Сыт дызыхущIэкъур?
Урысей Федерацэм футболымкIэ и япэ дивизионым 2012 — 2013 гъэхэм щекIуэкIа зэхьэзэхуэр иухащ. И чэзууэ къыдолъытэ абы кърикIуахэм гупсэхуу дыхэплъэжыну.
Жэз медалхэр — ехъулIэныгъэщ
Илъэсихрэ ныкъуэкIэ къэралым и командэ нэхъыфIхэм ядэджэгуа «Спартак-Налшыкыр» япэ дивизионым тыншу хэзэгъэжыфауэ пхужыIэнукъым. Ар наIуэу дигъэлъэгъуащ 2012 — 2013 гъэхэм екIуэкIа зэхьэзэхуэм и япэ Iыхьэм. Фигу къэдгъэкIыжынщи, премьер-лигэм иужькIэ налшыкдэсхэр япэ дивизионым хуэщхьэпэлъагэу хыхьащ. И футболист нэхъыфIхэр зыхъумэфа ди командэм къыщыхъуауэ къыщIэкIынущ гугъу зримыгъэхьыщэми абы текIуэныгъэхэр къыщихьыфыну. Пэж дыдэуи япэ джэгугъуэм апхуэдэ гугъэфIхэр дигъэщIат. Япэ дивизионым хэтынухэр яхуримыгъэкъуу пIащIэгъуэкIэ зыхагъэхьа Башкирием и «Уфа»-р бэлэрыгъауэ къаIэрыхьащ икIи, зрагъэуа пенальтитIым языхэзыр къагъэсэбэпри, гугъу зрамыгъэхьыщэу хагъэщIащ.
АрщхьэкIэ, абы иужькIэ псынщIэ дыдэу щIылъэм кърагъэувэхыжащ. Ар зыхузэфIэкIари етIуанэ дивизионым къыхэкIа къудей Нижнекамск и «Нефтехимик»-ращ. Тэтэрстаным къикIахэм хэт сыт ищIысми ди щIалэхэм кърагъэлъэгъуащ икIи иджыблагъэ премьер-лигэм хэта «Спартак-Налшыкыр» и стадионым 3:1-уэ щыхагъэщIащ. АдэкIэ зыкIи пэмыплъауэ «Енисей»-м, «СКА-Энергия»-м, «Петротрест»-м, «Балтика»-м къыхагъэщIащ. А псом иужькIэ премьер-лигэм гъэзэжыным теухуауэ кърахьэжьа псалъэмакъым кIэ епт хъунут. ЩIымахуэ зыгъэпсэхугъуэм и пэ къихуэу «Енисей»-р аргуэру зэ Налшык къащефIэкIащ икIи гугъэ щIагъуэ щымыIэжу гъэ техьащ.
Зэхьэзэхуэр зэрызэпагъэуа лъэхъэнэр командэм и тренер нэхъыщхьэ Шыпш Тимуррэ абы и лэжьэгъухэмрэ пщIэншэу ягъэкIуэдакъым. Ахэр гупыр зыгъэлъэщыфынухэм ерыщу лъыхъуащ икIи я гугъуехьыр пщIэншэ хъуакъым. Гъатхэпэм щегъэжьауэ накъыгъэ мазэ пщIондэ налшыкдэсхэм джэгугъуибгъу ирагъэкIуэкIати, зыми къыхигъэщIэфакъым икIи турнир таблицэм и ещанэ увыпIэм къыщыхутащ. ИкIэм-икIэжым ди щIалэхэм япэ дивизионым щекIуэкIа зэхьэзэхуэм жэз медалхэр къыщахьащ икIи премьер-лигэм адэкIи щIэбэныну Iэмал ягъуэтащ. ЩIымахуэм зэрытехьа щIыкIэмрэ иужькIэ къызэрыщIидзыжамрэ зэпэплъытмэ, ар ехъулIэныгъэ хъарзынэт.
ПэщIэуэ зэIущIэхэр щымыIыххамэ нэхъыфIт
Япэ дивизионым ещанэ увыпIэр къызэрыщахьам и фIыгъэкIэ, налшыкдэсхэм премьер-лигэр къахукъуэплъыжат. Абы щхьэкIэ зэIущIитIым ипкъ иткIэ, гуп нэхъыщхьэм и епщыкIуплIанэ «Крылья Советов» командэр хагъэщIэн хуейт. IэщIагъэлIхэм къызэралъытэмкIэ, зи футболист нэхъыфIхэр зыхъума, абы къыдэкIуэуи зызыгъэлъэща «Спартак-Налшыкым» ар хузэфIэкIынут. Езы щIалэхэри абы хуэпабгъэрт.
Самарэ щекIуэкIа япэ зэIущIэм налшыкдэсхэр я хьэрхуэрэгъухэм къазэрыпикIуэта щыIэкъым. ИкIи пенальтикIэ къыхудагъэкIа топитIращ къыхэзыгъэ- щIар. Ущыгугъ хъунут етIуанэ зэIущIэм «Крылья Советов»-м хуэфэщэн жэуап Налшык щыхуагъэхьэзырауэ. Зыкъом щIауэ къэмыхъуауэ «Спартак» стадионым цIыхур изу къызэрекIуэлIами гугъэфIхэр уагъэщIырт икIи утрагъэгушхуэрт. АрщхьэкIэ премьер-лигэм и командэ нэхъ хуэмыхухэмрэ япэ дивизионым щыпашэхэмрэ я зэхуакум щыхупIэ ин дэту къыщIэкIащ. ЗэIущIитIым япкъ иткIэ, 2:7-уэ налшыкдэсхэр къызэрыхагъэщIам узытепсэлъыхьыжыни къыпхуигъанэркъым.
Премьер-лигэм ягъэзэжыпами…
Зы дакъикъэкIэ къызыщыдгъэхъунщ ди щIалэхэм премьер-лигэм ягъэзэжыпауэ. АдэкIэ-щэ? Зэхьэзэхуэм щIидзэным къэнэжыр зы мазэт. А зэман кIэщIым къриубыдэу хэт къэралым и гуп нэхъыщхьэм хэзэгъэфын командэ къызэзыгъэпэщыфынур? Апхуэдэ щыIэкъым. Абы зэман нэхъ кIыхь хуейщ. Футболист Iэзэхэр къешэлIэным, ахэр щыIэхэм яхэгъэзэгъэным текIуадэр зы мазэкъым икIи мазитIкъым. ПIащIэрыщIэу зыри зэрыпхузэфIэмыкIынур ди гъунэгъу осетинхэм я деж щынэрылъагъущ. Абы и «Алания»-р премьер-лигэм ягъэкIуэжын папщIэ я лъэпкъэгъу тренер цIэрыIуэ Газзаев Валерэ кърашэлIэжщ, мылъкуу зыхуейм хуэдиз (сом мелардрэ мелуан 200-рэ!) хуаутIыпщри, дунейм и дэнэ щIыпIи я нэм къыщыфIэна футболистхэр кърагъэщэхуащ. Ахэр яIахэм хагъэхьэжри, зэхьэзэхуэм хыхьащ. Сыт абы къикIар? Зыри! Владикавказ и «Алания»-м иужь дыдэ увыпIэр премьер-лигэм щиубыдри, япэ дивизионым игъэзэжащ. Дэ абы елъытауэ мылъкукIи (зэрыхуагъэфащэмкIэ, сом мелуан 350 — 380-рэ) тренер Iэзэ къешэлIэжынымкIи ди зэфIэкIхэр хэпщIыкIыу нэхъ мащIэщ.
Урысей Федерацэм футбол зэхьэзэхуэхэр бжьыхьэм щIидзэрэ гъатхэм иухыу зэрызэхагъэувам и щыщIэныгъэ куухэм ящыщщ гуп нэхъыщхьэм хыхьэ командэхэм абы зэрыхэтынум зыхуагъэхьэзырыну зэман кIэщI дыдэ (мазэ!) фIэкIа зэрамыIэр. Нэхъапэм, «Спартак-Налшыкыр» абы щыхыхьа 2005 гъэм, зэпеуэр бжьыхьэм зэфIэкIати, мазищым щIигъукIэ премьер-лигэм «хуэгъэтIылъащ». Иджы апхуэдэу хъужкъым. Аращ нэгъабэ гуп нэхъыщхьэм хыхьа Саранск и «Мордовия»-мрэ Владикавказ и «Алания»-мрэ зэкIэлъхьэужьу абы псынщIэ дыдэу къыщIыхэкIыжар. Адрейхэми аращ къащыщIынур. НтIэ, зы илъэс фIэкIа узыхэмытыну премьер-лигэм апхуэдизу ущIыхущIэкъунур сыт?
ЕтIуанэ дивизионым къыхэкIахэм
Налшык гугъу дыщрагъэхь
«Спартак-Налшыкым» 2012 — 2013 гъэхэм екIуэкIа зэхьэзэхуэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и къалащхьэм очко 35-рэ щызэIэригъэхьащ. Я стадионхэм нэхъыбэ щахузэфIэкIар я деж зэи къыщыхамыгъэщIа «Урал»-мрэ «Томь»-рэщ. Абы щыгъуэми, ди щIалэхэм Налшык къыщефIэкIахэр зыхуамы-гъэфэща защIэщ. Ахэр псори нэгъабэ етIуанэ дивизионым хэтащ: Нижнекамск и «Нефтехимик»-р, Санкт-Петербург и «Петротрест»-р, Красноярск и «Енисей»-р къатекIуащ, Белгород и «Салют»-мрэ Волгоград и «Ротор»-мрэ очко тIурытI фIагъэкIуэдащ. Нэрылъагъущ, нэхъ лъэрымыхьу къалъыта командэхэм налшыкдэсхэм хуэфэщэну зэрызыхуамыгъэхьэзырар икIи абыхэм ди стадионым щыIэщIаха очко 13-ращ занщIу премьер- лигэм кIуэн папщIэ «Спартак-Налшыкым» иужькIэ хуримыкъужар. Абы щыгъуэми зэхьэзэхуэм пашэны-гъэр щызыубыда «Томь»-р, «Урал»-р, «СКА-Энергия»-р, «Балтика»-р, адрейхэри къанэ щымыIэу ди стадионым щыхагъэщIащ.
Курыт зэфIэкIщ ди щIалэхэм нэгъуэщI щIыпIэхэм къыщагъэлъэгъуар. Абыхэм очко 30 щафIэкIуэдащ.
УзыщыгуфIыкIышхуэн хэлъкъым ди гъуащхьауэхэм я Iуэхуми. Ику иту зэIущIэ къэс абыхэм зы топ щыдагъэкIауэ аращ. Пэжщ, нэгъабэ елъытауэ мы гъэм нэхъ къызэрыкIащ, «Сибирь»-м бэджэнду къыIраха Медведев Алексей къахыхьа иужькIэ.
Ди гъуащхьэхъумэхэр япэ дивизионым щынэхъыфIхэм ящыщащ. Ауэ абыхэми щыуагъэшхуэхэр щаIэщIэкIа мызэ-мытIэу къэхъуащ.
Зэгупсысыпхъэ
«Спартак» стадионыр щIэнэщIыр
Хьэлэмэтщ, ауэ премьер-лигэм дызэрыхэта илъэсхэм топджэгум дихьэххэр стадионым щигъэужащ. Япэ щIыкIэ ахэр уэру зэрыхьащ зэи я нэкIэ ямылъэгъуа къэралым и командэ нэхъ лъэщхэм, дунейм и футболист цIэрыIуэхэм я джэгукIэм кIэлъыплъыну. Хуэм-хуэмурэ щIэщыгъуэр икIащ.
Мыпхуэдэу изу ди стадионыр куэдрэ къэхъуркъым. Ди щIалэщIэхэм республикэм и командэ нэхъыщхьэм зыкъыщагъэлъэгъуэну Iэмал зэрамыIами топджэгум еплъ зыкъом тфIигъэкIуэдащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIэр къэзыгъэхъу лъэпкъитIым языхэзым «Спартак-Налшыкым» и фащэ зэрыщимытIэгъэжрэ илъэс зыбжанэ дэкIащ. Аращ балъкъэрхэм ящыщ куэдми стадионыр IэщIыб щIащIар. Уи гъунэгъу, ныбжьэгъу, лъэпкъэгъу хэмытмэ узыдэщIынур хэт? Аращ Налшык и «Спартак» стадионым цIыху мин зытIущ фIэкIа къыщIемыкIуэлIэжыр. ПщIэншэу щрагъэхьэм и дежи а бжыгъэм куэд дыдэкIэ зихъуэжыркъым.
Топджэгур фIыуэ зылъагъухэр къыдахьэхын папщIэ, зыри лэжьа хъуркъым. Псори езыр-езыру зэфIэкIыну къащохъу. Зыщагъэгъупщэр интернетымрэ телевиденэмрэ абыхэм хьэрхуэрэгъу лъэщ къазэрыхуэхъуар икIи цIыхухэр къепшэлIэн папщIэ щIэщыгъуагъ гуэр къэбгупсысын, нэгузегъэужь зэрыщыIэн хуейр. Абы щыгъуэми етIуанэ двизионым щыджэгуу мин тIощIым нэблагъэ Налшык и «Спартак»-м щызэхуишэса къэхъурт икIи премьер-лигэм кIуэн ипэкIэ а мин зытхухыр сыт щыгъуи и джэгу-кIэм кIэлъыплъырт.
Зэман гуэр дэкIын хуейуэ къыщIэкIынщ япэ дивизионым нэхъыщхьэ плъапIэу зэрыдимыIэр, мелуан зыбжанэ щыпсэу къалэшхуэхэмрэ къэралым и хъугъуэфIыгъуэхэм хэтхъыкIхэмрэ хьэрхуэрэгъу нэс дазэрыхуэмыхъунур къыдгурыIуэн папщIэ. Абы иужькIэщ ди цIыхухэр стадионым къыщекIуэлIэжынур
Гукъеуэ
Хамэ защIэкIэ жыжьэ унэсынукъым
Къэбэрдей-Балъкъэрым топджэгум щыдихьэххэм я гукъеуэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ ди щIыпIэм къыщалъхуа икIи щагъэса щIалэхэр «Спартак-Налшыкым» зэрыхамыгъэхьэр.
Мэшыкъуэ Аслъэн (№51) иджы зи щIыхьыр ихъумэр нэгъуэщIхэрщ. Премьер-лигэм щыкIуам адыгэ, балъкъэр щIалэ цIыкIу минхэм футбол секцэхэм зыхрагъэтхащ, республикэм и командэ нэхъыфIым хэту къэралым и командэ нэхъ лъэщхэм япэщIэтыну я хъуэпсапIэу. АрщхьэкIэ топджэгушхуэм езым и хабзэ ткIий иIэжщ. Абы сыт щыгъуи увыпIэ лъагэхэм щыщIэбэнын хуейщ икIи ар зрагъэхъулIэн папщIэ тренерхэм тегъэщIапIэ ящIыр зи цIэр Iуа, зи зэфIэкIыр нэрылъагъу футболист лъэрызехьэхэрщ. Сыт хуэдиз мылъкури щIатри, ахэр кърашалIэ. Зыри пэплъэнукъым зэгуэр къэджэгункIэ хъунум, псори хьэзырым хуейщ. Апхуэдэущ зэращIар «Спартак-Налшыкым» иужьрей илъэсхэм я тренер нэхъыщхьэу щытахэу Красножан Юри, Ещтрэч Владимири, Ташу Сергеи. Абы тетщ Шыпш Тимури. ИкIи ахэр пхуэгъэкъуэншэнукъым — я гъэсэнхэр нобэ къызэрехуэхыу ахэр езыхэр пщэдей лэжьапIэншэ хъунущ. Гъэкъуэншэн хуейр къалэн лъагэхэр дауэ хъуми ягъэзэщIэну абыхэм яхуэзыгъэувырщ.
Апхуэдэ щIыкIэкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым футболым и лъабжьэр щыпаупщI. Армырауэ зыми хужыIэнукъым, республикэм зы командэ закъуэ къэралпсо утыку ихьэу иIэрэ, абыи ди щIыпIэм къыщалъхуахэм хыхьэну Iэмал ямыIэмэ. Сыт и мыхьэнэр мин бжыгъэкIэ ди сабийхэмрэ щIалэгъуалэмрэ топджэгум зыщIыхуагъасэм, иужькIэ утыку ирамыгъэхьэнумэ? Ди щIалэ дапщэ абы и зэранкIэ нэгъуэщI щIыпIэхэм къыщыщIидза? Нэхущ Руслан («Краснодар»), Джатэгъэжь Инал («Ростов»), Аппаев Хъызыр («Ротор»), Бажэ Амир («Факел»), Мэшыкъуэ Аслъэн («Волгарь»), Джатэрывэ Къазбэч (Къэзахъстаным)… Ахэр куэд мэхъу. «Спартак-Налшыкым» зыкъыщызыгъэлъэгъуэну Iэмал зыгъуэтыр цIыху зытIущщ, ари нэхъыбэу зэIущIэхэм я кIэухым кърагъэхьэу. Апхуэдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым футболым зыщиужьынукъым икIи щIэблэ узыншэ къытщIэхъуэнукъым. ХэкIыпIэр зыщ — ди щIалэхэм я зэфIэкIыр здынэсым хуэфащэ зэпеуэхэм хэтын хуейуэ аращ. Щрет ар сыт щыгъуи япэ дивизиону. Абы зыри къемызэгъ хэлъкъым.
Куэд щIащ футболыр бизнес зэрыхъурэ икIи ди республикэр пэлъэщыфынукъым «Газпром»-м, «Лукойл»-м, «ВТБ»-м, нэгъуэщI мелардырыбжэхэм зи мылъку бжыгъэншэхэр хэзылъхьэу зэштегъэупIэ ящIа «Зенит», ЦСКА, «Спартак», «Анжи» командэхэм икIи абы зэи дыхуейуи къыщIэкIынкъым. Псалъэм къыдэкIуэу къыхэзгъэщыну сыхуейт мы илъэсым и пэщIэдзэм КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен «Спартак-Налшыкым» и унафэщIхэм щахуэзам къазэрыжриIар абы ди деж къыщалъхуа щIалэщIэхэр нэхъыбэу зэрыхэтын хуейр икIи хамэ щIыпIэ кърашахэм афIэкIэ мылъку зэратримыгъэкIуэдэнур. Iуэху бгъэдыхьэкIэ тэмэмт, арщхьэкIэ псори зэрыщыту къэнэжащ. Щхьэусыгъуэ ящI зэхьэзэхуэ инхэм хэзэгъэн димыIэу. Апхуэдэу щытмэ, топджэгум щыхуагъасэ сабий-ныбжьыщIэ спорт школхэр я къалэнхэм пэмылъэщу аращи, зэбгрыгъэкIыжын хуейщ. Ауэ аракъым Iуэхур зэрыщытыр, ар куэдкIэ нэхъ куущ икIи унафэ ткIий зытещIыхьыпхъэщ.
ЩIэ
Гупхэр зэрызэхъуэжар
2013 — 2014 гъэхэм япэ дивизионым командэ 20 щыджэгунущ. Зэхьэзэхуэ блэкIам 17 фIэкIа зэрыхэмытар къызыхэкIар мылъку ямыIэу языныкъуэхэр зэрыхэкIыжарщ. Премьер-лигэм къикIыжри къагъэзэжащ Саранск и «Мордовия»-мрэ Владикавказ «Алания»-мрэ. Абыхэм я пIэкIэ гуп нэхъыщхьэм щыджэгунущ Свердлов областым и «Урал»-мрэ Томск и «Томь»-мрэ.
ЕтIуанэ дивизионым зыхэта гупхэм щытекIуэри, къыдэкIуэтеящ Владивосток и «Луч-Энергия»-р, Дзержинск и «Химик»-р, Тулэ и «Арсенал»-р, Назрэн и «Ангушт»-р, Оренбург и «Газовик»-р. Абыхэм я пIэр яубыдащ Мэзкуу областым и «Химки»-мрэ Астрахань и «Волгарь»-мрэ.
Зэхьэзэхуэм мы гъэм бадзэуэгъуэм (июлым) и 7-м щIидзэнурэ етIанэгъэ накъыгъэм (майм) и 17-м иухынущ.
«Спартак-Налшыкыр» Медведев Алексей (№13) игъэлъэщащ.
Буйтрагэ Даниел (№10) йобгъэрыкIуэ.
Гуэщокъуэ Арсенрэ (№9) Коронов Игоррэ топ зэрыдагъэкIам щогуфIыкI.
Гъуащхьауэхэр
КъыхэжаныкIахэр
2012 — 2013 гъэхэм екIуэкIа зэхьэзэхуэм «Спартак-Налшыкым» и хьэрхуэрэгъухэм топ 32-рэ щахудигъэкIащ. КъыхэжаныкIахэр фигу къэдгъэкIыжынщ:
Коронов Игорь — 6
Медведев Алексей — 6
Аверьянов Алексей — 4
Щоджэн Марат — 4
Сирадзе Давид — 3
Балэ Рустам — 1
Болэ Руслан — 1
Буйтрагэ Даниел — 1
Джудович Миодраг — 1
Дорожкин Денис — 1
Гуэщокъуэ Арсен — 1
Руа Флорес — 1
Рухаиа Гуджэ — 1 (пенальтикIэ).
«Металлург-Кузбасс»-м и гъуащхьэтет Саутиным езым и гъуэм дигъэкIы-жащ.
КъищынэмыщIауэ, премьер-лигэм кIуэн папщIэ «Крылья Советов»-м драгъэкIуэкIа етIуанэ зэIущIэм Сирадзе Давид топитI щыдигъэкIащ.
Зэгъэпщэныгъэ
Шурэ лъэсрэ я зэхуакут
2012 — 2013 гъэхэм екIуэкIа зэхьэзэхуэр IыхьитIу бгуэш хъунущ. Абы щыщу нэгъабэ 20-р екIуэкIащ, адрей 12-р мы гъэм зэхэтащ. КъарикIуахэм я гугъу пщIымэ, абыхэм шурэ лъэсрэ я зэхуакущ.
«Спартак-Налшыкым» нэгъабэ япэ дивизионым щригъэкIуэкIа джэгугъуэ 20-м къыщихьыфыну щыта очко 60-м ящыщу зыIэригъэхьэфар 31-рэщ. Ар курыт зэфIэкIт, аращ ебланэ увыпIэм щыту гъэ щIытехьари. Гъатхэпэм щегъэжьауэ иригъэкIуэкIа зэIущIэхэр хуэдитIым нэблагъэкIэ нэхъ мащIэми, и ехъулIэныгъэхэр хэпщIыкIыу нэхъыбащ: очко 36-м щыщу 22-рэ къихьащ.
Мыгъэрей зэIущIэхэр щхьэхуэу къапщтэмэ, къахьа очко бжыгъэмкIэ налшыкдэсхэм япэ ищыфар зэхьэзэхуэм пашэныгъэр къыщызыхьа, Свердлов областым и «Урал»-м и закъуэщ. ФIыуэ къыткIэрыхужащ ди хьэрхуэрэгъу нэхъыщхьэу щытахэу «СКА-Энергия»-р, «Нефтехимик»-р, «Балтика»-р, «Сибирь»-р, «Уфа»-р, «Ротор»-р. Абы щыгъуэми нэрылъагъуу зрачащ «Шинник»-мрэ «Салют»-мрэ икIи аращ ахэр япэ дивизионым къыщIыхэнар.
