ХьэлкIэ щабэу, акъылкIэ жану
— ГъэщIэгъуэнщ журналистикэм сызэрыхыхьар, — къыддогуашэ КъБР-м цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ, жылагъуэ дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министрым и къуэдзэ Хьэгуарэ Джамилэ. Сэ къэзухар КъБКъУ-м тхыдэмкIэ и къудамэращ. Сабийхэр цIыкIуу унэм сыщыщIэс зэманым «Кабардино-Балкарская правда» газетым дэлэжьэн щIэздзащ, стхыхэр къызэхъулIэу щыжаIэм, корреспонденту езгъэжьащ. ИлъэситхукIэ абы сыщыIауэ, сызэрытхэр ягу ирихьри, «Газета Юга»-м срагъэблэгъащ. Абы сыщыIэу къалэн къысщащIащ Къанокъуэ Арсен къэзгъуэту, Налшык дищIыхь мэжджытым теухуауэ къэзгъэпсэлъэн хуейуэ (а зэманым ар иджыри Москва щыпсэу хьэрычэтыщIэу арат).
Хьэгуарэ Джамилэ Къэзгъуэтащ, къызэпсэлъащ. Абы и ужькIэ лэжьыгъэ IуэхукIэ иджыри зэ сыхуэзэн хуей щыхъум, «къыздэлажьэ» жиIати, хьэуэ къыхэзгъэкIакъым. Куэд дэмыкIыу Къанокъуэ Арсен КъБР-м и Iэтащхьэу щыхахым, сэ пресс-секретарь IэнатIэр пщэрылъ къысщищIащ. ИкъукIэ лэжьыгъэ гугъущ, жэуаплыныгъэ зыпылъщ, ауэ и гугъуагъым хуэдиз гъэщIэгъуэнагъи хэлъщ абы. Илъэситхум щIигъукIэ а IэнатIэр есхьэкIауэ, КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм щыIэ ХъыбарегъащIэ-аналитикэ IуэхущIапIэм сагъакIуэри, абы илъэсым нэблагъэкIэ сыщылэжьащ. Мы зэманкIэ министрым и къуэдзэ IэнатIэр къысхуагъэфэщащи, солажьэ. Сыт хуэдэ лэжьыгъэ езмыхьэкIами къызэгугъуэкI, къыстехьэлъэ яхэтакъым. СфIэфIу солажьэ, си IэнатIэм гурэ псэкIэ сыбгъэдэтщ, Iэмал зэриIэкIэ, цIыхухэм сифI зэрезгъэкIыным, сазэрыдэIэпыкъуным сыхущIокъу.
— Уэ уи щапхъэмкIэ долъагъу жэуаплыныгъэ зыпылъ сыт хуэдэ IэнатIэри цIыхубзым зэрыхуэгъэкъаруунур.
— ЦIыхубзым хузехьэнущ унафэщI IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэр. Унагъуи ипщэ зэрыдэлъым къыхэкIкIэ, тIэкIу нэхъ гугъу хъунущ жумыIэмэ, цIыхухъухэм нэхърэ нэхъыфIу унафэщI къалэныр зыхузехьэнухэри диIэщ. ЦIыхубзым и хьэлкIэ жэуаплыныгъэшхуэ хэлъщ. И лэжьыгъэр и зэманым зэригъэзэщIэнум, и пщэ къыдэхуэ къалэнхэр нэхъыфIу зэрызэфIихынум яужь итщ. Си щхьэкIэ, махуэ къэс къалэн пыухыкIахэр зыхузогъэувыж, ахэр зэкIэлъыкIуэу къызотхыхри, махуэр и кIэм нэблэгъэху, Iэмал гуэр иIэххэмэ, зэрызэфIэзгъэкIынум иужь ситщ. КъызэмыхъулIахэр къыкIэлъыкIуэ махуэм фIэзгъэкIыркъым. Бзылъхугъэр нэхъ зэщIэкъуауэ, укъызэримыгъэщIэхъуным яужь иту, жэуаплыныгъэ зыхищIэу и IэнатIэм пэрытщ. ЩыцIыкIум щегъэжьауэ унагъуэ къалэнхэм зырыхуагъэхьэзырыр арагъэнущ абы лъабжьэ хуэхъур.
— ЦIыхухъуми цIыхубзми я зэхуэдэу сыт яхэлъын хуейуэ къэплъытэрэ?
— Псом нэхърэ нэхъапэу цIыхум хэлъын хуейм и гугъу пщIымэ — ар цIыху лъагъуныгъэщ. Аращ псоми я къежьапIэр, лъабжьэр. Уи хъуреягъыр фIыуэ плъагъумэ, мамырыгъэри зэгурыIуэри нэхъыбэ щыхъунущ мы дунейм. Мис а лъагъуныгъэр цIыхугухэм зэрыщымыпсэужырщ нобэ дызыгъэгузавэ Iуэхухэм къежьапIэ яхуэхъур. ГъащIэм цIыхухэм къахуигъэув къалэнхэм езы гъащIэр яримыгъэлъагъуж мэхъу. Гъэсэныгъэм лъагъуныгъэ щIымыгъумэ, псыхэкIуадэщ. Абы ехьэлIауэ цIыхубзхэм я пщэ къалэнышхуэ къыдохуэ. Дэ щIэблэр дгъэсэн, абыхэм щапхъэ дахуэхъун хуейщ. ЦIыхум нэхъ лъапIэныгъэу иIэр — цIыху лъагъуныгъэр къытщIэхъуэ щIэблэм яхэлъу къэдгъэтэджынырщ. Къэзанокъуэ Жэбагъы «зэманым декIур лIыфIщ» — зэрыжиIар ди цIыхубзхэм яхуэгъэзауэ къэзгъэсэбэпынут. Дуней зызыужьым къезэгъыу гъэсэныгъэри, хабзэри, динри зэгъусэу щIэблэм хэплъхьэн папщIэ ауэ къызэрымыкIуэу акъылышхуэ ухуейщ. СызыгъэгуфIэхэм ящыщщ ди цIыхубзхэм унагъуэ ри, сабий гъэсэнри, лэжьыгъэри зэрызэдахьын щIэ-ныгъэрэ зэфIэкIрэ зэра- Iэр.
— Дэ зэрытщIэмкIэ, уэ хъыджэбз тхьэIухудитI уиIэщ. Ахэр дэнэ нэса, сыт хуэдэ ехъулIэныгъэхэр яIэ?
— Хъыджэбз нэхъыжьыр КъБКъУ-м инджылызыбзэмкIэ къудамэм щоджэ, еплIанэ илъэсыр негъэс. НэхъыщIэр Санкт-Петербург Киномрэ телевиденэмкIэ и университетым и ещанэ курсым щIэсщ. ЕджапIэр къаухмэ, адэкIэ деплъынщ, зэкIэ пыухыкIауэ зыри схужыIэну къыщIэкIынкъым.
— ГъащIэм узригъэувэ щытыкIэм елъытауэ, гъуазэ пхуэхъуауэ псалъэ хэха уиIэ?
— Япэм «зэи укъимыкIуэт», — жысIэу щытащ, иджы ар цIыхухъухэм нэхъ хуэкIуэу къысщохъу. Сэ сыцIыху щабэу жаIэ, ар езым къызгурыIуэжу, зэран къыщысхуэхъуи къысхуихуащ, ауэ, итIани, а щабагъэр цIыхубзым хэмылъу къысхуегъэзэгъыркъым. ЦIыхубзыр хьэлкIэ щабэу, акъылкIэ жану, гукIэ къимыкIуэту щытын хуейуэ къызолъытэ, гъащIэм и «жьапщэхэм» зыщихъумэфын папщIэ.
— Сыт хуэдэ псалъэкIэ захуэбгъэзэнт Къэбэрдей-Балъкъэрым ис бзылъхугъэхэм.
— Сыхуейт ди цIыхубзхэм пщIэ нэхъыбэ яIэну. Хъарзынэщ цIыхубзхэм я махуэ хэха зэрыщыIэр, ауэ цIыхубзыр махуэ къэс апхуэдэ пщIэ, гулъытэ хуэныкъуэщ. Махуэшхуэхэм дызэрызэхуэгуапэм, дызэрызэхуэгумащIэм хуэдэу махуэ къэс дыщытамэ, гъащIэр нэхъ дахэ хъунут, шэч хэмылъу. Ди цIыхубзхэм я гъащIэр яхуэзыгъэдэхэн, яхуэзыгъэлъэпIэн къакъуэту я дунейр гъатхэ щIэращIэм хуэдэу ирахьэкIыну, фIыгъуэм я нэхъыщхьэр зэгурыIуэщи, дэтхэнэ унагъуэми зэгурыIуэрэ узыншагъэрэ илъыну си гуапэщ!
Епсэлъар Инэрокъуэ Данэщ.
