Хамэ хэкур хамэ унэщ
Илъэси 150-м нэблэгъащ адыгэхэм я нэхъыбапIэм адэ хэкужьыр зэрабгынэрэ. Ди адэжьхэм щалъхуа щIыналъэр IэщIыб ирагъэщIын щхьэкIэ ялъэкI къагъэнакъым Урысейм и пащтыхьымрэ Тыркум и сулътIанымрэ. Илъэс куэдкIэ екIуэкIа Кавказ зауэр щиухам адыгэхэм я нэхъыбапIэр къарукIэ ирахуат е гъэпцIагъэкIэ хэхэс хъуат.
Ди лъэпкъэгъухэм нобэ уащыхуэзэнущ къэрал куэдым. Псалъэм папщIэ, жылагъуэ лэжьакIуэшхуэ, тхакIуэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд зэрыжиIэмкIэ, хэхэс адыгэхэм я нэхъыбэр щыпсэур Тырку къэралыгъуэращ. Ауэ дэнэ къэрал щымыпсэуми, я гъащIэр зэтесу, я пщэдей махуэм гусыс хэмыту IущIэфу пхужыIэнукъым. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абыхэм я бзэ, я хабзэ яхъумэжын папщIэ а къэралхэм я правительствэхэр хабзэм тету щIэгъэкъуэн къахуэхъуркъым, атIэ езы лъэпкъым зэрылъэкIкIэ зэрызихъумэжыным пылъу мэпсэу. Хэхэс адыгэхэм я бзэ, я хабзэ яхъумэжынымкIэ Щамым (Сирием), Иорданием щыпсэухэм я Iуэхур нэхъ ехъулIэу екIуэкIащ иджыри къэс. А къэралитIым щыпсэу адыгэхэр Израилым фIыуэ къилъагъуркъым. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, 1947 — 1949, 1956, 1967, 1973 гъэхэм екIуэкIа журт-хьэрып зауэхэм лIыгъэ къагъэлъагъуэу хэтащ адыгэ хэхэсхэр. А узытепсэлъыхьхэр блэкIа Iуэхущ жызыIэни щыIэу къыщIэкIынщ, ауэ зыщIыпIи пхуэмыхьынур Израилымрэ Хьэрып къэралхэмрэ я зэпэщIэтыныгъэм кIэ зэримыгъуэтарщ. Израилыр щыму щытащ Урысейм и къару щхьэхуэ къыхэхахэр Сирием и щIыналъэм щиIыгъыху. Урысейм и дзэр Сирием къришыжа нэужьи Израилым зауэ къыщIиIэтын щхьэусыгъуэ щIэх къыхуэгъуэтакъым. Ауэ адыгэ псалъэжьым зэрыжиIэщи, уэнум баш егъуэт, арати, гъэ блэкIам къащIэжащ а хьэрып къэралым курд (хьэмшэрий) мелуанитIым нэмысыпэ зэрыщыпсэур. Сирием иджы къыщыхъея граждан зауэр къэзыIэтар курдхэрауэ хуагъэфащэ. Абыхэм я мурадщ Сирием и щIыналъэм щыщ щIы кIапэ къыпачу езыхэм я къэрал абдеж щаухуэну. Израилыр хулъэкI псомкIи ядоIэпыкъу абы щIэбэнхэм. Журт къэралыгъуэм и лъэныкъуэр иубыдащ США-ми. Америкэр хуабжьу хуэныкъуэщ курдхэм къалъысыну щIы кIапэм. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, гува-щIэхами Ираныр зэтрикъутэну къалэн зыхуигъэувыжащ. Курдхэм щIы кIапэ Сирием къыпатхъыфмэ, США-м абдеж икIэщIыпIэкIэ базэ ирищIыхьынущ. Ар къайхъулIэмэ, щхьэмыхъэщхъ Иран къэралым и хьэкумыр ящIауэ плъытэ хъунущ. Сирием щекIуэкI граждан зауэм адыгэхэм нэмыщI адрей псоми я Iуэху зэрефIэкIуэн, я лъэпкъхэм нэхъ зэрызаужьын Iуэху къыщалъыхъуэ. Апхуэдэу щыщыткIэ, хэхэс адыгэхэри егупсысыпхъэщ я щхьэ нэхъ хъума зэрыхъуным.
Иджыблагъэ Сирием къиIэпхъукIыжри Урысейм къэкIуэжащ цIыху 42-рэ. Абыхэм ящыщу 29-р Къэбэрдейм псэупIэкIэ щепсыхащ. Абыхэм нэмыщI я адэжь лъахэм къэкIуэжыну хуейр куэдщ, ауэ хуабжьу пэрыуэгъу абыхэм яхуохъу Урысейм и хабзэхэм я зэтемыхуэныгъэмрэ я зэпэщIэтыныгъэмрэ. Псалъэм папщIэ, хамэ къэрал къикIа цIыхухэр ди къэралым зэрыщигъэIэр мазитIкIэщ, гражданствэ щимыIэкIэ. Ауэ гражданствэ къыуатыну узэрыщIэлъэIу тхылъхэр щIаплъыкIын хуейщ мазищкIэ! Мы Iуэху зехьэкIэм къикIыр аращ — ар зэгуэрми зэфIэмыкIын Iуэхущ. А хабзэ гупыгъэхум игъэтхьэусыхэр адыгэхэм я закъуэкъым, атIэ урысхэри, нэгъуэщI лъэпкъхэм щыщу ди къэралым щыпсэухэри абыкIэ арэзыкъым. Мы Iуэхур адыгэ хэхэсхэм дауэ къапэмыувми, ди къуэшхэр я лъахэ къызэрыкIуэжыным хуэунэтIын хуейщ. Хамэ Хэкур хамэ унэщ! Хамэ унэм узэрыщIэсынур ар зейр хуеихукIэщ — щIегъуэжмэ, алаушыну уэрамым укъытенащ. Апхуэдэу щыщыткIэ, уи Хэку, уи унэ зэбгъуэтыжыным уи гуащIи, уи гъащIи тебухуапхъэщ.
ГЪУКIЭКЪУЛ Даут,
Урысей Федерацэм и ТхакIуэхэм
я зэгухьэныгъэм хэт.
