Дунейм щыхъыбархэр
Китайм сату дащIынущ
Джэдкъаз гъэхъун IэнатIэм щылажьэ урысей IуэхущIапIэхэм ящыщу 23-м Iэмал ягъуэтащ я продукцэр Китайм ирагъэшэну.
«Россельхознадзор»-м къызэритамкIэ, Китайм сату дэзыщIыну хуит ящIахэм ящыщщ джэдкъазыл къэлэжьынымкIэ къэралым бжьыпэр щызыIыгъ «Черкизово» IуэхущIапIэшхуэри.
«Продукцэу едгъэшэнум и куэдагъым иджыпстукIэ утепсэлъыхьыну гугъущ, ауэ зы мазэм къриубыдэу тонн мин нэхърэ мынэхъ мащIэ яхуэдутIыпщыну къыщIэкIынущ», - жиIащ я продукцэр хамэ къэралхэм егъэшэн Iуэхур зи пщэ дэлъ Терёхин Андрей.
Абы къызэрыхигъэщамкIэ, зэгурыIуэныгъэхэр зэщIылIэным теухуауэ Iуэхум мазитI-щы текIуэдэнущ, абы и ужькIэщ я продукцэхэр Китайм щаутIыпщынур.
Сабий телъыджэ
Австралием и къалэ нэхъыжь дыдэ икIи нэхъ ин Сидней щыпсэу Ли Эстер 2016 гъэм дуней псом цIэрыIуэ щыхъуауэ щытащ.
Абы и хъыбар зэхэзыхахэм ягъэщIагъуэрт и гурыхуагъэр - илъэситI фIэкIа мыхъуа хъыджэбз цIыкIум дунейм къэрал щхьэхуиту тети 195-м я къалащхьэ псори гукIэ ищIэрт, ахэр зэхимыгъэзэрыхьуи кърибжэкIыфырт.
Зэманыр кIуэху Эстер и зэфIэкIми хохъуэ. Абы и щыхьэтщ илъэситху зи ныбжь хъыджэбз цIыкIум Шекспир и «Ромеорэ Джульеттэрэ» трагедиер гукIэ зэрызригъэщIэфар. Езым зэрыжиIэмкIэ, а усакIуэм и IэдакъэщIэкIхэр игу ирохь, псом хуэмыдэу зыхищIащ фIыуэ зэрылъэгъуа щIалэмрэ пщащэмрэ я гъащIэр гуузу зэраухар.
Сабий телъыджэр иджыпсту бзищкIэ хуиту мэпсалъэ, къэралым къыщызэрагъэпэщ зэхыхьэ зэхуэмыдэхэм ирагъэблагъэурэ абыхэм къыщегъэлъагъуэ сытри и гум зэрыриубыдэфыр.
Нобэ
Радиом и дунейпсо махуэщ
1830 гъэм дунейм къытехьащ Урысей къэралыгъуэм и законхэр щызэхуэхьэса тхылъхэр. Ахэр том 45-рэ хъурт.
1842 гъэм урысей пащтыхь Николай Езанэм Санкт-Петербург - Москва гъущI гъуэгур ухуэным теухуа унафэм Iэ щIидзащ. ЗэрагъэхъыбарыжымкIэ, а гъуэгур зыхуэдэнур картэм щыщритхъэм, Николай иIыгъ къэрэндащыр тхылъымпIэм телъ и Iэпэм жьэхэуэри, ар къитхъыхьащ. ЛэжьакIуэ жыIэдаIуэхэм а щIыпIэм деж, апхуэдэ дыдэу, къэгъэшыпIэ иIэу ящIауэ щытауи жаIэж. А гъуэгум ар езыгъэщIа пащтыхьым и цIэр зэрихьэу щытащ 1923 гъэ пщIондэ, иужькIэ Октябрьскэ цIэр фIащащ.
1859 гъэм Москва япэ цIыхубз гимназие къыщызэIуахащ.
1895 гъэм дунейпсо кинематографым и лъабжьэр ягъэтIылъащ - Люмьер зэкъуэшхэу Луирэ Огюстрэ ящIа, кино зэрытрах япэ аппаратым и патент къратащ.
1924 гъэм РСФСР-м хыхьэу къызэрагъэпэщащ Ипщэ-КъуэкIыпIэ областыр. Иджыпсту ар Ставрополь щIыналъэрщ.
1934 гъэм «Челюскин» совет кхъухьыр мылхэм зэхакъутащ икIи Ищхъэрэ Мылылъэ хым щыщIилъэфащ.
1943 гъэм совет зауэлI-альпинистхэр Iуащхьэмахуэ и щыгум дэкIащ икIи нэмыцэхэм абы щагъэува я бэракъхэр кърадзыхыжри, СССР-м и ныпыр щагъэувыжащ.
1943 гъэм советыдзэхэм Новочеркасск (Ростов область) къалэр хуит къащIыжащ.
1945 гъэм советыдзэхэм Венгрием и къалащхьэ Будапешт нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1972 гъэм зэхуащIыжащ Японием и Саппоро къалэм щызэхэта ХI ЩIымахуэ Олимпиадэр.
1980 гъэм США-м щыщ Лейк-Плэсид къалэм къыщызэIуахащ ХIII ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр. Олимпиадэр мазаем и 24-м зэхуащIыжащ.
1984 гъэм Черненкэ Константин КПСС-м и ЦК-м и Секретарь нэхъыщхьэу хахащ.
1988 гъэм Калгари (Канадэ) къыщызэIуахащ ХV ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр. Абы щыгъуэщ фристайл, шорт-трек спорт лIэужьыгъуэхэмкIэ япэ олимп зэпеуэхэр щекIуэкIар. Олимпиадэр мазаем и 28-м зэхуащIыжащ.
Урыс тхакIуэшхуэ Крылов Иван къызэралъхурэ илъэс 250-рэ ирокъу.
Кавказым и тхыдэр зыджа, адыгэхэм куэдрэ ятетхыхьа, жылагъуэ лэжьакIуэ Щербинэ Фёдор къызэралъхурэ илъэси 170-рэ ирокъу.
Урыс уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, Совет къэралыгъуэм и япэ цIыхубэ артист Шаляпин Фёдор къызэралъхурэ илъэси 146-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, политик Лъостэн Чэлимэт къызэралъхурэ илъэси 111-рэ ирокъу.
СурэтыщI, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гъыдэ Валерэ и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
СССР-м щIыхь зиIэ и тренер, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тарасовэ Татьянэ и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Режиссёр, Адыгэ Республикэм и лъэпкъ театрым и художественнэ унафэщI, УФ-м и цIыхубэ артист Кукэнэ Мурат и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
Совет хоккеист, Олимп чемпион (1976), блэнейрэ дунейм и чемпион хъуа Капустин Сергей къызэралъхурэ илъэс 66-рэ ирокъу.
Израилым щыпсэу дзэ къулыкъущIэ, жылагъуэ лэжьакIуэ, Рихьэние къуажэм щыIэ Адыгэ музейм и унафэщI Хъун Щэукъуий и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Урысей биатлонист, 2014 гъэм Сочэ щекIуэкIа ХХII ЩIымахуэ Олимп Джэгухэм жэз медаль къыщызыхьа Гараничев Евгений и ныбжьыр илъэс 31-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 2 - 4, жэщым 1 градус щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Делэ и гъуэмылэр пэшхщ.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
