ЕтIуанэ къыдэкIыгъуэм
«Iуащхьэмахуэ» журналым мы гъэм и етIуанэ номерыр къыдэкIащ. Ар къызэIуех Гъэунэ Борис и «Зэш-зэхуефэ» повестымкIэ. Абы кIэлъыкIуэу итщ Мэзыхьэ Борис и рассказхэр: «Лъагъуныгъэм и Iэлыфбей», «ПIастэ хуабэ», «Джэду фызышэ».
«Журналистым и гукъэкIыжхэр» Iыхьэм хэту традзащ Къумыкъу Хьэутий итхыжа «Къалмыкъ БетIал и хъурыфэ пыIэр» тхыгъэр.
Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ Шэрджэс Алий «Къанокъуэхэ я хъыбар» и тхыгъэмкIэ къытхуеIуатэ илъэс зыбжанэкIэ узэIэбэкIыжмэ, Къанокъуей къуажэм теухуауэ нэхъыжьхэм къыжраIэжауэ щыта хъыбарыр.
Iэщыж Борис итха «Iэдэмрэ Хьэуарэ», «Мартэ», «Сыадыгэщ» рассказхэри къеджэхэм ягу зэрырихьынум шэч хэлъкъым.
ГъукIэ Маринэ «Дохутыр делэм и щхьэгъусэ» зыфIища рассказыр ухуэкIэ щIэщыгъуэ иIэу зэхэлъхьащ.
АдэкIэ фыкъыщеджэнщ Зэгъэщтокъуэ Людэ лъэпкъ зэрыукIым, зэзауэм къашэ насыпыншагъэхэм триухуэу, мамыру зэдэпсэуным къыхуриджэу итха уситIым.
Апхуэдэуи мы къыдэкIыгъуэм итщ Багъэтыр Нинэ, Гугъуэт Заремэ сымэ я усэхэр.
Адыгэ тхакIуэ, кинорежиссер, композитор Къандур Мухьэдин и ныбжьыр мы гъэм илъэс 75-рэ мэхъу. 1938 гъэм Амман (Иордание) къыщалъхуа адыгэ щIалэр Америкэм щеджащ, щIэныгъэхэм я докторщ, профессорщ. Къандурым и тхыгъэхэр инджылызыбзэкIи, хьэрыпыбзэкIи, урысыбзэкIи, адыгэбзэкIи къыдэкIащ. Абыхэм ящыщу нэхъ цIэрыIуэщ тхылъищу зэхэт, Урыс-Кавказ зауэм и тхыдэр, а зауэм адыгэхэм къахуихьа мыгъуагъэмрэ насыпыншагъэмрэ зи лъабжьэ «Кавказ» романыр. Мы романым къыщыIэта Iуэхугъуэ дыдэхэрщ лъабжьэ хуэхъуар «Балкан тхыдэ» романми.
ЦIэрыIуэхэщ Къандурым и кинофильмхэу «Адыгэш», «Шыхэмрэ лъэпкъхэмрэ» жыхуиIэхэри. Мы къыдэкIыгъуэм итщ «Кавказ» романым щыщ Iыхьэ, Къэрмокъуэ Хьэмид зэридзэкIауэ.
Зи ныбжьыр илъэс 70 ирикъуа, ди усакIуэ пажэхэм ящыщ, журналист, щIэныгъэлI Тхьэзэплъ Хьэсэн хуумыгъэфэщэным хуэдизу жыджэру къалэн зыбжанэ зэдрехьэкI. Ар илъэс зыбжанэ хъуауэ ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и щIэныгъэлI-секретарщ, «Литературная Кабардино-Балкария» журналым и унафэщIщ. «Iуащхьэмахуэм» тридзащ Тхьэзэплъым и усэ гуп.
И усэхэр къытрадзэн зэрыщIадзэу, Къэрэшей-Шэрджэсым и мызакъуэу, адыгэ псом я дежи цIэрыIуэ щыхъуа, КъШР-м и цIыхубэ усакIуэ Бемырзэ Мухьэдин псэужамэ, илъэс 65-рэ ирикъунут.
«УсакIуэ псэ къабзэ, усакIуэ лъэужьыфIэ» тхыгъэм Бемырзэм и гъащIэмрэ творчествэмрэ щытопсэлъыхь филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор БакIуу Хъанджэрий. Апхуэдэуи журналым тридзащ Бемырзэм и усэ нэхъ цIэрыIуэхэм ящыщ зыбжанэ.
Урыс-Кавказ зауэр зэриухрэ илъэси 150-рэ ирикъунущ етIанэгъэ. Абы теухуауэ журналым номер зэкIэлъыкIуэхэм тхыгъэ зыбжанэ тридзащ. Мы къыдэкIыгъуэми итщ апхуэдэ тхыгъэхэр. Псалъэм папщIэ, Къэрмокъуэ Хьэмид «Мелуаным щIигъурт» зыфIища тхыгъэм щытопсэлъыхь а зауэ мыгъуэм и пэкIэ адыгэхэм я бжыгъэр зэрыхъуу щытам, абы лъэпкъыр зэригъэжэщIам. А зауэм лIыхъужьу хэтахэм ятеухуащ «ШырыхъукIуэ Дыгъужь», «Мыхьэмэт Iэшэ» тхыгъэхэр.
Илъэси 150-рэ ирокъу хэхэс адыгэхэм япэ адыгэ хасэр зэрызэрагъэпэщрэ. Аращ зытепсэлъыхьыр Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ институтым и лэжьакIуэ, теолог Хъуажь Фахъри и IэдакъэщIэкI «Иджыри я гугъэр хахыжатэкъым» тхыгъэр.
«Культурэм и лъахэм» Iыхьэм традза «Иджырей къэбэрдей джэгуакIуэ» тхыгъэр теухуащ адыгэ джэгуакIуэ цIэрыIуэу щыта Сыжажэ Къылъшыкъуэ къызэралъхурэ илъэси 150-рэ зэрырикъум. Профессор, филологие щIэныгъэхэм я доктор ХьэкIуащэ Андрей а тхыгъэм зыубгъуауэ щызэпкърихащ Сыжажэм иусауэ ди деж къэсахэр.
«Хъуэжэ и куэбжэ» Iыхьэм тетщ Тэтрокъуэ Астемыр итха «КIуэи тхьэусыхэ», «Аракъэ щIалэгъуалэр щыкIащ жыхуаIэр?» рассказ цIыкIухэр.
Апхуэдэуи мыбы фыкъыщеджэнщ Джатокъуэ Юрэ и усэ кIэщIхэм ящыщ гуп.
АБЗУАН Пщымахуэ.
