Адыгэ газетхэр зэрызэдэлэжьэнур яубзыху
Хабзэ зэрыхъуам тету, «Адыгэ псалъэ» (КъБР), «Черкес хэку» (КъШР), «Адыгэ макъ» (АР) газетхэм я редактор нэхъыщхьэхэмрэ журналистхэмрэ я зи чэзу зэIущIэр щэкIуэгъуэм и 17-м Мейкъуапэ щекIуэкIащ. Ахэр тепсэлъыхьащ зэкъуэш республикэхэм я адыгэ газет зэгуэтхэмкIэ къаIэтыфыну Iуэхугъуэхэм адыгэбзэм, тхыдэм, щэнхабзэм зегъэужьыным, диIэр хъумэным теухуауэ лэжьыпхъэхэм, газет Iуэхум ехьэлIауэ редактор нэхъыщхьэхэр зыгъэпIейтейхэмрэ я ехъулIэныгъэхэмрэ.
Бысым редакцэм и унафэщI Дербэ Тимур хьэщIэхэр и гуапэу иригъэблэгъащ икIи блэкIа илъэсым зэдащIахэр къызэщIикъуэжу, гъэ къакIуэ нэхъ гу зылъытапхъэхэм я гугъу ищIу къэпсэлъащ.
Япэу псалъэ зрата ХьэфIыцIэ Мухьэмэд жиIащ къызэднэкI илъэсым псори зэакъылэгъуу зэрызэдэлэжьар, зэгъусэу къыдагъэкIыну зэрызэгурыIуа газет бжыгъэр дунейм къызэрытехьар. Адыгэбзэм и махуэм (гъатхэпэм и 14), Щыгъуэ махуэм (накъыгъэм и 21), Хэкум къэзыгъэзэжахэм я махуэм (шыщхьэуIум и 1), Адыгэхэм я махуэм (фокIадэм и 20) ятеухуауэ номер купщIафIэхэр къызэрыдагъэкIар къыхигъэщащ ХьэфIыцIэм.
Адыгэ редакцэхэм зэгъусэу къыдагъэкI газет- хэм мыхьэнэшхуэ зэраIэр, адыгэбзэм и диалект зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ тха тхыгъэхэр зэрамыдзэкIыу къытрадзэмэ ахэр нэхъ зэпэгъунэгъу хъунымкIэ зэрысэбэпыр жиIащ Мухьэмэд къыщыпсалъэм.
2017 гъэм и пэщIэдзэм къыдэкIынур зытраухуэн хуейуэ къилъытэмкIэ и лэжьэгъухэм щечэнджэщым, мыр къыхигъэщащ:
— Дунейпсо Адыгэ Хасэм къыхилъхьауэ зы адыгэ литературэбзэм хуэкIуэным иджыпсту куэд топсэлъыхь. Абы и лъэныкъуэкIэ, фэри фызэрыщыгъуазэщи, еплъыкIэ зэмылIэужьыгъуэ куэд щыIэщ. Пэжщ, а Iуэхум елэжьын хуейр бзэм и лэжьакIуэхэращ — щIэныгъэлIхэр, егъэджакIуэхэр, журналистхэр. Дэ тхузэфIэкIынуращи, мы Iуэхум теухуауэ бзэм зи Iуэху хэлъ IэщIагъэлIхэр къэдвгъэгъэпсалъэ ди бзэр зэпэгъунэгъу хъун папщIэ тщIэн хуейхэр къыхэщу, ди анэдэлъхуб-зэм зиужьыным иIэ хэкIыпIэхэр къагъэлъагъуэу, — жиIащ ХьэфIыцIэм.
«Зы адыгэ литературэбзэм хуэкIуэн хуейщ жыхуаIэм фIы кърикIуэну къэслъытэркъым, — жиIащ «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэ Тхьэгъэпсэу Увжыкъуэ. — Мы кърахьэжьа Iуэхум иужь дихьэмэ, гупсысэ зэпэщIэуэ яIэу куэд зытепсэлъыхь Iуэхур нэхъ куууж тщIыну къысщохъу. Армырами, адыгэбзэщ дэ дызэрызэпсалъэр, зэ-тIэу зэхэпх къудеймэ, къыбгурыIуэнущ бжьэдыгъу диалектыр е кIэмыргуейм я псэлъэкIэр. Бзэр зы ящIыжыну жыхуаIэм зы сэбэпи къыпэкIуэну къэслъытэркъыми, дэри лейуэ дытемыпсэлъхьмэ, нэхъыфIу пIэрэ жызоIэ.
«Адыгэ макъ» газетым и редактор нэхъыщхьэ Дербэ Тимур ар гулъытэншэу адыгэ газетхэм къагъанэ мыхъун Iуэхуу зэрыщытыр жиIащ икIи республикэхэм абы ехьэлIауэ щыщыIэ еплъыкIэхэр газетхэм къагъэлъэгъуэныр зэрыфIэкъабылыр къыхигъэщащ.
«Адыгэ псалъэ» газетым и обозреватель Хъуажь Фахъри жиIащ унафэ пщIы къудейкIэ бзэхэр зэхэбгъэхьэжыну зэрыплъэмыкIынур, бзэм езым хабзэ гуэр иIэщи, абы упэувыным зэраныгъэ фIэкIа къызэримышэнур. Фахъри тепсэлъыхьащ бзэхэр нэхъ зэпэгъунэгъу хъун папщIэ хэлъхьэн хуей зэхъуэкIыныгъэхэм, нэгъуэщIхэми.
Урысей пощтымрэ газет редакцэхэмрэ я иджырей зэдэлэжьэкIэм редактор нэхъыщхьэхэр щытепсэлъыхьым, къыхагъэщащ абы къиин куэд пыщIа зэрыхъуар.
— Пощтым и лэжьэкIэм куэдкIэ елъытащ ди тиражыр. Абыхэм и чэзум газетыр щIэджыкIакIуэхэм зэрыхуамыхьым, Iэ щIэдзыным теухуауэ къызэрыдэмыгугъужым и зэранкIэ, ди тиражыр нэхъ мащIэ хъуащ, — жиIащ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. — Iэ щIэзыдзхэм нэмыщI, дэ яхутыдодзэ Налшык нэхъ пэгъунэгъу жылэхэм зауэм, лэжьыгъэм я ветерану дэсхэм. КъищынэмыщIауэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэу 1500-рэ нэблагъэ исщи, мис а псоми Iэ щIадзыну КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм дыгурыIуащи, ахэр дяпэкIэ къыхэхъуэну ди гугъэщ.
Дербэ Тимури Тхьэгъэпсэу Увжыкъуи тепсэлъыхьащ газетеджэхэм я бжыгъэр нэхъыбэ хъун папщIэ езыхэм я республикэхэм щыщыIэ лъэпощхьэпохэмрэ къыщагъэсэбэп Iэмалхэмрэ. Езыхэм я къарукIэ куэдым зэрыхурагъэхьыр, Iэ тедзэным хэлIыфIыхьын хуей зэрыхъур къыхагъэщащ редактор нэхъыщхьэхэм.
Мухьэмэд къыхилъхьащ зэгъусэу къыдагъэкI газетым зи гуащIэ нэхъыбэ хэлъ зы журналистым илъэсым и кIэм саугъэт иратыну. Ар адрей редакторхэми къыдаIыгъащ.
ЗэIущIэм я гупсысэхэр къыщагъэлъэгъуащ редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэ Хъурмэ Хъусен, жэуап зыхь секретарь ЖьакIэмыкъуэ Iэминат («Адыгэ макъ»), журналист, усакIуэ Бемырзэ Зураб («Черкес хэку»), «Адыгэ псалъэ» газетым и къудамэм и унафэщI Нэ-щIэпыджэ Замирэ.
Къэбарт Мирэ.
