«Налмэс»-р Шапсыгъым къыщофэ
«Налмэс» ансамблыр адыгэ щэнхабзэм и фIыпIэу, Урысейм и къэфакIуэ гуп нэхъыфIхэм ящыщу къалъытэ илъэс пщIы бжыгъэ зыбжанэ хъуауэ. Абы и унафэщI Хьэжы Аслъэн и адэшхуэ Юсуфи, и адэ Мурадинрэ и анэ Марзиятри мы ансамблым къыщыфэу щытащ. Илъэситху ныбжьым иту утыку зыкъыщызыгъэлъагъуэу щIэзыдза Аслъэни и щхьэгъусэми ансамблым и академическэ школыр къаухащ. Нобэ ар ехъулIэныгъэфIхэр зиIэ, «Налмэс» ансамблым зезыгъэужьа хореографщ.
Тхыдэ дахэ зиIэ ансамблыр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэс 80 щрикъум ирихьэлIэу, гупым концерт программэ ин игъэхьэзыращ, цIэрыIуэ хъуа къафэхэри иджы щIэуэ ягъэувахэри хыхьэу.
Балетмейстер Хьэжы Аслъэн къафэмкIэ зэфIэкI зэриIэр къалъытэу, ар нэгъуэщI къэралхэми ирагъэблагъэ. Аслъэн Японием илъэс 11-кIэ щылэжьащ, Кубань къэзакъ хорым и унафэщIым иригъэблагъэри, илъэс зыбжанэкIэ абы хэту къэфащ. Ансамблым и программэм занщIэу хагъэхьащ абы игъэува «Удж» адыгэ къафэжьыр. Мы гъэм зи илъэс 80-р зыгъэлъапIэ, Моисеев Игорь и цIэр зезыхьэ цIыхубэ къафэхэмкIэ къэрал академическэ ансамблым и репертуарым хагъэхьащ Хьэжы Аслъэн игъэува, пхъэ вакъэм тету адыгэ цIыхубзхэм ягъэзащIэу щыта лъапэтет къафэжьыр. Абы иIэщ нэгъуэщI лэжьыгъэ гъэщIэгъуэнхэри.
«Налмэс» ансамблым и концертхэр щитащ Сочэ къалэм и ЩIымахуэ театрымрэ Лазаревск Лъэпкъ щэнхабзэхэмкIэ и центрымрэ. ЩIыналъэм исхэр а концертхэм куэд щIауэ пэплъэрти, цIыхушхуэ къызэхуэсащ. Къалэ унафэщIхэмрэ хьэрычэтыщIхэмрэ къазэрыдэIэпыкъуам и фIыгъэкIэ, ныбжькIи зыщыщ лъэпкъкIи зэщхьэщыкI цIыхухэм Iэмал яIащ адыгэ щэнхабзэм и курыхыу ялъытэ къафэ дахэхэм еплъыну. Концертым щIэсахэм я Iэгуауэм тепщIыхьмэ, гуп цIэрыIуэр псоми ягу дыхьащ, цIыхухэр иджыри абы топсэлъы-хьыж.
ЩIымахуэ театрым щекIуэкIа концертым къэкIуахэм я цIэкIэ артистхэм фIыщIэ хуащIащ къалэ администрацэм и Iэтащхьэм и япэ къуэдзэ КIэрмыт Мухьдин, Къалэ Зэхуэсым и унафэщI Филонов Виктор, район администрацэм и тхьэмадэм и япэ къуэдзэ Берды Руслан сымэ.
— Илъэс 80-м къриубыдэу «Налмэс» ансамблыр хамэ къэрал пщIы бжыгъэхэм щыIащ. Адыгэ щэнхабзэм къафэмрэ макъамэмрэ къадэкIуэу, гъэсэныгъэ мыхьэнэ иIэщ. Къэбгъэлъагъуэмэ, нэхъыжьым, бзылъхугъэм, сабийм пщIэ хуэщIыным, хьэгъуэлIыгъуэм ехьэлIа хабзэхэр къызэщIеубыдэ. ЩIэблэр хэку лъагъуныгъэм щIапIы-кIырт, щIым телэжьыхьырт, жэуаплыныгъэ зыхащIэу. Мейкъуапэ Iуащхьэ цIэрыIуэхэм къыщагъуэта, адыгэхэм я дыщэидэ, дыщэкI гъуазджэ хьэпшып телъыджэхэри щэнхабзэм щыщщ. Ар лIэщIыгъуэ зыбжанэм къыпхыкIауэ къалъытащ, — къыхигъэщащ Щэрмыт Мухьдин. — Сочэ къалэмрэ Кавказ Ищхъэрэмрэ ижь-ижьыж лъандэрэ щыпсэу лъэпкъхэм пщIэ хуащIу, 2014 гъэм и ЩIымахуэ Джэгухэр щекIуэкIа махуэхэм Урысей Федерацэм и Правительствэм и унафэкIэ, Крас-нодар крайм и администрацэм къызэригъэпэщащ «Адыгэ унэ» щэнхабзэ-егъэджэныгъэ Iуэхур. Абы щIэупщIэшхуэ иIащ зэхьэзэхуэм къэкIуахэр зэбгрыкIыжыху. Олимпиадэм и щэнхабзэ программэм жыджэру хэтащ «Налмэс» ансамблри.
Филонов Виктор къыхигъэщащ дамыгъэ лъапIэ-хэр, щIыхьыцIэхэр зыхуагъэфэща «Налмэс» ансамблым сочэдэсхэм гукъинэ-жу я нэгу зэрызрагъэужьар, адыгэ лъэпкъ щэнхабзэм хуэпэж къэфакIуэ гупым кIуэ пэтми зэрызиужьыр, ар цIыхубэм гуфIэгъуэкIэ, гуапагъэкIэ, гукъыдэжкIэ зэрыхуэупсэр зэрыуасэншэр.
— ДэркIэ Сочэ тхыдэ мыхьэнэшхуэ зиIэ къалэщ. Ди артистхэм зыхащIэ концертхэм кърихьэлIэ цIыхухэм я гур зэрыхагъахъуэр. Тенджыз ФIыцIэ Iуфэм щыдгъэлъэгъуар Мейкъуапэ щэкIуэгъуэм и кIэхэм щыттыну юбилей концертхэм зэрызыхуэдгъэхьэзырым и Iыхьэ мащIэщ. Сочэдэсхэр сыт щыгъуи къытпоплъэ икIи гуапэу къытIуощIэ, — жиIащ «Налмэс» ансамблым и унафэщI, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Бастэ Азмэт.
НЫБЭ Анзор.
