
Жэпуэгъуэм и 2
1945 гъэм Къэбэрдей пединститутым школ-интернат къыщызэIуахащ.
1954 гъэм къалъхуащ сурэтыщI-живописец Ерчэн Исуф.
Жэпуэгъуэм и 3
Урысей Федерацэм и хьэршыдзэм и махуэщ
1933 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэм-кIэ и «Кабардинка» къэрал
ансамблыр къызэрагъэпэщащ.
Жэпуэгъуэм и 4
Псэущхьэхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1986 гъэм «Iуащхьэмахуэ лъапэ» къэрал лъэпкъ паркыр къызэрагъэпэщащ.
Жэпуэгъуэм и 5
ЕгъэджакIуэм и дунейпсо махуэщ
1990 гъэм Адыгэ Республикэр къызэрагъэпэщащ.
Жэпуэгъуэм и 7
Архитектурэм и дунейпсо махуэщ
1918 гъэм Даутокъуэ-Серебряков Заурбэч и дзэм Налшык къищтащ.
Жэпуэгъуэм и 8
1860 гъэм Бахъсэн цIыхубэ судыр къызэрагъэпэщауэ щытащ.
1939 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Къагъырмэс Царай.
Жэпуэгъуэм и 9
Пощтым и дунейпсо махуэщ
Мэкъумэш хозяйствэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
1909 гъэм къалъхуащ Тыркум щыпсэу убыххэм ящыщ тхакIуэ, журналист Щхьэплы Зубейдэ.
Жэпуэгъуэм и 10
1939 гъэм къалъхуащ философие щIэныгъэхэм я доктор, техникэ щIэныгъэхэм я кандидат, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тхьэгъэпсо Хьэжысмел.
Жэпуэгъуэм и 11
1941 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр тхылъ тедзапIэм къыдигъэкIащ республикэм и усакIуэхэм я усэхэр зэрыт «Iэщэр къафщтэ!» тхылъыр.
Жэпуэгъуэм и 12
1957 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къызэIуахащ. Абы и япэ ректору ягъэуват Бэрбэч ХьэтIутIэ. Иджы абы и цIэр КъБКъУ-м зэрехьэ.
Жэпуэгъуэм и 14
Стандартизацэм и дунейпсо махуэщ
Жэпуэгъуэм и 15
1814 гъэм къалъхуащ урыс усакIуэ, тхакIуэ Лермонтов Михаил.
Жэпуэгъуэм и 16
1991 гъэм Налшык щызэхэтащ КъБР-м ис лъэпкъхэм я нэхъыжьыфIхэм я зэхуэсышхуэ.
Жэпуэгъуэм и 20
ПщафIэм и дунейпсо махуэщ
Дзэ связистым и махуэщ
2000 гъэм Шэджэм къалэ хъуащ.
1934 гъэм къалъхуащ химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик Шурдым Гъэзалий.
Жэпуэгъуэм и 22
1929 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къэрмокъуэ Мухьэмэд.
Жэпуэгъуэм и 24
ООН-м и дунейпсо махуэщ
1949 гъэм къалъхуащ шапсыгъ, абазэ, авар, шэшэн бзэхэм я къэхутакIуэ, филологием и доктор Алексеев Михаил.
Жэпуэгъуэм и 26
1929 гъэм къалъхуащ журналист, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Джэлэс Таужид.
Жэпуэгъуэм и 27
1940 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэбэрдей, Балъкъэр къэрал драмэ театрхэр.
Жэпуэгъуэм и 29
1696 гъэм Пётр I и жэрдэмкIэ Урысей Флотыр къызэрагъэпэщащ.
1943 гъэм Налшык ФЗО школ къыщызэIуахащ.
1934 гъэм къалъхуащ юрист, тхакIуэ Сэрахъэ Александр.
Жэпуэгъуэм и 30
Политикэ IуэхукIэ зэхэзехуэн зэращIам и зэранкIэ хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ
1711 гъэм къэбэрдей шу гупым Мурад-СулътIан зи пашэ тыркудзэр хигъэщIат.
ЩэкIуэгъуэ (ноябрь)
ЩэкIуэгъуэм и 1
1922 гъэм Налшык парт школ къыщызэIуахащ.
1936 гъэм Налшык Урыс къэрал драмэ театр къыщызэIуахащ.
ЩэкIуэгъуэм и 2
1949 гъэм Къэбэрдей бгылъагэ заповедникыр къызэрагъэпэщ.
ЩэкIуэгъуэм и 3
1562 гъэм Къэбэрдей пщы-уэлий Идар Темрыкъуэ и къуэ Думэныкъуэ и гъусэу Астрахань хъаным и деж кIуащ.
1931 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым ВЦИК-м и ЩIыхь тхылъ къратащ.
ЩэкIуэгъуэм и 4
ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэм и махуэщ.
1890 гъэм дунейм щыяпэу Лондон метро къыщызэIуахащ.
ЩэкIуэгъуэм и 5
Дзэ тIасхъэщIэхым и махуэщ
1922 гъэм Налшык щызэхэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубзхэм я япэ зэхуэсыш-хуэ.
1941 гъэм ВКП(б)-м и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым унафэ къищтащ республикэм зыхъумэжыныгъэмкIэ быдапIэхэр щыухуэным теухуауэ.
1949 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Журт Арчыл.
ЩэкIуэгъуэм и 6
1731 гъэм Урысейм и Министрхэм я Кабинет къызэрагъэпэщащ. Абы хагъэхьат адыгэпщ Черкасский Алексей.
ЩэкIуэгъуэм и 7
Октябрь революцэм и махуэщ (1917).
1928 гъэм Акъбащ ГЭС-р ятащ (КъБР).
1914 гъэм къалъхуащ адыгэ усакIуэ ЕхъулIэ Сэфар.
1924 гъэм къалъхуащ усакIуэ, журналист ЩоджэнцIыкIу Нурий.
1939 гъэм къалъхуащ АР-м и япэ президент, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, ЩIДАА-м и академик Джа-рым Аслъэн.
1939 гъэм къалъхуащ адыгэ уэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист, АР-м и цIыхубэ артист, Къандурым и дуней-псо саугъэтым и лауреат Анзорокъуэ Чеслав.
ЩэкIуэгъуэм и 8
1914 гъэм къалъхуащ адыгэ актёр, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Жыгун Тимэ.
1924 гъэм къалъхуащ педагогикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик, АР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шорэ Ибрэхьим.
ЩэкIуэгъуэм и 10
МВД-м и лэжьакIуэм и махуэщ
1741 гъэм адыгэпщ Черкасский Алексей Урысейм и канцлер щэджащэу ягъэуващ.
1964 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Шал Тимур.
ЩэкIуэгъуэм и 11
1939 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъАУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик, УФ-м, КъБР-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Хьэмыкъуэ Владимир.
1949 гъэм къалъхуащ Британ академием хэт, ЩIДАА-м и академик, адыгэбзэмкIэ IэщIагъэлI Хьюит Джордж.
ЩэкIуэгъуэм и 12
Урысейм и Сбербанкым и лэжьакIуэхэм я махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 13
Нэфхэм я дунейпсо махуэщ
1929 гъэм къалъхуащ АР-м и цIыхубэ сурэтыщI Мерэтыкъуэ Долэт.
ЩэкIуэгъуэм и 14
1914 гъэм къалъхуащ тхакIуэ Къашыргъэ ХьэпащIэ.
1924 гъэм къалъхуащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и Налшык къудамэм и Тхьэмадэ Ефэнды Джылахъстэн.
ЩэкIуэгъуэм и 15
1764 гъэм Урысейм ХудожествэхэмкIэ и академиер къызэрагъэпэщащ.
1934 гъэм СССР-м япэу макъ зыщIэт теленэтынхэр щекIуэкIащ.
ЩэкIуэгъуэм и 16
ШыIэныгъэм и дунейпсо махуэщ
1943 гъэмЯхэгуауэ Михаил Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
ЩэкIуэгъуэм и 17
Студентхэм я дунейпсо махуэщ
1920 гъэм Бгырыс АССР-р къызэрагъэпэщащ.
1933 гъэм СССР-мрэ США-мрэ дипломат зэпыщIэныгъэ яIэ хъуащ.
ЩэкIуэгъуэм и 18
1866 гъэм Къэбэрдейм мэкъумэшыщIэхэр пщылIыпIэм щрагъэкIащ.
ЩэкIуэгъуэм и 19
1941 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым Къэбэрдей-Балъкъэр шууей дивизэр къызэгъэпэщыным теухуауэ унафэ къищтащ.
ЩэкIуэгъуэм и 20
Сабийм и дунейпсо махуэщ
1999 гъэм «КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист» цIэ лъапIэр ягъэуващ.
ЩэкIуэгъуэм и 21
УФ-м и налог органхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 22
1949 гъэм къалъхуащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, «Терек» газетым и редактор нэхъыщхьэ Беслъэней Владимир.
1969 гъэм къалъхуащ сурэтыщI-модельер Сэралъп Мадинэ.
ЩэкIуэгъуэм и 23
1794 гъэм къалъхуащ адыгэ еджагъэшхуэ, тхыдэтх, филолог, узэщIакIуэ Нэгумэ Шорэ.
1979 гъэм къалъхуащ Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журналист, «Адыгэ псалъэ» газетым политикэмкIэ, жылагъуэмрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и къудамэм и унафэщI, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм жэуап зыхь и секретарь НэщIэпыджэ Замирэ.
ЩэкIуэгъуэм и 24
Анэм и махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 25
1741 гъэм адыгэпщ Черкасский Алексей и пщэ иралъхьащ Пётр ипхъу Елизаветэ императрицэ къулыкъум зэрыпэрыувэну манифестымрэ абы ищIыну тхьэрыIуэмрэ зэхилъхьэну.
1979 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик ХъуакIуэ ФатIимэт.
ЩэкIуэгъуэм и 26
Информацэм и дунейпсо махуэщ
СПИД-м ебэныным и дунейпсо махуэщ
ЩэкIуэгъуэм и 28
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и партизанхэр Жэмтхьэлэ Ипщэ щыIэ нэмыцэ гарнизоным теуащ, хэщIыныгъэшхуи иратащ.
1939 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, УФ-м гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Бицу Юрий.
1964 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, политик, КъБР-м и щIыхь зиIэ и юрист ДыщэкI Мадинэ.
ЩэкIуэгъуэм и 29
1917 гъэм ЦIагъуэ Нурийрэ Дым Iэдэмрэ «Адыгэ макъ» газетым и япэ номерыр къыдагъэкIащ.
ЩэкIуэгъуэм и 30
1571 гъэм Къэбэрдей пщы уэлий Идар Темрыкъуэ дунейм ехыжащ.
1929 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и дохутыр Жылокъуэ Зинаидэ.
Дыгъэгъазэ (декабрь)
Дыгъэгъазэм и 1
1917 гъэм Тэрч-Дагъыстэн правительствэ къызэрагъэпэщащ.
1934 гъэм къалъхуащ уэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Сосмакъ Валентинэ.
1944 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, политик Джэш ФатIимэ.
Дыгъэгъазэм и 2
Банк лэжьакIуэм и махуэщ
Дыгъэгъазэм и 3
Ныкъуэдыкъуэхэм я дунейпсо махуэщ
Дыгъэгъазэм и 5
1936 гъэм СССР-м и Конституцэр къащтащ, КъБАО-р КъБАССР хъуащ.
1942 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и партизанхэр Лэскэн I щыIэ нэмыцэ быдапIэм теуащ, хэщIыныгъэшхуи иратащ.
Дыгъэгъазэм и 7
Граждан авиацэм и дунейпсо махуэщ
Дыгъэгъазэм и 8
1991 гъэм Къэрал Щхьэхуитхэм я Зэгухьэныгъэр (СНГ) къызэзыгъэпэща Беловежскэ зэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ. Абы СССР къэралыгъуэр щымыIэж ищIащ.
1929 гъэм къалъхуащ уэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Шэрий Иринэ.
1954 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Шыд Андемыркъан.
Дыгъэгъазэм и 9
Хэкум и ЛIыхъужьым и махуэщ
1769 гъэм Урысейм и зауэ дамыгъэ нэхъыщхьэр — Георгий щихъым и орденыр — къащтащ.
Дыгъэгъазэм и 10
ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1939 гъэм къалъхуащ композитор, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Согуэ Данил.
Дыгъэгъазэм и 11
1956 гъэм Мэлбахъуэ Тимборэ КПСС-м и обкомым и япэ секретару хахащ.
Дыгъэгъазэм и 12
Урысей Федерацэм и Конституцэм и махуэщ
1993 гъэм КъБР-м палатитI хъу и Парламентыр хахащ.
Дыгъэгъазэм и 13
1949 гъэм Налшык щекIуэкIащ КъАССР-м и цIыхубз ныбжьыщIэхэм я зэхуэсышхуэ.
1991 гъэм Налшык щекIуэкIащ КъБР-м ис лъэпкъхэм я лIыкIуэхэм я съезд.
Дыгъэгъазэм и 15
1699 гъэм Пётр Езанэм и унафэкIэ, Урысейр Юлиан махуэгъэпсым хуэкIуащ.
1700 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэсыщIэр къыщрагъэхьэр щIышылэм (январым) и 1-рщ, зэрыщыта фокIадэм (сентябрым) и 1-м и пIэкIэ.
Дыгъэгъазэм и 18
1939 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ сурэ-тыщI, ХудожествэмкIэ Урысей академием, ЩIДАА-м я академик КIыщ Мухьэдин.
Дыгъэгъазэм и 19
1939 гъэм къалъхуащ футболымкIэ СССР-м и чемпион (1964), РСФСР-м и чемпион (1965), КъБАССР-м физкультурэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Iэпщэ Александр.
Дыгъэгъазэм и 21
1237 гъэм Хъан Батий и дзэм Рязань игъэсащ.
1944 гъэм ВКП(б)-м и обкомым унафэ къищтащ Дзэлыкъуэ, Куба, Налшык, Шэджэм, Прималкэ, Урожайнэ, Лэскэн районхэм газет къыщыдэгъэкIыным теухуауэ.
1879 гъэм къалъхуащ парт, къэрал лэжьакIуэ, генералиссимус, Совет Союзым и ЛIыхъужь, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Сталин (Джугашвили) Иосиф.
Дыгъэгъазэм и 22
Энергетикым и махуэщ
2001 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэ (ГКЗ).
Дыгъэгъазэм и 23
1905 гъэм Тэрч областым зауэ щытыкIэ щагъэувауэ щытащ.
1779 гъэм къалъхуащ генерал-майор, 1812 гъэм щыIа Хэку зауэшхуэм хэта Бэджыдэ Адылджэрий.
Дыгъэгъазэм и 24
1839 гъэм къалъхуащ Оттоман империем и маршал, Кавказым и тхыдэм теухуа лэжьыгъэхэр зытха Бэрзэдж Зеки.
1954 гъэм къалъхуащ техникэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМА-м и профессор ЕхъулIэ Мартин.
Дыгъэгъазэм и 25
1942 гъэм 37-нэ армэм и дзэхэр фашистхэр зыдэс Налшык къебгъэрыкIуэу хуежьащ.
1914 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и ЛIы-хъужь Къанкъуэщ Ахьмэдхъан.
1919 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Байсултанов Алим.
1919 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Яхэгуауэ Михаил.
1929 гъэм къалъхуащ усакIуэ, литературэдж, критик, щIэныгъэлI Сокъур Мусэрбий.
Дыгъэгъазэм и 26
1991 гъэм СССР-р зэрыщымыIэжымкIэ Декларацэр къащтащ.
Дыгъэгъазэм и 27
1929 гъэм къалъхуащ филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик, КъБР-м, АР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, литературэдж, критик ХьэкIуащэ Андрей.
Дыгъэгъазэм и 28
1905 гъэм Налшык зыкъыщызыIэтахэр хагъэщIащ.
1959 гъэм Налшык телемеханикэ аппаратурэ къыщыщIагъэкI завод къыщызэIуахащ.
1968 гъэм Мейкъуапэ иIэ Зэныбжьэгъугъэм и утым «ИгъащIэкIэ Урысейм дыщIыгъуу» фэеплъыр къыщызэIуахащ.
Дыгъэгъазэм и 30
1922 гъэм Советхэм я I Союзпсо съездым къыщызэрагъэпэщащ Совет Социалист Республикэхэм я Союзыр — СССР-р.
1972 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэ орденыр къыхуагъэфэщащ.
1934 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, КъБАССР-м, РСФСР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Бер Мухьэдин.
1939 гъэм къалъхуащ философие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик Делэкъарэ Къадырбэч.
Дыгъэгъазэм и 31
1898 гъэм Москварэ Петербургрэ япэу телефонкIэ зэпащIащ.
1929 гъэм къалъхуащ УФ-м щIыхь зиIэ и дохутыр, АР-м и цIыхубэ дохутыр Хьэгъундокъуэ Нурбий.
Зыгъэхьэзырар НэщIэпыджэ Замирэщ.
