Гугъэрэ къарукIэ псыхьа гуфIэгъуэ
Илъэс 77-рэ и пэкIэ екIуэкIа Iуэхухэм пэджэжу
Фигу къэдгъэкIыжынщи, 1941 гъэм и бжьыхьэр бий бзаджэнаджэр къызытеуа СССР-м и дежкIэ хуабжьу хьэлъащ. Ди къэралышхуэм и Iыхьэшхуэ зэраубыдам и мызакъуэу фашистхэр ди щыхьэр Москва къеIэу хуежьат. ЕтIуанэ дунейпсо зауэр зэхэзыубла Гитлер и дзэхэр иджыри къэс зы щIыпIи къыщыхагъэщIатэкъым, хэбгъэзыхьмэ, ириджэгу фIэкIа умыщIэну, Европэр къанэ щIагъуэ щымыIэу къагъэIурыщIат. Уеблэмэ, я ефIэкIыныгъэр апхуэдизу я фIэщ хъужати, фашистхэми абыхэм я унэтIакIуэхэми шэч гуэри къытрахьэртэкъым Совет Союзым и къалэ нэхъыщхьэр къызэращтэнум.
Щхьэусыгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэм къахэкIыу, зауэм хуэмыхьэзыру къыщIэкIа СССР-м и цIыхухэм къахуэнэжыр зыт: гъащIэр зэрыщыIэрэ ямылъэгъуа лIыгъэрэ хахуагъэрэ бий хьэщхьэрыIуэхэм пагъэувынырт. Ар абыхэм къайхъулIащ.
Япэ лъэбакъуэу щытари Октябрь социалист революцэ иныр илъэс 24-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ Москва и Ут Плъыжьым щекIуэкIа дзэ парадырщ. Абы совет цIыхухэм фIэщхъуныгъэ быдэ къахилъхьащ, Хэку зауэшхуэм зэрыщытекIуэнумкIэ. Дауи, километри 100-кIэ, языныкъуэ щIыпIэхэми я деж километр 74-кIэ, щыхьэрым гъунэгъу къыхуэхъуа бийхэм я пащхьэм апхуэдэ дзэ парад щрагъэкIуэкIыныр тынштэкъым. Хэбгъэзыхьмэ, фашистхэм я пщIыхьэпIи къыхэхуакъым, езыхэм къызэралъытэмкIэ, лъэгуажьэмыщхьэу ягъэува СССР-м апхуэдэ зэхыхьэ иригъэкIуэкIыхэну. АрщхьэкIэ дзэ парадыр екIуэкIащ икIи абы хэтхэр занщIэу зауэм Iухьэжащ, текIуэныгъэр къагъэблагъэу. Дуней псом белджылы щыхъуащ Совет Союзым зэуэ сэтей къимыщIыфа къару гъэтIылъа зэрыбгъэдэлъыр.
Ар апхуэдэуи къыщIэкIащ. 1939 гъэм фокIадэм и 1 лъандэрэ зэи къэмыхъуауэ нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр Москва и деж щрагъэкIуэтыжащ. Ар япэ удынт икIи нэщэнэ гъуэзэджэт. АдэкIэ къэхъуахэм зедгъэубгъункъым, дыщыгъуазэщи.
Дыгъуасэ а псори дигу къигъэкIыжащ Ут Плъыжьым щекIуэкIа дзэ парад гъэщIэрэщIам. Абы иджырей зэманым щыIэ зэрызауэ техникэ ехьэжьаи хэтакъым. Нэхъыщхьэу зи зэфIэкIыр зыгъэлъэгъуар ди къэралым и къэкIуэнур зей щIалэгъуалэрщ, нэгъуэщIу жыпIэмэ, къарузехьэ еджапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм щIэсхэрщ. Пэжщ, ди нэгу къыщIагъэхьэжащ Т-32 танк гъуэзэджэхэри, зихуэдэ щымыIа «Катюшэхэри». АрщхьэкIэ дэ псом хуэмыдэу дызыщыгуфIыкIар дзэ фащэ дахэхэр ящыгъыу Ут Плъыжьым ирикIуа щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэщ. Псори зэхэту цIыху мин 15 парадым хэтащ. Къызэхуэсахэмрэ ирагъэблэгъахэмрэ яхэтащ Хэку зауэшхуэм лIыгъэ щызезыхьахэр, езы Москва зыхъумахэр, къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм къикIахэр.
Мыпхуэдэ гъэлъэгъуэныгъэхэм я мыхьэнэр мыкIуэщIщ, гъунапкъэншэщ. Ахэращ ди къэра-лым и къарур, абы и къэкIуэну дахэр дэзыгъэлъагъур. Апхуэдэ щIэблэ зиIэ къэралым зыри къыпэлъэщынукъым.
ШАЛ Мухьэмэд.
