Дунейм и бгырыпх нэхъ лъапIэ дыдэр зезыхьэ
Мырзэкъан Азэмэт лъэпкъыр дызэрыгушхуэ спортсмен нэхъыфI дыдэхэм ящыщ зыщ. Ар IэпщэрызауэмкIэ Урысей Федерацэм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастерщ, плIэнейрэ дунейпсо чемпионщ, Дунейпсо кубокыр зыIэщIэлъщ, Европэм, Азием, ди къэралым куэдрэ щытекIуащ.
Илъэс зыбжанэ хъуауэ Мырзэкъан Азэмэт ехъулIэныгъэхэр щызыIэригъэхьэу спортым хэтщ. Нарт теплъэ зиIэ а щIалэм адыгэ лъэпкъыр дунейпсо зэхьэзэхуэ-хэм екIуу щегъэлъагъуэ икIи къигъэзэжа иужькIэ къызыхэкIахэм лъагэу яIэт. Дэтхэнэ зы спортсменри зыщIэхъуэпс Олимп лъагапIэми ар тыншу дэкIыфынут, Iэпщэрызауэр абы и программэм хагъэхьатэмэ.
Азэмэт и ехъулIэныгъэ инхэм хуашащ зыщымысхьыжу икIи емызэшыжу зэрызигъасэм, бэшэчагъ, къару, Iэзагъ ин зэрыбгъэдэлъым. Ар щIэблэм и щап- хъэ нэсщ.
1989 гъэм мэлыжьыхьым и 12-м Дыгулыбгъуей къуажэм къы-щалъхуащ иужькIэ дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа щIалэр. Абы и адэ Анзоррэ и анэ Радимэрэ я къуитIыр щIапIыкIащ адыгэ хабзэмрэ нэмысымрэ. Ахэр къэхъуащ гугъуехьыр зищIысыр ящIэу, щIэныгъэм хуэпабгъэу, спортым дихьэхыу. Iэпщэрызауэм тIуми ехъулIэныгъэ инхэр щызыIэрагъэхьащ икIи спортым и мастер щыхъуащ.
Зэкъуэшхэм я нэхъыщIэ Марат гъунапкъэхъумэ къулыкъур къыхихауэ дзэм къулыкъу щещIэ. Азэмэт армэ нэужьым хыхьащ къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ КъБР-м щыIэ министерствэм хыхьэ къалэн пыухыкIахэр зыгъэзащIэ гуп хэхам (СОБР). Аращ къыщицIыхуари Iэпщэрызауэм гъэсакIуэ щыхуэхъуа, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и тренер, иджы Бахъсэн къалэ округым и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэу лажьэ Мэмхэгъ Хьэчим. Абы занщIэу гу лъитащ Мырзэкъаным зэфIэкI лъагэ зэрыбгъэдэлъыр икIи жэщ-махуэ жимыIэу ар къызыкъуэха зэрыхъуным зэгъусэу телэжьащ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и Президент Къанокъуэ Арсен и щхьэхъумэхэм 2012 — 2015 гъэхэм зэрахэтым хуэдэурэ, Азэмэт къиухащ Урысей МВД-м и Краснодар университетыр. Абы иужькIэ ГРУ-м къулыкъу щищIащ.
Спортыр IэщIагъэ нэс хуэхъуащ 2011 гъэм. А илъэсым Налшык щекIуэкIа зэхьэзэхуэ иным япэ ды- дэу щызэуащ икIи апхуэдизу лъэщу ар къехъулIати, зэпеуэ лIэужьыгъуэ куэдым ирагъэблагъэу хуежьащ. Хьэлэмэтращи, абы лъандэрэ Мырзэкъаным и зы хьэрхуэрэгъуи къытекIуакъым.
2013 гъэр хуабжьу хуэугъурлащ Азэмэт. Япэ дыдэу ар дунейпсо чемпион хъуащ. Азиеми къыщыпэлъэщын къыкъуэкIакъым.
КъыкIэлъыкIуа илъэсым аргуэ-ру ЩIы хъурейм бжьыпэр щиубыдащ, Европэм и чемпионыгъэри дэщIыгъуу. АбыкIэ фIыщIэр куэдкIэ ябгъэдэлът и тренер зэкъуэшхэу Мамхэгъхэ Хьэчимрэ Iэдэмрэ.
А гъэ дыдэм Перум щекIуэкIа зэпеуэм Дунейпсо кубокыр щызыIэригъэхьащ. Абы кърихьэлIат къэрал пщыкIублым икIа спортсмен щитIым щIигъу. Дэтхэнэри зыщIэхъуэпсыр пашэныгъэрат. А зэхьэзэхуэм Мырзэкъаным зэIущIиплI щригъэкIуэкIати, япищым нокауткIэ ятекIуащ, иужьым 8:2-уэ ефIэкIащ Къэзахъстаным щыщ Азамиев Умзэт икIи саугъэт нэхъыщхьэр зыIэригъэхьащ.
2015 гъэм IэпщэрызауэмкIэ дуней псом абсолютнэ чемпион щыхъуащ. Мэзкуу и «Динамо» спорткомплексым щекIуэкIыну зэхьэзэхуэм хэтыну къызэхуэсат къэрали 8-м къикIа спортсмен нэхъ хьэлъэ дыдэхэр. Зэрихабзэу, и япэ хьэрхуэрэгъуищыр Азэмэт нокаутым игъэкIуащ. КIэух зэIущIэми а хабзэ дахэм къытекIакъым. Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къикIа Родригес Риккэ иныжь пэлъытэт икIи адыгэ щIалэм нэхъ- рэ килограмм пщыкIухкIэ нэхъ хьэлъэт. Абы щхьэкIэ къэмынэу Мырзэкъаным и удын лъэщхэм пасэ дыдэу лъэгум къыщагъэхутащ, адэкIэ мызэуэжыфын хуэдэу.
Iэпщэрызауэм щынэхъ лъэщхэр 2016 гъэм щагъэлъапIэрт Мэзкуу и «Sono Rooms» клубым. «Илъэсым и спортсмен нэхъыфI» унэтIыныгъэм Мырзэкъан Азэмэт «дыщэ Iэлъэр» къыщыхуагъэфэщащ. Ар хуабжьу пщIэ лъагэт. ЖыпIэну ирикъунщ нэхъапэм ар зратахэм дуней псом щыцIэрыIуэхэу Цзю Костя, Джонс Рой, Холлифилд Эвандер, Баффер Майкл сымэ зэрахэтар.
Хуабжьу зэхьэзэхуэ гъэщIэгъуэн нэгъабэ щекIуэкIащ Бахърейным. Абы и Манамэ къалэм щызэхэ- та дунейпсо чемпионатым и кIэух зэIущIэм Ливаным щыщ Фахретдин Мухьэмэд зыми шэч къатримыгъэхьэу нокаутым игъакIуэу щыхигъащIэри, абсолютнэ чемпион хъуащ. ТекIуэныгъэм и нэщэнэу адыгэ щIалэм къратащ дыщэ килограмми 6,3-рэ зыхэлъ бгырыпхрэ саугъэту доллар мини 100-рэ. Ахэр къыIэщIэзылъхьар Бахърейным и пащтыхьыкъуэ Сэлман ибн Хьэмад ибн Исэ аль Хьэлифщ.
Шэч хэмылъу, Мырзэкъан Азэмэт дуней псом хуабжьу щыцIэрыIуэщ. Ар утыку къыщрашэну щыщIохъуэпс щIыпIэ куэдым. АрщхьэкIэ къыхихар UFC-ращ икIи абы зэрыщызэуэнумкIэ зэгурыIуэныгъэм Iэ щIидзащ. Ар зи фIыгъэр США-м зэзауэ зэхэтымкIэ и академие нэхъыфIхэм ящыщ зы къызэзыгъэпэща икIи и тре- нер нэхъыщхьэ КIэщт Муратщ. Иджы а щIалэр Мырзэкъаным и менеджерщ, Нурмагомедов Хьэбиб Америкэм и Штат Зэгуэтхэм япэ тренеру щиIащ.
— Азэмэт и ехъулIэныгъэхэр и жыIэдаIуагъымрэ емызэшу зэрызигъасэмрэ къыхуахьащ. Къыщыхъуа щыIэкъым ар тренировкэм къыщыкIэрыхуа е къыщымыкIуа икIи жетIэ псори зыхелъхьэ. Тыншщ абы удэлэжьэну, — жеIэ и гъэсакIуэ Мамхэгъ Хьэчим.
Мырзэкъанри хуабжьу хуэарэзыщ и тренерым.
— Мамхэгъ Хьэчим си гъэсакIуэ къудейкъым, атIэ си ныбжьэгъуфIщ. Пасэу ди адэр дунейм ехыжати, ар къуэш нэхъыжь пэлъытэ тхуэхъуащ икIи спортым къищынэмыщIауэ, гъащIэм къыщытхуэщхьэпэну куэдым дыхуейущий. Нобэ сиIэ ехъулIэныгъэхэм сынэсын папщIэ абы зэманрэ къарууэ стригъэкIуэдар къэпщытэгъуейщ, — жеIэ Азэмэт.
Спортым и закъуэкъым ар зыхуэфIри. Азэмэт икIи унагъуэлI бэлыхьщ: илъэсиплI ипэкIэ щхьэгъусэ ищIа Залинэрэ абырэ пхъурэ къуэрэ зэдагъуэтауэ, зым Iэпыхур адрейм къищтэжу зэдопсэу.
Зэманыр сыт щыгъуи къемэщIэкIми, Мырзэкъан Азэмэт щыхущIыхьэ закъуэтIакъуэм и благъэ-Iыхьлыхэм, ныбжьэгъухэм ягъусэну, Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыпIэ телъыджэхэр шым тесу къызэхикIухьыну, ахэр гупсэхуу къиплъыхьыну хуабжьу фIэфIщ.
Си тхыгъэм кIэух хуэсщIыну сыхуейщ дунейпсо чемпион нэгъабэ щыхъуам дыщэ бгырып-хымрэ ахъшэ саугъэтымрэ къыIэщIэзылъхьа Бахърейным и пащтыхьыкъуэ Сэлман ибн Хьэмад ибн Исэ аль Хьэлиф и псалъэ- хэр: «НасыпыфIэщ спортым и лъагапIэ нэхъ ин дыдэхэр къэзыгъэIурыщIэф Мырзэкъан Азэмэт хуэдэхэр къызыщIэхъуэ лъэпкъыр».
Бейтыгъуэн Iэуес,
ДунейпсоАрткомитетым и вице-президент, академик.
