ШЫФЭКЪУЖ Данэ и усэхэр
ЦIыху
Мы дунейр зэшыгъуэщ языныкъуэм.
Дунеижьым куэдрэ согупсыс;
ХуэмыщIауэ нобэ зи гур ныкъуэм
ГурыфIыгъуи гуапи къылъымыс.
Жэщыр хъумэ, къотIысхьэж мазэщIэр,
Пщэдджыжьыпэм дыгъэр къыщIопсыж.
Къеблэгъамэ, лъахэм илъэсыщIэр,
Гъэ блэкIар, арати, ныщIелъхьэж.
Жэщи махуи емызэш толъкъунхэр,
ПсыIум ахэр куэдрэ йоныкъуэкъу:
Мывэ джей псыхьахэм къыдэкIыну
Куэдрэ къохъу толъкъунхэр щыхущIэкъу.
ЙокIуэтыж толъкъунхэр езэшауэ.
Псыр, губжьати, къигъэнакъым лъэкI…
Дунейм теткъым цIыхум хуэдэу зэуэ
ЕрыщагъкIэ куэд зыхузэфIэкI.
КъыщIишынщ къумыщIым дагъэ
фIыцIэр,
ЩигъэкIынщ пшахъуэщIым гъавэ бэв.
Ауэ цIыхум куэдрэ и цIыхуцIэр
Щогъупщэжри, бампIэ куэд егъэв…
Мы дунейр зэшыгъуэщ языныкъуэм.
Дунеижьым куэдрэ согупсыс:
Щхьэ зилIэжрэ зыри хуэмыныкъуэм?!
Щхьэ фIэкIуэдрэ лъахэм и нэмыс?!
ЩымыIэжу хьэ зэрышхи, дауи,
ХуэмыщIахэм къахуимыхуэу щыгъ,
НыщIалъхьэжу тхьэмыщкIагъи гуауи
Щхьэ мыхъужрэ цIыхухэр зэрыIыгъ!
Уи деж
Сэ сфIэфIт си усэр куэдрэ мылIэжыну.
Сэ сфIэфIт ар хъуну мыкIуэдыж фэеплъ.
Иухмэ Тхьэшхуэм сэ сыщIалъхьэжыну,
Усэ сатырхэм къыпхуаIуатэм еплъ…
ГурыщIэ мафIэм ипсыхьащ си усэр.
Усэ сатырхэм псэуэ хэлъыр уэрщ.
Уэ уи цIэ згъафIэу дыгъэ бзийм и гъусэр
Лыдыжу нобэ си усыгъэм хэлъщ.
Зы махуи гъащIэр къысщыхъуакъым
псысэу.
ГуфIэгъуи гуауи сэ сиплъащ я нэгу.
Сэ жэщи махуи узиIащ гупсысэу,
Усыгъэ шырхэр изэгъэху уанэгу.
Усэ сатырхэм хьэрфу къыщытIэпIыр
Си гущIэ мафIэм куэдрэ къегъэнэху.
Ужьыхыжынкъым си гурыщIэ-дэпыр,
Мы дуней нэхур нэхэм къыщIэпсэху.
Дакъикъэ ябгэр къыщыса уахътыми
Сэ срелIэж, пимыщэу махуэ лей, —
Мы дунеишхуэм гурыфIыгъуэу щыIэм
Сэ зыдэсхьынущ я нэхъ Iыхьэ лей:
Зэманыр уэркIэ хъункъым гущIэгъуншэ.
МылIэжыныпсэ сэ къысфIощIыр пхэлъ.
ПсэухукIэ усэр, уэ ухъунщ уахътыншэ,
Ухъунщ уэ нобэ мыкIуэдыж фэеплъ.
Гумрэ налкъутымрэ
ЩегъэпщкIу тенджызым сакъыу и псы
лъащIэм
Налкъутналмэсыр хъуауэ илъэс куэд.
Сэ уигу щыпыIэр къызолъыхъу
игъащIэм.
Къэхъуащ лъэужьхэр куэдрэ
щысфIэкIуэд.
Я гугъэр, гуфIэр хъуауэ жэуапыншэ,
ЦIыхухъухэм куэдрэ сэ слъэгъуащ
я нэпс.
КъысфIощI а нэпсхэр хъуауэ ажалыншэ,
Налкъутналмэсу хуэдэщ псым къыхэпс.
Сэ куэдрэ, куэдрэ къэслъыхъуащ уэ
уи гур,
Сэ къалэу, къуажэу щIэсщыкIари мыз.
СфIадыгъури уи гур, хъуащ зеиншэ
щIыгур,
Сыхъуащ жеиншэ, сыхъуащ
къулейсыз…
Дыгъэ къуэмыхьэж
Мы сыхьэтыпцIэм гур екъузыр гуауэм.
Ар тепыIэншэу гуфIэм ныщIохъуэпс.
Нэхуншэ мащэм хуэдэщ сыщыбауэм,
КъэкIуэнум си гур поплъэ и дыгъэпс.
Мы сыхьэтыпцIэм сэ сыхуейщ
нэгъуэщIым
И псалъэ гуапэ, и гулъытэ нэс.
Насыпу щыIэм сыщIобэг я куэщIым,
Ар хъунут занщIэу Тхьэшхуэм къызипэс.
Гупсысэ жагъуэу мы дунейм щызеуэр
Акъылым нобэ хуэмурэ ехьэж.
ЛIэжынщ шэчыншэу схуэмыгъэв
си гуауэр,
Хъужынщ си дыгъэр куэдрэ къуэмыхьэж.
Арами зэкIэ схуемыгъэх си гуауэр,
ЗэIущIэ гуапэр зикI къысхуэмыгъэс…
Къыхоплъ кIыфIыгъэм схуемыгъэх
гукъанэр,
Къыщос си гущIэм щIимыгъачэу уэс.
Гурыщхъуэ
Уэ тенджызым сакъыу сыщохъумэ.
Сыщохъумэ гуауэм, уемызэш.
Жэщ мазэхэу гъуэгу сытехьэ хъумэ,
Батэкъутэр къохъур уэ щыбгъэш.
Уэ ухуэдэщ плъырым. Жэщи махуи
Зы дакъикъэ нэхэр стумыгъэкI.
Мы дунейм ущимыIэж зы Iуэхуи —
Псэ лъэхъуэщым ибгъэлIыхьым фIэкI.
Сыщохъумэ лъагъуныгъэм, дыгъэм,
Губгъуэ хуитым икъухьа накъыгъэм,
ГурыфIыгъуэм, ныбжьэгъугъэ къабзэм,
Къуалэбзу жыгыщхьэм щыбзэрабзэм…
Псори хъуащ гурыщхъуэм IэщIэмыкI,
Хъуащ си гъащIэр уи бэлыхь хэмыкI.
Псэр ныхуолIэ гурыфIыгъуэ нобэ.
Псэм и гуфIэр гуауэм къыпегъэщ.
О, дэ ди Тхьэ, къыумыхьыжу тобэ,
Гъэсэхыж къэмынэу зы лъэхъуэщ!
Дуней щхьэлыжь
Укъызоплъ мычэму, уи гур мэгъу.
Уи гуращэм дахэ куэд къегъэщI.
Ауэ Тхьэшхуэм ар къысхурегъэгъу:
Сэ мычэму согупсыс нэгъуэщI.
ЩIыIэ уаем Iэхэм ущыщIэпщи,
Си дамащхьэм щытебгъэхуи уэс,
Щыгъэмахуи щыщIымахуэ жьапщи
Жэуапыншэу сэ си гущIэр мэс.
Гум и щIасэр йогупсыс нэгъуэщIым,
Сэ къысфIощI нэгъуэщIым ар итхьэкъу…
ЦIыхум и псэр мы дуней ныкъуэщIым
Куэдрэ къохъу насыпым щыхущIэкъу.
ГущIэгъуншэщ мы дуней
щхьэлыжьыр, —
Псэр зыхуейр лъэныкъуэ ирегъэз.
КъыщIэлъэлъу гуныкъуэгъуи гуауи
Щхьэл мывэжьыр куэдрэ мэджэрэз.
Къэсхьыжынт тобэ
Си кIэн къикIамэ — ар мычэму лIыгъэт.
Театр утыкуу сэ къысфIэщIт дунейр.
ЛIыхъужь нэхъыщхьэу сэ сыджэгу
си гугъэт…
Ситащ утыкум сщIэуэ сызыхуейр.
Дакъикъэ закъуэу псэр зыщыгуфIыкIым
Сэ еш сымыщIэу сыщIэтащ и дыгъэм.
Сэ сахэтакъым шынэ уз зэфыкIым —
Сэ куэдрэ мафIэм сыхэтащ и лыгъэм.
Къуаншагъэ псори сэ къызощтэ нобэ,
Сэ чэфыжьыпкъэм сыкъыхэкI нэхъей.
Си гугъэ лъапIэщ къэсхьыжыну тобэ,
БжьыхьэкIэ махуэу псэри хъуащ
нэщхъей.
ЛIыхъужь нэхъыщхьи сыхэмыт и
джэгум,
Си махуэр хъуакIэщ пшагъуэ зэфэзэщ.
БлэкIар шэ фIыцIэу къытохуэжыр
си гум,
Си гъащIэм гуIэр хъуащ мычэму хуэщ.
Амман, Иорд33ание
