«МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ»
ЩIы Хъурейм тет къэралхэм ящыщу 200-м щIигъум мэлыжьыхьым и 18-м щегъэжьауэ и 22 пщIондэ щрагъэкIуэкI «МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ» зыфIаща Iуэхугъуэхэр. Ахэр хуэгъэзащ жылагъуэм, властым, цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм ЩIыуэпсым хэхауэ яхъумэ и щIыпIэхэм (ООПТ-хэм) хуащI гулъытэм хегъэгъэхъуэным, къытщIэхъуэ щIэблэр дыкъэзыухъуреихь дунейм и къулеигъэхэм пщIэ хуащIу гъэсэным.
«МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ» зыфIаща щIыхьэхухэр 1990 гъэм япэ дыдэу США-м щрагъэкIуэкIащ. ИужькIэ, 1995 гъэм, «Лъэпкъ паркхэмрэ мэзкъуэдыхэмрэ» я махуэхэри къэунэхуащ. Ахэр Урысей Федерацэм «къыщысар» 1996 гъэращ, «ЦIыхуIэ зылъэмыIэса щIыуэпсыр хъумэнымкIэ центр» псапащIэ фондым и жэрдэмкIэ.
Ди къэралым «МэзгъэфIэнхэм я лъэмакъ» Iуэхугъуэхэр къыщызэрагъэпэщ ЩIыуэпсым хэхауэ яхъумэ и щIыпIэхэм, Урысейм дыкъэзыухъуреихь дунейм кIэлъыплъынымкIэ и IуэхущIапIэм («Росприроднадзор»), ЩIыпIэ дэгухэмрэ абыхэм щыпсэу псэущхьэхэр хъумэнымкIэ центрым, нэгъуэщIхэми.
УФ-м «ЩIыуэпсым хэхауэ яхъумэ и щIыпIэу» 100-м щIигъу итщ. Абыхэм я Iыхьэ щанэр ЮНЕСКО-м и биосферэ хъумалъэщ икIи дыкъэзыухъуреихь дунейм и хъугъуэфIыгъуэ нэхъ лъапIэ дыдэхэм хабжэ.
Мы махуэхэм мэзгъэфIэнхэмрэ лъэпкъ паркхэмрэ цIыхухэр щызэхуэшэсыным, жыгыщIэхэр щыгъэтIысыным, кIэрыхубжьэрыхухэр щызэхуэхьэсыным, псынащхьэхэр щыгъэкъэбзэным, пресс-конференцхэр щегъэкIуэкIыным, нэгъуэщIхэми я мыхьэнэр зыхуэкIуэжыр зыщ: властыр, цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэр, хьэрычэтыщIэхэр, ЩIы Хъурейм цIыхуу тет псори щIыуэпсым хэхауэ яхъумэ и щIыпIэхэм гулъытэ хэха хуэщIын зэрыхуейм, дыкъэзыухъуреихь дунейр ди псэупIэу зэрыщытым егъэгупсысынырщ, щIыпIэ дэгухэр зи хэщIапIэ хьэкIэкхъуэкIэхэр, къэкIыгъэхэр узыгъэгужьей щытыкIэм зэрихуам дунейпсо жылагъуэр щыгъуазэ щIынырщ, щIалэгъуалэр экологиер хъумэным хуэущиинырщ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
