Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Алыдж псалъэжьхэр
Зи тетыгъуэр кIэщI дыдэ
Дахагъэр Тхьэм къыббгъэдилъхьэ тыгъэщ.
И лъабжьэр дыдж щхьэкIэ — и пыкIэр IэфIщ.
Ныбжьэгъугъэр IэпкълъэпкъитIым хэт зы псэщ.
ЩIыхуэ зытемылъ къулейсызыр куэдкIэ нэхъ къулейщ щIыхуэм щIигъэна бейм нэхърэ.
Щхьэусыгъуэншэу зыри къэхъуркъым.
Гугъуехь ухэмытауэ зыми зебгъэсэфынукъым.
Зыгъэпсэхугъуэ зэман диIэн щхьэкIэ долажьэ, мамыру дыпсэун щхьэкIэ дозауэ.
ЩIэныгъэр насыпыр зыгъэдахэщ, насыпыншагъэм ущызыхъумэщ.
Зауэм и мурад нэхъыщхьэр — мамырыгъэщ.
ЦIыхум нэхъыфI дыдэу хэлъыр гъэсэныгъэрщ.
Дахагъэр зи тетыгъуэр кIэщI дыдэ пащтыхьщ.
Уи ныбжьэгъухэр бий зыхуумыщI, уи бийхэр ныбжьэгъу къызэрыпщIыным иужь ит.
Iуэхушхуэхэр занщIэу зэфIэкIыркъым.
Акъылым зыри и мыхьэнэкъым, ар цIыхум къыхуэмысэбэпмэ.
Iущагъыр насыпым и анэщ.
Игу иримыхь гъэсакIуэм и деж цIыхум зыми зыщыхуигъэсэфынукъым.
ЦIыхухэм я бзэгум фIамыщI пщтыр телъмэ нэхъ къащтэ, щэху яхъумэ нэхърэ.
ЧэнджэщэгъуфIыр сыт хуэдэ мылъкум нэхъри нэхъ лъапIэщ.
Ныбжьэгъугъэ я зэхуаку дэмылъмэ, цIыхухэм я зэпсэлъэныгъэм зыри къикIыркъым.
Бзылъхугъэм и лъагъуныгъэм нэхъ щышынапхъэщ, цIыхухъум и лъагъумыхъуныгъэм нэхърэ. Бзылъхугъэм ейр шынагъуэ зыщIыр и гуакIуагъырщ.
Псалъэр зыгурымыIуэм башри хэзэгъэнукъым.
Дыщалъхуа щIыналъэм
Бжьыхьэр – Налшык
ГушыIэ
Уи деж и закъуэкъым
Дохутырымрэ абы и деж зыщызыгъэхъужа сымаджэмрэ шхапIэ гуэрым щызэрихьэлIащ. Махуэ бжыгъэ ипэкIэ зэIэза лIыр фадэ ефэу здэщысым, дохутырыр къэуIэбжьащ.
— Хьэсэн, махуэм грамми 100 нэхъыбэ уемыфэну бжесIатэкъэ, — жиIащ дохутырым.
— Къысхуэгъэгъу, ауэ сэ уи деж и закъуэкъым зыщызгъэхъужыр…
Фэ фщIэрэ?
Бдзэжьейхэм я цIэхэр
Алабгъуэ — лещ
Алэр — карп
АлэргуакIуэ — карась
Алэрыбгъу — плотва
Алыкъ — падус
Алэху — белый амур
Аргъей — лосось
БдзантIэ — осётр
БдзакIуэ — чернопуз
БдзакIуэнэф — бычок
БдзакIуэшыр — пузанок
Бдзафэ — рыба семейства карпов
БдзафIэ — красная рыба
Бдзэ — севрюга
Бдзэгей — пеструшка
Бдзэжьей пщэкъ — кета
Бдзэжьеидзэ — косяк рыб
Бдзэжьеиху — белорыбица
БдзэIэнэ — скат
БдзэIузэв — лещ
Блэбдзэжьей — угорь
Къуэлэн — форель
Лэнды — рыба-игла
ПкъыхькIыхь — рыба из семейства тресковых
Пхъашэ — рыба, чернопузик
Тхыкъэц — окунь
Тхыкъей — ёрш.
Фэщабэ, Хьэбдзэжьей — щука
Хыбдзэалабгъуэ — шемай
Хыбж — дельфин
ХьэмцIажьэ (хьэмкIажэ) — малек.
Дадэхъан
Ауан
ЛIэщIыгъуэ IэджэкIэ узэIэбэкIыжмэ, зы фызыжь цIыкIурэ зы лIыжь цIыкIурэ зэщхьэгъусэу псэугъащ. ЛIыжь цIыкIум и цIэр Дадэхъант, фызыжь цIыкIум — Нанэхъант. АпхуэдизкIэ ахэр факъырэти, я лъапсэр псыдзэм ихьа хуэдэт.
Дадэхъан егъэлеяуэ щхьэхынэт — арат къулейсызыгъэ псори къызыхэкIыр. Ар апхуэдизкIэ щхьэхынэти, дуней псом цIыхуу тету хъуар щхьэхынагъэкIэ зэпеуамэ, бжьыпэр яфIиубыдынт. «Я дэ ди Тхьэу Тхьэшхуэ, мыр сыту дуней фейцей! — зэпымыууэ тхьэусыхэрт Дадэхъан. — ПщэдджыжькIэрэ сыкъотэджри зызохуапэ, пщIыхьэщхьэкIэрэ зызотIэщIыжри согъуэлъыж! Ар зы махуэтэм, ар махуитIтэмэ, сыдэкIуэтэнти! Апхуэдиз бэлыхь стелъу си гъащIэ псор дауэ зэресхьэкIынур!»
И щхьэхынащхьи, Дадэхъан къалэнитI, — шхэнымрэ жеинымрэ, — дэгъуэу зэдрихьэкIырт. Ауэ, гъэщIэгъуэныратэкъэ, мыбы щыгъуэми Дадэхъан тхьэусыхэрт: «Сызэрышхэу жей щхьэкIэ солIэ, жей сызэрырикъуу сомэжалIэ!»
Дадэхъан гууэщIу махуэ псом щылът. Жэщ хъуакъэ — пырхъыжу жейрт. Абы нэхъ зытригъэлIыкIрэ хуэсакъыу ихъумэу зы къэпталыжь закъуэ иIэт. ИгъащIэм нэхъ щыгъыныфIыIуэу щитIэгъари арат. Ар абы зэрыщыгърэ илъэс Iэджэ щIат. Ауэрэ къэпталыжьыр гъуанэпщIанэу лэжьащ.
Зы пщэдджыжь гуэрым Дадэхъан и щхьэгъусэм елъэIуащ:
— Нанэхъан! КхъыIэ, тIо, си къэпталыжь закъуэр тIэкIу схуэдыж.
АпхуэдизкIэ фейцей хъуащи, зрипэсу хьэм пщичыжынкъым.
— СыткIэ пхуэздыжын, си Дадэхъану дыщэзэрылэ?! Мастэ сиIэ мыгъуэкъым, — тхьэусыхащ Нанэхъан. ИтIанэ, тIэкIурэ хэгупсысыхьри, къыпищащ: — Сэ дэздзыхауэ зы ху пут закъуэ сиIэщ. Хъарзынэу нобэ бэзэр махуэщ. Ху путыр бэзэрым хьы, щэи, утемыукIытыхьыну зы къэптал цIыкIурэ мастэ дестэрэ къэщэхуи къэкIуэж. Уи къэпталыжьри пхуэздыжынщи, тIури зэблэхъуурэ зепхьэнщ.
Ар щызэхихым, гуфIащэщ, къыщылъэтри, щэ зигъэджэрэзащ. Ауэ ху путыр и дамащхьэм телъу бэзэрым ихьын зэрыхуейр къыщыгурыIуэм, боф жиIэу укIуриижащ.
— Нанэхъан! — еджащ ар и щхьэгъусэм. — Сэ Iеищэ мыгъуэу сощхьэх, кхъыIэ, бэзэрым уэ схуэкIуэ.
— Уэ укъэсыжыху уи пIэкIэ сэ сыщхьэхынщ, Дадэхъану си дыщэзэрылэ! Уэ пхуэхъунур, уигу ирихьыну къэпталыр сэ дэнэ щысщIэн, на-а гущэ?
ИтIанэ Дадэхъан хьилагъэ хуокIуэ.
— ТхьэмыщкIэм бдзы кIэщIри кIыхьри хуохъу. ПщампIэ тетрэ IэгъуапитI пыт закъуэмэ, сыт хуэдэми содэ. КхъыIэ, уэ кIуэ, Нанэхъан! — аргуэру Дадэхъан и щхьэгъусэм елъэIуащ.
— Уафэ къащхъуэ, щIылъэ щхъуантIэ, лъэмбытI сымычын! — кIэщIу пигъэщхъащ Нанэхъан.
Дадэхъан сыт ищIэжынт? Ху путыр и дамащхьэм трилъхьэри ежьащ.
Дунейр бадзэуэгъуэти, махуэр хуабэвэхт. Дадэхъан тIысрэ зигъэпсэхумэ, ежьэжурэ лъабэдий ищIурэ здэкIуэм, ху путыр къытехьэлъэ хъуащ. «Мыр сыту хьэлъэ хъуа?! Фызыжьым зы пут закъуэ жиIа щхьэкIэ, путищ мыхъуу си фIэщ хъуркъым», — тхьэусыхащ Дадэхъан, зыкъомрэ кIуа нэужь.
Ауэрэ здэкIуэм, Дадэхъан Япэ гъуэгурыкIуэр къылъэщIыхьащ. Абы и дамащхьэм бацэ пут ныкъуэ телът.
— Бэзэр кIуам, тхьэмадэ, бацэ пут ныкъуэ схьати, зы къэптал дэгъуэрэ мастэ деститIкIэ схъуэжащ, — Япэ гъуэгурыкIуэр цым и кIуапIэмкIэ къеуэу хуежьащ, Дадэхъан и Iуэхур зыIутыр зригъэщIа нэужь. — Иджыри ху путкIэ схъуэжыну бацэ пут ныкъуэ сохь.
Дадэхъан, жыIэзыфIэщти, гуфIащ. «Мыбы иIыгъ бацэр IэджэкIэ нэхъ мащIэщ, IэджэкIи нэхъ псынщIэщ, сызыхуейуэ хъуари къысхущIэкIынущ, — егупсысащ ар. — Къызихъуэжтэмэ, сехъулIатэкъэ!»
ТIури зэгурыIуэри зэхъуэжащ. «Алыхьым насып зритам къытепхыфын!» — Дадэхъан, и Iупэмрэ и пащIэмрэ зэтемыхьэу, гуфIащ.
Япэ гъуэгурыкIуэм игъэзэжащ, бэзэрым сыт щхьэкIэ кIуэжынт?! И Iуэху хъарзынэу зэфIэкIат.
Дадэхъани и гъуэгу теувэжащ. ТIысрэ зигъэпсэхумэ, ежьэжрэ лъабэдий ищIурэ здэкIуэм, бацэ пут ныкъуэ гуэрыр къытехьэлъэ хъуащ. «Ярэби, мы бэлэбанэм сыкъимыгъэпцIауэ пIэрэ? Бацэ пут ныкъуэ жиIа щхьэкIэ, путитI мыхъуу си фIэщ хъуркъым!» — тхьэусыхащ Дадэхъан.
Абы хэту ЕтIуанэ гъуэгурыкIуэр къылъэщIыхьащ. Абы и дамащхьэм бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэж телът. Дадэхъан и Iуэхур зыIутыр ЕтIуанэ гъуэгурыкIуэм хуиIуэтащ.
— Бэзэр кIуам, тхьэмадэ, бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэж схьати, къэптал дэгъуитIрэ мастэ дестищкIэ схъуэжащ, — ЕтIуанэ гъуэгурыкIуэ гуэрыр цым и кIуапIэмкIэ къеуэу хуежьащ, Дадэхъан и Iуэхур зыIутыр зригъэщIа нэужь. — Иджыри бацэ пут ныкъуэкIэ схъуэжы- ну бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэж сохь!
Дадэхъанрэ ЕтIуанэ гъуэгурыкIуэмрэ зэхъуэжащ. «Алыхьым насып зритам къытепхыфын!» — Дадэхъан, и Iупэмрэ и пащIэмрэ зэтемыхьэжу, гуфIащ.
ЕтIуанэ гъуэгурыкIуэ гуэрым игъэзэжащ. Ар бэзэрым сыт щхьэкIэ кIуэжынт?! И Iуэхур зэфIэкIат.
Дадэхъан и гъуэгу теувэжащ. ТIысрэ зигъэпсэхумэ, ежьэжурэ лъабэдий ищIурэ здэкIуэм, бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэж гуэрыр къытехьэлъэу хуежьащ. «Ярэби, мы бэлэбанэм сыкъимыгъэпцIауэ пIэрэ? Бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэж жиIа щхьэкIэ, пут псо мыхъуу си фIэщ хъуркъым!» — тхьэусыхащ Дадэхъан.
Абы хэту Ещанэ гъуэгурыкIуэр къылъэщIыхьащ. Абы зы бэлагъ иIыгът.
Дадэхъан и Iуэхур зыIутыр Ещанэ гъуэгурыкIуэми хуиIуэтащ.
— Бэзэр кIуам, тхьэмадэ, зы бэлагъ схьати, къэптал, дэгъуищрэ мастэ дестиплIкIэ схъуэжащ, — Ещанэ гъуэгурыкIуэ гуэрыр цым и кIуапIэмкIэ къеуэу хуежьащ, Дадэхъан и Iуэхур зыIутыр зригъэщIа нэужь. — Иджыри бжьэхуц пут ныкъуэм и ныкъуэжкIэ схъуэжыну мы бэлагъыр сохь!
Дадэхъанрэ Ещанэ гъуэгурыкIуэмрэ зэгурыIуэри зэхъуэжащ.
«Алыхьым насып зритам къытепхыфын!» — Дадэхъан, и Iупэмрэ и пащIэмрэ зэтемыхьэжу, гуфIащ. Ещанэ гъуэгурыкIуэ гуэрым игъэзэжащ. Ар бэзэрым сыт щхьэкIэ кIуэжынт? И Iуэху зэфIэкIат.
Дадэхъани и гъуэгу теувэжащ. ТIысрэ зигъэпсэхумэ, ежьэжурэ лъабэдий ищIурэ бэзэрым нэсащ.
Бэзэрым мастэ хъушэжьу телът, ауэ егъэлеяуэ лъапсейт. Дадэхъан хэт емыупщIами, хэт емылъэIуами, хэт жримыIами, зы мастэ цIыкIу закъуэ фIэкIа и бэлагъым къратын ядакъым. Дадэхъан сыт ищIэжынт? И бэлагъыр зы мастэ цIыкIу закъуэкIэ ихъуэжри, бэзэрым къытригъэзыкIыжащ. Абы хэту къэптал къызэримыщэхуар игу къэкIыжри къэгузэвэжащ. Ауэ сыт и Iэмалыжт? ЗэрыхъунIамэ, хъуат.
Дадэхъан нэсыжа нэужь, Iуэхур къызэрекIуэкIа псори зэтещыпыкIауэ Нанэхъан хуиIуэтэжащ.
Нанэхъан егъэлеяуэ гу щабэ-псэ щабэт.
— Ягъэ кIынкъым, Дадэхъану си дыщэзэрылэ! — къедэхэщIащ ар и щхьэгъусэм. — Щхьэр псэумэ, пыIэ щыщIэркъым, жаIэ. КъэпталыщIи къэпщэхунщ. АпщIондэху уи къэпталыжьыр пхуэздыжынщи, щыгъагъ!
Дадэхъан и къэпталыжьыр Нанэхъан къуэлэн-пщIэлэну хузэхидыжыхьри щригъэтIэгъэжащ. Дадэхъан дунейм ехыжыхукIэ ар нэгъуэщI къэпталкIи хузэхъуэкIыжакъым.
Дудар Хьэутий.
Шхыныгъуэхэр
ЩIакхъуэ зэтеупIэщIыкI
Гуэдз хьэжыгъэ хужьыр пIинэу Iэнэм траухуанщIэ, и кур къратхъу. Шхум фошыгъу, шыгъу, содэ, сэхуран дагъэ, джэдыкIэ уда халъхьэри, фошыгъур ткIуху псори зэхагъэзэрыхь, ар хьэжыгъэм хуащIа кумбым иракIэри тхьэвыр япщ. Тхьэвыр кIыхьу ягъэджэрэзри, Iыхьэурэ зэпаупщI, ахэр хупхъэкIэ пIащIэу яху, мм 1,5-2 я Iувагъыу. Адрейхэм нэхърэ нэхъ ину зы тхьэв Iыхьэ яху, Iэнэм тхъу щахуэри, ар тралъхьэ. Абы тхъу щахуэ, фошыгъуи трагъэщащэ. Тхьэв яхуа псори я зэхуакум тхъу щахуэм, фошыгъу дагъэлъалъэурэ лъагэу зэтралъхьэ. ИтIанэ и лъабжьэ дыдэм щIэлъ тхьэв иным и кIапэхэр къыдрашейри зэтралъхьа псоми я щIыIум джэдыкIэпскIэ щызэкIэрагъапщIэурэ, а псори тхъу зыщыхуа тебэм хуэсакъыу иралъхьэ, и щхьэм шатэ щахуэ, хьэкулъэм ирагъэувэри, и щхьэфэр дыщафэ хъуху (дакъикъэ 20-25-кIэ) ягъажьэ. Хьэзыр хъуа щIакхъуэзэтеупIэщIыкIым тебэм зэрилъу и щхьэфэм псы щIыIэ тIэкIу щахуэ, тебащхьэр трапIэжри, нэхъ щабэ хъун щхьэкIэ дакъикъи 10-12-кIэ щагъэт. ИтIанэ Iыхьэурэ зэпаупщIри, Iэнэм трагъэувэ. Шей драф, шху, шатэ дашх. ЩIакхъуэзэтеупIэщIыкIыр зэращIыр тхъущIэкIэщ. Тхъур жьымэ, абы мэ гурымыхь къыхех.
Халъхьэхэр: Гуэдз хьэжыгъэу — г 600, шхууэ — г 300, тхьэвым халъхьэ джэдыкIэу — 1, тхьэвым щахуэ джэдыкIэу — 1, шыгъуу — г 2, содэу — г 4, шатэу — г 25-рэ, фошыгъуу, тхъууэ, сэхуран дагъэу — узыхуейм хуэдиз.
Лы гъэбэкхъа, кIэртIоф щIэлъу
Мы шхыныгъуэр былымылми мэлылми къыхэпщIыкI хъунущ. Лыр тыкъыр цIыкIуурэ, г 30-40 хъууэ, яупщIатэ, псы щIыIэкIэ ятхьэщI, ягъэжэпхъ, шыгъу хадзэри фIыуэ зэIащIэж. Лы шыуар дагъэ къэплъам мыIув дыдэу халъхьэ. МафIэр ин ящIри, зэIащIэурэ ягъажьэ, тхъуэплъ хъуху. ИтIанэ абы щIакIэ лэпс е псывэ, зэIащIэри, тебащхьэр тепIауэ, мафIэ мыиным тету ягъэбэкхъ дакъикъэ 20-25-рэ хуэдизкIэ. Ар зэрызэфIэкIыу, IупщIэурэ упщIэта кIэртIоф, щхьэхуэу гъэжьа бжьыныщхьэ халъхьэ, зэIащIэ, тебащхьэр трапIэжри мафIэ цIыкIум тету хьэзыр хъуху ягъэбэкхъ. Хьэзыр хъуа шхыныгъуэм джэдгын трагъэщащэри, тебащхьэр тепIауэ дакъикъэ зытхухкIэ щагъэт, мэ гуакIуэ къищтэн щхьэкIэ. Iэнэм щытрагъэувэкIэ зэIащIэ. ЗэрызэщIэлъу тепщэчым иралъхьэри, пщтыру яшх, пIастэ, мырамысэ хуабэ, чыржын, мэжаджэ, щIакхъуэ и гъусэу.
Халъхьэхэр: (зы цIыху Iыхьэ): лыпцIэу — г 200, кIэртIоф укъэбзауэ — г 50, бжьыныщхьэ укъэбзауэ — г 30,щэ гъэткIуауэ — г 60, шыгъуу, шыбжийуэ, джэдгыну — узыхуейм хуэдиз.
«Адыгэ шхынхэр» тхылъым къитхыжащ.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу:3. Пшынэм и сэмэгурабгъу лъэныкъуэмкIэ тет Iэпэ. 6. ЩакIуэр дыгъужьым и … техьащ. 8. Нартыху гъэлыгъуа хьэжыгъэ. 9. Бгым къех шыгум … ищIри къэувыIащ. 10. ПщIий къызыпыкIэ жыг. 11. Шхынхэлъхьэ. 12. Мэз балий. 15. ГъущI щабэ гъэткIугъуафIэ. 20. Нэхъапэхэм адыгэм я лъапсэр абыкIэ къаухъуреихьырт. 21. Къэнжал хьэку цIыкIу. 24. ЦIыху зыпI цIыху уасэ … 25. Зи гум куэд изыубыдэф цIыху. 26. … закъуэ мэз хъуркъым. 29. Бжэгъу кIыхь, къурагъ гъум. 30. Мэл зыхэвэ нэхърэ — … зыхэпкIэ. 33. Аруан районым хиубыдэ къуажэ. 34. Насып зимыIэм и дзэр … IуещIыкI. 35. Китайм щекIуэкIа дунейпсо олимп зэхьэзэхуэхэм дыщэ медаль къыщызыхьа адыгэ пелуан. 37. Уэс жьгъей дыдэ. 39. Гъатхэ дыгъэм кIагъуэпскIэ уегъэпскIри, бжьыхьэ дыгъэм … къыптрекIэ. 42. Хъарбыз … е кхъуей … 43. Цым, цым, цым, … лъэбыцэжь. 44. Хэку зауэшхуэм и зэманым партым и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и унафэщIу щыта … Зубер.
Къехыу:1. Зи бгъуитIыр зэпэгъунэгъу, Iузэ. 2. Псы мыкуу. 3. … техьэ тенэркъым. 4. ХадэхэкI. 5. …-гурыщIэ. 7. Жьэ бзаджэ зэщIэзых цIыху. 13. Нартыху хъумапIэ. 14. Нарт фызыжь Уэрсэрыжь и фIыгъэкIэ Лъэпщ ищIа Iэмэпсымэ. 16. … дзыусщ. 17. Бын. 18. Налшык къалэ и уэрамхэм щыкуэд къуалэбзу. 19. Ди республикэм пэгъунэгъу къалэ. 22. Уи щхьэ мыузым … иумышэкI. 23. Псым дахэу щес къуалэбзу пщэ кIыхь, къазышхуэм ещхьу. 27. Фадэ гуащIэ. 28. Зи нэхэр куууэ ис цIыху. 31. … хъунур шкIэ щIыкIэ уощIэ. 32. … мыплъэмэ, нэр плъэркъым. 35. Псым къыщыувыIа кхъухьыр и пIэм изымыгъэкI гъущIыбжьэ. 36. Зэхьэзэхуэм къыщыхэжаныкIахэм саугъэт зэхуэмыдэхэр … хуащIащ. 37. Ахъшэ жьгъей. 38. Iэпкълъэпкъ зэрытыпIэхэр зэрызыгъэIыгъ, къупщхьэмрэ лымрэ зэпызыщIэ. 40. ЩIыпIэ хуабэхэм къраш пхъэщхьэмыщхьэ. 41. Пшынауэ, уэрэдус, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ артист.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Жэпуэгъуэм и 10-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу:3. ХэхакIуэ. 5. Мудрэн. 8. ТIэкIу. 9. Щомыщ. 11. Сакъ. 12. Гухэ. 13. АкIэ. 15. Умэ. 17. Гъудэ. 21. Ясир. 22. Пхъэпс. 23. Дакъэ. 24. Кхъуей. 25. Гъубж. 26. Ажэ. 31. ЖапIи. 32. Къэлэр. 33. Нало. 34. Жин. 35. Кхъулэ. 36. Шхуэ. 37. Бгъэ. 41. Тут. 42. Пэрыт. 44. ЛIыжь. 45. НэуфIыцI. 46. ПщампIэ.
Къехыу:1. ТхакIуэ. 2. Пресс. 3. ХэтIэхэсэ. 4. КIуащ. 6. Уэщ. 7. Накъэдыкъэ. 10. Мэ. 14. КIапэ. 16. Мест. 18. Армение. 19. Хьэмбылу. 20. Адэжынэ. 27. Пакистан. 28. Акъыл. 29. Урыху. 30. Благъэжьрэ. 38. Щтауч. 39. Ер. 40. ПлIимэ. 42. ПцIы. 43. Тощ.
