Жыгхэм я дуней
СурэтыщI гъуазджэмкIэ музейм, Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэм, къыщызэIуахащ театр сурэтыщI Дэцырхъуей Рузанэ и IэдакъэщIэкIхэм я гъэлъэгъуэныгъэ. «Дерева вы мои, дерева» зыфIища зэIущIэм бзылъхугъэ гуащIафIэм утыку къыщрихьащ живопись, графикэ, сценографие жыпхъэхэм иту ищIа лэжьыгъэ гъэщIэгъуэнхэр.
… ДэнэкIи жыгщ, цIыхухэм, уафэмрэ щIылъэмрэ, псым, дыгъэм — псоми жыгым и къару ящIэлъщ, ахэр жыгым «и псэ-кIэ» мэпсэу. Дэтхэнэми жыг «къокIыкI», къуршым жыг къыщокI, псым жыг къыхокI. Псэ зыIут псори зэрыбауэм, зэрыпсэум, дунейм къыщыхъухэр зэрызыхащIэм и дамыгъэ хъуащ Рузанэ и жыгхэр…
Дэцырхъуейм Косыгин А. Н. и цIэр зэрихьэу Моск- ва дэт текстильнэ академием прикладной гъуазджэмкIэ и факультетыр 1998 гъэм къызэриухыу, Налшык къигъэзэжащ. Иджыпсту ар щолажьэ КъБР-м и Музы-кэ театрым, художник-постановщикыу, артистхэм я щыгъыныгъуэхэмкIэ сурэтыщIу. 2005 гъэм абы и щхьэзакъуэ гъэлъэгъуэныгъэ иIащ. Дуней теплъэгъуэхэмрэ цIыхухэм сурэт ятрищIыкIынымрэ зыхилъхьэ щыIэкъым Рузанэ, езым и псэм и щытыкIэр, дунейм и зэхэлъыкIэр абыхэм нэхъыфIу къагъэлъагъуэу къелъытэри.
— КъБР-м и СурэтыщIхэми, Театр лэжьакIуэхэми я союзхэм хэт Дэцырхъуей Рузанэ и зэфIэкI куэдрэ щигъэлъэгъуащ театрым ехьэлIа IэдакъэщIэкIхэм я выставкэу ди къэралым и щIыпIэ зэхуэмыдэхэм къыщызэрагъэпэщахэм, мызэ-мытIэуи абыхэм щытекIуащ, — жиIащ зэIущIэр къыщызэIуихым Театрым и лэжьакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Фырэ Майе. — Апхуэдэу щытми, нобэ Рузанэ дигъэлъагъу и IэрыкIхэр щIэщыгъуэщ, нэгъуэщIынэкIэ абы и гуащIэм дезыгъэплъщ. Си щхьэкIэ, гухэхъуэгъуэ ин къызитащ нобэрей зэIущIэм. ФIыщIэшхуэ хуэфащэщ КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм, ди республикэм щыпсэухэмрэ абы и хьэщIэхэмрэ цIыху зэчиифIэм и творчествэм щыгъуазэ защIыну Iэмал зэраритам папщIэ.
Сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэмрэ нэхутхьэхухэмрэ му- зейм и пэшхэр зэрауфэбгъуар, абыхэм уи гур зэрыхагъахъуэр къыхигъэщащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Темыркъан Геннадий. «Флъагъухэр Дэцырхъуейм и IэдакъэщIэкIхэм я Iыхьэ мащIэщ. Абы и театр лэжьыгъэхэр мызэкIэ утыку къитхьакъым, ауэ ахэри куэд мыщIэу зэрыфлъагъунум шэч къытесхьэркъым. Рузанэ и жэрдэмхэр сыт щыгъуи дэтIыгъыну дыхьэзырщ», — жиIащ абы.
Дэцырхъуей Рузанэ и гугъу гуапэу ищIащ актрисэ, КъБР-м и Парламентым и депутат Бечеловэ Людмилэ, къыхигъэщащ Рузанэ игъэхьэзыра спектаклым зэ-рыщыджэгуар, абы хэтахэм ящыгъа кIэстумхэр Балъкъэр театрым и гъэтIылъыгъэ нэхъыфIхэм зэращыщыр. Абы и псалъэхэм къыпищащ Музыкэ театрым и режиссёр Сафаровэ Тамарэ. «СурэтыщI гъэщIэгъуэнщ, — жиIащ абы Дэцырхъуейм щхьэкIэ. — Зэгъусэу дызэлэжьа спектаклхэр щыIэщ, псалъэ лей хуэмейуэ, лэжьыгъэр зэрыслъагъур зыхэзыщIэ икIи къэзыщIэ, зи дуней щхьэхуэ зиIэж цIыхущ. Ар щымылажьэу Музыкэ театрыр си нэгу къысхущIэгъэхьэркъым. Тхьэм иригъэфIакIуэ!»
ЗэIущIэм и кIэухыу сурэтыщIым ехъуэхъуащ и адэ Хьэгъэжей Мухьэмэдрэ и тхьэмадэ Дэцырхъуей Мусэрбийрэ. Езым псалъэ щратым, гъэлъэгъуэныгъэм зыкърезыгъэхьэлIа псоми фIыщIэ яхуищIащ.
Дэцырхъуей Рузанэ и IэдакъэщIэкIхэм я гъэлъэгъуэныгъэр мазаем и 16 хъухукIэ екIуэкIынущ. Ар зэзыгъэлъагъуну хуей псоми яхузэIухащ музейм и бжэр, мэремым фIэкIа къэмынэу, махуэ къэс.
ИСТЭПАН Залинэ.
