Лъэсу къэкIухьыным къыхураджэ
«Къалэмбий» лекторий зэIухам иригъэкIуэкIа етIуанэ дерсым едэIуахэм «хайкинг» (лъэс туризм) зыгъэпсэхукIэм ехьэлIауэ гъэщIэгъуэн куэд щызэхахащ. КъБКъУ-м Темыркъан Хьэту и цIэр зезыхьэ и щэнхабзэ центрым и пэшым зи нэгу зезыгъэужьыну зыфIэфIхэр щрагъэблэгъат «Iуащхьэмахуэ» турист волонтёр гупым и унафэщI КIущ Стасрэ «Амерби» проектым и пресс-секретарь Узденов Iэмырбийрэ.
А щIалэхэм КъБР-м и щIыпIэ дахэхэр, псом хуэмыдэу бгыщхьэхэм щыIэ тафэхэр, шытххэр, къуакIэбгыкIэ пхыдзахэр 16-рэ къызэхакIухьащ. Мурад нэхъыщхьэр зыхуэгъэзар ди республикэм, Шэджэм псыкъелъэхэм, Хыжьей ЩхъуантIэхэм, Iуащхьэмахуэ лъапэ щыIэ нэгузегъэужьыпIэхэм я мызакъуэу, нэгъуэщI щIыпIэ телъыджэхэри дызэриIэр къэгъэлъэгъуэнырт.
Апхуэдэу, нэри пэри пIэпызыхщ Безенги и гъунэгъу Гийбашкёль, Бахъсэн Ипщэ пэмыжыжьэ Сылтранкёль, Акътопракъ щхьэдэхыпIэм (Былым къуажэм пэгъунэгъуу) узыщрихьэлIэ Гижгит хыжьейхэр, Терскол Iуащхьэм и щыгум зыкъыщызэкъуэзых «Пщащэм и щхьэц ухуэнахэр» псыкъелъэр, Балъкъэр Ипщэ жылагъуэм и Iэгъуэблагъэр зыгъэуардэ пасэрей чэщанэхэр. Ахэр ялъагъуныр куэдым я хъуэпсапIэщ.
НыбжьыщIэхэм ягу къагъэкIыжащ зыпэмыплъауэ зрихьэлIа зыкъом: дыгъужьым и гъуэм пэгъунэгъуу нэху къызэрыщекIар, мыщэхэм зэрарихьэлIар, метр 3500-рэ зи лъагагъ щIыпIэм щыIэ хыжьей цIыкIум зэрызыщагъэпскIар.
Дерсым къекIуэлIахэм упщIэхэр я мащIэтэкъым:
— Зи гугъу фщIы къэкIухьыкIэм сыт къыфхуихьыр?
— Апхуэдэ нэгу зегъэужьыкIэм щIыуэпсым нэхъ пэгъунэгъу уещI. Бгыхэм нэху къыщыптещхьэныр къызэрымыкIуэу гукъинэжщ.
— Лъэсу къэкIухьыным сыт нэхъыбэу узыхуригъасэр, узыхуиущийр?
— Щыгъын хуабэхэр сыт щыгъуи къыздэщтэн зэрыхуейм. Сыту жыпIэмэ, лъагапIэхэм дунейм и щытыкIэм зыIэзыбжьэм зыщехъуэж. Апхуэдэуи, дэ гу лъыттащ бгыхэм Iей зигу илъ уазэрыщыхуэмызэм, гуапэу къызэрыщыпIущIэм.
УпщIэхэм жэуапхэр къызэрыратыж щIыкIэм дихьэха ныбжьыщIэхэр адэкIэ щIэупщIащ:
— Апхуэдэ зекIуэм хэти хыхьэ хъуну?
— Дауи, хуей дэтхэнэри гъуэгу техьэфынущ, ауэ а Iуэхум егугъуу зыхуэгъэхьэзырыпхъэщ: бгыхэм щхьэпсыншагъэр ягъэгъуркъым. Лъэс лъагъуэм къыщыптехьэлъэнкIэ хъунухэм егупсысауэщ зэрежьэн хуейр.
Зи гугъу тщIы проектым зеужь. Ар зэхэзышахэм я мурадщ илъэс дызыхуэкIуэм Къэрэшей-Шэрджэсымрэ Абхъазымрэ я щIыпIэ телъыджэхэр лъэсу къызэхакIухьыну.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
