Зэкъуэтыныгъэм и джэлэс
Мэкъуауэгъуэм и 12-р ди къэралым игъэлъапIэ махуэшхуэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ — Урысейм и махуэщ. УФ-р зи лъахэу къэзылъытэ дэтхэнэми лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и джэлэсу ябж мы махуэр.
Урысейм и къэрал суверенитетым теухуа Декларацэр къыщащтам и махуэущ ар 2002 гъэ хъуху зэрыщытар. Къапщтэмэ, ди Хэкум игъэлъапIэ махуэшхуэхэм я нэхъыщIэщ ар.
1990 гъэм мэкъуауэгъуэм и 12-м РСФСР-м и ЦIыхубэ депутатхэм я съездым къыщащтащ декларацэр, Урысейм и Конституцэмрэ и унафэхэмрэ нэхъыщхьэу зэрыщытыр къыщыгъэлъэгъуауэ.
А лъэхъэнэм ирихьэлIэу СССР-м и республикэ зыбжанэм я суверенитетым и унафэ къащтакIэт. Урысейм и къэралыгъуэр гъэбыдэнымкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэхэм ящыщщ абы щыгъуэм къэралым цIэщIэ зэригъуэтар — Урысей Федерацэ.
Урысейм и махуэшхуэм къыдэкIуэу япэ Президенти иIэ хъуащ. А махуэм, ауэ 1991 гъэм, къэралым и тхыдэм щыяпэ цIыхубэ хэхыныгъэхэр екIуэкIащ икIи Ельцин Борис РСФСР-м и Президенту щыхахауэ щытащ. 1994 гъэм, Ельциным и унафэкIэ, мэкъуауэгъуэм и 12 махуэм къэрал мыхьэнэ иIэ хъуащ. ИужькIэ ар Щхьэхуитыныгъэм и махуэу ягъэпсат.
2002 гъэм Урысейм и махуэу зэрахъуэкIыжа махуэшхуэр и щыхьэтщ езым и Конституцэ, Къэрал нып, герб, гимн зиIэ къэралыгъуэм зиузэщI зэпыту къызэрыгъуэгурыкIуэм. ЦIыхумрэ къэралымрэ я зэхущытыкIэхэр, федеративнэ къэрал ухуэкIэр, къэрал властымрэ щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ властымрэ я къызэгъэпэщыкIэр, цIыхубэр зытелэжьэн хуей идеологиер, экономикэм и къызэгъэпэщыкIэр убзыхунымкIэ лъабжьэхэр, дунейпсо зэпыщIэныгъэхэмрэ зэгурыIуэныгъэхэмрэ кIуэ пэтми ирагъэфIакIуэу йокIуэкI.
Урысей псом и щхьэ Iуэху дигъэкIыжыну Iэмал зэригъуэтам хуэдэ дыдэу, абы и щIыналъэхэми, ис лъэпкъхэми Iэмал хъарзынэхэр къахузэригъэпэщащ. Хэгъэгухэм езыхэм я Хабзэубзыху, ГъэзэщIакIуэ къулыкъущIапIэхэр щызэфIэуващ, щыпсэу лъэпкъхэм я хабзэмрэ я дуней тетыкIэмрэ Iуэхум къыхалъытэу лэжьэну хуиту. Абыхэм, шэч хэмылъу, ягъэбыдэ Урысейм и лъабжьэр.
Къапщтэмэ, нобэ Урысей Федерацэр дунейм щынэхъ лъэщ дыдэ къэралхэм ящыщщ, пщIэшхуэ иIэщ. Ар и фIыщIэщ иджырей Президент Путин Владимир. Абы къэралыр къызэфIигъэувэжащ, зэманым декIуу бакъуэу зэтриублэфащ. ЗэхъуэкIыныгъэ инхэр щекIуэкIащ экономикэм, зыхъумэжыныгъэм, хэхыныгъэмкIэ хабзэхэм, суд, пенсэ, банк Iуэхухэм, егъэджэныгъэм, узыншагъэр хъумэным, социальнэ, нэгъуэщI IэнатIэ куэдми.
Инщ нобэ Урысей Федерацэм дунейпсо утыкум щиIэ пщIэр. Абы бгъэдэлъ хъугъуэфIыгъуэ псоми я нэхъыщхьэу къалъытэ Урысейм мамырыгъэмрэ зэпIэзэрытыныгъэмрэ зэрихъумэр, унагъуэм, анэм, сабийм зэрадэIэпыкъур, лъэпкъхэм я хабзэ нэхъыфIхэр пхыгъэкIыным зэрытелажьэр, ди къэрал иным ис лъэпкъ псоми я щэнхабзэм зегъэужьыным гулъытэшхуэ зэрыхуищIыр.
НэщIэпыджэ Замирэ.
