Мы махуэхэм
Гъатхэпэм и 3, щэбэт
ТхакIуэм и дунейпсо махуэщ
ЩIыуэпс къабзэм и дунейпсо махуэщ
Куржым щагъэлъапIэ анэм и махуэр
Къыргъызым и къэрал ныпым и махуэщ
Болгарием и лъэпкъ гуфIэгъуэщ — уэсмэнхэм я пщылIыгъэм къыщыщIэкIа, езыхэм я къэралыгъуэр щызэрагъэпэщыжа махуэщ. 1396 гъэм къыщыщIэдзауэ 1878 гъэ пщIондэ Болгариер Уэсмэн империем хыхьэу щытащ.
Японием щагъэлъапIэ хъыджэбз цIыкIухэм я махуэр
1613 гъэм Романов Михаил Фёдор и къуэр Урысейм и пащтыхьу щыхахащ цIыхубэ лIыкIуэхэм я зэхуэс нэхъыщхьэм.
1861 гъэм Урысейм и император Александр ЕтIуанэм Iэ щIидзащ цIыхухэр ягъэпщылIу мыдэным теухуа, хуит къэхъуж мэкъумэшыщIэхэм я Iуэхур зэрыхъунур щыубзыхуа унафэм.
1863 гъэм США-м ЩIэныгъэхэмкIэ и лъэпкъ академиер къызэрагъэпэщащ.
1920 гъэм Москва Печатым и унэ къыщызэIуахащ. Иджыпсту ар Журналистым и Унэ нэхъыщхьэрщ.
1923 гъэм Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къыщыдэкIащ «Time» журналым и япэ номерыр.
1931 гъэм США-м и Конгрессым къэралым и лъэпкъ гимныр къищтащ.
1991 гъэм Латвиемрэ Эстониемрэ референдум щекIуэкIащ СССР-м къыхэкIыным теухуауэ. Латвием щыпсэухэм я процент 75-м нэблагъэр, Эстонием исхэм я процент 78-м щIигъур и телъхьэ хъуат я къэралхэр щхьэхуэ хъуным.
Шотландием щыщ щIэныгъэлI, къэхутакIуэ, телефоныр къэзыгупсыса, США-м телекоммуникацэ IэнатIэм зыщиужьыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Белл Грейам Александр къызэралъхурэ илъэси 171-рэ ирокъу.
Совет тхакIуэ, усакIуэ, драматург Олешэ Юрий къызэралъхурэ илъэси 119-рэ ирокъу.
Философие щIэныгъэхэм я доктор, Адыгэ Республикэм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Адыгейм и къэрал педагогикэ институтым и ректору щыта ЕкIыкъуэ Александр къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ къэрал, политикэ лэжьакIуэ, щIэныгъэлI Къардэн Зэмахъшэрий къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Марковэ Риммэ къызэралъхурэ илъэс 93-рэ ирокъу.
Адыгэ усакIуэ, драматург Мысачэ Пётр къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
Кинорежиссёр, тхакIуэ, композитор, продюсер, ЩIДАА-м и академик Къандур Мухьэдин и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Совет актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Мартынюк Георгий къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Молей Алихъан и ныбжьыр илъэс 66-рэ ирокъу.
Урысей жылагъуэ лэжьакIуэ, политик, «Новое литературное обозрение» тхылъ тедзапIэр къызэзыгъэпэща икIи абы и редактор нэхъыщхьэ, УФ-м и Къэрал саугъэтыр зрата Прохоровэ Иринэ и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 4 — 5, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.
Гъатхэпэм и 4, тхьэмахуэ
Сабийхэм яхуэлажьэ телевиденэмрэ радиомрэ я дунейпсо махуэщ
Белоруссием и милицэм и махуэщ
Франджым щагъэлъапIэ анэшхуэм и махуэр
Китайм щагъэлъапIэ жыг хэсэным и махуэр
1726 гъэм Урысейм щыяпэу Петербург гимназие къыщызэIуахащ. Ар ЩIэныгъэхэмкIэ академием егъэщIылIат.
1756 гъэм Сенатым и унафэкIэ Москва къэрал университетым типографие къыщызэIуахащ. Иджыпсту ар Ломоносовым и цIэр зезыхьэ МКъУ-м и тхылъ тедзапIэщ.
1818 гъэм Москва къыщызэIуахащ Минин Кузьмарэ Пожарский Дмитрийрэ я фэеплъ.
1877 гъэм США-м щыщ Берлинер Эмиль микрофоныр къигупсысащ.
1846 гъэм «Кавказ» газетым къытридзащ Къаз-Джэрий и «Зи щIыхьыр ин къэрал тетым и деж» письмор.
1918 гъэм Тэрч ЦIыхубэ Республикэр къэунэхуащ.
1921 гъэм Абхъазым Совет властыр щагъэуващ икIи Абхъаз республикэ къызэрагъэпэщащ.
1955 гъэм Японием и «Sony» фирмэм жыпкIэ къепхьэкI хъу радиохэр къыщIигъэкIыу щIидзащ.
1986 гъэм СССР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм унафэ къыдигъэкIащ «1941 — 1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм и Музей нэхъыщхьэ къызэгъэпэщыным теухуауэ». Ар Iэтауэ къызэIуахащ 1995 гъэм накъыгъэм и 9-м — ТекIуэныгъэ Иныр илъэс 50 щрикъу махуэм.
2012 гъэм Путин Владимир Урысейм и Президенту хахыжащ, Iэ зыIэтахэм я процент 63,6-рэ и телъхьэ хъури. Абы и пэкIи а къулыкъум Путиныр пIалъитIкIэ пэрытат.
Италием щыщ композитор, дирижёр, скрипкэм хуэIэзэ Вивальди Антонио къызэралъхурэ илъэс 340-рэ ирокъу.
Франджы композитор цIэрыIуэ Мориа Поль къызэралъхурэ илъэс 93-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат, ЗыплъыхьакIуэ къэзыкIухьхэм я урысей зэгухьэныгъэм и президенту щыта, СССР-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща Сенкевич Юрий къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, РСФСР-м и цIыхубэ артисткэ Лужинэ Ларисэ и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор КIуэкIуэ Тэлэдин и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.
Дирижёр, СССР-м и цIыхубэ артист, Москва и филармонием и Академическэ симфоние оркестрым и унафэщI Симонов Юрий и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Щоджэн Вячеслав и ныбжьыр илъэс 76-рэ ирокъу.
Радиожурналист Хьэмту Къадир и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Жылагъуэ лэжьакIуэ, публицист, ЩIДАА-м и член-корреспондент, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Котляровэ Марие къыщалъхуа махуэщ.
КъэфакIуэ, уэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Моисеев Борис и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист, Къэбэрдей-Балъкъэрым экстремизмэмрэ щIалэгъуалэ политикэмрэ пыщIа лэжьыгъэхэр щIыпIэхэм щызэгъэуIунымкIэ и министр Къуэшырокъуэ Залым и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
Урысей футболист, гъуащхьэтет, УФ-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Малафеев Вячеслав и ныбжьыр илъэс 39-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 5 — 8, жэщым градуси 2 — 3 щыхъунущ.
Гъатхэпэм и 5, блыщхьэ
Къыргъызстаным и хеящIэ IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
Азербайджан Республикэм щагъэлъапIэ физкультурэмрэ спортымрэ я махуэр
1711 гъэм Пётр Езанэм и унафэкIэ Сенатыр — хабзэубзыху, къэрал Iуэхухэр зэкIэлъызыгъакIуэ орган нэхъыщхьэр — къызэрагъэпэщауэ щытащ.
1953 гъэм Сталин (Джугашвили) Иосиф дунейм ехыжащ.
1970 гъэм Ядернэ Iэщэм земыгъэубгъуным теухуа зэгурыIуэныгъэм къару игъуэтащ. А зэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ дунейм и къэрал щхьэхуит псоми, Израилым, Индием, Пакистанымрэ КНДР-мрэ нэмыщI.
Адыгэхэм куэдрэ ятетхыхьа тхыдэдж, жылагъуэ лэжьакIуэ Фелицын Евгений къызэралъхурэ илъэси 170-рэ ирокъу.
КъШР-м и къэрал лэжьакIуэ, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и депутату щыта, Къэрэшей-Шэрджэс автоном округым и Адыгэ-Хьэблэ щIыналъэм и унафэщIу лэжьа Къардэн Iэдэм къызэралъхурэ илъэси 107-рэ ирокъу.
Футболисту щыта, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Маслаченкэ Владимир къызэралъхурэ илъэс 82-рэ ирокъу.
Полковник, жылагъуэ лэжьакIуэ, Израилым щыIэ Рихьэние къуажэм и Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу щыта Гъыш Самир и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, ЩIДАА-м и акаде- мик Бэвыжь Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 — 8, жэщым градуси 3 щыхъунущ.
