Урысей Федерацэм и Президентыр зэрыхах хабзэм зэхъуэкIыныгъэхэр халъхьэ
2017 гъэм мэкъуауэгъуэм и 1-м къыщыщIэдзауэ зокIуэ «Урысей Федерацэм и Президентыр хэхыным и IуэхукIэ» Федеральнэ законым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным теухуауэ» 2017 гъэм мэкъуауэгъуэм и 1-м къыдэкIа Федеральнэ закон №103-ФЗ-р.
Законым игъэуващ Урысей Федерацэм и Президентыр щыхахынур зытраухуа тхьэмахуэ махуэм и пэ къихуэр мылэжьэгъуэ гуфIэгъуэ махуэу е а тхьэмахуэ махуэр мылэжьэгъуэ гуфIэгъуэ махуэу зыхэт тхьэмахуэ зэхуакум хиубыдамэ е а тхьэмахуэ махуэр ягъэува хабзэм тету лэжьэгъуэ махуэу къалъытамэ, хэхыныгъэ-хэр къыкIэлъыкIуэ тхьэмахуэ махуэм ягъэIэпхъуэну.
«Участкэ хэхакIуэ комиссэхэр къызэрызэрагъэпэщ щIыкIэр» 15-нэ статьями зэхъуэкIыныгъэ игъуэтащ. Ягъэуващ УФ-м и Президентыр щыхахкIэ открепительнэ тхылъхэмкIэ Iэ яIэт мыхъуну.
ЗэракIэлъыплъ видеоIэмэпсымэхэр, сурэтхэр зэрагъэлъагъуэ нэгъуэщIхэр Iэ щаIэт пэшхэм къыщагъэсэбэп хъунущ, стационар къудамэхэр зиIэ сымаджэщхэм, нэгъуэщI медицинэ IуэхущIапIэхэм, щIэпхъаджагъэхэр ялэжьауэ шэч зыхуащIхэмрэ ягъэкъуаншэхэмрэ щаIыгъ щIыпIэхэм, пIалъэкIэ щаIыгъ нэгъуэщI щIыпIэхэм, дзэ частхэм, Iэ щаIэт махуэм зекIуэ щыIэ кхъухьхэм, полярнэ станцхэм къыщызэIуаха хэхыпIэ участкэхэр щылажьэ пэшхэм нэмыщI, апхуэдэу Урысей Федерацэм и щIыналъэм химыубыдэу къызэрагъэпэща хэхыпIэ участкэхэм хэхакIуэхэм Iэ щрагъэIэт пэшхэри яхэмыту.
Iэ щаIэт пэшхэм видеоIэмэпсымэ-хэр къызэрыщагъэсэбэп, сурэтхэр зэрытрах, «Интернетым» зэрыщагъэлъагъуэ щIыкIэр, апхуэдэу ахэр зэ- рахъумэ хабзэхэр Урысейм и ЦИК-м егъэув.
Iэ щаIэт махуэм езыр зыщыпсэу щIыпIэм щымыIэ хэхакIуэр хуитщ здэкIуам Iэ щрагъэIэтыну хуит зыщIыну лъэIу тхылъкIэ хэхакIуэ комиссэм зыхуигъэзэну. Апхуэдэ лъэIур щатыну пIалъэр Урысейм и ЦИК-м егъэув IэIэтым щыщIадзэнум махуэ 45-рэ нэхъ мащIэ имыIэжу икIи еух щIыпIэ зэманымкIэ Iэ щаIэтым и пэ ит махуэм сыхьэт 14-м нэхърэ мынэхъ кIасэу. ЛъэIур зытыну хуитыр и паспортыр (и паспортыр зэрихъуэкIмэ — пIалъэкIэ зищIысыр зыгъэнаIуэ тхылъыр) игъэлъагъуэкIэрэ езы хэхакIуэм и закъуэщ. ЛъэIур ит хъунущ къалэн куэд зыгъэзащIэ центрым и Iэмэпсымэхэр къигъэсэбэпу.
ХэхакIуэр щIыпIэм щыпсэу хэхакIуэхэм я спискэм хагъэхьамэ, абы фIокIуэд здэщыIа щIыпIэм и хэхакIуэхэм я спискэм хэтынымкIэ иIэ хуитыныгъэр.
ЛъэIу тхылъ зыта хэхакIуэр здэщы-Iа щIыпIэм Iэ щызыIэт хэхакIуэхэм я спискэм щыхагъэхьэ хъунур зы хэхыпIэ участкэ закъуэщ. ЛъэIу тхылъ зыта икIи езыр зыщыпсэу щIыпIэм и хэхыпIэ участкэм Iэ щаIэт махуэм екIуэлIа хэхакIуэр Iэ зыIэтынухэм я спискэм хэгъэхьэ участкэ хэхакIуэ комиссэм и унафэкIэ икIи езыр здэщыIа щIыпIэу лъэIу тхылъым къыщыгъэлъэгъуам и хэхыпIэ участкэм Iэ зэрыщимыIэтар ягъэбелджылы иужькIэ. ХэхакIуэм лъэIу тхылъ зэритам, абы Iэ иIэтыну зэкIуэлIа хэхыпIэ участкэм ятеухуа хъыбарыр къапщытэ икIи ар лъагъэIэс щIыналъэ, участкэ комиссэхэм. Мыбдеж къыщагъэсэбэп «Хэхыныгъэхэр» ГАС-ри. ЛъэIу тхылъ зыта хэхакIуэхэм я бжыгъэр дэтхэнэ хэхыпIэ участкэми щхьэхуэ-щхьэхуэу тещIыхьауэ «Интернетым» иралъхьэ.
КIэлъыплъакIуэр хуитщ здэщыIэ щIыпIэм тещIыхьауэ хэхакIуэхэм я спискэм хагъэхьэну лъэIуахэм ятеу-хуа хъыбархэм щыгъуазэ зыхуищIыну, участкэ хэхакIуэ комиссэм и унафэщIым къригъэлъэгъуа щIыпIэм и деж Iэ щаIэт пэшым сурэт е видео щытрихыну. Абы папщIи япэщIыкIэ участкэ хэхакIуэ комиссэм и унафэщIым, къуэдзэм е секретарым хъыбар яригъэщIэн хуейщ.
КъБР-м и прокуратурэ.
