Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Фэ фщIэрэ?
Зэманым и уасэр
Къызыщывгъэхъут пщэдджыжь къэс ахъшэ сом 86.400-рэ къыфхуэзыутIыпщ банк фиIэу. А махуэм фымыгъэкIуэду къэнар етI- уанэ махуэм къыфхуиутIыпщым хилъхьэжыркъым. НэгъуэщIу жыпIэмэ, жэщым фи счетым зыри имылъыж мэхъу. Сытыт а ахъшэ къомым ефщIэнур?
«Зы кIэпIейкIэ къэмынэу здэтхьын къэдгъуэтынт», — жыфIэнущ фэ.
Пэжыр жыпIэмэ, дэтхэнэ зыми диIэщ апхуэдэ банк. Абы зэреджэр — зэманщ. Пщэдджыжь къэс медан 86.400 къыдет абы. Жэщ къэси йокIуэдыкIыж. Къыдэхуэр адрей махуэм хибжэжыркъым. МахуэщIэ къэс щIэрыщIэу бжэуэ щIедзэ. Махуэм къыфхуигъэкIуэта зэманыр къэвмыгъэсэбэпыфмэ — хэщIыныгъэр фи Iэрылъхьэщ. Абы къэгъазэ иIэжкъым. КъыкIэлъыкIуэ махуэми щIыхуэу къеIыпхIа хъуркъым.
Зыгуэр зэвгъэхъулIэну фыхуеймэ, фи зэманыр тэмэму къэвгъэсэбэп, фейдэ къызыпыкIын гуэрым хэфлъхьэ. Зы меданми уасэшхуэ иIэщ, ар фIыуэ флъагъу цIыхум и гъусэу вгъэкIуамэ, къыфщхьэпэжын Iуэху зэфIэвгъэкIамэ…
ЖыIэгъуэхэр
ШыIэныгъэмрэ къарумрэ
ЦIыхум куэдрэ ущымытхъу, абы Iуэху мыщхьэпэ кърикIуэнкIэ хъунущ.
Гугъэр бгъэфIэн, пхъумэн хуейщ. Ар гум и щIэгъэкъуэн къызэрымыкIуэщ.
Лъагъуныгъэм и щэху псори зыщIэр зыгуэр фIыуэ зылъагъурщ.
Хэхъуэм и Iэмал нэхъ тыншыр пщIэншэу умыгъэкIуэдынырщ.
Зэдауэм и хеящIэ нэхъыщхьэр зэманырщ.
УкIытэр цIыхум напэ зэриIэм щыхьэт техъуэ Iуэхущ.
ШыIэныгъэр къарум нэхърэ нэхъ лъапIэщ.
Къаруракъым пэжымрэ захуэмрэ зыхэлъыр, атIэ пэжымрэ захуэмрэщ къару хъужыр.
ШыIэныгъэм губзыгъагъэмрэ хахуагъэмрэ я гъуэгур къыпхузэIуех.
ЗыхыумыщIыкI Iуэхум упэрымыхьэ.
Щыуагъэр акъылым и япэ дерсщ.
Щэнхабзэр жылагъуэм и зыужьыныгъэр цIыхухэм я фIэщ зыщI Iуэхущ.
Делэм зэрызыщыпхъумэнур шыIэныгъэщ.
ФэрыщIагъэм гуапагъэ къудей мыхъумэ, зы сэбэпынагъ къыпэкIуэркъым.
Ди щхьэ дзыхь зэрыхуэтщIыжыр нэхъ мащIэху, нэгъуэщIым жиIэр нэхъыбэу ди фIэщ мэхъу.
Уи IэщIагъэм хуиIэ лъа-гъуныгъэм узыхуишэр Iэзагъырщ.
Гуапагъэм нэхърэ нэхъ къару лъэщ щыIэкъым.
Iэзагъыр, лэжьыгъэр, лъагъуныгъэр зэхыхьа нэужь зэчий къагъэщI.
Хъурей Феликс,
философие щIэныгъэхэм я доктор.
Мэлыжьыхьым и 1-р ГушыIэм и махуэщ
КъардэнгъущI Зрамыку итхыжа хъыбархэр
Ди анэм щхьэкIэ ар дауэ пхужыIа?
И лIыр лIэри, нанэр и закъуэу къэнат. Къуищ иIэти, щыри хэкIауэ унагъуэ щхьэхуэ зырызу псэут. И нысищри бзаджэ защIэти, нанэр зыми зрашэлIэн ядэртэкъым. Дэтхэнэми жиIэрт:
— Сыт сэ си закъуэ си гуащэр щIэспIыжын хуейр?
Апхуэдэу щыхъум, и къуищыр зэхуэсыжри, я анэм унафэ тращIыхьащ зы тхьэмахуэм зым деж, адрей тхьэмахуэм адрейм деж яхьурэ щагъэIэну.
Апхуэдэу екIуэкIыурэ, зэгуэрым, зэшищым я зым и анэр езым и деж щихьым, ефэндыр къыдэкIауэ куэбжэм деж щыту илъагъури:
— Фи анэр апхуэдэу щIыбкIэ къевмыхьэкIыу, лIы ефтыжын хуейщ, — жиIащ.
Зи анэр зи щIыбым ис щIалэм зыкъигъазэри, ефэндым зыкъыхуигъэгусащ:
— Iэу, ефэнды, жьы хъуа ди анэм щхьэкIэ ар дауэ пхужыIа?
— Ефэндым имыщIэу уэ нэхъ пщIэрэ! — жиIэри, фызыжьыр ефэндым и щIыбым итIысхьащ.
ЛIэуэ зэгъэжам и насыпщ
Зэныбжьэгъу щIалэжьитI пщыхьэщхьэу я ныбжьэгъу ещанэм деж ефакIуэ макIуэ. Бжьыхьэщ, уэшхымрэ уэсымрэ зэщIэлъу къотIэтIэх. Къуажэ уэрамыр кIыфIщ, ятIэщ. Езы тIри махуэ псом лэжьащ. АрщхьэкIэ фадэр бзаджэщ, я ныбжьэгъум цырибон яIэу къажриIащи, къуажэкIэм икIауэ къуажапщэм епIэщIэкIыу макIуэхэр. ТIури щымщ. Ауэрэ кхъэм нэсауэ здыблэкIхэм:
— ТхьэмыщкIэхэ, ефи-ешхи зимыIэж насыпыншэхэ, — жиIащ зым кхъэм щIэлъхэм щхьэкIэ.
Зэ нэсынтэкъэ, зэныбжьэгъуитIыр здэкIуэм нэсащ. Ауэ, здэкIуа я ныбжьэгъур дэмысу, куэбжэри гъэбыдауэ хьэри къэутIыпщауэ ирихьэлIащ.
Кърагъэзыхыжауэ къохыж. ЩIыIэщ, псыIэщ, ятIэщ. Бжьыхьэ щIыIэр я нэкIум къоуэ. ТIури щымщ. Ауэрэ кхъэм къэсыжащ.
— Насып зиIэ, хуабэ-хуабэу кхъэм щIэлъхэщ, дэ уэсри къыттесэу, уэшхри къыттешхэу, ятIэри зэхэдутэу дыдэтщ, — жиIащ етIуанэм.
Ди сурэт гъэтIылъыгъэхэр
Кавказ-бгырыс эскадрон ныкъуэм и адыгэ зауэлIым и фащэ нэхъыфIыр щыгъщ, абы и щIыбагъым щыволъагъу фащэ къызэрыгуэкIкIэ хуэпа зауэлIыр. Сурэтыр Белоусов Л. А. ищIащ. 1832 гъэ
ГъэщIэгъуэнщ
Уи нэр зэтехауэ укъепсыфынукъым
Кхъухьлъатэм ущисым и деж уи щхьэцыр тIукIэ нэхъ псынщIэу къокI.
Уи нэр зэтехауэ укъепсыфынукъым.
«Чупа-чупс» кIэнфетым и логотипыр зыщIар Дали Сальвадорщ.
Лимоным фошыгъу нэхъыбэ хэлъщ щIымэракIуэм нэхърэ.
Сабийхэр гъатхэм нэхъ псынщIэу хохъуэ.
Джэдур и гъащIэм щыщу процент 70-м мэжей.
Аляскэм и бэракъыр зыщIар илъэс 13 хъу щIалэ цIыкIущ.
Инджылыз библиотекэхэм нэхъыбэ дыдэу къыщIадыгъукIыр «Гиннесс и рекордхэм я тхылъыр» аращ.
Сахарэ къумым 1979 гъэм мазаем и 18-м уэс къыщесауэ щытыгъащ.
Зы щхьэц налъэм хьэлъэ килограмми 3 иIыгъыфынущ.
Пшэхэр Ипщэ КъуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ зэи есыркъым.
Фи лъэIукIэ
Хъытех
Мыр адыгэ унэишэм и пкъыгъуэ гъэщIэгъуэну щытащ. Абы и кIапэлъапэу плъытэ хъуну къыщIэкIынущ нысащIэр фызыжьхэм я деж щIашауэ абы и щхьэтепхъуэр яIэтурэ щеплъыр. Хъытех хабзэр Нэгумэ Шорэ и лъэхъэнэм къыфIэкIагъэнукъым. Адыгэ хабзэм хуэгумащIэ Нэгумэ Шорэ и тхыгъэм абы щхьэкIэ зы тIэкIунитIэ къыхощыжыр, езы псалъэ «хъытехри» къыщехьыр. ЩIэныгъэлIым зэрыжиIэмкIэ, нысащIэм и щхьэтепхъуэр шабзэшэкIэ псынщIэу къытрапхъуэтыкIын хуейт. Ар къалэн щащIауэ къытезыпхъуэтыкIым хъытехкIэ еджэрт.
Нэгумэ Шорэ и фIыгъэкIэ хъытех жыхуаIэм щхьэкIэ нэхъыжьхэм деупщIу къэдублат, икIи абы щхьэкIэ ди жьыщхьэ махуэхэм ящIэжыр мащIэтэкъым. Дауи, ар нобэрей нэхъыжьхэртэкъым, атIэ хыщI-блыщI гъэхэм илъэсищэм нэса, абы щхьэпрыбэкъукIахэрт, адыгэ хабзэм щIапIыкIахэрт. Хъытехыу ущытыныр, ар къыпхуагъэфэщэныр щIыхьышхуэт икIи дзыхь щхьэхуэт. Абы къищынэмыщIауэ шынагъуэ гуэрхэри пылъу ялъытэрт. Ар ящIэу, хьэгъуэлIыгъуэ зиIэ унагъуэм я нэхъыжьыр мыр хъытех тхуэхъуащэрэт, жиIэу зэхъуапсэм я деж кIуэрти, абы и адэ-анэм елъэIурт, ямыгъэщIэхъуу а хабзэр я щIалэм ирырагъэгъэзэщIэну. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, нэхъапэм хъытехыу щытар цIыхухъущ: щIалэ е лIы. ИужькIэ, унэишэм щыгъуэ ар бзылъхугъэхэм къапекIуэтэкIыжащ. Ар Нэгумэ Шорэ и зэманым ирихьэлIауэ къыщIэкIынущ, сыту жыпIэмэ, абы зи гугъу ищI хъытехыр цIыхубзщ.
Щхьэтепхъуэр щхьэкум и деж къыщыфIагъанэрти, шабзэмкIэ, нэхъ тэмэму, шабзэшэмкIэ псынщIэу къытрапхъуэтырт. ИужькIэ ар башкIэ къытрах хъуащ. Шэрджэсхэм апхуэдэ башыр ямыгъэкIуэду зэрахьэрт, нысащIэм сабий игъуэтмэ, гущэпс баш ящIыну.
ЦIыхухъухэр хъытехыу щыщытам щыгъуэ абы къагъэсэбэпыр къамэт, е сэшхуэт. НысащIэм и щхьэтепхъуэр трапхъуэтын ипэкIэ ар бгыкъу гуэрым и лъабжьэм щIагъэувэрт. Бгыкъу апхуэдэу щымыIэмэ, щIалитIым бжэгъу къащтэрти, абы щхьэщаIыгъэт. АбыкIи зэфIэкIыртэкъым. Щхьэтепхъуэр сэшхуэпэкIэ е къамэпэкIэ къытрипхъуэтыным ипэ къихуэу, щIалэр нысащIэм елъэIурт, зимыхъунщIэну, Iэдэб цIыкIуу щытыну. Абы нысащIэм тепхъуа щхьэтепхъуэм и кум деж Iэщэ иIыгъым и пэр къыщыфIигъэнэну зищIырт, зэи, тIэуи. Апхуэдэхэм и деж ар шынауэ къыIулъэтыным ещхьу зищIырт, итIанэ аргуэру къытригъазэурэ щхьэтепхъуэм щIэтым елъэIурт, ар губзыгъэ цIыкIуу щытыну, зишыIэну, зимыхъунщIэну.
А псори зы джэгукIэ гъэщIэгъуэн гуэрым ещхь хъурт. ЩIалэм и лъэIухэр, къауIэ, къаукI зэрыпэтар, къыIумылъатэмэ, щэнейрэ къытрагъазэрти, еплIанэм щыгъуэ, пэж дыдэу, щхьэтепхъуэр нысащIэм и щхьэм къытрипхъуэтырти, къамэмкIэ е сэшхуэмкIэ а нысащIэр зи лъабжьэ щIэт бгыкъум е абы щхьэщаIыгъэ бжэгъум щэ еуэгъуэ еуэрт.
Адыгэ хьэгъуэлIыгъуэм, унэишэм хэкIуэдыкIыжа мы хабзэр гъэщIэгъуэныщэщ. Абы узригъэгупсысыр щхьэтепхъуэм щIэт бзылъхугъэм Iэщэ иIыгъыу, е абы пэшэгъу иIэу, ар бзаджэ гуэрхэм пыщIауэ, цIыхур абы щышынэу зэрыщытырщ. ИужькIэ нэгузыужь джэгукIэу къытщыхъуу къэна щхьэкIэ, абыхэм лъабжьэ куу яIэщ, лъэпкъым къикIуа тхыдэ гъуэгуанэм и нэпкъыжьэ хэмыгъуэщэжу къэнауэ.
МафIэдз Сэрэбий.
Прозэу тха усэ
Уэрыншэ дунейм сыщозэш
Созэш, сыщозэш уэрыншэ дунейм. Сесэжкъым, зикI, уи нитIыр зэрызмылъагъужынум къыпкърыкI гугъусыгъум. Уеблэмэ, сфIэигъуэщ сытебзэхыкIыжыну уэ ущызимыIэж, ущызмыгъуэтыж дунейм. СфIэгъэщIэгъуэну, сфIэнасыпу, сфIэфIыгъуэу зыри зытемытыж дуней зеиншафэм. И насыпкъэ уэ узыхуэпсэум, дунейм узыхутетым — и кIэныр кIэншэу, и гурыфIыгъуэр щIэншэу, и дуней зэфэзэщу уогъэпсэу ар. ЩIэчэ имыIэу, еш умыщIэу уогъафIэ, щIэщыгъуэмрэ фIыгъуэмрэ я курыкупсэм хогъэс. Гупсысэм я нэхъ IэфIыр, къэуатыбэр лъогъэс. УщытеплъэкъукI къэмыхъуу и псэр уохъумэ, и гум къэкI гуапагъэм ухуохъу джэрпэ-джэж. Зы лъэбакъуэ лейуэ пчамэ, утехьэулеикIа къыпфIэщIамэ, слъэгъуам хуэдэу сощIэ, зы бэлыхь къытепсыха уфIэщIу, гумащIагъэкIэ угъэнщIауэ, уи фIэщыпсрэ уфIэфIыпсу зыбокъузылIэж. УлIэным хуэдэу фIыщэу уолъагъу. Лъагъуныгъэбзэ гуакIуэкIэ уегъэпсалъэ, дамэ къыптригъакIэм дуней жэнэтыр къызыхыуегъэлъэтыхь, уи гъащIэри уи псэри тыхь хуэпщIын хьэзыру дапщэщи ущигъэтщ. ГурыфIыгъуэ мыкIуэщIыжкIэ уи псэр кудащ. Куэду, куэдыкIейуэ гукъыдэж къыпхелъхьэ.
Сэ созэш, сыщозэш уэрыншэ дунейм. Сытозашэ си хъуреягъым щекIуэкI псоми. КъызозэвэкI мы щIы хъурейр, къысщохъу сыщылейуэ мы гъащIэм. Псоми яфIэтелъыджэ, яфIэфIэрафIэ, яфIэнэфIэгуфIэ гъащIэ теплъаджэм. Уэ ущыспэIэщIэ дунейри уэрыншэу къыпызбжыкI зэманри сыткIэ лъапIэ?! Iулъхьэ къыпэзгъэкIуэн къэгъэнауэ, телъхьэ хуэсщIыжу хэти естыну сыхьэзырщ апхуэдэ гъащIэр. Ауэ урихуэупсэ хъуну пIэрэ зыгуэрым абыкIэ? ФIэщ щIыгъуейщ псэ зыпыт гуэри абы щыгуфIыкIыну. И псэ гуэгъум хуэныкъуэ зэпыту, щIэхъуэпс зэфэзэщу, мы дунеижьыр и щхьэм къыфIаIубэми ярейуэ нэплъэгъуэ зымыгъуэту псэуну зи нэ къыхуикI, гъуэтыгъуейщ. Гъэвыгъуейщ псэм бдзапцIэу къытещIэ гупсысэ ткIыбжьхэр, шэчыгъуейщ акъылыр зэщIэзыблэ гуныкъуэгъуэхэр, лъытэгъуейщ бжьэ зэуа Iэпкълъэпкъыу гур зыгъэбжьыбжьхэмрэ зыгъэбэгхэмрэ.
Сэ созэш, сыхуозэш уи теплъэм, уи плъэкIэм, уи псалъэм, уи гуфIэкIэм… Уэ пщыщ псоми сахуозэш. Уэрыншэ гъащIэр сэркIэ нэщIщ. Си псыхуэлIэ изых уи макъыр зэхэзымыхыж си тхьэкIумитIыр дэгу пэлъытэщ, гулъытэншэу къэбгъэна си нитIыр хъуащ хьэфиз.
Созэш, сокIуэщI, согумэщI икIи сесэжкъым… Се-сэжкъым хъуэпсапIи, гугъапIи, теупIи, напIи щызимыIэж, зыкIи сызыхуэмеиж уэрыншэ гъащIэм.
Жамбэч Рабия.
Унэгуащэхэм папщIэ
Гъуаплъэ хьэкъущыкъукIэ зэрахьэркъым
Хьэцыбанэр къыщащыпыр жэп теха иужькIэщ.
Япэ зэманым хьэщIэхэм хуаукIыу щытар илъэс ирикъуа шыщIэт. Абы ил нэхъ щабэхэр шэкIэ ягъавэрт.
А шхыныгъуэр, псом хуэмыдэу и лэпсыр, хуабжьу сэбэпышхуэ яхуэхъурт жьэнуз зиIэхэм. Лэпсыр хуабэущ зэрырафыр.
Фошыгъу уз зиIэхэм я дежкIэ сэбэпышхуэщ щIэрыкIуэ, аму, ажэмыхъэ, андэгурэ укъэбза, кIарц гъэгъа (хужьыгъэр), яшхыну, къундэпсо, шкIэплъ гъэвам и псым ефэну.
Шыбжий сыр зышхрей цIыхур нэхъ акъыл жан мэхъу.
Зи бзэгу къихуахэм джэдгын ущэба жьэдагъэщащэри, я жьэр зэтепIауэ щагъэтщ и ибжьэныр иухыхукIэ, итIанэ къыжьэдадзыж. Ар щащIыр гъуэлъыжыгъуэм и дежщ.
Шыл, бабыщыл, къазыл пшэрхэм къыхащIыкI шхыныгъуэхэр, абы я дагъэр сэбэп яхуохъу щIыIэ зыхыхьахэм, жьы зыхуримыкъухэм, жьэн уз зиIэхэм.
Жэмыкуэм, кхъуейжьапхъэм халъхьэну кхъуей цIынэр шыгъу темыудауэ тIэкIурэ ягъэтэдж.
Къубатий Борис.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу: 3. Удз дэжей. 7. Пхъэщхьэмыщхьэ гъуэжь гуащIэ цIыкIу. 8. Европэм щыщ лъэпкъышхуэ. 9. Зеиншэ. 10. Ди лъэпкъылI цIэрыIуэ: драматургщ, тхакIуэщ, усакIуэщ, художникщ, щIэныгъэлIщ. 14. «ФIыцIэ» псалъэм и пIэкIи ар къэбгъэсэбэп мэхъу. 15. Ди унафэщIым селъэIуати си … къилъэгъуакъым. 17. Зи … исым и уэрэд жеIэ. 18. Зиусхьэн лъэпкъ. 21. Къуалэбзуушхуэ. 23. Iэщ цIыкIу. 24. Гъавэ, ерыскъыпхъэ хъумапIэ. 25. Пасэрей Iэщэ зэрыпыджэ. 26. Нэхъапэм нэгъуэщI уна-гъуэм ирагъэпIу щыта сабий. 27. Нало Заур и япэ IэщIагъэу щытар. 30. ГъущI быдэ лIэужьыгъуэ. 31. … зимыIэм дзажэпкъ иIэщ. 33. ГъэшхэкI. 36. Дзыдзэ лъэпкъым щыщ псэущхьэ. 39. IэмыкIуэлъэмыкIуэ. 40. Гъуэгу благъэ … нэхърэ, гъуэгу … благъэ. 41. Пасэрей адыгэ зауэлI щы-гъын. 42. ЗэдзэкIакIуэ. 44. Колхоз тхьэмадэу щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь. 45. Шэджэм районым хиубыдэ къуажэ.
Къехыу: 1. Бгыпэ е псы Iуфэ лъагэ. 2. Сабийр … хъуащ. Е арэзы щIыгъуей, щхьэзыфIэфI. 4. ЦIыхухъуцIэ. Е ЩоджэнцIыкIу Алий и поэмэ « … и дыгъуасэхэр». 5. КъэгъэшыгъуафIэ. 6. Кавказым щыщ щIалэщIэм теухуауэ М. Лермонтовым итха поэмэ. 11. … зытеха къэбыр нэхъ IэфI мэхъу. 12. ГушыIэр … и щIасэщ. 13. Шым и плъыфэ. 14. Мывэ блын задэ. 16. Фадэ стэканыр зэ … хуэхъуауэ арщ. 17. Адыгэм зэрахьэу щыта псылъэшхуэ, гъуаплъэм къыхэщIыкIауэ. 19. Хэтхэ я унэ … тес? 20. Нартыху гъэлыгъуа хьэжыгъэ. 22. … цIыкIу бжьакъуэшхуэ. 28. … пыIэ. 29. «Хьэлэл фхузощIыр, фытIыси фышхэ, лы … сэ фхуэзгъэжьащ» — Пщынокъуэ БетIалрэ Мысачэ Петррэ яуса, ПащIэ Ахьмэд игъэзащIэ уэрэдым щыщщ. 32. Зи купсэр нэщI удз лIэужьыгъуэ. Яукъэбзурэ яшх. 34. Пасэрей гъущI пыIэ. 35. Муслъымэнхэм я махуэ лъапIэ. 37. Купкъ иныфI зэрылъ пхъэщхьэмыщхьэ. 38. Вы … е теплъэншэ, фэншэ. 43. … гъуэншэдж. Е мэлыц щабэ. 44. Насрэн ЖьакIэ Iуащхьэмахуэ езыIулIа тхьэпэлъытэ.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Гъатхэпэм и 23-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу: 2. Хьэкъ. 5.Чымпэ. 6. Аркъэн. 8. Мыл. 11. Пщыгъуэш. 12. Мэзыхьэ. 14. Бацэ. 15. Щам. 17. Къат. I9. Убых. 23. Табын. 24. Обамэ. 25. Джэлэс. 28. Къауц. 29. Тхъугъэ. 32. Бэшэч. 34. Лагъым. 36. ПщыукI. 38. Хъурмэ. 39. Ежьу. 41. Блэ. 42. Лэгъуп. 45. Хъарбыз. 46. Аргъынэ. 47. Рим. 48. Абазэ. 49. Индыл. 50. Джей.
Къехыу: 1. Бытыр. 2. Хьэмшом. 3. Къалмыкъ. 4. Хьэзыр. 7. Iупэцабэ. 9. Хьэмбылу. 10. Щэбэт. 13. Хэхэс. 16. Ало. 18. Афэ. 20. Хъун. 21. Къашыргъэ. 22. Удж. 26. Ауз. 27. Пхъужь. 30. Ашэмыхъэ. 31. Дыхьэрэн. 32. БыхъутIэ. 33. Чы. 34. Лыжь. 35. Мел. 36. Пхъу. 37. КIапсэ. 40. Уэзрэдж. 41. Бжьамий. 43. Курыбэ. 44. Дыжьын.
