Къалэр зэрырагъэфIэкIуэнум йогупсыс
Налшык щекIуэкIащ къалэхэр зегъэужьыным елэжь IэщIагъэлIхэм папщIэ къызэрагъэпэща «Городские практики» программэр.
Ахъуэхъу Тайураз и псалъэр Ар Архитекторы.рф программэм и Iыхьэщ икIи ДОМ.РФ-мрэ «Стрелка» институтымрэ Урысей Федерацэм и Правительствэмрэ Ухуэныгъэмрэ псэупIэ-коммунальнэ IэнатIэмкIэ министерствэмрэ я дэIэ-пыкъуэгъуу ирагъэкIуэкIащ. Налшык щыIа еджэныгъэхэр къызэригъэпэщащ «Арт-зал Платформа» къэрал IуэхущIапIэм Налшык къалэм и щIыпIэ администрацэр и щIэгъэкъуэну.
ТхьэмахуэкIэ екIуэкIа онлайн лекцэхэмрэ Профсоюзхэм я Унэм щызэхэта зэIущIэхэмрэ теухуауэ щытащ Кавказ Ищхъэрэм и къалэхэм зэрызрагъэужьыпхъэ Iэмалхэм, транспортхэр зэрызэблагъэкI щхьэхуэныгъэхэм, къалэхэм лъакъуэрыгъажэкIэ къыщажыхьыныр къызэрызэрагъэпэщыпхъэм, нэгъуэщIхэми.
Iуэхум хэтахэр тепсэлъыхьащ Налшык къалэм и щIыпIэ зыбжанэ зэрырагъэфIэкIуэну Iэмалхэми. Апхуэдэ щIыпIэхэм ящыщщ «Водогрязелечебница»-м и Iэгъуэблагъэр. Куэдым ящIэж Совет Союз псом узыншагъэр щрагъэфIакIуэ IуэхущIапIэ лъэщу ар зэрыщытар. ЗэIущIэм хэтахэм къыхагъэщащ IуэхущIапIэм къедзылIа щIыпIэр зыхуей хуэбгъэзэжмэ, Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэ куэд абдеж щебгъэкIуэкIыну зэрыщхьэпэр икIи къызэрезэгъыр.
ЕтIуанэу зи гугъу ящIар Лермонтовым и уэрамырщ. IэщIагъэлIхэм яфIэкъабылу къыхалъхьащ зыгъэпсэхугъуэ махуэхэмрэ махуэшхуэхэмрэ деж уэрамым автомобилхэр темыхьэн хуэ-дэу зэхуащIыу фестивалхэр, гуфIэгъуэ зэхыхьэхэр абы щрагъэкIуэкIыну. Апхуэдэуи лъакъуэрыгъажэкIэ къэзыжыхьхэм папщIэ гъуэгу лъагъуэ хухашыну къагъэлъэгъуащ.
Еджэныгъэм хэтахэм къызэралъытэмкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым деж щыт скверми и щытыкIэм арэзы укъищIыркъым: къагъэнэхуркъым, зыщагъэпсэху щIыпIэхэр тэмэму иIэкъым. Къищы- нэмыщIауэ, скверым и Iэ-шэлъашэм щхьэж и машинэр зэрыхуейм хуэдэу щегъэув, щIыпIэр къэкIыгъэхэм хуэныкъуэщ. Абы щыгъуэми а зыгъэпсэху-пIэм и мыхьэнэр инщи, IэщIагъэлIхэм яфIэкъабылщ транспортыр гъуэгум зэрыщызекIуэр къызэрызэрагъэпэщым хэплъэжыну, архитектурнэ ухуэныгъэ мыинхэр абы щагъэувыну. Къалэн нэхъыщхьэу къагъэлъэгъуащ скверым цIыхухэм зыщагъэпсэхун хуэдэу къызэгъэпэщын зэрыхуейр.
Проектхэр иужьрейуэ утыку къыщрахьэ махуэм IэщIагъэлIхэм яIущIащ Налшык къалэм и щIыпIэ администрацэм и унафэщI Ахъуэхъу Таймураз. Абы жиIащ: «Городские практики» программэм и мурад нэхъыщхьэр зыхуэгъэзар къалэ щIыпIэхэм зэрызрагъэужьым Iуэху бгъэдыхьэкIэщIэ къыхуэгъуэтынырщ икIи IэщIагъэлIхэм я зэфIэкIым хигъэхъуэнырщ. ИкъукIэ си гуапэщ мы Iуэ-хум республикэм и муниципальнэ районхэми къалэхэми я IэщIагъэлIхэр зэрыхэтар. Къыхалъхьа проектищри тфIэкъабылщ икIи делэжьынущ. Абыхэм елIэлIа псоми фIыщIэ яху- зощI».
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ проектхэм я унафэщI Хлебников Даниил, Налшык къалэм и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэм и чэнджэщэгъу ГъукIэлI Мурат, Архитекторы.рф программэм хэта, «ДАХА» архитектурнэ IуэхущIапIэм и унафэщI Быдэ Аслъэн сыми.
КъыкIэлъыкIуэ мыпхуэдэ еджэныгъэр щрагъэкIуэкIынур Сыктывкар, Уфа къалэхэрщ.
КЪАНЩАУЭ Мэлычыпхъу.
