ФIыгъуэ мылъытэ
Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Ингуш, Осетие Ищхъэрэ — Алание республикэхэм щIыхь зиIэ я артист, лъэпкъ пшыналъэр хъумэнымрэ ар егъэфIэкIуэнымрэ зи гуащIэ хэзылъхьэ пшынауэ, уэрэдус, макъамэтх Iэзэ Лосэн Тимур иужь илъэсхэм къигъэлъэгъуащ зэфIэкI куэд зэрыбгъэдэлъыр, гу къабзэкIэ зыпэрыт щэнхабзэ IэнатIэм и псэ емыблэжу зэрызригъэужьыр, щIалэгъуалэр зэпымыууэ зэрытригъэгушхуэр.
Лосэн Тимур и «Бзэрабзэ» гупым и гъусэу иужьрей илъэсхэм пшыхь щIэщыгъуэхэр зэхеублэ, и лэжьыгъэхэр зигу дыхьэхэр, пшыналъэхэмрэ макъамэхэмрэ фIыуэ зылъагъухэр куэду къришалIэу. Пшынауэ, бэрэбэнауэ, Iэпэпшынауэ, бжьамияпщэ, уэрэджыIакIуэ жыпIэми къызэщIэзыубыдэ гупым и пшыхьхэм лъэпкъ пшынэбзэр зи псэм хэлъхэм я гукъыдэжым куэду хигъэхъуэнкъэ?! Къыхэгъэщыпхъэщ, гупым хэт щIалэгъуалэм я щIэныгъэм зэпымыууэ зэрыхагъахъуэр, я зэфIэкIыр нэхъри зэрырагъэфIакIуэр.
Адыгэм и тхыдэр къызыхэщ лъэпкъ макъамэкIэ гъэнщIауэ Лосэным къызэригъэпэщ пшыхь гукъинэжхэм я утыкур ягъэбжьыфIэ республикэм и уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэхэми, утыку ихьагъащIэхэми. Апхуэдэхэщ Лий Аслъэн, Тхьэгъэлэдж Светланэ, Хъыжьрокъуэ СулътIан, Бэчхэ Азэмэтрэ Ренатэрэ, ДыщэкI Артур, ПащIэ Алим, ТхьэкIумащIэ Аслъэн, Гуазэ Тимур, ЗекIуэрей Азэмэт, Дэгу Каринэ, КIыщхэ Ислъамрэ Каринэрэ, Хьэкъунхэ Ислъамрэ Оксанэрэ, Мэршэн МуIэед, Къуэдзокъуэ Ислъам, Чылар Нэсрэн, Дау Iэминэ, Щокъуий Мурат, «Налшык» гупым, «Бзэрабзэ» арт-центрым хэт щIалэгъуалэм, нэгъуэщIхэми. Абыхэм ягъэзащIэ Лосэн Тимур итха, макъамэ зыщIилъхьэжа е къигъэщIэрэщIэжа уэрэдхэмрэ къафэхэмрэ ящыщхэр.
«Бзэрабзэ» гупым я лэжьыгъэхэр ди республикэм исхэм я пащхьэм нэхъапэу щагъэлъэгъуэныр я къалэну къалъытати, ар къехъулIащ. КъыкIэлъыкIуэу шэрджэс адыгэхэр, хьэжрэтхэр, иужькIэ кIахэхэр абы ирагъэплъащ, Тыркум щыIэ ди лъэпкъэгъухэм я дежи я гуащIэр нахьэсащ. Псом хуэмыдэу лъэпкъ макъамэмрэ пшыналъэхэмрэ хуэзэш хэхэс адыгэхэм а лэжьыгъэхэр гунэс зэращыхъуамрэ ди артистхэм ахэр зэрагъэгушхуамрэ къэIуэтэжыгъуейщ. Анкара, Мараш, Адана, Самсун, Истамбыл къалэшхуэхэм зыкъыщагъэлъэгъуащ. Абы хыхьэу ята концертхэм щыIуащ дзапэ, лIыхъужь, гъыбзэ, джэгу-къафэ уэрэдхэр. Хэкум икIыу адыгэ макъамэр, къафэр, пшынэбзэр дуней псом и щIыпIэ куэдым щыIэ адыгэхэм я деж нахьэсыну Iэмал зэраIэр уасэншэщ. Нэхъыщхьэращи, хэкурысхэмрэ хэхэсхэмрэ зэрызэрыщIэ лъэпкъ лъэмыжыр нэхъри ягъэбыдэ, лъэныкъуэхэр я щыIэкIэ-псэукIэкIэ зэщIоупщIэ, тхыдэм, лъэпкъым теухуа я гукъэкIыж дахэхэмкIэ зэдогуашэ.
Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ республикэхэм щызэхэтыну адыгэ зэхуэсхэм ирагъэблагъэ Лосэн Тимуррэ абы и «Бзэрабзэ» арт-центрымрэ. Апхуэдэу гупым и макъамэхэмрэ пшыналъэхэмрэ зигу дыхьэхэр темыпыIэжу пэплъащ ДыщэкI Артур «Бзэрабзэ» гупыр щIыгъуу ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щыIа пшыхьым. Сыт щыгъуи хуэдэу абы и программэри гъэщIэгъуэну къызэрагъэпэщащ, цIэрыIуэ хъуахэм, цIыхубэм ягу дыхьахэм къадэкIуэу утыку щамыгъэлъэгъуа лэжьыгъэщIэхэри хаухуанэу. Абы къыдэкIуэу гупыр Германием щыщ адыгэ щIалэхэм, Адыгэ Хасэр щIыгъуу ирагъэблэгъащ концерт ятыну. Хабзэ зэрыхъуауэ, ИлъэсыщIэм ирихьэлIэуи пшыхь щIэщыгъуэ ятынущ. Иджыпсту гупым а щэнхабзэ Iуэху дахэхэм, гуапэхэм гупсэхуу зыхуагъэхьэзыр. Къыхэгъэщыпхъэщ, Лосэн Тимур и концерт программэхэр 3D-кIэ зэджэ IэмалыщIэр къагъэсэбэпу, микрофонми фонограммэми пэIэщIэу, цIыхухэм щIэщыгъуэ, гъэщIэгъуэн, гукъинэж ящыхъуу къызэрызэрагъэпэщыр.
— Ди концерт программэхэм я процент 30-м, языныкъуэхэм я зэхуэдитIыр, уеблэмэ процент 70-м нэблагъэ хуэдиз къэдгъэщIэрэщIэжурэ догъэхьэзыр. Ахэр щIэщыгъуэ защIэуи къытхузэгъэпэщыну Iэмал диIэщ, ауэ щIэ защIэ мыхъуу цIыхухэр зэса, фIыуэ ялъэгъуа ди лэжьыгъэхэри хэдмыгъэхьэу хъуркъым, — жеIэ Лосэн Тимур. — Апхуэдэу дыбгъэдыхьащ дыгъуасэ, жэпуэгъуэм и 1-м, Налшык щытта пшыхьым и программэми.
Мы гъэр хуэугъурлыуэ жыпIэкIэ ущыуэнукъым концерт зыбжанэ, Лосэным и юбилей пшыхьри къызэщIиубыдэу, къызэхъулIа «Бзэрабзэ» арт-центрым. КъищынэмыщIауэ, Тимур итха, куэдым ягу ирихьа «Хэхэс джэгу» пшыналъэр зи лъабжьэ клип трахыжри утыку кърахьащ, уеплъ икIи уедаIуэ хъууэ. Лосэным адыгэ щыIэкIэм тету къигъэщIэрэщIэжа и лэжьыгъэхэр щызэхуэхьэса пшыналъэ, уэрэд альбомхэри къыдигъэкIащ. Мыри къыхэдгъэщынщ: я концерт программэхэм я видеонэтынхэр сыт щыгъуи ягъэхьэзырыж, пшыхьхэм зрезымыгъэхьэлIэфахэм е абыхэм къытезыгъэзэжу еплъыжыну гукъыдэж зиIэхэм папщIэ. Ахэр телевиденэмкIэ къызэратым къыдэкIуэу, ИнтернетымкIи зэбграгъэх, ди лъэпкъ макъамэм, пшыналъэм дуней псом щыпсэу адыгэхэм зыхагъэгъуэзэну Iэмал яIэным хуэгъэпсауэ.
Пасэрей пшынэбзэ дахэр зи лъабжьэ макъамэр щIэщыгъуэ тщищIу нобэ лъэпкъ щэнхабзэр зи Iэпэгъуу утыку ит Лосэным хузэфIокI пасэрей зэманым, тхыдэм дыхишэн. ГукIи псэкIи лъэпкъ щэнхабзэм, цIыхубэм апхуэдэу хуэлажьэ щIалэ зэчиифIэхэр дызэриIэр адыгэм и фIыгъуэ мылъытэщ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
