ИлъэсыщIэм и пэщIэдзэуи ялъытэ
«ЩIым и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэр 1971 гъэм япэ дыдэу США-м щагъэлъэпIащ. Ар хуагъэзащ гъатхэпэм и 20 — 21 махуэхэм. Абдежращ дыгъэм и нэхури жэщым и кIыфIри я кIыхьагъкIэ зэхуэдэ щыхъур. КъызэралъытэмкIэ, а лъэхъэнэ кIэщIым къриубыдэу щIыуэпсым и щытыкIэм зехъуэж.
Махуэшхуэм и къалэн нэхъыщхьэр цIыхухэр дыкъэзыухъуреихь дунейм нэхъ сакъыу хущытыным къыхуеджэнырщ, псоми ди зэдай «унэшхуэм» — ЩIы Хъурейм — щысхьыныр ди зэхуэдэ къалэну зэрыщытыр дигу къэдгъэкIыжынырщ.
Ди къэралым ЩIым и махуэр гъэлъэпIэн щыщIадзар 1998 гъэращ. Абы лъандэрэ Урысей Федерацэм ЩIыуэпсым и хъугъуэфIыгъуэхэмрэ экологиемкIэ и министерствэм, Къэрал Думэм ЩIыуэпсыр къэгъэ- сэбэпынымрэ экологиемкIэ и комитетым, Президентым и деж щыIэ Жылагъуэ палатэм, властым и нэгъуэщI федеральнэ IуэхущIапIэхэми абы гулъытэ хэIэтыкIа хуащI икIи ар гъэ къэс цIыхубэм дагъэлъапIэ.
Мыри къыхэдгъэщынут: ижь-ижьыж лъандэрэ адыгэхэм гъатхэ-пэм и 21-р ИлъэсыщIэр къыщихьэ махуэу ялъытэ. Мажусий диным къыхэкIыу ди деж къэса мафIащхьэ джэдри щыхьэт зытехъуэр аращ. Ауэ мы махуэр, къызэрыхэдгъэщащи, ЩIы Хъурейм цIыхуу тетым ди зэдай гуфIэгъуэщ.
Гудзакъэ тхэлъу дыкъэзыухъуреихь дунейм дыхущытыным, гулъытэ хэIэтыкIа абы хуэтщIыным ехьэлIауэ гъатхэм кърахьэжьэ Iуэхугъуэ дахэхэрщ «ЩIым и махуэ» зыхужытIэхъунури. ООН-м и штаб-фэтэру Нью-Йорк щыIэм илъэс къэс гъатхэпэм и 21-м къыщоуэ Мамырыгъэм и тхьэгъушыр. Ар япэу къыщыхъуар 2008 гъэращ.
Хьэтыкъуэ ЩауапцIэ.
