Хьэту Пётр и бжьыхьэ усэхэр
Удж-пыху
Бжьыхьэ уэфIым и макъамэр,
гур ихузми, мэIур гуакIуэу.
Сэ уэ зыр узимыIамэ,
зым щымыщт дунейм щызгъакIуэр.
Нэщхъей дыдэщ дунеижьыр, —
пщIащэпыхущи — псэр мэпыхьэ…
Уэрщ, уэращ сэ сыщIэхъыжьэр,
мы удж-пыхуми сыщIыхыхьэр…
* * *
Си лъагъуныгъэ, си дуней, си гуащIэ,
къыщIетхъ сыгуIэу си гум кIэрыпщIар,
сыкъигъэщIащ апхуэдэу сыгумащIэу,
гущIэгъур зиIэ, хэт сызыхищIа?
Мэхуалэ Бжьыхьэ хурыр пыгуфIыкIыу,
и нэпс щIигъэкIми гъуэжьу нэхур щыху,
си гъащIэр — уз мыхъужу — къызофыкIыр,
сфIогъуэлъ, сфIокIуасэ гъэхэр —
пщIащэпыхущ…
Зэрыджэр мэлыд
Сыпхуэзэм, уи Iэр субыдынщ
сиIам уэрэду,
Си гукъэкIыжхэр къэлыдынщ,
зэрыджэм хуэдэу…
Иджыри си псэм уэ ухэлъщ
нэхунэ хуабэу,
иджыри ткIуакъым си гухэлъ,
пхуэсщIар нэхъапэм;
бжезмыIэфахэр бжесIэжынщ,
сызэIымынэу, —
си псалъэ щIыхуэр уэстыжынщ,
зыцIыкIу къэмынэу:
ди къуалэбзур кIэлъыпхъэращ
кIуэса гъэмахуэм,
сэ езы дыдэри аращ —
сIэщIокI си махуэр.
Мы бжьыхьэ уэфI къыпхуэмызар
къыпфIощI зэщыджэу…
Сэ дэнкIэ нэр сымыгъэзам —
мэлыд зэрыджэр.
* * *
Хьэцыбанэу жыг зыбжанэ
зыкъизыхыу бжьэпэм тетым,
си гур, си лъэр ягъэжану,
хьэщыкъ сащI, сыраIумэту.
Ауэ, пэжщ, сигу къагъэкIыжхэр
нэщхъеягъуэрэ дыджыгъэщ —
уIэгъэжьу стелъ мыкIыжхэрщ —
къыпэкIуарщ си лъагъуныгъэм…
Дауэ мыхъуми, къысщохъужыр
сэ си губжь абы ягъэлу,
гу пхъашагъэр ягъэхъужу,
сэ езыр сыкъырагъэлу…
Псэр кIуэдакъым
Бжьыхьэр лъахэм къихьащ,
зэрыджейр игъэджэгуу,
си дуней-си блэкIар
щIигъэкIыжу си нэгум.
Уафэр плъыфэу иIащ,
пшэхэр хисхьэу къыпфIэщIу, —
пэжу, сэри сиIащ
гъащIэм сигу хэзыгъэщIи,
ауэ псэр мыкIуэда,
Iиблис Iуэху сыдихьэхыу, —
ныбжьэгъу пэж си куэдащ,
Iей къеблар ягъэмэхыу…
* * *
Уафэ къащхъуэм зыщегъафIэ дыгъэм,
бжьыхьэ уэфIыр си бгъэ-си псэм щызщ.
Уэ уи пыгуфIыкIым — уи удыгъэм —
сигъэIэсэу, жызегъэIэ: дызщ.
Мынасыпу жыIэ ар, упыхьэу, —
гур иригъуми, ар ди лэгъупыкъущ…
А насыпыр къыбдэкIуащи, бжьыхьэ,
тхъумэжыну тIэкIу къыддэIэпыкъу.
Гупсысэ щэху
Зи теплъэр гуакIуэу Бжьыхьэ гъуатIэ,
балигъым и гупсысэ щэху,
уэ сыптхьэкъуныр сэ си натIэщ,
борэныр бжэм къытеуIуэху.
Ауэ ар жыжьэу хы гъуэз къащхъуэщ…
Уэ зэкIэ сыткIи узэкIужщ, —
бгъэзащIэу и унафэр Уащхъуэ,
уи пIалъэ гъуэгур къыбокIуж.
ЩIыуэпсым сытри щIэтщ уи хабзэм:
уэлбанэр, уэфIыр, жьы блэжар,
жыг къэпIейтейхэр, бзу бзэрабзэу
хуабапIэ лъыхъуэ ежьэжар…
Сыту сфIэфIыIуэ гъуэплъ-гъуэжьыгъэм
нэр щIэзукъуанцIэу сыпхыплъыну,
уи уафэ къащхъуэ-уафэ бзыгъэр
си псэм щызгъафIэу изгъэлъыну…
Сэ сеузэщI уи жумартыгъэм,
бжызоIэ: берычэт бесын!
Си дэрэжэгъуэу а уи тыгъэр
зыхэзыщIэнми лъызгъэсынщ.
Тыгъэ
Ар си насыпу къызолъытэ, —
аргуэру бжьыхьэ зэрыслъагъур,
узыщIэзышэ и гулъытэу
и плъэкIэ гуапэр, и пкъы щIагъуэр;
жыгей щхьэукъуэр, уэздыгъейхэр —
зэщIэпсэу гугъэкIэ гъэнщIахэр, —
псэр зыхуэныкъуэу чыцэ бейхэр,
зи пхъэщхьэмыщхьэу Iэгу ущIахэр;
абы и теплъэр, и бэуэкIэр
сызэрыцIыкIурэ зыхызощIэ,
икIи си лъынтхуэм и къеуэкIэр
абы ейм техуэу фIыуэ сощIэ.
Си бжьыхьэ хуру си нэхунэ,
уэ тыгъэ пщIым имыIэ гъунэ.
* * *
Иухащ гъэмахуэр… Соплъ аргуэру,
зимыгъэнщIрэ псэм зыхущIэзгъэхьэу,
къытхуехауэ уафэм жэнэт хуру,
морэ-гъуэплърэ щэхуу зекIуэ Бжьыхьэм.
Пэжу, уэркъ нысащIэу, зекIуэкIафIэщ,
лъахэр игъэбжьыфIэу, игъэуардэу,
псори дэхъу къыпфIэщIу лъагъугъуафIэ,
гур хигъахъуэу имыIэжу мардэ…
Уэршэрэгъу мамырщи, щыхъэр си псэм,
зыкъызигъэщIэжу, хузоIуатэ,
сэ си гъащIэм хэлъри курых-купсэу
щэхуу къызиIуэкIхэм хызогъуатэ.
Сэ си натIэм илъыр сысеижщи,
хуэсщIу зызмылIэж абы гукъанэ,
IэфIри дыджри гъащIэм есеижыр,
зым си деж имынэ и лъэданэ…
Бжьыхьэ хурыр, сощIэ, хъунщ ныуэжьи,
сызэрытридзэнур сщIэжу тафэм,
ауэ фIыкъэ — зэкIэ щIымахуэжькъым…
Соплъ, гугъэфIхэр сщIыуэ, къехам уафэм.
ЩIыуэпсым и гъэр
Дыгъэ нэбзийхэм псэр ягъафIэу,
сэ сфIэфIщ псыхъуэжьым сыдэсыну;
сощIэж щIыуэпс сфIэлъагъугъуафIэм
си махуэри зэригъэсынур…
Къэтхъэнсолыкъум, хьэцыбанэм
жьы тIэкIу къыкъуэухэр ходжэгухьыр,
къыпфIэщIу мафIэ зэщIэнарэ
щызэтрисхьэну гъуей къэухьыр.
Уплъамэ адкIэ — гъуэплъщ мэзыщхьэр,
бгы щхьэхухэм бзийхэр щыхисхьэжу;
гукъани щыхъэркъым си гущхьэм,
къысщохъу бий лъэпкъи симыIэжу.
Щыджэгу бдзэжьейр къыхэлыдыкIыу,
йожэхыр псыр, къыздэуэршэру…
Сызэрыпсэум сыщогуфIыкIыр,
щIыуэпсым щытми сыригъэру.
* * *
Уэ пщIэрэ псыхъуэм сыщIыдэтыр,
псэр «стхьэщIу» мэзым сыщIыщIэтыр,
гъунэгъу захуэсщIу — слъагъуу наIуэу,
бзу ушэхэм сэ сыщIедаIуэр,
сыщIыкIэлъыплъыр жьыбгъэ щабэм,
щIысфIэфIыр сэ бжьыхьэкIэ хуабэр,
сигу щIыхигъахъуэр бгы аранэм,
щIигъэпIейтейр, щIихузыр жьанэм,
сыщIэнэщхъейр сэ щыуэлбанэм,
къэтхъэнсолыкъум, хьэцыбанэм,
зэрыджэм, тутым, хьэмкIутIейми
сащIегуэпэкIыр Iыхьэлейуэ?
Теплъызэу нэр пщыхьэщхьэ пшэплъым,
гугъэфIхэр згъэпсу, сыт сыщIеплъыр?
Сыт сыщIепэмыр сфIэтелъыджэу
пщыхьэщхьэм сэ губгъуэбалыджэм?
Сыт зэзэмызи мы щIыуэпсым
къыщIысфIыщIихур сэ си нэпсыр?
Си Уащхъуэ фIэкIи си мыгъусэу,
си фIэщ хъужауэ щIэстхри усэ?..
ЯгъэнщI а псогуэм си гухэлъыр,
пхузиIэр IэфIу — си псэм хэлъыр,
ЩIэзмыужэгъури ахэр гъэкIэ —
уэ фIыуэ услъагъуным щхьэкIэщ.
* * *
Бжьыхьэ уэфIу чыцэ гъуафэм,
къысхуеха пфIэщIыну уафэм,
къыпылъэту пкIей хуэдам,
тхьэмпэ гъуэжь къэзубыдащ…
Мэз щхьэукъуэр къэзгъэпсалъэу,
содыхьэшхыр, къыщIэзгъалъэу:
«И кIэ цIыкIукIэ сIыгъщ!.. Мырелъ,
бжьыхьэ дыщэр сэ сIэщIэлъщ!
Бдзэжьей дыщэу, си Iэгу илъщ,
езгъэщIэнщ си гухэлъищ!..»
Тхьэмпэхэр
Мэджэгур мафIэкIэ фокIадэр,
и бзий телъыджэм псэр ехьэху,
мис къыщоудж ар ди жыг хадэм, —
бзэгу-тхьэмпэ плъахэр къыпегъэху;
блолъэт — гъэ блэкIхэу — ахэр щабэу,
я псэ макъамэр мэужьыхыж…
Сэ IэгукIэ къэзубыдхэр хуабэу
къонэжыр си гум — имыхуж.
ГукъэкIыжхэр
СыныбжьыщIэ фIэкI умыщIэу,
гур къилъэту, си лъэр щIокI,
сиIэтыжу си гурыщIэм,
гъуей телъыджэм сэ сыпхокI…
ЗыпщызгъэнщIыркъым, мэз лъахэ,
сыту куэдрэ сыкъэта!..
Зэхызох макъамэ Iуахэр,
таурыхъищэм ящIэтар…
Зэи сэ спкърымыкIыжхэу,
зыгъэхуабэр си псэ жар
гукъэкIыжхэрщ… ГукъэкIыжхэм
сэ мыбдеж сыкъашэжащ.
Щихухэм загъэщIагъуэ
Ди лъахэм и дахагъэр зымылъагъур
гущIэгъур зыхуэщIыпхъэхэм ящыщщ…
НалкъутналмэскIэ къищIыкIащ
лъэс лъагъуэр,
мес, шыщIэм губгъуэр зэхежыхь,
мэщыщ…
Псыхъуэжьым адкIэ мэзыр щоуфафэ,
ущIыхьэм, таурыхъищэ къыщIэпхынщ,
мыдкIэIуэ щиху сатырхэр пфIощIыр
къафэу,
макъамэр, щIэдэIукIи, зэхэпхынщ.
ГуфIэгъуэр и нэгу илъу дыгъэ нагъуэм
сырымэу жэщ щхьэтепхъуэр,
мес, зытрех…
Пэж дыдэу щихухэм, феплъыт,
загъэщIагъуэ,
гъуэз дыжьыныфэр нуру къащхьэщех, —
акъужьыр щабэу тхьэмпэхэм ирожэ,
защимыгъэнщIу, гуапэу ядоджэгу…
А псом ятхьэкъур си псэр, сигу яхуожэ:
ди лъахэм и дахагъэр щIэтщ си нэгу…
Махуэм хощI
Нэхущыр къулъшыкъухуэплъэщ,
нэхъ щIыIэтыIи хъуащ,
гу лъыптэу махуэм хощIыр,
дакъикъэр лъапIэ хъуащ, —
бгъуэтыжкъым хущIыхьэгъуэ,
бжьыхьэкIэм гъащIэр кIэщIщ…
Зэролъэлъыж бэджыхъхэр, —
абджынэхэр солъэщI…
Письмо гъуэплъ
ЩызэIуздзым ди щхьэгъубжэр,
жьым письмо къысхущIихьащ…
Тхьэмпэр телъщ иджы си стIолым, —
ди кхъужьейм ар къигъэхьащ.
Сыкъеджащ а письмо гъуэплъым:
жыгыр Iущу къыщIэкIащ…
Сигъэджалъэу сэ сыхоплъэ, —
гум щIыхьащ къызиIуэкIар…
* * *
Бжьыхьэ уэфIым и нэбзийхэм
ягъэхуабэ тхьэмпэ гъуэплъыр —
къыпыхунущ… Жыг лъэдийхэм
иужь дыдэу я псэр къоплъыр…
СыкIэлъоплъыр си гур хэщIу, —
псэ зыпытыр мыуахътыншэ, —
сщIэжу щытми гъащIэ кIэщIым
тещыгъуэныр щыгугъыншэу…
ЩIылъэм зеиншафэ къытоуэ
ХуеплъэкIыжу зыпыта къудамэм,
тхьэмпэу къэнэжар къыпыхужащ,
пщIащэпыху гъуаплъафэм и макъамэр
хуэнэщхъейуэ щIэх ужьыхыжащ;
уафэм щхъуафэу пшэуэ къыфIищIахэм
щIылъэм зеиншафэ къытрагъауэ,
хьэщIэ махуэ жыгыу щIэрэщIахэм
щыгъын гуэри пщIэркъым ящыгъауэ;
жэщкIэ жьы-абрэджхэр зэщIофие,
пщIащэр къагъэуджыр, ящIыр джэгу,
пщэдджыжьыпэм псори зэщIодие, —
щIэлъыгъар я набжьэ кIуащ я лъэгу.
Нэщхъейщ лъахэр
Нэщхъей дыдэщ лъахэр…
Соплъ: щIым щыщ хъужахэщ
тхьэмпэ къыпыхуахэр —
гъадэщIыдэм ахэр
щэхуу хыхьэжахэщ —
псэ зыпытыр махэщ…
Нэщхъей дыдэщ лъахэр,
соплъыр псы инахэм —
пIащIэу мыл трищIахэм
ищIагъыжкIэ щхъуафэу
зыщеудыгъур уафэм…
Нэщхъей дыдэщ лъахэр…
Нэщхъей дыдэщ лъахэр…
Мы гъэм си гугъахэр,
я лъэр щIэгъукIахэу,
уэм хэбзэхэжахэщ…
* * *
Мы пщэдджыжьыр сфIощIыр зууэ:
аддэ ди бгы щыгухэм нэс…
Я макъамэр зэщIэжьыуэу,
тхьэмбылыфэ пшэхэр хэсщ.
Жыг ешахэр мэщхьэукъуэ,
къыхэщтыкIыурэ мэзу…
Щыушахэр-щэ Бзуукъуэм? —
Щыдымыжыркъым зы бзу.
ТекIуэтыжуращи бжьыхьэр,
щтэIэщтаблэу мэкIэзыз,
Iэпохужыр къыIэрыхьэр —
уэшх е уэс ар? — ткIуэпс зырыз.
Си хъуэпсапIэр щIэх зэщIэнущ, —
псэкIэ бгъафIэр гум фIэлъапIэщ,
бжьыхьэр щIыIэм щыIущIэну
напIэзыпIэр сэ си плъапIэщ…
Гур щIэдэIуу псэкIэ бгъафIэр
гукъинэжу лъагъугъуафIэщ.
* * *
«ЩIалэгъуэм нэхъ губзыгъэу
сыщытамэ,
згъэкIуэду си зэман сыдэмытынт,
иджы, си жьыгъуэм, узхэри етауэ,
бэлыхьу згъэвым сэ сыхэмытынт…
Iэмал сиIащ нэхъыбэрэ седжэну,
акъыл, щIэныгъэ куухэр зэзгъэгъуэту, —
мыбзаджэ цыри щIэпри зэхэбджэну,
иужькIэ къыщIидзыжмэ ар сэбэпу.
Ныбжьэгъу схуэщIакъым гурымыхьхэр
псэкIэ, —
зи уэлиигъуэм щхьэщэ хуэзмыщIа,
атIэми ар сэбэп схуэхъуакъым пкъыкIэ, —
иджыщ сэ дунейр бзаджэу
къыщысщIар…»
БжьыхьэкIэ къетхъухам щIегъэкIыр
нэпсыр,
хуонэцIэкIыжыр ар блэкIа дыгъэпсым…
УсакIуэр зэрыкъулейр
Шы пцIэгъуэплъым тесу нобэ Бжьыхьэр,
жьыхэм ядэджэгуу, зокIуэ ущу,
гъуэгум къыщыхуэзэ жыгхэм щыхьэу,
зэренэкI я лъапсэр — игъэгъущу.
Пшэ хужь цIыкIухэр фIыцIэу ириIауэ,
псэ зыIутым блэкIыркъым, — тожьауэ.
Махуэм, хуэмыхьыжу къылъыс гуауэр,
япэу нэпс щIегъэкI, къригъэжьауэ.
Къепсэпсауэр сэри сфIэмыфIыщэ,
ауэ Бжьыхьэ джэгум и мэр гуакIуэщ,
пщIащэ къыпыщэщри хуэдэщ дыщэм, —
пэжщ… — аращ зэрыкъулейр усакIуэр.
Дыщэ тхьэмпэ
Ди псэр гъущIэм, кIуэдыжынущ
лъагъуныгъэм и гуфIэгъуэ псор,
ауэ мэзыр къэнэжынущ,
хуэмыныкъуэу «си псэ закъуэ… фо!..»
Псы хуэлIамэ, шыр зэрохьыр
псыефапIэ яIэу къекIуэкIам…
Сэ ди мэзыр сигу ирохьыр,
бжьыхьэр уэфIу зыкъызэрыкIам.
Зым жиIэнщ: «ФIылъагъуныгъэр,
уэ ущIалэщ, уи щхьэ нэмысынщ…»,
сэ-щэ, къэсщыпынщ и тыгъэр
мэзми, дыщэ тхьэмпэ къыпхуэсхьынщ.
* * *
Махуэхэр йосыкIыр вагъуэижу,
тхыдэм къыхэнэни къахэмыкI,
уэ ухъуащ зыцIыкIу ухуэмеижу, —
уи бзэм зы IэфI гуэри къыпымыкI.
Тхьэмпэ гъуэжьым, гуIэу, щIэкIми и псыр,
абы щхьэкIэ уэ умынэщхъей…
Бжьыхьэр сыт къыхыхьэм уи пкъи уи пси?
Уи гур фIыцIэ пфIэхъумэ — мис арщ Iейр.
* * *
СфIэгуакIуэу сэ соплъакIуэ
жьыбгъэ щабэм,
мэджэгур ар жыг тхьэмпэхэм ирижэу,
хесхьэжыр пшэплъым махуэр —
мэужьыхыжыр,
щIитауэ щымысхьыжу иIа хуабэр.
Иджыри къыпыхужкъым
къущхьэмышхыр,
къогъагъэ хьэцыбанэри дахащэу,
дунейми къысщохъужыр сыхуэфащэу,
иджыри абы хэлъу сэри си шхи.
ЦIыху цIыкIум си гур мащIэу
бгъэдэкIуэтми,
иджыри сужэгъуакъым хэку щIыуэпсыр,
иджыри нэзгъэсакъым хуэстх уэрэдыр,
зэщIэпсэу псалъэ дахэ куэду згъуэтми…
Жьы-абрэджым си псэр кIэлъопхъэр
Пшэм, темыпыIэжу, жьыбгъэр
кIэлъоущыр,
псэри кIэлъопIащIэ махуэ нэху блэкIам…
Бжьыхьэ уэфIым тхьэмпэр
елэ-егъэгъущыр, —
сурэтыщI телъыджэм еплъ къыIэщIэкIам!
Сызэрыт жыг хадэр соплъ къызэрыуджым,
тхьэмпэ къыIэпыхур щабэу щIым
щогъуэлъ,
си псэри, бзум хуэдэу, кIэлъопхъэр
«абрэджым»,
сызэпщIыхьхэр нахуэ хъуну си гухэлъщ.
Пшапэри зэхоуэ, мо вагъуэбэ нэхум
щезэшащ си вагъуэр — ари ункIыфIынщ.
Уафэм щабэ дыдэу кърипхъых щыгъэхум
гъащIэм и телъыджи и пцIи дэкIуэдынщ…
* * *
Бжьыхьэр мэкIэкуакуэ — пцIанэщ
и лъэдийр,
кIуэдыжащ мэракIуэр… Удз гъэгъар
мэдий, —
Къыпыхунщ ецырхъи тхьэмпэ пынэжар…
Бгынэжа бэджыхъыр зэрылъэлъыжащ…
Я уэрэдыр бзухэм зэуэ зэпыуащ, —
удз гъэгъам я махуэр я гум ежэлIа?..
Мы гъэ гуэрым уафэм вагъуэ куэд ижащ,
тыншыжахэщ ахэр — я псэр зэгъэжащ…
Налшык паркым
Щымщ дунейр. Къопсэпсауэ.
Жыгхэр уфIыцIащ.
Тхьэмпэ гъуэжьхэр телъщ ди лъагъуэм,
я фэр зэлымпIащ.
ТетIысхьэпIэхэр псыфыпсщи,
дымытIысыжыф.
Iум еткъухыр тфIэдыджыпсщи,
дымыпсэлъэжыф.
Пкъо уэздыгъэр фае хъуащи,
блэкIыр пхуэмыцIыху.
Къуалэбзухэр зэгъэжащи,
зэшым дыкъеIуэху.
ХъумпIэцIэджым къелъэтыхьыр,
дамэ къытекIауэ, —
сыткIэ ищIэрэ тхьэмыщкIэм
и ажал къэсауэ.
…Ди гурыщIэр псынэпс къабзэу
гъатхэм зэхуэзащ.
бжьыхьэ кIасэу къэутхъуауэ
зэбгъэдэкIыжащ.
Закъуагъэ
Ди кхъужьейм зиупцIэнащ,
пщIащэр щIэлъщ жыг щIагъым,
тхьэмпэ закъуэ къыпынар,
нэпс къыпыткIуу, магъыр.
Къыпыхунущ ар пщэдей
е ныжэбэ жэщым, —
абы зыри къыхуэмей,
пыту нэху игъэщми.
Мазэ бзыгъэм къидзми нур,
мы дунейр игъуэджэщ…
ЕщIэ Бжьыхьэм и къарур, —
тхьэмпэр и псэм йоджэ…
Гугъэм и фэр дыхьэрэнщ, —
IэфIу сыIурехыр,
пщIыхьу слъагъур уэс борэнщ,
IэплIэ, мис, къызехыр…
* * *
Бжьыхьэ лIыкIуэу Iэзэ-удхэм
тхьэмпэ щхъуантIэр ящIыр гъуэплъ,
щыкIа уэшхым къыпиудхэр
нэпс япыткIуу щIым щогъуэлъ.
МэуфIыцIыр жыгхэр гуIэу,
нэщхъей дыдэу къолъэхъшэх,
къыухэр — кIийми — зэгурыIуэу
щIыпIэ хуабэм зэрохьэх.
Уэрэ дэрэ — дыцIыху пэтми —
дыпсэлъэншэщ, дызэбийщ…
Дэ дыпагэщ… Дыинатхэщ,
дыкъиинхэщ, дысабийщ…
* * *
Иджы щхъуантIагъи гъуэтыгъуейщ,
гъуэжьыгъэм псынщIэу зэщIищтащ,
жьы фийхэм щIыIэр къаугъуей, —
псы ина цIыкIухэр ягъэщтащ.
Сэ сыпIейтейуэ губгъуэм ситщ…
Е гукъэкIыжхэм я уэрам?..
Зы упщIи плъапIэ къызимыт:
къуэншар сэра хьэмэ уэра?
БжьыхьэкIэ
Дыгъуасэ пщIэншэу зэрызехьэу
гупышхуэ къуанщIэу уэм ита?..
Дунейм щIыхуфэ къытригъауэу,
сытхъу телъу щIылъэр нэху къекIащ.
Шэджагъуэ хъуами, къуажэр щымщ, —
хьэ бэнэрейри мыбэнэж.
Губгъуэжьми бадзэ щымыдым, —
бзу макъ бзэрабзэр щымыIэж.
Зэм-зэми вындхэм яIу «ятхъунщI»,
къытелъэтыкIыу жыг къудамэм…
ЗгъэпIейтеяхэм жаIэ хъунщ:
«Щхьэ къиджэдыхьрэ мы гъуамэм?..»
Бжьыхьэмрэ сэрэ
Пшапэр зэхоуэ хуэм-хуэму,
паркым зы цIыху имытыж,
нобэ си закъуэщ аргуэру…
Хьэуэ — сэ сщIыгъущ гукъэкIыж.
Жьыри йохъу-йолъ зигъэплIабгъуэу,
псоми я щхьэфэ тоухь…
Мазэ дыщафэр, алабгъуэу,
кIарцыжь «ефам» ходжэгухь.
Пкъом фIэлъ уэздыгъэр мэкIыргъыр,
къибжу къулъхуолэ, мэсыс…
Си псэр мыбдеж щызыIыгъым —
сигъэмэхащ — согупсыс…
…Бжьыхьэу хэтар сщIэж си гъащIэм
си гукъэкIыжми хэтынщ,
зыхызагъащIэу нэхъ гуащIэу
си псэм зэриIэр уахъты.
Гу къызэфIэнэгъуэ
Жьым имыIэ гущIэгъу —
жыг пIыщIар егъэсысыр…
Пшэхэр, бдзапцIэу, уэндэгъущ,
щIым ныбэгукIэ йоIусэ.
ЩымыIауи къыпфIощI
зэманыгъуэ дахащэр…
Нэпс дияхэр солъэщI, —
Бжьыхьэ, тIэкIу схуэгумащIэ.
ХъуэпсапIэ
Зехузыр си гум, зыхэсщIауэ
бжьыхьэ нэщхъейм къыщIигъэщар:
мэзэш, жьыуейхэм ятIэщIауэ,
жыг хадэр, бзум ящыгъупщар.
Iумылыр «щыгъми» афэ джанэу,
щихъумэ щIыкIэу щIыIэуейм,
мы си псэ хъуапсэм хуэдэу, дауи,
гуапагъ-хуабагъэт ар зыхуейр.
* * *
Бжьыхьэ кIасэ удз гъэгъахэр
нэщхъей дыдэу мэхуалэ.
Къамыгъэзэн махуэфIахэм…
Сыхъужын сэри щIалэ?
Тхьэмпэхэр жьым къегъэуджыр,
зэм ярегъэщI ислъэмей…
Дэни щIэбжьахъуэу мэпыджэ, —
жиным и гугъэхэр Iейщ.
Iэлщ апхуэдизкIи, зиIэжьэу
и пIэ итын и мыхьэл…
Я щхьэ удз дахэм я лажьэщ:
«Ди Тхьэ, мы зэм дыкъегъэл!..»
ЩIыIэщ. Уэшх къошх. ЗэлымпIынщи,
тхьэмпэри зэ тепыIэнщ.
ЩIышылэм жьым, къыкъуэунщи,
гущIыхьэ гуэр къызжиIэнщ…
