIэр къызэтритхъыжынукъым. Псори къэнэжынущ. Уи къуэр дыщэщи, уи нысэри дыщэ зэрылэщ. Зыгъэтыншыж адэ уи жьыщхьэм», — къыжезыIи яхэтт гъунэгъу фызхэми.
Псори ещIэж Гуащэнэху. Алыхьым и шыкуркIэ, и щхьэр иджыри тэмэмщ, и Iэпкълъэпкъ пщыкIутIыр зэхуэмыдэжми.
Мыпхуэдэ жэщ гугъусыгъу мащIэ игъэкIуа Гуащэнэху гупсысэ хьэлъэм зэщIиIыгъэрэ щэхуу, псэ зыIутым къимыщIэу, гуIэ нэпсхэр щIигъэкIыу? ШыгъушыпсыпIэ хъужыр мыра-къэ? КIуэ махуэр зыгуэрурэ ибохьэкI: къуэрылъху дыщэзэрылэ цIыкIухэм, къыщIыхьэ-ныщIыхьэ жыпIэми утрагъэу. ЖэщкIэрэ Iей дыдэ мыгъуэщ: узыр нэхъри мэятэ, уи Iи уи лъи пхуэмыгъэхъейуэ, ундэрэбжьарэ хуэш гуэрыр абы къыхьэжауэ…
…Арати зы жэщ хьэлъэжь ирихьэкIащ Гуащэнэху аргуэру. Ей, дунеижь… Догуэт, щIалэр къэсыжа? И къуэмрэ нысэмрэ зэпсалъэ хуэдэщ.
— Фи пщэдджыжь фIыуэ.
— Къохъусыж.
— Упсэуж. Ди анэр дауэ щыт?
— Хъарзынэщ.
— Сыту фIыт. ТIэкIу бгъэшха?
— Уа, уэ ущыщIэмысхэм деж уи анэр шхын щхьэкIэ згъалIэу щхьэ къыпфIэщIрэ?
— Уэлей, ари жызмыIэ, ауэ си анэщи сыщIоупщIэ.
— Сужэгъуащ, Iий, мыпхуэдиз допросыр. — КъыIуролъэлъ мо фызышхуэм псалъэхэр, и IитIыр и бгым итрэ лъэбакъуэхъуу увауэ. Иужьым «Ди анэр бгъэшха, ди анэр бгъэшха?» — жиIэурэ зызэкIэщIишурэ, и щхьэгъусэм зыпещIыжри, мыри щIегъуж: «Сыт, Iий, гущэ мыр зиIысыр? Сыт уи гугъэ уи анэм сэ щызгъэпщкIур?»
И адэ-анэм зэжраIэратэкъым къыфIэIуэхур быным я нэхъы-щIэ щIалэ цIыкIум: — И, зо, мамэ, хъун, мамэ? — жиIэурэ и анэм и Iэблэ пцIанэшхуэм къекъуурэ кином зэреплъын ахъшэ тIэкIу щхьэкIэ лъаIуэрт ар. — СкIэрыкI уэри, зэшэзэпIэ хъун! — жиIэри анэр хуищIэу щIалэ цIыкIум ещхьэфэуащ. Ауэ сабийм и щхьэ гъур цIыкIум модрейм и Iэпхъуамбэхэр игъэуза хъунти, нэхъри Iэл къэхъуащ, анэр еIунщIри сабийр блынджабэм натIэкIэ жьэхидзащ. ЩIалэ цIыкIур ину къэгъуэгащ. Сабийм Iэпиуда псалъэ кIапэр иубыдыжауэ нысэм и бампIэр игъэтIысырт:
— Сыт, зо, щызгъэпщкIуу уи гугъэр? Сэ зэрызгъашхэр, сызэрыкIэлъыплъыр уигу иримыхьрэ — ухуитыпсщ, еувалIи хуэпщэфI узыхуей дыдэр. Ей-иехь! Къыстрилъхьар сыт жэщми махуэми жей симыIэжу сылъэуджыджэну? — жиIэщ, адрей пэшым зыщIидзэжри, ину бжэр къридзылIэжащ. Абы и псалъэхэм пимыдзыжIауэ, къуэр и анэм и деж щIохьэ зимытIэщIу.
— Уи пщэдджыжь фIыуэ, мамэ.
— ПщэдджыжьыфI Тхьэм къуит, си сабий. Къохъусыж, тIасэ. Сыту укъэгува хуэдэ, хьи.
— Ныжэбэ лэжьахэр зэбгрысшыжати, сыкъэгуващ. Уи нэхэр сыту плъыжь, мамэ, уубэжыбэ си гугъэщ.
— Хьэуэ, тIасэ, си лажьэшхуи щыIэкъым. Си псчэ мыгъуэжьыр къысщыхьэщ жэщыбг-ми, унагъуэр гугъу езгъэхьащ.
— НтIэ хущхъуэ уригъэфа?
Анэм зыри жиIэркъым. Иужьым:
— ЖыпIаIа, тIасэ? — щIоупщIэ.
— Хущхъуэ уригъэфа жызоIэ, — жи къуэм нэхъ макъ лъагэкIэ.
— НтIэ, тIасэ. Жэщыбгым бэлыхь хэзгъэтащ. Къабзэ дыдэу лъэгухэри къилъэсри гъуэлъыжащ. Гурыщхъуэ хуумыщI. Хъарзынэу сызэрехьэ. Унагъуэри, сабийхэри, сэ фызыжь Iэрызехьэри, лэжьыгъэри и пщэ дэлъщ, тIасэ. Гуэныхьщ, — жеIэ анэм, гуапэ дыдэу и къуэм еплъыурэ, — абыи псэ Iутщ, пщтыру уемыпсалъэ.
— Уэлей, семыпсалъэ, мамэ. СеупщIати зыкъызидзащ. Къуэр щысщ щыму заулкIэ. Иужьым щIоупщIэ: — Сыт нэхъ пшхынт, мамэ?
— Псы щIыIэ тIэкIу сефэнт, си сабий, уэ къэпхьауэ, — жеIэ анэм щэхуу. Къуэм зэуэ зыкъеIэтри щIокI. ТкIуэпс пIащэхэр зи джабэм къытещ абдж крушкIэшхуэмкIэ абы псыр къехь, хуэсакъыпэурэ анэр къызэфIегъэтIысхьэри, ирегъафэ.
— Псым хуэдэу уаулъагъу, тIасэ, псапэ къэпхьаи! — жеIэри анэм и щхьэр хуэм дыдэу щхьэнтэм хуехьыж. Къуэри тесщ шэнт щхьэгуэм, и Iэпхъуамбэхэр зэригъэлъадэри и IэшхуитIыр и куэщI ирилъхьэжауэ, и щIыбыр блыным егъэщIауэ. И нэхэр фIызэтохьэ абы, къызэтрехыж. ТIэкIу докIри, и щхьэр хуэм дыдэу, лъэныкъуэкIэ йощIэ.
— Гъуэлъи, зыгъэпсэху, си сабий, ныжэбэ псом улэжьащ, — жи анэм. Къуэм зыри жиIэркъым. И нэр зэрызэтелъщ.
…ТIыркъ-сыркъ, тIыркъ-сыркъ, тIыркъ-сыркъ, — къыпебжыкI зэманыр блыным фIэлъ сыхьэтышхуэм зы мардэм тету, къыпебжыкI, Гуащэнэху къалэм къызэрашэжрэ блэкIа зэманым иджыри зы махуэ къыхибжэу.
