Кхъухьыжь хьэмэ кхъухьыщIэ?
Зи лъэпкъым и блэкIар къызыфIэIуэху, и нобэми иригузавэ дэтхэнэ зыри щыгъуазэу щытын хуейщ адыгэхэмрэ абазэхэмрэ игъащIэ лъандэми зэбгъурыту тхыдэ гъуэгум зэрытетым. Абхъаз сурэтыщI Джапуа БетIал и гупыжкIэ зэфIагъэувэжа пасэрей кхъухьым ар иджыри зэ къыдигъэщIэжащ.
Пасэрей алыдж-урымхэм я тхыдэм къыхощ адыгэ-абазэхэм къэмэркIэ зэджэ кхъухь псынщIэхэр зэраIар. Нобэрей псалъалъэм ипкъ иткIэ «пират» хужаIэнкIи хъунт я гъащIэр хы Iуфэм щызыхьа ди лъэпкъэгъухэм. Сыт и щхьэусыгъуэми, тхыдэ лэжьыгъэхэм ди фIэщ ящI адыгэ-абазэхэм кхъухь ящIыфу зэрыщытар. Ар фIыуэ зыщIэ абхъаз сурэтыщI Джапуа БетIал а кхъухьыжьым гъащIэщIэ иритыжыну мурад ищIащ икIи иджыблагъэ ар абы къехъулIащ. Петрозаводск щаухуа кхъухьыр Абхъаз щIыналъэм нэсыжын ипэ, Мейкъуапэ щагъэлъэгъуащ.
Iуэху дахэм къыпэджащ Адыгэ республикэм и Iэтащхьэ КъумпIыл Мурати. «Адыгэ-абазэхэм я тхыдэм псэ къыIукIэжа хуэдэщ, мы кхъухьым ущеплъкIэ. Абы икIи Iэмал къыдет ди япэ итахэм ябгъэдэлъа зэфIэкIым и лъагагъыр зыхэтщIэну», - щетх адыгей лIыщхьэм и инстаграм напэкIуэцIым.
«Нобэ дыкъызрихьэлIар тхыдэм къыхэнэну зыхуэфащэ Iуэхушхуэщ, - жеIэ Мейкъуапэ щекIуэкI гъэлъэгъуэныгъэм хэта, КъБР-м Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и щIэныгъэрылажьэ нэхъыщхьэ Мэрзей Аслъэнбэч. – Мы кхъухьым адыгэ кхъухькIи абазэ кхъухькIи уеджэ хъунущ. Абы и хъыбарым алыдж-урымхэм я зэманым щыщIэдзауэ ущрохьэлIэ тхыдэ лэжьыгъэхэм».
ЩIэныгъэлIым зэрыжиIэмкIэ, абхъаз сурэтыщI Джапуа БетIал илъэс тIощI хъуауэ щIэхъуэпсырт ар зэфIигъэувэжыну. Иджы и мурадым IэкIэ теIэбащ. «Мы Iуэхум и фIыгъэкIэ адыгэхэмрэ абхъаз-абазэхэмрэ зэрыубыдыж къудейкъым, - жеIэ Аслъэнбэч. - Кхъухьым кIуэдыжыпэным нэса лъэпкъыжьым и хъугъуэфIыгъуэ къигъэщIэрэщIэжащ. Адыгэ-абхъазхэм хытет хъунщIакIуэхэр (пиратхэр) зэрыса кхъухь лIэужьыгъуэ зэраIэр псоми ящIэ. Ауэ хы щIыIум мылъку къыщаугъуейуэ тета псоми хъунщIакIуэкIэ уеджэныр къезэгъыркъым. Кхъухьыпщхэм зызрапщыту щытар езыхэм я хэгъэгухэм къебий къэралхэм я кхъухьхэрт».
Къэмэрым метр 14, 5-рэ и кIыхьагъщ, метри 2,5- рэ и бгъуагъщ. Абы дыщIыгъущ белхьэкхъуафэу I4, и мачтэм метриплI и лъагагъщ, мотор хэтщ. Езыр уэздыгъеймрэ жыгеймрэ къыхэщIыкIащ, зы сыхьэтым километр 12 - 14 екIуф. Абы зэуэ итIысхьэфынущ цIыху 50-м нэс.
ЧЭРИМ Марианнэ.
