Мы махуэхэм
Мазаем и 1, махуэку
США-м щагъэлъапIэ Хуитыныгъэм и лъэпкъ махуэшхуэр
1816 гъэм декабристхэм «КъегъэлакIуэхэм я зэгухьэныгъэ» зыфIаща я япэ щэхурылажьэ гупыр къызэрагъэпэщащ.
1829 гъэм Нэгумэ Шорэ Налшык къыщызэIуихащ сабий акъылыфIэхэр щрагъэджэну школ.
1923 гъэм СССР-м щыяпэ ахъшэ хъумапIэр Петроград къалэм къыщызэIуахащ.
1924 гъэм Инджылызым СССР-р езым и ухуэкIэ зиIэж къэрал щхьэхуиту зэрыщытыр къилъытащ.
1926 гъэм Къыргъыз АССР-р къызэрагъэпэщащ.
1929 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал хорыр къызэрагъэпэщащ.
1931 гъэм Москва къыщызэIуахащ «Союзкино» фабрикэ нэхъыщхьэр (иужькIэ «Мосфильм» киностудие хъуащ).
1946 гъэм Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм (ООН) и япэ секретарь нэхъыщхьэу хахащ Норвегием щыщ политик Ли Трюгве.
1992 гъэм Урысеймрэ США-мрэ Iэ щIадзащ «зауэ щIыIэм и лъэхъэнэр» зэриухам теухуа декларацэм.
2003 гъэм уэгум къыщыуащ США-м и «Колумбия» кхъухьыр, махуэ 16-кIэ хьэршым щыIауэ къэкIуэжыр. Абы иса астронавтиблри хэкIуэдащ. Хьэлъэ ихьурэ, а кхъухьыр хьэршым 28-рэ кIуат.
Урыс щIэныгъэлI цIэрыIуэ, академик, дохутыр Iэзэ Бехтерев Владимир къызэралъхурэ илъэси 161-рэ ирокъу. Абы и цIэр фIащащ сымаджэщ, еджапIэ нэхъыщхьэ зыбжанэм.
США-м щыщ киноактёр цIэрыIуэ, «Оскар» саугъэтыр зыхуагъэфэща, игъэзэщIа роль куэдымкIэ цIыху мелуанхэм я гум къина Гейбл Кларк къызэралъхурэ илъэси 117-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Къардэн Лъостэнбий къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
Урысей къэрал лэжьакIуэ, УФ-м и япэ президенту щыта (1991 — 1999) Ельцин Борис къызэралъхурэ илъэс 87-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Лъэпщокъуэ МутIалиб къызэралъхурэ илъэс 86-рэ ирокъу.
Археолог, шапсыгъ лъахэдж, узэщIакIуэ ТIэш Мадин къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
СССР-м и кхъухьлъатэзехуэ-космонавт, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Аксёнов Владимир и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм и цIыхубэ тхакIуэ Куэшбей Пщымахуэ къызэралъхурэ илъэс 82-рэ ирокъу.
Балетым и къэфакIуэ, СССР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, Совет Союзым и цIыхубэ артисткэ Максимовэ Екатеринэ къызэралъхурэ илъэс 79-рэ ирокъу.
Совет хоккеист, олимп чемпион, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Фирсов Анатолий къызэралъхурэ илъэс 77-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, РСФСР-м и цIыхубэ артист Лещенкэ Лев и ныбжьыр илъэс 76-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 2 — 3, жэщым щIыIэр градуси 6 — 5 щыхъунущ.
Мазаем и 2, мэрем
Псы-псыпцIэ щIыпIэхэм я дунейпсо махуэщ
Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ. Нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм япэщIэту Сталинград къалэм деж махуэ 200-кIэ советыдзэхэм ирагъэкIуэкIа зауэшхуэр ди текIуэныгъэкIэ иухащ 1943 гъэм мазаем и 2-м.
Азербайджаным и щIалэгъуалэм я махуэщ
1701 гъэм Пётр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ топ 18 зэрыбгъэувэ хъун кхъухьышхуих Ладогэ гуэлым щащIыну. Апхуэдэ щIыкIэкIэ къызэгъэпэща хъуащ Балтие флотыр.
1911 гъэм США-м щыщ щIэныгъэлIхэм хэIущIыIу ящIащ хуэш узым (столбняк) узэрыпэщIэтыфыну мастэ зэрыхалъхьэм теухуа хъыбарыр.
1918 гъэм ЦIыхубэ комиссархэм я советым унафэ ищIауэ щытащ «Члисэр къэралми еджапIэхэми къагуэгъэщхьэхукIыным теухуауэ».
1920 гъэм Эстониемрэ Совет Урысеймрэ Тарту къалэм мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэ щызэращIылIащ. Абы ипкъ иткIэ Эстониер Республикэ щхьэхуиту къалъытащ.
1943 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым унафэ ищIащ «Хэку зауэшхуэм партизану хэтам» медалыр, япэ, етIуанэ нагъыщэхэр зиIэр, къащтэну.
1946 гъэм Сахалин Ипщэмрэ Курилхэр хытIыгухэмрэ СССР-м къыхагъэхьащ.
Совет композитор, егъэджакIуэ, РСФСР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гнесин Михаил къызэралъхурэ илъэси 135-рэ ирокъу.
Хамэ къэралыр псэупIэ зыхуэхъуа ди лъэпкъэгъухэм ящыщ, Кавказыр джыным елэжьа, профессор, «Шэрджэсхэр къызытекIар» тхылъыр зи IэдакъэщIэкI Намитокъуэ Айтэч къызэралъхурэ илъэси 126-рэ ирокъу.
Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу.
Совет кхъухьлъатэзехуэ цIэрыIуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Чкалов Валерий къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Тэтэр усакIуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Джалиль Муса къызэралъхурэ илъэси 112-рэ ирокъу.
«Ленин гъуэгу» газетым жэуап зыхь и секретару илъэс куэдкIэ лэжьа, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Джаурджий Iэбисал и ныбжьыр илъэс 89-рэ ирокъу.
Физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, СССР-м, УФ-м я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Велихов Евгений и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
Композитор, Адыгей къэрал университетым гъуазджэхэмкIэ и институтым и япэ ректору щыта, УФ-мрэ АР-мрэ гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, Кубаным щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, профессор КIыкI Хьисэ къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 3 — 6, жэщым щIыIэр градуси 3 — 2 щыхъунущ.
