Хъуэхъу лей щыIэкъым
Дызэрыщыгъуазэщи, Азием и мызакъуэу дуней псом щынэхъ лъагэ Джомолунгмэ (Эверест) тIэуней дэкIащ ди лъэпкъым щыщ бзылъхугъэ телъыджэ Мэз Каринэ.
А бгым и лъагагъыр нобэми тэрэзу убзыхуа хъуакъым, ауэ япэу ар къэзыпщытар инджылыз зекIуэлI, бгырыкIуэ Эверест Джорджщ. А Iуэхугъуэ мытыншыр зэрызэфIигъэкIам къыпэкIуэу, абы и цIэри фIащы-жащ.
2020 гъэм илъэс 230-рэ ирокъу Эверест Джордж къызэралъхурэ. Абы ирихьэлIэу сехъуэхъуну сыхуейт ищхьэкIэ зи гугъу сщIа Мэз Каринэрэ Африкэм щынэхъ лъагэ дыдэ Килиманджарэ бгым и щыгу ихьауэ щы- та Жэман Ахьмэдрэ. Гушхуэ якIуэцIылъу къыщIэкIащ ди пщащэми, ди щауэми. Зытета гъуэгуанэкIэ зэхуэмыдами, зэгъусэу зэдемыжьами, а тIур хущIэкъуащ, лъэпкъым ди пщIэ, ди щIыхь нэхъри яIэтын папщIэ, гугъуехьышхуэ зыпылъ гъуэгуанэ зэпачу, узыншэрэ бэIутIэIуншэу ди лъахэм къагъэзэжыну.
Инщ дунейр. Къуршыщхьэхэм дэкIыну хъуапсэу, зи гугъу тщIы лъагъуэ шынагъуэм хуэдэхэм техьащ бгырыкIуэ куэд, ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, абыхэм ящыщу къэзымыгъэзэжар мащIэкъым. Зэман блэкIа псоми къриубыдэу, Урысейм щыщ бзылъхугъэу плIы Джомолунгмэ дэкIамэ, Каринэ етхуанэщ, уеблэмэ икIи еханэщ, а Iуэхур тIэунейрэ зэрызригъэхъулIар къэтлъытэмэ.
Къуршыщхьэр къэзыгъэIурыщIа гупыр къыщехыжынум, Каринэ здыдиха адыгэщI IэмыщIэр къыр лъабжьэм кIэщIилъхьэри, и щхьэщыгум ди ныпхэри щигъэхуэрзащ. ФIыщIэри щытхъури ейщ ди нарт пщащэм. «Адыгэ-шэрджэс лъэпкъым тIэунейрэ и лIыхъужь» цIэр фIэтщми хъуну къызолъытэ абы.
ЛIыгъэшхуэ зэрихьащ Жэман Ахьмэди. Метр 5895-рэ зи лъагагъ Килиманджарэ ди лъэпкъым щыщу япэу дэкIа адыгэлIщ ар. ЩыцIыкIуа лъандэрэ къырхэр и плъапIэу, и хъуэпсапIэу, и нэгу зегъэужьыпIэу, «зыдэмыхьа къуакIэ лы зэрыдэзыр» къихутэу къэгъуэгуры-кIуа щIалэщ Ахьмэд. ИкIэм-икIэжым, къыру щыIэм къраухьэкI жыхуаIэ Килиманджарэм дэкIа нэужь, игу псэхугъуэ зэригъуэтам шэч хэлъкъым. Сэ къыслъысу къызолъытэ Жэман Ахьмэд а и зэфIэкIыр тхыдэм къыхэна Хьэшыр Чылар лIыгъэу зэрихьам пэбжып-хъэу. Тхьэшхуэм къыдитыну, къыдипэсыну солъэIу Каринэрэ Ахьмэдрэ хуэдэ куэд.
АпхуэдизкIэ сыхуейщ ахэр лъэпкъым куэдрэ тхуэпсэуну, тхуэузыншэнуи, уеблэмэ языхэзым Эверест е Килиманджарэ трагъэзэну сфIэкъабылкъым. Сэ си хъуэхъур сухащ. «Хъуэхъу лей щыIэкъым» зэрыжаIэу, «Адыгэ псалъэм» еджэхэр ди лIыхъужьхэм фехъуэхъуну фыхуитщ. ИугъащIэ ди адыгэ-шэрджэс лъэпкъым, лIыгъэ зезыхьэм пшэрыхь хущинэрэ фIыщIэ жыг хухэзысэу къэгъуэгурыкIуа си лъэпкъ дыщэм!
ПЩЫХЬЭЩIЭ Абдул.
Щхьэлыкъуэ къуажэ
