Нобэрэ пщэдейрэ
ЩIышылэм и 30, махуэку
Азербайджаным и таможнэ къулыкъум и лэжьакIуэхэм я махуэщ
Индием и щхьэхуитыныгъэм щIэбэну хэкIуэдахэр ягу къыщагъэкIыж махуэщ
Уае Дадэмрэ Уэс Гуащэмрэ я махуэщ
1790 гъэм дунейм щыяпэу Инджылызым щащIащ псым гузэвэгъуэ щыхэхуа цIыхум щыдэIэпыкъукIэ къагъэсэбэп хъуну кхъуафэжьейр.
1801 гъэм император Павел Езанэм Iэ тридзащ Картли-Кахетие пщыгъуэр Урысейм хэгъэхьэным теухуа унафэм.
1863 гъэм Урысейм унафэ къыщащтащ цIыхум судкIэ удын ебдзынуи, дамыгъэ тебдзэнуи хуит уимыщIу.
1930 гъэм Москва уэзджынэшхуэхэм щеуэну хуит зымыщI унафэ къащтащ.
1933 гъэм цIыху куэдым яхуэмыгъуа унафэ къыщащтащ Германием — Гитлер а къэралым и рейхсканцлеру ягъэуващ.
1943 гъэм 6-нэ нэмыцэдзэм Сталинград деж зыщитащ. Ар Хэку зауэшхуэм советыдзэхэр щытекIуэным щIэдзапIэ хуэхъуауэ къалъытэ.
1948 гъэм Санкт-Мориц (Швейцарие) къыщызэIуахащ V ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр.
США-м и 32-нэ президенту щыта Рузвельт Франклин къызэралъхурэ илъэси 138-рэ ирокъу.
Совет композитор цIэрыIуэ, РСФСР-м и цIыхубэ артист, Сталиным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр тIэунейрэ зыхуагъэфэща Дунаевский Исаак къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу.
Совет кинорежиссёр цIэрыIуэ, актёр, сценарийхэр зытхыу щыта, СССР-м и цIыхубэ артист Гайдай Леонид къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Совет шахматист, дунейпсо чемпион Спасский Борис и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
Беслъэней къуажэм дэт сымаджэщым и дохутыр нэхъыщхьэ, УФ-м щIыхь зиIэ и дохутыр, КъШР-м и цIыхубэ дохутыр Къуэн Валентинэ къыщалъхуа махуэщ.
Жылагъуэ лэжьакIуэ, УФ-м и Кинематографистхэм я зэгухьэныгъэм хэт, шэрджэс щIыналъэм теухуа фильм зыбжанэ тезыха Нэгъаплъэ Аскэрбий и ныбжьыр илъэс 66-рэ ирокъу.
Иорданием 1999 гъэ лъандэрэ и пащтыхь Абдаллэ ибн Хъусейн и ныбжьыр илъэс 58-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 — 9, жэщым градус 1 — 2 щыхъунущ.
ЩIышылэм и 31, мэрем
Фаджэ (проказа) узыфэр зыпкърытхэм защIэгъэкъуэным и дунейпсо махуэщ
ДыщэкIым и дунейпсо махуэщ
1714 гъэм Санкт-Петербург и Гъэмахуэ уардэунэм Пётр Езанэм и унафэкIэ къыщызэрагъэпэщащ «Пащтыхьым и лэжьапIэ пэш» — Кунсткамерэр. Ар иужькIэ Урысейм щыяпэ музей ящIащ.
1714 гъэм Пётр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ и блыгущIэтхэм я бынхэм щIэныгъэ егъэгъуэтыным теухуауэ. Абы ипкъ иткIэ, емыджа щIалэхэм щхьэгъусэ къашэну хуит ящIынутэкъым.
1729 гъэм Истамбыл щытрадзащ хьэрып хьэрфхэр къагъэсэбэпурэ ятха япэ тхылъыр — тырку псалъалъэр.
1864 гъэм дэтхэнэри щIыхьэну хуиту Москва къыщызэIуахащ «Зоологие хадэр» — къалащхьэм и зоопаркыр.
1865 гъэм цIыхур ягъэпщылIу мыдэным теухуа зэхъуэкIыныгъэ я конституцэм хилъхьащ США-м и Конгрессым. КъыкIэлъыкIуэ махуэм къэралым и президент Линкольн Авраам Iэ щIидзащ абы теухуа унафэм.
1924 гъэм Советхэм я етIуанэ съездым къыщащтащ СССР-м и япэ Конституцэр.
1943 гъэм нэмыцэ генерал-фельдмаршал Паулюс Фридрих зи пашэ дзэр Сталинград и деж къанэ щымыIэу къыщаухъуреихьащ.
1991 гъэм КъБАССР-м и Совет Нэхъыщхьэм къищтащ республикэм и къэрал суверенитетым теухуа Декларацэр.
1996 гъэм къащтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу лъэпкъхэм я бзэхэм зегъэужьыным теухуа къэрал программэр.
Тхыдэдж, филолог, журналист КIашэ Адэлджэрий къызэралъхурэ илъэси 183-рэ ирокъу.
Совет дзэзешэ, маршал, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Чуйков Василий къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу.
Куржы кинорежиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист, Лениным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр зрата Абуладзе Тенгиз къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
Адыгэ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, композитор, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Сэмэгу Гуэщнагъуэ къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
Урысей къэрал къулыкъущIэ, политик Иванов Сергей и ныбжьыр илъэс 67-рэ ирокъу.
Журналист Ныбэжь Таисэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 3 — 4, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.
