Жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ лъэпкъхэм я зэхущытыкIэмрэ
Накъыгъэм и 19-м Дунейпсо Адыгэ Хасэм Налшык щригъэкIуэкIащ щIэныгъэ-практикэ конференц. ДАХ-р къызэрызэрагъэпэщрэ 2016 гъэм накъыгъэм и 20-м илъэс 25-рэ зэрырикъум ирагъэхьэлIа конференцыр теухуауэ щытащ лъэпкъ зэхущытыкIэхэр егъэфIэкIуэнымрэ лъэпкъ щэнхабзэхэм зегъэужьынымрэ.
Зэхыхьэм хэтащ КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм ЩIыналъэ политикэмкIэ и управленэм и унафэщI Къуэжей Артём, КъБР-м терроризмэмрэ экстремизмэмрэ пэщIэтынымкIэ и министр Къуэшрокъуэ Залым, КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и управленэм и унафэщI КIурашын Анзор, КъБР-м Печатымрэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщI Къэзанш Людмилэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, ДАХ-м и Хасащхьэм хэт ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и фондым и унафэщI Вэрокъуэ Владимир, КъБКъУ-м и проректор Къэжэр Артур, тхыдэдж, щIэныгъэлI Къущхьэбий Анзор, КъБР-м ис Муслъымэнхэм я IуэхущIапIэм и унафэщIым и къуэдзэ Сыжажэ Алим, Чристэн члисэхэм я благочиннэ Бобылев Валентин, нэгъуэщI IэщIагъэлIхэр, хамэ къэрал къикIыжа ди лъэпкъэгъухэр, Мэздэгу Адыгэ Хасэм и лIыкIуэхэр, студентхэр.
Конференцыр къыщызэIуихым Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий жиIащ зы щIыналъэ зэдис лъэпкъхэр зэгурыIуэ-зэдэIуэжу псэун папщIэ къэрал унафэщIхэр, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэр, щIэныгъэлIхэр жыджэру зэрызэдэлэжьапхъэр.
— Жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я къалэн нэхъыщхьэу къэслъытэр лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэр гъунэгъу зэхуэщIынырщ, абыхэм пщIэрэ гулъытэрэ я зэхуаку дэлъыным телэжьэнырщ, — къыхигъэщащ Сэхъурокъуэм. — Абы фIы куэд къыпэкIуэнущ, дыщыпсэу къэралыр нэхъ быдэ хъунымкIи сэбэпышхуэщ. Апхуэдэ дыдэуи къэрал властым гулъытэ хэха хуищIыпхъэщ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм, къилъытэн хуейщ абыхэм я Iуэху еплъыкIэр, зыгъэпIейтейр. Псори дызэрыщыгъуазэщи, лъэпкъхэр щызэгурымыIуэ, диныр залымыгъэм щыхуагъакIуэ щIыпIэхэрщ щIэпхъаджащIэхэр щыятэр.
Дунейпсо Адыгэ Хасэм иригъэкIуэкI лэжьыгъэхэм щытепсэлъыхьым, тхьэмадэм жиIащ ДАХ-р адыгэ щэнхабзэмрэ лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэхэмрэ къэгъэщIэрэщIэжыным иужь зэритыр, адыгэм ифI зыхэлъ Iуэхухэм я мызакъуэу, лъэпкъхэм я зэхуаку дэлъын хуей зэныбжьэгъугъэми гулъытэ хэха зэрыхуищIыр.
Режиссёр цIэрыIуэ, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и фондым и унафэщI Вэрокъуэ Владимир тепсэлъыхьащ лъэпкъ щэнхабзэр егъэфIэкIуэнымрэ дин зэмыщхь зезыхьэхэм я зэхущытыкIэфIымрэ лъабжьэ хуэхъум. Ар къытеувыIащ ЩэнхабзэмкIэ фондым щекIуэкI Iуэхугъуэхэр зыхуэдэм, абыхэм жыджэру зэрыхэтыр республикэм ис лъэпкъхэм ящыщхэр. КъищынэмыщIауэ, Вэрокъуэм къыхигъэщащ нобэ зи гугъу ящI Iуэхугъуэм и купщIэр и IэдакъэщIэкI тхылъхэми лъабжьэ зэрахуэхъуар. Зытепсэлъыхь Iуэхур «Амыщ къуажэ» романым щыпхыша гупсысэхэм языхэзу зэрыщытри игъэбелджылащ.
КъБР-м ис Муслъымэнхэм я IуэхущIапIэм и унафэщIым и къуэдзэ Сыжажэ Алим жиIащ къызыхэкIа лъэпкъым, зэрихьэ диным емылъытауэ, цIыху псори Тхьэшхуэм зэхуэдэу къызэригъэщIар. Ар цIыхубэм къагурыIуэу, зыр адрейм нэ IейкIэ емыплъу, емыпагэкIыу, гурэ-псэкIэ зэхуэIэфIу зэрыщытыпхъэр.
Лъэпкъ зэхущытыкIэр ефIэкIуэн папщIэ республикэм щызэфIах Iуэхухэм къытеувыIащ КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и управленэм и унафэщI КIурашын Анзор. КъБР-м Печатымрэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и къэрал комитетым и унафэщI Къэзанш Людмилэ тепсэлъыхьащ зи гугъу ящI Iуэхум теухуауэ ди лъахэм къыщыдэкI газетхэм, журналхэм, телевиденэхэмрэ радиомрэ зэфIагъэкI лэжьыгъэм.
КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм ЩIыналъэ политикэмкIэ и управленэм и унафэщI Къуэжей Артём жиIащ ди республи-кэм лъэпкъхэр щIызэпэщIэувэн щхьэусыгъуэ инхэр зэрыщымы-Iэр, къапщтэмэ, апхуэдэ мыхъумыщIагъэхэр къызэрыщымыхъум федеральнэ къулыкъущIапIэхэ-ми гу зэрылъатэр. «ЩыщIэныгъэ гуэрхэр зимыIэ щыIэу къыщIэ-кIынкъым, ауэ нобэ зи гугъу тщIа Iуэхур лъэпкъ куэд щызэхэс ди лъахэм зэрыщытэмэмым гур хегъахъуэ», — къыхигъэщащ Къуэжейм.
Къэбарт Мирэ.
