Лъэпкъ Iуэхум игъэпIейтейрт
Хьэлъэу сымэджа нэужь, и ныбжьыр илъэс 57-м иту дунейм ехыжащ усакIуэ, жылагъуэ лэжьакІуэ цІэрыІуэ Бабыгу Эргун Сеф и къуэр (Yıldız). Дунейм къытехьэу зыгуэр къыгурыIуэ зэрыхъурэ хэкупсэу, и адэжь лъахэм гувэми-щIэхми зэригъэзэжынур ищIэу, игури и щхьэри абы епхауэ и гъащIэр ихьащ Эргун.
Къэрал гъунапкъэхэр къыщызэIуахами, и унагъуэр и гъусэу Хэкум япэ къихьэжахэм ар ящыщщ. ХамэщIым къыщыхъуами, и псэр зы махуи абы щигъэтIылъакъым, и псалъэри и Iуэхуфэри зыхуэгъэзар адыгэр Хэкум щызэрыгъуэтыжын зэрыхуей гупсысэрат. Тыркум здыщыпсэуми, и адэжь лъахэм къыщигъэзэжами зытелэжьар зыщ — хэхэсыныр зи натIэ хъуахэм къызыхэкIар ящIэжу хэкупсэ къахэщІыкІынырщ, ар мыужьыхыжу я гум щыгъэблэнырщ. И хъуэпсапIэр нахуэ зэрищIыным хуигъабзэр къалэмрати, Эргун зэпымычу тхащ, илъагъум, зыхищIэм, лъэпкъым ифI зыхэлъу къилъытэм тепсэлъыхьу, и гурыщIэр усэбзэкIэ къиIуатэу.
Бабыгу Эргун 1964 гъэм Тыркум хыхьэ Сивас щІыналъэм епха Къангъэл къалэ цIыкIум пэмыжыжьэу щыс Бабыгуей (Aşağıhüyük) къуажэм къыщалъхуащ. Курыт еджапІэр къеухри, электрик ІэщІагъэм хуеджэну Къайсэр дэт университетым щІотІысхьэ. ЕхъулІэныгъэ хъарзынэхэр иІэу Эргун еджапІэ нэхъыщхьэр къеух, къыхиха IэщIагъэми илъэс зыбжанэкIэ иролажьэ.
Хэку лъагъуныгъэр зи гущIэм щыблэ щIалэм лъэпкъ Iуэхум епха гупсысэхэр утыку кърихьэу, Тыркум къыщыдэкI «Kafdağı», «Marje», «Nart» газетхэмрэ журналхэмрэ ахэр къытридзэу хуожьэ. Бабыгум и псалъэр къызэрыкIыурэ джэ-
псалъэм хуокIуэ, адыгэр лъэпкъыу къызэтенэну хуеймэ, хэку гъэзэжыным нэхъ Iэмал зэрыщымыIэм тригъэчыныхьу. Зи къалэмыр публицистикэм жану хуэзыгъэлажьэ щIалэм и цIэр хамэщI щыпсэу адыгэхэм щIэх зэлъащIыс, и псалъэм къару иIэ мэхъу. Ауэрэ Эргун усэным зрет. Тхэн зэрыригъэжьар тыркубзэми, и усэбзэм къыщIэIукIыр адыгэ макъамэт. Япэ итха усэри зытеухуар анэдэлъхубзэрат. Техуэ удынхэм къыхэкIыу лъэпкъ гъащIэм мащIэ-мащIэурэ хэкIуэдыкI бзэм, хабзэм, адыгагъэм теухуащ Эргун и усыгъэр. АдыгэбзэкIэ тхэкIэ-еджэкIэ зригъэщIа нэужь, Бабыгур сыт щыгъуи зэрытхар адыгэбзэщ. Эргун и IэдакъэщIэкIхэр къызэрыгуэкIыу зэрыщымытым, гупсысэ куукIэ зэрыузэдам, зытепсэлъыхь Iуэхугъуэхэр дапщэщи мыхьэнэ яIэу зэрыщытым къыхэкIащ абы дунейм къытригъэхьа усэ 80-м щIигъур «Тырку усыгъэм и зэужь (антологие) иным» зэрихуар.
Бабыгум цIыхухэр къызыхуриджэ Iуэхугъуэхэр фIыуэ зэпилъыта гупысысэти, епцIыжакъым — 1992 гъэм Хэкум къегъэзэж. КъыщыкIуэжа махуэм щегъэжьауи ар лъэпкъ Iуэхухэм жыджэру хэтащ. Эргун псом нэхърэ и нэIэ нэхъ зытригъэтыр хамэщIым къикIыу Къэбэрдей-Балъкъэрым и еджапIэ нэхъыщхьэхэм щеджэну къэкIуа адыгэ щIалэгъуалэрт. Абыхэм я Iуэху зытетыр абы сыт щыгъуи зригъащIэрт, зыхуэныкъуэ щыIэмэ, защIигъакъуэрт. Хэкум нэс еджэну къыщыкIуакIэ абы къэнэн зэрыхуейм, лъапсэрэ Iуэхурэ щагъэпсу адэжьхэм ябгынэ щIыпIэм къуэпс зэрыщадзыжыпхъэм ехьэлIауэ куэдрэ епсэлъылIэрт. КъедаIуэу Бабыгум къаригъэлъэгъуа гъуэгум техьа щIалэгъуалэри мащIэкъым. Хэку гъащIэм хэсыхьыжыну езыгъажьэ ныбжьыщIэхэр хэкурысхэм нэIуасэ яхуищIу, зэгъусэу зы Iуэху зэдыхишэу Эргун абыхэм зыкъомкIэ гъуазэу яхэтащ.
АдыгэлIыр жылагъуэ лэжьакIуэ емышыжт. Къэбэрдей-Балъкъэрым хэку гъэзэжыным телажьэ и «Пэрыт» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и къызэгъэпэщакIуэхэм ар яхэтащ, илъэс зыбжанэкIи абы и Хасащхьэм щылэжьащ. Тыркум ит Адыгэ Хасэхэр зэзыгъэуIу Хасэм (KAFFED-м) и лIыкIуэу иужьрей илъэсхэм ар Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Хасащхьэм и ГъэзэщIакIуэ гупым хэтащ. И Iуэху еплъыкIэхэр дэнэ утыкуи щигъэIуу, ар пхигъэкIыным теухуауэ щапхъэхэр гъунэжу къихьу лъэпкъым и къэкIуэнум хуэнэхъуеиншэу, нэхъыфI зэрищIыным хуэпабгъэу къекIуэкIащ.
КъызыхэкIа лъэпкъым и хабзэр, и щэнхабзэр ихъумэу, хэкурысхэмрэ хэхэс-хэмрэ зэпыщIэным и лъэкIыр хилъхьэу дунейм тета ди къуэшым и гур адыгэм хуитхьэщIыкIауэ псэуащ, здэкIуэжа дунейр сыткIи фIы хуэхъуну дыхуолъаIуэ, къыщIэна и унагъуэм, и благъэхэмрэ Iыхьлыхэмрэ дахуогузавэ.
ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академие,
Дунейпсо Адыгэ Хасэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэ,
ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ Адыгэбзэ Хасэ
