Ислъамым и нур
Уаз
Гуэныхьышхуэ зыпылъ Iуэхугъуэщ лIар щIыкIейуэ бгъеиныр
Гумрэ псэмрэ къатехьэлъэ гуауэшхуэщ фIыуэ плъагъу уи Iыхьлы, гъунэгъу, ныбжьэгъу игъащIэ псокIэ пфIэкIуэдыныр, ар пфIэлIэныр. Ауэ а Iуэхугъуэр Алыхь Iэмырщ икIи ди къару зыхэмылъщ. Абы къыхэкIыу шыIэныгъэ тхэлъу а хэщIыныгъэм дыбгъэдыхьэн хуейщ.
Дунейм ехыжар гъеиныр, бжэныр, уеблэмэ хэт и щхьэцыр къричыжу, хэти и напэхэр къритхъыжу щIыкIейуэ зищIыныр зэман жыжьэм къыщожьэ. А хабзэхэр муслъымэн диныр къэунэхуным и пэкIэ, цIыхухэм тхьэ куэд щыIэу къыщалъытэ лъэхъэнэ лъандэрэ къокIуэкI. АрщхьэкIэ ислъам диныр къызэрыунэхурэ а мыхъумыщIагъэм йобэн. ЛIар егъэлеяуэ бгъеиныр, щIыкIейуэ зыпщIыныр гуэныхьышхуэ зыпылъ Iуэхугъуэу Алыхьталэм къилъытащ.
Ислъам диным къызэрыщыкIуамкIэ, цIыхур щылIэкIэ дуней нэпцIым токIыжри дуней пэжым мэкIуэж. Ар зы унэм ущIэкIыу адрей унэм укIуэ хуэдэщ икIи лIам и пкъыр цIыхур къызыхищIыкIа щIым хыхьэж щхьэкIэ, и псэр кIуэдыжыркъым — Алыхьым и IэмыркIэ псэм къыхуигъэщIа щыIэпIэм мэкIуэж.
Дунейм тэмэму тета, Алыхьым фарз къытхуищIахэр зыгъэзэщIа цIыхум и псэр щыIэпIэ нэхъыфIым — жэнэтым — макIуэ. Ауэ Къытщхьэщытым къызэригъэщIари зэригъэлIэжынури къыгурымыIуэу, и щхьэ хуэфIын Iуэху фIэкIа имылэжьу дунейм тета цIыхум и псэр гугъуехь щытелъыну щIыпIэщ — жыхьэнмэщ — здагъакIуэр. Мыри зыщыгъэгъупщэн хуейкъым: лIам и Iыхьлыхэм, благъэхэм ар фIыкIэ ягу къагъэкIыжу, мэрем зэхуакухэм фIыгъуэ зыпылъ Iуэху хуалэжьу щытмэ, апхуэдэм и псэр мэгуфIэ. Дунейм къытенахэм яхэкIыжахэм хуалэжь псори — фIыри Iейри — мелыIычхэм псэм и деж нахьэсыж. ЛIам къыщIэнахэм фIеягъэ, бзаджэнаджагъэ зэрахьэмэ, псэм и Iуэхур нэхъыкIэ ящI. Мис аращ «Си хьэдэ напэр къыумыгъэукIытэ» жаIэу, муслъымэнхэм уэсят къащIыжу куэдрэ щIызэхэпхыр.
Уи адэ-анэ, къыбдалъхуа е уи ныбжьэгъуфI лIауэ ямылейуэ щIыкIейуэ зыпщIкIэ, угъкIэ, убжэкIэ, ар къыпхуэгъэтэджыжынукъым. Апхуэдэхэм и деж абы и псэм бэлыхь теплъхьэу аращ. НэхъыфIщ тхьэ ухуелъэIумэ, зэчыр хужыпIэмэ, псапэ зыпылъ IуэхуфIхэр хуэблэжьмэ. Дэтхэнэ зы муслъымэнми зыщигъэгъупщэ хъунукъым лIауэ зыкIэлъыгъым хуэдэу езыри дунейм зэрехыжынур, Алыхьталэм и пащхьэ зэрекIуэлIэжынур икIи нобэ IэщIэкIам Къемэт махуэм зэрыхуэзэжынур и гумрэ и псэмрэ пхыкIауэ, и фIэщ хъууэ щытын хуейщ. Ущыгъуэ пэлъытэу щыгъын фIыцIэкIэ зыхуэпэнри, пащIэ-жьакIэ гъэкIынри муслъымэныгъэкъым.
Нэщхъеягъуэ кIыхьыр ислъам диным игъэдурыскъым. Жэщищ-махуищым ар фIигъэкIкъым. Абы щыгъуэми зи щхьэгъусэ дунейм ехыжа цIыхубзыр мазиплIрэ махуипщIкIэ щыгъуэн хуейуэ къегъэув. Ар апхуэдэу щIащIыр «иддэ» (уэндэгъу зэрыхъуар къыщащIэ) пIалъэр икIыху нэгъуэщIылI дэкIуэж зэрымыхъунур къригъэлъэгъуэн щхьэкIэщ. АпщIондэхукIэ фы- зым зигъэщIэрэщIэнуи, дыщэхэкI, нэгъуэщI цIуугъэнэ гуэрхэр зыкIэрилъхьэнуи дурыскъым. ЦIыхубзым и адэ-анэ е и Iыхьлы дунейм ехыжами, зэрыхуэщыгъуэн хуейуэ къызэригъэувыр а жэщищ-махуищращ. Абы теухуауэ Мухьэммэд бегъымбар лъапIэм жиIащ: «Алыхьталэр, Къемэт махуэр зи фIэщ хъуа бзылъхугъэр и адэ-анэ, Iыхьлы, бын дунейм ехыжамэ, зэрынэщхъеипхъэр жэщищ-махуищщ, ауэ и щхьэгъусэр лIамэ, мазиплIрэ махуипщIкIэ щыгъуэн хуейщ».
Псалъэ Iейхэр къыбжьэдэмыкIыу, щIыкIейуэ зумыщIу тхьэ ухуелъэIуурэ лIам удэхыщIэным, бгъеиным гуэныхь пымылъу къыщыкIуащ ислъам диным.
Щапхъэ
Iиман щыпкъэ зыбгъэдэлъ
Къанкъул Лиуан ЕпщыкIубгъуанэ лIэщIыгъуэм и 50 гъэхэм Куба къуажэм дэсауэ къаIуэтэж Алыхьым и гъуэгу пэжым тета, Iиман щыпкъэ зыбгъэдэлъу Тхьэм гукъабзэкIэ хуэпщылIа дин еджагъэшхуэ Къанкъул Алий. ЗэрытщIэщи, мылIэжын Алыхьым дыкъигъэщIакъым, ауэ ди яужькIэ дунейм къытедна IуэхугъуэфIхэм ажал яIэкъым. Ар щынаIуэщ а лIыжь угъурлым и деж.
Нобэр къыздэсым цIыхум къыдогъуэгурыкIуэ, а еджагъэшхуэм бгъэдэлъа щIэныгъэмрэ пэжыгъэмрэ. А зэман гугъум (цIыхубэм диныр зэрахьэну щыхуимытам) Къанкъулыр Сирием нэс кIуэфри, дин щIэныгъэр зригъэгъуэтат икIи Хэкум къигъэзэжри тхылъи итхыжат. ПсэухукIи псэ хьэлэлу Тхьэм хуэлэжьауэ, цIыхубэр фIым къыхуриджауэ жаIэж.
Къуажэдэсхэм яфIэтелъыджэу къаIуэтэж мы хъыбарыр: Куба къуажэр цIыкIут, уэрамхэр зэв дыдэт, гъунэгъухэр зэкIэщIэсыпэу псэухэрт, псоми я псэупIэхэр бгъэныщхьэ унэт. Зэгуэрым мафIэсышхуэ къэхъуауэ къуажэр зэтрисхьэрт. Зи лъэ вакъэ изыуфым и щхьэр къуажэм дихырт. А зэманым зи ныбжь ирикъуауэ, лъэрымыхьи хъуауэ пIэм хэлъ, къуажэр зыбгынэну зымыда Къанкъул Алий и унэм мафIэсыр щынэсым, ар Алыхь Iэмырти, жьыбгъэшхуэ къыкъуэури, мафIэм нэгъуэщI лъэныкъуэкIэ зидзащ. Тхьэм зи гъащIэр тыхь хуэзыщIа лIыжьым и щхьэми и унэми лыгъэр нэсатэкъым. И ахърэтыр нэху ухъу!
Адыгэм зэрыжиIэщи, «ЛIэужьыр бжьиблкIэ мауэ». Шэч хэлъкъым Алыхьым и фIэлIыкIыныгъэм щIэту псэуа лIыжьым илъ зэрыхэтым, абы къытехъукIыжа щIэблэ псапащIэм. Зи гугъу фхуэсщIыну сызыхуейр Къанкъулхэ Мухьэмэд и къуэ Лиуанщ. Ар 1952 гъэм Куба къуажэм къыщалъхуащ. Школыр фIыуэ къиуха нэужь, Германием щыIэ советыдзэм къулыкъу щищIащ. ИтIанэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым, Мылъкур къэгъэщIэрэщIэжынымкIэ Мэзкуу дэт еджапIэ нэхъыщхьэм щеджащ, экономикэ щIэныгъэхэм я кандидат хъуащ.
ГъащIэр сыт и лъэныкъуэкIи зыгъэунэхуа, щIэныгъэшхуэ зыбгъэдэлъ Къанкъулым лэжьыгъэкIи ехъулIэныгъэшхуэ иIэу лэжьащ, нобэр къыздэсми жэуаплыныгъэшхуэ зыпылъ IэнатIэ зэрехьэ.
Япэ щIыкIэ ар Налшык дэта «ЖБИ» заводым директору илъэс 20-кIэ щыIащ, и ужькIэ 2005 гъэм Мэзкуу дэт «Электролуч» ЗАО-м и унафэщI ящIащ. Иджы Къэбэрдей-Балъкъэрым къекIуэлIэжащ икIи, пенсэм нэса щхьэкIэ, зигъэпсэхуу щыскъым, атIэ уней хьэрычэтыщIэщ.
Апхуэдиз щIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ, зэпIэзэрыт Къанкъулым и гумащIагъэмрэ псэ къабзагъэмрэ уи нэкIэ умылъэгъуам фIэщ щIыгъуейщ. Ар къаIуатэ зэпымыууэ Алыхьым папщIэ дунейм щищIэ IуэхугъуэфIхэм. Ахэр куэд мэхъу, газет тхыгъэ къудейкIи къыпхуэмыIуэтэнщ. Абыхэм ящыщу сэ зи гугъу фхуэсщIыну сызыхуейр Куба къуажэм дэт мэжджытырщ.
Къуажэдэсхэм мэжджыт яухуэну мурад щащIым ахъшэ тIэкIуи зэхуахьэсат, ауэ абыхэм зэхалъхьа мылъкум тхьэелъэIупIэм и лъабжьэр къищIын къудейт. Апхуэдэу щыхъум, Къанкъулым жиIащ: «Мылъку зэхуэфхьэсар фи бынхэм ятевгъэкIуэдэж, сэ фхуэзухуэнщ мэжджытыр». АрщхьэкIэ къуажэдэсхэм ар ядакъым, мащIэми, дэри ди сом гуэр хэлъыну дыхуейщ, жаIэри. Мис абдежым щыщIадзащ мэжджытым и ухуэныр. 1994 гъэм щыщIэдзауэ 1997 гъэ пщIондэ къилэжьыр ирихьэлIэурэ, Лиуан мэжджытыр и кIэм нигъэсащ. Къанкъулым и ныбжьэгъу пэж, ингуш щIалэ Мальсаговым абы алэрыбгъуу илъыр къищэхури къахуишащ.
1997 гъэм бадзэуэгъуэм и 11-м Куба мэжджытыр къыщызэIуахащ. Къуажэдэсхэм я гуфIэгъуэр къыдаIэтыну Сауд Хьэрыпым щыщу цIыху 20 къэкIуащ Къанкъулым гъусэ зыкъыхуащIри. Тхьэм и унэр къыщызэIуаха махуэри хэIэтыкIауэ къуажэм щагъэлъэпIащ. Жэмыхьэтыр зэгурыIуэри, Iимаму хахащ и ныбжьыр илъэси 8-м иту КъурIэным еджэн щIэзыдза Тенджыз Башир. Нобэр къыздэсми а лэжьыгъэ мытыншыр абы псэ къабзэкIэ егъэзащIэ, цIыхухэри къыхуэарэзыщ. Абы жеIэ: «Къуажэм мэжджытыр тхудэзыщIыхьа Къанкъул Лиуан хъуэхъуу хужаIэр Тхьэм лъигъэс. Ар къызэрызэIутхрэ зэи и бжэр хуэтщIакъым. Апхуэдиз илъэс лъандэрэ цIыхукIуапIэ мэжджытым, дауи, увыIэгъуэ имыIэу елэжьын хуей мэхъу. АпщIондэхукIи зызыхуэдгъазэр Къанкъулырщ икIи емызэшыжыу ар щIэгъэкъуэн къытхохъу».
Къанкъулым и псапэ щIэныр абдежми щызэпигъэуакъым. АтIэ адэкIи Алыхьым и арэзыщIыныгъэм телажьэ зэпытщ. Бегъымбарым и хьэдисхэм ящыщ зым къыщокIуэ: «Сызэхъуапсэу дуней псом тетыр IуэхугъуитIщ: япэр — диныр зыщIэу, ар нэгъуэщIхэм езыгъэщIэжырщ, етIуанэр — мылъку зыбгъэдэлъу, ар Алыхьым папщIэ зыгъэкIуэдыфырщ». Я насыпщ Къанкъулым хуэдэу дунеягъэ лэжьыгъэкIэ зи ахърэтыр дахэ зыщIынухэм. Лиуан хуэныкъуэу къилъытэ псоми я щIэгъэкъуэнщ. Абы ахэр зэхидзыркъым динкIи, лъэпкъкIи, бзэкIи. Псалъэм папщIэ, ди республикэм мэжджыт щIагъуэ иткъым Къанкъулым и лэжьыгъэ зыхэмылъ. Апхуэдэ дыдэу абы и гуащIэ ирихьэлIащ члисэ зыбжанэ ухуэным, сымаджэщхэм, сабий садхэм, нэгъуэщIхэми. Псом хуэмыдэу сабий сымаджэхэм я узыншагъэр зэтегъэувэжынымкIэ и къаруми и псэми емыблэжу ятолажьэ. АбыкIэ дуней псом цIэрыIуэ щыхъуащ. 2006 гъэм дунейм къытехьа тхылъ «Лъэпкъым и дыщэ тхылъым» ар ихуащ. Абы итщ иужьрей илъэсищэм къриубыдэу дунейпсо дэIэпыкъуэгъу-псапащIэ нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм я сурэтхэр, къызыхэкIа лъэпкъымрэ къулыкъумрэ дыщIыгъуу. Хуабжьу гуапэ сщыхъуащ адыгэ лъэпкъым тщыщу Къанкъулхэ Лиуан апхуэдэ пщIэ къызэрылъысар.
2006 гъэм мазаем и 16-м Мэзкуу щекIуэкIащ «Дунейм и мелыIыч гуапэ» дунейпсо зэIущIэ ин. Ар теухуауэ щытащ цIыху къызэрыгуэкIхэм, щыщIэныгъэ зиIэ IэнатIэхэм, еджапIэхэм, къэралым щIэгъэкъуэн хуэхъу «дэ-Iэпыкъуэгъу-псапащIэхэм» саугъэтхэр хуагъэфэщэным. Дунейпсо зэIущIэм я зэгурыIуэкIэ Къанкъулым къыхуагъэфэщащ абы и дыжьын медалыр, саугъэт щхьэхуэр, «псапэ щIэнымкIэ дунейпсо академик» цIэ лъапIэр.
Адыгэ хабзэр ткIийуэ зезыхьэ, Iиман щыпкъэ зыбгъэдэлъ Къанкъулым и унагъуэри (хьэж зыщIа и щхьэгъусэри, щIэныгъэ зэрызыххэ зыгъуэта и быниплIри ) тхьэмадэм хиша лъагъуэм тету зэрыпсэун иужь итхэщи, Тхьэм къаригъэхъулIэ. Алыхьым фIы куэд къарипэс!
Жылокъуэ Люсаннэ.
Дэ къытхуатх
Кашиф и псапэр куэд Тхьэм ищI!
ПщIэшхуэ зыхуэсщI «Адыгэ псалъэ»! «Ислъам и нурым» и къыдэкIыгъуэ блэкIам тетащ КъурIэныр адыгэбзэкIэ зэзыдзэкIахэу Нало Заур, Болий Мустэфар, Хъуажь Мухьэмэд-Хъер сымэ я сурэт. Гуапэщ ахэр зэрыфщымыгъупщэр. Абыхэм ди анэдэлъхубзэмкIэ дунейм къытрагъэхьа ФIыцIагъэ лъапIэр ди къуажэ мэжджытым щIэлъщ икIи хуабжьу тфIэфIу дыкъоджэ.
Зи гугъу фщIа Iуэхугъуэм сытригъэгушхуащ КъурIэн лъапIэр адыгэбзэкIэ зэзыдзэкIыу къыдэзыгъэкIыжа тхакIуэ цIэрыIуэ Елгъэр Кашиф нобэ и гугъу фхуэсщIыну. А лIы ахъырзэманым илъэс куэд зытригъэкIуэда и лэжьыгъэ щхьэпэри гулъытэншэу къанэ хъунукъым. Абы щыгъуэми Кашиф адыгэбзэкIэ къыдигъэкIа КъурIэныр къызэрызэIупхыу тетщ ар псапащIэу, пщIэншэу зэригуэшыр.
2007 гъэм дунейм къытехьэри, адрей цIыху минхэми хуэдэу, сэри мыгувэу къыслъысащ. Абы лъандэрэ пщэдджыжь нэмэзымрэ ахъшэмымрэ яужькIэ гупсэхуу сыкъоджэ икIи гъащIэм сыщрихьэлIэ упщIэ куэдым я жэуапрэ ущиерэ къызогъуатэ. Си щхьэгъусэри апхуэдэ дыдэщ.
Газетым сыщIынатхэр КъурIэн сыкъызэреджэр фэзгъэщIэну е фэзгъэгъэщIэгъуэну аракъым — абы зыри телъыджэу хэлъкъым икIи дэтхэнэ зы муслъымэнми ар и фарзщ. Елгъэрым псапэшхуэ къызэрихьар, ди анэдэлъхубзэмкIэ КъурIэным итыр ди пащхьэ къызэрырилъхьар Iуэхугъуэшхуэу зэрыщытыр жысIэну сыхуейуэ аращ. Абы тригъэкIуэда и зэфIэкIри, мылъкури, зэманри бэгъуауэ Алыхьым къритыж! Елгъэр Кашиф и цIыхуфIагъыр и лэжьыгъэ дахэмкIэ, жумартагъымкIэ къигъэлъэгъуащи, си гуапэщ фIы ищIэу, дунейм темызашэу гъащIэ кIыхь къигъэщIэну, «Iуащхьэмахуэ» журналым щиIыгъ и IэнатIэм узыншэу адэкIи пэрытыну.
Къэзакъ Сэфарбий.
Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэ
Жэщ лъапIэхэр
Мирадж
Мирадж жэщыр (Лейлат аль-Исра Валь-Мирадж — муслъымэнхэм ягъэлъапIэ Раджаб мазэм и 26 — 27 махуэхэр щызэблэкIым. Ар мы гъэм хуозэ мэкъуауэгъуэм и 5 — 6 жэщым. Ислъам диным зэрыжиIэмкIэ, Алыхьым и нэфIыр зыщыхуа Мухьэммэд бегъымбар лъапIэр а жэщым Мэккэ щыIэ аль-Хьэрэм мэжджытым ирахри, Иерусалим и аль-Аксэ мэжджытым къыщагъэхутащ икIи абы иужькIэ уафэм драхьейри, Алыхьым и пащхьэм ирашащ. Къытщхьэщытым абы къыщыгуригъэIуащ муслъымэныгъэр зэрызехьэн хуей щIыкIэр, дунейм къыщыхъунухэр, нэщэнэ щхьэпэхэр.
Мухьэммэд бегъымбарыр уафэм зэрыдрахьеям (Мирадж жэщым) теухуащ КъурIэн лъапIэм и «Аль-Исрэ» сурэр («исрахьун» хьэрып псалъэм «жэщ зекIуэ» къикIыу аращ, «мирадж»-м — «дэкIуеиныгъэ», «Iэтыныгъэ», «пкIэлъей»).
А жэщым ДжэбрэIил мелыIычыр Мэккэ и мэжджытым и деж щыжея Мухьэммэд бегъымбарым къыхуэкIуащ икIи цIыхущхьэ зыфIэт Буракъ шымкIэ Иерусалим ихьащ. Абы и мэжджытым щыщIыхьам адрей бегъымбархэу Ибрэхьим, Хьисэ, Мусэ, Iэдэм сымэ къыщыпэплъэрт. Iимаму уври, я гъусэу нэмэз ищIащ. Абы иужькIэ ДжэбрэIил Мухьэммэд кумбыгъитI къыхуишиящ — зым шэ, адрейм шагъыр ярыту. Бегъымбарым шэр къыщыхихым ДжэбрэIил гуфIащ: «ИпэжыпIэкIэ уэ гъуэгу захуэм утетщ — уэри уи лъэпкъри!
Абы и ужькIэ, хъыбарым къызэрыхэщымкIэ, ДжэбрэIил и гъусэу Му- хьэммэд мелыIычхэм я пкIэлъеймкIэ (мирадж) уафэм и къатиблым дэкIуеящ. Япэм уафэм и бжэр Iэдэм Мухьэммэд къыщыхузэIуихащ, етIуанэм Яхьярэ Хьисэрэ щаIущIащ, ещанэм — Исуф, еплIанэм — Идрис, етхуанэм — Хьэрун, еханэм — Мусэ. Ебланэм, ищхьэ дыдэм, бегъымбар псоми я нэхъыжь Ибрэхьим щыIэти, Мухьэммэд жэнэтыр къыщригъэлъэгъуащ. Бегъымбар псори Мухьэммэд къуэшым хуэдэу гуапэу къыIущIащ.
Ебланэ къатым Мухьэммэд Алыхьым и пащхьэм щрашащ. Ар абы гупсэхуу къыщепсэлъащ икIи къиущиящ.
Мухьэммэд бегъымбарыр Мэккэ къыщрахьэхыжам зыхэкIа и пIэр иджыри упщIыIуатэкъым икIи щаIэтым ягъэджэла кхъуэщыным ита псым къижын иухатэкъым.
А жэщым здэщыIар щажриIэжым, цIыхухэм я фIэщ хъуакъым. Апхуэдэ къэхъункIэ Iэмал имыIэу абыхэм трагъэчыныхьырт, сыту жыпIэмэ Мэккэ икIыу чырэр Мысырым мазэкIэ нэсу арат. Мухьэммэд пцIы иупсу къащыщыхъум, ислъам диныр IэщIыб зыщIхэри къыкъуэкIащ. Апхуэдэу щыхъум цIыхухэр хеящIэ Абу Бакр и деж кIуащ. Абыи ар занщIу и фIэщ хъуакъым, ауэ Мухьэммэд иджыпсту дыди ахэр жиIэу мэжджытым зэрыщIэсыр щыхуаIуатэм, хьэкъ щыхъуащ икIи бегъымбарым и псалъэхэр зэрыпэжыр наIуэ ящищIащ. Абу Бакр Мухьэммэд и деж кIуэри, къэхъуахэмкIэ еупщIащ. ИтIанэ елъэIуащ Иерусалим дэт мэжджытым и теплъэр къыхуиIуэтэну. Къалэмрэ мэжджытымрэ я щытыкIэр къыщыжриIэм, Абу Бакр абы нэхъапэм щыIати, псори зэрыпэжым щыхьэт техъуащ. Мухьэммэд зыгуэрым щытепсэлъыхьыжкIэ абы жиIэрт: «ЖыпIэр пэжщ. Сэ щыхьэт сытохъуэ уэ Алыхьым и лIыкIуэу узэрыщытым». КъищынэмыщIауэ, бегъымбарым къажриIащ Иерусалим къыщежьауэ чырэ къахуэкIуэу зэрилъэгъуар. Зэман дэкIри, ахэри къэсащ.
Мы Iуэхугъуэр къыщыхъуар муслъымэн махуэрыбжэмкIэ 621 гъэм и раджаб мазэм и 27-рщ. Абы лъандэрэ илъэс 814-рэ дэкIащ.
Бараат
КъыщигъэщIа жэщыр (Лейлат аль-Бараат) мэкъуауэгъуэм и 23-24 махуэхэр щызэблэкIым хуозэ. КъурIэн лъапIэр цIыхухэм къащыхуеха зэманщ ар.
Алыхьым и къарури зэфIэкIри инщ. Аращ дунейри, абы щыпсэухэри къэзыгъэщIар. Дэтхэнэ зыми Алыхьталэм гъащIэ пIалъэ, хьэл-щэн, дуней тетыкIэ, насып, узыншагъэ, мылъку, дэрэжэгъуэ тхухихащ. Дунейм тет мелардихым щIигъум зы цIыхуи яхэткъым теплъэкIэ, гупысэкIэ, ирахьэкI гъащIэкIэ, нэгъуэщI зыгуэркIэ къанэ щымыIэу зэтехуэу. Уеблэмэ, зэтIолъхуэныкъуэхэми зэщхьэщыкIыныгъэ гуэр яIэщ. Абы къигъэлъагъуэркъэ, ахэр къэзыгъэщIам и къарумрэ зэфIэкIымрэ гъунапкъэншэу зэрыщытыр!
Алыхьталэм хэти мылъку, хэти узыншагъэ, хэти насып, хэти зэфIэкI, хэти къулыкъу хуигъэфэщащ. Хэти къулейсыз, ныкъуэдыкъуэ ищIащ. Псори зэуэ зыхуигъэфэща щыIэкъым. Апхуэдэу щIищIари дэтхэнэ зыри игъэунэхун папщIэщ. ДыкъэзыгъэщIам къыхуигъэфэщамкIэ мыарызыхэр мэныкъуакъуэ. Хэти щIыхуэ къещтэри, мылъку зэрегъэпэщ, хэти IужэжагъкIэ, гъэпцIагъэкIэ къулыкъу къыдех. Алыхьталэр къызэрыхуэупсамкIэ мыарэзыхэр Iэл, зэгъыгъуей мэхъу, цIыху- хэм йоиж, псалъэ фIейхэр, пцIы зэрахьэ. Мылъкумрэ къулыкъумрэ игъэудэфахэми зэрылIэжынур, Тхьэм и пащхьэм зэрихьэжынур ящогъупщэ.
ЦIыхум хуэмышэчын бэлыхь Алыхьым къытрилъхьэркъым, щыуагъэ зыIэщIэмыкIи щыIэкъым. КъурIэн лъапIэм итщ: «И гуэныхьхэм къыпэкIуэ тезыр занщIу тралъхьэу щытамэ, дунейм зы цIыхуи псэууэ къытенэнтэкъым». Къытщхьэщытым дэтхэнэми Iэмал ирет псэухукIэ и гуэныхьыр ипшыныжыну, щыуагъэхэр игъэзэкIуэжыну, псапэ илэжьыну. Ахэр хузэфIэкIмэщ Алыхьым и пащхьэм напэ къабзэкIэ щихьэжынур.
КъурIэн лъапIэм щыубзыхуащ дэтхэнэ зы цIыхури дунейм зэрытетыну щIыкIэр. Ар нэсу зыгъэзащIэрщ жэнэтыр къызыпэплъэр.
Мирадж жэщым Мухьэммэд бегъымбарыр здахьа Иерусалим и аль-Аксэ мэжджытырщ.
