ЛъэужьыфIэ Даур Хьэмидбий
Зи гъащIэр, зи къарур къыщалъхуа къуажэм и зыужьыныгъэм тезыухуа, цIыху пэжу къэгъуэгурыкIуахэм ящыщщ Даур Хьэмидбий. Къэсейхьэблэ колхозыр къыщызэзыгъэпэщахэм, абы зи гуащIэ хэзылъхьахэм хабжэ Хьэмидбий и адэ Зырамыку. Ар пщIэ зыхуащI, щапхъэ зытрах, щIым телэжьэныр фIы-уэ зылъагъу лэжьакIуэшхуэт.
Анэр нэщи, адэр лъэпкъщ, — жиIакъэ адыгэм?! МыкIуэдыжын лъэужь дахэ къэзыгъэнащ Даур Хьэмидбий. Ар Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Къэсейхьэблэ (Бахъсэнёнкэ) къуажэм 1931 гъэм къыщалъхуащ.
Хьэмидбий гугъуехьым ипсыхьа цIыхут. Пасэу зи адэр зыфIэкIуэда щIалэр зыпIыжар и анэ Чэзибан и адэ-анэрт. Абыхэми я ныбжьыр хэкIуэтат, ауэ сабий закъуэм адыгэлI нэс къыхащIыкIыну яхузэфIэкIащ. НыбжьыщIэм и жыджэрагъым гу лъатати, школым здыщIэсым, къуажэ унафэщIхэм я лъэIукIэ ар «Красная звезда» колхозым счетовод-кассиру щолажьэ. Зи ныбжьыр илъэс 15 мыхъуа щIалэр дзыхь къыхуащIа къалэным дэгъуэу пэлъэщырт. Даур Хьэмидбий 1950 гъэм депутатхэм я къуажэ советым и секретару хах, 1953 гъэм ар къуажэ советым и исполкомым и уна-фэщI мэхъу.
ЩIалэ губзыгъэм зэрылажьэм хуэдэурэ, и IэщIагъэмрэ щIэныгъэмрэ хигъахъуэрт. Хьэмидбий и адэм и хьэл-щэныр зыхилъхьэжати, щIым телэжьэным и гур хуэпабгъэрт. Нэхъ иужьыIуэкIэ ар агроном IэщIагъэ-ми хуеджащ.
1956 гъэм щыщIэдзауэ Даурым парт къулыкъу зэмылIэужьыгъуэхэр иIыгъащ. Ар щытащ парт организацэм и секретару, «Красный Кавказ» колхозым и унафэщIым и къуэдзэу. 1960 гъэм Хьэмидбий КПСС-м и Бахъсэн райкомым къызэгъэпэщыныгъэмкIэ и къудамэм и инструктор хъуащ. Къызэрыхэдгъэщащи, ар щIэныгъэм сыт щыгъуи хуэпабгъэрт. 1963 гъэм абы Ставрополь къалэм дэт совет-парт школыр, 1968 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къиухащ. 1963 гъэм ар хахауэ щытащ «Красный Кавказ» колхозым и парт организацэм и секретару икIи а къалэным пэрытащ пщIэрэ щIыхьрэ иIэу. Абы цIыхум лей тригъэхьэнутэкъым, къемызэгъ зыщIам щIигъэкIуэнутэкъым, фIым зэрыхуиущиижыным тригъащIэрт.
«Красный Кавказ» колхозыр къэрал псом цIэрыIуэ щызыщIа, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Тхьэкъуахъуэ Башир 1980 гъэм лIа нэужь абы и пIэ ирагъэуват Даурыр. АрщхьэкIэ, зэрыжаIэщи, цIыхум къыхуиухар зыми ищIэркъым. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, а лэжьыгъэм ар куэдрэ пэрытакъым. А гъэ дыдэм дыгъэгъазэм и 20-м дунейм ехыжащ зи къаруилъыгъуэ, унафэщI щыпкъэр. Пасэу щIылъэр ибгынами, ар лъэужьыфI, лъэужь дахэ къэзыгъэна адыгэлIщ.
Даур Хьэмидбий къуажэм, районым, республикэм я жылагъуэ гъащIэм жыджэру хэта цIыхущ. Ар хахауэ щытащ партым и область комитетым, КПСС-м и райкомым, цIыхубэ депутатхэм я район советым и депу-татуи щытащ. Даур Хьэмидбий къыхуагъэфэщащ Октябрь Революцэм и орденыр, «ЩIыхьым и Да- мыгъэ» орденыр, «И лэжьыгъэфIым папщIэ» медалыр.
ЗэрыжаIэщи, цIыхур псэущ ар зигу къэкIыжын, и цIэр къизыIуэн дунейм тетыху. Даур Хьэмидбий унагъуэ дахэ иIэу къэгъуэгурыкIуащ. Абырэ и щхьэгъусэ Хурирэтрэ къуищрэ пхъуитIрэ зэдапIащ. Псоми щIэныгъэ нэхъыщхьэ, IэщIагъэ яIэщ, унагъуэ дахэу мэпсэухэр.
Я адэр псэужамэ, и бынхэм мы гъэм Iэтауэ ягъэлъэпIэнут абы и ныбжьыр илъэс 85-рэ зэрырикъур. И щхьэгъусэ Хурирэт (ари, ди жагъуэ зэрыхъунщи, илъэсищ хъуащ дунейм зэрехыжрэ) хунэсащ бынхэм я насып илъагъуну.
Псом нэхърэ нэхъыщхьэращи, Даур Хьэмидбий и IуэхущIафэ дахэхэр, хэлъа гупцIанагъэр ящыгъупщэркъым Бахъсэнёнкэ къуажэм щыпсэухэм.
УЭРДОКЪУЭ Женя.
