Къэбэрдей-Балъкъэрыр, Урысей псор зэрыгушхуэ Бэрбэч Аскэр
ИлъэсыщIэм и япэ махуэм ди къэралым эфир занщIэкIэ щызэбграгъэкIащ федеральнэ телевиденэм щIэупщIэшхуэ щызиIэ, дихьэхыу цIыху куэд зыкIэлъыплъ, гъэ кIуар щиухым макъамэм и къэхъугъэ телъыджэу илъэсыр зэрызэхуащIыжа «Голос» шоум и еянэ зэпеуэм хэта, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Бахъсэн къалэм щыщ, театрым и артист, киноми щыджэгу, уэрэдхэм я псалъэхэр зытх икIи абыхэм макъамэхэр щIэзылъхьэ уэрэджыIакIуэ Бэрбэч Аскэр проектым зэрыщытекIуам теухуа хъыбар гуапэр.
«Голос» шоум и зэфIэкI щигъэлъэгъуэну зи нэ къикI Аскэр плIэнейрэ абы хущIэкъуащ. Иужьрей еянэ зэпеуэм ар нэгъабэ и бжьыхьэм хыхьащ икIи и насып къихьри, ар угъурлыуэ къыхущIэкIащ. «Нэфгъэжейуэ» уэрэд зэрагъэзащIэм щедаIуэ Iыхьэм Аскэр инджылызыбзэкIэ щигъэзэщIащ Пламондон Люкрэ Берже Мишелрэ зэдатха Лемаршал Грегори и «S.O.S» уэрэд цIэрыIуэр. Абы и макъ гуакIуэр куэдым телъыджэ ящыхъуащ икIи ар и кIэ дыдэм щынигъэсым ирихьэлIэу, къэпщытакIуэ гупым хэтхэм ящыщу зи гупэ къыхуэзыгъэзар продюсер, композитор Меладзе Константинщ. Аскэр текIуэныгъэм и гъуэгум хуэзышари абы и гупым зэрыхэхуарагъэнщ. ЩIалэр нэхъри тезыгъэгушхуэ гуп сценэм адэкIэ къыщыщIыгъуащ, проектыр езыгъэкIуэкI Нагиев Дмитрий я пашэу. Меладзе ди хэкуэгъу щIалэм и уэрэд гъэзэщIэкIэм нэхъыбэу дэзыхьэхауэ хэлъу къигъэлъэгъуауэ езым и теноркIэ нотитI ныкъусаныгъэншэу зэрыжиIарщ икIи чэнджэщ къритат и макъымкIэ уэрэд зэригъэзэщIэным нэхъыбэрэ хущIэкъуну. Абы тегъэщIауэ проектым зэрыщыдэлэжьэнури и псалъэхэм щIигъужащ.
Куэд дэзыхьэха и макъымкIэ Бэрбэчым проектым и Iыхьэхэм щигъэзэщIахэм ящыщу республикэм исхэу теленэтыным кIэлъыплъахэм псом хуэмыдэу нэхъ ягу дыхьащ «Адыгэш» уэрэдыр. Аскэр финалым кIуа нэужь, и хьэрхуэрэгъухэм зэрефIэкIыр нэрылъагъуу текIуащ, нэтыным еплъхэм я IэIэту процент 66,6-р къихьри. Къэбгъэлъагъуэмэ, абы и зэхуэдитIщ къыхуагъэфэщар иужьрей Iыхьэм ар зыщыпеуа Шнуров Сергей и гъэсэн Токарев Антон. Гуапэщ ди щIыналъэм и мызакъуэу, Урысей псор игъэгушхуэну Бэрбэч Аскэр зэрыхузэфIэкIар.
«Голос» проектым щытекIуа нэужь, Ургант Иван и «Вечерний Ургант» нэтыным и гуапэу иригъэблэгъащ Бэрбэчыр. Абы къекIуэлIащ ар проектым зэрыщытрагъэкIуэным хущIэкъуа цIыхушхуэ. Аскэр трагъэпсэлъыхьащ ИлъэсыщIэм зэрыпежьа щIыкIэм, зи гъусэу проектым къэкIуахэм, зэпеуэм зэрызыхуигъэхьэзырахэм, абы зэрыщытекIуар езым и мызакъуэу, и благъэхэмрэ Iыхьлыхэмрэ къазэрыщыхъуам, нэгъуэщIхэми. Нэтыным хыхьэу, Бэрбэчым Меладзе Константин фIыщIэ щыхуищIащ икIи абы зэрыхуэарэзыр къыщыхигъэщащ, проектым и зэфIэкI щигъэлъэгъуэну Iэмал къызэрыритам папщIэ. Аскэр тегушхуэныгъэ хэлъу икIи гупсэхуу Ургант Иван и упщIэхэм нэтыным жэуап щритащ икIи абы зыкъигъэлъэгъуащ къызыхэкIам хуэфащэ, хьэл-щэн дахэхэр, шыIэныгъэ, гушыIэ дахэ зыдэплъагъу адыгэ щIалэ щыпкъэу. Нэтыныр щиухым, Ургант ди щIалэм гуапэу къехъуэхъуащ икIи къэралыр абы зэрыригушхуэр щIигъужащ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым исхэр зэкъуэувэри, хуабжьу хущIэкъуащ Бэрбэч Аскэр текIуэныгъэ къихьыным икIи финалыр щекIуэкI пщыхьэщхьэм Налшык къалэм и Абхъаз утым цIыхушхуэ щызэхуэсри, эфир занщIэмкIэ проектым щеплъащ, зэрыгушхуэ щIалэр япэ зэрырагъэщыным хъущIэкъуу Iэ хуаIэтащ.
ФIым я фIыжу проектым зыкъыщызыгъэлъэгъуа адыгэ щIалэр гуфIэгъуэ щытыкIэм иту, гуапэу икIи пщIэ хуащIу республикэм къыщрагъэблэгъэжащ. Концерт гукъинэжхэр Налшык къалэм и Абхъаз утым, Бахъсэн къалэм щатащ, республикэм и уэрэджыIакIуэ, къэфакIуэ нэхъыфIхэм зыкърагъэхьэлIэри. КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Къумахуэ Мухьэдин Бэрбэч Аскэр иритыжащ КIуэкIуэ Казбек и Iэ зыщIэлъ «КъБР-м щIыхь зиIэ и артист» цIэ лъапIэр къызэрыхуагъэфэщам щыхьэт техъуэ тхылъыр.
Бэрбэч Аскэр Лудин и къуэр 1991 гъэм накъыгъэм и 4-м Бахъсэн къалэм къыщалъхуащ. Бынунагъуэшхуэм къыхэкIа щIалэр зэрыцIыкIурэ уэрэд жыIэным хуабжьу зэрыдихьэхым гу щылъатэм, и адэм ар Бахъсэн къалэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм щыIэ студием, иужькIэ Музыкэ школым иритащ. Къыхэгъэщыпхъэщ, Аскэр и анэшхуэ Марие удихьэхыу уэрэдхэр жиIэу зэрыщытар. Бэрбэчым и япэ ехъулIэныгъэ хъуащ Налшык къалэм щекIуэкIа «Бон Ами» зэпеуэм пашэ зэрыщыхъуар икIи «Кавказ Ищхъэрэм и дыщэ макъ» щIыхьыцIэр абы къызэрыщыхуагъэфэщар. ИужькIэ къыкIэлъыкIуащ урысей, дунейпсо зэхьэзэхуэхэм къыщихьа текIуэныгъэхэр. 2017 гъэм «Первый свет» шоум зыкъыщигъэлъэгъуащ, «УсфIэкIуэдмэ» уэрэдыр гукъинэжу щигъэзащIэри.
Курыт еджапIэр 2008 гъэм къиуха нэужь, къыхихыну IэщIагъэм лейуэ емыгупсысу, ар занщIэу щIэтIысхьащ, Театр гъуазджэхэмкIэ Урысей институтым (ГИТИС) и эстрадэ факультетым. Абы и хъуэпсапIэхэм ящыщщ езым и джаз гуп къызэригъэпэщыжыну, и уэрэдхэр щызэхуэхьэса альбом къыдигъэкIыну. Иджыпсту зыкъыщегъэлъагъуэ «Эпизоды» уэрэджыIакIуэ гупым, Лебедев Филипп, Сарнацкий Роман, Скипин Алексей сымэ я гъусэу. КъищынэмыщIауэ, Аскэр хэтщ 2018 гъэм «Новая звезда» зэпеуэм щытекIуа «CoffeetimeBand» битбокс-гупым. Бэрбэчым нэхъыфIу илъагъу, щапхъэ зытрих уэрэджыIакIуэхэм ящыщщ Магомаев Муслъим, Паваротти Лучано, Стинг сымэ, нэгъуэщIхэри. «Голос» проектым щытекIуа нэужь, Бэрбэч Аскэр Урысей псом цIэрыIуэ щыхъуащ. Къыхэгъэщыпхъэщ, YouTube каналым, «Инстаграм» сайтым щиIэ напэкIуэцIхэм абы цIыху мелуаным щIигъу зэрыщыкIэлъыплъар.
«Къэралым и уэрэджыIакIуэ нэхъыфI» щIыхьыцIэр зыхуагъэфэща Бэрбэч Аскэр проектым и спонсорхэм къабгъэдэкIыу къратащ ахъшэ саугъэту сом мелуанрэ Тыркум зэрызыщигъэпсэхуну тхылърэ. Нэхъыщхьэращи, адыгэ щIалэм и зэфIэкIымрэ ехъулIэныгъэхэмрэ къэрал псор игъэгушхуащ, псом хуэмыдэу и лъэпкъэгъухэм я щхьэр лъагэу иригъэлъагъужащ. Москва щылажьэ, макъамэ, театр, кино гъуазджэхэм хэлъхьэныгъэфIхэр хуэзыщI Бэрбэч Аскэр дяпэкIи и мурад дахэхэр къехъулIэну, и ехъулIэныгъэхэр игъэбэгъуэну, дуней псом цIэрыIуэ щыхъуну ди гуапэщ.
БЖЬЫХЬЭЛI Розэ.
Адыгэ макъ
Ди шынэхъыщIэ Бэрбэч Аскэр хузотх
Адыгэ лъэпкъым уэ ухуэфащэу,
утыкум дапщэщи уитащ.
Бэрбэч щэнти пхэлъыр, ерыщу
гугъуехьхэм уапэщIэтащ.
Адыгэш къабзэу а узытесыр
гъуэгуанэ кIыхьхэм хуалъхуащ.
Уи адыгэпсэр, уи лъэпкъ нэмысыр
зылъагъухэм я псэр гушхуащ.
Урысеишхуэм ис мелуанхэм
уи макъ дахащэм зыдащI.
Адыгэ лъэпкъыу а узыщыщым
хуэфащэ фIыщIэр къыхуащI.
Бэхэр уэрэдкIэ, уей, уогъэгушхуэ,
лъэпкъ и макъамэ хэмыщI.
Нобэ уихьащи губгъуэ хуитышхуэ,
ар гъунапкъэншэ Тхьэм пхуищI!
ШэрыIужь Аслъэн.
