Министрхэм я лэжьыгъэр яубзыху
Налшык лэжьыгъэ IуэхукIэ щыIащ Урысей Федерацэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и министрым и къуэдзэ Яковлевэ Татьянэ зи пашэ IэщIагъэлI гуп. Абыхэм зрагъэлъэгъуащ республикэм и медицинэ IуэхущIапIэ щхьэхуэхэр, апхуэдэуи а махуэм ахэр тепсэлъыхьащ IэнатIэм зиужьынымкIэ зэфIагъэкIыпхъэхэм.
Хьэсанэ Руслан и псалъэ. Япэу ахэр здэкIуар Сабий унэрщ. Абы и лэжьакIуэхэм я мызакъуэу, ар хэщIапIэ зыхуэхъуа цIыкIухэри гуапэу къаIущIащ яхуеблэгъахэм. Мы IуэхущIапIэр унэ щIахуэхъуам и щхьэусыгъуэр къызыгурымыIуэ сабийхэм яIэ гукъыдэжымрэ дэрэжэгъуэмрэ и щыхьэтщ ахэр зыхуей хуэзэу зэраIыгъым. ЦIыкIухэр щыджэгу, щыжей, щышхэ, абыхэм я узыншагъэм щыкIэлъыплъ пэшхэр, нэгъуэщIхэри сыт и лъэныкъуэкIи дагъуэншэу къызэгъэпэщащ. УФ-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министрым и къуэдзэм ахэр псори къызэхиплъыхьа, лэжьакIуэхэм епсэлъылIа иужь жиIащ Сабий унэр 21 лIэщIыгъуэм къигъэув мардэхэм хуэкIуэу зэрыщытыр, узыншагъэр щрагъэфIэкIуэж и къудамэр хъарзынэу IэмэпсымэфIхэмкIэ къызэрызэгъэпэщар. И къалэным нэсу зэрыпэлъэщыр къыхигъэщри, абы фIыщIэ хуищIащ IуэхущIапIэм и дохутыр нэхъыщхьэ Гусаловэ Людмилэ.
Перинатальнэ центрым щалъэгъуахэми арэзы къищIащ ахэр. Мы унэм и бжэIупэм деж щыщIэдзауэ и дэтхэнэ пэшми плIанэпэми щытепщэр къабзагъэрщ. Яковлевэ Татьянэ зи пашэ гупым центрым и къудамэ псори зрагъэлъэгъуащ, лэжьакIуэхэм я Iуэху зыIутым зыщагъэгъуэзащ, анэхэм къыхуащIэ Iуэхутхьэбзэхэм арэзы къызэрищIыр зэхагъэкIащ.
Хьэсанэ Руслан, Шэт Ирмэ, Яковлевэ Татьянэ сымэ зэIущIэ ирагъэкIуэкI. — ГурыIуэгъуэщ мы центрым и унафэщIхэр Iэзагъышхуэ зыбгъэдэлъ, зыпэрыт Iуэхур тэмэму гъэзэщIэным я зэфIэкI псори езыхьэлIэ лэжьакIуэ емызэшыжхэу зэрыщытыр, — жиIащ Яковлевэм. — Иджыпсту си нэгу щIэкIахэмрэ зэхэсхахэмрэ наIуэ сщащIащ мы центрым и лэжьакIуэ псоми зыпэрыт IэнатIэр ягуми я псэми къыдыхьэу къызэрыхахар. Апхуэдэу щымытамэ, зыпэрыт Iуэхум зэфIэкIи зыужьыныгъи щаIэнутэкъым.
АдэкIэ Яковлевэ Татьянэ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Хьэсанэ Руслан лъэIукIэ зыхуигъэзащ республикэм узыншагъэр хъумэн и IэнатIэм зегъэужьыным хуэунэтIауэ мыгувэу къыхуаутIыпщыну мылъкур мы центрыр иджыпсту нэхъ зыхуэныкъуэ, сабий къалъхухэм зэрыкIэлъыплъын Iэмэпсымэхэр къэщэхуным трагъэкIуэдэну. «ЦIыхухэм я узыншагъэр хъумэныр тэмэму къызэгъэпэща хъуныр республикэм и унафэщIхэм япэ ирагъэщ Iуэхугъуэхэм ящыщщ, — жиIащ абы и жэуапу Хьэсанэ Руслан. — Узыншагъэр хъумэн IэнатIэр къапщтэмэ, псом япэу гулъытэ зыхуэтщIыр сабийхэрщ».
ЩIэуэ къызэIуахыну онкологие, перинатальнэ центрхэм ухуэныгъэ лэжьыгъэхэр зэрыщекIуэкIым кIэлъыплъащ хьэщIэхэр. «Нэхъыщхьэр ухуэныгъэхэр и кIэм зэрынагъэсын мылъкур федеральнэ, республикэ бюджетхэм къыхэкIауэ щыIэщ, — жиIащ УФ-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министрым и къуэдзэм. — Iуэхур къызэпызыудын нэгъуэщI щхьэусыгъуэ щыIэн хуейкъым, абы къыхэкIыуи 2014 гъэм ирихьэлIэу онкологие, перинатальнэ центрхэр иджырей медицинэ IэмэпсымэхэмкIэ къызэгъэпэщауэ къызэIуфхыну догугъэ».
ЗэIущIэм щыпащащ «Синдика» хьэщIэщым. Абы и пэIущIэ пэшышхуэм къыщызэрагъэпэщат «Севкаврентген-Д», «Pharma International Company» заводхэм къыщIагъэкI продукцэхэм я гъэлъэгъуэныгъэ.
«Севкаврентген-Д»-м игъэхьэзыр рентген аппаратурэхэр фIагъ лъагэу яIэу зэрыщытыр, абы ирилажьэ дохутырхэми ар тыншу къызэрагъэсэбэпыным хуэщIауэ, сымаджэм дежкIи абы и «бзийхэм» зэран ямыIэу къызэрыщIагъэкIыр къалъытащ хьэщIэхэм. «Pharma International Company» заводыр Налшык илъэситху хъуауэ щолажьэ икIи япэ махуэхэм щегъэжьауэ я продукцэм и фIагъым хагъахъуэурэ йокIуэкI. Мы зэманым заводым хущхъуэ лIэужьыгъуэу 20-м щIигъу къыщIегъэкI. Ахэр яIэрохьэ Урысеймрэ СНГ-м хыхьэ къэралхэмрэ я къалэшхуэхэм щыIэ хущхъуэ щапIэхэм. Хущхъуэхэр зыхуэдэм щыщIэупщIэм, Яковлевэ Татьянэ фIэгъэщIэгъуэн хъуащ «Мистер Тами» фIэщыгъэр зиIэ бгъэныщкIу хъу кIэнфетыр. «КIэнфетым хуэдэу бгъэныщкIу хъууэ къыщIэдгъэкI хущхъуэхэр сабийхэм нэхъ тыншу зрахьэлIэ, — жиIащ заводым и лэжьакIуэ Мэрзей ФатIимэ. — Абыхэм сабийм и Iэпкълъэпкъым зиужьынымкIэ, хэхъуэнымкIэ зыхуэныкъуэ витаминхэмрэ минералхэмрэ хэлъщ. Нэхъыщхьэращи, дэ абыхэм хэтлъхьэркъым, хущхъуэм IэфIагъ езыт, плъыфэ гуэр къезыгъащтэ IэрыщI пкъыгъуэ гуэри».
АдэкIэ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ округым хыхьэ щIыналъэхэм узыншагъэр хъумэнымкIэ я министрхэр зыхэт зэIущIэр къызэIуихащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Хьэсанэ Руслан. Абы къыхигъэщащ узыншагъэр хъумэн IэнатIэр ефIэкIуэным хуэунэтIауэ Урысей Федерацэм и унафэщIхэм Iуэху пыухыкIахэр къызэрыхалъхьэр, ахэр нэсу гъащIэм хэпща хъунымкIэ УФ-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэр хэгъуэгухэм жыджэру зэрадэлажьэр. Хьэсанэр кIэщIу къытеувыIащ республикэм узыншагъэр хъумэн и IэнатIэм щекIуэкI зыужьыныгъэхэм, демографие щытыкIэм фIы и лъэныкъуэкIэ зэрызихъуэжам. «Узыншагъэр егъэфIэкIуэным теухуауэ щыIэ программэхэр гъэзэщIа зэрыхъур ди нэIэм щIэтщ, — жиIащ Хьэсанэм. — Абы и лъэныкъуэкIэ нэхъыбэу гулъытэ зыхуэтщIыр сабийхэмрэ анэхэмрэ хуащIэ медицинэ Iуэхутхьэбзэхэм хэгъэхъуэнырщ».
КъыкIэлъыкIуэу министрхэр тепсэлъыхьащ 2020 гъэм нэсыху узыншагъэр хъумэн IэнатIэм зэрызиужьыну къэрал программэм и проект зэхалъхьам. Ар зыхуэдэм къызэхуэсахэр щыгъуазэ ящIа нэужь, дэтхэнэми и лэжьыгъэр адэкIэ зэрыригъэфIэкIуэным, программэм иджыри къыщыгъэлъэгъуапхъэу къалъытэхэм теухуауэ абыхэм чэнджэщхэр иратащ УФ-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм и IэщIагъэлIхэм.
КъБР-м узыншагъэр хъумэнымрэ курортхэмкIэ и министр Шэт Ирмэ къыщыпсалъэм къыхигъэщащ IэнатIэм къыхуаутIыпщ мылъкум зэрыхэхъуар, гъунэгъу хэгъуэгухэм ебгъапщэмэ, ди деж сабий къалъхухэм я бжыгъэр фIыуэ нэхъыбэ зэрыщыхъуар, языныкъуэ медицинэ IуэхущIапIэхэм зэгъэпэщыжыныгъэ лэжьыгъэхэр иджырей мардэхэм тету зэрыщрагъэкIуэкIар. Гугъуехь зыIууэхэм я гугъу щищIым, Шэтым жиIащ IуэхущIапIэхэр зыхуэныкъуэ хьэпшыпхэмкIэ тэмэму къызэгъэпэщауэ зэрыщымытыр, электроннэ Iэмалхэр иджыри жыджэру къагъэсэбэпу зэремысар, IэщIагъэлIхэр зэрахуримыкъур.
ЩIыналъэхэм узыншагъэр хъумэн IэнатIэм зэрызыщиужьыну программэм хэгъуэгу унафэщIхэм Iэ щIадзын хуейщ накъыгъэм и 1-м ирихьэлIэу, адэкIэ бадзэуэгъуэм и кIэм абы УФ-м и Президентым и Администрацэр хэплъэнурэ, а проектым тету 2020 гъэ пщIондэ лэжьэнущ.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
