Зи лэжьыгъэкIи цIыхугъэкIи щапхъэ
Илъэс 35-рэ хъуауэ егъэджакIуэ IэнатIэм пэрытщ Абазэ (Тау) Маритэ. Бахъсэн районым хыхьэ Кыщпэк къуажэм дэт курыт школыр фIы дыдэу къиухри, зэрысабийрэ зэхъуапсэ егъэджакIуэ IэщIагъэр абы зригъэгъуэтащ икIи зы махуи хущIемыгъуэжауэ мэлажьэ.
1982 гъэм абы лэжьэн щыщIидзащ Дыгулыбгъуей къуажэм дэт курыт школ №4-м. Зыхыхьа гупри гуапэу къыпежьащ Абазэм. Абы куэдрэ фIыкIэ игу къегъэкIыж лэжьыгъэм хэгъуэзэнымкIэ дэIэпыкъуэгъу къыхуэхъуахэу а еджапIэм и директор, УФ-м и цIыхубэ егъэджакIуэ Къардэн Мухьэбрэ абы и къуэдзэ КIуэ-кIуэ Мухьэмэдрэ. Гу зэIухакIэ егъэджакIуэ гупыр къызыпежьа Маритэ нэхъ тегушхуауэ пэрыхьащ фIыуэ илъагъу лэжьыгъэм. Ар хущIэкъурт пэщIэдзэ классхэм щIэс цIыкIухэм щIэныгъэ куу зэрабгъэдилъхьэным, ахэр Iэдэбу, щэныфIэу, я хэкур фIыуэ ялъагъуу гъэсэным. ИкIи абы щыгъуэм зыхуигъэувыжа къалэныр къехъулIэу ноби и IэнатIэм пэрытщ.
Абазэм и лэжьыгъэр псыхэкIуадэ зэрымыхъуар къегъэлъагъуэ абы и гъэсэнхэр гъащIэм лъэ быдэкIэ зэрыхэувам. Апхуэдэхэщ, псалъэм папщIэ, КъБКъУ-м и юридическэ факультетым и кафедрэм и унафэщI Бэгъуэт Алим, хабзэхъумэ лэжьакIуэ Къуэдзокъуэ Беслъэн, хьэрычэтыщIэхэу Къуэдзокъуэ Аслъэн, Къаныкъуэ Феликс, Къунаш Аслъэн, Бахъсэн район Советым и депутат Нэгъуей Инал, езым и IэщIагъэр къыхэзыхыжахэу Дыду ФатIимэ, Жэмбей Лянэ, Нэгъуей Ася сымэ, нэгъуэщIхэри.
— Си гъэсэнхэм егъэджакIуэ хъуахэр къызэрыхэкIам икъукIэ срогушхуэ, — жеIэ Маритэ. — Гуапэ къысщохъу лэжьыгъэм сызэрыпэрытымкIэ ахэр а IэщIагъэм зэрыдезгъэхьэхыфар. ЕгъэджакIуэу улэжьэныр тыншкъым. Сабийм дэ бгъэдэтлъхьэ щIэныгъэм куэдкIэ елъытащ абы и гъащIэр зэриухуэнур. ЩIэныгъэм къыдэкIуэу гъэсэныгъэ едгъэгъуэтынри ди къалэнщ. Абы къыхэкIыуи егъэджа-кIуэ IэщIагъэр жэуаплыныгъэшхуэ зыпылъщ.
И дерсхэр сабийхэм щIэщыгъуэ ящищIын мурадкIэ, Абазэм къегъэсэбэп IэнатIэм щIэуэ къыхыхьэхэр, компьютерым къит IэмалыфIхэр. Абы папщIэ езы Марити сытым дежи хущIокъу и щIэныгъэм зэрыхигъэхъуэным. 2016 гъэм Абазэм къыхуагъэфэщащ «категорие нэхъыщхьэ зиIэ лэжьакIуэ» цIэр.
Абазэ Маритэ и IэнатIэм гурэ псэкIэ зэрыбгъэдэтыр гулъытэншэу къэна-къым. Абы къыхуагъэфэщащ КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIа-лэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм, Бахъсэн къалэ администрацэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и департаментым, нэгъуэщI IуэхущIапIэхэм къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр.
— Си лэжьыгъэм къыпэкIуэ фIыгъуэ псоми я щхьэу къызолъытэ сабийхэм пщIэ къызэрысхуащIыр, — жеIэ Маритэ. — IэнатIэм гукъыдэж иIэу сыпэрызыгъэтыр а цIыкIухэр гуапэу къызэрысхущытырщ.
Абазэм унагъуэ дахи иIэщ. И щхьэгъусэмрэ езымрэ бынитI зэдапIащ, ахэр хабзэ, нэмыс яхэлъу ягъэсащ. Ар щогуфIыкI ипхъу Аринэ езым и лъагъуэм зэрырикIуэжам.
Маритэ цIыху пэжщ, псэ къабзэ зиIэщ. Ар анэ гумащIэщ, шыпхъу щабэщ, щхьэгъусэ щыпкъэщ, нанэ Iущабэщ, егъэджакIуэ пажэщ. И лэжьыгъэкIи и цIыхугъэкIи хуэдэ гъуэтыгъуейщ жыхуаIэхэм ящыщщ.
Жамырзэ Мариянэ.
