Ерокъуэ Бишеррэ Дер Анасрэ къыхалъхьэ
Сэралъп Мадинэ и Арт-центру Налшык дэтым щекIуэкIащ сабийхэм щхъуэкIэплъыкIэу ялэжын хуей сурэтхэр зэрыщIыхьа тхылъ дахэм (раскраска) и «лъэтеувэ» пшыхь. Абы ит лэжьыгъэхэм лъэпкъ гупсысэр зэрилъабжьэр, адыгэ фащэкIэ хуэпа щIалэ цIыкIумрэ хъыджэбз цIыкIумрэ я дунеймкIэ ныбжьыщIэхэр гъащIэм зэрыхигъэгъуазэр гуа- пэщ.
Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм къадэгъуэгурыкIуэ шыпсэхэр я лъабжьэу гъэхьэзырын зыщIадза тхылъ цIыкIухэм я япэщ мыр, и бжыгъэр минищ хъууэ дунейм къытехьащ. Ар езыгъэжьар «One Light Studio» IуэхущIапIэрщ, жэрдэмыр зейр Сирием къыщалъхуа, илъэс зыбжанэ ипэкIэ Хэкум къэзыгъэзэжа Ерокъуэ Бишерщ. Сурэтхэр ищIащ а къэралым щыщ, адыгэ сурэтыщI Дер Анас.
Зэхуэсым и щхьэусыгъуэ гуапэр пшыхьым зыкърезыгъэхьэлIахэм яжриIащ ар къызэIузыха икIи езыгъэкIуэкIа, «Горянка» газетым и корреспондент Битокъу Маринэ икIи бысымым япэ псалъэр иритащ.
— ХьэщIэщ щIыкIэу къызэдгъэпэщ хабзэ пшыхь гуапэхэм ящыщ зыщ мыр, ауэ, ди гуапэ зэрыхъунщи, нобэ цIыху нэхъыбэ кърихьэлIащ, нэгъуэщI къэралхэм щыпсэу ди хэкуэгъухэри яхэту, — жиIащ Сэралъп Мадинэ. — Мыпхуэдэ щIалэщIэхэм IуэхуфI зэралэжьыр си гуапэщ, атIэми мы лэжьыгъэм хуэдэ зезыпщыта диIэкъым. ДыкъызыхэкIам и фэ зэтплъ мы тхылъ цIыкIур гунэс сщыхъуащ, абы къыкIэлъыкIуэнуи сыщогугъ. Си бынхэр нэхъ цIыкIуу щытамэ, шэч хэлъкъым мыр къызэрагъэсэбэпынум, ауэ абыхэм яхуэкIуэн IэдакъэщIэкIхэмкIи мыгувэу дызэрывгъэгуфIэнур хьэкъ сщохъу. ФефIэкIуэну, фызыхуей псоми щIалэхэм фи Iэр техуэну си гуапэщ.
— Иджыри Сирием сыщыщыпсэум, абы щыIэ Адыгэ Хасэм дыщыкIуэ зэманым, сегупсысырт мы лэжьыгъэм, Хэкум апхуэдэ куэду щыIэуи си нэгу къыщIыхьэрт. СыкъэкIуэжа иужь апхуэдэ зыри зэрыщымыIэр къыщысщIам, хуабжьу згъэщIэгъуауэ щытащ, — къыддогуашэ Ерокъуэ Бишер. — Фигу ирихьмэ ди гуапэщ, цIыху щхьэхуэхэми сабий садхэми къазэрыхуэсэбэпынур шэч зыхэмылъщ. Гъунэ зэритлъа лэжьыгъэр псэгъэгуфIэ фхуэхъуу, абы адэкIэ хэтлъхьэфынумкIэ зи чэнджэщ къыдэзыхьэлIэнухэр щыIэмэ, ди гуапэ хъунущ.
КъыкIэлъыкIуэу псалъэ иратащ Дер Анас. Абы къыхигъэщащ Iуэхур щрагъажьэм Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэр, хабзэр тхылъым лъабжьэ хуащIмэ нэхъ къызэращтар, щIэблэр хэкупсэу, лъэпкъыпсэу къэгъэхъунымкIэ ар сэбэп хъуну къазэрыщыхъур. Апхуэдэуи фIыщIэ хуищIащ Iуэхур къадэзыIыгъахэу ХьэIупэ Анзор, Емкъуж Анзор, Сэралъп Мадинэрэ Битокъу Маринэрэ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, япэу узыпэрыхьэ Iуэхум, псалъэ къудейкIэ мыхъуми, утезыгъэгушхуэ, щIэгъэкъуэн къыщыпхуэхъу цIыхум къыпхуимыщIа щыIэкъым, и фIыщIэри бгъэкIуэд хъунукъым.
Ерокъуэ Бишер Бишеррэ Анасрэ зыцIыхухэм, абыхэм я Iуэху зехьэкIэм мащIи-куэди щыгъуазэхэм ящыщу къэпсэлъащ КъБКъУ-м ДизайнымкIэ и колледжым и унафэщI Кожуховская Светланэ, КъБР-мрэ Осетие Ипщэмрэ щIыхь зиIэ я артист Хъыжьырокъуэ СулътIан.
ГумащIэ укъамыщIынкIэ Iэмал иIэтэкъым утыкум и бгъуитIым деж ягъэува Iэнэхэм пэрысу сурэт цIыкIухэр зылэ сабийхэм. Я нэгу кърих нэжэгужагъэм къыдэкIуэу, зыпэрыт Iуэхум зэрыдихьэхар ядэплъагъурт, IэпэIэсэу ахэр къэхъуным зи гугъу тщIы щIалитIым хуащIа хэлъхьэныгъэми ущымыгуфIыкIын плъэкIыртэкъым. Абыхэм къахишри Бишер къызэхуэсахэм яригъэцIыхуащ Тхьэбысым Алинэрэ Къардэн Муратрэ — тхылъ цIыкIум и лIыхъужь нэхъыщхьэ щIалэ цIыкIумрэ хъыджэбз цIыкIумрэ Iуралъхьа псалъэхэр роликым щызыгъэIуахэр.
ИщхьэкIэ мащIэу къызэрыхэдгъэщащи, Бишеррэ Анасрэ я мурадыр къэрэндащ зэмыфэгъукIэ лэжын хуей сурэтхэр зэрыт мы тхылъ цIыкIум и деж къыщыувыIэркъым. Абы къыкIэлъыкIуэнущ нэгъуэщI апхуэдэ лэжьыгъэхэр, анимацэ сериалхэр, мультфильмхэр, таурыхъхэр щызэхуэхьэса тхылъхэр. КIэщIу жыпIэмэ, Кавказ лъэпкъхэм я гупсысэр зыщIэлъ лэжьыгъэ гупу щытынущ.
Дер Анас — Ди гугъэщ Iуэхум сурэтыщIхэр, дизайнерхэр къыхэтшэну, сабийхэм сурэт ящIу, компьютеркIэ таурыхъ теплъэхэр зэхагъэувэфу щагъасэ гупжьей къызэдгъэпэщыну, — къыджиIащ Дерым. — Нобэ флъагъу тхылъ цIыкIур ди закъуэ къарукIэ тщIащ, мылъкуу къыпэкIуэнуми, пэжыр жысIэнщи, дыщыгугъыркъым. Ауэ апхуэдэу зэпымыууэ уи закъуэу улэжьэфынукъым, уи Iуэхури лъэныкъуабэ пфIэхъунущ. Iэмал имыIэу цIыху дыхуейщ, тщIэр къыддаIыгъыу, дызыпэрыт Iуэхум фIыуэ хащIыкIыу, ди хэщIапIэри нэхъ ин тщIыну ди хъуэпсапIэщ.
Къыхэгъэщыпхъэщ Дер Анас Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрыщеджар, программист IэщIагъэр зригъэгъуэту Сирием игъэзэжа иужь, анимацэ лэжьыгъэм хуэунэтIа IуэхущIапIэм зэрыщылэжьар. «Абы къыщIигъэкI хьэпшыпхэр Хьэрып псом щызэрапхъуэрт, — къыджиIащ Бишер. — Зэгуэр дызэрихьэлIэу Анас сэрэ дыщызэпсалъэм дызэгурыIуащ мыпхуэдэ хьэпшып гуэр тщIыну, зэрынэрылъагъущи, пщIэншэрыпсалъи дыхъуакъым. АдэкIи ипэкIэ дыкIуэтэн мурадыр диIэщ». Илъэс ипэкIэ Анас къэкIуэжащ Къэбэрдей-Балъкъэрым, тхьэм жиIэмэ, щыпсэунуи и гугъэщ.
Я хъуэпсапIэр зрагъэхъулIэным гугъуехьу пылъахэм дыщыщIэупщIэкIэ Анас къыджеIэ:
— Уи нэ къыхуикIыу узыпэрыхьэ Iуэхум пхузэфIэмыхын къыхэкIынукъым. Нэхъ гугъу дыдэу си гугъэр узэрыщтэIэщтаблэрщ, дауэ къагурыIуэну, сыт хуэдэу къащыхъуну пIэрэ жыпIэу. – Ауэ ущыскIи Iуэхур кIуэтэнутэкъым. Дызэрытегушхуам дыхущIегъуэжыркъым. Сабийхэм ягу зэрырихьыр долъагъури, абы ди лъэр щIегъэкI. ЩIэблэм и лъэпкъым теухуауэ нэхъыбэ илъагъуу, зэхихыу къыдэкIуэтеин хуейщ, зэрыгушхуэн иIэн папщIэ.
ЗэIущIэм и кIэм гу лъыстащ Бишеррэ Анасрэ бзылъхугъэ зыбжанэ къазэрыбгъэдыхьам. Ахэр Налшык и сабий садхэм я лэжьакIуэт. ЦIыхубзхэм щIалэхэм лъэIукIэ зыкъыхуагъэзащ методистхэм я зэIущIэм яхуеблэгъэну, тхылъ цIыкIуми и гугъу хуащIыну. Бишеррэ Анасрэ ягу ирихьащ къыжраIар, я лэжьыгъэм щIэгъэкъуэн къащыхуэхъун зэрыщыIэр я гуапэ хъуащ.
Тхылъыр сабийр гъэсэнымкIэ зэрысэбэпышхуэм къыдэкIуэу, саугъэту птыну, хэкум икI тыгъэу хэхэс адыгэхэм ялъэбгъэIэсыну уасэ иIэкъым. Бишер и мурадхэм ящыщщ республикэм и къуажэ, къалэ псоми, Кавказым и нэгъуэщI щIыналъэхэми ар ялъигъэIэсыныр, хамэ къэралхэм иригъэшэныр. Лэжьыгъэр тхылъ щапIэхэм щывгъуэтынущ, и уасэр сом 95-рэщ.
ИСТЭПАН Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
