Сыт цIыхум зезыгъэузэщIыр?
Сабий творчествэмкIэ унэм щекIуэкIащ илъэс 22-рэ хъуауэ лажьэ «Сигма» щIэныгъэ зэгухьэныгъэм и республикэ конференц. Ар зыхуэунэтIар ныбжьыщIэхэр Iущу, акъылыфIэу, псэкупсэ къулеигъэ яхэлъу къэгъэхъунырщ, абы къекIуалIэри сабийхэращ. Зи лэжьыгъэр нэхъыфIу ялъытэ сабийхэр ягъакIуэ урысейпсо зэхьэзэхуэхэм. «Сигма»-м и мыгъэрей конференцым хэтщ республикэм и район псоми къикIа школакIуэ 400. Информатикэ, астрономие, физикэ, литературоведение, культурологие, математикэ, нэгъуэщI дерс куэдми абыхэм я зэфIэкI щагъэлъагъуэ.
Астрономие щIэныгъэхэмкIэ дерсыр щекIуэкIым. Конференцыр къызэIуихащ «Сигма» зэгухьэныгъэм и унафэщI, КъБКъУ-м и профессор Башиевэ Светланэрэ Сабий творчествэмкIэ унэм и унафэщI, УФ-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Къалмыкъ Кларэрэ. АдэкIэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ КъБР-м егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министрым и къуэдзэ Геккиев СулътIан, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал аграрнэ университетым щIэныгъэ-къэхутакIуэ IуэхухэмкIэ и унафэщI, биологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Къуэжокъуэ Мухьэмэд, КъБКъУ-м филологиемкIэ и институтым и унафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор Куянцевэ Еленэ сымэ.
— ХабзэфI зэрыхъуащи, нобэ ди бжэр хузэIу-дох ди ныбжьыщIэ зэчиифIэхэм. Си гуапэу къыхэзгъэщынут лэжьыгъэ купщIафIэ зиIэ «Сигма» обществэм къекIуэлIа, зи зэфIэкI абы щызыгъэлъэгъуа куэдым нобэ IэщIагъэлI, егъэджакIуэ, щIэныгъэлI пажэхэр къазэрыхэкIар. Дрогушхуэ мы зэманми щIэныгъэм хуэнэхъуеиншэ щIэблэ дызэриIэм. Дэ ди фIэщ мэхъу республикэр ипэкIэ зыгъэкIуэтэн куэд ди щIалэгъуалэм къызэрыфхэкIынур. ФIыщIэ яхудощI фи еджэныгъэм, гъэсэныгъэм кIэлъыплъ егъэджакIуэхэм, фи Iуэхухэр сыт и лъэныкъуэкIи къывдэзыIыгъ адэ-анэхэм, — захуигъэзащ конференцым хэтхэм Къалмыкъ Кларэ.
ЕджакIуэхэм я лэжьыгъэхэм топсэлъыхь. Абы и псалъэм пищащ илъэс 16 хъуауэ зэгухьэныгъэм и унафэщI Башиевэ Светланэ.
— ЩIэныгъэм и лъагъуэ дэ фытедгъэувэмэ, а гъуэгур бгъуфIэ зэрыхъуныр зэлъытар фэ езыхэрщ. СыткIэ щхьэпэ атIэ ди конференцхэр?! XIX лIэщIыгъуэм журналхэр къыдагъэкIыу щыщIадзам, зы еджагъэшхуэ гуэрым жиIэгъащ: «Журналым тхылъыр езэгърабгъу ищIащ». Ди зэманымкIэ дыкъэIэбэжмэ, Интернетыр къэунэхуащи, иджы абы журналри тхылъри IуигъэкIуэт хъуащ. Сэбэп зыпылъ куэдкIэ къытщхьэпэ тхылъхэр дгъэкIуэдынкIэ Iэмал иIэкъым. Ари нэгъуэщI Iуэхугъуэ куэди къызэщIаубыдэ ди конференцхэм. ЕджакIуэ 400 зыхэтыну ди зэхыхьэр секцэ 42-уэ гуэшащ, а бжыгъэхэми куэд къыбжаIэ. Сохъуэхъу дэтхэнэми ехъулIэныгъэ инхэр и гъащIэм щиIэну, — жиIащ Светланэ.
КъБР-м и Правительствэмрэ Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэмрэ къабгъэдэкIыу конференцым хэтхэм ехъуэхъуащ Геккиев СулътIан. Абы къыхигъэщащ республикэр сабий зэчиифIэхэмкIэ зэрыбейр, ар узыщыгуфIыкI хъуну Iуэхугъуэу зэрыщытыр.
Къуэжокъуэ Мухьэмэд зэрыжиIамкIэ, «Сигма» республикэ щIэныгъэ конференцым ухэтыныр пщIэ зыпылъщ, еджакIуэм и къэухьымрэ и гупсысэмрэ зезыгъэузэщIщ.
— Сабий творчествэмкIэ унэм нобэ щекIуэкI лэжьыгъэр зэрызэтеувар я фIыщIэщ 1990 гъэхэм зэкъуэувэу абы и къэкIуэнур зыубзыхуа цIыхухэм. Щэнхабзэ, щIэныгъэ, къэхутэныгъэ я лъэныкъуэкIэ мы IуэхущIапIэм лэжьыгъэшхуэ зэрыщекIуэкIыр фIыгъуэщ. НэхъапэIуэкIэ мы унэм зыщызыгъэса сабийхэр щIэх-щIэхыурэ яшэу щытащ Огненск щрагъэкIуэкI конференцхэми, нэгъуэщI урысейпсо зэхьэзэхуэхэми. ДэнэкIэ мыкIуэми ди сабийхэм ехъулIэныгъэхэр зыIэрагъэхьэрт. Сабий творчествэмкIэ унэм къилэжьа пщIэр абы и IэщIагъэлIхэмрэ я гъэсэнхэмрэ я фIыгъэщи, дяпэкIи ехъулIэныгъэ яIэну ди гуапэщ, — жиIащ Куянцевэ Еленэ.
Конференцыр къызэIуаха нэужь, дерсхэр ирагъэкIуэкIащ. ЗэIущIэр ягъэдэхащ «Макъамэ» (и художественнэ унафэщIыр Къуэдз Iэбубэчырщ) гупым, «Кавказ пшэплъхэр» (Тхьэмокъуэ Мартин) къэфакIуэ ансамблым.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
