«Дунейр — сабийхэм я нэкIэ»
Ар и фIэщыгъэу СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм, иджыблагъэ къыщызэIуахащ Кавказ Ищхъэрэм ис сабийхэм сурэтыщI гъуазджэхэмкIэ я IX зэпеуэм пашэ щыхъуа ныбжьыщIэхэм я лэжьыгъэхэм я гъэлъэгъуэныгъэ. Ар къызэригъэпэщащ КъБР-м «Художественнэ егъэджэныгъэмкIэ и методикэ центр» къэрал щэнхабзэ IуэхущIапIэм, егъэджакIуэ, сурэтыщI цIэрыIуэ Ткаченкэ Андрей и фэеплъу.
Выставкэм хагъэхьащ Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Осетие Ищхъэрэ — Алание, Дагъыстэн, Шэшэн республикэхэм, Ставрополь, Краснодар крайхэм я сабий художественнэ школхэмрэ гъуазджэхэмкIэ школхэм я художественнэ къудамэхэмрэ я гъэсэнхэм я Iэдакъэ къыщIэкIахэр. Гъэлъэгъуэныгъэм утыку къыщрахьа лэжьыгъэхэм ущеплъкIэ умыгъэщIэгъуэн плъэкIыртэкъым, я ныбжьми емылъытауэ, цIыкIухэм гъуазджэм и унэтIыныгъэ куэдым — графикэм, живописым, декоративно-прикладной гъуазджэм, скульптурэм — зэфIэкI ин зэрыщаIэр. Абыхэм къыщыгъэлъэгъуат сабийхэм я щIыналъэр, абы и щIыуэпсыр зыпащI зэрыщымыIэр, IуэрыIуатэм хэт лIыхъужьхэр фIыуэ зэрацIыхур. Выставкэм хагъэхьа лэжьыгъэхэр щыхьэт зэрытехъуэщи, цIыкIухэм я нэкIэ уеплъмэ, дунейр, таурыхъ пэлъытэу, плъыфэбэу, щхъуэкIэплъыкIэу, гъэщIэгъуэну зэхэухуэнащ.
ЕгъэджакIуэ Iэзэ, республикэм сурэтыщI гъуазджэм и лъабжьэр щызыгъэтIылъахэм ящыщ Ткаченкэ Андрей и гъэсэн куэд художник цIэрыIуэ хъуащ икIи УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм, Европэм ГъуазджэхэмкIэ и академием, Урысейм ХудожествэхэмкIэ и академием хэтхэщ. Зэхьэзэхуэм хэт ныбжьыщIэхэм я бжыгъэм гъэ къэс къызэрыхэхъуэр гуапэщ. Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу сабий 1000-м щIигъум я лэжьыгъэхэр иджырей зэпеуэм къагъэхьащ. НэгъуэщI щIыналъэхэм щыщ ныбжьыщIи 100-м нэблагъэ зэхьэзэхуэм я зэфIэкI щеплъыжащ. Гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьа сурэтхэр дахэщ, щIэщыгъуэщ, гукъинэжщ. СурэтыщI ныбжьыщIэхэм дяпэкIи ехъулIэныгъэхэр фиIэну, зывужьыну сынывохъуэхъу, — жиIащ КъБР-м и Правительствэм и Уна-фэщIым и къуэдзэ Ахъуэхъу Таймураз гъэлъэгъуэныгъэр къыщызэIуихым.
УФ-м, Абхъаз, Къэбэрдей-Балъкъэр республикэхэм гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, зэпеуэр зи жэрдэм Фырэ Руслан къыхигъэщащ илъэсибгъу и пэ- кIэ къыхалъхьа зэхьэзэхуэм иджыри зэрыпащэр, абы зэрызрагъэубгъур зэригуапэр икIи ар зи фIыгъэу къилъытэ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм фIыщIэ хуищIащ. Фырэ Руслан зэпеуэм хэта сабийхэм захуигъэзащ дяпэкIи зэфIэкI куэд къагъэлъэгъуэну, ехъулIэныгъэхэр къахьыну, я лэжьыгъэфIхэмкIэ ягъэгуфIэну.
— Республикэм щыпсэухэм, абы и хьэщIэхэм, ирагъэблэгъахэм сызилIыкIуэ министерствэм къыбгъэдэкIыу фIыщIэ фхузощI, сурэтыщI гъуазджэм ныбжьыщIэ куэд хуэзыгъэса Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ зэпеуэм фи зэфIэкI фызэрыщеплъыжам папщIэ. ЩIыпIэ куэдым къикIа ныбжьыщIэхэр зэхьэзэхуэм зэрызэхуишэсар щхьэпэ хъунущ Кавказ Ищхъэрэм и щIыналъэхэм яку дэлъ щэнхабзэ, гъуазджэ зэпыщIэныгъэхэр нэхъ-ри гъэбыдэнымкIэ. Зэпеуэ-гъэлъэгъуэныгъэм гуфIэгъуэрэ ехъулIэныгъэрэ къыфхудэкIуэну, ныбжьэгъущIэхэр щызэвгъэгъуэтыну сынывохъуэхъу, — жиIащ КъБР-м EгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэм-рэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэм щIалэгъуалэ политикэмкIэ и къудамэм и унафэщI Водопьянов Алек- сандр, ныбжьыщIэхэм защыхуигъазэм.
КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI КIыщ Мухьэдин и егъэджакIуэу икIи и ныбжьэгъу пэжу щыта Ткаченкэ Андрей теухуа и гукъэкIыжхэмкIэ зэхыхьэм хэтхэм щадэгуашэм къыхигъэщащ сурэт щIыным дихьэх ныбжьыщIэхэр абы фIыуэ илъагъуу, игъэгушхуэу, гулъытэ хэха яхуищIу, езыр цIыху гъэщIэгъуэну зэрыщытар. КIыщым жиIащ ар и гъэсэнхэм зэращымыгъупщэр, сыт щыгъуи фIыщIэ зэрыхуащIыр, абы и лэжьыгъэхэм, и цIэкIэ къызэрагъэпэща зэпеуэм зэрыпащэр зэригуапэр.
Зи лэжьыгъэр нэхъыфIу къалъыта ныбжьыщIэхэр ягъэлъэпIащ икIи ягъэгушхуащ. Абыхэм хуагъэфэщащ КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ, ЩэнхабзэмкIэ и министерствэхэм я щIыхь тхылъхэмрэ саугъэт лъапIэхэмрэ.
Зэхыхьэм къыщыпсэлъащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин, Осетие Ищхъэрэ — Алание Республикэм хыхьэ Мэздэгу къалэм и Сабий художественнэ школым и унафэщI Лобковэ Наталье сымэ, нэгъуэщIхэри.
Ткаченкэ Андрей и щхьэгъусэ Надеждэрэ ипхъу Маринэрэ фIыщIэ хуащIащ зэпеуэ-гъэлъэгъуэныгъэр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы хэтахэмрэ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
