Псыдзэм зэтрикъутар зэрагъэзэхуэж
Сочэ къегъэбыдылIа Тхьэгъэпщ къуажэм иджыкIэ нэхъыбэ дыдэу къыщагъэсэбэп Iэмэпсымэр белщ. Мин бжыгъэкIэ къашэ пэтми, занщIэу зэрапхъуэ. ЦIыхухэр хуэныкъуэщ гу цIыкIухэм, пхъэххэм, «болгаркэхэм». Лэжьыгъэр дэни щокIуэкI. МЧС-м, коммунальнэ IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэм, Сочэ щыщ жэрдэмщIакIуэхэм уэрамхэр, псы зыщIэуа унэхэр ягъэкъэбзэж, сэбэп мыхъужыну унэлъащIэхэмрэ нэгъуэщI хьэпшыпхэмрэ даш. Уэлбанэшхуэмрэ псыдзэмрэ зэтракъута гъуэгухэр, электрокъару, телефон кIапсэхэр, псы бжьамийхэр, ФАП-хэр зыхуей хуагъэзэж.
СэмэгумкIэ япэ итхэщ КIэрмыт Мухьэдинрэ Пучков Владимиррэ Зыгъэпсэхугъуэ махуэхэм цIыхухэм щIыхьэху щащIащ Марьинэ, Татьяновкэ, Алексеевкэ, Тхьэгъэпщ къуажэхэм. Абы хэтащ къуажэдэсхэр, къалэ, район, къуажэ администрацэхэм я лэжьакIуэхэр, Къалэ зэхуэсым и депутатхэр, IуэхущIапIэ щхьэхуэхэмрэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ къызэрагъэпэща лэжьакIуэ гупхэр — псори зэхэту цIыху мин 300-м нэблагъэ. ЩIыуэпс къэхъукъащIэхэр щащхьэщыкIа япэ махуэхэм щегъэжьауэ Тхьэгъэпщ я гуащIэ емыблэжу щолажьэ тенджыз ФIыцIэ Iуфэм Iус шапсыгъхэм я Адыгэ Хасэм хэтхэр, Лазаревск, ТIуапсей районхэм щыпсэухэр. Тхьэгъэпщ щыIэ къалэ штабыр и нэIэ щIэтщ Сочэ къалэм и унафэщIым и япэ къуэдзэ КIэрмыт Мухьдин. Муниципалитетым и унафэщI Пахомов Анатолий къалэн къащищIащ зэман кIэщIым къриубыдэу псори ягъэкъэбзэжыну. Аращи, цIыхухэр зэблэкIыгъуэ зыбжанэу мэлажьэ. ЯщIэну зыхунэсахэри куэд мэхъу: псом нэхърэ нэхъыбэ хэщIыныгъэ зиIа Тхьэгъэпщым ятIэ кубометри 2,5-м щIигъу, ентIыр кубометри 3-м щIигъу дашащ. Марьинэ узэрыкIуэ гъуэгур ягъэтэмэмыжащ. Татьяновкэ къуажэм деж ПсыфIыпс зэпрыкI лъэмыж-хъыринэр тралъхьэжащ, уэрамхэмрэ куэбжэпэхэмрэ гъэкъэбзэжыным иджыри йолэжь.
МЧС-м и лэжьакIуэхэми я Iуэху ящIэж — псыжапIэхэр ягъэкъабзэ, аргуэру къэхъункIэ хъуну псыдзэм зэрыпэщIэтынум зыхуагъэхьэзыр. Иджыблагъэ мы щIыпIэхэм щыIащ МЧС-м и унафэщI Пучков Владимир. Абы вертолётым ису зригъэлъэгъуащ Сочэ и Кировскэ округым щекIуэкIыр, хэщIыныгъэ нэхъ здэщыIэ Тхьэгъэпщ щыпсэухэм яIущIащ. Пучковым и унафэкIэ мы щIыпIэм къашащ МЧС-м и къудамэхэу Кърым хытIыгуныкъуэмрэ Кавказ Ищхъэрэмрэ щыIэхэм я лэжьакIуэ гупхэр.
Мэкъуауэгъуэм и 4-м щIыуэпсым и къэхъукъащIэ шынагъуэр зи нэгу щIэкIа цIыхухэм хуэмурэ ягу къихьэжащ, иджы уэлбанэшхуэм и лъэужьу къуажэхэм щыплъагъужыр мащIэщ. Тхьэмахуэ и пэкIэ Сочэ зыгъэпсэхуакIуэхэм «къахузэIупхыжыфыну» фIэщщIыгъуейуэ щытамэ, угугъэ хъунущ псори яхузэфIэкIыну: цIыхухэм этнографие музейхэр, пщIантIэхэр, шхапIэхэр зыхуей хуагъэзэж. Дауи, абы зэмани, къаруи, мылъкуи текIуэдэнущ.
ХэщIыныгъэ зыгъуэта къуажэхэм Краснодар крайм щыпсэухэр къадоIэпыкъу. Сочэдэсхэм Жор плъыжьым и счётым ягъэкIуащ сом мелуани 3-м щIигъу. Фондым сом мелуанрэ мин 300-рэ — зы махуэм къахэхъуэ улахуэр — хилъхьащ къалэ администрацэм. Гугъуехь хэхуа цIыхухэм ядэIэпыкъуну «Урысей зэкъуэт» политикэ партыр зэрыхьэзырыр жиIащ абыи УФ-м и Жылагъуэ палатэми хэт Затулин Константин. Урысейм и махуэм ирихьэлIэу ди къэралым ис ермэлыхэм Лазаревск районым щаIэ я къудамэм Тхьэгъэпщ къашащ ерыскъыхэкIхэр. Абы къикIа лIыкIуэхэм я пашэт хьэрычэтыщIэ Тавядянов Аркадий. КъадэIэпы- къуащ Адыгэ Республикэри. Абы щыпсэу Абыдэ лъэпкъым къабгъэдэкIыу къуажэдэсхэр зыхуэныкъуэхэм щыщ къахуригъэшащ Адыгейск къалэ щыщ жылагъуэ лэжьакIуэ Абыдэ Хьисэ.
Ныбэ Анзор.
