Зыхуей псор щагъуэтынущ
Газрэ электрокъарууэ къагъэсэбэпыр зыхуэдизыр къызэралъытэ Iэмэпсымэхэм теухуа- уэ тхыгъэ куэд къытIэрохьэ. Абыхэм ящыщу цIыхухэр нэхъыбэу зыщIэупщIэхэм жэуап къыхуэтлъыхъуэу дэ зыхуэдгъэзащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым СтандартизацэмкIэ, метрологиемрэ гъэунэхуныгъэхэмкIэ и къэрал щIыналъэ центр» федеральнэ бюджет IуэхущIапIэм и унафэщI Шурдым Юрэ.
— Юрэ, газымрэ электрокъарумрэ я счётчикхэр къыщапщытэ хъунур дэнэ?
— Электрокъарумрэ газымрэ я счётчикхэр гъэсыныпхъэхэр езытхэмрэ ахэр къэзыгъэсэбэпхэмрэ уасэхэр зэрызэхуагъакIуэ Iэмэпсымэщ. Ахэр къапщытэну зи пщэрылъыр «Зэхуэдэу къэпщыныр къызэгъэпэщыным и IуэхукIэ» 2008 гъэм мэкъуауэгъуэм и 26-м къащта Федеральнэ закон №102-ФЗ-мкIэ а лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкIыну хуит ящIахэмрэ зи щхьэ хущытыж организацэхэмрэщ. Ди республикэм апхуэдэу щыIэр «КъБР-м СтандартизацэмкIэ, метрологиемрэ гъэунэхуныгъэхэмкIэ и къэрал щIыналъэ центр» ФБУ-рщ.
Къэпщытэныгъэр центрым и лабораторэхэмрэ щызэрагъэпэщыж мастерскойхэмрэ щрагъэкIуэкI: электросчётчикхэр — «Электрокъарур къыщыдагъахуэ центр» ГУП-м (Налшык къалэ, Рыбалкэ и цIэр зезыхьэ уэрам, 4), газ счётчикхэр — Май, Нарткъалэ, Прохладнэ, Налшык къалэхэм. Газ счётчикхэр зэгъэпэщыжынымрэ къэпщытэнымрэ а мастерскойхэм тхьэмахуитI-щыкIэ зэрыщыгувэм къыхэкIыу, ди центрым нэгъуэщI зыи къыщызэIутхащ. Абы газ Iэмэпсымэхэр щащэ, зы лэжьэгъуэ махуэм къриубыдэу ахэр щызэрагъэпэщыж, я техникэ щытыкIэм щыкIэлъоплъ икIи къыщапщытэ.
— ГазкIэ къызэзыгъэпэщ организацэхэм я лIыкIуэхэм щэхуакIуэхэм чэнджэщ ират счётчикым и щытыкIэр къыщапщытэн хуей пIалъэр икIамэ, абы лейуэ кIэлъамыгъэплъу, щIэкIэ яхъуэжыну.
— 2002 гъэ пщIондэ Белоруссием къыщыщIагъэкIа СГМН газ счётчик лIэужьыгъуэр илъэси 2 къэс кърагъэпщытэм хуэдэщ. Ахэр нэгъуэщIхэмкIэ яхъуэжмэ нэхъыфIщ. 2003 гъэ лъандэрэ ягъэхьэзыр а счётчик дыдэхэр иджы илъэси 8-м, Словакием щащI МКМ лIэужьыгъуэ псори илъэси 10-м тещIыхьащ. Илъэси 5 къэс кърагъэпщытэм хуэдэ лIэужьыгъуэхэри щыIэщ. Газ счётчикхэм я техникэ щытыкIэм кIэлъыплъыныр, къегъэпщытэныр щIэ къэщэхунымрэ гъэувынымрэ хуэзэм нэхърэ хуэдиплIкIэ зэрынэхъ пудыр къэплъытэмэ, и сэбэп зыхэлъыр езы цIыхум къыхихын хуейщ.
— Унагъуэхэм я газ счётчикхэр щIыб температурэр зыхуэдэм тещIыхьахэмкIэ яхъуэжыпхъэ?
— Ар нэхъ къызэращтэщ. Счётчикыр псэуалъэ хуабэм и кIуэцIым щыIэмэ, къагъэсэбэп газыр зыхуэдизыр абы къигъэлъагъуэм тету ятх. Ауэ щIыбым щагъэувын хуейр температурэр зыхуэдэм тещIыхьарщ. Апхуэдэ Iэмал ямыIэмэ, я счётчикым пIалъэ пыухыкIам къридзар температурэм и коэффициентымкIэ ягъэбагъуэ. Къэралым и дэтхэнэ щIыналъэми и температурэ коэффициентыр Техникэ Iуэхухэр зэхуэгъэкIуэнымрэ метрологиемкIэ (Урысейм и Пщалъэ) федеральнэ агентствэм егъэув.
— Пломбэхэм я щытыкIэм, счётчикхэм я лэжьэкIэм теухуауэ цIыхухэмрэ электрокъарур, газыр езыт IуэхущIапIэхэмрэ я кум зэдауэ къыдэхъуэмэ, хэт зызыхуагъэзэнур?
— Счётчикхэм тет пломбэхэм я щытыкIэмкIэ жэуаптакIуэр ар зейхэрщ. Абы къыхэкIыу, нэгъуэщIхэм дзыхь хуащI хъунукъым. Пломбэхэм я щытыкIэм е счетчикхэм я лэжьэкIэм псалъэмакъ къишэмэ, экспертизэ ирагъэщIын щхьэкIэ, «Къэбэрдей-Балъкъэрым и ЦСМ» ФБУ-м зыхуагъэзэн хуейщ. Счётчикыр къигъэувыIэну, къэпщытакIуэм и номерыр зытет пломбэ тригъауэу зэкIуэцIызылъхьэну хуитыр электрокъарурэ газкIэ къызэзыгъэпэщ организацэм и лIыкIуэрщ (кIэлъыплъакIуэрщ). Зейм илъагъуу счётчикыр къызэрытрахамкIэ акт ятх. Абы къыщагъэлъагъуэ счётчикымрэ ар зыкIуэцIалъхьам и пломбэмрэ я номерхэр, апхуэдэу къыщагъэувыIа дыдэм къридзар зыхуэдизыр. Счётчикыр зеймрэ къэпщытакIуэмрэ актым Iэ щIадз. «Къэбэрдей-Балъкъэрым и ЦСМ» ФБУ-м и IэщIагъэлIхэм счётчикым и лэжьэкIэмрэ пломбэхэм я щытыкIэмрэ къапщыта нэужь, зыхуэфащэ тхылъкIэ Iуэхур зэхагъэкI, пэжыр ягъэбелджылы.
— Iуэхутхьэбзэхэм хуэзэр къыщалъытэкIэ сыт хуэдэ тхылъхэра цIыхухэм нэхъыбэу ящIапхъэр?
— Дэтхэнэ зыми чэнджэщ изот газыр, токыр, псыр, хуабэр къызэраутIыпщ щIыкIэм теухуа зэгурыIуэныгъэхэр куууэ яджыну.
Зыкъытхуэзыгъазэхэм я упщIэ псоми жэуап тэмэм ягъуэтынущ. Абы папщIэ Налшык Елбэрдым и цIэр зезыхьэ уэрамым тет ди хэщIапIэм некIуалIэ е 74-06-17, 74-03-89 телефонхэмкIэ нэпсалъэ хъунущ.
Епсэлъар Хьэжыкъарэ Аликщ.
