Адыгэ лъэпкъым пщIэшхуэ къызэрыхуищIым и дамыгъэ
УФ-м и ТхакIуэхэм я союзым и унафэщIым и къуэдзэ, Адыгэ Республикэм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, АР-м, КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ тхакIуэ, УФ-м и Жылагъуэ палатэм хэт, СНГ-м хыхьэ къэралхэм я ТхакIуэхэм я дунейпсо зэгухьэныгъэм и ГъэзэщIакIуэ гупым и унафэщIым и къуэдзэ, УФ-м и Президентым и лIыкIуэу Ипщэ федеральнэ щIыналъэм щыIэм егъэщIылIауэ лажьэ Нэхъыжьхэм я советым хэт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Нэхъыжьхэм я советым и тхьэмадэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием, ЩIэныгъэхэмкIэ Абхъаз Академием я академик, Кубаным гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, СССР-мрэ Урысей Федерацэмрэ я Къэрал саугъэтхэм, Шолоховым, Островскэм я цIэкIэ щыIэ литературэ саугъэтхэм я лауреат, «Хэкум и пащхьэ щиIэ фIыщIэм папщIэ» урысей орденым и II, III, IV нагъыщэхэр, «Лъэпкъ зэныбжьэгъугъэ» орденыр, «Адыгейм и ЩIыхь» медалыр, Абхъаз Республикэм «ПщIэмрэ ЩIыхьымрэ» и орденыр, «Кубаным и зыужьыныгъэм хуищIа хэлъхьэныгъэм папщIэ» медалым и япэ нагъыщэр зыхуагъэфэща МэшбащIэ Исхьэкъ къызэралъхурэ мы гъэм илъэс 85-рэ зэрырикъум ирихьэлIэу езыр къыщалъхуа Краснодар крайм хыхьэ Успен районым и Щхьэщэхуж (Урупский) жылэм фэеплъ щыхуагъэуващ. А Iуэхум хэтащ Краснодар, Адыгей щIыналъэхэм я унафэщIхэр, депутатхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр, тхакIуэм и ныбжьэгъухэр, благъэхэр, Iыхьлыхэр, къуажэдэсхэр.
Фэеплъыр къызэIуах. Щхьэщэхуж ЩэнхабзэмкIэ и унэм концерт дахэ щекIуэкIащ а махуэм. «Кубанская казачья вольница», «Чаровница», «Ивушка» ансамблхэмрэ уэрэдхэмрэ къафэмкIэ Адыгейм и «Ислъэмей» ансамблымрэ хэтащ абы. Урыс ансамблхэми «Ислъэмейми» МэшбащIэм и псалъэхэр зыщIэлъ уэрэдхэр ягъэзэщIащ.
Концертыр зэфIэкIа нэужь, ЩэнхабзэмкIэ унэм и пщIантIэм щагъэува фэеплъыр къызэIуахащ Краснодар крайм и губернатор Кондратьев Вениаминрэ Адыгэ Республикэм и Iэтащхьэ ТхьэкIушынэ Аслъэнджэрийрэ.
Кондратьевым къызэхуэсахэм защыхуигъазэм жиIащ иджыри псэууэ фэеплъ зыхуагъэув цIыхухэр къызэрымыкIуэу насыпыфIэу къызэрилъытэр, ар абы пщIэшхуэ къызэрыхуащIым и щыхьэтщи.
— Пэжым фыхуеймэ, нобэ насыпыфIэу зыкъэзылъытэжын хуейр дэращ, Псыжь и цIыхухэрщ, Адыгейм, адрей кавказ хэгъуэгухэм щыпсэухэрщ. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, дэ диIэщ усакIуэ цIэрыIуэ, тхакIуэ щэджащэ, зи хэкум хуэпэж хэкулI нэс МэшбащIэ Исхьэкъ, — къыхигъэщащ губернаторым. — Абы и IэдакъэщIэкIхэр дэ псори дызэрыгушхуэ хъугъуэфIыгъуэщ. Абыхэм МэшбащIэм къыщеIуатэ ди лъэпкъхэм нэхъыщхьэу къалъытэхэр — мамырыгъэр, зэныбжьэгъугъэр, зэгурыIуэныгъэр, лъагъуныгъэр, ди зэхуаку дэлъ пщIэр. Дэ зэгъусэу мэкъумэш IэнатIэм зыдогъэужь, экономикэр идогъэфIакIуэ. Ди щIэблэр зы еджапIэ зэдыщIэсщ. Псори дызэгъусэу ди пщэдейр доухуэ, ди хэку цIыкIур нэхъыфI зэрыхъуным дыхуолажьэ.
МэшбащIэ Исхьэкъ, ТхьэкIушынэ Аслъэнджэрий, Кондратьев Вениамин. Краснодар крайм и унафэщIым къыхигъэщащ лъэпкъ зэныбжьэгъугъэмрэ щIыналъэхэр зэдэлэжьэнымрэ ехьэлIауэ адыгэ тхакIуэм хузэфIэкIым и инагъыр пщалъэ гуэркIи къызэрыпхуэмылъытэнур.
— Уэ уи тхыгъэхэмкIэ, Урысейм хуиIэ лъагъуныгъэмкIэ, уи лъэпкъым и тхыдэр къызэрыплъытэмкIэ быдэу зэпыпщIэн плъэкIащ иджырей щIэблэмрэ къэкIуэнумрэ. ИкIи си фIэщ мэхъу, мы бюстыр зэрыпхуэдгъэувам нэхърэ, ди зэхуэдэ унэм — Кубаным, Адыгейм, Урысейм — илъ мамырыгъэм узэрыщыгуфIыкIыр, адэкIи апхуэдэу щытыну узэрыщIэхъуэпсыр, — зыхуигъэзащ Кондратьевым тхакIуэм.
Адыгэ Республикэм и Iэтащхьэ ТхьэкIушынэ Аслъэнджэрий къыхигъэщащ МэшбащIэр цIыху къызэрымыкIуэу зэрыщытыр.
— Ар Краснодар крайм къыщалъхуащ, Адыгейм щопсэу, Урысей псом къыщацIыху. Уеблэмэ абы и тхыгъэхэр дуней псом щадж, бзэ зэмылIэужьыгъуэ куэдкIэ зэрадзэкIауэ. МэшбащIэр фIыуэ къалъагъу хамэ къэралхэм щикъухьа ди лъэпкъэгъухэми, — жиIащ ТхьэкIушынэм.
Абы фIыщIэ яхуищIащ Краснодар крайм и унафэщIхэм, апхуэдэ жэрдэм ящIу, я хэкум къыщалъхуа адыгэ тхакIуэм фэеплъ зэрыхуагъэувам папщIэ.
МэшбащIэ Исхьэкъ и Iэдакъэ тхылъи 100-м нэблагъэ къыщIэкIащ, абы и тхыгъэхэр Адыгейм и курыт школхэм щадж. И тхылъхэр щIэлъщ Кубань щIыналъэм и библиотекэхэми. Краснодар крайм и Хабзэубзыху Зэхуэсым и унафэщI Бекетов Владимир къыхигъэщащ Исхьэкъ и тхылъхэм къыдэкIуэтей щIэблэр щIэпIыкIын зэрыхуейр, ар гъуэгугъэлъагъуэ нэс зэрахуэ-
хъунур, хэкупсэу къэхъунымкIэ зэрысэбэпышхуэр.
— Си щхьэкIэ Iущыгъэ куэд къыхэсхащ МэшбащIэм и тхыгъэхэм, — жиIащ Бекетовым. — Лъэпкъ псоми зэхуэдэу уахущытыныр, мамырыгъэм и телъхьэу упсэуныр — аращ абы узыхуигъасэр. ИкIи къызолъытэ ди щIэблэр абы щIэтпIыкIмэ, дыщымыуэну. Сыт хуэдизу гъащIэр гугъуу щымытами, сыт хуэдиз хьэзаб бгырысхэм ямышэчами, зэгурыIуэу зэдэпсэуащ, зы щIакхъуэ Iыхьэ зэдагуэшу. Мис ар IупщIу къыхощыж Исхьэкъ и тхыгъэхэм.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ Успен район администрацэм и унафэщI Бахилин Геннадий, Щхьэщэхуж жылэм и Iимам Хьэджэл Къасболэт, МэшбащIэм и ныбжьэгъу, нэхъыжьыфI, Къэрэшей-Шэрджэсым къикIа Арэшыкъуэ Къанщауэ сымэ, нэгъуэщIхэри.
ИужькIэ псалъэ зрата езы тхакIуэм жиIащ фэеплъ хуагъэувыну къыщищIам мащIэу Iэнкун хъуауэ щытами, а махуэм гукъыдэж зэригъуэтыжар.
— Сэ гъуэгуанэ кIыхь къэскIуащ, мы жылэ цIыкIуми куэд щызгъэунэхуащ, щызгъэващ. Си япэ усэр 1945 гъэм стхауэ зэрыщытар, абы япэу си анэм сыкъыхуеджэу фIэсщыну цIэр къызэрызжиIар, нэгъуэщIхэри фIыуэ сощIэж. Дэнэ сыщымыIами, си хэку цIыкIур зэи сщыгъупщакъым. Си гъащIэми щынэхъыщхьэ гъуэгуитIыр — мы жылэм сызэрыдэкIамрэ си кIэухым мыбы къызэрызгъэзэжынымрэщ.
МэшбащIэ Исхьэкъ хуагъэува домбеякъ бюстыр зи Iэдакъэ къыщIэкIар скульптор Корнаев Аланщ.
НэщIэпыджэ Замирэ.
