КIуэкIуэ Казбек Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iуащхьэмахуэ щIыналъэм лэжьыгъэ IуэхукIэ щыIащ
КIуэкIуэ Казбек щэкIуэгъуэм и 21-м лэжьыгъэ IуэхукIэ щыIащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iуащхьэмахуэ щIыналъэм.
Республикэм и Iэтащхьэр япэщIыкIэ кIуащ Гундэлэн къуажэм. КIуэкIуэ Казбек зригъэлъэгъуащ Хьэмащэ хъупIэм и уэрамкIэ зэджэм и гъуэгур зыхуэдэр. Мыбы унагъуи 120-рэ тесщ икIи къуажэм и еджапIэхэм ящыщ зыр тетщ. Гъуэгур икъукIэ зэхикъутат псыдзэ къехам. «Мыхьэнэшхуэ зиIэ ухуэныгъэхэмрэ мэкъумэшхэкIхэр къыщалэжь IуэхущIапIэхэмрэ я екIуэлIапIэхэр» программэм хыхьэу зэрагъэпэщыжащ гъуэгум щыщу метр 650-рэ зи кIыхьагъ Iыхьэр.
Гундэлэн цIыху 6.300-рэ щопсэу. Къуажэдэсхэм я зыгъэпсэхупIэ закъуэу щытыр 1971 гъэм ящIа, цIыху 400 зыщIэхуэ ЩэнхабзэмкIэ унэрщ. Ар къызэрызэIуахрэ сыткIи зыхуей хуэзэу зэи зэрагъэпэщыжакъым. «Щэнхабзэ» лъэпкъ проектым хыхьэу иджы ар зыхуей хуагъэзащ, сом мелуанипщIым щIигъу трагъэкIуадэри. КъагъэщIэрэщIэжа ЩэнхабзэмкIэ унэм щолажьэ макъыр щатх студие. Ар къагъэсэбэп республикэм и артист куэдым, апхуэдэу сыткIи зэпэщу къызэIуахыжащ къуажэ библиотекэр.
КъБР-м и Iэтащхьэм Былым къуажэми зыщиплъыхьащ, щыIащ Iуэху куэдым хуэщIа джэгупIэ щIыпIэм, спортым зыщыхуагъасэ, узыншагъэр щрагъэфIакIуэ сабий комплексрэ воркаутым хуэщIа утыкурэ зыхэтым. 2019 гъэм мыбы щаухуат IэрыщI алэрыбгъу зэрылъ футбол джэгупIэ. 2020 гъэм абы къыдэкIуэу курыт школым щащIащ Iуэху куэдым хуэщIа джэгупIэ.
А махуэ дыдэм КIуэкIуэ Казбек къипщытащ Эльбрус къуажэр псыкIэ къызэгъэпэщыным хуэунэтIа Iуэхухэр зэрекIуэкIыр. Бжьамийхэр, Iэмэпсымэхэр жьы дыдэ зэрыхъуам къыхэкIыу, унафэ къащтауэ щытащ къуажэдэсхэм псы яхуэутIыпщыным ехьэлIауэ а къуажэм щагъэлажьэ объектитI КъБР-м и «Псы къабзэ» щIыналъэ программэм ипкъ иткIэ мы гъэм зэфIагъэкIыну Iуэхухэм хагъэхьэну, псори зэхэту лэжьыгъэхэм сом мелуан 20 хуэдэ текIуадэу.
Iуащхьэмахуэ щIыналъэм лэжьыгъэ IуэхукIэ щыкIуам республикэм и УнафэщIым апхуэдэуи зригъэлъэгъуащ псы Iуфэхэр гъэбыдэным хуэунэтIа лэжьыгъэхэр зэрекIуэкIыр, Бахъсэн псым Бахъсэн Ипщэ, Тегенекли жылэхэм, Нарзанхэм я аузым хуэзэу телъ телъ лъэмыжхэм, автомобиль гъуэгухэм я щытыкIэхэр. Ахэр 2017 — 2018 гъэхэм къеха ятIэпсхэм зэтракъутауэ щытащ, абыхэм я пIэкIэ щIэхэр яухуэнуи къахудэкIауэ щытащ. Республикэ бюджетым и хьэкъкIэ сыткIи зыхуей хуагъэзащ лъэмыжитIыр, и кIэм нагъэблэгъащ Бахъсэн Ипщэм деж телъ лъэмыжым и зэгъэпэщыжыныр.
ЩIыналъэм и Iэтащхьэм Терскол къуажэм щыгъуазэ зыщищIащ сабий 42-рэ зыщIэхуэну сабий сад ухуэным теухуа лэжьыгъэр зэрекIуэкIым. Терскол къуажэм зи ныбжьыр школ кIуэгъуэ мыхъуа сабийхэм папщIэ дэт IуэхущIапIэр, илъэси 3 — 7-хэм къриубыдэу сабий 40 здэкIуэр, а Iуэхум тэмэму хуэмыщIа унэхэм щолажьэ. УхуэныгъэщIэр и кIэм нагъэблэгъащ, ар лажьэу яутIыпщыну я мурадщ 2020 гъэм и дыгъэгъазэм къриубыдэу.
Республикэм и Iэтащхьэр здэщыIа къуажэхэм щыпсэухэм щепсэлъылIэм наIуэ къэхъуащ абыхэм гугъуехьхэр зэрыщыIэр икIи зэман гъунэгъухэм ахэр гъэзэкIуэжа хъун папщIэ къалэнхэр яубзыхуащ, КъБР-м и властым и гъэзэщIакIуэ, муниципальнэ органхэм я унафэщIхэм абыхэм ятеухуа пщэрылъ щхьэхуэхэр яхуищIащ.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я пресс-IуэхущIапIэ.
