Ислъамым и нур
Уаз
ХьэжыщIыр къоблагъэ
Алыхьым нэхъ лъапIэ дыдэу ибжа мазиплIым (рэджэб, зуль-хьиджэ, зуль-къахьдэ, мухьэррэм) ящыщщ зуль-хьиджэр. Ар Къытщхьэщытым фарз тщищIа хьэжы щащI мазэращ.
КъурIэным къыщокIуэ: «ЗыхузэфIэкI цIыхум и фарзщ Алыхьым папщIэ хьэж ищIыну». Хьэдисми ущрохьэлIэ Мухьэммэд бегъымбарым жиIауэ: «Ислъамыр Iыхьитхуу зэхэлъщ: Алыхьым фIэкIа Тхьэ зэрыщымыIэр, Мухьэммэд Абы зэрилIыкIуэм щыхьэт техъуэныр, нэмэз щIыныр, рэмэдан мазэм нэщI Iыгъыныр, сэдэкъэр тыныр, хьэж щIыныр (хьэжыр зытехуэр зыхузэфIэкIхэращ)».
Зуль-хьиджэм и япэ махуипщIыр псом хуэмыдэу лъапIэу игъэуващ ДыкъэзыгъэщIам. А мазэм хеубыдэ муслъымэн псоми ди махуэшхуэ лъапIэр — Къурмэныр. Ар Зуль-хьиджэм и епщIанэ махуэм тохуэ. КъищынэмыщIауэ, абы хэтщ махуэ лъапIэ дыдэ — Арэфат махуэр (ар а мазэм и ебгъуанэ махуэм тохуэ). Зуль-хьиджэ мазэм и япэ махуибгъур къэбнэщIыныр псапэшхуэщ. Мухьэммэд бегъымбарым жиIауэ хьэдисым къыщыкIуащ: «ЦIыхум илэжь IуэхугъуэфI псоми я нэхъыфIу Тхьэм ибжыр зуль-хьиджэм и япэ махуипщIым хиубыдэ и IуэхугъуэфIхэрщ». А махуипщIым ящыщу къанэщIа дэтхэнэ зы махуэри хуегъадэ илъэс псом нэщIам, а жэщипщIым ящыщу зым цIыхум илэжь IуэхугъуэфIыр хуегъадэ Къэдэр жэщым пылъ фIыгъуэм.
ЗылъэкIым и дежкIэ зуль-хьиджэ мазэ псом, Къурмэн махуэмрэ абы и ужь ит махуищымрэ къищынэмыщIа, нэщI пIыгъыныр псапэщ, ауэ мазэ псом е япэ махуипщIыр къэзымынэщIыфым Арэфат махуэ закъуэр къинэщIми, абы къыпэкIуэну псапэр гъунапкъэншэщ — ар суннэтщ, псапэшхуэ зыпылъщ. А суннэтыр зыгъэзэщIэфыр ехъулIащ, зылъэмыкIынухэми къалэн ящищIыркъым. Мухьэммэд бегъымбарым жиIауэ хьэдисым къыщыкIуащ: «Арэфат махуэм нэщI зыIыгъым а гъэм ипэ ит илъэсми иужь илъэсми и гуэныхьыр Тхьэм къыхуегъэгъу».
Алыхьым щыхуэпщылI унэу япэ дыдэу дунейм тращIыхьар Каабэр (мэжджыт «Аль-Хьэрам») аращ. Ар Сауд Хьэрыпым и Мэккэ къалэм дащIыхьащ. ЗыщIар Ибрэхьим лIыкIуэмрэ абы и къуэ Исмэхьилрэщ.
Зуль-хьиджэ мазэм мы гъэм фокIадэм и 3-м щIедзэ.
ПщIэну щхьэпэщ
ДыкъэзыгъэщIам и цIэ лъапIэхэм ящыщ «РэIууф»
Хьэдисым къыщыкIуащ: «Мухьэммэд бегъымбарым жиIащ: «Алыхьым цIэуэ 99-рэ иIэщ. Ахэр гукIэ зэзыгъащIэ дэтхэнэ зыри жэнэт Iыхьлы зэрыхъунум» шэч хэлъкъым.
Алыхьым и цIэу 99-м ящыщу нобэ зи гугъу тщIынур «РэIууф» цIэ лъапIэрщ. Абы «гумащIэ», «гущIэгъущI» къикIыу аращ. Къытщхьэщытым къигъэщIа дэтхэнэ зы цIыхури фIэгуэныхь мэхъу, гущIэгъу хуещI.
Зи анэм и бгъэм зыщIэзыдзауэ быдзышэ ефэ сабийр щилъагъум Мухьэммэд бегъымбарыр и асхьабхэм еупщIащ: «Дауэ къыфщыхъурэ, а цIыкIур и анэм мафIэм хидзэфыну?» «Дауи, ар и анэм зэи мафIэм хидзэфынкъым», — жэуап ятащ асхьабхэм. «АтIэ а анэм и сабийр фIэгуэныхь зэрыхъум нэхърэ куэдкIэ нэхъ фIэгуэныхь дохъу дэ ДыкъэзыгъэщIам, а анэм быным хуиIэ гущIэгъум нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэ гущIэгъу къытхуещI Тхьэшхуэм», — жиIащ ЛIыкIуэ ЛъапIэм.
Алыхьым и псалъэу КъурIэным къыщыкIуащ: «Сэ си гущIэгъур си нэлатым нэхърэ нэхъыбэщ». Бегъымбарми жиIауэ хьэдисым къыщыкIуащ: «Тхьэм и пщылIхэм зы гуэныхь ялэжьмэ, Тхьэм зы гуэныхь етх, абыхэм зы псапэ ящIэмэ, Алыхьым псапэу 70 етх». Мис апхуэдиз гущIэгъу къытхуещI ди Щхьэщыгум итым, ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, дэ псори абы дегупсысыркъым.
КъурIэным къыщыкIуащ Iэят куэд, Тхьэм къытхуищI гущIэгъур зэрыгъунапкъэншэр къигъэлъагъуэу. Псалъэм и хьэтыркIэ, «Тхьэр кIыфIыгъэм фыкъыхэзышу нэхугъэр къыфхуэзыгъэлъагъуэ ГущIэгъущIырщ», «Фэ флъагъуркъэ, Сэ щIым къыщызгъэщIауэ хъуар фи IэмыщIэм зэрислъхьар, уафэхэр незмыгъэхуэхыу зэрысIыгъыр. Шэч хэлъкъым Алыхьым игу цIыхухэм зэращIэгъум».
Хьэдисхэр
Уи жагъуэ къэзыщIым хуэгъэгъу
Мухьэммэд бегъымбарым жиIауэ хьэдисым къыщыкIуащ: «Муслъымэн щыпкъэр — зи бзэкIи зи IэкIи адрей муслъымэ-ным лей езымыххэрщ».
Абу Хьурейрэ къиIуэтэжащ: «Зэгуэрым зылI Абу Бакр Iейуэ къыщIэкIиерт. Мыдрейми, абы зыри пимыдзыжу зыкъомрэ едэIуащ. ЛIыкIуэ лъапIэри абдежым щысти, абыи зыри жиIэртэкъым, пыгуфIыкI мыхъумэ. Иужьым Абу Бакр хуэмышэчыжу лIым жэуап иритыжу зэрыщIидзэу, Бегъымбарыр къэтэджри, IукIащ.
— Уа, ЛIыкIуэ лъапIэ, лIыр къыщыстекIием, ущысащ, сэ жэуап естын зэрыщIэздзэу, укъэтэджауэ уIуокI. Сыт апхуэдэу щIэпщIар? — щIэупщIащ Абу Бакр.
— Уа, Абу Бакр, уэ шыIэныгъэ пхэлъу ущыщысам, мелыIычыр къыпщхьэщытащ, абы уэ уи пIэкIэ жэуап итыжырт. Ауэ уэ лIым жэуап щептыжым, мелыIычыр IукIри, шейтIаныр къэуващ. Сэ шейтIан здэщысым сыщыIэкъым», — жэуап итащ Мухьэммэд бегъымбарым.
Тхьэр арэзы зыхуэхъун ХьэIишэ къиIуэтэжащ: «Мухьэммэд бегъымбарым и щхьэ щхьэкIэ зэи илъ ищIэжакъым, ауэ Алыхьым игъэхьэрэма гуэр щащIэм деж, Тхьэм папщIэ жэуап итырт».
ИлъэсипщIкIэ зыпэплъа
Дагъыстэным хыхьэ Каспийск къалэм дащIыхьа мэжджытышхуэр Урысей Федерацэм щынэхъ дахэ дыдэхэм хабжэ. Абы и ухуэным илъэсипщIкIэ елэжьащ архитектор нэхъ лъэщу ябжхэр, Сирием щыщхэри яхэту.
Тхьэм и унэр къатищу зэтетщ. Абы хэтщ видеокамерэ лъэщхэр, диным ехьэлIа Iуэхугъуэхэр щызэфIагъэкI пэшышхуэхэр, къищынэмыщIауэ, мэжджытым и лъэгур щIымахуэм къохуабэ, гъэмахуэм жьыхухэр мэлажьэ.
Абы зэуэ цIыху мини 8 щIохуэ. Мэжджытым и щIыбыр жэщым зэмыфэгъуу зэщIоблэри, ихъуреягъыр егъэнэху.
