Жылагъуэмрэ къэралымрэ зэдэлэжьэн папщIэ
Дыгъэгъазэм и 13-м Налшык къалэм и Къэрал киноконцерт гъэлъэгъуапIэм щекIуэкIащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм фейдэ къегъэщIыным пымыщIа и IуэхущIапIэхэм (НКО) я ещанэ цIыхубэ зэхуэсыр. Ар иригъэкIуэкIащ КъБР-м граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ КIурашын Анзор.
Къуныжь МуIэед
КIурашын Анзор
ЗэIущIэм хэтащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Къуныжь МуIэед, КъБР-м и Парламентым ЩэнхабзэмкIэ, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм зегъэужьынымрэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и комитетым и унафэщI Пащты Борис, ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ комитетым и унафэщI Емуз Нинэ, ЦIыхубэ хозяйствэмрэ къэрал IэнатIэмкIэ УФ-м и Президентым епхауэ лажьэ Урысей академием Кавказ Ищхъэрэм щиIэ институтым и унафэщI Лъыс Азэмэт, республикэм и къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэхэр.
КIурашын Анзор зэIущIэр къыщызэIуихым къыхигъэщащ 2019 гъэм яIа ехъулIэныгъэхэр къызэщIакъуэжыну, фейдэ къегъэщIыным пымыщIа IуэхущIапIэхэр мы зэманым зыIууэ гугъуехьхэм, жылагъуэмрэ къэрал къулыкъущIапIэхэмрэ зэрызэдэлажьэм зегъэужьынымкIэ зэфIэгъэкIыпхъэхэм тепсэлъыхьыну зэрамурадыр.
Къуныжь МуIэед жиIащ республикэм щыIэ НКО-хэм я лэжьыгъэм нобэ жылагъуэм дежкIэ мыхьэнэ зиIэ Iуэхугъуэ куэд къызэрызэщIрагъэубыдэр.
— Жылагъуэ IуэхущIапIэхэмрэ къэрал къулыкъущIапIэхэмрэ дызэдэлажьэмэ, лъэныкъуитIми ди зэхуэдэ къалэныр нэхъ тыншу тхуэгъэзэщIэну къызолъытэ. Зи гугъу сщIыр цIыхухэм я псэукIэр егъэфIэкIуэнырщ, — къыхигъэщащ абы. — Нобэрей зэхуэсым кърихьэлIащ НКО, жылагъуэ зэгухьэныгъэ 200-м щIигъум я лIыкIуэхэр. Шэч къытесхьэркъым зэIущIэм IуэхуфIхэр къызэрыдэкIуэнум.
Пащты Борис къыщыпсалъэм къыхигъэщащ иужьрей зэманым НКО-хэр къэрал программэхэм ехъулIэныгъэ яIэу зэрыхэтыр. «Дыхуейт жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ къэрал къулыкъущIапIэхэмрэ щхьэж хузэфIэкI, и пщэ дэлъ IуэхухэмкIэ зэдэIэпыкъуу зэдэлэжьэну. Къэбгъэлъагъуэмэ, диIэщ апхуэдэ зэдэлэжьэкIэм и щапхъэ. Ауэ, сызэреплъымкIэ, мыбы хьэрычэтыщIэхэри къыхэшэн хуейщ», — жиIащ Пащтым.
КIурашын Анзор жиIащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэмрэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ зэращыдэлажьэм и IуэхукIэ» къэрал программэр республикэм зэрыщагъэзащIэр.
Абы къызэрыхигъэщамкIэ, мы зэманым щIыналъэм щолажьэ жылагъуэ IуэхущIапIэу 912-рэ. КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министерствэм къызэрипщытамкIэ, 332-рэ щыIэщ республикэм и районхэмрэ къалэ округхэмрэ. Налшык къалэм апхуэдэ IуэхущIапIэу 126-рэ щрагъэтхащ.
— 2017 гъэм еплъытмэ, мы гъэм республикэ бюджетым къыхэкIыу НКО-хэм зэрадэIэпыкъум хэхъуащ процент 17-кIэ. 2018 гъэм жылагъуэ IуэхущIапIэ 34-м я проектхэр ягъэзэщIэн папщIэ ахъшэкIэ зыщIагъэкъуащ, 2019 гъэм — IуэхущIапIэ 39-м, — къыхигъэщащ КIурашыным. — Иужьрей илъэсым ягъэзэщIа проект 41-м псоми зэхэту субсидиеу республикэм яритар сом мелуан 19-рэ мин 690-рэ мэхъу. Къыхэгъэщыпхъэщ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм, Налшык къалэм, Лэскэн, Шэрэдж, Шэджэм щIыналъэхэм я щIыпIэ администрацэхэм субсидие ятын зэрыщIадзар. А Iуэхур щызэтраублэ Тэрч щIыналъэми. 2016 гъэр дигу къэдгъэкIыжмэ, апхуэдэ зэфIэкIхэр зиIар Налшык къалэм и закъуэщ.
КIурашыным жиIащ зи унафэщI министерствэм ит субсидием 2016 гъэм лъандэрэ процент 27-м нэблагъэкIэ зэрыхэхъуар. Президент саугъэтхэр къэхьынымкIэ зэхьэзэхуэхэм республикэм щиIэ ехъулIэныгъэхэм я гугъу щищIым, абы жиIащ 2019 гъэм жылагъуэ зэгухьэныгъэу 7 абы зэрыщытекIуар, псоми зэхэту сом мелуан 15-м нэблагъэ къызэрахьар. КъищынэмыщIауэ, 2020 гъэм и мазаем наIуэ къэхъунущ апхуэдэ зэхьэзэхуэм и ещанэ Iыхьэм республикэм игъэхьа проект 30-м ящыщу сыт хуэдиз пхыкIынуми. КIурашыным жиIащ министерствэр НКО-хэм проектхэр щагъэхьэзыркIи ахэр щагъэзащIэкIи дэIэпыкъуэгъу зэрахуэхъур.
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и унафэщI Берд Хьэзрэталий тепсэлъыхьащ жылагъуэ лэжьакIуэхэм нэхъыбэу я нэIэ зытрагъэт Iуэхухэм. Псалъэм папщIэ, 2019 гъэм ахэр кIэлъыплъащ республикэм фэтэр куэду зэхэт и унэхэр зэрызэрагъэпэщыж щIыкIэм, зи узыншагъэм сэкъат иIэ ныбжьыщIэхэр зэрырагъаджэм, кIэрыхубжьэрыхухэр зэрыдашым халъхьа зэхъуэкIыныгъэхэр зэрагъэзащIэм, зэфIэкI зиIэ щIалэгъуалэм зэрадэлажьэм, нэгъуэщI куэдми.
Зэхуэсым къыщаIэта Iуэхухэм ящыщт Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ Иныр къызэрыщытхьрэ илъэс 75-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ НКО-хэм ирагъэкIуэкIыну лэжьыгъэр, щIалэгъуалэр хэкупсэу къэгъэтэджыным ехьэлIауэ абыхэм яхузэфIэкIыр.
ЗэIущIэм и кIэм фIыщIэ, щIыхь тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ иратащ республикэм и жылагъуэ лэжьакIуэ нэхъ жыджэрхэм.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
