Ислъамым и нур
Уаз
Фи гум зевгъэгъэпсэху, армырамэ насыпыншэ фыхъунщ
Ислъамыр иужьу Алыхьталэм цIыхухэм къахуригъэха динщ. АфIэкIа нэгъуэщI къэкIуэжынукъым. Абы къыхэкIыу цIыхур зыхуей, зыщIэупщIэ псоми я жэуапхэр ислъамым къыщыкIуащ. Апхуэдэщ зыгъэпсэхунымрэ нэгузегъэужьынымрэ я Iуэхури.
Муслъымэн диныр цIыхухэм яхущыткъым Алыхьыр мелыIычхэм зэрахущытым хуэдэу. ЦIыхур мэгупсысэ, мэлажьэ, мэпсэу. Ислъам диным иукъуэдийркъым Алыхьталэм и цIэр жаIэ зэпыту я гъащIэр мэжджытым щагъэкIуэну. Абы цIыхум пщIэ хуещI икIи и гъащIэм зиузэщIыным, и псэукIэр ефIэкIуэным щIэгъэкъуэн хуохъу. Къытщхьэщытым къызэригъэщIар икIи зэригъэлIэжынур щымыгъупщэу, къыхуигъэфэща фарзхэр тэмэму игъэзащIэмэ, муслъымэныр хуитщ Iэдэбу, щIыкIейуэ зимыщIу зигъэпсэхуну, зытригъэуну. АбыкIэ щапхъэ телъыджэщ Мухьэммэд бегъымбарым и гъащIэр. Алыхьталэм хуигъэзэщIэн хуей къалэнхэр зэфIигъэкIа нэужь, ар и Iумэтым итхэм я гъусэу гуфIэгъуэхэм хэтт, гушыIэрт, дыхьэшхырт, пэж фIэкIаи жиIэртэкъым.
Зэгуэрым зы фызыжь Тхьэм и лIыкIуэм и деж къакIуэри къыжриIащ: «Бегъымбар лъапIэ, Алыхьым схуелъэIу жэнэтым сигъэкIуэну». Мухьэммэд абы жэуапу иритыжащ: «Ди анэ, уэ пхуэдэу жьы хъуахэр жэнэтым щIагъэхьэркъым». Ар щызэхихым фызыжьыр къэгъащ: «Сэ абы щыгъуэ жэнэт зэи слъагъунукъым», — жиIэри. Бегъымбарым ар игъэудэIужри, еущиящ: «Ди анэ, жьы хъуа цIыхур а и ныбжьыр и ныбжьу зэи жэнэтым ихуэнукъым. Алыхьым фи гур, фи псэр щIалэ ищIыжауэщ жэнэтым фызэригъэкIуэнур». Ар щызэхихым фызыжьыр гуфIащэри, и нэпсыр къыфIекIуащ.
Мухьэммэд бегъымбарри абы и ныбжьэгъухэри куэдрэ гушыIэхэрт, джэгухэрт, таурыхъ, хъыбар дыхьэшхэнхэр зэхуаIуатэрт. Ауэ зэи ирагъэлейртэкъым, абыхэм кIэ, мардэ зэраIэн хуейр фIыуэ къагурыIуэрт. Алыхьым и нэфIыр зыщыхуэн Алий ибн Абу-ТIалиб жиIэрейт: «Фи гум зевгъэгъэпсэху, армырамэ насыпыншэ фыхъунщ».
Алыхьым и пащхьэ щыбгъэзэщIэну къалэнхэм зэран хуэмыхъухэр Мухьэммэд бегъымбарым цIыхухэм яригъэлъэгъуащ. Ахэр — зэдэжэныр, бэнэныр, къарукIэ зэпеуэныр, нэщанэ еуэныр, бжыкI дзыныр, къамэм Iэрыхуэу зыхуегъэсэныр, шы, махъшэ тесыкIэ зэгъэщIэныр, бдзэжьей ещэныр, шахмат джэгуныр, уэрэд жыIэныр, макъамэ дахэхэм едэIуэныр, къэфэныр.
Езы Мухьэммэд бегъымбарым фIыуэ илъагъуу щытащ къызэдэжэныр, бэнэныр. КъызэраIуэтэжымкIэ, пелуану ялъытэ Ракаанэ ар куэдрэ ебэнырт икIи, гъэщIэгъуэнракъэ, хигъащIэрт. Бегъымбарым идэртэкъым псэ зыIут дэтхэнэми шабзэр ирагъапщэу, псэущхьэхэр зэрагъэзауэу, хьэхэр зэрагъэшхыу. Алыхьым и нэфIыр зыщыхуэн ЛIыкIуэ лъапIэм жиIэгъащ: «Дэтхэнэ муслъымэнми Iэзэу IуэхугъуиплI игъэзэщIэфын хуейщ: шэр е бжыкIыр зытехуэну щIыпIитIым я зэхуакум дэкIыфу щытын; шыр IэкIуэлъакIуэу къигъэIурыщIэфын; и бынунэм яхэсу зытригъэуфын; псы есыкIэ ищIэн».
Зэгуэрым Абу-Бакр цIыхубзитI бегъымбарым и деж щIыхьауэ илъэгъуащ уэрэд жаIэу, къафэу. Мухьэммэд и щхьэгъусэ ХьэIишэт абыхэм еплъырт, езы ЛIыкIуэ лъапIэри адэкIэ плIанэпэм щыщхьэукъуат. Абу-Бакр илъагъур имыдэу, цIыхубз къафэр къигъэувыIащ. Абы хэту бегъымбарыр къызэщыури жиIащ: «Я гугъу умыщI абыхэм, нобэ махуэшхуэщ». Пэж дыдэу, а махуэр Къурмэн хьидрат.
Мы щапхъэмкIэ къэдгъэлъэгъуэну дыхуейщ ислъам диныр уэрэд жыIэным, къэфэным зэримыбийр. Ауэ щыIэщ уэрэдым ятеухуауэ абы къимыщтэхэри. Мис ахэр:
уэрэдыр ислъам диным къезэгъыу, псалъэ мыхъумыщIэхэр хэмыту, Iэдэбу ягъэзащIэу щытын хуейщ;
уэрэдым фадэр игъэдахэ, фадэ ефэным утригъэгушхуэ хъунукъым;
фадафэ Iэнэм упэрысу уэрэд жыпIэныр гуэныхьщ;
гуэныхь зыпылъ Iуэхухэм укъыхуриджэу уэрэдыр щытын хуейкъым.
Куэдрэ щыщIэупщIэ щыIэщ муслъымэныр кино еплъ, театр кIуэ хъунумэ зрагъэщIэну хуейуэ. Абы и жэуапыр мыращ: цIыхухэр кинои еплъ, театри кIуэ хъунущ, мыпхуэдэ Iуэхугъуэхэр ягъэзащIэмэ:
ахэр къэхьпагъэ зехьэным, абы ухуезыгъасэ гуэрхэм темыухуамэ;
шэрихьэтым, ислъам диным и зэран екIын хэмытмэ;
цIыху укIыным темыу- хуамэ, абы хуимыгъасэмэ;
дыгъуэнымрэ фыщIэнымрэ хуримыгъаджэмэ;
муслъымэныгъэм щIэмынакIэмэ, имыгъэпудмэ;
кином е театрым укIуэмэ уи нэмэз уахътитхур блэмыкIынумэ;
кинор я щхьэусыгъуэу, цIыхухъумрэ цIыхубзымрэ зэхуэзэу, къемызэгъ ямылэжьынумэ.
Аращи, псоми мардэ гуэр яIэщ. Абыхэм утетмэ, гъащIэр екIуу, купщIафIэу, щIэщыгъуэу епхьэкIынущ. Армырамэ, уи щхьэри уи Iыхьлыри дунеягъэкIи ахърэткIи бэлыхь хэбдзэнущ.
Дунейм и мэжджыт цIэрыIуэхэр
Резэ Iимамым и мазарыр
Дуней псом щыцIэрыIуэщ Резэ Iимамым и мазарыр (щихъхэр зыщIэлъу цIыхухэр здэкIуэ щIыпIэ). Ар 818 гъэм Персым (иджы Ираным) и Мешхед къалэм щаухуащ.
Резэ еянэ шиит Iимаму щытащ. Ар хуабжьу цIэрыIуэт икIи цIыхубэм фIыуэ къалъагъурт. Абы къыхэкIыу Хьэрун аль-Рашид хъалифым дунейм трихужынут. АрщхьэкIэ ирищIэнIауэ тегушхуэртэкъым. Апхуэдэу щыт пэтми, 818 гъэм хъалифым и къуэ Аль Мамун Iимамыр иукIащ.
Хьэдэр щыщIалъхьа щIыпIэм Мешхед аль-Резэ («Резэ бэлыхь щытралъхьа щIыпIэ» къикIыу аращ) фIащащ. Ар зэхуэдэу ягъэлъапIэ суннитхэми шиитхэми. Зэман дэкI- ри, абдежым цIыхухэр етIысылIащ икIи Мешхед къалэр къэунэхуащ.
Резэ Iимамыр щыщIалъхьа щIыпIэм и деж япэу мэжджыт щыщаухуар IX лIэщIыгъуэм и кIэухырщ, ауэ ар 993 гъэм Гъазневид Себук-Тегин зэтри- къутащ. Адэм и щыуагъэр илъэс пщыкIух дэкIауэ и къуэ Мэхьмуд Гъаневи игъэзэкIуэжащ — абы и унафэкIэ мэжджытыр нэхъ иныжу зэфIагъэувэжащ.
ИужькIэ Резэ Iимамым и мазарым зрагъэужьащ сельджук Iэтащхьэ Санджар Ахьмэд (1150 гъэхэм), хулагуид илъхьан Олджейтув (1310 гъэм). Шахрух и тетыгъуэм абы и щхьэгъусэ Гохаршад и мылъкукIэ и цIэр зыфIащыжа мэжджытышхуэ яухуащ.
Иджыпсту мазарым Резэ, пщIэ зиIа адрей Iимамхэм я кхъащхьэхэр, музей, тхылъ хъумапIэ, мэжджыт, нэгъуэщI ухуэныгъэ зыбжанэ хэтщ. Абыхэм я нэхъыбэр тимуридхэмрэ сафавидхэмрэ я тепщэгъуэм яухуащ. АрщхьэкIэ япэ ухуэныгъэр XIV лIэщIыгъуэм щыIа тхыпхъэщIыпхъэхэмкIэ гъэщIэрэщIащ икIи абы и щхьэр XIII лIэщIыгъуэм и пэщIэдзэм хуахь.
А ухуэныгъэм цIыху мини 100 зэуэ щIохуэ. Ар Ираным туризмэмкIэ и щIыпIэ нэхъ цIэрыIуэхэм ящыщщ. Илъэсым къриубыдэу Резэ Iимамым и мазарым ику иту цIыху мелуан 15 — 20 щIохьэ.
Джэрпэджэж
Нэмэзлыкъым утеувэну зэи пасэкъым
Зи цIи зи унэцIи зытемыт, къыздратхыкIари щабзыщI (аноним) тхыгъэ иджыблагъэ къытIэрыхьащ. Ар зи IэдакъэщIэкIым дегъэкъуаншэ «Ислъамым и нур» блэкIам сабийм нэмэз ищIу сурэт къызэрытеддзамкIэ.
Диным теухуа напэкIуэцIыр щыдгъэхьэзыркIэ, дэ сыт щыгъуи хуабжьу дыхуэсакъыу тхыгъэхэри сурэтхэри къыхыдох. КъыдгуроIуэ абыкIэ дунеягъэкIи ахърэткIи жэуап зэрытхьынур. ДызыхущIэкъур зыщ — муслъымэныгъэ пэжым теухуауэ цIыхухэм нэхъыбэ къедгъэщIэнырщ, ислъамым къызэригъэувым хуэдэу ахэр нэхъ зэхуэгуапэ, къабзэ щIынырщ. КъытIэрыхьа тхыгъэм къыщыIэта Iуэхури ар зи IэдакъэщIэкIым зыхимыщIыкIщи, къыгурыдгъэIуэну дыхущIэкъунщ.
ЦIыхур муслъымэныгъэм щIэпIыкIын щIэдзэн хуейщ дунейм къызэрытехьэу. «Мыдэ, пенсэм сыкIуэмэ КъурIэн еджэн, нэмэз щIын езгъэжьэнщ», — жыхуаIэу щытар къезэгъыркъым. Диныр цIыхум гурэ псэкIэ зыхищIэу, ар и гъуэгугъэлъагъуэу и гъащIэ псокIэ щытыпхъэщ.
Нэмэз щIыным и гугъу пщIымэ, илъэсиблым щыщIэдзауэ сабийр абы егъэсэн, илъэсипщIым нэсамэ, къалэн щыщIын хуейщ. Адэ-анэм я нэIэм щIэту нэхъ пасэу щIадзэну гукъыдэж яIэми, япэбубыд хъунукъым. Аращ ислъамым къызэригъэувыр. КъурIэн еджэкIэ егъэсэнми нэщI егъэIыгъынми езыхэм я пIалъэ яIэжщ.
Мы зыри къыщIыдгъужынут. Тутынафэ, аркъафэ, щIыкIейуэ зызыщI, дыгъу, лейзехьэ, щIэныгъэншэ куэду къытщIэхъуэ зэрыхъуар апхуэдэу щытын хуейуэ, а псоми щызыхъумэ ислъам диныр яIыгъыу щIэблэр къэтэджмэ хьэдэгъуэдахэу, шынагъуэу къызыщыхъухэм я зэран куэдым йокI — апхуэдэхэм Тхьэм дащихъумэ.
Жэрдэм
Дин IуэхухэмкIэ министерствэ диIэну?
Кавказ Ищхъэрэм ислъам къэхутэныгъэхэр щегъэкIуэкIынымкIэ и центрым и унафэщI Гереев Руслан зэрыжиIэмкIэ, Урысей Федерацэм дин IуэхухэмкIэ министерствэ щхьэхуэ иIэн хуейщ.
Лъэпкъ Iуэхум ди къэралым щиIыгъ увыпIэм щытепсэлъыхьа зэIущIэшхуэ УФ-м и Президентым и деж щыIэ Жылагъуэ советым иджыблагъэ щызэхэтащ. «Политех» агентствэм иригъэкIуэкIа щIэупщIэныгъэм кърикIуахэр абы щагъэнэIуащ: «Муслъымэныгъэр щытепщэ республикэхэм ислъам партым папщIэ Iэ щаIэтыну хьэзырщ хэхакIуэхэм я ныкъуэм нэблагъэр. Шэшэнымрэ Ингушымрэ абыхэм я бжыгъэр процент 68-м щыфIокI». АдэкIэ и гугъу щащIащ Кавказ Ищхъэрэм и адрей республикэхэми. Къапщтэмэ, щIэупщIэныгъэхэм кърикIуауэ жаIащ Адыгейм, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэрэшей-Шэрджэсым щыпсэухэм я процент 49-м нэблагъэм ислъам парт къэунэхумэ, абы Iэ хуаIэтыну хьэзыру. Дагъыстэным апхуэдэхэр процент 45-м щынос. Приволжьем и республикэхэм ислъам партым Iэ щыхуэзыIэтынур нэхъ мащIэми, абыхэми процент 34-рэ щохъу.
ЩIэупщIэныгъэр и лъабжьэу докладыр зыгъэхьэзырахэм къыхагъэщ Урысей Федерацэм и языныкъуэ республикэхэм ислъам динымрэ лъэпкъ Iуэхумрэ егъэлеяуэ щытепщэ зэрыхъуар. Ахэр къагъэIурыщIэу, зы унафэм щIагъэувэну хущIэкъуу аращ дин IуэхухэмкIэ министерствэ щхьэхуэ къэралым къыщызэрагъэпэщыну къыщIыхалъхьар.
Ухуэныгъэ
Зыхуей хуагъазэ
Къулъкъужын Ищхъэрэм дэт кхъэхэм екIуалIэ гъуэгухэр «Къуажэхэм псэукIэр щегъэфIэкIуэн» республикэ программэм ипкъ иткIэ зыхуей хуагъэзащ. Абы сом мин 826-рэ текIуэдащ.
Октябрьскэ уэрамым хуэзэ кхъэм узэрыкIуэ гъуэгур тIууэ зэхэкIырти, зым -мывэ-пшахъуэ зэщIэлъ, адрейм — мывэкIэщхъ тралъхьащ. Уэшхыпсыр зрижэну кIэнауэхэри гъуэгубгъуитIым щаухуащ. IэщIагъэлIхэм зэрыжаIэмкIэ, абыхэм я фIыгъэкIэ гъуэгухэр хъума хъунущ. КъищынэмыщIауэ, мэжджытым пэмыжыжьэу щыт адрей кхъэм метр зэбгъузэнатIэ 260-рэ и инагъыу иIэ утри асфальткIэ къращIыкIащ. Ухуэныгъэ лэжьыгъэ псори къызыхуэтыншэу икIи къыхуагъэува пIалъэм и пэ иту «Стройсервис-ХХI век» ООО-м зэфIигъэкIащ.
Шэрэдж Дисэ.
Iуэху еплъыкIэ
Хуеяуэ щытамэ, Тхьэм псори муслъымэну къигъэщIынт
КъурIэныр хьэрыпыбзэкIэ къехащи, ар хьэрыпхэм я насыпщ, я бзэм зиужьынми сэбэп хуохъу. Абы нэхъ бзэ гъэщIэгъуэн зыхэлъ тхылъ щыIэкъым. Дунейм зыми къытригъэхьэфакъым КъурIэным хуэдэ. Мес, том зыбжанэ хъууэ зэрадзэкI пэтрэ, иджыри къахуэIуатэркъым къикIыр, сыту жыпIэмэ, ар Тхьэм къигъэпсащ, цIыху IэщIагъэкъым. И макъ, рифмэ зэхэлъыкIэкIи, и мыхьэнэ беигъэмкIи къапщтэмэ, ар цIыхум хузэфIэкIыну щыткъым. Егъэлеяуэ гъэщIэгъуэнщ и бзэри и мыхьэнэри. Ауэ дэ дызытепсэлъыхьын хуейр КъурIэныр ирикъуу къыбгурыIуэн-къыбгурымыIуэнращ. Пхэнжу къызыгурыIуэ щыIэхэщ. Аращ мыхъур.
Ебгъэлей хъунукъым сытми. Сыт жиIэр? Пщэдей улIэжыным хуэдэу ахърэтым хуэлажьэ, Тхьэм хуэжыIэщIэ, хуэIурыщIэ: нэмэз щIы, нэщI Iыгъ, псапэ щIэ. Тхьэм и пащхьэ сихьэжмэ, мыбыхэмкIэ къызэупщIынущ жыхуэпIэхэр гъэзащIэ, пщэдей гъащIэр иухыным хуэдэу. ИгъащIэкIэ умылIэн хуэдэу, дунейм елэжь, жи. Дунейм узэрелэжьынур дауэ? Упсэуну, сабий упIыну, зыгуэрхэр къэбгъэхъуну аращ. Зы зэпэшачэ яхэлъщ ахърэтми дунейми, фIыми Iейми. Мыхъун жызымыIэн, мыбэлэрыгъын, зыгуэр зыIэщIэмыщIэн Алыхьым къигъэщIакъым. ЩымыуэнкIэ Iэмал иIэкъым цIыхур. Ауэ и щыуагъэр къищIэжрэ «къысхуэгъэгъу» жиIэжыфмэ, мис ар цIыхугъэм и щапхъэщ. Былымым апхуэдэ ищIэфынукъым, цIыхурщ (гулъытэ зиIэращ) зыхузэфIэкIынур. ЦIыху къызэрыгуэкI дыдэу зи акъыл жыжьэ нэмысми къехъулIэнукъым ар. Апхуэдэ пхузэфIэкIын щхьэкIэ, пагэу ущытын хуейкъым. Псоми уранэхъ лIыфIу зыкъыпфIэщIыжмэ, зэи «къысхуэгъэгъу» жыпIэфынукъым. «Тобэ» жеIэри ислъам диным хэтщ. ЗыгуэркIэ умыщIапхъэ е пхэнж гуэр пщIауэ щытмэ, Тхьэм зыхуэбгъэзэнущ: «КхъыIэ, си Тхьэшхуэ, сынолъэIу, мыпхуэдэу сыщыуауэ къэсщIэжащи, къысхуэгъэгъу», жыпIэу. Щыуагъэр къыщыпщIэжакIэ, абы адэкIэ къытебгъэзэжын хуейкъым.
Дин щыIэкъым цIыхур Iейм хуиузэщIу, бзаджагъэ иригъащIэу, «фукI, фыдыгъуэ» жиIэу. Дэтхэнэри къащти, псори а зы лъапсэращ къызытехъукIар. Чыристан динри, журтхэм зэрахьэри — псори къызытехъукIар зы дин закъуэщ, Тхьэр абы зэреджэри «ислъам»-щ.
Муслъымэныгъэр Мухьэммэд бегъымбарым къытхуихьа дин закъуэу нобэ догупсыс. Пэжщ ар. Ауэ ипэжыпIэкIэ, псори зэщIэубыдауэ, аддэ, Iэдэм бегъымбарым деж къыщыщIэдзауэ, Тхьэ лIыкIуэ псоми къахьа динхэр ислъам диным и пычыгъуэ зырызхэу щытщ. Ар математикэм ебгъэщхь хъунущ. ПэщIэдзэ классым щыщIэдзауэ университетым и иужьрей курсым нэс математикэм щыхурагъаджэ. Япэ классым щрагъаджэ математикэмрэ университетым щрагъаджэмрэ зы? Зыкъым, ауэ псори математикэщ. Мис мыри апхуэдэ къабзэщ. Диныр зыщ, Iэдэм щыщыIам щыгъуэ, абы гурыIуэфын хуэдиз, ар зыхуэныкъуэр къыхуигъэкIуэгъащ. КъыкIэлъыкIуэм нэхъыбэIуэкIэ къыхуэупсэурэ, Мухьэммэд бегъымбарым псори зыуэ зэщIэубыдауэ, зэуIуу къыхуигъэкIуэжащ. Апхуэдэу щIэхъуар сыт? ЦIыху гъащIэр псори зы цIыху ныбжьу къапщтэу щытмэ, ар илъэс тIощIрэ тху хъухункIэ хохъуэ, и Iэпкълъэпкъым зеужь. ИтIанэ пшэр хъункIи мэхъу, лей гуэрхэри къещтэ, ауэ хэхъуэжыркъым. ЦIыхугъэр (цIыху цIыкIум и зыужьыныгъэр) Мухьэммэд бегъымбарым и лъэхъэнэм къыщысым, мис а илъэс тIощIрэ тхум ихьа цIыхум хуэдэу и хэхъуэн ирикъуащ. Абы адэкIэ КъурIэным итыр кърихыурэ, зыгуригъаIуэурэ, сыт хуэдэ Iуэху гугъу къыпэщIэхуэми, зэфIихыфынущ езым и акъыл игъэлажьэурэ, егупсысурэ. ЦIыхугъэр щIалэ ныбжьым итыжтэкъым, балигъыпIэ иувати, КъурIэныр, диныр псори зыуэ Мухьэммэд бегъымбарым къыхуигъэкIуэжауэ аращ.
Уэ езыр ухуейуэ пщIэм фIэкIа, зыгуэрым щхьэкIэ пщIэр дин хъунукъым. Нэмэз Тхьэм щхьэкIэ пщIымэ, нэмэз мэхъу, афIэкIа зыгуэрым зыкъыфIэбгъэщIын щхьэкIэ пщIыр нэмэз хъуркъым. НэщIри, сытри апхуэдэ къабзэщ. ЩIэпщIэн хуейр Алыхьращ. Ар уигукIэ къэпщтауэ, къабыл пщIауэ, Тхьэр зэрыщыIэр, и пащхьэ узэритыр, укъызэрилъагъур, къызэроупщIыжынур, мыхъун гуэр пщIамэ, къызэрыпхуимыгъэгъунур е къыпхуигъэгъун хуэдэу уелъэIун зэрыхуейр зыхэпщIэрэ уи гум къыбгъэдэкIыу блэжьмэ, мис аращ тэмэмыр.
Диным егъэзыгъэ Iуэху хэлъкъым. ЦIыхухэм къащтэну ухуей — уи дин къалэнхэр фIыуэ, дахэу гъэзащIэ, зэгъэхъуапсэ. «Сыту фIыт мобы диныр зэрызэрихьэр! Дэри апхуэдэ дыхъуащэрэт, ди щIэблэр апхуэдэу тхуэгъэсащэрэт!», жегъэIэ, уи псэукIэмкIэ, псэлъэкIэмкIэ, щыIэкIэмкIэ щапхъэ яхуэхъу. Мис апхуэдэурэщ адрейхэр диным зэрытепшэнур. Армыхъумэ псалъэ къудейкIэ хъууэ щытамэ, тыншт Iуэхур. Бегъымбарыр бегъымбаррэ пэт, и псалъэр шэм хуэдэу цIыхум кIуэцIыхьэфу, я гум нэсыфрэ пэт, езым и псэукIэмкIэ щапхъэ яхуэхъуащ, армыхъумэ, псалъэ къудейкIэ къигъэнакъым.
ЛъэщыгъэкIэ зыгуэрым зыгуэр ирагъэщIэну хэмытынымкIэ диным хуэлажьэхэр, я гуапэу апхуэдэ гъуэгум тетхэр зыхуэсакъыжын хуейщ. Щапхъэ яхуэхъурэ щабагъэ, дахагъэ яхэлъурэ цIыхухэр къыдахьэхыну, гъуэгум къытрагъэхьэну аращ. Ядэнри гъащIэм щыщщ, ямыдэнри гъащIэм щыщщ. Зыдэфращ Тхьэм гущIэгъу зыхуищIынур, дунейкIи ахърэткIи игъэтыншынур. Ауэ зыдэф здэщыIэм зымыдэфи щыIэн хуейщ. Хуейуэ щытамэ, Тхьэм псори муслъымэну къигъэщIыфынутэкъэ?! КъигъэщIакъым. Сыт щхьэкIэ? Акъыл яритащи. А яритар ягъэлажьэурэ захуэр, дахэр езыхэм къагъуэтыжыну игъэуващ. Машинэ правам хуэдэщ ар. Машинэ гуэрым уисщ, права уиIэщ, ухуеймэ, кIуэи зыгуэрым еудэкI, ухуеймэ, зыми ужьэхэмыуэу гъуэгу захуэм утету кIуэ. Мис а машинэм хуэдэу Iэпкълъэпкъ къуитащ Тхьэм. Акъылри гущхьэIыгъым (рулым) хуэдэщ. Уи Iэпкълъэпкъ, уи гъащIэ къуитар зэрыбгъэIурыщIэм елъытауэ дунеягъэкIи ахърэткIи пхуэфащэ бгъуэтынущ. ФIыуэ зебгъакIуэмэ, фIы бгъуэтынущ, фIыуэ зумыгъакIуэмэ, Iей ухуэзэнущи, аращ узэгупсысын хуейр.
Хъуажь Фахъри.
