Жылэр зезыхьэр жылэ и уасэщ
Нэхущ Заурбий Ахьмэд и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Жанхъуэтекъуэ къуажэм 1943 гъэм къыщалъхуащ. Вольт лъахъшэ аппаратурэ къыщыщIагъэкIыу Тырныауз дэт заводым 1960 гъэм лэжьэн щыщIидзащ. 1962 — 1965 гъэхэм дзэм къулыкъу щищIащ. Абы къикIыжри, вольфрамрэ молибденрэ къыщыщIах заводым щылэжьащ.
1966 гъэм КъБКъУ-м и агроном къудамэм щIэтIысхьэри, ар ехъулIэныгъэкIэ къиухащ. «Налшык» совхозым щылажьэу, жэрдэм зыхэлъ щIалэм гу къылъатэри, КПСС-м и райкомым и мэкъумэш къудамэм и унафэщIу ягъэкIуащ. Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и Къэрал агропромышленнэ комитетым и парткомым и секретару, КПСС-м и Бахъсэн райкомым и япэ секретару, Бахъсэн куейм и депутатхэм я щIыпIэ советым и унафэщIу лэжьащ. 1992 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ къалэныр къыхуагъэфащэ.
КъыкIэлъыкIуэ илъэсым депутату хахащ икIи КъБР-м и Парламентым и япэ зэхыхьэм РеспубликэмкIэ и Советым и унафэщIу лэжьащ. Абы хэлъхьэныгъэшхуэ хуищIащ щIэныгъэ, егъэджэныгъэ IэнатIэхэр егъэфIэкIуэным, гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ зегъэужьыным хуэунэтIа Iуэху щхьэпэ куэд къиIэтащ.
1997 гъэм и мэлыжьыхь мазэм Нэхущ Заурбий Урысей Федерацэм и Федеральнэ Зэхуэсым и депутат хъуащ. УФ-м и Къэрал Думэм Федерацэмрэ щIыналъэ политикэмкIэ и комитетым и унафэщIым и къуэдзэу, абы дэщIыгъуу Кавказ Ищхъэрэм и Iуэхухэм ехьэлIа комиссэм и Iэтащхьэм и къуэдзэу щыщытам абы лэжьыгъэшхуэ иригъэкIуэкIащ Урысейм и бюджетнэ зэхущытыкIэхэр гъэтэмэмыным, политикэм къыщыхъуа зэхъуэкIыныгъэхэм япкъ иткIэ, Конституцэм къызэригъэувым тету цIыхухэм я хуитыныгъэр хъумэным ехьэлIауэ.
Нэхущ Заурбий яхэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэрэшей-Шэрджэсым, Адыгейм я парламентхэм я Совет къызэзыгъэпэщахэм. КъБР-м и жылагъуэ-политикэ гъащIэм ар сыт щыгъуи жыджэру хэтщ. Сыт хуэдэ лэжьыгъэ иримыхьэкIами, ар и кIэм нэсу, жэуаплыныгъэшхуэ пылъу, цIыхухэри и щхьэри къимыгъэщIэхъужу пэрытащ.
Урысей Федерацэм парламентаризмэм зыщегъэужьыным илъэс куэдкIэ зэрыхуэлэжьам, республикэм и къэрал къулыкъущIапIэхэм щызэфIигъэкIахэм папщIэ 2000 гъэм Нэхущым «ЩIыхь» орден къратащ, 2003 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Парламентым къыбгъэдэкIыу ЩIыхь тхылъ къыхуагъэфэщащ.
И ныбжьыр илъэс блыщI щрикъум ирихьэлIэу Нэхущ Заурбий зыхуэдгъэзащ икIи и гукъэкIыжхэмрэ и мурадхэмрэ тедгъэпсэлъыхьащ.
Налшык къеблэгъащ Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир. Абы фIэхъус жреIэ Нэхущ Заурбий. 2001 гъэ
Нэхущ Заурбий: Си щхьэ сыхуэткIиижщ
— Республикэм и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIам, укъызэплъэкIыжмэ, епхьэкIа лэжьыгъэ IэнатIэхэм ящыщу дэтхэнэр нэхъ къогугъуэкIа, псом нэхърэ нэхъ пфIэгъэщIэгъуэну дэнэ ущылэжьа?
— Сэ къэсщIэжым къызэхьэлъэкI лэжьыгъэ е къызэгугъуэкI IэнатIэ зэи сыIутакъым. Сыт хуэдэ къулыкъу сыпэрымыхьами, зэрызыхэзгъэзэгъэн яужь ситащ. Школыр къэзуха нэужь, Тырныауз сыдэкIуейри сыщылэжьащ. Абы шахтэр, армэр къыкIэлъыкIуащ. ИужькIэ университетым сыщIэтIысхьащ. Сыт хуэдэ лэжьыгъэри нэхъыфIу зэрызгъэзэщIэным, цIыхухэм си сэбэп зэрезгъэкIыным, къысхуэарэзыуэ абы сызэрыпэрытыным яужь ситащ.
КъБКъУ-р къызэрызухрэ лэжьыгъэ куэд зэсхъуэкIащ. Сыт щыгъуи си щхьэ сыхуэткIиижщи, сыт хуэдэ Iуэхури и кIэм нызогъэс. Нэхъ сызыхуэарэзыжу есхьэкIа IэнатIэм ущIэупщIэмэ, ар Бахъсэн районым сыщыщыIаращ. Си лэжьыгъэм гупсэхугъуэ къызитырт, цIыхум яхуэсщIэр слъагъужырт, си къару зыхэслъхьэми сызэхащIыкIырт — абы нэхъыфI ухуей?! Нобэр къыздэсым а зэманыр си гум IэфIу илъщ.
Бзу IэрыпIым хуэдэщ гъащIэр. Апхуэдэ бзур бутIыпщыху, къигъэзэжынущ, гъащIэри аращ. ПщIа фIыращ сыт щыгъуи бгъуэтыжынур, Iей пщIамэ, къыбжьэхэуэжынущи, иужькIэ ухуэмыхъущIэж. Сызыдэлэжьахэми гузэрыдзэ самыгъэщIу, тыншу, гуапагъэкIэ дызэпэджэжу, дызэгурыIуэу дыкъызэдекIуэкIащ.
Парламентым сыщыщыIа илъэсхэм я гугъу пщIымэ, ар жэуаплыныгъэшхуэ зыпылъ лъэхъэнэт си дежкIэ. Хабзэм къызэрезэгъкIэ, цIыхухэм я псэукIэр нэхъыфI зэрыпщIын яужь уитын хуейт, сыт щыгъуи хэкIыпIэм я нэхъыфIыр къыщылъыхъуапхъэ IэнатIэт. ЦIыхубэм я лIыкIуэм илэжьыр махуэ къэс есэп ищIыжу щытын хуейщ, а псор уэ зэпумылъытмэ, уи щыуагъэр псынщIэ дыдэу наIуэ хъунущ. Депутату сыщыщытам, жьы хъуа унафэхэр мылэжьэжу, щIэхэр иджыри щымыIэу срихьэлIащ. НобэкIэ дызытет хабзэхэм я нэхъыбэр а зэманым яубзыхуахэращ. Къытызогъэзэжри, лэжьыгъэ псори фIыщ, цIыхум абы хуиIэ бгъэдыхьэкIэращ псори зэлъытар.
«Щымыуэр зыри зымыщIэрщ», — жаIэ. Дауи, щыуагъэ гуэр щытIэщIэкIаи къэхъуащ, узэплъэкIыжа нэужь, уи щхьэ ухузэгуэпыжу. Iуэху щыпщIэм деж къепхьэжьэ, зи яужь уихьэ псори къохъулIэркъым, аращ абыхэм я щхьэусыгъуэ нэхъыщхьэр. ГъащIэм къызэримыгъэзэжым хуэдэу — зэман блэкIами къыпхуегъэгъэзэжыркъым.
— 2000 — 2006 гъэхэм Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу ущытащ, а пIалъэм сыт хуэдэ Iуэхухэр зэфIэфха?
— ПIалъитIкIэ тхьэмадэу сыщытати, бжыгъэншэщ зи яужь дита, къэтIэта Iуэхухэр. Къепхьэжьэ псор къохъулIэмэ, мураду пщIыр пхузэфIэкIмэ, ар гъащIэ хъужрэ? Лъэпкъым ухуэпэжу и Iуэху дэбгъэкIынумэ, куэд дыдэ блэжьын хуейщ. ЗэфIэдгъэкIахэм я гугъу пщIымэ, жыпIэ хъунущ Дунейпсо Адыгэ Хасэр Парламентым и лэжьыгъэхэм къыхэтшауэ, къалэн пыухыкIахэр зыхуэдгъэувыжрэ абыкIэ дылэжьауэ. Ар зи фIыщIэр а зэманым ДАХ-м и Хасащхьэм хэтахэращ. ДАХ-м и Конгрессым, ГъэзащIакIуэ гупым я зэIущIэхэр Тыркум, Иорданием, Сирием, нэгъуэщI щIыпIэхэм щедгъэкIуэкIыу къэзыублар дэращ, Хасэм и лэжьэкIэр, абы къызэщIиубыдэр дэнэ щIыпIи щыпсэу адыгэхэм ялъагъун хуэдэу. БлэкIар къыщыппщытэжкIэ, къыдэхъулIамрэ дызыху- нэмысамрэ ятеухуауэ куэд пхужыIэнущ, ауэ хуэму узэрыкIуэракъым, атIэ уи пIэм узэримытращ нэхъыщхьэр.
— Арэзы укъищIрэ ДАХ-м зэфIигъэкI Iуэхухэм? Тхьэмадэу ущыщытамрэ нобэ лажьэ Хасэмрэ сыт зэщхьэщыкIыныгъэу яIэр?
— Сигу ирохь я лэжьэкIэр. Зэманым зехъуэж жытIэу дыхъущIэ щхьэкIэ, цIыхум дежкIэ фIы куэд къыздехь а зэманыщIэм. Сэ тхьэмадэу сыщытетам зэманым къигъэув, дызыIущIэ лъэпощхьэпохэм, зэфIэхыпхъэ Iуэхухэм яужь дитащ, ноби аращ. Зэманым къыдалъху Iуэхухэм пэрытщ. КъыдэхъулIэрэ къыдэмыхъулIэрэ — ар нэгъуэщI Iуэхущ. А зэманми куэд къыдэхъулIакъым, нобэрейхэри зыхунэмыс щыIэщ. Зым къригъэжьам адрейм къыпищэу, ипэкIэ зэригъэкIуэтэным яужь имытмэ, Iуэхур зэфIэха хъунукъым. ДАХ-м нобэкIэ куэдым зрепщыт, зэрызэфIэмыкIынур фIыуэ къыдгурыIуэу. Ауэ абыхэм тепсэлъыхьын хуейщ, къэкIуэну щIэблэм нагъэсыжыфын хуэдэу. Пэ зиIэм кIэи иIэщ. Дауи, иджы улэжьэнуи, цIыхухэм уакъыгурыIуэнуи нэхъ гугъущ.
— КъБР-м и Жылагъуэ палатэм лъэпкъ, дин зэгурыIуэныгъэм, шыIэныгъэм теухуа IуэхухэмкIэ и комиссэм иджы уритхьэмадэщ. ЗэфIэвгъэкI Iуэхухэм я гугъу уэзгъэщIынут.
— Къэбэрдей-Балъкъэрым ис лъэпкъхэм къадекIуэкI гъэсэныгъэм и фIыгъэкIэ зэгурымыIуэ куэд щыIэкъым. Республикэм лъэпкъыу 100-м нэблагъэ исщ. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми гулъытэ хуэтщIыфу, и фIыр тлъагъуу щытын хуейщ. Мыбы щыпсэухэм къаплъэр къыдэхъуапсэу, дызэгурыIуэу дисыну, зым адрейм пщIэ хуэтщIу дыкъызэдэгъуэгурыкIуэну, лъэпкъ Iуэхум зэIухауэ, и пэжыпIэр жытIэфу дытепсэлъыхьыну къытпэщылъщ. Iуэхум зэIумыбз къыхэкIмэ, и пIэм къидмыгъэкIыу зэпкърытхын, итIанэ хэкIыпIэр псоми зэгъусэу къэтлъыхъуэн хуейщ. Лъэпкъ зэрыукIым IуэхуфI псори егъэкIуэдыж. Жылагъуэ зэгухьэныгъэ псоми ди къалэн нэхъыщхьэр щIалэгъуалэм гъуэгу тэмэм, гъащIэ узыншэ еттынырщ. Мис а псори зэуIуу зэпэщын папщIэ дэ дыхуейщ къэралым хуэлажьэхэм, зи къару щымысхьыжу абы и зыужьыныгъэм тегузэвыхьхэм. Псори дызэкъуэувэу ди щIалэгъуалэр чэнджэщкIэ, щапхъэкIэ, щхьэж и къару къызэрихькIэ дгъэсэну ди къалэнщ.
ЖызыIэ щыIэщ лъэпкъхэм я зэхущытыкIэр экономикэм епхауэ, цIыхухэр зэрыхуэмыщIам зэгурымыIуэр къишэу, псалъэмакъыр нэхъыбэ ищIу. ПцIыщ. Лъэпкъым и зэхэщIыкIырщ, и щIэныгъэрщ псори зэлъытыжар. Экономикэм зедгъэужьмэ, абы лъэпкъ зэгурыIуэныгъэ къишэнущ жытIэу дыщыс хъунукъым. ЦIыхум нэхъыбэ къыгурыIуэху, и лъэпкъ Iуэхур япэкIэ зэригъэкIуэтэным, зэрызихъумэжынум яужь итынуращ. УкIийуэ утыку уилъадэкIи, уи бгъэм уеуэжкIи а Iуэхухэр зэфIэха хъунукъым. Хабзэ пыухыкIа щыIэщи, абы утету уи Iуэхур дэбгъэкIмэ, нэхъыфIщ.
— Уэ дауэ къэплъытэрэ, сыт хуэдэ Iуэху япэ игъэщыпхъэу щыIэ республикэм?
— ГъащIэм зыдегъэкIун, гъащIэщIэм къытхуихь зэхъуэкIыныгъэхэм къызэрезэгъым хуэдэу, Iуэхухэр зехьэн хуейщ. Совет властым хуэхъущIэ куэд щыIэщ. Сэ къызэрыслъытэмкIэ, фIы гуэр зыхэмылъа зэман зыри щыIэкъыми, Совет властым и фIыпIэр къыхэтхыу, ди гъащIэм хэзагъэр къатщтэ хъунущ. Сыт зэманми и унагъуэр зэрыхуэгъэпсэун улахуэ кърату цIыхур IэнатIэ пэрытын хуейщ. Зи бын мэжалIэр, зыхуей хуэмызэр кIуэнурэ е дыгъуэнущ, е лъагъуэ гъэпщкIуакIэ ахъшэ къилэжьынущ. Ар къэдгъэхъункIэ Iэмал зимыIэ Iуэхущ. Апхуэдэ гуныкъуэгъуэ щымыIэмэ, дызыгъэгузавэхэр куэдкIэ нэхъ мащIэ хъунущ. Шынагъуэ хъуащ зэманыр, цIыхухэр зэроукIыж. Мис ахэращ псом япэ игъэщауэ зэлэжьын хуейр.
— Заурбий, уи унагъуэм теухуауэ сыт къыджепIэн?
— Дэнэ сыщымыIами, си унагъуэр къызэрыскъуэтыр зыхызощIэ, абыхэм сыт хуэдэ Iуэхури къыздаIыгъщ икIи къыздагъэпсынщIэ.
— Сыт хуэдэ гурыфIыгъуэхэр уиIэу уи илъэс бжыгъэ дахэм урихьэлIэрэ?
— Республикэм и зыужьыныгъэм пхузэфIэкI хэплъхьауэ, абы кърикIуахэм арэзы укъыщамыщIым деж, дауи, уи жагъуэ мыхъуу къанэркъым. Зэкъуэшхэр щызэпэщIэувэкIэ, щызэрыукIыжкIэ ар нэщхъеягъуэшхуэщ, нэхъыжьхэм я щхьэ къезымыгъэIэт Iуэхущ. Къэбэрдей-Балъкъэрым зы цIыхуи ису къыщIэкIынкъым а Iуэхухэм хуейуэ. ДзыхьмыщI-дзыхьмыщIу къыдоплъ ди къэралым и щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм щыщхэр. Ди республикэм къыщыхъу IуэхуфIхэм хуабжьу сыщогуфIыкI. ЩIалэгъуалэ жыджэр, республикэм и зыужьыныгъэм зы мащIэ нэхъ мыхъуми хэзылъхьэну жэрдэм зиIэхэр, щыслъагъукIэ, гукъыдэж ин къызет.
Зыр адрейм зэран дыхуэмыхъуу, япэ идгъэщыпхъэр тщIэжу, зэгъусэу абы дытелажьэмэ, псори къыдэхъулIэнущ. Iуэху пщIыр Iуэху мэхъу.
Епсэлъар
Щомахуэ Залинэщ.
Щапхъэ тызох
Зэманым къыдоунэху езым и лIыхъужьхэр. Ди зэманым и лIыхъужьхэм ящыщщ Нэхущ Заурбий. Ар цIыху гуащIафIэщ, лэжьыгъэр фIыуэ зылъагъущ, совет системэм фIыуэ хэлъар зыхэзылъхьащ. Абы я фIыгъэшхуэ хэлъщ Заурбий и адэ-анэмрэ къыдалъхуа и къуэшхэмрэ. ЦIыху зэхэгъэж зэи ищIыркъым абы, ар наIуэ къыщыхъуар Заурбий къулыкъушхуэхэр зэрихьэ хъуа иужьщ. Сыт хуэдэ IэнатIэ лъагэ пэрымытами, цIыхугъэшхуэ зыхэлъу, зэхъуэкIыныгъэхэм щымышынэу, уеблэмэ абы фIы куэд хэзылъагъуэ цIыхуу зыкъигъэлъэгъуащ. Къэхъун хуейм зыпэщIимысэу, абы хухэлъхьэнур хилъхьэу апхуэдэщ Нэхущыр. Адыгэ хабзэр и гъуазэщи, абы зэи пхутекIынукъым. ПцIы, фэрыщIагъэ жыхуэпIэхэр хэзэгъэххэртэкъым, епцIыжакIуэхэр зыбгъэдигъэхьэртэкъым. КъызыхэкIам яхуэфащэу, хэкум папщIэ сыт хуэдэ лэжьыгъэри къызэрытемыхьэлъэр, абы лъагъуныгъэшхуэ зэрыхуиIэр ди республикэм и лIыкIуэу Москва щыщыIам хьэкъ тщищIащ. Нэхъыжьым пщIэ хуищIу, нэхъыщIэм дэIэпыкъуу, езым зыкъыщIэзыгъэкъуари щымыгъупщэу апхуэдэщ.
«Уи ныбжьэгъур къызжеIи, узищIысыр бжесIэнщ», — жаIэ. Абы и лъэныкъуэкIи ныбжьэгъуфIхэр иIэщ Нэхущым. Ахэр куэд мэхъу, дэтхэнэри республикэм щыцIыху пашэу, езым хуэдэ хэкупсэу. Абы и ныбжьэгъу нэхъыфIхэм ящыщт КъБР-м и япэ президенту щыта КIуэкIуэ Валерэ. Зым и дежи и щхьэр щимыгъэлъахъшэу, и пщIэрэ и щIыхьрэ иIыгъыжу, и лэжьыгъэр псом нэхърэ нэхъыфIу зэфIигъэкIыу къекIуэкIащ Заурбий.
«Гуп зыгъэгупыр гуп и уасэщ», — жаIэ. ИкъукIэ тхьэмадэфIщ, Iуэхур хабзэм тету, дахэу, гукъинэжу зэфIегъэкI.
Нэхущ Заурбий и къару илъыгъуэщ жыпIэмэ, ущыуэну къыщIэкIынкъым. Дыщогугъ иджыри IуэхуфIхэр республикэм хуилэжьыну, къарурэ узыншагъэрэ и бэу илъэс куэдкIэ къытхэтыну. И унагъуэм, и бынхэм, абыхэм я быныжхэм кърат гурыфIыгъуэм щымыщIэу Тхьэм ди япэ иригъэт!
Сэхъурокъуэ Хьэутий,
Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ.
Упсэу, утхъэж, ди къуэш!
Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, зэрыадыгэ лъэпкъыу дызэрыгушхуэ, дэни фIыуэ къыщацIыху лъэпкъылI щэджащэщ Нэхущ Заурбий. Бахъсэн щIыналъэм щыщыIа зэманырщ абырэ сэрэ дыщызэрыцIыхуар. Абы яужь ар IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэ куэдым пэрытащ.
Нэхущыр сыт щыгъуи хущIэкъурт Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхухэм я псэукIэр нэхъыфI зэрищIыным. А Iуэхум Заурбий къару, щIэныгъэ куэд хилъхьащ.
КъБР-м и япэ президент КIуэкIуэ Валерэ щIыгъуу, Парламентхэм я Совет (КъБР, КъШР, АР) зэхашэри, къэралыгъуэм и Iуэхур щыткIий зэманым сэбэпынагъышхуэ зыпылъ лэжьыгъэхэр зэфIагъэкIащ. Гъуэгу захуэ, гъуэгу бгъуфIэ тет, Iуэхум и кIуапIэр, зехьэкIэр зыщIэ Къэбэрдей-Балъкъэрыр куэдкIэ сэбэп къытхуэхъуащ Адыгэ Республикэм. Дэри а гъуэгу дахэм дытрашащ жысIэмэ, сыщыуэну къыщIэкIынкъым. Политикэр къэгъэнауэ, цIыхугъэ и лъэныкъуэкIэ уеплъмэ, щыпкъэу, лIыгъэ хэлъу адыгэ лъэпкъым гугъу задригъэхьащ ДАХ-м и тхьэмадэу щыщыта зэманми.
Ди къэралым къищынэмыщIауэ, хамэ щIыналъэхэм щыIэ адыгэхэми Нэхущым пщIэшхуэ къыхуащI. Зэрылъэпкъыу ди щхьэ лъагэу дегъэлъагъуж. Щапхъэ тесхыу, пщIэ хуэсщIу илъэс куэд щIауэ дызэкъуэтщи, мы дуней дахэм фIыуэ тетыр и унагъуэм Тхьэм кърилъхьэ! Заурбий зэ IущIам, зылъэгъуам етIуанэуи слъэгъуащэрэт жиIэнущ. Дахагъэрэ гуфIэгъуэрэ щымыщIэу илъэс куэдкIэ тхуэпсэуну Алыхьым жиIэ!
Упсэу, утхъэж, ди къуэш лъапIэу Заурбий!
Тхьэрыкъуахъуэ Мухьэрбий,
Адыгэ Республикэм и Къэрал Советым-Хасэм и депутат, Правительствэм и унафэщIу щыта.
Урысей Федерацэм и Къэрал Думэм и депутат Нэхущ Заурбий КъБР-м и Парламентым и гуфIэгъуэ зэIущIэм хэтщ. 2005 гъэ, фокIадэм и 1
Дунейпсо Адыгэ Хасэм и лIыкIуэхэр щIыгъуу Иорданием щохьэщIэ. Амман, 2001 гъэ, накъыгъэм и 1
Зэхэгъэж ищIыркъым
ГъащIэ гъуэгуанэ гугъу, ауэ гъэщIэгъуэн, купщIафIэ къикIуащ Нэхущ Заурбий. Ар республикэм нэхъ къулыкъущIэшхуэ зезыхьэхэм ящыщ зыщ. Сыт хуэдэ IэнатIэ пэрымытами, псори арэзы къищIу зэфIихырт. Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу щылэжьа къудейр къащти, а пIалъэм къриубыдэу сыт хуэдэ лъэпощхьэпо IумыщIами, гупсэхуу, лъэпкъым дежкIэ зэрынэхъыфIынум хуэдэу зэфIигъэкIырт. Ар нобэ къыдэкIуэтей щIэблэм я щапхъэщ, уеблэмэ сэри куэдрэ абы сыдэплъеящ. Нэхущым ифI зэкIамрэ ар зыдэIэпыкъуамрэ бжыгъэншэщ — абыхэм сащыщщ сэри.
КъБР-м щылажьэ законхэм, хабзэхэм я лъабжьэр зыгъэтIылъахэм япэ итащ ар. Заурбий удэлэжьэну икIи гугъут, икIи гъэщIэгъуэнт, ауэ езыр цIыху тыншт. Сыт хуэдэ IэнатIэми цIыху зэхэгъэж щищIакъым, сытым дежи псом япэ иригъэщыр лэжьакIуэ гуащIафIэрт.
Нэхущ Заурбий республикэм лэжьыгъэшхуэ хуищIащ, си щхьэ нэхъыфIщ жимыIэу лэжьащ. Сыхуейщ сехъуэхъуну, узыншагъэрэ гуфIэгъуэрэ иIэу, и бынхэм, абыхэм я быныжхэм я хъер илъагъуу илъэс куэдкIэ тхуэпсэуну!
Бечелов Ильяс,
УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым КъБР-м и лIыкIуэу щыIэ.
КъызыхэкIа лъэпкъым и закъуэкъым зи напщIэр
Заурбий политикэшхуэм щыхыхьар икъукIэ зэман хьэлъэт. 90 гъэхэм ди республикэр Iыхьэ-Iыхьэу зэпачыну яужь къихьат, зэдауэ, зэрыукI, лъэпкъхэм я зэхуаку псалъэмакъ къыдэзылъхьэну хуейхэри мащIэтэкъым. Абыхэм зэхакъутэну хущIэкъурт лъэпкъым и лъапIэныгъэ псори, тхыдэм ехьэлIа фэеплъхэр, хабзэ дахэхэр, нэгъуэщIхэри. А зэманым Заурбий, акъыл жан зиIэ, зи псалъэмрэ мурадхэмрэ быдэр, дэIэпыкъуэгъушхуэ хуэхъуу ябгъурыуващ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Президент КIуэкIуэ Валерэрэ абы и акъылэгъухэмрэ. Нэхущым къалэнышхуэ зэфIигъэкIащ республикэр къызэтенэн, КъБР-м и Парламентыр зэфIэувэн папщIэ.
ЛIы и ныбжьыр къызэрабжыр ищIа Iуэхухэрщ. Республикэм хуищIаращ ар ди цIыхухэм нобэр къыздэсым фIыуэ щIалъагъур, пщIэрэ фIыщIэшхуэрэ щIыхуащIыр. Абы и щыхьэтщ Нэхущыр КъБР-м и Парламентым и УнафэщIу, Урысей Федерацэм и Къэрал Думэм и депутату мызэ-мытIэу зэрыхахар.
Си щхьэкIэ апхуэдэ ныбжьэгъуфI сызэриIэм срогуфIэ, срогушхуэ. Ар цIыху къабзэщ, пэжщ.
Езгъэлейуэ зыми къыщремыхъу, Заурбий хуэдэ цIыхушхуэхэр къызыхэкIа лъэпкъым и закъуэкъым зи напщIэм телъыр, атIэ къыщалъхуа республикэми Урысей Федерацэми яхуэфэщэн цIыхущ ар!
Зумакулов Борис,
ЦIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ уполномоченнэу КъБР-м щыIэ.
Акъыл жан зиIэ политик набдзэгубдзаплъэ
Заурбийрэ сэрэ илъэсипщIым нэблагъэкIэ дызэдэлэжьащи, жысIэну сыхуейщ ар цIыху акъылыфIэу, хьэл щабэ зиIэ политикыу зэрыщытыр. КъБР-м и Парламентым РеспубликэмкIэ и Советым и УнафэщI щащIа зэманым Къэбэрдей-Балъкъэрыр щытыкIэ хьэлъэ итащ. ЦIыхубэр къыщызэщIэхъеям щыгъуэ Заурбии яхэту ди республикэм и Президентым, Правительствэм, Парламентым хэкIыпIэ тэмэмхэр къагъуэтащ, а Iуэхур зэтезыуIэфIэжын унафэхэр къащтащ.
Псом хуэмыдэу Парламентым и лэжьыгъэр щхьэпэ щыхъуар 90 гъэхэрщ. Ар зи фIыщIэр а лъэхъэнэм абы щылэжьа политикышхуэхэрщ. КъБР-м и япэ президент КIуэкIуэ Валерэ, спикер Нэхущ Заурбий сымэ, абыхэм къакъуэтхэм я къарукIэ республикэр гъуэгу нэпцIым трагъэхьакъым. «КъБР-м ис лъэпкъхэм я бзэхэм и IуэхукIэ» унафэр Парламентым япэу къищтахэм ящыщщ. Абы ипкъ иткIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къэралыбзищ (адыгэбзэ, балъкъэрыбзэ, урысыбзэ) щызокIуэ.
А унафэм и фIыгъэкIэ лъэпкъхэм я зэхуаку дэлъа зэгурымыIуэныгъэр, псалъэмакъыр куэдкIэ нэхъ мащIэ хъуащ. Абы къищынэмыщIауэ, КъБР-м и Парламентым шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным, экстремизмэр щымыгъэIэным, ди хэкуэгъухэр лъахэм къэшэжыным теухуа унафэхэр къищтащ.
Республикэм и Парламентым РеспубликэмкIэ и Советым хэтхэм я Iуэху еплъыкIэхэр щызэтемыхуэ къэхъуми, Заурбий хулъэкIащ депутатхэр зым жиIэр адрейм зэхихыу, зызэхащIыкIыу, Къэбэрдей-Балъкъэрым и зыужьыныгъэм хуэунэтIа Iуэхухэр и зэманым къащтэфу зэтриублэн. Нэхущыр акъыл жан зиIэ политик набдзэгубдзаплъэт, унафэщI Iэзэт. Псом нэхърэ нэхъыщхьэращи, абы и Iуэху еплъыкIэм депутатхэр арэзы техъуэрт, къызэдащтэрт. КъызыхэкIа лъэпкъым хуэпэжу, хэкупсэу зэрыщытыр абы и лэжьыгъэм сытым дежи хэплъагъуэрт. Нэхъ тэмэму жыпIэмэ, республикэм щыпсэу псори фIыуэ зэрилъагъум къыхэкIыу, сыт хуэдэ лъэпкъым щыщри тыншу епсэлъэфырт.
Зыпэрыта IэнатIэхэр зэрызэрихьар, цIыхухэм яхуищIэмкIэ зимыгъэнщIу, хэкупсэу зэрыщытар къалъытащ ар ДАХ-м и тхьэмадэу щыхахам.
Заурбий и махуэшхуэм, илъэс 70 щрикъум, сыхуейт сехъуэхъуну, узыншагъэ, мамырыгъэ, фIыгъуэ щымыщIэу псэуну. Къэбэрдей-Балъкъэрыр апхуэдэ къуэ пажэхэм, зэманым и лIыхъужьхэм зэи щремыщIэ!
Федченкэ Людмилэ,
УФ-м, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ,
КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым и къуэдзэу щыта,
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и тхьэмадэм и къуэдзэ.
