
Сабийхэм тыгъэ хуещI
КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Щоджэн Леонид и «Уэрэдхэр» тхылъыр «Тетраграф» ООО-м къыщыдэкIащ усакIуэр илъэс 80 щрикъум ирихьэлIэу.
Щоджэн Леонид и Iэдакъэ къыщIэкIащ сабий усэхэр щызэхуэхьэса тхылъ зыбжанэ. УсакIуэм и уэрэдхэм, усэхэм, къуажэхьхэм, псынщIэрыпсалъэхэм щIэупщIэ яIэщ, ахэр сабий гъэсапIэхэм, курыт еджапIэхэм, КъБКъУ-м, абы и Педколледжым щадж.
Щоджэным и уэрэдхэр зэрыхуа «Лэгъупыкъу» тхылъыр нэхъапэIуэкIэ Тыркум и Анкара къалэм къыщыдигъэкIащ. Абы къыпызыщэ мы тхылъым уэрэд 450-рэ ихуащ. Лэжьыгъэр IыхьитIу зэхэтщ. Япэ Iыхьэм ихуа уэрэдхэр еджакIуэ цIыкIухэм, адрейхэр щIалэгъуалэм яхуэгъэзащ. Леонид и псалъэхэм макъамэ щIалъхьащ композиторхэу Къардэн Хьэсэн, Балэ Мухьэдин, Даур Аслъэн, Къэбэрдокъуэ Борис, Къул Амир, Согуэ Данил, Жылау Арсен, нэгъуэщIхэми. КъыжыIапхъэщ уэрэдхэм нотэхэри зэращIыгъур.
УсакIуэм фIыщIэ хуещI Урысей Федерацэм и Къэрал Думэм и депутат, хьэрычэтыщIэ Быф Анатолэ, мы тхылъыр къызэрыдигъэкIыну мылъкукIэ къызэрыдэIэпыкъуам папщIэ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Вэрокъуэм дегъэгуфIэ
Кинорежиссёр, тхакIуэ цIэрыIуэ Вэрокъуэ Владимир и ныбжьыр илъэс 80 щрикъум ирихьэлIэу «Тетраграф» тхылъ тедзапIэм къыщыдигъэкIащ «Дудук. Мелодия абрикосового дерева» тхылъыр.
Ар Iыхьэ зыбжанэу зэхэтщ. Тхылъым къыщIедзэ «Прощающие да простят» романым къыкIэлъыкIуэну ещанэ томым щыщ пычыгъуэкIэ. «Фэеплъ» Iыхьэр ятеухуащ адыгэ щIыналъэм тхыдэ гъэщIэгъуэн зиIэ и щIыпIэ дахэхэм, абы щызекIуэ хабзэхэм. «УэрэдитI» Iыхьэм Вэрокъуэм я гугъу щещI «Iэдииху», «Гуащэгъагъ» уэрэдыжьхэм. Ахэр езым зэрызыхищIэр, ящIэлъ гупсысэр къызэрыгурыIуэр къигъэлъэгъуащ. Тхылъым и зы IыхьэфI хухэхащ Владимир и усэхэм. Абы къыкIэлъокIуэ илъэс зэмылIэужьыгъуэхэм итха эссехэр.
Вэрокъуэм зэрыжиIэмкIэ, сценарий итхамэ, Iэмал имыIэу абыкIэ фильм трихыжырт. «Прикосновения» киносценариймкIэ иIа гугъэр зэкIэ мыгъэзэщIауэ къэнащ. Зэми хущIэмыхьэу, зэми сценарийм зи гугъу щищIар зэманым къемызэгъыурэ нобэм къэсащ. Вэрокъуэм къызэрилъытэмкIэ, ар зыми емыщхь киносценарийщ, мэгугъэ зи щIалэгъуэ режиссёр зэчиифIэхэм ящыщ гуэрым абы гъащIэ иритыну. Киносценарийр зыхуэдэр мы тхылъым къыщыфщIэнщ.
Тхылъыр зэхуещIыж Франджым щыпсэуа ди хэкуэгъу бзылъхугъэ цIэрыIуэ Черинэ Людмилэ (Щэмырзэ Моникэ) и гъащIэм теухуа тхыгъэмкIэ.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
Астэмрейм и тхыдэмрэ и нобэмрэ
Иужьрей зэманым ди республикэм и къуажэхэм, абыхэм я тхыдэм, я блэкIам, нобэрей гъащIэм, щIыналъэм и цIыху пашэхэм ятеухуауэ тхылъ щхьэпэхэр, купщIафIэхэр дунейм къызэрытехьэр гуапэщ. Апхуэдэщ иджыблагъэ къыдэкIа «ФIыр зи плъапIэ Астэмрей» тхылъыр.
Лэжьыгъэхэр зэхуэзыхьэсар, зытхар КъБКъУ-м тхыдэмрэ филологиемкIэ и къудамэр къэзыуха, адыгэбзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэу илъэс 40-м щIигъукIэ лэжьа, Астэмрей къуажэм музей къыщызэзыгъэпэща Шэрыб Юлэщ.
Тхылъым ихуа тхыгъэхэр компьютерым иригъэзэгъащ, сурэтхэр трихащ Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и къэрал институтым и профессор, егъэджакIуэ Шэрыб Валерэ.
НэхъапэIуэкIэ Астэмрейуэ щыта, иджы Акъбащ Ипщэ цIэр зезыхьэ жылэжьыр нобэ здэщыс щIыпIэм зэрыщетIысэхрэ нэгъабэ илъэси 130-рэ ирикъуащ. Тхылъым увыпIэшхуэ щаубыд къуажэм и тхыдэр зэфIэзыгъэувахэм, колхоз гъащIэм жыджэру хэтахэм, къуажэ Советым, еджапIэм я унафэщIу щытахэм, граждан зауэм, Япэ дунейпсо зауэм, Хэку зауэшхуэм лIыхъужьыгъэрэ хахуагъэрэ щызезыхьэу хэкIуэдахэм, къэрал дамыгъэ зыхуагъэфэщахэм.
Астэмрей жылэм и блэкIар гъуджэм хуэдэу къызэрыщ мы тхылъым ихуа очеркхэм, рассказхэм, усэхэм, уэрэдхэм, нэгъуэщI тхыгъэ гъэщIэгъуэнхэм узыIэпашэу уоджэ. Лэжьыгъэм ущрохьэлIэ щIыпIэцIэхэм, бжыгъэхэм, къэхутэныгъэхэм. Апхуэдэу сурэт гъэщIэгъуэнхэмкIи ар гъэдэхащ.
Тхылъыр яхуэщхьэпэнущ Астэмрей къуажэм дэсхэм, еджакIуэхэм, студентхэм.
Сокъур Жамболэт.
