Мы махуэхэм
Мэкъуауэгъуэм и 8, махуэку
Хыхэм я дунейпсо махуэщ
Социальнэ лэжьакIуэм и махуэщ. 1701 гъэм Пётр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ факъырэхэм, сымаджэхэм, жьы хъуахэм щхьэегъэзыпIэ яхуэхъун унэхэр къызэIухыным теухуауэ. Унафэм къигъэувырт зи щхьэ сэбэп хуэмыхъужыф цIыхуипщI къэс зы якIэлъыплъу а унэхэм щылэжьэн хуейуэ. Абдеж къыщежьащ цIыхухэм социальнэу защIэгъэкъуэным хуэгъэпса IэнатIэр.
Карелие Республикэм и махуэщ. 1920 гъэм къызэрагъэпэщащ иджырей республикэм лъабжьэ хуэхъуа Карелие лэжьакIуэбэ коммунэр.
1786 гъэм дунейм щыяпэу Нью-Йорк и тыкуэнхэм морожнэ къыщIалъхьащ.
1815 гъэм Польшэм и щIыналъэр, къанэ щIагъуэ щымыIэу, Урысей империем къыхагъэхьащ.
1824 гъэм Канадэм щыщ Кашинг Ноа зэрыжьыщIэ машинэ къызэригупсысам щыхьэт техъуэ дэфтэр иратащ.
1843 гъэм Урысейм и пащтыхь Николай Езанэм и унафэкIэ Урысейм щыщIадзащ Петербургрэ Москварэ зэпызыщIэну гъущI гъуэгур ухуэн. Абы куэд- рэ «Николаевскэ гъущI гъуэгу» жаIэу еджащ, иджыпсту Октябрьскэ цIэр зэрехьэ.
1869 гъэм Америкэм щыщ Макгаффи Айвз сабэщып зэрызэпкърилъхьам щыхьэт техъуэ тхылъ иратащ.
1934 гъэм Женевэ Iэ щытрадзащ СССР-м, Румынием, Польшэм я къэрал гъунапкъэхэр зэраубзыхуам теухуа зэгурыIуэныгъэм.
1940 гъэм хэIущIыIу ящIащ нептуний элементыщIэр къызэрахутар.
1943 гъэм налшыкдэс интеллигенцэм фашистхэм я бийуэ пэкIу ирагъэкIуэкIащ.
1946 гъэм Журналистхэм я дунейпсо зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1946 гъэм Инджылызым и къалащхьэ Лондон ТекIуэныгъэм и парад щекIуэкIащ, фашист Германиемрэ Япониемрэ ЕтIуанэ дунейпсо зауэм зэрыщыхагъэщIар ягъэлъапIэу.
1958 гъэм СССР-м футболымкIэ и командэ къыхэхар япэу хэтащ дунейпсо чемпионатым.
1966 гъэм СССР-м къыщызэрагъэпэщащ Тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ я фэеплъхэр хъумэным хуэгъэпса зэгухьэныгъэр.
1988 гъэм къащтащ «СССР-м кооперацэм зыщегъэужьыным теухуауэ» законыр. Абы хьэрычэтыщIэхэр я щхьэ хуэлэжьэжыну хуит ищIырт.
Кхъухьлъатэзехуэ Iэзэ дыдэу щыта, «Совет Союзым щэнейрэ и ЛIыхъужь» Кожедуб Иван къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
«ЩIэблэщIэ гвардие» щэхурылажьэ щIалэгъуалэ партизан зэгухьэныгъэр Краснодон къыщызэзыгъэпэщахэм яхэта, абы и унафэщIу щыта, Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр (хэкIуэдауэ) зыфIаща Кошевой Олег къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, Урысей артиадэм и лауреат МахуэлI Хъаджэт къыщалъхуа махуэщ.
Эверест дэкIа адыгэ бзылъхугъэ, КъБР-м физкультурэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Мэз Каринэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 23 — 24-рэ, жэщым градус 17 — 19 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 9, мэрем
Зэныбжьэгъухэм я дунейпсо махуэщ
Аккредитацэм и дунейпсо махуэщ
1719 гъэм Пётр Езанэм урысей губерниехэр щIыналъэ щхьэхуэхэурэ зэпыудыным теухуа унафэ къыдигъэкIащ.
1737 гъэм Москва мафIэсышхуэ къыщыхъуащ. Ар а къалэм къыщыхъуа мафIэс нэхъ ин дыдэхэм хабжэ. Лыгъейм зэщIищтат къалэкур, уеблэмэ Кремль Уардэунэри исат.
1883 гъэм Москва тхыдэ музей къыщызэIуахащ.
1935 гъэм Iуащхьэмахуэ и щыгум япэ дыдэу гупышхуэ дэкIащ.
1945 гъэм СССР-м щагъэуващ «Берлин къызэращтам папщIэ», «Будапешт къызэращтам папщIэ», «Венэ къызэращтам папщIэ», «Кёнигсберг къызэращтам папщIэ», «Белград хуит къызэращIыжам папщIэ», «Варшавэ хуит къызэращIыжам папщIэ», «Прагэ хуит къызэращIыжам папщIэ» медалхэр.
1995 гъэм Урысейм и президент Ельцин Борисрэ Украинэм и президент Кучмэ Леонидрэ Сочэ Iэ щытрадзащ тенджыз ФIыцIэ флотыр зэрагуэшым теухуа зэгурыIуэныгъэм.
Япэ урыс император Пётр Езанэр къызэралъхурэ илъэс 345-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Чым Агнессэ къыщалъхуа махуэщ.
Техникэ щIэныгъэхэм я доктор, АР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и член-корреспондент Блахъуэ Хьэзрэт и ныбжьыр илъэс 53-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 25 — 27-рэ, жэщым градус 16 — 18 щыхъунущ.
