Мы махуэхэм
Мэкъуауэгъуэм и 15, мэрем
Жьыбгъэм и дунейпсо махуэщ
1561 гъэм Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ (Марие) Москва нэсащ. Абы щIыгъуащ и дэлъху Думэныкъуэ, и шыпхъу Алътыншаш, абы и щхьэгъусэ Бекбулат, а тIум я къуэ Саин-Булат сымэ.
1862 гъэм США-м щыщ Гатлинг Ричард япэу пулемёт къигупсысащ.
1954 гъэм УЕФА зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1984 гъэм СССР-м цIыхубэ махуэшхуэу иджыри зы щагъэуващ — ЩIэныгъэхэм я махуэр.
Урыс усакIуэ, адыгэ бзылъхугъэм теухуа усэ телъыджи зи къалэмыпэм къыпыкIа Бальмонт Константин къызэралъхурэ илъэси 151-рэ ирокъу.
Совет къэралым автомобиль къыщIэгъэкIын IэнатIэр щызэтезыухуахэм ящыщ, СССР-м автомобиль транспортымрэ шоссе гъуэгухэмкIэ и министру щыта Лихачёв Иван къызэралъхурэ илъэси 122-рэ ирокъу.
КПСС-м и ЦК-м и секретарь нэхъыщхьэу, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и УнафэщIу щыта Андропов Юрий къызэралъхурэ илъэси 104-рэ ирокъу.
Шэрджэс тхакIуэ Туаршы Аслъэн къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
Дагъыстэн Республикэм и унафэщIу щыта, Дагъыстэным и Къэрал Советым щIыхь зиIэ и унафэщI Магомедов Магомедали и ныбжьыр илъэс 88-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Пщыгъуэш Юрий къызэралъхурэ илъэс 75-рэ ирокъу.
НТВ телекомпанием и къызэгъэпэщакIуэхэм ящыщ, абы и унафэщIу илъэс зыбжанэкIэ лэжьа, цIыхухэм гунэс ящыхъу нэтын куэд езыгъэкIуэкIыу щыта журналист цIэрыIуэ Киселёв Дмитрий и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
Латвием и президент Вейонис Раймондс и ныбжьыр илъэс 52-рэ ирокъу.
Урысей актрисэ цIэрыIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Ковальчук Аннэ и ныбжьыр илъэс 41-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 — 27-рэ, жэщым градус 19 — 20 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 16, щэбэт
Африкэ Ипщэм щыщ лъэпкъхэу зи щхьэхуитыныгъэм щIэбэнхэр дэIыгъыным и дунейпсо махуэщ
Африкэм щыщ сабийм и дунейпсо махуэщ
ЮАР-м щагъэлъапIэ ЩIалэгъуалэм я махуэр
1822 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ циркым папщIэ яухуа япэ унэр.
1894 гъэм Пьер де Кубертен и жэрдэмкIэ зэхуашэсащ Олимп джэгухэр къэублэжыным унафэ тещIыхьыным теухуа конгресс.
1903 гъэм Форд Генри США-м къыщызэригъэпэщащ «Форд Мотор» автомобиль компаниер.
1921 гъэм Аджарие АССР-р къызэрагъэпэщащ.
1925 гъэм тенджыз ФIыцIэ Iуфэм, Гурзуф щIыпIэм деж, къыщызэIуахащ «Артек» сабий лагерыр. ИужькIэ ар хъуащ Совет Союзым и пионерхэм я зыгъэпсэхупIэ нэхъыщхьэ.
1959 гъэм, зэрагъэпэщыжри, Москва къыщызэIуахыжащ СССР-м и ВДНХ-р — цIыхубэ хозяйствэм и ехъулIэныгъэхэр щагъэлъагъуэ унэр.
1963 гъэм япэ цIыхубз-космонавт Терешковэ Валентинэ «Восток-6» кхъухьым ису хьэршым лъэтащ.
1995 гъэм Дунейпсо олимп комитетым къыхихащ 2002 гъэм щIымахуэ Олимп джэгухэр щрагъэкIуэкIыну щIыпIэр. Апхуэдэ пщIэр лъагъэсауэ щытащ США-м и Солт-Лейк-Сити къалэм.
1996 гъэм Урысейм президент хэхыныгъэхэр щекIуэкIащ, ауэ а махуэм зэхэкIатэкъым а къулыкъур нэхъ зыхуэфащэр. Бадзэуэгъуэм и 3-м екIуэкIа етIуанэ Iыхьэм щызэпэщIэтащ Ельцин Борисрэ Зюганов Геннадийрэ. Iэ зыIэта псоми я процент 50-м щIигъум я дзыхь ирагъэзри, Урысейм и Президенту хахащ Ельцин Борис.
Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Хьэжмэт Хьэсэн къызэралъхурэ илъэс 87-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Къумахуэ Владимир и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 25-рэ, жэщым градус 16 — 18 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 17, тхьэмахуэ
УФ-м щагъэлъапIэ Медицинэ лэжьакIуэм и махуэр
ЩIыр игъущыкIынымрэ уэгъумрэ ебэныным и дунейпсо махуэщ. ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм къищта унафэм ипкъ иткIэ ягъэлъапIэ 1995 гъэм къыщыщIэдзауэ.
Армением щагъэлъапIэ Авиацэм и махуэр
1565 гъэм Идар Темрыкъуэ и къуэ Мамсрыкъуэ Москва кIуащ.
1885 гъэм Нью-Йорк кхъухькIэ нэсащ США-р зэрыгушхуэ фэеплъ нэхъ гъэщIэгъуэнхэм ящыщ, а къэралым и дамыгъэ нэхъыщхьэхэм хабжэ Хуитыныгъэм и статуер. Ар америкэ революцэр илъэсищэ щрикъум франджыхэм а къэралым тыгъэ хуащIауэ щытащ.
1930 гъэм япэ тракторыр къыщыщIагъэкIащ Сталинград дэт заводым.
1940 гъэм Горьковскэ областым хыхьэ Мещеры къуажэм «дыжьын уэшх» къыщешхат. XVI-XVII лIэщIыгъуэхэм зекIуа дыжьын ахъшэ жьыгъей миным нэблагъэ уэшхым кърилъэсэхат.
1940 гъэм советыдзэхэр Латвиемрэ Эстониемрэ ирашащ.
1955 гъэм япэу уэгум ихьащ цIыхухэр къызэрырашэкI Ту-104 кхъухьлъатэ лъэщыр.
1961 гъэм Налшык экраныбгъуэ зиIэ «Восток» кинотеатрыр къыщызэIуахащ.
Совет усакIуэ, драматург, Лениным и щIыхькIэ ягъэувауэ щыта саугъэтыр зрата Светлов Михаил (и унэцIэ дыдэр Шейнкманщ) къызэралъхурэ илъэси 115-рэ ирокъу.
Мысырым щыщ дипломат, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, Нобель и саугъэтыр зрата Мохаммед эль-Барадеи и ныбжьыр илъэс 76-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист. «Кабардинка» къэрал ансамблым и къэфакIуэу щыта КIэш Фёдор къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
УФ-м и цIыхубэ артисткэ, Уры- сейм и Къэрал саугъэтыр тIэуней- рэ зыхуагъэфэща Захаровэ Александрэ и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 17 — 19, жэщым градус 14 — 15 щыхъунущ.
Мэкъуауэгъуэм и 18, блыщхьэ
Азербайджаным щагъэлъапIэ цIыхум и хуитыныгъэхэм я махуэр
1761 гъэм Урысей империем унафэ къыщащтащ къэралым къулыкъу хуэзыщIахэм пенсэ яхуэгъэувыным теухуауэ.
1815 гъэм Инджылызымрэ Пруссиемрэ я дзэхэм Бонапарт Наполеон и армэр Ватерлоо къалэ цIыкIум деж щызэтракъутащ.
1889 гъэм США-м щыщ Ричардсон Уильям къигупсысащ сабийхэр къызэрырашэкI гуцIыкIу.
1936 гъэм дунейм ехыжащ совет тхакIуэ, драматург, жылагъуэ лэжьакIуэ Горький Максим.
1946 гъэм Италиер республикэ хъуащ.
1955 гъэм «Юность» журналым и япэ номерыр къыдэкIащ.
1956 гъэм Налшык музыкэ училищэ къыщызэIуахащ.
1960 гъэм дунейм къытехьащ тхьэмахуэм зэ къыдэкI «За рубежом» журналым и япэ номерыр.
1974 гъэм дунейм ехыжащ дзэзешэ цIэрыIуэ, къэрал лэжьакIуэ, Совет Союзым и маршал Жуков Георгий.
Урысей актёр, режиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист, УФ-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща, къэрал академическэ Театр ЦIыкIум 1988 гъэ лъандэрэ и художественнэ унафэщI Соломин Юрий и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
СурэтыщI-живописец Индрис Залымхъан къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
1949 гъэм къалъхуащ Качиньский зэкъуэш зэтIолъхуэныкъуэхэу Лехрэ (Польшэм и президенту щытащ, 2010 гъэм мэлыжьыхьым и 10-м Смоленск пэмыжыжьэу кхъухьлъа-тэ къыщыщехуэхам хэкIуэдахэм ящыщщ) Ярославрэ (Польшэм и премьер-министру щытащ).
Химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Ало Владимир и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
Эстрадэм и артист, уэрэджыIакIуэ, нэтынхэр езыгъэкIуэкI Галкин Максим и ныбжьыр илъэс 42-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх мащIэ къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 16 — 17, жэщым градус 13 — 14 щыхъунущ.
