Бжьыхьэ дызыхуэкIуэм зэхашэнущ
КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен республикэм и Конституцэ Судым хэтхэм накъыгъэм и 30-м Правительствэм и Унэм щаIущIащ. Абы ирихьэлIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Парламентым и Тхьэмадэ Чеченов Ануар, и къуэдзэхэу Жаным Руслан, Саенкэ Татьянэ, Бозий Натбий, республикэм и Iэтащхьэм и Администрацэм и УнафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Къуэшырокъуэ Залым, федеральнэ инспектор Канунников Владимир, Парламентым и комитетхэмрэ парт фракцэхэмрэ я нэхъыжьхэр.
— Нобэ дыщIызэхыхьам щхьэусыгъуэ дахэ иIэщ — ар Къэбэрдей-Балъкъэрым и Конституцэ Судыр иджыблагъэ илъэс 20 зэрырикъуарщ. Ди республикэм и гъащIэм дежкIэ абы политикэ мыхьэнэшхуэ иIэщ, — къигъэлъэгъуащ Къанокъуэ Арсен. — Псоми дощIэж Конституцэ кIэлъыплъыныгъэмкIэ суд IуэхущIапIэ нэхъыщхьэр щытыкIэ гугъум иту къызэрагъэпэщауэ зэрыщытар. Урысей къэралыгъуэр зэтеувэным хуэунэтIауэ абы къалэнышхуэ дыдэ игъэзэщIащ. Илъэс 20-м къриубыдэу республикэм и Конституцэ Судым хузэфIэкIар къэлъытэгъуейщ. Мы IэнатIэм къаруушхуэ ирихьэлIащ хабзэхэр гъэбыдэным, властхэр зэрызыпагъэщхьэхукI щIыкIэр убзыхуным, зэрыщыту зэпIэзэрытыныгъэр къызэгъэпэщыным теухуауэ. Властым и хабзэгъэув, и гъэзэщIакIуэ органхэм, щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ IуэхущIапIэхэм, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм зэпымыууэ икIи зэIухауэ фазэрыдэлажьэм фIы кърокIуэ. Ар зэманым игъэунэхуащ. ИпэжыпIэкIэ Конституцэ Судыр иджырей демократие обществэм и лъабжьэр щIэзыгъэбыдэ мыхьэнэшхуэ зиIэ IэнатIэщ, зэпIэзэрытыныгъэм и шэсыпIэщ, республикэм и Конституцэ ухуэкIэм и хъумакIуэщ.
Къанокъуэ Арсен фIыщIэ яхуищIащ Конституцэ Судыр къызэгъэпэщыным и зэхэублакIуэу щытахэми, нобэ абы и Iуэхур ипэкIэ зыгъэкIуатэхэми.
— Конституцэ кIэлъыплъыныгъэмкIэ суд IуэхущIапIэ нэхъыщхьэм щылажьэхэр юрист Iэзэхэщ, зэфIэкIышхуэ зыбгъэдэлъ IэщIагъэлIхэщ. Ар фи IуэхущIафэм и фIагъым шэсыпIэ хъарзынэ хуохъу. ЗэблэкIыгъуэ лъэхъэнэр иджыри къэралым щызэфIэкIакъым. Апхуэдэ щытыкIэм къегъэув хабзэм тету Iуэхур унэтIыным дяпэкIи фи къарур хузэщIэвгъэуIуэну, фи зэфIэкIыр ефхьэлIэну, — къыхигъэщащ республикэм и Iэтащхьэм икIи я махуэмкIэ абыхэм ехъуэхъуащ.
КъБР-м и Конституцэ Судым и унафэщI Геляхов Абдулыхь я IуэхущIапIэм и тхыдэм кIэщIу къытеувыIащ. Абы зэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ 1993 гъэм накъыгъэм и 17-м республикэм и Совет Нэхъыщхьэм Конституцэ Судым япэ судыщIэ гупыр хагъэхьауэ зэрыщытар.
— ЦIыхур, абы и хуитыныгъэхэмрэ щхьэхуитыныгъэхэмрэ фIыгъуэ нэхъыщхьэ дыдэу къэралым зэрыщагъэувам къыхэкIыу, цIыхум, гражданиным и конституцэ хуитыныгъэхэр нэгъэсауэ къызэгъэпэщыныр, абыхэм къащхьэщыжыныр конституцэ хеящIэ лэжьыгъэм и Iуэху нэхъыщхьэ дыдэщ. Ди пщэрылъхэм куэдкIэ хэхъуащ. Ахэр ехьэлIащ псоми зэхуэдэ хуитыныгъэ къахузэгъэпэщыным, — жиIащ Геляхов Абдулыхь. — Ди ехъулIэныгъэ нэхъ ин дыдэр зэпIэзэрытыныгъэр арауэ къызолъытэ. СудыщIэхэр щагъэувым IэщIагъэлI Iэзэхэр къызэрыхахам лэжьыгъэр дегъэкI. Юридическэ щIэныгъэхэм я доктору, профессору щы диIэщ, хьэкумыщIэ псоми прокурор, суд IуэхущIапIэхэм къулыкъу зэмылIэужьыгъуэхэр щрахьэкIащ, республикэм пщIэрэ щытхъурэ щызиIэхэщ. ИпэжыпIэкIэ жыпIэ хъунущ Конституцэ Судыр тэмэму лэжьэн папщIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым зыхуэфащэ хабзэ лъабжьэхэр нэсу зэрыщызэтеувар.
Геляхов Абудулыхь республикэм и Iэтащхьэм фIыщIэ хуищIащ я IуэхущIапIэм и лэжьыгъэм пщIэшхуэ къызэрыхуищIам папщIэ икIи конституцэ хабзэхэр гъащIэм щыгъэбыдэным я къарури я зэфIэкIри дяпэкIи зэрырахьэлIэнур къыхигъэщащ.
КъБР-м и Парламентым и Тхьэмадэ Чеченов Ануар и гуапэу къигъэлъэгъуащ республикэм и Конституцэ Судым жыджэру зэрыдэлажьэр.
— Зэманым къигъэнэIуащ конституцэ кIэлъыплъыныгъэмкIэ хьэкум IуэхущIапIэ хэхам къалэнышхуэ зэригъэзащIэр. Республикэм дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ законхэр щыдгъэхьэзырым ар мызэ-мытIэу дгъэунэхуащ. Конституцэ Судым и унафэщIыр е абы и къуэдзэр Парламентым и зэIущIэ псоми хэтщ. ИригъэкIуэкI хабзэубзыху лэжьыгъэшхуэм папщIэ а IуэхущIапIэм фIыщIэ ин хузощI. И зэфIэкIым дяпэкIи хигъэхъуэну си гуапэщ, — къыхигъэщащ Чеченов Ануар.
«Захуагъэ здэщыIэ Урысей», КПРФ политикэ партхэм Парламентым щаIэ фракцэхэм я унафэщIхэу Кебеков Владимиррэ Щыхъалы Заирэтри апхуэдэ псалъэхэмкIэ Конституцэ Судым и хьэкумыщIэхэм зыхуагъэзащ.
ЗэIущIэр щызэхуищIыжым, Къанокъуэ Арсен къызэхуэсахэм яхуиIуэтащ УФ-м ШынагъуэншагъэмкIэ и советым и зэIущIэм зэрыхэтар, абы зыщытепсэлъыхьахэр, апхуэдэу республикэм и социально-экономикэ зыужьыныгъэм пыщIа Iуэхугъуэ щхьэхуэхэм къытеувыIащ.
— Туризмэм, мэкъумэш хозяйствэм, промышленностым я IэнатIэхэм тегушхуауэ зедгъэужьын хуейщ. А лэжьыгъэм властым и къудамэ псори жыджэру хэтыну я къалэнщ, — къигъэлъэгъуащ Къанокъуэ Арсен.
Конституцэ Судыр илъэс 20, Къэбэрдей-Балъкъэрым и хабзэубзыху IуэхущIапIэ нэхъыщхьэр илъэс 75-рэ, республикэм и Парламентыр илъэс 20 зэрырикъуар зэуIуу ягъэлъэпIэнущ. Абыхэм ятеухуа гуфIэгъуэ Iуэхугъуэхэр бжьыхьэ дызыхуэкIуэм къыхалъхьэну зэIущIэм щызэгурыIуащ.
Зэхыхьэм хэтахэм фэеплъ сурэт зытрагъэхащ.
ХЬЭЖЫКЪАРЭ Алик.
