«Къэбэрдей-Балъкъэр: телъыджэхэмрэ щэхухэмрэ» тхылъищыр къыхожаныкI
Удмуртием и къалащхьэ Ижевск иджыблагъэ щызэхэтащ «Тхылъхэр Чайковский Пётр и хэкум» зыфIаща, щIыналъэхэм зэдай II зэхьэзэхуэм щытекIуахэмрэ къыщыхэжаныкIахэмрэ я гъэфIэж пшыхьыр. Ар къызэзыгъэпэщари езыгъэкIуэкIари Удмурт Республикэм Лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министерствэмрэ Печатымрэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и IуэхущIапIэмрэщ.
Республикэм и Лъэпкъ библиотекэшхуэм щекIуэкIа гъэфIэжым кърихьэлIащ щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм икIа тхакIуэхэмрэ журналистхэмрэ, тхылъ тедзапIэхэм я лIыкIуэхэр, министерствэхэмрэ къэрал къулыкъущIапIэхэмрэ я унафэщIхэр, лэжьакIуэхэр, IэщIагъэлIхэр.
УнэтIыныгъэ зыбжанэу зэхэлъа зэпеуэм хэтат ди къэралым и щIыналъэ 15-м щыIэ тхылъ тедзапIэ 57-м я къыдэкIыгъи 197-рэ хуэдиз.
ЩIыналъэхэм зэдай II зэхьэзэхуэм хэтахэм утыку кърахьа тхылъхэм хэплъа, ахэр зытеухуамрэ жылагъуэм щиIэну мыхьэнэмрэ зэпалъыта, зэрыгъэщIэрэщIа икIи зэрызэхэлъ и лъэныкъуэкIэ щIаплъыкIа нэужь, Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэм тхылъищ хъууэ къыщыщIэкIа, «Къэбэрдей-Балъкъэр: телъыджэлажьэхэмрэ щэхухэмрэ» зи фIэщыгъэ зэужьым «Лъахэхутэ къыдэкIыгъэ нэхъыфI» унэтIыныгъэмкIэ зэпеуэм и фIыщIэгуапэ тхылъым и етIуанэ нагъыщэр къыхуагъэфэщащ.
Къыхэгъэщын хуейщ, Котляровхэ Мариерэ Викторрэ мыр я щыпэ текIуэныгъэу зэрыщымытыр. «Илъэсым и тхылъ нэхъыфI» урысейпсо зэпеуэм и шорт-тхылъымпIэм и цIэр къызэрыщраIуэрэ куэд щIакъым. Мы гъэм мэкъуауэгъуэм и 17-20-хэм а зэпеуэм щытекIуахэр щагъэфIэж гуфIэгъуэ пшыхьу Мэзкуу щекIуэкIынум ахэр ирагъэблэгъакIэщ.
ЩIыналъэхэм зэдай II зэхьэзэхуэм и къызэгъэпэщакIуэхэм ящыщ, Удмуртие Республикэм и Лъэпкъ библиотекэм и унафэщI Тенсинэ Татьянэ псалъэр щратым жиIащ: «Тхылъыр фIыгъуэшхуэщ. Зэпеуэм къыхалъхьа къыдэкIыгъуэхэр ди гъэтIылъыгъэхэм къызэрыхэнэм хуабжьу дыщогуфIыкI. ЖыпIэ хъунущ дыщыпсэу лъахэм и хъугъуэфIыгъуэхэм къахэхъуауэ, и акъыл мылъкур бэгъуауэ. Дэтхэнэм утепсэлъыхьын, псори зэхуэдэу хьэлэмэтщ, купщIафIэщ. Апхуэдэу щыт пэтми, щхьэхуэу къыхэзгъэщыну сыхуейт Къэбэрдей-Балъкъэрым къикIа тхылъ гъэщIэгъуэнхэр. ЗыщищI къалэныр армырами, ди пащхьэ къралъхьа зэужьыр нэгъэсауэ щIэнгъуазэщ. Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэм къыщыщIэкIхэр зытепсэлъыхь лъахэм и уэрэд кърашым ещхьщ, абы къыхэIукI фIылъагъуныгъэмрэ гурыщIэ къабзэмрэ я пшыналъэм гур апхуэдизкIэ щыз ещIри. Тхылъым цIыхум къыхузэIуих дунейм фIэщхъуныгъэ хэмылъмэ, уигури уи псэри щыбгъэтIылъу къыпхуиIуатэм зыдебгъэхьэхыну укъыхуримыджэмэ, абы телъ хьэкъыр игъэзэщIауэ къэплъытэ хъунукъым. Котляровхэ я тхылъхэм Къэбэрдеймрэ Балъкъэрымрэ щыпсэу лъэпкъхэм хуащI пщIэр блэIэбыкIыпIэ имыIэу зэхыуагъащIэ, абыхэм я тхыдэм, щэнхабзэм, дуней лъагъукIэм хэлъ гуащIэшхуэм удрагъэхьэх, Кавказым и дуней дахэм и зы къуапэу щыт Къэбэрдей-Балъкъэрым урагъэхъуапсэ. Хьэлэмэтращи, тхылъым и гъэщIэрэщIэкIэр а дахагъэм къыдэфэ хуэдэу къыпфIощI, узэджэр апхуэдизкIэ гум нахьэсу, псэм дыхьэу щытщи. Котляровхэ къыдагъэкIахэр ди зэхьэзэхуэм зэрыхэтар дэркIэ пщIэшхуэщ».
Гуапэщ икIи гухэхъуэщ ущалъхуа щIыналъэм апхуэдиз дахэр хуагъэшу зэхэпхыныр. Ди хэкум и цIэр фIыкIэ зыгъэIу Котляровхэ Мариерэ Викторрэ адэкIи ехъулIэну ди гуапэщ.
ШУРДЫМ Динэ.
