ЩIэдзапIэ дахэ
И ныбжькIэ щIалэми, лэжьыгъэ гъуэгуанэшхуэ и щIыбагъ къыдэмылъми, зыпэрыт Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлIу зыкъигъэлъэгъуащ дохутыр ныбжьыщIэ ЛIыхъугу Аринэ. Налшык къалэ клиникэ сымаджэщ №1-м коронавирус узыфэ зэрыцIалэм щеIэзэу щыIэ госпиталым езым и жэрдэмкIэ мазиплIкIэ щылэжьащ а пщащэр. Зыхэт гупым задригъэкIурэ сымаджэхэм зэрыхъукIэ дэIэпыкъуэгъу яхуэхъуу IэнатIэ мытыншыр езыхьэкIа дохутырым щытхъу мащIи иIэкъым.
Сабий хъуэпсапIэ
Лэскэн щIыналъэм хыхьэ Урыху къуажэм дэт курыт школ №I-р дыщэ медалкIэ къиухащ Аринэ. Еджэным фIыуэ хэзэгъа пщащэм сыт хуэдэ Iуэхугъуэми и зэфIэкI щигъэлъагъуэрт, республикэ, хэгъэгу зэпеуэ, конференцэ зэхуэмыдэхэм я утыку итащ, и къэухьым щыхьэт техъуэ фIыщIэ, щытхъу тхылъхэр мымащIэу къыхуагъэфэщащ. ЕджапIэ нэужьым ар щIэтIысхьащ КъБКЪУ-м и медицинэ факультетым.
- Дохутыр сыхъуныр сызэрыцIыкIурэ си хъуэпсапIэт, нэгъуэщI IэщIагъэ сыпэрытынкIэ хъунуи зэи сигу къэкIакъым, - жеIэ пщащэм. – Дыдейхэм зэрыжаIэжымкIэ, илъэсищ сыщыхъуам дохутыр къызэрысхэкIынур къагурыIуат. Гуащэ хьэпшыпкIэ сыджэгуми, сабийхэм сахэтми, сытым дежи зыгуэрым «сеIэзэну», «згъэхъужыну» иужь ситт. Апхуэдэу унагъуэм щIэсхэми я «дохутырыр» сэрат.
Япэ лъэбакъуэхэр
Лэжьыгъэм зи нэ къыхуикI хъыджэбзыр 4-нэ курсым щIэсу Республикэ сабий клиникэ сымаджэщым реанимацэмкIэ и къудамэм медсестрауэ лэжьэн щыщIидзащ. ИлъэситIкIэ абы щыIауэ Налшык къалэ дэт Поликлиникэ нэхъыщхьэм и ковид центрым уващ, иужькIэ и лэжьыгъэм щыпищащ госпиталым.
Аринэ госпиталым къыIукIыжа нэужь и еджэным КъБКъУ-м и ординатурэм щыпищэжащ. Лэжьыгъэри еджэнри зэгъусэу пхуздэхьмэ, Iуэхум и пIалъэр нэхъ псынщIэу къапщIэу, IэщIагъэми нэхъ тыншу ухэзагъэу къелъытэ пщащэм.
- Медицинэм и дэтхэнэ унэтIыныгъэри гъэщIэгъуэнщ, языхэзми уи къэухьым зезыгъэужь куэди къыхэпхыфынущ, щIэ гуэри хэплъхьэфынущ, - къыхегъэщ дохутыр ныбжьыщIэм. – Республикэ сабий клиникэ сымаджэщым реанимацэм и къудамэм сыщыщыIэм онкологие, неврологие унэтIыныгъэр нэхъ сигу къыдыхьэу, а тIум зытезгъэщIэнур къысхуэмыщIэурэ екIуэкIащ. Иужьым неврологием нэхъ сыдихьэхыжри, абы сыкъытеувыIащ.
IэщIагъэм уехъулIэну ухуеймэ
Сэ сызэреплъымкIэ, дохутыр лэжьыгъэр адрей псом хуэдэжкъым. ЦIыху гъащIэмрэ узыншагъэмрэ я хъумакIуэхэр нэгъуэщI IэщIагъэхэм пэрытхэм куэдкIэ ефIэкIын хуейщ. Дохутырыр щыуэну, дзыхэну хуиткъым, IэнатIэм къапигъаплъэ щытыкIэ къызэрымыкIуэхэм псынщIэу и хэкIыпIэр къалъагъуфу щытыпхъэщ. Абы къыхэкIыуи фIыуэ егупсысын хуейщ IэщIагъэр къыщыхахкIэ.
- Егъэлеяуэ жэуаплыныгъэшхуэщ дохутыр IэщIагъэр. Уи зы щыуагъэ цIыкIур къэгъэнауэ, псалъэ закъуэми сымаджэм и гъащIэр къызэригъэзэкIыфынущ, - жеIэ ЛIыхъугу Аринэ. – Аращи, IэщIагъэмкIэ щIэныгъэ зэрыббгъэдэлъыпхъэр гурыIуэгъуэщ, ауэ абы и закъуэкIэ куэд щыпхузэфIэкIынукъым ди IэнатIэм. Дохутырым дежкIэ цIыхугъэмрэ гущIэгъумрэ узыфIэмыкIыфын хьэлщ, сымаджэр зэхэпщIыкIыфыным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Псом япэрауэ, абы и псэм телъ гузэвэгъуэр псалъэкIэ щхьэщыпхыфын хуейщ. ИужькIэщ уи щIэныгъэмрэ Iэзэгъуэмрэ щхьэпагъ нэхъ щаIэнур. IэщIагъэм уехъулIэну ухуеймэ, IэнатIэм щIэуэ къыхыхьэ псоми зыщыбгъэгъуэзапхъэщ. Си щхьэкIэ сыкъапщтэмэ, медицинэ тхылъхэр, журналхэр щIызоджыкI, конференцэхэм сыхэтщ, интернетми куэд къыщызощIэ.
Дунейм и плъыфэм зехъуэж
Пандемием дохутырхэр гъэунэхуныгъэшхуэм пэригъэуващ. Гиппократ и тхьэрыIуэр ягъэпэжу пэщIэуващ зыщымыгъузэ узыфэ шынагъуэм. Я пси еблэжакъым, абыхэм ящыщ куэдым я гъащIэр ихьащ а уз Iейм. КъыпикIуэтакъым гугъуехьым Арини, пэмылъэщынкIэ зы маскъалкIи шэч зыхуимыщIыжу яхыхьащ коронавирусым бэнэныгъэ дезыгъэкIуэкI дохутырхэм.
- СызыIухьэ «мафIэр» зыхуэдэр къызгурыIуэрт. Ауэ цIыхум сэбэп сызэрыхуэхъуфынур сщIэуэ сыкъикIуэтынутэкъым, - игу къегъэкIыж госпиталым щигъэкIуа махуэхэр Аринэ. - Пэжщ, пцIы супсынкъым, япэхэм шынэ гуэрхэр сигу къыщихьа къэхъуащ, ауэ ар псынщIу текIуэтри, си пщэрылъыр гъэзэщIэным си гупсысэ псори етауэ сылэжьащ.
Узыфэ шынагъуэм гъащIэм хузиIэ еплъыкIэм зригъэхъуэжащ. Сэ къызгурыIуащ дэтхэнэ дакъикъэри зэрылъапIэр. Узыр къемыжьэ щIыкIэ щыIа си дунеймрэ иджыреймрэ зэрыслъагъур зэхуэдэкъым, абы и плъыфэхэм зызэрадзэкIащ. Нобэ гъащIэм нэхъ нэ жанкIэ сыхэплъэу пIэрэ жызоIэ, куэдым гу лъыстэну, нэхъыбэм сыхунэсыну сыхущIокъу.
ЩХЬЭЩЭМЫЩI Изэ.
