Урысейм и Президентым Кавказ лъэпкъхэм зэрызахуигъэза Къыхуеджэныгъэ
1994 гъэм накъыгъэм екIуэкIа, республикэхэм я унафэщIхэм я Зэхуэ-сым сыкъыщыщыпсалъэм, хэхэс диаспорэхэр бжыгъэкIэ зэпэплъытмэ, хамэ къэралхэм щыпсэу цIыху бжыгъэ нэхъыбэ дыдэ зиIэ урысхэм адыгэхэр къазэрыкIэлъыкIуэр жысIащ. Ар республикэ тепщэхэм икъукIэ ягъэщIэгъуащ. Си псалъэм къыщыхэзгъэщащ шэрджэс хэхэсхэр Кав-каз Ищхъэрэм ит республикищым — Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым, Къэбэрдей-Балъкъэрым — къызэщIэубыдауэ адыгэу исым нэхърэ плIыкIэ зэрынэхъыбэр. Иджы мис, XXI лIэщIыгъуэр йокIуэкI, ауэ нобэр къыздэсым ар зымыщIэ куэд Урысейм щыпсэухэм яхэтщ, нэхъ гъэщIэгъуэныжращи — къэрал къулыкъущIэхэ- ри абы щыгъуазэкъым. Дэ псори дыадыгэщ, — къагурызгъэIуащ къызэдаIуэхэм, — лъэпкъым и къудамэ щхьэхуэхэм дыхыхьэу, диалект зэтемыхуэкIэ дыпсалъэу аркъудейщ. Иужьрей къэпщытэныгъэм ипкъ иткIэ зи цIэ къисIуа республикэхэм адыгэу мин 720-рэ хуэдиз щыпсэумэ, гъунапкъэ адрыщIым мелуани 4 — 5, иджы къызэрабжымкIэ — мелуани 8-м нэблагъэ ди лъэпкъэгъуу щопсэу. Ар Ельцин Бориси, республикэхэм я тепщэхэми яфIэгъэщIэгъуэн хъуащ, псом хуэмыдэу абы къигъэуIэбжьар Шаймиев Минтимерщ, абы хэхэс тэтэрхэр, урысхэм уакъыфIэкIмэ, нэхъыбэ и гугъэт. А псори хэIущIыIу дымыщIу хъунутэкъым, сыту жыпIэмэ, а зэманым КъБР-мрэ КъШР-мрэ я лIыщхьэхэу КIуэкIуэ Валерэрэ Хубиев Владимиррэ, сэри саригъусэу ди Iэ зыщIэддза, «Адыгэ лъэпкъым Урысейм и Президентым зэрызыхуигъазэ Къыхуеджэныгъэ» дгъэхьэзырырт. Кавказ зауэр иухыу адыгэхэр Тыркум зэрыIэпхъуэрэ илъэси 130-рэ щрикъу махуэр къэблэгъати, а Къыхуеджэныгъэр Зэхуэсым утыку къыщидмыхьэу хъунутэкъым. Япэ дунейпсо зауэр иухыу, Уэсмэн къэралыгъуэр зэпкърыхуа нэужь, адыгэхэр Тырку империем хыхьэу щыта, иужькIэ къэрал зэмылIэужьыгъуэу зэпкърылъэлъа щIыналъэхэм къыщыхутат.
Ди лъэпкъэгъухэр щыпсэу къэрал 50-м щыщу Тыркум, Сирием, Иорданием адрейхэм нэхърэ нэхъыбэ исщ. Урысейм и Президентым зи гугъу сщIы Къыхуеджэныгъэр къигъэнэIуащ, ауэ адыгэхэм я закъуэ къыхимыгъэщу, ар Кавказым ис лъэпкъ псоми яхуигъэзащ. Ауэ нэхъыщхьэр жиIат: а зауэр бгырысхэм я лъэныкъуэкIэ захуагъэм тещIыхьа зауэу зэрыщытар. Илъэси 130-кIэ ар зыми жиIэфатэкъым. ЕджакIуэу дыщытыху, Урыс-Кавказ зауэм и Iуэхур къызэрыдбгъэдалъхьэу щытар пащтыхьыгъуэм лъэпкъ дэхуэхахэм щэнхабзэмрэ зыужьыныгъэмрэ я нэхур къахуихьа хуэдэут. Уэсмэн къэралыгъуэм и залымыгъэм Кавказ лъэпкъхэр къригъэлын папщIэ, Урысейм иубла зауэ хуэдэут 1994 гъэр къэсыху абы тепсэлъыхьу зэрыщытар. Аратэкъым, дауи, Iуэхур зыIутар. ИкIи Ельциным и закъуэщ 1994 гъэм Германием щыIэу пэжыр утыку кърихьэну лIыгъэ зыхурикъуар. Мэзкуу жэщу къэкIуэжа нэужь, «Урысейм и Президентым Кавказ лъэпкъхэм зэрызахуигъэза Къыхуеджэныгъэм» Iэ щIидзауэ щытащ».
«Лъагагъэр зэрызыхэпщIэр: спорт, политикэ, гъащIэ»
тхылъым щыщ пычыгъуэ.
