
БэнэкIэ хуит
Махуэ Билил: Си пщIэр къэсIэтыжынырщ къалэн нэхъыщхьэр
Нусуев Шевалье и фэеплъ зэхьэзэхуэм щытекIуэри, иджырей олимп лъэхъэнэр хъарзынэу къыщIидзащ Махуэ Билал. Иужьрей илъэсрэ ныкъуэм и гъащIэр зэрекIуэкIам, илъэс 30 ныбжьым зэры-нэсам, нэгъуэщIхэми ар иджыблагъэ тхутепсэлъыхьащ. Апхуэдэу Махуэм къыхигъэщащ бэнэным хуэфэщэн увыпIэр щиубыдыжу 2020 гъэм Токио щекIуэкIыну Олимп джэгухэм кIуэну зэрыхущIэкъур.
— Дэтхэнэ текIуэныгъэм иужькIи арэзыныгъэ зыхыбощIэ, уи гур мэпсэхуж.
Иджырей зэхьэзэхуэм апхуэдэ щытыкIэм ситу срихьэлIащ. Тхьэмахуэ зыбжанэ ипэкIэ Грознэ къалэм щекIуэкIа Кадыров Ахъмэт и кубокыр къэхьыным хухэха зэхьэзэхуэм сыхэтащ. Абы зэIущIитI щезгъэкIуэкIащ, иджырейм — плIы, ауэрэ хэзгъахъуэурэ щытыкIэ тэмэмым сиувэжынщ.
— Зэхьэзэхуэм зыщыхуэбгъэхьэзырар ЦСКА-ра?
— НтIэ, ЦСКА-м зыщызгъэсащ икIи мы зэхьэзэхуэм сыхэтын щхьэкIэ Iэмал къэзгъэнакъым. Мэремыр сытым дежи дыщыбанэ махуэщ, мис ноби зэIущIиплI нэсу езгъэкIуэкIащ (къыпогуфIыкI).
— Нусуев Шевалье и фэеплъ зэхьэзэхуэм уэ ущыбанэ гупым зэныкъуэкъуныгъэшхуэ щыщыIащ. Зи ныбжьыр илъэс 23-рэ иримыкъухэм я командэ къыхэхам и тренерхэр кIэлъыплъащ дунейпсо зэхьэзэхуэм ягъэкIуэнкIэ хъунухэм.
— Пэжщ, тренерхэм фIы-щIэ яхуэсщIыну сыхуейщ мы зэхьэзэхуэм сыщыбэнэну хуит сызэращIам щхьэкIэ. ЩIалэщIэхэм я зэфIэкIыр, ахэр зэрыхьэзырыр къапщытащ. Къыхэзгъэзщыну сыхуейщ, дэтхэнэ зы бэнакIуэм и дежкIи зэIухауэ сызэрыщытыр, я упщIэхэм жэуап естыну сыхьэзырщ, чэнджэщэгъу сахуэхъунущ. Дэ спортым игъащIэкIэ дыхэтынукъым, зэман дэкIмэ ди пIэм нэгъуэщIхэри къиувэнущ.
— Дауэ къыпщыхъуа-тIэ Урысейм и командэ къыхэхам и къэкIуэнур?
— Дэтхэнэ зыми сыщебэным зыхэсщIащ къызэбэныну гукъыдэжышхуэ зэраIэр, зыкъагъэлъэгъуэну къахукъуэкIа Iэмалыр нэсу къызэрагъэсэбэпыр. Къыхэзгъэщыну сыхуейщ фи-нал ныкъуэ зэIущIэм сызэбэна Дибиров Амин. Хъарзынэу зигъэхьэзырат, и зэфIэкIыр здынэсым сеплъыну тIэкIу къесхуэкIащ икIи фIыуэ зыкъигъэлъэгъуащ. Спортсменхэр иджыри щIалэщ, зыхагъэхъуэн яIэщ, ехъулIэныгъэ зыIэрагъэхьэну сохъуэхъу, нэхъыщхьэращи, Токио и пэ къихуэу жьыр къыспамыубыдмэ, содэ (мэдыхьэшх). БжыгъэшхуэкIэ псоми сатекIуэ-ну сыщIыщIэкъуар, нэхъыбэрэ лэжьэн зэрыхуейр къагурыIуэн щхьэкIэщ. Ахэр кIэщIу си яужь зэритыр, хьэрхуэрэгъу лъэщхэр си щIыбагъ зэрыдэтыр зыхэсщIэн хуейщ.
— Уи хьэрхуэрэгъухэм зы балли иумытыну къалэн зыхуэбгъэувыжат?
— НтIэ, зэрыхъукIэ щыуа-гъэ нэхъ мащIэ зэрысщIынум сыхущIэкъуащ. Зэрыхабзэщи, абыхэм я уасэр лъагэ щыхъу щыIэщ.
— Иджырей зэхьэзэхуэм щIэх-щIэхыурэ лъакъуэм ущIыхьэрт. Алыдж-урым бэнэкIэмкIэ ущыбэна лъэхъэнэр пщыгъупщэжа?
— Зы секундкIи сыщIегъуэжакъым алыдж-урым бэнэкIэм си къарур здынэсыр къыщызэрыспщытамкIэ. Хьэрхуэрэгъу сахуэхъуу, къызэщIэзгъэплъауэ жаIэу спортсменхэмрэ тренерхэмрэ фIыщIэ къыщысхуащIым и деж гуапэщ. Ауэ къыхэзгъэщынщи, ар гугъу дыдэщ. НэгъуэщI лIэужьыгъуэми, лIэужьыгъуитIми ущыбэнэныр хьэлъэщ. Дунейпсо чемпионатхэм лIэужьыгъуитIымкIи зыкъыщыбгъэлъэгъуэныр ар егъэлеяуэ гугъущ. Хэт ищIэрэ иджыри апхуэдэ бэнакIуэ гуэр дрихьэлIэнкIи хъунщ, ауэ си гупсысэхэр псори нобэкIэ зэтар бэнэкIэ хуитыращ. Гурэ псэкIэ сэ сыбэнакIуэ хуитщ.
— ЗэIущIэхэм хухаха зэманыр и кIэм нэмысу псоми текIуэныгъэ къафIэпхьа пэтми, Ярыгин Иван и фэеплъ зэхьэзэхуэм ипэ къихуэу иджыри зэIущIэ гуэрхэр ебгъэкIуэкIыну уи мурад?
— Си гугъэщ, икIи зыкъым. Красноярск щыIэну Ярыгиным и фэеплъ зэпеуэм щытыкIэфI дыдэм ситу срихьэлIэну сыхущIокъу.
— Хабзэ зыхуамыгъэува зэзауэхэм укъыщалъэгъуну цIыхухэр поплъэ. Дауэ абы зыхуэбгъэхьэзыррэ?
— Зыдогъасэ, техникэр идогъэфIакIуэ. Ауэ нобэкIэ къалэн нэхъыщхьэ дыдэу зыхуэзгъэувыжар бэнэкIэм си цIэр щысIэтыжынырщ. Ауэ зэзауэхэми зыхузогъэхьэзыр. Дыщыджэгу махуэхэр диIэщ — топджэгум, регбим и махуэхэр. Ахэр зыкIи бэнэкIэм зэран хуэхъуркъым.
— Футбол хъарзынэу уджэгуу жыбоIэ, ауэ хоккейр дауэ къохъулIэрэ?
— ЛъэрыжэкIэ апхуэдизу псынщIэу сыщIопхъуэри, сыкъыпхуэгъэувыIэжыфынукъым (мэдыхьэшх).
— Илъэсым щIигъуауэ утыку укъихьакъым. Зыбгъэпсэхуам и мызакъуэу, уи узыншагъэми ебгъэIэзауэ къыщIэкIынщ.
— Ари си гъащIэм и зы Iыхьэт. Абы теухуа псалъэмакъым зезгъэубгъуну сыхуейкъым. ДыкъызэрызэфIэувэжыным иужь дитщ, зэкIэ къыдохъулIэ. Дапхуэдизу си Iэ зэрытыпIэхэр къызэузами, бэнэкIэм хузиIэ лъагъуныгъэр нэхъ лъэщщ.
— Рио-де-Жанейрэ иужькIэ уи гукъыдэжыр зэрехуэхар ппкърыкIыжа?
— Абы Iущыгъэ куэд къыхэсхащ. Куэд къэсщIащ. Иджы лъэхъэнэщIэщ. КъалэныщIэхэр, плъапIэщIэхэр сиIэщи, ипэкIэ дыкIуэтэнщ. Шынагъуэ зыри къэхъуакъым.
Зытхыжар ЖЫЛАСЭ Замирщ.
Самбэ
Дуней псом и вице-чемпион Мудрэн Аслъэн
Сочэ къалэм иджыблагъэ щекIуэкIащ самбэмкIэ дунейпсо чемпионат. Абы пашэныгъэр щиубыдащ Урысейм и командэ къыхэхам.
Мудрэн Аслъэн и текIуэныгъэ
Ди къэралым и текIуэныгъэм хэлъхьэныгъэ хуищIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ Мудрэн Аслъэн. Зи хьэлъагъыр килограмм 62-м нэблагъэхэм я гупым абы дыжьын медалыр къыщихьащ.
Псори зэхэту Урысейм и командэ къыхэхам дунейпсо чемпионатым къыщихьащ дыщэ медалу 17, дыжьыну 3, жэзу 4.
МЭЗКУУ Къанщобий.
