Хэку зауэшхуэм хэтахэм я сурэтхэр
Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм мы махуэхэм къыщызэIуахащ Хэку зауэшхуэм хэтахэм я сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ.
УФ-м и Президентым и грантымкIэ фондыр и дэIэпыкъуэгъуу къызэрагъэпэща а Iуэху щхьэпэр Хэку зауэшхуэм хэтахэр гъэлъэпIэным, нэхъыжьхэмрэ нэхъыщIэхэмрэ яку дэлъ зэпыщIэныгъэр егъэфIэкIуэным хуэунэтIащ.
Музейм и пэшхэм Хэку зауэшхуэм хэтахэм я сурэт инхэр фIэлъщ, зэ еплъыгъуэкIэ къыпщыхъункIи хъунщ абыхэм зэщхьу хэлъыр псоми мэжджытжыг гъэгъа къудамэ зэраIыгъыр арауэ. Щхьэж и гъуэгуанэ къикIужами, ахэр зыхэпсэукIа лъэхъэнэ гуащIэм зэщхь игъэхъуащ. Жьыгъэракъым абыхэм я плъэкIэр хьэлъэ зыщIыр, атIэ я гъащIэм «гъащIэу» щаIэщIэкIарщ. Дэтхэнэм дежи укъэувыIэрэ уеплъмэ, я нэгум къищ гупсысэм урахьэжьэри…
«Сыту си насыпу сыхамылъхуарэт а лъэхъэнэм…», — жыбоIэ выставкэм къыщыгъэлъэгъуахэм ущегупсыскIэ. Халъхуахэр-щэ?! Абыхэми я гугъауэ къыщIэкIынукъым апхуэдиз яхуэгъэвыну, ауэ зрихьэлIа гугъуехьхэм пэлъэщыфащ. ФIыщIэр мыухыжщ! Сэ сызэреплъымкIэ, гъащIэм и плъыфэ псом щыщу фаехэр нэхъыбэу зи нэгу щIэкIа ди нэхъыжьхэм я дежкIэ фIыщIэ псом я щхьэщ дуней мамырыр, гупсысэ узыншэ яIэу къэтэдж щIэблэр.
— Мы пэшым щытлъагъу сурэтхэр ди нэхъыжьхэм я лIыхъужьыгъэм, абыхэм къагъэлъэгъуа къэмылэнджыгъэм и щыхьэтщ. Унагъуэ къэс Хэку зауэшхуэм хэта я нэхъыжьхэм я сурэтхэр хуэсакъыу щахъумэ. Апхуэдэхэм къапкърыкI хуабагъэмрэ абыхэм я мыхьэнэмрэ иджыри зэ ди фIэщ ящIыжащ нобэ, — жиIащ къыщыпсалъэм КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къуэдзэ Карчаевэ Iэминат.
— Гъэлъэгъуэныгъэм щытлъагъу псом ящхьэщ къытхуеблэгъа ди нэхъыжьхэр. Псалъэ гуапэ куэд яжетIэми, сэ дапщэщи къысщохъу абыхэм яхуэфащэ пщIэ, гулъытэ и кIэм нэсу ялъэдмыгъэIэсыфу. Нобэрей махуэм хэпсэукI псоми нэхъыжьхэм я щIыхуэ — «гъащIэ щIыхуэ» — зэрыттелъыр зыщыдгъэгъупщэ хъунукъым. Жьыгъэм нэхъ дахэ щыIэкъым, псом хуэмыдэу ар жьыщхьэ махуэмэ! Куэдрэ ди япэ фитыну ди гуапэщ, — захуигъэзащ кърихьэлIа нэхъыжьхэм выставкэм къыщыпсалъэм КъБР-м и Парламентым ЩIэныгъэмкIэ, егъэджэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и комитетым и унафэщI Емуз Нинэ.
— Мы проектымкIэ, псом япэрауэ, Хэку зауэшхуэм хэтахэм я щIыхьыр догъэлъапIэ. Налшык ветерану къыдэнэжар цIыху 38-рэщ. Мы зэман хьэлъэм къытхуэзэну тегушхуа цIыхуи 10-мрэ абыхэм я унагъуэхэмрэ сурэт ятетхащ, — жиIащ «Умка» клубым и унафэщI Красильниковэ Ольгэ. — Дэ дызэреплъымкIэ, къуэрылъху-пхъурылъхухэм я гъусэу сурэт зытепхыным мыхьэнэшхуэ иIэщ. «Унагъуэ сурэтылъэ» проектым ипкъ иткIэ, ветеранхэм я щIалэгъуэ сурэтхэр, иджырейхэр, зауэм къратхыкIа письмохэр, дамыгъэ лъапIэхэр зы сурэтылъэм щызэхуэтхьэсащ. Ди проектым и мурад нэхъыщхьэр — ди нэхъыжьхэр дгъэлъэпIэну дыхунэсынырщ. Дэ быдэу ди фIэщ мэхъу гулъытэрэ гуапагъэрэ нэхъыжьыфIхэм еттыныр ди къалэн пажэу зэрыщытыр. Абыхэм яхуэтщI пщIэр зылъагъу нэхъыщIэхэм дерс зэрахуэхъунум шэч хэлъкъым.
Гъэлъэгъуэныгъэм кърихьэлIахэм онлайну захуигъэзащ Зауэм, лэжьыгъэм, IэщэкIэ зэщIэузэда къарухэм, хабзэхъумэ органхэм я ветеранхэм (пенсионерхэм) я Налшык къалэ жылагъуэ зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Абдуллаев Мустэфа.
— Хэку зауэшхуэр ди цIыхухэр зыпэлъэща гузэвэгъуэшхуэщ. Зы унагъуи щыIэкъым абы и Iэ щIыIэр лъэмыIэсауэ. Дэ дыщыпсэу лIэщIыгъуэм куэдым зыщихъуэжащ, щIэ куэд къыхыхьащ, ауэ дапщэщи ди лIыхъужьхэм я щIыхьыр тхъумэн, абыхэм яхуэфащэу дыпсэун хуейщ, — жиIащ Абдулаевым. Къэпсэлъам фIыщIэ яхуищIащ Iуэхур жэрдэм зыщIахэмрэ зи гуащIэ хэзылъхьахэмрэ.
Сурэтхэм къищынэмыщIа, выставкэм щыплъагъунущ 115-нэ шуудзэм и цIэкIэ щыIэ къэлъыхъуакIуэ гупым къагъуэтыжа зауэлIхэм я хьэпшыпхэр.
Зауэм хэтахэм я сурэтхэр OneLightStudio IуэхущIапIэм щытрахащ, проектым хэтащ сурэттеххэу Сенич Михаил, Жулин Виктор, АбытIэ Хьэлимэт. НэхъапэкIэ трахауэ я сурэтхэр выставкэм къыщызыгъэлъэгъуахэм яхэтщ ди редакцэм и сурэттех Iэзэ Къарей Элини.
Республикэм и артист ныбжьыщIэхэм я уэрэд, къафэ дахэхэмкIэ гъэлъэгъуэныгъэм кърихьэлIахэм я гукъыдэжыр къаIэтащ.
Мэлыжьыхьым и 18 хъуху екIуэкIыну выставкэ телъыджэм феплъыну IэмалыфI фиIэщ.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
