Уэгум хыхьэж лъабжьэхэр
Сэралъп Мадинэ и Арт-центрым лъэпкъым хуэгъэпса зы махуи гулъытэншэ щащIыркъым. Сирием щыщ ди лъэпкъэгъу, пхъащIэ Iэзэ Шаркас Мухьсин и IэдакъэщIэкIхэм я гъэлъэгъуэныгъэкIэ къалэдэсхэр ягъэгуфIащ фокIадэм и 20-м.
«Уэгум хыхьэж лъабжьэхэр» фIэщыгъэм щIэту къызэIуаха гъэлъэгъуэныгъэм утыку къыщрахьа лэжьыгъэ псори щащIар адэжь хэкуращ.
— Си лэжьыгъэхэр си гъащIэм и Iыхьэ нэхъыщхьэщ. Ахэр фигу ирихьамэ, хуабжьу си гуапэщ. Си дежкIэ нэхъыщхьэр гъэлъэгъуэныгъэ къэс ныбжьэгъущIэ къызэрызгъуэтырщ, — жиIащ Мухьсин. – Пхъэм урилэжьэну тыншкъым, абы зыгуэр къыхэпщIыкIын папщIэ, илъэс зыбжанэкIэ щыбгъэлъын хуейщ. Хэкум къыщыкI жыг лъэпкъыгъуэ псори иджыри фIыуэ зэрызмыцIыхум мащIэу гугъу срегъэхь. Мыбы къыщыкI жыгхэр ди бзылъхугъэхэм хуэдэу дахэщ, къызыхуэтыншэщ, пагэщ, ауэ щыхъукIи быдэщ, къэгъэшыгъуейщ. ЦIыхубзыр гъащIэм и нэщэнэщ, ар гъэлъэпIэн, Iэтын хуейщ, а щхьэусыгъуэращ си IэдакъэщIэкIхэм я нэхъыбапIэм бзылъхугъэм и нэщэнэ щIахэфлъагъуэри, — жеIэ Мухьсин.
Жыг зэмылIэужьыгъуэхэм къыхэщIыкIа скульптурэхэм ди хэкуэгъум и дуней лъагъукIэ гъэщIэгъуэным нэIуасэ ухуащI.
Шаркас Мухьсин 1952 гъэм Дамаск къыщалъхуащ. Зэкъуэшитхурэ зэшыпхъуищрэ хъу бынунэм я нэхъыщIэщ. «Дэ шапсыгъ лъэпкъым щыщ Ачмыз лIакъуэм дыкъыхэкIащ, ди къуэпсхэр ПсытIуащIэ и Iэхэлъахэм къыщежьэу щытауэ жаIэж. Си адэшхуэр а щIыпIэхэм 1864 гъэм къикIауэ къысхуаIуэтэжащ. Ар шууей бэлыхьу, зауэлI цIэрыIуэу щытащ. Си анэр лъэпкъкIэ тыркущ», — жиIащ абы.
Мухьсин IэщIагъэ щызригъэгъуэтар Совет Союзырщ, Баку дэт ухуакIуэ институтым щеджащ, 1982 гъэм Дамаск игъэзэжа иужь хамэ къэрал проектхэр гъэхьэзырыныр и нэIэ щIэту ухуакIуэ фирмэм щылэжьащ.
Ар гъуазджэм гувауэщ щыхыхьар. Сурэт щIыным дихьэхыу щыта щIалэ цIыкIур къыдэкIуэтея иужьщ IэнатIэм ифIэщу зыщрипщытар. И ныбжьэгъу сурэтыщIхэм яжь къыщIихуа е ехъуэпса? Сытми, пхъэм елэжьын щыщIидза зэманым имыцIыхуххэ дуней къыхузэIуихащ абы, иужькIэ аращ зытхьэкъуари.
Мухьсин и IэдакъэщIэкIхэм нэр ягъэгуфIэ къудейкъым, ахэр хуабагъэ гуэркIэ къыбдогуашэ, къызыхащIыкIа жыгым и хьэл къытощ.
«Си дежкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ цIыхухэм си IэдакъэщIэкIхэр къазэрыщыхъум. Пхъэм уемыIусауэ абы хэлъ къарур пхузыхэщIэнукъым. Си лэжьыгъэхэм еплъ къудей мыхъуу, еIусэу пхъэм и пкъыр дэтхэнэми зыхищIэну сыхуейщ. ПIалъэ гуэркIэ адэжь щIыналъэм сыщылэжьэну, мыбы къыщыкI жыгхэр къэзгъэIурыщIэну сыхуейщ, — къыддогуашэ ар.
МазэкIэ екIуэкIыну гъэлъэгъуэныгъэм дэтхэнэри пщIэншэу кIуэну IэмалыфI щыIэщ.
Тэрчокъуэ Дисэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
