ТхылъымпIэхэр къамыгъэсэбэпу
ТхылъымпIэхэр къагъэсэбэпурэ цIыхухэр къызэрыхатхыкIыр электрон теплъэкIэ иджы дэни щахъуэж. Илъэс иримыкъу дэкIмэ, Урысей Федерацэми щекIуэкIынущ 2020 гъэм щыIэну бжыгъэр зи лъабжьэ дунейпсо къыхэтхыкIыныгъэм хыхьэ а Iуэхугъуэр. Ар зэрыщытыну щIыкIэм нобэ фыщыдгъэгъуэзэнщ.
Бжыгъэр зи лъабжьэ япэ урысейпсо цIыхухэм я къыхэтхыкIыныгъэр (ВПН-2020) 2020 гъэм и жэпуэгъуэм екIуэкIынущ. Къэралым щыпсэу дэтхэнэми Iэмал иIэнущ «Госуслуги» порталым щыIэ къызэрыхатхыкI электрон напэкIуэцIхэм езыр-езыру зыхуейхэр иратхэну, къыхэтхыкIыныгъэр езыгъэкIуэкIхэми къагъэсэбэпынур апхуэдэ бланкхэр зэрыт электрон планшетхэрщ. ТхылъымпIэм ит къызэрыхатхыкI напэкIуэцIхэр къыщызэкъуахынур планшет компьютерыр зэрымыщIэкIэ къутэмэщ.
2010 гъэм зэхэта дунейпсо къыхэтхыкIыныгъэр щекIуэкIым къэралхэм я нэхъыбэм къыщагъэсэбэпар нэхъапэм зытета Iэмалхэращ — тхылъымпIэм ит къызэрыхатхыкI напэкIуэцIхэр яIэщIэлъу къыхэтхыкIакIуахэм къалэхэмрэ къуажэхэмрэ щыпсэухэм зыхуагъазэрт. Къэрал зыбжанэр нэхъ жыжьаплъэу къыщIэкIащ икIи я цIыхухэм Iэмал иратащ электрон къыхэтхыкIыныгъэм хэтыну. Къапщтэмэ, 2011гъэм Болгарием интернеткIэ къыщызэрагъэпэща сайт щхьэхуэм зыщрагъэтхащ цIыху мелуани 3,1-м, ар а къэралым щыпсэум и процент 42-м щIегъу. А гъэ дыдэм Литвами онлайн-къыхэтхыкIыныгъэр щызэхэтащ икIи цIыху мелуаным щIигъум, е республикэм щыпсэум и процент 34-м нэблагъэм, зыщрагъэтхащ. Эстонием и цIыхухэм 2012 гъэм Интернет къыхэтхыкIыныгъэм и рекорд ягъэуващ — а къэралым щыпсэум и процент 67-м онлайн IэмалымкIэ зрагъэтхащ. Канадэм и цIыхухэм я процент 55-р, Португалием — я процент 50-р, Испанием — я процент 37-р, Италием — я процент 33-р къызэрыхатхыкIар апхуэдэущ.
НэгъуэщI къэралхэм къагъэсэбэпа IэмалыщIэм къигъэлъэгъуащ интернет Iэмэпсымэхэм я фIыгъэкIэ къыхэтхыкIыныгъэр нэхъ тынш икIи псынщIэ зэрыхъур — къыхэптхыкIым уепсалъэурэ зэман бгъэкIуэдыркъым икIи щыхущIыхьэм и деж упщIэ псоми абы жэуап иритыфынущ. БгъэдыхьэкIэщIэм и фIыгъэкIэ къаIэрыхьа хъыбархэм елэжьыжынми текIуадэ зэманыр мащIэ дыдэщ. КъищынэмыщIауэ, япэм зрихьэлIэу щыта лъэпо- щхьэпо куэд лъэныкъуэ егъэза мэхъу: зыщIэупщIэнухэр къэгъуэтынымрэ къыхэтхыкIыныгъэр езыгъэкIуэкIхэм я шынагъуэншагъэмрэ. Абы щыгъуэми интер- нет-къыхэтхыкIыныгъэми щыщIэныгъэ иIэщ — хуабжьу гугъущ къэпщIэну ар къэзыгъэсэбэпхэм я онлайн-жыджэрагъыр. Узэрыщыгугъам нэхърэ ар нэхъыбэу е нэхъ мащIэу щытыфынущ.
КъыхэтхыкIыныгъэр щрагъэкIуэкIкIэ бжыгъэр зи лъабжьэ Iэмалхэр къэзыгъэсэбэп къэралхэм къахэхъуэ зэпытщ. Ди гъуэнэгъу Беларусым СНГ-м щыяпэу ар къищтащ. Мы гъэм жэпуэгъуэм и 4-18-хэм а республикэм и цIыху мелуани 2-м щIигъум электрон напэкIуэцIхэмкIэ зрагъэтхащ. КъыхэтхыкIыныгъэм и кIэухым — жэпуэгъуэм и 21-30-м — Белстатым и къыхэтхыкIакIуэхэм электрон планшетхэр яIыгъыу щIэупщIэныгъэхэр ирагъэкIуэкIащ, интернет-къыхэтхыкIыныгъэм хэмытахэр къызэщIаубыдэу.
Урысей Федерацэм IэмалыщIэр япэ дыдэу щагъэунэхуащ 2018 гъэм цIыхухэр хэчыхьауэ къыщыхатхыкIым. Абы щыгъуэм «Госуслуги» порталым зыщрагъэтхащ цIыхухэм я проценти 2,8-м — ар Швейцарием 2010 гъэм щыщыIам (зы процент) щIегъу. Языныкъуэ щIыналъэхэм, псалъэм папщIэ, Камчаткэмрэ Сахалинымрэ, онлайн-къыхэтхыкIыныгъэм къыщрихьэлIащ щыпсэухэм я процент 40-м щIигъур. Зэрыщыту къапщтэмэ, япэу ирагъэкIуэкIа къызэрапщытэ урысейпсо интернет-къыхэтхыкIыныгъэмкIэ зрагъэтхащ цIыху мелуан 1,2-м щIигъум.
2019 гъэм и гъэмахуэм щыIа щIэупщIэныгъэм хэтахэм я процент 52-м къыжаIащ 2020 гъэм ирагъэкIуэкIыну ЦIыхухэм я урысейпсо къыхэтхыкIыныгъэр «Госуслуги» порталым щыIэ электрон къызэрыхатхыкI напIэкIуэцIхэм итхэныр нэхъ IэмалыфIу.
КъыхэтхыкIыныгъэм папщIэ къэбгъэсэбэп хъунущ:
ВПН-2020-м и Медиаофисыр
media@strana2020.ru
+7(495) 933-31-94
Социальнэ сетхэм ВПН-2020-м щиIэ сообществэхэр:
https://www.facebook.com/strana2020
https://vk.com/strana2020
https://ok.ru/strana2020
https://www.instagram.com/strana2020
youtube.com
ЦIыхухэм я урысейпсо къыхэтхыкIыныгъэр 2020 гъэм жэпуэгъуэм и 1-м къыщыщIэдзауэ 31 пщIондэ екIуэкIынущ, бжыгъэр зи лъабжьэ Iэмалхэр къагъэсэбэпу. Абы щIэуэ къыхыхьа нэхъыщхьэхэм ящыщщ Къэрал Iуэхутхьэбзэхэр щыхуа-щIэ портал закъуэм (Gosuslugi.ru) Урысей Федерацэм щыпсэухэм езыр-езыру иратхэ зэрыхъунур. Псэуалъэхэр къыщызэхакIухькIэ Росстатым и къыхэтхыкIакIуэхэм къагъэсэбэпынущ программэ пыухыкIа зиIэ планшетхэр. КъищынэмыщIауэ, зыкъыщыхебгъэтхыкI хъунущ къыщыхат-хыкI участкэхэм, къэрал, муниципальнэ Iуэхутхьэбзэхэр щыхуащIэ унэтIыныгъэ куэд зиIэ центрхэм (МФЦ) я хэщIапIэхэми.
Хьэтау Ислъам.
