Испанием кърашу Хэкум къаша сурэт телъыджэхэр
УФ-м щIыхь зиIэ и художник, КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, ЩIДАА-м и академик, Испанием щыпсэу, щIэх-щIэхыурэ Налшык къэкIуэж ди хэкуэгъу цIэрыIуэ КIыщ Мухьэдин и лэжьыгъэхэр щагъэлъагъуэ СурэтыщI гъуазджэ-
хэмкIэ музейм. «Испанием къикIыу Хэкум — Дахагъэм и гимн» выставкэр къызэрагъэпэщащ Къэбэрдей-Балъкъэрыр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 460-рэ, ХудожествэхэмкIэ Урысей академиер илъэс 260-рэ зэрырикъум я щIыхькIэ.
КIыщ Мухьэдинрэ и щхьэгъусэ Мосс Жаклинрэ выставкэр къыщызэIуахым зыкърагъэхьэлIэфакъым, сурэтыщIым и узыншагъэм къызэримыхьым къыхэ-кIыу.
Музейм и унафэщI Ремхен Еленэ выставкэм кърихьэлIахэм къахуеджащ КIыщ Мухьэдин къигъэхьа тхыгъэм. СурэтыщIым ар къригъэжьащ и ныбжьэгъухэм, и лэжьэгъухэм, и творчествэм дихьэххэм зэрызахуигъазэ фIэхъус гуапэмкIэ икIи Жаклинрэ абырэ фIыщIэ хуащIащ гъэлъэгъуэныгъэр къызэзыгъэпэщахэмрэ къекIуэлIахэмрэ. Зэщхьэгъусэхэм я тхыгъэм къыщыхагъэщащ выставкэр щызэхуащIыжкIэ зыкърагъэхьэлIэу сурэтыщI гъуазджэм дихьэххэм епсэлъылIэну, пресс-конференц ирагъэкIуэкIыну зэрамурадыр.
Продюсер, культуролог Марышевэ Розеттэ жиIащ выставкэм щIыгъуу КIыщ Мухьэдин и цIэкIэ арт-фестиваль къызэрызэIуахыр. Ар къызэригъэпэщащ Шэджэм район администрацэм и Iэтащхьэм. Абы хэтыну ныбжьыщIэхэмрэ щIалэгъуалэмрэ ятхынущ художникым и лэжьыгъэхэр къазэрыщыхъуам теухуа сочиненэхэр. Гъэлъэгъуэныгъэр щызэхуащIыжкIэ ягъэпэжэнущ фестивалым пашэ щыхъуахэр.
Выставкэм къызэщIеубыдэ унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм ящыщ лэжьыгъэ 80-м щIигъу. Псалъэм папщIэ, утыку кърахьащ тхыдэр зи лъабжьэ «Къэнжал зауэ» сурэт купщIафIэр. Искусствовед цIэрыIуэ Ванслов Виктор а сурэтыр щилъэгъуам жиIащ: «КIыщ Мухьэдин и лэжьыгъэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и щэнхабзэм и хэлъхьэныгъэфIщ. Абы и мыхьэнэр нэхъ лъагэжщ, апхуэдэу ар гъэщIэгъуэн ящыхъуащ икIи и пщIэр къыщалъытащ урыс, нэгъуэщI лъэпкъ щэнхабзэхэми».
Выставкэм япэу щагъэлъагъуэ куэдым щIэщыгъуэ ящыхъуа, «Кэнжэ щыщ амазонкэхэр» лэжьыгъэр. Художникым фIыуэ илъагъу сериехэм щыщу утыку кърихьащ «Си Андалузие», «Урыс щIымахуэ», щIыуэпсыр хъумэным триухуа «ЩIыуэпсым сызэрыхуэзэшыр», «Африкэр Iэзэвлъэзэвщ», «Адаптация» сурэтхэр. КIыщым и лэжьыгъэхэм щызэхиухуэнащ гъащIэр зэрилъагъумрэ къызэрыщыхъумрэ. Апхуэдэщ «Космическое пространство» Iы-
хьэм щыщ сурэтхэр. Гуапэщ КIыщым и IэдакъэщIэкIхэм ящыщ куэд ди щIыналъэм и дахагъэм, и къурш уардэхэм зэратриухуар. Абы къегъэлъагъуэ Испанием щыпсэу ди хэкуэгъу художникым и гур зэпымыууэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къызэрыхуэпабгъэр.
Ремхен Еленэ къыхигъэщащ КIыщ Мухьэдин и лэжьыгъэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым, Тобольск, Краснодар, Москва, Мадрид къа-
лэхэм, Инджылызым, Испанием я музейхэмрэ щэнхабзэ центрхэмрэ зэрыщахъумэр. КъищынэмыщIауэ, абы и сурэт 300-м щIигъу дуней псом и цIыху щхьэхуэхэм зэхуахьэсащ. Художник Iэзэм и лэжьыгъэхэм щIэупщIэ зэраIэм и щыхьэтщ ахэр Испанием и пащтыхь унагъуэм, Церетели Зураб, Вознесенский Максим, нэгъуэщIхэми зэрахъумэр.
Ди республикэм, Урысейм, хамэ къэралхэм я щIыхь тхылъхэр, орденхэр, дыщэ медалхэр КIыщым къыхуагъэфэщащ. Абы и лэжьыгъэхэр 47-рэ дуней псом щигъэлъэгъуащ. Урысейми хамэ къэралхэми щекIуэкIа выставкэ 80-м щIигъум абы и сурэтхэр утыку къыщрахьащ. И гъащIэмрэ и гуащIэмрэ ятеухуа тхылъ, каталог зыбжанэ къыдэкIащ. Апхуэдэхэщ Котляровхэ Викторрэ Мариерэ я Iэдакъэ къыщIэкIа «Ладони протяни к огню души моей…», «Гимн красоте», философие щIэныгъэхэм я кандидат, ХудожествэхэмкIэ академием и щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и лэжьакIуэ пажэхэм ящыщ Ступин Сергей и «Лъагъуныгъэм и гъуазджэ» монографиер.
Сыт нэхъыбэу зыщIэхъуэпсыр сурэтыщIыр? ЦIыхухэм телъыджэ, щIэщыгъуэ, гъэщIэгъуэн ящыхъун, мыхьэнэ ин зиIэ, куэду зэхэухуэна лэжьыгъэ щхьэпэхэр къехъулIэнырщ. Выставкэм цIыху куэдым зэрызыкърагъэхьэлIамрэ абыхэм я нэгум гукъыдэжрэ дэрэжэгъуэрэ зэриплъагъуэмрэ и щыхьэтт КIыщым и мурадхэр, и лэжьыгъэхэр къызэрехъулIам.
СурэтыщIым псалъэ гуапэхэр, хъуэхъухэр хужаIэу, и лэжьыгъэхэм узэрагъэгупсысэр, купщIэ зэраIэр къыхагъэщу зэхыхьэм къыщыпсэлъащ КъБР-м ЦIыхубэ творчествэмкIэ и методикэ центрым и унафэщI Жылэ Анатолэ, КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Темыркъан Геннадий, Шэджэм муниципальнэ районым и щIыпIэ самоуправленэм и Советым и унафэщI Уэдыжь Хьэсанш, УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэт, «Известия КБГАУ» журналым и редактор Джырандокъуэ Верэ, УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт Бгъэжьнокъуэ Заурбэч, КъБР-м и лIыкIуэу Красноярск, Пермь крайхэм щыIэ Щэуей Альберт сымэ, нэгъуэщIхэри.
КIыщ лъэпкъым я нэхъыжь Мухьэрбийрэ Мухьэдин и къуэ Юрийрэ фIыщIэ хуащIащ выставкэр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы зыкърезыхьэлIахэмрэ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
