УФ-м и цIыхубэ егъэджакIуэ
Урысей Федерацэм и цIыхубэ егъэджакIуэ, Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэмрэ щIыхь зиIэ я егъэджакIуэ, тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Мэлбахъуэ Борис Къасболэт и къуэр ящыщщ ди щIыналъэр зэрыгушхуэ, зэрыпагэ IэщIагъэлIхэм. Илъэс 50-м нэблэгъауэ егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэм пэрыт, абы щыщу илъэс 30-м нэсауэ школ унафэщI къулыкъур къызыхуэтыншэу езыхьэкI Мэлбахъуэм и зэфIэкI куэд ирихьэлIащ ди республикэм абы зыщиужьыным. Ар ящыщщ къытщIэхъуэ щIэблэм я ехъулIэныгъэр насыпу къэзылъытэ егъэджакIуэ щыпкъэхэм.
Мэлбахъуэр 1946 гъэм щIышылэм и 21-м Тэрч къалэм къыщалъхуащ. И сабиигъуэр зауэ нэужь лъэхъэнэ хьэлъэхэм хиубыдами, Борис къэхъуащ еджэным дихьэхыу, щIэныгъэ зэгъэгъуэтыным хуэпабгъэу къэтэджащ. Курыт школыр ехъулIэныгъэкIэ къиуха нэужь, щIалэщIэр лъэпощхьэпоуншэу щIэтIысхьащ КъБКъУ-м и тхыдэ факультетым. «Тхыдэдж» IэщIагъэр иIэу университетым 1968 гъэм еджэныр щызэфIихащ Мэлбахъуэм.
Абы лъандэрэ блэкIа илъэс 48-м ар зэи хущIегъуэжакъым къыхиха IэщIагъэм. Тхыдэр щIэблэм яригъэджу лэжьэн щэзыдза IэщIагъэлI ныбжьыщIэр щIэх дыдэу хэзэгъащ IэнатIэм. Дзыхь къыхуащI дэтхэнэ IэнатIэри егъэфIэкIуэныр, лэжьэкIэм и мардэщIэхэм куууэ щыгъуазэ зыхуэщIыныр икIи ахэр Iуэхум шэщIауэ хэпщэныр зи гъуазэ Мэлбахъуэр къалащхьэм дэт лицей №2-м и унафэщIу зэрыщыт зэманым къриубыдэу еджапIэм ехъулIэныгъэ лъагэхэр зыIэригъэхьащ. Къапщтэмэ, 1995 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэси 10-м щIигъукIэ ар яхэтащ «Илъэсым и школ нэхъыфI» урысейпсо зэпеуэм щытекIуахэм. 2001 гъэм лицейм фIащащ «ЛIэщIыгъуэм и школ» цIэ лъапIэр. 1995 — 1998 гъэхэм IуэхущIапIэр хэтащ ЕгъэджэныгъэмкIэ Соровскэ дунейпсо программэм къызэригъэпэща зэпеуэхэм икIи абыхэм я лауреат хъуащ. ЕджапIэм щылажьэ IэщIагъэлI гупыр, я пашэри я гъусэу, 1996 гъэм къалъытащ «ЩIэныгъэмрэ егъэджэныгъэмрэ» унэтIыныгъэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щынэхъыфI IуэхущIапIэу икIи «Алъпыш лъатэ» саугъэтыр къратащ. Нэгъабэ екIуэкIа апхуэдэ къэралпсо зэпеуэмкIи еджапIэр яхэхуащ УФ-м щынэхъыфI дыдэу къалъыта лицейхэм. ИнтернетымкIэ екIуэкIа Iэ Iэтым ипкъ иткIэ, лицей №2-м фIащащ «Урысейм и цIыхубэ школ» цIэ лъапIэр.
Апхуэдиз ехъулIэныгъэфIхэм, шэч хэмылъу, лэжьыгъэшхуи я щIыбагъ къыдэлъщ. Ар зэфIах школым щылажьэ егъэджакIуэхэм, абыхэм я пашэм. Гупым яхэтщ ябгъэдэлъ щIэныгъэ куумрэ ягъэлъагъуэ зэфIэкI лъагэхэмкIэ республикэ, къэрал гулъытэ лъапIэ зыгъуэтахэу УФ-м, КъБР-м щIыхь зиIэ я егъэджакIуэхэр, егъэджэныгъэм и отличникхэр, щIэныгъэхэм я докторхэр, кандидатхэр, зи Iуэху зехьэкIэ пэрытымкIэ квалификацэ лъагэ зыхуагъэфэща IэщIагъэлI лъэщхэр. Лъэныкъуэ куэдкIэ щапхъэу ягъэлъагъуэ егъэджакIуэхэм я Iуэху бгъэдыхьэкIэр къипщытащ ЕгъэджэныгъэмкIэ Урысей Академием и институтым икIи «Урысей Федерацэм и инновацэ школхэр: зэфIэувэныгъэмрэ зыужьыныгъэмрэ» тхылъым щхьэхуэу къыщигъэлъэгъуащ.
Лицейм и унафэщI щыпкъэ Мэлбахъуэ Борис СССР-м, УФ-м егъэджэныгъэмкIэ я отличникщ, абы мызэ-мытIэу къыхуагъэфэщащ КъБР-м и Парламентымрэ Правительствэмрэ, УФ-м, КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ я министерствэхэм, егъэджэныгъэмкIэ щIыпIэ IэнатIэм къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр. УнафэщI щыпкъэм зыбжанэрэ къыфIащащ «Илъэсым и директор» цIэр. Апхуэдэу абы къратащ «ЛIэщIыгъуэм и директор» дамыгъэ лъапIэри.
Мэлбахъуэм зэфIих лэжьэкIэфIым и мардэхэми дуней псом щызэлъащIысащ. IэщIагъэлI нэсым и гъащIэмрэ и Iуэху зехьэкIэ пэрытымрэ ятеухуа тхыгъэ ихуащ Америкэ биографие институтым къыдигъэкI «УнафэщI щэджащэхэр» тхылъым.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
