ПроектыщIэ утыку къыдохьэ
Адыгэ Академием и жэрдэм
Ныбжьэгъу лъапIэхэ! Си гуа­пэу хъыбар фызогъащIэ фокIадэм и 1-м ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Ака­демием псапэхуэщIэу щIэ­ныгъэ проектыщIэ си нэIэ щIэту утыку къызэрырихьэмкIэ. Ар бизнесымрэ бжыгъэр зи тегъэ­щIапIэ Iэмэпсы­мэ­хэм­рэ щыхурагъаджэ, дунейм пщIэ нэхъ зиIэу тет еджа­пIэхэм щIэ­тIыс­хьэну ныбжьыщIэхэр абы зэ­ры­хуа­гъэхьэзыр программэщ.
Программэм и плъапIэщ ­ехъулIэныгъэ къэзыгъэлъа­гъуэ ныбжьыщIэ зэчиифIэхэм щIэ­ны­гъэ щхьэпэ, Iэзагъ, Iэ­кIуэ­­лъа­кIуагъ зрагъэгъуэ­ты­нымкIэ ­ядэ­Iэпыкъуныр, IэщIагъэрэ щIэ­ныгъэрэ и лъэны­къуэкIэ ­заузэщIыну Iэмал етыныр. Путин Владимир Федеральнэ Зэхуэсым Зэрызы­хуигъэзам къы­­щыхи­гъэщащ экономикэр бжыгъэхэр зи тегъэщIапIэ Iэ­мэпсымэхэм зэ­ры­хуэкIуэрэ, ди къэралыр щIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ, лэ­жьыгъэ и пIалъэ фIыуэ зыщIэ IэщIагъэлI губ­зыгъэхэм егъэлеяуэ зэрыхуэ­ны­къуэр. «А Iуэхур Урысейр ­хъумэным, технологие и лъэ­ныкъуэкIэ нэ­гъуэщIым щымыгугъыу и Iуэху дигъэ­кIы­жыфыным и лъабжьэщ», - щыжиIащ абы къэралым и уна­фэщIым.
Iуэху зехьэкIэм и мардэхэм щIэх-щIэхыурэ захъуэж, илъэсипщI къэс IэщIагъэщIэхэр ­къоунэху. XXI лIэщIыгъуэм Iэ­щIа­гъэ и лъэныкъуэкIэ щIэуп­щIэ уиIэн папщIэ, экономикэр зы­хуэ­ныкъуэм елъытауэ, зэ­хъуэ­кIыныгъэхэм наб­дзэ­губ­дзап­лъэу уа­кIэлъыплъыфу, щIэуэ къежьэм ухэзэгъэн папщIэ уи щIэныгъэр здынэсыр къыуп­щы­тэжрейуэ ущытын хуейщ.
Си щхьэкIэ, зэманым сызэ­рыдекIуным яужь сит зэпыту сопсэу, дэтхэнэ зыри и гупсысэкIэм ­зригъэузэщIу, щIэм тегушхуэу, къежьам щымыщтэу, ар зыу­жьыныгъэм и щIэдзапIэу къилъытэу абы зэрыпэлъэщыным егугъун хуейуэ къызолъытэ.
КъБР-м и унафэщIу сыщы­лэ­жьа лъэхъэнэм республикэм и экономикэм папщIэ Iэ­щIагъэлIхэр зэрыдгъэ­хьэ­зырын прог­раммэ къы­хэтлъ­хьауэ щытащ. Абы ипкъ иткIэ цIыху 200-м нэс Инджылызым, Сингапу­рым, Индием щыIэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм я щIэныгъэм щыхагъэхъуащ. А еджапIэхэр къэ­зыухахэр нобэ республикэм и министерствэхэм, ведомствэ­хэм, Мэзкуурэ хамэ къэралхэмрэ щыIэ компание цIэры­Iуэхэм щолажьэ. Мыхьэнэшхуэ зиIэ а проектым адэкIи зезгъэу­жьыныр си хъуэпсапIэщ.
Сэ шэч къытесхьэркъым щIэ­ныгъэм хэтлъхьэ мылъкум, гува-щIэхами, гъавэ бэв къы­зэрыдитыжынум, еджапIэхэр къэзыухахэм кIуэ пэтми IэнатIэ нэхъыбэ къэрал IуэхущIапIэхэм, хьэрычэт щIэн IэнатIэм щаубыдурэ лэжьыгъэр зэрырагъэ­фIэ­кIуэнум. Зэма­ным лъэщIыхьэ щIэ­ныгъэ зыбгъэдэлъ, гуп­сы­сэкIэ уб­гъуарэ хэлъэтрэ зиIэ, плъа­пIэ куэдым зыхуэ­зыу­нэ­тIыф, Iуэху зэрызэфIах акъыл зэгущ къы­зыкъуэзыхыф IэщIагъэлIхэр нэхъыбэ хъуху, ди щIыналъэри зэрыкъэралуи зыхуей хуэзэнущ.
КЪАНОКЪУЭ Арсен,
сенатор, УФ-м ФедерацэмкIэ и Советым
Хамэ къэрал IуэхухэмкIэ и комитетым
и унафэщIым и къуэдзэ,
ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и унафэщI.

Зыщыгъуэзапхъэ
Программэм хэтыну хуитщ илъэс 35-рэ иримыкъуа, щIэ­ныгъэ нэхъыщхьэ зиIэ (бакалав­риат, специалитет е ма­гистратурэ), хуиту инджылызыбзэкIэ псэлъэф (Iэмал зэриIэкIэ ады­гэбзэ е абхъазыбзэ ящIэныр нэхъыфIыжщ, адрей псомкIи зэхуэдэмэ, - анэдэлъхубзэ зы­щIэхэр япэ ирагъэщынущ), Программэм къигъэув адрей мардэхэми хуэкIуэхэр (езы Программэр, абы къигъэув мардэ­хэмрэ хабзэхэмрэ илъабжьэкIэ къыщыхьащ).
Программэм хэту къалъытэнущ Программэм къигъэув япэ Iыхьищым пхыкIахэр;
Программэр щагъэзащIэ япэ илъэсым абы хэтынухэм я бжыгъэр цIыхуи 10 мэхъу.
Программэм хэтыну хуитщ Урысей Федерацэм и щIы­налъэхэмрэ Абхъаз Респуб­ликэмрэ щыщхэр. ЩIыналъэхэм цIыху бжыгъэхэр зэратегуэшар:
- Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм - цIыхуи 5;
- Адыгэ Республикэм - цIыхуи 2;
- Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм - цIыхуи 2;
- Абхъаз Республикэм - 1 цIыху.
Программэм хагъэхьэнухэр къызэрыхах зэпеуэм хэтыну хуит­къым:
- Программэм нэхъ пасэу хы­хьахэр;
- БлэкIа илъэсхэм Программэм хэтахэр;
- Программэм хагъэхьэну­хэр къыхэзых комиссэм щыщ­хэр;
- Зи дэфтэрхэр ирикъуу зы­мыгъэхьэзырахэр;
- Зи дэфтэрхэм нэгъуэщIым и IэдакъэщIэкI (плагиат) къы­щы­зыгъэщхьэпахэр;
- Зи дэфтэрхэм нэгъуэщIым ейм техуэ тхыгъэ - ар зэпеуэм зэрыхэтыфынумкIэ шэсыпIэ ихьэхэм ятха, е езыхэм я му­радхэр къыщагъэлъагъуэ ­тхы­гъэ ирехъу - къыщы­зы­гъэщ­­хьэпахэр.
Программэм хыхьэну зызыгъэхьэзырхэм езы Программэм, абы къигъэув мардэхэмрэ хабзэхэмрэ щыгъуазэ зыхуащIу, зэпеуэм хэтынухэр къыхэзых ­комиссэм и адре­сымкIэ - (aman­p­rogramma@mail.ru) ирагъэхьын хуейщ мы дэфтэрхэр:
Скан-копиехэр:
- паспортым;
- щIэныгъэ нэхъыщхьэ зэ­ри­Iэм и щыхьэт дипломым;
- инджылызыбзэр зэрищIэм щыхьэт техъуэ сертификатым;
- хейщIапIэм и тезыр зэ­ры­темылъымкIэ справкэ;
- наркодиспансерым къыб­гъэ­дэкI справкэ;
- психоневрологие диспансерым къыбгъэдэкI справкэ;
- цIыхур зэпеуэм зэрыхэ­ты­фыну ­зэ­фIэкI зэриIэм щыхьэт те­хъуэм къыбгъэдэкI тхыгъэ, ар къэзыт IуэхущIапIэр къы­зэрацIыху тхы­лъымпIэм те­дзауэ, IуэхущIапIэм и мы­хъур, е абы и унафэм щIэт къу­дамэм и мыхъур тету;
- и мурадыр къэзыгъэлъа­гъуэ тхыгъэ;
- и дэфтэрхэм къыщигъэ­лъа­гъуэр пэжрэ пцIырэ зэ­ха­гъэ­­кIы­ну зэрыарэзым и щы­хьэт.
Программэм хэтынухэр хэ­хы­гъуи­щым пхагъэкIынущ:
1) Япэ хэхыгъуэм кандидатхэм Программэм папщIэ щхьэхуэу зэрагъэпэща электрон адре­сым зыхуэныкъуэ дэф­тэрхэм я скан-копиехэр ирагъэхь: паспорт, щIэныгъэ нэхъыщхьэ зэ­риIэм и щыхьэт диплом; инджы­лызыбзэ зэри­щIэм и щыхьэт сертификат; хейщIапIэм и те­зыр зэ­ры­те­мылъымкIэ справкэ; наркодиспансерымрэ пси­хо­нев­ро­логие диспансе­рым­рэ къабгъэдэкI справкэ. Кандидатым апхуэдэу игъэ­хьыпхъэщ зэпеуэм зэры­хэ­тыфыну зэ­фIэкI зэриIэм щыхьэт техъуэм къыбгъэдэкI тхыгъэрэ езым и мура­д­хэр къэзыгъэлъагъуэ тхыгъэрэ. Кандидат къэс ­хуитщ зэпеуэм хэтынухэр ­къы­хэзых комиссэм и адресымкIэ нэ­гъуэщI зэхьэ­зэ­хуэхэм къыщигъэлъэгъуа ехъу­­­лIэныгъэхэм я щыхьэт щIыхь тхылъхэр, сертификатхэр, къи­нэмыщI дэф­тэр­хэр иригъэхьыну;
2) ЕтIуанэ хэхыгъуэм канди­датхэр къепсэлъэн папщIэ ирагъэблэгъэнущ, дэфтэр ягъэ­хьахэм, зэпеуэм зэры­хэтыфыну зэфIэкI зэриIэм щыхьэт те­хъуэхэм къабгъэ­дэкI, езыхэм я мурадхэр къыщагъэлъагъуэ тхы­гъэхэм комиссэр хэплъэу, абыхэм я пэжыпIэр зэхагъэкIыу псори зэпалъыта нэужь;
3) Ещанэ хэхыгъуэм кандидатхэр хуэфэщэн щIэныгъэ къу­дамэм епха IэщIагъэлIхэм ­хуагъэзэн папщIэ ирагъэблэгъэнущ, ябгъэдэлъ щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ здынэ­сыр зрагъэщIэн мурадкIэ.
Хэхыгъуищым къигъэлъа­гъуэм елъытауэ, комиссэм Программэм хагъэхьэхэм ­ятеухуауэ унафэ къищтэнущ. Зэпеуэм хэтахэр тхьэмахуитIым и кIуэцI­кIэ щыгъуазэ ящIы­нущ комис­сэм къищта унафэм. Программэм хагъэхьахэм магистратурэм и программэмкIэ хамэ къэрал еджапIэ нэхъыщхьэхэм зэрыщеджэн ахъшэ къратынущ.
ЛъэIу тхылъхэр 2019 гъэм жэпуэгъуэм и 1 пщIондэ ягъэ­хьы­ну хуитщ.
Программэм теухуауэ зы­щы­гъуэзапхъэхэм, абы къигъэув мардэхэмрэ хабзэхэмрэ ятеу­хуауэ сенаторым и сай­­тым щыгъуазэ зыщыпщIы­фынущ - https://arsenkanokov.ru/
ЩIэупщIэнухэм папщIэ телефон: 8-495-69-21-469

ЗэзыдзэкIар ЧЭРИМ Марианнэщ.
