Къэбэрдей-Балъкъэрым и гимныр зытхар ягъэлъапIэ
Налшык дэт Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм иджыблагъэ щагъэлъэпIащ РСФСР-м и цIыхубэ артист, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Къардэн Хьэсэн Екъуб и къуэм и ныбжьыр илъэс 95-рэ зэрырикъур.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и гимныр зи Iэдакъэ къыщIэкIа композитор цIэрыIуэм и пшыхьым къекIуэлIат абы и ныбжьэгъуфIхэр, и творчест- вэр фIыуэ зылъагъухэр, макъамэ гъуазджэм хуеджэ ныбжьыщIэхэр.
ЗэIущIэм и пэщIэдзэм Къардэн Хьэсэн и гъащIэ гъуэгуанэр къызэхуэсахэм ягу къагъэкIыжащ. Абы и «Мадинэ» оперэр (1970 гъэ, Балэ Мухьэдин дэщIыгъуу итхащ), «Лъагъуныгъэм и уасэр» балетыр, «Мыщэм и къуэ Батыр» музыкэ таурыхъыр, «Мэз хъыбар» мюзиклыр и Iэдакъэ къыщIэкIащ. Композиторым итхащ кантатэхэр, ораториехэр, сюитэхэр, оркестрымрэ Iэмэпсымэ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ папщIэ концертхэр, симфоническэ поэмэхэр, музыкальнэ пьесэхэр, спектаклхэм папщIэ макъамэхэр, уэрэдхэр.
Къардэн Хьэсэн РСФСР-мрэ, КъБАССР-мрэ гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэщ. Иджыблагъэ абы къыхуагъэфэщащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым и пащхьэм щиIэ фIыщIэхэм папщIэ» орденыр.
ЗэIущIэм и пэщIэдзэм псалъэ зрата КъБР-м и Правительствэм и унафэщIым и къуэдзэ Къардэн Мурат къыхигъэщащ адыгэлI щэджащэм и пшыхьым и гуапэу къызэрырихьэлIар.
— КъБР-м и Правительствэм, щхьэхуэу сэ къызбгъэдэкIыу нэхъыжь Iумахуэм си гуапэу сохъуэхъу. Бгырыс-хэм илъэс 95-р лIыпIэ щиувэ ныбжьу къалъытэ, абы зыцIыху дэтхэнэри а псалъэхэр зэрыпэжым щыхьэт техъуэфынущ. Лъэпкъ гъуазджэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа, ноби емызэшу хуэлажьэ абы фIыщIэ ин хуэсщIыну сыхуейщ. Узыншагъэ, гукъыдэж, дэрэжэгъуэ щымыщIэу иджыри илъэс куэдкIэ лъэпкъым хуэпсэуну сыхуохъуахъуэ. И творчествэр дяпэкIи ефIэкIуэну си гуапэщ, — жиIащ абы.
Къардэн Хьэсэн и макъамэ творчествэр лъэпкъ щэнхабзэм и хъугъуэфIыгъуэшхуэщ. КъБР-м и профессиональнэ макъамэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм ящыщщ ар. Абы и Iэдакъэ къыщIэкIа лэжьыгъэхэм псалъэкIэ къыпхуэмыIуэтэн кууагъ ящIэлъщ икIи гурыIуэгъуэ ящI а композиторым и псэм и къулеягъыр и дуней еплъыкIэ гъэщIэгъуэныр.
— Хуабжьу срогушхуэ Къардэн Хьэсэнрэ сэрэ зы зэманым дызэрыхалъхуам и мызакъуэу, сыдэгъуэгурыкIуэ-ну, макъамэм и щэхухэм сыхуригъэджэну си насып къызэрихьам. Абы и IэдакъэщIэкIхэм сэ сымыгъэзэщIа куэд яхэткъым. Хьэсэн илъэсищэ щрикъукIэ нэхъ ину, цIыху нэхъыбэ къекIуалIэу хуэдгъэлъэпIэну сыщогугъ,- жиIащ КъБР-м и Композиторхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэма- дэ Темыркъан Борис къыщыпсалъэм.
ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ КъБР-м и уполномоченнэ Зумакулов Борис и адэмрэ Къардэн Хьэсэнрэ зэныбжьэгъуу илъэс куэд- кIэ къызэрызэдэгъуэгурыкIуар, абыхэм яку дэлъу щыта гуапагъэмрэ пэжыгъэмрэ я гугъу ищIащ. Зумакуловым жиIащ адыгэ лъэпкъым хуэ- дэу балъкъэрхэри Къардэным и творчествэм зэрыдихьэхыр пщIэ ин зэрыхуащIыр.
Езы юбилярми а лъэпкъыр, абы и IуэрыIуатэр фIыуэ зэрилъагъур и творчествэм щыIупщIщ. Щыхьэту урикъунщ «Балъкъэр пшыналъэхэр» симфоние лэжьыгъэр.
КъБР-м и Къэрал филармонием и симфоние оркестрым и дирижёр Темыркъан Пётр езыр зи художественнэ унафэщI «Камерата» ансамб- лым щIыгъуу а пшыхьым щагъэзэщIащ Къардэн Хьэсэн и IэдакъэщIэкI къыхэхахэр.
Къардэным теухуауэ пшыхьым щыгъэIуа псалъэ гуапэ куэдым хуэмыфащэу зыгуэри яхэтауэ пхужыIэнукъым. Щытхъу псоми я щхьэщ ар Къэбэрдей-Балъкъэрым и музыкэ щэнхабзэм и тхьэмадэу къызэралъытэр къызэрыхагъэщар.
Езы Хьэсэн пшыхьым къэмыкIуэфами, видеонэтынкIэ къызэхуэсахэм фIыщIэ яхуищIри, ди республикэм къыщызэрагъэпэщ концертхэм ахэр нэхъыбэрэ екIуэлIэну елъэIуащ.
Композитор цIэрыIуэр илъэс 95-рэ щрикъум ирихьэлIэу ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ фондым и медалыр абы зэрыратар щыжаIащ пшыхьым.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
