Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр
ТхьэкIумэкIыхьыл гъэбэкхъа
ТхьэкIумэкIыхьыл гъэкъэбзар Iыхьэ-Iыхьэурэ зэпауд, псы щIыIэкIэ ятхьэщI, бжьыныху, шыгъу, шыбжий халъхьэ, фIыуэ зэIащIэ. ИтIанэ лы Iыхьэхэр тхъу къэплъа зэрыт тебэм иралъхьэри, лъэныкъуитIымкIи тхъуэплъ хъуху ягъажьэ. Тебэм кърахыжри, шыуаным иралъхьэ, абы халъхьэ IупщIэ инурэ упщIэта бжьыныщхьэ, псывэ щIакIэ. И щхьэр трапIэри, зэ къытрагъэкъуалъэ, мафIэр цIыкIу ящIри, дакъикъи I0-I5 хуэдизкIэ ягъавэ. Абы иужькIэ лым шатэ щIакIэ, бжьыныху-шыгъу халъхьэ, зэIащIэри, шыуаныщхьэр тепIауэ хьэзыр хъуху, дакъикъэ зытхухкIэ, ягъэбэкхъ.
Шыуаныр хьэкум къытрахыж, джэдгын траудэри, шыуаныщхьэр тепIауэ дакъикъи 4-5-кIэ щагъэт. ЗэрызэщIэлъу, пщтыру Iэнэм трагъэувэ. Дашх пIастэ, мырамысэ, чыржын, мэжаджэ.
Халъхьэхэр (зы цIыху Iыхьэ): тхьэкIумэкIыхьылу — г 300, лэпсу е псывэу — г 25-рэ, шатэу — г 50, бжьыныщхьэу — г I00, бжьыныху укъэбзауэ — г I5, тхъууэ — г 100, шыгъуу, шыбжийуэ, джэдгыну — узыхуейм хуэдиз.
ДжэдыкIэ куда
ДжэдыкIэ ивыкIар яукъэбз, и кIыхьыпIэмкIэ тIууэ сэкIэ зэпаупщI, кугъуэр кърах, тепщэч мыулъийм иралъхьэри, яуб. Абы халъхьэ шатэ Iув, бжьыныху уба, шыбжий сыр плъыжь уба, шыгъу. Псори зэIащIэри, джэдыкIэ кугъуэр къызрахам бжэмышх цIыкIукIэ иралъхьэ пIинэ къищIу. ЩIыIалъэм дагъэувэри дакъикъи 6-8-кIэ дагъэт, диин щхьэкIэ.
Iэнэм щытрагъэувэкIэ, бжьын цIынэ зэпыгъэлъэлъа тракIутэ. Дашх пIастэ, щIакхъуэ, чыржын, хьэлIамэ.
Халъхьэхэр (зы цIыху Iыхьэ): джэдыкIэу — 2, шатэу — г 20, бжьыныху укъэбзауэ — г I0, бжьын цIынэу — г 5, шыгъуу, шыбжийуэ — узыхуейм хуэдиз.
«Адыгэ шхыныгъуэхэр»
тхылъым къитхыжащ.
ГушыIэхэр
Пырхъыжу жейрт
Хъуэжэ дыгъуауэ ягъэкъуаншэу суд пащхьэм ирашащ. АрщхьэкIэ, дауэ хамыгъэзыхьами, заригъэумысыртэкъым.
Зыкъомрэ зэдэуа нэужь, хеящIэм Хъуэжэ зыхуигъэзащ:
— Iуэхум ухэкIын уи гугъэми, узэдыгъуам укъицIыхужащ, — жиIэри.
— Зиусхьэн хеящIэ, дауэ сыкъызэрицIыхужынур ар пырхъыжу жеямэ? — жиIащ Хъуэжэ.
НэхъыфIыжи сиIэщ
Хъуэжэ пыIэ къуацэшхуэ щхьэрыгъыу хьэщIапIэ кIуат. Бысымым ауан хэлъу: «Сыту пыIэ дэгъуэ пщхьэрыгъ», — щыжиIэм:
— Абы нэхърэ нэхъыфIыж унэм къэзгъэнащ, — зигъэщIэгъуащ Хъуэжэ.
Пщыбий СулътIан.
ЖыIэгъуэхэр
Псалъэ дыджым хущхъуи пэлъэщыркъым
Пэжыр жиIэфыркъым армыхъумэ, пцIыупсым жимыIэ щыIэкъым.
Пэжыр бгъэщIакъуэху, пцIым дамэ къытокIэ.
Псалъэ гуапэ IэфIщи, псалъэ Iущ гукъинэжщ.
Псалъэ дыджым удын гъущэри къыуегъэщтэж.
Псалъэ дыджым хущхъуи пэлъэщыркъым.
Псалъэм и шэрыуагъыр и пэжагъым елъытащ.
Псалъэ Iущым гъуэгу кIыфIыр къегъэнэху.
Псэлъэгъуэм лIыхъужьыр IуэхущIэгъуэм хуэмыхущ.
Псым иримыхьэжьауэ шхийм и мыхьэнэр куэдым ящIэркъым.
Псышхуэ зэпрыкIыпIэм хуэсакъ, делэ зэхуэсыпIэм зыпыIудз.
Пхъур зэресащи, нысэр зэребгъасэщ.
Пшхын телъмэ, тхьэрыкъуэфри Iэнэщ.
Пшхын бгъуэтмэ, блэжьыни бгъуэтынщ.
КIэрэф Хьэсэнбий.
Хъуэхъу
ИлъэсищэкIэ упсэуну Тхьэм жиIэ
Зеикъуэ щыщ Мэршэнкъул Арсен Хьэсэн и къуэм и ныбжьыр илъэс 50 ирикъуащ жэпуэгъуэм и 23-м.
УФ-м и Лъэпкъ гвардием и управленэу КъБР-м щыIэм ведомствэм щIэмыт и хъумапIэ IэнатIэм и унафэщIым и къуэдзэ, илъэс 19 хъуауэ къулыкъур езыхьэкI, полицэм и полковник ди щIалэм иIэщ псалъэ гуапэ щIыхужыпIэн ехъулIэныгъэхэр. И лэжьыгъэфIым къыпэкIуэу ар мызэ-мытIэу ягъэлъэпIащ къэрал дамыгъэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ.
ГъащIэм зэрыщыхабзэщи, хахуэхэрщ, ем пэуву дэхуэхам зыщIэзыгъэкъуэф, лей зытехьэм къыщыжыф цIыху къэмылэнджэжхэрщ хабзэхъумэ IэнатIэм къулыкъу щыщIэным тегушхуэхэр. Апхуэдэ хьэлхэр хэлъщ Арсени.
А къулыкъум хыхьэну мурад щищIам ар зыдэплъеин иIэт — и адэр хабзэхъумэу лажьэрти, и нэгу щIэт зэпытт гузэвэгъуэ хэхуа цIыхум зыщIэгъэкъуэным, захуагъэм тетыным и щапхъэхэр. Иджы езым и пщэ къыдэхуащ апхуэдэ къалэн — ар гъуэгугъэлъагъуи чэнджэщэгъуи хуохъу а лэжьыгъэ гугъум, ауэ пщIэ зыпылъым хыхьа и щIалэм.
Дызэрыгушхуэ, пщIэ зыхуэтщI, зи махуэшхуэр зыдэдгъэлъапIэ Мэршэнкъул Арсен дохъуэхъу и унагъуэ дахэм узыншэу ящхьэщытыну. Мы псалъэхэри хущIыдогъу:
Уи пщIэр лъагэу, уи къарур щызу,
Нэмысымрэ насыпымрэ зэIэпэгъурэ
Ахэр уи жьэгу жьантIэдэсу,
ФIыгъуэу уиIэр пхуэбагъуэрэ
УимыIэр къыпхэхъуэу,
Мураду пщIыхэр къохъулIэу,
Уи нэхъыжьхэр пхуэузыншэрэ
ЩIэблэм уагъэгуфIэу, унасыпыфIэу
ИлъэсищэкIэ упсэуну Тхьэм жиIэ!
Мэршэнкъулхэ, ХьэфIыцIэхэ,
Кумыщхэ я лъэпкъхэм къабгъэдэкIыу.
Фэеплъ
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Тэтэр Анатолэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и пщIэр иIэту илъэс куэдкIэ щылэжьащ. Ноби абы и цIэр гъуазджэр фIыуэ зылъагъухэм ящыгъупщэркъым.
Псалъэжьхэр
Дыщэр дыщэпс хуэныкъуэкъым
ЩIы фIыцIэм щIэмыхьэжын щыIэкъым.
Дыжэф пцIанэ хъуркъым.
Улажьэу ушхэжын нэхъыфI щыIэкъым.
Уи гъунэгъу умыуб, уи благъэщIи ущымытхъу.
Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри цIыхубзырщ.
ЦIыхубз зыщIэмыс унэр сабафэщ.
Дыщэр дыщэпс хуэныкъуэкъым.
Шыпхъум и гур дэлъхумкIэ гъэзащ.
Щхьэгъусэр насып зэхэгъэкIыпIэщ.
Щхьэж и ныбжьэгъу и гъуджэ-мажьэщ.
Я выр уэдрэ я хьэр пшэрмэ — унагъуэщ.
Дыркъуэ
Iуэтэж
Къуажэм пэмыжыжьэу щыт гъуей мэзыжьым сыкъыщIоплъри сыщIэтщ, гъуэгум сызэпрыкIыу нартыху хьэсэм сыхыхьэнущи, хъумакIуэр здэщыIэр нэкIэ къысхуэмыгъуэту. Ар здэщыIэр сымыщIэу сэ нартыхум сыхыхьэ си хабзэкъым, къыкъуэкIыну узыщымыгугъэххэмкIэ къызэрыщыкъуэхур сощIэри.
Гъаблэщи, зауэм и мафIэм къелар дыгъэм и мафIэм есыж, зы нартыху кIэчан щхьэкIэ Сыбыр щаху зэманщ. АрщхьэкIэ апхуэдэ шынагъуэм текIуэжи щыIэщ, ар ныбэ гузэвэгъуэрщ. Аращ сыкъезыхужьари.
Гъуей мэзыжьым сыкъыщIэплъурэ аргуэру хьэсэмрэ гъуэгумрэ щIызощыкI нэкIэ, хъумакIуэр къысIэщIэлъагъуэркъым. Мы дыгъэ къухьэгъуэм зыкIэ щым хъуащ дунейри, си щхьэмкIэ бадзэ щхьэпрылъэтыкIамэ, кхъухьлъатэу къысщохъу. Апхуэдизу дунейр зыкъуза щымыгъэр езыр зы бэлыхьлажьэ къэхъуну поплъэ жыпIэнщ. Шынэм сыкъигъаскIэу, къысфIыдэжеяуэ си къурмакъейр щысфIыщиубыдыкIым и деж, къарууэ сиIэр зыхызолъхьэри изокъухыж, сэ хуэсхьу ишхыным къыпэплъэ си анэри си нэгу къыщIоувэ.
Иджыри сыщытщ, дэнэкIэ сымыплъэми, хъумакIуэр къысIэщIэлъагъуэркъым, сэ зэи сежьакъым абы, иджы сызэрежьам хуэдизрэ. НтIэ, езыри гъуей мэзыжьым къыхэтIысхьауэ сэ къызэжьэу пIэрэ? Аргуэру сыщотыж зыкъомри сыхопщхьэ нартыхум, си гум шынагъуэ гуэрхэр къепхъуэху къыIэщIэстхъыжурэ. ХьэлъакъуиплIу сыздэпщым, зэзэмызи си щхьэр къыхэзгъэжурэ зызоплъыхь. Апхуэдэу къэспщыхьурэ къыдэсча тIэкIур си къэлътмакъым ислъхьэжу сыздэщылъым, шырыкъушхуитIым я зэхуакум сыкъыдохутэ, къыздикIари къыздихуари сымыщIэу. Зэуэ си гур къыходзэкъыкIри, си нэхэр щоункIыфIыкI, апхуэдэм деж мышынэн щыIэ, си гум къежэлIа шынагъуэм си гур пекъузыкI, петхьэлыкI. Къысщхьэщытри хъейркъым, сэри сыхъейркъым, тIуми зы псалъэ къыджьэдэкIыркъым. Схуэмышэчыжыххэ щыхъум, си щхьэр къэзмыIэту ижьырабгъумкIэ соплъэкI. Сеплъурэ, ижьырабгъумкIэ щыт лъакъуэр иныжь лъакъуэ хуэдиз мэхъу, сэмэгурабгъумкIэ соплъэкIыжри — аргуэрыжьщ. ИтIанэ къоIу хъумакIуэм и макъ гъумыр:
— Гъуэгу мыгъуэм ежьэн, цIыкIужьей! Укъысщымышынэу ара хьэмэ сыпфIэцIыкIуу ара укъыщIэмытэджыр?! Сэ къызэрагъэтэджи зэрагъэгъуэлъи сиIэщ, умылъэгъуамэ, уэзгъэлъагъунщ.
Сэри, къызэуэмэ, зытехуэнур дэнэ дежу пIэрэ жызоIэри, щIым зыхызоудыгъуэ, зызэхузошэ. ИтIанэ, къеIэт и лъакъуэ ижьри, си пщэ гурыгъым къытоувэ, ириIуэнтIыхьыжу. Сыдэхуэнутэкъым амыхъу, сатыр зэхуакум иIэ щIы зэгуэчам сыдэпщхьэнут абдежым. Сеплъурэ а щIы зэгуэчам зы хъумпIэцIэдж цIыкIу допщхьэж, езым нэхърэ нэхъ ину нартыху хьэдзэ иIыгъыу. Сэ абы зыкIэ сехъуэпсати, гу зэрылъамытэм щхьэкIэ, ди тхьэм цIыху цIыкIуу сыкъызэригъэщIам сыхущIегъуэжат а дакъикъэм. Сытми, хъумакIуэм и лъакъуэр си пщэм къытрехыж симытхьэлапэуи, си щIыбагъымкIэ си IитIыр щызэрепх, сыкъищтэу сыкъызэрыхихынум хуэдэу. Сэри си къэлътмакъыр дзапэкIэ къызощтэ сыкъыщищтэм, сыIэщIэкIыну си гугъэщ итIани. Къызоплъри, шынагъуэу и пащIэкIэ къысхущIогуфIыкI, еплъыт абы и гугъэм, сэ сеплъынщ а къэлътмакъыр дапхуэдизрэ дзапэкIэ пхуэIыгъми жыхуиIэу.
Мэзыкум сызэрынихьэсу, къызэIунщIри шым сыкъридзыхащ. Уанэ къуапэм фIэлъ кIапсэр къыфIихыну щыIэбэм, къарууэ сиIэр зыхэслъхьэри, къэлътмакъыр дзапэкIэ зэрысIыгъым хуэдэу сыкъыщIэпхъуащ. КъыскIэлъыжэну и щхьэ трилъхьа хъункъым, епхъухыу япэ къыпэщIэхуа бжэгъу кIэмщхьэмыр къызиутIыпщащ. ЗыкъыщысщIэжам, жыгеижьым сыкIэрытт, кIапсэкIэ сепхауэ, си блэгъукIэм лъыуэ къижам си Iэпхъуамбэхэр зэкIэригъэпщIэжауэ.
Гъуей мэзыжьыр кIыфIт, щымт, и пырхъ макъи хъумакIуэм и макъи къэIуртэкъым. Къарууэ сиIэр зэхэслъхьэри, зысIуантIэм-зысшантIэурэ кIапсэр си жьэм къэзгъэсри, ар зэпысшхыкIын щIэздзащ, си уIэгъэри къысфIэмыIуэхужу. Хуит сыкъызэрыхъуу сыкъыщIэпхъуэри, къаруурэ сиIэмкIэ сыкъажэу щIэздзащ. СщIэрт си анэр зэрыгузэвэнур сыкъызэрыгувам щхьэкIи, къуацэчыцэм сызэрызэхафыщIэри, сылъэпэрапэу си пщэ гурыгъыр зэриудынкIэ зэрыхъунури зыуи къысщыхъуртэкъым. АрщхьэкIэ псоми сыкъыкIэрыхуат. Гъуей мэзымрэ нартыху хадэмрэ сыкъыщилъыхъуа хъунт ди анэм и псэр щыхэкIым, и Iэр сэ сыкъыздикIыжын хуеймкIэ ишияуэ унэкум илът.
Абы лъандэрэ сыт щIа? Унагъуэ сыхъужащ, къалэм сыIэпхъуэри, абы лъабжьи щысщIыжащ, ауэ къуажэми сыкъокIуэж мазэ къэс жыхуаIэм хуэдэу, укъыщалъхуам псэр къыхуоIэ сытым щыгъуи. Зымахуи сыкъэкIуэжат къуажэм, сщIэртэкъым сигу къыщIихьар си сабиигъуэр щызгъэкIуа Тэрчыжь и Iуфэ тIэкIу зыщысплъыхьыну. Псы Iуфэм екIуэкI гъуэгум сыкъытеувауэ сыкъекIуэкIыурэ ди зыгъэпскIыпIэжьу щытам сыщынэблагъэм, си япэкIэ зы хьэмкIэшыгу къакIуэу къыщыслъэгъуащ, пхъэ гъур тIэкIу илъым зы лIыжь цIыкIуи тесыжу. ДызэхуэкIуэурэ нэхъ гъунэгъу дыщызэхуэхъум, гум исыр Хьэжмедалыжьырауэ къыщIокI, къаргъеипэ хъужарэ уашхыным хуэдэу и нэхэр набдзэ кIырхэм къыщIэплъу. Арыххэу гур тIууэ зэфIощIыкIри, хьэмкIэшыгур йощэтэх. Абдежыр Тэрчыжьым Iэджэ щIауэ щIилъэсыкI хъунти, псыр къыдоуейри шыри гури ирехьэжьэ, исри зэрису. Псым ирихьэхым сыкъилъэгъуащи, къокIий:
— Умуслъымэнкъэ! Тхьэм щхьэкIэ сыкъегъэл!
Сэри машинэм сыкъикIауэ сыщытщ, Хьэжмедалыжьым сыдэIэпыкъунуми сыдэмыIэпыкъунуми схутемыухуэу. Ар аргуэру зэкIэлъигъэпIащIэу къыщылъаIуэм, гугъу сыдехьми, псым къыхызолъэфыжри, псы Iуфэм къытызогъэтIысхьэж. ЕтIуанэу сыхолъэри, псы тепхъэм тридзэжа и хьэмкIэшыгу зэщIэщIар къыхызошыж, сехыурэ нэхъ егъэзырабгъу къызогъуэтри. Ари къыхузошэлIэжри, си щыгъын псыфхэр зыщызох скъузыжыну. Си щIыбагъыр хуэгъэзауэ сыздэщытым, къызбгъэдохьэри си блэгъукIэм и Iэ пхъашэмкIэ къытоIэбэ:
— Ало-о-уэхь! Сыту дыркъуэшхуэ телъ, щIалэ, мы уи блэгъукIэм. Мыпхуэдизу къоуар хэт? УиукIыпэрти. Сэри сыкъэсыжатэкъэ абы щыгъуэ, хэт сыкъригъэлынт нобэ псым. Тхьэм сыкъиужэгъужауэ къыщIэкIынтэкъым… Уэлэхьэ, щIалэ, узыщыщми сыщIэмыупщIа, къысхуэгъэгъу…
Сэ абдежым зысхуэмыубыдыжу илъэс куэдкIэ къесхьэкIа гужьгъэжьыр къысфIыдрихьеящ:
— Умыгузавэ, иджыпсту сэри зыкъозгъэцIыхунщи, уэри зыкъозгъэцIыхужынщ. Уэ Елъэхъухэ уарейщ, уи цIэр Хьэжмедалщ, нэхъ тэмэму жыпIэмэ, Хьэжмедалыжьщ. Хьэсэпэхъумэу уи гъащIэр епхьэкIащ, сабий къыппэщIэхуэми балигъ къыппэщIэхуэми бэлыхь хэбдзэу. Сэ Къатинэхэ сарейщ, си цIэр Исмелщ, зауэм хэкIуэда Мурадин мыгъуэм срикъуэщ. Уэращ мы дыркъуэр къыстезыдзари, шхын щхьэкIэ дылIэрти, нартыху дыгъуэ сынэкIуауэ. Ари уфIэмащIэу, жыгым сеппхри, жэщым сыкъыкIэрыбнауэ щытащ, хьэIуцыдзым себгъэшхыну. ПщIэжрэ ар, Хьэжмедал?
КъимыщIэжыпIэр иIэт. Си псалъэхэр и кIэм нэзмыгъэс щIыкIэ и фэр шэхум хуэдэу пыкIри, лъэгуажьэмыщхьэу си пащхьэм къиуващ:
— Ди Тхьэр узогъэлъэIу, сэри сынолъэIу къысхуэбгъэгъуну. А зэманым нэхъ Iей щыIакъым, дэри жаIэр дымыгъэзэщIэну дыхуиттэкъым, лIот дыбгъэщIэнур, дыщхьэхуимытт…
— Мурадин и щIалэ цIыкIу зи анэр шхын щхьэкIэ лIэуэ хэлъыр жыгым епхи мэзым къыщIэнэ жаIэу унафэ къыпхуащIат?
— Иджыри зэ сынолъэIу: ди Тхьэ лъапIэу лъагэу ди щхьэщыгу итым щхьэкIэ, къысхуэгъэгъу.
Сэ лIыжьыр сфIэгуэныхь хъужащ икIи ерагъыу къыдэсшеящ:
— Ди Тхьэ лъапIэм къыпхуигъэгъумэ, пхузогъэгъу…
Ар зэрызэхихыу Хьэжмедал и къыщылъэти гум и дэлъеи зы ищIри, къызэмыплъэкIыу щIэпхъуэжащ. Сыт щхьэкIэ къызэплъэкIынт?!
Абы иужькIэ илъэс хуэдэ дэкIри, къуажэм сыкъэкIуэжауэ Хьэжмедал срохьэлIэ. Си гугъащ гу къызэрыслъитэу зыкъысщигъэпщкIуну. АрщхьэкIэ и нэгум зы мэскъалкIи зихъуэжакъым. Ар згъэщIагъуэу сеплъыIуа нэужьщ Хьэжмедал хьэфиз баш зэриIыгъым гу щылъыстар. Сэ хуэзгъэгъуа щхьэкIэ, Тхьэ лъапIэу лъагэм къыхуигъэгъуа къыщIэкIынтэкъым.
Iэщыж Борис.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу:2. Бжьэхэм я фо зэхуэхьэсыпIэ. 3. Къэралым и ищхъэрэ щIыналъэхэм Iэжьэм щыщIащIэ псэущхьэ. 6. Гъавэ къэкIыгъэ. 8. Уафэм къех мыл тыкъыр цIыкIу. 9. Хадэ ихьэпIэр зэпрыууэ зэрагъэбыдэж бжэгъу. 10. ЕгъэджакIуэм къигъэсэбэп сэху тыкъыр цIыкIу. 12. Пщы зэрыхьэ … мэхъу. 13. Ди республикэм щыщ хьэрычэтыщIэ, Къэрал Думэм и депутат. 16. Цы закъуэ. 17. Гуэдз IэплIэ зэкIуэцIыпха. 19. АдакъэщIэрэ … пIастэрэ. 20. Псэлъэгъуей. 21. Уи бзэгур къэзыс ерыскъы гуэр. 22. Мазэ улахуэ, лэжьапщIэ, … 24. МахуэцIэ. 26. Iэщ къуейщIей цIыкIу. 27. Къуажэм зэреджэ нэгъуэщIыцIэ. 28. Къупщхьэмрэ лымрэ зэпызыщIэ, зэрытыпIэхэр зэрызыгъэIыгъ. 32. ГъущI быдэ лIэужьыгъуэ. 33. ЩIы къиуда. 34. Шы «вакъэ». 37. Дзэлыкъуэ районым щыщ къуажэ. 38. Узыдэмыхьэ къуэладжэ … дэзщ. 39. Къуэш … нэхърэ — ныбжьэгъуфI. 40. Жыг закъуэ … хъуркъым. 41. Атэлыкъым ирагъэпI щIалэ цIыкIу.
Къехыу:1. Зи щхьэр ин цIыху. 2. Лы щагъавэкIэ е псыр щагъэпщтыркIэ къыщхьэщех. 4. Дин IуэхукIэ Сауд Хьэрып къэралыгъуэм кIуэуэ къэзыгъэзэжа цIыху. 5. Пхъэм къыхэщIыкIа кумбыгъэ, Iэщыр ишхыкIыу. 7. МышхумпIэ къызыпыкIэ жыг. 11. КъэгъэшыгъуафIэ. 13. Лэскэн ЕтIуанэ къуажэм къыщалъхуа, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ (и цIэр). 14. МыIэрысэ … дахэ бэзэрым щащэ. 15. Псым ихьыр абы йопхъуэ. 18. Къэбэрдей-Балъкъэрым щIыхь зиIэ и артист, министр. 23. ЩоджэнцIыкIу Алий щIыгъуу Хэку зауэшхуэм хэкIуэда уэрэдус, уэрэджыIакIуэ, пшынауэ. 24. ЩэкIуэгъуэм зи ныбжьыр илъэс 80 ирикъу къэбэрдей композитор цIэрыIуэ. 25. Мынэхъыжь, мынэхъыщIэ. 26. Пхъашэу зэIуща щэкI Iув. 29. Бжэ хэлъхьэпIэм и къэухь. 30. КъурIэн цIыкIу. 31. Бдзэжьей лIэужьыгъуэ. 35. … и жапIэр езым къегъуэтыж. 36. Тенджыз ФIыцIэм кIахэ лъэныкъуэр зэреджэ цIэр.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Жэпуэгъуэм и 17-м ди газетым тета псал242ъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу:3. Гъуагъуэ. 6. Лъэужь. 8. Хьэкъурт. 9. Гулъэф. 10. Бжей. 11. Шыгъу. 12. Шэдыгъуэ. 15. БдзапцIэ. 20. Бжыхь. 21. Собэ. 24. Хон. 25. Гурыхуэ. 26. Жыг. 29. Къурыкъу. 30. Бжэн. 33. Псыкуэд. 34. Хъудырым. 35. Хъущт. 37. Сыхъэ. 39. Тхъупс. 42. Бзыгъэ. 43. Мыщэ. 44. КIумыхъу.
Къехыу:1. Бгъузэ. 4. Джэрш. 5. Гурыгъу. 7. Жьей. 13. Ду. 14. Гъубжэ. 16. Дзыбэ. 17. Пхъу. 18. Тхьэрыкъуэ. 19. Псыхуабэ. 22. Боз. 23. Къыу. 27. Аркъэ. 28. Нэгъуд. 31. Вы. 32. Гур. 35. Хъурзэ. 36. Тыгъэ. 37. Сом. 38. Хъыщт. 40. Хъурмэ. 41. Сэхъу.
