Псэр зыгъэгушхуэ, гур зыгъэпсэху
Усыгъэм и дунейпсо махуэр гукъинэжу щагъэлъэпIащ ди республикэм. «Жан» литературэ хасэм къызэригъэпэщри, 60 гъэхэм цIэрыIуэ хъуа урысей усакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэм Iуащхьэмахуэ лъапэ къыщеджащ Терскол щыщ школакIуэхэр, литературэм ирилажьэхэр, абы дихьэххэр.
Мы махуэм гулъытэ хэха хуащIащ зи юбилейр мы гъэм дгъэлъапIэ Къэшэж Иннэ. Езыр Москва къыщалъхуа, къыщыхъуа пэтми, Иннэ и адэм и хэку цIыкIум зэрыхуэусар зыми хуэбгъэдэфынукъым, абы и псалъэхэр усакIуэм и гущIэм къызэрикIым хуэдэ дыдэу щIэджыкIакIуэми зыхещIэ.
ЗэIущIэм и пэщIэдзэм литературэджхэу Къэжэр Иннэрэ Битокъу Маринэрэ къызэхуэсахэр щагъэгъуэзащ Къэшэжым и гъащIэмрэ и гуащIэмрэ. Апхуэдэуи абы и лъэхъэнэгъухэм я лэжьыгъэхэмрэ я хъэтIымрэ теухуа псалъэмакъ купщIафIэ ирагъэкIуэкIащ.
Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и актрисэ КIэхумахуэ ФатIимэ къеджащ Къэшэжым и усэхэм. ФатIимэ сыт щыгъуи хэтщ ди лъэпкъэгъу усакIуэм и творческэ пшыхьхэм. Ар уи пащхьэ щитым деж езы Иннэ уIуплъэу къыпщегъэхъу, усакIуэм и псалъэхэм ящIэлъ гурыщIэмрэ гупсысэмрэ нэгъэсауэ къыплъегъэIэсыф. ЖыпIэнуракъэ, школакIуэхэри артист хьэзырым хуэдэу къеджащ усэхэм. «Жан» литературэ хасэм хэтхэу Битокъу Маринэ, Къэжэр Иннэ, МэшылI Жаннэ, Тырныауз къалэм дэт лицей №1-м и егъэджакIуэ Байсултановэ Инарэ сымэ я къеджэкIэм удихьэхырт, псалъэуха къэс иIэ мыхьэнэм урагъэгупсысу. А махуэм къэIуащ Къэшэж Иннэ, Рождественский Роберт, Шпаликов Геннадий, Окуджавэ Булат, Высоцкий Владимир сымэ я IэдакъэщIэкIхэр.
«Жаным» и гупым хэ- та дэтхэнэми нэхъыфIу илъагъу, езыр зэджа тхылъ школакIуэхэм хуахьат. А тхылъыр зытхам, и купщIэм, сабийм къыхихыфынкIэ хъуну дерсым хутепсэлъыхьурэ иратмэ нэхъ къащтэрти, ныбжьыщIэ зырыз псэлъэгъу ящIащ. Си щхьэкIэ сфIэгъэщIэгъуэн хъуащ Терскол дэт школым щIэс сабийхэм я Iущагъыр, тхылъым хуащI пщIэр, еджэ-ным зэрыхуэжыджэрыр. ЦIыху Iущхэм я гупсысэхэр, псалъэ шэрыуэхэр щызэхуэхьэса щIэнгъуазэр сэ зэста Джаппуевэ Элинэ журналист хъуну хуейуэ къыщIэкIащ. «Радио, телевиденэ, газет нэхъ узэхъуапсэр ущылэжьэну?», — щыжысIэм, жэуапу къызитащ: «Дэтхэнэри содэ, си анэдэлъхубзэм срилажьэмэ!», — жиIащ Элинэ. Апхуэдэ щIэблэ диIэху ди республикэм ис лъэпкъхэм я бзэр кIуэдынукъым, щIэныгъэми, щэнхабзэми, гъуазджэми заужьынущ.
Псэр зыгъэушэ, гур зыгъэпсэху махуэт Iуащхьэмахуэ лъапэ щыдгъэкIуар. Ар зи фIыгъэр усыгъэм и пшыхьхэр илъэсипщI и пэ утыку къизыхьа, усакIуэ, журналист, «Горянка» газетым и редактор нэхъыщхьэ, «Жан» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и гуащэ Къаныкъуэ Заринэщ. Гъэм и зэманхэм ирихьэлIэу адыгэ усэ пшыхьхэр ирагъэкIуэкIыу щыщIадзам цIыхухэм я гурыфIыгъуэм гъунэ иIэтэкъым, ауэрэ а Iуэхум зиужьу хуежьащ. Заринэ фIэфIщ икIи къохъулIэ щIэщыгъуэ гуэрхэр къигупсысыну, ирихьэжьа Iуэхум зригъэубгъуну, гъэщIэгъуэн гуэрхэр хилъхьэну. Мы усэ пшыхьхэм цIыхухэр тезэшэну Iэмал яIакъым: блэкIа илъэсипщIым къриубыдэу ахэр зытеухуакIи, къеджэ цIыхукIи, зэрырагъэкIуэкI жыпхъэкIи зэщхьэщыкIырт. Усэ пшыхьым кърешалIэ литературэр зыфIэфIхэри, абы пэIэщIэхэри, щIалэгъуалэри, ныбжь зиIэхэри, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэм къыхэкIахэри, усэр зи гугъэпсэхухэри.
Налшык щекIуэкI зэIущIэхэм нэмыщI, усыгъэр щаIэт хъуащ Iуащхьэмахуэ и лъапэмрэ Гуэл щхъуантIэхэм я Iуфэмрэ. Илъэс ипэ ирагъэжьа а «щIыпIэ еджэныгъэхэри» телъыджэу къыщIэкIащ, цIыхухэри дихьэхащ.
Мы гъэм Усыгъэм и дунейпсо махуэри, таурыхъым укъыщыхута хуэдэу екIуэкIащ. Iуащхьэмахуэ ухуэплъэу, хьэуа къабзэм ухэту, уи хэку и куэщI уисыжу «усыгъэм и дунейм» зыщыбгъэфIэным хуэдэ гуры- щIэ къэгъуэтыгъуейщ. абы къыпхилъхьэ къарумрэ гукъыдэжымрэ псалъэкIэ къыпхуэмыIуэтэнщ.
НэщIэпыджэ Замирэ.
