Анэдэлъхубзэм теухуа зэIущIэ щхьэпэ
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмкIэ и къудамэм щIэс студентхэм яIущIащ тхакIуэ цIэрыIуэ, «Шыхулъагъуэ» литературэ хасэм и унафэщI Хьэх Сэфарбий.
ЗэIущIэр къызэригъэпэщащ университетым и лэжьакIуэ, профессор Бакъ Зерэ. Абы и пэщIэдзэм тхакIуэр студентхэм еупщIащ адыгэбзэ къудамэр къыщIыхаха щхьэусыгъуэмкIэ. Хэти и гум фIэфIу къыхихат, хэти адэ-анэм къигъэкIуат, къыщIэтIысхьа нэужь дихьэхыжахэри къахэкIащ. Студентхэр зытегузэвыхьыр зыт — еджапIэ нэхъыщхьэр къаухмэ, лэжьапIэ ямыгъуэтынкIэ зэрыхъунурт. Абыхэм ялъагъу диплом зиIэ, щIэныгъэ зыбгъэдэлъ щIалэгъуалэ куэд дыдэ лэжьапIэншэу къызэрынэр. Сэфарбий абыхэм яжриIащ и Iуэху еплъыкIэр.
— Бзэм ирипсалъэ къудей мыхъуу, абы фIыуэ хэзыщIыкI щIэблэ дыхуэныкъуэщ. АдыгэбзэкIэ тхылъ, газет, журналхэр къыдокI, радиор, телевиденэр мэпсалъэ. Апхуэдэу щыхъукIэ, лэжьапIэ IэнатIи вгъуэтынущ. Иджыпсту фызыхущIэкъупхъэр щIэныгъэ зэвгъэгъуэтынырщ, тхылъ, художественнэ тхыгъэ куэду фызэреджэнырщ. ЕгъэджакIуэм къывбгъэдилъхьэ щIэныгъэм нэхърэ нэхъыбэ фэр-фэру зэвгъэгъуэтыжын, фызрахулIар мыхъуу, фэ езым фи гукъыдэжкIэ къыхэфха тхылъи феджэн хуейщ.
ЗэIущIэм кърихьэлIахэр тепсэлъыхьащ бзэм, литературэм. Абы теухуауэ студентхэм яIэ гукъеуэми тхакIуэр щагъэгъуэзащ. ЖаIащ, нобэкIэ адыгэбзэм хуэныкъуэ, ар зыгъэлъапIэ цIыхухэр зэрымащIэр, ар нэхъыщIэхэм я мызакъуэу, нэхъыжьхэми я къуаншагъэу къызэралъытэр. Къыхагъэщащ, уеблэмэ адэ-анэ куэдым я бынхэм адыгэбзэр школым щрагъэджын зэрамыдэри, езы бынхэри абы «адыгэбзэжькIэ» зэреджэри.
— Мы адыгэбзэжьыр сыту ящIыну, ди сабийхэм я аттестатхэр зэхиутэ фIэкIа, зы цIыкIукIэ сэбэп къахуэхъунукъым. ЕджапIэ нэхъыщхьэ щIэтIысхьэмэ, илъэс закъуэ яджыну аращ. АдэкIэ хуеиххэнукъым. Сыт юристым е экономистым адыгэбзэкIэ ищIэнур?! — апхуэдэ псалъэхэр анэхэм школым зэрыщыжаIэр адыгэбзэм щеджэ студентхэм зэгуэпу яIуэтэжырт.
Абы хэкIыпIэу иIэу къилъытэри Хьэхым жиIащ :
— Сэ абы и унафэр сщIыуэ щытамэ, зи анэдэлъхубзэр зымыщIэжым къулыкъу естынутэкъым, ар адыгэу, балъкъэру е урысу щрети. Экзамен езгъэтынти, зыщIэр пхызгъэкIынт.
Бакъ Зерэ къыхигъэщащ мыпхуэдэ Iуэху зэIумыбзхэр ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм къиIэтыныр зэрыфIэтэмэмыр, сыту жыпIэмэ тхакIуэращ псом япэ бзэм, литературэм игъэпIейтейн хуейр.
Студентхэм я псалъэм къыхэщащ зи бзэ зыубыжхэм нэмыплъ зэрыратри. Адыгэбзэ къудамэм щеджэхэм уащыгугъ хъуну къыщIэкIынущ лъэпкъ хабзэр, анэдэлъхубзэр яхъумэфыну. Iуэхур абыхэм щIэныгъэфI етынырщ.
Гугъуэт Заремэ.
