НыбжьыщIэхэм дэрэжэгъуэ ират
Сабийхэр хъумэным и дунейпсо махуэр Iэтауэ щагъэлъэпIащ ди республикэм. А Iуэхушхуэм хуэгъэпса гуфIэгъуэ зэхыхьэ дэнэкIи къыщызэрагъэпэщащ, цIыкIухэм дэрэ-жэгъуэ ирату, я гукъыдэжыр къаIэту.
Бахъсэн районым хыхьэ ХьэтIохъущыкъуей жылэм дэт курыт школ №1-м и пщIантIэ хуитым мэкъуауэгъуэм и 1-м щызэхуашэсат щIыпIэм щыпсэу унагъуэшхуэхэм я бынхэр, зи узыншагъэм сэкъат иIэ цIыкIухэр. Абыхэм ехъуэхъуну зэхуэсым къекIуэлIат район администрацэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Тохъутэмыщ Мухьэмэд, егъэджэныгъэмкIэ щIыпIэ IэнатIэм и унафэщI Абрэдж Тамарэ, администрацэм къепхауэ лажьэ Жылагъуэ советым и пашэ Къаздэхъу Олег, ХьэтIохъущыкъуей къуажэм и администрацэм и Iэтащхьэ Къумыкъу МуIэед, а жылэм и нэхъыжьыфI КIурашын Алий, районым щылажьэ курыт школхэм, сабий гъэсапIэхэм я унафэщIхэр. Абыхэм псалъэ гуапэ куэдкIэ зыхуагъэзащ махуэшхуэр зей сабийхэм, узыншагъэ, ехъулIэныгъэ, гуфIэгъуэ куэд яIэну ехъуэхъуу.
Сыхьэт зыбжанэкIэ екIуэкIа гуфIэгъуэ зэхыхьэм хэта сабийхэр зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм, джэгукIэ зэхуэмыдэхэм жыджэру хэтащ. ЦIыкIухэм ябгъэ-дэлъ творческэ зэфIэкIхэр ягъэлъэгъуэнуи Iэмал яIащ: абыхэм папщIэ къызэрагъэпэща утыку иным сабийхэм уэрэдхэр щыжаIащ, усэхэм къыщеджащ, къафэхэр щагъэзэщIащ. Псоми я гукъыдэжыр нэхъри къаIэтырт таурыхъым «къыхэкIа» лIыхъужьхэу Чипрэ Дейлрэ. Абыхэм ялъэкI къагъэнакъым, махуэш-хуэр сабийхэм гукъинэ ящыхъун папщIэ.
Джэгухэмрэ къафэхэмрэ зэфIэкIа нэужь, цIыкIухэр пэрагъэтIысхьащ ерыскъы IэфI куэд зытелъ Iэнэ бэрычэтхэм. ЗэIущIэм и кIэухыу сабийхэм иратащ IэфIыкIэ зэмылIэужьыгъуэхэр зэрылъ плIэидзэ хъуржын цIыкIухэр. КъинэмыщIауэ, къызэгъэпэщакIуэхэм ипэкIэ ирагъэкIуэкIа псапащIэ акцэм къыхэкIа ахъшэмкIэ яхуэупсащ зи узыншагъэм сэкъат иIэ цIыкIухэм.
Районым щекIуэкIа гуфIэгъуэ зэхыхьэм нэмыщI, Бахъсэн къалэм дэс сабийхэми къыхузэрагъэпэщащ дауэдапщэ гукъинэж. Къалэм и утыку нэхъыщхьэм концертышхуэ щатащ цIыкIухэм папщIэ. Абы хэтащ ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ ЩэнхабзэмкIэ уардэунэм, курыт школхэмрэ садхэмрэ екIуалIэ ныбжьыщIэ зэчиифIэхэр. Махуэшхуэм кърихьэлIа балигъхэм Iэмал яIащ я сабий цIыкIухэм IэфIыкIэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ, псыIэфIрэ морожнэкIэ яхуэгуэпэну.
Сабиигъуэ IэфIым, телъыджэм и дунейм цIыкIухэр «щыхашащ» Дзэлыкъуэ щIыналъэми. Дзэлыкъуэкъуажэ дэт ЩэнхабзэмкIэ уардэунэм ирагъэблэгъа сабийхэм къащыпэплъэрт нэгузыужь концерт дахэ, зэпеуэ хьэлэмэтхэр, тыгъэ гуапэхэр зэрылъ къэлътмакъ цIыкIухэр, шхын IэфIхэр. ЦIыкIухэм я махуэшхуэр ядиIыгъыну, абыхэм псалъэ дахэхэр яжриIэну уардэунэм къекIуэлIат районым и администра-цэм и Iэтащхьэ Джатэ Руслан.
— Фэ фщыщ дэтхэнэми хэкум и цIыху пэж къызэрыхэкIынум шэч къытесхьэркъым, — къыхигъэщащ унафэщIым, цIыкIухэм защыхуигъазэм. — Сабийхэм я мызакъуэу, адэ-анэхэми сынывохъуэхъу нобэрей махуэшхуэмкIэ. Адэ-анэ хьэкъыр вгъэзэщIэфу, фи бынхэм я гуфIэгъуэ куэд флъагъуу, езыхэми фызэхащIыкIыу куэдрэ Тхьэм фащхьэщигъэт. Зывгъэпсэху, фыкъафэ, фыджэгу, ди щIэблэ дахэ!
Iуащхьэмахуэ щIыналъэм и къалащхьэ Тырныаузи Iэтауэ щагъэлъэпIащ сабийхэм я махуэшхуэр. «Тотур» стадионым къыщы-зэрпагъэпэща «Сабиигъуэм и дуней» гуфIэгъуэ зэхыхьэм кърагъэблэгъат сабий куэд щапI унагъуэхэм ис цIыкIухэр, я адэ-анэхэри я гъусэу. Къызэхуэсахэм махуэшхуэмкIэ гуапэу ехъуэхъуащ Iуащ-хьэмахуэ районым и администрацэм и Iэтащхьэ Залиханов Къанщоубий.
— ГуфIэгъуэр сабийхэм яхуэгъэзами, дэ, балигъхэри, абы иджыри зэ дрегъэгупсыс ди бынхэм, ныбжьыщIэхэм дазэрыхущытым, яхуэтщIыф гулъытэмрэ яхухэтхыф зэманымрэ я куэдагъым. Ди къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ къытщIэхъуэ щIэблэм щIэныгъэ куурэ гъэсэныгъэ екIурэ егъэгъуэтыныр.
Кулиев Къайсын и цIэр зезыхьэ ЩэнхабзэмкIэ уардэунэм и лэжьакIуэхэм абыхэм папщIэ къызэрагъэпэщат концерт хьэлэ-мэт, фильм гъэщIэгъуэни пщIэншэу ирагъэплъащ. Абы къыкIэлъыкIуэу сабийхэр ирагъэблэгъащ IэфIыкIэрэ шхын щIэщыгъуэ зэмылIэужьыгъуэ куэдрэ зытелъ Iэнэхэм.
Махуэшхуэм къриубыдэу зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэр щекIуэкIащ уардэунэм и пщIантIэ хуитми. Абдежым сабийхэр щызэпеуащ асфальтым сурэт цIыкIухэр тещIыхьынымкIэ. А Iуэхум жыджэру хэтащ Сабий творчествэмкIэ унэм и лэжьакIуэхэр. Абыхэм къапщытащ сабийхэм я IэдакъэщIэкIхэр икIи дэтхэнэми тыгъэ цIыкIухэр хуащIащ. «Дыгъэ цIыкIу» цIэ дахэр зезыхьэ паркышхуэм цIыкIухэм папщIэ а махуэм пщIэншэу щылэжьащ аттракционхэр.
Апхуэдэу гукъинэжу, нэгузыужьу ди республикэм и адрей щIыналъэхэми щагъэлъэпIащ Сабийхэр хъумэным и дунейпсо махуэр.
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
