ДыщIэгуфIэр куэдщ, дызэгупсысыни ди мащIэкъым
Ди газетым зэрытета-щи, дирижёр цIэрыIуэхэу Темыркъанхэ Борисрэ Юрийрэ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и хэщIапIэм щаIущIащ Тыркум, Израилым, Ставрополь крайм, Осе-тие Ищхъэрэ-Алание республикэм и Мэздэгу районым щыщхэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и «Горный родник» санаторэм зыщызыгъэпсэху ныбжьыщIэхэм. Ар иригъэкIуэкIащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий.
— Адэжь щIыналъэм ныбжьыщIэхэр фыкъэзыгъэкIуа фи адэ-анэхэми гупхэм фи гъусэ нэхъыжьхэми Тхьэр арэзы къахухъу! Иджы дыщызэIущIэкIэ адыгэбзэкIэ псори дызэгурыIуэну си гуапэщ. НэгъуэщI щIыналъэхэм щыпсэухэм я дежкIэ ар мытыншми, дэтхэнэ зы адыгэми ди бзэр тхъумэну, зэдгъэщIэну ди къалэнщ. Дэнэ щIыпIи щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм ди бзэр яIурылъын хуейщ. Абы къыдэкIуэу ди къэралыбзэри — урысыбзэр — фщIэну зэранкъым, — жиIащ Сэхъурокъуэ Хьэутий. — Нэхъыбэу адыгэхэр щыпсэу Тыркум-рэ Урысеймрэ пIалъэкIэ зэщыIеями, иджы зэфI дыхъужащ. Апхуэдэ нэщхъеягъуэ дяпэкIэ дымылъагъу-ну Тхьэм жиIэ. Мелуан бжыгъэкIэ ди къуэшхэр, ди шыпхъухэр зэрыс Тыркум къикIыурэ щыхуейм деж лъагъунлъагъу къэкIуэжыныр е адэжь Хэкур псэупIэ яхуэхъужыныр куэд и уасэщ. Апхуэдэуи ди еджа- пIэ нэхъыщхьэхэми щIэныгъэ щызрагъэгъуэтыну ди гуапэщ. Адыгэр дызэ-кIэлъыкIуэн, дызэрылъагъун, дызэрылъытэн, дызэрыIыгъын хуейщ.
Сэхъурокъуэм ныбжьыщIэхэм Темыркъан зэкъуэшхэр щаригъэцIыхум жиIащ абыхэм адыгэм и пщIэр дуней псом зэрыщаIэтар, дирижёр цIэрыIуэхэр фIыуэ къызэралъагъур, Борис КъБР-м и симфоние оркестрым и пашэу, Юрий Санкт-Петербург дэт къэрал филармонием и художественнэ унафэщIу икIи къэрал куэдым щыпашэ оркестрхэм я тхьэмадэу зэрылажьэр.
Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд къыхигъэщащ кIуэ пэтми адыгэбзэр зэрыкIуэдыжыр и жагъуэ зэрыхъур икIи япэу адэжь щIыналъэм къэкIуэжа ныбжьыщIэхэр къыхуриджащ адыгэбзэр, ди лъэпкъ къафэхэр зрагъэщIэну, Хэкур фIыуэ ялъагъуну, ди цIыху пажэхэр зрагъэцIыхуну. Апхуэдэу Мухьэмэд и гуапэу къыхигъэщащ Израилым и адыгэ къуажитIым — Кфар-Камэрэ Рихьэниерэ — щыпсэухэм анэдэлъхубзэр зэраIурылъыр, я уэрамхэм я фIэщыгъэхэр я анэдэлъхубзэкIэ зэратхыр узэрыгуш- хуэ хъун Iуэху дахэу зэрыщытыр.
— Хэкум исхэр куэдкIэ дызыщыгугъыр адыгэхэр нэхъыбэу щыпсэу Тыркум щыIэхэрщ. Ахэр мелуанибл-рэ ныкъуэрэ хъуми, ди жа-гъуэ зэрыхъунщи, адыгэбзэр зыщIэжыр нэхъыжьхэращ. Аращи, щIэблэр фыкъыхузоджэ дяпэкIэ фыкъэушыну, адэжь щIыналъэмкIэ нэхъ фыкъэплъэну, — жиIащ ХьэфIыцIэм. — Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм ди къалэн нэхъыщхьэр зыщ — хамэ къэрал щыпсэу ди лъэпкъэгъухэр зэкъуэту, дэнэ щIыпIи щыIэ адыгэм лей къытедмыгъэхьэным къа-рурэ зэфIэкIыу диIэр етхьэхьэлIэнырщ. ХэкумкIэ зигу, зи псэ щыIэхэм фи бжыгъэр Тхьэм игъэбагъуэ.
НыбжьыщIэхэм зэры- жаIамкIэ, языныкъуэхэм къахуихуат нэхъапэкIи Налшык къэкIуэну, ауэ нэхъыбэм япэу адэжь Хэкур зрагъэлъагъуу аращ. Абыхэм къыхагъэщащ Нал- шык зэрыщыхьэщIэр хуабжьу зэрагуапэр, дяпэкIи адэжь Хэкум къеблэгъэну, ди лъэпкъ хабзэхэм, къафэхэм, псэукIэм зыхагъэгъуэзэну зэрамурадыр.
— Кавказым и мызакъуэу, дуней псом щыпсэу лъэпкъхэм ди адыгэ хабзэр, фащэр щапхъэ яхуэхъуащ. Бзэ зимыIэ лъэпкъыр мэкIуэдыж. Адыгэм ди бзэр, ди хабзэр, ди фащэр тхъумэну, абыхэм гулъытэ яхуэтщIыну, ди блэкIар, ди тхыдэр дджыну ди къалэнщ, — жиIащ Темыркъан Юрий.
— ЩIэблэм адыгэбзэр зрагъэщIэну нэхъыжьхэм къызэрыхуевджэр хуабжьу си гуапэщ. НыбжьыщIэхэм я анэдэлъхубзэр яджы-нымкIэ дэри дадоIэпыкъу. Абы и лъэныкъуэкIэ адэжь щIыналъэм зэрыщыIэр яхуэщхьэпэну къызолъы- тэ, — жиIащ КъБР-м Граж-дан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и управленэм и Iэтащхьэ КIурашын Анзор.
Тыркум, Израилым, Ставрополь крайм, Осетие Ищхъэрэ-Алание республикэм я лIыкIуэхэм я нэхъыжьхэм фIыщIэ хуащIащ адэжь щIыналъэм къезыгъэблэгъахэм, абы зыщезыгъэплъыхьахэм икIи къыхагъэщащ я щIэблэм адыгэбзэр ирагъэщIэну зэрыхущIэкъур, Хэкум къызэрыкIуар зэрагуапэр.
Сэхъурокъуэ Хьэутий Темыркъан Юрий тыгъэ хуищIащ СССР-м, РСФСР-м я Къэрал саугъэтхэм я лауреат, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс, Къэбэрдей-Балъкъэр республикэхэм я цIыхубэ тхакIуэ МэшбащIэ Исхьэкъ том тIощI хъууэ иджыблагъэ къыдигъэкIа и тхылъхэр, апхуэдэу Дунейпсо Адыгэ Хасэм къыбгъэдэкI щIыхь тхылъымрэ медалымрэ иратащ. Сэхъурокъуэм фIыщIэ яхуищIащ нэгъуэщI щIыпIэхэм щып-сэу ди лъэпкъэгъу ныбжьыщIэхэм ди щIыналъэм зыщагъэпсэхуным ехьэлIа Iуэхур къызэзыгъэпэщахэм.
ЗэIущIэм щытепсэлъыхьащ нэгъуэщI щIыпIэхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъу ныбжьыщIэхэм етIанэгъи Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрызыщрагъэгъэпсэхунум, ди республикэм щыщхэр Израилым зэрырагъэблэгъэнум, нэгъуэщIхэми. ХьэфIыцIэ Мухьэмэдрэ Капрал Зэкийрэ сабийхэмрэ абы-хэм я унафэщIхэмрэ лъэпкъ тыгъэхэмкIэ яхуэупсащ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Толгуров Чэмал трихащ.
