«Нартхэм я хъугъуэфIыгъуэхэм» ныбжьыщIэхэр егъэгушхуэ
Налшык къалэ дэт гимназие №29-м «Нартхэм я хъугъуэфIыгъуэ» зи чэзу фестиваль-зэпеуэр махуитIкIэ щекIуэкIащ. Ар къызэрагъэпэщауэ щытащ 2008 гъэм. Абы лъандэрэ мыбы я зэфIэкI щеплъыжащ лъэпкъ 53-м къахэкIа сабий мини 9-м щIигъу.
Мы гъэм ныбжьыщIэхэр зэпеуэ лIэужьыгъуэу 8-м щызэхьэзэхуащ: сурэт щIынымкIэ, декоративно-прикладной гъуазджэмкIэ, эссе тхынымкIэ, медиа-артымкIэ, хореографиемкIэ, лъэпкъ, эстрадэ къафэхэр, уэрэдхэр гъэзэщIэнымкIэ, лъэпкъ макъамэ Iэмэпсымэр гъэIурыщIэнымкIэ.
Фестивалыр щIэщыгъуэу, удэзыхьэхыу екIуэкIащ. СурэтыщIхэм я лэжьыгъэхэр хьэзыру къахьакъым, атIэ зэпеуэр щIидза нэужь, пэш щхьэхуэхэм абы щыпэрыуващ. ЦIыкIухэм дихьэхыу ящIырт нарт эпосым къыхэщыж лIыхъужьхэм я сурэтхэр, теплъэгъуэхэр. Ахэр щIэщыгъуэ щIэхъукIырт сабийхэм я гупсысэ бзыгъэхэр лэжьыгъэм зэрыхалъхьэфми. А зэпеуэм я IэдакъэщIэкIхэр щагъэлъэгъуащ Сирием къикIыжа ныбжьыщIэхэми.
Декоративно-прикладной гъуазджэм дихьэххэм я лэжьыгъэхэр зэмылIэужьыгъуэ защIэт. НыбжьыщIэхэм я лэжьыгъэхэм еплъыну къекIуэлIахэм хуабжьу ягу ирихьащ а зэпеуэм япэ увыпIэр къыщызыхьа, Налшык къалэ дэт курыт школ №19-м и еджакIуэ Ало Алихъан и лэжьыгъэр. Эссе тхынымкIэ псоми къахэжаныкIащ курыт школ №20-м щеджэ КIэш Марьянэ. «Медиа-Арт» зэпеуэм а школым щыщ ЛIуп Ислъам псоми щатекIуащ. ХореографиемкIэ япэ увыпIэхэр къахьащ прогимназие №52-м и «Эльбрусинка», гимназие №13-м и «ДжэгуакIуэ» ансамблхэм. ЦIыхубэ уэрэд жыIэнымкIэ курыт еджапIэ №16-м щIэс Бозиевэ Лейлэ, эстрадэ уэрэд гъэзэщIэнымкIэ курыт школ №25-м, №5-хэм я еджакIуэхэу Безрыкъуэ Русланрэ Роголевэ Юлиерэ бжьыпэр яубыдащ. Лъэпкъ макъамэ Iэмэпсымэр псом нэхърэ нэхъ дахэу игъэбзэрэбзащ курыт школ №27-м щеджэ Къумал Ислъам. Сурэт щIынымкIэ зэпеуэм ныбжьыщIэ куэд хэтащ икIи 8-м япэ увыпIэхэр къахьащ. Ахэр: Сидоренкэ Николай, Ивановэ Ангелинэ, Дэунэж Салимэ, Къуэныкъуей Викэ, Беловаловэ Елизаветэ, Iэпщэ Лие, ХьэхъупащIэ Астемыр, Кузнецовэ Иринэ сымэщ.
«Нартхэм я хъугъуэфIыгъуэ» фестиваль-зэпеуэр къызэгъэпэщыным зи гуащIэ хэзылъхьа художник-модельер ТIажь Альбинэ и Фондым и унафэщI, проектым и къызэгъэпэщакIуэ, педагогикэ щIэныгъэхэм я кандидат ТIажь Борис къыхигъэщащ ныбжьыщIэхэм я зэфIэкIхэм зэрыщыгуфIыкIыр:
— Щэнхабзэри, гъуазджэри, литературэри къызэщIэзыубыдэ ди зэпеуэр зытеухуэжар нарт эпосырщ. ХъугъуэфIыгъуэкIэ къулей эпосым ныбжьыщIэхэм акъыл къыхахыфынущ. Си гуапэщ, сабийхэм дэтхэнэ лъэпкъ Iэмэпсымэми, уэрэдми, къафэми, хъыбарми езыхэм я гупсысэм къигъэщIыжа щIэщыгъуагъ зэрыхалъхьэфыр. Мыбы къекIуалIэ сабийхэм щытхъу яхуэфащэщ, жыпIэмэ ахэращ къызэдгъэпэща Iуэхум щынэхъыщхьэри, проектыр япэкIэ гъэкIуэтэнымкIэ сэбэп хъури.
ТIажь Борис жиIащ проектыр пхыгъэкIынымкIэ, абы зегъэубгъунымкIэ КъБР-м и унафэщIхэр, Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ, ЩэнхабзэмкIэ, ЦIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ министерствэхэр, Дунейпсо Адыгэ Хасэр щIэгъэкъуэнышхуэ къазэрыхуэхъур икIи абыхэм ину фIыщIэ зэрахуищIыр.
— ЩIэблэр щэнхабзэм, гъуазджэм дегъэхьэхынымкIэ мы фестиваль-зэпеуэм мыхьэнэ ин иIэщ. Ди мурадщ ныбжьыщIэхэм я гум дахагъэ къыщыдгъэушыну. Си гугъэщ нарт эпосым и лъагъуэм абыхэм гуапагъэ куэд трагъуэтэну, — жиIащ Налшык къалэ щIыпIэ администрацэм егъэджэныгъэмкIэ и департаментым и лэжьакIуэ Шэджэм Заремэ.
— Си гуапэщ Iуэхум хуэжыджэр щIэблэ гурыхуэ дызэриIэр. Лэжьыгъэ зэмылIэужьыгъуэ вгъэзэщIахэм дэри дагъэгушхуащ, — жиIащ сабийхэм къызыкъуаха зэфIэкIхэр зыгъэщIэгъуа, Лъэпкъ IэщIагъэхэмкIэ центрым и лэжьакIуэ Урыс Аслъэн.
Зэпеуэм къыхэжаныкIа ныбжьыщIэхэр щIыхь тхылъхэмкIэ, саугъэтхэмкIэ ягъэгуфIащ.
Сабийм и акъылым, и гупсысэм зезыгъэужь мыпхуэдэ зэпеуэхэр сэбэпынагъ зыпылъщ. Абы хэткIэрэ, ныбжьыщIэм имыгугъэхха зэфIэкI къызыкъуихынкIэ хъунущ икIи къыхихыну IэщIагъэр, зытеувэну гъуэгур абы елъытауэ иубзыхуфынущ.
Гугъуэт Заремэ.
