ЦIыхубзыр, унагъуэр, быныр дауэ тхъумэну?
Къызэрыунэхурэ куэд мыщIами, зи IуэхущIафэхэмкIэ республикэм фIыуэ къыщацIыху, щэнхабзэм ехьэлIа лэжьыгъэ щхьэпэхэр зэфIэзыгъэкI Къаныкъуэ Заринэ зи унафэщI «Жан» жылагъуэ зэгухьэныгъэм иджыблагъэ ЩэнхабзэмкIэ фондым «Обманутая женщина» кинофильмыр щигъэлъэгъуащ.
«Хабзэмрэ псэкупсэ гъэсэныгъэмрэ къагъэщIэрэщIэжкIэ, унагъуэ лъапIэныгъэхэр хъумэн» проектым хэту къызэрагъэпэща Iуэхум кърагъэблэгъат Налшык къалэ и цIыхубзхэм я Советым и унафэщI Дыджэш Лидие, КъБР-м и Бзылъхугъэ унафэщIхэм я ассоциацэм и Iэтащхьэ Гуевэ Светланэ, усакIуэ, журналист Моттаевэ Светланэ, КъБР-м и муслъымэнхэм я дин IуэхущIапIэм и лэжьакIуэ Амщокъуэ Анжелэ, республикэм и Парламентым и ЩIалэгъуалэ палатэм и унафэщIым и къуэдзэ Тетуевэ Лаурэ, хьэрычэтыщIэ ПщыхуэфI Равидэ сымэ, нэгъуэщIхэри.
— Дэ зи гугъу тщIы Iуэхум къэралым, республикэм, унагъуэм, цIыху щхьэхуэм я дежкIэ и мыхьэнэр инщ. Унагъуэм илъ хабзэ дахэхэмрэ цIыхум и гъэсэныгъэмрэ зэтрикъутэну шынагъуэ къэзышэхэм ящыщщ терроризмэр, — жиIащ «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ, «Жан» зэгухьэныгъэм хэт Щомахуэ Залинэ пшыхьыр къыщызэIуихым. — Ди жагъуэ зэрыхъунщи, абы и Iэ щIыIэр куэдрэ къытхоIэбэ. Къэралхэр щызэпэщIэт, Iэщэ къихакIэ щызэпэщIэувэ зэман мытыншым терроризмэм фибл щызэтрегъэлъадэ, ар цIыхугъэншагъэм и гъуджэщ. Мамырыгъэр, Iэдэбагъыр, лъагъуны-
гъэр, цIыхуфIагъыр зи лъабжьэ диныр ягъэпуд, щIалэгъуалэм ящыщхэр гъэпцIагъэкIэ Iуэху мыщхьэпэ-хэм хашэри цIыхуукI ящI. Нэхъыбэу лей зытехьэр бзылъхугъэхэмрэ сабийхэмрэщ. ГъащIэм къыщыхъуахэр лъабжьэ зыхуэхъуа фильмыр «Узбеккино» сту-дием трихащ. Дауи, Iуэхум щыщ куэд телъэщIауэ къагъэлъэгъуащ, дызыщымыгъуазэу къэнари нэхъыбэжщ, ауэ щыхъукIи, терроризмэм и теплъэмрэ абы цIыхум къыхуихь зэраныгъэмрэ наIуэ пщещI фильмым.
Унэгуащэ Iэдэб, щхьэгъусэ, анэ гумащIэ Махьирэ дунейм ехыжа и анэм хуэщыгъуэу IэлъэщI телъу зылъагъу террористхэм зыхашэну мурад ящI. ЯпэщIыкIэ езыхэри дин къабзэм и телъхьэу фIэкIа зыкърагъащIэркъым бзылъхугъэм, ахърэтым кIуа и анэм нэмэз хуищIрэ и гуэныхьхэр къыхуэгъуну Тхьэ хуелъэIумэ и псэр тыншыну жаIэурэ къагъэIурыщIэ. Муслъымэныгъэм и уаз, гурыIуэгъуэ «IуэнтIахэр» зэрыт тхылъхэр ирату бзылъхугъэр я Iумэтым ирагъэува иужь, щхьэгъусэм емыдэIуэж, фIэлIыкI хуимыIэж мэхъу. ЦIыхубзыр гъуэгу пхэнж зэрытеувар къыщыгурыIуар хьэж ирагъэщIыну жаIэу къагъапцIэу ирашэжьа иужьщ. Динми цIыхугъэми изагъэртэкъым ар зыхэхуа гупым зэрахьэхэр, къыщIэпхъуэжыну хущIэкъуа бзылъхугъэм и Iуэхур тIууащIэу зэхегъэзэрыхьри, жагъуэлI ират. Абы къыдэкIуэу, пэжыпIэр къыгурыIуэу, и шыпхъур къригъэлыну яужь ихьа и дэлъхури лажьэншэу хокIуадэ. Хъыджэбзыр етIуанэу щIэпхъуэжыну щытегушхуэм къехъулIащ: абы и насып кърихьэкIщ, цIыху хъарзынэхэм яхуэзэри, Узбекистаным къэкIуэжынымкIэ сэбэп къыхуэхъуащ.
Бзылъхугъэм тезыр тралъхьар ипшынауэ, и щхьэцхэри тхъуауэ иужькIэ дыIуощIэж. Пэжщ, абы IэщIэщIа делагъэр къыгурыIуэжат, ауэ блэкIам къэгъазэ иIэкъым, я анэм пэIэщIэу балигъ хъуа и сабиитIымрэ щхьэгъусэмрэ я лъагъуныгъэм къэгъазэ лъэпкъ зэримыIэм хуэдэу. Абыхэм яжриIэн зимыIэ Махьирэ и IэкIэ зэтрикъутэжа и унагъуэ дахэм якIэлъыплърэ и нэпсыр щIилъэщIыкIыу фильмыр еух.
Ялъэгъуар я щхьэм щагъэкIэрэхъуэжу заулкIэ щыму щысащ пэшым щIэсхэр.
КъБР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и бухгалтер Шевченкэ Ольгэ къыдэкIуэтей щIэблэр ууей сысейкIэ зэхэдмыгъэкIыу, абыхэм я гъэсэныгъэр дэтхэнэми къытфIэIуэхуу щымытмэ, жылагъуэ узыншэ дызэримыIэнур жиIащ. Абы и псалъэхэм къыпишэу Моттаевэ Светланэ фильмым и философиер зэрыкуур, абы зи щIалэгъуэ нэхъыбэ егъэплъыпхъэу къызэрилъытэр дыщIигъужащ. Пэшым кърихьэлIа пщащэ ныбжьыщIэхэр я илъэс бжыгъэм хуумыгъэфэщэну псэлъащ. Абыхэм къызэрагъэлъэгъуамкIэ, дин къабзэр унагъуэ къэс илъыныр, ар нэхъыжьхэм зэрахьэныр, абы хащIыкIыныр зэранкъым, ар япэбубыдыным къишэ зэраныгъэр нэхъ инщ. Къызэхуэсахэм я Iуэху еплъыкIэхэм гупсэхуу щIэдэIуа Амщокъуэ Анжелэ жиIащ ислъам динымрэ терроризмэмрэ зэхагъэзэрыхьынри зэхуагъэдэнри зэрыщыуагъэшхуэр, муслъымэныгъэм хэлъ къабзагъэмрэ цIыхухэм яхэлъ фIэщхъуныгъэмрэ къагъэсэбэпу мурад фIей зиIэхэм апхуэдэхэр къагъэсэбэпыну яужь зэритыр. «ГурыIуэгъуэщ ныбжь зиIэхэр къазэрыхуэмыгъэпцIэжынур, апхуэдэхэм щIэпхъаджащIэхэри яхуейкъым. Дэ зи щIалэгъуэхэм дадэлэжьэн, диным и пэжыр ягурыдгъэIуэн хуейщ. Дэ еджапIэхэм докIуэ, щIэблэм дахуозэри, абыхэм упщIэ зэракуэдыр фи фIэщ фщIы. А лэжьыгъэр зэпыдгъэункIэ Iэмал иIэкъым, абыхэм дэ дадэмылажьэмэ, нэгъуэщI зыгуэрхэм гъуэгу захуэм трашынущ. Зи акъылыр зэмыпцIахэр жыIэзыфIэщщи, щIэпхъаджащIэхэм жаIэр тыншу зыхалъхьэ. Ар псоми ди къару зэтхьэлIапхъэ Iуэхущ», — жиIащ абы.
Инэрокъуэ Данэ.
