Мы махуэхэм
ФокIадэм и 14, махуэку
1812 гъэм мафIэсышхуэм зэщIищта Москва дыхьащ Наполеон и дзэр. Ар бийм зауэншэу иратыну зэгурыIуат, къалэри дзэри хъума хъун папщIэ.
1829 гъэм Урысеймрэ Тыркумрэ Iэ традзащ Адрианополь мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэм.
1853 гъэм Тыркум Урысейм зауэ кърищIылIащ. Кърым зауэм щIидзащ.
1886 гъэм США-м щыщ Андерсон Джордж зэрыбкIэ зэрытрадзэ машинкэм далъхьэ щIэтхыкIыр къызэригупсысам щыхьэт техъуэ тхылъ къратащ.
1896 гъэм Санкт-Петербург телеграф агентствэм лэжьэн щIидзащ.
1911 гъэм Киев дэт Оперэ театрым кIэрахъуэкIэ щаукIыну хэтащ Урысейм и Министрхэм я Советым и унафэщI Столыпин Пётр. Абдеж къыщытехуа уIэгъэхэм ар илIыкIащ фокIадэм и 18-м.
1917 гъэм ПIалъэкIэ лажьэ Правительствэм Урысейр республикэу зэрыщытыр хэIущIыIу ищIащ.
1936 гъэм Быковэ аэропортым лэжьэн щIидзащ — цIыху къезышэкI кхъухьлъатэхэр пIалъэ хэхам тету телъэтыкIыу зэтраублащ.
1960 гъэм ЩIыдагъэ зыщэ къэралхэм я зэгухьэныгъэр (ОПЕК) къызэрагъэпэщащ. Абы хыхьащ Иракыр, Ираныр, Кувейтыр, Сауд Хьэрыпыр, Венесуэлэр.
1973 гъэм Къалэ-ЛIыхъужь цIэр фIащащ Новороссийскрэ Керчрэ.
2003 гъэм Эстониер Европэ зэгухьэныгъэм хыхьащ.
Генерал-майор, КъуэкIыпIэ Жыжьэм пащтыхьым щиIа армэм и командующэу щыта Хьэгъундокъуэ Едыдж къызэралъхурэ илъэси 146-рэ ирокъу.
Академик, СССР-м ЩIэныгъэхэмкIэ и академием МатематикэмкIэ и институтым и унафэщIу щыта, Социалист Лэжьыгъэм тIэунейрэ и ЛIыхъужь, Сталиным, Лениным я цIэхэр зезыхьэ саугъэтхэр, СССР-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща Виноградов Иван къызэ-ралъхурэ илъэси 126-рэ ирокъу.
Шэрджэс тхакIуэ Хъыту Сайдин къызэралъхурэ илъэси 103-рэ ирокъу.
Теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, СССР-м и цIыхубэ артист Кириллов Игорь и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
ХьэрычэтыщIэ, политик, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэу щыта Дер Станислав къызэралъхурэ илъэс 70 ирокъу.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Щоджэн БетIал и ныбжьыр илъэс 67-рэ ирокъу.
Педагогикэ щIэныгъэхэм я кандидат, потребкооперацэм щыхурагъаджэу Белгород дэт университетым Налшык щиIа къудамэм и егъэджакIуэ ХьэфIыцIэ Эльмирэ къыщалъхуа махуэщ.
2008 — 2012 гъэхэм УФ-м и Президенту щыта, 2012 гъэ лъандэрэ къэралым и Правительствэм и УнафэщI Медведев Дмитрий и ныбжьыр илъэс 52-рэ ирокъу.
Франджым щыщ биатлонист цIэрыIуэ, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ я чемпион, олимпиадэхэм дыжьын медалитI къыщызыхьа, дунейм хэнейрэ и чемпион Фуркад Мартен и ныбжьыр илъэс 29-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 27 — 30, жэщым градус 17 — 19 щыхъунущ.
ФокIадэм и 15, мэрем
Демократием и дунейпсо махуэщ. ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм къищта унафэм ипкъ иткIэ ягъэувауэ, 2007 гъэ лъандэрэ ягъэлъапIэ.
Дагъыстэным щыпсэу лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и махуэщ
Беларусь Республикэм и библиотекэхэм я махуэщ
Азербайджаным щагъэлъапIэ щIэныгъэхэм я махуэр
Японием щагъэлъапIэ нэхъыжьхэм пщIэ яхуэщIыным и махуэр
1821 гъэм Испание империем къыхэкIащ Гватемалэ, Гондурас, Коста-Рикэ, Никарагуа, Эль-Сальвадор республикэхэр. ФокIадэм и 15-м а къэралхэм щагъэлъапIэ я щхьэхуитыныгъэм и махуэр.
1830 гъэм Инджылызым къыщызэIуахащ Ливерпулрэ Манчестеррэ зэпызыщIэ, бахъэкIэ лажьэ мафIэгухэр зытетыну япэ гъущI гъуэгур.
1916 гъэм, Япэ дунейпсо зауэр екIуэкIыу, Франджым щыIэ Соммэ псым деж инджылызыдзэхэм япэ дыдэу танкхэр къыщагъэсэбэпащ.
1921 гъэм ЦIыхубэ комиссархэм я советым къищтащ сабийхэм я узыншагъэр хъумэным теухуа унафэ.
1932 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал пединститутыр къызэIуахащ.
1946 гъэм Болгариер ЦIыхубэ республикэ хъуащ.
1956 гъэм дунейм щыяпэу Аэрофлотым къигъэсэбэ-пу щIидзащ цIыхухэр къызэрырашэкI «Ту-104» кхъухьлъатэ лъэщыр.
1971 гъэм щIыуэпсыр хъумэным хуэлажьэ «Гринпис» зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
2000 гъэм Австралием и къалэ Сидней къыщызэIуахащ ХХVII гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Адыгэ лъэпкъым тхуэмэхуащ ар — алыдж-урым бэнэкIэмкIэ абы чемпион щыхъуауэ щытащ Къардэн Мурат.
Инджылыз тхакIуэ, детектив роман куэд зи къалэмыпэм къыщIэкIа Кристи Агатэ къызэралъхурэ илъэси 127-рэ ирокъу.
Философие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, блэкIа лIэщIыгъуэм и 50 гъэхэм «Кабардино-Балкарская правда» газетым и редактор нэхъыщхьэу щыта Цавкилов Борис къызэралъхурэ илъэси 106-рэ ирокъу.
УсакIуэ-уэрэдус, УФ-м и цIыхубэ артист Танич Михаил къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
Театрымрэ киномрэ я актёр, СССР-м и цIыхубэ артист Лавров Кирилл къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
УсакIуэ, критик, литературовед, КъБКъУ-м и доцент КъэжэрХьэмиди ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
ЕгъэджакIуэ, узэщIакIуэ, зэдзэкIакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Хъуажь Фахъри и ныбжьыр илъэс 71-рэ ирокъу.
Шэрджэс усакIуэ, журналист Пхъэш МуIэед къызэралъхурэ илъэс 68-рэ ирокъу.
КъШР-м и къэрал къулыкъущIэ Дэхъущокъуэ Зураб и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
УсакIуэ, тхакIуэ, драматург Лыкъуэжь Нелли къыщалъхуа махуэщ.
КъШР-м и Правительствэм и УнафэщIу щыта Къардэн Мурат и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 — 29-рэ, жэщым градус 17 — 20 щыхъунущ.
