Мы махуэхэм
Мазаем и 15,
щэбэт
Лышх узыр зэфыкI сабийхэм ядэIэпыкъуным и дунейпсо махуэщ
Урысей Федерацэмрэ Беларусь Республикэмрэ щагъэлъапIэ я къалэн ягъэзащIэу нэгъуэщI къэралхэм щыхэкIуэда зауэлIхэм я фэеплъ махуэр
США-м и президентхэм я махуэщ
Канадэм и лъэпкъ ныпым и махуэщ (ар 1965 гъэм къащтауэ щытащ)
Сербие Республикэм и къэралыгъуэм и махуэщ
1895 гъэм макъамэм щыхурагъаджэ Урысей академиер, абы и къызэгъэпэщакIуэ Гнесинхэ зэшыпхъухэм я цIэхэр иджы зезыхьэр къызэIуахащ.
1919 гъэм Петроград театрыщIэ къыщызэIуахащ. Иджыпсту ар Товстоногов Георгий и цIэр зезыхьэ Драмэ Театр Инырщ (БДТ).
1921 гъэм НКВД-м хыхьэу гъунапкъэхъумэ дзэхэр къызэрагъэпэщащ.
1947 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым къыдигъэкIащ совет цIыхухэм нэгъуэщI къэралхэм щыщхэм нэчыхь хуаIэну хуит зымыщI унафэ.
1957 гъэм Громыкэ Андрей СССР-м нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министру ягъэуващ. Илъэс щэщIым нэблагъэкIэ тетащ ар а къулыкъум.
1960 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Композиторхэм я зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1976 гъэм Инсбрук (Австрие) щызэхуащIыжащ ХII ЩIымахуэ Олимпиадэр.
1989 гъэм советыдзэхэр Афганистаным къишыжыныр зэфIэкIащ. Абы 1988 гъэм накъыгъэм и 15-м щIадзат.
1994 гъэм УФ-м и президент къулыкъум и дамыгъэу къыщащтат Урысей Федерацэм и Президентым и штандартыр — мыхьэнэ хэха зиIэ ныпыр.
Италием щыщ, дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа щIэныгъэлI щэджащэ Галилей Галилео къызэралъхурэ илъэс 456-рэ ирокъу.
Тэтэр усакIуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Джалиль Мусэ къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Япэ адыгэ сурэтыщI-скульптор Къалмыкъ Фёдор къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБР-мрэ КъШР-мрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Зумакулов Борис и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Жылагъуэ лэжьакIуэ, публицист, ЩIДАА-м и член-корреспондент, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Котляровэ Марие и ныбжьыр илъэс 71-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Шыдакъ Рашид и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Израилым щыпсэу адыгэхэм ящыщ, щIэныгъэхэм я доктор, Кавказымрэ Шэрджэс щIыналъэмрэ ятеухуа тхыгъэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа Хъун Яхья и ныбжьыр илъэс 50 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ, къешх-къесу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 1 — 2, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Мазаем и 16,
тхьэмахуэ
Литвам щагъэлъапIэ Урысеймрэ Германиемрэ я унафэм къыщIэкIыу я къэралыгъуэр щызэфIагъэувэжа (1918 гъ.) махуэр
1571 гъэм Грозный Иван Iэ тридзащ «Плъырхэм, гъунапкъэхъумэ IэнатIэхэм я IуэхукIэ» унафэм. Аращ Урысейм и дзэм теухуа япэ хабзэу къалъытэр.
1722 гъэм Пётр Езанэм къыдигъэкIащ «Пащтыхьыгъуэр зылъысынум теухуауэ» унафэр. Пащтыхьыр текIа нэужь абы и пIэ и къуэ нэхъыжьыр иувэу зэрыщыта хабзэр икъутэжащ а унафэм. Иджы къэрал унафэр зыIэщIэлъынур зыгъэувынур пащтыхьырт.
1946 гъэм ООН-м Экономикэ, социальнэ IуэхухэмкIэ и советым и унафэкIэ къызэрагъэпэщащ ЦIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ комиссэ.
1943 гъэм советыдзэхэм Харьков къалэр хуит къащIыжащ.
1957 гъэм СССР-м къыщащтащ «Псым итхьэлэхэр къызэрыригъэлам папщIэ» медалыр
1976 гъэм СССР-м и Камскэ автомобиль заводым КамАЗ автомобиль лIэужьыгъуэщIэр къыщыщIагъэкIащ.
Совет дзэ къулыкъущIэ, Совет Союзым и Маршал Тухачевский Михаил къызэралъхурэ илъэси 127-рэ ирокъу. 1937 гъэм, пцIы тралъхьэри, яукIауэ щытащ ар.
Урысей шахматисткэ, цIыхубзхэм я дунейпсо зэпеуэм япэу чемпион щыхъуа Менчик Верэ къызэралъ-хурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Корее ЦIыхубэ-Демократие Республикэм и унафэщIу (1994 — 2011 гъэхэм) щыта Ким Чен Ир къызэралъхурэ илъэс 79-рэ ирокъу.
Кубаным ЛэжьыгъэмкIэ и ЛIыхъужь, Краснодар крайм и губернатору, УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым и сенатору, Къэрал Думэм и депутату щыта Кондратенкэ Николай къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат, ЩIДАА-м и член-корреспондент, жылагъуэ лэжьакIуэ Болэ Ильзитэ къыщалъхуа махуэщ.
Америкэм щыщ теннисист, Шлемышхуэр къэхьыным папщIэ екIуэкI зэхьэзэхуэхэм 17-рэ щытекIуа Макинрой Джон и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс тIэкIу къыщесынущ. Хуабэр махуэм градуси 3 — 5, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Мазаем и 17,
блыщхьэ
ГумащIагъэр къэгъэлъэгъуэным и дунейпсо махуэщ
Урысей студент гупхэм я махуэщ. УФ-м и Президент Путин Владимир и унафэм ипкъ иткIэ ар 2016 гъэм къыщыщIэдзауэ щагъэлъапIэ ди къэралым.
Косовэ Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 2008 гъэм Косовэ и парламентым унафэ къищтащ къэрал щхьэхуэ зэрыхъум, ахэр Сербием къызэрыгуэкIым теухуауэ.
1600 гъэм Рим къалэм щагъэсащ Италием щыщ дин лэжьакIуэ, философ, усакIуэ Брунэ Джорданэ (и цIэ дыдэр Филиппщ).
1852 гъэм Эрмитажым, пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэм зэхуихьэса сурэтхэр щахъумэ IуэхущIапIэу 1764 гъэм къызэрагъэпэщауэ щытам, и бжэхэр абы зыщызыплъыхьыну хуейхэм къахузэIуихащ.
1863 гъэм Дунейпсо Жор Плъы-жьыр къызэрагъэпэщащ.
1880 гъэм урыс пащтыхь Александр ЕтIуанэр яукIыну етхуанэу теуащ, ауэ лагъымыр нэхъ пасэу къауэри, пащтыхьми абы и унагъуэми зэран яхуэхъуакъым.
1935 гъэм СССР и цIыхубэ комиссархэм я Советымрэ ВКП(б)-м и ЦК-мрэ «Москва Союзпсо мэкъумэш выставкэ къыщызэгъэпэщыным теухуауэ» унафэр къащтащ.
1947 гъэм «Америкэм и макъ» радиостанцым и нэтынхэр Совет Союзми къыщиубыду щIидзащ.
1993 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ «Газпром» акционер зэгухьэныгъэр.
2008 гъэм Косовэ Республикэм и парламентым унафэ къищтащ Сербием къызэрыгуэкIым теухуауэ.
Урыс тхакIуэ, сабийхэм яхуэтхэ усакIуэ цIэрыIуэ, Сталиным, Лениным я щIыхькIэ ягъэувауэ щыта саугъэтхэр зрата Барто Агние къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик Къумахуэ Башир къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
ТIасхъэщIэх, Совет Союзым и ЛIыхъужь Вартанян Геворк къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу. Ар зи пашэ гупырщ Сталиным, Черчилль, Рузвельт сымэ Тегеран 1943 гъэм щрагъэкIуэкIа зэIущIэр къызэпаудыну хущIэкъуа нэмыцэ тIасхъэщIэх гуп хэхахам япэщIэтар, къэрал лIыщхьэхэм я шынагъуэншагъэр къызэзыгъэпэщар.
УэрэджыIакIуэ, усакIуэ, композитор, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Малежик Вячеслав и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, республикэм и Правительствэм и саугъэтыр зыхуагъэфэща Хьэгъундокъуэ Сэлисэт къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэтекIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 5 — 8, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Зыгъэхьэзырар
ЖьэкIэмыхъу Маринэщ.
