ТекIуэныгъэм и диктант
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм ещанэу щекIуэкIынущ «ТекIуэныгъэм и диктант»-кIэ зэджэ тхыдэ Iуэхугъуэр. Хэку зауэшхуэм и напэкIуэцIхэр иджыри зэ къызэзыгъэдзэкIыж а гукъэкI дахэр хуэунэтIащ жылагъуэм и тхыдэ зэхэщIыкIыр къэIэтыным, зауэжь блэкIам теухуауэ цIыхухэм яIэ щIэныгъэм хэгъэхъуэным, зи хэкурэ зи лъэпкърэ фIыуэ зылъагъу щIэблэ къэгъэтэджыным. Мэлыжьыхьым и 29-м екIуэкIыну траухуа «ТекIуэныгъэм и диктантыр» мы гъэм щегъэжьауэ дунейпсо утыкум йохьэ. абы хэтынущ Урысейм къищынэмыщIауэ, ди лъахэгъухэр щыпсэу къэралыгъуэ 70-м щIигъу.
«ТекIуэныгъэм и диктантыр» къызэзыгъэпэщар «Урысей зэкъуэт» партырщ, ауэ ар абы даIыгъауэ егъэкIуэкIынымкIэ я гуащIэ халъхьэ Тхыдэм дихьэххэм я урысейпсо зэгухьэныгъэм, Урысейпсо зауэ-тхыдэ зэгухьэныгъэм, «ТекIуэныгъэм и волонтёрхэр» урысейпсо жылагъуэ зэщIэхъееныгъэм хэтхэм. Iуэхум зиубгъун папщIэ Къэрал Щхьэхуитхэм я Зэгухьэныгъэм я IуэхухэмкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэр, хамэщI щыпсэу ди хэкуэгъухэм ядэлэжьэнымрэ дунейпсо гуманитар зэдэIэпыкъуныгъэмкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэр, «Ветеранхэм я зэгухьэныгъэ» урысейпсо жылагъуэ зэщIэхъееныгъэр, Урысейм егъэджэныгъэ IэнатIэм кIэлъыплъынымкIэ и къэрал къулыкъущIапIэр щIэгъэкъуэн мэхъу.
Диктантыр IыхьитIу зэхэтынущ. Зыр Хэку зауэшхуэм и япэ илъэсхэм, советыдзэм и дзэзешэхэмрэ дзэпщхэмрэ я махуэщIхэм теухуащ. Дызэрыт гъэм илъэси 125-рэ ирокъу совет дзэзешэ цIэрыIуэхэу Жуков Георгийрэ Рокоссовский Константинрэ къызэралъхурэ. Абыхэм я цIэхэм епха Iуэхугъуэ зыбжанэ диктантым хиубыдэнущ. ЕтIуанэ Iыхьэр Хэку зауэшхуэм щыщIидза илъэсхэм Дзэ Плъыжьым игъуэта хэщIыныгъэхэмрэ къихьа текIуэныгъэхэмрэ ехьэлIауэ щытынущ. Псори зэгъусэу диктантыр зытхынухэм упщIэ 25-м жэуап иратын хуейуэ къапэщылъщ. Абыхэм ящыщу упщIэ 20-р къэралым и тхыдэм теухуауэ щытынущ, къэна 5-р диктантыр щатх щIыналъэм и зауэ тхыдэм щыщу хагъэхьэнущ.
КъызэгъэпэщакIуэхэр зэрыщыгугъымкIэ, Урысейм и кIуэцIкIэ диктантыр щатхыну щIыпIэхэр мин 12 нэхърэ нэхъ мащIэ хъунукъым. Нэгъабэ хуэдэу, мы гъэми дунейпсо Iуэхугъуэр Урысейм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и министерствэм, Урысей гвардием, Урысейм Граждан зыхъумэжыныгъэм и IуэхухэмкIэ, къызэрымыкIуэ щытыкIэхэмкIэ, къэхъуа гузэвэгъуэхэм я лъэужьхэр гъэзэкIуэжынымкIэ и министерствэм, Урысейм къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министерствэм, Урысейм ЦIыхухэр егъэджэнымкIэ и министерствэм, Урысейм хьэрш (уахэ) IуэхухэмкIэ и къулыкъущIапIэм, Урысейм гъущI гъуэгу IуэхухэмкIэ и къулыкъущIапIэм, Урысейм псымрэ хымрэ щызекIуэнымкIэ я IуэхущIапIэхэм къагъэлъэгъуэну щIыпIэхэм щрагъэкIуэкIынущ.
«ТекIуэныгъэм и диктантыр» щекIуэкIынущ Къэбэрдей-Балъкъэрми. ЗауэлI щIыхьым и къалэ Налшыки, щIыналъэхэми, къуажэ пхыдзахэми а Iуэхур яфIэфIу къащтащ, иджыпсту щегъэжьауэ жыджэру иужь итщ ар зэрырагъэкIуэкIынум. Псори зэгъусэу ягъэнэхуащ щIыпIэ 66-рэ хуэдиз. Апхуэдэу, студентхэм, ди щIыналъэм хьэщIэу щыIэхэм, зыплъыхьакIуэхэмрэ зыгъэпсэхуакIуэхэмрэ диктантыр щатх хъунущ абы хухахауэ Налшык къалэ дэт щIыпIищым — Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым, КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъу- мэш университетым, гъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ институтым.
КъызэгъэпэщакIуэхэр щогугъ диктантым щIалэгъуалэ нэхъыбэ къыхыхьэну. «Урысей зэкъуэт» партым и щIыналъэ къудамэм и секретарь АфэщIагъуэ Михаил къызэрыхигъэщамкIэ, диктантыр егъэкIуэкIыным, абы хэплъэжыным, кърикIуахэр зэхэлъхьэжыным теухуа мардэхэр псом я дежкIи зыуэ щытщ.
«ТекIуэныгъэм и диктант» лэжьыгъэр сыт хуэдэ ныбжьым итми итхыну хуитщ, ауэ дыхуейт республикэм щыпсэу щIалэгъуалэ нэхъыбэ абы хэтыну. А Iуэхугъуэм къыхэтшэнут Хэку зауэшхуэм и ветеранхэр, жылагъуэ Iуэху еплъыкIэр нэхъыбэу зыубзыхухэр. Апхуэдэ гукъыдэж зиIэ дэтхэнэ зыри къыдогъэблагъэ диктантым хэтыну икIи я щIэныгъэр здынэсыр къапщытэну», — жиIащ АфэщIагъуэм.
ШУРДЫМ Динэ.
