Кавказым и лIыхъусэжьхэмрэ «Уэркъ къафэмрэ»
Илъэс къэс шыщхьэуIум и 15-м Абхъаз Республикэм щагъэ лъапIэ КъыщхьэщыжакIуэм и махуэр. А махуэм ягу къагъэкIыж Куржы-Абхъаз зауэм Кавказ Ищхъэрэм, Урысейм и Ипщэ щIыналъэм, нэгъуэщI республикэхэм, крайхэм, областхэм щыщу хэкIуэдахэмрэ лIыгъэ зезыхьахэмрэ. 1992 гъэм шыщхьэуIум и 15-м Сосналы СулътIан зи пашэ япэ щIалэхэр ихьат зауэ къыщыхъея Абхъаз хэкум. Абы ипкъ иткIэ, АР-м и президенту щыта Анкваб Александр 2013 гъэм шыщхьэуIум и 8-м къыдигъэкIащ шы щхьэуIум и 15-р махуэшхуэу гъэувыным теухуа унафэр. Абы лъандэрэ Iэтауэ ягъэлъапIэ махуэр мызыгъуэгуми дахэу екIуэкIащ. Абы ирагъэблэгъащ КъБР-м и «Кабардинка» къэрал академическэ къэфакIуэ гу пыр.
"Кабардинка" ансамблыр Къэбэрдей-Балъкъэрым икIа гупым я пашэу щытащ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. Абхъазхэмрэ адыгэ хэмрэ я зэкъуэшыгъэмрэ зэныбжьэгъугъэмрэ мыхьэнэшхуэ зэраIэр къагъэлъагъуэу, лъэпкъ зэкъуэтыныгъэр къару лъэщу зэрыщытыр ягу къагъэкIыжу екIуэкIащ махуэшхуэр. Сыхъум къалэ дэт Къэрал филармонием щекIуэкIа пшыхьым кърихьэлIащ Абхъаз Республикэм и президент Хаджимбэ Рауль, министрхэр, депутатхэр, жылагъуэ лэжьа кIуэхэр, КъБР-м, Адыгейм, КъШР-м, Краснодар, Ставро поль крайхэм, Шэшэным, Осетие Ищхъэрэ Аланием, Осетие Ипщэм икIа къыщхьэщыжа кIуэхэр.
ЗэIущIэр къызэIуахыу, къызэ хуэсахэм фIэхъус гуапэ ираха нэужь, утыкум кърагъэблэгъащ АР-м и вице-президент Габниа Виталий. Абы къыхигъэщащ Абхъазым щекIуэкIа Хэку зауэм къыщхьэщыжакIуэхэм къалэ нышхуэ зэрыщагъэзэщIар, я гуа щIэ, гъащIэ зэрыхалъхьар.
— Мыхьэнэшхуэ зиIэ махуэщ шыщхьэуIум и 15-р ди дежкIэ, жиIащ Габниа Виталий. Куржыр ди хэку цIыкIум къызэрытеуэрэ илъэс 25-рэ зэрырикъум теухуа зэхыхьэхэр дыгъуасэ екIуэкIащ. Нобэ дызэхуэсащ дэ къыткъуэува псоми яхуэфащэ пщIэ яхуэтщIыну, мафIэ лыгъейм зи щхьэр хэзылъхьахэм дахуэ щыгъуэну. Зауэ къызэрыхъеяр зэхэзыха ди къуэшхэр гупурэ, щхьэзакъуэурэ бгым къыщ хьэпрыкIырт. ИужькIэ абыхэм яхуэфащэ дыдэу фIащащ «Кавказым и лIыхъусэжь» цIэр. А щIалэхэм я щхьэм, я унагъуэм япэ драгъэщащ дэ. КъарукIи, цIыху бжыгъэкIи, IэщэкIи нэхъ гуащIэмащIэ лъэпкъыу дыкъалъытэри, куржыхэр къытте уат. Ауэ абыхэм ягугъакъым апхуэдиз цIыху къыткъуэувэну. Ди къуэш республикэхэу Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Къэ рэшей-Шэрджэ сым, Осетие Ищхъэрэ Аланием, Осетие Ипщэм, Шэшэным щыщ щIалэхэр, Тыркум щыпсэу ди лъэпкъэгъухэр, уеблэмэ Приднестровье, Урысейм и ипщэ лъэныкъуэм щыIэ жылэхэм щыщ къэзакъхэр, урысхэр къытхэуват. Абы къи щынэмыщIауэ, Кавказ Ищхъэ рэм и щIыналъэхэм пэкIухэр къы щызэрагъэпэщырт, Абхъа зым зауэр щагъэувыIэну къагъэуву, Урысей Федерацэм и унафэщIхэм зыхуагъазэрт. Мис ахэр сэбэпышхуэ хуэхъуащ ди текIуэныгъэм икIи зэи тщы гъупщэнукъым ди къуэшхэм дэр щхьэкIэ къызыкъуаха лIыгъэр.
"Кавказ" къэфакIуэ гупыр Кавказым ис бгырыс лъэпкъхэм я конфедерацэм и унафэщI Щэныбэ Юрэ убгъуауэ тепсэ лъыхьыжащ Абхъазым зауэ къыщыхъеяуэ зэхэзыха ди щIалэгъуалэр зэрызэхуэсам, ахэр япэу зауэм зэрыIухьам, ди къуэш республикэм нэса нэужь Iуэхур зэрекIуэкIам. Нэхъыжьым жиIащ Абхъазыр нобэ гъуэгущIэ зэ рытехьар, и уIэгъэр игъэхъужурэ зэманым декIуу зэрызиужьыр икIи гугъуехь щыхэхуэм къа къуэувахэм хуащI гулъытэр и гуапэ зэрыхъур къыхигъэщащ.
1992 1993 гъэхэм Абхъаз Республикэм щекIуэкIа Хэку зауэм къыщхьэщыжакIуэ 2000-м нэб лагъэ хэтащ, абыхэм ящыщу цIыху 21-м Абхъазым и ЛIыхъужь цIэ лъапIэр фIащащ, 247-м Леон и орденыр иратащ, зауэлI 623-м «Хахуагъэм папщIэ» медалыр хуагъэфэщащ. Зауэм хэкIуэдащ къыщхьэщыжакIуэ 260-рэ.
КъыщхьэщыжакIуэхэм я щIыхь кIэ зэхаша пшыхьыр ягъэ дэхащ зэкъуэшитI пэлъытэу утыкум ита «Кабардинка» къэрал академическэ къэфакIуэ гупымрэ Сы хъум и «Кавказ» къэрал ансамблымрэ. Къафэ дахэ куэд чэзууэ ягъэзэщIащ «Кабардинка»-мрэ «Кавказ»-мрэ. Абыхэм я дэтхэнэ къихьэгъуэри щыхьэт техъуэрт адыгэхэмрэ абхъазхэмрэ я зэ хуаку дэлъ зэпыщIэныгъэм, гуфIэгъуэми гузэвэгъуэми зэрыIыгърэ зэдэIэпыкъужу зэрыщытым.
Габниа Виталий
Щэныбэ Юрэ
"Мэздэгу къафэ"
Адыгэхэр зэрыгушхуэ ансамблым япэу игъэзэщIащ «Уэркъ къафэр». Илъэс 25-рэ и пэкIэ абхъаз лъэпкъым лей къыщы те хьам, япэ дыдэу нэса къыщхьэ щыжакIуэхэм ящыщщ «Кабардинка» ансамблым и балетмейстер нэхъыщхьэ, КъБР-м и цIыхубэ артист, Леон орденыр зыхуагъэфэща Битокъу Аслъэн бэч. Иджы пшыхьыр зыгъэдахэхэм ящыщт солисту утыку къихьа, уэркъ хабзэмрэ зыIыгъыкIэмрэ я уардагъыр зыгъэ лъагъуэу къэфа Би токъу Наур къан, Аслъэнбэч и къуэр. Iэщэ иIыгъыу и къуэшхэм къащхьэщыжамрэ текIуэныгъэм епха гуфIэгъуэр зи къафэ дахэмкIэ зыIэт къуэмрэ щыплъагъукIэ, дунейр зытезыIыгъэ, цIыхубэр зэпызыщIэ, зэгурыIуэныгъэр къэ зышэ къарур нэрылъагъу пщы хъурт. Апхуэдэу Алэкъей Азэмэт къамэхэр дахэу зэригъэIэрыхуэр зы къафэ псокIэ къигъэлъэгъуащ, бэрэбэнауэхэм я зэфIэкIыр телъыджэт, «Удж хэш», «Мэздэгу адыгэхэм я къа фэ», «Ислъэмей», нэгъуэщIхэри игъэзэщIащ «Кабардинка» ансамблым, Iэгуауэшхуи хуаIэтащ.
Сыхъум щата концертым иужькIэ, «Кабардинка»-м зыкъыщигъэлъэгъуащ Гудаутэ. Абхъазхэмрэ адыгэхэмрэ я зэхущы тыкIэр езыгъэфIакIуэ, ди къуэш хэм я гуфIэгъуэр зыIэт, щIалэ гъуалэм я зэныбжьэгъугъэр зыгъэбыдэ пшыхь дахэ хъуат Абхъазым щекIуэкIа концерт- хэр.
НэщIэпыджэ Замирэ.
Налшык Сыхъум Налшык
Сурэтхэр тезыхар Къарей Элинэщ.
