Мыжевских Вадим: Уи щэнхабзэр пхъумэн зэрыхуейм и щапхъэщ адыгэхэр
Илъэс зыбжанэ мэхъу Витебск дэт Музыкальнэ колледжым и студент, белорус щIалэ Мыжевских Вадим кавказ лъэпкъхэм я щэнхабзэм щыгъуазэ зэрыхъурэ. Адрейхэм къахигъэщу, Вадим итхьэкъупащ адыгэхэм ейм.
— Зэгуэр инстаграмым щызэбграх хъыбарыщIэхэм срижэурэ, Нэхущ Тимур и «Бей къудэ, бей дан» псынщIэрыпсалъэм срихьэлIащ, — игу къегъэкIыж ныбжьыщIэм. — Си пщIыхьэпIэ къыхэхуакъым ар ягъэзащIэурэ зэIэпызыххэм сазэрыхыхьам Къэбэрдей-Балъкъэрым апхуэдизу цIэрыIуэ сыщищIыну.
ЩIэныгъэм и хьэтыр зылъагъу дэтхэнэ цIыхуми къыдекIуэкI хьэлщ гъунэгъум деж щыщIэдзауэ жыжьэ щыпсэу хамэм нэс и Iуэху зыIутыр зригъэщIэныр, нэгъуэщI лъэпкъхэм къадекIуэкI фIым дэплъеиныр. Вадим зэрегупсысымкIэ, апхуэдэущ цIыхум и къэухьым зэрызригъэужьри и хьэлыр зэрызэтеувэри.
— Сэ адыгэ лъэпкъым пщIэшхуэ хузощI, псом хуэмыдэу я щэнхабзэмрэ тхыдэмрэ щIыхь зэрыхуащIым къыхэкIкIэ, — жеIэ езы Вадим. — Нобэрей щIалэгъуалэм ящыщу зэплъэкIыжыр, езыр къызытехъукIахэм я блэкIам егупсысу къэгъуэгурыкIуэр мащIэщ. Адыгэхэр щапхъэу къыщIэсщтар я нэхъыжьхэм къащIэнар яхъумэныр къалэну зэрызыхуагъэувыжырщ. Минск дэт лъэпкъ библиотекэм Къущхьэбий Анзор и тхылъ къыщызгъуэтащ адыгэхэм я тхыдэм теухуауэ. Унэм пхьыну къуатыртэкъыми, сыхьэт зыбжанэкIэ тхылъ хъумапIэм сыщIэсащ абы седжэу, фIыуэ слъэгъуа лъэпкъыр нэхъыфIу зэзгъэцIыхун папщIэ.
Гуращэм утеIэбэным нэхърэ нэхъ гухэхъуэ сыт щыIэ? Мыгъэрей гъэмахуэм Витебск щрагъэкIуэкIащ «Славян бэзэр» зи чэзу ещэщIанэ дунейпсо фестивалыр. Адрей лъэпкъхэми я гъусэу, абы хэтыну ирагъэблэгъат «Кабардинка» къэфакIуэ ансамблымрэ Кавказ Ищхъэрэм и республикитхум я цIыхубэ артист Нэхущ Чэримрэ. Вадим апхуэдэ Iэмал зыIэщIигъэкIынт? Куэдрэ мыгупсысэу, щIалэ жыджэрыр КъБР-м и лIыкIуэхэр зригъэцIыхуну «Iупхъуэ къуагъ» уэршэрым хохьэ. Ди республикэм цIыху куэд къинэжа къыщIэкIынкъым белорус щIалэм адыгэбзэкIэ псынщIэрыпсалъэ къыжьэдэлъэлъу Нэхущ Чэрим щыбгъэдэт видеоролик цIыкIур имылъэгъуауэ.
Мыжевских Вадим зэрыцIыкIурэ къэфэным дехьэх. Интернетыр къигъэщхьэпэурэ, абы адыгэ къэфэкIэми зригъэсэну мурад ищIащ икIи абы Белоруссием къыщигъуэта ди лъэпкъэгъу щIалэ Къармэ Алим и гъусэу «лъапэрисэр» мыгувэу игъэзэщIащ. Къафэм къыкIэлъыкIуащ виолончель IэмэпсымэмкIэ игъэзэщIа «Адыгэ нысэр». ГъэщIэгъуэнращи, Вадим адыгэхэм я щэнхабзэм зэрызыщигъэгъуазэр музыкэмрэ къафэхэмкIэщ, абы-хэм ятеухуауэ къеджэ къудей мыхъуу, зытепсэлъыхьым зригъасэурэщ. Иджыблагъэ щIалэр яужь ихьащ адыгэбзэр зригъэщIэну.
— ФIыщIэ яхузощI чэнджэщэгъу къысхуэхъу зэ- пыт Битокъу зэкъуэшхэу Беслъэнрэ Науркъанрэ. Абыхэм я лъэпкъ щэнхабзэм и щэху сэр-сэру зыгурызмыгъэIуэфынухэм щыгъуазэ сащI. Уэрэдхэр зэзгъэщIэну сыщыхуежьэм, бзэр сымыщIэу жыжьэ сызэрынэмысынур къызгурыIуащ. ЗэкIэ зи ужь ситыр къэбэрдей диалектырщ, абыкIэ дэIэпыкъуэгъу къысхуохъу Шэджэм щыщ Щад Заур. Ари щызэзгъэцIыхуар интернетырщ, — жеIэ Вадим.
Белорус щIалэм и гуращэ нэхъыщхьэр Налшык къэкIуэнырщ. Абы бысым хуэхъунухэм зэкIэ япэ итыр лъэпкъ дауэдапщэхэр нэгъэсауэ езыгъэкIуэкI Битокъу Науркъанщ.
— СфIэфI дыдэу Вадим Налшык щызгъэхьэщIэ-нущ, — жеIэ езы Науркъани. — Ди шхыныгъуэхэр Iузгъэхуэну, ди нысашэхэм хэзгъэплъэну сыхуейщ. Вадим зэчий зыбгъэдэлъ щIалэщ, абы къыхэкIыу, IэщIагъэм и IуэхукIи жыжьэ нэсыну къысщохъу.
Къудей Аминэ.
