Къущхьэ Севим дохъуэхъу
Тыркум щыщ тхакIуэ цIэрыIуэ, ди лъэпкъэгъу пщащэ Къущхьэ Севим адыгэм и цIэр лъагэу иIэту щопсэу Истамбыл.
Тыркум ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм къыдигъэкI «Мазэрэ вагъуэрэ» газетым щылэжьащ. Иджыпсту ухуакIуэ фирмэм инженер-къэпщытакIуэу щыIэщ. Севим нобэкIэ итха романышхуэ-хэм къищынэмыщIауэ, щэнхабзэм теухуауэ щIыпIэ куэдым къыщыдэкI журналхэм къытрадзащ и IэдакъэщIэкIхэр.
Къущхьэ Севим Къайсэр къалэм епха Узун- Пынар (Псынэ КIыхь) къуажэ цIыкIум 1966 гъэм къыщыхъуащ. И ныб-жьыр илъэситIым иту и унагъуэр Истамбыл Iэпхъуауэ щопсэу. Истамбылщ курыт школри еджапIэ нэхъыщхьэхэри къыщиухар. Япэу зыхуеджар инженер IэщIагъэрами, зэрыцIыкIу лъандэрэ тхакIуэ хъуну и хъуэпсапIэт. Инженеру тIэкIурэ лэжьа нэужь, инджылызыбзэ зригъэщIэн папщIэ Америкэм кIуащ, абы щыгъуэ хуэмурэ тхэн щIидзащ.
Ди лъэпкъэгъу пщащэм япэу и Iэдакъэ къыщIэкIар «Узыншэу ущыт, Нисан!» романращ. Абы зи гугъу щищIыр езым и студентыгъуэ илъэсхэрщ: щIалэгъуалэм я зэхущытыкIэр, балигъ гъащIэм хэмыбэкъуа ныбжьыщIэхэм я гупсысэкIэр, зэхэтыкIэр, нэгъуэщIхэри. Ар 1993 гъэм тхын иухри, 1996 гъэм дунейм къытехьащ япэ романыр. ИкIи тырку литературэм нэхъ лъэрыхьу къыщалъытэ тхакIуэ цIэрыIуэхэм а тхыгъэр нэхъыфIхэм зэрыхабжам Севим тригъэгушхуауэ жыпIэ хъунущ.
Абы хуэм-хуэмурэ къыкIэлъыкIуащ адрей романхэри. Псом нэхърэ нэхъ къехъулIауэ куэдым къалъытэр «Жьыбгъэмэ къызыпих шухэр» романырщ, адыгэ лъэпкъым теухуарщ. Севим щыцIыкIум и адэшхуэ Гъузер, и адэ Решат и къуэшхэм жаIэжу зэхихахэрщ и тхыгъэм гупсысэ нэхъыщхьэу къыщыгъэлъэгъуэжар. ИкIи илъэси 150-рэ ипэкIэ екIуэкIа зауаем, ди лъэпкъым и щхьэм кърикIуам, хамэ щIыпIэ зэрырапхъам теухуауэ Тыркум сыт щигъуэтми щIиджыкIщ, дэфтэр, архив куэдым хэплъэри, итхын щIидзауэ аращ.
Мы тхылъым уриплъэ-мэ, зауэ, зэхэуэ, зэрыукI, пщыхэм цIыхуу къамылъытэ пщылI, зэныкъуэкъу — цIыхугум къимыщтэ Iуэхугъуэ куэд хэлъщ. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, къыщыгъэлъэгъуэжа зэманыр ткIийщ, гуащIэщ, пхъашэщ. Къущхьэм и мурадхэм ящыщщ адыгэм я гущабагъыр, хьэщIэр фIыуэ зэралъагъур, ди хабзэм и дахагъыр къыщыгъэ-лъэгъуа роман итхыну. Тхьэм хущIигъэхьэ.
Адыгэбзэ дахэ Iурылъу, адыгэм къызэрыхэкIар ищIэжу, абы и тхыдэр къыщыгъэлъэгъуа и роман-хэр къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм щызэбгрыкIыу Истамбыл щыпсэу ди лъэпкъэгъу бзылъхугъэм и зэфIэкIым, и дахагъэм уримыгушхуэнкIэ Iэмал иIэкъым. Севим и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ ирокъури, дохъуэхъу и мурад псори къехъулIэу, фIыуэ илъагъухэр хуэузыншэу, и цIэр фIыкIэ жаIэрэ и IэдакъэщIэкIхэм щытхъу къыхуахьу иджы-ри илъэсищэкIэ псэуну!
Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэр, «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэр.
