Мыхьэнэшхуэ зиIэ тыгъэ
Къэбэрдей-Балъкъэрым гуманитар къэхутэныгъэхэмкІэ и институтым «Хэку зауэшхуэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхыдэм» проект гъэщІэгъуэныр и кІэм нигъэсащ. ТекІуэныгъэр илъэс 75-рэ щрикъум ирихьэлІэу ирашэжьа а ІуэхущІафэр иджыблагъэ тхылъу дунейм къытехьащ.
Иужьрей илъэсхэм щІэныгъэлІхэм къахутэжами, хъумапІэхэм къыщагъуэтыжами, архив тхылъымпІэхэр зи тегъэщІапІэ къэхутэныгъэ щІэщыгъуэ куэд щІэныгъэм хэІущІыIу щыхъуу хуежьащ. ИпэжыпІэкІэ тхыдэм щекІуэкІамрэ ар утыку къызэрыралъхьэжымрэ, зэтемыхуэу икІи зэхуэмыкІуэу щапхъэ куэд къыхэкІыу, зэныкъуэкъу кърикІуэ зэрыхъуар къэплъытэмэ, апхуэдэ лэжьыгъэхэм дазэрыхуэныкъуэр, мыхьэнэшхуэ зэраІэр къыбгуроІуэ. Хэку зауэшхуэм и тхыдэр и кІэм нэс къэхута хъуауэ жыпІэфынкъым, нобэр къыздэсым зэІумыбз куэдым ущрохьэлІэ, къыщІэгъэщын, щІэныгъэр зыщыгъуазэ щапхъэхэм щыхэплъэжын, щызэгъэзэхуэжын хуей къыхохуэ. Абы тещІыхьауэ жыпІэмэ, институтыр зэлэжьа мы тхылъым фІагъ зыбжанэ дыболъагъу.
Куэдрэ къэхъуркъым Хэку зауэшхуэм къыщытхьа ТекІуэныгъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым хуищІа хэлъхьэныгъэр зыхуэдэр къэзытІэщІыж лэжьыгъэ дунейм къытехьэу. Ауэ щыхъукІэ, нобэр къыздэсым а Іуэхугъуэм траухуауэ щыІэ къэхутэныгъэ псоми пхрыплъыжу, щІэныгъэ пщалъэм тету уасэ хуищІыжу, тегъэщІапІэ ящІа тхылъымпІэхэр сэтей зыщІыжу зы тхыгъи щыІэкъым. Ар игъэзэкІуэжу тхылъым ІыхьэфІ хэтщ. Абы къыдэкІуэу, тылымкІэ щекІуэкІ гъащІэр зыхуэдами проектым хэтахэр блэкІакъым: щІыналъэм ис лъэпкъ зэхуэмыдэхэр зауэм зэрызэкъуигъэувар, зэрыпхъуакІуэхэр лъахэм къихьа нэужь бийм зэрапэщІэтар, а псор цІыхум ягу къызэринэжамрэ нобэм къызэрахьэсамрэ теухуа Іуэхугъуэхэри къыщыІэтащ.
Лъэпкъ щІэныгъэм зэи къыщымыхъуауэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу цІыхубзхэм зауэм ижь къазэрыщІихуар, абы халъхьа я гуащІэм, щытыкІэ къызэрымыкІуэм хэпсэукІын щхьэкІэ Іэмалу зэхалъхьам щІэныгъэ бгъэдыхьэкІэ иІэу пкъроплъыхь. Шэч хэлъкъым, япэу къэІэта хъуа мы Іуэхум зэфІэхын хуей куэд къызэригъэувынум.
Тхылъым щыщу зы Іыхьэ хухэхащ Дзэ Плъыжьымрэ СССР-м и Хыдзэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщу хэта офицерхэм, Суворов Александр, Кутузов Михаил, Хмельницкий Богдан, Невский Александр, Ушаков Фёдор, Нахимов Павел сымэ я цІэхэр зезыхьэ орденхэр зратахэм, ятеухуа очеркхэр.
Библиографие Іыхьэм къыщыхьащ Хэку зауэшхуэм теухуауэ гуманитар къэхутэныгъэхэмкІэ езы институтым и лэжьакІуэхэм я ІэдакъэщІэкІхэр.
Тхылъыр яхуэщхьэпэнущ тхыдэтххэм, еджапІэ нэхъыщхьэхэм щезыгъаджэ егъэджакІуэхэм, студентхэмрэ еджакІуэхэмрэ, щэнхабзэм епха ІуэхущІапІэхэм я лэжьакІуэхэм, Хэку зауэшхуэм и тхыдэр зыфІэгъэщІэгъуэн псоми.
ЩХЬЭЩЭХУЖ Инал.
