ГукъэкIыжыр жьы хъуркъым
Кавказ зауэр зэриухрэ илъэси 153-рэ зэрырикъум теухуа зэхыхьэхэр адыгэхэр щыпсэу щIыналъэхэмрэ къэралыгъуэхэмрэ щекIуэкIащ.
ЛъэпкъгъэкIуэд, лъапсэич зауэжьым гузэвэгъуэрэ хэщIыныгъэу къыпкърыкIар дигу къэдгъэкIыжыныр, щыгъуэ-щIэжым и мыхьэнэр тIэтыныр, лъэпкъхэр зэпэщIэмыувэу псэун зэрыхуейм къыхуедджэныр, мамыр псэукIэр гъэбыдэным дыхущIэкъуныр ди пщэрылъ нэхъыщхьэщ, — аращ гупсысэ нэхъыщхьэу мы Iуэхум хэлъыр.
Мейкъуапэ и зыгъэпсэхупIэ паркым щежьэри, щыгъуэ пэкIум хэтхэр къалэм и уэрам нэхъыщхьэ Краснооктябрьскэм ирикIуащ, шууей гуп япэ иту. Iэуэлъауэ лей щымыIэу, адыгэ фащэкIэ хуэпар нэхъыбэу, адыгэ ныпым и жьауэ щIэту щыгъуэ-щIэжым и гъуэгум ирикIуащ пэкIур щекIуэкIыну щIыпIэм, Къэрал филармонием, нэсыху.
Шууейхэм яужь иту уэрамым кърикIуэхэр щэ бжыгъэм щIигъурт. Абыхэм яхэтт щэнхабзэм, щIэныгъэм я лэжьакIуэхэу, пщIэрэ щхьэрэ зиIэ къалэдэс нэхъыжьхэу СтIащ Юрэ, Мамий Руслан, Щхьэплъыкъуэ Къэсей, Щхьэплъыкъуэ ГъущIыпсэ, Къандаур Исмэхьил, Дзыбэ Ким, Тау Аслъэн, Къуаджэ Аслъэн, Щхьэлахъуэ Аскэр, НэгъэцIу Аслъэн сымэ, нэгъуэщIхэри.
ПэкIур щекIуэкI щIыпIэм къыщызэIуахат ягъэIэпхъуэ тхылъ щапIэхэр, Кавказ зауэм теухуа гъэлъэгъуэныгъэхэр, псы, ерыскъы щапIэхэр.
АР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIумпIыл Мурат и цIэкIэ щыгъуэ пэкIум къыщыпсэлъащ лъэпкъ IуэхухэмкIэ, хамэ къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм ядэлэжьэнымкIэ, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ АР-м и къэрал комитетым и унафэщI Щхьэлахъуэ Аскэр. Тхыдэм и напэкIуэцI-хэр тщымыгъупщэу, ипэкIэ дыкIуэтэным дыхущIэкъуу дыпсэуным мыхьэнэшхуэ зэриIэр къыхигъэщу къэпсэлъащ Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ЛIымыщокъуэ Рэмэзан.
Дуней псом щыцIэрыIуэ «Ислъэмей» къэфакIуэ-уэрэджыIакIуэ къэрал ансамблыр гъэ къэс хэтщ Щыгъуэ-щIэж махуэм теухуауэ къызэрагъэпэщ пэкIум. Гупым и художественнэ унафэщI Нэхей Аслъэн къызэрилъытэмкIэ, лъэпкъым къикIуа гъуэгуанэр гъуазджэм и бзэкIэ къэпIуэтэфын щхьэкIэ тхыдэм гурэ псэкIэ зыхуэбгъэзэн хуейщ. Пасэрей адыгэ уэрэдыжьхэу «Сэрмахуэ», «Истамбыл икIыжыр», нэгъуэщIхэри гъыбзэ къудейкъым. Абыхэм уи гум зыкъыдагъазэ, уагъэпIейтей, уагъэгупсысэ, уэрэдыжьхэм къаIуатэр зылъэгъуар уэра хуэдэу псори уи нэгу къыщIагъэувэ.
Гъуазджэм и лэжьакIуэхэм жаIа уэрэдхэм, къызэджа усэхэм, ныбжьыщIэ къэфакIуэ гупхэм хэт са-бийуэ фащэ зэщхькIэ зэщыхуэпыкIахэм щыгъуэ пэкIур нэхъри гукъинэж ящIащ.
Пщыхьэщхьэ хуэкIуэ щыхъум, пэкIум хэтахэр къа- лэ жыг хадэм кIуащ, Кавказ зауэр щекIуэкIа 1763 — 1864 гъэхэмрэ адыгэ ныпым тет шабзэшэхэмрэ я сурэтхэр къищу пагъэнащ шэху уэздыгъи 101-рэ. «Ашэмэз» уэрэджыIакIуэ гупым адыгэ уэрэдыжьхэр жаIащ, шыкIэпшынэкIэ ежьууэ.
ЕмтIылъ Нурбий.
Мейкъуапэ къалэ
