Маршак Самуил
Мистер Твистер
ЗэзыдзэкIар ЛIуп Аслъэнбэчщ
1
Хамэ къэралым
Зи нэгу зезгъэужьхэм,
Кук и Iуэхутхьэбзэ –
Тхьэ фыкъыфIэщIу –
Ахъшэ ефтамэ,
ФхуигъэзэщIэнущ.
ЩIым и дахагъэр
Фигъэлъагъунущ:
Къали псыкъелъи,
КъыбжиIэу уэрэд,
«Фыкъытхуеблагъэ,
ФыкIуэнум жэнэт!»
Кук напIэзыпIэм
ФыригъэтIысхьэнущ
Кхъухь е кхъухьлъатэ,
Фыздыхуейми фишэнущ
Фису мафIэгум,
Махъшэм фытесу,
Тхьэм и гуфIакIэм
Къыфщыхъуу фыдэсу!
ХьэщIэщ нэхъ дахэм
И бжэр фхуIуихынущ,
Фэтэр нэхъыфIым
ФыщIигъэтIысхьэнущ.
Фызэрыхуейуэ
Фихуапэнщ,
ФигъэпскIынщ.
Уафэми щIылъэми –
Ижь е сэмэгу –
Фызыхуей дыдэм
Фишэнущ фэ Кук.
2
Мистер Твистер –
КIуэда министер.
Къэрал мылъкур
Зышха нэпсей,
Мистер Твистер,
Фэтех министер…
IэщIэлъщ абы
Иджы куэдыкIей:
Кхъухьи, заводи,
Зы тхылъ тедзапIи,
Бэр щигъэлIыщIэу –
Тутнакъыу –
ЩIы кIапи…
Мистер Твистер –
КIуэда министер,
Мистер Твистер –
Къулей нэпсей,
Къэрал мылъкур
Зышха министер,
И мурадщ
Къиплъыхьыну дунейр.
- Ура! –
МэгуфIэ
Абы ипхъу Сюзи,-
КхъыIэ дыгъакIуэ
Советскэ Союзым!
Абы сыщыIэнущ
Сыщещэу бдзэжьей,
Псы Iуфэм сыIуту
Къэзжыхьу,
Хьэндрабгъуэ къесхуэкIыу,
Я мэз дахэкIейм –
Сызэшымэ – къыщызущыхьу!
- Ухуейм имызакъуэ,
гупсысэ уэ, Сюз,-
Пхъум Твистер –
шхэуэ здэщысым –
Педзыжыр:
- Нэхъ икIэр Советский Союзщ.
НэхъыфIыр бжесIэнщ:
ди пIэ дисым…
- Ухуеймэ, дыгъакIуэ
Неаполь, Багдад…
Пхъум къыпедзыж:
- Сызыхуейр Ленинградщ!
Сэ уэ сыуи-Сюзи гъэфIэнмэ,
Си адэ, бжесIар къысхуэпщIэнмэ!
Апхуэдэщ: пхъум жиIэр унафэщ.
Ухуейми техыж уэ уи щхьэфэр.
ЯгъафIэ а зыр
Зэрыхэлърэ гущэм,
Аращ щIыхуэкIуар
ХэIэтыкIа нагъыщэм.
Батэр игъэшу абы и гугъэжщ,
Дэнэ щIыхьэпIи и бжэр хузэIож.
Сыт-тIэ апхуэдэу ар хуиту
ЩIызекIуэр?
Твистер и ахъшэ лъагъуэшхуэм
ИрокIуэ.
3
Сюзиуэ плъагъур
Щысщ къызэфIэнауэ…
Твистер хуэмейуэ
Кук йокIэпсауэ:
- ПсынщIэу! Кхъухьышхуэ,
Мыр, мор къытхуэвгъуэт,
КъикIыу Нью-Йорк…
ДокIуэ дэ Ленинград!
Хуиту пэшиплIи,
Фэтэр нэхъыфIхэр,
Блын узыIуплъэ
Бгъэдэту удзхэр,
Псыкъуий щежэхыу…
Мы зыр къытхуэщIэж:
Исымэ – щIэхыу
Зэбгырывгъэж
Зи фэ фIыцIэжьи,
Гъуэжьыжьи; нэгъуей…
Твистер апхуэдэ
Хуэзэну хуэмей!
А щхьэгъэузхэр щырет унэIуту!
Сэ сыздис кхъухь итIысхьэну
Хуэвмыдэ!
- Хъунщ! – къыжреIэ
Кук,- псори пхуэтщIэнщ!
Умыгузавэ, Твистер
Зиусхьэн!
4
Кхъухьыр IукIыным иIэжыр зы мащIэу,
Твистер кхъухьышхуэм
КъотIысхьэ мыпIащIэу.
ЩIыгъущ фызыжь цIыкIу
Iулъу нэгъуджэ ин,
Ипхъури и гъусэщ
ИIыгъыу номин.
Кхъухьым къырехьэ
Иту яужьым,
Я хьэпшым къомыр –
Твистер фIэгъуэжьым.
ФIыцIэ имыдэхэм
Ахэр къащтащ,
Пэш зыщIэсынуми
ХущIагъэуващ.
5
Хышхуэм щIиупскIэурэ
А кхъухь домбейр,
КъокIыр Америки
КъокIуэ дыдей.
Псыр иупщIатэурэ
Захуэу пхырокI,
Абы ис бейхэм
Зэманыр къобэкI.
Мистер Твистер –
КIуэда министер,
Къэрал мылъкур
Зышха нэпсейр.
Мистер Твистер –
Фэтех министер…
Кхъухьым ису
Топ дыредзей.
ЩыхуращIащи абы –
Кхъухьым – сеткIэ,
Твистер къежыхьыр
ИIыгъыу ракеткэ.
Хуабэми джэгуми
КъигъэпщIэнтIащ,
И гур загъэху къижыхьауэ,
Къупщхьэ тон цIыкIухэм
Яхэуэуэ щIидзащ,
Биллиардым бгъэдэувауэ…
Жьышхуэ – щхьэмахэм хыр гуапэурэ ежь,
Кхъухь хьэщIэщ дахэм и гъуэгур хегъэщI.
А кхъухь хьэщIэщым
И фэтэр хужьхэм,-
ЩIагъэтIысхьакъым
ФIыцIэхэр, гъуэжьхэр.
Ахэр кхъухь-бэным,
ЗагъэнщIри IупскIэ,
Исхэщ имыхуэу,
Хыр къажьэхэпкIэу.
ФIыцIэхэр, гъуэжьхэр
Абы зы щыхъуащ:
Хым иушумэ –
КIэгъуасэм ишхащ.
6
Мистер Твистер –
Къулей нэпсейр –
КъокIуэ туристу
Ди СССР.
Кохъур гъунэгъу
Ленинград кхъухь тедзапIэр.
Къалэри хьэщIэм
Къыщохъур мыгуапэу:
Унэхэр фагъуэщ,
Уэрамхэр аращ,
И хьэку кIэгъуасэм
Уэгур къыриIащ.
Мис, кхъухьтедзапIэм
Кхъухь хужьыр къыIуохьэ,
Жьыр имыгуапэу
Твистер къытохьэ.
Кхъухь дэкIуеипIэм
Губжьауэ къожэх
Машинэ щытым
И зы бжэри Iуех,
ИрегъэтIысхьэ:
«Нэгъуджэ ин»,
Зы «номин» гуэри
ИIыгъыу номин.
Гъуэзыр машинэм
И шэрхъым къыщIихыу.
Твистери Iугъуэу
Губжьыр къыщхьэщихыу,
Дохьэ къалэкум,
Къалъыхъуэ хьэщIэщ…
Хуэму къатохъуэ
А хьэщIэхэм жэщ.
Гумилев Николай
ЗэзыдзэкIар НэщIэпыджэ Замирэщ
***
Кавказ щIы кIапэхэм папщIэ,
Удз щхъуантIэ дахэхэм щхьэкIэ,
Мы си уэрэдыр соIэтыр,
Усэ нэхъыфIхэр жызоIэр.
Фэ фхуэдэу си псэр гумэщIщ
Фэ фхуэдэу си псэр нэщхъейщ,
Фэ фхуэдэу, ифIэфIкъым макъ лей
Щыму щытыну ар хуейщ.
Дэнэ щIыпIи сигу фыщилъынущ,
Хамэ хэку сыщыIэу ирехъу,
Сигу зэи фимыкIыу филъынущ
Си усэр сэбэп къыфхурехъу.
ЗэзыдзэкIар НэщIэпыджэ Замирэщ
* * *
Блыным и кум нэхъ хуэзэу
Лъакъуэм деж щызолъагъу
Тхьэмпэ Iувым къыхэщу
Удз гъэгъа ухуэла.
Къэмыхъейуэ ар щылът
Махуэ бзыгъэ щыхъуам,
Ар уи ныбжьу къысфIэщIт
Дыркъуэу гум къытенам.
ЗэзыдзэкIар НэщIэпыджэ Замирэщ
* * *
Еплъыт, мо лъагэу ит вагъуэхэр
Уэрэ сэрэ нэхуу зэрытхуэблэм.
Дэракъым ахэр зэгупсысыр,
ИтIани къыхоплъыр жэщныкъуэм.
Ахэрщ уафэр зыгъэбжьыфIэр,
Нэхури жейри щызэщIыгъущ.
Ахэр зылъагъурщ гъащIэм щыгуфIыкIыр,
НэгъуэщIхэм я гъащIэкIи бейщ.
Си лъагъуныгъэ, си вагъуэ,
Абыхэм ещхьу дунейм тет.
УщылыдкIэ уигу сумыгъэлъми,
Вагъуэбэ пщIыхьым сыхэгъэт.
