Ди зэманым и лIыхъужьхэр
Илъэсым щIигъуауэ дуней псор егъэгулэз коронавирус узыфэ шынагъуэ зэрыцIалэм. Узым псынщIэу зиубгъури, ар къэралхэм я экономикэ, социальнэ щытыкIэм икъукIэ зэран хуэхъуащ. Дунейпсо медицинэ зэгухьэныгъэхэм абы зэрыпэщIэтын къэхутэныгъэхэр ирагъэкIуэкIми, и Iэзэгъуэ дыдэр къэгъуэта зэрымыхъуам къыхэкIыу, абы нобэрей ди гъащIэм тепщэныгъэр щиIыгъщ. Урысейм узыфэр «къыщытхуэкIуар» гъатхэпэ мазэрщ. Абы щегъэжьауэ, наIуэ къызэращIамкIэ, коронавирус узыфэр цIыху 2791220-м къайуэлIауэ ятхащ, абыхэм ящыщу 2228633-р хъужащ, сымаджэ 49762-р абы илIыкIащ.
Пандемием и лъэхъэнэм лэжьыгъэшхуи къалэнышхуи зи пщэ къыдэхуар медицинэм и лэжьакIуэхэрщ икIи я щхьэр япэ ирамыгъэщу жылагъуэм и узыншагъэр хъумэным я зэфIэкI псори хуаунэтIащ.
Дохутыр IэщIагъэр ныбжьышхуэ зиIэхэм ящыщщ. Узыр къэзыхутэу зыгъэхъужыфхэм сыт хуэдэ зэманми пщIэшхуэ яIэу къекIуэкIащ. Лэжьыгъэ тынши мыхьэнэнши щыIэкъым, ауэ псом хуэдэжкъым цIыхум нэхъ лъапIэ дыдэу иIэр — и гъащIэмрэ и узыншагъэмрэ — хъумэным епха IэнатIэм упэрытыныр. ИкъукIэ жэуаплыныгъэшхуэ зыпылъщ ар, абы къыхэкIыуи дохутырым щIэныгъэшхуэ бгъэдэлъын хуейщ, къищынэмыщIауэ, IэнатIэм пэрытыху и зэфIэкIым, Iэзагъэм зэпыу имыIэу хигъэхъуапхъэщ. Апхуэдэ IэщIагъэлIырщ ипэжыпIэкIэ цIыхухэм дэIэпыкъуэгъу яхуэхъуфынур.
ПсынщIэу зызыхъуэж зэманым декIуу нобэрей медицинэм зыужьыныгъэ хъарзынэхэр игъуэтащ. УнэтIыныгъэм щрагъэкIуэкI къэхутэныгъэ телъыджэхэм я фIыгъэкIэ узыфэ шынагъуэ куэдым я Iэзэгъуэр къагъуэтащ, апхуэдэуи узыр зыхуэдэр щыуагъэншэу къащIэнымкIэ сэбэпышхуэ хъу IэмэпсымэщIэхэмкIэ къызэгъэпэща хъуащ. Ауэ, итIани, сымаджэм и дежкIэ сытым дежи нэхъыщхьэр дохутырым и гу щабагъырщ, псэ къабзагъырщ, и гущIэгъурщ, и зэхэщIыкIырщ, и псалъэ гуапэхэрщ. Дохутырым сымаджэм хилъхьэ фIэщхъуныгъэм къаруушхуэ иIэщ. Абы и псалъэр сымаджэм хущхъуи щхъухьи хуэхъуфынущ. Ди гуапэ зэрыхъунщи, ди республикэм и мащIэкъым зыпэрыт IэнатIэм зэфIэкI лъагэхэр щызиIэ, цIыхухэм зи цIэр фIыкIэ къраIуэ дохутырхэр. Абы и щыхьэтщ медицинэм и лэжьакIуэхэм яхуэгъэза фIыщIэ тхыгъэхэр ди газетым щIэх-щIэхыурэ къызэрыIэрыхьэр.
COVID-19 узыфэ зэрыцIалэм дуней псор щытыкIэ гугъум щригъэувам, дохутырхэм яхь жэуаплыныгъэми гугъуехьми фIыуэ хэхъуащ. Абыхэм я къару псори хуаунэтIащ коронавирусым цIыхухэр къызэрырагъэлыным икIи абыхэм я псэемыблэж лэжьыгъэм и фIыгъэкIэ сымаджэ мин бжыгъэхэр уз шынагъуэм къыIэщIэкIыфащ.
Узыфэ зэрыцIалэхэр зыпкърытхэм еIэзэ дохутырхэм махуэри жэщри сымаджэщым щагъакIуэ, лэжьэгъуэ сыхьэтыр нагъэсами, ахэр я унэхэм екIуэлIэжыну Iэмал ямыIэу. Лэжьыгъэр икъукIэ хьэлъэ къащещI емынэ узым зэрыпэщIэт щыгъын гугъусыгъум: хуиту Iэбэну Iэмал къаритыркъым, нэгъуджэ яIулъым я фэр зыщIеIулIэ, нэкIуIупхъуэмкIи тыншу бэуэфыркъым. Апхуэдэ щытыкIэм иту я сыхьэтий лэжьыгъэр кърахьэлIэ. ЕубыдылIауэ зэрылажьэр езыхэм я узыншагъэм зэран хуэхъункIэ шынагъуэ зэрыщыIэр къагурыIуэми, я гуащIэ емыблэжу я къалэныр ягъэзащIэ. КъахэкIакъым абыхэм я IэщIагъэм епцIыжа, ауэ щыIэщ зи гъащIэр а узыфэ шынагъуэм ихьа дохутырхэр…
ГъащIэмрэ лIэныгъэмрэ щызэпэщIэт IэнатIэм махуэ къэс Iухьэ дохутырхэм лIыгъэшхуэ зэрахьэу къэплъытэ хъунущ. Шэчыншэщ нобэрей зэманым и лIыхъужь нэхъыщхьэу ахэр зэрыщытыр. «Адыгэ псалъэ», «Адыгэ макъ», «Черкес хэку», «Жьынэпс» лъэпкъ газетхэм я зи чэзу къыдэкIыгъуэ зэхэтыр ахэращ зытеухуар. Дуней псом щыпсэу адыгэхэр жыджэру пэщIэтщ узыфэм. Щхьэж зыпэрыт IэнатIэм хузэфIэкIыр щегъэзащIэ, хэщIыныгъэ нэхъ мащIэ диIэу узым дыкъелыным я къару псори хуагъэпсауэ.
Ди гъащIэр тIууэ гуэша хъуащ: иджыпсту дызэрыхуа щытыкIэмрэ абы ипэкIэ диIа псэукIэмрэ. Догугъэ зэман гъунэгъум къриубыдэу дунейпсо пандемиер къызэтеувыIэу гъащIэ зэпIэзэрытым дыхыхьэжыну. Ар куэдкIэ, дэ, езы цIыхухэми, дэлъытащи, дызыхуэвгъэсакъыж, къытхуагъэув хабзэхэр дывгъэгъэзащIэ.
Медицинэм и лэжьакIуэхэм узыншагъэ быдэ яIэу, я лэжьыгъэм и хъер ялъагъуу я IэнатIэ мытыншыр ирахьэкIыну ди гуапэщ, ахэр зыхэт бэнэныгъэм текIуэныгъэкIэ зэман гъунэгъум къыхэкIыну дащогугъ!
ЩхьэщэмыщI Изэ.
