Нобэрэ пщэдейрэ
Бадзэуэгъуэм и 14, гъубж
Иракым щагъэлъапIэ я революцэм и махуэр. Къэралыр зи унафэм щIэт пащтыхьыр 1958 гъэм традзри, Иракыр Республикэ хабзэм зэрытеувэр хэIущIыIу ящIащ.
Осетие Ипщэм щыIэ мамырщIэкъу къарухэм я махуэщ
1789 гъэм Бастилиер (Париж) къыщащта махуэщ. Франджы революцэшхуэм щыщIидза махуэу ягъэлъапIэ ар.
1860 гъэм Урысейм и къэрал банкыр къызэрагъэпэщащ.
1867 гъэм Инджылызым щыIэ Рэдхилл мывэ къыщIэхыпIэм Нобель Альфред япэ дыдэу щигъэлъэгъуащ къигупсыса динамитым и лъэщагъыр.
1896 гъэм Новгород Ищхъэрэм щекIуэкIа выставкэм щагъэлъэгъуащ япэ урыс автомобилыр.
1897 гъэм Урысей къэралыгъуэм тхьэмахуэ махуэр зыгъэпсэхугъуэу зэрыщыщытынум теухуа унафэ къащтащ.
1901 гъэм Москва къыщызэрагъэпэщащ цIыхухэр фадэм демыгъэхьэхыным хуэгъэпса зэгухьэныгъэр.
1903 гъэм лажьэу яутIыпщащ Транссыбыр гъущI гъуэгур.
1909 гъэм къызэIуахащ Сочэ и иджырей зыгъэпсэхупIэ зэпэщхэм лъабжьэ яхуэхъуа «Кавказская Ривьера» санаторэр. ЦIыхухэм я нэгузегъэужьыпIэфIу къалъытэу ар нобэм къыздэсым мэлажьэ.
1917 гъэм Финляндием автономие игъуэтащ.
1939 гъэм Магадан къуажэр къалэ хъуащ.
1941 гъэм япэ дыдэу зауэм къыщагъэсэбэпащ БМ-13 Iэщэр, совет сэлэтхэм гъэфIэгъыцIэу «Катюша» зыфIащауэ щытар.
1945 гъэм Париж къалэм ТекIуэныгъэм и парад щекIуэкIащ. Япэ иту уэрамым ирикIуащ Франджым и ЛIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан.
1946 гъэм къыдэкIащ США-м щыщ сабий дохутыр Спок Бенджамин и тхылъ цIэрыIуэр — «Сабийм кIэлъыплъынымрэ ар гъэсэнымрэ» зыфIищар.
1956 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм къэрал пенсэхэм ятеухуа законыр къищтащ.
1957 гъэм Налшык щекIуэкIащ СССР-м ис лъэпкъ псоми я тхакIуэхэм я лIыкIуэхэр зыхэта пшыхь гъэщIэгъуэн.
1965 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым уэрэдымрэ къафэмкIэ и «Кабардинка» къэрал ансамблыр къафэмкIэ «Кабардинка» ансамблу зэрахъуэкIащ.
1993 гъэм НТВ телеканалыр къызэрагъэпэщащ.
Адыгей тхакIуэ Щоджэн Iэюб къызэралъхурэ илъэси 116-рэ ирокъу.
Куржы тхакIуэ, Лениным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр зрата Думбадзе Нодар къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ цIэрыIуэу щыта, КъБАССР-м и Министрхэм я Советым и УнафэщIу 1988 — 1991 гъэхэм лэжьа Мамхэгъ Михаил къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
Совет спортсмен, лыжэм тету лъагапIэм къелъэнымкIэ Олимп чемпион, гъэсакIуэ Белоусов Владимир и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
Адыгей усакIуэ, тхакIуэ ГутIэ Сания къыщалъхуа махуэщ.
Урысей уэрэджыIакIуэ Хановэ Пелагея и ныбжьыр илъэс 34-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 25 — 26-рэ, жэщым градус 19 — 20 щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 15, бэрэжьей
ЩIалэгъуалэр IэпщIэлъапщIагъэм хуэгъэсэным и дунейпсо махуэщ
Тыркум щагъэлъапIэ демократиемрэ лъэпкъ зэкъуэтыныгъэмрэ я махуэр
1776 гъэм Милан къалэм (Италие) къыщызэIуахащ иужькIэ дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа «Ла Скала» театрыр.
1812 гъэм урысыдзэр Наполеон и дзэм зэрытекIуам и щIыхькIэ хьэрэкIытIэхэр щыдрагъэлъэтеящ Петербург щыIэ Петропавловскэ быдапIэм.
1822 гъэм Новгород Ищхъэрэм къыщызэIуахащ Урысей пащтыхьыгъуэм щынэхъ ин дыдэ жармыкIэр.
1923 гъэм СССР-м къыщызэрагъэпэщащ «Аэрофлот» къэрал авиакомпаниер. Абы и япэ рейсыр а махуэ дыдэм ищIащ — Москва икIыу Новгород Ищхъэрэ къалэм кIуахэр ишащ.
1939 гъэм Бахъсэн, Аруан, Iуащхьэмахуэ щIыналъэхэм район газетхэр къыщыдэкIыу хуежьащ.
1970 гъэм ГАЗ-24 «Волга» совет автомобилыр куэду къыщIагъэкIыу щIадзащ.
1975 гъэм, дунейм апхуэдэ къыщымыхъуауэ, Совет Союзым и «Союз-19», Америкэм и «Аполлон» кхъухьлъатитIыр зы махуэм хьэршым кIуащ. МахуитI дэкIри, кхъухьхэр хьэршым щызэпыуващ икIи ди космонавтхэу Леонов Алексейрэ Кубасов Валерийрэ, США-м и астронавтхэу Стаффорд Томас, Брэнд Вэнс, Слей-тон Дональд сымэ хьэр-шым къэхутэныгъэхэр зэгъусэу щрагъэкIуэкIауэ щытащ.
1990 гъэм Урысейпсо къэрал телерадиокомпаниер (ВГТРК) къызэрагъэпэщащ, абы и унафэщIу журналист, тхакIуэ Попцов Олег ягъэуващ.
2014 гъэм Москва и метром нэщхъеягъуэшхуэ къыщыхъуащ. Хуабжь дыдэу кIуэ мафIэгур «Парк Победы», «Славянский бульвар» станцхэм я зэхуакум деж бетон блыным щеуэри къэувыIащ, абы и зэранкIэ вагонищ гъуэгум тридзащ. А къэхъукъащIэ шынагъуэм абдежым щыхэкIуэдащ цIыху 21-рэ, иужькIэ сымаджэщым цIыхуищ щылIащ. Псори зэхэту цIыху 217-м фэбжь ягъуэтауэ, абыхэм я зэхуэдитIым щIигъур хьэлъэ дыдэу сымаджэщхэм яшауэ щытащ.
Къэрал лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и юрист Шакъ Беслъэн къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
КъэфакIуэ, хореограф, СССР-м и цIыхубэ артист Эсамбаев Махьмуд къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, IуэрыIуатэдж, литературовед, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Абхъаз Республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Нало Заур къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
IуэрыIуатэдж, литературовед, критик, филологие щIэныгъэхэм я кандидат, профессор Пщыбий Инал къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Ашэбокъуэ Леонид къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Адыгэ усакIуэ Балъкъыз Батий къызэралъхурэ илъэс 72-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист Башорэ Хьэмид къызэралъхурэ илъэс 61-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 25-рэ, жэщым градус 18 — 19 щыхъунущ.
