Зыхуэбгъадэ хъун щымыIэ
Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и жэрдэмкIэ мы гъэм илъэс еплIанэ хъуауэ Кэнжэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм къыщызэрагъэпэщ «Адыгэ пщащэ» республикэпсо зэпеуэм и зи чэзу зэхыхьэр мэрем кIуам екIуэкIащ.
Сыт щыгъуи хуэдэу, ЩэнхабзэмкIэ унэм цIыху куэд къыщызэхуэсат, зэпеуэну хъыджэбзхэр утыкум хуэпабгъэрт, Iуэхур къыддэзыIыгъхэмрэ ныбжьэгъухэмрэ я саугъэтхэр хьэзырт, къэпщытакIуэ гупри и пщэрылъым щыпэрыхьэнум ежьэрт. Абыхэм я пашэ, лэжьыгъэр зэрырагъэкIуэкIым кIэлъыплъ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд и нэIэ щIэту а махуэм лэжьащ усакIуэ, «Нур» журналым и редактор Хьэту Пётр, модельер цIэрыIуэ ХьэцIыкIу Мадинэ, Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм я тхьэмадэхэм я къуэдзэ Щоджэн Iэминат, «1 КъБР» телеканалым и лэжьакIуэ Жэман Мадинэ, актёр, режиссёр Хьэмыкъуэ Олег, «Адыгэ псалъэ» газетым политикэмкIэ, жылагъуэмрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и къудамэм и унафэщI, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журна- лист НэщIэпыджэ Замирэ, уэрэджыIакIуэ щIалэ Бэч Азэмэт, «Урысей зэкъуэт» политикэ партым и «ЩIалэгъуалэ гвардием» хэт Тэтэр Къантемыр, пщафIэ Iэ-зэ Мамий Мухьэмэд, «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым и къэфакIуэ пажэ Битокъу Науркъан сымэ.
Пшыхьым и пэщIэдзэм ХьэфIыцIэ Мухьэмэд жиIащ адыгэм къыдекIуэкI хъугъуэфIыгъуэхэмрэ лъэпкъ щэнхабзэмрэ хъума хъунымкIэ мы зэпеуэм мыхьэнэш- хуэ зэриIэр, адыгэ пщащэм хэлъыпхъэ хьэл-щэнымрэ иIэн хуей дуней тетыкIэмрэ наIуэ зэрищIыр, ар зылъагъу псоми щапхъэ трахмэ, дерс къыхахмэ, я мурадыр къайхъулIауэ къызэрилъытэнур. Пщащэхэм тегушхуауэ я зэфIэкI псори утыку кърахьэну, къэпщытакIуэ гупым нэфI-ней хэмы-лъу я къалэныр ягъэзэщIэну захуигъазэри, Мухьэмэд пшыхьыр къызэIуихащ.
Гъуэт Миланэ Зэпеуэр езыгъэкIуэкIа Къан-къул Ислъамрэ Бат-Къуэныкъуей Залинэрэ я фIэхъус гуапэм и ужькIэ, хъыджэбзхэр зырызу утыкум кърашащ, дэтхэнэри къызыхэкIа лъэпкъым, къызыдэкIа жылэм дыщагъэгъуазэу.
Абыхэм зэпеуэр яублэн хуейт «Утыку ихьэ» зыфIащамкIэ, я унагъуэхэм, лъэпкъым, езыхэм ятеухуа хъыбар кIэщI щыжаIэну IыхьэмкIэ. Экраным къытридзэ видео гъэлъэгъуэныгъэхэр я щIэгъэкъуэну, хъыджэбзхэр хэти усэбзэкIэ, хэти поэмэ щIыкIэм тету гъэхуауэ псэлъащ. Дэтхэнэри адыгэ унагъуэ щапIат, къэзылъхуахэм хуащI пщIэр, адэшхуэ-анэшхуэр зэралъытэр, къыдалъхуахэм зэрахуэгумащIэр, еджэным зэрыдихьэхыр, жыджэру жылагъуэ Iуэхухэм зэрыхэтыр, нэгъуэщIхэри адыгэбзэ шэрыуэкIэ ягъэIуащ.
Пщащэр дахэ къудейкIэ зэфIэкIыркъым. Ар гъащIэм хуэIущу, щIэныгъэм хуэпабгъэу, лъэпкъ тхыдэм хищIыкIыу, адыгэ Iуэхум ехьэлIа дауэдапщэхэм щыгъуазэу щытын зэрыхуейр къегъэлъа- гъуэ зэпеуэм хэтхэм я акъыл жанагъыр къыщапщытэ Iыхьэм. Ислъамрэ Залинэрэ я хъуржыным илъ упщIэхэм зырызыххэу хэIэбэурэ, къалъысым жэуап иратын хуейт хъыджэбзхэм. Гузавэу зи гупсысэр и кIэм нэсу къэзымыIуэтэфа яхэтами, хъыджэбзхэр фIыуэ зэреджэри, ямыщIэ зрагъэщIэну зэрыхэтри, зэпеуэм фIыуэ зэрызыхуагъэхьэзырари кърипщIэрт я жэуапхэм. УпщIэ тIурытI къыхахати, жэуап езымытыфа къахэкIакъым, хэт и жэуапыр нэхъ убгъуат, хэти и гупсысэр кIэщIу къиIуатэрт.
Шокъум Iэминэ Абыхэм яхуэфащэ баллхэр хуагъэува нэужь, пщащэм Iэмал имыIэу хэлъын хуей IэпщIэлъапщIагъэр ягъэлъэгъуэным хуэкIуащ. Унэгуащэ IэпэIэсэм мастэ-Iуданэр хуэгъэIэкIуэлъакIуэрэ идыр мытIэпIу щытын хуейкъэ?! Бзыхьэхуэхэр, мастэ-Iуданэхэр, лэныстэхэр, щIыIухэр хуагуэшри, дакъикъэ зыбжанэм къриубыдэу хъыджэбзхэм я къалэн ягъэзэщIащ. Ар къэпщытакIуэ гупым ди пащхьэ къралъхьэжри, зырызыххэу зэпэтплъыхьурэ зэхэдгъэкIащ хэт сыт хуэдэу жыр мастэр хуэгъэIэкIуэлъакIуэми.
ЦIыхубзыр нэхъыщхьэ дыдэу зыхуэIэзэн хуейхэм ящыщщ IэфIу пщэфIэныр. Мы Iыхьэми пщащэ цIыкIухэм унэгуащэфIым хуэдэу зыкъыщагъэлъэгъуащ. ЩIакхъуэзэтеупIэщIыкI, кхъуейжьапхъэ, пIастэ, лыцIыкIулыбжьэ, лыгъур гъэжьа, тхьэмщIыгъуныбэ, джэд лыбжьэ, нэкулъ, бабыщ гъэварэ цIыртIрэ, лэкъум, кхъуей, уеблэмэ шыуан зэфIэдзам хагъэвыхьа щхьэ щIэлъэныкъуэ утыку кърахьат зэпеуэм хэтхэм. Ахэр унэм зэрыщапщэфIар видеокIэ къагъэлъагъуэурэ, шхыныгъуэм халъхьэхэм, ар зэрысэбэпым, Iэнэм къыщытрагъэувэм, къызэрытрагъэувэм зэпкърыхауэ тепсэлъыхьащ. КъэпщытакIуэхэм куэдым гу лъатэрт: пщащэр щыпщафIэкIэ и щхьэм IэлъэщI фIэлъыным, кIэпхын зэрыIулъым, и Iэбжьанэр кIэщIрэ кIыхьрэ, ларэ мыларэ, IэбэкIэ ищIэрэ-имыщIэрэ… Ауэ, жыпIэнуракъэ, дагъуэ зыхуащIын пщащэхэм къахэкIакъым. Ауэ нэкулъ, тхьэмщIыгъуныбэ хуэдэ шхыныгъуэхэр упщэфIыныр зэрынэхъ гугъур къыхагъэщащ.
Щэнхабзэм хухэха Iыхьэри да-хэу екIуэкIащ а пщыхьэщхьэм. Зэпеуэм хэта хъыджэбзхэм адыгэбзэр ящIэ къудейтэкъым, утыку итыкIэм зыхуагъэсам и закъуэтэкъым, атIэ дэтхэнэри зы Iуэху дахэ гуэрым дихьэхыу къыщIэкIри, нэгузыужьу екIуэкIащ. Хэти уэрэд жиIэрт, хэти зэкIужу утыкум къыщыфэрт, анэдэлъхубзэр игъэбзэрабзэрэ гур къиIэту усэ гъэхуауэ къеджэ яхэтт, теплъэгъуэ щIыкIэу зэхагъэувауэ хъуэхъу зэмылIэужьыгъуэхэр жаIэрт, пианинэ еуэрт. КъищынэмыщIауэ, псоми зы къафи зэдагъэзэщIащ. А псори зыгъэхьэзырар Кэнжэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм и лэжьакIуэ Къуэжей Темыркъанщ.
Таурыхъым и лъахэм укъыщигъэхутэрти, дунейр зытезыIыгъэ дахагъэр уи пащхьэ щызекIуэрт пщащэхэм я пшыхь фащэхэр щагъэлъэгъуа Iыхьэм. Адыгэ пщащэ Iэдэбт, зэкIужт, щIыкIафIэт, нэфIэгуфIэт утыкум щытлъагъуну тфIэигъуэу пшыхьыр щIызэхэтшар. Мис ар наIуэ щыхъуащ мы Iыхьэм. Адыгэ тхыпхъэщIыпхъэхэмкIэ гъэщIэрэщIа бостейхэр зыщыгъ дэтхэнэри зыхуэбгъадэ хъун щымыIэу зэкIужт, я нэгум къищ гуфIэм зыр зым емыщхьу гуакIуэ ищIырт, уардэу заIыгърэ псы хуэм ес къазу утыку къыщихьэкIэ апхуэдэ бзылъхугъэ зиIэ лъэпкъ укъызэрыхэкIам уримыгушхуэнкIэ Iэмал иIэтэкъым. Мыбдежым псори зэщхьт, псори дахэт…
Анэдэлъхубзэм и кууагъри, абы и фIагъри зыхэплъагъуэр IуэрыIуатэращ, адыгэ хъуэхъухэращ. Иужьрейуэ пщащэхэр зэрызэпеуар хъуэхъукIэти, хэбдзыну зы псалъэрэ уигу дэмыхьэну зы пщащэрэ яхэмыту абы пэлъэ-щащ хъыджэбзхэр.
Пшыхьыр нэхъри гуимыхуж ящIащ Хъупэ Марианнэ, Вындыжь Аскэр сымэ я уэрэдхэмрэ Мамий Аслъэн и пшыналъэ гуакIуэмрэ.
АдэкIэ Iуэху къызыпэщылъыр къэпщытакIуэ гупрати, зэдауэ хэмыту, зэгурымыIуэ къахэмыкIыу увыпIэхэр ягуэшащ. Ар Iуэху тынштэкъым, ауэ дэтхэнэми и еплъыкIэ, и гупсысэкIэ хилъхьэу игъэува баллхэр зэхэтлъхьэжри, хъыджэбзипщIми увыпIэхэмрэ цIэхэмрэ яхуэдгуэшащ.
«Адыгэ пщащэ-2018» республикэпсо зэпеуэм и Гран-при саугъэтыр къихьащ Шэджэм Езанэм щыщ Гъуэт Миланэ, Япэ адыгэ пщащэ хъуащ Псынабэ дэс Шокъум Iэминэ, ЕтIуанэ адыгэ пщащэр зыхуагъэфэщар Джэрмэншык щыщ Молэ Миланэщ, Ещанэ адыгэ пщащэ хъуащ Нартан къикIа Ардавэ Камиллэ. Пщащэ нэIурыту къыщIэкIащ Тау Лаурэ (Щхьэлыкъуэ), Пщащэ щIыкIа-фIэт ДыщэкI Iэминэ (Налшык), Пщащэ зэкIужу къалъытащ Беслъэней Фаинэ (Псыхъурей), Пщащэ акъыл жант Гъубжокъуэ Линэ (Нарткъалэ), Къафэм и гуащэ хъуащ ФIыцIэ Алинэ (Псыгуэнсу), Iэнэм и гуащэт Хьэмгъуокъу Камиллэ (Кэнжэ).
Зэхьэзэхуэм щытекIуахэм, хэтахэм саугъэт хуащIащ Налшык къалэ администрацэм ЩэнхабзэмкIэ и управленэм, Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм, «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм, «Урысей зэкъуэт» политикэ партым и «ЩIалэгъуалэ гвардием», «Адыгэ унэ» тыкуэн-музейм, ТРЦ «Дея» ООО-м, «Кенжа» ООО-м, «Чистюля» тыкуэным, бзылъхугъэхэм зэрызагъэщIэращIэ хьэпшыпхэр зыщI Шишман Залинэрэ КIэрэф Альбинэрэ.
НэщIэпыджэ Замирэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
