Си ныбжьэгъуфI
ГъащIэр зэрызэхэлъыр зыми ищIэркъым икIи къыхуэщIэнукъым, ар гъэщIэгъуэныщэщ. Абы пкърылъ щэхум щыщ гуэр зыщIыпIэкIэ къыкъуэплърэ абы гу лъыптэфмэ, ущIэпсэуам пщIэ гуэр иIэу аращ. Си гъащIэм апхуэдэу «къыкъуэплъу» пыщIа хъуа цIыхущ Даур Аслъэн.
Лъэпкъыр лъэпкъ зыщIыр абы и творческэ цIыхухэрщ — тхакIуэ, усакIуэ, сурэтыщI, композитор, гупсысакIуэ хуэдэ- хэрщ. Адыгэм ди насыпти, 1940 гъэм и бадзэуэгъуэ мазэм дунейм къытехьауэ щытащ Даур Аслъэн. Ар, шэч хэмылъу, къызыхуигъэщIар музыкэрат, и гъащIэ мащIэм абы къригъэубыдыфари пхужымыIэным хуэдизу куэдщ.
Абы и насып кърихьэкIат музыкант цIэрыIуэхэу Нейгауз Генрихрэ Ростропович Мстиславрэ я дерс зэIухахэм щIэсыну, я концертхэм еплъыну, консерваторэм и егъэджакIуэ, композитор гъуэзэджэ Щедрин Родион мызэ-мытIэу епсэлъылIэну, музыкант, композитор телъыджэхэу Раков Н. П., Агафонников В. Г., Холопов Ю. Н. сымэ ирагъэджэну. Зи гъусэу еджахэми я цIэм куэд къыбжаIэ. Апхуэдэхэщ композиторхэу Волков К., Галахов О, Калистратов В., Чалаев Ш., Гладков Г., Дунаевский М., Рыбников А. сымэ. Мы къезбжэкIахэм уабгъурытауэ, жаIэр зэхэпхауэ дауэт композитор узэрымыхъунур! КIэщIу жыпIэмэ, Аслъэн и талантыр урыс лъэпкъ музыкэм къыпхыкIащ, насып иIэти, композиторышхуэхэм япыщIа хъури.
Консерваторэм япэ дыдэу щитхахэм ящыщ «Черкесская рапсодия» лэжьыгъэ гъэщIэгъуэныщэр дуней псом щыцIэ-рыIуэ скрипач Пикайзен Виктор игъэзэщIауэ щытат, Союзпсо радиом и фонотекэм папщIи ирагъэтхат. Апхуэдэ дыдэу телъыджэ хъуащ адыгэ, къэрэшей, балъкъэр, осетин, куржы цIыхубэ уэрэдхэр зыхэт «Пять горских песен» уэрэд-романсыр. Ар хагъэхьауэ щытащ Москва и къэрал хорым игъэзащIэхэм икIи композитор ныбжьыщIэхэм я союзпсо зэхьэзэхуэм Аслъэн ещанэ увыпIэр къыщыхуагъэфэщат.
«Аульная» кантатэр сыт и уасэ?! «ИстамбылакIуэ» уэрэдым абы ирита теплъэм уи щхьэфэцыр игъэтэджырт. Флейтэм щхьэкIэ сонатэр утыкушхуэм кърихьащ Корнеев Александр, виолончелым папщIэ концертыр Майский Мишэ, и уэрэдхэр жаIащ камернэ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Дорлиак Нинэрэ СССР-м и цIыхубэ артист Ведерников Александррэ.
Даур Аслъэн хуэдэу концерт къызэзыгъэпэщыф сэ срихьэлIакъым. И гъащIэр мащIэми, и гуащIэр инт абы. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, пасэIуэу, 1999 гъэм, дунейм ехыжащ, хузэфIэкIынум и ныкъуэми хунэмысауэ. Гъатхэпэм и 8 пщыхьэщхьэм сэ хъыбару щыIэм я нэхъ жагъуэ, Аслъэн зэрылIар, зэхэсхат.
ХьэIупэ ДжэбрэIил,
композитор.
