Дунейм щыхъыбархэр
Тхьэмахуэм къриубыдэу махуиплIкIэ фIэкIа мылэжьэну
Мэкъуауэгъуэм и 11-м Женевэ (Швейцарие) щекIуэкIащ ЛэжьыгъэмкIэ дунейпсо конференцым и 108-нэ зэIущIэр. Абы къыщыщыпсалъэу, УФ-м и Правительствэм и УнафэщI Медведев Дмитрий жиIам яфIэгъэщIэгъуэну топсэлъыхь IэнатIэщIэхэр къызэIухыным, цIыхухэр лэжьапIэ гъэувыным пыщIа IуэхущIапIэхэм я унафэщIхэр, ар зэхьэлIа цIыху къызэрыгуэкIхэр.
«Угугъэ зэрыхъунумкIэ, социальнэ-лэжьыгъэ зэгурыIуэныгъэм и лъабжьэ зэман гъунэгъум хъуну къыщIэкIынущ махуиплIкIэ фIэкIа цIыхухэр щымылажьэ тхьэмахуэр», - жиIащ Урысейм и Премер-министрым. Абы къызэрилъытэмкIэ, дунейм IэмэпсымэщIэхэр, технологие ехьэжьахэр къыщагъэсэбэп зэрыхъуам игъэмащIэр IэнатIэ Iутхэм я бжыгъэм и закъуэкъым, атIэ зыгуэр къыщIэбгъэкIыным лэжьэгъуэ зэману текIуадэри нэхъ мащIэ ещI.
Дунейпсо экономикэр а Iуэхум зэрыхуэ­хьэзырым иджы иризодауэ IэщIагъэлIхэр. НэхъыбапIэм къалъытэ дунейпсо экономикэр махуиплI фIэкIа мыхъу лэжьэгъуэ тхьэмахуэ зэхуакум нэмысауэ. 
ЛэжьыгъэмкIэ Урысейпсо щIэныгъэ-къэхутакIуэ интситутым къызэрыщалъытэмкIэ, цIыхур махуэм къриубыдэу зэрылажьэ сыхьэт бжыгъэр бгъэмэщIэнми, лэжьэгъуэ тхьэмахуэр нэхъ кIэщI пщIынми фIы лъэпкъ кърикIуэнукъым. Япэрауэ, ди къэралым къыщагъэсэбэп технологиехэр абы нэсакъым - цIыху щымылажьэми хъуну, псори автоматхэм щызэфIагъэкIыну IэнатIэхэр Iэпэ зырызкIэ къыпхуэбжынущ, етIуанэрауэ, апхуэдэу ящIыну яхузэфIэкIрэ лэжьэгъуэ махуиплIым хуэкIуапэми, IэнатIэ къыIунэнухэм я улахуэм хэпщIыкIыу кIэрыхунущ.
«Апхуэдэ щIыкIэкIэ гуащIэрыпсэухэм зэры­зыщIагъэкъуэнур ахэр нэхъыфIу ягъэпсэуным хущIэкъуу жызыIэхэм?!» - я мыарэзыныгъэр къагъэлъагъуэ цIыхум и хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэм.
Вице-премьер Голиковэ Татьянэ ар къызэрыщыхъум трагъэпсэлъыхьыну зыщыхуагъазэм къыхигъэщащ апхуэдэ Iуэху къыдэпхын папщIэ зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр егъэкIуэкIын зэрыхуейр, абы лэжьыгъэм ехьэлIа законодательствэри хэту. КъимыдэкIэ, Iуэху нэхъыщхьэу мыбдежым къыщыувынур цIыхум иратын хуей социальнэ дэIэпыкъуныгъэхэм хэгъэхъуэнырщ, IэнатIэ Iутхэм я лэжьапщIэм кIэрымыхуным теухуа шэсыпIэхэр гъэувынырщ.
Электрон дипломхэр
Урысейм и еджапIэ нэхъыщхьэхэр къэзыуххэм 2021 гъэм къыщыщIэдзауэ электрон дипломщ иратынур. А хабзэщIэр гъэунэхуным мы гъэм щIадзащ - къэралым и еджапIэ нэхъыщхьэу тхур къэзыуххэм апхуэдэ дэфтэрщ яIэрыхьэжынур.
УФ-м еджапIэ нэхъыщхьэ къызэрыщаухам щыхьэт техъуэу щата дипломхэм я Iыхьэ щанэр нэпцIщ, жаIэ экспертхэм. Аращи, а Iэмалыр икъукIэ къахуэщхьэпэну къалъытэ цIыху щIэныгъэншэхэм яхуэмыфащэ къулыкъухэр ямыубыдынымкIэ.
«Электрон дипломхэр къэзымылэжьахэм къыдахынымкIэ Iэмал гуэри щыIэкъым. Абы папщIэ къагъэсэбэпащ блокчейн технологиер, - щыжаIащ УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэм. - Университет къэзыухам и щIэныгъэр здынэсыр, ар къыхиха IэщIагъэм зэрыхуэхьэзырыр IэнатIэ зытхэм иджы тыншу къащIэфынущ интернеткIэ».
Нобэ
♦Лъы зытым и дунейпсо махуэщ
♦Блогерым и дунейпсо махуэщ
♦УФ-м Iэпхъуэшапхъуэхэм я Iуэхухэр зэкIэлъызыгъакIуэ и къулыкъущIапIэм и лэжьакIуэм и махуэщ
♦США-м щагъэлъапIэ я къэрал ныпым и махуэр. Ар 1916 гъэм ягъэуващ.
♦1775 гъэм США-м и дзэр къызэрагъэпэщащ.
♦1834 гъэм Америкэм щатащ пшахъуашхэр къызэрыщагупсысам теухуа тхылъ.
♦1859 гъэм Шэшэныр Урысей империем хыхьащ.
♦1891 гъэм Сыбыр гъущI гъуэгушхуэр ухуэн щIадзащ.
♦1897 гъэм Урысей император Николай ЕтIуанэм унафэ къыдигъэкIащ фабрикэхэм, заводхэм, нэгъуэщI IуэхущIапIэхэм тхьэмахуэ махуэр мылэжьэгъуэ махуэу щыгъэувыным теухуауэ.
♦1898 гъэм Урысейм щыяпэу лэжьэгъуэ махуэм и кIыхьагъын хуейм теухуа унафэ къыщащтащ. Абы ипкъ иткIэ, цIыхур зы жэщ-махуэм зэрылажьэр сыхьэт 11,5-м щIигъун хуейтэкъым.
♦1905 гъэм «Князь Потёмкин Таврический» урысей кхъухьым цIыхухэр къыщызэрыIэтащ.
♦1919 гъэм къэралым и Советхэм я съездым къыщащтащ Венгрие совет республикэм и конституцэр.
♦1936 гъэм КъБАССР-м гъуазджэхэмкIэ и управленэр къызэрагъэпэщащ.
♦1940 гъэм Франджы командующэ нэхъыщхьэ Вейган Максим и унафэкIэ, зауэ хэмыту, Париж къалэр нэмыцэ фашистыдзэм иратащ.
♦1941 гъэм Латвием, Литвам, Эстонием щыпсэу куэд дыдэ яубыдурэ я щIыналъэхэм залымыгъэкIэ кърашащ. А къэралхэм ягу къыщагъэкIыж Прибалтикэм и цIыхубэм политикэ залымыгъэ щыкIэлъызэрахьа а зэманым хэкIуэдахэр.
♦1995 гъэм Басаев Шамиль зи пашэ, щIэпхъаджащIи 195-рэ хъу гупым Будённовск сымаджэщым цIыху 1600-м щIигъу гъэру щIаубыдауэ щытащ.
♦1928 гъэм къалъхуащ и хэку Аргентинэм и мызакъуэу, Латин Америкэ щIыналъэм, уеблэмэ дунейм и къэрал псоми цIэрыIуэ щыхъуауэ щыта революционер Эрнестэ Че Геварэ.
♦1946 гъэм къалъхуащ США-м и президент, мелардырыбжэ Трамп Дональд.
♦1951 гъэм къалъхуащ урысей кинорежиссёр, УФ-м и цIыхубэ артист Сокуров Александр.
♦1955 гъэм къалъхуащ адыгей усакIуэ, драматург, егъэджакIуэ ЛIыхэс Мухьдин.
♦1956 гъэм къалъхуащ киноактрисэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Сафоновэ Еленэ.
♦1964 гъэм къалъхуащ усакIуэ, журналист Хьэщыкъуей Олег.
♦1958 гъэм къалъхуащ лъэрыжэкIэ къызэдэжэн спорт лIэужьыгъуэмкIэ тхуэнейрэ олимп чемпион хъуа, США-м щыщ Хайден Эрик.
♦1969 гъэм къалъхуащ нэмыцэ теннисисткэ цIэрыIуэ, Олимп джэгухэм дыщэ, дыжьын, жэз медалхэр къыщызыхьа, нэгъуэщI дунейпсо зэпеуэ куэдым щытекIуа Граф Штеффи.
♦1971 гъэм къалъхуащ усакIуэ, «Нур» журналым и редактор нэхъыщхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Аброкъуэ Беллэ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 25 - 27-рэ, жэщым градус 16 - 17 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Гуэн нэщI щыIэщи, хадэ нэщI щыIэкъым.

Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
