БлэкIамрэ нобэмрэ зэпызыщIэ лэжьыгъэхэр
Лъэпкъ музейм щагъэлъагъуэ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къыщалъхуа икIи къыщыхъуа ди лъэпкъэгъу сурэтыщI, къэхутакIуэ Бэрзэдж Чэгъэду (Зак Кахадо) и «Существование-сосуществование» выставкэ гъэщIэгъуэныр. Зэхыхьэр иригъэкIуэкIащ Лъэпкъ музейм и унафэщI, тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат Накуэ Феликс.
— ЦIыхум и акъылыр гъэлэжьэнырщ, щIэ гуэр къигъэщIынырщ Бэрзэдж Чэгъэду и лэжьыгъэхэр зытещIыхьар, — жиIащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин гъэлъэгъуэныгъэр къыщызэIуихым. — Гуапэщ Чэгъэдурэ и гъусэу къэкIуа и къуэш Джэбахърэ я лъабжьэр Лэскэн къызэрыщежьар.
КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI Бгъэжьнокъуэ Заурбэч къыхигъэщащ гушхуэ зыкIуэцIылъ Бэрзэдж Чэгъэду и Iэдакъэ къыщIэкIа лэжьыгъэхэм лъэпкъыр зыпхыкIа гузэвэгъуэр зэрыщыпхышар, абыхэм блэкIамрэ нобэмрэ зэрызэпащIэр икIи игъэщIэгъуащ зы цIыху акъылым апхуэдиз гупсысэ къызэритIэсэ- фар. Бгъэжьнокъуэм щIигъужащ художникым куэд зэрыхузэфIэкIынур, и зэфIэкIыр дияпэкIи мыкIуэщIыну зэрыщыгугъыр.
— 1985 гъэм Амман и адыгэ курыт еджапIэм дыщыIэу Бэрзэдж Чэгъэду адыгэ усэ къеджэу дрихьэлIащ, иужькIи куэдрэ дызэхуэзэжащ. Гъуазджэм теухуа апхуэдэ Iуэху еплъыкIэ, лъагъукIэ, гупсысэкIэ телъыджэ зэриIэр сэркIэ щIэщыгъуэщ, — жиIащ КъБР-м и цIыхубэ артист Думэныщ Iэулэдин. — Адыгэм къызэрыхэкIар зыщимыгъэгъупщэу, и лъэпкъэгъухэм, и Хэкум и гур тхузэIухауэ къыддекIуэкI щэнхабзэм, гъуазджэм, нэгъуэщI унэтIыныгъэхэм хэлъхьэныгъэ хуищIыну, зригъэужьыну, иIэр хуигъэбэгъуэну сыт щыгъуи игу зэрилъыр фIыщ. Тхьэм уигъэузыншэ, уригъэфIакIуэ!
Бэрзэдж Чэгъэду и лэжьыгъэхэр зэ еплъыгъуэ-кIэ гурыIуэгъуэкъым. Апхуэдэщ иджырей гъуазджэр: и мыхьэнэм щIагъыбзэ щIэлъущ утыку къызэрырахьэр. Удз гъэгъахэр, щIыуэпсыр къыщыгъэлъэгъуа дызэса сурэтхэм хуэдэу къызэрыгуэкIкъым выставкэм щытлъагъухэр, атIэ гупсысэ куу зыщIэлъхэщ, тхыдэм ухэзыгъэплъэжщ, адыгэм и блэкIамрэ нобэмрэ зэпызыщIэщ. Абыхэм художникым ящIилъхьа гупсысэм ухуэкIуэн папщIэ зыкъомрэ уакIэлъыплъын хуейщ. Адыгэ зауэлIхэм къагъэсэбэпа Iэ-щэ-фащэхэр, афэ джанэр, сэшхуэр, шыкIэпшынэр, Кавказым ириха щIыгулъ фIыцIэм трищIыхьа Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я ныпыр щыплъагъукIэ, лIэщIыгъуэкIэрэ узэIэбэкIыжмэ лъэпкъым къикIуа тхы-дэ гъуэгуанэ мытыншым, и щхьэм кърикIуам, илъэсищэм щIигъукIэ екIуэкIа Кавказ зауэм уи гупсысэ-хэм уахь. КъищынэмыщIауэ, лэжьыгъэхэм щынэрылъагъущ гъащIэм зэрихабзэу адыгэ щэнхабзэм гъунэгъу лъэпкъхэм я щэнхабзэм яжь къызэрыщIихуар, иджы абы зэрыхэпсэукIыр.
— Дэтхэнэ зы цIыхуми мы лэжьыгъэхэм «къраджыкIынур» зэзгъэщIэну сыхуейт: унагъуэм, лъэпкъым я мыхьэнэр дауэ зыхащIэрэ, си сурэтхэм сыт халъагъуэми, дауэ къащыхъу- ми, — жеIэ сурэтыщIым. — Си лъабжьэм, сызыщыщым, сыкъызыхэкIам, адыгэ щэнхабзэм нэхъ куууэ зыхэзгъэгъуэзэнырщ зи ужь ситар. ДияпэкIи гъуазджэм сыхуэлэжьэну си мурадщ. Си унэ сыкъэкIуэжауэ къысфIэщIу севгъэблэгъащ, сывгъэлъэпIащ, музейм и пэшышхуэр хуит къысхуэфщIащи, Тхьэм фигъэпсэу! Выставкэр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы зыкърезыгъэхьэлIахэмрэ фIыщIэ фхузощI!
ЗэIущIэм къыщыпсэ- лъащ КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI Црым Руслан. Выставкэм кърихьэлIащ сурэтыщIхэр, гъуазджэм и цIыхухэр, абы дихьэххэр.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр КЪАРЕЙ Элинэ трихащ.
