Къубатий Борис и щэхухэр
ПщафIэ Iэзэ, адыгэхэм я лъэпкъ шхыныгъуэхэр илъэс 50-м нэблэгъауэ зэхуэзыхьэсыж Къубатий Борис «Хущхъуэгъуэ зыхэлъ адыгэ шхыныгъуэхэмрэ псыхэмрэ» и тхылъыщIэм и лъэтеувэ пшыхь иджыблагъэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым щекIуэкIащ.
ЗэIущIэм кърихьэлIат Борис и ныбжьэгъухэр, пщэфIэным хуригъэджахэр, университетым и егъэджакIуэхэмрэ студентхэмрэ, лъэпкъ шхыныгъуэхэр пщэфIыным дихьэххэр, нэгъуэщIхэри. Пэшым щагъэува Iэнэ кIыхьым лъэпкъ шхыныгъуэу 20-м нэблагъэ къытрагъэувати, гукъыдэж зиIэ дэтхэнэри хэIэбэну Iэмал иIэт.
Къубатий Борис и тхылъыщIэм бзитIкIэ — урысыбзэрэ инджылызыбзэкIэ — адыгэ шхыныгъуэ 850-м я пщэфIыкIэр къыщыхьащ. Борис зэхуихьэсыжа жыIэгъуэхэмрэ чэнджэщ щхьэпэхэмри къыщыбгъуэтынущ абы, апхуэдэуи сурэт дахэхэмкIэ гъэщIэрэщIащ къыдэкIыгъуэр.
Къубатийм зэрыжиIэмкIэ, пщэфIэным пасэу гу хуищIауэ щытащ. И адэр зауэм хэкIуэда иужь, и анэш дадэрат зыпIыжари, аращ а IэщIагъэм хуезыгъэсар.
Школ нэужьым ар щIэтIысхьащ Налшык дэт технологие техникумым. А еджапIэр ехъулIэныгъэхэр иIэу къиуха нэужь, Плехановым и цIэр зэрихьэу Москва дэтым, ЦIыхубэ хозяйствэмкIэ институтым, и щIэныгъэм щыпищащ. Налшык къигъэзэжа иужь езым къиуха техникумым егъэджакIуэу ягъэуври, илъэс зыбжанэкIэ абы щылэжьауэ, 1994 гъэм Адыгэ шхыныгъуэхэм я школ къызэIуихащ. Абы и гъэсэнхэр мазиплIым къриубыдэу иригъасэрт адыгэ шхыныгъуэу 100-м нэблагъэ япщэфIыфу. ИлъэсийкIэ абы игъэлэжьа школым IэщIагъэлI 48-рэ къыщIигъэкIащ. А бжыгъэр зыфIэмащIэни щыIэу къыщIэкIынщ, ауэ иджыкIэ нэхъыфIхэм хабжэу Москва, Варшавэ, Истамбыл, нэгъуэщI къалэхэми дэт ресторанхэм ахэр щолажьэ.
Дон Iус Ростов илъэс 250-рэ щрикъум пщафIэхэм я зэпеуэ ирагъэкIуэкIати, япэ увыпIэр Къубатийм къыщыхуагъэфэщауэ щытащ. Абы и зэфIэкIхэр мызэ-мытIэу къэралым и лIыщхьэхэм я пащхьэ щигъэлъэгъуащ. Апхуэдэу, Москва къалэ и Iэтащхьэу щыта Лужков Юрий Борис иригъэблагъэри, Къэрал Думэм и депутатхэм яхуэпщэфIауэ щытащ. Зэрыжа-IэжымкIэ, депутатхэм хуабжьу ягу ирихьат адыгэлIым и пщэфIэкIэр.
ПщафIэхэм я зэпеуэу Италием щекIуэкIам хэта иужь Панцини Альфредэ и цIэр зезыхьэ къэрал институтым щригъэджэну къыхуагъэлъэгъуат. АрщхьэкIэ, щалъхуа щIыпIэр ибгынэфынутэкъыми, идакъым.
2007 гъэм, Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 450-рэ щрикъум, Къубатий Борис Налшык къалэ округым и администрацэм и ЩIыхь тхылъ къыхуагъэфэщауэ щытащ лъэпкъ шхыныгъуэхэм я пщэфIыкIэр хъумэным и гуащIэ зэрыхилъхьэм папщIэ.
Щыпсэу щIыпIэм, я псэукIэм, зэрахьэ диным елъытауэ лъэпкъ къэс езым я шхыныгъуэ яIэжщ. Адыгэхэм ейр зэхуихьэсыжыным Къубатийм илъэс куэд тригъэкIуэдащ икIи абы зыIэригъэхьа щIэныгъэр пщIэншэ хъуакъым.
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр зэрыIэфIым, къэуат зэращIэлъым къыщымынэу, цIыхухэр уз зэмылIэужьыгъуэхэм зэрыщахъумэм теухуауэ Борис куэд къыбжиIэжыфынущ. Иджырей щIэблэр зэрагъашхэм, абыхэм узыншагъэ тэмэм ямыIэу къызэрыхъум, лъэпкъ шхыныгъуэхэр адыгэ унагъуэхэм зэрыщамыпщэфIыжым ехьэлIауэ иIэ гуныкъуэгъуэхэм теухуауэ щытащ Борис и къэпсэлъэныгъэр. Пэшым щIэсхэм я лъэIукIэ Къубатийм нартыху пIастэ, бжьыныху шыпс, шыбжий дагъэ, къалмыкъ шей, лы гъур зэрагъэхьэзырым и щэхухэмкIэ ядэгуэшащ.
Пшыхьыр ягъэдэхащ «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым, КъБКъМУ-м и «Синдхэр» къэфакIуэ гупым, уэрэджыIакIуэ ТхьэкIумащIэ Аслъэн сымэ, нэгъуэщIхэ- ми.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
