АдыгэбзэкIэ я фIэщыгъэцIэхэр
Анапа — Iэнэпэ (абазэбзэкIэ «къудамэм» и къежьапIэ жиIэу аращ, псы къудамэ жиIэу къикIыу). Пасэрей зэман жыжьэм алыджхэм Анапэм щхьэкIэ Горгиппие, генуэзхэм Марэ, тыркухэм Бугуркъалэ жаIэу щытащ.
Адлер — 1864 гъэ пщIондэ Арыдбэ абазэ уэркъ лъэпкъым ейуэ щытащ Адлер и Iэгъуэблагъэр. ЛъэпкъыцIэр къалэм и фIэщыгъэцIэ хъужащ.
Азов — Аскъалэ, Iузэв жаIэ.
Армавир — Ермэлыхьэблэ (Джаурхьэблэ жаIэуи щытащ), ермэлыхэр (армянхэр) зыдэс къуажэ къикIыу аращ.
Георгиевск — Гумкъалэ
Волга — Индыл
Джубга — Жьыбгъэ (ветер) е Жьыубгъу (широкая равнина) жаIэ. И пэжыпIэр фIэщыгъэцIэр къызытекIа диалектым елъытащ.
Кисловодск — Нартсанэ
Кишпек — КIыщ Бэч къытехъукIащ фIэщыгъэцIэр. Кишпекыпсыр зрижэ къуэм япэ дыдэ дэзытIыкIа лIым и цIэр фIащыжауэ аращ. Япэм Тыжьейуэ щытащ.
Краснодар — Бжьэдыгъу къалэ
Плановскэ — Ботэщей
Туапсе — ТIуэпсы, пситIым я зэхуакум дэт, тIуащIэ жи-Iэу аращ (Пшэнахъуэрэ ЩIэлэпсырэ я зэхуакум зэрыдэтыр къегъэлъагъуэ).
Сочи — ЩIачэ, Шашэ, Сашэ. Пасэрей зэманым Сочи деж щыпсэуа убыххэм абазэхэр къызэреджэу щытар «шашэ»-щ. Абы къытехъукIауэ жаIэ Сочи и цIэр. И пэжыпIэри къызэрапсэлъ бзэм елъытащ.
Ставрополь — Шэткъалэ
Шалушка — Щхьэлыкъуэ (нэхъ пасэIуэу Къуныжьей, Даутыкъуей, Щэрдан хьэблэ, ЛаукIэцIей жаIэу жытащ).
Тамбукан — Тамбий гуэл.
Майкоп — Мейкъуапэ (мэзым къыщыкI мыIэрысэ лIэужьыгъуэ, къуэ — псы щежэх щIыпIэ). Меикъуэ псым къытекIащ.
Малка (къухьэпIэ лъэныкъуэр) — Ашэбей, Трамэ къуажэ. Малка (къуэкIыпIэ лъэныкъуэр) — Хьэжыхьэблэ, Хьэгъундыкъуей.
Верхний Курп — Ислъэмей, Инарыкъуей.
Нижний Курп — Къаншыуей, Алъхъо къуажэ.
Каменномост — Къармэхьэблэ, Ныр хьэблэ.
Зеленчук (псы) — Инжыдж.
Вольный Аул — ХIХ лIэщIыгъуэм Брамтэ жаIэу щытащ урысхэм Вольный Аул зыфIаща жылэм щхьэкIэ.
Баксанёнок — Къэсейхьэблэ.
Аушыджэр — («греческий Иисус», Алыдж Аущым къытекIащ), япэм адыгэхэр ДыгъужьыкъуейкIэ еджэрт.
(КъыкIэлъыкIуэнущ).
