Къанокъуэ Арсен: Си адэшхуэри зауэм къикIыжакъым
Зэрыщыту, къэралми хуэдэу, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм Iэтауэ щагъэлъэпIащ Урысей къэралы- гъуэм и тхыдэм хыхьа махуэ лъапIэр — Хэку зауэшхуэм къыщытхьа текIуэныгъэр илъэс 68-рэ щрикъур. Ди республикэм исхэм я дежкIэ а махуэм мыхьэнэ хэха иIэщ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и къуэ, ипхъу нэхъыфIу мин 40-м щIигъум Хэкур яхъумэу я псэр ятащ.
Накъыгъэм и 9-м пщэдджыжьым щегъэжьауэ Налшык щыIэ «ЩIыхьым и мафIэ мыужьыхыж» мемориалым цIыху куэд удз гъэгъахэр яIыгъыу къекIуэлIащ. Хэкур яхъумэу зи гъащIэр зыта лIыхъужьхэм я фэеплъым я щхьэр хуагъэщхъын папщIэ ветеранхэм ящIыгъуу абдеж къекIуэлIащ КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен, Парламентым и депутатхэр, республикэм и Правительствэм хэтхэр, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр.
Къызэхуэсахэр хэкIуэдахэм зы дакъикъэкIэ яхуэщыгъуа нэужь, Къанокъуэ Арсен ветеранхэм яхуэзащ, иужькIэ журналистхэм епсэлъащ. Мы махуэшхуэр езым къызэрилъытэм и гугъу щищIым, Къанокъуэ Арсен къыхигъэщхьэхукIащ ветеранхэр кIуэтэху нэхъ мащIэ зэрыхъур, абы текIуэныгъэм и уасэр къыпхуэмылъытэну зэрыиныр нэхъри нэхъ куууэ зэрызэхыуигъащIэр. «Абы къыхэкIыу дэ ди деж зыри къыщыдгъанэ хъунукъым ветеранхэм пщIэшхуэ зэрахуэтщIыр зыхащIэн папщIэ, хэкIуэдахэри зэи зыщыдгъэгъупщэнкIэ Iэмал иIэкъым. Къэбэрдей-Балъкъэрым зы унагъуи щыIэкъым зауэм хэщIыныгъэ къримытауэ, зи адэшхуэ е адэр зыфIэмыкIуэда къэгъуэтыгъуейщ, абы къыхэкIыу нобэрей махуэм и мыхьэнэм хэхъуэурэ екIуэкIынущ», — жиIащ республикэм и Iэтащхьэм. Ар тепсэлъыхьащ езым и Iыхьлыхэри зауэм зэрыхэкIуэдам: «Си адэшхуэри зауэм къикIыжакъым. Нобэм къэс дэ ар щыхэкIуэда щIыпIэм дыщыгъуазэкъым, куэдрэ ар къэдгъуэтыну дыхэтами. Адэшхуэм и къуэшищи хэкIуэдащ. Абыхэм я сынхэр дэ къуажэм дэт кхъэм щыдгъэуващ».
Мемориалым и деж удз гъэгъахэр щагъэтIылъа нэужь, республикэм и унафэщIхэр ЗэгурыIуэныгъэм и утым кIуащ. Абы щекIуэкIа гуфIэгъуэ зэхыхьэшхуэм кърихьэлIахэм, ветеранхэм Къанокъуэ Арсен ехъуэхъуащ къэралым ис дэтхэнэ зы цIыхум и дежкIи хэхауэ лъапIэу щыт ТекIуэныгъэр илъэс 68-рэ зэрырикъумкIэ. Зи лIыхъужьыгъэр Хэкум и тхыдэм дыщэ хьэрфхэмкIэ хатха ветеранхэм захуигъазэри абы жиIащ: «ЦIыхур къызэригъэщIрэ и нэгум щIэкIа зауэхэм я нэхъ гуащIэ дыдэм ди къэралым къыщихьа ТекIуэныгъэм и мыхьэнэр зэи нэхъ лъахъшэ зэрымыхъунур быдэу си фIэщ мэхъу. Нобэ дэ догъэлъапIэ текIуэныгъэр къытхуэзыхьа ди лIыхъужьхэр икIи пщIэшхуэ яхуэтщIу дигу къыдогъэкIыж щхьэхуитыныгъэмрэ мамырыгъэмрэ щIэзэуурэ, Iэщэ яIыгъыу ди Хэкум и щIыхьыр зыхъумахэр, плIыщIрэ тху гъэм и гъатхэм ТекIуэныгъэр къытхуэзыхьахэр».
Кавказым щегъэжьауэ Берлин нэс щрагъэкIуэкIа зауэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и къуэу, и пхъуу мин 40-м щIигъу зэрыхэкIуэдар къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжри, КъБР-м и Iэтащхьэм къыхигъэщхьэхукIащ абыхэм я фэеплъыр зэи мыкIуэдыжу цIыхухэм ягу зэрилъып-хъэр, дэтхэнэ щIэблэм и дежкIи ахэр Хэкум хуэпэжу щытыным, лIыхъужьыгъэмрэ хахуагъэмрэ я щапхъэу къэнэн зэрыхуейр.
«Дэ быдэу къыдгуроIуэ хэкIуэдахэм я фэеплъыр гъэлъэпIэныр, фэ, ветеран лъапIэхэм, пщIэ ныфхуэтщIыныр фэ фи хабзэ гъуэзэджэхэм зэрапытщэм, цIыхухэм я псэукIэр егъэфIэкIуэным дызэрытелажьэм зэрелъытар. Республикэм властымкIэ и органхэм я деж зыри къыщагъэнэнукъым Къэбэрдей-Балъкъэрым и экономикэм зрагъэужьын, ар мамырыгъэмрэ социальнэ зыужьыныгъэмрэ я гъуэгум тету япэкIэ ягъэкIуэтэн папщIэ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, дэ ди Iэпэ къызыпекIуэкIыну зыри къэдгъэнэнукъым Хэку зауэшхуэм хэтахэм, псоми ди зэхуэдэ текIуэныгъэр къэхьыным зи зэфIэкI езыхьэлIахэм ящыщу къэнэжа дэтхэнэ зыми пщIэ зэрыхуэтщIыр, зэрытщымыгъупщар зыхедгъэщIэн папщIэ. Ар Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал властым и органхэм, зэрыщыту ди жылагъуэм щIыхь зыпылъ я къалэнщ», — жиIащ республикэм и Iэтащхьэм.
«1941 — 1945 гъэхэм ди цIыхубэм зауэми лэжьыгъэ IэнатIэми щызэрахьа лIыгъэшхуэр, абыхэм я тегушхуэныгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ нобэ дэ дызыдэплъеин хуей щапхъэ гъуэзэджэщ», — псалъэм и кIэухыу жиIащ Къанокъуэ Арсен.
Сталинград зауэм хэта Щомахуэ Лъостэн и упщIэхэм КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Хьэсанэ Руслан жэуап ирет.
ЗэгурыIуэныгъэм и утым щызэхуэсахэм я пащхьэ концертышхуэ щатащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и творческэ гупхэм. ГуфIэгъуэ дауэдапщэхэм щыпащащ Налшык и ипподромым.
ЩОКЪАРЭ Залинэ.
