Япэ бзу
«Тетраграф» IуэхущIапIэм иджыблагъэ къыщыдэкIащ Бэрэздж Миланэ и тхылъ щхъуэкIэплъыкIэ гъэщIэгъуэн цIыкIу. ХуэкIуэ дыдэу «Япэ бзу» зыфIащам итщ зи ныбжьыр илъэсипщI фIэкIа мыхъу ныбжьыщIэм и IэдакъэщIэкI усэхэмрэ таурыхъхэмрэ, школым щитха «Срогушхуэ сызэрыадыгэм» сочиненэр.
Миланэ адыгэбзэри урысыбзэри зэхуэдэу зэригъэшэрыуэм и щыхьэтщ мы лэжьыгъэр. Адыгэбзэ усэхэмрэ («Адыгэбзэ», «Си Къэбэрдей», «Япэ бзу», «Гъатхэ», «Си япэ егъэджакIуэ», «Джэджьей») «Нэмыс здэщымыIэм насып щыIэкъым» таурыхъымрэ, урысыбзэкIэ тха усэхэмрэ («Наше будущее», «Бабушка Арина», «Солнышко», «Кот Филя», «Моя мамочка») псысэхэмрэ («Волшебная дудочка», «Два волшебных кармана», «Добро побеждает зло», «Старик и джин», «Снежная принцесса», «Дон и ведьма», «Мила и её мать») щызэхуэхьэса тхылъ цIыкIум и напэкIуэцIхэр тхыгъэхэм хуэкIуэ сурэт зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ гъэщIэрэщIащ.
Бэрэздж Миланэ и IуэхущIафэхэмрэ и дуней тетыкIэмрэ, и гъэсэныгъэмрэ и еджэкIэмрэ дыхегъэгъуазэ тхылъ цIыкIум и пэублэ псалъэр хуэзытха усакIуэ Зэгъэщтокъуэ Людэ.
— Бэрэздж Миланэ Бахъсэнёнкэ (Къэсейхьэблэ) курыт еджапIэ №1-м и еплIанэ классым щоджэ. Хъыджэбз цIыкIур жыджэру хэтщ ЩэнхабзэмкIэ унэм и литературэ гупжьейм. Миланэ фIэфIщ усэ цIыкIухэр, рассказхэр, таурыхъхэр зэхилъхьэн, ар мыIейуэ къызэрехъулIэри жыIапхъэщ, — къыщыхегъэщ и тхыгъэ кIэщIым Людэ. — Адыгэбзэр фIыуэ зылъагъу еджакIуэ цIыкIур щIокъу и бзэм нэмыщI нэгъуэщIыбзэхэри зэрызригъэщIэным. Абы ифIэфIу едж урысыбзэмрэ инджызылыбзэмрэ. Миланэ еджапIэм зэрыщIэтIысхьэрэ тху защIэкIэ зэреджэм къыдэкIуэу, ар дехьэх къэфэным, сурэт щIыным, цIыху, псэущхьэ, хьэпшып зэмылIэужьыгъуэхэм я теплъэ пластилиным къыхэщIыкIыным.
Бэрэзджхэ я хъыджэбзыр фIы дыдэу зэреджэм и фIыгъэкIэ, зэхьэзэхуэ зэмылIэужьыгъуэхэм абы япэ увыпIэхэр къыщехь. Псалъэм папщIэ, Миланэ щытекIуащ «Шэр-джэс дуней», «Си Къэбэрдей-Балъкъэр», «Си таурыхъхэр» республикэ зэпеуэхэм, зыщеджэ еджапIэм «Гъэ еджэ- гъуэм и еджакIуэ» цIэ лъапIэр нэгъабэ къыщыфIащащ.
Миланэ и ехъулIэныгъэхэм и фIыщIэшхуэ хэлъщ ар езыгъаджэ, илъэс плIыщIым щIигъуауэ школым щылажьэ Абрэдж Ксеня. Зи япэ тхылъыр пасэ дыдэу дунейм къытехьа Бэрэздж Миланэ усакIуэ хъунуми, тхакIуэ къищIыкIынуми тщIэркъым, ауэ шэч зыхэмылъыр зыщ — ар сабий гъэсауэ къызэрыхъурщ.
НыбжьыщIэм и гуащIэр зэрымылъабжьэншэр къэзыгъэлъагъуэ усэ зытIущ щIэджыкIакIуэхэм фи пащхьэ ныдолъхьэ.
Адыгэбзэ
Си бзэу адыгэбзэ,
ПщIэ-нэмыс пхузощI,
Си псэр уогъэкъабзэ,
ГъащIэм упызощI.
Си анэдэлъхубзэ,
ФIыуэ узолъагъу,
IэфIу анэм и бзэ,
Уэ узиIэпэгъущ.
Сытри схулъэкIынущ,
Си гъусэ пщэдей.
Щхьэузыхь сыхъунущ,
Сыгъасэ къудей.
Си Къэбэрдей
Си Хэку лъапIэу
Къэбэрдей,
Пхуэдэ теткъым мы дунейм.
СэркIэ щыIэкъым нэхъ дахэ,
ФIыуэ слъагъум
хуэдэ лъахэ!
Хэкум ди Iуащхьэмахуэм
Бынхэр дэ дрогушхуэ,
Зи жьакIэр тхъуа дадэ Iущу,
СфIощI щIэблэм
къыдэIущащэ.
Соплъри, зыщызмыгъэнщIу,
Лъахэм сынодэхащIэ,
Уи къурши тафи гумащIэу
Псэм къелъэтыхь,
къодэхащIэу.
* * *
Си япэ бзур къытетIысхьащ
си дамэм,
Къыщыхъуу ар жыг
гъэгъам и къудамэу,
Сеубзэу щыхуэсшийм
сэ бзум си Iэгур,
СIэщIэлъэтыжри, ихьэжащ
ар уэгум.
ЗеIэтри лъагэу щос
ар уафэ лъащIэм,
Усэ сатырхэм сфIощIыр
хилъхьэу псэщIэ,
Си япэ бзум кърешыр
уэрэдыщIэ,
Мы си псэм къыщигъэщIу
макъамэщIэ.
