ПсэзэпылъхьэпIэт дэтхэнэ дакъикъэри
СССР-м и зэманым ягъэлъапIэу щыта махуэшхуэхэм ящыщу зи пщIэр емыхуэхыу, атIэ кIуэ пэтми нэхъри яIэту Урысейм къыщызэтенар ТекIуэныгъэм и махуэрщ. Ар гуфIэгъуэ нэпсхэмкIэ гъэнщIащ. Иджыпстуи нэгум къыщIэгъэхьэгъуейщ абы щыгъуэм совет цIыхухэм яхузэфIэкIар — зэуапIэ губгъуэм итахэми ахэр зыхуеинухэмкIэ къызэрагъэпэщу лэжьыгъэ IэнатIэм пэрытахэми. А псоми зэрахьа лIыхъужьыгъэр тхыдэм зэи хэгъуэщэжынукъым. Хэку зауэшхуэм, зэрыщыту ЕтIуанэ дунейпсо зауэм хуэдэу, тратхыхьари тражыIыхьари апхуэдизкIэ куэдщи, щIыбгъужын щыIэ хуэдэкъым. АрщхьэкIэ, зи гугъу тщIы ТекIуэныгъэм и мыхьэнэр апхуэдизкIэ инщи, абы теухуауэ пхужыIэнур гъунапкъэншэщ икIи жыIэни хуейщ. Псом хуэмыдэу щIэуэ къэунэхуа «тхыдэтххэм» пэжыр щIауфэу е зэрадзэкIыу зэрыхуежьам къыхэкIыу. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, «пцIым и лъакъуэр» ялъэIэсащ ныбжьыщIэхэм тхыдэр зэрырагъэдж тхылъхэми. Мыбдеж къыщыдгъэлъэгъуэнщи, ардыдэр УФ-м и Президент Путин Владимир къыщыхигъэщащ цIыхухэр зыщIэупщIахэм иджыблагъэ жэуап щаритам.
Дигу къэдгъэкIыжынщ Iуэхур къызэрекIуэкIам и пэжыпIэр.
Япэрауэ, 1941 гъэм и гъатхэм ирихьэлIэу Германием къанэ щIагъуэ щымыIэу Европэр иубыдат, уеблэмэ Африкэми нэсат. Лъапсэрых зауэр ди къэралым къызэрыхуэкIуэр белджылы хъуат. Мыбдежым зы мыхьэнэ гуэри щиIэтэкъым лъэныкъуитIым зыр адрейм темыуэну зэращIылIа зэгурыIуэныгъэми — ар тхылъымпIэ къудейт икIи апхуэдэу зэрыщытыр куэдым къагурыIуэрт. КъэралитIми ебгъэрыкIуэныгъэм зыхуагъэхьэзырт. Гитлер тегушхуэртэкъым СССР-м хуэдэ къэрал абрагъуэм зэуэ зыкърипщытыну. Сталинри зыхуейр зэман къыдигъэхуэнырт. Нэхъ тхыдэдж зэпIэзэрытхэм къызэралъытэмкIэ, фашист унафэщIхэм СССР-м къытеуэну щамурадар 1943 гъэм и гъатхэрт. АрщхьэкIэ, Iуэхур щIигъэпсынщIауэ къыщIэкIынущ нэмыцэхэм Югославиер псынщIэ дыдэу — махуэ зытIущкIэ — къару мащIэкIэ зэраубыдыфам. Абдеж Гитлер и фIэщ хъуащ славян лъэпкъым щыщхэр щынэхъыбэ СССР-м тыншу къыпэлъэщыфыну.
АдэкIэ къэхъуам псори дыщыгъуазэщ: 1941 гъэм мэкъуауэгъуэм и 22-м пщэдджыжьыр сыхьэтиплIым фашистыдзэхэр СССР-м къыщебгъэрыкIуащ тенджыз ФIыцIэм щегъэжьауэ Баренц тенджызым нэсыху. Ди къэралыр а зэманым зауэм хуэмыхьэзырыщэу къыщIэкIащ. Абы къыхэкIыу, лIыгъэшхуэ яхэлъами, ди зауэлIхэр къикIуэтын хуей хъуащ, къалэхэмрэ щIыналъэхэмрэ бийм къыхуагъанэурэ. Совет Союзыр псэзэпылъхьэпIэ ихуащ. Хэбгъэзыхьмэ, а гъэ дыдэм щэкIуэгъуэм и 7-м Москва щекIуэкIа дзэ парадым хэтахэр абы хэкIыурэ лъэщу къалащхьэм къебгъэрыкIуэ бийм пэщIэувэн хуей хъуащ. Дунейм къызэрытехъуэрэ цIыхухэм зэи ямылъэгъуа лIыхъужьыгъэ къызыкъуэзыха ди зауэлIхэм абдеж япэ удыныр фашистхэм щрадзащ. Нэхъ удын хьэлъэ нэмыцэхэм щатехуар Сталинград дежщ. Абдеж белджылы щыхъуащ ди дзэм зауэм ефIэкIыныгъэ зэрыщигъуэтар. АдэкIэ щыIащ лъэныкъуитIми я танкхэу 1500-м нэс щызэпэщIэува Прохоровкэ деж щекIуэкIа зэхэуэ гуащIэр, нэгъуэщIхэр.
Советыдзэм езым и щIыналъэм и мызакъуэу, Европэр хуит къищIыжри, фашистхэм я гъуэ Берлин «псы иригъэжыхьыжащ».
Тхыгъэ кIэщIым псоми зэпкърыхауэ ущытепсэлъыхьыфынукъым, апхуэдэ къалэни зыхуэдгъэувыжыркъым, арщхьэкIэ, къыхэдгъэбелджылыкIын хуейщ ди къэралым текIуэныгъэм уасэшхуэ зэрыщIитар: Хэку зауэшхуэм хэкIуэдащ ди цIыху мелуанхэр. Ар апхуэдизкIэ куэдщи, и бжыгъэр иджыри къэс наIуэкъым икIи ябжыфынукъым. ЖыпIэ хъунущ а текIуэныгъэр зэкъуэшхэм хуэдэу зэкъуэту икIи зэдэIэпыкъуу щыта ди лъэпкъхэм ягъэжа лъы уэрым къытхуихьауэ. Дэ ар зэи зыщыдгъэгъупщэ хъунукъым.
Шал Мухьэмэд.
