Мэздэгу адыгэхэм я щIэблэр бзэмрэ хабзэмрэ зэрыщIапIыкIыным яужь итщ
Лъэпкъым и псэр и бзэрщ. лъэпкъыпсэр быдэщ, щIэблэм бзэр Iурылъмэ. Бзэмрэ лъэпкъымрэ зэкIэрыпч зэрымыхъунур, псом нэхърэ нэхъ куууэ зыхащIэ нэхъ тпэIэщIэу псэухэм. ЩIыналъэкIэ тпэмыжыжьащэми, Мэздэгу дэс адыгэхэм я дежкIэ адыгэбзэр къумым итым я дежкIэ псы щIыIэ шынакъым хуэдэщ.
Иджыблагъэ Мэздэгу щекIуэкIа «Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхыдэ напэ-кIуэцIхэр» зи фIэщыгъэ фестивалыр, хабзэ зэрыхъуауэ, екIуу зэхэтащ. КъБР-м ХъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министерствэм къызэригъэпэща фестивалым хэт ныбжьыщIэхэм адыгэ фащэр я пкъым иралъхьа къудейкъым, ахэр лъэпкъ Iуэхум хэтыну, абы и IэфIыпIэр зыхащIэну, бзэм и мыхьэнэр къагурыIуэну IэмалыфI ягъуэтащ.
Ставрополь крайм и Курской районым щыщ Русское-1 къуажэм дэт курыт еджапIэм къыщызэрагъэпэща фестивалым хэтащ Русское-2, Серноводское, Граф-ское жылэхэм, Мэздэгу къалэм щыщ ныбжьыщIэхэр.
Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артисткэ КIэхумахуэ ФатIимэ зэIущIэр къызэIуиха иужь, фестивалым зыкъыщызыгъэлъэгъуэну адыгэ ныбжьыщIэхэр ще- джэ школитхум я лIыкIуэ щIалэгъуалэр утыкум къригъэблагъэри, къызэхуэсахэм яригъэцIыхуащ. ЖыпIэнурамэ, гупхэр я теплъэкIи я фащэкIи хэплъыхьарэ курыхыу къыхэщыпыкIат. АдэкIэ утыкум къихьащ КъБР-м хъыбарегъащIэ IуэхущIа-пIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин, Мэздэгу Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Дербыт Валерэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Русское къуажэ администрацэм и Iэтащхьэ ТIыбыщ Николай сымэ, нэгъуэщIхэри.
— Мыпхуэдэ зэIущIэхэр хуабжьу щхьэпэщ ди щIэблэм я бзэр ящIэжрэ къызыхэкIам яхуэфащэу къэгъэтэджынымкIэ. ФIыщIэшхуэ яхуэфащэщ мы фестивалхэр ирагъэкIуэкIыну къыхалъхьауэ а Iуэху щхьэпэр пщэрылъ зыщызыщIыжа Къэбэрдей-Балъкъэрым и лIыкIуэхэми, — жиIащ Дербытым хьэщIэхэм защыхуигъазэм.
къызэхуэсахэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм къабгъэдэкIыу сэлам гуапэ ярихыжа иужь, хабзэ дахэ хъуауэ илъэс зыбжанэ лъандэрэ Мэздэгу щрагъэкIуэкI фестивалым къалэнышхуэ зэригъэзащIэр къыхигъэщащ КъБР-м хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министрым и къуэдзэ Гергоков Жамбулэт. «Лъэпкъыбзэр хъумэнымкIэ, хабзэ дахэхэм щIэблэр дегъэхьэхынымкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ мыпхуэдэ зэхыхьэхэм. Дыщогугъ ди зэпыщIэныгъэхэр зы илъэсым нэхърэ адрейм нэхъ ефIэкIуэну. Фэ зэрыфщIэщи, Мэздэгу щыщ сабийхэм КъБР-м илъэс къэс зыщрагъэгъэпсэху. А зэманым къриубыдэу а ныбжьыщIэхэм IэмалыфI яIэщ ди республикэм ис адыгэхэм я псэукIэ-щыIэкIэм зыщагъэгъуэзэну». И псалъэхэм я кIэухыу Гергоковым фестивалыр къыщызэрагъэпэщым къадэIэпыкъуахэм фIыщIэ яхуищIащ.
— Си къуэш, си шыпхъу мэздэгу адыгэхэр куэд щIауэ фIыуэ солъагъу. Илъэс 20-м нэблагъэу къыщIэкIынщ ди зэпыщIэныгъэри, дымыгъэщIэгъуэн тлъэкIыркъым мы щIыпIэ дахащэм лъэпкъ зэхуэмыдэхэр зэгурыIуэрэ-зэдэIуэжу зэри-сыр. Иджыри куэдрэ а зэгурыIуэр фи яку дэмыкIыу, фи щIэблэм я хъер флъагъурэ я зэфIэкIхэм фыщыгуфIыкIыу, гуфIэгъуэр фи бэу фыпсэуну сыфхуохъуахъуэ, — жиIащ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд.
ЗэIущIэр Iыхьитхуу зэпыудати, абыхэм ныбжьыщIэхэм я зэфIэкI, я акъылым и жанагъыр, я бзэм и шэрыуагъыр, хабзэр зэращIэр, къызыхэкIам пщIэ зэрыхуа-щIыр, тхыдэм зэрыщыгъуазэр ягъэлъэ- гъуащ.
«Утыкум лъапэкIэ йохьэри, напэкIэ йокIыж». Фестивалым и япэ Iыхьэр фIэхъусти, уэрэдрэ джэгукIэ утыкум къихьа щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ зэIущIэр дахэу къызэIуахащ.
Лъэпкъым и цIэр и тхыдэрщ, абы и напщIэр и цIыху пэрытхэрщ. КъыкIэлъыкIуэ Iыхьэм дэтхэнэ гупми и гугъу ищIын хуейт лъэпкъыцIэр жыжьэ зыгъэIуа, абы и зыужьыныгъэм хуэлэжьа цIыху цIэрыIуэхэм ящыщ зым. ЛIыхъужь лъэу-жьыншэ хъуркъым. Ар нэрылъагъу пщащIырт нэхъыжьыфIхэу Къэзанокъуэ Жэбагъы, Нэгумэ Шорэ, МэшбащIэ Исхьэкъ, нэгъуэщIхэми ятеухуауэ жаIахэм. КъыкIэ-лъыкIуэу, ныбжьыщIэм я акъылым и жанагъыр щагъэнаIуэ Iыхьэм, щIэблэм я щIэныгъэр зэрыкуур къызэхуэса нэхъыжьхэм нэрылъагъу щащIри, хабзэм и Iыхьэ гуэрхэр иджыри фIыуэ зымыщIэ нэхъыщIэхэм дерс щхьэпэ иратащ.
Лъэпкъым и тхыдэр, и зэфIэкIыр, абы и лIыхъужьхэм я цIэр къызыхэщыж хъыбархэмрэ IуэрыIуатэмрэ хуэгъэпса Iыхьэм гуп къэс теплъэгъуэ гъэщIэгъуэнхэр хуигъэхьэзырат. НыбжьыщIэхэр артист зэчийм хуэхейтэкъым, уеблэмэ артист хьэзыр зыхужыпIэнухэри яхэтт.
Адыгэм сыт зэмани и Iэгу и Iэнэу къокIуэкI. Ерыскъым Iуэхур щынэсым куэдрэ утепсэлъыхь нэхърэ зэ зыIубгъахуэмэ нэхъыфIщ, жыхуаIэу хьэщIэхэр ирагъэблэгъащ пэIущIэ пэшым. Абы щагъэува Iэнэм адыгэ ерыскъы зэмылIэужьыгъуэхэр берычэту тетт.
Ахэр зыIуагъэхуа нэужькIэ, зэIущIэм пащэжащ.
КъБР-м хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин и псалъэхэм къыхигъэщащ, лъэпкъым и тхыдэр яфIэгъэщIэгъуэнрэ ар хъумэным хущIэкъуу мы Iуэхум ныбжьыщIэ куэд къызэрызэщIиубыдар и гуапэ зэрыхъур.
Дунейпсо Адыгэ Хасэмрэ Къэбэрдей Адыгэ Хасэмрэ къабгъэдэкI тыгъэхэр фестивалым хэтахэм яритыжащ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд .
Дербыт Валерэ жиIащ мы зэхуэсым ныбжьыщIэ куэд зэрызэхуишэсам зэрыщыгуфIыкIыр, лъэпкъым къэкIуэну дахэ зэриIэр нобэрей Iуэхум и щыхьэт нахуэу зэрыщытыр.
Фестивалым хэта гупитхуми щIыхь тхылъхэмрэ фэеплъ саугъэтхэмрэ иратащ. Лъэпкъыбзэр, хабзэр хъумэным я зэман, я гуащIэ тезыгъэкIуадэ Дербыт Валерэрэ ТIыбыщ Николайрэ фIыщIэ тхылъкIэ яхуэупсащ.
Русское къуажэ администрацэм къыбгъэдэкIыу щIыхь тхылъхэр фестивалым хэта гупхэм, зэIущIэр дахэу езыгъэкIуэкIа КIэхумахуэ ФатIимэ, пшыхьыр зи уэрэд гуакIуэхэмкIэ зыгъэдэха Къудей Аскэррэ Тагировэ Заремэрэ, «Нартшыр» къэфакIуэ гупым иратащ.
Щомахуэ Залинэ.
