Путин Владимир: XXI лIэщIыгъуэр ди ехъулIэныгъэхэмрэ текIуэныгъэхэмрэ я лъэхъэнэирехъу!
Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир Урысей Федерацэм и Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызыхуигъазэр гъэ блэкIахэм куэдкIэ къащхьэщыкIыу щытащ.
Мы гъэм ар щекIуэкIар Кремлракъым, атIэ «Манеж» гъэлъэгъуэныгъэ пэш нэхъыщхьэрщ икIи жыпхъэщIэм иригъэу- ващ. Иджы япэу мультимедийнэ Iэмалыр къагъэсэбэпри, Путиным жиIэм видеосюжети 6-рэ слайд 17-рэ дыщIагъуащ. ЗэIущIэм кърихьэлIащ УФ-м ФедерацэмкIэ и Советым хэтхэр, Къэрал Думэм и депутатхэр, Правительствэм щыщхэр, Конституцэ судым, Суд Нэхъыщхьэм, Арбитраж судым я унафэщIхэр, прокурор нэхъыщхьэр, ХэхакIуэ комиссэм, Къэзыбж палатэм я унафэщIхэр, Урысей Федерацэм и Жылагъуэ палатэм, Къэрал Советым хэтхэр, хэгъуэгу Iэтащхьэхэмрэ хабзэубзыху органхэм я унафэщIхэмрэ, политикэ, жылагъуэ, дин лэжьакIуэхэр, журналист 700-м щIигъу.
Президентым Феде-ральнэ Зэхуэсым Зэры- зыхуигъазэр илъэсым къыщыхъу Iуэхугъуэ нэхъыщхьэ дыдэхэм ящыщщ. Мы гъэм ар зы сыхьэтрэ дакъикъэ 57-кIэ екIуэкIащ. Путин Владимир и псалъэм и пэщIэдзэм зан- щIэу къыхигъэщащ Зэрызыхуигъазэм мыхьэнэш-хуэ зэриIэр, мы зэманым лъэбакъуэу ячымрэ уна-фэу къащтэмрэ елъытауэ зэрыщытынур ди къэралым къэкIуэну илъэсипщIым игъуэтыну зыужьыныгъэр. «Дэ щыIэкIэ-псэукIэм ехьэлIа Iуэху псомкIи зэпIэзэрытыныгъэ зыIэрыдгъэхьащ, лъэ быдэкIэ дыувыжыну тхузэфIэкIащ. Ауэ а зэпIэзэрытыныгъэр лъабжьэ къудейуэ аращ, армыхъумэ зыужьыныгъэмкIэ шэсыпIэкъым»,-жиIащ Путиным. Урысейм и къэрал щIыб политикэмрэ зыхъумэжыныгъэмрэ лъэщ зэрыхъуар къыхигъэщри, УнафэщIым дыщIигъуащ цIыхухэм я псэукIэр зэIузэпэщ ящIыныр зэрахузэфIэмыкIар. Урысей Федерацэм ис лъэпкъхэр хъумэнымрэ и цIыхухэр зыхуей хуэзэу псэунымрэ къыщыпхузэгъэпэщынур, Путин Владимир къызэрилъытэм-кIэ, технологие и лъэныкъуэкIэ щыIэ хъуа Iэмал-хэр къагъэсэбэпмэщ. «Технологие зэхъуэкIыныгъэщIэхэм дылъэщIэмыхьэу ди пIэм диуджыхьынращ шынагъуэри, бий нэхъыщхьэу къытпэувыжынури. ЩIэгъэпсынщIауэ зызыхъуэж дунейм дыкъыкIэрыхумэ, дэри, ди бынхэми, ди къэралми къэкIуэн яIэнукъым», — къыхигъэщащ Президентым.
ПсэукIэр егъэфIэкIуэным и гугъу щищIым Путин къытеувыIащ МРОТ-р цIыхур псэун щхьэкIэ нэхъ мащIэ дыдэу зыхуейм иджы япэу зэрыхуагъэкIуам; дяпэкIэ цIыхухэм я хэхъуэр нэхъри дэгъэкIуеин; илъэсихым къриубыдэу къулейсызхэм я бжыгъэр хуэдитIкIэ гъэмэщIэн; зи экономикэр нэхъ лъэщ къэралитхум Урысейр лъэ быдэкIэ хэтын; илъэс зытхухкIэ ВВП-р хуэдэ зырэ ныкъуэкIэ гъэбэгъуэн зэрыхуейм, нэгъуэщIхэми. Къэрал унафэщIым гулъытэ зыхуищIахэм ящыщщ щIыналъэхэр егъэфIэкIуэным теухуа программэр, къалэхэмрэ къуажэхэмрэ я тхыдэ теплъэр къэнэжу, езыхэр нэхъ зэIузэпэщ щIын зэрыхуейр, къэкIуэну илъэсихым а Iуэхум трагъэкIуадэ мылъкур хуэдитIкIэ нэхъыбэ зэрыщIыпхъэр. Апхуэдэщ псэупIэм ехьэлIа гугъуехьри. Гъэ къэс унагъуэ мелуанитху унэщIэ гъэIэпхъуэныр, ипотекэм щхьэщатыкIыр проценти 7-8 мынэхъыбэу зэтеухуэныр, зы илъэсым ухуэныгъэ метр зэбгъузэнатIэу мелуан 80 ящIмэ, иджы мелуани 120-м нагъэсыну зэрамурадыр жиIащ. Абы къыхигъэщащ бюджет IэнатIэхэм щылажьэхэм я улахуэм хэгъэхъуэн зэрыхуейр, медицинэ Iуэхутхьэбзэхэр щыхуащIэ IуэхущIапIэхэр цIыхухэм япэмыжыжьэу зэрыщытыпхъэр.
Мыхьэнэ зиIэхэм ящыщу къилъытащ гражданствэ цIыхухэм етыным пыщIа Iуэхухэр нэхъ тынш щIыныр. «Гулъытэ нэхъыбэ зыхуэщIыпхъэр ди къэралыр зыхуэныкъуэхэрщ — зи щIалэгъуэ, узыншэ, щIэныгъэ зыбгъэдэлъ цIыхухэрщ», — жиIащ Президентым. Экономикэм зэпкърыхауэ щытепсэлъыхьым, Путиным къыхигъэщащ: «Дэ дызыхуейр дуней псом щынэхъ ин экономикэщ. Аращ ипэкIэ дыкIуэтэным гъуазэ хуэхъур. ПравительствэщIэм и къарур нэхъыбэу зытригъэкIуэдэн хуейри аращ. Предприятэ нэхъ инхэмрэ курытхэмрэ къыщIагъэкIыр гъэ къэс процентитхукIэ хэгъэхъуэныр къалэнхэм я нэхъ пажэщ. Абы къыкIэлъокIуэ ди экономикэм зи мылъку хэзылъхьэхэм я бжыгъэм хэдгъэхъуэныр. Дэ къалэну зыхуэдгъэувыжат инвестицэр ВВП-м и процент 25-рэ, иужькIэ процент 27-рэ хъун хуейуэ. Ди жагъуэ зэрыхъущи, ар къыдэхъулIакъым. Мис иджырей правительствэщIэмрэ Урысейм и Банкымрэ абы теухуа Iуэху убзыхуа ди пащхьэ къралъхьэну согугъэ. Ещанэу экономикэм зезыгъэужьынур хьэрычэтыщIэ Iуэху мащIэращи, абы зыщIэдгъэкъуапхъэщ. Согугъэ а къалэнми дыпэлъэщыну. Экономикэм и къару къызэрихькIэ зиубгъун папщIэ Iуэху зэдэщIэкIэр егъэфIэкIуапхъэщ — къэралым и Iыхьэу экономикэм хэлъыр хуэм-хуэмурэ гъэмэщIэн хуейщ».
Президентым къипсэлъам и кIэух Iыхьэр — ди къэралым и зыхъумэжыныгъэм теухуар — нэхъыщхьэу щытауэ жыпIэ хъунущ. Сирие Iуэхум къигъэлъэгъуащ Урысейм зыхъумэжыныгъэ и лъэныкъуэкIэ иIэ къарур зыхуэдэр. Иужьрей илъэсхэм къэралым и Iэщэр хуэди 3,7-кIэ нэхъ лъэщ хъуащ, техникэщIэ лIэужьыгъуэу 300 къыхагъэхъуащ. Ди хэкум щащIа, къыщагупсыса Iэщэхэм я лъэщагъым Президентыр щытепсэлъыхьым, экранымкIэ къагъэлъэгъуащ абыхэм я теплъэмрэ зэфIэкIымрэ. ПРО-м теухуа зэгурыIуэныгъэм США-р къызэрыхэкIыжам и жэуапу жиIащ Путиным ди IэщэщIэхэр. Абыхэм ящыщщ, псалъэм папщIэ, «Сармат» межконтинентальнэ ракетэр, ар ПРО-м и IэмалхэмкIэ къахуэмыгъэувыIэн Iэщэ шынагъуэщ, къищынэмыщIауэ, ядернэ IэщэкIэ узэда ракетэри уэгум къыщамыхутэф, узыхуей щIыпIэм нэсыф Iэщэщ, телъыджэщ зезыгъакIуэ зэрымыс псыщIагъ кхъухьри, абы хуэдэ кхъухь псыщхьэм къыщызыкIухьхэми псыщIагъым щIэтхэми яхэткъым. Уэгум къыщызылъэтыхь «Кинжал» кхъухьлъатэми ракетэр щридзыхыну щIыпIэм дакъикъэ бжыгъэм нехьэсыф. Путиным фIыщIэ яхуищIащ апхуэдэ Iэщэхэр къэгупсысыным, зэпкърылъхьэным жэщи-махуи елэжь, я гъащIэ псор тезыгъэкIуадэ щIэныгъэлIхэмрэ IэщIагъэлIхэмрэ. «Техникэри, Iэщэ нэхъ лъэщ дыдэри гува-щIэхами адрей къэралхэми къагупсысыфынущ. Абы дэ зыкIи дигъэгузавэкъым, дыдейхэр нэхъри едгъэфIакIуэурэ дыкIуэнущи. Ауэ ди кхъухьлъатэзехуэ, майор Филипов Роман хуэдэ офицер адрейхэм зэи яIэнукъым», — Путиным щыжиIэм, пэшым щIэсхэр къэтэджри Iэгу еуащ. «Нобэ зи гугъу тщIахэм къытпэщIэувэну хуейхэр куэдым иригъэгупсысынущ. Дэ зыми дытеуэну зыдгъэхьэзыркъым, IэщэкIэ зыми зыри къытетхынукъым, дэ диIэм дрокъуж, — жиIащ къэрал унафэщIым. — Урысейм и дзэ къарур планетэм мамырыгъэ щы-хъумэным и шэсыпIэ къудейуэ аращ. Урысейм е къыткъуэт къэралхэм ядернэ IэщэкIэ къыпэщIэувэм икIэщIыпIэкIэ жэуап еттыжыфы-нущ».
Путин Владимир къыхигъэщащ зэманым къытхуигъэув къалэнхэр зэрыиныр — «ди гупсысэхэм, Iуэхухэм къару ящIэлъу, жэуаплыныгъэ къэтщтэфу, жэрдэмщIакIуэ дыхъуфу щытмэ, ди унагъуэхэм, ди бынхэм, къэралым, дуней псом сэбэп дахуэхъуфынущ, Урысейм дызэрыхуэхъуапсэ псори зыIэрыдгъэхьэфынущ. Абы ипкъ иткIэ, дызыхуэкIуэ илъэсипщI бжыгъэхэр, XXI лIэщIыгъуэр ди ехъулIэныгъэхэмрэ текIуэныгъэхэмрэ я лъэхъэнэ хъунущ. Сэ ар си фIэщ мэхъу». А псалъэхэмкIэ иухащ Путин Владимир УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызыхуигъазэр.
НэщIэпыджэ Замирэ.
