Хыжьей Гъущэм и щэхухэр
КъБКъУ-м и пресс-IуэхущIапIэм хъыбар къызэрыдигъэщIамкIэ, ди республикэм, и тхыдэм щыяпэу, щIыщIагъыпсхэр джын щыщIадзащ. А еджапIэ нэхъыщхьэм геологиемкIэ, биологие зэмылIэужьыгъуагъэхэмрэ геоэкологиемкIэ и кафедрэм и щIэныгъэлIхэр иджыблагъэ хыжьей Гъущэм (Кёль-Кетчхен) щыIащ икIи абы къэхутэныгъэхэр щрагъэкIуэкIащ.
Географие щIэныгъэхэм я доктор Шагин Сергей зи унафэщI гупым хэтащ зи гугъу тщIа кафедрэм и егъэджакIуэхэу ХьэтIэхъу Iэубэчыр, Емуз Людмилэ, Бэрэгъун Еленэ, Татаренкэ Николай, КъБР-м щIыуэпсым и къулеигъэхэмрэ экологиемкIэ и министерствэм дыкъэзыухъуреихь дунейм и хъугъуэфIыгъуэхэр къэгъэсэбэпынымкIэ и къудамэм и IэщIагъэлI па-жэ Бэлагъы Мурат сымэ, нэгъуэщIхэри.
ЩIыпIэр зэрыкъуейщIейм къыхэкIыу, мы Iуэ-хум егугъуу зыхуагъэхьэзыращ. Захуабзэу еупсыха къырхэм я лъащIэхэм нэс ехын папщIэ, гупым альпинист Iэмэпсымэхэр къагъэсэбэпащ. Ауэ, итIани, абыхэм МЧС-м и къегъэлакIуэхэр ямыгъусатэмэ, зыхуагъэувыжа къалэнхэм ахэр япэлъэщынутэкъым. Сыту жыпIэмэ, зекIуэ гъуэгуанэ зэдытехьахэр ехын хуей хъуащ мет- ри 120-м къыщыщIэдзауэ метри 180-м нэблагъэ зи кууагъ бгъуэщIым. Къыхэдгъэщынщи, къат 20-у зэтет унэм и лъагагъыр метр 64-м нэблагъэ къудейщ.
Еджагъэшхуэхэм къэхутэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэр ирагъэкIуэкIащ, хыжьей Гъущэм и лъащIэри и Iуфэхэри къаплъыхьащ. Здеха кумб куум абыхэм кърахащ зыщрихьэлIа мывэ лIэужьыгъуэхэм хуэдэхэр. Абы къыхэкIыуи, жытIэ хъунущ географие щIэныгъэр ипэкIэ ягъэкIуэтэнкIэ гугъэ уэзыгъэщI пкъыгъуэхэу лабораторэм ахэр зыщелэжьынухэр IэщIагъэлIхэм къаIэрыхьауэ. Хуэбгъэфащэ зэрыхъунумкIи, абыхэм я мыхьэнэр инщ, бгылъэ щIыналъэхэм я зэхэлъыкIэр джынымкIэ, ди республикэм и щIыуэпсым къытщIэхъуэ щIэблэр дегъэхьэхынымкIэ, нэгъуэщI Iуэхугъуэ щхьэпэхэмкIи.
ЗекIуэр зэхэзышахэм, Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезы- хьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым къыбгъэдэкIыу, фIыщIэ ин хуащI Урысейм и МЧС-м ди республикэм щиIэ и къудамэм и къэлъыхъуакIуэ-къегъэлакIуэ гупым, къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэр щрагъэкIуэкIым къазэрыдэIэпыкъуам папщIэ.
ФщIэн папщIэ: хыжьей Гъущэр зэрыт мащэр Шэрэдж псыр щежэх ны- джэм метри 180-м нэскIэ щхьэщыIэтыкIащ. Ар языхэзщ мы Iэгъуэблагъэм узыщрихьэлIэ щIыщIагъыпс инхэм ящыщу 4-м. Ауэ, хыжьей Гъущэр, псыуэ итыр зэрымащIэмкIэ, адрейхэм къащхьэщокI. Мыбы метр 357-рэ хуэдиз и кIыхьагъщ, метри 120-м нэблагъэ и бгъуагъщ, и нэхъ кууупIэр метри 187-рэ, и нэхъ чэнжыпIэр метри 123-рэ мэхъу.
Хыжьей Гъущэм ехьэлIа-уэ ирагъэкIуэкI къэхутэныгъэхэм кърикIуэнухэм ди еджагъэшхуэхэм дяпэкIи щыгъуазэ дыхуащIыну дащогугъ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
