Къэралым и гуп къыхэхам щыджэгуну щIэхъуэпс адыгэ щIалэ
 Тулэ и «Арсенал»-м хэту Урысей Федерацэм футболымкIэ и премьер-лигэм щыджэгу гъуащхьэхъумэныкъуэ Мырзэ Резуан иджыпсту къэралым щынэхъыфI дыдэхэм ящыщ зыуэ къалъытэ. Нэгъабэ екIуэкIа зэхьэзэхуэм и финалым топ щыдэзыгъэкIыу Ленинград областым и «Тосно» командэм Урысейм и Кубокыр къыхуэзыхьар аращ. Красноярск и «Енисей»-м и гъуэр иджыблагъэ абы апхуэдизу дахэу хигъэщIати, премьер-лигэм и етIощIанэ джэгугъуэм щынэхъ телъыджэу ар къалъытащ.
Дауи, а псоми адыгэ щIалэм гулъытэ хэха топджэгум дихьэххэмрэ IэщIагъэлIхэмрэ къахурегъэщI. Абы и щыхьэтщ Sportbox.ru интернет-сайт цIэрыIуэм Мырзэ Резуан псалъэмакъ зыубгъуа иджыблагъэ зэрыдригъэкIуэкIар. Нобэ фи пащхьэ идолъхьэ нэхъ хьэлэмэту къытщыхъуа упщIэхэмрэ жэуапхэмрэ.
- Зэи къэмыхъуауэ, мыгувэу ехъулIэныгъэ гъуэзэджэ уиIэфынущ – илъэситIкIэ зэкIэлъхьэужьу Урысейм и Кубокыр къэпхьыфынущ, ауэ командэ зэмылIэужьыгъуэхэм уахэту.
- Ар Iейтэкъым. Абы папщIэ лъэбакъуитI тчыжын хуейуэ аращ. Зи гугъу пщIы ехъулIэныгъэм теухуа гупсысэхэм сыщатхьэкъунур финалым дынэсмэщ. ЗэкIэ сызыхущIэкъур зэIущIэ къэс дыщытекIуэныращ.
- Финал ныкъуэм къыщыфпэщIэува Екатеринбург и «Урал»-мрэ фэрэ фынэхъ лъэрымыхьу куэдым къалъытэ, адрей лъэныкъуэмкIэ щызэныкъуэкъу Мэзкуу и «Локомотив»-мрэ «Ростов»-мрэ нэхърэ икIи а тIум язырауэ хуагъэфащэ Кубокыр зыIэрыхьэнур.
- А Iуэху еплъыкIэмкIэ хуабжьу сыарэзыкъым. Къапщтэмэ, финал ныкъуэм нэсын папщIэ «Урал»-р Мэзкуу и «Спартак»-м ефIэкIащ, дэри премьер-лигэм и командэ зыбжанэ едгъэкIуэтэкIащ. Нэрылъагъущ гъуэгуанэ гугъу къызэрызэднэкIар.
- Урысей Федерацэм футболымкIэ и премьер-лигэм иджыпсту щекIуэкI зэхьэзэхуэм тхуэнейрэ укъыщыхэжаныкIащ. Красноярск и «Енисей»-м худэбгъэкIар иджыри къэс къохъулIахэм ящыщу уи топ нэхъ дахэ дыдэу къэплъытэрэ?
- СщIэжхэм ящыщу арагъэнщ. Пэж дыдэу, «Енисей»-м худэзгъэкIа топыр дахэ хъуащ.
- Абы иужькIэ, уи футболкэр пIэтри, къыщIэбгъэщащ Новэ Зеландием къыщыхъуа щIэпхъаджагъэм хэкIуэдахэм уазэрыхуэщыгъуэр зытетха майкэр. Ар пасэу бгъэхьэзыра Iуэхугъуэт?
- Новэ Зеландием и мэжджытхэм ящыщ зым екIуэлIахэр гущIэгъуншэу зэрызэтраукIар хуабжьу зыхэсщIащ. ЩIэпхъаджагъэ щалэжьым и деж си гур хощI. Мурад сщIащ топ дэзгъэкIмэ, лей зытехьахэм сакъызэрыщхьэщыжыр зыгуэркIэ къэзгъэлъэгъуэну. Арати, зи гугъу пщIа Iэмалыр къэзгупсысащ.
- Нэхъапэми уэ бгъэлъэгъуауэ щытащ анэхэм уазэрыхуэгумащIэр, узэрыадыгэр къызытещ майкэхэр. Дэнэ къыщежьар а хабзэр?
- Анэхэм ятеухуа тхыгъэр зытет майкэхэр псоми ящыгъащ. Сызэрыадыгэр къызытещыр куэд щIауэ зэIущIэ къэс щызотIагъэ. Уеблэмэ «Спартак-Налшыкым» и щIалэгъуалэ гупым сыщыхэтми зесхьащ. ФщIэжми сщIэркъым, налшыкдэсхэр премьер-лигэм щыхэта илъэсхэм ди футболкэхэм адыгэ ныпыр тетащ икIи абы дригушхуэрт. Ди лъэпкъым щыгъупщакъым икIи фIыуэ елъагъу и тхыдэмрэ дамыгъэхэмрэ. Къапщтэмэ, зы Iуэхугъуэшхуи ди лъахэм щекIуэкIыркъым шабзищыр щызэблэдза адыгэ нып удзыфэр къащхьэщымыту. Автомашинэ куэдхэри абыкIэ ягъэщIэращIэ. Аращи, иригушхуэу ди лъэпкъ ныпыр зыгъэлъагъуэр си закъуэкъым. Сропагэ адыгэм сыкъызэрыхэкIам папщIэ.
- Сыт-тIэ адыгэ ныпымрэ «Cherkes» псалъэ зытетха футболкэмрэ утыку къыщIумыхьар Урысей Федерацэм и Кубокыр къахьыным теухуа зэпеуэм и нэгъабэрей финалым топ щыдэбгъэкIыхукIэ?
- Апхуэдэ зэхьэзэхуэ инхэм я финалхэм топ щыдэзгъэкIыну махуэ къэс Iэмал зэрыщызимыIаращ.
- Уэ «Ростов»-м илъэсищкIэ ухэтыну нэгъабэ Iэ тебдзащ. АрщхьэкIэ абы лъандэрэ бэджэнду Тулэ ущыIэщ. Къыптехьэлъэркъэ?
- «Ростов»-м сыщыхыхьэм си гугъакъым нэгъуэщI командэхэм щхьэкIэ сыджэгуну. Къалэр хуабжьу сигу ирихьат, стадионми цIыхур изу къекIуалIэ зэпыттт. АрщхьэкIэ псори дэракъым зэлъытар. Зэман кIыхькIэ ростовдэсхэм сахэтыну Iэ щIытездзар сыт щыгъуи сагъэджэгуну сыщыгугъырти аращ. ДжэгупIэ губгъуэм укърамыгъэхьэмэ, мыхьэнэ иIэкъым илъэс дапщэкIэ зэгурыIуэныгъэ зэпщIылIами. Сыкъыщыхута Тулэ и «Арсенал»-м гуп хъарзынэ сыщыхэхуащ, си зэфIэкIхэр къыщызгъэлъэгъуэнуи Iэмал гъуэзэджэ щызгъуэтащ. Аращи, зым щхьэкIи сыхущIегъуэжакъым. Къэралым и чемпионатымрэ Кубокымрэ ехьэлIа зэхьэзэхуэхэм иджыпсту я гуащIэгъуэщ. АдэкIэ си Iуэху зэрыхъунум, мазэ зытIу дэкIмэ, дегупсысынщ.
- Бэджэндым ущыIэну гугъукъэ?
- Уи Iуэхур фIыуэ дэкIмэ, сыт щыгъуи уагъэджэгумэ - гугъукъым.
- «Арсенал»-м ущыхыхьам ар ипэкIэ пча лъэбакъуэу жыпIащ. КъыкIэлъыкIуэнур щыпчынур дапщэщ?
- Иджыпсту нэхъыщхьэр хъарзынэу зэхьэзэхуэхэр къетхьэлIэнырщ. Абыхэм яужькIэ гъуджэм сыбгъэдэтIысхьэнщ, сызэчэнджэщыжынщи, тезухуэнщ адэкIэ счыну лъэбакъуэр сыт хуэдэми.
- Тулэ и «Арсенал»-м ныбжьэгъу куэд ущиIэ?
- ЖысIэфынущ си ныбжьэгъу нэхъыфI дыдэхэм ящыщ зыр абы зэрыщыджэгур. Ар илъэсипщIым щIигъуауэ сцIыху Бырхьэм Къантемырщ. Абы и фIыгъэщ Тулэ сыкъызэрыкIуари. Къантемыр дызыхэт гупыр зыгъэгуп цIыху телъыджэщ. Езыр нэхъапэм къыхыхьати, сэри сыкъытригъэхьащ. Си ныбжьэгъуфIхэщ абхъаз щIалэ Хьэгъуш Анрирэ куржы футболист Григалавэ Гиерэ. Зэрыщыту къапщтэмэ, «Арсенал»-р дыгуп зэкъуэтщ.
- КъызэрызгурыIуамкIэ, Кавказым икIахэр фызэрыIыгъщ.
- Абы теухуауэ, къыддэгушыIуэурэ «кавказ бандэкIэ» е «кавказ мафиекIэ» къыщыдэджэ щыIэщ. ИпэжыпIэкIэ жыпIэмэ, Тулэ и «Арсенал»-м щIалэ хъарзынэхэр щызэхуашэсащ икIи гуп щхьэхуэхэр щыIэкъым. Уеблэмэ, хамэ къэралхэм щыщхэми загъэхамэркъым. Псори узэкъуэтмэщ, текIуэныгъэхэр къыщыпхуэхьынур.
- Интервью къыщыпIаххэм и деж щIэх-щIэхыурэ къыхыбогъэщ Урысей Федерацэм и командэ къыхэхам урагъэблэгъэну узэрыщIэхъуэпсыр. Уэ ущыджэгу щIыпIэм зыкъыщызыгъэлъагъуэ Испанием и «Валенсия»-м и гъуащхьэхъумэныкъуэ Черышев Денис ебгъэкIуэтэкIыфыну уи зэфIэкIым укъигъэгугъэрэ?
- Европэм и чемпионатым и кIэух зэпеуэм кIуэнухэр къыщыхах зэIущIэу иджыблагъэ Къэзахъстаным и командэ къыхэхам драгъэкIуэкIа джэгугъуэм пэж дыдэу Черышевыр щылъэщащ. Апхуэдэр лъэныкъуэ ебгъэзу и пIэм уиувэну тыншкъым, ауэ… Черышевым уеныкъуэкъуфын папщIэ, абыи хуэдэу, гуп къыхэхам ураджэн хуейщ. Апхуэдэу къэхъумэ, уи упщIэми жэуап естынщ. Пэж дыдэу, сэ хуабжьу сыщIохъуэпс ди къэралым и командэ къыхэхам срагъэблэгъэну.
- Языныкъуэ футболистхэм псэущхьэ зэмылIэужьыгъуэхэр фIыуэ ялъагъу икIи я унэм щаIыгъ. Уэ сыт удэзыхьэхыр?
- Сэ си унагъуэмкIэ срокъу. Топджэгум къыдэхуэ зэманыр си пхъум тызогъэкIуадэ икIи абы дэрэжэгъуэ ин къызет. Хьэи джэдуи селIэлIэну Iэмал сиIэкъым. Унагъуэр иджыблагъэ Тулэ къэсшащ. Хъыджэбз цIыкIур мазитху хъууэ аращи, сфIэщIэщыгъуэщ, уеблэмэ жэщым сэ си закъуэу згъэгъуэлъыжыну сыхущIокъу. Сыщыпэмылъэщым и деж, щхьэгъусэр дэIэпыкъуэгъу сощI. Пэжыр жыпIэмэ, сабийр жеину бгъэгъуэлъыжыну куэдкIэ нэхъ гугъущ, топ уджэгун нэхърэ. Абы щыгъуэми, тренировкэ нэужьым сешауэ сыкъыщIыхьэжамэ, а цIыкIум и нэгум сызэриплъэу псори сщогъупщэж.
- Футболым къищынэмыщIауэ, сыт удэзыхьэхыр?
- Муслъымэн динымрэ си унагъуэмрэ псом япэ изогъэщ. Ислъамым сыщыхуэкIуам къызгурыIуащ ар футболым нэхърэ куэдкIэ зэрынэхъ лъагэр. Абы ехьэлIа тхылъхэм сыкъоджэ, си щIэныгъэм хызогъахъуэ. Махуэ къэс нэмэз уахътихур сощI. НэщIри блэзгъэкIыркъым икIи топ сыджэгунымкIэ ар зэи зэран къысхуэхъуркъым. Диным къысхуигъэув псори зэрызгъэзэщIэным яужь ситщ, зыри блэзмыгъэкIыу.
- Зэгуэрым мэл фIэбгъэжа?
- Хьэуэ. Уеблэмэ фIагъэжуи слъэгъуакъым, слъагъунуи сыщIэхъуэпсыркъым.
- Куржым и командэ къыхэхар иджыблагъэ Шотландием щыдэджэгум, хьэщIэхэм я футболистхэм ящыщ зы, и хьэрхуэрэгъум жьэхэуэри, къэмахащ. Абы Ананидзе Жано бгъэдэлъадэри, къурмакъейм ирилъафэ бзэгур кърихыжащ икIи а щIалэр ажалым къригъэлащ. ДжэгупIэ губгъуэм уэри апхуэдэ ущрихьэлIа?
- СыщрихьэлIащ. Жано лIыгъэ хэлъу къыщIэкIащ, апхуэдэ зыхузэфIэкIынур куэд хъуркъым. КIыхьу сытепсэлъыхьыну сыхуейкъым, ауэ сэри апхуэдэ Iуэху сыхэхуауэ щытащ. Ауэ ар къыщыхъуар тренировкэращ.
- Ажал плъэгъуа?
- Грознэ сыкъикIыжу Владикавказ сыкIуэу зэгуэрым срихьэлIащ автомашинэ псынщIэр хьэлъэзешэм зэрыжьэхэуар. Рулыр зыIыгъам мафIэр къыщIэнэри, дыпэмылъэщу, зэуэзэпсэу исащ. Ар апхуэдизкIэ си гум хыхьати, къысхуэна гъуэгуанэр хуэм дыдэу фIэкIа скIужыфакъым. Хуабжьу гугъут абы иужькIэ рулыр пIыгъыну.
- Фадэ узэремыфэр гурыIуэгъуэщ. Абы и фIагъым уеплъыну зыми къыпхуигъэлъэгъуакъэ?
- Сабиигъуэм, школым дыщыщIэсым зыгуэрхэр щыIащ. Ауэ абы щыгъуэми быдэу сигу ислъхьат фадэ семыфэну. Диным сыхуэкIуа иужькIэ, апхуэдэ Iуэхугъуэхэр езыр-езыру пыхуащ. Балигъ сыхъуа иужькIэ, фадэ сефэну зыми къысхуигъэлъэгъуакъым.
- Нэгъабэ узыхэта Ленинград областым и «Тосно»-р Урысейм и Кубокыр къихьа иужькIэ зэхуащIыжащ. Абы къытена ахъшэ щIыхуэр къыватыжа?
- Хьэуэ. Сэ зыщIыпIи сыщытхьэусыхакъым, ауэ сощIэ щIалэхэр суд пащхьэм зэрихьар. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, зыри зэкIэ къикIакъым.
ГурыIуэгъуэщ къэдлэжьа ахъшэр зэрытфIашхар. Ар мащIэтэкъым икIи куэдрэ дызыхуей дгъуэту дыкъигъэпсэуфынут.
Урысей Федерацэм футболымкIэ и Кубокыр къэхьыным теухуауэ 2018 - 2019 гъэхэм екIуэкI зэхьэзэхуэм и финал ныкъуэм и япэ зэIущIэм ипкъ иткIэ Мырзэ Резуан зыхэт «Арсенал»-р бэрэжьей кIуам, мэлыжьыхьым и 3-м, Екатеринбург къалэм щыдэджэгуащ щIыпIэ «Урал»-м. Ар 1:0-у хэгъэрейхэр текIуауэ иухащ. ЕтIуанэ зэIущIэр мазэрэ ныкъуэрэ дэкIмэ Тулэ щекIуэкIынущ икIи абы наIуэ ищIынущ финалым щыджэгу- нур хэтми. Дыхуейт стадионым кърихьэлIа цIыху минипщIхэмрэ телевизореплъ мелуанхэмрэ я нэгум щIэкIыу Мырзэ Резуан мы гъэми къэралым и кубокыр зыIэригъэхьэу адыгэ ныпыр игъэхуарзэу джэгупIэ губгъуэр къызэхижыхьыну.
Зыгъэхьэзырар Жыласэ Заурбэчщ.
