Къуажищми пшыхь дахэхэр щекIуэкIащ
Лъэпкъ щэнхабзэм зегъэужьыным хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIа IуэрыIуатэдж, щIэныгъэлI цIэрыIуэ, КъБР-м и цIыхубэ артист КъардэнгъущI Зырамыку къызэралъхурэ илъэсищэ зэрырикъуар ди республикэм и щIыналъэ куэдым Iэтауэ щагъэлъэпIащ.
АдыгэлI IэужьыфIэм и гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуа пшыхь иджыблагъэ щрагъэкIуэкIащ Жанхъуэтекъуэ щаухуагъащIэ ЩэнхабзэмкIэ унэм.
Абы хэтащ Бахъсэн щIыналъэ администрацэм и унафэщIым и къуэдзэ Ахъуэбэч Анзор, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Щомахуэ Хьэсэнбий, къуажэдэсхэр, егъэджакIуэхэмрэ школакIуэ цIыкIухэмрэ. КъардэнгъущIым и гъащIэ гъуэгуанэм, лъэпкъым дежкIэ мыхьэнэ ин зиIэ и лэжьыгъэхэм я гугъу щащIащ пшыхьым. IуэрыIуатэр зи лъабжьэ и тхыгъэхэм ящыщ пычыгъуэ къеджа иужь, адыгэлI щэджащэр зыцIыхуу щытахэм абы псалъэ гуапэ куэд хужаIащ.
— КъардэнгъущI Зырамыку IэщIагъэ куэдым хуэIэижь цIыху Iущт. Адыгэ IуэрыIуатэр зэхуэ- хьэсыным, ар зэгъэкIуауэ тхыжыным, лъэпкъ уэрэдыжьхэр гъэзэщIэным Зырамыку къарурэ зэману тригъэкIуэдар къыпхуэмылъытэн хуэдизщ. Абы и IэдакъэщIэкIхэр зэманым фагъуэ дэмыхъу хъугъуэфIыгъуэщ, — жиIащ Ахъуэбэч Анзор.
Бахъсэн щIыналъэм и уэрэджыIакIуэ гупхэм гуимыхуж концерт къызэрагъэпэщат, абыхэм ягъэзэщIащ адыгэ лIыхъужь уэрэдхэри совет зэманым яусахэри. Щомахуэ Хьэсэнбийрэ «Кавказ» ансамблымрэ ягъэзэ-щIа уэрэдыжьхэр цIыхухэм ягу зэрыдыхьам и щыхьэтт Iэгуауэ ин зэрыхуаIэтар.
* * *
Шэджэм ЕтIуанэ къыщызэрагъэпэща пшыхьым топсэлъыхь ЩэнхабзэмкIэ унэм и унафэщI, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Молей Алихъан.
— Пшыхьыр щедгъэкIуэкI пэшыр Iуэху къетхьэжьам декIуу гъэщIэрэщIат. Чы куэбжэхэр дгъэуври, абы гуэгуэни, шыуани нэгъуэщI пасэрей хьэпшыпхэри фIэддзэжат. ЩэнхабзэмкIэ унэмрэ курыт еджапIэмрэ зы пщIантIэ зэрыдэтым и фIыгъэкIэ дэ къызэдгъэ-пэщ Iуэхухэм щIалэгъуалэр сыт щыгъуи къокIуалIэ. 7-нэ классым щыщIэдзауэ класс нэхъыжьхэм щеджэ сабийхэр къыхэтшат а пшыхьым. КуэдкIэ сэбэп къысхуэхъуащ егъэджакIуэхэр, псом хуэмыдэу ДыщэкI Ритэ и цIэр къыхэзгъэщыну сыхуейт. КъардэнгъущIым и «Къанщобийрэ Гуащэ-гъагърэ» пьесэм щыщ пычыгъуэ езым иригъаджэхэр хэту дахэ дыдэу игъэуват ДыщэкIым. Зырамыку зэхуихьэсыжа хъуэхъухэм, хъыбар гъэщIэгъуэнхэм къе- джащ адыгэ фащэкIэ хуэпа ныбжьыщIэ цIыкIухэр. Сэ сызыхэт «Шэджэм псыкъелъэхэр» уэрэджыIакIуэ гупри уэрэдыжь зыбжанэкIэ къызэхуэсахэм я пащхьэ дихьащ. КъищынэмыщIауэ, Щомахуэ Хьэсэнбий пасэрей уэрэдхэр игъэзэщIащ. «Додо Клаб» щIыуэпс IуэхущIапIэм и унафэщI Мысырджэн МуIэед, КъардэнгъущIхэ къабгъэдэкIыу Мусэбийрэ Аслъэнрэ къытхуеблэгъати, абыхэм я фIыгъэкIэ ди Iуэхур нэхъ дахэ хъуауэ къызолъытэ.
Къыхэзгъэщыну сыхуейт а пшыхьым и ужькIэ лъэпкъым и къэкIуэнум теухуауэ си гур зэрымыныкъуэжыр. Абы хэта цIыкIухэми пэшым щIэсахэми сакIэлъыплъати, сабыру, а Iуэхур зыха- щIэу, зыр зым зэран хуэмыхъуу щысащ. Дызыщыгугъын диIэщ, щIэблэ дахэ, гъэса, адыгэгу зи- Iэ къытщIоувэ. Абыхэм яхэтт КъардэнгъущIым и цIэр зэи зэхэзымыха, абы и лэжьыгъэхэм щымыгъуазэхэри. Апхуэдэ щIыкIэкIэ КъардэнгъущIыр къэзы-цIыхуахэм ягу ираубыдэну къысщохъу.
* * *
Бахъсэненкэ (Къэсейхьэблэ)къуажэм дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм КъардэнгъущI Зырамыку теухуа пшыхьыр зэрыщрагъэкIуэкIар къытхуеIуэтэж Бахъсэн районым и «Щэнхабзэ нэгузыужь центр» IуэхущIапIэм и методист, усакIуэ Зэгъэщтокъуэ Людэ.
— КъардэнгъущI Зырамыку и гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теу- хуа пшыхьым хэтащ щIэны- гъэлI, Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и доцент Бэрэздж Барэсбий, тхакIуэ, Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ институтым IуэрыIуатэмкIэ и къудамэм и унафэщI Быхъурэ Мухьэмэд, уэрэдус Щомахуэ Хьэсэнбий сымэ. Абыхэм ягу къагъэкIыжащ я лэжьэгъуу, ныбжьэгъу пэжу щыта Зырамыку теухуа хъыбар гъэщIэгъуэн куэд. КъаIуэтэжам зы гупсысэ щыпхышат: Зырамыку зей лъэпкъыр насыпыфIэщ, абы хуэдэ илъэсищэм зэщ къызэралъхур.
Пшыхьыр къызэIуахащ Къэсейхьэблэ дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм «Юность Кавказа» щапхъэ зытрах и ансамблым. КъардэнгъущIым теухуа фэеплъ зэхыхьэр ягъэдэ- хащ цIыхубэ къафэхэмкIэ «Кавказ» ансамблым, уэрэджыIакIуэ Беслъэней ФатIимэ сымэ, нэгъуэщIхэми. Абыхэм жаIащ Зырамыку игъэзащIэу щыта адыгэ уэрэдыжьхэр. ЩэнхабзэмкIэ унэм и лэжьакIуэхэу Къунаш СэIихьэт, Хъуэт Рустам, Бэкъей Мурат, Нэгъуей МуIэед сымэ я пшыналъэ бзэрабзэм щIагъэдэIуащ къызэхуэсахэр.
Пшыхьыр ирагъэкIуэкIащ Бахъсэн щIыналъэм гъуазджэхэмкIэ и школым и лэжьакIуэхэу ЛIы- гуащIэ Аринэрэ Абрэдж Мадинэрэ.
Щомахуэ Залинэ.
