Мы махуэхэм
Мазаем и 2, махуэку
Псы-псыпцIэ щIыпIэхэм я дунейпсо махуэщ
Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ. Нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм япэщIэту Сталинград къалэм деж махуэ 200-кIэ советыдзэхэм ирагъэкIуэкIа зауэшхуэр ди текIуэныгъэкIэ иухащ 1943 гъэм мазаем и 2-м.
Азербайджаным и щIалэгъуалэм я махуэщ
1536 гъэм Испанием щыщ Мендосэ Педрэ Ла-Платэ псым и Iуфэм деж Аргентинэм и иджырей къалащхьэ Буэнос-Айрес и лъабжьэр щигъэтIылъащ.
1549 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ ЛIыкIуэхэм я унэ зыфIаща IуэхущIапIэр — иджыпсту ар нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ министерствэрщ.
1701 гъэм Пётр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ топ 18 зэрыбгъэувэ хъун кхъухьышхуих Ладогэ гуэлым щащIыну. Апхуэдэ щIыкIэкIэ къызэгъэпэща хъуащ Балтие флотыр.
1911 гъэм Америкэм щыщ щIэныгъэлIхэм хэIущIыIу ящIащ хуэш узым (столбняк) узэрыпэщIэтыфыну мастэ зэрыхалъхьэм теухуа хъыбарыр.
1918 гъэм ЦIыхубэ комиссархэм я советым унафэ ищIауэ щытащ «Члисэр къэралми еджапIэхэми къагуэгъэщхьэхукIыным теухуауэ».
1920 гъэм Эстониемрэ Совет Урысеймрэ Тарту къалэм мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэ щызэращIылIащ. Абы ипкъ иткIэ Эстониер Республикэ щхьэхуиту къалъытащ.
1946 гъэм Сахалин Ипщэмрэ Курилхэр хытIыгухэмрэ СССР-м къыхагъэхьащ.
Совет композитор, егъэджакIуэ, РСФСР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гнесин Михаил къызэралъхурэ илъэси 134-рэ ирокъу.
Совет къэрал лэжьакIуэ, дзэзешэ Фрунзе Михаил къызэралъхурэ илъэси 132-рэ ирокъу.
Хамэ къэралыр псэупIэ зыхуэхъуа ди лъэпкъэгъухэм ящыщ, Кавказыр джыным елэжьа, профессор, «Шэрджэсхэр къызытекIар» тхылъыр зи IэдакъэщIэкI Намитокъуэ Айтэч къызэралъхурэ илъэси 125-рэ ирокъу.
Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан къызэралъхурэ илъэси 119-рэ ирокъу.
Совет кхъухьлъатэзехуэ цIэрыIуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Чкалов Валерий къызэралъхурэ илъэси 113-рэ ирокъу.
Франджым и президенту щыта Валери Жискард’Эстен и ныбжьыр илъэс 91-рэ ирокъу.
УсакIуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Джалиль Муса къызэралъхурэ илъэси 111-рэ ирокъу.
«Ленин гъуэгу» газетым жэуап зыхь и секретару илъэс куэдкIэ хьэлэлу лэжьа, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Джаурджий Iэбисал и ныбжьыр илъэс 88-рэ ирокъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, СССР-м, УФ-м я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Велихов Евгений и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
Композитор, Адыгей къэрал университетым гъуазджэхэмкIэ и институтым и япэ ректору щыта, УФ-мрэ АР-мрэ гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, Куба-
ным щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, профессор КIыкI Хьисэ къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
УэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ артист Мэремыкъуэ Хъусен и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. ЩIыIэр махуэм градуси 7 — 4, жэщым градуси 9 — 7 щыхъунущ.
Мазаем и 3, мэрем
Японием щагъэлъапIэ Гъатхэм и махуэр
1815 гъэм Швейцарием дунейм щыяпэу лэжьэн щыщIидзащ кхъуей щащI заводым.
1826 гъэм Грибоедов Александр Грозный быдапIэм щаубыдауэ щытащ, зыкъэзыIэта декабристхэм япыщIауэ щытауэ шэч хуащIри.
1920 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ хъугъуэфIыгъуэхэм я хъумапIэ.
1930 гъэм Вьетнамым и Коммунист партыр къызэрагъэпэщащ.
1945 гъэм Польшэм хыхьэ Одеррэ Вислэрэ псыхэм деж щекIуэкIа зауэшхуэр иухащ.
1957 гъэм франджы химик Хои Нгуен Бу хэIущIыIу ищIащ тутын Iугъуэм лышхыр къэзыгъэхъей пкъыгъуэ къызэрыхигъуэтам теухуа хъыбарыр.
1958 гъэм Гаагэ (Нидерландхэм) Iэ щытрадзащ Бенилюкс экономикэ зэгухьэныгъэ къызэрызэрагъэпэщым теухуа зэгурыIуэныгъэм.
1966 гъэм «Мазэ-9» совет станцыр дунейм щыяпэу Мазэм щетIысэхащ. Ар ягъэлъэтат 1966 гъэм щIышылэм и 31-м. Аращ Мазэм и щхьэфэм япэу сурэт тезыхыу ЩIым къезыгъэхьауэ щытари.
1972 гъэм Саппорэ (Японие) къыщызэIуахащ ХI щIымахуэ Олимп джэгухэр. Зэпеуэхэр екIуэкIащ мазаем и 3 — 13-хэм.
1924 гъэм «Къэбэрдей Плъыжь» газетым и цIэр «Къэрэхьэлъкъ» жиIэу зэрахъуэкIащ.
1925 гъэм СССР-м радиом псэлъэн щыщIидзащ.
2006 гъэм тенджыз Плъыжьым щыщIилъэфащ Мысырым и «Ас-Салам-98» брамыр. Абы иса цIыху 1372-м щыщу къелар 376-рэ къудейрт.
УэрэджыIакIуэ цIэрыIуэу щыта, КъБР-м и цIыхубэ артист Къуныжь Хьэждал къызэралъхурэ илъэс 86-рэ ирокъу.
Сценарийхэр зытхыу щыта, драматург, РСФСР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, СССР-м и Къэрал саугъэтыр зрата Володарский Эдуард къызэралъхурэ илъэс 76-рэ ирокъу.
Совет дзэ къулыкъущIэ, СССР-м зыхъумэжыныгъэмкIэ и иужьрей министру щыта, авиацэм и маршал Шапошников Евгений и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. ЩIыIэр махуэм градуси 4 — 1, жэщым градуси 8 — 6 щыхъунущ.
