ЩытыкIэм зэпымыууэ кIэлъоплъ
КъБР-м и вице-премьер Къуэдзокъуэ Мухьэмэд бадзэуэгъуэм и 9-м иригъэкIуэкIа пресс-конференцым журналистхэр щыхигъэгъуэзащ Бахъсэн районым хыхьэ Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэм къыщахута, мы зэкIэ ящур узыфэу шэч зыхуащIым земыгъэубгъуным теухуауэ республикэ комиссэм зэфIигъэкIхэм.
Абы къызэригъэлъэгъуамкIэ, а уз зэрыцIалэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэм къремыгъэхьэн икIи щызэбгрымыкIын щхьэкIэ, «КъБР-м ветеринариемкIэ и управленэ» къэрал IуэхущIапIэм зыхуэфащэ ветеринар-профилактикэ лэжьыгъэ иригъэкIуэкIащ, Къущхьэхъум щаIыгъ Iэщышхуэ хъубжэу 52-м, мэл гуартэу 82-м хущхъуэхэр ирахьэлIащ. Апхуэдэу къуажэбгъу хъупIэхэм щыIэ уней подсобнэ хозяйствэхэм я былымми мастэхэр халъхьащ. А Iуэхугъуэр щIыпIэ псоми щызэлъагъэIэсащ. Мы зэманым полицэ-ветеринар посту 8 (абы щыщу 3-р ягъэIэпхъуэхэм хуэдэщ) республикэм щолажьэ. КъищынэмыщIауэ, ящур узыфэ къызэуэлIауэ зыхуагъэфащэ Iэщхэм я щытыкIэр бадзэуэгъуэм и 6-м Къулъкъужын Ищхъэрэм къыщапщытащ, абыхэм ятеухуа тхылъхэр Владимир областым щыIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым ягъэхьащ.
— «Ветеринарием и IуэхукIэ» Урысей Федерацэм и Законым и 17-нэ статьям зэрыщыубзыхуам тету, (ящур) узыфэм зимыубгъун щхьэкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэм къыдигъэкIа Унафэ №79-РГ-м зэрыщыжиIэм хуэдэу, республикэм и щIыналъэм щытыкIэ пыухыкIа (карантин) щагъэуващ. Абы ипкъ иткIэ, унафэм къару иIэху, сыт хуэдэ мэкъумэш псэущхьи Къэбэрлдей-Балъкъэрым кърагъэхьэнукъым (кърагъэшэнукъым) икIи ирагъэкIынукъым (ирырагъэшынукъым). Карантиныр щыIуахыжынур республикэм и щIыналъэм ящур узыфэр зыпкърыта иужьрей Iэщыр зэрыхъужрэ, зэраукIрэ е зэрагъэкIуэдрэ махуэ 21-рэ дэкIа нэужькIэщ. Апхуэдэу, а унафэмкIэ КъБР-м и Правительствэм къалэн къытщащIащ муниципальнэ районхэм, къалэ округхэм я администрацэхэр тщIыгъуу узыфэм и къежьапIэр дгъэкIуэдыну, республикэм и щIыналъэм зыщиубгъуныр къэдмыгъэхъуну, — жиIащ вице-премьерым. — Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэм узыфэм и къежьапIэр щыгъэкIуэдыным, ар зэбгрымыгъэкIыным теухуауэ зэфIэдгъэкIыну Iуэхугъуэ хэхахэм я планыр къащтащ. Абы тету Къэбэрдей-Балъкъэрым и административнэ гъунапкъэхэм я гъуэгухэм ветеринар-полицэ постхэр щыдгъэувынущ, республикэм и къихьэпIэ-икIыпIэхэм дизинфекцэ щащI щIыпIэхэр къыщызэIутхащ. Хозяйствэ лIэужьыгъуэ псоми я былымым я щытыкIэр махуэ къэс къэтпщытэнущ, IэщхэкIхэмкIэ сату зэращIым ткIийуэ дыкIэлъыплъынущ.
Къуэдзокъуэ Мухьэмэд зэрыжиIамкIэ, Бахъсэн муниципальнэ районым и Iэтащхьэм и унафэкIэ, бадзэуэгъуэм и 7-м къыщыщIэдзауэ Къулъкъужын Ипщэ, Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэхэм Iэщ дагъэхьэркъым икIи къыдагъэкIыркъым. Былым сымаджэхэр щхьэхуэ ящIауэ, абыхэм йоIэзэ. ЖылагъуитIми дэсхэм я зэхуэс ирагъэкIуэкIащ, Iуэхур зытетыр щызэпкърахащ.
— ЦIыхухэм, хьэрычэтыщIэхэм, республикэм къихьэ-икIхэм дызэхащIыкIын, пIалъэкIэ зыхуэзэ гугъуехьхэр къызыхэкIыр къагурыIуэн хуейщ. Планым тету едгъэкIуэкI Iуэхугъуэ хэхахэр фэкIыпIэншэу дымыгъэзащIэмэ, карантиным къигъэувхэм дытемытмэ, узыфэ зэрыцIалэр республикэм и нэгъуэщI щIыпIэхэм, Урысей Федерацэм и адрей куейхэм нэсынкIэ хъунущ. Абы кърикIуэнкIэ хъунум хэти щыгъуазэщ, — къыхигъэщащ вице-премьерым. -Нобэ цIыхухэм жыджэру дадэлэжьэн, щытыкIэр яхузэпкърытхын щхьэкIэ хъыбарегъащIэ Iэмал псори къэдгъэсэбэпын хуейщ.
«КъБР-м ветеринариемкIэ и управленэ» къэрал IуэхущIапIэм и унафэщI ЛIуп Резуан зэрыжиIамкIэ, ди гъунэгъу Къэрэшей-Шэрджэсым къыщыхъея узыфэр Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэм и Iэщым къылъэIэсауэ къалъытэ. Абы земыгъэубгъуным хуэунэтIауэ нобэ лэжьыгъэшхуэ ирагъэкIуэкI. Узыфэр къыщагъуэта щIыпIэ псори дизинфекцэ ящIащ. Былымыр ягъэхъуакIуэркъым.
— Къулъкъужын Ипщэ, Къулъкъужын Ищхъэрэ къуажэхэм дэсхэм дакъыгуроIуэ, ди мурадхэр къыддаIыгъ, узыфэр нэхъ псынщIэу дгъэкIуэдынымкIэ къыддоIэпыкъу, — къигъэлъэгъуащ республикэм и Iэщ дохутыр нэхъыщхьэм. ЗыщIыпIэхэм къыщыпхагъэIукIащ узым хъушэхэр ирищIыкI хуэдэу. Апхуэдэ лъэпкъ щыIэкъым! Уеблэмэ, ящур къызэуэлIауэ къэтлъытэхэм я нэхъыбэм зыкъаужьыж. Бадзэуэгъуэм и 6-м Iэщ 54-рэ сымаджэу къэтхутауэ щытати, 30-м щIигъум я щытыкIэр тэмэмщ, температурэ яIэкъым. Адрейхэм IэщIагъэлIхэр хущхъуэ лIэужьыгъуитIкIэ йоIэзэ.
— Егъэлеяуэ дысакъыу къыщIэкIынщ. Къыхэтлъхьа Iуэхугъуэхэр зэрымыщабэри къыдгуроIуэ, ауэ дытемыплъэкъукIмэ нэхъыфIщ. Хъубжэхэр уз зэрыцIалэм щытхъумэну дыхуеймэ, абы дытекI хъунукъым, — къыхигъэбелджылыкIащ Къуэдзокъуэ Мухьэмэд.
ЩэхуакIуэхэм я хуитыныгъэхэр хъумэнымрэ цIыхум псэукIэ тэмэм къыхузэгъэпэщынымкIэ Федеральнэ IуэхущIапIэм и щIыналъэ къудамэм и унафэщIым и къуэдзэ, республикэм и Къэрал санитар дохутыр нэхъыщхьэм и къуэдзэ Кудрявцев Юрэ къигъэлъэгъуащ къабзагъэм ехьэлIа хабзэхэм тетхэм дежкIэ а узыфэр зэрымышынагъуэр.
— Iэщ сымаджэм сабийхэр ебгъэкIуалIэ хъунукъым. Теуда зиIэхэм щыгъын хэха зэрахьэн, лыр фIыуэ гъэвэн, шэр къэгъэкъуэлъэн хуейщ. Апхуэдэу зыхуэзэм деж ерыскъыхэкIхэр къыщамыщтэмэ нэхъыфIщ. Къащэху продукцэм ветеринар IуэхущIапIэм и зыхуэфащэ тхылъхэр ящIыгъупхъэщ, — жиIащ Кудрявцевым.
Къуэдзокъуэ Мухьэмэд къыхигъэщащ зэхалъхьа план зэхэтыр къалэхэмрэ районхэмрэ зэрыщагъэзащIэм республикэ комиссэр ткIийуэ зэрыкIэлъыплъынур, щIыпIэхэм щылэжьэну штабхэм я IуэхущIафэр зэпымыууэ хэIущIыIу зэращIынур.
ЗэIущIэм хэтахэм журналистхэм я упщIэхэм жэуап иратащ.
Хьэжыкъарэ Алик.
