Хамэ къэралхэм къикIхэм хохъуэ
КъулыкъущIэхэм жаIэ Урысейм лэжьакIуэ къакIуэхэр имыIэмэ, мыпсэужыфыну. Къэралым и экономикэм и дежкIэ сэбэп, хьэмэрэ зэран хамэ къэралхэм я цIыхухэр мыбы щыпсэуныр?
ЭкономикэмкIэ IэщIагъэлIхэм къызэралъытэмкIэ, Урысейм и ВВП-м хамэ къэралхэм я цIыхухэм хуащI хэлъхьэныгъэр доллар мелард 240-м ноблагъэ. Мигрантхэм гъунапкъэм ирах мелард 40-р абы къыхэпхыжмэ, сэбэпынагъыу абыхэм къапыкIыр доллар мелард 200-м ноблагъэ. Хабзэр къызэпауду къэралым щылажьэхэм къуэдыхэр зэрамытым къыхэкIыу, бюджетым доллар мелард 20 фIокIуэд. Хабзэхъумэ IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэмрэ къулыкъущIэхэмрэ илъэсым къриубыдэу Iулъхьэу я жыпым кIуэ ахъшэр доллар мелард 30 хуэдиз мэхъу — ар Iуэхур гъэтэмэмыным зэран къыхуэхъу щхьэусыгъуэ нэхъ ин дыдэщ.
Iулъхьэ Iызыххэм я лэжьапщIэм къыхэхъуэ апхуэдэ ахъшэ лейр арэзыуэ Iумпэм ящIыфыныр фIэщщIыгъуейщ. НэгъуэщI щIыпIэ къикIауэ Урысейм щыIэхэр куэдым я дежкIэ фейдэщ: фэтэр зытхэм, хьэпшып нэпцI къыщыщIагъэкI цех щэхуу зыгъэлажьэхэм, цIыхум и гуащIэр гъэпцIагъэкIэ къэзыгъэсэбэп хьэрычэтыщIэхэм, лэжьапщIэ фондым и нэхъыбапIэр зэзыхьэлIэу псэупIэ коммунальнэ IуэхущIапIэм мыхъумыщIагъэхэр щызезыхьэхэм.
Хабзэм къемызэгъыу къэралым щыIэхэр къэпхутэн папщIэ, зыхэбгъэкIын хуейщ хамэ къэралхэм я цIыху дапщэм къэралым сэбэпынагъ къыхуахьыфынуми, ахэр сыт хуэдэ щIыпIэхэм гъэкIуапхъэми, сыт хуэдэ IэнатIэм пэрыгъэувэн хуейми. А зыращ цIыхухэм я гуащIэр сэбэпынагъ пылъу къэбгъэсэбэпынымкIэ хэкIыпIэу щыIэр. Апхуэдэ щIыкIэкIэ пхуэгъэмэщIэнущ хабзэм къемызэгъыу ди къэралым къакIуэхэм я бжыгъэр — мелуани 10-м зэрынэхьэсар мелуан 1 — 3 хъуху. Хабзэр зыкъутэхэм ткIиягъэ якIэлъызехьэн хуейщ. Илъэсым къриубыдэу къэралым цIыху мини 8 идогъэкI. А бжыгъэр Азербайджаным ейм нэхърэ минкIэ нэхъ мащIэщ. США-м илъэсым и кIуэцIым абы щыпсэуну хуимыт цIыху мин 400-м къэралыр щрагъэбгынэ. Апхуэдэхэм тралъхьэ къуэдыри тхылъымпIэ напэм иратхэ къудей мыхъуу, къыхахыни хуейщ. Ауэ ари гъэзэщIа хъуркъым. Мис а Iуэхугъуэхэм мыхьэнэ щетыпхъэщ миграцэ IуэхущIапIэхэмрэ хабзэхъумэ IэнатIэхэмрэ я лэжьыгъэм. Яубыдахэмрэ протокол зыхуатхахэмрэ я бжыгъэракъым мыбдеж щынэхъапэр.
Поставнин Вячеслав,
Урысейм и ФМС-м и унафэщIым и къуэдзэу щыта, «Миграция XXI век» фондым и президент.
