ЩыIэныгъэм и джэж макъ
«ЩыIэныгъэмрэ зэдэщыIэныгъэмрэ» — аращ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Лъэпкъ музейм щекIуэкIыну гъэлъэгъуэныгъэм зэреджэр. Ар къызэзыгъэпэщыр зи IэдакъэщIэкIхэр мызэ-мытIэу ди щIыналъэм къэзыша, зи хъэтIрэ зи гупсысэкIэкIэ куэдым щIэщыгъуэ ящыхъу, утыку кърихьэ гъуазджэ теплъэгъуэхэмкIэ джэрпэджэжышхуэ зыгъэIу сурэтыщI Чэгъэду Закщ. Сурэт пшыхьыр къыщызэIуахынур мэкъуауэгъуэм и 17-рщ, ауэ иджыпсту абы иIэ щIэупщIэр щыхьэт тохъуэ сурэтыщIым и гуращэр къызэрехъулIам.
Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къыщыхъуами, сурэтыщIыр лъэпкъкIэ адыгэщ, и адэжьхэр Урыс-Кавказ зауэм иужькIэ Къэбэрдейм икIахэм ящыщщ. КъызыхэкIа лъэпкъым и щхьэ кърикIуам зэрысабийрэ ирипIейтей щIалэщIэм кIуэдыныр шынагъуэу абы зэрыщхьэщытыр гуащIэу зыхимыщIэнкIэ Iэмал иIэтэкъым. Апхуэдэ дыдэу абы фIыуэ къыгурыIуат хэкум имысыжым зыхэхуа жылэм зыдигъэшыныр, дэгъуэгурыкIуэныр пщэрылъ зэрыщыхъур. Дуней лъагъукIэ тIуащIэу зэхэухуэна хъуа щыIэкIэм хэзэгъа, унейуэ къадекIуэкI псэукIэмрэ щэнхабзэмрэ хъума зэрыхъуным ехьэлIауэ зэпымычу зритыж упщIэхэм я жэуапщ Чэгъэдум къилъыхъуэр.
ЩыIэныгъэм и лъагъуэхэр сыт хуэдизу зэблэмыкIми, зэдэщыIэным лъэпкъым и гъащIэр зэрелъытами и гупсысэ кIапэ зэрытеувам, зылъыхъуэ псоми я жэуап нэсыр къимыгъуэтами, ар унэтIыпIэ гуэр зэрыхуэхъур къызэриIуатэ Iэмалщ сурэтыщIым Лъэпкъ музейм щищIыну гъэлъэгъуэныгъэр. И пащхьэ упщIэу къиувэм арэзы къищIу жэуап зэраримытыжыфыр ибзыщIыркъым Чэгъэдум, аращ абы Iуэхум бгъэдыхьэкIэ гъэщIэгъуэн къыщIыхилъхьэр — сурэтхэм еплъынухэм Iэмал яIэнущ ар зи IэдакъэщIэкIыр ягъэпсэлъэну, ягъэуэршэрыну.
«Сэ къызэрысфIэщIымкIэ, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм я щэнхабзэр зэлъэIэскIэрэщ, зэлъихьэкIэрэщ, зэкIэлъыIэбэкIэрэщ зызэрытхъумэжыфынур. Ауэ а гупсысэр зэсхьэлIэну си лъэпкъэгъухэм абы теухуауэ сыту пIэрэ къызжаIэнур?» — щIоупщIэ сурэтыщIыр — СызыхэпсэукI дунейм и джэж макъщ сэ зэхэсхари, абы адыгэхэр зэрыпэджэжыр сщIэну сыхуейт».
«ЩыIэныгъэмрэ зэдэщыIэныгъэмрэ» фIэщыгъэр зыгъуэта сурэт гъэлъэгъуэныгъэр адыгэ лъэпкъ щэнхабзэм и зы дэкIуеипIэу, и зы еплъыкIэщIэу бгъэув хъунущ.
ШУРДЫМ Динэ.
