Драматург, усакIуэ, журналист цIэрыIуэ Дэбагъуэ Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэс 75-рэ ирокъу
Жьакуэр зэрыгушхуэщ
Шэрджэс драматург, усакIуэ-уэрэдус, журналист цIэрыIуэ Дэбагъуэ Мухьэмэд Къалэбэч и къуэр 1941 гъэм жэпуэгъуэм и 10-м Хьэбэз районым хыхьэ Жьакуэ (Алъэсчырей) къуажэм къыщалъхуащ. Къуажэ школыр ехъулIэныгъэкIэ къиуха нэужь, Къэрэшей-Шэрджэс пединститутым и филологие факультетым щеджащ. А зэманым итха усэхэр, рассказхэр адыгэ газетым традзащ. ЕджапIэ нэужьым, 1965 гъэм «Ленин нур»-м (иджы «Черкес хэку») газетым и лэжьакIуэ хъуащ. Мухьэмэд корреспонденту къыщыщIидзэри, къулыкъукIэ дэкIуейуэрэ, редактор нэхъыщхьэм нэ-сащ.
Дэбагъуэр республикэм исхэм нэхъыбэу къызэрацIыхур драма- тургыущ. Абы и щхьэусыгъуэр а жанрым хэлъхьэныгъэ ин зэрыхуищIарщ. Шэрджэс театрым и унафэщIу щыта Абдокъуэ Маталио-рэ абырэ зэдагъэуващ Уэхъутэ Абдулыхь и «Iэсият и мывэ» повестым, абазэ ткакIуэ ТхьэйцIыху Бемырзэ и «ЩIыгу IэмыщIэ» романым къытращIыкIа спектаклхэр, езы Мухьэмэд ейуэ «IэлъэщI плъыжь» драмэр. КъищынэмыщIауэ, «Iэпхъуалъэ телъыджэ» таурыхъыр, «ЕпцIыжакIуэм и анэ» трагедиер.
Мухьэмэд и къалэмыпэм къыщIэкIащ «ФIы зыщIэр щIегъуэжыркъым», «Иныжьым и нэр», «ГъущIыпсэ хахуэ», «Анэр нэм хуэдэщ», «Сосрыкъуэ», «Напэр нэхъапэщ», «Мишуткэ-Мухьэрбий» спектаклхэр, «Аращ лIы зэрыдэкIуэр» комедие-водевилыр.
КъищынэмыщIауэ, Дэбагъуэм адыгэбзэкIэ зэри- дзэкIауэ Урысейм, хамэ къэрал тхакIуэхэм я пьесэ 14 адыгэ театрым щагъэуващ. Езы драматургым и пьесэ мымащIэ урысыбзэкIи лъэпкъыбзэхэмкIи зэдзэкIауэ нэгъуэщI театрхэм ягъэлъэгъуащ. Псалъэм папщIэ, «Иныжьым и нэр» пьесэ-таурыхъым ехъулIэныгъэ ин щиIащ Абхъаз, Къэбэрдей-Балъкъэр, Осетие Ищхъэрэ-Алание, Дагъыстэн республикэхэм.
Дэбагъуэм и очеркхэр, рассказхэмрэ повестхэмрэ, пьесэхэр иту тхылъ щхьэхуэхэр къыдэкIащ: «ЩIыгур зыгъэщIэращIэ» (1972), «Псынэдахэ и бжьыхьэ» (1978), и пьесэхэр щызэхуэхьэса тхылъитI.
Мухьэмэд и цIэр лъагэу яIэтащ и уэрэдхэми. «Сытым щыгъуэ сыкъэпщIэну?», «Къофэр, мэджэгур…», «Ар лъагъуныгъэщ», «Си дахэ», «Зэрыджэ» уэрэдхэр Къэрэшей-Шэрджэсми, Адыгейми, Къэбэрдей-Балъкъэрми фIыуэ щалъэгъуащ.
Дэбагъуэ Мухьэмэд редактору щылэжьа зэманым Адыгэ, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм адыгэбзэкIэ къыщыдэкI газетищым я номер зэгуэтхэр гъэхьэзырыным теухуауэ куэд зэфIи-гъэкIащ. ИкIи хэгъуэгуищым ис адыгэхэр зэпызыщIэ къару ахэр зэрыхъуам Мухьэмэд и фIыгъэш- хуи хэлъщ. Аращ къызыхэкIар Адыгейми Къэбэрдей-Балъкъэрми щIыхь зиIэ я журналист цIэ лъапIэ-хэр къыхуагъэфэщэныр.
«Печатым и отличник» Дэбагъуэ Мухьэмэд и гуащIэм хуэфащэ пщIэ къызэрыхуащIам и щыхьэтщ «Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» (1994), «Къэрэшей-Шэрджэсым и цIыхубэ тхакIуэ» (2002) щIыхьыцIэхэри къызэрыфIащар.
Дэбагъуэр 1989 гъэм СССР-м и тхакIуэхэм я союзым, Ар хэтащ Журналистхэм я союзым.
И ныбжьыр илъэс 62-рэ фIэкIа мыхъуу, 2003 гъэм мэлыжьыхьым и 7-м, Мухьэмэд дунейм ехыжащ. Къы- щалъхуа Жьакуэ къуажэм и зы уэрамым абы и цIэр зэрехьэ.
КЪАНТЕМЫР Тыркубий.
«Адыгэ псалъэ», «Адыгэ макъ», «Черкес хэку» газетхэм я номер зэхэтхэм я зи чэзу къыдэкIыгъуэм щытепсэлъыхьыж зэущIэр Налшык щекIуэкIащ. 1986 гъэ
ПщIэрэ щIыхьрэ зиIэу дунейм тета
Дэбагъуэ мухьэмэд къыщалъхуа Жьакуэ къуажэм и мызакъуэу, Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ, Къэбэрдей-Балъкъэр республикэхэм фIыуэ къыщацIыху журналист, тхакIуэ, драматург гъуэзэджэу щытащ. Илъэс куэдкIэ «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэу ар лэжьащ. И гуащIэдэкI инымрэ и зэчий лъагэмрэ хуэфащэу Дэбагъуэм къыфIащат «Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», «КъШР-м и цIыхубэ тхакIуэ» цIэ лъапIэхэр.
Дэбагъуэм илэжьа Iуэхушхуэхэм я мызакъуэу, ар ди гум IэфIу къизыгъэнар цIыхуфIу, и лъэпкъыр фIыуэ илъагъуу, цIыхугъэм, ныбжьэгъугъэм хуэпэжу зэрыщытаращ. ЗэфIэкI ин зиIэ псоми къехъулIэркъым цIыхуфIу дунейм тетын къалэныр.
Мухьэмэд си къуажэгъу къудейтэкъым, атIэ си ныбжьэгъу нэхъыфI дыдэхэм ящыщт, уеблэмэ япэ классым щыщIэдзауэ илъэсиблкIэ зы партэм дыздыдэсащ. Ди сабиигъуэр зауэ нэужь лъэхъэнэм техуат. Апхуэдэ зэман хьэлъэм зэныбжьэгъу къудейуэ укъигъанэркъым — гугъуе-хьым зэкъуэш дищIат.
ЛIы губзыгъэ гуэрым мыпхуэдэу жиIащ: «УсакIуэр, тхакIуэр къэпцIыху- ну ухуеймэ, ар къыщалъхуа и лъахэм кIуэ». Жьакуэ къуажэ цIыкIум цIыху цIэрыIуэ куэд къыдэкIащ. Апхуэдэхэщ артист телъыджэу щыта Акъ Мухьэрбэч, уэрэджыIакIуэ Гъуэт Хъусин (УФ-м и цIыхубэ артистщ), щIэныгъэхэмкIэ докторхэр, кандидатхэр, къэрал псом къыщацIыху спортсменхэр, тхакIуэхэр, журналистхэр. Абыхэм яхэтщ и къуажэм и цIэр фIыкIэ зыгъэIуа Дэбагъуэ Мухьэмэди. А лIы щэджащэм щалъхуа и жылэр зыми химылъхьэу фIы дыдэу илъагъурт, и къуажэгъухэм я гуфIэгъуи я гуауи ядигуэшырт.
Дэбагъуэ Мухьэмэд илэжьа Iуэху-хэм я гугъу пщIымэ, япэ изгъэщынт адыгэ газетым тригъэкIуэда гуащIэшхуэр. Дигу къэдгъэкIыжын- щи, адыгэ газетхэм я напэкIуэцIхэращ ди литературэр къыщежьар, псом хуэмыдэу 1920-1940 гъэхэм. Абы къыкIэлъыкIуа лъэхъэнэми газетхэм я мыхьэнэр нэхъ лъахъшэ хъуауэ пхужыIэнукъым адыгэ литературэм ехьэлIауэ. Илъэс куэд и пэкIэ къыщIадзауэ адыгэ газетхэм усакIуэхэм, тхакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэр традзэ. Мухьэмэд щылэжьа илъэсхэми газетхэм литературэ напэкIуэцIхэр хухахыу щытащ. Адыгэ газетым щыщылажьэм, Дэбагъуэ Мухьэмэд иубзыхуащ и тхакIуэ хъэтIыр, литературэм и жанр зэмылIэужьыгъуэ къигъэIурыщIащ. Псом хуэмыдэу абы къехъулIэрт очерк жанрыр. Совет лъэхъэнэм очеркым мыхьэнэшхуэ иратырт, абыкIэ ягъэлъапIэрт зи гуащIэдэкIыр лъагэ цIыхухэр. Журналист Iэзэ Дэбагъуэм и очеркхэм къакIэлъыкIуэрт рассказхэр, повестхэр, гушыIэ миниатюрэхэр.
«ЩIыгур зыгъэщIэращIэ» и япэ тхылъыр Дэбагъуэ Мухьэмэд 1972 гъэм Черкесск къалэ къыщыдигъэкIащ. А къыдэкIыгъуэми «Псынэдахэ и бжьыхьэр» и етIуанэ тхылъми прозэр щытепщэщ. Иужьрейм итщ тхылъым фIэщыгъэ хуэхъуа повестым- рэ рассказ пщыкIузрэ. Гу лъумытэн-кIэ Iэмал иIэкъым тхакIуэм и рассказ- хэм гушыIэ куэд зэрыхэухуэнам. ГушыIэ защIэ зи лъабжьэ рассказ цIыкIу, «миниатюрэ» зыфIищахэр щхьэхуэуи итщ «ФIы зыщIэ щIегъуэжыркъым» фIэщыгъэм щIэту 1991 гъэм къыдигъэкIам.
БлэкIакъым тхакIуэр ди сабиигъуэр гуфIэгъуэншэ зыщIа зауэ Iуэхуми. Зы теплъэгъуэ гукъэкIыжу Мухьэмэд ар «хиухуэнащ» «Псынэдахэ и бжьыхьэр» повестым (абы къыщыгъэлъэгъуэжа пычыгъуэр хыхьащ курыт еджапIэм и еханэ классым и учебникым). Повестым къыщыгъэлъэгъуащ совет зэманым щыIа зэхэтыкIэр, псэ хьэлэлкIэ жылагъуэм хуэлажьэ цIыхухэр. Мыбдежым тхакIуэм къыщигъэсэбэпащ зауэ зэманым адыгэхэм Ленинград къраша сабийхэр зэрахъумам, зэрапIам щыщ Iуэхугъуэхэри.
Драматургиемрэ прозэмрэ и гуащIэр нэхъыбэу хилъхьами, Дэбагъуэр усэнми хуэхамэу щытакъым. Мухьэмэд и усэ зыбжанэм макъамэ щIалъхьэри, уэрэд хъарзынэ хъуа-хэщ. Апхуэдэу езы Мухьэмэди уэрэд жыIэныр фIэфIт. Къэрэшей-Шэрджэсым ноби щыIэщ адыгэ уэрэдыжь- хэр зыгъэзащIэ «Нарт» цIыхухъу ансамблыр. Ар къызэзыгъэпэщахэм яхэтащ, уеблэмэ пашэу зыкъомрэ щытащ Дэбагъуэ Мухьэмэд. Ари и щапхъэщ Дэбагъуэр хэкупсэу, и лъэпкъыр фIыуэ илъагъуу зэрыщытам.
ЦIыхур зыгъэдахэр и гуащIэдэкIращ, хэлъ адыгагъэрщ. Мухьэмэд къыхэкIащ Дэбагъуэ Къалэбэч и бынунагъуэшхуэм. Апхуэдэ унагъуэш-хуэхэм деж сабийхэм щыгъыныр, шхыныр къаймэщIэкIами (псом хуэмыдэу зауэ нэужь зэман хьэлъэм), я псэкIэ, цIыхугъэкIэ, зыIыгъыкIэкIэ, жылагъуэ хэтыкIэкIэ цIыху зэгъ хъу хабзэщ. Хьэл хъарзынэ яIэу къэхъуахэщ Мухьэмэд къыдалъхуахэри. ЗэрыцIыкIу лъандэрэ ар фIыуэ еджащ, студенту щыщыта зэманым щыщIидзэри спортым дихьэхыу, усэ итхыу щытащ. ГушыIэшхуэ хэлът, жьы щIэтт, ныбжьэгъу пэжт, нэжэгужэу, гуапэу псоми япежьэрт. Ар фIыуэ зыцIыхуу щытахэм, шэч хэмылъу, ягу къинэжащ абы и уэрэд жыIэкIэ да-хэр, екIуу къафэу утыкум бжьыфIэу иту зэрыщытар.
Псэужамэ, Дэбагъуэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирикъунут. Мыр щыгъуэ махуэкъым — ар зы-цIыхуу щыта псоми дигу къэдгъэкIыжу аращ Мухьэмэд мы дуней дахэм хуэфащэу зэрытетар.
Сэ срогушхуэ, сроин ар ныбжьэгъуу зэрызиIам, зы къуажэ дыкъызэрыдэкIам. Илъэс куэдкIэ зэпэIэщIэу дыпсэуами, зэи си гум икIыркъым ди зэныбжьэгъугъэм и IэфIыр.
Дэбагъуэ Мухьэмэд сэбэп зыхэлъ Iуэхуу ищIар гъащIитI-щым яхурикъунщ. ЛъэужьыфI къыхинащ абы литературэми журналистикэми.
БАКIУУ Хъанджэрий,
филологиещIэныгъэхэм я доктор.
«АпхуэдизкIэ си гум укъэкIащи…»
Мы псалъэхэр зыхэт уэрэд дахэ къэIум, сигу къегъэкIыж, гъащIэ дахэ бдесхьэкIар, зы дакъикъэ хэмыхуауэ, си гущIэм къыщоушыж, Iуэхуу сиIэр къызогъанэри, гупсысэ IэфIхэм, гукъэкIыж дахэхэм сызэщIаубыдэ. Ажалым узэрысIэщIихрэ илъэс пщыкIущым щIигъуами, узэрызимыIэжым сеувэлIэфыркъым, сесэркъым икIи си фIэщ схуэгъэхъуркъым.
Илъэс тIощIитIым нэблагъэху сызыдэпсэуа, си нэр зыгъэплъа, си псэр зыгъэтынша, щIалэгъуэ дахэ къызэзыта, жьыщхьэ махуэм нэмыса, пасэ дыдэу сIэщIэкIа си щхьэгъусэ Мухьэмэд апхуэдиз зэман хъуауэ симыIэж пэтми, семыгупсысу, Тхьэм ирещIи, зы махуэ къысхуихуакъым. Абы и щыхьэтщ унэм къыщIэна и щIэинхэр: и усэхэр, тхыгъэхэр, тхылъхэр, фIыуэ илъагъуу щыта уэрэдхэр. ГубампIэ дэхыу сиIэ унагъуэм илъ тхылъхэр къызощтэри, гукIэ куэд щIауэ зэзгъэщIа пэтми, иджыри сыкъоджэ, псалъэ къэс гукъэкIыж IэфIхэм сыхашэу…
Тызолъхьэ, уэ фIыуэ плъагъуу щыта, IэфIу сигу къина, мы псалъэхэр зыхэт уэрэд: «Си насыпщ, си насыпщ, узиIэхукIэ си насыпщ». Мы псалъэхэр си щхьэм хузохь, икIи жызоIэ: узиIэжатэмэ — си насыпт! АрщхьэкIэ, ажалым усIэщIихащи, семыувэлIэфми, къэсакъыми, сопсэу, Тхьэшхуэм гъащIэ къызипэсар, зэрыжаIэщи, сыухакъыми.
«Сэ уэ сыкъыбдофэ, гукIэ сыIущащэу» — мы псалъэ-хэм си гупсысэр хуашэ илъэс щэ ныкъуэ ущыхъуа зэманым, утыкур пхуримыкъуу укъызэрыфам, сигу къокIыж гуфIэу уи нэгу щIэлъар, цIыхум пщIэуэ къыпхуащIар, псалъэ IэфIу къыбжаIар.
«Къысхуэгъэгъу, гъащIэм гу щозмыгъэхуам…» — мы уэрэдыр зэхэзылъхьа Тубей Артур куэдым ягу къипсэлъыкIам хуэдэщ. Сэ схужыIэнукъым Мухьэмэд гугъу сригъэхьауэ, ауэ сэ езым жызоIэ: къысхуэгъэгъу, уигу хэзгъэщIамэ, гугъуехь гуэр зэрымыщIэкIэ ухуэзгъэзамэ!
«Уи цIэмкIэ сомыджэурэ, «си псэкIэ» сыноджэурэ, уэ сыбдэпсэунщ» — мы уэрэдми гукъэкIыж IэфI куэд бгъэдэлъщ: уи ныбжьэгъухэм урагъусэу, зыгъэпсэхугъуэ махуэ къыщыфхуихуэм и деж зэдыжыфIэрт. ФIыуэ флъагъу уэрэдт, мычэму фи дзапэ уэрэдт.
Мы си гупсысэхэр тIэкIу кIыхь хъуауэ щытмэ, къысхуэвгъэгъу. Адыгэ хабзэм тIэкIу сытекIауэ щытмэ (уи щхьэгъусэм утепсэлъыхьыныр къекIуркъы-ми), къысхуэвгъэгъу. Мухьэмэд псэужатэмэ, жиIэну щытар вжызоIэ: лъэпкъ узыншэ Тхьэм дищI, адыгэр Тхьэм дригъэфIа-кIуэ!
Дэтхэнэ зыми гъащIэ хухихар Тхьэм IэфI хуищI, щIэблэ узыншэ Тхьэм къытщIигъахъуэ, гукъыдэж Тхьэм къыдит, узыншагъэ быдэ фиIэну псоми сывохъуэхъу!
ДЭБАГЪУЭ Iэминат.
Черкесск къалэ.
Дэбагъуэ Мухьэмэдрэ Абдокъуэ Маталиорэ зэдатха пьесэм хоплъэж.
Дэбагъуэ Мухьэмэд и унагъуэр.
Сытым хуэдэу сыпхуэныкъуэ
НыбжьэгъуфIым хуэгъэзауэ
Сигу къокIыж япэ дыдэ Дэбагъуэ Мухьэмэдрэ сэрэ нэIуасэ дыщызэхуэхъуа махуэр…
Пщэдджыжь жей IэфIым сыхэту телефоным и макъым сыкъызэщегъэу. Хуэм-хуэмурэ сыкъотэджри, зыгъэпсэхугъуэ махуэм сызымыгъэжейм сыхуэхъущIэурэ телефоным сыбгъэдохьэ. ИкIи, сигу зыгуэр зэрытемыхуэр къэзыгъэлъагъуэ си макъымкIэ «сынодаIуэ!» жызоIэ.
— Сэлам узох! Ар сэращ!
— Уалейкум… Ухэт уэ?
— А зиунагъуэрэ, сыкъэпцIыхужкъэ?
— Уэлэхьи узмыцIыху…
— Дэбагъуэращ… Мухьэмэдщ. Зыгуэр къыбжиIэрэ си цIэ-унагъуэцIэм?
— Дауэ къызжимыIэу?! Адыгэ газетым уриредактор нэхъыщхьэщ. Пэжкъэ?
— Ар дыдэщ.
— АтIэ, сыт зыгъэпсэхугъуэ махуэм пщэдджыжь нэмэзым сыкъэплъыхъуэн, укъызэпсэлъэн хуей щIэхъуар?
— Дыгъуасэ Уэхъутэ Абдулыхь и «Iэсият и мывэ» повесть цIыкIур щIэзджыкIащ…
— АтIэ, сыт?
— Сыт зиунагъуэрэ, сытыр? Мыр пьесэ къызыхэпхыфыну тхыгъэ телъыджэщ!
Мис, апхуэдэу нэIуасэ дызэхуэхъуауэ щытащ дунейм ехыжыхункIэ си ныбжьэгъуфIу щыта Дэбагъуэ Мухьэмэдрэ сэрэ.
ТелефонкIэ дызэпсэлъа нэужь, етIуанэ махуэм Мухьэмэдрэ сэрэ дызэхуэзащ. ИкIи жысIэфынущ ди зэIущIэр илъэс куэдкIэ насыпкIэ гъэнщIауэ зэрекIуэкIар.
СетIысылIэщ, повестым седжэри, шэч къытесхьэжакъым Уэхъутэ Абдулыхь и «Iэсият и мывэр» адыгэ театрым и утыкум щыгъэувын зэрыхуейм, пьесэ къызэрыгъэщIыпхъэм. Ар Дэбагъуэмрэ сэрэ япэу зэдэтщIа лэжьыгъэ хъуащ. ИкIи театрыр зи щIасэ цIыху щэ, мин бжыгъэм ди спектакль куэд я пащхьэ итлъхьэн тхузэфIэкIащ.
БлэкIа зэманым соплъэкIыжри, къызгуроIуэ Мухьэмэд драматург нэсу, зи цIэр хьэрфышхуэкIэ тхын хуей, зэфIэкIышхуэ зыбгъэдэлъа творческэ цIыхуу зэрыщытар. Гуауэщ апхуэдэ цIыху зэчиифIэхэр щIэх дунейм зэрехыжыр.
Мухьэмэд узыфIэмыкIыжыну си ныбжьэгъу щыпкъэт, къуэш пэлъытэт. АтIэ, а дызэрызэдэлэжьа илъэс бжыгъэм зэи дызэщыхьакъым, зым игу къеуэн псалъэ адрейм жриIакъым. Пэжщ, гуащIэу дызэдэуэнут пьесэхэм теухуауэ.
Театрыр пьесэм елэжьын щыщIидзэм ирихьэлIэу, Мухьэмэд Iэмал имыIэу къэкIуэнут, репетицэ щащIкIэ еплъынут. Артистхэм я Iуэху еплъыкIэхэм щIэдэIунут. ИкIи, ролхэр зыгъэзащIэхэм е режиссёрым пьесэм хэлъ Iыхьэ гуэрым зэхъуэкIыныгъэ хэлъхьэн хуейуэ къалъытамэ, абы щIэдэIунути, игъэтэрэзыжынут, щIэуэ зэрихъуэкIыжынут. Удэлэжьэну хуабжьу цIыху тыншт, гуапэт… Сыту гуауэ апхуэдэ цIыхум блэкIа зэманкIэ утепсэлъыхьыжыныр… Ажал гущIэгъуншэм сIэщIихащ си ныбжьэгъуфI куэд. Абыхэм ящыщщ Мухьэмэди.
ГъащIэр къызэтеувыIэркъым, цIыхур дунейм щехыжкIэ абы упызыщIэу щыта Iуданэри зэпычкъым. Ар щыхьэт тохъуэ дунейм ехыжахэр зэрытщымыгъупщэм, я фэеплъ нэхур ди гум зэрилъым. Мухьэмэд хуэдэу зэчиишхуэ зыбгъэдэлъа, ди лъэпкъ щэнхабзэм и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа цIыхушхуэхэр дыпсэухукIэ тщыгъупщэ хъунукъым. Апхуэдэхэр ди лъэпкъым и тхыдэм, и гъащIэм къыхэлыдыкI вагъуэщ.
ЦIыху щыпкъэу, драматург лъэрыхьу, журналист къызэрымыкIуэу щыта Дэбагъуэ Мухьэмэд цIыхум гуапэу ягу къинащ.
Сытым хуэдэу сыпхуэзэшрэ, сытым хуэдэу сыпхуэныкъуэ, Мухьэмэд…
АБДОКЪУЭ Маталио,
Акъ Мухьэрбэч и цIэр
зезыхьэ адыгэ театрым
и режиссёр нэхъыщхьэ.
И ныбжьэгъухэмрэ и лэжьэгъухэмрэ яхэту.
