Шэху уэздыгъи 101-рэ
Урыс-Кавказ зауэр зэриухрэ илъэси 149-рэ зэрырикъум иращIэкIа дауэдапщэхэр накъыгъэм и 20-м и пщыхьэщхьэм щIидзащ. Хуитыныгъэм и хадэм ит ГъащIэ жыгым и деж щекIуэкIащ зэпэ-щIэувэныгъэ дыджым ихьа ди лъэпкъэгъухэр ягу къыщагъэкIыж пшыхь.
ЕдзыгъуитIу зэхэгъэщхьэхукIа Iуэхугъуэм кърихьэлIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Хьэсанэ Руслан, цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэм ядэлэжьэнымкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий, Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэ адыгэ (шэрджэс) жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я ЗэзыгъэуIу советым и унафэщI Къалмыкъ Жылэбий, пэкIур зэхэшэным зи гуащIэ хэзылъхьахэр, нэгъуэщIхэри.
Зэхыхьэр къызэIуахащ КъБР-м и артист Тэмазэ Лиуан къызэджа Германием и къалащхьэ Берлин дэс Дэгумыкъуэ Орхьэн и «АдыгэщI» усэмкIэ. КъыкIэлъыкIуэу утыкум къихьащ Бахъсэн куейм ЩэнхабзэмкIэ и унэм щызэхэт, Жылау Арсен зи пашэ «Кавказ» уэрэджыIакIуэ гупыр. Къыхэгъэщыпхъэщ, абы игъэзэщIа уэрэдыжьхэм мы пщыхьэщхьэм и япэ Iыхьэр икъукIэ зэригъэдэхар. Пшыхьым къыщыIу уэрэдхэмрэ усэхэмрэ, ГъащIэ жыгым деж щызэхуэсахэм я мызакъуэу, зэрымыщIэкIэ а щIыпIэм блэкI цIыхухэми зэрызэхахым уегупсыса иужькIэ, адыгэ лъэпкъым теухуауэ гуш- хуэныгъэу уиIэм нэхъри зыкъиIэтырт. Зи хэку зыбгынахэм я псэм телъа хьэзабым теухуа «Iуащхьэмахуэ» уэрэдыр абдежым щигъэзэщIащ УФ-м щIыхь зиIэ и артист Тэшло Алий.
Тыркум щыпсэу, адыгэ Iуэхум хуэжыджэр, цIыху гуащIафIэ, уэрэдус-уэрэджыIакIуэ Къущхьэ Догъэн блэкIа лIэщIыгъуэм и 90 гъэхэм Хэкужьым кърихьэжауэ щыта уэрэдыр жаIащ Хьэмдэхъу Эльвирэ зи пашэ «ДжэгуакIуэ» гупым.
Илъэс 20 и пэкIэ Сирием къиIэпхъукIыжахэм ящыщщ зи ныбжьыр илъэс 70-м щхьэдэха Балъкъэр Умар. Ар езым иусыжа «Лъэпкъ хэкужьым сихуэжатэм» усэм къеджащ. «Си лъэр зекIуэу, лъэпкъ хэкужьым сихуэжатэм, си нэбжьыцхэр си жыхапхъэу и щIы гъунэр къэспхъэнкIынт» псалъэхэр щызэхэпхкIэ, усакIуэм Хэкум хуиIэ гу щабагъэр зэхыумыщIэнкIэ Iэмал иIэтэкъым. Зэхыхьэм къекIуэлIахэм я пащхьэ «Шэджэм псыкъелъэхэр» гупым уэрэдыжь зыбжанэ щагъэзэщIащ.
Удэзыхьэхт шыкIэпшынауэ Iэзэ, и адэшхуэ ХьэхъупащIэ Хьэсэн и адэж ХьэхъупащIэ Амырхъан и цIи, и унэцIи зезыхьэ щIалэм и джэгукIэри. Абы иIыгъ Iэмэпсымэм езыр дежьуужурэ къригъэкIащ, «НэкIуэж щэбэтым къуажэм» уэрэдыр.
Къыхэгъэщыпхъэщ, пшыхьыр зэкIэлъыгъэкIуауэ, дахэу зэрекIуэкIар. Зэманыр кIуэтэху, ягъэзащIэ уэрэдхэм уатезэшэн дэнэ къэна, абыхэм къапкърыкI щIэщыгъуагъэм кIуэ пэтми зэрыхэхъуэм гу лъыптэрт. Апхуэдэт усэу къызэ-джэхэри, ахэр къызэхуэсахэм я псэм нэзыгъэсыну хущIэкъухэри. Псалъэм папщIэ, удимыхьэхын сыткIэ плъэкIынт Тыркум къикIауэ ди республикэм щыIэ Жэмбэч Ахьмэд Бещтокъуэ Хьэбас и «Адыгэ уситIым» къызэреджам.
ЩIэх-щIэхыурэ утыку къихьэ «Кавказ» гупым игъэзащIэ уэрэдыжьхэм я IукIэри кIуэтэху нэхъри зызыузэщIхэм ящыщт. Псом хуэмыдэу, макъ дахэкIэ уэрэдым щIэлъ псалъэхэр лъэщу къэзыIуэтэф, зи гугъу тщIы гупым сыт и лъэныкъуэкIи къахэлыдыкI, Жанхъуэтекъуэ къуажэм щыщ БатIитI Мухьэмэд и уэрэд къыхэдзэкIэм димыхьэха пэкIум къекIуэлIахэм яхэтакъым.
Уэрэдуи, усэуи пшыхьым щыжаIахэм купщIэ куу зыщIэмылъ зыри къахэкIакъым. Псори зэзышэлIэж гупсысэр къозыгъэлъыхъуэт Къэрэшей-Шэрджэсым хиубыдэ Хьэгъундыкъуей къуажэм дэса, цIыху щэджащэ, адыгэбзэмкIэ егъэджакIуэу а жылэм щылэжьа, усакIуэ цIэрыIуэ Бемырзэ Мухьэдин «Адыгэу нобэ ущытыну гугъущ» и IэдакъэщIэкIри. Абы Iэзагъэ ин хэлъу къеджащ Налшык дэт педагогикэ лицейм щIэс Къагъырмэс ФатIимэ.
Пшыхьым и япэ Iыхьэр гукъинэжу екIуэкIащ. Абы и кIэм, ГъуазджэмкIэ институтыр къэзуха, адыгэ фащэ екIукIэ зэщыхуэпыкIа Бекъул Аслъэн жиIа уэрэдым и IукIэм Хуитыныгъэм и хадэм ит цIыху псори апхуэдизкIэ зыIэпишати, абдежым щызэхэтхэр зэщIэдымам хуэдэт.
Зэхуэсым и етIуанэ Iыхьэм Псэм и Жыгым и дэкIуеипIэхэм «Илъэс 250-рэ» псалъэхэр къикIыу тра-гъэува шэху уэздыгъэхэр пагъэнащ. Пшапэ зэхэуэгъуэм а Iуэхугъуэм, зэрыжаIэу, цIыкIуи ини, хъулъхугъи, бзылъхугъи, къулыкъущIи, цIыху къызэрыгуэкIи» хэтащ. А пщыхьэщхьэм къекIуэлIахэм «Гу къабзэхэр» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и жэрдэмкIэ ягъэхьэзыра жьэрымэр хуагуэшащ.
КIуэ пэтми нэхъыбэ хъуурэ, ихъуреягъкIэ зэщIагъэлыдэ мафIэ цIу цIыкIухэр телъыджэт… ПэкIур иуха иужькIи къызэхуэсахэр, зэбгрыкIыжыну емыпIэщIэкIыу ГъащIэ жыгым и деж иджыри куэдрэ щызэхэтащ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
Сурэтхэр Елъкъэн Артур ейщ.
