Дунейм щыхъыбархэр
Ерыскъым и уасэм зэрыхэхъуэм егъэгубжь
Къэралым ерыскъыхэкIхэм я уасэм зэрыщыхэхъуам гугъу ирегъэхь апхуэдэ щытыкIэр къы­зытехьэлъэ, улахуэ, пенсэ кIапитI зэтезымыгъэхуэф лэжьакIуэ, пенсионер къызэрыгуэкIхэр. Абы и хъыбар ялъэIэсащ къэрал унафэщIхэм.
А Iуэхур УФ-м и Президент Путин Владимир къыщиIэтащ дыгъэгъазэм и 9-м экономикэ Iуэхухэм щытепсэлъыхьа зэIущIэм.
МащIэу хагъахъуэу къагъэнэжакъым уасэхэм - хэпщIыкIыу, хуэдитI-щыкIэ нэхъ лъапIэ хъуари яхэтщ ерыскъыхэм. Псалъэм папщIэ, фошыгъур процент 71-кIэ нэхъ лъапIэ хъуащ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, ар зыхалъхьэ, абы къыхащIыкI псоми я уасэри дэуеящ. Апхуэдэу хэпщIыкIыу нэхъ лъапIэ хъуахэм ящыщщ сэхуран дагъэри - абы и уасэм процент 23,8-рэ щIагъуащ.
Хьэжыгъэри процент 12,9-кIэ зэрыхэхъуари къыхигъэщащ Путин Владимир. МакаронхэкIхэм я уасэхэм проценти 10,5-кIэ, щIакхъуэмрэ булкэхэкIхэмрэ - проценти 6,3-кIэ заIэтащ.
- ЦIыхухэм я шхын нэхъыщхьэхэр къахуэмыщэ­хуу, яIэр зэрагъэзахуэу мэпсэу. Фэ дэнэ фыздэплъэр? Ар Iуэху джэгукъым! ЛэжьапIэншэхэр нэхъыбэ щыхъу, хэхъуэхэм щыкIэрыху мы зэманым цIыхум махуэ къэс ишхын хуей ерыскъыхэм я уасэхэм апхуэдизу зэрызаIэтыр ар флъагъун хуейкъэ?! Фэ таурыхъ къыщызжывоIэ мыбдеж, - ящIэгубжьащ къэралым и Президентыр а Iуэхур зи нэIэ щIэтын хуейхэм.
Уасэхэм зэрыхэхъуэр COVID-19-м зэрызиубгъуаракъым къызэхэкIыр, атIэ экономикэ лъабжьэщ абы иIэр, къыхигъэщащ Путиным. Абдежым ар УФ-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Решетников Максим щытехъущIыхьащ, уасэхэмкIэ ирагъэкIуэкI «къэхутэныгъэхэр» зэрахуимыдэнур жиIащ, цIыхухэм властым хуащI дзыхьыр абы зэрыриудыхри къыхигъэщащ.
Правительствэм хуагъэуващ фошыгъумрэ дагъэмрэ я уасэхэр дызыхуэкIуэ илъэсым и щIышылэм и 1-м щегъэжьауэ мэлыжьыхьым и 1 пщIондэ зыфIагъэкI мыхъуну бжыгъэхэр къигъэлъэгъуэну, абы теухуа унафэ къищтэну. Ахэрщ иужьрей зэманым егъэлеяуэ зыхэхъуар.
А ерыскъыхэкIхэр къыщIэзыгъэкIхэм, абыхэмкIэ сату зыщIхэм зэгурыIуэныгъэщIэ иращIылIэн хуейщ теухуауэ. Мыбдежым узыпэмыплъа гугъуехьхэр къыкъуэкIынкIэ шынагъуэ зэрыщыIэри ябзыщIыркъым экспертхэм. Псалъэм папщIэ, ерыскъыхэкIхэр къыщIэзыгъэкIхэр арэзы зытемыхъуэ уасэ хуагъэлъагъуэмэ, я продукцэр сату щIыпIэхэм ирамытынри хэлъщ Iуэхум. Абы щытыкIэр нэхъыкIэж ищIынущ - ерыскъыхэкIыр гъуэтыгъуей хъунущ, абы и уасри, дауи, нэхъ пуду щытынукъым. Мыбдежым мыхьэнэшхуэ иIэщ ерыскъыхэкIхэр къыщIэзыгъэкIхэм, ахэр тыкуэнхэм езышалIэхэм ятумыкъузэщэным, апхуэдэуи уасэхэр езыхэр зэрыхуейуэ гъэувынри яхуэбдэ хъунукъым. «Шэми шхуми сес» жыхуаIэм хуэдэ щытыкIэм иувэну къыщIэкIынущ Правительствэр.
УФ-м и Президентыр ткIийуэ къэпсэлъа нэужь, къалащхьэм и языныкъуэ тыкуэнхэм щехыу хуежьащ ерыскъыхэм я уасэхэр, ауэ ар щытыкIэм хэкIыпIэ хуэхъуауэ къэплъытэ хъунукъым, сыту жыпIэмэ, лъапIэу къищэхуар зыми пуду ищэжынукъым. «СомфIыцIэкIэ къызощэху, апэсыкIэ сощэж. Фейдэр здэкIуэр сщIэркъым!» жызыIам ещхь мыхъун щхьэкIэ.
Мыдрейуэ, ерыскъыр апхуэдэу лъапIэмэ, хуиту лэжьэну, я щхьэ хьэрычэт хуащIэжыну мы зэман гугъум Iэмал зымыгъуэт цIыхухэр тхьэмыщкIапIэ зэрихуэнури фIыуэ къагуроIуэ къэрал унафэщIхэм. УФ-м и Правительствэм и УнафэщI Мишустин Михаил зыхуэфащэ IэнатIэхэм я унафэщIхэм къалэн ящищIауэ хэкIыпIэхэр зэпалъыт икIи мыгувэу наIуэ къэхъунущ абы и лъэныкъуэкIэ зэфIагъэкIахэр.
Актёр нэхъыфIу къалъытахэр
Иужьрей илъэсипщIым Урысейм, хамэ къэралхэм я актёр нэхъыфIу къалъытэхэм я цIэхэр къраIуащ иджыблагъэ.
УФ-м и щIыналъэ псоми щыщ цIыхухэм яхэупщIыхьащ Урысейм и актёр нэхъыфIу къалъытэхэр хэт сымэми зэхагъэкIыну, иужьрей илъэсипщIым фильм нэхъыбэм хэтахэм, нэхъыфIу джэгуауэ къалъытэхэм я цIэхэр кърырагъэIуэну.
НаIуэ къызэрыхъуамкIэ, 2010 - 2020 гъэхэм урысей кинематографым зегъэужьыным хэлъхьэныгъэ нэхъыбэ хуэзыщIахэм ящыщщ Хабенский Константин, Петров Александр, Козловский Данилэ, Безруков Сергей, Машков Владимир сымэ.
Хамэ къэрал щыщ актёр нэхъыфIу цIыхухэм къалъытащ Леонардо ди Каприо, Депп Джонни, Дауни Роберт-нэхъыщIэр.
Ди къэралым щыщ актрисэ нэхъ пажэхэм хагъэхьащ Ходченковэ Светланэ, Хаматовэ Чулпан, Климовэ Екатеринэ, Боярская Елизаветэ сымэ.
Хамэ къэрал кинематографыр зыгъэбжьыфIэ актрисэхэм я деж бжьыпэр щызыIыгъыр Джоли Анджелинэщ. Абы кIэлъокIуэ Робертс Джулие, Стюарт Кристен, Стрип Мерил, Йоханссон Скарлетт, Йовович Миллэ сымэ.
Шэч хэмылъу, мыбы уризэдауэ хъунущ - дэтхэнэ зы цIыхуми иIэжу къыщIэкIынщ нэхъыфIу джэгуу къилъытэ актёрхэр.
Нобэ
♦Къэзахъстан Республикэм и лъэпкъ гуфIэгъуэщ - я къэралыгъуэм и махуэр ягъэлъапIэ. 1991 гъэм дыгъэгъазэм и 16-м Къэзахъстаным и Совет Нэхъыщхьэм унафэ къищтащ ар СССР-м къыхэкIыу къэрал щхьэхуэ зэрыхъуам теухуауэ.
♦Азербайджаным и МЧС IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
♦1899 гъэм Инджылызым щыщ Эдвардс Альфред «Милан» футбол клубыр къызэригъэпэщащ. Абы и япэ капитану щытащ Килпинг Герберт. Футболистхэм я фащэр зыхуэдэнур къэзыгупсысауэ щытар аращ.
♦1931 гъэм Москва «Ромэн» цыджан театрыр къыщызэIуахащ. Нэхъапэм ар театр-студиеу лажьэу щытауэ аращ.
♦1946 гъэм Диор Кристиан Париж къыщызэIуихащ щыгъынхэр щад, ахэр щагъэлъагъуэ унэ.
♦1770 гъэм къалъхуащ дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа нэмыцэ композитор, пианист, дирижёр Людвиг ван Бетховен.
♦1890 гъэм къалъхуащ Мысырым нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министру, премьер-министру щыта Мэхьмуд (Хьэхъу) Февзи.
♦1901 гъэм къалъхуащ совет дзэ къулыкъущIэ цIэрыIуэ, армэм и генерал, Совет Союзым и ЛIыхъужь Ватутин Николай.
♦1915 гъэм къалъхуащ совет композитор, пианист, СССР-м и цIыхубэ артист Свиридов Георгий.
♦1916 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, драматург, щIэныгъэлI, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шортэн Аскэрбий.
♦1932 гъэм къалъхуащ совет композитор, пианист, жылагъуэ лэжьакIуэ, СССР-м и цIыхубэ артист, Лениным и саугъэтыр, СССР-м, УФ-м я Къэрал саугъэтхэр зрата Щедрин Родион.
♦1935 гъэм къалъхуащ совет актрисэ, режиссёр, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Дружининэ Светланэ.
♦1948 гъэм къалъхуащ теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, Урысейм и цIыхубэ артист Николаев Юрий.
♦1964 гъэм къалъхуащ урысей биатлонисткэ, Олимп Джэгухэм щэнейрэ я чемпион хъуа, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Резцовэ Анфисэ.
♦1967 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Кушмэзокъуэ Iэсият.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 4 - 6, жэщым градуси 2 - 3 щыхъунущ.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
