Сабий гъащIэм и плъыр КIэрэф Лидэ
ЦIыхур узым къыщыхигъэзыхькIэ, куэдрэ къохъу абы и гъащIэр дохутырхэм щаIэщIэлъ. Сымаджэр гъэхъужыныр я къалэну щытми, дызэрыщыгъуазэщи, гъэзэщIэкIэ Iэджэ иIэщ. Узыншагъэм и плъыр IэнатIэр емызэшыжу езыхьэкI дэтхэнэми гум и щабагъри псэм и хуабагъри яхуэфащэщ. Ар сабийм еIэзэ дохутыру щытмэ, абы хуэгъэза фIыщIэр мэбагъуэ.
Зи гугъу сщIыну цIыхубз хьэлэмэтыр илъэс 35-рэ хъуауэ иролажьэ дохутыр IэщIагъэм. КIэрэф Лидэ 1954 гъэм Щхьэлыкъуэ къуажэм къыщалъхуащ. Курыт еджапIэ нэужьым Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и медицинэ къудамэм щIэтIысхьэри, сабий дохутыр IэщIагъэр иIэу ехъулIэныгъэкIэ къиухащ. Абы лъандэрэ Налшык дэт сабий поликлиникэ №2-м педиатру щолажьэ.
Акъылыр Алыхьым къует, щIэныгъэр уэ зэрызэбгъэгъуэтщ, жаIэ. Лидэ зи IэщIагъэм хуэIэижь, зи щIэныгъэр зэпымыууэ хэзыгъахъуэ дохутыр Iэзэщ, бзэ IэфI зиIэ цIыхубз гу щабэщ. Арауэ къыщIэкIынщ ар цIыкIуми инми фIыуэ къыщIалъагъур. Абы и пэшым сабий гъы макъ къыщIэIукIыу зэхахыркъым, сыту жыпIэмэ, дохутырым и деж къашэ сабий цIыкIухэм языхэзми езым ейм хуэдэущ зэрахущытыр. Абыхэм уеIэзэныр нэхъ гугъущ, шэч хэмылъу. Мыбдежым Iэзагъэм къыдэкIуэу, бгъэдыхьэкIэми мыхьэнэшхуэ иIэщ. Хущхъуэм и зэфIэкIым езым и псалъэ гуапэр гъусэ хуищIурэ узыр зэращхьэщихыным хущIокъу Лидэ. Сымаджэм еIэзэн щIедзэ абыхэм къахуигъуэт псалъэхэмкIэ. Языныкъуэ дохутырхэм жаIэу зэхыбох: сабийр щысымаджэм деж, япэу зэIэзэн хуейр абы и анэращ. Сабийм тегужьеикIа анэм и гур гъэсабырын, чэнджэщ щхьэпэхэмкIэ тегушхуэныгъэ бгъэдэлъхьэн хуейщ. А Iуэху бгъэдыхьэ-кIэр къэзыгъэсэбэп, фIыуэ къызэхъулIэхэм ящыщщ КIэрэфыр.
Бжыгъэншэщ Лидэ и нэIэм щIэту щIэблэ узыншэу къэхъуар. Балигъ хъууэ зи бын зыгъуэтыжахэм я сабийхэр кърашалIэ фIыуэ ялъагъу дохутырым и деж. КIэрэф Лидэ Налшык и мызакъуэу, Шэшэнми, Дагъыстэнми, Осетие Ищхъэрэми къыщацIыху. Зи цIэр фIыкIэ Iуа дохутырым и чэнджэщрэ Iэзагърэ зыхуэныкъуэу зыкIэлъымыплъ къигъанэркъым. ИщIэр фIэмащIэу пэрытщ ар фIыуэ илъагъу IэнатIэм. Узыншагъэр хъумэнымкIэ министерствэм къыбгъэдэкIыу ЩIыхь тхылъ зыбжанэ къызэрыхуагъэфэщари а псом я щыхьэтщ.
«Быным ади хуэхъу анэм пщIэ тIуащIэ хуэфащэщ», — жаIэ. Тынштэкъым Лидэ и дежкIэ и закъуэу бынищ зыхуей хуэзэу къигъэхъуну. Лэжьыгъэмрэ бын гъэсэнымрэ зэдихьурэ, и къуэри и пхъуитIри къыхаха IэщIагъэм хуригъэджащ, гъэсэныгъэ дахэ ябгъэдилъхьащ.
Сабий гъащIэм и хъумакIуэ КIэрэф Лидэ къызэралъхурэ мы махуэхэм илъэс бжыгъэ дахэ ирикъуащ. Зи лэжьыгъэр екIуу, унафэщIхэри сымаджэхэри къыхуэарэзыуэ зэфIэзых, цIыхугъэ зыхэлъ дохутыр Iэзэм и бынхэм я гуфIэгъуэ куэд илъагъуу, и лэжьыгъэр ехъулIэныгъэщIэхэр иIэу адэкIи ирихьэкIыну ди гуапэщ.
ЩОДЖЭН Iэминат.
