ПIалъэ иIэжкъым
Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир Iэ тридзащ УФ-м и цIыхухэм я псэупIэр уней мылъку зэращIынум (приватизацэ) пIалъэ зэримыIэмкIэ къэрал законым.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, пщIэншэу приватизацэ щIыным теухуауэ щыIа унафэм ипкъ иткIэ ар мы гъэм и гъатхэпэм и 1-м иухыу щытащ. Жэрдэмхэр къыхалъхьащ унафэм и къарур Кърымым щыпсэухэм, унэ ныкъуэкъауэхэм щIэIэпхъукIахэм, сабий зеиншэхэм папщIэ иджыри 2020 гъэ пщIондэ ягъэIэпхъуэну.
Урысейм и Президентым и пресс-секретарь Песков Дмитрий къызэрыхигъэщамкIэ, Путин Владимир сытым дежи и телъхьэу щытащ псэупIэхэм уней мылъку пщIэншэу икIи пIалъэ имыIэу щIыным.
Унафэр зэрылэжьа илъэс 25-м къриубыдэу фэтэр мелуан 30,5-рэ цIыхухэм приватизацэ ящIащ. Къэралым IэщIэлъщ иджыри мелуан ныкъуэ, абы щыщу мин 300-р жьы дыдэ хъуа псэупIэхэм ящыщщ. Статистикэм къызэригъэлъагъуэмкIэ, ар псэупIэ фондым и процент 30-м ноблагъэ.
Приватизацэ пщIэншэм и пIалъэр пщIэнейрэ ягъэIэпхъуащ. Мы гъэм гъатхэпэм и 1-м къыщыщIэдзауэ уней лъапсэм хагъэ-хьэ псэупIэр абы и кадастр уасэмкIэ цIыхухэм къащэхужыным хуэкIуэн хуеящ. АрщхьэкIэ къэралым ар къищтакъым.
«Приватизацэ пщIэншэм пIалъэ зэримыIэжым дэ хыдолъагъуэ ди лъэпкъэгъухэм я хуитыныгъэр зэхуэдэ зэращIар. Абыхэм ящыщхэм я Iуэху зэкIэлъымыкIуэныгъэкIэ е хуэмеиныгъэкIэ я псэупIэр уней ящIакъым», — жиIащ УФ-м и Сату-промышленнэ палатэм и унафэщIым и къуэдзэ Журбэ Виктор. Абы и псалъэхэм къызэрыхэщымкIэ, приватизацэр ящIыну Iэмал яIащ цIыху мелуанхэм икIи нэхъыбэм ар къагъэсэбэпащ. Ауэ псэупIэ ныкъуэкъауэр е къалэкум ит, пэшищ хъу фэтэрыр приватизацэ ищIыну мыхьэзырмэ, ар хэбгъэзыхь хъунукъым, пщэдей а Iуэхугъуэр зэрызэхуащIыжынум къыхэкI къудейкIэ.
Приватизацэ ямыщIа фэтэрхэр зыIэщIэлъыр къэралращ. Абы къыхэкIкIэ апхуэдэхэм щыпсэу цIыхухэм пщIэ ят хуэдэу аращ. А псэупIэхэр пщэи, къэпщэхуи, птыи, щIэину къэбгъани, банкхэм къыщыбгъэлъагъуи хъунукъым — апхуэдэ дыдэ псэупIэкIэ къэпхъуэжыну ухуиту аркъудейщ. Зи пэшхэр уней лъапсэм хэзыгъэхьэну мыпIащIэхэм ящыщщ хуэмыщIауэ псэухэр. Абыхэм ятыну хуейкъым бгъэIэпхъуэ мыхъу мылъкум техуэ налогыр — абы и куэдагъыр елъытащ илъэс къэс зыхэхъуэ кадастр уасэм.
ЦIыхухэр хэбгъэзыхь хъунукъым я псэупIэр уней ящIыну, ар, псалъэм папщIэ, ныкъуэкъауэу щытмэ.
Абы къыдэкIуэу къэрал псэупIэхэм, зэрыхабзэщи, зыхуей-зыхуэфIхэр къызэрызэрагъэпэщ уасэр нэхъ пудщ — апхуэдэхэм щыпсэухэм коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм щIатыр нэхъ мащIэщ, фэтэрхэр къызыхуэтыншэу зэгъэпэщыжыным папщIэ пщIэ щIатыну къатехуэркъым. Илъэс блэкIам языныкъуэ щIыналъэхэм капремонтым и уасэр псэупIэм щыщIат социальнэ пщIэм хагъэхьауэ щытащ, арщхьэкIэ Прокуратурэ Нэхъыщхьэм ар хабзэм къемызэгъыу къилъытащ: фэтэрхэр къызыхуэтыншэу зэгъэпэщыжыным и пщIэр зытын хуейр ар зыIэщIэлъращ. «Илъэс къэс апхуэдэ унэхэр зехьэным текIуадэр нэхъыбэ мэхъу, къэралым а мылъкур IэщIэлъыну хуеижкъым», — жиIащ бгъэIэпхъуэ мыхъу мылъкум и рынокым и юристхэм я гильдием и президент Сухов Олег.
Иджыпсту ущрихьэлIэ къохъу цIыхухэм приватизацэ ящIа псэупIэхэр къэрал мылъку ящIыжу. «Апхуэдэхэр куэд хъуркъым», — жеIэ Журбэ Виктор. А Iэмалыр къэзыгъэсэбэпхэм ящыщщ зи закъуэу къэна цIыхухэу щIэин къэзыгъэнэну хуэ-мейхэр, псэупIэр зехьэным куэд зэрытекIуадэм къыхэкIыу.
БгъэIэпхъуэ мыхъу мылъкум техуэ налогми, капремонтым щIат пщIэми къэралым льготэхэр хухихащ. Налогыр ямытыну хуитыныгъэ яIэщ пенсэм кIуахэмрэ зыхудачых нэгъуэщI цIыху гуп 13-мрэ. ЦIыхухэм я уней лъапсэхэр къэрал мылъку ящIыжынкIэ хъунукъэ, — жаIэу щеупщIам IэщIагъэлIым къыхигъэщащ ар щхьэж зэрыхуейурэ зэрыщытыр. Абы хэгъэзыхь щыIэнукъым. ПсэупIэр уней лъапсэу уиIэмэ — сыт епщIэнуми ухуитщ.
«Фэтэрым социальнэ пщIэ щIэзыту щIэсхэр мыпIейтейми хъунущ, псэупIэр цIыху гуэрым имейуэ, къэралым IэщIэлъу зэрыщытым щхьэкIэ. НэгъуэщI лъэныкъуэкIэ укъыщеплъмэ, хэт ищIэрэ дызыхуэкIуэм къэхъунур», — къыпещэ Журбэ.
Болговэ Екатеринэ.
«Комсомольская правда»
