Хъыдан гуащэ
Уэлш Джон
Мы тхыгъэр илъэс куэд лъандэрэ Колумбием щыщ тхакIуэ, Маркес Габриэл Гарсиа итхауэ ялъытэ. Ауэ, къызэрыщIэкIымкIэ, ар тхакIуэшхуэм и Iэдакъэ къыщIэкIакъым, уеблэмэ тхыгъэр и цIэм зэрыпатхар щызэхихыжам, и жагъуэ хъуат. «А тхыгъэ мыхьэнэншэр щхьэ сэ стхауэ я фIэщ хъун хуея?» - жиIа хуэдэуи кърахьэкI. «Хъыдан гуащэ» зи фIэщыгъэ прозэу тха усэшхуэр зэхэзылъхьар театрым гуащэхэр щызыгъэджэгу, Перу къэралым щыщ артист Уэлш Джону къыщIэкIащ.
Дунейм ехыжым и тхыгъэ
Сэ хъыдан гуащэ къудейуэ сызэрыщытыр Тхьэм зы дакъикъэкIэ зыщигъэгъупщэрэ гъащIэ Iыхьэ цIыкIу къызитыжатэмэ, сызэгупсыс псори жысIэну къыщIэкIынтэкъым, ауэ жысIэу хъуам сегупсысынт.
Сыт ищIысми и мыхьэнэм елъытауэт уасэ зэрыхуэзгъэувэнур, текIуэдам елъытауэтэкъым.
Нэхъ мащIэрэ сыжеинт, нэхъыбэрэ фIым сехъуэпсэнт, ди нэхэр зэтетIпIэху нэхуу напIэзыпIэ хыщI зэрытIэщIэкIыр зыщызмыгъэгъупщэу.
Адрейхэм замыгъэхъейми, сэ сыкIуэнт, зыгуэрхэр жейми, сыжеинтэкъым. ЖаIэр си тхьэкIумэм изгъэхьэнт, итIанэ сытым хуэдэу зыстIыжынут сэ шоколад шэIумылкIэ.
Иджыри зы дакъикъэ закъуэ Алыхьым гъащIэм къысхупищамэ, нэхъ къызэрыкIуэу зысхуэпэнт, дыгъэм сыдэлъынт, бзий хуабэхэм си Iэпкълъэпкъым и гъусэу си псэри хуит яхуэсщIауэ. Гу сиIэжамэ, ди Тхьэ, абы гужьгъэжьу илъыр мылым тестхэнти дыгъэр къыкъуэкIыным сыпэплъэнт. Си нэпсхэр гуащэнапщIэхэм ящIэзгъэлъэдэнт, я банэхэр къызэрысхэуэмрэ я гъэгъа плъыжьхэр си Iупэм къызэреIусэмрэ зыхэсщIэн хуэдэу…
Иджыри гъащIэ тIэкIу сиIэжамэ, ди Тхьэ, зы махуэ блэзгъэкIынтэкъым си гум щызгъафIэ цIыхухэм фIыуэ зэрыслъагъур яжезмыIэу. Си псэм пэсщI дэтхэнэ зыми фIыуэ зэрыслъагъур и фIэщ сщIынти фIылъагъум ситхьэкъуауэ сыпсэунт.
ЖьыхуегъэзэкI зэрыхъуам къыхэкIыу зыри фIыуэ яхуэмылъагъужу къызыщыхъухэм къагурызгъэIуэнт езы жьыгъэр лъагъуныгъэншагъэм къызэрыхэкIыр! Сабийм дамэ естынт, ауэ лъэтэфу зригъэсэн хуэдэу сутIыпщынт. Зи ныбжь хэкIуэтахэм я фIэщ сщIынт лIэныгъэр жьыгъэм къызэримышэр, ар щыгъупщэх ухъуным къызэрыхэкIыр.
Сыт хуэдизым зезгъэса, цIыхухэ, сэ, фэ сынывэплъурэ. Дэтхэнэ зыри щыгум тесыну хуейщ. Ауэ сэ къызгурыIуащ дызыхуэпабгъэ насыпым и къэкIуэкIэр щхьэж ди бгы дэкIыкIэм зэрелъытар.
Сэ къызгурыIуащ сабий цIынэ къалъхугъащIэм и адэм и Iэпхъуамбэ иубыдар игъащIэкIи зэриIыгъынур.
КъызгурыIуащ цIыхур езым хуэдэм хуеплъыхыну зэрыхуимытыр, ар къигъэтэджыжын мурад имыIэмэ.
Иджыри Iэджэм зезгъэсэфынут, цIыхухэ, фэ сынывэплъурэ, ауэ къысхуэщхьэпэжыну хъункъым а псор, сыту жыпIэмэ, мы пхъуантэм сыдалъхьэжа нэужь, сэ, дауи, си псэр хэтыжынукъым.
ЗыхэпщIэр зэи умыбзыщI, узэгупсысыр щIэ.
Нобэризэм фIэкIа ужейуэ сыпIуплъэну Iэмал симыIэжыну сщIамэ, IэплIэ быдэ пхуэсщIынти Тхьэм мелыIыч хъумакIуэу сыпщхьэщигъэувэну селъэIунт. Нобэризэм фIэкIа бжитI зэхуакум удэкIыу узмылъагъужыну сщIамэ, сыпкIэлъыджэнт, зыносшэкIынти, гукIэ пхузесхьэр уи пкъымрэ уи псэмрэ къаIэщIэзнэнт. Уи макъыр нобэризэм фIэкIа си тхьэкIумэм къимыIуэжыну сщIамэ, жыпIэ псори езгъэтхынт, аргуэру, аргуэру къезгъэгъэзэжурэ седэIуэжын хуэдэу. Иджыпсту дызэрыт дакъикъэр дэкIмэ, афIэкIа зэи дызэхуэмызэжыну сщIамэ, фIыуэ ущызмылъагъу дакъикъэ къызэрысхуимыхуэххэр бжесIэнт, сигукIэ: «Ар армырами ещIэ, щхьэкъэб», - жызмыIэу.
Пщэдейхэр сыт щыгъуи ди куэдщ, гъащIэм Iэмал къыдет псори зэдгъэзэхуэжыну. Ауэ сыщыуэрэ нобэризэм фIэкIа къэмынэжауэ къыщIэкIмэ, си гум куущэу узэрилъри ар зэи уздимыIэпхъукIыжын уи игъащIэрей хэщIапIэу зэрыщытри бжесIэнт. Жьыри щIэри бэлэрыгъ хъунукъым пщэдейрей махуэр къэсыным щыгугъыу.
ФIыуэ плъагъухэр нобэ фIэкIа умылъагъужынкIи мэхъу. Аращи, зыми упэмыплъэу, нобэ хуежьэ. Пщэдейр зэи къэмысмэ, зы гуфIэкIэ, зы IэплIэ, зы ба уигу щыпымыкIа махуэм уIэбэми улъэмыIэсыжу, иужьрей хъуапсапIэр зэбгъэхъулIэну узэрыхущIэмыхьам ухущIегъуэжу упсэунущ.
Уи Iыхьлыхэм защIэгъакъуэ, иIущащэ я тхьэкIумэхэм ахэр уимыIэу узэрымыпсэуфынур, фIыуэ лъагъу ахэр, ящысхь, къэгъуэт зэман «сыту сыхущIегъуэжа», «кхъыIэ, къысхуэгъэгъу», «сытыт уэ нэмыщIамэ сщIэнур» яжепIэну, лъагъуныгъэр зэраIуатэ псалъэу пщIэхэм ущымысхь.
Зыми игу укъинэнукъым уи гупсысэхэм я фIыгъэкIэ. Алыхьым елъэIу зыхэпщIэр къызэрыпIуэтэн бзэ уигъэщIэну, абы узэрытегушхуэн къарурэ Iущыгъэрэ къуитыну. Егъэлъагъу уи ныбжьэгъухэм ахэр уи дежкIэ зэрылъапIэр. Иджыпсту ар яжумыIэмэ, пщэдейрей махуэр нобэрейм ещхьыркъабзэу екIуэкIынущ. Зэи ар умыщIэмэ, зыми мыхьэнэ иIэххэкъым. ТеIэбэ уи гуращэхэм. А дакъикъэр къэсащ!
ЗэзыдзэкIар ЧЭРИМ Марианнэщ.
