Интернетыр зэран хъууэ къэзылъытэхэр токIуэ
КъБР-м и Парламентым и ЩIалэгъуалэ палатэм къызэригъэпэщауэ илъэситI хъуауэ иригъэкIуэкI «Интернетымрэ щIалэгъуалэмрэ» зыфIаща проектым теухуа зэIущIэ Тэрч щIыналъэм хыхьэ Инарыкъуей къуажэм дэт курыт еджапIэм щызэхэтащ.
Абы яхуеблэгъат КъБР-м и Парламентым и ЩIалэгъуалэ палатэм и унафэщI Гугъуэтыж Ахьмэд, «Шэрджэс ренессанс» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Жылэгъащтэ Хьэчим, ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и джэгуакIуэ Бейтыгъуэн Жамболэт, КъБКъМУ-м и студент Хъуран Лианэ, Тэрч щIыналъэм егъэджэныгъэмкIэ и управленэм и лIыкIуэхэу КIыщ Жаннэрэ ПщыукI Замиррэ.
Псалъэмакъыр зытеухуауэ щытар интернетымрэ щIалэгъуалэмрэ я зэхущытыкIэрат. Абы ипкъ иткIэ еджакIуэхэм гупитIу загуэшат: интернетым и Iэпэгъухэмрэ ар зэран хъууэ къэзылъытэхэмрэ.
Ди гъащIэм увыпIэшхуэ щызыубыд хъуа интернетым и фIагъ псори утыкум кърахьащ абы и Iэпэгъу- хэм. ЕджакIуэхэм щапхъэкIэ щIагъэбыдэжурэ къыжаIащ иджыпсту, лъэбакъуэ лей умычу, унэм ущIэсу Iуэху куэд зэрызэфIэбгъэкIы-фыр, псалъэм папщIэ интернет-тыкуэнхэм ущыщахуэ, зыгъэпсэхуакIуэ е нэгъуэщI щIыпIэ укIуэнумэ, тIысыпIэхэр тыншу зэбгъэпэщ зэрыхъур, дунейм къыщыхъу-къыщыщIэхэм я хъыбархэр псынщIэу къызэрыпщIэфыр, еджэныгъэмкIи лэжьыгъэмкIи сэбэп зэрыхъур.
Интернетыр зымыдэ гупми зэралъэкIкIэ я еплъыкIэр яIыгъыжащ. Абыхэм ар хэмыту узэрыпсэуфынур. Щапхъэуи къахьащ ди япэ ита нэхъыжьыфIхэм я блэкIар, ахэр икIи нэхъ зэгурыIуэу, зэхуэгуапэу, зэрыщIэу зэрыщытар. Гъунапкъэншэ дуней щхьэхуэр къызэрыунэхурэ цIыхухэр зэрымылъагъуж, зэрымыщIэж, нэхъ сымаджэрилэ зэрыхъуари жаIащ. Псом хуэмыдэу нэм, бгым, псантхуэм, щхьэм зэран зэрахуэхъур, узыншагъэм нэхърэ нэхъ лъапIэ дунейм зэрытемытым, абы укIэлъыплъын зэрыхуейм, нэгъуэщI куэдми щапхъэкIэ щIагъэбыдэжурэ тепсэлъыхьахэщ.
ТекIуа гупыр наIуэ къищIыну, зэIущIэр зэхуищIыжыну псалъэ зрата Гугъуэтыж Ахьмэд къыхигъэщащ езыхэм къабгъэдэкI псалъэкIэ гъэхуауэ, шэрыуэу, зэхэщIыкIыгъуэу еджакIуэхэм жэуап зэратар къэпщытакIуэхэм ягу зэрырихьар. Балл бжыгъэ ягъэувахэмкIэ япэ ищар интернетым и «жагъуэгъухэрати» абыхэм фIыщIэ тхылъ, зэпеуэм хэтахэм щытхъу тхылъхэр хуагъэфэщащ. НэхъыфIу джэгуа еджакIуэхэм махуэр гукъинэж ящыхъун папщIэ тыгъэ цIыкIухэри иратащ. Ахэр зыгъэхьэзыра адыгэбзэмрэ литературэмкIэ курыт школым щезыгъэджэ Хьэрэдурэ Эммэ къыдэкIуэтей щIэблэм анэдэлъхубзэр яIурылъу къэгъэтэджыным илъэс куэд щIауэ зэрытелажьэм папщIэ КъБР-м и Парламентым и ЩIалэгъуалэ палатэм къыбгъэдэкI щIыхь тхылъыр хуагъэфэщащ.
ХЬЭРЭДУРЭ Аллэ.
