ДэнэкIи щIэупщIэ щаIэщ
«Къэрал зэхуаку кооперацэмрэ экспортымрэ» зи фIэщыгъэ лъэпкъ проектым и гуэдзэн «Мэкъумэш-промышленнэ комплексым и продукцэр нэгъуэщI къэралхэм егъэшэн» и Iыхьэр гъэзэщIэным хухаха зэманым щыщу илъэс етIуанэр и кIэм нэблэгъащ.
Урысей Федерацэм и мэкъумэшыщIэхэм я продукцэм нэгъуэщI къэралхэм щIэупщIэ щаIэным теухуа проектым хыхьэу, Къэбэрдей-Балъкъэрым и мэкъумэш-промышленнэ комплексым гъэм и кIэм ирихьэлIэу къыщIигъэкI продукцэм и уасэр, псори зэхэту, США-м и доллар мелуан 41-м нигъэсыну и мурадщ.
Къыхэгъэщыпхъэщ, республикэм и мэкъумэшыщIэхэм пщэрылъ зыщащIыжа а къалэныр ехъулIэныгъэ яIэу зэрагъэзащIэр. УФ-м и Таможнэ къулыкъум и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм къызэрипщытамкIэ, республикэм и АПК-м 2020 гъэм и мазипщIым къриубыдэу экспортым хуигъэхьэзыра, США-м и доллар мелуан 20-м нэблагъэ зи уасэ продук-цэм и нэхъыбэр Беларусымрэ Къэзахъстанымрэ иригъэшащ. Ар нэгъабэрейм елъытауэ 1,7-кIэ нэхъыбэщ.
Зи гугъу тщIы мэкъумэш проектыр ди щIыналъэм щыпхыгъэкIынымкIэ унэтIакIуэ, КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэ Говоров Сергей зэрыжиIэмкIэ, ди республикэм экспортым хуэунэтIауэ къыщыщIагъэкI продукцэм щыщу нэхъ зэгугъупхъэр хьэдзэ къэзыщI гъавэхэкIхэмрэ (псом япэрауэ, нартыхум) щIыпIэ промышленностым игъэхьэзыр гъэшхэкI-лыхэкIхэмрэщ.
— Пщэрылъ зыщытщIыжахэр и чэзум гъэзэщIа хъуным хуэунэтIауэ, илъэситI ипэкIэ дэ дубзыхуащ щIыналъэм и мэкъумэш-промышленнэ комплексым и продукцэр, и инагъ-куэдагъкIэ, тIукIэ зэрыхэдгъэхъуэфынум теухуа Iэмалхэр, — жеIэ Говоровым. — ЗэрыгурыIуэгъуэщи, дэ нэхъ зытедгъэщIапхъэр, нэгъуэщI къэралхэм я щэхуакIуэхэри къыдэтхьэхыфын хуэдэу, къабзагъэ и лъэныкъуэкIи дагъуэ зимыIэ продукцэхэр къыщIэдгъэкIынырщ.
Ди республикэм дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ пщэрылъыр гъэзэщIэным я зэфIэкI ирахьэлIэ къэралым Ветеринар, фитосанитар кIэлъыплъыныгъэмкIэ и федеральнэ къулыкъумрэ «Урысейм и мэкъумэш-хозяйствэ центрымрэ» я щIыналъэ къудамэхэм, УФ-м мэкъумэш кIэлъыплъыныгъэхэмкIэ и IуэхущIапIэм республикэм щиIэ референт центрым, Къэбэрдей-Балъкъэрым ВетеринариемкIэ и IуэхущIапIэм, КъБР-м агрохимиемкIэ и станцым я лэжьакIуэхэм.
Дызэрыт зэманым, Къэбэрдей-Балъкъэрым ехъулIэныгъэ яIэу я лэжьыгъэр щызэтеуващ экспортым хуагъэхьэзыр продукцэр къыщIэгъэкIыным зи гуащIэдэкIыр хуэзыунэтIа IуэхущIапIэ зыбжанэ. Абыхэм ящыщщ гъэшхэкI-лыхэкIхэр зыгъэхьэзыр предприятэхэу Шэджэм районым щыIэ «Агро-Союз» акционер обществэр, Прохладнэ щIыналъэм хыхьэ Учебнэ къуажэм дэт «Риал-Агро» Iэщ комплексыр, Бахъсэн районым щыIэ «Мин-плант» ООО-р, нэгъуэщIхэри.
Къыхэгъэщыпхъэщ, экспортым ягъакIуэ продукцэр къыщIэгъэкIыным хуэлажьэ проектхэр гъэзэщIа хъуным хуэгъэзауэ, а Iуэхум зезыта предприятэхэм къэрал, республикэ бюджетхэм ахъшэкIэ, субсидиерэ грантрэ теплъэ яIэу, зыкъызэрыщIагъэкъуари.
— Экспортым хуэдгъэлъагъуэхэм, дауи, увыпIэшхуэ щаубыд гъавэхэкIхэм щелэжь промышленностым и продукцэми. КъэдгъэнаIуэмэ, республикэм зи гугъу тщIы унэтIыныгъэмкIэ щагъэхьэзырым и процент 90-р «Агро-Инвест», «Компание удзыфэ», «Ипщэ щIыналъэм и гъавэхэкIхэр», «Консервпром» предприятэхэм къыщIагъэкI. Мы зэманым нэхъ дызэгугъухэм ящыщщ, «АПК и продукцэр — экспортым» мэкъумэш проектым хыхьэу, КъБР-м консерв щызыгъэхьэзыру щыIэ IуэхущIапIэхэм я IэдакъэщIэкIым нэгъуэщI къэралхэм ящыщу нэхъ тпэжыжьэхэми щIэупщIэ щаIэныр къызэгъэпэщыныр, — дыщIигъужащ и псалъэм Говоров Сергей.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
