УмыуфIеймэ нэхъыфIщ, бгъэкъабзэ нэхърэ
А псэлъафэр уигу къегъэкIыж дыкъэзыухъуреихь дунейм и псы ежэххэмрэ хыжьейхэмрэ ящыщ куэдым иужьрей илъэсипщIым ягъуэта щIытыкIэр зыхуэдэм.
Зи ныбжь нэхъ хэкIуэтахэм къызэраIуэтэжымкIэ, илъэс 30 — 40- кIэ узэIэбэкIыжмэ, я куэншыбыр псы ежэххэм хэзыкIутэхэм, уеблэмэ, я гъунэгъуу щизыгъэтIылъыкIхэм емыкIушхуэ хуащIу, етхьэкъуу щытащ, узыншагъэм дежкIэ зэраныгъэ ин къэзышэ иджырей кIэрыхубжьэрыхухэм хуэдгъэдэн а зэманым щымыIа пэтми.
Тхыдэ мыжыжьэм къызэрыхэщыжымкIэ, Iуэхур хэплъэгъуэ щыхъуар мелуан куэд зыдэс къалэ абрагъуэхэм зыкъыщызыужьа промышленностыр хуабжьу «ефIэкIуэн» щыщIидза XX лIэщIыгъуэм икухэращ.
ЗэрыгурыIуэгъуэщи, кIэрыхубжьэрыхухэмрэ тхьэщIэпсхэмрэ псы ежэххэм хэбутIыпщхьэну куэдкIэ нэхъ тыншщ, ахэр лъэныкъуэ ебгъэзу бгъэсеижыным нэхърэ. Аращи, зыкъом щIауэ екIуэкI щхьэзыфIэфIагъым ЩIы Хъурейр щытыкIэ гугъум иригъэуващ, цIыхухэм я нэхъыбапIэм ар иджыри нэгъэсауэ къагурымыIуэ пэтми. Псы ежэххэмрэ хыжьейхэмрэ ящыщ куэдыр, апхуэдизу шэдылъэ теплъэ яIэ хъуащи, къыпхуэцIыхужыркъым.
Къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм щылажьэ предприятэшхуэхэмрэ заводхэмрэ я унафэщIхэр иджы ирахулIэ фIейхэр зыгъэкъабзэ IэмэпсымэхэмкIэ зыкъызэрагъэпэщыным. Абыхэм ахъшэшхуэхэр трагъэкIуа-дэ пэтми, щIыуэпсым къылъыса лейр зэгъэзэхуэжыгъуафIэкъым. КIэрыхубжьэрыху пкъыгъуэ быдэхэмрэ промышленностым къыдэхуа ткIуаткIуэ кIэкъинэхэмрэ зыхакIута, зыхакIа псыр пэлъэщыжыркъым ахэр зыхигъэкъэбзыкIыжыным.
Дызэрыщыгъуазэщи, цIыхум и Iэпкълъэпкъым хэт пкъыгъуэхэм ящыщу нэхъыбэ дыдэ зыубыдыр псы къызэрыгуэкIыращ, пкъыфIэу дыкъызэтенэн папщIи абы нэхъ дызыхуей щыIэкъым. АрщхьэкIэ, ЩIы Хъурейм и къалэхэм я нэхъыбапIэм къабзагъэр щытемыпщэ- мэ, абыхэм дэс цIыхухэм псы тэмэм дэнэ къыздрахынур? Абы къыхэкIыуи, зызыужьа къэралхэм щыпсэухэм я зэхуэдитIым нэблагъэм къагъэсэбэпыр уз зэрыцIалэхэр къэзышэ хьэпIацIэхупсхэр зыхэс псыщ.
ДызыхуэкIуар аращи, ЩIы Хъурейм зы илъэс къэмынэу кIэрыхубжьэрыхуу тонн мелард 400-м нэблагъэ щызэтрехьэ. Абыхэм я нэхъыбапIэр псы ежэххэмрэ хыжьейхэмрэ хакIутэ. АтIэми, ди планетэм псыуэ тетым я проценти 3 къудейращ мышыур, адрейхэр зыIуплъхьэнкIэ Iэмал имыIэу шыугъэщ. Узэфэ хъууэ щыта псыр зэрауфIеям и зэранкIэ, ЩIы Хъурейм илъэс къэс ику иту цIыху мелуани 3,4-рэ толIыкI. ДяпэкIэ а бжыгъэр нэхъыбэж хъуну хуагъэфащэ. Псы шыугъэхэми я нэхъыбапIэр яуфIеящ: Дунейпсо хышхуэм и экологие щытыкIэр къэзыгъэлъагъуэ атласыщIэм къызэрыхэщымкIэ, ЩIы Хъурейм псыуэ тетым и проценти 4 къудейращ къабзэу къызэтенар. Адрей псоми, ди жагъуэ зэрыхъунщи, цIыхум и узыншагъэмкIэ зэран хъу фIейр лъагъэIэсащ.
Хьэтыкъуэ ЩауапцIэ.
