Мы махуэхэм
Гъатхэпэм и 31, щэбэт
1889 гъэм Франджым и къалащхьэ Париж къыщызэIуахащ гъущIым къыхэщIыкIа чэщанэ телъыджэр. Чэщанэм и конструктор Эйфель Гюстав абы и щхьэ дыдэм щыфIидзауэ щытащ Франджым и къэрал ныпыр. А къэралым и дамыгъэ нэхъыщхьэу къалъытэ ухуэныгъэм иужькIэ фIащащ Эйфель (и унэцIэ дыдэр Бёникхаузенщ) и цIэр.
1893 гъэм США-м щыщ Джадсон Уиткомб къигупсысащ щыгъынхэр, вакъэхэр зэрызэгуаблэ, «щыблэ» зыфIаща Iэмэпсымэр.
1901 гъэм «Mercedes-Benz» япэ автомобилыр къыдагъэкIащ.
1909 гъэм цIыхухэр къызэрырашэкIыну «Титаник» кхъухьыр щIын щIадзащ.
1940 гъэм, ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Къэрал Комитетым и унафэкIэ, «Т-34» танкыщIэр куэду къыщIагъэкIыу щIадзащ.
1943 гъэм иухащ Ржев деж щекIуэкIа зауэр. 1942 гъэм щIышылэм и 8-м къыщыщIэдзауэ 1943 гъэм гъатхэпэм и 31 пщIондэ советыдзэхэмрэ фашистхэмрэ щызэпэщIэтащ абдеж.
1966 гъэм дунейм щыяпэу СССР-м иутIыпщащ Мазэм и спутник IэрыщIыр.
1991 гъэм Варшавэ ЗэгурыIуэныгъэм къару имыIэжу къалъытащ.
1991 гъэм Куржым референдум щекIуэкIащ СССР-м къыхэкIыным теухуауэ. Абы хэтахэм я процент 99-м щIигъур и телъхьэу къыщIэкIащ Куржыр къэрал щхьэхуэ хъуным.
1992 гъэм Башкирие АССР-р УФ-м хыхьэ Башкортостан Республикэ хъуащ.
1992 гъэм УФ-м щIыналъэ щхьэхуэ — Журт автоном область — къыщызэрагъэпэщащ.
2014 гъэм УФ-м и Президентым и унафэкIэ къызэрагъэпэщащ Кърымым и IуэхухэмкIэ министерствэ.
Урыс усакIуэ, литературовед, сабий таурыхъ куэд зытха Чуковский Корней къызэралъхурэ илъэси 136-рэ ирокъу.
Театрымрэ киномрэ я актёр, РСФСР-м и цIыхубэ артист Збруев Александр и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Урысей кинорежиссёр, актёр, УФ-м и Кинематографистхэм я зэгухьэныгъэм хэт Гуэбэшы Амурбэч и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Пыл Iэуес и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
Эстрадэм и артист, уэрэджыIакIуэ, теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, РСФСР-м и цIыхубэ артист Винокур Владимир и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Латвием щыщ уэрэджыIакIуэ, актрисэ Вайкуле Лаймэ и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
Совет хоккеист цIэрыIуэ, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, Олимп джэгухэм дыжьын (Наганэ, 1998), жэз (Солк-Лейт Сити, 2002) медалхэр къыщызыхьа Буре Павел и ныбжьыр илъэс 47-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, хьэрычэтыщIэ, псапащIэ Къуэжьокъуэ Артур и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 — 8, жэщым градуси 2 — 3 щыхъунущ.
Мэлыжьыхьым и 1, тхьэмахуэ
Къуалэбзухэм я дунейпсо махуэщ
Ауанымрэ дыхьэшхэнымрэ я махуэщ. Ар щагъэлъапIэ УФ-м, апхуэдэуи СНГ-м, Прибалтикэм хыхьэ къэралхэм, США-м, Канадэм, Инджылызым, Финляндием, Испанием.
Иран Ислъам Республикэм и къэралыгъуэм и махуэщ
1778 гъэм США-м и долларым и дамыгъэр къагупсысащ. Нью-Орлеан щыщ хьэрычэтыщIэ Полок Оливертщ абы и сурэтыр зыщIар.
1920 гъэм къызэрагъэпэщащ Литвам и хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэр — иджы ЭЛЬТА агентствэр.
1931 гъэм Симферополь къыщызэIуахащ Кърым медицинэ институтыр. Иджыпсту ар Вернадскэм и цIэр зезыхьэ Кърым федеральнэ университетым хыхьэ медицинэ академиещ.
1938 гъэм Швейцарием утыку къыщрахьащ бгъэткIу хъу кофер.
1956 гъэм Берлин (ФРГ) къыщызэрагъэпэщащ Германием и федеральнэ тIасхъэщIэх IуэхущIапIэр.
1995 гъэм лэжьэн щIидзащ «Урысей жылагъуэ телевидение» каналым. Иджы абы зэреджэр «Япэ каналщ».
2009 гъэм Албаниемрэ Хорватиемрэ НАТО-м хыхьащ.
Урыс тхакIуэшхуэ, дунейпсо литературэм и классик Гоголь Николай къызэралъхурэ илъэс 209-рэ ирокъу.
Германием и къэрал къулыкъущIэ, а къэралым и япэ канцлеру щыта Отто фон Бисмарк къызэралъхурэ илъэс 203-рэ ирокъу. И ткIиягъым щхьэкIэ абы «гъущIым къыхэщIыкIа канцлер» хужаIэрт.
Урыс композитор цIэрыIуэ, пианист, дирижёр Рахманинов Сергей къызэралъхурэ илъэси 145-рэ ирокъу.
Совет авиаконструктор, СССР-м щIэныгъэхэмкIэ и академием и академикыу щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, «Як» кхъухьлъатэ цIэрыIуэр езыгъэщIа, Сталиным и цIэр зезыхьэ саугъэтыр хэнейрэ, Лениным и саугъэтыр, СССР-м и Къэрал саугъэтыр зрата Яковлев Александр къызэралъхурэ илъэси 112-рэ ирокъу.
Тележурналист, Урысей телевиденэм и академием и япэ президенту щыта Познер Владимир и ныбжьыр илъэс 84-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, Адыгэ Республикэм и цIыхубэ артисткэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Щауэжь Розэ къыщалъхуа махуэщ.
КъШР-м и цIыхубэ дохутыр, жылагъуэ лэжьакIуэ Тэмазэ Анатолэ и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу.
ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и актрисэ, Адыгэ Республикэмрэ КъБР-мрэ щIыхь зиIэ я артисткэ КIуэкIуэ Елизаветэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 12 — 13, жэщым градуси 5 — 6 щыхъунущ.
Мэлыжьыхьым и 2, блыщхьэ
Сабий тхылъым и дунейпсо махуэщ
Белоруссиемрэ Урысеймрэ я лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и махуэщ
1792 гъэм США-м къыщызэрагъэпэщащ ахъшэ щащI я япэ IуэхущIапIэр.
1906 гъэм Урысейм и япэ Къэрал Думэм и депутатхэр хахащ.
1911 гъэм Цагъуэ Нурий Истам- был адыгэбзэкIэ къыщыдигъэкIащ «Гъуазэ» газетым и япэ номерыр.
1948 гъэм КIэрашэ Тембот СССР-м и Къэрал саугъэтыр къратащ.
Данием щыщ усакIуэ, тхакIуэ, таурыхъ телъыджэ куэд зи къалэмыпэм къыпыкIа Андерсен Ганс Христиан къызэралъхурэ илъэс 213-рэ ирокъу.
Франджы тхакIуэ-романист Золя Эмиль къызэралъхурэ илъэси 178-рэ ирокъу.
Совет джаз музыкант, дирижёр, композитор, РСФСР-м и цIыхубэ артист Лундстрем Олег къызэралъхурэ илъэси 102-рэ ирокъу.
Циркым и артист, хьэкIэкхъуэкIэхэр зыгъасэу щыта, РСФСР-м и цIыхубэ артист Запашный Вальтер къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Журналист, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ АфIэунэ Раисэ къызэралъхурэ илъэс 86-рэ ирокъу.
Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и механизатор Дадэ ХьэмытIэ къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
БзэщIэныгъэлI, филологие щIэныгъэхэм я доктор Абдокъуэ Iэуес къызэралъхурэ илъэс 77-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 15 — 16, жэщым градуси 9 — 12 щыхъунущ.
