Дунейм щыхъыбархэр
Нэхъри щIэгъэткIиен хуейуэ къыхалъхьэ
Гъуэгухэм зэрыщызекIуэ хабзэхэм щыубзыхуа хуабжьагъым щIезыгъэгъуу автомобилхэмкIэ къэзыжыхьхэм тралъхьэ къуэдыхэр хуэдихкIэ нэхъыбэ ящIыну къыщIэкIынущ.
Гъуэгум шынагъуэншэу щызекIуэным теухуа едэIуэныгъэхэр УФ-м и Къэрал Думэм щыщекIуэкIыу апхуэдэ жэрдэм къыхилъхьащ Урысейм и МВД-м Къэрал автоинспекцэм и унафэщIым и къуэдзэ Понарьин Олег. Апхуэдэ щIыкIэкIэ хабзэхъумэхэм «къыжьэдакъуэну» я мурадщ гъуэгухэм къыщыхъу насыпыншагъэхэр зи зэранхэр. Зым и дежкIи щэхукъым автомобиль зэжьэхэуэхэм цIыху псэдзыгъэ къыщIашэр рулым дэсхэм хуабжьыщэу къызэракIухьыр зэрыарар.
ЯIыгъын хуей хуабжьагъым зы сыхьэтым километр 20 – 40 хуэдизкIэ щIезыгъэгъуахэм иджыпсту зэретхьэкъур сом 500-щ. ГИБДД-м къыхилъхьэ жэрдэмыр пхыкIрэ абы теухуа хабзэ къащтэмэ, а къуэдыр сом минищ хъунущ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, хабзэр нэхъ щIэгъэщхъуауэ къызэпызыудхэм къуэдыуэ ятынури нэхъыбэнущ. Апхуэдэуи хоплъэ гъуэгу хабзэм ебэкъуам тралъхьэ къуэдыр нэхъ псынщIэу итмэ, ар нэхъ пуду – и зэхуэдитIым фIэкIа имыту - зэрызэфIэкIыу щыт хабзэри якъутэжыным.
ГИБДД-м и IэщIагъэлIхэми депутатхэми мардэ ткIийхэр гъэувыныр IэмалыфIу къалъытэ гъуэгу-транспорт къэхъукъащIэхэм цIыхухэм фэбжьу хахыр, нэхъыщхьэжыращи, абыхэм хэкIуадэхэм я бжыгъэр гъэмэщIэнымкIэ.
Иджы США-мрэ Мексикэмрэ я зэхуакум
Къэралхэм я гъунапкъэхэр зэпызыгъэщхьэхукI блынхэр дэщIеиныр дызыхуэкIуэ зэманым и нэщэнэ хъункIэ зыхуэIуа щыIэкъым.
Дызэрыщыгъуазэщи, 2015 гъэм къригъэжьауэ Латвием езымрэ Урысеймрэ я зэхуакум гъущI хъарым къыхэщIыкIа блын щыдрещIей. А лэжьыгъэхэр и кIэм нагъэблагъэ. Иджы США-мрэ Мексикэмрэ зэпызыгъэщхьэхукI блын яухуэным теухуа Iуэхум топсэлъыхь. Тепсэлъыхь къудей мыхъууи, абы теухуа лэжьыгъэхэр йокIуэкI.
Мексикэм икIыурэ США-р псэупIэ зыщIхэм къэралыр гугъуехьхэм зэрыхадзэм, хэкIыпIэншагъэм кърихужьахэм наркотикхэмкIэ сату зыщIхэри зэрахэтым зэригъэгузавэм теухуа Iуэхур къыщаIэтам, Трамп къигъэувауэ щытащ къэралитIым я зэхуакум мывэ блын щыгъэувын икIи абы и уасэр Мексикэм итын хуейуэ. Ауэ мыдрейхэм американхэр зытрагъэхьакъым: блыным хуейр дэракъым, жаIащ. А ухуэныгъэм доллар меларди 5,7-рэ къэралым хухихын хуейуэ къыхилъхьат Трамп, ауэ ар Конгрессым къыдиIыгъакъым.
Iэпхъуэшапхъуэхэм зэрапэувыну блыныр щIыным теухуа зэгурыIуэныгъэхэр США-м ярищIылIащ ухуакIуэ компаниеу тIум. Псори зэхэту а лэжьыгъэр доллар мелуан 976-кIэ хузэфIагъэкIынуи зэгурыIуащ. Зы IуэхущIапIэм ухуэныгъэр щригъэкIуэкIынущ Нью-Мексикэ штатым, адрейм блыныр Аризонэ штатым щыдрищIеинущ. Псори зэхэту а ухуэныгъэм километр мин и кIыхьагъыу щытынущ.
Нобэ
♦ЦIыхум хьэршым япэу лъагъуэ щыхиша дунейпсо махуэу ООН-м игъэуващ
♦Авиацэмрэ космонавтикэмрэ я дунейпсо махуэщ. 1961 гъэм Гагарин Юрий «Байконур» щаутIыпща «Восток» кхъухьым ису дунейм щыяпэу хьэршым лъэтащ.
♦Къэзахъстаным ЩIэныгъэм и лэжьакIуэхэм я махуэр щагъэлъапIэ
♦1606 гъэм Инджылызым и пащтыхь Яков Езанэм Инджылызымрэ Шотландиемрэ я къэрал ныпыр къэщтэным теухуа унафэ ищIащ. Иджы ар Великобританием и къэрал бэракъщ.
♦1633 гъэм Италием щыщ астроном, физик Галилей Галилео и судыр Рим къалэм ящIэн щыщIадзащ. Илъэс 70 хъуа щIэныгъэлIыр ягъэкъуаншэрт Коперник Николай и Iуэху еплъыкIэхэр, Дыгъэм и хъуреягъыр ЩIым зы илъэсым къриубыдэу къызэрикIухьым теухуахэр, зэрыдиIыгъамкIэ.
♦1861 гъэм Урысейм и пащтыхь Александр ЕтIуанэм унафэ къыдигъэкIащ лэжьакIуэхэм папщIэ сымаджэщ Санкт-Петербург къыщызэIухыным теухуауэ.
♦1861 гъэм США-м Граждан зауэм, «Ищхъэрэмрэ Ипщэмрэ яку къыдэхъуа зауэ» зыфIащам, щыщIидзащ.
♦1919 гъэм Совет Урысейм коммунистхэм япэ щэбэт щIыхьэху щрагъэкIуэкIащ - Москва-Сортировочная станцым мафIэгуищ щызэрагъэпэщыжауэ щытащ а махуэм.
♦1943 гъэм Франджым «Нант» футбол клубыр къыщызэрагъэпэщащ.
♦1985 гъэм Горький къалэм дэт заводым «Волга» ГАЗ-24 автомобиль лIэужьыгъуэм хуэдэу къыщыщIагъэкIар зы мелуан ирикъуащ.
♦1823 гъэм къалъхуащ пьесэ щэ ныкъуэм щIигъу зи Iэдакъэм къыщIэкIа драматург цIэрыIуэ, Петербург щIэныгъэхэмкIэ и академием и член-корреспонденту щыта, Урыс театрыр зэфIэувэным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Островский Алек­сандр.
♦1850 гъэм къалъхуащ Урысей империем и Министрхэм я советым и иужьрей унафэщIу щыта Голицын Николай.
♦1866 гъэм къалъхуащ урыс революционер, Ленин Владимир и къуэш нэхъыжь Ульянов Александр.
♦1913 гъэм къалъхуащ актёр, СССР-м и цIыхубэ артист, РСФСР-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща Копелян Ефим.
♦1931 гъэм къалъхуащ публицист, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ КIумыхъу Жылэбий.
♦1931 гъэм къалъхуащ совет усакIуэ-уэрэдус, дунейпсо конкурс куэдым я лауреат Дербенёв Леонид.
♦1933 гъэм къалъхуащ Испанием щыщ оперэ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, къэрал куэдым я дамыгъэ лъапIэхэр зыхуагъэфэща Кабалье Монсеррат.
♦1942 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, публицист Къущхьэунэ Алексей.
♦1961 гъэм къалъхуащ эстрадэм и актёр, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Гальцев Юрий.
♦1962 гъэм къалъхуащ музыкант, «Хор Турецкого» гупым и къызэгъэпэщакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Турецкий Михаил.
♦1972 гъэм къалъхуащ урысей актрисэ, теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, УФ-м щIыхь зиIэ артисткэ Кориковэ Еленэ.
♦1981 гъэм къалъхуащ УФ-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, 2004 гъэм Афины щекIуэкIа гъэмахуэ Олимп Джэгухэм чемпион щыхъуа, Урысейм а спорт лIэужьыгъуэмкIэ и командэ къыхэхам и тренер нэхъыщхьэ Борзаковский Юрий.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх мащIэ къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 18 - 19, жэщым градуси 7 - 9 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Адакъэр мыIуэкIэ нэху щын къанэркъым.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
