«Шэрджэсыбзэр – пасэрей алыджхэмрэ урымхэмрэ я дунейм»
Дунейм тет лъэпкъхэм яхэтщ нэхъ пасэу къызэфIэуваи къэхъуагъащIи. Нэхъ пасэрей дыдэхэм хабжэ адыгэ лъэпкъым и тхыдэр гъэщIэгъуэн зыщI щхьэусыгъуэхэм язщ адыгэбзэм пасэу щыIа бзэжьхэм пыщIэныгъэ яхуиIэу къызэралъытэр.
Мы Iуэхум дытепсэлъыхьыну щхьэусыгъуэ къыдэзытар иджыблагъэ Мэртокъуэ Родион и IэдакъэщIэкIыу дунейм къытехьа «Шэрджэсыбзэр — пасэрей алыджхэмрэ урымхэмрэ я дунейм» («Черкесский язык в античном мире») тхылъращ.
Тхылъыр щIэми, пасэрей бзэжьхьэм адыгэбзэкIэ къеджэн, е, нэгъуэщIу жыпIэмэ, а бзэхэм къарыкI мыхьэнэр адыгэбзэм техуэу къэлъытэн Iуэхур щIэкъым. Абыхэм я щапхъэщ, псалъэм папщIэ, хьэтыбзэкIэ щыIэ тхыгъэхэм адыгэ-абхъаз бзэ къудамэхэр я лъабжьэу дуней псом щыцIэрыIуэ щIэныгъэлIхэм къызэралъытэр.
Мэртокъуэм и тхылъыр зытетыр а гъуэгу дыдэращ, ауэ мыр зэлэжьыр этрускхэм я бзэрщ. А щIэныгъэ къудамэм — этрускхэм я тхыгъэхэм къэбэрдей адыгэбзэкIэ къеджэным — теухуауэ щытащ бзэ щIэныгъэлIхэу Абазэ Албэчрэ Никитинэ Натальерэ я Iэдакъэ къыщIэкIа «Этрускхэм я динымрэ IуэрыIуатэмрэ япкъ иткIэ адыгэхэм я тхыдэр» («О происхождении адыгов через призму религии и мифологии этрусков») лэжьыгъэри. Дызытепсэлъыхь тхылъыр абы пэджэжу къэплъытэ хъунущ. Мэртокъуэри зэлIалIэр этрускхэм я тхыгъэхэм къикIыр къэбэрдей адыгэбзэм игъэзэгъэн Iуэхуращ. Iуэхум зэрыхэдмыщIыкIым къыхэкIыу, дыщыуэнкIи мэхъу, ауэ щIэныгъэ и лIэныкъуэкIэ лэжьыгъэм хуэпщI хъун дзыхьым и инагъыр тщIэркъым, сыту жыпIэмэ, ар щIэныгъэлI гуэрым е щIэныгъэ IуэхущIапIэ гуэрым къабыл зэрищIам и нэщэнэ къыщыхьакъым тхылъым. Езыр-езыру зэхилъхьэжа Iэлыфбейм ипкъ иткIэ, тхылъыр зи IэдакъэщIэкIым щапхъэ гуэрхэр этрускыбзэкIэ къехьри, абыхэм къикIыр адыгэбзэкIэ къыджеIэ. Псалъэм папщIэ, 98-нэ напэкIуэцIым «ПIалъу хьарщ никуат фи лIыдам» псалъэухар къыщехьри, «ЛIыдар» псалъэм къикIыр зэпкърех: «ЛIыдар — мужское «да» — «ЛIым и «да» (урысыбзэкIэ «хъунщ»). ТхакIуэм иубла Iуэхур IэщIэдудыну дыхуейкъым, ауэ мыпхуэдэ тхылъхэр урысыбзэкIэ дунейм къытехьэн и пэкIэ Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI гуэр хэплъапхъэт, тхылъеджэхэр мыбэлэрыгъын хуэдэу. Дауи, абы къикIыркъым этрускхэмрэ адыгэхэмрэ яIэ зэпыщIэныгъэхэм елэжьын хуэмейуэ.
ХЬЭПЦIЭ Дисанэ.
