МэкъумэшыщIэхэм я ехъулIэныгъэшхуэ
КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен мы махуэхэм щыIащ Бахъсэн районым хыхьэ Псыхъурей къуажэм щызэхэт «Деметра» мэкъумэш IуэхущIапIэм, абы IэмалыщIэхэр къагъэсэбэпурэ къыщагъэкIа «Пионер» нартыху лIэужьыгъуэр къазэрехъулIар зригъэщIэну.
Къуажэ дыхьэпIэм деж республикэ Iэтащхьэр гуапэу щрагъэблэгъащ район, къуажэ унафэщIхэм, нэхъыжьыфIхэм, адыгэ фащэ екIур зыщыгъ ныбжьыщIэхэм. ФIэхъусыр зэфIэкIа нэужь, Къанокъуэ Арсен япэу щIэупщIащ къуажэм дэлъ гугъуехьхэр зыхуэдэм икIи жылэм дэсхэм псы тэмэму зэрамыгъуэтым нэхъ гукъеуэ зэрамыIэр щыжраIэм, къигъэгугъащ зэман гъунэгъум къриубыдэу а Iуэхур зэфIигъэкIыну.
Губгъуэм лэжьыгъэр щIэгъэхуэбжьауэ щекIуэкIырт. Мэкъумэш IуэхущIапIэм нартыхур гектар 360-м щыхисат, хьэсэм уриплъамэ, Iэдий хуэдиз хъу нартыхухэр бзий гъуахэм дыщафэу къыдэщырт. Шэч хэлътэкъым, IуэхущIапIэм гъавэ бэв къызэрехъулIам. Урысейм щыяпэу мы щIыпIэм нартыхур щагъэкIат хьэсэхэм псыр ткIуэпсурэ зэрыщIагъэхьэм тету, тегушхуэу IэмалыщIэр къызэрагъэсэбэпами хущIегъуэжакъым — гектарым центнери 170 — 190-рэ къытекIащ!
КъБР-м и Iэтащхьэм и лэжьыгъи хилъхьащ мы гъэм кърахьэлIэжа гъавэ бэвыр Iухыжыным. Къанокъуэ Арсен комбайным тетIысхьэри, нартыху хьэсэм и зы пакIэ Iуихащ.
— Сэ езыр къуажэм сыкъыщалъхуащ, — жиIащ республикэ Iэтащхьэм, — икIи фIы дыдэу сыщыгъуазэщ мэкъумэшыщIэм и лэжьыгъэр зэрыхьэлъэм. Нэхъапэм гектарым ику иту центнер 70 — 90 къытрахамэ, гъэр хъарзынэу къайхъулIауэ ялъытэрт. Зы гектарым центнери 100 къытезыхахэм Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь цIэ лъапIэр хуагъэфащэу щытащ. Иджы дэ нобэ зы гектарым центнери 190-м нэблагъэ къытыдох. Ар ехъулIэныгъэшхуэщ. Сэ сызэреплъымкIэ, мы IэмалыщIэр республикэм и адрей щIыпIэхэми къыщагъэсэбэпу дяпэкIэ Iуэхур зэтеублэн хуейщ.
Къанокъуэ Арсен къыхигъэщащ комбайным и лэжьэкIэр игу зэрырихьар.
— Мыр машинэ телъыджэщ, — жиIащ КъБР-м и Iэтащхьэм. — Комбайным и кIуэцIым ит компьютерым лэжьыгъэр зэрекIуэкIыр псори къегъэлъагъуэ, макъамэ щабэм уедаIуэурэ Iуэхур йокIуэкI. ЖыпIэнурамэ, техникэр лъэщщ, абыи лэжьыгъэр куэдкIэ нэхъ псынщIэ ещI, уеблэмэ мы Iуэхум ущиIэну зэфIэкIыр куэдкIэ елъытащ. Ауэ нэхъыщхьэр лэжьакIуэм щIым хилъхьэ и гуащIэрщ, ар егугъуу абы зэрыкIэлъыплъырщ. Мы гъэм мэкъумэш лэжьакIуэхэм я Iуэху къикIащ. Зэи къэмыхъуауэ, республикэм къыщетхьэлIа гъавэ бэвым, уеблэмэ Урысейм абыкIэ щыпашэхэм дащыщщ, я фIыщIэ хэлъщ къуажэхэм дэс лэжьакIуэбэм, щIым епхауэ Iуэху зыщIэ дэтхэнэ зыми. Языныкъуэхэм деж куэдагъым и зэран фIагъым щекI къохъу, ауэ ди деж лъэныкъуитIми икъукIэ арэзы дыкъащI. Мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэху щхьэпэм зи гуащIэ хэзылъхьа псоми фIыщIэ фхузощI икIи адэкIи фи зэфIэкIым хэвгъэхъуэну, узыншагъэ, насып фиIэу фыпсэуну си гуапэщ.
Хабзэ хъуауэ, щэкIуэгъуэм и кIэм республикэм щагъэлъапIэ Мэкъумэш хозяйствэмрэ промышленностымрэ я лэжьакIуэхэм я махуэр. Абы и щIыхькIэ зэхаша пшыхьыр а пщыхьэщхьэм щекIуэкIащ «Лашын» рестораным. Къанокъуэ Арсен зэIущIэм кърихьэлIахэм гъэр зэрахуэфIамкIэ, апхуэдэуи дяпэкIи зэфIэкI инхэр яIэну ехъуэхъури, IэнатIэм ехъулIэныгъэхэр зэрыщаIэм, илъэс куэд лъандэрэ мэкъумэш хозяйствэм зэрыщылажьэм папщIэ дамыгъэ лъапIэхэмрэ щIыхь тхылъхэмрэ зыхуагъэфэщахэм яритыжащ.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
