Сом 1000 хагъахъуэ
Мы Iуэхур егъэщIылIауэ щытынущ урысей мелуан 30-м щIигъум
2020 гъэм щIышылэм и 1-м Урысейм пенсэхэр проценти 6,6-кIэ щыхэхъуэнущ: нэгъуэщIу жыпIэмэ, ику иту сом минкIэ.
IэщIагъэлIхэм зэрыжаIамкIэ, ар зыкъомкIэ нэхъыбэнущ инфляцэр ди къэралым зыщыхуэдизынум нэхърэ. Зэрыщыту къапщтэмэ, УФ-м уасэхэр проценти 3,8-рэ нэхърэ нэхъ лъагэу щыдэкIуеинукъым.
Зыхухагъахъуэхэм я бжыгъэр мылажьэ пенсионер мелуан 31-рэ мэхъу. Иджыри IэнатIэ Iутхэр шыщхьэуIум и 1-р къэсыху пэплъэн хуей хъунущ къыхущIагъуну мащIэ дыдэм — сом 200-м. ТIысыжхэм я хэхъуэхэр занщIэу дэуеинущ — блэкIа индексацэ псори къызэщIиубыдэу я пенсэхэр щIэрыщIэу къыхуабжыжынущ.
ЕтIанэгъэ нэхъыбэ ялъысынущ социальнэ пенсэхэр зрат цIыху мелуани 4-ми. Ахэр къагъэгугъэ индексацэр проценти 7 хъуну. Ауэ абы мэлыжьыхьыр къэсыху пэплъэнущ.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, жьыгъэкIэ ди къэралым щат страховой пенсэр ику иту сом мин 14 щохъу. Правительствэм и мурадщ илъэси 6-кIэ — 2024 гъэр къэсыху зэкIэлъыкIуэу сом мин зырыз яхущIигъуну. ИкIэм-икIэжым ар сом мин 20-м нэсын хуейщ. Зэвгъапщэ: пенсионерыр псэун папщIэ нэхъ мащIэ дыдэу зыхуейуэ ди къэралым щагъэувар зэрыхъур сом мини 8-рэ 846-рэщ.
Хъыбар гуапэ хуэдэщ, ауэ упщIэ гуэрхэр къыкъуокI фIэкIыпIэ имыIэу. Япэрауэ, егъэлеяуэ дужэгъуа «ику иту» псалъэхэм яхуэгъэзауэ: сыт щIэику итыр? Абы къикIыр нэхъыбэ зыIэрыхьэм нэхъыбэ хухагъэхъуэну аращ. Дэ дощIэж блэкIа мыжыжьэм лIыжь-фызыжьхэр зэуэ иратыну апхуэдиз ахъшэкIэ къагъэгугъауэ зэрыщытар. АрщхьэкIэ иужькIэ къахэкIащ сом 400 къудей фIэкIа зыхущIамыгъуахэри.
ЕтIуанэрауэ, пенсионерыр псэун папщIэ нэхъ мащIэ дыдэу зыхуейр сом мини 8-рэ 846-рэ фIэкIа мыхъуу къыщIрагъэдз. Хэт апхуэдэ пщалъэ зыгъэуври? Правительствэрщ. КъызэрыщIэкIымкIэ, абы нэхъыфIу ещIэ сэ нэхъ мащIэ дыдэу сызыхуейр зыхуэдизыр.
Ещанэрауэ. Сыт лэжьапIэ пэрыт пенсионерхэм лей къащIытехьэр? Иужь илъэсхэм абыхэм я пенсэхэм хагъахъуэркъым. ТIысыжахэм яхуэдэу хьэлэлу къалэжьакъэ? КъулыкъущIэхэм зэхахыркъым ар къызэремызэгъым теухуауэ политикхэми, экономистхэми, журналистхэми жаIэхэр. Статистикэм къет гъэ къэс IэнатIэ Iут пенсионерхэр хуабжьу нэхъ мащIэ зэрыхъур къэзыгъэлъагъуэ бжыгъэхэр. Ауэ хэти ещIэ ахэр зэрымыпэжыр: тIысыжыркъым, атIэ лэжьапIэ къезытхэм хуабжьу яфIэфIу улахуэ щIэуфахэм трагъэтIысхьэу аращ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, апхуэдэхэр яхокI налог зытхэми, Пенсэ фондым ахъшэ хэзылъхьэхэми. Къэралым фIокIуэд сом мелардхэр. Ахэр ирикъунут лажьэхэм я пенсэхэми хухагъэхъуэн папщIэ.
ДЖАТОКЪУЭ Марианнэ.
