ШапэIудзу уващ
КъБР-м щыIэ МВД-м и лэжьакIуэ щIалитIыр япэщIэувэри, IэщэкIэ зэщIэузэда щIэпхъаджащIэу плIы, абыхэм Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Къэрэшей-Шэрджэсымрэ я щэхурылажьэ бзаджащIэ гупхэм я Iэтащхьэри яхэту, къызэтрагъэувыIащ. Полицэм и сержант Шэмпар Арсен а зэхэуэм хэкIуэдащ икIи ар щалъхуа Зэрэгъыж къуажэм шыщхьэуIум и 8-м щыщIалъхьэжащ.
Щыгъуэ пэкIум министр, генерал-майор Васильев Сергей къыщопсалъэ. Щэхурылажьэ бзаджащIэ гупым я Iэтащхьэмрэ абы и гъусищымрэ полицэм и лэжьакIуэхэм щатеуам хабзэм и хъумакIуэхэм я къулыкъур Налшык къалэм и Александровкэ хьэблэм щрахьэкIырт. Жэщыбгым нэсауэ полицэм и лэжьакIуэхэм гу лъатащ цIыхуиплI зэрыс «Лада-Приора» автомашинэм. Ар къагъэувыIэну щыхуежьэм, нэхъри нэхъ хуабжь зищIри яIэщIэкIыну хуежьащ, ауэ рулым дэсым машинэр хузэтемыубыдэу гъуэгу напщIэм телъадэри, унагъуэ гуэрым я бжыхьым жьэхэуащ. Автомашинэм зэуэ цIыхуищым зыкърадзри, полицэм и лэжьакIуэхэм кIэрахъуэхэмкIэ къахэуэу щIадзащ. Полицэм и сержант нэхъыжь Шэмпар Арсен зэуэ шэ зыбжанэ къытехуащ. УIэгъэ хьэлъэ хъуа пэтми, абы щIэпхъаджащIэхэр къызэтригъэувыIэн хузэфIэкIащ. Езыр сымаджэщым нагъэса щхьэкIэ, къахуегъэлакъым.
Арсен и гъусэми лIыгъэ хэлъу зыкъигъэлъэгъуащ. Абы автомашинэм иса цIыхуиплIым ящыщу зыри IэщIэкIакъым. Iуэхур щызэхагъэкIым къызэрахутамкIэ, яукIахэм яхэту къыщIэкIащ щэхурылажьэ щIэпхъаджащIэ гупхэм я Iэтащхьэхэм ящыщ зы, Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Къэрэшей-Шэрджэсымрэ я «амир» цIэр зезыхьэ, илъэс 34-рэ зи ныбжь Факъуэ Хьэсэнбий. Ди республикэм и Бахъсэн районым хыхьэ Дыгулыбгъуей къуажэм щалъхуа Факъуэр террорист щIэпхъаджагъэхэр зэрилэжьам, хабзэхъумэ органхэм я лэжьакIуэхэм зэратеуам, зэриукIам, «сэджыт» фIищурэ хьэрычэтыщIэхэм ахъшэ къазэрытрихым къыхэкIыу къэрал псом къыщалъыхъуэрт.
ЯукIа бзаджащIэхэм ящыщ зыр цIыхубзу къыщIэкIащ. Ари къэрал псом къыщалъыхъуэ, Факъуэм и псэуэгъу Уэртэн Иринэт. АдреитIыр щэхурылажьэ бзаджащIэ гупхэм я дэIэпыкъуэгъу Къущхьэ Хьэсэнрэ Щауэ Анзоррэщ. А тIум языхэзым суд приставхэм я къулыкъущIапIэм и лэжьакIуэм и удостоверенэ иIыгъауэ жаIэ.
«Приора» автомашинэм ПМ кIэрахъуэу тIу, ПС кIэрахъуэ, шэхэр, щыгъын, шхыныгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэр кърахащ. Апхуэдэу автомашинэм илъащ гранатыдзым и шэм къыхэщIыкIа лагъым IэрыщIу тIу. Ахэр бгъэIэпхъуэну зэрышынагъуэм къыхэкIыу занщIэу абдеж къыщагъэуащ. Налшык къалэм следствиемкIэ и IуэхущIапIэм уголовнэ Iуэху къызэIуихащ хабзэм къемызэгъыу Iэщэ, шэхэр зэрызэрахьэм, хабзэхъумэ органхэм я лэжьакIуэхэм зэратеуам теухуауэ.
(2013 гъэм
шыщхьэуIум и 8-м къыдэкIа «Российская газета» газет)
Шэмпар Арсен дзэм къулыкъу щещIэ. Полицэм и лэжьакIуэ щIалитIым фIыуэ ящIэрт зыпэрыт IэнатIэр къызэрымыкIуэу гугъуу, языныкъуэхэм и деж псэзэпылъхьэпIэу зэрыщытыр. Иужьрей илъэсхэм КъБР-м щIэпхъаджагъэ куэд щалэжь. Псом хуэмыдэу хабзэхъумэхэм я Iуэхур гугъущ, сыту жыпIэмэ, абыхэм жэуап яхь къызэрыгуэкI цIыхухэм шынагъуэ къатемыгъэхьэным и лъэныкъуэкIэ. Аращ ахэр хабзэм ебэкъуахэм ялъагъу щIэмыхъур икIи куэдрэ щIатеуэр.
Иджы дыдэ Налшык къалэм Кулиевым и уэрамым къыщагъэувыIа гупым я документхэр къыщапщытэм полицэм и лэжьакIуэу тIу яукIащ. А псоми фIыуэ щыгъуазэт Арсенрэ абы и лэжьэгъумрэ. Ауэ абы щхьэкIэ къамыгъанэу ахэр щхьэмыгъазэу бзадзащIэхэм япэщIэуващ икIи абыхэм ятекIуащ.
ЛIыхъужьыгъэ хэлъу щIэпхъаджащIэхэм япэщIэува Шэмпар Арсен щыщIалъхьэм егъэлеяуэ цIыху куэд къызэхуэсат. ХэкIуэда щIалэм и Iыхьлыхэм яхуэгузэвэн папщIэ Зэрэгъыж кIуащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Хьэсанэ Руслан. Я лэжьэгъур ягъэлъэпIэну, абы Iуплъэжыну къызэхуэсат къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ органхэм я щIыналъэ IуэхущIапIэ псоми я лIыкIуэхэр. Къуажэм цIыху къыдэнэжакъым жыпIэну, Шэмпархэ я пщIантIэм дэтт. Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министру КъБР-м щыIэ, полицэм и генерал-майор Васильев Сергей щыгъуэ пэкIум щыжиIащ: «Нобэ дэ тхэкIыжащ Къэбэрдей-Балъкъэрым хуэфэщэн и быныр, Хэкум и хъумакIуэ нэсыр. Ажалышэр къытехуа нэужьи ар террористхэм кърагъэкIуэтыфакъым. Абы иджыри IуэхуфI куэд хузэфIэкIынут, ауэ къыхуиухам хуэдэу и Iуэхур хъуащ… Абы зыгуэрхэм закъуигъэпщкIуэну хэтакъым икIи илэжьа лIыхъужьыгъэмкIэ куэд ажалым къригъэлащ».
И анэ Жанетэ и гъусэу. Шэмпар Арсен плъапIэ дахэхэр иIащ. Ар унагъуэ хъуну, сабий игъуэтыну щIэхъуэпсырт. Абы къыдэкIуэу и гъунэгъухэр, и къуажэгъухэр зэи гулъытэншэу къигъанэртэкъым. Илъэс 60 хуэдиз зи ныбжь ШэрыIужь Заретэ, Шэмпархэ я гъунэгъум, къеIуэтэж: «Арсен зэрысабийрэ сцIыхурти, лэжьыгъэм зэи зыпыIудзу слъэгъуакъым. Ди уэрамым дэстэкъым ар зымыцIыхурэ фIыуэ зымылъагъурэ. Хэт сыт хуэдэ Iуэху иIэми, Арсен япэ дыдэу нэсхэм ящыщт. Апхуэдэ цIыху псэ хьэлэлхэр, зи дуней тетыгъуэхэр щыхэкIуадэм деж хамэми благъэми я гуауэшхуэщ. Сыт дэ, нэхъыжьхэм, тщIэн хуейр апхуэдэ гуауэ щымыIэн, щIэблэм дунейм гу щахуэн папщIэ?»…
КъБР-м щыIэ МВД-м и ГИБДД-м и гъуэгу-плъыр IэнатIэм и батальон щхьэхуэм и командир, полицэм и подполковник Машэжь Руслан жеIэ: «ПщIэ, нэмыс, пэжыгъэ жыхуэтIэхэр полицэм и сержант нэхъыжь Шэмпар Арсен и дежкIэ Iуэху пыухыкIахэмкIэ гъэнщIат. ПсэзэпылъхьэпIэ щихуам ар зэрымыгужьеяр икIи лIыхъужьыгъэ къызэригъэлъэгъуар и лэжьэгъу псоми я дежкIэ гурыIуэгъуэщ. Абы и фIыщIэщ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ цIыху куэдым ялъ зыгъэжа лIыукIхэр яхуэфэщэным зэрыхуэзар.
Шэмпар Арсен и лIыгъэр хабзэхъумэ органхэм я лэжьакIуэ куэдым, уеблэмэ ди республикэм, зэрыщыту къэралым ис щIалэгъуалэм я дежкIэ щапхъэу щытынущ.
Иджыпсту зэманыр зэхэзэрыхьами, гъащIэр тэмэму зэрызэтеувэжынум сэ шэч къытесхьэркъым. Къэбэрдей-Балъкъэрми мамырыгъэр тепщэ щыхъужынщ, кIакхъу щыщIамычу, цIыхухэр щыхэмыкIуадэу. Ауэ абы щыгъуи ди цIыхухэм ящыгъупщэнкъым террористхэм щхьэмыгъазэу япэщIэта хабзэхъумэхэр».
ЦIыхур сыт хуэдэ гузэвэгъуэми йосэж, зэман гуэр дэкIа нэужь ар нэхъ IэтыгъуафIэ щохъу. Ауэ быным и гуауэр анэм щызыгъэпсынщIэфын зэи къэхъунукъым. Аращи, Жанетэ махуэ зырызу жыхуаIэм хуэдэу и щхьэм щызэрегъэкIу и щIалэм и гъащIэ кIэщIыр. Ар сыт щыгъуи и анэм щысхьырт, зы сыхьэт лейуэ къэгувамэ, телефонкIэ къепсалъэрт, мыгузэвэн папщIэ.
Унагъуэр къыщихуауэ къулейуэ зэи псэуакъым. Абы къыхэкIыу тIэкIу къызэрыжэпхъыу Арсен унэми лъапсэми илэжьыхьу, и къуэш нэхъыщIэр зэригъэгушхуэным хущIэкъуу къекIуэкIащ. Ар сыт щыгъуи захуагъэм и телъхьэт, лей лъэпкъ ишэчынутэкъым. Школым щыщIэсым щыгъуи ар нэхъ цIыкIухэм къащхьэщыж зэпытт.
Дзэм къулыкъу ищIэу щыщыIа зэманым абы и егугъуныгъэмрэ зэфIэкIымрэ папщIэ фIыщIэ къыхуащIу командирхэм анэм тхыгъэ куэд къыхуагъэхьащ. Абы щыгъуэщ Арсен къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ органхэм къулыкъу щищIэну игу ирилъхьауэ щыщытар. Анэм ар фIэкъабылтэкъым, IэнатIэр шынагъуэу икIи мытыншу зэрыщытыр ищIэрти.
Арсен щыхэкIуэдэну махуэм, и псэм ищIати, анэр абы телефонкIэ пщыхьэщхьэм сыхьэти 9-м деж епсэлъащ, и Iуэху зытетым щIэупщIащ. Арсен абы жэуап къритыжащ Налшык и хьэблэхэм ящыщ зым зэрыщыIэр, псори зэрытэмэмыр икIи мыгузэвэну къелъэIуащ. Сыхьэтищ нэхъ дэмыкIыу къэкIуа и ныбжьэгъухэм анэм къыжраIащ Арсен уIэгъэ хьэлъэ зэрыхъуар икIи сымаджэщым яшащ. Ауэ анэр и къуэм зыкIи дэIэпыкъужыфакъым.
Зэрахьа лIыгъэм папщIэ КъБР-м щыIэ МВД-м и ГИБДД-м и гъуэгу-плъыр IэнатIэм и экипажым дамыгъэ лъапIэхэр къратыну игъэлъэгъуащ къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министру республикэм щыIэ Васильев Сергей.
КIасэ Маринэ.
