ЩоджэнцIыкIу Алий къызэралъхурэ илъэси 120-рэ зэрырикъур ягъэлъапIэ
Адыгэ литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа, усакIуэ телъыджэ ЩоджэнцIыкIу Алий Iэсхьэд и къуэр къызэралъхурэ илъэси 120-рэ зэрырикъуар КъБР-м и щIыналъэхэм, библиотекэхэм, музейхэм, театрхэм Iэтауэ щагъэлъэпIащ щэкIуэгъуэм и 9 — 10 махуэхэм.
Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ библиотекэм щэкIуэгъуэм и 9-м щекIуэкIащ «ЩоджэнцIыкIу Алийрэ тхыдэ-литературэ Iуэхухэмрэ» зыфIаща «стIол хъурей» зэхыхьэр. Абы кърихьэлIащ КИФЩI-м, Москва къалэм къикIа хьэщIэхэр. ЩоджэнцIыкIум и творчествэр зэIущIэм зыубгъуауэ щызэпкърахащ, и усэ гъэпсыкIэхэм, сюжетхэм, и образ ухуэкIэхэм щытепсэлъыхьащ, я Iуэху еплъыкIэхэри утыку къыщрахьащ.
УсакIуэм и цIэр зэрихьэу Налшык дэт Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щэкIуэгъуэм и 10-м щекIуэкIа гуфIэгъуэ зэхыхьэм кърихьэлIат ЩоджэнцIыкIум и усыгъэм дихьэххэр, тхакIуэхэр, журналистхэр, езыр къыщалъхуа Бахъсэн щIыналъэм щыщхэр, литературэр фIыуэ зылъагъухэр, апхуэдэуи, Урысейм и нэгъуэщI щIыналъэхэм къикIа хьэщIэхэр.
Пщыхьэщхьэр къызэIуихащ икIи иригъэкIуэкIащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин. Абы къызэхуэсахэр щигъэгъуэзащ усакIуэм и гъащIэмрэ и творчествэмрэ. Министрыр зыубгъуауэ тепсэлъыхьащ адыгэ лъэпкъ литературэм игъуэта зыужьыныгъэм Алий увыпIэшхуэ зэрыщиубыдам.
Москва къалэм къикIа, Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэм и къуэдзэ, урысейпсо, апхуэдэуи дунейпсо литературэ саугъэтхэм я лауреат Кренёв Павел къыхи- гъэщащ адыгэ усакIуэшхуэмрэ езымрэ къыщалъхуа махуэхэмрэ зэрызэтеухуэр, ауэ илъэс 50 а тIум зэразэхуакур. Абы жиIащ ЩоджэнцIыкIум хуэдэ усакIуэхэм лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм къахэкIа цIыхухэр къуэпс быдэкIэ зэрызэпащIэр.
— ЩоджэнцIыкIу Алий къигъэщIар мащIэми, мыкIуэдыжын лъэужь дунейм къытринащ жыпIэмэ, ущыуэнукъым. УрысыбзэкIэ зэдзэкIауэ ди деж къэсахэм къагъэлъагъуэ усакIуэм зэфIэкIышхуэ бгъэдэлъу зэрыщытар. Абы щыхьэт тохъуэ и тхыгъэхэм къахэщ образ узыншэхэр, — жиIащ литературэхутэ, критик, тхыдэдж цIэрыIуэ, Москва къикIа Звонарёвэ Лолэ.
— Си адэр куэдрэ къакIуэу щытащ Налшык. Сэри лэжьыгъэкIи литературэ IуэхукIи Iэмал щыIэу сыкъэмыкIуэу къэзгъэнакъым. Налшык Кавказ Ищхъэрэм и литературэм и къалащхьэщ жыпIэ хъунущ. Абы и щыхьэтщ урыс классикхэу Пушкин Александр, Лермонтов Михаил, Толстой Лев, Тургенев Иван, Маяковский Владимир сымэ, апхуэдэуи адыгэ, балъкъэр тхакIуэхэу, усакIуэхэу КIыщокъуэ Алим, Кулиев Къайсан, Мечиев Кязим, ПащIэ Бэчмырзэ сымэ я цIэхэр уэрамхэм зэрызэрахьэр, я фэеплъхэр зэрыдэтыр. Ар узэхъуэпсэнщ. ЩоджэнцIыкIу Алий ящыщщ абы и лъэныкъуэкIэ хуэфащэ пщIэ зыгъуэтахэм. Шэч къытесхьэркъым усакIуэм и IэдакъэщIэкIхэм яIэ мыхьэнэмкIэ, бгъэдэлъа зэфIэкIымкIэ апхуэдэ гулъытэр къызэрилэжьар, — жиIащ Урысей Федерацэм и Къэрал саугъэтыр литературэмрэ зыхуагъэфэща, шэшэным и ТхакIуэхэм и зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Ибрагимов Кантэ.
Осетие Ищхъэрэ — Аланием къикIа, усакIуэ, тхакIуэ, драматург, публицист, критик, зэдзэкIакIуэ Гусалов Борис тепсэлъыхьащ къэбэрдей литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа ЩоджэнцIыкIу Алий и творчествэм фIыуэ зэры- щыгъуазэр, и IэдакъэщIэкIхэр зэрымыкIуэдыжынур къыхигъэщащ.
Авар тхакIуэ, усакIуэ, Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэт Изудинов Гамзат дыщIигъуащ Гамзатов Расул, ЩоджэнцIыкIу Алий, Кулиев Къайсын, КIыщокъуэ Алим сымэ хуэдэ лъэпкъ узэщIакIуэхэм я тхыгъэхэр цIыхубэм я хъугъуэфIыгъуэ нэхъыщхьэхэм зэрыхабжэр, я IэдакъэщIэкIхэр лъэпкъ мащIэхэр зэпызыщIэу зэрыщытыр.
Тыркум къикIа, литературэхутэ, щIэныгъэлI Нэзэр Хьэмид и гугъу ищIащ езыр щылажьэ, щIэныгъэ нэхъыщхьэ щызрагъэгъуэт еджапIэм адыгэбзэмкIэ и къудамэм ЩоджэнцIыкIу Алий и IэдакъэщIэкIхэри зэрыщаджым, тыркум щыпсэу адыгэхэм я щэнхабзэм усакIуэм и тхыгъэхэм увыпIэшхуэ зэрыщаубыдым.
къызэхуэсахэм ЩоджэнцIыкIу лъэпкъым къыбгъэдэкIыу псалъэ гуапэкIэ захуигъэзащ КъБР-м курортхэмрэ туризмэмкIэ и министр ЩоджэнцIыкIу Мурат. Абы жиIащ Алий и лъагъуэм и унэкъуэщ куэд зэрырикIуар. Абыхэм ящыщхэу къыхигъэщащ ЩоджэнцIыкIу Iэдэм, ЩоджэнцIыкIу Нурий, езым и адэ ЩоджэнцIыкIу Лиуан, Алий и пхъурылъху, литературэхутэ Iэзэ ХьэкIуащэ Мадинэ сымэ.
Пщыхьэщхьэр ягъэдэхащ «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым и къэфакIуэхэм, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артистхэм.
Апхуэдэуи театрым и пэIущIэ пэшышхуэм щекIуэкIащ усакIуэм ехьэлIа гъэлъэгъуэныгъэхэр.
ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и жыг хадэ ихьэпIэм деж щэкIуэгъуэм и 10-м сыхьэти 10-м щекIуэкIащ «Уи IэдакъэщIэкIхэр гуапагъэм и усыгъэ нэсщ» зыфIаща зэхыхьэр. УсакIуэм и IэдакъэщIэкIхэр фIыуэ зылъагъухэр абдеж ЩоджэнцIыкIу Алий и усэхэм къыщеджащ, Алий и фэеплъым удз гъэгъахэр тралъхьащ.
А махуэм Бахъсэн къалэм щэнхабзэмкIэ и унэми Iэтауэ щекIуэкIащ усакIуэм ехьэлIа гуфIэгъуэ зэхыхьэр. Абы кърихьэлIат щIыпIэ администрацэм и лIыкIуэхэр, тхакIуэхэр, журналистхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр. ЩоджэнцIыкIу Алий и усэхэм къеджащ курыт еджапIэм щIэсхэр. Пщыхьэщхьэр ягъэдэхащ Бахъсэн щIыналъэм и уэрэджыIакIуэ, къэфакIуэ ныбжьыщIэхэм. пшыхьым хэтахэр зэIущIэм и кIэухым еплъащ ЩоджэнцIыкIу Алий теухуа сурэт гъэлъэгъуэныгъэм.
НафIэдз Мухьэмэд.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
