Мы махуэхэм
Гъатхэпэм и 17, щэбэт
Адыгэ Республикэм и парламентаризмэм и махуэщ
1770 гъэм Ингушетиер Урысей къэралыгъуэм хыхьащ.
1805 гъэм Дельпоццо Иван Къэбэрдейм пристав нэхъыщхьэу къагъэкIуащ.
1861 гъэм Италием пащтыхьыгъуэ къэунэхуащ — абы и ипщэ, ищхъэрэ щIыналъэхэр зы къэралыгъуэу зэгухьащ.
1918 гъэм къызэIуахащ Тэрч щIыналъэм ис лъэпкъхэм я II съездыр.
1922 гъэм Пушкин Александр и щIапIэу Михайловскэм щыIэмрэ абы къедза щIыналъэхэмрэ Къэрал заповедникыу къалъытащ.
1941 гъэм Вашингтон (США) къыщызэIуахащ Лъэпкъ художественнэ галерее. Иджыпсту ар дунейм щынэхъ къулей дыдэхэм ящыщу къалъытэ.
1950 гъэм радиоактивнэ пкъыгъуэщIэ — Калифорний зыфIащар — зэхалъхьащ.
1960 гъэм Инджылызым и банкым къыдигъэкIащ къэралым и пащтыхь гуащэм и сурэтыр зытет, зы фунт стерлинг хъу ахъшэр.
1960 гъэм дунейм щыяпэу Японием и тыкуэнхэм къыщIалъхьащ щхъуэкIэплъыкIэу тхэ фломастерхэр.
1991 гъэм Совет Союзым щекIуэкIащ СССР къэралыгъуэр къызэтегъэнэным е ар зэбгрыгъэкIыжы-ным теухуа референдум. СССР-м и телъхьэу къэуват цIыхубэм я процент 77-м щIигъур.
Урыс сурэтыщI цIэрыIуэ Врубель Михаил къызэралъхурэ илъэс и 162-рэ ирокъу.
Совет журналист, тхакIуэ, Сталиным и цIэр зезыхьэ саугъэтым, Мамы-
рыгъэм и дунейпсо саугъэтым я лауреат, 1967 — 1981 гъэхэм «Юность» журналым и редактор нэхъыщхьэу щыта Полевой (и унэцIэ дыдэр Камповщ) Борис къызэралъхурэ илъэси 110-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм и цIыхубэ сурэтыщI Дыгъужь Мыхьмуд и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Америкэм щыщ киноактёр, продюсер, сценарийхэр зытх Рассел Курт и ныбжьыр илъэс 67-рэ ирокъу.
Урысей режиссёр, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Астрахан Дмитрий и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 9 — 11, жэщым градуси 3 — 4 щыхъу-нущ.
Гъатхэпэм и 18, тхьэмахуэ
Кърымыр Урысейм къыщыхыхьэжа махуэщ. 2014 гъэм Iэ традзащ Кърым Республикэмрэ Севастополь къалэмрэ Урысей Федерацэм къыхэгъэхьэжыным теухуа зэгурыIуэныгъэм.
Жейм и дунейпсо махуэщ
Белоруссием и къэрал кIуэцI дзэхэм я махуэщ
1662 гъэм Париж дунейм щыяпэу лэжьэн щыщIидзащ жылагъуэ транспортым, «омнибус»-кIэ зэджэм. Ар цIыхуи 8 зэуэ зэрыхуэ, щхьэ зытелъ, къэуфыхьа шыгу зэщIэщIат.
1871 гъэм Франджым Париж коммунэр къыщызэрагъэпэщащ.
1892 гъэм США-мрэ Канадэмрэ я хоккей командэ нэхъыфIхэм хуагъэфащэ саугъэтыр — Стэнли и Кубокыр — ягъэуващ.
1913 гъэм Налшык къыщызэIуахащ округым и лъэпкъхэм я I съездыр.
1931 гъэм США-м къыщыщIагъэкIыу щIадзащ электрокъарукIэ лажьэ жьакIэупсыр.
1965 гъэм СССР-м и летчик-космонавт Леонов Алексей «Восход-2» кхъухьым икIри, хьэрш зэIухам япэ дыдэу хыхьащ.
1980 гъэм «Восход-2М» ракетэр Плесецк космодромым щаутIыпщыным щыхуагъэхьэзырым къэуащ, абы мафIэсышхуи къишащ. А насыпыншагъэм цIыху 48-рэ хэкIуэдащ, 40-м щIигъум фэбжьышхуэхэр хахауэ щытащ.
Урыс композитор цIэрыIуэ, дирижёр, жылагъуэ лэжьакIуэ Римский-Корсаков Николай къызэралъхурэ илъэси 174-рэ ирокъу.
Филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъШКъУ-м и профессору щыта, КъБР-м, КъШР-м, АР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик, «Хэкум и пащхьэм щиIэ фIыщIэхэм папщIэ» орденым и 4-нэ, 3-нэ нагъыщэхэр зыхуагъэфэща Хъупсырокъуэ Хъызыр къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ ШэджыхьэщIэ Хьэмыщэ къызэралъху-рэ илъэс 86-рэ ирокъу.
Урысей фигурист, Олимп чемпион, дунейм плIэнейрэ и чемпион хъуа, Европэ чемпионатым щэнейрэ щытекIуа Ягудин Алексей и ныбжьыр илъэс 38-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 17 — 20, жэщым градуси 8 — 11 щыхъунущ.
Гъатхэпэм и 19, блыщхьэ
Iуэхутхьэбзэ зыхуащIэм и дунейпсо махуэщ
Урысейм и псыщIагъырыкIуэ кхъухьхэм къулыкъу щызыщIэхэм я махуэщ
Финляндием щагъэлъапIэ цIыхухэр я хуитыныгъэкIэ зэхуэгъэдэным и махуэр
1474 гъэм IэмэпсымэщIэхэр къэзыгупсысахэм, къэхутэныгъэщIэхэр наIуэ къэзыщIахэм яхуэгъэза хабзэщIэ Венецием къыщащтащ — авторым и хуитыныгъэхэр хъумэным хуэунэтIауэ дунейм щыяпэ законыр.
1899 гъэм Урысейми Петербурги щыяпэу а къалэм къыщызэIуахащ «ДэIэпыкъуэгъу псынщIэ» станц.
1906 гъэм император Николай ЕтIуанэм унафэ къыдигъэкIащ Балтие тенджызым и псыщIагъырыкIуэ къарухэр къызэгъэпэщыным теухуауэ.
1922 гъэм Москва и Шаболовкэ щIыпIэм лэжьэн щыщIидзащ радионэтынхэр «зэбгрызых» чэщанэм.
1958 гъэм Страсбург (Франджы) къалэм Европарламентым и япэ зэIущIэр къыщызэIуахащ.
Совет кхъухьлъатэзехуэ Iэзэ, «Совет Союзым и ЛIыхъужь» цIэр щэнейрэ япэу зыфIаща, авиацэм и маршал Покрышкин Александр къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу.
Композитор, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Къашыргъэ Билал и ныбжьыр илъэс 88-рэ ирокъу.
КъэфакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ ДзыхьмыщI Зарэ къыщалъхуа махуэщ.
УэрэджыIакIуэ, актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Леонтьев Валерий и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм и цIыхубэ артисткэ, «Русская песня» ансамблым и къызэгъэпэщакIуэ икIи и унафэщI Бабкинэ Надеждэ и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
США-м щыщ актёр цIэрыIуэ, а къэралым и саугъэт куэдым я лау- реат Уиллис Брюс и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
Урысей политик, экономист, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор Гайдар Егор къызэралъхурэ илъэс 62-рэ ирокъу.
Урысей биатлонист цIэрыIуэ, Урысейм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, дунейпсо зэпеуэ куэдым къыщыхэжаныкIа, Олимп чемпион Малышкэ Дмитрий и ныбжьыр илъэс 31-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 10 — 13, жэщым градуси 6 — 7 щыхъунущ.
