ЩымыIэ, мамэ, уэ уи гъащIэм хуэфэщэн уэрэд
Налшык дэт кино гъэлъэгъуапIэм щэкIуэгъуэм и 21-м пшыхь гуапэ щызэхашащ. Ар теухуауэ щытащ Анэм и махуэр гъэлъэпIэным. Зэхуэсым кърагъэблэгъащ къалащхьэм, республикэм и щIыналъэхэм щыпсэу анэ быныфIэхэр, апхуэдэу анагъэри лэжьыгъэ IэнатIэри ехъулIэныгъэхэр яIэу, екIуу зэдэзыхьыф бзылъхугъэхэр. Абыхэм ехъуэхъуну, псалъэ дахэхэр жраIэну зэIущIэм зыкърагъэхьэлIащ къэрал къулыкъущIапIэхэм я лIыкIуэхэм, къекIуэлIащ щIыпIэ администрацэхэм я унафэщIхэр, жылагъуэ зэгухьэныгъэм я лIыкIуэхэр.
Пшыхьыр екIуу ирагъэкIуэкIащ артистхэу МафIэдз Линэрэ Аттаев Азноррэ. КъБР-м и Бзылъхугъэхэм я зэгухьэныгъэм къызэригъэпэща гуфIэгъуэ пшыхьыр къызэIуихащ абы и пашэ Къаскъул Iэулият. Ар къэблэгъа махуэшхуэмкIэ гуапэу ехъуэхъуащ ди республикэм и анэ псоми икIи жиIащ ди щIыналъэм и унафэщIхэм бзылъхугъэм, анагъэм, унагъуэм гулъытэ хэха зэрыхуащIыр.
— Апхуэдэу мы махуэхэм Налшык щагъэлъэпIащ ди республикэм ис, бынунагъуэшхуэ зиIэ анэ 22-рэ. Псори зэхэту сабии 119-рэ зиIэ а бзылъхугъэхэм иратащ «Анэм и щIыхь» дамыгъэ лъапIэр, — жиIащ Къаскъулым. — Дауи, сабий бжыгъэм елъытакъым анэм быным хуиIэ лъагъуныгъэр: анэм и псэр итыфынущ и Iэпкълъэпкъым къикIа дэтхэнэм папщIи. Бын игъуэту «мамэ» псалъэ IэфIыр фIэщыгъэ зыхуэхъуа дэтхэнэ бзылъхугъэми ещIэ ар. Дэтхэнэм ди гъащIэри анэм деж къыщыщIидзащ, аращ къэхъугъэу щыIэм я къежьапIэр. Анэу щыIэм жедвгъэIэ: «Куэдрэ тхуэпсэу, си анэ дыщэ!» ЗиIэхэр дахуэвгъэсакъ ди анэхэм. ЗимыIэжхэми ди анэхэм я фэеплъхэр ди гущIэм щыдвгъэхъумэ. Махуэшхуэр псоми Тхьэм угъурлы тхуищI. Зы анэ иремыгузавэ и бын щхьэкIэ.
Къаскъулым адэкIэ псалъэ иритащ ЦIыхум и хуитыныгъэхэмкIэ уполномоченнэу КъБР-м щыIэ Зумакулов Борис. Ари гуапэу ехъуэхъуащ зэхуэсым кърихьэлIа анэхэм.
— ПщIэ зыхуэтщI ди анэ лъапIэхэ! Сигуми си псэми къабгъэдэкIыу сынывохъуэхъу фи махуэ лъапIэмкIэ. 1998 гъэм УФ-м и Президентым и УнафэкIэ ягъэува а махуэшхуэм къегъэлъагъуэ къэралым, жылагъуэм, дэтхэнэ цIыхум и дежкIи анэм мыхьэнэуэ иIэр, сыту жыпIэмэ дэ псори анэм дунейм дыкъытригъэхьащ, аращ гъащIэ къыдэзытари, щIэдзапIэу щыIэм я къежьапIэри, — жиIащ Зумакуловым. — Бзылъхугъэм и къалэн нэхъыщхьэ дыдэхэм ящыщщ анагъэр икIи анэм быным хуищI гулъытэм, лъагъуныгъэмрэ лъэкIыныгъэмрэ куэдкIэ елъытащ щIэблэм и Iуэхур адэкIэ зэрыхъунур, абы гъащIэм щигъуэтыну увыпIэр, нэгъуэщI куэди. Дэ ди мащIэкъым бзылъхугъэ-политикхэр, бзылъхугъэ-жылагъуэ лэжьакIуэхэр, медицинэм, егъэджэныгъэм, щэнхабзэм, сатум, гъащIэм и нэгъуэщI лъэныкъуэхэми ехъулIэныгъэ лъагэхэр щызыIэрызыгъэхьа цIыхубзхэр. Абыхэм яхэтщ анэ быныфIэхэр, анэшхуэ Iумахуэхэр. Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм анэм пщIэуэ хуащIыр псом хуэдэжкъым. Къэзылъхуа анэм лей къытезыгъэхьэ быныр жылагъуэм хьэрэм, Iумпэм ящIу щытащ игъащIэми. Сэ сыхуейщ зы анэ и нэпси и бын щхьэкIэ щIимыгъэкIыну. Анэ псоми узыншагъэ быдэ яIэну, я бынхэм хуаIэ хъуэпсапIэхэр къайхъулIэну, унагъуэ насып, бын лъагъуныгъэ, гулъытэ щымыщIэу куэдрэ псэуну.
АдэкIэ утыкум кърагъэблэгъащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ. Дызэрыщыгъуазэщи, ар къэрал къулыкъущIэ къудейкъым, атIэ быниплIым я анэ гумащIэщ, и къуэрылъху-пхъурылъхухэм я анэшхуэ IэфIщ. Езыми зэрыжиIауэ, пшыхьым къыщIрагъэблэгъари бзылъхугъэу, анэу, нанэу зэрыщытым къыхэкIыущ, армыхъумэ къэрал къулыкъу зэрырихьэкIыракъым.
— Бзылъхугъэм, анэм куэдкIэ елъытащ унагъуэм илъ зэхущытыкIэр, IэфIагъыр, зэпэщыныгъэр. Дэтхэнэ анэми сынывохъуэхъу фызыщхьэщыт фи бынунагъуэхэмкIэ гукъеуэ фимыIэну, фи сабийхэм гурэ псэкIэ фазэрыхуэхъуапсэ псори нахуапIэ хъуну, фи бынхэм, абыхэм къащIэхъуа щIэблэхэм я насып куэд флъагъуну, — жиIащ Егоровэм. — Анэхэм къищынэмыщIауэ, си гуапэ дыдэу сохъуэхъу анэшхуэ IэфIхэм, нанэ гу щабэхэм. Абыхэм я ехъулIэныгъэхэм гукъыдэжрэ дэрэжэгъуэрэ къыдату куэдрэ Тхьэм дащхьэщигъэт. Фи унагъуэхэмкIэ, бынхэмкIэ, къуэрылъху-пхъурылъхухэмкIэ гузэгъэгъуэ фиIэну, анэхэ, анэшхуэхэ.
Апхуэдэу псалъэ гуапэ куэд щыIуащ а пшыхьым, абы къекIуэлIа псоми я гукъыдэжыр нэхъри къиIэту. Абыхэм къакIэлъыкIуэу утыкур хуит хуащIащ махуэшхуэ концертым хэтхэм. Анэм теухуа уэрэд дахэкIэ ар иублащ адыгэ пщащэ цIэрыIуэ, «Голос» къэралпсо макъамэ проектым пашэ щыхъуауэ щыта уэрэджыIакIуэ Хекилаевэ Денизэ.
Махуэшхуэр зыхуэгъэза анэхэм папщIэ къафэ екIу утыкум щагъэзэщIащ Атэбий Игорь зи художественнэ унафэщI «Кабардинка» академическэ ансамблым. Абы Iэгуауэшхуэ хуаIэтащ псоми.
Анэхэм, нанэхэм яхуэгъэза уэрэдхэр, усэхэр куэду щыIуащ пшыхьым. Концертым хэтахэм ящыщщ КъБКъУ-м и «Каллисто» гупыр, артист цIэрыIуэхэу ПащIэ Алим, Жабоевэ Замирэ, Гуазэ Тимур, ЦокIыл Азэмэт, Гергокаевэ Хьэлимэт, «Арабеск» сабий творческэ гупыр, «Нал цIыкIу» къэфакIуэ ансамблыр, нэгъуэщIхэри.
«Анэ, ди гущапIэм уэ
уепщIыхь зэпытщ,
Анэ, ди щхьэр тхъуами,
дыбгъэфIэну тфIэфIщ.
Хэт щыIэн уэр нэхърэ
нэхъ гумащIэ,
Псэ хьэлэл зыхэлъ, нэхъ
гъащIэ мащIэ» —
ПащIэ Алим игъэзэщIа уэрэдым хэт псалъэхэр анэу щыIэм ятеухуауэ зэрыщытыр хьэкът. Фыпсэу, анэхэ, бын гукъеуэ фымылъагъуу, фи жьауэм щIэблэ узыншэ щIэту. УсакIуэ щэджащэ Тхьэгъэзит Зубер зэрыжиIауэ, «ЩымыIэ, мамэ, уэ уи гъащIэм хуэфэщэн уэрэд».
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
