Нобэ
Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэщ.
1991 гъэм РСФСР-м и Совет Нэхъыщхьэм и зи мычэзу сессием унафэ къищтащ Урысейм и иджырей ны пыщIэр хужь-щIыху-плъыжь плъы фэхэу зэгуэлъыр къэралым и дамыгъэу къэлъытэным теухуауэ. Нэхъ иужькIэ, 1994 гъэм шыщхьэуIум и 20-м, УФ-м и Президентым Iэ щIидзащ «Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым теухуауэ» унафэм.
Коми Республикэм и махуэщ. 1921 гъэм РСФСР-м хыхьэу къызэрагъэпэщащ Коми (Зырян) автономнэ областыр.
1663 гъэм Урысейм и пащтыхь Романов Алексей унафэ къыдигъэкIащ ахъ шэ нэпцI зыщIхэр, я уна гъуэхэри ящIыгъуу, Сыбы рым щыпсэуну ягъэкIуэну тезыр ятелъхьэным теухуауэ.
1864 гъэм къащтащ япэ Женевскэ конвенцэр. Апхуэдэу плIы щыIэщ. Зауэ щекIуэкIкIэ гъэр, уIэгъэ хъухэм ятелъ гугъуехьхэр ящыгъэпсынщIэным, ап х уэ дэхэм цIыхугъэ якIэлъызехьэным хуэгъэпса хабзэ хэр щыубзыхуа дэфтэрщ ар.
1865 гъэм Инджылызым щыщ Шепперд Уильям сабын гъэткIуа къызэригуп сысам щыхьэт техъуэ тхылъ къратащ.
1880 гъэм Урысейм щыяпэу Санкт-Петербург щаутIыпщащ электрокъарукIэ лажьэ трамвайр.
1910 гъэм Японием залымыгъэкIэ Кореер зыгуигъэхьащ. Совет-япон зауэм и зэманым (1945 гъэм) Дзэ Плъыжьым хуит къищIыжауэ щытащ а къэралыр.
1937 гъэм КIыщокъуэ Пщы махуэ дунейм ехыжащ.
1959 гъэм Тэрч къалэ щатащ налмэс Iэмэпсымэхэр къы щы щIагъэкI завод.
1990 гъэм Тыркумэн СССР-м и Совет Нэхъыщ хьэм унафэ къищтащ и къэрал суверенитетым теухуауэ.
1990 гъэм япэу эфирым къихьащ къэрал унафэм щIэмыт «Эхо Москвы» радиостанцыр.
2012 гъэм Урысейр Дунейпсо сату зэгухьэныгъэм хыхьащ.
Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Къущхьэ Iэбу къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Америкэм щыщ тхакIуэ-фантаст цIэрыIуэ Брэдбери Рэй къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, РСФСР-м и цIыхубэ артисткэ Скобцевэ Иринэ и ныбжьыр илъэс 90 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэ ри тымкIэ, Налшык уэфIу щы щытынущ. Хуабэр махуэм градус 28 30, жэщым градус 19 21-рэ щыхъунущ.
