Сыхэт сэ? Уи гум щыщ зы Iыхьэщ…
Налшык къалэ дэт, Котляровхэ Викторрэ Мариерэ я тхылъ тедзапIэм адыгэ усакIуэшхуэ КIуащ БетIал къызэралъхурэ илъэсищэ щрикъум ирихьэлIэу къыщыдэкIащ апхуэдэ фIэщыгъэ зиIэ тхылъ. Абы ихуащ усакIуэм теухуа гукъэкIыжхэр, Лиснянская Иннэ зэридзэкIауэ КIуащым пасэу и Iэдакъэ къыщIэ-кIа усэхэр. Тхылъым ибгъуэтэнущ иджыри къыздэсым зыщIыпIи къытемыхуа сурэтхэри.
Хэт хъуну-тIэар, апхуэдизу гъащIэ мащIэ дыдэу щыта КIуащ БетIалкIэ зэджэр? БетIал усакIуэ гъуэзэджэщ. Тхьэм езым кърита сэнаущыгъэ зыхэлъ цIыху къабзэщ. Адыгэ усыгъэм и классикщ. Сатыру къыщIигъэкIым нэхугъэрэ дахагъыу хэлъым хуэдиз зи псэмрэ зи гущIэмрэ щызэтрихьа цIыху хьэлэмэтщ.
Тхьэм абы къыхуиухар кIэщI дыдэт — илъэс 37-рэщ зэрыхъур къигъэщIар. Абы щыщу илъэсиплIыр Хэку зауэшхуэм щихьащ. Зауэм щызэрихьа лIыгъэр абы и тхыдэми дыщэпсу хэтхащ — аращ, КIуащырщ белорус къалэ Витебск щхьэхуит зэращIыжам щыхьэт техъуэ бэракъыр щхьэщызыIэ-тар. Зэрихьа лIыгъэм пэкIуэу абы къыхуагъэфэщат Невский Александр и цIэр зезыхьэ орденыр.
КIуащ БетIал дзэм къыщикIыжар 1947 гъэрщ. Абы къыкIэлъыкIуа илъэсипщIырщ усакIуэ щIалэм къалэмыр щигъэбзар, адыгэ усыгъэм хилъхьэну щIэмрэ щIэщыгъуэмрэ къыщилъыхъуар, ипэкIэ щымыIауэ усэм гъэпсыкIэщIэ щритар, зэдзэкIыгъэ хьэлэмэтхэр и къалэмыпэм къыщыщIэкIар. Шэч хэлъкъым, нэхъыбэжи хузэфIэкIынут, нэхъри зиузэщIыфынут, ауэ хунэсакъым.
БетIал щыпсэу Налшык къалэ зыхилъхьэ щыIакъым. Абы хуэусэрт, абы уэрэдхэр хузэхилъхьэрт. Езым зэхихыжыну хунэмысами, БетIалщ зэхэзылъхьар Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъум ирихьэлIэу Мэзкуу щекIуэкIа гуфIэгъуэ зэхыхьэм щагъэIуа «Налшык» уэрэдыр.
Дунейм къытехьа тхылъым итщ БетIал и кхъащхьэм трагъэувауэ щыта мывэсынхэм я сурэтхэр. Япэрей фэеплъыр Нало Заур и жэрдэмкIэ къызэIуахауэ щытащ. ЕтIуанэр 2015 гъэм зыгъэувар Котляров Викторт. Ещанэу ар КIуащхэ я лъэпкъым къагъэщIэрэщIэжащ. Мызыгъуэгум абы тетынущ БетIал и ныбжьэгъуфIу щыта Гамзатов Расул абы хузэхилъхьауэ щыта «Нэпс ткIуэпс» усэм щыщ пычыгъуэ.
КIуащ БетIал илъэси 100 зэрырикъум ирихьэлIэу къызэрагъэпэщыну пэкIур щэкIуэгъуэм и 22-м сыхьэт 12-м хуежьэу щекIуэкIынущ ар зыщIэлъ кхъэм. ЩIыпIэкIэ ар зыхуэзэр Налшык къалэ хуит къыщащIыжым хэкIуэда зауэлIхэм я фэеплъым дежщ.
ПэкIум хэтыну псоми Котляровхэ я тхылъ тедзапIэм къыщыдэкIа «Сыхэт сэ? Уи гум щыщ зы Iыхьэщ…» тхылъыр тыгъэу иратынущ.
Налшык къалэ дэт Пощт IуэхущIапIэшхуэми КIуащ БетIал къыщалъхуа махуэм ирихьэлIэу къыдагъэкIа пощт маркэр а махуэ дыдэми утыкум кърахьэнущ.
ШУРДЫМ Динэ.
