Дэтхэнэри дыхуэныкъуэщ
Ди планетэм тет къэралхэм я нэхъыбэм зы илъэс къэмынэу накъыгъэм и 12-м «ЦIыхухэм экологие щIэныгъэ егъэгъуэтыным и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэхэр щрагъэкIуэкI. Абы теухуа унафэр къыщащтауэ щытар ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зэIущIэу Бразилием и къалащхьэ Рио-де-Жанейрэ 1992 гъэм щызэхашарщ.
Тхыдэм къызэрыхэщыжымкIэ, ЩIы Хъурейм щыпсэухэм «экологие» псалъэр къагъэсэбэпын щыщIадзар 1866 гъэм иужькIэщ. Абы лъандэрэ зэман куэд дэкIами, ди планетэм, зэрыщыту къэтщтэнщи, щытыкIэр щекIакIуэ зэпытщ. Ар, ди жагъуэ зэрыхъунщи, псом ди дежкIи нэрылъагъущ.
Ауэ щыхъукIи, щIыуэпсым и щытыкIэм IупщIу щыгъуазэ дахуэзыщI, къыщыхъу-къыщыщIэхэр къыдгурызыгъаIуэ, абыхэм къарикIуэнкIэ хъунум дезыгъэгупсыс щIэныгъэ цIыхухэм ябгъэдэлъхьэным мыхьэнэ ин зэриIэри шэч къызытумыхьэнщ.
Мы Iуэхум и къызэгъэпэщакIуэхэм къызэралъытэмкIи, зи гугъу тщIы дерсхэм хуэдэхэм цIыхухэр щIэгъэдэIуныр ЩIы Хъурейр шынагъуэншэу къызэтегъэнэным хуэгъэзауэ кърахьэжьа Iуэху нэхъ пажэхэм ящыщ зыщ.
Экологие щIэныгъэхэм я махуэр ди къэралым гъэлъэпIэн щыщIадзар 1996 гъэм иужькIэщ. А илъэсым къыщегъэжьауэ, накъыгъэм и 12-м дэнэкIи щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм, курыт школхэм, сабий садхэм, тхылъ хъумапIэхэм, щIэныгъэ институтхэм щытопсэлъыхь ды-къэзыухъуреихь дунейр, щIыуэпсыр хъумэн зэры- хуейм теухуа щIэныгъэм дэтхэнэ зыри, сабийхэри балигъхэри, дызэрыхуэныкъуэм.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
