Адэшхуэм и лIыгъэ
— Ар къыщыхъуар 1957 гъэрщ. Пщэдджыжьым лэжьапIэ кIуэну зызыгъэхьэзыра си адэшхуэ Гуанэ Хьэсэн къилъэгъуащ гъунэгъум я унэм мафIэ къызэрыщIэнар. Абы мафIэсымкIэ зричащ. Унэм щIэлъадэри, гъунэгъури къыхуеблэгъа Iыхьлы щIалэри и дамащхьэм телъу къыщIихащ. Ахэр пщыхьэщхьэм зэдыщысахэти, тутын кIэфыр ямыгъэункIыфIу хыфIадзагъэнт. Си адэшхуэм и фIыгъэкIэ къелахэр етIуанэу къалъхужами ярейт. Абыхэм ар къуэш ящIащ, — жеIэ Шэджэм Езанэ школым и 11-нэ классым щеджэ Гуанэ Марьянэ.
Абы зи гугъу къытхуищIа Гуанэ Хьэсэн Мухьэжид и къуэр 1929 гъэм дыгъэгъазэм и 18-м къалъхуащ. Шэджэм Ищхъэрэ дэт школым тхыдэмкIэ и егъэджакIуэу лэжьэн щыщIидзащ. егъэджакIуэ IэщIагъэм иужькIэ 1953 гъэм Шэджэм Езанэми щыпэрытащ икIи пенсэм кIуэхукIэ пщIэ къыхуащIу лэжьащ. Апхуэдэуи ар хэтащ жылагъуэ Iуэхуми — школым и егъэджакIуэхэм я профсоюзым и комитетым и унафэщIу щытащ.
И гъащIи и гуащIи абы триухуащ сабийхэр гъэсэнымрэ егъэджэнымрэ. И лэжьыгъэ IэнатIэм пэрытыху, ар чэнджэщэгъу яхуэхъуащ егъэджакIуэ нэхъ щIалэIуэхэм.
щIэблэр егъэджэным, гъэсэным илъэс куэдкIэ зэрыхуэлэжьам папщIэ 1984 гъэм «УФ-м цIыхубэм щIэныгъэ егъэгъуэтынымкIэ и отличник» дамыгъэр къыхуагъэфэщащ.
КъищынэмыщIауэ, Гуанэ Хьэсэн и цIэр фIыкIэ зыбжанэрэ къраIуащ. Апхуэдэу къалъытащ 1941-1945 гъэхэм Хэку зауэшхуэм хилъхьа гуащIэр, 1957 гъэм екIуэкIа социалист зэхьэзэхуэхэм зэрыщытекIуар, нэгъуэщI и IуэхуфIхэри. 2011 гъэм «Шэджэм къалэм щIыхь зиIэ и цIыху» цIэ лъапIэр къыфIащащ.
Хьэсэн иригъэджахэм къахэкIащ зи IэщIагъэм куууэ хэзыщIыкI щIэныгъэлIхэр, мэкъумэш IэнатIэм и лэжьакIуэ пажэхэр, хирург цIэрыIуэхэр, профессорхэр. А цIыху щыпкъэр зыIыгъыкIэкIэ, псэ хьэлэлагъкIэ, гуапагъэкIэ куэдым щапхъэ яхуохъу. Ар адэщ, адэшхуэщ, и къуэрылъху-пхъурылъхухэм я щIэбли илъэгъуащ. Ирогушхуэ икIи иринасыпыфIэщ и унагъуэ дахэм.
Мырзэкъан Дисэ.
