Сыт гъащIэм и джэлэсыр?
Суд пристав къалэныр къызэрыгуэкIкъым, псом хуэмыдэу ар пщэрылъ зыщызыщI, а IэщIагъэр къыхэзых цIыхубзым дежкIэ. Къыхэдгъэщынщи, псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэхэм цIыхухэм хуащIэ Iуэхутхьэбзэхэм я уасэр зэтрезыгъэхьауэ зымытхэм, ар уэим зыщIхэм хабзэр ягъэзэщIэныр къызэгъэпэщыныр тыншкъым. Гугъуехь нэхъыбэ пыщIауэ жыпIэ хъунущ алимент зымыт адэ-анэхэм уадэлэжьэныр. Нобэ ди хьэщIэ, Урысейм и Суд приставхэм я федеральнэ къулыкъум и IуэхущIапIэу КъБР-м щыIэм (УФССП) и Налшык къалэ къудамэм и суд пристав-гъэзэщIакIуэ пщащэхэм я къалэныр аращ.
Гъуэгунокъуэ Лианэ, Къейсын Альбинэ, Iэщнокъуэ Зурият сымэ. Гъуэгунокъуэ Лианэ Шытхьэлэ къуажэм щопсэу, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым юрист IэщIагъэм щыхуеджащ. Илъэсищ хъуауэ суд пристав-гъэзэщIакIуэ къалэныр ирехьэкI:
— Узыпэмыплъэхха, къыхэпха IэщIагъэми емыхьэлIа лэжьыгъэ упэрыувэнкIи мэхъу. ГъащIэм къыббгъэдилъхьэнум я нэхъыбэр щэхущ. ФССП-м и IуэхущIапIэу КъБР-м щыIэм и Налшык къалэ къудамэм алиментхэмкIэ и гупым сакъыщыхыхьам цIыхубз яхэттэкъыми, мащIэу Iэнкун сыхъуат, ауэ сыхущIегъуэжакъым. Пэжщ, лэжьыгъэр гугъущ, ауэ гъащIэм ехьэлIауэ куэд къозыгъащIэ IэнатIэщ. Дэ нэхъыбэу дызыдэлажьэ цIыхухэри къызэрыгуэкIыу схужыIэнукъым. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къахуэбгъуэтын хуейщ. Лэжьыгъэм сыхэзэгъэн, и мыхьэнэ нэхъыщхьэр къызгурыIуэн папщIэ Iуэхум фIыуэ хэзы-щIыкI, къудамэм и унафэщI, суд пристав нэхъыжь Шэджэм Анзор и чэнджэщхэр щхьэпэ къысхуэхъуащ. ТэмакъкIыхьу, хабзэм тету Iуэхур зэрыпхыбгъэкIыным яужь уитын хуейщ.
Суд пристав-гъэзэщIакIуэ Iэщнокъуэ Зурият алиментхэмкIэ къудамэм илъэситI хъуауэ щолажьэ. Старэ Урыху къыщалъхуа хъыджэбзым Мэзкуу финанс-промышленнэ академиер, Къэбэрдей-Балъкъэр Бизнес институтыр къиухащ:
— Сэри сыхущIегъуэжакъым суд-пристав лэжьыгъэр къызэрыхэсхам. ИлъэситIыр зэман кIыхькъым, къэкIуэнум си IэщIагъэм, лэжьыгъэм ехьэлIауэ зэхъуэкIыныгъэхэр щыIэнуми сщIэркъым, ауэ сызыпэрыт IэнатIэм куууэ сыхэзагъэмэ нэхъ къэсщтэнущ. Лианэ къызэрыхигъэщащи, алиментхэр ятыным теухуа дэфтэрхэр гъэзэщIэныр тыншкъым. Нэхъыщхьэр абы зи сэбэп хэлъ щIэблэмрэ абыхэм я хуитыныгъэхэмрэ хъумэнырщ.
АлиментхэмкIэ къудамэм илъэс ныкъуэ ипэкIэ иджыри зы цIыхубз цIыкIу къахыхьащ — Къейсын Альбинэ. Ар Бахъсэн районым хыхьэ Ислъэмей къуажэм щыщщ. Мэзкуу дэт Къэрал университет зэIухам и юридическэ факультетыр къиухащ:
— Сызыпэрыува лэжьыгъэр сфIэгъэщIэгъуэнщ, ауэ абы сыхэзэгъэн папщIэ зэман сы- хуейщ. Гугъуехь куэдым дызэрыIууэр си лэжьэгъухэм жаIащ, ауэ ерыщу ипэкIэ кIуэтэн, хабзэм къызэригъэувым тету къалэныр гъэзэщIэн хуейщ.
Ди псэлъэгъу суд пристав-гъэзэщIакIуэхэм къызэрагъэлъэгъуащи, я лэжьыгъэм гъащIэм и лъэныкъуэ куэдым гу лъарегъатэ. Ахэр егъэпIейтей ижь-ижьыж лъандэрэ лъэпкъым къыдекIуэкI хабзэхэм щIалэгъуалэр пэIэщIэ зэрыхъум.
— Алимент Iуэхум теухуауэ дызыхуэзэхэм ящыщ куэдым я нэгум нэхъыбэу къищыр губжьщ, щIыIагъэщ, адагъэ-анагъэр зыхащIэу плъагъуркъым. Зэдагъуэта сабийм и къэкIуэнум егупсысу, дэчых, зэхуэгъэкIуатэ щыIэкъым. ЦIыхубзыр гъащIэм и джэлэсщ жаIэ. ЦIыхухъур унагъуэм и къарумэ, и щIэгъэкъуэнмэ, ар зыунэтIыр, унагъуэ насыпыр зэхэзыухуанэр цIыхубзырщ. ЩытыкIэ, лъэныкъуэ псори зэпэлъытауэ, къэкIуэнум, щIэблэм я сэбэп зыхэлъым тегъэщIапхъэщ. Сабийр и лъэпкъым щапIыжын хуейуэ къекIуэкI хабзэри къафIэIуэхужкъым. КIэщIу жы-пIэмэ, дэ иджыри къыдгурымыIуэ гуэрхэри щыIэ къыщIэкIынщ, ауэ узыгъэпIейтейр куэдщ, — къыпищащ Лианэ и псалъэхэм.
Республикэр къапщтэмэ, алимент зымытхэр нэгъабэ мини 5-м нэсу щытащ. Налшык къалэ а бжыгъэр 850-рэ щыхъурт. Ахэр гупурэ гуэшащ. Ди псэлъэгъухэр щылажьэ къудамэр иджыпсту апхуэдэ дэфтэри 100-м йолэжь.
Пщащэхэр я къалэным хьэлэлу зэрыбгъэдэтым и щы-хьэтщ «Суд приставхэр — сабийхэм» урысейпсо конкурсым и япэ Iыхьэм кърикIуахэр. Алиментхэр ятыным теухуа дэфтэрхэм къыщыгъэлъэ-гъуахэр гъэзэщIэнымкIэ щIыналъэ зэпеуэм нэхъыфIу къыщалъытахэм ящыщщ суд пристав-гъэзэщIакIуэхэу Iэщнокъуэ Зуриятрэ Гъуэгунокъуэ Лианэрэ. Фигу къэдгъэкIыжынщи, етIуанэ увыпIэр лъысащ абыхэм я лэжьэгъу, алиментхэр егъэтынымкIэ гупым и нэхъыжь Бэджыдэ Борис. Илъэс къэс ирагъэкIуэкI а зэпеуэр зыхуэунэтIар щIэблэмрэ анэхэмрэ я хуитыныгъэхэмрэ я сэбэп зыхэлъхэмрэ хъумэнырщ.
Лианэ, Зурият, Альбинэ сымэ зэфэну псыр къыщыжэнур дяпэкIэщ зыхужаIэ зи щIалэгъуэщ. Я лэжьыгъэкIэ, IэщIагъэрэ зэфIэкIкIэ ехъулIэныгъэхэр зэрызыIэрагъэхьэным яужь итщ. ЗэрыжытIащи, гъащIэми зэманми зехъуэж. Абыхэм къызэрыхагъэщщи, къулыкъурэ щIэныгъэкIэ лъагапIэхэр зыIэрыгъэхьэныр гъэщIэгъуэну щытыжкъым. «ЗэгурыIуэрэ лъагъуныгъэрэ щытепщэ, щIэблэ узыншэ зиIэ унагъуэ насыпыфIэщ» къыпхужаIэныр а псоми я щхьэжщ нобэ. Анэдэлъхубзэр екIуу зыгъэшэрыуэ, фIыуэ зы- лъагъу пщащэхэм я мурадхэр къехъулIэмэ, гъащIэ гъусэ пэж ягъуэту унагъуэ насыпкIэ Тхьэр къахуэупсэмэ, псэр зыдэушэ гъатхэм и IэфIыгъэ псори зыхащIэмэ ди гуапэщ.
Дунейм и щIэрэщIэгъуэ гъатхэр къихьащ. «ЯгъэлъапIэ цIыхубзхэм я махуэм фи лэ- жьэгъу бзылъхугъэхэм сыт яжефIэнт?» — упщIэмкIэ защыхуэзгъазэм: «Ди лэжьэгъухэми цIыхубз псоми насыпым я нэхъ дахэр къалъысыну, я мурадхэр къайхъулIэну ди гуапэщ», — жаIащ. «Адыгэ псалъэ» газетым и нобэрей къыдэкIыгъуэр къагъэсэбэпу, зыми памыщI, фIыуэ ялъагъу я анэхэм ЦIыхубзхэм я махуэшхуэмкIэ ехъуэхъуну гукъыдэж зэращIари ядыдоIыгъ.
Шытхьэлэ дэт сабий сад №1-м илъэс 30 хъуауэ щылажьэ, адыгэбзэмкIэ егъэджакIуэ Гъуэгунокъуэ Ленэ, бухгалтеру лэжьа, нобэ зызы-гъэпсэху Iэщнокъуэ Надеждэ, Бахъсэн къалэ дэт поликлиникэм и медсестра Къейсын Аринэ! Фи хъыджэбзхэм гъэсэныгъэ дахэ, хабзэрэ нэмысрэ яхэлъу къэвгъэтэджащ, щIэныгъэ евгъэгъуэтащи, фIыщIэ фхудощI. Абыхэм я насыпым, я ехъулIэныгъэм фригушхуэу, дэрэжэгъуэмрэ гу-фIэгъуэмрэ фи куэду, узыншэу, гъащIэм гу щыфхуэну Тхьэм жиIэ! ЦIыхубзхэм я махуэшхуэмкIэ дынывохъуэхъу.
УЭРДОКЪУЭ Женя.
Сурэтыр Къарей Элинэ трихащ.
