УФ-м и Президент Путин В. В. Урысеймрэ Беларусымрэ я щIыналъэхэм я IV зэхыхьэшхуэм къыщипсэлъар
ПщIэ зыхуэсщIхэу Александр Григорий и къуэ! Валентинэ Иван ипхъу! ПщIэ зыхуэсщI си лэжьэгъухэ, ныбжьэгъухэ!
Урысеймрэ Беларусымрэ я щIыналъэхэм я еплIанэ зэхыхьэшхуэм кърихьэлIахэм сэлам гуапэ фызох. Ди къэралхэм ипэжыпIэкIэ стратегие зэпыщIэныгъэ-хэр яку илъщ икIи зэдэлэжьэныгъэм и лъэныкъуэкIэ зэпэгъунэгъу дыдэщ. Зэ-ныбжьэгъугъэмрэ зэгъунэгъуфIу щытынымрэ я лъабжьэм тету лъэныкъуитIым я зэпыщIэныгъэ псоми зыдогъэужь икIи апхуэдэ зэпыщIэныгъэхэм нэхъ мы-хьэнэшхуэ зиIэ я Iыхьэщ щIыналъэхэм я зэдэлэжьэныгъэр. Ар щапхъэ хуохъу СНГ-м, евразие экономикэ зэдэлэжьэныгъэм, ОДКБ-м хиубыдэ къэралхэм дазэрыдэлажьэ щIыкIэр зэтегъэувэным.
Урысейм и щIыналъэхэм я нэхъыбапIэр иджыпсту Белоруссием щыщ я ныбжьэгъухэм быдэу япыщIащ, ахэр лъэныкъуитI зэгурыIуэныгъхэм япкъ иткIи зэдолажьэ икIи щIыналъэ IэнатIэм хиубыдэ проектхэр ягъэзащIэ, апхуэдэу сату-промышленнэ палатэхэм, щIэныгъэ центрхэм, предприятэ щхьэхуэхэм яку дэлъ зэгурыIуэныгъэхэм толажьэ, нэхъ япэIуэкIэ къэпсэлъа губернаторхэм зэрыжаIам хуэдэу. Сэ къызэрыслъытэмкIэ, дэ кооперацэм сэбэпынагъ зиIэ и къызэгъэпэщыкIэ зэтедгъэуващ икIи ар сэбэп мэхъу IуэхукIэ дызэрызэпыщIар егъэфIэкIуэнымкIэ, къэралитIми я экономикэхэм халъхьэ ахъшэр нэхъыбэ щIынымкIэ.
Къапщтэмэ, 2016 гъэм Урысейм къыщызэщIагъэуIуа инвестицэу Белорусси-ем и экономикэм халъхьар доллар меларди 4-м ноблагъэ, абы и нэхъыбапIэр — доллар меларди 3,5-р — занщIэу IуэхущIапIэхэм яIэрыхьащ. Урысей бизнесым и ахъшэр Белоруссием транспортымкIэ и IэнатIэм, сырьем елэжь промышленностым хелъхьэ. Езы Белоруссием и ахъшэу доллар мелуан 600-м щIигъу ди къэралым и мэкъумэш хозяйствэм, розницэ сатум, фармацевтикэм къыщагъэсэбэпащ.
Хэхауэ къэзгъэлъэгъуэнщ: Белоруссием щыщ я лэжьэгъухэм нэхъ быдэу япыщIащ Москва, Псков, Смоленск, Свердловск, Тюмень областхэр, Башкортостаныр, Тэтэрстаныр, апхуэдэу Москварэ Санкт-Петербургрэ.
ПсынщIэу зеубгъу Белоруссиемрэ Урысейм и КъуэкIыпIэ Жыжьэмрэ я зэдэлэжьэныгъэм. Абы и щапхъэхэм ящыщ зыщ Сахалин областым лъэныкъуитIым зэщIыгъуу иджырей мэкъумэш къалэ цIыкIу къызэрыщызэрагъэпэщыр. ЛъэныкъуитIми я сэбэп зыхэлъ апхуэдэ проектхэм я бжыгъэм зэпымыууэ хэхъуэну икIи абы папщIэ Урысей Федерацэм и щIыналъэхэм бизнесым зегъэужьынымкIэ щызэтрагъэувэ IэмалыщIэхэр къагъэсэбэпыну дыщогугъ.
ПщIэ зыхуэсщI си лэжьэгъухэ!
Иджырей зэхыхьэшхуэр зытеухуар Урысеймрэ Белоруссиемрэ я щIыналъэ-хэр технологие лъагэхэм, инновацэхэм, информацэм и IэнатIэм зэрыщызэдэлажьэм зегъэубгъунырщ. Абы дытепсэлъыхьа къудейщ.
Иджыпсту ди нэгу щIокI бжыгъэхэр зи лъабжьэ технологиехэр, иджырей материалхэр, роботизацэр, энергетикэ «щхъуантIэр» и лъабжьэу промышленностыр щIэуэ зэрызэтрагъэувэжыр. Технологие и лъэныкъуэкIэ зэманым къигъэув апхуэдэ къалэнхэм дазэрыпэлъэщым куэдкIэ елъытауэ щытынущ ди къэралхэм дунейпсо утыкум зэман кIыхьым тещIыхьауэ щаIыгъыну увыпIэр, лэжьыгъэр дунейпсо утыкум зэрыщызэпагуэшыр. Шэч къытезмыхьэжу жысIэнщи, а къалэныр зэрытхуэгъэзащIэм куэдкIэ елъытауэ щытынущ зэрыщыту ди къэкIуэнур.
Абы къыхэкIыу технологие лъагэхэр зи лъабжьэ промышленнэ кластерхэр, инжиринг центрхэр зэщIыгъуу къызэгъэпэщыным нэхъри нэхъ къаруушхуэ етхьэлIэну, щIэныгъэм и къэхутэныгъэщIэхэр зи лъабжьэ продукцэу дунейпсо мардэ нэхъ лъагэ дыдэхэм езэгъхэр къыщIэгъэкIынымкIэ кооперацэм и зэпыщIэныгъэ нэхъ IэтIэлъатIэхэр зэтедгъэувэну къытпэщытщ.
КIэщIу жыпIэмэ, производствэм, щIэныгъэм, кадрхэм я лъэныкъуэкIэ диIэ зэфIэкIхэр зэщIэдгъэуIуэурэ Iуэху инхэр зэфIэдгъэкIыну къытпэщытщ. Шэч хэмылъу, абы папщIэ псори диIэщ, дызыхуеину Iэмалхэр зэтедгъэуващ.
Иджы дыдэ къэралитIым я Министрхэм я Советым къищтащ «Союзнэ къэралыгъуэм и щIэныгъэ-технологие IэнатIэ зэгуэт зэтегъэувэнымкIэ унэтIыныгъэ нэхъыщхьэхэм я IуэхукIэ» унафэр.
Ди къэралхэм я щIэныгъэлIхэм, конструкторхэм я зэфIэкIхэр зэгъэуIунымкIэ хэкIыпIэ хъарзынэу уващ зэщIыгъуу яубзыху «Новопол», «Компомат» щIэныгъэ-техникэ программэхэр. Абыхэм япкъ иткIэ яубзыху иджырей полимер, композит материалхэр гъэхьэзырынымкIэ технологиехэр.
ЗэщIыгъуу ирагъэкIуэкI лэжьыгъэм мыхьэнэшхуэ зиIэ и къыкIэлъыкIуэ унэтIыныгъэщ инновацэхэр зи лъабжьэ медицинэр. Стволовой клеткэхэр къагъэсэ-бэпурэ цIыхум и узыншагъэр зэрызэтрагъэувэж иджырей технологиехэмкIэ, IэмалхэмкIэ программэр ягъэхьэзыращ, адэкIэ елэжьынущ зи тхы къупщхьэм дагъуэ иIэу къалъхуа сабийхэр зэрагъэхъуж программэм.
Зэман къэкIуэнум и экономикэм къыгуэхыпIэ зимыIэ и Iыхьэу увын хуейщ транспорт инфраструктурэ лъэщыр. Дэ ди мурадщ Союз-нэ къэралыгъуэм и щIыналъэм пассажирхэр къыщезышэкI транспортым зедгъэужьыну, ди къэралхэм я щIыналъэхэм пхыкIыу Европэм и щIыналъэм кIуэ гъуэгухэр едгъэфIэкIуэну.
ГугъапIэ куэд пыщIащ Островец къалэм Белорусскэ АЭС зэрыщаухуэм. Уры-сейм щыщ Обнинск къалэм, дуней псом щыяпэу атом электростанц зыдащIыхьауэ щытам, хуэдэ дыдэу а къалэри псоми фIыуэ яцIыху щIэныгъэ къалэ мыгувэу зэрыхъунур си фIэщ мэхъу.
Сэ мызэ-мытIэу жысIащ, иджыри къытызогъэзэж: ди къэралхэм зэфIэкI зыбгъэдэлъ лэжьакIуэу, зэхэщIыкIыу, щIэныгъэу щыIэр мащIэкъым. Урысей, беларусь компание, университет пэрытхэм ябгъэдэлъщ дунейпсо утыкум щIэупщIэшхуэ щызиIэ технологиехэмрэ программэхэмрэ зэрызэхалъхьэн къару.
КъыхэзгъэщхьэхукIыну сыхуейщ: ди экономикэхэр зэпIэзэрыту икIи зэман кIыхьым тещIыхьауэ япэкIэ гъэкIуэтэным хуэгъэзауэ Белоруссием щыщ и дарэгъухэм быдэу япыщIауэ ядэлэжьэ-ну Урысейр хьэзырщ. Дэ дыхуэхьэзырщ промышленнэ, технологие политикэр зэщIыгъуу зэтегъэувэным, инфраструктурэм зегъэужьыным, лэжьыгъэ IэнатIэхэм папщIэ Iэмал тэмэмхэр убзыхуным.
Урысеймрэ Белоруссиемрэ я щIыналъэхэм я зэхыхьэшхуэм и лэжьыгъэри зыхуэунэтIар аращ. Дэ дыщогугъ мы махуэхэм екIуэкIа зэпсэлъэныгъэ купщIафIэхэр, Iэ зыщIадза зэгурыIуэныгъэхэр, зэщIыгъуу къащта программэхэр ди Союзнэ къэралыгъуэр гъэбыдэнымкIэ, евразие щIыналъэ абрагъуэм интеграцэм зыщегъэубгъунымкIэ хэкIыпIэ лъэщ хъуну.
Гулъытэ фхэлъу фыкъызэрызэдэIуам папщIэ фIыщIэ фхузощI.
