Уи лъэпкъэгъу удэмыIэпыкъужыфыныр къезэгъыркъым
Дунейпсо Адыгэ Хасэм и хэщIапIэм щекIуэкIащ хамэ къэрал къиIэпхъукIыжа ди лъэпкъэгъухэм ядэIэпыкъунымкIэ комитетым и зэхыхьэ.
Ар къыщызэIуихым, зи гугъу тщIы гупым и тхьэмадэ ГуэбэщIыкI Владимир жиIащ:
— Хамэ къэрал къикIыжхэм ядэIэпыкъуныр ди къалэн нэхъыщхьэ пэтми, абы теухуауэ иджыри къыздэсым гугъу зедгъэхьыщауэ пхужыIэнукъым. А IуэхумкIэ республикэм и унафэщIхэм тщхьэщахар мащIэкъым. Иджы адэкIэ дэ къыдбгъэдэкIыу къэкIуэжхэм нэсу защIэдмыгъэкъуэфмэ, емыкIу къытлъос. Езыхэм я Iуэху зыIутри кIуэ пэтми нэхъ гугъу мэхъу. Абыхэм зыкъаIэту Сирием щамыгъэзэжыфынукIэ, къыздэкIуэжам яхуэтщI гулъытэм хэдмыгъахъуэу хъунукъым.
ГъэщIэгъуэнракъэ, Сирием гузэвэгъуэ къыщылъэIэсым, адыгэхэм ящыщу нэгъуэщI къэрал кIуахэр нэхъыбэщ иджыри къыздэсым дэ къытхыхьэжахэм нэхърэ. Псалъэм папщIэ, ди лъэпкъэгъухэм ящыщу Тыркум цIыху минитI, Израилым миным нэблагъэ къыщыувыIамэ, адыгэхэм я хэкужьу щыт ди къэралым къэIэпхъуэжар (Адыгейри, Къэрэшей-Шэрджэсри, Къэбэрдей-Балъкъэрри зэхэту) зэрыхъур цIыху мин иримыкъущ. Ари ди хуэмыхуагъэм, лъэпкъым и щхьэемыгугъыныгъэм и нэщэнэу щымыту пIэрэ?
Налшык и Долинск щIыпIэм щыIэ «Джайлык» хьэщIэщым мы зэманым щIэсщ Сирием къиIэпхъукIыжахэм ящыщу цIыху 50-м нэблагъэ. Абыхэм я Iуэху зыIутыр зэрыхэплъэгъуэм теухуауэ Мэлбахъуэ Зинаидэ «Кабардино-Балкарская правда» газетым къытридзащ. Абы къыщыгъэлъэгъуа Iуэхугъуэхэм щыхэплъащ мы зэIущIэм.
Тхыгъэм Сирием къикIыжахэм ящыщ зым щыжеIэ: «Сыт дыкъыщIраджэжар, афIэкIа къыддэмыIэпыкъунумэ? Дэнэ щыIэ дыкъызэрагъэгугъа унэхэри, къытхуагуэшыну жыхуаIа щIы кIапэхэри, дызыхэзэгъэн, дигу ири-хьын лэжьапIэ IэнатIэхэри?». А упщIэхэм я жэуап къэкIуэжахэм къахуэдгъуэтыфыну пIэрэ?
КъищынэмыщIауэ, Хэкум къихьэжахэм ягу къоуэ къызыхэтIысхьэжхэм тыншу зэрахэмызагъэр. «Ди зэхуаку блын гуэр дагъэувам хуэдэщ», — жаIэ абыхэм. Абы и щхьэусыгъуэу къалъытэри къыздекIуэлIэжахэр къахуэмеищэ хуэдэу къазэрыфIэщIырщ.
— Илъэс блэкIам и щэкIуэгъуэ мазэм Сирием къикIыжахэр пщIэншэу ягъэшхэн щагъэтащ, — къыпещэ и псалъэм ГуэбэщIыкI Владимир. — Абы къэIэпхъуэжахэм ягъэв гугъуехьыр нэхъыбэж ищIащ. АдэкIэ щыIэ Iэмалхэм лъыхъуэн хуейщ. Зы лъэныкъуэкIэ, «къезыджэжахэм», абы республикэм и унафэщIхэри, ДАХ-м къулыкъу щызезыхьэхэри, цIыху къызэрыгуэкIхэри яхэту, хуамыщIэфынумкIэ къагъэгугъэ хъунукъым. Мыдрейуэ, къэIэпхъуэжхэми къагурыгъэIуапхъэщ, я щхьэ зыхуей зэрыхуагъэзэнум езыхэри елIэлIэн зэрыхуейр. КъищынэмыщIауэ, къуажэхэм къыщыхуагъуэт псэупIэ унэхэм езы къэкIуэжхэри Iэпхъуэным тегъэгушхуапхъэщ.
ЗэIущIэм щIэсахэм жаIэрт зэщIыгъуу къэкIуэжхэр зэрызэхагъэIэпхъукIым зэрытегузэвыхьыр, абы зэпэIэщIэ ищIынкIэ зэрышынэр. Сирием къикIыжахэм я нэхъыбэм IэщIагъи, щIэныгъи ябгъэдэлъщ. Абы къыхэкIкIэ тыншкъым япэу къыпхуагъэлъагъуэ лэжьыгъэм уеувэлIэну. АтIэ нэгъуэщI хэкIыпIэу сыт щыIэр? Ари гурыIуэгъуэ дыдэкъым.
— Мыпхуэдэ Iуэхум и дежщ щызэхэкIыр адыгэм ди цIэм пщIэ хуэтщIыжу дыкъызэтенарэ дызэрышхэнрэ дызыхэпсэукIынрэ фIэкIа къытфIэмыIуэхужу дунейм дытетрэ, -жиIащ «Хэку» зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ НэкIацэ Владимир. — Уи лъэпкъэгъу удэмыIэпыкъужыфыныр къезэгъыркъым.
— Сыт атIэ мы Iуэхум зыщIимыужьыр? Къэрал, республикэ унафэщIхэм ди лъэIу ялъэдмыгъэIэсыфу ара? КъэкIуэжхэм я Iуэхум езы лъэпкъым унафэ трищIыхьыж щхьэ мыхъурэ, къэралым щымыгугъыу! — адэкIэ къыпищащ псалъэмакъым Къэбэрдей жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я зэзыгъэуIу советым хэт Джэрыджэ Хьэсэн.
ДАХ-м и ГъэзэщIакIуэ гупым хэт, Сирием къиIэпхъу-кIыжхэм ядэлажьэ Бырсекъуэ Орфан мэгузавэ:
— Ар, дауи, пэжщ, — жеIэ абы. — Ауэ къэралми зыхуэгъэзэныр зэпыбгъэу хъунукъым. Иджыри къыздэсым властым къытхуищIари зыщыгъэгъупщэн хуейкъым. ДэнэкIэ къыщыкъуэкI дэIэпыкъуныгъэми дыхуэныкъуэщ.
ЗэIущIэм хэтахэм къалъытащ Сирием къиIэпхъукIыжахэм ядэIэпыкъуным хуэгъэза Iуэхугъуэ зыбжанэ икIэщIы-пIэкIэ егъэкIуэкIыпхъэу. Ар, псом япэрауэ, псапащIэ фонд къызэIухынымрэ телевизор- еплъхэр къэкIуэжахэм зы- къыщIагъэкъуэну къыщыхураджэ телемарафон къызэгъэпэщын зэрыхуеймрэ теухуащ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
