Храмов Константин: Зэманым декIуу зыдужьыпхъэщ
КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Храмов Константин щэбэт кIуам Шэрэдж куейм щыIащ.
Премьер-министрым щIыгъуащ абы и япэ къуэдзэ Уянаев Казым, КъБР-м спортымрэ туризмэмкIэ и министр АфIэунэ Аслъэн, ЭнергетикэмкIэ, псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэмрэ тариф политикэмкIэ министр Кучменов ТIэхьир сымэ, нэгъуэщIхэри.
Я ерыскъыр япэ итрэ фIэхъус псалъэ гуапэкIэ бысымхэм хьэщIэ лъапIэхэр шэрэджыщIым деж щрагъэблэгъащ. Гупым япэщIыкIэ яунэтIащ ди республикэми нэгъуэщI щIыпIэхэми фIыуэ къыщацIыху Аушыджэр псы хущхъуэмкIэ. Псыгуэнхэмрэ щхьэхуэу зэпыча псы игъэхъуапIэхэмрэ набдзэгубдзаплъэу къиплъыхьа иужь, Храмовым жиIащ, цIыхухэр нэхъыбэу зыгъэпсэхуакIуэ къекIуэлIэну хуеймэ, иджырей мардэм тету а зыгъэпсэхупIэр къызэгъэпэщыпхъэу къызэрилъытэр.
АдэкIэ гупым яунэтIащ 2011 гъэм и жэпуэгъуэ мазэм щIадзауэ Зэрэгъыж дащIыхь ГЭС-мкIэ. мега-ватт 28,8-рэ и лъэщагъыу яухуэм текIуэдэну мылъкур сом меларди 2,59-рэ мэхъури, абы щыщу иджыри къэс сом мелардрэ мелуан 46-рэ халъхьащ. КъызэрагъэлъагъуэмкIэ, ухуэныгъэр 2014 гъэм нагъэсыну я мурадщ. И лъэщагъкIэ нэхъ инщ къыкIэлъыкIуэу хьэщIэхэм здаунэтIа Балъкъэр Ипщэ ГЭС-р. Ар мегаватт 29,6-м ноблагъэ, ухуэныгъэм трагъэкIуэдэну къагъэлъэгъуар сом меларди 3,194-рэ мэхъу. Мы зэкIэ абы щыщу къагъэсэбэпар мелуан 800-щ. Къэщкъэтау дэт ГЭС-р 2010 гъэм и фокIадэ мазэм щегъэжьауэ мэлажьэ. Ар «РусГидро» ОАО-м Къэбэрдей-Балъкъэрым щиIэ къудамэм хохьэ, и лъэщагъкIэ мВТ 65,1-рэ мэхъу. Храмовым зригъэлъэгъуахэм ящыщщ Жэмтхьэлэ Ипщэ дэт спорт IуэхущIапIэри. Сом мелуан13 зыхалъхьа IуэхущIапIэр 2011 гъэм екIуэкIа «Кавказ джэгухэр» зэпеуэм къыщахьа грантымкIэ яухуэу аращ, ар мы гъэм нагъэсыну я мурадщ. КъыкIэлъыкIуэу хьэщIэхэмрэ бысымхэмрэ яунэтIащ а къуажэм дэт курыт еджапIэмкIэ. Школыр кхъахэ зэрыхъуам къыхэкIыу «2020 гъэ пщIондэ къуажэхэм зегъэужьын» Федеральнэ программэм хыхьэу школ яухуэну я мурадщ, сабий 320-рэ щеджэфыну. Ухуэныгъэм 2015 гъэм щIадзэнущ, абы текIуэдэнущ сом мелуан 202-рэ.
АдэкIэ гупым Iуэху гуапэ зэфIагъэкIыну я пщэ дэлът. КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ IутIыж Борис и цIэр зэрихьэу Зэрэгъыж дэт курыт еджапIэм иджырей мардэм тету къызэгъэпэща футбол джэгупIэ къыщызэIуахащ. Абы трагъэкIуэда сом мелуаным щIигъур 2012 гъэм ирагъэкIуэкIа «Кавказ джэгухэм» къыпэкIуа грантымрэ хьэрычэтыщIэ псапащIэхэм къыхалъхьа мылъкумрэ я фIыгъэкIэ зэхуахьэсащ.
Махуэм ялъэгъуар къазэрыщыхъуар къызэщIакъуэжу, КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым жиIащ:
— Нобэ дэ тлъэгъуа зыгъэпсэхупIэр блэкIа лIэщIыгъуэм щыщ гуэрщи, зэманым декIуу зегъэхъуэжын хуейщ. ЦIыху кIуапIэу дыщытыну дыхуеймэ, нэгъуэщI мыхъуми вагъуищ мардэм къриубыдэ хьэщIэщхэр духуап-хъэщ. «Кавказ Ищхъэрэм и зыгъэпсэхупIэхэр» IуэхущIапIэм ди щIыналъэм жыджэру лэжьэн щыщIидзащи, ехъулIэныгъэфIхэр зыIэрагъэхьэну дыщогугъ. Абы къищынэмыщIауэ, бизнес цIыкIумрэ курытымрэ къэралыр зэрадэIэпыкъур къэплъытэмэ, хьэрычэт зыщIын мурад зиIэм дежкIэ ари IэмалыфIу къызолъытэ.
Храмовым жиIащ ГЭС-хэм я пIалъэ зэрищIэм къыхэкIыу а ухуэныгъэхэм фIэгъэщIэгъуэну зэреплъар, ди республикэм абыкIэ ехъулIэныгъэ зэриIэр зэригуапэр. Абы и псалъэхэм къыхигъэщащ илъэгъуахэр нэхъыфIхэм ящыщу, Европей мардэм тету къызэгъэпэщауэ, зи лэжьыгъэм фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлIхэм сом мелард бжыгъэ зыхалъхьа ухуэныгъэхэр нэгъэсауэ. Ди республикэм къигъэсэбэп электрокъарум и Iыхьэ 45-р езым къилэжьыжращ, ауэ а ухуэныгъэхэм пытщэмэ, КъБР-р зыхуеину электрокъарур зэрыщыту езым къыхуэлэжьыжынущ. Абы къыпэкIуэ налогыр бюджетым и хэхъуэщ, абы къищынэмыщIауэ, улахуэ хъарзынэ яIэнущ ГЭС-м щылажьэхэм. Ар республикэм и зыужьыныгъэм и зы Iыхьэщ.
— Нобэрей махуэкIэ къалэн нэхъыщхьэу зыхуэзгъэувыжар куейм и Iуэху зезыхьэхэр зэзгъэцIыхуныр, езы щIыналъэм и псэукIэм зыхэзгъэгъуэзэнырти, ар къызэхъулIауэ къызолъытэ. Куейм лъэныкъуэ куэдкIэ зебгъэужь хъунущ, — жиIащ и псалъэхэм я кIэухыу Храмовым.
Щомахуэ Залинэ.
