Мы махуэхэм
ШыщхьэуIум и 31, щэбэт
Къыргъызстаным и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1991 гъэм абы теухуа унафэ къищтащ Къыргъыз Республикэм и Совет нэхъыщхьэм.
Молдовэм щагъэлъапIэ я анэдэлъхубзэм и махуэр. 1989 гъэм молдаванхэм я бзэр латин тхыкIэм техьащ икIи ар къэралыбзэу а щIыналъэм щагъэуващ.
Польшэм щагъэлъапIэ Зэкъуэтыныгъэмрэ Хуитыныгъэмрэ я махуэр
Узбекистаным щыщу политикэ залымыгъэ кIэлъызэрахьэу ягъэкIуэдахэм я фэеплъ махуэщ
1492 гъэм Москва пщыгъуэмрэ Уэсмэн империемрэ япэ дыдэу зэращIылIащ мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэр.
1892 гъэм Урысей хьэрычэтыщIэ Третьяков Павел Москва къалэм иритыну мурад ищIащ илъэс куэдкIэ зэхуихьэса художественнэ галереер.
1907 гъэм Инджылызым, Франджым, Урысейм къызэрагъэпэщащ дзэ-политикэ зэгухьэныгъэр — Антантэр. Германием, Австро-Венгрием, Италием я апхуэдэ зэгухьэныгъэу 1879 — 1882 гъэхэм зэфIэувам иригъэкIуэкI политикэм пэщIэтын мурадырт абы и къалэн нэхъыщхьэр.
1914 гъэм Урысейм и пащтыхь Николай ЕтIуанэм и унафэкIэ Санкт-Петербург и цIэр Петрограду зэрахъуэкIащ.
1925 гъэм СССР-м унафэ къыщыдэкIащ цIыху псоми Iэмал имыIэу пэщIэдзэ щIэныгъэ ягъэгъуэтыным теухуауэ.
1935 гъэм Донбасс щыщ шахтёр Стаханов Алексей и IэнатIэм рекорд щигъэуващ — фIамыщIу махуэм къыщIихын хуеям хуэдэ 14-кIэ щIригъэгъуащ. Адрейхэми абы щапхъэ трахащ икIи ар «Стахановым зэхиубла зэщIэхъееныгъэм» и лъабжьэ хъури, къэралпсо зэхьэзэхуэм зиубгъуауэ щытащ.
1971 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым Октябрь Революцэ орденыр къратащ.
1966 гъэм, нэхъапэм дунейм апхуэдэ къыщымыхъуауэ, компьютерхэр шахмат зэдэгъэджэгунымкIэ зэпеуэ Нью-Йорк щекIуэкIащ.
1974 гъэм Алыджым унафэ къищтащ НАТО-м къыхэкIыжыным теухуауэ.
1990 гъэм Берлин Iэ щытрадзащ ГДР-р ФРГ-м зэрыгухьэм теухуа зэгурыIуэныгъэм. Абы ипкъ иткIэ нэмыцэ лъэпкъыр зэрыубыдыжащ — зы хъужащ илъэс 40-м щIигъукIэ зэпэщхьэхуэу псэуа къэралитIыр.
1994 гъэм советыдзэхэр Германием къишыжыным пыщIа Iуэхухэр зэфIэкIащ.
1997 гъэм автомобиль зэжьэхэуэм хэкIуэдащ Инджылызым и пащтыхьыкъуэм и щхьэгъусэ Дианэ.
Урыс тхакIуэ Радищев Александр къызэралъхурэ илъэс 270-рэ ирокъу.
Филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, адыгэбзэр джыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Турчанинов Георгий къызэралъху-рэ илъэси 117-рэ ирокъу.
АР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI Иуан Аслъэн къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Психологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, УФ-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ КIытIэ Ахьмэд къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Дуней псом щыцIэрыIуэ америкэ актёр Гир Ричард и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Урысей кинорежиссёр цIэрыIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Учитель Алексей и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 26-рэ, жэщым градус 13 — 14 щыхъунущ.
ФокIадэм и 1, тхьэмахуэ
ЩIэныгъэхэм я махуэщ. Ар щагъэлъапIэ Армение, Белоруссие, Къэзахъстан, Къыргъыз, Латвие, Молдавие, Урысей, Тыркумэн, Украинэ къэралыгъуэхэм.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Къэралыгъуэм и махуэщ. 1921 гъэм Къэбэрдей автономнэ областыр къызэрагъэпэщащ. 1936 гъэм къыщыщIэдзауэ Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-щ.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Конституцэм и махуэщ
Налшык къалэ и махуэщ
Узбекистан Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1991 гъэм республикэм и Совет Нэхъыщхьэм и сессием къыщащтащ къэрал суверенитетым теухуа унафэр.
Белорус тхыбзэм и махуэщ
Словакием и Конституцэм и махуэщ
Байкал гуэлым и махуэщ
1255 гъэм Кёнигсберг быдапIэм и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
1569 гъэм урыс пащтыхь Иван IV и щхьэгъусэ, Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие) дунейм ехыжащ.
1674 гъэм адыгэпщ Муцал и къуэ Къасболэт и дзэм Азов и деж тыркудзэр щызэтрикъутащ.
1714 гъэм Пётр Езанэм и унафэкIэ Петербург къалэм къыщызэIуахащ Урысейм щыяпэ къэрал библиотекэр. Иджыпсту ар Урысейм ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и библиотекэщ.
1919 гъэм ВГИК-р — Кинематографием и урысейпсо институтыр — къызэрагъэпэщащ.
1938 гъэм «Правда» газетым япэ дыдэу къытехуащ «Хэкум папщIэ! Сталиным папщIэ!» къыхуеджэныгъэр.
1939 гъэм ЕтIуанэ дунейпсо зауэр къэхъеящ.
1940 гъэм Тырныауз вольфрам-молибден комбинатыр лажьэу яутIыпщащ.
1940 гъэм Налшык къыщызэрагъэпэщащ адыгэ, балъкъэр балет студиехэр.
1951 гъэм дунейм щыяпэу Лондон къыщызэIуахащ супермаркет жыхуаIэ тыкуэнышхуэр.
1964 гъэм япэ дыдэу къагъэлъэгъуащ «НэхулъэфI фыкъикI, цIыкIухэ!» теленэтыныр.
2004 гъэм Осетие Ищхъэрэм щыщ Беслъэн къалэм дэт езанэ курыт школыр щIэпхъаджащIэхэм яубыдащ. МахуищкIэ гузэвэгъуэшхуэ хэтащ зэрыкъэралу — гъэ еджэгъуэщIэм и япэ махуэм курыт школым екIуэлIа цIыху 1128-р гъэру яубыдат террористхэм. А махуэхэм цIыху 333-рэ хэкIуэдащ — сабийуэ, абыхэм я адэ-анэхэу, ФСБ-м и лэжьакIуэхэу.
Урысей пащтыхь гуащэ, Пётр Езанэм и анэ Нарышкинэ Наталье къызэралъхурэ илъэс 368-рэ ирокъу.
Урыс щIэныгъэлI, кавказыбзэхэр джыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Услар Пётр къызэралъхурэ илъэс 203-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, Къэбэрдей АССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и УнафэщIу щыта Къудей Чэрим къызэралъхурэ илъэси 110-рэ ирокъу.
Урысей актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Гармаш Сергей и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 25 — 26-рэ, жэщым градус 14 — 16 щыхъунущ.
ФокIадэм и 2, блыщхьэ
ЕтIуанэ дунейпсо зауэр щиуха махуэщ. Абы и щыхьэту, 1945 гъэм США-м и «Миссури» кхъухьым Iэ щытрадзащ Японием зэрызитым теухуа дэфтэрым.
Урысей гвардием и махуэщ
УФ-м и Полицэм и плъыр-пост къулыкъум и махуэщ
Вьетнамым и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ (1945 гъ.)
США-мрэ Канадэмрэ щагъэлъапIэ лэжьыгъэм и махуэр
1794 гъэм Одессэ къалэр ухуэн щIадзащ
1943 гъэмКъанкъуэщ Ахьмэдхъан Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1958 гъэм япэу дыдэу эфирым къихьащ Китайм и телевиденэр.
1971 гъэм Хьэрып Республикэ Зэгуэтыр Мысыр, Сирие къэралыгъуэхэу зэхэкIащ.
1993 гъэм Урысеймрэ США-мрэ Iэ традзащ Дунейпсо хьэрш станц ухуэным теухуа зэгурыIуэныгъэм.
2002 гъэм РТР телеканалым зэреджэр «Урысей», ОРТ-м — «Япэ канал» жиIэу зэрахъуэкIащ.
Совет актёр щэджащэ, СССР-м и цIыхубэ артист Леонов Евгений къызэралъхурэ илъэс 93-рэ ирокъу.
Совет композитор, фильм цIэрыIуэ куэдым я макъамэхэр зытха, СССР-м и цIыхубэ артист Петров Андрей къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
Театрымрэ киномрэ я актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Гафт Валентин и ныбжьыр илъэс 84-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ артисткэ Прокловэ Еленэ и ныбжьыр илъэс 66-рэ ирокъу.
СурэтыщI-живописец Ерчэн Исуф и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
УФ-м футболымкIэ и командэ къыхэхам и тренер нэхъыщхьэ, Урысейм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Черчесов Станислав и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
Америкэм щыщ актёр цIэрыIуэ Ривз Киану и ныбжьыр илъэс 55-рэ ирокъу.
Атлетикэ хьэлъэмкIэ спортым и мастер, дунейпсо чемпионатым жэз, Европэпсо зэпеуэм дыжьын медалхэр къыщызыхьа Къардэн Рагнеттэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэрмахуэм градус 22 — 23-рэ, жэщым градус 15 — 16 щыхъунущ.
