IэмалыщIэхэр къегъэсэбэп
Ди анэдэлъхубзэр фIыуэ ялъагъуу, абы и IэфIагъыр гурэ псэкIэ зыхащIэу сабийхэр къэгъэтэджыныр куэд и уасэщ. Си тхыгъэр зытеухуа Нэгумэ (Алътуд) Iэсият ящыщщ адыгэбзэмрэ литературэмрэ ди щIэблэм гу хуезыгъэщIу и IэнатIэр езыхьэкIхэм.
Iэсият Дзэлыкъуэ районым хыхьэ Сэрмакъ къуажэм къыщалъхуащ. Гъэрэ щIырэ щызэхэкIагъащIэ гъатхэпэ махуэм дунейм къытехьа пщащэ цIыкIур къэхъуащ адыгэ хабзэм, щэнхабзэм, бзэм, литературэм, тхыдэм дихьэхыу. Жылэм дэт курыт школым щыщIэсами Iэсият гулъытэ нэхъ зыхуищIар анэдэлъхубзэмрэ литературэмрэщ. Курыт щIэныгъэ зэзыгъэгъуэта пщащэр 1990 гъэм щIэтIысхьащ КъБКъУ-м ФилологиемкIэ и институтым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэм. Ар ехъулIэныгъэкIэ къиухри, Налшык дэт курыт школ №4-м уващ, адыгэбзэмрэ литературэмрэ ныбжьыщIэхэм яригъэджу. ИужькIэ лэжьыгъэм щыпищащ Дзэлыкъуэкъуажэм дэт курыт школым.
— ЛIэщIыгъуэ блэкIам и 90 гъэхэм екIуэкIа зэхъуэкIыныгъэхэр, дауи, егъэджэныгъэ IэнатIэми нэсат. АрщхьэкIэ зи IэщIагъэр гурэ псэкIэ къыхэзыха егъэджакIуэ куэд щылажьэрт ди школым. Ахэр зыкъомкIэ щапхъэ тхуэхъуауэ щытащ балигъ гъащIэм хыхьагъащIэ ныбжьыщIэхэм. ФlыкIэ сигу къинэжахэм ящыщщ Сэрмакъ дэт курыт школым и унафэщIу щыта Лыджыдэ Хьэлым, адыгэбзэмрэ литературэмкIэ дезыгъэджахэу Куэцэ Риммэ, Быгуэ Марьям, ди класс унафэщI Лыджыдэ Iэсият сымэ. А псоми ефIэкIыу къысщохъу илъэс 46-кIэ школым адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэджа си анэ Алътуд Нинэ. Аращ зи фIыгъэр си IэщIагъэр къызэрыхэсхари, — игу къегъэкIыж Iэсият. — Ди насып къикIри, университетми егъэджакIуэфIхэр щыдиIащ. Апхуэдэхэт профессорхэу, филологие щIэныгъэхэм я докторхэу Апажэ Мухьэмэд, Тау Хьэзешэ, ХьэкIуащэ Андрей, Нало Ахьмэдхъан, КIуэкIуэ Джэмалдин сымэ, гупым ди унафэщIу щыта Къамбэчокъуэ Iэдэм. А еджагъэшхуэхэм я фIыгъэщ, нобэ ехъулIэныгъэ гуэрхэр зыIэрыдгъэхьамэ.
ЕгъэджакIуэ Iэзэм бгъэдэлъ зэфIэкIхэм гу лъатэри, Нэгумэр ягъэувауэ щытащ школым и унафэщIым егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и къуэдзэу. Жэуаплыныгъэ зыпылъ а къалэнри къызыхуэтыншэу ирихьэкIащ илъэс зыбжанэкIэ.
Сабийхэр къыдэхьэхынымкIэ методикэ Iэмал гъэщIэгъуэн куэд къигъэсэбэпу дерсхэр зэхегъэувэ Iэсият. Абы лэжьыгъэм къыщегъэсэбэп иджырей хъыбарегъащIэ технологием и фIыгъэкIэ наIуэ къэхъу Iуэху зехьэкIэщIэ мардэхэр. Школым щадж предметхэм, дунейм щызекIуэ бзэхэм яку зэпыщIэныгъэ зэрыдэлъри и урокхэм къыщегъэлъагъуэ Нэгумэм. Абы къызэрилъытэмкIэ, дэтхэнэ цIыхуми бзэ нэхъыбэ ищIэхукIэ, и зэхэщIыкIыр нэхъ куу мэхъу, и къаухьым нэхъри зеубгъу.
Нэгумэм и лэжьыгъэфIхэм къыпэкIуащ щIыхь тхылъ, диплом куэд. Iэсият псом нэхърэ нэхъыщхьэу къилъытэр иригъаджэ сабий цIыкIухэр гъуэгуанэ дахэ тегъэувэнырщ.
Зи IуэхущIaфэхэр дахэ егъэджакIуэм и мурад псо-ри къехъулIэну, узыншагъэрэ насыпрэ и куэду псэуну ди гуапэщ.
ПЩЫХЬЭЩIЭ Хьэмзэт.
