Къэсейхьэблэр япэ йощ
Гъэ кIуам лэжьыгъэу зэфIахам Бахъсэн щIыпIэ администрацэм щыхэплъэжащ. Абы теухуауэ къэпсэлъащ администрацэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Сыжажэ Хьэсэн.
2016 гъэр хьэлъэт, ауэ зэфIэдгъэкIа лэжьыгъэм кIэ дыарэзыщ. 2015 гъэм дгъэбелджылауэ щыта Iуэхухэр и кIэм нэдгъэсащ, мы гъэм къытпэщылъхэр дубзыхуащ, жиIащ Сыжажэм. УФм и Президентым, КъБРм и Iэтащхьэм я Унафэхэм тету районым лэжьыгъэшхуэ щрагъэкIуэкIащ. Къыхэгъэщыпхъэщ цIыхухэм я псэукIэр ефIэкIуэн папщIэ щIыналъэм щрагъэкIуэкIа лэжьыгъэр район бюджеткIэ зэрызэфIэтхар.
2016 гъэм район бюджет зэхэлъыр сом мелуан 995рэ хъуащ, налог, нэгъуэщI хэхъуэхэмкIэ къалэ ныр проценти 104,3кIэ дгъэзэщIащ. Улахуэ, коммунальнэ Iуэхутхьэбзэм щIат, налог жыпIэми, районым щIыхуэ темылъу илъэсыщIэм дытехьащ, къыхигъэщащ унафэщIым.
Республикэм и мэкъумэш лэжьыгъэр нэхъыбэу зытегъэщIар Бахъсэн щIыналъэращи, абы нэгъаби гулъытэ хэха хуащIащ. Районым щIыуэ гектар 82958рэ еубыд. Хьэцэпэцэу гектар 400 уэлбанэмрэ уэмрэ яхьыжа пэтми, сом мелардрэ ныкъуэрэ къызыщIэкIа гуэдзрэ хьэрэ кърахьэлIэжащ. Къыхэгъэщыпхъэщ Iэщ зехуэнымкIи бахъсэндэсхэм ехъулIэныгъэшхуэ зэраIэр Iэщышхуэм я бжыгъэр 36653рэ мэхъу. Лы тонн 8916рэ, шэ тонн мин 55рэ, джэдыкIэ мелуан 25рэ къалэжьащ. Iэщ зехуэным и закъуэ районым хэхъуэу къритащ сом меларди 2,5рэ. Мэкъумэш IэнатIэм и хэ хъуэр сом меларди 4м нэсащ.
Бахъсэндэсхэм ехъулIэныгъэфIхэр щаIэщ егъэджэныгъэми: егъэджакIуэхэм я улахуэм хагъэхъуащ, илъэси 37 ныбжьым ит цIыкIухэр зэрыщыту сабий садхэм тегуэшащ, курыт еджапIэхэм щIэс ныбжьыщIэхэм я процент 72м Iэмал яIэщ гупжьей зэхуэмыдэхэм я къэухьым зыщрагъэужьыну. Сабий зэчиифIэхэм мылъкукIэ зыщIагъакъуэ, школ программэм химыубыдэу зэджэн хуей тхылъхэр пщIэншэу ират.
Я ныбжькIэ сабий садхэм кIуэн хуейуэ къанэхэм папщIэ ХьэтIохъущыкъуей къуажэмрэ Кубарэ иджыри гуп зырыз къыщызэIуахащ, КременчугКонстантиновкэ дэт сабий унэр сабий саду зэрагъэпэщыжащ, Тыжьей сабий сад щаухуащ, цIыкIуи 140рэ щIэхуэну. Псори зэхэту сабий 300 а IуэхущIапIэхэм екIуэлIэфынущ.
КъищынэмыщIауэ, 2016 гъэм мэлыжьыхь мазэм екIуэкIащ курыт еджапIэхэм я нэхъыфI дыдэхэр щызэпеуэ урысейпсо зэхьэзэхуэм и щIыналъэ Iыхьэр. Абы япэ увыпIэр къыщихьащ ХьэтIохъущыкъуей къуажэм и 3нэ курыт еджапIэм, «Къуажэ школ нэхъыфI дыдэ» цIэ лъапIэри хуагъэфэщащ.
ЩIыналъэм ехъулIэныгъэфIхэр иIэщ спортымкIи. Псалъэм папщIэ, 2016 гъэм спорт зэхьэзэхуэу 54рэ ирагъэкIуэкIащ. А псори къызэзыгъэпэщар Бахъсэн районым и школ 28м физкультурэмкIэ я егъэджакIуэхэращ. БлэкIа илъэсым къриубыдэу ягъэхьэзыращ спортсмен 960рэ, япэ разрядыр ятащ цIыхуи 9м, 1р Урысейм спортымкIэ и мастер хъуащ, Куба къуажэм ФОК къыщызэIуахащ.
ИпэIуэкIэ къащта унафэхэм тету, Бахъсэн щIыналъэр зыхуей хуэгъэзэнымкIэ лэжьыгъэшхуэ зэфIахащ. Абы сом меларди 3,3м щIигъу текIуэдащ. Къэпщытэныгъэхэм къызэрагъэлъэгъуамкIи, районыр адрейхэм нэхърэ нэхъ къабзэщ, зыхуей хуэгъэзащ.
Къыхэгъэщыпхъэщ, Къэсейхьэблэ «Республикэм и къуажэ нэхъыфI дыдэ» цIэ лъапIэр къызэрыхуагъэ фэщар.
ЩIыпIэ самоуправленэм и унафэщIхэм ирагъэ жьа Iуэхухэм адэкIи къыпащэну, я ехъулIэныгъэхэм хагъэхъуэну я мурадщ.
Чылар Аринэ,
Бахъсэн щIыпIэ администрацэм
и пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI.
