Дунейм щыхъыбархэр
Иджы Жуковым и деж нэсащ
2015 гъэм Украинэм къыщащтащ совет лъэхъэнэм къыдэунэхуа, коммунизмэм пыщIа сыт хуэдэ Iуэхури лъэныкъуэ егъэзыным теухуа закон. Абы къемызэгъ ищIащ а къэралым совет дамыгъэхэр къыщыбгъэсэбэпыныр, СССР-м къыщекIуэкIа хабзэхэм утетыныр. Ауэ законым къигъэлъэгъуауэ щытащ узэIусэ мыхъуну гуэрхэри - псалъэм папщIэ, нацизмэм ебэна совет къулыкъущIэхэм я цIэхэр зезыхьэ фэеплъхэр, абыхэм хуагъадэ нэгъуэщI ухуэныгъэхэр пкъутэжыну хуит уищIыркъым.

А законыр ягъэзащIэкIэрэ, Украинэм и къалэхэм, уэрамхэм я цIэхэр яхъуэж, совет цIыхубэм я унафэщIу щытахэм я фэеплъхэр якъутэж. Псалъэм папщIэ, илъэс зыбжанэ ипэкIэ къэралым щрахыжащ Лениным и фэеплъ псори. Киев и метром дзэзешэ цIэрыIуэ, «ТекIуэныгъэм и Маршал» жыхуаIэ Жуковым и цIэр зезыхьэу щыта и станцым 2016 гъэм фIащауэ щытащ «Спортым и уардэунэ» жиIэу. Абдежи къыщызэтеувыIакъым иджы. Харьков къалэм мэкъуауэгъуэм и 4-м щалэжьащ цIыху куэд зыгъэгубжьа Iуэху - Жуков Георгий и фэеплъыр къракъутэхащ националистхэм.
Хабзэхъумэхэр абыхэм япэщIэтыну яужь ихьат, ауэ кърагъэкIуэту щыхуежьэм, я Iуэху зэрахуэжакъым. Къэрал унафэщIхэм сыт жаIауэ пIэрэ абы теухуауэ?
Украинэм и президентыщIэ Зеленский Владимир абы теухуа хъыбарыр зэхиха нэужь унафэ ищIащ къалэ Iэтащхьэхэм Iуэхур зэхагъэкIыну икIи цIыхубэм абы теухуауэ епсэлъэну.
Ар къызыфIэмыIуэхуща президентым хущIатхъуэ украин куэдым. «Къэралым и унафэщIым апхуэдэ мыхъумыщIагъэхэр яхуидэным, законыр къызэпызыудхэм унафэ ткIий ятримыщIыхьыным къикIыр езыми радикалхэм я Iуэху еплъыкIэр ядиIыгъыу аращ», - ятх ар зи гум темыхуэ цIыхухэм.
Къалащхьэм егъэлеяуэ щыхуабэщ
Москва ямылейуэ хуабэ зэрыщыхъуар къохьэлъэкI цIыхухэм. Хьэуам и хуабагъыр градус 32-м щIегъу. Ар зыхуэмыхьын куэд яхэтщ къалэдэсхэм, абы къыхэкIыу ахэр Iэмал зэриIэкIэ дыгъэм хэмыхьэну, Iуэху хьэлъи ямыщIэну къыхураджэ дохутырхэм.

«Мы тхьэмахуэр икъукIэ хуабэу щытынущ, уэшх къешхыным ущIыщыгугъыни щыIэкъым. Хуабэм и толъкъун жыдоIэ дэ апхуэдэ щытыкIэм щхьэкIэ. Апхуэдэу махуитхукIи нэхъыбэкIи щытынкIэ хъунущ. Ар шынагъуэншэкъым зи ныбжь хэкIуэтахэм, сабийхэм, уз гъэтIылъа зиIэхэм я дежкIэ, - жиIащ УФ-м и Гидрометцентрым и щIэныгъэ унафэщI Вильфанд Роман. - ЩIыуэпсым дежкIэ апхуэдэ дуней щытыкIэр шынагъуэкъым, сыту жыпIэмэ накъыгъэм уэшхыфI къешхащ икIи щIым псыIагъэкIэ хъарзынэу зигъэнщIащи».
Дыгъэм, хуабэм зэрызыщыпхъумэну Iэмалхэри ягу къагъэкIыжащ москвадэсхэм – унэхэм жьы зэпрегъэхун, щIыбым щыщIэкIкIэ нэхъ жьыщIэхуу захуэпэн, я щхьэхэм дыгъэм щызыхъумэну зыгуэрхэр фIалъхьэн, нэгъуджэ фIыцIэхэр зыIуалъхьэн, псы нэхъыбэ ефэн хуейщ.
Синоптикхэм зэрыжаIэмкIэ, апхуэдэ хуабэ щыIауэ щытащ 1988 гъэм - абы щыгъуэ температурэр градус 32,5-рэ хъуауэ щытащ, 2014 гъэми куэдкIэ нэхъ тIасхъакъым – градус 32,2-рэ къагъэлъэгъуауэ щытащ къалэ термометрхэм.
Нобэ
♦Испанием щагъэлъапIэ Республикэм и махуэр
♦Алтай Республикэм и конституцэр къыщащта махуэщ
♦Къыргъызым и финанс, экономикэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
♦1340 гъэм Голландием Роттердам къалэм и лъабжьэр щагъэтIылъащ.
♦1498 гъэм Колумб Христофор ежьащ дунейр къызэхикIухьыну, иджы ещанэу.
♦1732 гъэм Санкт-Петербург япэ ЩIымахуэ уардэунэм, пащтыхь гуащэ Иоанн ипхъу Аннэ хуаухам, и лъабжьэр щагъэтIылъащ.
♦1775 гъэм Колоние Зэгуэтхэм я цIэр Америкэм и Штат Зэгуэтхэр жиIэу зэрахъуэкIащ.
♦1972 гъэм Москва щыщIадзащ шыхэр зыщIэщIа гухэмкIэ цIыхухэр къыщрашэкIыну гъущI гъуэгу ухуэныр.
♦1881 гъэм Пушкин Александр и фэеплъ Москва къыщызэIуахащ.
♦1903 гъэм франджы щIэныгъэлI Кюри Пьер Берлин къалэм хэIущIыIу щищIащ полоний химие пкъыгъуэщIэр къызэрихутар.
♦1919 гъэм Нью-Йорк япэу щекIуэкIащ автомобилыр зегъэкIуэным зэрыхуэхьэзырыр къызэрапщытэ экзаменхэр.
♦1936 гъэм КъБР-м Физкультурэмрэ спортымкIэ и республикэ комитет къызэрагъэпэщащ.
♦1960 гъэм Сауд Хьэрыпым цIыхубзхэр хуит щащIащ щIэныгъэ зрагъэгъуэтыну.
♦2008 гъэм Европэм футболымкIэ и чемпионатым щIидзащ. Ар Австриемрэ Швейцариемрэ щекIуэкIащ мэкъуауэгъуэм и 7-м къыщыщIэдзауэ мэкъуауэгъуэм и 29 пщIондэ. Абы щытекIуауэ щытащ Испанием и командэ къыхэхар.
♦1872 гъэм къалъхуащ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, РСФСР-м и цIыхубэ артист Собинов Леонид.
♦1897 гъэм къалъхуащ дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал, Совет Союзым и ЛIыхъужь Мерецков Кирилл.
♦1933 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, усакIуэ-уэрэдус, драматург, актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Арканов (и унэцIэ дыдэр Штейнбокщ) Аркадий.
♦1933 гъэм къалъхуащ совет актрисэ, Урысей Федерацэм и цIыхубэ артисткэ Лавровэ Татьянэ.
♦1946 гъэм къалъхуащ «Адыгэ макъ» газетым и редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэ, драматург, АР-м щIыхь зиIэ и журналист Хъурмэ Хъусен.
♦1952 гъэм къалъхуащ Тыркум щыщ адыгэ тхакIуэ, Нобель саугъэтым литературэмкIэ и лауреат 2006 гъэм хъуа Памукъ Орхьэн.
♦1952 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Тэтэр Анатолий.
♦1952 гъэм къалъхуащ урысей тхакIуэ Донцовэ Дарье.
♦1957 гъэм къалъхуащ уэрэджыIакIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Маршал Александр (и унэцIэ дыдэр Миньковщ).
♦1988 гъэм къалъхуащ урысей теннисисткэ, 2016 гъэм Рио-де-Жанейрэ (Бразилие) щекIуэкIа Олимп Джэгухэм щытекIуа Макаровэ Екатеринэ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 26 - 27-рэ, жэщым градус 18 - 19 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Пщэдджыжь хьэщIэ гъэхьэщIэгъуафIэщ.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
