Лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэм ухэзыгъаплъэ
КъБР-м и Лъэпкъ музейм гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн щокIуэкI. Дэрэжэгъуэ ин къозыт защIэщ декоративно-прикладной гъуазджэм и IэпщIэлъапщIэхэм я IэдакъэщIэкI телъыджэу утыку кърахьахэр. Дахагъэрэ гуапагъэрэ къызыпкърыкI хьэпшыпхэм, сурэтхэм, унэлъащIэхэм уеплъ къудей мыхъуу, уигу ирихьар къэпщэхуфынущ.
Iуэху дахэр къызэрагъэпэщащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэмрэ ЦIыхубэ художественнэ IэщIагъэхэмкIэ республикэ центрымрэ.
ЗэрытщIэщи, Къэбэрдей-Балъкъэрым исхэр дахагъэр зыхалъхьэ щымыIэу къогъуэгурыкIуэ. Декоративно-прикладной гъуазджэм и унэтIыныгъэ зэхуэмыдэхэм щылажьэ цIыхухэмкIэ республикэр зэрыкъулейми дыщыгъуазэщ. Апхуэдэхэщ, псалъэм папщIэ, УФ-м прикладной гъуазджэмкIэ и цIыхубэ IэпщIэлъапщIэхэу ПIаз Александр, Бачиев Хьэмзэт, Мэзло Руслан, дэрбзэр, модельер ХьэцIыкIу Мадинэ сымэ, нэгъуэщIхэри. Абыхэм я лэжьыгъэхэм я дахагъэм уатхьэкъу, дэрэжэгъуэ ин къуат, нэхъыщхьэращи, лъэпкъым и хъугъуэфIыгъуэм ухагъаплъэ.
ХьэцIыкIу Мадинэ, Щоджэн Лианэ, Нэгъуей Марьянэ, ЦIыпIынэ Альбинэ, Щокъуий Лаурэ, Галинский Яромир, Слъон Светланэ, нэгъуэщIхэми дыщэ, дыжьын IуданэхэмкIэ хадыкIа, уагъэхэмкIэ гъэдэха фащэхэмрэ пыIэхэмрэ, иджырей зэманым къигъэзэгъауэ яда пасэрей лъэпкъ фащэхэр, бзылъхугъэхэм зэрызагъэдахэ цIуугъэнэхэр, цейр, хьэзырылъэхэр, дыжьын бгырыпххэр, щIакIуэр, вакъэр, бащлъыкъыр сыт и уасэ?! Дзасэжь Къазбэч, Бачиев Хьэмзэт, Карчаев Мухьэдин, Бабаев Хьэнэфи, Лэкъун Сэлим, Алий Залым, Рагулин Святослав сымэ ящIа зауэлI щыгъынхэр, афэ джанэр, бийм зэрыпэщIэт Iэщэхэр, сэхэр, къамэхэмрэ сампIэхэмрэ гъэщIэгъуэнщ.
Мывэ лъапIэхэмкIэ гъэщIэрэщIа дыщэ, дыжьын Iэлъын, тхьэгъу, пщэхъу, Iэпщэхъу, нэгъуэщI цIуугъэнэхэу Чинхасов Марк, Дубовик Владислав, нэгъуэщIхэми я лэжьыгъэхэр гъэлъэгъуэныгъэм хэтщ. ЛIэщIыгъуищ-плIыкIэ узэIэбэкIыжмэ, Японием къыщагупсысауэ щыта «Мокуме гане» IэмалымкIэ ахэр ягъэхьэзыращ.
Уеплъыну гухэхъуэщ дыщэидэмрэ хэдыкIымрэ хуэIэпщIэлъапщIэхэм хухаха плIанэпэхэм. ЗэрытщIэщи, адыгэхэр ижь-ижьыж лъандэрэ къогъуэгурыкIуэ лъэпкъ гъуазджэм и щэхухэм щыгъуазэу, хуэIэпщIэлъапщIэу. Дыщэидэр адыгэ лъэпкъым и щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм зэращыщым и щапхъэщ и мыхьэнэм хэмыщIауэ, нобэр къыздэсым цIыхухэр а IэщIагъэм зэрыдихьэхыр, ар зэрафIэщIэщыгъуэр. Гъуазджэ нэсым и къарум ар иджыри зэ щыхьэт техъуэ Iуэхугъуэщ. ЖыпIэнуракъэ, лъэпкъ хабзэмрэ щэнхабзэмрэ апхуэдизу хэпщIа хъуа дыщэидэр тхыдэм и къэхъугъэхэр къызэрыщ гъуджэшхуэщ.
КъБКъУ-м декоративно-прикладной гъуазджэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, «Дизайнерхэм я союз» дунейпсо зэгухьэныгъэм хэт Къанокъуэ ФатIимэ, Тыкъуэ Дианэ, Бэлагъы Заирэ, Бекъан Еленэ, Исмэхьил Дарье, Мамбэт-КIыщ Анетэ, Тхьэгъэлэдж Агнессэ, Аппаевэ Жаннэ, Мелюхаевэ Феридэ, Милосердовэ Еленэ сымэ хадыкIа лъэпкъ дамыгъэхэмрэ тхыпхъэщIыпхъэ зэхуэмыдэхэмрэ, адыгэ ныпыр, чысэхэр, къэлътмакъхэр, бохъшэхэр, щхьэнтэхэр, сурэтхэр, бзылъхугъэ хьэпшыпхэр, хьэпIацIэщыгъэкIэ бла лэжьыгъэхэр узыIэпызышэщ. Мы лэжьыгъэхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ лъэпкъым къыдекIуэкI IэщIагъэ дахэр — пасэрей дыщэидэр, хэдыкIыр хъумэнымкIэ, щIэблэр абы дегъэхьэхынымкIэ.
Утыку кърахьащ тхыпхъэхэмкIэ гъэдэха унэлъащIэ уасэ зыхуумыщIыфынухэри. Гъунэжт икIи удэзыхьэх защIэт пхъэм, гъуаплъэм, мывэм къыхэщIыкIа хьэкъущыкъухэр, унэлъащIэхэр, саугъэтхэр. Дахащэт тхыпхъэ зэхуэмыдэхэмкIэ гъэщIэрэщIауэ Урыс Аслъэн, Тубайхэ Мурат, Валерэ, Шыдыкъуэ Руслан, Джатэжь Аслъэн, Балъкъыз Арсен, Тхьэгъэзит Алимбэч, Брай Ратмир, Бозий Суфян, Маргъущ Юрэ, Ахматов Мыхьэмэт, Лэкъун Заур, Моисеенкэ Надеждэ, Маглуев Аскэр, Борисенкэ Ольгэ, Цунаев Сергей, Евдокимов Андрей, Батаев Михаил сымэ я сындыкухэр, пхъэм къыхэIущIыкIа сурэтхэр, стIолхэмрэ шэнт щхьэгуэхэмрэ, сэхэр, фIэдзапIэхэр, лъэныкъуитIкIэ укъызыщеплъ хъу сыхьэтыр, нэгъуэщI хьэпшыпхэри.
Декоративно-прикладной гъуазджэм сабийхэри зэрыдихьэхыр узыщыгуфIыкI хъун Iуэху дахэщ. Бахъсэн районым хыхьэ Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэм ГъуазджэхэмкIэ и школым и гъэсэнхэу Шыкуэ Рустам, ПщыхьэщIэ Залым, Iэхъуэбэч Iэминэ, нэгъуэщIхэми я лэжьыгъэхэм уримыгушхуэн плъэкIыркъым. Я ныбжьым емылъытауэ, сурэт телъыджэхэр абыхэм я Iэдакъэ къыщIэкIащ. Мы гъэлъэгъуэныгъэм иджыри зэ нэрылъагъу щыхъуащ республикэм и декоративно-прикладной гъуазджэм хэлъхьэныгъэфI хуэзыщIыну, пасэрей IэщIагъэхэм зыщызыгъэгъуэзэну, абыхэм зезыгъэужьыну щIэблэ щIыналъэм зэриIэр.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр МАМИЙ Руслан трихащ.
