Уардэщыкъуэ
Ди лъахэм мыхьэнэшхуэ зиIэу щекIуэкIа ухуэныгъэхэм хэлъхьэныгъэфI хуэзыщIа ухуакIуэ цIэрыIуэхэм ящыщщ мы махуэхэм илъэс 90 ныбжьыр зыгъэлъапIэ, хабзэмрэ нэмысымрэ щытепщэ адыгэ унагъуэм и жьэгум и тхьэмадэ Табыхъу Уардэщыкъуэ. НэхъыжьыфIым зэрыжиIэщи, и лэжьыгъэр фIыуэ илъагъуу, набдзэгубдзаплъэу, зэщIэкъуауэ, ерыщу ипэкIэ зэрыкIуэтэным хущIэкъуу, Iуэхур и кIэм нигъэсу щытын хуейщ ухуакIуэ нэсыр. Езы Уардэщыкъуи а щапхъэм ирикIуахэм ящыщщ. Ар къэзыгъэлъагъуэщ Табыхъум ди республикэм и ухуакIуэхэм ящыщу япэу Ленин орденыр къызэрыхуагъэфэщар
Уардэщыкъуэ и унагъуэр.
УхуакIуэм ищIэфым и мыхьэнэм Уардэщыкъуэ сабийуэ гу лъитащ. И адэ Джырандыкъуэ я гъунэгъухэм ядэIэпыкъуурэ унэхэр щагъэдэхэжкIэ, ахэр зэрыгуфIэр илъагъурт, хьэблэри къэщIэращIэрт. НыбжьыщIэри хуейт цIыхухэм защIигъэкъуэну, яхуэгуэпэну. И адэм дэплъейуэ, абы и лэжьыгъэр и щапхъэу Уардэщыкъуэ ухуакIуэ IэщIагъэм итхьэкъуащ икIи ерыщу и хъуэпсапIэм хуэкIуэу щIидзащ.
1947 гъэм классий школыр къиухри, илъэс пщыкIубл хъу щIалэм Кировым и цIэр зезыхьэ колхозым лэжьэн щыщIидзащ. Ар щIэныгъэм хуэпабгъэрт, ауэ Хэку зауэшхуэм щыгъуэ зэтекъутахэр щызэфIагъэувэж зэманти, зыгуэр жиIэну къригъэкIуа-
къым. Анэр пасэу яфIэкIуэдат унагъуэми, ныбжь зиIэ и адэм дэIэпыкъун хуейт. АкъылыфIэ, жыджэрагъ зыхэлъ щIалэщIэм гу къылъатэри, учетчик къалэныр дзыхь къыхуащIащ. Уардэщыкъуэ зы илъэскIэ а лэжьыгъэр ирихьэкIри, мэзпыупщI бригадэм хыхьащ икIи балигъхэм ядекIуу яхэтащ, гугъуехь псоми пэлъэщу.
Табыхъум зэхихат Анзорей къуажэм ухуакIуэ организацэ къызэрыщызэрагъэпэщар икIи лэжьакIуэ зэрыхуейр. Ар республикэм и къуажэ ухуакIуэ IуэхущIапIэхэм щIэдзапIэ яхуэхъуа Аруан районым и колхозхэм зэдай ухуакIуэ организацэ №1-рт. Ар къыщыхъуар 1958 гъэрщ. IуэхущIапIэм хэщIапIэу хухахат Лэскэн чырбыш заводым и администрацэм и зы пэш цIыкIу. Уардэщыкъуэ абы щылэжьэху, ухуакIуэ IэщIагъэ псоми зыхигъэгъуэзащ. Махуэм лажьэрти, пщыхьэщхьэм школ партэм дэтIысхьэрт.
Еджэным дихьэх Табыхъу Уардэщыкъуэ 1965 гъэм щIэтIысхьащ Грознэ дэт ухуакIуэ техникумым. Къиухщ, къигъэзэжри, лэжьэн щIидзэжащ, участкэм и мастер хъуащ. Зыпэрыт IэнатIэм зегъэужьыным хуэгъэзауэ щыIэ Iэмал псори къигъэсэбэпу, ехъулIэныгъэхэм хущIэкъуу, къызэгъэпэщакIуэ, унэтIакIуэ лъэщу а къалэныр абы ирихьэкIащ, и ныбжь нэсу 1993 гъэм пенсэм кIуэху.
УхуакIуэ IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм щылэжьа Уардэщыкъуэ республикэм щекIуэкIа ухуэныгъэхэм лъэужь дахэ къыщигъэнащ. Абы и унафэм щIэту Хьэтуей щаухуащ ЩэнхабзэмкIэ унэ, колхозым папщIэ Iуэшхуэ, Уэзрэдж къуажэм къыдэхутащ школрэ сабий садрэ. Анзорей, Арщыдан, Шэрэдж Ищхъэрэ — дэтхэнэм и цIэ къипIуэн, а къуажэхэм фэ тету зыгуэр щаухуамэ, ар зи фIыщIэхэм ящыщщ Уардэщы-къуэ.
ЦIыхум сэбэп яхуэхъуным и щIэныгъэрэ и зэфIэкIрэ езыхьэлIа Уардэщыкъуэ саугъэт лъапIэхэр, щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр къратащ. Аруан МПМК-м бригадиру щылажьэу ар ухуакIуэ цIэрыIуэ хъуащ икIи къыхуагъэфэщащ «Къигъэлъэгъуа гуащIэдэкI хьэлэлым папщIэ» медалыр. Республикэм и ухуакIуэхэм ящыщу 1966 гъэм япэу Ленин орденыр зыхуагъэфэщари Табыхъу Уардэщыкъуэщ.
Уардэщыкъуэ и IэщIагъэм дихьэхащ Табыхъу зэкъуэшхэу Ахьмэдхъанрэ Анурбийрэ. Псори зэхэту Табыхъу зэкъуэшхэр зэрылэжьа пIалъэр илъэси 140-м щIегъу.
Табыхъу лъэпкъыр зэрыгушхуэ нэхъыжьыфI Уардэщыкъуэ насыпыфIэу зыкъелъытэж. А илъэсхэм гуфIэгъуэри гугъуехьхэри къыдиIыгъащ унагъуэ жьэгум и хъумакIуэ, гъащIэ гъусэ пэжу къыдекIуэкI Клавэ. Зэщхьэгъусэхэм я гъащIэ беягъыр, лъапIэныгъэ нэхъыщхьэр я бынхэрщ, къуэрылъху-пхъурылъхухэрщ, абыхэм къатепщIыкIыжа щIэблэрщ. Уардэщыкъуэрэ Клавэрэ япхъухэу Аксанэрэ Аринэрэ, я къуэ Аслъэнджэрий щIэныгъэ, IэщIагъэ лъагэ яIэу гъащIэм лъэ быдэкIэ хэтщ. Ахэр унагъуэ насыпыфIэщ. Къыхэдгъэщынщи, Аслъэнджэрий и хьэл-щэнкIэ, и зыIыгъыкIэрэ и Iуэху бгъэдыхьэкIэкIэ и адэм ещхьщ. Ар илъэс 25-кIэ КъБР-м и МВД-м щылэжьащ, илъэс 12-кIэ министерствэм экономикэ щIэпхъаджагъэхэм япэщIэтынымкIэ и управленэм и унафэщIу щытащ. Абы къыхуагъэфэщащ КъБР-м и Президентым и ЩIыхь тхылъыр. Урысей Федерацэм и МВД-м къыбгъэдэкI Iэщэ къратащ. Отставкэм щыIэ полковник Табыхъу Аслъэнджэрий мы зэманым КъБР-м щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэмрэ экологиемкIэ и министрым и къуэдзэщ.
2009 гъэм Табыхъухэ Уардэщыкъуэрэ Клавэрэ я унагъуэм къыхуагъэфэщащ Урысейм и унагъуэ нэхъыфIхэм ират, Унагъуэм, лъагъуныгъэмрэ зэхуэпэжынымрэ я урысейпсо махуэр егъэкIуэкIыным и къызэгъэпэщакIуэ комитетым игъэува жылагъуэ дамыгъэ лъапIэр — «Лъагъуныгъэмрэ зэхуэпэжынымрэ» медалыр.
ФокIадэм и 15-м, бжьыхьэ дыщафэм и щIэдзапIэ мазэм, Табыхъу Уардэщыкъуэ илъэс 90 ирикъуащ. И ныбжьым емылъытауэ, ар жыджэрщ, Лэскэн районым и жылагъуэ Iуэхухэм хэтщ.
НэхъыжьыфI Табыхъу Уардэщыкъуэ хъуэхъуу хужаIэр Тхьэм къылъигъэс. ЗыгъэлъапIэ и бынхэм, абыхэм я щIэблэм куэдрэ ящхьэщытыну ди гуапэщи, зыщIэхъуэпс, и гум, и псэм щигъафIэ мурад псори Тхьэм къыхузэпищэ!
ДЫГУЛЫБГЪУ Жантинэ.
