ЩIы Хъурейм щыпсэу цIыхухэм я махуэ
Ар ди планетэм щагъэлъапIэ 1987 гъэм и бадзэуэгъуэм къыщыщIэдзауэ. Абдежыращ ЩIы Хъурейм щыпсэухэм я бжыгъэр меларди 5-м щынэсар. Телъыджэу къыхэгъэщыпхъэр аращи, а бжыгъэр меларди 6-м хуэкIуэным абы иужькIэ «текIуэдар» илъэс 12 къудейщ.
Ди планетэм цIыхуу тетым я бжыгъэм псынщIэ дыдэу зэрыхэхъуэм къишэнкIэ хъуну гузэвэгъуэр зыхуэдэм ООН-м хэтхэм нэхъ зэIухауэ тепсэлъыхьын щыщIадзар лIэщIыгъуэ блэкIам и 60 гъэхэрщ. Зэманым къызэригъэлъэгъуамкIэ, щIэныгъэрылажьэхэр а лъэхъэнэми зыгъэпIейтеяр щхьэусыгъуэншэу къыщIэкIакъым — 1999 гъэм ди планетэм цIыхуу тетам я бжыгъэр, 1960 гъэм зэрыщытам елъытауэ, я нэхъ мащIэрауэ, тIукIэ нэхъыбэ щыхъуащ. ООН-м ядэлажьэ IэщIагъэлIхэм къызэралъытэмкIэ, зэрекIуэкIым дытетмэ, 2050 гъэм ЩIы Хъурейм цIыхуу щыпсэунухэм я бжыгъэр меларди 8-м къыщыщIэдзауэ 10,9-м нэсынущ.
Зи гугъу тщIы мы Iуэхум ехьэлIауэ 1994 гъэм и фокIадэм Мысырым и къалащхьэ Каир щекIуэкIат къэрали 179-м я лIыкIуэхэр зыхэта зэхуэс гукъинэж. Абы щыхэплъат блэкIа лъэхъэнэхэм ЩIы Хъурейм (зэрыщыту къатщтэмэ) зыужьыкIэу иIамрэ цIыхуу тетым я псэукIэм зэхъуэкIыныгъэу игъуэтар зыхуэдэмрэ. КъыкIэлъыкIуа илъэс 20-м тещIыхьа Программэу а зэхыхьэм къыщащтам къыщыгъэлъэгъуат а пIалъэ кIэщIым къриубыдэу ди планетэм цIыхуу щыпсэум я бжыгъэм зэрызихъуэ-жым кIэлъыплъынымрэ абыхэм я щыIэкIэм ефIэкIуэныгъэу къыщыхъухэм щыгъуазэ захуэщIынымкIэ гъэзэщIапхъэхэр. Апхуэдэуи, а программэм иратхат зи зыужьыныгъэкIэ адрейхэм къакIэрыху къэралхэм запыщIэнымкIэ, щыпсэухэр зыхэт тхьэмыщкIагъэм къыхэшынымкIэ, щIэныгъэ егъэгъуэтынымкIэ, сабий куэд зиIэ унагъуэхэм защIэгъэкъуэнымкIэ щыIэ хэкIыпIэхэр зыхуэдэр.
Къыхэгъэщыпхъэщ, къызэрыунэхурэ илъэс пщIы бжыгъэ фIэкIа дэмыкIами, ООН-м къыгуэхыпIэ зимыIэ лэжьыгъэфI куэд зи зыужьыныгъэкIэ адрейхэм къакIэрыху къэралхэм зэрыщызэфIигъэкIар, мы зэ- манми зэрыщигъэзащIэр. Абыхэм ящыщу къыпхуебжэкIынущ дунейпсо цивилизацэм пэIэщIэ щIыналъэ пхыдзахэм я нэIэ зэрытригъэтыр, щыпсэухэм я бжыгъэр къытригъэзэжурэ зэрыщIипщытыкIыр, зыхуей-зыхуэфI и лъэныкъуэкIэ ахэр къызэрызэгъэпэщар, дяпэкIи зыхуэныкъуэнухэр зэрызэхигъэкIыр, нэгъуэщIхэ-ри.
Ди планетэр зи хэщIапIэ цIыхухэм я махуэ зыфIаща мы Iуэхугъуэм и къалэн нэхъыщхьэр щыпсэухэм я бжыгъэм псынщIэ дыдэу зэрыхэхъуэм, абы дызыхуишэнкIэ хъуну тхьэмыщкIагъэм, ар къызэнэкIынымкIэ, уеблэмэ, къэмыгъэхъунымкIэ, хэкIыпIэу щыIэхэр зыхуэдэм щIэныгъэлIхэр, жылагъуэр нэхъ зэIухауэ тегъэпсэлъыхьынырщ.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
