Лъабжьэ
ДригушыIэмэ, дригупсысэмэ,
Ди адыгэбзэм псэщIэ еттынщ.
Дривгъэпсалъэмэ, дривгъэусэмэ,
Ридадэ и бзэр мыкIуэдыжынщ.
Зи тхыдэр жыжьэ къыщежьэ, ди япэ итахэм къытхуагъэна хъугъуэфIыгъуэхэм я нэхъ лъапIэ, къуалэбзууэ зэщIэжьыуэ адыгэбзэ гъуэзэджэм и щэхухэм еджакIуэхэр щыгъуазэ яхуэзыщIыр анэдэлъхубзэмрэ адыгэ хабзэ-нэмысымрэ зи псэм, зи гъащIэм, зи дуней тетыкIэм екIуу хэухуэна егъэджакIуэхэрщ. Адыгэбзэм и къэкIуэнум игъэгумэщI, сабийхэр абы тэмэму ирипсэлъэфу, иритхэфу егъэсэным я къару емыблэжу телажьэ цIыхущ Тэрч къалэ дэт курыт еджапIэ №2-м адыгэбзэмрэ литературэмрэ щезыгъэдж Темрокъуэ (Щокъал) Ларисэ АмитIон и пхъур.
Темрокъуэ Ларисэ Хабзэ дахэ зыдэлъ ХьэпцIей къуажэм къыщалъхуа пщащэ цIыкIум егъэджакIуэ IэщIагъэм пасэу гу хуищIат. Налшык дэт педучилищэр къеухри, Ларисэ КъБКъУ-м тхыдэмрэ филологиемкIэ и факультетым и адыгэбзэ къудамэм 1981 гъэм щIотIысхьэ, а гъэ дыдэми къуажэм дэт курыт еджапIэм лэжьыгъэ IэнатIэм щыпэроувэ. Анэдэлъхубзэмрэ сабийхэмрэ фIыуэ зылъагъу егъэджакIуэм и дерсхэм цIыкIухэр дихьэхырт. Урок къэс щIэщыгъуэ гуэр зэрыхилъхьэм, дэтхэнэ сабийми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къазэрыхуигъуэтым абы и лэжьыгъэр гъэщIэгъуэн ищIырт.
Илъэс 20-м щIигъукIэ Ларисэ щылэжьащ ХьэпцIей дэт курыт школым. Абы и жэрдэмкIэ еджапIэм мызэ-мытIэу щекIуэкIащ адыгэбзэмрэ литературэмрэ езыгъэджхэм я семинар. А зэхуэсхэм Ларисэ щита урок зэIухахэр егъэджакIуэ куэдым щапхъэ яхуэхъуащ. 2003 гъэм Тэрч районым щекIуэкIа «Илъэсым и егъэджакIуэ» зэпеуэм Ларисэ дипломрэ саугъэт зыбжанэрэ къыщыхуагъэфэщащ.
2004 гъэ лъандэрэ Темрокъуэр Тэрч къалэ дэт курыт школ №2-м щолажьэ. Ларисэ сытым дежи хущIокъу и лэжьыгъэр гъэщIэгъуэну икIи щIэщыгъуэу къызэрызэригъэпэщыным. Адыгэбзэмрэ литературэмрэ щIэблэм яригъэдж къудей мыхъуу, абы и урокхэм щызэхеухуанэ адыгэхэм ижь-ижьыж лъандэрэ къыддекIуэкIыу щыта хабзэхэр, ди тхыдэм и напэкIуэцIхэр. Абы и фIыгъэкIэ Ларисэ и дерсхэр сытым дежи удихьэхыу, купщIафIэу йокIуэкI.
Егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэм къыхыхьэ Iуэху зехьэкIэщIэхэр къищIэным хущIэкъу, лэжьыгъэ нэхъ гугъу дыдэми гушхуауэ зезыпщытыф егъэджакIуэм зэIущIэ гъэщIэгъуэн куэд къыщызэрегъэпэщ школым. Темрокъуэр и унафэщIщ адыгэбзэмрэ литературэмрэ езыгъэджхэм школым щаIэ методикэ зэгухьэныгъэ.
Иджырей егъэджэныгъэ ухуэкIэм IэщIагъэлIхэм я пащхьэ къригъэувэхэм ящыщщ школакIуэхэм я гупсысэкIэм зезыгъэужь, я творческэ Iэзагъыр къызэкъуезыгъэх Iэмалхэр я лэжьыгъэм хэпщэныр. Апхуэдэ Iэмалхэр и лъабжьэущ Ларисэ и урокхэр зэриухуэр. Нэхъ зыубгъуауэ егъэджакIуэм къигъэсэбэпхэм ящыщщ зезыгъэужь технологиер, проектнэ методыр, къэхутэныгъэ лэжьыгъэр. Темрокъуэм и апхуэдэ Iуэху бгъэдыхьэкIэщIэхэм я сэбэпкIэ еджакIуэхэм я щIэныгъэм хэпщIыкIыу хохъуэ, я къэухьым, я гупсысэкIэм, нэхъыщхьэращи, лъэпкъ зэхэщIыкIым заужь. Абы щыхьэт тохъуэ абы и гъэсэнхэр жыджэру, щIэныгъэфIи къагъэлъагъуэу район, республикэ олимпиадэхэм зэрыхэтыр, пашэныгъи къызэрыщахьыр. И къалэн нэхъыщхьэхэм къадэкIуэу, Ларисэ сытым дежи и зэфIэкI щегъэлъагъуэ район семинархэм, зэхьэзэхуэхэм, егъэджакIуэ ныбжьыщIэхэм чэнджэщ щхьэпэ куэд ярет.
И лэжьыгъэфIым папщIэ Темрокъуэ Ларисэ Тэрч щIыналъэм егъэджэныгъэмкIэ и IэнатIэм, администрацэм къабгъэдэкI щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр къыхуагъэфэщащ. Зи бзэр дахэ, зи акъылыр нэху егъэджакIуэ щыпкъэ Ларисэ ехъулIэныгъэщIэхэр зыIэригъэхьэу куэдрэ тхуэлэжьэну ди гуапэщ.
ХЬЭГЪУР Светланэ,
егъэджакIуэ-методист.
Джылахъстэней хэку
