Илъэс 50-кIэ дунейр щымынут
Налшык къалэм дэт ебгъуанэ курыт школым щIышылэм и 24-м зэIущIэ гуапэ щекIуэкIащ. Ар теухуауэ щытащ республикэр хуит къызэращIыжрэ илъэс 70 зэрырикъум. ЗэIущIэр дахэу, екIуу къызэрагъэпэщат Налшык къалэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и департаментым, ветеранхэм я къалэ Советым, ебгъуанэ школым.
Хэку зауэшхуэм и ветеранхэм удз гъэгъа зыIыгъ еджакIуэхэр пежьэу гуапэу зрагъэблэгъа пэшышхуэм цIыхур щIэзт. УзыщыгуфIыкIынт, гу лъумытэнкIэ Iэмал зимыIэт пэшым щIэсым я нэхъыбэр зэрыщIалэгъуалэр. ЗэIущIэр къызэIузыхари езыгъэкIуэкIари езы школым щеджэ цIыкIухэрщ. Абыхэм, псом япэу, зауэ лъэхъэнэ гугъум и тхыдэр къызэхуэсахэм ягу къагъэкIыжащ. ИтIанэ абы кърихьэлIа псори зауэм хэкIуэдахэм зы дакъикъэкIэ щыму яхуэщыгъуа нэужь, пэшым къыщIахьащ ТекIуэныгъэм и ныпыр. Зэманым сыт хуэдэ уIэгъэри игъэхъужу жаIэми, зауэм хэтахэм нобэми я гур къыходзэкъыкI ар щалъагъукIэ.
Налшык къалэ администрацэм и унафэщIым и къуэдзэ Дол Анжелэ псалъэ ирата нэужь, жиIащ нобэ къахуеблэгъа нэхъыжьхэм и щхьэр зэрахуигъэщхъыр.
— Зэманыр кIуэтэху нэхъ куууэ зыхыдощIэ къытхуэфхьа текIуэныгъэм, хуитыныгъэм я лъапIагъыр. Ди нэхъыжьхэм къыщалъхуа щIыналъэм пащIын зэрыщымыIэм и фIыщIэщ текIуэныгъэр. Дэ дызэрыгушхуэу ди щхьэр ину дэзыгъэIэтхэм ящыщщ «Зауэ щIыхьым и къалэ» цIэ лъапIэр Налшык къызэрыфIащар. Дэр папщIэ зи псэр зыта лIыхъужьхэр зыхэта гугъуехьхэм дыщегупсыскIэ, мамырыгъэр тыгъэ зыхуащIахэм фIыуэ къыдгуроIуэ нобэрей дунеймрэ гъащIэр зыхуэдэнумкIэ жэуап зэрытхьыр. Фыкъыдогъэгугъэ фэ дыфхуэфэщэн папщIэ, ди къару илъ, тхузэфIэкI къызэрыдмыгъэнэнур, — жиIэри, и псалъэхэр хъуэхъу дахэкIэ иухыжащ Долым.
АдэкIэ псалъэ иратащ Зауэм, лэжьыгъэм, IэщэкIэ зэщIэузэда къарухэм, хабзэхъумэ IэнатIэхэм я ветеранхэм я зэгухьэныгъэу Налшык къалэ щыIэм и унафэщI Абдуллаев Мустэфа. Абы къыхигъэщащ мыпхуэдэ пшыхьхэр псом япэу щIэблэм дежкIэ щхьэпэу зэрыщытыр.
— Зауэм и плъыфэ псори зылъэгъуа нэхъыжьхэр зэрыдгъэлъапIэр, яхуэфащэ пщIэ зэрахуэтщIыр зылъагъу щIэблэм я дежкIэ дерсыфIщ. Нобэрей ди щIэблэр къуейщIейуэ, Iуэху мыфэмыцхэм хэту жаIэ — пцIыщ. Мэлищэ щIакъуэншэ хъуркъым, щIалэгъуалэм зы Iыхьэщ апхуэдэу къахэбгъуэтэнур, – жиIэри и псалъэхэм анэм теухуа усэкIэ къыпищащ Абдуллаевым.
Зауэм теухуа усэхэм дахэу, гъэхуауэ школакIуэ цIыкIухэр къеджа нэужь, Хэку зауэшхуэр Iуащхьэмахуэ лъапэ зэрыщекIуэкIам теухуа кинофильм къызэхуэсахэр ирагъэплъащ. Нэхъыжь къэпсэлъахэм хэти щIалэгъуалэр гъащIэ узыншэм къыхураджэрт, иджы щыIэ щIэпхъаджащIэхэм зыдрамыгъэхьэхыну лъаIуэрт, хэти мамырыгъэр я къару къызэрихькIэ яхъумэну щIэблэм захуигъазэрт, нэгъуэщIхэри я гукъэкIыжкIэ ядэгуашэрт.
Класс нэхъыжьхэм щеджэхэм зауэ лъэхъэнэм щыщ теплъэгъуэ къыщагъэлъагъуэм, зи гур пIащIэ хъуа нэхъыжьхэм я нэпсыр яхуэубыдакъым. Налшык къалэм и ветеранхэм я хорыр къызэхуэсахэм уэрэд дахэкIэ яхуэупсащ. Налшык къалэ администрацэм и къэлъыхъуакIуэ гупым и Iэтащхьэ Степанов Андрей псалъэ щратым, пщыхьэщхьэм кърихьэлIа нэхъыжьхэм фIыщIэ яхуищIри, Налшык дэт 7-нэ, 11-нэ, 20-нэ школищым я хъумапIэхэм зауэм ехьэлIа хьэпшыпхэр тыгъэ зэрыхуащIымкIэ щыхьэт тхылъхэр яритащ.
«Урысей зэкъуэт» политикэ партым и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм къыбгъэдэкI фIэхъусым къеджащ партым и щIыналъэ исполкомым и унафэщI Канунниковэ Татьянэ. Налшык къалэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и департаментым и унафэщIым и къуэдзэ Борчаев Чэмал мыпхуэдэ зэIущIэ дахэ зи нэгу щIэкIа, зауэм къихь тхьэмыщкIагъэр зрагъэлъэгъуа дэтхэнэми дерс хихыну зэрыщыгугъыр жиIащ.
— Ди лъэпкъхэм яIэ хабзэмрэ бзыпхъэмрэ зыдэлъ дыщэ пхъуантэр фхъумэ, аращ лъэпкъыр къулей, дахэ зыщIыр. Фи анэм къывдилъхуа бзэм нэхъ дахэрэ «къэуат» зыщIэлърэ зыри щыIэкъым, — захуигъэзащ Борчаевым щIэблэм.
ЗэIущIэр езыгъэкIуэкI цIыкIухэм уи гур зыгъэуз зы Iуэху къыхагъэщащ — Хэку зауэшхуэм цIыхуу хэкIуэдам дакъикъэ зырызкIэ уахуэщыгъуатэмэ, илъэс 50-кIэ дунейр щымынут…
Щомахуэ Залинэ.
