Илъэс пщыкIухкIэ дызыпэплъа дэрэжэгъуэ
Махуэку кIуам Урысей Федерацэм къыщызэIуахащ футболымкIэ XXI дунейпсо чемпионатыр.
Абы и пэщIэдзэ зэIущIэм ди къэралым и командэ къыхэхам илъэс пщыкIухкIэ дызыпэплъа дэрэжэгъуэр къыщыдитащ — мы зэхьэзэхуэ иным и кIэух зэпеуэм и хьэрхуэрэгъур щыхигъэщIащ. Нэхъ ипэIуэкIэ апхуэдэ къыщыхъуар 2002 гъэращ. Абы щыгъуэм Япониемрэ Кореемрэ щекIуэкIа зэхьэзэхуэм ди щIалэхэм Тунисыр щыхагъэщIауэ щытащ.
ФутболымкIэ XXI дунейпсо чемпионатыр къызэIуха хъуащ ди хъуэпсапIэ нэхъ ин дыдэр нахуэ ищIауэ. Хэт и гугъэнт зэхьэзэхуэм зыщыхуагъэхьэзыра иужь джэгугъуиблым зыми пэмылъэща Урысей Федерацэм и футболистхэм апхуэдэ текIуэныгъэ дахэ зыIэрагъэхьэну?! Ар къэхъуащ дуней псор къыткIэлъыплъу икIи зыкъомкIэ къыдэхъуапсэу.
Ди щIалэхэм махуэкум я хьэрхуэрэгъуу щыта Сауд Хьэрыпым и командэ къыхэхар, дауи, мы зэхьэзэхуэм щынэхъ лъэщхэм ящыщкъым. Абы щыгъуэми, Урысей Федерацэм и футболист нэхъыфIхэр тегушхуэн, я къарур здынэсыр я фIэщ хъужын папщIэ мыхьэнэшхуэ зиIэт.
Джэгум и щIэдзэкIэм гугъэфIхэр дигъэщIат. «Лужники» стадионым къыщызэхуэса цIыху мин 80-м нэблагъэм ебгъэрыкIуэну трагъэгушхуэ ди щIалэхэм куэдрэ заIэжьакъым. Сауд Хьэрыпым къикIахэр абыхэм хуабжьу гугъу ирагъэхьырт икIи мыгувэу Газинский Юрий мы зэхьэзэхуэм и япэ топыр щхьэкIэ дигъэкIащ.
Бжыгъэр къызэIуха зэрыхъуам хэгъэрейхэм я лъэр нэхъри игъэжэнащ. Ди футболистхэм ящыщу хамэ къэрал щыджэгу закъуэ Черышев Денис Урысей Федерацэм и тепщэныгъэр игъэбэгъуащ. Испанием и «Вильярреал» командэм и гъуащхьэхъумэныкъуэр джэгупIэ губгъуэм къызэрихьэрэ куэд щIатэкъым. Абы ихъуэжат 25-нэ дакъикъэм фэбжь зыгъуэта Дзагоев Алан.
А пщыхьэщхьэм хъуэжыкIафIэ хъуащ Урысей Федерацэм и тренер нэхъыщхьэ Черчесов Станислав. Загъэпсэхуу къызэрихьэжрэ куэд мыщIауэ, абы джэгупIэ губгъуэм къригъэхьащ и псалъэ шэрыуэхэм папщIэ куэдым теIущIыкIыпIэ ящIа Дзюбэ Артём. Санкт-Петербург и «Зенит»-м Тулэ и «Арсенал»-м бэджэнду ирита гъуащхьауэм и къихьи, и къыхэжаныкIи зы ищIащ. Абы зы гуфIэгъуэ зэрихьэрти, и гъащIэм къриубыдэу нэхъ мыхьэнэшхуэ дыдэ зиIэ топыр дигъэкIауэ фIэкIа пщIэнтэкъым!
Бжыгъэр 3:0 зэрыхъуам Iуэхур зэфIэкIауэ къыпщигъэхъунут. Топ нэхъыбэ хьэщIэхэм худагъэкIыну къезэгъыщэртэкъым, Урысей Федерацэм и Iэтащхьэмрэ Сауд Хьэрыпым и пащтыхьыкъуэмрэ а зэIущIэм зэбгъэдэсу зэреплъыр къэплъытэмэ. АрщхьэкIэ ди щIалэхэр апхуэдизу ирихьэжьэщати, къэувыIэжыфакъым. Черышевым еплIанэ топыр хьэрыпхэм я гъуащхьэтетым хъым кърыригъэхыжащ.
Мис иджы псори зэфIэкIащ щыжытIэм, хэгъэрейхэр штрафной еуэн хуей хъуащ. Ди къэралым къыщыщIэкI вагъуэщIэхэм ящыщ Головин Александр ар апхуэдизу Iэзэу игъэзэщIати, топыр аргуэру гъуэм дэмыкIыныр фIэкIыпIэншэт — 5:0!
Хэт и гугъэнт апхуэдэ щIэдзэкIэ футболымкIэ XXI дунейпсо чемпионатым иIэну?! Куэдым ар пщIыхьэпIэу къащыхъурт.
ЕтIуанэ махуэм зэхьэзэхуэм пащащ. Япэу утыку къихьащ «А» гупым щыдихьэрхуэрэгъу Мысырымрэ Уругваймрэ я командэ къыхэхахэр. Ахэр я къарукIэ зэкIэ зэхуэфащэу къыщIэкIащ. Европэм и Чемпионхэм я лигэм и финалым я пашэ Салахь Мухьэммэд щигъуэта фэбжьым къыхэкIыу, зи ебгъэрыкIуэныгъэр къэкIэщхъа хьэрыпхэр нэхъыбэу зыхущIэкъуар къызэрыхамыгъэщIэнырщ. Ар абыхэм зыкъомрэ къайхъулIащ, ауэ джэгум и кIэух дыдэм захуэхъумэжакъым. Дуней псом щыцIэрыIуэ Суарес, Ковани, Игуаин сымэ зи гъуащхьауэ Уругвайм икIэм-икIэжым къыхэжаныкIыну хузэфIэкIащ икIи пэщIэдзэ очкоищыр зыIэригъэхьащ, зыхэт гупым пашэныгъэр щиубыдыну зэримурадыр псоми хьэкъ ящищIу.
КъыкIэлъыкIуэ махуэхэм хьэлэмэт куэдыщэ къэхъуащ. Ахэр я нэщэнэщ мы чемпионатыр хуабжьу удэзыхьэхыу зэрыщытынум.
«В» гупым бжьыпэр щиубыдащ Ираным и командэ къыхэхам. АрщхьэкIэ ар зи фIыгъэр езыхэракъым, атIэ топыр зи гъуэм дэзыгъэкIыжа, Мароккэм и гъуащхьауэращ. Ар къыщыхъуари джэгум къыщIагъуа дакъикъиплIыр щиух дыдэращ. Абы иужькIэ зыри пхуэщIэжынутэкъым.
Мы гупым щынэхъ лъэщу къалъытэ Испаниемрэ Португалиемрэ зэхагъэкIын хуейуэ хуагъэфащэ япэ увыпIэр хэт лъысынуми. А Iуэхугъуэр кIыхьлIыхь мыхъун папщIэ пэщIэдзэ зэIущIэм куэд елъытат — абы щытекIуэм бжьыпэр Iэрыхьэфынут.
АрщхьэкIэ нэхъ лъэщыр зэхэкIакъым. Португалхэм я пашэ Роналду Кристиан и фIыгъэщ а пщыхьэщхьэм я командэр къызэрыхамыгъэщIар. Испанхэм я гъуэм дыхьа топищри зейр аращ, зыр адрейм нэхърэ нэхъ дахэжу. Зэхьэзэхуэр къызэIуахыным зы махуэ фIэкIа имыIэжу зи тренер нэхъыщхьэр яхъуэжа я хьэрхуэрэгъухэри къикIуэтакъым — Роналду и дэтхэнэ топми хуэфэщэн жэуап иратыжащ, уеблэмэ япэ щищаи къэхъуат. Сытми, зэрытемыгъэкIуауэ, 3:3-уэ, лъэныкъуэхэр зэбгъэдэкIыжащ, адрейхэр зэрыхагъэщIэнум шэч къытрамыхьэу.
ФутболымкIэ дунейпсо чемпионатхэм щыяпэ дыдэу Урысей Федерацэм къыщагъэсэбэпу щIадзащ видеодэIэпыкъуэгъухэр. Джэгур щекIуэкIкIэ къэхъуар къызэрыщыхъуам шэч къытрихьэмэ, судьям Iэмал иIэщ а Iуэхугъуэм камерэкIэ трахам еплъыжу, кIэух унафэр къищтэну. Абы и фIыгъэ екIащ франджыхэм. Австралием щыдэджэгум я гъуащхьауэ Мбаппе зэуа топыр гъуэм зэрыдэкIар куэдым ялъэгъуакъым. ВидеодэIэпыкъуэгъухэр хьэзырыххэти, Iуэхур тэмэму зэхагъэкIащ. Абы ирихьэлIэу командэ- хэр зэрытегъакIуэртэкъыми, франджыхэм очкоищыр яIэрыхьащ.
Перумрэ Даниемрэ я зэIущIэри хьэлэмэт хъуащ. Америкэ Ипщэм икIахэм Iэмал яIащ япэ ищыну, арщхьэкIэ пенальтир яхудэгъэкIакъым. Апхуэдэу щыхъум, европейхэм я гур къызэрыгъуэтыжащ икIи очкоищыр къахуэзыхьа топ закъуэр зрагъэхъулIащ.
Пенальти дэзымыгъэкIыфар Перум и закъуэкъым. Бжыгъэр 1:1-уэ, Аргентинэм и пашэ, дунейм и футболист нэхъыфIу къалъытэ Месси Лионель метр пщыкIузым и деж щыту хигъэщIэфакъым Исландием и гъуэр. Я командэм дэщIыну цIыху мин блыщIым нэблагъэ Урысей Федерацэм къэкIуа исландхэм абы дэрэжэгъуэу къаритар Iуэтэжыгъуейщ.
Аргентинэр зэрылъэпэрэпар къигъэсэбэпри, «D» гупым бжьыпэр щиубыдащ Хорватием и командэ къыхэхам. Гугъу демыхьыщэу абы 2:0-у хигъэщIащ Нигериер.
Дыгъуэсэжэщ Мексикэм щIыр щыхъеящ. Ар къызыхэкIар дунейм и къэхъукъащIэ шынагъуэхэракъым, атIэ я командэ къыхэхам и гъуащхьауэ Лосанэ Ирвинг 36-нэ дакъикъэм Мэзкуу и «Лужники» стадионым нэмыцэхэм щахудигъэкIа топыращ. Ар телевизоркIэ зылъэгъуа цIыху мелуанхэр апхуэдизу ину зэуэ зэрыгъэкIияти, щIыхъей мащIэ къагъэхъуащ. Лосанэ и топым жэуап игъуэтакъым икIи иджыпстукIэ дунейпсо чемпиону щыт Германиер пэщIэдзэ зэIущIэм къыщыхагъэщIащ. Апхуэдэ нэхъапэм зэи къэхъуатэкъым.
Дэтхэнэ зэхьэзэхуэми щытекIуэн хуейуэ къалъытэ Бразилием и командэ къыхэхар. ИкIи ар гурыIуэгъуэщ. Гуп нэхъ лъэщыр чемпион хъууэ щытамэ, Бразилием сыт щыгъуи дыщэр лъысынут. АрщхьэкIэ дапщэщи абы и хьэрхуэрэгъу нэхъыщхьэр… езыращ. Джэгур зэрагъэдэхэным дихьэхыу ар къыщыхагъащIэ къыщыхъу щыIэщ. Апхуэдэу щыт пэтми, бразилхэращ Дунейпсо Кубокыр нэхъыбэ дыдэрэ — тхуэнейрэ — зыIэрыхьар. Пэжщ, нэмыцэхэмрэ итальянхэм абыхэм къазэрыкIэрыхур зымащIэ дыдэщ. Ахэр зылъэщIамыгъэхьэжын папщIэ пентакампионхэм (тхуэнейрэ чемпионхэм) я ехъулIэныгъэхэм къыпащэн хуейщ икIи абыкIэ ди къэралым щекIуэкI зэхьэзэхуэр Iэмал гъуэзэджэщ.
ЗэкIэ бразилхэр бэлэрыгъащ. Джэгум и япэ Iыхьэм икухэм тыншу бжыгъэр къызэрыщызэIуахыфам ахэр игъэсабырыжащ икIи текIуэныгъэр я Iэрылъхьэу къаригъэлъытащ. АрщхьэкIэ Швейцарием и командэ къыхэхар иджыпсту Европэм щынэхъ лъэщхэм ящыщщ. Абы Бразилием пигъэувыфын къигъуэтащ икIи, бжыгъэр зэхуэдэ ищIыжри, ар япэ иригъэщакъым. Ахэр зыхэт «Е» гупым бжьыпэр сербхэм щаубыдащ. Коста-Рикэр абыхэм ерагъкIэ хагъэщIащ, топ закъуэ худагъэкIри.
Япэ джэгугъуэр иджыри гуп псоми щызэхэтакъым. АрщхьэкIэ иджыпстуи нэрылъагъущ ди къэралым щекIуэкI дунейпсо зэхьэзэхуэм цIыху мелардхэр зэритхьэкъуар. Футболым и къарур апхуэдизкIэ инщи, гъунапкъэ псори напIэзыпIэм зэпеупщIыф икIи лъэпкъхэр зэкъуегъэувэф. Ар нэхъ кIащхъэ ищIыфакъым хамэ къэралхэм я къулыкъущIэ куэдым нэмыплъ къыдату, къызэрытхуэмыкIуам.
Ныщхьэбэ мыхьэнэшхуэ зиIэ зэIущIэ Санкт-Петербург щызэхэтынущ. Урысей Федерацэмрэ Мысырымрэ я командэ къыхэхахэм зыкъомкIэ зэхагъэкIынущ а тIум ящыщу гупым хэт къыхэкIынуми. Хьэрыпхэр игъэлъэщыну хуагъэфащэ игъуэта фэбжьыр зыгъэхъужа я гъуащхьауэ цIэрыIуэ Салахь Мухьэммэд. ЗэпэщIэтыныгъэм сыхьэт 21-м щIидзэнущ.
Жыласэ Заурбэч.
