Зэманым хэгъуащэркъым
IэщIагъэ пхуэхъунур, гъащIэм щыхэпшыну лъагъуэр ухущIемыгъуэжын хуэдэу къыхэпхыныр тыншкъым. ЩIым телэжьыхьыну мурад щищIам, шэч хэмылъу, а гупсысэхэм Iэхьеди куэдрэ хэтащ. Сыт щыIэ абы нэхърэ нэхъ IэщIагъэ лъапIэ, бэм я сэбэп зыхэлъ! Абдеж щыщIидзэри, и къарум къихьыху, зыщымысхьыжу губгъуэм илэжьыхьащ, къыхиха IэщIагъэм хуэпэжу, къызыхэкIа лъэпкъми республикэми я цIэфI жригъэIащ. ПхъэIэщэм тесащ, жылэ исащ, гъавэр кърихьэлIэжащ икIи апхуэдэурэ адрейхэм я унэтIакIуэ-узэщIакIуэм нэсащ. Зы махуи и гуащIэм еблэжакъым. УэгъущIыгъум и зэранкIэ щIым и тыгъэр нэхъ мащIэ хъуамэ, езым и ягъэ къыфIэщIыжу, гупсысэм хэхуэрт, ауэ хьэсэхэр къэщхьэлъэу берычэткIэ цIыхухэм щахуэупсэкIэ и дунейт, и гуфIэгъуэт.
Щауэ Iэхьед Пасэу лэжьэн щIэзыдза щIалэр гугъуехьхэм щышынэртэкъым, зэплъыр и Iэм ищIырт. IуэхуфIхэм хуэпабгъэрти, къалэнхэм хуэжыджэрт, нэхъыжьхэм я дерсхэм щIэдэIурт, абыхэм я щапхъэр и гъуазэт. Механизатор Iэзэхэу, гъавэгъэкI цIэрыIуэхэу ЛIыгъур Iэдмир, Къэзэр Мухьэрбий, бригадэ унафэщI Сэбаншы Башир сымэ къызэрыхущытар, къызэрыдэIэпыкъуар, IэщIагъэм зэрыхуагъэсар дапщэщи IэфIу игу къигъэкIыжырт.
Апхуэдэурэ Щауэ Iэхьед щIалэгъуэм йокI, лIыпIэ йоувэ, механизированнэ звеном и пашэ, иужькIэ производственнэ участкэхэм я унафэщI мэхъу. ЦIыхухэр зригъэдэIуэфырт, зэщIигъэуIуэфырт, и щIэныгъэмрэ и зэфIэкIымрэ тегушхуауэ IэнатIэм къыщигъэсэбэпырт. Ар зи нэхъыжь гупхэм я псы щIэгъэхьэкIэр, щIыгъэпшэр хэлъхьэкIэр, къэкIыгъэ зехьэкIэр Бахъсэн щIыналъэм хэIущIыIу щыхъуат. Абы щыгъуэ Лениным и орденыр, «ЩIыхьым и дамыгъэ» орденыр, «Лэжьыгъэм къызэрыхэжаныкIам папщIэ» медалыр Щауэм хуэфащэу зэрихьэрт. Дэтхэнэ зыри цIыхум и къарур, и зэфIэкIыр, и гуащIэ хьэлэлымрэ и пщIэмрэ къызэралъытэ дамыгъэ лъапIэт. И лэжьэгъухэми къэрал гулъытэ зэрагъуэтым Iэхьед иригушхуэрт: нартыхугъэкI цIэрыIуэхэу КIуэкIуэ Хьэтаурэ Доткъул Мухьэмэдрэ ордензехьэт, Хьэтау КъБАССР-м щIыхь зиIэ и механизаторт.
Апхуэдэ IэщIагъэлI Iэзэхэр зи дамэгъу Щауэм и гупышхуэм епщIанэ илъэситхум ехъулIэныгъэ нэрылъагъухэр зыIэрегъэхьэ. Ику иту гектарым гъавэ центнер 67-рэ къытрех. Абы пщIэшхуэ къыпокIуэ — 1981 гъэм «Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь» цIэ лъапIэр Iэхьед къыхуагъэфащэ, Дыщэ Вагъуэм щIыгъуу, етIуанэ Ленин орденыр кърат. ЩоджэнцIыкIум и цIэр зезыхьэ колхозми, Бахъсэн щIыналъэми я дежкIэ ар гуфIэгъуэшхуэт: республикэм и Дыщэ Вагъуэхэм иджыри зы къахэхъуат.
Гъэмахуэ пщэдджыжьыпэ дахэщ. ЩIым кIыфIыгъэр хуэмурэ токIуэтри, махуэщIэм лъэр тезышэ дунейм нурыбэу зыкъызэкъуех. Акъужь гуакIуэм мащIэу «щIиупскIэ» къэкIыгъэ теплъафIэхэм я щхъыщхъ макъыр, псэм едэхащIэу, губгъуэшхуэм щызэщIожьыуэ. Жьы къабзэм пкъыр егъэжан. МэкъумэшыщIэм и дежкIэ апхуэдэ махуэщIэр уасэншэщ. Нэм къыIуидзэр бэв нэщэнэу зызыужь къэкIыгъэхэрщ. Губгъуэ гъуэгум и зы лъэныкъуэмкIэ къыщылъ нартыху хьэсэхэм нэр ягъэгуфIэ: лъэдий гъумщ, тхьэмпэ пIащэхэр щхъуантIафэ-фIыцIафэщ. Адрей лъэныкъуэр бжьыхьэсэ гуэдзщи, бэвылъэщ, нобэ-пщэдей Iуэн щIадзэнущ.
А псом дэрэжэгъуэ дигъуэту, щIым и берычэтымкIэ бэр зэрагъэгуфIэнум иригушхуэу губгъуэ гъуэгум Iэхьед ирокIуэ. ИрокIуэ хабзэфI хуэхъуауэ, зыкъыфIэмыщIыжу, къыхуагъэфэща къэрал дамыгъэ нэхъыщхьэм хуэфащэ ехъулIэныгъэщIэхэр и плъапIэу. Щауэм и гуп зэкъуэтыр а мурадми лъэIэсащ — къыкIэлъыкIуэ илъэсым гектарым хуэзэу гуэдзу центнер 52-рэ, нартыхуу — 80-м щIигъу, сэхурану центнер 22-рэ къыщIаIукIащ, гъавэу центнер мин 50-м нэблагъэ кърахьэлIащ.
Iэхьед нэгъуэщI къалэнышхуи игъэзащIэрт. Мо цIыху нэIурытыр, лэжьакIуэшхуэр икIи гумызагъэр КПСС-м и Бахъсэн райкомым и бюром хэтти, чэнджэщ щхьэпэхэр къыхилъхьэрт, щIалэгъуалэм я ущиякIуэт, еджакIуэхэм, дзэм дэкIынухэм щIэх-щIэхыурэ яхуэзэрт, механизатор щIалэхэр иригъаджэрт.
Апхуэдэ цIыху гъуэзэджэт, къызэгъэпэщакIуэ Iэзэт и лъахэм, къэралым я сэбэп зыхэлъхэр япэ иригъэщу къэгъуэгурыкIуа гъавэгъэкI цIэрыIуэ Щауэ Iэхьед ТIытIу и къуэр. Пасэу дунейм ехыжами, лIыхъужьым и гуащIэм къыпэкIуа вагъуэр зэманым хэгъуащэркъым, къикIуа гъуэгуанэ бгъуфIэм и фэеплъу, къызыхэкIа лъэпкъымрэ бэмрэ нурыбэу яхуоблэ.
ХЬЭЖЫКЪАРЭ Алик.
