Шэрджэсейр къызэрыхъуамрэ ар XIII-XVI лIэщIыгъуэхэм КъуэкIыпIэ Европэмрэ КъуэкIыпIэ Гъунэгъумрэ щыщ къэралхэм зэрадекIуэкIамрэ
Тхыгъэм псалъащхьэ хуэхъуаращ Адыгейм и тхылъ тедзапIэм Хъуэткъуэ Самир къыщыдигъэкIа и тхылъыщIэм и цIэр. Ар щIэныгъэлIым илъэс блэкIам утыку кърихьа, илъэс 25-кIэ зэлэжьа псори къыщызэщIиубыда, пщIэрэ щIыхьрэ пылъу къабыл ящIа и доктор лэжьыгъэрщ.
Тхылъым и щIэныгъэ редактор профессор Щоджэн Эмилие зэрыжиIэмкIэ: «Хъуэткъуэм и тхылъыр Урысейм и тхыдэ щIэныгъэ псом хуэщхьэпэну IэдакъэщIэкIщ, Кавказым нэгъуэщIынэкIэ уезыгъэплъ, дызэрыт зэманым тхыдэ лэжьыгъэхэм хуагъэув мардэ псоми лъэIэса лэжьыгъэщ».
«Тхылъеджэхэм я пащхьэ илъ тхылъыр адыгэ тхыдэм нэхъ мыхьэнэ щызиIэ XIII — XVI лIэщIыгъуэхэм епхащ, — жеIэ езы щIэныгъэлIым. — А зэманым адыгэ дунейр благъагъкIэ зэпыщIа пщыгъэшхуэхэм я унафэ щIэту щытащ».
Тхылъыр Iыхьищ мэхъу, хэзыгъэгъуазэрэ кIэухрэ иIэу. Дэтхэнэ зы Iыхьэми щIэныгъэлIыр щытопсэлъыхь зи гугъу ищI лъэхъэнэм адыгэхэм псэукIэу яIам. Псалъащхьэхэм уеджэмэ, IупщI мэхъу Самир гу зылъыдигъэтэну зыхуей тхыдэ къудамэхэр: Кавказ Ищхъэрэм и картэхэм зэрызахъуэжар; абазэхэр адыгэ гъащIэм къызэрыхыхьар; Кавказ Ищхъэрэм щызекIуэу щыта дин лIэужьыгъуэхэр: чыристаныгъэр, лъэпкъым къыдекIуэкIа тхьэхуэпщылIыкIэхэр, муслъымэн диныр къызэращтар; адыгэ шум и Iэщэ-фащэр: и къызэгъэпэщыкIэр, зытета хабзэр, хамэ къэралхэм зэрынэсар, къинэмыщIхэр.
Ди нэ къызыхуикI тхылъ Мейкъуапэ къызэрыщыдэкIам аргуэру дигу къегъэкIыж Адыгейм щытрадзэ газетхэр, журналхэр, тхылъхэр ди республикэм мащIэу фIэкIа къызэрымысыр тхылъ щапIэхэм къафIэIуэхун хуей Iуэхуу зэрыщытыр.
Дыщогугъ тхылъымрэ тхыдэмрэ зи щIасэхэр Хъуэткъуэм и IэдакъэщIэкI щIэщыгъуэм щыгуфIыкIыну, езы щIэныгъэлIми лэжьыгъэ щхьэпэ куэдкIэ дяпэкIи дигъэгуфIэну Тхьэм жиIэ.
ЧЭРИМ Марианнэ.
