Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Фэ фщIэрэ?
Щхьэцыр гъэдэхэн зэрыхуейр
Бзылъхугъэхэм сыт щыгъуи гулъытэ хэха хуащIу щытащ щхьэцым и теплъэм, и зэщIэкъуэкIэм. Философхэм ящыщ гуэрым жиIэгъащ цIыхубзыр зыгъэдахэр и щхьэцыр зэрызэщIэкъуа щIыкIэр арауэ. АрагъэнкIи мэхъу. Ауэ къыхэгъэщыпхъэщ щхьэцым сыт щыгъуи укIэлъыплъын зэрыхуейр.
ЦIыхухъухэм къагупсысащ
ЦIыхубзхэм я щхьэцхэмкIэ загъэдахэу щытащ ди эрэм и пэкIи. Абы щыхьэт тохъуэ тхыдэм къыхэна сурэтхэр.
ЛIэщIыгъуэ къэс цIыхухэм я дуней еплъыкIэм, я хъуэпсапIэхэм елъытауэ зихъуэжу къогъуэгурыкIуэ цIыхубзым и щхьэцым и теплъэри. Ар зэрызэщIакъуэ, зэражь щIыкIэм зихъуэжырт, цIыхубзхэм я дуней еплъыкIэм, яIыгъ диным, зытет модэм елъытауэ.
Щхьэцым гулъытэ хуэзыщIу щытар бзылъхугъэхэм я закъуэу къэзылъытэхэр щоуэ. Къэбгъэлъагъуэмэ, щхьэцыр дахэу жьыныр, теплъэ зэмыщхь етыныр къэзыгупсысар цIыхухъухэращ. Нэхъапэхэм цIыхубзхэм загъэдэхэну, нэгъуэщIхэм зыкъыхагъэщэну, гу зылърагъэтэну къезэгъыртэкъым. Абыхэм я къалэн нэхъыщхьэр унагъуэр зэрахьэнырт, сабийхэр ягъэсэнырт.
Щхьэцым кIэлъыплъыным ехьэлIауэ лъэпкъ къэс я хабзэ яIэж хъуащ. Нэхъ пасэм щхьэц кIыхь, Iув птелъыныр яфIэдахэу щытащ. Апхуэдэ щхьэц зытелъын хуейуэ ябжри цIыхухъухэрат, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, ахэр нэхъ хахуэу, лIыгъэ нэхъ яхэлъу къалъытэрт. Бзылъхугъэхэри щхьэц Iувым, кIыхьым игъэдахэу ялъытэрти, щхьэцыр пIащIэми, парик зытралъхьэныр къызэрыгуэкIыу ябжу щытащ.
Парикыр къэзыгупсысар африканхэрауэ хуагъэфащэ. Ар ящIын папщIэ псэущхьэхэм яцхэмрэ удзхэм я жэпкъымрэ къагъэсэбэпырт. Пасэрей мысырхэм я парикхэр я теплъэкIи къызыхэщIыкIакIи адрейхэм къащхьэщыкIырт. Ар кIапсэ ухуэнамрэ лотосым и пкъымрэ къыхахыу арат.
Куэд къыбжиIэрт
Щхьэцым и зэщIэкъуэкIэмкIэ, и кIыхьагъымкIэ пхузэхэгъэкIырт цIыхур зыщыщ лIакъуэр. Псалъэм папщIэ, пащтыхьхэм, пащтыхь гуащэхэм я щхьэцхэр лъагэу яIэтырт, унэIутхэм, мэкъумэшыщIэхэм, зауэлIхэм я щхьэцхэр къызэрыгуэкIыу жьа къудейуэ арат.
Ину къэIэтауэ щхьэцыр зэщIэзыкъуэр мысырхэм я закъуэтэкъым, атIэ ассирийхэри къэжэрхэри ерыщт абыкIэ.
Пасэрей Алыджым щыпсэуахэм я щхьэцыр зэращI щIыкIэр ящыгъ кIэстумхэр зэрызэтедзам ещхьт. Апхуэдэу, щхьэцыр ягъэщIэрэщIэн щхьэкIэ, абы хуагъэса унэIутхэри яIэт. Алыдж бзылъхугъэхэм я щхьэцхэм лентI зэмыфэгъухэр халъхьэурэ къаIэтырти, ар нэхъ дахэжу ягъэщIэрэщIэжырт.
А лъэхъэнэм щхьэц хужьыфэхэрат модэм нэхъ къезэгъри, зи щхьэц фIыцIэхэми сырыхуу ираIэрт. Плъыфэм и закъуэтэкъым гулъытэ зыхуащIыр, атIэ Iэмал зэмыщхьхэр къагъэсэбэпурэ хъыджэбзхэм я щхьэцхэр ягъэутIэрэзырт. Ар нэхъыбэрэ иIыгъын папщIэ сеткэ цIыкIу фIалъхьэрт.
Пасэрей бзылъхугъэ цIэрыIуэхэр
Самурай цIыхубзхэр
Тхылъхэмрэ фильмхэмрэ къыщыгъэлъэгъуэжа япон самурайхэм ятеухуауэ хъыбар гуэр зымыщIэ щыIэу къыщIэкIынкъым. ЗауэлI хахуэу, гъэсэныгъэ яхэлъу, я нэмысрэ хабзэрэ яIэжу, абы тету псэуа лIыхъужьщ ахэр. Ауэ куэд щыгъуазэкъым цIыхубзхэри самурай гъуэгуанэм теувэу зэрыщытар.
Къыхэгъэщыпхъэщ, «самурай» псалъэр цIыхухъум ехьэлIауэ къагъэсэбэпу, бзылъхугъэр самурай хъункIэ Iэмал имыIэу зэрыщытар. Нобэр къыздэсым тхыдэджхэмрэ щIэныгъэлIхэмрэ къахуэхутакъым самурай цIыхубзхэм я щэхур, ауэ абыхэм зэрахьа лIыгъэмрэ къагъэлъэгъуа хахуагъэмрэ хъыбарыжьу яIуэтэж.
Бусидом (самурай хабзэм) къызэрищтэмкIэ, самурай цIыхубзым и къалэн нэхъыщхьэу щытар и щхьэгъусэм хуэ-пэжыныр, бынымрэ унагъуэмрэ бийм ящихъумэнырт. Абы къыхэкIыу, апхуэдэ унэгуащэхэр сытым дежи зыгуэр къытеуэным хуэхьэзырти, Iэщэр бжэ щIыхьэпIэм пэмыжыжьэу яхъумэрт. Сумарай бзылъхугъэхэр зыхуэлажьэ, зэпха зиусхьэным хуэпэжу, сыт хуэдэ унафэ къыхуамыщIами ар ягъэзащIэу, сыт хуэдэ Iуэху я пщэ къыдамылъхьами и кIэм нагъэсу, цIыхухъухэм хуэдэу зэуэфу ягъасэрт, сыт хуэдэ Iэщэ лIэужьыгъуэми хуэIэкIуэлъакIуэт.
Самурайхэм къыхуащIа унафэр ямыгъэзэщIэфамэ, я напэр текIауэ къалъытэрти, я ныбэр сэкIэ зэгуапхъыжырти (сэппуку) заукIыжт. Ар хабзэм къигъэув тезырт, уи IэкIэ зыбукIыжыну хуит уащIамэ — пщIэшхуэ къыпхуащIу арат. Самурай цIыхубзхэми яхэлъащ а хабзэр, ауэ абыхэм я пщэрат сэр зыщIадзыр (дзигай). Абы и пэ къихуэу, я лъакъуитIыр зэрапхыжырт — лIа нэужькIэ я хьэдэр къекIуу, зэгъэзэхуауэ щылъын хуэдэу.
ЦIыхухъухэми хуэдэу, самурай цIыхубзхэри хуит ялъ ящIэжыну, я зиусхьэным къимылэжьа кърапэсамэ, и напэр трахамэ.
Тхыдэм къыхэщыж япэ дыдэ самурай цIыхубзхэм ящыщщ Минамотэ Ёритомэ сёгуным и щхьэгъусэ Масакэ. Ар цIыху Iущу, акъыл жану, хахуэу, лIыгъэ хэлъу щытауэ къаIуэтэж. И щхьэгъусэр щыпсэуми, къэрал Iуэху зэрихуэу, сёгуным и чэнджэщэгъуу щытащ, ауэ Ёритомэ Масакэ дунейм ехыжа нэужь, къэралыр зезыхьар Масакэщ. Япониер а зэращ цIыхубз IэмыщIэ зэрилъар.
Тхыдэм къыхэщыж самурай цIыхубз цIэрыIуэхэр:
1. Томоэ Годзен (1157 — 1247), Минамотэ но Ёсинаки и щIасэ;
2. Ходзё Масакэ (1156 — 1225) Минамотэ но Ёритомэ и щхьэгъусэ;
3. Хангаку Годзэн — зауэлI мини 3-м я дзэзешэу мини 10 ирикъу дзэм езэуащ. Хангаку шабзэкIэ уIэгъэ ящIщ, гъэру яубыдри, Минамотэ сёгуным деж яшащ. Абдежым Асари Ёситэ хьэщыкъ къыхуэхъури, сёгуным лъэIукIэ зыхуигъэзат пщащэр щхьэгъусэу къритыну. Апхуэдэу, Хангаку хахуэр ажалым къелауэ щытащ икIи Ёситэ дэкIуащ;
4. Наканэ Такэкэ (1847 — 1868) — Токугавэ сёгуным хуэлэжьащ. И зиусхьэныр яукIа нэужь быдапIэр зыхъумахэм яхэтащ, абыи щыхэкIуэдащ;
5. Ямакавэ Футабэ (1844 — 1909);
6. Ямамотэ Яэкэ (1845 — 1932).
Фырэ Анфисэ.
Псалъэжьхэр
Тепсэр къытепхыжынщ
Джэд нэхърэ джэдыкIэ нэхъ Iущщ.
ТIакъуэр закъуэ палъэщ, закъуэр щымыIэ пэлъытэщ.
Джэду здэщымыIэм дзыгъуэ щоятэ.
Зы къэлэрри къэлэрищэри зэхуэдэщ.
Бзаджэ уи пашэмэ, бзаджэ ухуешэ.
Зы мафIэ хъуаскIэм жылэ псор къресыкI. Нэм илъагъур щхьэм и уасэщ.
Тепсэр къытепхыжынщ.
Уэсукхъуэр бзу цIыкIум къегъэхъей.
Псэуным лъакъуибгъу щIэтщ.
ЗэдэпщIэ щIэхщи, зэдэшхэ IэфIщ.
ЛэжьэнкIэ уашхэщ, шхэнкIэ дыгъужьщ.
ПхъэIэщэ вийм зэдащтэмэ, щIыгуль къагъазэ.
ЛIы и къуэгъурэ вы и гъуррэ.
ЗэбгъащIэр IэщIагъэщи, умыщIэр IэфIщ.
Хабзэм щыщщ
Псалъэхэм къарыкIыр
Жыджэрыбжьэ. ЩIыхьэхум епха хабзэщ. Мэз е мэкъушэж щIыхьэху щащIам деж псом япэ и Iуэхур зэфIигъэкIыу къэсыжа гущхьэIыгъым фадэбжьэ иратырт. Абы жыджэрыбжьэкIэ еджэу щытащ. Хабзэр кIуэдыжащ.
Уэкъулэ. ЦIыхур къулейсыз дыдэ хъуамэ, шхынрэ фадэрэ зэригъэпэщырти, и ныбжьэгъу, и цIыхугъэ зыдэс къуажэ кIуэрт, «уэкъулакIуэ сыкъэкIуащ», жиIэрти. Ар здэкIуам ефэ-ешхэ къызэIуихырти, и къуажэгъухэр къригъэблагъэрт. Абыхэм ящыщ дэтхэнэми лъэIуакIуэ кIуам хузэфIэкI тыгъэ къыхуищIырт. Хабзэр кIуэдыжащ.
МеркIафэ. УэкъулакIуэ нэгъуэщI къуажэ кIуа цIыхум къызэригъэпэщ ефэ-ешхэм меркIафэкIэ еджэрт. Апхуэдэу щIеджэри абы зы меркIэ из нэхърэ нэхъ мащIэ кърат зэрымыхабзэр арауэ къыщIэкIынут. Хабзэр кIуэдыжащ.
Мэрем мэкъуауэ. Ипэ зэманым щыIа хабзэщ. Къуажэм къулейсызу, цIыхухъу лэжьакIуэ зэрымыс унагъуэу, зи мэкъур пызымыупщIыжыфу дэсхэм цIыхухэр зэхыхьэурэ я мэкъур хупаупщIу щытащ. Ар мэрем махуэм ирагъэхьэлIэрти, абы щхьэкIэ мэрем мэкъуауэ фIащащ. Хабзэр здэщыIар Къармэхьэблэщ, иджы кIуэдыжащ.
Хэхашэ. Нысэ къэзыша унагъуэм пхъэгъэсын къаригъэшэн папщIэ къызэригъэпэщу щыта щIыхьэхум хэхашэкIэ йоджэ. Хабзэр кIуэдыжащ.
ЩIыхьэху. Ижь лъандэрэ адыгэхэм яхэлъ хабзэщ. Зы цIыху гуэрым е унагъуэм къыпэщылъ Iуэхур и закъуэ къарукIэ хузэфIэмыгъэкIынумэ, и къуажэгъухэм, Iыхьлы, благъэхэм яжриIэрти щIы- хьэху ищIырт. ЗэдэIэпыкъуурэ Iуэхур зэфIагъэкIырт. ЩIыхьэхур нэхъ къыщагъэсэбэпу щытар щIым щытелэжьыхьхэм, унэ, псэуалъэ щащIхэм, цы щыгъуэхэм, дамыгъэ- тедзэхэм дежт. ЩIыхьэхум хохьэ сыт хуэдэ зэдэIэпыкъуныгъэри. Хабзэр иджыри щыIэщ.
ЩIыхьэху шхын. ЩIыхьэху зиIэ унагъуэм и гъунэгъухэм, благъэ-хэм, ныбжьэгъухэм къыхуахь ерыскъым щIыхьэху шхынкIэ еджэрт.
Къулъкъэшхъэн. Пщыхэмрэ уэркъхэмрэ я хьэзабыр, тепщэныгъэр ямыдэу я щхьэхуитыныгъэм щIэбэну пщылIыпIэм яфIыIукIыж цIыхухэм къулъкъэшхъэнкIэ еджэу щытащ.
Шупежьэ. НэгъуэщI лъэпкъым къыхэкIа хьэщIэ лъапIэ къуажэпщым къыщыхуэкIуэм деж абы хъыбар кърагъащIэрт. Къуажэпщым езым и дэрэжэгъухэм ящыщу лIы зытIу хьэщIэхэм япригъажьэрт. Ахэр къуажэ къыдыхьэпIэм деж хьэщIэхэм щаIущIэрти, къуажэпщым деж къашэрт. Аращ шупежьэкIэ зэджэу щытар.
ХъыбарегъащIэ. ХьэщIэ егъэблэгъэкIэщ. Пщыр хьэщIэу езым хуэдэпщым деж щыкIуэкIэ, зы щIа-лэ япэ иригъэщырти, зыхуэкIуэ пщым деж хъыбарегъащIэ игъакIуэрт. А зыхуэкIуэ пщыми шу зытIу шупежьэкIэ еджэу къапригъажьэрти, хьэщIэхэр ирагъэблагъэрт.
Унагъуэ тегуашэ. ХьэщIэ егъэблэгъэкIэм щыщ хабзэщ. Къуажэдэс гуэрым хьэщIэ куэд къыхуэкIуарэ щигъэхьэщIэнрэ здигъэгъуэлъынрэ къемэщIэкIмэ, нэхъ хьэщIэ лъапIэхэр езым и деж къигъанэрт, адрейхэр и гъунэгъухэм деж ишэрти щигъэхьэщIэрт. Апхуэдэуи зыгуэрым хьэщIэ куэдыIуэ къыхуэкIуамэ, и гъунэгъухэр кIуэрти хьэщIэхэр зэбграшырт.
Хъуэхъухэр
ГъукIакъуэ Идар къыщалъхуа махуэщ нобэ — илъэс 22-рэ ирокъу
КуэдкIэ дызыщыгугъ, фIыуэ тлъагъу ди щIалэм Чехием университет къыщиухри, диплом къратыжащ, иджы ар и IэщIагъэкIэ режиссёрщ.
Зи псэр къабзэ, гумащIэ Идар лъэ быдэкIэ балигъ гъащIэм щыувауэ къыдолъытэри, адэкIи узыншагъэ, дэрэжэгъуэ мыкIуэщI иIэу, нэхъыжьхэм я жьауэм щIэту, нэхъыщIэхэм я щапхъэу псэуну дохъуэхъу.
Идар, пщIэрэ щIыхьрэ зыхуэфащэ лъэпкъылIщ къыпхужаIэу, уи IэщIагъэм и хъер плъагъуу, уи пщIэм хэхъуэ зэпыту лъагапIэхэм унэсыну, уи щэнымрэ акъылымрэ санэхуафэр хуаIэтрэ цIыхугъэр къыбдэбагъуэу, уи гум щыбгъафIэ мурадхэр къохъулIэрэ уи адэ-анэр, къыбдалъхуахэр уэркIэ гушхуэу, насыпрэ беягъэкIэ гъэнщIа гъащIэ дахэкIэ дыпхуохъуапсэри, Тхьэм къыббгъэдилъхьэ.
ФIыуэ укъэзылъагъу уи анэшхуэ Розэ, уи адэшхуэ Мухьэмэд, уи анэ Лацэ,
уи адэ Аслъэнбэч, уи адэ къуэш, адэ шыпхъухэу Аслъэн,
Ритэ, Роситэ, уи къуэшхэу Алийбэч, Инал.
Арщыдан къуажэм щыщ, Налшык щыпсэу Бозий Джамболэт Алим и къуэр
нобэ къыщалъхуа махуэщ, илъэсих ирокъури дохъуэхъу
Ди щIалэ гъэфIэным уи уафэр къащхъуэрэ уи щIылъэр щхъуантIэу, уи пщIэр лъагэрэ уи псэр къабзэу, уи насып вагъуэр уэгум иту балигъ гъащIэм ухэувэну, адыгэлI нэс къыпхэкIыну, уи нэхъыжьхэр уэркIэ гушхуэу, гуфIэгъуэр уи Iэпэгъуу упсэуну, гъащIэ дахэрэ насып инкIэ Тхьэр къыпхуэупсэну дынохъуэхъу.
Уи Iыхьлыхэмрэ благъэхэмрэ.
ГушыIэхэр
Сыт къеузыр?
ЗэныбжьэгъуитI зэхуэзауэ зыр адрейм йоупщI:
— Уипхъу гъэфIэныр дауэ щыт?
— Сымаджэщым щIэлъщ.
— Сыт къеузыр?
— МашинэщIэ къыхуэсщэхуат…
Щыуагъэр езгъэлъагъунущ
ЕгъэджакIуэм:
— Пщэдей уи адэшхуэр къыздэшэ?
— Си адэра хъунщ узыхуейр, — жи еджакIуэм.
— Хьэуэ, уи адэшхуэращ.
— Сыт си адэшхуэр зэрыпщIынур?
— Уи адэм уи унэ лэжьыгъэхэм хищIыхь щыуагъэхэр езгъэлъагъунущ.
Стипендие къихьынукъым
Экзаменыр здекIуэкIым, егъэджакIуэр студентым йоупщI:
— Экзаменыр зищIысым ущыгъуазэ уэ, щIалэ?
— Ар зы предметым теухуауэ цIыху губзыгъитI щызэпсалъэращ, — жи студентым.
— Пэжщ, ауэ а тIум языр акъылыншэмэ-щэ? — щIоупщIэ профессорыр.
— Абы щыгъуэм етIуанэм стипендие къихьынукъым.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу:1. Егъэлеяуэ цIыху быдэ, нэпсей. 5. Лъахъстэн вакъэ пIащIэ. 8. «Эмирым и …» — КIыщокъуэ Алим и роман. 9. ЩIакхъуэ зэрагъэтэдж шыкIуртIым цIыкIу. 10. Зауэм лIыхъужьыгъэ щызыгъэлъэгъуам … лъапIэхэр къратащ. 11. Узыпхрымыплъыф хьэуа. 15. Гъэм и зэман. 16. Аруан районым хиубыдэ къуажэ. 17. Зиусхьэн лъэпкъ. 18. Псыежэхыр зыдэт къуакIэ. 20. Афганистаным я щыхьэр. 24. Бахъсэн щIыналъэм щыщ жылагъуэ. 25. ГъукIэ Iэмэпсымэ. 26. Мэжджытым хэтщ … джапIэ. 27. Муслъымэным игъэзэщIэн хуейуэ и пщэ дэлъ тхьэхуэщIэ къалэн. 28. Тхьэв, хупцIынэ зралъхьэ, пхъэм къыхэщIыкIа кумбыгъэшхуэ. 30. Аргъуей зэз, … кхъуей. 33. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш академием (университетым) и ректору щыта. 35. ЦIыхубз … хущанэ. 38. ФIыуэ зэрылъэгъуаитIыр зэхуэзыгъазэ цIыху. 41. Духьэ куэд зыщIэ. 42. Кавказым и дэнэ щIыналъи щыпсэу лъэпкъышхуэ, мелуан зыбжанэ хъууэ. 43. Нысэ къызыхуаша унагъуэм ехъуэхъу хабзэщ: «Къуэ бын-… Тхьэм фхуищI! » 44. Адыгэми, балъкъэрми, Курыт Азиеми я IуэрыIуатэм къыхэщ цIыху гушыIэрей. 45. … къамылъхуам уанэ хузэщIумылъхьэ.
Къехыу: 1. А унэцIэр зэзыхьэхэм ящыщщ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэри ди республикэм и цIыхубэ тхакIуэ-композиторри. 2. Уафэм … дрепхъей. 3. Школым щадж предмет. 4. ГъукIэ Iэмэпсымэ. 6. Адыгэ псалъэжьым зэрыжиIэмкIэ, апхуэдэ цIыхур щыту малIэ. 7. ГуфIэгъуэ Iэнэм и нэхъыжь. 12. Нарт хъыбархэм къызэрыхэщыжымкIэ, Iэщхэм я тхьэ. 13. ГъэшхэкI. 14. Iэщым ирагъэшх гъавэхэкI. 18. Хъущт Аслъэнбэч а къалэм щыхъуащ олимп зэхьэзэхуэхэм я чемпион. 19. Плъыр, къэрэгъул, … 21. Джэдкъаз. 22. КъэгъэшыгъуафIэ. 23. Гу кIуэм … къыкIэреуд. 29. Гъатхэм пасэу ди щIыпIэм къэлъэтэж къуалэбзу. 31. «Зыкъом», «зыбжанэ» псалъэхэр нэгъуэщIу зэрыжаIэ. 32. Налшык къалэ щыкуэд къуалэбзу, уи лъабжьэм къыщIэзэрыхьу. 34. ПшахъуэщI. 36. Псыежэхыр апхуэдизкIэ къиуащи, … зэтес щIигъэнэну къыпфIощI. 37. Топ джэгуныр яуха нэужь, щIалэ цIыкIухэр зэбгрыкIыжащ … и унэ бжэн лъакъуэу. 38. ГъущIхэкI лъапIэ. 39. ЦIыхубзыцIэ. Е ди къэралым щыIэ псыежэх нэхъ ин дыдэхэм ящыщ. 40. Дин IуэхукIэ Сауд Хьэрыпым кIуэуэ къэзыгъэзэжа цIыху.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Гъатхэпэм и 18-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу:1. Ныджэ. 2. Къуэды. 4. Гъашэ. 6. Хьэрш. 11. НэщIащэ. 13. Дапхъэ. 14. Щэрмэт. 16. Тхьэмпищ. 19. Хьэмбылу. 26. Гуэгуэн. 28. Баш. 30. Къэзэр. 31. Мэлыжьыхь. 32. Вагъуэбаш. 35. Псывэ. 36. Жэп. 37. Индыл. 44. Iуданэрэ. 47. МэракIуей. 51. Дамэкъуэ. 52. Лъапси. 54. НысащIэ. 55. Джатэ. 56. Журт. 57. Нарт. 58. Даур.
Къехыу:1. Нанэ. 3. Дыд. 5. Адэ. 7. Шатэ. 8. Пщэм. 9. Епэр. 10. Сэмб. 12. ЩIохьэ. 15. Шылэ. 17. Пэж. 18. Щай. 19. Хьэкъ. 20. Мэл. 21. Пэгун. 22. Бурш. 23. Хьэгулывэ. 24. ЛIакъуэлIэш. 25. Уэлбанэ. 27. Бжьынэ. 29. Пшагъуэ. 33. ГупкIэ. 34. Блэр. 38. Бжьэ. 39. Афэ. 40. Щам. 41. КIуэр. 42. Удым. 43. Лела. 45. Ныкъуэ. 46. Лэпс. 48. Акъыл. 49. Едыдж. 50. Хьэгъур. 52. Лъыр. 53. Ина.
