Къэхъугъэр, къэхъукъащIэхэр, цIыху гъащIэр
Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэм иджыблагъэ къыщыдэкIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхыдэр зи лъабжьэ лэжьыгъэхэм я зы Iыхьэ къызэIузыхыу убж хъуну IэдакъэщIэкI гъэщIэгъуэн. Джатэ Руслан, Бжьахъуэ Ранетэ, КъуэщIысокъуэ Iэсият сымэ ягъэхьэзыра, «Зольская земля: события, судьбы, свершения» зыфIаща тхылъ-сурэтылъэр А4 жыпхъэм итщ, напэкIуэцI 480-рэ мэхъу, Дзэлыкъуэ районым иужьрей илъэсищэм къриубыдэу къыщыхъуахэр къызэщIекъуэ.
Мы куейм цIыхухэр щопсэу илъэс мин бжыгъэ лъандэрэ. ЛIэщIыгъуэхэм уха- шэ Къармэхьэблэ, Малкэ къуажэхэм, Iуащхьэмахуэ лъапэ и ищхъэрэ лъэныкъуэм, Балъкъ уэхым и плIанэпэ пхыдзахэм узыщрихьэлIэ кхъащхьэхэм, сынхэм. Зы щIэблэм адрейр къыкIэлъыкIуэрт, къуажэхэр хэкIуэдэжырти, нэгъуэщIхэр къэунэхурт. Къэунэхурт, ДзэлыкъуэщIыр къулейт икIи дахэти. ИужьыIуэкIэ тIыса жылэхэм яIэкъым лIэщIыгъуэ къызэщIэзыубыдэ тхыдэ, атIэми я щхьэр лъагэу езыгъэлъагъужхэм ящыщщ я щIыпIэр зэрытыншымрэ къэзыухъуреихь щIыуэпсым и дахагъэмрэ. Мис а къуажэхэм псоми я гугъу гъэхуауэ щыщIащ тхылъым.
Къэбэрдей-Балъкъэрми нэгъуэщI щIыналъэхэми цIэрыIуэ щыхъуа цIыхухэмкIэ къулейщ Дзэлыкъуэ районыр. Къэрал къулыкъущIэхэмрэ парт лэжьакIуэхэмрэ, щIэныгъэлIхэмрэ дохутырхэмрэ, тхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ, творческэ цIыхухэмрэ лэжьакIуэшхуэхэмрэ яхэтщ «дэнэ ущыщ?» упщIэм, «Дзэлыкъуэ дыкъыщалъхуащ» жэуапыр иригушхуэу езытыжхэр. ЕхъулIэныгъэ зэхуэмыдэхэр зыIэрызыгъэхьа апхуэдэ цIыхуу районыр зэрыгушхуэхэми я гъащIэм топсэлъыхь тхылъыр.
Хэку зауэшхуэм и лIыхъужьхэм я цIэ-унэцIэу миным щIигъу къыщыхьа, къыщалъхуа щIыналъэм хуэгупцIанэхэм ирагъэщIа фэеплъхэм я сурэтхэмрэ абыхэм я хъыбархэмрэ хухэхащ тхылъым и зы Iыхьэр. Къэбгъэлъагъуэмэ, апхуэдэ Iыхьийуэ зэхэтщ лэжьыгъэри, нэхъ щIэращIэ дыдэр, Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, нэгъуэщI щIыпIэхэми къыщащIэу Дзэлыкъуэ щIыналъэм иIэ щIыпIэ дахэхэм, щIыуэпсым хухэхаращ.
ИщхьэкIэ зи гугъу тщIа псори сурэтхэмкIэ щIэгъэбыдащ, тхылъым къыщыIэта Iуэхугъуэхэр абыхэм наIуэу уи нэгу къыщIагъэувэ. Шэч хэмылъу, ди республикэм и куейхэм ящыщ зым теухуа мы тхылъыр куэдым къахуэщхьэпэнущ, нэгъуэщI районхэми апхуэдэ гупыж ящIынымкIэ щапхъэфIщ.
Тхылъыр зыгъэхьэзырахэм лэжьыгъэшхуэ зэфIагъэкIащ, тхыгъэхэр зэхуэхьэсынымрэ ахэр зыхуей хуэгъэзэнымрэ ехьэлIауэ. Псом хуэмыдэу фIыщIэ хуэфащэщ Iуэху дахэр зи гукъэкI, КъБР-м и Дзэлыкъуэ муниципальнэ щIыналъэм и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэ Джатэ Руслан. Къэбгъэлъагъуэмэ, щIэблэр хэкупсэу гъэсэнымрэ я щIыналъэ цIыкIум иригушхуэу къэгъэхъунымрэ теухуауэ районым Iуэху дахэхэр щокIуэкI. Псалъэм папщIэ, апхуэдэщ Дзэлыкъуэ районым и щIыпIэ дахэхэм хухэха «Таинство волшебства. Северное Приэльбрусье и Малкинское ущелье» тхылъ щхъуэкIэплъыкIэр дунейм къызэрытехьар, Дзэлыкъуэкъуажэ музей къыщызэрызэIуахар, усакIуэ Къэшэж Иннэ ар къызыдэкIа Каменномост къуажэм фэеплъ пхъэбгъу зэрыщыхуагъэувар.
Зи гугъу тщIы тхылъыр дуней къытехьэным хэлъхьэныгъэ мымащIэ хуащIащ абы и редакторхэу Котляровхэ Мариерэ Викторрэ, дизайнер икIи сурэттех Щоджэн Жаннэ сымэ.
Сыт и лъэныкъуэкIи зыхуей хуэзэу, дахэу щIащ зи бжыгъэр зы мин хъууэ дунейм къытехьа тхылъыр. ТхылъымпIэ Iув гъэцIууам тедзащ, дэтхэнэ зы теплъэри нэIурыт дыдэу плъагъуу щхъуэкIэплъыкIэщ, дыжьыныфэкIэ зытетха тебзэр быдэщ, уздынэсар тыншу къызэрыбгъуэтыжыфыну лентI цIыкIу дэдащ, тхылъылъэ дахэм илъыжщ. Апхуэдэ тыгъэм Дзэлыкъуэ районым къыщалъхуахэмрэ ар фIыуэ зылъагъухэмрэ зэрыщыгуфIыкIынум шэч хэлъкъым.
ИСТЭПАН Залинэ.
