Ислъамым и нур
Мазэ лъапIэ
Алыхьыр къызэрытхуэупса фIыгъуэ
Алыхь лъапIэм и пщылIхэм къабгъэдилъхьа фIыгъуэшхуэхэм ящыщщ Рэмэдан мазэ лъапIэу лъэIур къабыл щыхъур.
Мазэу щыIэм я нэхъ лъапIэщ Рэмэданыр. ЗэрыхуагъэфащэмкIэ, мы гъэм ар мэкъуауэгъуэм и 6-м къохьэ (мазэр къыщыунэхум елъытауэ зэхъуэкIыныгъэ иIэнкIэ хъунущ). КъурIэн лъапIэми хьэдисхэми щыгъуазэ дызэращIащи, а мазэр адрей псом ялейщ, сыту жыпIэмэ, Къэдэр жэщ лъапIэр зыхэтщ ар. Алыхьым и псалъэу КъурIэным къыщыкIуащ: «Уа, Iиман къэзыхьахэ! Фэ нэщIыр къыфтрилъхьащ, фи япэкIэ итахэми хуэдэу. Рэмэдан мазэм КъурIэн лъапIэр ныфхуедгъэхащ фэркIэ ущиякIуэу (хьэрэмми хьэлэлми щыгъуазэ фищIыну). Фи унэ фисыжу ар къэсмэ, фынэщI, сымаджэ фыхъуамэ е гъуэгуанэ кIыхь фытетмэ, фыпшыныж».
НэщI зыIыгъ цIыхум гущIэгъу хэлъ мэхъу, сыту жыпIэмэ, нэщI ис цIыхум зыхещIэ тхьэмыщкIэм, зыхузэфIэмыкIым ныбэкIэ игъэвыр зыхуэдизыр. Ар зи ныбэ изым имыщIэнкIи хъунущ.
Алыхьым и псалъэу ЛIыкIуэм къиIуэтэжащ: «Тхьэм жиIащ: «Iэдэм и бын псоми фIы ялэжьыр зыхуалэжьыр я щхьэрщ, нэщIым къищынэмыщIа. НэщIыр щIаIыгъыр Сэращи, абы къыпэкIуэр Сэ естыжынущ».
Алыхьыр къызэрыддэIэпыкъунум шэч къытезымыхьэу Рэмэдан мазэм Тхьэм хуэпщылIым и лъэIур къабыл хъунущ, и гуэныхьхэри къыхуэгъунущ. А мазэ лъапIэм Алыхьыр пщызыгъэгъупщэ, гур зыгъэпIейтей псоми япэIэщIэ зыщIын хуейщ. Хэщхьэжыр къэса нэужь, цIыхум къехьэлъэкIын ишх хъунукъым, ари Тхьэм фIэмыфI Iуэхугъуэхэм ящыщщ.
Тэрауихь нэмэзыр щIыным псапэ лей пылъщ. Ар мэжджытым щыщIын хуейщ, ауэ унэм щыпщIми хъунущ. Ар рэкхьэт тIощI мэхъу, рэкхьэтитI къэс сэлам ят.
Мэжджыт цIэрыIуэхэр
Нэхъ дахэхэм хабжэ
Париж дэт мэжджытышхуэр дуней псом щынэхъ дахэ дыдэхэм хабжэ. Япэ дунейпсо зауэм и лъэхъэнэм Франджыр нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм къаIэщIэгъэкIыжыным щIэзэуа муслъымэнхэм 1926 гъэм а мэжджытыр яхуищIащ а къэралым и президенту абы щыгъуэм щыта Думерг Гастон. Ар къыщызэIуахам, къэрал Iэтащхьэри мэжджытым щIэсу, абы япэу нэмэз щригъэщIащ Алжирым я раис-Iимам, дин щIэныгъэлI Аль-Алауи Ахьмэд.
Тхьэм щелъэIу мы уардэунэр нобэр къыздэсым къэщIэрэщIэж зэпытщ. Абы и азэн джапIэхэм я лъагагъщ метр 33-рэ, и кIуэцIхэр КъурIэным и IэятхэмкIэ тхащ. А мэжджыт абрагъуэм хэтщ нэмэз щащI пэшышхуэхэр, мыдрисэ, конференц-зал, библиотекэ, ресторан, шей ефапIэ, хьэмэм, тыкуэнхэр.
Гъэсэныгъэ
ЩIалэ цIыкIумрэ мыIэрысеймрэ
ЩIалэ цIыкIумрэ мыIэрысеймрэ фIыщэу зэрылъэгъуат. Сабийр абы и деж махуэ къэс кIуэрт, и мыIэрысэхэр ишхырт, и къудамэхэм дэпщейурэ щыджэгурт, и къарур иуха нэужь, и жьауэм щIэгъуалъхьэрти щыжейрт. Жыгми ар и гурыфIыгъуэт.
Зэманыр кIуэхукIэ сабийри нэхъ къыдэкIуэтейрт. Жыгым и деж махуэ къэс ар мыкIуэж хъуащ. Мыдрейри абы иринэщхъейрт. Зэгуэрым сабийр и деж къыщыкIуэм, жыгым къигуфIам щIэи гъуни иIэкъым.
— Сыту фIыщэу укъысхуэкIуа, си щIалэ! КъакIуэ, мыIэрысэ шхы, си къудамэхэм хъыринэ щещIэ, — гуфIэу жиIащ жыгым.
— Хьэуэ, сэ мыIэрысэ сшхыну сыкъэкIуакъым, си ныбжьэгъухэм яIэ хьэпшыпхэм хуэдэ къэсщэхуну сыхуейщ. Ахъшэ къызэптыфыну? — щIэупщIащ щIалэ цIыкIур.
— Сэ ахъшэ сиIэкъым, си мыIэрысэхэр къыпыч, къалэм шэи щэ, узыхуейхэр къэпщэхунщ, — жиIащ жыгым.
Сабийр гуфIэри, мыIэрысэхэр къыпичащ. Къалэм ишэщ, ищэри, зыхуеяхэр псори къищэхуащ.
Арати, щIалэ цIыкIур зыкъомрэ къылъыгъуэзакъым жыгым. Зэман дэкIыу сабийр и деж аргуэру къыщыкIуэм, жыгым къигуфIар къыпхуэмыIуэтэным хуэдизт.
— Сыту фIыщэу укъэкIуа, си щIалэ! Сыту Iейуэ сыбгъэгуфIа! МыIэрысэ уэзгъэшхын сиIэжкъым, ауэ, къакIуэ си къудамэхэм къыдэпщей, ущыджэгунщ, — жиIащ мыIэрысэ жыгым.
— Хьэуэ, сэ сыщыджэгуу щыта зэманым сикIащ. Унагъуэ зэзгъэпэщынущи, унэ сыхуейщ. Уэ къызэптыфыну? — щIэупщIащ щIалэр.
— Сэ унэ сиIэкъым, ауэ си къудамэхэр къыпыупщIи, унэ ириухуэ. Уэ уи насыпращ сэ си гурыфIыгъуэр, — жиIащ жыгым.
ЩIалэм ар игъэзэщIащ икIи аргуэру куэдрэ къылъыгъуэзакъым. Зэман куэд дэкIыу, жыгым деж къыщытригъазэм, жыгыр, зэрихабзэу, хуабжьу гуфIащ.
— Сыту фIыщэу укъысхуэкIуа, си щIалэ! Уэзгъэшхыну мыIэрыси ущыджэгуну къудами сиIэжкъым, сыткIэ сэбэп сыхъуну? — щIэупщIащ жыгыр гуфIэу.
— Сэ мыIэрыси къудамэхэми сыхуейкъым. Сэ щIыпIэ жыжьэ срикIуэу зэрызызгъэпсэхун кхъухьщ сызыхуейр. Уэ къызэптыфыну? — щIэупщIащ лIыр.
— Сэ кхъухь сиIэкъым, си лъэдакъэм нэс къиупщIыкIи, къыхэщIыкI узыхуейм хуэдэ кхъухь. Узыхуей щIыпIэхэм урикIуэнщ, сэри абы сригуфIэнщ, — жиIащ жыгым. ЛIыр гуфIэри, апхуэдэу ищIащ.
Зэман куэд дэкIыу, зи ныбжь хэкIуэта лIыжьым жыг лъэдакъэ къэнэжам деж къыщытригъазэм, лъэдакъэр апхуэдизкIэ гуфIати, къарууэ къыхуэнэжар зэхилъхьэри зишэщIащ, сэбэп зэрыхъунум хуэхьэзыру.
— Сыту фIыщэу укъысхуэкIуа, сыту Iейуэ сыбгъэгуфIа, си щIалэ! Уэзгъэшхыну мыIэрыси, ущызгъэджэгуну къудами, ущызгъэжеину жьауапIи сиIэжкъым. СыткIэ зыпщIэзгъэкъуэфыну? — гуфIэу щIэупщIащ жыг лъэдакъэр.
— Сэ мыIэрыси, къудами, жьауапIи къэслъыхъуэжыркъым. Сэ сызыхуей мы дунейм зыри теткъым си щхьэр уи лъэдакъэм теслъхьэу зыщызгъэпсэхуну фIэкIа, — жиIэри, лIыжьым и щхьэр жыг лъэдакъэм трилъхьащ.
Мы хъыбарым дызригъэгупсысыр адэ-анэмрэ бынымрэ я зэхущытыкIэрщ. Дунеягъи ахърэти дымыщIэжу гъащIэм дыкIэлъожэ. Ауэ щыхъукIи, ди Iуэху щызэхэзэрыхьам деж еш имыщIэу щIэгъэкъуэн къытхуэхъур анэрщ. Абы девгъэгупсыси, дыкъэзылъхуахэм япэ игъэщыпхъэ зэрыщымыIэр зыщыдвмыгъэгъэгъупщэ, иужькIэ дыхущIемыгъуэжын хуэдэу.
Хьэдисхэр
Тхьэр арэзы зыхуэхъунур
Мухьэмэд бегъымбарым жиIащ: «ВжесIэн, жыхьэнмэ мафIэм пэIэщIэ фызыщIынухэр?»
«Сыт, ЛIыкIуэ лъапIэ?», — щIэупщIащ асхьабхэр. «Жыхьэнмэр ялъагъунукъым цIыхум и псэм пэгъунэгъум, гущIэгъу адрейм хуэзыщIым, уи гур утIыпщауэ, умыгузавэу узэпсэлъэф цIыху щабэхэм», — жэуап итащ ЛIыкIуэм.
Алыхьыр арэзы хуэхъунущ, шха нэужь, е псы ефа нэужь, Тхьэм фIыщIэ хуэзыщIхэм.
Алыхьымрэ Къемэт махуэмкIэ Iиман зиIэхэм я хьэщIэхэр ирагъашхэ!
Уа, Алыхьыр зи фIэщ хъуахэ! Гъунэгъум къыфхуищI тыгъэхэм фелъэпауэ хъунукъым, ар мэл лъакъуэ фIэкIа мыхъуу щытми.
Шэч хэлъкъым, Алыхьыр зэрыхьэлэлым, хьэлэлхэри фIыуэ зэрилъагъум, апхуэдэхэм яхуэфащэри зэрабгъэдилъхьэжым.
Тхьэм хуэпщылIыну нузыр зыщIар хурепщылI. Абы и жыIэм ебэкъуэну мурад зыщIам ар ирегъэзащIэ.
ФхузэфIэкIын фIэкIа фи пщэ дэвмылъхьэж. И кIэм нэвгъэс IуэхугъуэфI псом щхьэкIи Тхьэр емызэшу абы къыпэкIуэ фIыгъуэр фхуетх.
