Адыгэ ныпыр лъэпкъым зэдеIэт
2010 гъэ лъандэрэ дунейм адыгэу тетым мэлыжьыхьым и 25-м адыгэ ныпым и махуэр ягъэлъапIэ. Уи гуапэ мыхъуу къанэркъым, зы илъэсым нэхърэ адрейм абы къызэщIигъэтаджэ щIалэгъуалэр нэхъыбэ зэрыхъур. Дыгъуаси арат, нып уардэр лъагэу зыIыгъ ныбжьыщIэхэм республикэм и куейхэм машинэ къызэдэжэ щрагъэкIуэкIа иужь, Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 щрикъум и щIыхькIэ щыIэ утыкум адыгэ ныпыр хуарзэу яIыгъыу адыгэ щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ гуп дахэ щызэрыгъэхъури, шууейхэр я пашэу, Абхъазым и утыкум нэсыху екIуу ирикIуащ.
Сэхъурокъуэ Хьэутий и псалъэ
Адыгагъэм и дамыгъэ, лъэпкъ напэ ныпым и щIыхькIэ зэхаша пэкIум щызэхуэса щIалэгъуалэм псалъэ гупэкIэ захуигъэзащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий. Iуэху дахэр къызэзыгъэпэщахэм, лъэпкъым папщIэ лъэбакъуэ лей зыч дэтхэнэми фIыщIэ яхуищIа иужь, мы махуэхэм адыгэм ехьэлIауэ ди республикэм Iуэху щхьэпэ куэд къызэрыщаIэтым къызэхуэсахэр абы щигъэгъуэзащ. Лъэпкъым и тхыдэр куууэ джыным иджыпсту гулъытэ хэха зэрыхуащIыр, адыгэм и Iуэхур КъБР-м и Iэтащхьэм гулъытэншэу къызэримыгъанэри къыхигъэщащ Сэхъурокъуэм и псалъэхэм.
— Дэнэ дыщыIэми дызэрыадыгэр тщымыгъупщэу, нэхъыжьхэм къетхьэжьэм нэхъыщIэм къыпыфщэу дыпсэуну сыхуейт. Ныпым къикIыр къыдгурыIуэу, абы и пщIэр дымыгъэлъахъшэу, нобэ дрипагэу къызэрытщхьэщытым хуэдэу, адыгэр псэуху и жьауэм дыщIэтыну сохъуахъуэ! Ар адыгэм къызэрыдэгъуэгурыкIуэрэ абы ди лъэпкъыр хуэфащэу къекIуэкIащи, фэри абыкIэ дыфщогугъ, — жиIащ Сэхъурокъуэм, ныбжьыщIэхэм захуигъазэу.
Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд и псалъэхэм я пэщIэдзэм адыгэ бэракъым и тхыдэм къызэхуэсахэр щыгъуазэ ищIащ.
— Адыгэ псоми ди зэхуэдэ дамыгъэр къыздекIуэкIа лъэпкъым сыт щыгъуи и напэр псэм и пэ иригъэщу къэгъуэгурыкIуащи, абы хуэфэщэн щIэблэ фыхъуну сыфщогугъ. ЩIалэгъуалэр нэхъыжьхэм ефIэкIын хуейщ. Нобэрей Iуэхум жыджэру, хэкупсэу фызэрыщытыр къигъэлъэгъуащи, фи гъуэгур нэхуу, къэкIуэнур бзыгъэ хъуну сыфхуохъуахъуэ, — жиIащ ХьэфIыцIэм и псалъэхэм я кIэухыу.
Адэжь хэкум къэзыгъэзэжа, Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр институтым и лэжьакIуэ Хъуажь Фахъри и псалъи зэхригъэхащ ныбжьыщIэхэм.
— Ди напэмрэ ди ныпымрэ зэхуэфащэу лъэпкъыр иджыри илъэс куэдкIэ псэуну сохъуахъуэ! Адыгэм и гуфIэгъуэ махуэ куэдкIэ дызэхыхьэну, зи щIалэгъуэм «хьетI» жевгъэIэну сыфщогугъ, — жиIащ Фахъри.
Адыгэ лъэпкъ 12-р къызытещ нып щхъуантIэм и дауэдапщэм джэгу дахэкIэ къыпащащ. Пшапэр зэхэуа иужь, шэху уэздыгъэм къыхэщIыкIауэ метр 12-м нэблагъэ зи инагъ адыгэ бэракъыр лыдыжу пагъэнащ.
Щомахуэ Залинэ.
