Брат Хьэсин
Къуалэбзухэм я адыгэ фIэщыгъэхэр
Адэжынэ. Куропатка. Perdix.
1. Серая куропатка. – PerdixperdixL. (33);
- Серая куропатка кавказская горная.
- Perdix perdix canescens B. (49)
- Серая куропатка равнинная.
- Perdix perdixlucida Altum (49).
Кавказым лIэужьыгъуэм и щIыпIэ теплъэгъуитIым уащыпэщIохуэ. (49) Адэжынэр джэд теплъэ хэкIыгъуэм хэхьэ мэзджэд лъэпкъым щыщщ. Жыг щыпытIысхьэр зэзэмызэ дыдэщ. И щIыбыр щхъуэ-гъуабжафэщ, фIыцIафэ къыщIэуэу; пщэ гупэр гъуэжьыфэщ, хулъащхьэр щхъуэщ, ныбэгу щIагъым къандесым ещхьу гъуафэ къызытеуэ бжыгъэ хэлъщ. Анэр нэхъ цIыкIущ. Щопсэу Европэм, Азие цIыкIум, Ираным, нэгъуэщI щIыпIэхэм. И нэхъыбэм лъэтэжкъым, мэIэпхъуэ. Ди къэралым и ищхъэрэ-къуэхьэпIэ лъэныкъуэхэу уэсыр здэбэм щыIэхэр ипщэкIэ къолъатэри щIымахуэр щрах Ипщэ Украинэм, Кавказыкум, Курыт Азием. Адэжынэхэм нэхъ бэгъуэгъуафIэ ди къуалэбзухэм яхэмытми (зэ гъуэлъхьэгъуэр джэдыкIэ 24-м нос) я бжыгъэм кIуэ пэтми хощI щхьэусыгъуэ зэхуэмыдэхэм къахэкIыу.
Адрей джэд теплъэхэм елъытауэ адэжынэр нэхъ щымащIэщ Кавказыкум. Молэмусэ Хь. ЗэритхымкIэ (5I), е 20 лIэщIыгъуэм и 50 гъэхэм ар и бжыгъэкIэ къызэрыкIуэу щытащ. ИджыкIэ нэхъ здэплъагъур мэкъумэшымрэ Iэщымрэ здэкIащхъэ къущхьэ лъапэхэрщ – мэкъупIэхэм, хьэсэпкъым, чыцалъэм, псыхъуэхэм. Iус нэхъыщхьэр: удз тхьэпэ, жылэ, гъавэхэкI, хьэпщхупщ. «Адэжынэм и гъащIэр Тхьэм уигъэгъэунэху» гыбзэм къикIыр «шынагъуэ зэпымычым ухэмыкIыу упсэу» жыхуиIэщ. (Еплъ апхуэдэуи: адэжынэхужь, адэжынэцIыкIу, адэжынэшхуэ, къумадэжынэ, къуршадэжынэ).
