Мы махуэхэм
Дыгъэгъазэм и 23, щэбэт
УФ-м Экологие, технологие, атом кIэлъыплъыныгъэмкIэ и къулыкъум (Ростехнадзор) и махуэщ
Урысейм и Дзэ-Хьэуа Къарухэм гъуэгуанэ кIыхь зэпызычыф я авиацэм и махуэщ
1905 гъэм Тэрч областым зауэ щытыкIэ щагъэувауэ щытащ.
1917 гъэм Урысейм махуэ къэс къыщыдэкI, къэралым «щынэхъыжь» дыдэ «Гудок» газетым и япэ номерыр дунейм къытехьащ.
1943 гъэм Днепр псым папщIэ советыдзэм иригъэкIуэкIа зауэр иухащ. Ар 1943 гъэм и шыщхьэуIум и 26-м къыщыщIэдзауэ дыгъэгъазэм и 23 пщIондэ екIуэкIащ.
1947 гъэм США-м щыщ физикхэу Шокли Уильям, Бардин Джон, Браттейн Уолтер сымэ утыку кърахьащ я IэдакъэщIэкIыр — дунейм щыяпэ транзисторыр.
1947 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым унафэ ищIащ ИлъэсыщIэр къыщихьэ щIышылэм и 1-р гъэ къэс гъэмахуэшхуэным икIи ар мылэжьэгъуэ махуэу гъэувыным теухуауэ.
1986 гъэм академик, Нобель и саугъэтым и лауреат, 1979 гъэм советыдзэхэр Афганистаным зэрырашар зымыдэу къэувауэ щыта Сахаров Андрей Москва къигъэзэжыну хуит ящIащ. Дызэрыщыгъуазэщи, 1980 гъэм щIышылэм и 22-м абырэ и щхьэгъусэмрэ яубыдри (Iуэхури зэхамыгъэкIыу, я суди ямыщIэу), Горький къалэм ягъэкIуауэ щытащ, зыми пыщIэныгъэ хуаIэну хуимыту.
Урысей император, къэрал унафэр илъэс 23-кIэ зыIэщIэлъа Романов Александр I къызэралъхурэ илъэс 240-рэ ирокъу.
Урыс сурэтыщI цIэрыIуэ Брюллов Карл къызэралъхурэ илъэс 218-рэ ирокъу.
Совет режиссёр, театр лэжьакIуэ, тхакIуэ, драматург, СССР-м и цIыху-бэ артист Немирович-Данченкэ Владимир къызэралъхурэ илъэси 159-рэ ирокъу.
Иорданием щыщ дохутыр, дипломат, адыгэ лъэпкъым и блэкIар джыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа, тхылъ зыбжанэ къыдэзыгъэкIа Хьэбжокъуэ Шэукэт къызэралъхурэ илъэси 112-рэ ирокъу.
Театрымрэ киномрэ я актёр, режиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист Дуров Лев къызэралъхурэ илъэс 86-рэ ирокъу.
Японием и император Акихито и ныбжьыр илъэс 84-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, РСФСР-м и цIыхубэ артисткэ Фатеевэ Наталье и ныбжьыр илъэс 83-рэ ирокъу.
Урыс тхакIуэ, тхыдэдж, «Звезда» журналым и редактор нэхъыщхьэ, ЩIДАА-м и академик Гордин Яков и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журналист ЖьакIэмыкъуэ Iэминат къыщалъхуа махуэщ.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор Азэщокъуэ Геннадий и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс къыщесынущ. ЩIыIэр махуэм 1 градус, жэщым градуси 3 — 2 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 24, тхьэмахуэ
Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ — Измаил тырку быдапIэр къыщащта (1790 гъэм) махуэщ
Башкортостан Республикэм и Конституцэм и махуэщ
1801 гъэм Инджылызым щыщ Камборн къалэ цIыкIум щыпсэу механик-конструктор Тревитик Ричард игъэлъэгъуащ езым зэпкърилъхьа, бахъэкIэ лажьэ япэ автомобилыр. Абы цIыхуи 8 ихуэрт, езыр фIамыщIкIэ ягъэплъ хьэкум игъэлажьэу арат.
1979 гъэм советыдзэхэр Афганистаным ихьащ.
1982 гъэм Киев и уэгум япэу ихьащ Ан-124 «Руслан» дзэ-транспорт кхъухьлъатэщIэр.
1990 гъэм РСФСР-м къыщащтащ «Мылъкум теухуауэ» законыр. Совет къэралыгъуэм щыяпэу абы къилъытащ дэтхэнэ цIыхуми езым и мылъку иIэну зэрыхуитыр.
1991 гъэм Правительствэ связымрэ информацэмкIэ Федеральнэ агентствэр (ФАПСИ) къызэрагъэпэщащ.
Уэсмэн пащтыхьыгъуэм и маршал, Кавказым и тхыдэм теухуа лэжьыгъэ куэд къытрезыгъэдза Бэрзэдж Зеки-пэщэ къызэралъхурэ илъэси 178-рэ ирокъу.
Нэмыцэ шахматист, дунейм и чемпион Ласкер Эммануил къызэралъхурэ илъэси 149-рэ ирокъу.
Совет тхакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ, Сталиным и цIэр зэрихьэу щыIа саугъэтыр зыхуагъэфэща Фадеев Александр къызэралъхурэ илъэси 116-рэ ирокъу.
СССР-м и цIыхубэ артист, СССР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Крючков Николай къызэралъхурэ илъэси 107-рэ ирокъу.
СССР-м и телевиденэми радиоми я диктору щыта, УФ-м и цIыхубэ артист Балашов Виктор и ныбжьыр илъэс 93-рэ ирокъу.
РСФСР-м и цIыхубэ артист Равикович Анатолий къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Актёр, режиссёр, усакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Филатов Леонид къызэралъхурэ илъэс 71-рэ ирокъу.
Техникэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор ЕхъулIэ Мартин и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор Къэзанш Хьэлимэт къыщалъхуа махуэщ.
ХьэрычэтыщIэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Лъхукъуэщауэ Хьэбас и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Сабий дохутыр, «Урысейм и дохутыр нэхъыфI» цIэ лъапIэр 2013 гъэм зыхуагъэфэща Чым Мадинэ къыщалъхуа махуэщ.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ КIэхумахуэ ФатIимэ къыщалъхуа махуэщ.
Урысей уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, Шэшэн, Ингуш Республикэхэм щIыхь зиIэ я артист, КъБР-м и цIыхубэ артист Билан Димэ и ныбжьыр илъэс 36-рэ ирокъу. Ди лъахэгъу Билан и закъуэщ УФ-м щыщу «Евровидение» зэпеуэ цIэрыIуэм щытекIуар. Абы ар тIэунейрэ хэтати, зэм етIуанэ увыпIэр (2006 гъэм), иужькIэ япэ увыпIэр (2008 гъэм) къихьащ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс тIэкIу къыщесынущ. ЩIыIэр махуэм 1 градус, жэщым градуси 4 — 3 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 25, блыщхьэ
КъухьэпIэ къэралхэм щыпсэу чыристанхэм ягъэлъапIэ Хьисэ бегъымбарыр къыщалъхуа махуэр
1917 гъэм Украинэр рабочэхэм, сэлэтхэм, мэкъумэшыщIэхэм я депутатхэм я Советхэм я Республикэу ягъэуващ.
1979 гъэм Афганистаным зауэ щыщIидзащ.
1991 гъэм Горбачёв Михаил къэралым и цIыхухэм телевиденэкIэ захуигъазэри жиIащ СССР-м и Президент къулыкъум зэрытекIыр.
1942 гъэм 37-нэ армэм и дзэхэр фашистхэр зыдэс Налшык къебгъэрыкIуэу хуежьащ.
Совет Союзым и ЛIыхъужь Къанкъуэщ Ахьмэдхъан къызэралъхурэ илъэси 103-рэ ирокъу.
Совет Союзым и ЛIыхъужь Байсултанов Алим къызэралъхурэ илъэс 98-рэ ирокъу.
Совет Союзым и ЛIыхъужь Яхэгуауэ Михаил къызэралъхурэ илъэс 98-рэ ирокъу.
Композитор, КъБАССР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Балэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
Сабий дохутыр цIэрыIуэ, медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Кубаным щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Адыгэ Республикэм узыншагъэр хъумэнымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Бжьахъуэ Чэрим къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
УсакIуэ, литературовед, критик, щIэныгъэлI Сокъур Мусэрбий къы-зэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, журналист, «Ленин гъуэгу» («Адыгэ псалъэ») газетым и къудамэм и унафэщIу илъэс куэдкIэ лэжьа Щхьэумэжь БетIал къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
СССР-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща, Совет Союзым и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэу щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Дэгужий Виталий и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
Адыгэ усакIуэ, тхакIуэ КIэщт Мухьэз къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэс къыщесынущ. Махуэм хуабэр градуси 2 — 3, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.
