Италием и технологиехэмрэ Кавказым исхэм я егугъуныгъэмрэ зэбгъэуIумэ, IуэхуфIхэр кърикIуэну дыщогугъ
КъБР-м и делегацэр Италием зэрыщыIам щытепсэлъыхьыжым апхуэдэу жиIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен.
Ди республикэмрэ Италиемрэ лэжьыгъэкIэ зэрызэпыщIам зиубгъу зэпыту йокIуэкI. Иужь илъэсхэм лъэныкъуитIым я IэщIагъэлIхэр куэдрэ зэкIэлъокIуэ, зэрызэпыщIа Iуэхухэм я екIуэкIыкIэм щыгъуазэ защI. Псом хуэмыдэу ди деж егугъуу къыщагъэсэбэп Италием щызэтеува Iэмалхэр.
Иджыблагъэ Къанокъуэ Арсен зи пашэ гупыр Италием и щIыналъэхэу Больцанэ, Тироль Ипщэм щыIащ. Абыхэм агропромышленнэ IэнатIэм, хэхауэ жыпIэмэ, жыг хадэхэр гъэкIыным, ехьэлIа технологиехэм, туризмэм и къызэгъэпэщыкIэм щыгъуазэ защIащ.
— Дэ гупыфIу зэщIэгъэуIуауэ гъуэгу дытехьащ, Тироль Ипщэм жыг хадэхэр зэрыщагъэкIым деплъын папщIэ. Ар жыг гъэкIыным и лъэныкъуэкIэ Италием и щIыналъэ нэхъ пэрыт дыдэхэм ящыщщ. А щIыналъэм мыIэрысей хадэу гектар мин 18-м нэблагъэ иIэщ икIи Евросоюзым апхуэдэ пхъэщхьэмыщхьэ лIэужьыгъуэу щащэм и процент 20-р яхурегъашэ. Пхъэщхьэмыщхьэр ягъэкI дуней псом нэхъ щыпэрыт дыдэу къалъытэ технологиехэмкIэ. Абы къыхэкIыу ди дежкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ апхуэдэ лэжьэкIэм щыгъуазэ зыщIыным. Сэ къызэрыслъытэмкIэ, Тироль Ипщэм и щапхъэр къэтщтэн хуейщ, ауэ абы илъэс 50 тедмыгъэкIуадэу, илъэсипщI хуэдизым нэсу къэдгъэсэбэпын хуэдэу. Апхуэдиз зэманым къриубыдэу дэ жыг хадэу гектар мин 15 хуэдиз хэтсэну ди мурадщ. пасэу къызыпыкIэ жыг хадэу республикэм нобэм ирихьэлIэу гектар минитI щыIэщ. Дэ ди къалэн нэхъыщхьэ дыдэр къуажэдэсхэр лэжьапIэкIэ къызэгъэпэщынырщ, иджырей технологиехэр мэкъумэш хозяйствэм къыщагъэсэбэпу ахэр егъэсэнырщ. Ди жыг хадэхэр Тироль щIыналъэм щыIэхэм ебгъапщэмэ, абыхэм зыкIи къащхьэщыкIыу плъагъуркъым.
Къанокъуэ Арсен итальян хьэрычэтыщIэхэм йопсалъэ Ди жыг хадэхэм я щытыкIэм арэзы утехъуэ хъунущ. Жыг хадэхэр зехьэныр ди цIыхухэм куэд щIауэ къадекIуэкI IэщIагъэщ икIи ахэр лэжьэн папщIэ зыхуеину иджырей Iэмалхэр къахузэдгъэпэщмэ, дэ ехъулIэныгъэ инхэр къытхуэхьынущ. Мы IэнатIэм тэмэму зригъэужьмэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым а продукцэ лIэужьыгъуэм и рынокым и процент 20 — 25-р иубыдыфынущ. БжыгъэкIэ къэбгъэлъагъуэмэ, гъэ къэс мыIэрысэу сом мелард 25 — 30 и уасэ къыпачыфынущ, — жиIащ Къанокъуэ Арсен.
КъБР-м и Iэтащхьэр апхуэдэу тепсэлъыхьащ Альпы бгыхэмрэ ди Iуащхьэмахуэ лъапэрэ куэдкIэ зэрызэщхьым. План-де-Коронес бгы-лыжэ центрым щеплъам щыгъуэ Къанокъуэ Арсен жиIауэ щытащ «Ди Iуащхьэмахуэ лъапэ мынэхъ дахэмэ, Альпхэм нэхърэ зыкIи зэрымынэхъ Iейр».
— Iуащхьэмахуэ метр 5642-рэ и лъагагъщ. Абы къыдэкIуэу, Кавказ къуршхэм метр минитхум щIигъу зи лъагагъыу хэт бгыуэ 7-м ящыщу 5-р республикэм и щIыналъэм хеубыдэ. Дэ ди щIыналъэр икъукIэ дахэщ, ди къуршхэр уардэщ, — жеIэ КъБР-м и Iэтащхьэм. — Абы къыхэкIыу иджыпсту мыхьэнэшхуэ иIэщ КъБР-м туризмэм и инфраструктурэ щызэтегъэувэным. Альпхэм дыщыщыIэм дэ щыгухэм метр минитIым щIигъукIэ дыдэкIащ, бгылъэ щIыпIэхэм кIапсэрыкIуэ гъуэгухэр зэрыщылажьэм, ресторанхэр зэрыщызэрахьэм деплъащ. Абы щыгъуэ дэ щыгъуазэ зытщIащ а курортым илъэсым цIыху 1 мелуанрэ мин 700-м нэблагъэм зэрызыщагъэпсэхум. Дэ тфIэгъэщIэгъуэну деплъащ туризмэм ехьэлIа бизнесыр къызэрызэгъэпэщам, ар зэрызэрахьэм, лэжьыгъэм и стратегиемрэ ар зэрыпхагъэкIымрэ, Iэмэпсымэ зэмылIэужьыгъуэхэр къызэрагъэсэбэпым. Ди дежкIэ Iуэхум мыхьэнэншэ хэлътэкъым, абы къыхэкIыу псоми гу лъыттэрт, управленэм щегъэжьауэ маркетингым щиухыжу. Дэ Италием щыIэ лэжьэкIэ нэхъ пэрыт дыдэр къатщтэу Iуащхьэмахуэ лъапэм къыщыдгъэсэбэпын хуейщ.
КъБР-м и Iэтащхьэм къызэрилъытэмкIэ, республикэм мы IэнатIэм ефIэкIыныгъэ куэд щиIэщ. Ар ди щIыналъэр зэрыдахэм, зэбгъэпщэн зэрыщымыIэм и закъуэкъым. Къапщтэмэ, Италием и хьэрычэтыщIэхэм къаIэрыхьэ хэхъуэм и процент 50-м нэблагъэр налогу Iахыжмэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщызэрагъэпэщыну экономикэ щIыналъэ хэхахэм я турист кластерым хиубыдэу IэнатIэм пэрытыну ди хьэрычэтыщIэхэм туризмэм и бизнесым зрагъэужьын папщIэ къэралым куэдкIэ яхудичыхынущ.
— Ди цIыхухэм уней хьэщIэщхэр къызэIуахыурэ, туристхэм Iуэхутхьэбзэ хуащIэурэ ахъшэ къалэжьыфынущ, — къыхигъэщхьэхукIащ Къанокъуэ Арсен икIи адэкIэ къыщIигъужащ: — Лэжьыгъэ IуэхукIэ Италием дызэрыщыIам, абы щытлъэгъуахэм Правительствэр зэхуэтшэсынурэ зэпкърыхауэ дытепсэлъыхьыжынущ. А псалъэмакъым ипкъ иткIэ жыг хадэхэм зегъэубгъунымкIэ программэ хэха е программэ къуэдзэ зэхэтлъхьэнкIэ хъунщ илъэситху-пщIым тещIыхьауэ. Мыбдеж къыщытлъытэнущ жыг хадэхэр гъэкIыным и лъэныкъуэкIэ щыIэ щIэныгъэ къэхутэныгъэхэр, жыг хадэхэр гъэкIынымкIэ ди институтымрэ аграрнэ университетымрэ ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэхэр. А псори зэдгъэуIуу дэ мы Iуэхум программэ пыухыкIа хуэдгъэхьэзырын хуейщ. Италием и технологиехэмрэ Кавказым исхэм я егугъуныгъэмрэ зэдгъэуIумэ, фIэкIыпIэ имыIэу ехъулIэныгъэхэр къытхуахьынущ.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ
Правительствэмрэ я пресс-IуэхущIапIэ.
