«2015 гъэм и ехъулIэныгъэхэр»
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм щылажьэ ЩIалэгъуалэ советым и жэрдэмкIэ иджыблагъэ екIуэкIащ «2015 гъэм и ехъулIэныгъэхэр» фIэщыгъэм щIэт гуфIэгъуэ зэхыхьэ.
Мазэ ипэкIэ ЩIалэгъуа-лэ советым къыхилъхьа зэпеуэм зи ныбжьыр илъэс 16 — 35-м ит ныбжьыщIэ 90-м нэблагъэ хэтащ. Ахэр гъащIэм щыжыджэр, зыпэ- рыт IэнатIэм зи гуащIэ хэзылъхьэ, зыхэтым фIыкIэ къахэщ защIэщ. УнэтIыныгъэ зыбжанэкIэ гуэшауэ щыта зэпеуэм щытекIуа- хэм я щIыхь тхылъхэр зыпэрыт IэнатIэхэр езыгъэфIэкIуа тхьэмадэфIхэм, цIыху щэджащэхэм иратыжыну кърагъэблэгъат.
Пшыхьым и пэщIэдзэм гъащIэр фIыуэ лъагъуным, абы хэт гугъуехьхэм укъыпимыкIуэту, лъэпощхьэпохэм уебэкъуэфу, ерыщу уи мурадым ухуэкIуэн зэрыхуейм, дунейм лъэужь дахэ къызэрыщыбгъэнэным укъыхуезыджэ нэтын щагъэлъэгъуащ.
ЗэIущIэр дахэу къызэIуахри екIуу ирагъэкIуэкIащ телевиденэм и лэжьакIуэ Аттаев Азноррэ ЩIалэгъуалэ советым и унафэщIым и къуэдзэ Шэджэмокъуэ Оксанэрэ.
2015 гъэм и жылагъуэ лэжьакIуэ нэхъыфIырщ япэу ягъэлъэпIар. А Iыхьэм къыщыхэжаныкIахэм я щIыхь тхылъхэр, саугъэтхэр яритыжащ КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и унафэщI Берд Хьэзрэталий.
— ЩIалэгъуалэ советым гукъэкI ищIу зэхиша Iуэху дахэм щхьэкIэ фIыщIэ хуэсщIыну сыхуейт. ДгъэлъапIэ ныбжьыщIэхэм сохъуэхъу я ехъулIэныгъэхэм хагъэхъуэну, мурад дахэу яIэм гъуэгу ягъуэту, республикэмрэ къэралымрэ щIэгушхуэ цIыху къищIыкIыну, — захуигъэзащ Бердым ныбжьыщIэхэм.
«Жылагъуэ лэжьакIуэ» унэтIыныгъэм щытекIуащ Алиев Магомед. Ар «Содружество» дунейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм и къызэгъэпэщакIуэщ, и унафэщIщ. 2015 гъэм абы и жэрдэмкIэ республикэм щIалэгъуалэ проектитI — «Горная школа молодых блогеров и журналистов», «Восхождение на Эльбрус — Победа — 70» — щагъэзэщIащ. Абы къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм, Урысейм и хэгъуэгу 19-м къикIахэр зэхуишэсащ.
2015 гъэм спортым щызэIэригъэгъа ехъулIэныгъэхэр къалъытэри, «Спорт» унэтIыныгъэмкIэ япэ увыпIэр республикэр зэрыгушхуэ пщащэ жыджэр, къэралым зи цIэр щыIуа Кучинэ Марие иратащ. Илъэс 15-м иту лъагэу дэлъеинымкIэ Урысейм спортымкIэ и мастер цIэр къилэжьри, ар нэхъ спортсменыфIхэм я школым щIагъэтIысхьауэ щытащ. Физическэ щэнхабзэмкIэ Волгоград дэт къэрал академием и 5-нэ курсым щоджэ, дунейпсо, урысейпсо зэпеуэхэм куэдрэ текIуэныгъэ щызэIэрызыгъэхьащ, 2015 гъэм Пекин щекIуэкIа лъагэу дэлъеинымкIэ дуней псом и чемпион зэхьэзэхуэм хъуащ.
«Медицинэ» унэтIыныгъэм япэ увыпIэр зыхуагъэфэщар ягъэнэIуэн ипэ, иджыблагъэ щIэпхъаджащIэхэм яIэщIэкIуэда, Республикэ клиникэ сымаджэщым и унафэщIу щыта, дохутыр Iэзэ Боттаев Хьэдис къызэхуэсахэр зы дакъикъэкIэ хуэщыгъуащ.
IэнатIэм къыщыхэжаныкIахэмрэ щытекIуахэмрэ республикэм и Кардиологие центрым и унафэщI Щэрдэн Нодаррэ КъБР-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министрым и къуэдзэ Къэшэж Анисэтрэ ягъэлъэпIащ.
А унэтIыныгъэм япэ увыпIэр зэдагуэшащ медицинэм щIэуэ къыхыхьэхэр къагъэсэбэпу республикэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэм зегъэужьыным зи гуащIэ хэзылъхьэ, Лъынтхуэ узыфэхэм щеIэзэ щIыналъэм центрым рентген-хирургие IэмалхэмкIэ щеIэзэ къудамэм и и унафэщI Акъбащ Марьянэрэ Кардиологие центрым рентгенодоваскулярнэ IэмалхэмкIэ щагъэхъуж къудамэм и унафэщI Борыкъуей Ислъамрэ. Абыхэм тыгъэ лъапIэкIэ яхуэупсащ КъБР-м и юристхэм я ассоциацэм хэт Хутэ Жаннэрэ «Омега» ООО-м и унафэщI Нэгъуей Маринэрэ.
Къармэ Астемыр «IT технологиехэр» Iыхьэм щытекIуащ. Ар СНГ-м хэт къэралхэм я студентхэм я щIэны-гъэ творческэ фестивалым и призерщ, Урысейм и студент нэхъыфIхэм я деж еханэ увыпIэр щиIыгъщ, абы зи нэм имылъагъухэм папщIэ дуней псом щыяпэу Интернет сайт къызэригъэпэщащ. 2015 гъэм «Скидки КБР» мобильнэ гуэдзэныр иригъэжьащ. Къар- мэр КъБР-м Курортхэмрэ туризмэмкIэ я министерствэм щолажьэ. Профессор, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор Мысачэ Валерэ абы саугъэтыр щритыжым «Зы и уасэу щэ уэстын хьэмэрэ щэ и уасэу зы уэстын» адыгэ псалъэжьыр игу къигъэкIыжри, утыкум къраша щIалэщIэр щэ и уасэу къызэрилъытэр, ар куэдым щапхъэ яхуэхъуну, езыри хущIемыгъуэжу и Iуэхум къыпищэну ехъуэ-хъуащ.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Урысейм щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Iэпщэ Мухьэмэд 2015 гъэм щIэныгъэм зи зэфIэкI къыщызыгъэлъэгъуа ныбжьыщIэхэм ехъуэхъуащ. «ЩIэныгъэ» Iыхьэм япэ увыпIэр зыхуагъэфэща Созаевэ Джамилэ КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым щолажьэ, лабораторэм и унафэщIщ, щIэныгъэ-егъэджэныгъэ методикэ лэжьыгъэу 25-рэ иIэщ. 2015 гъэм УФ-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ министерствэм къызэригъэпэща «Умник — на старт» программэм щытекIуащ. УФ-м Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм и дыщэ медалыр абы къыхуагъэфэщащ. «Небеса» дизайн студием къабгъэдэкIыу тыгъэ щхьэхуэ къыхуащIащ.
КъБР-м и Нотариальнэ палатэм и унафэщI, Урысейм и юристхэм я хэгъуэгу зэгухьэныгъэм и нэхъыщхьэ Целоусовэ Аннэ «Юриспруденция» унэтIыныгъэм Селивановэ Екатеринэ зэрыщытекIуэр игъэнэIуащ. Урысейм и Юристхэм я ассо-циацэм хэтщ, Прохладнэ щIыналъэм псэукIэ и лъэныкъуэкIэ зи Iуэху зэхуэмыкIуэ цIыхухэм пщIэншэу юрист чэнджэщ щрат жылагъуэ егъэблэгъапIэм и унафэщIщ.
«Журналистикэм» щынэхъыфIу къалъытар Джэдгъэф Маринэщ. А пщащэм адыгэ шхыныгъуэхэм я гъэхьэзырыкIэр инджылызыбзэкIэ зридзэкIащ, щIэблэр псэкупсэ гъэсэныгъэ яIэу къэгъэтэджыным хуэгъэп-са радионэтынхэр егъэхьэзыр, ирегъэкIуэкI. Унагъуэ хуэмыщIахэм къахэкIа сабийхэр егъэджэнымкIэ, «Ди зэманым и лIыхъужьхэр» проект гъэщIэгъуэнхэр игъэхьэзыращ. КъБР-м и кинемотографистхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Вэрокъуэ Владимир Джэдгъэфым и тыгъэр щритыжым, Iуэху дахэр зэхэзыублахэм фIыщIэ яхуищIри пщащэ ныбжьыщIэм и ехъулIэныгъэхэр хуэбэгъуэну ехъуэхъуащ.
ЩэнхабзэмкIэ унэтIыныгъэрат ныбжьыщIэ нэхъыбэ зэхуэзышэсар. КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къуэдзэ Тау Ритэ зи цIэ ираIуахэр къэралым, республикэм и щIэгъэкъуэну къызэрилъытэр жиIащ, апхуэдэуи абы къыхигъэщащ а унэтIыныгъэм зи щIалэгъуэ куэд зэрыхэтыр и гуапэ зэрыхъур. «Щэнхабзэ» унэтIыныгъэм нэхъыфIу къыщалъытар Къэбэрдей-Балъкъэр радиом и лэжьакIуэ Хъалил Къасболэтщ. Ар «Черкесия» кинофильмыр техыныр къызэзыгъэпэ-щахэм ящыщщ, адыгэ уэрэдыжьхэр зэхуэхьэсыжы-нымкIэ лэжьыгъэшхуэ ирегъэкIуэкI, ахэр Кавказ Ищхъэрэм и къалэхэмрэ къуажэхэмрэ кIуэурэ ирегъэтх.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, УФ-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тау Пщыкъан ди щIалэгъуалэр гъащIэм и унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм жыджэру зэрыхэтым, Iуэху щхьэпэхэр къызэраIэтым зэрыщыгуфIыкIыр жиIэри, дяпэкIэ утыкум кърашэныр куэдкIэ нэхъыбэну зэрыщыгугъри и псалъэхэм дыщIигъужащ. «ХьэрычэтыщIэ» унэтIыныгъэм нэхъыфIу къыщалъытар Дакшн Продакшн медиа-холдингым и унафэщI, FASHION SHOW NALCHIK зэхыхьэ дахэр къызэзыгъэпэща, ди къэралми республикэми щекIуэкIа зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм япэ увыпIэхэр къызыхуагъэфэща, «Мисс глобал» хъуа, псапащIэ Iуэхухэм жыджэру хэт Дохъушокъуэ Мадинэщ.
«Егъэджэныгъэ» унэтIыныгъэм япэ увыпIэр щиубыдащ Наурянис Ильянэ. Ар НыбжьыщIэхэм щIэныгъэ-техникэ творчествэмкIэ республикэ центрым и лэжьакIуэщ, «Союз» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и прези- диумым хэтщ, зэпеуэ, гъэлъэгъуэныгъэ, форум зэмылIэужьыгъуэхэм я къызэгъэпэщакIуэщ.
«ПсапащIэ» Iыхьэм къыщыхэжаныкIар игъэнэIуащ КъБР-м и муслъымэнхэм я дин IуэхущIапIэм и унафэщIым и къуэдзэ, «Гу къабзэхэр» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Сыжажэ Алим. А зэпеуэм бжьыпэр щызыубыдар Бэдракъ Iэминэщ. Ныкъуэдыкъуагъ зыбгъэдэлъ сабийхэм я сурэтхэр утыку къыщрахьэ «Синдром любви» фIэщыгъэм щIэт гъэлъэгъуэныгъэ абы къызэригъэпэщащ, хьэрычэтыщIэхэр псапащIэ Iуэхухэм къыхишэурэ сом мин 268-м щIигъу зэхуихьэсащ.
ЗэIущIэм и кIэухым ЩIалэгъуалэ советым и унафэщI Ету Залинэ Iуэхум зи гуащIэ хэзылъхьа псоми фIыщIэ яхуищIри, зэпеуэм хэта ныбжьыщIэхэм зэращыгуфIыкIыр, абыхэм ящыщ дэтхэнэри къызыхэкIа лъэпкъым, щIыналъэм хуэфащэу зэрыпсэунур и фIэщ зэрыхъур жиIащ.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Iэхъуэбэч Илья трихащ.
