ЩIыпIэм я нэхъ дахэм щызэхуэзат щIалэгъуалэм я нэхъыфIыр
ЩIалэгъуалэмрэ студентхэмрэ я XIX дунейпсо фестивалыр Сочэ къалэм зыхуей хуэзауэ зэрыщекIуэкIам мы махуэхэм тепсэлъыхьыжыр мащIэкъым. Тхьэмахуэм и кIуэцIкIэ щыIа зэхыхьэм хэта щIалэгъуалэр жэпуэгъуэм и 22-м зэбгрыкIыжа щхьэкIэ, куэд-рэ ягу къагъэкIыжыну къыщIэ-кIынщ я къаухьым хагъэхъуэну, цIыху цIэрыIуэхэм IущIэну Iэмал щаIа фестивалыр.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и лIыкIуэу абы ягъэкIуа цIыху 50-м яхэта, «Горянка» газетым и корреспондент, филологие щIэныгъэхэм я кандидат Битокъу Мари-нэ дыIущIащ, зыхэтар къызэрыщыхъуам и гугъу едгъэщIыну. Абы зэрыжиIэмкIэ, фестивалым и программэр ин дыдэу щытащ, экономикэм, журналистикэм, щIыуэпсыр хъумэным, архитектурэм, спортым, щэнхабзэм, егъэджэныгъэм епха, нэгъуэщI Iуэхухэми хэтыну Iэмал яIащ.
КъБР-м и лIыкIуэхэр Абхъаз Республикэм и Президент Хаджимбэ Рауль IуощIэ.
— «КъэкIуэнум и библиотекэ» зыфIаща къудамэм зэIущIэ гъэщIэгъуэнхэр щекIуэкIащ. Псалъэм папщIэ, щIалэгъуалэм къытIущIащ урысейхэр нэхъыбэу зэджэ и тхакIуитхум хабжэ Рой Олег, «Ночной», «Дневной дозор» тхыгъэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа Лукьяненкэ Сергей, усакIуэ Дементьев Андрей сымэ. Журналист, радио-теленэтынхэр езыгъэкIуэкI Толстая Фёклэ абы дыщыхигъэгъуэзащ езым и жэр-дэм «Живые страницы» проектым. Ар урыс литературэм и классикэр компьютеркIэ зэраджыну Iэмалхэм йолэжь. ИкъукIэ пшыхь дахэ куэд ирагъэкIуэкIащ. Нэхъыбэу сигу ирихьар Олимп мафIэр зыпэгъунэгъу утыку нэхъыщхьэм Дунейпсо щIалэгъуалэ симфоние оркестрым зыкъызэрыщигъэлъэгъуарщ.
— Маринэ, фестивалыр зэбгъэпщэн нэгъуэщI Iуэхугъуэ нэхъ ипэкIэ ухэта?
— И къызэгъэпэщыкIэмкIи, абы кърашэлIа цIыху бжыгъэмкIи зыхуэзгъэдэн, дауи, сыхэтакъым. Сыту жыпIэмэ, кърагъэблэгъа цIыху мин 30-рэ волонтёр мини 5-м нэблагъэрэ абы зэрыхэтам и закъуэ къыбжеIэ мы фестивалым и мыхьэнэм и инагъыу щытар. Ауэ сэ щыщIэныгъэ хуэдэу зыгуэрым гу лъыстащ. Фестивалым хэтхэм ящымыщмэ, Олимп паркым щекIуэкI Iуэхугъуэхэм еплъыну цIыхухэм Iэмал яIакъым. Езы Сочэ къалэми а Iуэхухэм ящыщ ихьакъым, Олимп паркым къыфIэкIыу. Сэ сызэрыщыгъуазэмкIэ, щIалэгъуалэ фестивалыр Москва 1957, 1985 гъэхэм щыщекIуэкIам щыгъуэ къалэдэсхэри фестивалым хэплъэну Iэмал яIат. Иджы шынагъуэншагъэм нэхъ трагъэщIауэ къыщIэкIынщ. Ауэ щыхъукIи, зи гугъу сщIы щыщIэныгъэ закъуэм зэхыхьэр фагъуэ щIэхъукIауэ пхужыIэнукъым.
— Къэбэрдей-Балъкъэрым икIахэр гупу фызэрыIыгъа хьэмэрэ щхьэж нэхъ фIэгъэщIэгъуэным-кIэ кIуа?
— ЗэрыжысIащи, фестивалым къызэригъэпэща Iуэхухэр апхуэдизкIэ куэдыIуэ хъурти, гупыр узэрыIыгъыфынутэкъым. Арати, ныбжьэгъущIэ къахуэхъуахэр я гъусэу, яфIэгъэщIэгъуэн дерсхэм щIыхьэрт. Адыгэ, Абхъаз, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм икIахэр къедгъэблагъэри, Медиа-центр нэхъыщхьэм адыгэ джэгу щыт- щIаи къэхъуащ. Абы щыгъуэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащ-хьэ КIуэкIуэ Юрий а Iуэхум хэтащ. КъищынэмыщIауэ, Абхъаз Республикэм и Президент Хаджимбэ Раулрэ Адыгейм и Iэтащхьэ Къум-пIыл Муратрэ щIалэгъуалэм щаIущIам дэри дыхэтащ. Япэ зэIущIэм кърихьэлIат Сочэ къалэм и мэрым и япэ къуэдзэ КIэрмыт Мухьдин, Приднестровьем, Венесуэлэм, Никарагуам къикIа гуп щхьэхуэхэр. ЩIалэгъуалэм хуиту я упщIэхэр ятащ, къыздикIа щIыпIэхэм я унафэщIхэм зыхуагъазэрт апхуэдэ зэхыхьэхэр я щIыналъэхэм щрагъэкIуэкIыныр зэрахъуэпсапIэр жаIэу. Къыхэгъэщыпхъэу къысщохъу, фестивалыр щызэхуащIыж махуэм ипэ къихуэу, «Урысей шоу» зыфIаща пшыхь ин икъукIэ дахэу зэрырагъэкIуэкIар, абы «Нал цIыкIу» ди сабий къэфакIуэ гупым ехъулIэныгъэ иIэу зыкъызэрыщигъэлъэгъуар. Уеблэмэ, ди къэралым и Президент Путин Владимир абы-хэм гулъытэ къахуищIри, я гъусэу сурэт зытригъэхащ.
Епсэлъар
БАГЪЭТЫР Луизэщ.
