ЗэзыдзэкIахэр Хъуажь Мухьэмэд-Хъер,
Болий Мустафар, Нало Заур сымэщ
Ебгъуанэ Iыхьэ (Ебгъуанэ жуз)
88. Абы и лъэпкъым щыщ лIэкъуэлIэш зызыгъэинхэм жаIащ: «Уэ Шухьиб! Уэри, Iиман къэзыхьа уи гъусэхэри е ди диным фыкъихьэжынщ е ди къуажэм фыдэтхунщ». Абы яжриIащ: «Дыхуэмеймэ щэ?
89. Дэ Алыхьым абы дыщихъума нэужь, фи диным дынихьэжмэ, Алыхьым пцIы тетлъхьа мэхъу. Алыхьу ди Тхьэр хуэмеймэ, дэ абы нэдгъэзэж хъунукъым. Ди Тхьэм и щIэныгъэм псори къызэщIеубыдэ! Дэ Алыхьыр уэчыл тщIащ. Ди Тхьэ, дэрэ ди лъэпкъымрэ хеящIэ къытхуэхъу. Уэ хеящIэхэм уранэхъыфIщ!»
90. Абы и лъэпкъым щыщ лIэкъуэлIэш джаурхэм жаIащ: «Фэ Шухьиб и лъагъуэм фытеувэмэ, фыунэхъуащ».
9I. Къэзджызджри зэтриукIащ икIи зэхэIубауэ я унэхэм нэху къыщекIащ.
92. Шухьиб пцIыупсу зылъытэу щытахэр щымыIагъэххэм хуэдэу кIуэдащ. Шухьиб пцIыупсу зылъытахэр унэхъуащ.
93. (Шухьиб) абыхэм къабгъэдэкIыжащ: «Уэ ди лъэпкъ! Си Тхьэм и псалъэр къыфлъэзгъэIэсат икIи сывэущият,-жиIэурэ. – Дауэ джаур къомым сахуэщыгъуэн?»
94. Дэ зы жыли бегъымбар дгъэкIуакъым, иужькIэ лажьэрэ бэлыхьрэ ятетлъхьэжын хуей мыхъуу, даIуэнхэ щхьэкIэ.
95. ИужькIэ Дэ абыхэм ятетлъхьа лажьэр фIыкIэ яхузэблэтхъужырти, псэхужахэ нэужь, жаIэрт: «Ди адэхэми Iейри фIыри къалъэIэсу щытащ». Мис абдеж ахэр Дэ думп тщIырт.
96. А жылэхэм Iиман къахьрэ Тхьэм фIэлIыкI хъуатэмэ, уафэмрэ щIылъэмрэ я берычэтыбжэр яхузэIутхынт, арщхьэкIэ (Ди Iэятхэр) пцIыуэ къалъытати, ящIам тедгъэкIуэдэжащ.
97. АтIэ и жылэхэм я гугъэт жэщу ахэр щыжейм дэ ди гьэзабыр къатемыпсыхэну?
98. Хьэмэрэ а жылэхэм я гугъэт махуэу щызэрызехьэкIэ Ди гьэзабыр къатемыхуэну?
99. АтIэ ахэр Алыхьым и хъуэгъэщагъэм IэщIэкIыну гугъэрэт? Алыхьым и хъуэгъэщагъэм щахъумауэ зызылъытэжыр унэхъуахэращ.
I00. ЩIым тетахэр текIуэдыкIа нэужь, ар къызыхуэнахэм гу лъатакъэ Дэ дыхуейм, ахэр я гуэныхьым зэрытедгъэкIуэдэфынум, ягухэри зэIутIпIэу дэгу зэрытщIыфынум?
I0I. А жылэхэм я хъыбархэм щыщ ныбжыдоIэ уэ. А жылэхэм нэщэнэ наIуэхэр къыхуахьри лIыкIуэхэр къахуэкIуат, арщхьэкIэ абыхэм япэм пцIыуэ къалъытэу щытар я фIэщ хъужакъым. Мис апхуэдэу а джаурхэм ягур Алыхьым зэIуепIэж.
I02. Абыхэм я нэхъыбэр жаIам тедгъуэтэжакъым: абыхэм я нэхъыбэр фасикъыу къыщIэкIащ.
I03. ИтIанэ, абыхэм яужькIэ, Дэ, Муса Ди нэщэнэхэр Фиргьэунрэ и блыгущIэтхэмрэ яхуедгъэхьащ, ауэ абыхэм ар ядакъым. Еплъ а дунейгъэутхъуэхэм я щхьэм кърикIуам.
I04. Арати, Муса жиIащ: «Уэ Фиргьэун! Сэ дунейхэм я Тхьэм срилIыкIуэщ.
I05. Сэ Алыхьым щхьэкIэ пэж фIэкIа жысIэ хъунукъым. Сэ фи Тхьэм къыбгъэдэкIыу нэщэнэ къыфхуэсхьащ. НэутIыпщыж си гъусэу IисраIил и щIэблэр».
I06. Модрейм жиIащ: «Уэ нэщэнэ къэпхьар къащтэ, уэ жыпIэр пэжмэ».
I07. Арати, и башыр идзри, ар занщIэу блэ къэхъуащ.
I08. И Iэр кърихри, ар хужьу ялъэгъуащ.
I09. Фиргьэун и блыгущIэтхэм жаIащ: «Мыр уд Iэзэщ.
II0. Мыр зыхуейр хэкум фригъэкIыну аращ. Фэ дауэ феплърэ абы?»
III. Абыхэм жаIащ: «Мыбырэ и къуэшымрэ зэтегъэувыIи, къалэхэм цIыху гъакIуи,
II2. уд Iэзэхэр къызэхуегъэшэс».
II3. Арати, удхэр Фиргьэун деж къакIуэри: «Дэ дытекIуэмэ, текIуапщIэ къыдэптыну?» - жаIащ.
II4. Жэуап къаретыж: «Ае, абы нэмыщIкIэ си блыгущIэтхэми фахэзгъэхьэнщ».
II5. (Удхэм) жаIащ: «Уэ Муса! Уэ бдзын хьэмэрэ дэ ддзын?»
II6. «Фэ вдзы»,- къажриIащ. Абыхэм ядзри, цIыхухэм я нэр щапхъуэщ, удыгъэшхуэ къагъэлъагъуэщ аби, (цIыхухэр) ягъэшынащ.
II7. Муса и гум къитлъхьащ: «Дзы уи башыр!» (Щидзым) модрейхэм къагъэлъэгъуахэр зыIуридзащ.
II8. Пэжыр наIуэ къэхъури, модрейхэм я пцIыр къыщIэщащ.
II9. Арати, (Муса) ятекIуэри, мобыхэм я напэр текIащ.
I20. Удхэм зрадзыхащ щхьэщэ ящIу,
I2I. жаIащ: «Дэ ди фIэщ хъуащ дунейхэм я Тхьэр.
I22. Мусарэ Хьэрунрэ я Тхьэр!»
I23. Фиргьэун къажриIащ: «Сэ хуит фызмыщIу фи фIэщ фщIа? Ар фэ хъуэгъэщагъэу къалэм щызэхэфлъхьащ, къалэдэсхэр иридэфшыну. Ауэ сэ фэгъэлъэгъунщ!
I24. Сэ фи Iэ фи лъэхэр зэблэдзауэ пызупщIынщи, (пкъом) фытесIулIэнщ.
I25. Абыхэм жаIащ: «(Дышынэркъым), дэ ди Тхьэм докIуэлIэж.
I26. Уэ ди Тхьэм и нэщэнэр ди фIэщ зэрыхъуам дыпэбгъэуджэжу аращ. Уэ ди Тхьэ! ШыIэныгъэ къыдэти, муслъымэну дунейм дегъэхыж».
I27. Арати, и блыгущIэтхэм Фиргьэун жраIащ: «АтIэ уэри уи тхьэхэри фыкъагъанэу, Мусэрэ и жылэмрэ бутIыпщыжрэ, дунейр ягъэутхъуэну?» КъажриIащ: «Абы я къуэхэр дукIынщи, япхъухэр къэдгъэнэнщ. Дэ абыхэм датекIуэнщ!»
I28. Муса и жылэм яжриIащ: «Алыхьыр дэIэпыкъуэгъу фщIы, шыIэныгъи зивгъэIэ! ЩIыр зейр Алыхьыращ, ар Абы и пщылIхэм щыщу зыхуэфащэхэм къахуегъанэ, фIыр зи натIэ хъунур Алыхьым фIэлIыкIхэращ».
I29. Абыхэм жаIащ: «Дэ лей къытлъысащ уэ укъытхуэкIуэн и пэкIи уэ укъытхуэкIа нэужьи». ЯжриIащ: «Хэт ищIэн, фи Тхьэм фи бийхэр игъэкIуэду щIыр фэ къыфхуигъэнэжынкIи хъунщ. ИкIи иужькIэ фигъэунэхунщ».
I30. Арати, Фиргьэун и жылэм къатедгъэпсыхащ уэгъурэ гъейрэ, защIэжын щхьэкIэ.
I3I. Абыхэм фIыр къащехъулIэкIэ жаIэрт: «Мыр (къэдлэжьауэ) дыдейщ». Ер къащытепсыхэкIэ Мусарэ и гъусэхэмрэ къытралъхьэрт, лъэIужьейуэ[1] къалъытэрти. Ауэ (фIыри Iейри) къызыбгъэдэкIыр Алыхьыращ, я нэхъыбэм ящIэркъым армыхъумэ.
I32. Абыхэм жаIэ: «Дэ дриптхьэкъуну сыт хуэдиз нэщэнэ къэбгъэлъагъуэми ди фIэщ хъунукъым!»
I33. Арати, дэ абыхэм нэщэнэ наIуэу къахуэдгъэкIуащ псыдзэ, мацIэ, цIэ-хьэпIацIэ, хьэндыркъуакъуэ, лъы[2]. Ауэ абыхэм загъэинащ, щIэпхъаджэхэти.
I34. Абыхэм лажьэр къащытехуэм жаIащ: «Уэ Муса! Уи Тхьэ укъэзыгъэгугъам тхуелъэIу. Мы лажьэм дыкъебгъэлмэ, ди фIэщи ухъунщ, IисраIил и щIэблэри уи гъусэу нэдутIыпщыжынщ».
I35. Дэ а лажьэр пIалъэкIэ щащхьэщытхым, ахэр жаIам епцIыжащ.
I36. Дэ ахэр тенджызым едгъэтхьэлащ. Ди Iэятхэр пцIыуэ къалъытэу къазэрыфIэмыIуэхуар яхуэдгъэгъуакъым.
I37. ТегушхуэгъуафIэу къалъытэ цIыхухэм Дэ къахуэдгъэнащ къуэкIыпIэми къухьэпIэми щыщу берычэтыр зыхэлъ щIыгур. IисраIил и щIэблэм яшэча (бэлыхьым) щхьэкIэ уи Тхьэм къызэригъэгугъа фIыгъуэри зэщIащ. Фиргьэунрэ и лъэпкъымрэ яухуахэри ягъэкIахэри зэтеткъутащ.
I38. IисраIил и щIэблэр тенджызым зэпрытша нэужь, хуэзащ тхьэнэпцIхэм яхуэпщылI жылэм. (IисраIил и щIэблэм) жаIащ: «Уэ Муса! Дэри тхуэщI Тхьэ, мыбыхэм я тхьэм хуэдэу». КъажриIащ: «Фэ фыжылэ зэхэщIыкIыншэщ!
I39. Мыхэр зяужь итым текIуэдэжынущ, я Iуэхури псыхэкIуадэ хъунущ».
I40. Абы яжриIащ: «Сэ фэ Алыхьым нэмыщI нэгъуэщIытхьэ дауэ сыфхуэлъыхъуэн, Абы фэ дуней псом фахигъэфIыкIарэ пэт?»
I4I. ИкIи мис, фэ бэлыхь бзаджэр къыфтезылъхьэу, фи къуэхэр зыукIыу, фипхъухэр къэзыгъанэу щыта Фиргьэун и лъэпкъым фыкъедгъэлащ. АбыкIэ фи Тхьэм гуащIэу фигъэунэхуащ.
I42. Дэ Муса жэщ тIощIрэ пщIыкIэ зыпэдгъаплъэри пщIы къыхущIэдгъужащ[3]. Уи Тхьэм къигъэува пIалъэр плIыщI ирикъуащ. (Ежьэн и пэкIэ) Муса и къуэш Хьэрун жриIащ: «Си пIэкIэ мы жылэм къахэни зэгурыгъаIуэ икIи зэIыщIакIуэхэм я гъуэгум утемыхьэ».
I43. Муса хуэдгъэува пIалъэм ирихьэлIэу къакIуэри, и Тхьэр къепсэлъа нэужь, елъэIуащ: «Уэ си Тхьэ! Зызгъэлъагъу!»-жиIэри. Езым къыжриIащ: «Уэ сэ сыкъэплъагъунукъым, ауэ мо бгым еплъ; ар къызэтенэмэ, итIанэ сыкъэплъагъунщ». (Муса) и Тхьэм и нурыр щытридзэм бгыр къэщащэри, Муси къызэфIэмэхащ. ЗыкъищIэжа нэужь абы жиIащ: «Уэ зи хуэдэ щымыIэ! Сэ тобэ къэсхьыжащ. (Уи лъэщагъыр) зи фIэщ хъуахэм япэ ситщ!»
I44. Езым жиIащ: «Уэ Муса! Сэ уэ цIыхухэм уакъыхэсхащ. Си фIыцIагъэри Си Псалъэри зепхьэну. Сэ уэстыр къащти, фIыщIэ щIы».
I45. Дэ мывэ пхъэбгъухэм хутеттхащ сыт хуэдэ Iуэхуми теухуа ущиехэр, сыт хуэдэ Iуэхури зэхэзыхухэр. «Мыр быдэу убыди уи жылэми унафэ яхуэщI, мыбы и нэхъыфIхэр[4] ящтэну. Сэ фэзгъэлъагъунщ а мыдаIуэхэм я унэхэм (къатепсыхар).
I46. Мы дунейм Си Iэятхэм щепагэкIхэр Сэ абы пэIэщIэ хуэсщIынущ. Абыхэм сыт хуэдэ Iэят ялъагъуми ар я фIэщ хъуркъым, гъуэгу захуэр ялъагъумэ, абы техьэркъым; ауэ зыгъэгъуащэ гъуэгу ялъагъумэ, абы занщIэу тоувэ. Ар апхуэдэу щIэхъуар, Ди Iэятхэр пцIыуэ къалъытэу, къафIэмыIуэхуу зэрыщытарщ.
I47. Ди Iэятхэмрэ Къемэт Махуэмрэ пцIыуэ зылъытахэм я Iуэхур псыхэкIуадэщ. АтIэ абыхэм къалэжьам нэмыщI нэгъуэщI къалъысыжын?
I48. Муса щахэкIым, абы и жылэм дыщэ танэ бууэ ящIри хуэпщылIащ. Абыхэм ялъагъуртэкъэ ар къазэремыпсалъэри, гъуэгу захуэм зэрытримышэри? Ахэр абы хуэпщылIри диным икIахэщ.
I49. ЩIегъуэжахэщ, зэрыгъуэщар къагурыIуэжри, жаIащ: «Ди Тхьэм гущIэгъу къытхуищIу къытхуимыгъэгъумэ дунэхъуащ».
I50. Муса и жылэм къигъэзэжа нэужь, губжьрэ нэщхъейуэ жиIащ: «Сэ сяужькIэ фэ фщIар гъуамэщ! Фэ фи Тхьэм и унафэм фепIэщIэкIауэ ара?». Абы мывэ пхъэбгъухэр хыфIидзэри, и къуэшым и щхьэр иубыдщ аби, зрилъэфэлIащ. (Хьэрун) къыжриIащ: «Уэ си анэкъилъху! ЦIыхухэр къыстегушхуэри саукI пэтащ. Бийхэр къысщомыгъэгуфIыкI, мыдаIуэхэми сахыумыбжэ».
I5I. (Муса) жиIащ: «Уэ си Тхьэ! Сэри си къуэшми къытхуэгъэгъу, Уи гущIэгъуми дыхыумын, Уэ гущIэгъущIхэм уранэхъ гумахуэщ!»
I52. Танэ сурэтым хуэпщылIахэм Тхьэм и губжьыр къатехуэнущ, мы дунейми щыпудынущ. Аращ яхуэфащэр (зи Тхьэм) епцIыжхэм.
I53. Мыхъун зыщIэу, иужькIэ щIегъуэжу Iиман къэзыхьыжахэм уи Тхьэм къахуигъэгъунущ, гущIэгъуи къахуищIынущ.
I54. Муса и губжьыр теужа нэужь, мывэ пхъэбгъухэр къищтэжащ. Абы тетхат зи Тхьэм фIэлIыкIхэр зыузэщIымрэ гущIэгъу къахуэзыхьымрэ.
I55. Мусаи жылэм щыщу цIыху блыщI къыхихащ пIалъэ къыхуэдгъэувам екIуэлIэнхэу. (ЩIыр) къыщызджызджым абы жиIащ: «Уэ си Тхьэ! Уэ ухуеямэ сэри мыхэри нэхъапэм дыбгъэкIуэдынт. Дэ тщыщу зи акъыл хунэмысхэм щхьэкIэ псори дыбгъэкIуэдыну? (А танэ сурэтымкIэ) Уэ дыбгъэунэхуауэ аращ: «Уэ зыхуэфащэр уогъэгъуащэ, зыхуэфащэри уоузэщI. Уэ удителъхьэщ, къытхуэгъэгъу, гущIэгъуи къытхуэщI. Уэ зыгъэгъухэм уранэхъыфIщ.
I56. Мы дуней хьэхуми ахърэтми фIыр ди натIэ щыщI, дэ Уи деж къэдгъэзэжащ!» Езым жиIащ: «Сэ си гьэзабыр зыхуэфащэм тызолъхьэ, Си гущIэгъум псори къызэщIеубыдэ. Аращи, Сэ ар зи натIэ истхэнур Тхьэм фIэлIыкIхэращ, сэджыт зытхэращ, ди Iэятхэр зи фIэщ хъухэращ –
I57. ахэр еджэкIэ зымыщIэ бегъымбар лIыкIуэм иужь иувэхэращ, абы и цIэр Тауратми Инджылми къыщыкIуащ; абы Iейм убгъэдишынурэ фIым ухуишэнущ; фIыр хьэлэл, Iейр хьэрэм пщещI; япэм ятелъа хьэлъэр ятрех, ярылъа лъэхъухэри кърех, ахэр (Мухьэммэд) зи фIэщ хъууэ, абы зыщIэзыгъакъуэу, дэIэпыкъуу, къыхуеха Нурым кIэлъыкIуэхэращ. Ахэр ехъулIащ.
I58. ЖыIэ: «Уэ цIыхухэ! Сэ фэ псоми лIыкIуэу сыкъыфхуигъэкIуащ Алыхьу уафэхэри щIылъэри зейм. Езым нэмыщI нэгъуэщI тхьэ щыIэкъым. Езыращ къэзыгъэщIри зыгъэлIэжри. Фи фIэщ фщIы Алыхьри, Абы и лIыкIуэ еджэкIэ зымыщIэ бегъымбарри, абы Алыхьри и фIыцIагъэхэри и фIэщ мэхъу, и гъуэгум фытеувэ, узэщIа фыхъунщ».
I59. Муса и жылэм зы гуп яхэтщ пэжым ухуишэрэ захуагъэкIи лажьэу.
I60. Ахэр Дэ лIакъуэ пщыкIутIу дгуэшащ. И жылэр псы хуэлIэ щыхъум, Муса уэхьий хуэтщIащ: «Уи башымкIэ къырым еуэ!» - жытIэри. Абдежым псынэ пщыкIутI къыщIэури, дэтхэнэ гупми я псыфапIэр къацIыхуащ. Пшэр жьауэ къахуэтщIри мэнымрэ[5] ныбгъуэхэмрэ къахуедгъэхащ. Фшхы Дэ къывэтта шхыныгъуэфIхэр! Дэракъым ахэр зэран зыхуэхъуар, я щхьэм зэран хуэхъужащ[6]».
I6I. Дэ зэгуэр яжетIауэ щытар (ягу къэгъэкIыж): «Мы къуажэм фыдэтIысхьи фызыхуейр фшхы икIи «Ди гуэныхьыр къытхуэгъэгъу!» - жыфIэурэ, щхьэщэ фщIыуэрэ, куэбжэмкIэ фыдыхьи, Дэ мыхъуну фщIар фхуэдгъэгъунщ. IуэхуфIыр нэгъэсауэ зыщIэм хуэдгъэбагъуэнущ».
I62. Ди псалъэр зэрахъуэкIащ[7] абыхэм ящыщ бзаджащIэхэм; арати, Дэри абыхэм гьэзабыр къатедгъэхуащ, зэрыбзаджащIэхэм щхьэкIэ.
I63. ЕупщIыт абыхэм хы Iуфэм Iуса къуажэр щэбэтым зэребэкъуамкIэ! Щэбэт махуэм абыхэм бдзэжьейр хъушэу къахуэкIуэрт, адрей махуэхэм къахуэкIуэртэкъым. Мис апхуэдэу догъэунэхъу мыдаIуэхэр.
I64. Абыхэм ящыщ зы гупым жаIащ: «Сыт фэ фащIеущиер Алыхьым игъэкIуэдынухэм е гьэзаб гуащIэ зытрилъхьэнухэм!» (Ущиехэм) жаIащ: «Фи Тхьэм и пащхьэм зыщыдухеижын щхьэкIэщ; хэт ищIэн, мобыхэми къагъэзэжынкIи хъунщ!»
I65. А ущиер щамыщтэм гьэзаб гъуамэр къатетлъхьащ, зэрымыдаIуэхэм щхьэкIэ, мыдрей ущиякIуэхэр къедгъэлащ.
I66. Хьэрэм ящытщIам загъэпагэу ебэкъуахэм: «Номин гъуамэ фыхъу!» - яжетIащ.
I67. Аращи, (ягу къэгъэкIыж) Къемэт махуэр къэсыху гьэзаб бзаджэ ятезыгъэлъынур яхуигъэкIуэну уи Тхьэм зэрыжиIэгъар. Уи Тхьэм и тазырыр щIэхщ. Ар гуэныхьгъэгъущ, гущIэгъущIщ.
I68. Дэ ахэр жылэ-жылэу щIым тедгуэшащ. Абыхэм нэхъыфIи нэхъыкIи яхэтщ. Дэ ахэр фIырэ екIэ дгъэунэхуащ, къагъэзэжын щхьэкIэ.
I69. Абыхэм яужькIэ къэхъуа щIэблэм фIыцIагъэр къахуэнащ. Дуней хьэхум и фIыгъуэхэр зэралъэфалIэрт: «Къытхуэгъунщ»,- жаIэурэ. Аргуэруи апхуэдэ хуэзэхукIэ зралъэфалIэ. Абыхэм я фIыцIагъэм иткъэ Алыхьым теухуауэ пэж фIэкIа жаIэ зэрымыхъунур, ахэр абы еджакъэ? Тхьэм фIэлIыкIхэм я дежкIэ иужьрей дунейр нэхъыфIщ, щхьэ къывгурымыIуэрэ?
I70. Мыдрейуэ, ФIыцIагъэм ирилажьэу нэмэз зыщIхэм… Дэ фIы зыщIэхэм я фIыщIэр дгъэкIуэдкъым.
I7I. Мис къуршыр къыхэттхъри, жьауэм хуэдэу, къащхьэщыдгъэувати, къатехуэнкIэ шынащ. (ЯжетIащ): «Мы къыфхуедгъэхьар къафщти быдэу фIыгъ, итри фигу ивгъэлъ, тхьэфIэлIыкI фыхъунщ».
I72. Мис, (ягу къагъэкIыж): уи Тхьэм Iэдэм и бынхэм я тхыцIэм щIэблэр къыхихри еупщIащ: «Сэракъэ фи Тхьэр?»-жиIэри. «Ае, дыщыхьэтщ»,-къыжраIащ. Ар Къемэт махуэм: «Абы гулъытэншэу дыхущытащ»,-жывмыIэжын щхьэкIэщ.
I73. Е жывмыIэжын щхьэкIэ: «Япэм ди адэжьхэми Алыхьым Iыхьэгъу хуащIу щытащ, дэ абыхэм дращIэблэщ. АтIэ абыхэм ящIа пхэнжым дэ дытебгъэкIуэдэну?»-жыфIэу.
I74. Апхуэдэу дэ Iэятхэр догъэнаIуэ абыхэм къагъэзэжын щхьэкIэ.
I75. Къахуеджэ, (Мухьэммэд), Ди Iэятхэр зэтту абы IэщIэкIыжам и хъыбарым, ар шейтIаным иришэжьащ икIи гъуэщахэм ящыщ хъуащ.
I76. Дэ дыхуеямэ ар а IэятхэмкIэ тIэтынт, ауэ, дуней хьэхум дихьэхри, и псэм зыдигъэшащ. Ар хьэм хуэдэщ: ухуэгубжьми, мэджалъэ и гугъу умыщIми, мэджалъэ. Мыр Ди Iэятхэр пцIыуэ зылъытэ цIыхухэм ятеухуа псалъафэщ. ЯжеIэ а хъыбархэр, игъэгупсысэнкIи хъунщ.
I77. Ди Iэятхэр пцIыуэ зылъытэхэм я щапхъэр Iейщ: абыхэм езыхэм лей зрахыжащ.
I78. Алыхьым иузэщIахэр гъуэгу захуэм ирокIуэ, игъэгъуэщахэр мэунэхъу.
КъыкIэлъыкIуэнущ
[2] Япсхэр лъы защIэ къищIащ.
[3] Муса и Тхьэм епсэлъэн щхьэкIэ, абы мазэ нэщIкIэ зыхуигъэкъэбзэну къыжриIати, махуипщI къыхущIигъужащ. Махуэ плIыщI дэкIа нэужь, Муса СинаI бгым и Тхьэр къыщепсэлъащ, къызэригъэгугъа ФIыцIагъэм теухуауэ.
[4] Тхьэм игъэнэхъыфIыр пщIэн хуейщ. Псалъэм папщIэ, уилъ пщIэжыну ухуитщ, ауэ бгъэгъумэ псапэщи, ар нэхъыфIщ; Iуэху тынш псапэ мащIэм нэхърэ Iуэху гугъу псапабэр нэхъыфIщ. Апхуэдэхэращ мыбы зи гугъу ищIыр.
[5] «Мэн» жыхуиIэр дэшхын папщIэу Тхьэм къахуригъэха шхыныгъуэ IэфIщ.
[6] Еплъ «Жэмыр» жыхуиIэ сурэм и 6I Iэятым.
[7] «Къытхуэгъэгъу» жаIэным и пIэкIэ, ауан зыхэлъ псалъэ жаIэурэ, куэбжэм дыхьати, аращ зи гугъу ищIыр.
