Зэманым и гъуджэ
«Къэбэрдей пэж» газетым зауэ нэужь илъэсхэм къыдигъэкIа номерхэм (дэ зэкIэ зи гугъу тщIыр 1945 гъэрщ) IупщIу уи нэгу къыщIагъэувэж а зэманым республикэм и мызакъуэу, къэрал псом и псэукIар, и IуэхущIафэу щытар. Сыт щыгъуи къыкъуэкIырт СССР абрагъуэм и цIыхухэр жыджэру зыхэтын хуей Iуэхухэр. ИщхьэкIэ къыщежьэ унафэр ищIагъкIэ щыдапхъуатэрт. Псалъэм и хьэтыркIэ, щэкIуэгъуэм и 2-м къыдэкIа газетым дыкъыщоджэ «Хэхыныгъэхэм зыхуэгъэхьэзырынымрэ щIыпIэ Советхэм я къалэнхэмрэ» тхыгъэм. РСФСР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и Секретарь Бахмуров Пётр газетеджэхэр щыгъуазэ ещI СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и етIуанэ зэхуэсыгъуэм хэхынымкIэ хабзэм щыубзыхуахэм. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, а хэхыныгъэхэр и чэзум ирагъэкIуэкI хъуакъым Хэку зауэшхуэм и зэранкIэ. Иджы абыхэм ятеухуа хабзэщIэ къащтауэ (Бахмуровым зэрыжиIэмкIэ, цIыхухэм я хуитыныгъэхэм куэдкIэ зригъэубгъуу), зыхуэкIуэ илъэсым мазаем и 10-м и тхьэмахуэ махуэм Iэ ирагъэIэтынущ. КъулыкъущIэм и тхыгъэм дыкъыщоджэ: «Общественнэ организацэмрэ гуащIэрыпсэухэмрэ избирательнэ комиссэхэм хыхьэну кандидатхэр хуабжьу хэлэжьыхьу къагъэлъэгъуэн хуейщ. Избирательнэ комиссэхэм хыхьэнухэр къэгъэлъэгъуэныгъэ Iуэхур бюрократыгъэ хэлъу, цIыхубзхэр хэмыту ирагъэкIуэкIыну сыт хуэдэ хущIэкъуныгъэхэр къызэпыудын, абы икъукIэ ткIииуэ бгъэдыхьэн хуейщ».
Апхуэдэу щхьэхуэу къыщыхигъэщкIэ, уегупсыс хъунущ а зэманым цIыхухъухэмрэ цIыхубзхэмрэ я зэхуэдэныгъэр иджыри тэмэму зэфIэмыувауэ. Ауэ лэжьыгъэм псори щызэхуэдэт.
Газетым пещэ сабий куэд къэзылъхуу зыпIа цIыхубзхэм «ЩIыхь зиIэ анэ» орденыр, «Анэм и медаль» медалыр етынымкIэ КъАССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и Указым щыщ Iыхьэхэр тедзэным. Иджы чэзур зылъысар Налшык районым щыщ бзылъхугъэхэрщ.
Япэ напэкIуэцIым тетщ «Гъавэхэр тынымкIэ илъэс планыр и пIалъэр къэмысу зыгъэзэщIа колхозхэр, совхозхэр, районхэр зратхэ «ЩIыхь тхылъым» Бахъсэн районым щыIэ «Индустриализацэ» (къуажэдэсхэм ящыщу хэтыт а зэманым абы къикIыр къызыгурыIуэр?) колхозыр зэрыратхам теухуа хъыбар.
«Къэбэрдей пэжым» дыщегъэгъуазэ гъавэрэ сэхуранрэ къэралым етынымкIэ республикэм и илъэс планыр щэкIуэгъуэм и 1-м гъэзэщIа зэрыхъуа щIыкIэм.
Мыбыи гу лъумытэу къанэркъым: а зэманым мэкъумэшхэкIхэр, IэщхэкIхэр къэралым иращэртэкъым, атIэ иратырт. Къуажэдэсхэм ялъысыжыр трудодену хуашииж тIэкIурт. ЖытIэнщи, ящэ щыхъуами, къэралым ахъшэу къыIэщIэкIыр мащIэу сыт щыгъуи екIуэкIащ. Ар дэри дощIэж…
АдэкIэ тхыгъэхэр зытраухуар махуэ къэс зыIууэ Iуэхухэрщ. Поплавский Н. тхыгъэшхуэ тридзащ Налшык районым Молотовым и цIэр зэрихьэу щыIэ колхозым СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм хэхыным и пэ къихуэу щызэфIагъэкIыну я мурадхэр къыщыгъэлъэгъуауэ. Урожайнэ районым Кировым и цIэр зезыхьэ и колхозым бжьыхьэсэ лэжьыгъэхэр зэрыщекIуэкIым дыщегъэгъуазэ Дударым.
Газетым и етIуанэ напэкIуэцIым увыпIэшхуэ щаубыд дунейм щыхъыбархэм. Франджым жэпуэгъуэм и 21-м щекIуэкIа хэхыныгъэхэм кърикIуахэм теухуа тхыгъэ иныр нэхъыбэу зытегъэщIар а къэралым и компартым къихьа ехъулIэныгъэшхуэрщ: абы хузэфIэкIащ и депутат бжыгъэм хуэдитIкIэ хигъэхъуэн. Фашист Италием нэгъуэщI къэралхэм ярита хэщIыныгъэхэр ипшыныжыну зэрыхуагъэувам теухуащ нэгъуэщI тхыгъэр.
Шал Мухьэмэд.
