Егъэджэныгъэм и фIагъыр къэIэтыныр къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ
КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Юрий мазаем и 5-м хэтащ КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм и коллегием и зэIущIэм. Абы къыщапщытэжащ илъэс блэкIам IэнатIэм хузэфIэкIа Iуэхугъуэхэр, апхуэдэуи щаубзыхуащ 2014 гъэм къапэщылъ къалэныщIэхэр.
Зэхуэсым ирагъэблэгъащ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм щыIэм и Аппаратым Къэбэрдей-БалъкъэрымкIэ и федеральнэ инспектор нэхъыщхьэ Вербицкий Алексей, КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Чеченов Ануар, КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Марьяш Иринэ, щIыпIэ администрацэхэм я Iэтащхьэхэр, егъэджэныгъэмкIэ къалэ, район IэнатIэхэм я унафэщIхэр, республикэм щылажьэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм, курыт школхэм, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр.
КъБР-м егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Емуз Нинэ утыку кърахьа Iуэхугъуэхэм ятеухуа доклад купщIафIэ ищIащ.
ЗэIущIэм кърихьэлIахэм защыхуигъазэм, КIуэкIуэ Юрий къытеувыIащ егъэджэныгъэм хэлъ Iуэхугъуэ щхьэхуэхэм. Абы къыхигъэщащ а IэнатIэм пэрытхэм я зэфIэкIым адэкIи хэгъэхъуэн зэрыхуейр, гъэсапIэхэм щылажьэхэм я деж къыщыщIэдзауэ курыт школхэм, IэщIагъэ щызрагъуэт IуэхущIапIэхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм нэс. Гулъытэшхуэ хуэщIыпхъэщ егъэджакIуэхэм, IуэхущIапIэхэм я унафэщIхэм, егъэджэныгъэ IэнатIэхэм я пашэхэм ябгъэдэлъ Iэзагъымрэ хьэл-щэнымрэ. Апхуэдэу КIуэкIуэр тепсэлъыхьащ егъэджэныгъэ IэнатIэхэм щIалэгъуалэ нэхъыбэ къешэлIэным. Республикэм и егъэджакIуэхэм зи ныбжьыр илъэс 30-м нэмысауэ яхэтыр проценти 10-щ зэрыхъур. Министерствэр егупсысын хуейщ зэчий зыбгъэдэлъ егъэджакIуэ ныбжьыщIэхэр школхэм нэхъыбэу къешэлIа зэрыхъуным, иубзыхун хуейщ ахэр дауэ икIи дэнэ щагъэхьэзырынуми, сыт хуэдэ социальнэ Iуэхутхьэбзэхэр абыхэм хуащIэфынуми. Апхуэдэуи елIэлIэн хуейщ егъэджакIуэм и пщIэр жылагъуэм къыщыIэта зэрыхъуну щIыкIэхэм. Нэхъ купщIафIэу ядэлэжьапхъэщ школакIуэ зэчиифIэхэми.
Мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхугъуэхэм ящыщщ школхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ зэреджэ программэхэмкIэ, тхылъхэмкIэ, методикэ пособиехэмкIэ къызэгъэпэщыныр. Ахэр нобэ куэд дыдэ мэхъу, ябгъэдэлъ фIагърэ ярыт материалхэмкIэ зэщхьэщыкIыу. Абы къыхэкIыуи ахэр егъэджэныгъэм къыщыбгъэсэбэпын и пэкIэ, я зэхэлъыкIэм куууэ щыгъуазэ зыхуэщIыпхъэщ. ЕджакIуэхэр тхылъхэмкIэ къызэгъэпэща зэрыхъумрэ абыхэм ахэр къызэращэхумрэ ехьэлIа псори зэпкърыхын хуейщ. Апхуэдэ гулъытэ яхуэщIыпхъэщ школакIуэхэм я фащэхэми. Абы иIэ теплъэмрэ зыдымрэ, и уасэмрэ и фIагъымрэ зэрызэхуэкIуапхъэр унагъуэ куэд зыгъэпIейтей Iуэхугъуэхэм ящыщщ. «Мыбдежым нэхъыщхьэр зыгуэрым фейдэ кърагъэщIыным и закъуэкъым», — къыхигъэщащ КIуэкIуэм.
ЕджапIэхэм яIэ мылъку-техникэ лъабжьэми щытепсэлъыхьащ зэIущIэм. Школхэм, сабий садхэм я нэхъыбапIэр зэгъэпэщыжын хуейщ. Набдзэгубдзаплъэу кIэлъыплъа хъуркъым IэнатIэм щекIуэкI ухуэныгъэхэм, ахэр къыщызэIухын хуей пIалъэхэри гъэзэщIа хъуркъым. ЕджапIэ щхьэхуэхэм шэщIауэ къыщагъэсэбэпыркъым абыхэм хурагъэша IэмэпсымэщIэхэр. Псом хуэмыдэу кIэлъыплъын хуейщ школ кIуэгъуэ ныбжьым нэмыса сабийхэм папщIэ яухуэ IуэхущIапIэхэм. Республикэм и унагъуэ 668-рэ сабий садхэмкIэ чэзум щыт пэтми, а Iуэхум хуаутIыпща сом мелуан 400-р къагъэсэбэпыфакъым.
Гулъытэ хэха зыхуащIа Iуэхугъуэхэм ящыщщ егъэджэныгъэм и фIагъыр къэIэтын зэрыхуейр. «Егъэджэныгъэ IэнатIэр егъэфIэкIуэным, еджапIэ пэшхэр зыхуей хуэгъэзэным, егъэджакIуэхэм я улахуэр къэIэтыным иужьрей илъэсхэм мылъкушхуэ халъхьами, абы хуэфэщэн ехъулIэныгъэхэр дыщIимыIэм и щхьэусыгъуэр зыми ищIэркъым. Зыми иригъэкIуэкIакъым а унэтIыныгъэм пыщIа щIэныгъэ къэхутэныгъэхэр. НэгъуэщIу наIуэ къэпщIыфынукъым егъэджэныгъэм и зыужьыкIэр», — жиIащ КIуэкIуэ Юрий икIи къыхигъэщащ гъэсэныгъэм и центр нэс ди школхэр иджыри зэрымыхъуар. Абы щекIуэкI Iуэхугъуэхэм я купщIэр жылагъуэм щызэлъэщIысауэ, адэ-анэхэр, школ лэжьакIуэхэр, ныбжьыщIэхэр а Iуэхум жыджэру хэту щымытмэ, ехъулIэныгъэхэр зыIэрыдгъэхьэфынукъым.
IэнатIэм Iулъхьэ зэрыщызекIуэм ткIийуэ пэщIэувэн хуейщ. Ахэр иджыри ди гъащIэм хэлъ Iуэхугъуэхэщ. «Школыр, колледжыр, еджапIэ нэхъыщхьэр — ахэр цIыхухэм ахъшэ къыщыхах IуэхущIапIэхэу щытын хуейкъым. Апхуэдэ Iуэхугъуэхэр сыт хуэдэ IэнатIэми щыщыIапхъэкъым, псом хуэмыдэу егъэджэныгъэм», — къыхигъэщащ республикэм и унафэщIым. Апхуэдэ Iуэхугъуэхэм, абы зэрыжиIамкIэ, КъБР-м и Правительствэм и зэIущIэм щытепсэлъыхьащ икIи Iуэхум ехьэлIа унафэхэр къащтащ.
КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм и лэжьыгъэм тепсэлъыхьу, КIуэкIуэм жиIащ бюджет мылъкур къэгъэсэбэпынымкIэ дэфтэрхэм ныкъусаныгъэхэр зэраIэр. «Мы министерствэм щылажьэ IэщIагъэлIхэр адрейхэм къахэбелджылыкIын хуейщ ябгъэдэлъ IэзагъымкIэ, щIэныгъэмкIэ, гъэсэныгъэмкIэ, пэжыгъэмкIэ, — къыхигъэщащ абы. — Егъэджэныгъэ IэнатIэм ехьэлIа Iуэхугъуэхэм яхэткъым гулъытэншэу къэбгъанэ хъун. Дэтхэнэ зы Iуэхугъуэри ди гъащIэм мыхьэнэшхуэ щызиIэщ, ахэр зэфIэха зэрыхъум елъытащ ди республикэм и къэкIуэнур».
Егъэджэныгъэ IэнатIэм къыпэщылъ къалэнхэмрэ абы и зыужьыныгъэмрэ теухуауэ зэIущIэм цIыху зыбжанэ къыщыпсэлъыщ. Абыхэм ящыщщ КъБР-м и Парламентым Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ, ЩIалэгъуалэ Iуэхухэм, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и комитетхэм я унафэщIхэу Дадэ МуIэедрэ Хьэщхъуэжь Татьянэрэ, КъБР-м спортымрэ туризмэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ АфIэунэ Аслъэн, Бахъсэн районым и администрацэм и Iэтащхьэ Сыжажэ Хьэсэн, Къэбэрдей-Балъкъэр агропромышленнэ колледжым и пашэ Сэхъурокъуэ Анатолэ, Прохладнэ куейм егъэджэныгъэмкIэ и IэнатIэм и унафэщI Лутовэ Татьянэ, Тырныауз къалэм дэт курыт школ №3-м и унафэщI Хутуевэ Любовь, КъБР-м и ЩIалэгъуалэ палатэм и унафэщI Джаппуев Мусэ сымэ.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ
я пресс-IуэхущIапIэ.
