Мы махуэхэм
Мазаем и 16, щэбэт
Литвам щагъэлъапIэ Урысеймрэ Германиемрэ я унафэм къыщIэкIыу я къэралыгъуэр щызэфIагъэувэжа (1918 гъ.) махуэр
1571 гъэм Грозный Иван Iэ тридзащ «Плъырхэм, гъунапкъэхъумэ IэнатIэхэм я IуэхукIэ» унафэм. Аращ Урысейм и дзэм теухуа япэ хабзэу къалъытэр.
1722 гъэм Пётр Езанэм къыдигъэкIащ «Пащтыхьыгъуэр зылъысынум теухуауэ» унафэр. Пащтыхьыр текIа нэужь абы и пIэ и къуэ нэхъыжьыр иувэу зэрыщыта хабзэр икъутэжащ а унафэм. Иджы къэрал унафэр зыIэщIэлъынур зыгъэувынур пащтыхьырт.
1946 гъэм ООН-м Экономикэ, социальнэ IуэхухэмкIэ и советым и унафэкIэ къызэрагъэпэщащ ЦIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ комиссэ.
1943 гъэм советыдзэхэм Харьков къалэр хуит къащIыжащ.
1957 гъэм СССР-м къыщащтащ «Псым итхьэлэхэр къызэрыригъэлам папщIэ» медалыр.
1976 гъэм СССР-м и Камскэ автомобиль заводым КамАЗ автомобиль лIэужьыгъуэщIэр къыщыщIагъэкIащ.
Совет дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал Тухачевский Михаил къызэралъхурэ илъэси 126-рэ ирокъу. 1937 гъэм, пцIы тралъхьэри, яукIауэ щытащ ар.
Урысей шахматисткэ, цIыхубзхэм я дунейпсо зэпеуэм япэу чемпион щыхъуа Менчик Верэ къызэралъхурэ илъэси 113-рэ ирокъу.
Корее ЦIыхубэ-Демократие Республикэм и унафэщIу (1994 — 2011 гъэхэм) щыта Ким Чен Ир къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
Кубаным ЛэжьыгъэмкIэ и ЛIыхъужь, Краснодар крайм и губернатору, УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым и сенатору, Къэрал Думэм и депутату щыта Кондратенкэ Николай къызэралъхурэ илъэс 79-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат, ЩIДАА-м и член-корреспондент, жылагъуэ лэжьакIуэ Болэ Ильзитэ къыщалъхуа махуэщ.
Америкэм щыщ теннисист, Шлемышхуэр къэхьыным папщIэ екIуэкI зэхьэзэхуэхэм 17-рэ щытекIуа Макинрой Джон и ныбжьыр илъэс 60 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс тIэкIу къыщесынущ. Хуабэр махуэм градуси 3 — 5, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Мазаем и 17, тхьэмахуэ
ГумащIагъэр къэгъэлъэгъуэным и дунейпсо махуэщ
Урысей студент гупхэм я махуэщ УФ-м и Президент Путин Владимир и унафэм ипкъ иткIэ ар 2016 гъэм къыщыщIэдзауэ щагъэлъапIэ ди къэралым.
Косовэ Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 2008 гъэм Косовэ и парламентым унафэ къищтащ къэрал щхьэхуэ зэрыхъум, ахэр Сербием къызэрыгуэкIым теухуауэ.
1600 гъэм Рим къалэм щагъэсащ Италием щыщ дин лэжьакIуэ, философ, усакIуэ Брунэ Джорданэ (и цIэ дыдэр Филиппщ).
1852 гъэм Эрмитажым, пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэм зэхуи-хьэса сурэтхэр щахъумэ IуэхущIапIэу 1764 гъэм къызэрагъэпэщауэ щы-там, и бжэхэр абы зыщызыплъыхьы-ну хуейхэм къахузэIуихащ.
1863 гъэм Дунейпсо Жор Плъыжьыр къызэрагъэпэщащ.
1880 гъэм урыс пащтыхь Александр ЕтIуанэр яукIыну етхуанэу теуащ, ауэ лагъымыр нэхъ пасэу къауэри, пащтыхьми абы и унагъуэми зэран яхуэхъуакъым.
1935 гъэм СССР и цIыхубэ комиссархэм я Советымрэ ВКП(б)-м и ЦК-мрэ «Москва Союзпсо мэкъумэш выставкэ къыщызэгъэпэщыным теухуауэ» унафэр къащтащ.
1947 гъэм «Америкэм и макъ» радиостанцым и нэтынхэр Совет Союзми къыщиубыду щIидзащ.
1993 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ «Газпром» акционер зэгухьэныгъэр.
Урыс тхакIуэ, сабийхэм яхуэтхэ усакIуэ цIэрыIуэ, Сталиным, Лени-ным я щIыхькIэ ягъэувауэ щыта саугъэтхэр зрата Барто Агние къызэралъхурэ илъэси 113-рэ ирокъу.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Къумахуэ Башир къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
ТIасхъэщIэх, Совет Союзым и ЛIыхъужь Вартанян Геворк къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу. Ар зи пашэ гупырщ Сталиным, Черчилль, Рузвельт сымэ Тегеран 1943 гъэм щрагъэкIуэкIа зэIущIэр къызэпаудыну хущIэкъуа нэмыцэ тIасхъэщIэх гуп хэхахам япэщIэтар, къэрал лIыщхьэхэм я шынагъуэншагъэр къызэзыгъэпэщар.
УэрэджыIакIуэ, усакIуэ, композитор, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Малежик Вячеслав и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Журналист, КъБР-м и Правительствэм и саугъэтыр зыхуагъэфэща Хьэгъундокъуэ Сэлисэт къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 5 — 8, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Мазаем и 18, блыщхьэ
Урысей Федерацэм и Транспорт полицэм и махуэщ
УФ-м IэщэкIэ ЗэщIэузэда и Къарухэм дзэхэр зыхуей хьэпшыпхэмрэ ерыскъыпхъэхэмкIэ къызэзыгъэпэщ и IэнатIэм и махуэщ
1911 гъэм пощтыр зэбгрыхыным кхъухьлъатэ япэ дыдэу къыщагъэсэбэпащ. Ар къыщыхъуар Индиерщ: Аллахабад икIыу Наини кIуэ кхъухьлъатэм письмо мини 6,5-рэ, нэгъуэщI корреспонденцэу 250-рэ илъащ. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми «КхъухьлъатэкIэ зэбграха япэ пощт» жиIэу мыхъур тегъэуат.
1924 гъэм Налшык Лениным и цIэр зезыхьэ еджапIэ къалэ цIыкIу къыщызэIуахащ.
1930 гъэм США-м щыщ астроном Томбэ Клайд Уильям Плутон плане-тэр зэрыщыIэр къихутащ.
1943 гъэм Адыгэ Республикэр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1945 гъэм Австрием нэмыцэхэм щаIа Матхаузен гъэрэщым фашистхэм щаукIащ генерал-лейтенант, дзэ щIэныгъэхэм я доктор, Совет Союзым и ЛIыхъужь Карбышев Дмитрий.
1960 гъэм США-м щыщ Скво-Вэл- ли щIыпIэм къыщызэIуахащ VIII ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр. Ахэр мазаем и 28 пщIондэ екIуэкIащ. Абы щыгъуэщ биатлоныр олимп зэхьэзэхуэхэм хагъэхьэжауэ щыщытар (1948 гъэм и ужькIэ хагъэкIауэ щытащ).
1979 гъэм Сахарэ къумым уэс къыщесащ.
Италием щыщ физик, химик цIэ- рыIуэ, электроуэздыгъэм теухуа щIэныгъэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа Вольтэ Алессандрэ къызэралъхурэ илъэс 274-рэ ирикъуащ.
Италием щыщ конструктор, автомобиль къыщIэзыгъэкI компание къызэзыгъэпэща Феррари Энцо къызэралъхурэ илъэси 121-рэ ирокъу.
Совет дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Тимошенкэ Се- мён къызэралъхурэ илъэси 124-рэ ирокъу.
Совет къэрал, парт къулыкъущIэ, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и УнафэщIу щыта Подгорный Николай къызэралъхурэ илъэси 116-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къуэдзокъуэ Хьэсэн къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
Критик, литературовед, УФ-мрэ Адыгеймрэ щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик ШащIэ Къазбэч къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
Урысей фигуристкэ, гъэсакIуэ, Олимп джэгухэм (2002) дыжьын медаль къыщызыхьа, УФ-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Лобачёвэ Иринэ и ныбжьыр илъэс 46-рэ ирокъу.
Урысей теннисист, Олимп чемпион (2000), УФ-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Кафельников Евгений и ныбжьыр илъэс 45-рэ ирокъу.
Урысей баскетболист, Пекин щекIуэкIа Олимп Джэгухэр къыщызэIуахым УФ-м и къэрал ныпыр утыкум къизыхьа Кириленкэ Андрей и ныбжьыр илъэс 38-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ, къешх-къесу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 5 — 6, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.
