ХэкIыпIэхэр къегъэлъагъуэ
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий КъБР-м и Парламентым Зэрызыхуигъазэм теухуа зэIущIэ дыгъуасэ екIуэкIащ. Абы хэтащ щIыналъэ унафэщIхэр, депутатхэр, IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм я лIыкIуэхэр.
Псом япэу КъБР-м и Iэтащхьэм къыхигъэщащ республикэр, къапщтэмэ, къэрал псор ди зэманым гъэунэхуныгъэщIэхэм зэрыIууар икIи къэрал унафэщIхэм абы хэкIыпIэу къыхуагъуэтыфым цIыхухэм я псэукIэр зэрелъытар. КIуэкIуэм къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ Урысейм и Президент Путин Владимир УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым зыщыхуигъазэм къыхигъэщар: «Къалэнхэм дыпэлъэщыфынущ къару зэгъэуIуакIэ. Си фIэщ мэхъу, дызэкъуэувэу гугъуехьыр къызыхэкIыр нэсу къыдгурыIуэмэ, сытри къызэрызэднэкIыфынур. Абы ди тхыдэр и щыхьэтщ».
КIуэкIуэ Юрий къытеувыIащ 2015 гъэм республикэм щызэфIэкIа лэжьыгъэм. Псом хуэмыдэу Iэтащхьэр арэзы техъуащ социальнэ IэнатIэм игъуэта зыужьыныгъэм. Абы къыхигъэщащ узыншагъэр хъумэнымрэ егъэджэныгъэмрэ зегъэужьыным теухуа программэхэр гъэзэщIа зэрыхъур.
— Сабий гъэсапIэхэр зэпэубыдауэ щымытын папщIэ лэжьыгъэшхуэ щокIуэкI республикэм, бынунагъуэшхуэхэмрэ зылъэмыкIхэмрэ гулъытэ яхудощI, спортым зэрызедгъэужьыным, нэгъуэщI Iуэхугъуэ куэдми мы зэманым жыджэру долэжь. ФIыщIэ хуэсщIыну сыхуейт зи лэжьыгъэр IэхъуэтегъэкI къыхэмыкIыу езыхьэкIхэм, къэрал унафэщIхэм, псом хуэмыдэу УФ-м и Президентым и лIыкIуэу КИФЩI-м щыIэ Меликов Сергей сыт щыгъуи дэIэпыкъуэгъу къызэрытхуэхъум папщIэ, — жиIащ къэпсэлъам.
КIуэкIуэ Юрий щхьэхуэу къытеувыIащ хамэ къэрал кърашхэр щIыналъэм къыщыщагъэкIхэмкIэ зэхъуэкIыным теухуауэ республикэм хузэфIэкIынум. Щапхъэу КъБР-м и Iэтащхьэм къихьащ щIыналъэм езым хущхъуэ зэмылIэужьыгъуэхэр, налмэс Iэмэпсымэхэр, ток кIапсэхэр, щIэупщIэ зиIэ нэгъуэщI хьэпшыпхэри къыщIэзыгъэкI IуэхущIапIэхэр зэриIэр. КIуэкIуэ Юрий къызэрилъытэмкIэ, ахэр хамэ къэралхэм щащIхэм япIэ иувэфынущ, уеблэмэ нэгъуэщI щIыпIэхэми дяпэкIэ щIэупщIэ щаIэнущ.
Республикэм промышленность псынщIэм зыще- гъэужьыныр фIэкъабылщ КъБР-м и Iэтащхьэм. Псом хуэмыдэу къуажэхэм къыщызэгъэпэщыпхъэщ IуэхущIапIэ мыинхэр, ахэр сэбэпышхуэ хъунущ лэжьапIэншэхэм я бжыгъэм хэщIынымкIэ.
— Нобэ дэ хадэхэкIыу, джэдкъазу, пхъэщхьэмыщхьэу къэдлэжьымкIэ республикэр псэужыфыну хьэзырщ, уеблэмэ ахэр нэгъуэщI щIыналъэхэми зэрырагъашэр зэтедублащ, —
жиIащ Iэтащхьэм. Апхуэдэуи адрей щIыпIэхэм едгъэшэфыр 2020 гъэм ирихьэлIэу нэхъыбэ зэрытхуэщIынур абы къыхигъэщащ.
КъБР-м и Iэтащхьэм жиIащ щIыр къызэращтэ щIыкIэм зэман гъунэгъум унафэ игъуэтын зэрыхуейр. «Урысейм и Президентым тэмэму къелъытэ щIыр къеIызыхыу къэзымыгъэсэбэпым е ар зезымыхьэм къеIыхыжыныр, иужькIэ нэхъ зыхуэфащэм етыпхъэу. Ар сэри къызолъытэ, щIыр къыдэмэщIэкIыу зэрыщытым щхьэкIэ, — къыхигъэщащ КъБР-м и Iэтащхьэм.
КIуэкIуэр къытеувыIащ республикэр транспорткIэ къызэрызэгъэпэщами, гъуэгухэм я щытыкIэми, нэгъуэщIхэми. Абы жиIащ нэгъабэ и кIэхэм автобус 26-рэ щIэуэ къащэхуамэ, мы гъэм иджыри 100-м щIигъу къызэрахунур. Апхуэдэуи КIуэкIуэ Юрий щигъэгъуэзащ 2016 гъэм Налшык и автовокзалыщIэхэр ухуэн зэраухынум.
КIуэкIуэ Юрий гулъытэ зыхуэщIын хуейхэм ящыщу къыхигъэщащ республикэм и гъуэгухэр. Мылъкушхуэ зытекIуадэ гъуэгухэр IэхъуэтегъэкIыу щащI куэдрэ къызэрыхъум тригъащIэу, абы жиIащ мы IэнатIэм и унафэщIхэм абы тэмэму кIэлъыплъыну пщэрылъ зэращищIыр.
КъБР-м и Iэтащхьэр къытеувыIащ ухуэныгъэм, щэнхабзэм, энергетикэм, зыгъэпсэхупIэ щIыпIэхэм, диным, шынагъуэншагъэм епха Iуэхухэм. Абы жиIащ гугъуехьхэр куэдми, Къэбэрдей-Балъкъэрыр Урысей къэралышхуэм и щIыналъэ нэхъ зызыужьахэм ящыщ зэрыхъунум шэч къызэрытримыхьэр.
КIуэкIуэ Юрий Парламентым Зэрызыхуигъэзар къазэрыщыхъуам теухуауэ унафэщI зыбжанэм журналистхэм къыжраIам фыщыдогъэгъуазэ.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ: «2015 гъэм республикэм щекIуэкIа Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэр КIуэкIуэ Юрий къызэщIикъуэжащ, нэхъыщхьэращи, дызыгъэпIейтейуэ щыIэхэр утыку кърихьащ. ЩIыналъэм и экономикэм дауэ зиужьа хъуну? А упщIэм хэкIыпIэ хуэхъунухэр тэмэму КъБР-м и Iэтащхьэм иубзыхуащ. Шэч хэмылъу, щхьэпэщ ди щIыналъэм къыщыдгъэкIымрэ къыщыщIэдгъэкIхэмкIэ ди экономикэр къэтIэтын, нэгъуэщI къэралхэм кърашыр дгъэмэщIэн хуейуэ зэрыжиIар. Узыншагъэр хъумэныр, щэнхабзэр, егъэджэныгъэр — куэд къызэщIеубыдэ КIуэкIуэ Юрий КъБР-м и Парламентым Зэрызыхуигъэзам. Къыхэгъэщын хуей лъэныкъуэхэм ящыщщ щIалэгъуалэм я гупсысэр фIым зэрытеухуапхъэр, властымрэ цIыхубэмрэ зэрызэдэгъэлэжьапхъэр. ЖысIэну сыхуейт Къэбэрдей-Балъкъэрым и депутатхэр дяпэкIи зэрытелэжьэнур республикэм и зыужьыныгъэм».
КъБР-м и Парламентым и комитетым и унафэщIым и къуэдзэ Щхьэгъэпсо Сэфарбий: «КъБР-м и Iэтащхьэм и псалъэм къызэщIиубыдащ республикэр къэкIуэну зэманым зэрефIэкIуэну лэжьыгъэ куэд. Псом хуэмыдэу щIыналъэм и экономикэмрэ социальнэ Iуэхухэмрэ егъэфIэкIуэнум ехьэлIауэ къалэн нэхъыщхьэхэр иубзыхуащ. СызэреплъымкIэ, лэжьыгъэшхуэ властым и органхэм къытпэщылъщ. КIуэкIуэ Юрий къыхигъэщащ къэралыр нэхъ зыхузэфIэмыкI цIыхухэм зэрадэIэпыкъур, иджырей гугъуехьхэр мымащIэми, зыри зэрахэмыщIынур. Шэч хэмылъу, ар мыхьэнэшхуэ зиIэщ. Псоми дощIэ щIым и Iуэхур зэхэмыкIауэ нобэр къыздэсым псалъэмакъышхуэ къызэрекIуэкIыр. Си фIэщ мэхъу КъБР-м и Iэтащхьэм жиIам тету дылажьэмэ, Iуэхур зэман гъунэгъум зэрызэхэкIынур».
КъБР-м и Парламентым ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэ политикэмкIэ и комитетым и унафэщI Азычэ Светланэ: «КъБР-м и Iэтащхьэм къигъэлъэгъуа хэкIыпIэхэр цIыхубэми къэрал Iуэхухэр зезыгъакIуэ IэнатIэ псоми гъуэгугъэлъагъуэ тхуэхъуну къысщохъу. ТкIийуэ, абы щыгъуэми IуэхугъуэщIэхэм утригъэгушхуэу, КIуэкIуэ Юрий республикэм щыIэ гугъуехьу хъуам дызэрыпэщIэтыну щIыкIэр и псалъэм къызэщIригъэубыдащ. КъБР-м и Iэтащхьэм къыхигъэщащ 2030 гъэ пщIондэ Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрызиужьыну щIыкIэр ЩIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и гъусэу яубзыхуныр зэрыфIэтэмэмыр. СызэреплъымкIэ, щIэныгъэмрэ лэжьапIэ IэнатIэмрэ зэкъуэтын хуейщ, ар зыужьыныгъэм и гъуэгущ. ЩIы Iуэхум, промышленность псынщIэр зыхуэдэм, гъэсэныгъэм гулъытэшхуэ хуищIащ КъБР-м и Iэтащхьэм. Абы жиIащ ди лъэпкъ хабзэхэм я фIыгъэкIэ, щIалэгъуалэ узыншэ зэрытхуэпIынур. Апхуэдэуи ар тепсэлъыхьащ мыхьэнэшхуэ зиIэ егъэджэныгъэ Iуэхуми. Пэжщ, щIэблэ губзыгъэ диIэн папщIэ, КъБР-м и Iэтащхьэм къызэрыхигъэщащи, курыт школхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм щылажьэхэм щIэныгъэфI ябгъэдэлъын хуейщ. ВУЗ-хэм къыщIэдгъэкIым я бжыгъэр нэхъыбэ зэрытщIыныркъым нэхъыщхьэр, атIэ абыхэм щIэныгъэфI еттынырщ».
БАГЪЭТЫР Луизэ.
