ПУТИН Владимир: Псори зыхуэунэтIар цIыхухэм я узыншагъэр, гъащIэр хъумэнырщ, псэукIэр егъэфIэкIуэнырщ
Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир дыгъуасэ, мэкъуауэгъуэм и 30-м, теленэтын занщIэмкIэ жэуап яритащ ди къэралым и цIыхухэм кърата упщIэхэм. УФ-м и «Япэ», «Россия 1», НТВ, «Мир» канал нэхъыщхьэхэм къызэрагъэпэща теленэтын занщIэм щIидзэн ипэ редакцэхэм къагъэхьа упщIэхэм я бжыгъэр мелуанитIым нэсат. Ахэр къэрал Iэтащхьэм къыхуагъэхьыжащ къэпсалъэурэ ирагъэтхауэ, телефонхэм хэт SMS, MMS Iэмалхэр къагъэсэбэпу, «Москва-Путину» сайтымкIэ, Интернетым щыIэ «Вконтакте», «Одноклассники», нэгъуэщI социальнэ гупхэм иралъхьэурэ. Нэтын занщIэр ирагъэкIуэкIащ ди къэралым и тележурналист цIэрыIуэхэу Березовская Екатеринэрэ и Аскер-заде Наилярэ. Колл-центрым щылэжьащ Ремезовэ Татьянэрэ Юрьевэ Натальерэ.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, зи гугъу тщIы эфир занщIэм хуэдэ (18-нэу мы гъэм ар йокIуэкI) нэгъабэ щигъэIакъым къэралым и Iэтащхьэм, коронавирус уз зэрыцIалэ лIэужьыгъуэщIэр ди хэкуми къэсауэ зэрыщытам папщIэ. Президентым цIыху нэхъыбэм я упщIэм жэуап яритыну хущIэкъуащ. Псори зэгъусэу къапщтэмэ, сыхьэти 4-м къриубыдэу ар тепсэлъыхьыфащ гъащIэм и лъэныкъуэ зэмылIэужьыгъуэ куэдым — упщIэ 80-м нэс. Абыхэм къахэбгъэщхьэхукI хъунущ коронавирусымрэ абы зыщыхъумэным хуэщIа вакцинэхэмрэ ехьэлIахэр. Апхуэдэу цIыхухэр егъэпIейтей медицинэ IэнатIэм щызэфIах Iуэхутхьэбзэхэм я фIагъым, хущхъуэхэр пщIэншэу тыным, псэупIэ унэхэр ухуэным епхахэми.
Мыгъэрей «зэIущIэр» щытыкIэщIэм иту къызэрагъэпэщащ. Абы кърагъэблэгъакъым IэщIагъэлIхэр, еджагъэшхуэхэр, политикхэр. УпщIэхэм я нэхъыбэр езы Iэтащхьэм къыхихащ, нэтыныр езыгъэкIуэкIхэр и дэIэпыкъуэгъуу.
Вакцинэхэр хэлъхьэныр Iэмалыншэу щытрэ щхьэж зэрыхуейуэ ищIынрэ Iуэхум щытепсэлъыхьым, Путиным жиIащ цIыхухэм уз зэрыцIалэм пэщIэтын мастэхэр зыхрагъэлъхьэныр ди къэралым 1998 гъэм къыщыдэкIауэ щыта «УФ-м щыпсэухэр уз зэрыцIалэхэм зэрыщыхъумэн хуейм теухуауэ» хабзэм тетыныр зэрыфIэтэмыр къитIасэу зэрыщытыр. Абы къызэрыщыгъэлъэгъуауэ, цIыхубэм Iэмал имыIэу халъхьэн хуей вакцинэхэр щыIэщ. Абы храгъэубыдакъым коронавирусым зыщыхъумэным хуэщIа мастэр. АтIэми, щытыкIэр шынагъуэ хъурэ, узыфэ зэрыцIалэм зиубгъумэ, а хабзэ дыдэм зэритым-кIэ, мастэ хэлъхьэныр Iэмалыншэ мэхъу хэт и дежкIи. Апхуэдэ щытыкIэ щыщыIэщ ди къэралым хыхьэ языныкъуэ щIыналъэхэм. А щIыналъэхэм зэрыщаубзыхуам ипкъ иткIэ, Iэмал имыIэу мастэхэр зыхрагъэлъхьэпхъэщ медицинэ лэжьакIуэхэм, цIыхухэм, псом хуэмыдэу сабийхэм ядэлажьэхэм, нэгъуэщIхэми.
Путиным зэрыжиIамкIэ, езыми зыхригъэлъхьащ Спутник V вакцинэр, адрейхэми чэнджэщ яритащ апхуэдэ щIыкIэкIэ коронавирус уз зэрыцIалэ лIэужьыгъуэщIэм зыщахъумэну.
— Дэ дрогушхуэ икIи дропагэ узыфэ хьэлъэу дызытепсэлъыхьым цIыхур щызыхъумэфын вакцинэ лIэужьыгъуиплI ди щIэныгъэлIхэм зэман кIэщIым къриубыдэу къызэрагупсысам, ахэр къыдагъэкIыу зэрыхуежьам, — къыхигъэщащ абы. — Псори фыкъыхузоджэ абыхэм ящыщ зыхевгъэлъхьэну. Псори зытещIыхьыжар цIыхубэм я узыншагъэр, гъащIэр хъума хъунырщ.
Къэралым и Президентым ирата упщIэхэм ящыщт Урысей Федерацэр хамэ къэралхэм зэрахущытыр, ядригъэкIуэкI политикэр зыубзыхухэри. Путиныр хэхауэ тепсэлъыхьащ къуэш пэлъытэу игъащIэ лъандэрэ дыкъызыдекIуэкIыу щы-та Украинэм. Ди къэралыр дапщэщи хьэзырщ а гъунэгъу щIыналъэм дэлэжьэну, мамырыгъэмрэ зэгурыуэныгъэмрэ и тегъэщIапIэу.
ЦIыхухэм яIэ упщIэхэм къыщаIэтащ ерыскъыпхъэхэм я уасэхэр зэрыхэхъуэр. Апхуэдэхэт, къапщтэмэ, Iэмалыншэу унагъуэр зыхуей ерыскъыпхъэу гъэшыр, хадэхэкI зэмылIэужьыгъуэхэр лъапIэ зэрыхъуар. Абы и щхьэусыгъуэр, Путиным зэрыжиIамкIэ, къэралым апхуэдэ ерыскъыпхъэу къыщалэжьахэр зэрагугъам нэхърэ нэхъ мащIэу къызэрыщIэкIаращ. Мыгъэрейхэр кърахьэлIэжмэ, Iуэхур нэхъ тэмэм хъунущ, къызэрыхигъэщамкIэ. Апхуэдэу Путин Владимир къытеувыIащ Кавказ Ищхъэрэм Iэщ лъэпкъыфIхэр щыгъэбэгъуэжыным ехьэлIа лэжьыгъэхэр къызэщIэрыгъэуэжыным яужь зэритыр. Iэщхэм я бжыгъэм теухуа налогхэр ягъэувын хуэдэу зэрагъэхъыбарри лъабжьэншэу зэрыщытри къыхигъэщащ.
«Лэжьыгъэм и ветеран» цIэ лъапIэм щхьэкIэ ят хабзэ ахъшэр зэрыIуахыжамкIэ мыарэзыуэ Путиным зыкъыпызыщIа цIыхухъум къэрал унафэщIым ирита жэуапым гугъэ уегъэщI апхуэдэ Iуэху еплъыкIэм щIыналъэхэм фIыкIэ зыщрагъэхъуэжыну. ЦIыхум къилэжьа пщIэр апхуэдэу IэщIэхыжыныр тэмэму къызэримылъытэри къыхигъэщащ абы.
Теленэтын занщIэм нэгъуэщI Iуэхугъуэ куэдми щытепсэлъыхьащ. Зэпсэлъэныгъэм жыджэру хэтащ цIыхухъухэри бзылъхугъэхэри, къулыкъущIэхэри IэщIагъэлIхэри, лэжьакIуэжьхэри унэгуащэхэри, балигъхэри ныбжьыщIэхэри. Къэралым хыхьэ щIыналъэ куэдым щыпсэухэм Iэмал ягъуэтащ я жьэ хуэзэу УнафэщIым епсэлъэну, я гукъеуэхэр хуаIуэтэну. УпщIэхэр ехьэлIат фэтэрхэр, уней унэхэр щэн-къэщэхуным епха хабзэхэм, къэралым Интернетым нэхъри зыщегъэужьынымрэ абы хэлъ щхьэхуэныгъэхэмрэ, 2021 — 2022 гъэ еджэгъуэщIэр зэрыщIадзэжыну щIыкIэм, хьэрычэтыщIэ мащIэмрэ ику итымрэ зэрызегъэужьыпхъэ мардэхэм-рэ абыхэм кърат кредитхэм техуэ процентхэмрэ я куэдагъымрэ, хэку туризмым и лъапIагъым, къэрал гъуэгухэм я щытыкIэм, транспортым и лэжьэкIэм коронавирусым зыщиубгъуа лъэхъэнэм къэралым и экономикэ IэнатIэхэм яIа хэщIыныгъэхэмрэ ахэр зытеувэжын папщIэ къэралым ярита дэIэпыкъуныгъэмрэ. КъаIэтащ псэупIэ унэхэм, лъапсэхэм, цIыху куэд зыхэт уней хозяйствэ зэгухьэныгъэхэм газ бэIутIэIуншэу ешэлIэным, коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм щIат ахъшэхэм хэхъуэ зэпыту, абыхэм куэд зэрыпэмылъэщым, бын зыпI унагъуэхэм иратыну къэралым щагъэува ахъшэхэр тэмэму зэрамытым, нэгъуэщI Iуэхухэми ехьэлIа упщIэхэр. Къыхэгъэщыпхъэщ щытыкIэ хьэлъэм ихуа бзылъхугъэ уэндэгъухэм нобэ, бадзэуэгъуэм и 1-м къыщыщIэдзауэ, ахъшэ хэхахэр зэрыратынур. Путиным зэрыжиIамкIэ, къэралым и дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ, щIэблэ узыншэ къытщIэхъуэным хуэгъэпса а Iуэхум мы гъэм и закъуэ хухахащ сом мелард 46-м щIигъу.
Къэралым щыпсэухэм ящыщ куэд зыгъэгузавэхэм ящыщщ телефонкIэ финанс щIэпхъаджагъэхэр зылэжь цIыху икIэхэм зэфIах хьэгъэщагъэхэр. Зи хъумапIэ картэхэм ахъшэхэр икIуэдыкIхэр куэд мэхъури, дапщэщи сакъын зэрыхуейр къыхигъэщащ Путиным. УФ-м щыщыIэ хабзэхэм япкъ иткIэ, МВД-м, ЦБ-м къепха хабзэхъумэ IэнатIэхэм я IэщIагъэлIхэр нэхъ ткIийуэ кIэлъыплъу хуежьащ банкым щахъумэ мылъкур зейхэм зэрызэрагъакIуэм, дзыхь зытрамыщIэ гуэр щыIэмэ, занщIэу Iуэху ящIу.
— Мыпхуэдэ зэIущIэхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ цIыхухэр зыгъэпIейтей Iуэхугъуэхэр нэхъ наIуэ къэщIынымкIэ, сыту жыпIэмэ абыхэм епхауэ щытщ ди къэралым щекIуэкI социальнэ, экономикэ политикэр, — жиIащ эфир занщIэм и кIэухыу Путин Владимир. — Мы жыпхъэм ит лэжьыгъэм гулъытэ хэха хуащIыну сыхуейщ УФ-м хыхьэ щIыналъэхэм я Iэтащхьэхэм. Апхуэдэущ къызэрытхуэщIэнур жылагъуэм щызекIуэ гупсысэхэр, мурадхэр, унафэщIхэр дызэлэжьыпхъэ унэтIыныгъэхэр.
Теленэтын занщIэм и кIэухым Путин Владимир фIыщIэ яхуищIащ Iуэхум хэта псоми: студием щылэжьахэми, упщIэхэр зытха, абыхэм елэжьа волонтёрхэми, лэжьыгъэм къыхыхьа IэщIагъэлIхэми.
— Жэуап зэста упщIхэр куэд хъуми, къэнахэр нэхъыбэжщ. Ауэ, фи фIэщ фщIы, зы упщIи лъэныкъуэегъэзу къэнэнукъым, дэтхэнэми гулъытэ ягъуэтынущ. УпщIэу къытIэрыхьахэм ящыщу мин 500-м щIигъум жэуап еттакIэщ, Iуэху гуэрхэри зэфIэкIащ, адрейхэми дыхэплъэнущ, зэпкърытхынущ, Правительствэр абыхэм елэжьынущ. ФIым дыщыгугъыу, къэралым щызекIуэ хабзэхэм демыбакъуэу дызэрыпсэунум дэтхэнэри дыхущIэкъун хуейщ, — жиIащ къэрал унафэщIым.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
