Япэ игъэщыпхъэ Iуэхухэр
КъБР-м и прокуратурэм гу лърагъэтащ лэжьапщIэмкIэ зэтрихьа щIыхуэр пшыныжынымкIэ, псэупIэ и
лъэныкъуэкIэ цIыхухэм я хуитыныгъэхэр къызэгъэпэщынымкIэ, щIым теухуа законодательствэр егъэфIэкIуэнымкIэ,
налогхэр нэгъэсауэ къыхэхынымкIэ, медицинэ Iуэхутхьэбзэхэм я фIагъымкIэ щыIэ гугъуехьхэм
Мазаем и 4-м КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Юрий хэтащ КъБР-м и прокуратурэм и коллегием 2013 гъэм ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэр къыщипщытэжа, дызыхуэкIуэ зэманым зэфIэгъэкIын хуейхэр щиубзыхуа и зэIущIэм. Абы кърихьэлIащ УФ-м и Генеральнэ прокурорым и къуэдзэ Сыдорук И. И., УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым щыIэм и аппаратым КъБР-м къегъэщIылIа и федеральнэ инспектор нэхъыщхьэ Вербицкий А. И. сымэ. Доклад нэхъыщхьэр коллегием и зэIущIэм щищIащ КъБР-м и прокурор Жариков О. О.
Къызэхуэсахэм я пащхьэ къыщыщыпсалъэм КIуэкIуэ Юрий республикэм законымрэ хабзэмрэ щыгъэбыдэным къаруушхуэ зэрырахьэлIэм папщIэ прокуратурэм и лэжьакIуэхэм фIыщIэ яхуищIащ икIи прокурорхэм я полномочиехэр нэсу къыщагъэсэбэпын хуей Iуэхухэр социально-экономикэ IэнатIэм зэрыщыIэр къыхигъэщхьэхукIащ.
Прокуратурэм, жиIащ КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм, куэд зэфIигъэкIащ лэжьапщIэмкIэ щыIэ щIыхуэхэр гъэмэщIэным и лъэныкъуэкIэ. Ауэ абы къыдэкIуэу гу лъытапхъэщ лэжьапIэ IэнатIэхэр зэрызэпэубыдам. Лэжьэгъуэ ныбжьым итхэм ящыщу проценти 9-м лэжьапIэ яIэкъым, а бжыгъэр ику иту Урысейм щатхам нэхърэ нэхъ инщ. Абы социальнэ гугъуехь пыухыкIахэр, хабзэншагъэхэр зэралэжьри хиубыдэу, къыдокIуэ. «Нэхъ куууэ фыхэплъи, зэхэвгъэкI лэжьапIэншэу республикэм исхэм я хуитыныгъэхэмрэ псэукIэм ехьэлIа шэсыпIэхэмрэ къызэрызэрагъэпэщыр, абыхэм я нэхъыбапIэм лэжьапIэншэм и статусыр официальнэу щIрамытым и щхьэусыгъуэр. А Iуэхум и щыты-кIэр нэгъэсауэ нэрылъагъу къэфщI», — яхуигъэуващ зэIущIэм кърихьэлIахэм КIуэкIуэ Юрий.
Гулъытэ хэха зыхуэщIыпхъэ етIуанэ Iуэхущ цIыхухэм псэупIэ и лъэныкъуэкIэ яIэ хуитыныгъэхэр къызэрызэрагъэпэщыр. Сабий зеиншэхэмрэ адэ-анэм я жьауэм щIэмытыжу къэна сабийхэмрэ псэупIэкIэ къызэгъэпэщыным прокуратурэм гулъытэ нэс зэрыхуищIар къыхигъэщри, КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм зэIущIэм щIэсахэм гу лъаригъэтащ унэ кхъахэхэмрэ ныкъуэкъутэхэмрэ щыпсэу цIыхухэр къыщIэгъэIэпхъукIыным, фэтэр куэд хъу унэхэр зезыхьэ компание зэмылIэужьыгъуэхэм ирагъэкIуэкI лэжьыгъэм, цIыхухэм хуащIэ коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм я фIагъым зэпымыууэ кIэлъыплъын зэрыхуейр. «Уи Iэр зэтедзауэ ущыс хъунукъым, зыхуэфащэ IэнатIэхэр зыпэмылъэщын щхьэусыгъуэ щымыIэу, фэтэр куэд хъу унэхэм щIэсхэр гугъуехьхэм щыхадзэм, абыхэм тхьэмахуэ бжыгъэкIэ псы, уэздыгъэ ямыIэу, я фэтэрхэр тэмэму ямыгъэплъу къыщагъанэм деж. Апхуэдэу сыныволъэIу псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэм и IуэхутхьэбзэхэмкIэ тарифхэм фи нэIэ ятевгъэтыну, щхьэусыгъуэншэу абыхэм щыхагъахъуэ къэвмыгъэхъуну»,- къыхигъэщхьэхукIащ КIуэкIуэ Юрий.
Ещанэр — экономикэм и IэнатIэм законхэр зэрыщагъэзащIэрщ. Экономикэм и лъабжьэр налогхэр ара пэтми, налогхэмкIэ законодательствэр зэрагъэзащIэм хуэфэщэн гулъытэ республикэм щыхуащIыркъым. КIуэкIуэ Юрий къызэрилъытэмкIэ, куууэ зэпкърыхын хуейщ бюджетым и хэхъуэ Iыхьэр къызэгъэпэщыным хуэунэтIауэ налог органхэм ирагъэкIуэкI лэжьыгъэр законым къызэрезэгъыр. Зэрыщыту къапщтэмэ, а IэнатIэм и Iуэху зыIутыр прокуратурэм куууэ къипщытапхъэу къыщIэкIынущ.
КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм апхуэдэу жиIащ хьэрычэт Iуэху мыинымрэ курытымрэ я субъектхэм я хуитыныгъэхэр къызэрызэрагъэпэщым нэхъ ткIийуэ кIэлъыплъын хуейуэ къызэрилъытэр. «Законым емыбакъуэу лажьэ бизнесыр дакъузэну хуежьэ къулыкъущIэхэр фэ ткIийуэ къызэтевгъэувыIэну фи къалэнщ», — жиIащ КIуэкIуэ Юрий.
ЕплIанэ Iуэхущ щIыуэпсыр хъумэнымкIэ законодательствэр зэрагъэзащIэр. Республикэм и щIыуэпсыр зыхуэбгъэдэн щымыIэу къулейщ. Ар курорт-рекреацэ IэнатIэ зызыужьа къызэгъэпэщынымкIэ хэкIыпIэшхуэщ. Экологием зэраныгъэ езытынкIэ хъуну сыт хуэдэ Iуэхуми и зэманым гу лъытэныр, «Iуащхьэмахуэ лъапэ» лъэпкъ паркым, Къурш заповедникым, Шэрэдж районым, Дзэлыкъуэ районым хиубыдэ рекреацэ щIыналъэм щрагъэкIуэкI лэжьыгъэхэр гъэтэмэмыным хуэунэтIа Iуэхухэр дэгъэкIыныр прокуратурэм и лэжьакIуэхэм зэпымыууэ я нэIэ зытрагъэтыпхъэ IэнатIэщ. А щIыналъэхэм сыт хуэдэ ухуэныгъи зэрыщрагъэкIуэкIыр, хьэщIэщхэр, шхапIэхэр, туризмэм и инфраструктурэм хиубыдэ нэгъуэщI IуэхущIапIэхэр зэрыщащIыр зэIухауэ, псом я дежкIи гурыIуэгъуэу икIи законым къезэгъыу щытыпхъэщ, къыхигъэщхьэхукIащ КIуэкIуэ Юрий.
ЩIым теухуа законодательствэр текI имыIэу гъэзэщIэным мыхьэнэ хэха зэриIэр къыхигъэщри, республикэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм къыпищащ: «Мы лэжьыгъэр хабзэ пыухыкIам тету, гъавэ щIапIэхэр бэджэнду щаткIэ ягъэув уасэри, щIы Iыхьэхэр зыхуэдизри, бэджэнду зэрат зэманри а хабзэ гурыIуэгъуэхэм къриубыдэу щытыпхъэщ. Нобэ зэтеува щытыкIэр апхуэдэ хабзэм зыкIи къезэгъыркъым. Абы къыхэкIыу прокурорхэм сыныволъэIу мы лэжьыгъэм фыхыхьэну».
Зыуэ щыт къэрал экзаменхэр къызэрыIахынум и гугъу щищIым, КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм жиIащ ведомствэ куэдым я лIыкIуэхэр кърихьэлIэу щIышылэм и 31-м Правительствэм иригъэкIуэкIа зэIущIэм зыубгъуауэ а Iуэхум зэрыщыхэплъар. 2014 гъэм дэ алъандэрэ щыIа зэкIэлъымыкIуагъэхэр къызэднэкIыу Зыуэ щыт къэрал экзаменхэр тэмэму егъэкIуэкIыныр къызэдгъэпэщыну ди къалэнщ, къыхигъэщхьэхукIащ КIуэкIуэ Юрий.
Медицинэ Iуэхутхьэбзэхэр къызэрызэрагъэпэщым, абыхэм я фIагъым щытепсэлъыхьым КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэм къыхигъэщхьэхукIащ сымаджэхэм щеIэзэ IуэхущIапIэхэм я лэжьэкIэр тэмэм щIыным, ахэр зыхуей хущхъуэхэмкIэ къызэгъэпэщыным, цIыхухэм ахъшэ къыпахыну щыхуежьэ къэмыгъэхъуным егугъун зэрыхуейр.
КIуэкIуэ Юрий и псалъэр щиухым жиIащ республикэм и прокуратурэм и лэжьакIуэхэр законыр хъумэн, цIыхухэм я хуитыныгъэхэмрэ я сэбэп зыхэлъхэмрэ къызэгъэпэщын и лъэныкъуэкIэ зэфIэкI нэс къызэрагъэлъэгъуэнур и фIэщ зэрыхъур.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ
я пресс-IуэхущIапIэ.
