Политикэм пэIэщIэ бгырыкIуэхэр
2014 гъэр украин лъэпкъым и къуэ щэджащэ Шевченкэ Тарас къызэралъхурэ илъэс 200 щрикъуа лъэхъэнэу иджырей тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ къыхэнэнущ. УсакIуэшхуэр гъэлъэпIэным теухуауэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щекIуэкI Iуэхугъуэхэм ящыщ зыщ Украинэм и Днепропетровск къалэм щыщ альпинистхэр мы махуэхэм ди республикэм зэрыщыIэр.
Iуащхьэм 1989 гъэм дэкIауэ щыта альпинистхэр. БгырыкIуэхэм я мурадщ, Шевченкэ Тарас къызэралъхурэ илъэс 200 щрикъу гъатхэпэм и 9-м ирихьэлIэу, Псыгуэнсу къуэладжэм абы и цIэр зезыхьэу дэт, зи лъагагъыр метр 4200-рэ хъу бгы папцIэм дэкIыну. Къуршым ихьэн ипэ къихуэу, альпинистхэм Налшык дэт Печатым и унэм журналистхэм пресс-конференц щыдрагъэкIуэкIащ.Украинэм къикIа хьэщIэхэм къищынэмыщIауэ, зэхыхьэм хэтащ зи гугъу тщIы Iуащхьэр зэрыт Шэрэдж куейм и администрацэм и Iэтащхьэ Темиржанов Махъты, КъБР-м щыпсэу украинхэм щэнхабзэмкIэ я центрым и унафэщI Харенкэ Светланэ, республикэм альпинизмэм, туризмэм, бгым дэпщеинымкIэ федерацэм хэтхэр, нэгъуэщIхэри.Харенкэ Светланэ журналистхэм хъыбар зэрыдигъэщIамкIэ, Шевченкэ Тарас и творческэ щIэиныр гъэлъэпIэным хуэунэтIауэ ди республикэм къыщызэрагъэпэщыну Iуэхугъуэхэм хеубыдэ гъатхэпэм и 11-м Налшык дэт ЩэнхабзэмкIэ фондым щызэхашэну я мурад фэеплъ пшыхьри.Шевченкэ Тарас и цIэр зезыхьэ щыгу. -УсакIуэшхуэр къыщалъхуа гъатхэпэм и 9-м хуэзэу, абы и цIэр зезыхьэ бгым и щыгум къыщыхутэну гукъыдэж зыщIа украин альпинистхэми, зыкъыкIэрамыгъэхуу, зи гугъу тщIы гуфIэгъуэ зэхыхьэм зыкърырагъэхьэлIэжыну дащогугъ, — жиIащ Харенкэ Светланэ, пресс-конференцыр къыщызэIуихым.
АдэкIэ журналистхэм я упщIэхэм хьэщIэхэм жэуап иратащ.
— Шевченкэ Тарас и гъащIэмрэ и IэдакъэщIэкIхэмрэ Урысейм щыпсэу лъэпкъхэм я дежкIи мыхьэнэшхуэ яIэщ, — жиIащ Украинэм альпинизмэмкIэ щIыхь зиIэ и тренер, Альпинистхэм я дуней-псо зэгухьэныгъэм хэт Зайдлер Александр. — УсакIуэшхуэр урысыбзэкIи тхэуэ щытащ, лъэхъэнэ гуэркIэ Бытырбыхуи (Санкт-Петербург) дэсащ. Ауэ щыхъукIи ар зейр украинхэм я закъуэкъым. Абы къыдэкIуэуи, мы ди зэхэзекIуэм къэралитIым ди зэхуаку дэлъ зэныбжьэгъугъэм къыпригъэщэну дыщогугъ.
Езы Зайдлер Александр зи гугъу тщIы Iуащхьэ папцIэм япэ дыдэу 1964 гъэм дэкIауэ щытащ. Абы лъандэрэ лIэщIыгъуэ ныкъуэ ирикъуащ. А лъэхъэнэ жыжьэм Шевченкэ и щыгур къэзыгъэIурыщIа альпинистхэми, усакIуэ цIэрыIуэм и теплъэр иIэу алюминийм къыхэщIыкIа лъабжьэм трагъэбыдыхьа бюстыр 2011 гъэм а Iуащхьэ дыдэм нэзышэса гупми я «шуупэ гъуазэ шыщхьэмыгъазэу» щытар нобэр къыздэсым а къалэн мытыншым зыIупызымыгъэкIуэт, зи ныбжьыр илъэс 83-м ихьа Зайдлер Александрщ.
— ГъэщIэгъуэныракъэ, дызытепсэлъыхь щыгур зыдэт Псыгуэнсу къуэладжэм, зэман зыбжанэ хъуауэ, альпинизмэм и лъэныкъуэкIэ нэхъыбэу щызэхэзекIуэр Украинэм къикI бгырыкIуэхэращ, — жиIащ Темиржанов Махъты, зэхыхьэм къекIуэлIа журналистхэм защыхуигъазэм. — Апхуэдэу къокIуэкI ахэр а къуэм япэу къыщыдыхьа 1939 гъэ лъандэрэ. Абы щыгъуэм, Шевченкэ Тарас къызэралъхурэ илъэси 125-рэ щрикъум ирихьэлIэу, Украинэм къикIа бгырыкIуэхэр Псыгуэнсу жьанэм къыщхьэщыт мылылъэ Iуащхьэжьхэм ящыщ зым дэкIауэ щытащ. ИкIи шууейр шы утIыпщам и тхыцIэм лъапэкIэ щиувэм, зыхищIэ гужьеигъуэ-гуфIэгъуэм зэрызэщIищтэм хуэдэу, альпинистхэм, зи щыгу зыдэкIа Iуащхьэм тету къаIэщIэлъэгъуа Iэгъуэблагъэр апхуэдизкIэ телъыджэлажьэ ящыхъуати, къызэрехыжу, а лъагапIэм Шевченкэ Тарас и цIэр фIащауэ щытащ икIи абы лъандэрэ Iуащхьэм ар зэрехьэ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
