ГъащIэр къытхуэзыгъэкIэщIыр
Дохутырхэм зэрыжаIэмкIэ, Урысейми Европэми я цIыхухъухэр пасэу, щылэжьэфыну ныбжьым иту, дунейм щIехы-жым и щхьэусыгъуэр фадэ зэрефэращ.
— Фадэм цIыхур зэриукIыр гурыIуэгъуэщ. ЦIыхухъум дежкIэ зэран псори зэпэтлъыту нэхъ Iейр наIуэ къэтщIыну къэхутэныгъэ едгъэкIуэкIати, фадэрауэ къыщIэкIащ,- жеIэ Урысейм Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и НИИ-м и къудамэм и унафэщI Халтуринэ Дарье. — Я зэранагъкIэ фадэм къакIэлъокIуэ тутыныр, наркотикыр, я узыншагъэм и чэзум зэрыкIалъамыгъэплъыр, пхъэщхьэмыщхьэрэ хадэхэкIыу яшхыр зэрымащIэр.
Фадэм я нэхъ Iейр аркъэращ. Абы нэхърэ тIэкIу нэхъ щабэщ шагъырымрэ пивэмрэ, ауэ ар куэду изыфыр фIым щымыгугъми хъунущ. Псалъэм папщIэ, шагъырыр фIыуэ щалъагъу Португалиемрэ пивэм япэ увыпIэр щиIыгъ Германиемрэ я цIыхухъухэр нэхъ гъащIэ кIэщIщ, цIыхухэр щемыфэ, ауэ щIэпхъаджагъэр щыкуэд Албанием нэхърэ.
Аркъэм дихьэхыпахэм ящыщщ Скандинавиер, Финляндиер, Польшэр. Ауэ мы къэралхэм «зыкъащIэжри», ящэр ягъэмэщIащ, лъапIи ящIащ. Абы зыкъоми къызэригъэувыIам и щыхьэтщ ефэм я бжыгъэр зэрыхэщIамрэ цIыхухъухэр нэхъыбэрэ псэу зэрыхъуамрэ.
Урысейм мы Iуэху дыдэхэр нэхъ кIасэу къыщрахьэжьащи, зэкIэ тхужыIэнукъым абы къыпэкIуэнур. Шэч лъэпкъ къытедмыхьэу нэгъуэщIщ тхужыIэнур. IэщIагъэлIхэм трагъэчыныхь: фадэ гуащIэхэр апхуэдизкIэ щхъухьщи, Iэпкълъэпкъыр абы езауэ щIыкIэу, мащIэ-мащIэурэщ зэрызыщIишэр. Аращи, цIыхум чэф мыхъун и гугъэу, зы стэканым адрейр кIэлъегъакIуэ, мардэ жыхуаIэр имыщIэжу.
Дохутырхэм жаIэращи, фадэр зи нэрыгъым Iисраф ещI и гур, тхьэмщIыгъур, щхьэкуцIыр. Апхуэдэхэм нэхъыбэу къахокI зызыукIыжхэр, автомобиль зэжьэхэуэ, нэгъуэщI насыпыншагъэ къэзыгъэхъухэр.
Иджы дэ нэхъ дызыщыгъуазэм теухуауэ. IэщIагъэлIхэм зэрагъэпщащ Ингушымрэ Осетие Ищхъэрэ — Аланиемрэ я цIыхухъухэм я ефэкIэр. Щыпсэу щIыпIэкIи ерыскъыкIи мы лъэпкъитIыр зэрызэщхьэщыкI щыIэкъым, ауэ ингушхэр ику иту илъэситхукIэ нэхъыбэрэ мэпсэу осетинхэм нэхърэ. Ар къызыхэкIыр иужьрейхэм зэрахабзэрщ гуфIэгъуэми гузэвэгъуэми щефэу.
ЩIэныгъэлIхэм зэрыжаIэщи, цIыхур куэду зэтезыукIэ Iэщэм ещхь хъуащ фадэр.
