Горбачёвым и щыуагъэхэр
Гъатхэпэр тхыдэм щыщ напэкIуэцIхэмкIэ къулейщ. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ар егъэщIылIащ тпэжыжьэу щымыт блэкIа илъэсхэми. Псалъэм папщIэ, гъатхэпэ мазэм хиубыда политикэ къэхъугъэ тIуащIэ диIэщ зыми тщымыгъупщэжауэ.
1985 гъэм гъатхэпэм и 11-м Горбачёв Михаил Сергей и къуэр КПСС-м и ЦК-м и Секретарь нэхъыщхьэу хахащ, иужькIэ, 1990 гъэм гъатхэпэм и 15-м, ардыдэр Совет Союзым и Президенту къыщIидзыжащ.
Зыр гуауэщ, адрейр дыхьэшхэнщ. Ауэ ахэр сыт хуэдэми зэхигъэкIын хуейщ дэтхэнэми. А зэманым екIуэкIахэр телъыджэщ. 1985 гъэм и гъатхэм Партым и ЦК-м и Политбюром хэтхэм ящыщу нэхъ пщIэшхуэ зиIэ Громыкэ Андрей къыхилъхьащ Горбачёв Михаил партым и унафэщI нэхъыщхьэу хахыну. Абы къигъэлъэгъуащ зэхъуэкIыныгъэ языныкъуэхэм фIым уазэрыхуимышэр. Пэжщ, Горбачёв щIалэт (абы щыгъуэм и ныбжьыр илъэс 50-м зэрыщIигъуа щыIэтэкъым), жыджэрт, тхылъымпIэхэр имыIыгъыу къэпсалъэрт, кIэщIу жыпIэмэ, еш ищIэртэкъым. И щхьэгъусэр щIыгъуу къикIухьынуи фIэфIт.
Иджы зэраIуэтэжымкIэ, ар езым и щьэгъусэ Раисэ и жыIэм куэдкIэ щIэтащ. Абдеж къыщежьауэ къыщIэкIынущ лъабжьэ гуэри зимыIэ зэхъуэкIыныгъэхэри. Псом япэу техъущIыхьу щIадзащ ди блэкIахэм, лъапIэныгъэу къыддекIуэкIхэм. Ауэ апхуэдэхэр щIагъуэу зэримыухыр блэкIа лъэхъэнэхэми къагъэлъэгъуат. Горбачёв зыхущIэкъур зыт: и властыр игъэбыдэнырт. Илъэс зытхухым абы зэрихъуэкIащ и блыгущIэт псори — КПСС-м и ЦК-м и Политбюром хэтхэр къанэ щIагъуэ щымыIэу. Ар- дыдэмкIэ и гугъащ и властыр игъэбыдэну, арщхьэкIэ… Мыпхуэдэхэм деж зэрыхъу хабзэщи, лъэпощхьэпохэр къыкъуэкIащ. Горбачёв и ныкъуэкъуэгъу еру хъуащ езым IэщIэкIа щыуагъэхэмкIэ къэралым пщIэшхуэ щызыгъуэта Ельцин Борис. А зэпэщIэтыныгъэр апхуэдизу куу хъуати, тIуми къафIэIуэхужыртэкъым ди къэрал абрагъуэм и сэбэп зыхэлъхэр. ТIури зыхущIэкъур властырт: зым къызыхуигъэнэну, адрейм иубыдыну. Зэрытлъагъущи, а зэпэщIэтыныгъэр гуауэкIэ иухащ: къэралыр лъэлъэжащ, цIыху мелуанхэр насыпыншэ хъуащ.
Абы къыдэкIуэу къыхэдгъэщын хуейщ 1985 гъэм псэуа совет цIыхумрэ иджы псэу урысей цIыхумрэ я зэхуакум зэщхьэщыкIыныгъэ ин зэрыдэлъыр: дэ хуабжьу нэхъ лъэрымыхь дыхъуащ псэуныгъэ и лъэныкъуэкIэ. Сымаджэщхэм зыщыдгъэхъужынымкIэ, санаторэхэм зыщыдгъэпсэхунымкIэ щыIэ Iэмалхэм я гугъу тщIыххэнкъым.
СССР-м куэд щызэхъуэкIын хуейтэкъым, псом япэрауэ, ерыскъыхэкIхэмрэ хьэшыпхэмкIэ тыкуэнхэр гъэнщIын, нэгъуэщI къэралхэм я бжэхэр къызэIухын къудейт, щхьэтечу жыпIэмэ, дызыхуэмей икIи ди гъащIэм зэран хуэхъу языныкъуэ щхьэусыгъуэхэр IугъэкIуэтамэ, псори зэфIэкIынут.
Иджыри щыIэщ Горбачёв зыщIидза зэхъуэкIыныгъэхэм фIы къашауэ къэзылъытэхэр. Ауэ ахэр кIуэ пэтми нэхъ мащIэ мэхъу.
Ауэ сыт Горбачёв къигъэ-на Iэужьыр зихуэдэр. Псом япэрауэ, абы езыр зыIэта КПСС-р IэщIыб ищIри, зыхущIэкъухэмрэ зыщIэхъуэпсхэмрэ тэмэму къызыгурымыIуэж цIыхухэм ябгъурыуващ. ЕтIуанэрауэ, Америкэм дэплъейри, «президенту» зыхригъэхащ. Белджылыт коммунист ухуэкIэ щыIар къутэжыхукIэ езы Горбачёв хуащI дзыхьри къызэрытIасхъэр.
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, Горбачёв и щапхъэм ирикIуэнухэр иджыри щыIэщ. АрщхьэкIэ, ди насыпщи, ахэр утыкум зэкIэ къихьакъым. Гъуэгу ягъуэтмэ- щэ?
Зэман гъунэгъум ди къэралым ар къыпэплъэр-къым. Ди насыпщи, дэ зэкIэ апхуэдэ дэтлъагъуркъым ди къэралым и Iэтащхьэ Путин Владимир. КъэкIуэнур зэманым зэригъэзэхуэнщ.
