Рэмэдан мазэр къоблагъэ
Муслъымэн псоми ди зэхуэдэ мазэ лъапIэ Рэмэданыр къоблагъэ. КъищынэмыщIауэ, гуэныхьыр щытхуагъэгъу БэрэIэт жэщ лъапIэри гъунэгъущ. Ар мэлыжьыхьым и 7-м тохуэ.
Сыт бэрэIэт жэщыр зи щIысыр?
ЛIыкIуэ лъапIэм (Тхьэр арэзы зыхуэхъуам) и хьэдисым къыщыкIуащ: «Шэхьбан мазэм и кум щыIэ бэрэIэт жэщыр вгъакIуэ Алыхьым фыхуэпщылIу, махуэм нэщI фIыгъ. Дыгъэр щыкъухьэжым щегъэжьауэ, а жэщ лъапIэр икIыхукIэ Тхьэм и гущIэгъур зэпыунукъым. А жэщым Алыхьым жиIэнущ: «Къыфхэт фэ тобэ къэзыхьыж? Сэ абы и тобэр къабыл сщIынущ. Къыфхэт лъаIуэ? И лъэIур хуэсщIэнущ. Къыфхэт сымаджэ? И узыр щхьэщысхынущ». Мис апхуэдэу щытынущ нэху щыху».
НэгъуэщI хьэдисым къыщыкIуащ: Мухьэмэд бегъымбарым (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Шэхьбан мазэм и кум Алыхьыр хоплъэ цIыхухэм я Iуэху зыIутым. Псоми я гуэныхьыр яхуегъэгъу, тхьэнэпцIхэм яхуэпщылIхэмрэ зымыгъэгъухэмрэ къищынэмыщIа».
Аращи, а жэщ лъапIэр Тхьэм дыхуэпщылIу дгъакIуэмэ, ди насыпщ. Дигуми ди псэми къабгъэдэкIыу Алыхьым делъэIумэ, дыхуэпщылIмэ, ди лъэIур къабыл зэрыхъунум шэч хэлъкъым.
Зыхуэдэ щымыIэ
Рэмэдан мазэр
ЗэрыхуагъэфащэмкIэ, мы гъэм нэщI дохьэ мэлыжьыхьым (апрелым) и 24-м. ЗэхъуэкIыныгъэ гуэр иIэ хъумэ, хъыбар фэдгъэщIэнщ.
Рэмэдан мазэм и
фIыгъуэшхуэхэм ящыщу 8-р
Алыхьым къыттрилъхьа фарзитхум ящыщ зыщ Рэмэдан мазэм нэщIыныр.
Алыхьым и псалъэу КъурIэным къыщыкIуащ: «Рэмэдан мазэм къыфхуэдгъэкIуащ КъурIэныр — цIыхур гъуэгу пэжым зэрытетынур. Фэ фщыщу Рэмэдан мазэм нэсым, а мазэр къинэщIын хуейщ» (Бэкъэрэ сурэм и 185-нэ Iэятыр).
ЛIыкIуэ лъапIэм (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Ислъам диным къызэщIеубыдэ мы тхур: Уи псалъэхэм шэч къытумыхьэу жыпIэн: «ЛаIилахьэ Iилэлахь Мухьэмэд расуллулахь»; нэмэзыр щIын; сэджытыр тын; рэмэдан мазэр нэщIын; хьэж щIын».
Рэмэдан мазэр къэзынэщIым Алыхьым и нэфIыр щыхуащ. Абы и щыхьэтщ мы хьэдисыр: «ЦIыхум илэжьа зы IуэхугъуэфIым къыпэкIуэу Алыхьым абы хуитхынущ псапэу пщIы. Языныкъуэхэм деж зы IуэхугъуэфIым къыпэкIуэ псапэр 700-м нос».
Алыхьым жиIащ: «Iэдэм и быным илэжь псори зейр езыращ, нэщI закъуэм къищынэмыщIа. НэщIыр зейр Сэращи, Сэ естыжынущ абы пэкIуэр».
Мы Iэятым и мыхьэнэр мыращ: Сыт хуэдэ IуэхугъуэфI цIыхум илэжьми, зыхуилэжьыжыр и щхьэрщи, абы къыпэкIуэ псапэр гъэбэгъуауэ Алыхьым хуитхынущ. Ауэ нэщI закъуэр цIыхум щIиIыгъыр Алыхьыращи, Тхьэм ебж а нэщIам и щIыхуэ Алыхьым телъу. Аращи, абы къыпэкIуэну псапэр псалъэ къудейкIэ къыпхуэмыIуэтэным хуэдизщ.
Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэ лъапIэм жиIащ: «РаянкIэ еджэу жэнэтым хэлъщ зы бжэ, адрейхэм емыщхьу. Ар зыхузэIуахынур нэщI зыIыгъахэращ. Къемэт махуэм а бжэр зыхузэIуахынур нэщIахэм я закъуэщ».
Псом хуэмыдэу лъэIур къабыл щыхъу мазэщ Рэмэданыр. А мазэм Алыхьым цIыхум хуещI гущIэгъушхуэ.
ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщI зыIыгъым къыпоплъэ гуфIэгъуэшхуитI: зыр щыхэщхьэжым деж, адрейр Алыхьым и пащхьэ щиувам и деж. Шэч хэмылъу, нэщI зыIыгъ цIыхум и жьэм къыжьэдих мэр Алыхьым дежкIэ нэхъыфIщ мэ гуакIуэу къигъэщIа псом нэхърэ».
НэгъуэщI хьэдисым къыщыкIуащ: «Рэмэдан мазэр къыщихьа махуэм щегъэжьауэ ар иухыхукIэ шейтIанхэри жинхэри Iэпхлъэпхыу щытынущ, жыхьэнмэм и бжэхэр псори зэхуащIынущ. Жэнэтым и бжэхэр псори зэIуахынущ». ЛъэIур къабыл зэрыхъумкIэ шэч къытримы-хьэу, гум къыбгъэдэкIыу, и щыуагъэхэмкIэ щIегъуэжауэ лъаIуэ цIыхум и гуэныхьыр къыхуэгъунущ а мазэ лъапIэм.
НэщIыр Iиман зыбгъэдэлъымкIэ мэIущ. НэщI зыIыгъым зыщихъумэн хуейщ нэщIыр къабыл щIэмыхъу щхьэусыгъуэ псоми. Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщIыр фэркIэ мэIущ. НэщI зыIыгъыр къремыгубжь, и жьэм псалъэ фIей къыжьэдремыкI. НэщI зыIыгъым зыгуэр къыпэщIэувэми, «ЯIэлыхь, сэ сынэщIщ», жрыреIи, жэуап иремытыж, шыIэныгъэ зыхрегъэлъ».
Илъэсым зэ къытхуэкIуэ Рэмэдан мазэмкIэ Алыхьыр къытхуэупсащ. Сыту жыпIэмэ, гуэныхьыр къыщытхуагъэгъу, тобэр къабыл щыхъу мазэщ ар. Хьэдисым къыщыкIуащ: «Iиман щыпкъэ зыбгъэдэлъу нэщI зыIыгъыр, Тхьэм елъэIумэ, нэхъапэкIэ илэжьа гуэныхьхэр къыхуэгъунущ. НэщI зыIыгъыу, тэрэуихь нэмэзыр зыщIым, псом хуэмыдэу Къэдэр жэщ лъапIэр Алыхьым хуэпщылIу зыгъакIуэхэм, я гуэныхьыр къахуэгъунущ».
«Рэмэданыр хьэлэлщ», жиIэу къыщокIуэ щIэныгъэлIхэм я тхылъхэм. НэщI мазэм къыпэкIуэ фIыгъуэ псори къызыгурыIуэ цIыхур хущIокъу нэхъыбэрэ псапэ зэрилэжьыным. Абы зыхещIэ тхьэмыщкIэхэм, къулейсызхэм ныбэкIэ ягъэвыр, абы ипкъ иткIэ, апхуэдэхэм зэрызащIигъэкъуэным нэхъ хущIокъу, мэжэщIалIэхэм, тхьэмыщкIэхэм нэхъ гулъытэ хуещI. КъищынэмыщIауэ, нэщI ис цIыхур хэзыгъэщхьэжми псапэ щхьэхуэ хуатх. Абы и щыхьэтщ мы хьэдисыр: Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жиIащ: «НэщI зыIыгъ цIыхур хэзыгъэщхьэжым и псапэри нэщIам ейм хуэдиз мэхъу».
Рэмэдан мазэм КъурIэн лъапIэр къытхуехащ. А мазэм нэхъыбэрэ КъурIэным еджэн хуейщ. Алыхьым жиIащ: «Шэч хэмылъу, Дэ ныфхуэдгъэкIуащ ар (КъурIэныр) Къэдэр жэщым».
Тхьэр арэзы зыхуэхъун ХьэIишэ жиIащ: «Тхьэм и нэфIыр зыщыхуа Мухьэмэд бегъымбарыр Рэмэдан мазэм нэхъ лейуэ Тхьэм хуэпщылIырт. Псом хуэмыдэу Рэмэдан мазэм и иужьрей махуипщIым».
ЛIыкIуэм (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Шэч хэмылъу, нэщIымрэ КъурIэнымрэ Къемэт махуэм цIыхум къащхьэщыжынущ. НэщIым жиIэнущ: «Си Тхьэ, мы Уи пщылIым нэщI иIыгъащ, хуит сыкъэщI сэ абы сыкъыщхьэщыжыну». КъурIэным жиIэнущ: «Си Тхьэ, мы уи пщылIыр еджащ уи Тхылъым (КъурIэным), хуит сыкъэщI сэ абы сыкъыщхьэщыжыну». Алыхьым къабыл ищIынущ абыхэм я лъэIур».
Зихуэдэ щымыIэ Къэдэр жэщ лъапIэу КъурIэныр къыщытхуехар зыхэтыр Рэмэдан мазэращ. А жэщыр нэхъ лъапIэщ жэщ мин нэхърэ. Алыхьым жиIащ: «Шэч хэмылъу, Дэ ныфхуедгъэхащ ар (КъурIэныр) Къэдэр жэщым. Уэ сытым къыуигъащIэрэ Къэдэр жэщыр зищIысыр?! Къэдэр жэщым и хъерыр нэхъыбэщ мазэ миным я хъерым нэхърэ. А жэщым мелыIыч псори, псэри щIылъэм щыIэщ. Апхуэдэу щытынущ нэху щыху».
Тхьэр арэзы зыхуэхъуа ЛIыкIуэм жиIащ: «Фэ къыфхуэкIуащ зихуэдэ щымыIэ Рэмэдан мазэ лъапIэр. Абы хэтщ лъэIур къабыл щыхъу Къэдэр жэщ лъапIэр. А жэщыр блэзыгъэкIым куэд фIэкIуэдащ».
Аращи, Рэмэдан мазэри, абы хэт Къэдэр жэщ лъапIэри Алыхьым дыхуэпщылIу дгъакIуэмэ, ди насыпщ.
