ЗэзыдзэкIар Ацкъан Русланщ
I
Жин фIыцIэ и псэм хуимытыжу,
Уэгу лъащIэр Демон къилъэтыхьт.
Зыр зым тегуплIэу гукъэкIыжхэр
Абы и гущIэм къизэрыхьт.
Зэгуэр щытат ар мелыIычу,
Псэ къабзэ иIэу, хъийм имыкIыу.
Абы жэнэтыр и псэупIэт,
КъыжраIэрт вагъуэхэм я щэху.
Къихьамэ уэгум гухэлъ щыпэ,
И гъуэгур псэкIэ къигъэнэхут.
Ар къилъэгъуамэ, вагъуэижыр
Иужьрей дыдэу пыгуфIыкIт.
Ар псэут, лъэкIыху гуапагъэ ищIэу,
Губжь дунейм тету игу къэмыкIт.
ЩIэныгъэ нэхурт зыхуэпабгъэр,
ФIылъагъуныгъэрт хъур и фIэщ.
Зэхэзых псоми ягъэщIагъуэу,
Езым и псалъэхэр къигъэщIт.
ЛIэщIыгъуэ кIыхьым хэлъ зэшыгъуэр
КъыщIригъэдзынт абы щIэщыгъуэу.
Мо уафэ щIагъым къыщIэщэщт
Зылъыхъуэр Демон абы щыгъуэ.
Апхуэдэ Iэджэ игу къихьэжт.
КъыхуэмыщIэжри нэхъыбэжт.
II
Псэуащ иужькIэ, хъийм икIауэ,
Зым теплъэ мыхъуу къэнэжауэ,
Псэм къыхуилъыхъуэу егъэзыпIэ.
ЛIэщIыгъуэр хуэдэут напIэзыпIэм
Абы и нэгум зэрыщIэкIыр.
Зыхуэзэм къайгъэ ирищIэкIыу,
А Iуэхур зэми къехьэлъэкIыу
ЛIэщIыгъуэ дапщэ ар псэуа.
ЩыIакъым абы пэрыуа.
Бзэджэныр езым иужэгъуащ.
III
Иджы, жэнэтыр ибгынауэ,
Ар уафэ щIагъым ныбжьу щIэтт.
Нэщхъейуэ, игу къызэфIэнауэ,
Кавказ къуршылъэм щхьэщылъэтт.
Щылыдт и щIагъым Iуащхьэмахуэ,
Пшэ хужьхэм нэкIукIэ зыкъыщахъуэу.
Щыплъагъут адэIуэкIэ БралычI ,
Налмэсым ещхьу, зэщIэпщIыпщIэу.
Абы и теплъэр уигу пымыкIт,
Ар къопсэлъэну фIэкI умыщIэт.
Къуршыпсыр нэм къиубыд къудейт.
КъыпфIэщIу блэшхуэм и хэщIапIэ,
Къуэ лъащIэм зыщигъэшт къэчапIэу.
Зи къытехьэгъуэ Тэрч пIейтейт,
Хэмызэрыхьати зыгуэр и лъым.
Аслъэн губжьауэ нэпкъым хуилъырт.
ЕкIуэкIыу къырхэри зэхэтт,
Зыгуэрым пэплъэу къыпфIэщIыну.
Iэдакъэ жьауэ зыщI яхэтт,
Зыпэплъэр япэ къилъагъуну.
Урыс быдапIэр лъагэу тетт,
Мы лъахэр ейуэ къыщыхъужу,
Ар игъэшынэу къыфIэщIыжу.
Зэплъыжу пшэхэр дэкIуэтейт,
Хьэзырт къыщитхъыу дыхьэшхыну,
КъыпыгуфIыкIыу псыр ежэхт…
Псэр зэм щышынэрт, зэм дихьэхт
Мы дунеижьу емылыджым.
Демон и закъуэт уафэ щIагъым
Дахагъэ щIэту зигу къэмыкIыр,
И нэгум щIэкIри зымылъагъур.
КъыкIэлъыкIуэнущ
Демон
ЗэзыдзэкIар Къармэ Iэуесщ
1
Щхьэлажьэу Демон псэ хэкуншэр
Техуарзэт гуэныхьыбэ щыгум,
КъызэригъэщIрэ гукъеуэншэу
Махуэ блэкIахэр щIэтщ и нэгум;
Жэнэт нур гъащIэм насыпыфIэу
Бегъымбар пажэу щыпсэуар,
ВагъуэкIэху блэжмэ, зэхуэгуфIэу
ФIэхъус-сэламу зэрахар,
ЧэруанакIуэ емызэшу
Вагъуэбэ уэгум щикъухьам,
Дуней хъугъэбэм зыIэпишэу
Хьилмыгъэ щIэкъуу щыпсэуар;
Мы дунеишхуэр зи IэрыкIым
Псэ япэ дыдэу зритам,
ИщIын шэч гуэри игу къэмыкIыу
Гу къабзэу гъащIэм щыхэтам,
ЛъэмыкIыу лIэщIыгъуэбэ кIуахэр
Зэрымылъхуэсым гу лъитэну…
КъинэмыщI куэд, куэд дыдэ… Ауэ
А псор лъэкIакъым къищIэжыну!
2
Iумпэм ящIауэ хэку зимыIэр
Дунейм щызеуэрт темыпыIэу,
ЛIэщIыгъуэхэр дакъикъэ пэбжу
Зыр зым и ужьым иту блэжырт,
ЗэкIэлъыпIащIэрэ зэщхь защIэу,
Мыпсэхуу игу, бзаджагъэ гуащIэр
ЩIы мыгъуэ тIэкIум щилэжьын
IэщIагъэм енкIэ бгъэдэтащ,
Къыщыхуэмызэм пэрыуэн,
Бзаджагъ къыхуэгъухэм тезэшащ.
3
Кавказ къурш щыгухэм зыщигъазэу,
Жэнэтым ибгынар щыхуарзэт.
Къазбэч и лъабжьэм щыналмэсу
Къолыдыр ткIуж зимыIэ уэсыр,
И щIагъым куууэ, къуэ кIыфIыпIэу,
ЩIы зэгуэчауэ, блэ тIысыпIэу
Дарьял йожэхыр зиIуэнтIауэ.
Бэлацэу пщэцыр къэтэджауэ.
Мэхъуахъуэ Тэрчи аслъэн Iэлу.
Къуршыщхьэм фIэсу хьэкIэкхъуэкIэр
Уэгуанэ къащхъуэм хэс мэскъалу,
Псы даущ макъым щIэдэIукIырт
Дыщафэ пшэхэр щIыпIэ жыжьэм.
Ипщэ къэралым къикIыу жьажьэу
ИщхъэрэкIэ абы дэкIуатэрт.
Цыпхыдзэу къырхэр зэгулIауэ,
Гупсысэ куум зэщIиубыдауэ,
Къопэзэзэх, иIыгъщ жей мащIэм,
Хуоплъыхыр толъкъун зэщIэпщIыпщIэм.
Пхоплъ пшагъуэм, шынэ ямыщIэжу,
Чэщанэ бгы аранэм фIэтхэр,
Къэрэгъул бжыхь имыкIуэтыжу,
Кавказым и хъумакIуэу Iутхэр.
Телъыджэу дахэт нэм къиплъыхьыр,
Тхьэшхуэ Iэмыру а дахагъэр.
Ауэ пагэжьу гъащIэр зыхьым
И нэгу къудей игъэджылакъым,
А тхьэ IэрыкIыу щIылъэ гъагъэр
Ауэ къудей зрипэсакъым.
КъыкIэлъыкIуэнущ
