Дунейм щыхъыбархэр

Паспортхэр нэхъ тыншу
къыдахыным теухуауэ
УФ-м и Президент Путин Владимир иджыблагъэ Iэ щIидзащ ДНР-мрэ ЛНР-мрэ щыпсэухэм урысей паспортхэр къыIахыныр ящыгъэпсынщIэным теухуа указым. Украинэм и щIыналъэу къалъытэу къекIуэкIа Донецкэ, Луганскэ областитIым щыпсэухэр зыхэт гугъуехьхэр ящыгъэпсынщIэным, абыхэм защIэгъэкъуэным хуэунэтIа лъэбакъуэу къилъытащ а Iуэхур УФ-м и Президентым.
2014 гъэм и гъатхэ лъандэрэ щIыналъэ щхьэхуэу зыкъэзылъытэжа республикэхэм урыс куэд яхэтщ, абыхэм ди къэралым и паспорт яIэныр захуагъэу къалъытэу къыхалъхьа жэрдэмщ ар. Указым ипкъ иткIэ, ди къэралым и дэфтэр нэхъыщхьэр иратынущ ДНР-мрэ ЛНР-мрэ щыпсэу дэтхэнэми, езыхэр а паспортым хуейуэ щытмэ. ЛъэIу къата нэужь апхуэдэхэм я тхылъхэм мазищым къриубыдэу хэплъэн хуейщ.
А республикэхэм щыщ щIыналъэ щхьэхуэхэу зауэ зэпэщIэтыныгъэхэр щекIуэкIахэм щыпсэухэм урысей паспортхэр къыдахынымкIэ зэрыхудачых Iэмалхэр нэхъапэми къыхалъхьауэ щытащ. 2017 гъэм ар къагъэсэбэпри, куэдым къыIахауэ щытащ урысей паспортхэр.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, а республикэхэм цIыху мелуани 3,7-рэ хуэдиз щопсэу. Апхуэдиз цIыху Украинэм фIэкIуэдыну, дауи, хуейкъым езы къэралыр икIи ахэр зэримыутIыпщыным хуэгъэза хэкIыпIэ псори къигъэсэбэпынущ.
«Донбассыр Украинэм ейщ! Ар зыми еттынукъым. УФ-р ди къэрал Iуэхухэм къыхоIэбэ – Донбассыр тфIиубыдыну е Украинэм и щIыналъэм урысей анклав щиухуэну яужь итщ. Ар абы хуэддэнукъым. Дэ зыхуэфащэ дунейпсо IуэхущIапIэхэм захуэдгъэзэнущ икIи нэгъуэщI къэралхэм Урысейм къытралъхьа санкцэхэр нэхъри ягъэткIиину къыхуедджэнущ», - щыжаIащ Украинэм и МИД-м.
Украинэм и президент Зеленский Владимир, Путиным и указым къыпэджэж щIыкIэу, нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ министерствэм къалэн щищIащ я гражданствэ хамэ къэралхэм щыпсэу украинхэм нэхъ тыншу зэрыратыну Iэмалхэм егупсысу абы теухуа мардэхэр къащтэну.
«Апхуэдэуи Зеленскэм пщэрылъ тщищIащ украин гражданствэр цIыхум и хуитыныгъэхэр къыщызэпауд сыт хуэдэ къэралми я цIыхухэм нэхъ тыншу зэреттыфыну Iэмалхэр зэхэтлъхьэну», - щыжаIащ Зеленскэм и администрацэм.
ЕГЭ-хэмкIэ нэхъ мащIэ дыдэу къахьын хуей баллхэр
УФ-м Егъэджэныгъэ IэнатIэм щекIуэкI лэжьыгъэхэр къэпщытэнымкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм хэIущIыIу ищIащ дызыхуэкIуэ 2020 гъэм курыт еджапIэхэр къэзыухынухэм ятыну ЕГЭ экзаменхэм нэхъ мащIэ дыдэу къыщахьын хуей балл бжыгъэхэр.
IуэхущIапIэм къызэритамкIэ, ныбжьыщIэм курыт щIэныгъэ зэригъуэтам щыхьэт техъуэ дэфтэр иратын папщIэ я нэхъ мащIэрамэ къихьын хуейщ мыпхуэдиз балл:
урысыбзэмкIэ - балл 24-рэ;
математикэмкIэ - балл 27-рэ;
физикэмкIэ, биологиемрэ химиемкIэ - дэтхэнэмкIи балл 36-рэ;
информатикэмкIэ - балл 40;
тхыдэмкIэ - балл 32-рэ;
географиемкIэ - балл 37-рэ;
обществознаниемкIэ - балл 42-рэ;
литературэмкIэ - балл 32-рэ;
хамэ къэралыбзэхэмкIэ - балл 22-рэ.
ГъащIэм къызэригъэлъагъуэщи, мы бжыгъэхэм хуэдиз фIэкIа ЕГЭ-мкIэ къэзымыхьхэр еджапIэ нэхъыщхьэхэм щIэтIысхьэным щIыщыгугъын щыIэкъым, сыту жыпIэмэ, къэралым и вуз нэхъыфIхэм щIэтIысхьэфхэр къэрал къэпщытэныгъэхэм предмет къэскIэ балл 80-м къыщыщIэдзауэ 100-м нэс къыщызыхьхэрщ.
Нобэ
♦Африкэм щыпсэу цIыхубзым и махуэщ. 1962 гъэм ЦIыхубзхэм я африкэпсо конференцым, Танзанием и Дар-эс-Салам къалэм щекIуэкIам, щагъэувауэ щытащ.
♦Системнэ администраторым и махуэщ
♦Ираным щагъэлъапIэ лъы зытым и махуэр
♦1498 гъэм Колумб Христофор и ещанэ ежьэгъуэм къихутауэ щытащ Тринидад хытIыгур зэрыщыIэр.
♦1920 гъэм «Белоруссие ССР-м и щхьэхуитыныгъэм теухуа декларацэр» къащтащ.
♦1954 гъэм КПСС-м и Комитет нэхъыщхьэмрэ Министрхэм я Советымрэ унафэ къащтащ Новая Земля щIыпIэм ядернэ Iэщэхэр щагъэунэхуну полигон къыщызэгъэпэщыным теухуауэ.
♦1956 гъэм Москва Лениным и цIэр зезыхьэ стадион нэхъыщхьэр къыщызэIуахащ. Иджыпсту ар «Лужники» стадионырщ.
♦1957 гъэм КПСС-м и ЦК-мрэ СССР-м и Министрхэм я Советымрэ къащтащ «СССР-м псэупIэ унэхэр щыухуэным теухуауэ» унафэр. Абдежщ къыщежьар «хрущёвка» зыфIащауэ щыта унэхэр щIыныр.
♦1994 гъэм Бубкэ Сергей бжыр иIыгъыу дэлъеинымкIэ дунейпсо рекорд игъэуващ. Абы хузэфIэкIат метри 6-рэ сантиметр 14-рэ хъу лъагапIэм щхьэпрылъэтыну.
♦1990 гъэм къызэрагъэпэщащ «Газпромбанк»-р
♦1991 гъэм СССР-мрэ США-мрэ Москва Iэ щытрадзащ зэребгъэрыкIуэ Iэщэхэр (СНВ) гъэмэщIэным теухуауэ.
♦1906 гъэм къалъхуащ СССР-м и цIыхубэ артисткэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Марецкая Верэ.
♦1914 гъэм къалъхуащ франджы киноактёр, ХХ лIэщIыгъуэм и джэгуакIуэ нэхъ щэджащэхэм хабжэ Луи де Фюнес.
♦1930 гъэм къалъхуащ циркым и утыкур илъэс куэд хъуауэ зыгъэбжьыфIэ, джэгуакIуэ телъыджэу къалъытэ, СССР-м и цIыхубэ артист Попов Олег.
♦1937 гъэм къалъхуащ урысей уэрэджыIакIуэ, актрисэ, СССР-м и цIыхубэ артисткэ Пьехэ Эдитэ.
♦1945 гъэм къалъхуащ Теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, актёр, продюсер, цIыхубэм фIыуэ ялъагъу «Телъыджэхэр къыщыхъу губгъуэ» джэгукIэм цIэрыIуэ ирихъуа Якубович Леонид.
♦1964 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор Бидэнокъуэ Мурат.
♦1965 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, Белгород кооперацэмкIэ, экономикэмрэ правэмкIэ и институтым и къудамэу Налшык дэтым и профессор Жэрыкъуэ Оксанэ.
♦1965 гъэм къалъхуащ Британием щыщ тхакIуэ, Поттер Гарри теухуа тхылъхэр зи IэдакъэщIэкI Роулинг Джоан.
♦1986 гъэм къалъхуащ урысей биатлонисткэ, дунеймрэ Олимп Джэгухэмрэ я чемпионкэ Слепцовэ Светланэ.
♦1986 гъэм къалъхуащ урысей хоккеист, дунейм и чемпион Малкин Евгений.
Дунейм и щытыкIэнур

 «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 - 27-рэ, жэщым градус 19 - 20 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Дзы зыфIэпщым дзы къыпфIещыж.

Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
