Къэжэр Борис ящыгъупщэркъым
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и цIыхубэ артист, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм щIыхь зиIэ и артист, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым илъэс куэдкIэ щылэжьа Къэжэр Борис псэужамэ, дыгъэгъазэм и 27-м и ныбжьыр илъэс 70 ирикъунут.
Щукин Борис и цIэр зезыхьэ театр еджапIэ нэхъыщхьэр къиуха нэужь, Къэжэр Борис 1975 гъэм ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым лэжьэн щыщIидзащ. Абы игъэзэщIащ и щIэныгъэри зэфIэкIри наIуэ къэзыщIа роль гъэщIэгъуэн куэд. Абыхэм ящыщщ Закировым (Абдуллин А. и «ЕпщыкIущанэ тхьэмадэ»), Ной (Ричард Н. и «Уэшх зыщэ»), Паскуалинэ (Эдуардо де Филиппо и «Купьелло гуащэм и унэм къыщрагъэхьа илъэсыщIэр»), Нинел (Николаи А. и «Гуапагъэ тIэкIу»), Мэжид (Ольмезов М. и «Даущыншагъэм и щIагъщIэбзэр») сымэ, нэгъуэщIхэми я ролхэр. Актёр IэкIуэлъакIуэу зэрыщытыр Къэжэр Борис къыщигъэлъэгъуащ «Къуршхэр жейркъым», «Шууей» кинофильмхэм. Iэзагъышхуэрэ IэкIуэлъакIуагъэ нэсрэ зэрыхэлъым къыдэкIуэу, Борис цIыху гуапэт, и лэжьэгъухэм сыт и лъэныкъуэкIи гулъытэшхуэ яхуищIырт. Ар щIэныгъэ зиIэ, хьэл-щэн дахэ зыхэлъ цIыху гуапэт, гъэсат. Хьэл мыхъумыщIэ, фыгъуэ далъагъуртэкъым, зым и жагъуи хуэщIыртэкъым.
— Борис зэрысцIыхурэ и дуней тетыкIэкIэ, и хьэл-щэнкIэ, и лэжьыгъэкIэ сыщыхуэмыарэзы е мыхъумыщIагъэ гуэр щыдэслъэгъуа къэхъуакъым. Хабзэ, нэмыс зэрылъ адыгэ унагъуэ къызэрыхэкIар зэи игъэгъуэщакъым абы. Ныбжьэгъухэм, лэжьэгъухэм зэрабгъэдэткIи, хэлъ цIыхугъэкIи егъэлеяуэ гуапэт, и унагъуэм сыт щыгъуи хуэгумащIэт, цIыху пэжт, акъылыфIэт, щэныфIэт, — жеIэ УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ ЖьакIэмыхъу КIунэ. — Роль нэхъыщхьэ къыщыхуагъэфащэкIи, етIуанэ, ещанэ лIыхъужьхэм я ролхэр къыщылъыскIи и лэжьыгъэр гурэ псэкIэ игъэзащIэу цIыхум я пащхьэ итащ. «Гулъытэншэ хъуахэр» спектаклым зэгъусэу дыщыджэгуащ. Абы щигъэзэщIа ролыр къызыхуэтыншэу къехъулIащ, театреплъхэр дихьэхауэ. Гъэхуауэ, екIуу зэрыпсалъэмкIэ ар ди артистхэм къахэщхьэхукIырт. Ольмезовым и «Унэ лъапIэ» спектаклми фIы дыдэу, гукъинэжу щыджэгуащ, иужь дыдэу зэрыджэгур и псэм ищIами ярейуэ. Усэ схузэхилъхьауэ зэрыщытари гуапэ, гукъинэж сщыхъуащ. Гупыр дигъэгуфIэу, дигъэгушхуэу къытхэтащ. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, Борис гъащIэ кIэщIу къыщIэкIри, пасэу тхэкIыжащ. Дыхуэарэзыщ. Тхьэр арэзы къыхухъу.
— Борисрэ сэрэ илъэс плIыщIкIэ дызэдэлэжьащ, дызэгъунэгъуащ, ди бынхэр къыздэхъуащ. И гугъу щысщIкIэ, фIы защIэщ сигу къэкIыжыр. НэхъыжьыфIу, чэнджэщэгъу Iущу, цIыху дахэу, ди театрыр игъэбжьыфIэу къытхэтащ, — жеIэ УФ-м щIыхь зиIэ и артист Шыбзыхъуэ Басир.
Къэсейхьэблэ къуажэм и курыт еджапIэ №2-м къыщызэрагъэпэща театр студиеми Борис илъэс зыбжанэкIэ щылэжьащ. Абы и хьэл-щэн дахэмкIэ, дуней тетыкIэ екIумкIэ псори къыдихьэхат, егъэджакIуи еджакIуи ныбжьэгъу къыхуэхъуат. ЕджапIэм щекIуэкI дэтхэнэ зы Iуэхуми Борис жыджэру хэтт.
Къэжэр Борис и узыншагъэм къимыхьу курыт еджапIэм къыщыIукIыжами, зэрысымаджэм хуэдэу, Шэджэм нэс икIыурэ куэдрэ яхыхьэрт. IуэхущIапIэм щекIуэкI зэпеуэхэм и къэпщытакIуэ гупым яхэтащ, ныбжьыщIэхэм я зэфIэкIым гу лъитэу, ахэр нэхъри тригъэгушхуэн мурадкIэ псалъэ гуапэхэр яжриIэу.
— Борис и теплъэр си нэгу щIэтщ дапщэщи нэфIэгуфIэу, зэкIужу, тIэкIу щыгубжьами и нитIым гуапагъэ мыужьых къыщIихыу. Къэсейхьэблэ къуажэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм и методисту лэжьэн зэрыщIэздзэрэ Борис чэнджэщэгъуу сиIащ, — игу къегъэкIыж усакIуэ Зэгъэщтокъуэ Людэ. — АпхуэдизкIэ гумызагъэти, телефонкIэ Iуэхум къысхутепсэлъыхьын игу имыдэу, тридзэурэ къуажэм къакIуэрт. Абы сыт щыгъуи фIэгъэщIэгъуэнт ди гъэсэнхэм я зэфIэкIымрэ ехъулIэныгъэмрэ, хущIэкъурт ахэр гъуазджэм и курыхым хигъэгъуэзэну. ЗэIущIэхэр къызэдгъэпэщми, спектаклхэр дгъэувми, зэрыхузэфIэкIкIэ, Борис зыкъригъэхьэ-лIэрт. Утыкум зэрызыкъыщагъэлъэгъуэным сабийхэр хуиущийрт, тригъэгушхуэрт.
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, актёр Iэзэ, цIыху хьэлэмэт, интеллигент нэс Борис хуэдэу щыпкъэхэр, гу пцIанэхэр, дахагъэ дунейм къызэрытринэным хущIэкъухэр нобэ гъуэтыгъуейщ. Ар къызэрытхэмытыжыр, и Iэужь дахэхэм блэкIа зэманым иту дытепсэлъыхьын хуей зэрыхъуар хуабжьу куэдым жагъуэ ящохъу. ПщIэ ин зыхуэтщIу, цIыху пэжу, гуапэу, псэ къабзэу дунейм тета нэхъыжьыфIыр зэи тщыгъупщэнукъым. Борис ягу ихунукъым и Iыхьлыхэм, и ныбжьэгъухэм, къыдэлажьэу щытахэмрэ театрыр фIыуэ зылъагъухэмрэ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
