ЗэгурыIуэныгъэм къыхуезыджэ лэжьыгъэ
Лъэпкъ зэхущытыкIэхэр джынымрэ абы епха Iуэхухэр егъэфIэкIуэнымрэ Куэцэ Елбэрд пасэу дихьэхащ, бзэхэр щаджу Пятигорск дэт къэрал университетым (ПГЛУ) 2009 – 20I4 гъэхэм щыщIэса зэманым. Иджыпсту ар КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министерствэм и къудамэм и IэщIагъэлI-эксперт нэхъыщхьэщ. 2015 гъэм къыщыщIэдзауэ лъэпкъ Iуэхухэмрэ дин IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ хуэунэтIа лэжьыгъэхэр щIалэм ирегъэкIуэкI.
Елбэрд ящыщщ зи къэухьымрэ щIэныгъэмрэ зэпымыууэ хэзыгъахъуэ цIыхухэм. 2010 гъэм ар Лондон дэт St.Giles колледжым бзэхэр джыным теухуауэ стажировкэ щыIащ. ПГЛУ-м Къэрал, муниципальнэ Iуэхухэр зехьэнымкIэ и къудамэм щыщеджэ зэманым ар мазэкIэ щыIащ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм и Небраскэ штатым дэт Hastings колледжым. Лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм къыхэкIахэр зэрызэдэгъуэгурыкIуэр джыным Куэцэм адэкIи пищэн мурад иIэти, а IуэхухэмкIэ нэхъыфI дыдэу Кавказ Ищхъэрэм къыщалъытэ егъэджакIуэ Аствацатуровэ Майе зыпищIэри, и диплом лэжьыгъэр, Псыхуабэ къалэм лъэпкъ зэхущытыкIэхэр зэпIэзэрыт щыщIынымрэ лъэпкъ Iуэхухэм зыщегъэужьынымрэ теухуар, абы и деж щитхащ.
А псом къадэкIуэу, щIалэр гъуазджэми, тхыдэми, щэнхабзэми дихьэхырти, 2011 гъэм заочнэу ар щIэтIысхьэжащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ университетым дизайнымкIэ и факультетым.  
IэщIагъэ зригъэгъуэта нэужь, Елбэрд и зэфIэкIхэм КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министерствэм мазэ зыбжанэ къыщыкIэлъыплъри, къулыкъу къыхуагъэфэщащ. 20I8 гъэм КъБР-м Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым епхауэ аспирантурэр къиухащ, иджыпсту и диссертацэ лэжьыгъэм йолэжь. Ар теухуащ XX лIэщIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэмрэ XXI и пэщIэдзэмрэ Тыркум хэхэс щыхъуа адыгэхэм я щэнхабзэр къызэрекIуэкIам.
20I7 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэсищкIэ Куэцэр КъБР-м и ЩIалэгъуалэ правительствэм граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министру щытащ. Апхуэдэуи къэрал IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэм я профсоюзым и щIалэгъуалэ советым ар хэтщ, лъэпкъ Iуэхухэмрэ дин зэхущытыкIэхэмкIэ республикэ комиссэм и секретарщ, Кавказ Ищхъэрэм къыщызэрагъэпэщ зэхыхьэ куэдым - ахэри лъэпкъ, дин, политологие Iуэхухэм епхауэ - щIэх-щIэхыурэ ирагъэблагъэ.
Куэцэр «Зэныбжьэгъугъэм и гъуазэхэр - ТекIуэныгъэм и махуэр псом иди зэхуэдэщ» урысейпсо Iуэхум (ди республикэм мы гъэм ещанэу щрагъэкIуэкIащ) и щIыналъэ координатору щытащ. Министерствэм и проект нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщу ирагъэкIуэкI «Зэныбжьэгъугъэ» Iуэхум ар хэтщ.
- Ди гуапэ зэрыхъунщи, нобэ ди республикэм лъэпкъ зэхущытыкIэхэр щызэпIэзэрытщ. Ар къагъэлъагъуэ илъэс зыбжанэ хъуауэ зэкIэлъыпыту екIуэкI социологие къэхутэныгъэхэм. Къэбгъэлъагъуэмэ, зэупщIахэм я процент 90-м апхуэдэ еплъыкIэ яIэщ икIи я гъунэгъу лъэпкъхэм тэмэму зэрахущытыр жаIащ, - къыхегъэщ Куэцэм. - Абы щыгъуэми мы Iуэхур зи пщэ дэлъ ди IуэхущIапIэм хуэдэхэр федеральнэ мыхьэнэ иIэным и мызакъуэу, щIыналъэхэми щылэжьэн зэрыхуейм шэч хэлъкъым. Куэдрэ урохьэлIэ гугъуехь зыIууахэр лъэпкъ Iуэхум хуагъэкIуэжу. Динымрэ лъэпкъ зэхущытыкIэхэмрэ я мыхьэнэр дэтхэнэ цIыхуми и дежкIи щхьэхуэщ, а тIум я гъунапкъэр зэхегъэщIыкIыным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Лъэпкъ зэхущытыкIэхэм уелэжьын щхьэкIэ Iэмал имыIэу тхыдэм фIыуэ хэпщIыкIын, ар къыбгурыIуэн хуейщ. Сыту жыпIэмэ, щытыкIэр зэхагъэзэрыхьын щхьэкIэ и нэхъыбапIэм къагъэсэбэпыр а Iэмалращ - блэкIар мызахуэу къыщIрагъэдзыныр. Къапщтэмэ, иджыпстуу нэрылъагъущ къэралым исхэр нэхъыфIу зэхущыт зэрыхъуар. Кавказым щыпсэухэр къапщтэмэ, илъэси I0 ипэкIэ абыхэм ятеухуауэ яIа еплъыкIэхэм нобэ куэдкIэ зихъуэжащ. Ар и фIыщIэщ щIыналъэ унафэщIхэри мы Iуэхум жыджэру зэрелэжьым.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
