Зым и гуауэ зыхэзымыщIэм лъэпкъ бампIи фIэIуэхукъым
Мы псалъэхэм девгъэгупсыси, Сирием къикIыжа ди лъэпкъэгъухэу
нобэ гулъытэ хуэныкъуэхэм зэрытлъэкIкIэ дадэвгъэIэпыкъу!
Зэман гуэр и пэкIэ ди газетым теддзауэ щытат Сирие Хьэрып республикэм къикIыжауэ Налшык санаторэхэм, унэ щхьэхуэхэм, КъБКъУ-м и общежитхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм я унэцIэхэр. Быдэу ди фIэщ хъурт я унэкъуэщ, я благъэ къагъуэтыжыну, ядэIэпыкъуну жэрдэм зыщIынухэр зэрымымащIэнур. Дызэригугъам хуэдэуи къыщIэкIащ: абы лъандэрэ цIыху куэд къэпсэлъащ, я лъэпкъэгъухэм я хэщIапIэхэр зрагъащIэурэ гуапэу ядэIэпыкъуащ. Абыхэм ящыщщ Хьэпэхэ, КIуащхэ, Къущхьэхэ, Емузхэ, нэгъуэщIхэри.
Мы Iуэхум еплъыкIэ зэхуэмыдэхэр хуаIэщ ди цIыхухэм. Языныкъуэхэм жаIэ: «Сирием щекIуэкI зауэ мафIэм къыхэкIыфащи, Тхьэм шыкур хурыращI, щыщIэныгъэхэри ирырашэч». НэгъуэщIхэми яхузэфIокI шэм хуэдэу гум техуэ псалъэ жагъуэхэр къэкIуэжахэм зэхрагъэхын.
«Лъэпкъым и напэр зы лIым трехыф икIи къеIэтыф», — жеIэ адыгэ псалъэжьым. Гуауэ куэд зи нэгу щIэкIауэ адэжь хэкум къэзыгъэзэжахэм я дежкIэ гухэщIщ икIи къемызэгъщ абыхэм я жагъуэ пщIыну.
Хэхэс гъащIэр зи щхьэкIэ зыгъэунэхуа балъкъэрхэм псэкIэ зыхащIэ ди лъэпкъэгъухэм къатепсыха гуауэр, абыхэм ящыщ куэд адыгэхэм ящIыгъуу щIэгъэкъуэн яхуэхъуащ къэзыгъэзэжахэм. «Джайлык» зыгъэпсэхупIэ унэм щIэсхэм сом мини 100-кIэ яхуэупса балъкъэр цIыхубзхэм (ди жагъуэ зэрыхъунщи, абыхэм я цIэ-унэцIэхэр къытхуэщIакъым) фIыщIэ ин яхуэфащэщ.
«ХьэщIэр нэщхъеймэ, бысымым и ягъэщ», — жаIэ. Ди лъэпкъэгъу къэIэпхъуэжахэр хьэщIэу плъытэ мыхъунуми, гурыIуэгъуэщ ахэр гулъытэ зэрыхуэныкъуэр, я лъахэм я гур щагъэтIылъу лъэ быдэкIэ увын папщIэ.
Уджыхъу Адыл Налшык къызэрыкIуэжрэ илъэсым нэсащ. А зэманым къриубыдэу абы псэупIэ зыбжанэ зэблихъуащ, нобэ къалэм дэт зыгъэпсэхупIэ унэхэм языхэзым и унагъуэр щопсэу. И къуэ нэхъыжьыр Адыгей къэрал университетым и студентщ, нэхъыщIэр школакIуэщ, и щхьэгъусэр лэжьыгъэ IэнатIэ зэрыпэрыувэрэ тхьэмахуитIым щIигъуауэ аращ. Я Iуэху зытетымкIэ сыщеупщIым, Адыл и гур нэхъыбэу зыгъэпIейтейхэм я гугъу къысхуищIащ:
— Сэ ухуакIуэ IэщIагъэ сиIэщ: и лъабжьэм щыщIэдзауэ унащхьэр теслъхьэжу унэ схуэухуэнущ. Уэздыгъэри щIызошэф. Лэжьыгъэ зэм согъуэт, щызимыIэр нэхъыбэщ. Налшык сабийхэм папщIэ щыIэ стадионым иджыблагъэ сыщылэжьат. Ди гъусэу къэкIуэжа студент щIалэхэм ахъшэ тIэкIу къайзгъэлэжьынщ, жысIэри здэзгъэIэпыкъуурэ, сыкъызэрагъэгугъа сом мин 30-м щыщу 18-р абыхэм ястащ, къэнэжа мин 12-р къызамыту сыкъыIуагъэкIыжащ. Абы и ужькIэ Кэнжэ щыщ адыгэ унагъуэ гуэрым плиткэ яхуислъхьат. Иджы щыIэ уасэхэм елъытауэ нэхъ пуду дызэгурыIуат, ауэ зэдухылIа сом 500-м и пIэкIэ метр зэбгъузэнатIэм хуэзэу сом 350-рэщ къызатар.
Дызыщыпсэу санаторэм мазэкIэ дагъашхэри, щагъэтыжащ. Абы лъандэрэ дэ допщэфIэж. Хьэкъущыкъу къэтщэхуахэр пщэфIапIэм къыщIэднэрти, узбекхэм зы гуахъуи къамыгъанэу щIадыгъукIащ. ЩIэрыщIэу зэдгъэпэщыжын хуей хъуащ. Гулъытэ къытхуэзыщIхэр мащIэкъым. Зэи тщыгъупщэнкъым ди шыпхъухэм, ди къуэшхэм ди гур фIы къызэрытхуащIыр! Ауэ дэ игъащIэкIэ зыгуэрхэм дащыгугъыу дыпсэуфынукъым, дылажьэрэ ди щхьэр тпIыжу дыпсэуну дыхуейт. IэнатIэ хэплъыхь тщIыркъым: щIым дытелэжьыхьыфынут, Iэщ, джэдкъаз зетхуэфынут, къэкIыгъэ дгъэкIыфынут.
Ди лъэпкъыр зэрыгушхуэн блэкIарэ тхыдэрэ иIэщ. АбыкIэ дэ зыми дехъуэпсэнукъым. Апхуэдэ дыдэу тхыдэм къыхэнэнурэ къыткIэлъыкIуэну щIэблэр щIапIыкIынущ нобэрей ди IуэхущIафэхэм, ди зэхэтыкIэ-зэхущытыкIэхэм. «Зым и гуауэ зыхэзымыщIэм лъэпкъ бампIи фIэIуэхукъым», — жаIэ. Мы псалъэхэм девгъэгупсыси, нобэ гулъытэ хуэныкъуэ ди лъэпкъэгъухэм зэрытлъэкIкIэ дадэвгъэIэпыкъу!
ЩОДЖЭН Iэминат,
Къэбэрдей Адыгэ Хасэм
и тхьэмадэм и къуэдзэ.
«Адыгэ псалъэ» газетым и щIэджыкIакIуэхэм я лъэIукIэ иджыри зэ тыдодзэ Сирие Хьэрып Республикэм къикIыжауэ Налшык санаторэхэм, унэ щхьэхуэхэм, КъБКъУ-м и общежитхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм я унэцIэхэр:
1. Абазэ
2. Абыдэ
3. Акъой
4. Анчокъу
5. Арэ
6. Апыщ
7. Аулъэ
8. Абей
9. Ацумыжь
10. Бэлагъы
11. Бахъуэ
12. Багъ
13. Бекъщокъуэ
14. Батырдэгу
15. Бекъул
16. Бэджмыкъуэ
17. Бэчыкъуэ
18. Быж
19. БэшкIур
20. Бидэнокъуэ
21. Вындыжь
22. Вэрокъуэ
23. Гемуев (и анэр КIэрэфщ)
24. Гъыш
25. ГъукIэлI
26. Дыгъужь
27. Дэпчэн
28. Джырандокъуэ
29. ДыщэкI
30. Джэху
31. Дэдэхъу
32. Джэтауэ
33. Джэрыкъу
34. Джэмокъуэ
35. Дзыбэ
36. Едыдж
37. Емуз
38. Ездэч
39. Елджэрокъуэ
40. Емызэкъуэ
41. Жылэхьэж
42. Къабло
43. Къардэн
44. Къамбий
45. Къанщауэ
46. Къат
47. Къуэщ
48. Къарэ
49. КIэрэф
50. Кхъуэныхь
51. КIэдыкIуей
52. Къаздэхъу
53. Къумыкъу
54. Къэбардэ
55. Къущхьэ
56. КIэрмыт
57. КIуащ
58. ЛIэужь
59. ЛIымахуэ
60. ЛIыгуащэ
61. Лъапсэрыкъуэ
62. ЛIыбзу
63. ЛIыIэщын
64. ЛIыIэщ
65. ЛIыщIэ
66. ЛъэнкIэпIашэ
67. МахуэлI
68. Мэхъуэш
69. Молей
70. Мэшокъуэ
71. Мэшфыжь
72. Мэт
73. Нэхей
74. Нэпсыгъуэ
75. ПащIэ
76. Понэж
77. Санэ
78. Сапсын
79. Сэбанокъуэ
80. Сихъу
81. Сосмакъ
82. СтIащ
83. Сыжажэ
84. Сысэ
85. Тазит
86. Тау
87. Таучыжь
88. Тэгъулан
89. ТекIуий
90. Теувэж
91. Томыкъу
92. Толбий
93. Тыкъуэ
94. ТIыхъужь
95. Тхьэкъуахъуэ
96. ТIам
97. Уэтей
98. Уджыхъу
99. Учадж
100. ХьэпащIэ
101. Хьэмжу
102. Хьэжнэгъуей
103. Хьэджыбеи- къуэ
104. Хутэ
105. Хьэткъуэ
106. Хьэгъундокъуэ
107. Хьэсанэ
108. Хъан
109. Хъуадэ
110. Хъыжьрокъуэ
111. Хьэлауэ
112. Хьэпэ
113. Хъут
114. ХъутIэжь
115. Цей
116. Чым
117. Шэрджэс
118. Щхьэлахъуэ
119. Щауэ
120. Щауэжь
121. Шагудж
122. Щоджэн
Фи унэкъуэщхэм, Сирием къикIыжа ди лъэпкъэгъухэм сэбэп фахуэхъуну фыхуеймэ, мыпхуэдэ телефонхэмкIэ фыпсалъэ: 42-58-34 (Дунейпсо Адыгэ Хасэ); 47-22-65; 8928 6934817 (Къэбэрдей Адыгэ Хасэ).
