Пащты Герман и лъэщапIэ
КъБКъУ-м и ХъыбарегъащIэ центрым къыщызэIуахащ УФ-м и цIыхубэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, республикэм и Къэрал саугъэтым и лауреат, ХудожествэхэмкIэ Урысей Академием и член-корреспондент, ЩIДАА-м и академик, Красноярск ксилографиемкIэ щыIэ студием и къызэгъэпэщакIуэ икIи и унафэщI, профессор Пащты Герман и лъэщапIэ.
Зэхыхьэ гуапэм кърихьэлIащ Пащты Герман и лэжьэгъу сурэтыщIхэр, ныбжьэгъухэр, благъэхэр, Iыхьлыхэр, студентхэр.
— Дуней псом щыцIэрыIуэ икIи пщIэшхуэ щызиIэ сурэтыщIым и лъэщапIэ еджапIэм къыщызэIутхыныр къызэрыдэхъулIамкIэ псоми сынывохъуэхъу. Пащтыр зыми емыщхь, зи хъэтI зиIэж, сурэтыщI гъуазджэм и лъагапIэм нэса сурэтыщIщ. Iуэху дахэм къыдэкIуэу, республикэ гъуазджэм и зыужьыныгъэм хэхъуэну, Пащтым и лъагъуэм ныбжьыщIэ куэд ирикIуэну ди гуапэщ, — жиIащ КъБКъУ-м и ректор, профессор Альтуд Юрий зэхыхьэр къыщызэIуихым.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин зэIущIэ гуапэм зыкърезыгъэхьэлIахэм ехъуэхъуащ Пащтым и лъэщапIэр къызэрызэIуахамкIэ икIи сурэтыщIым зыхуигъэзащ узыншагъэ быдэ иIэну, и зэфIэкIыр мыкIуэщIыну, и лэжьыгъэ купщIафIэхэмкIэ цIыхубэр адэкIи игъэгуфIэну.
ЦIыхухэр IэнатIэкIэ къызэгъэпэщынымкIэ КъБКъУ-м щыIэ советым и унафэщI ГубэщIыкI Жантемыр еджапIэм и егъэджакIуэхэми студентхэми Iуэху дахэмкIэ ехъуэхъуащ икIи и псалъэм къыхигъэщащ Пащты Герман хуэдэ художник-хэр республикэм дяпэкIи къыщIэувэну зэрыщыгугъыр.
Пащты Герман фIыщIэ яхуищIащ и лъэщапIэр къызэIуахыныр зи жэрдэмхэмрэ абы зыкърезыгъэхьэлIахэмрэ.
Пащты Герман и гъащIэмрэ и гуащIэмрэ теухуа фильмрэ и лэжьыгъэхэмрэ КъБКъУ-м щагъэлъэгъуащ. Сурэ-тыщIым и Iэдакъэ къыщIэкIа, псоми яхуэгъэзахэр кърихьэлIахэм ягу дыхьащ. Нэхъыщхьэращи, абы и IэщIагъэм дэ-рэжэгъуэ къаритащ. Псом хуэмыдэу щIэщыгъуэ ящыхъуащ Пащты Герман и гравюрэхэр, линогравюрэхэр, ксилографиер.
Гу зылъытапхъэ: Пащты Герман Зольскэ къуажэм 1941 гъэм щэкIуэгъуэм и 9-м къыщалъхуащ. Налшык Сабий творчествэмкIэ и республикэ унэм Ткаченкэ Андрей щиIэ студием и гъэсэнщ. 1957 — 1963 гъэхэм ар щеджащ Грековым и цIэр зэрихьэу Дон Iус Ростов дэт художествен-нэ училищэм. 1964 гъэм къыщыщIэдзауэ и лэжьыгъэхэр щегъэлъагъуэ щIыналъэ, республикэ, урысейпсо, союзпсо, хамэ къэрал выставкэхэм. 1965 гъэм Налшык щекIуэкIащ езым и лэжьыгъэхэм траухуа япэ щхьэзакъуэ гъэлъэгъуэныгъэр. СССР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм 1967 гъэм хагъэхьащ. Украинэм Фёдоров Иван и цIэр зэрихьэу щыIэ полиграфие институтым ар щеджэу «Горской песни два крыла» и диплом лэжьыгъэм къэралпсо зэпеуэм и щIыхь тхылъым и етIуанэ нагъыщэр къыхуагъэфэщащ. «КъБР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI» щIыхьыцIэр Пащты Герман зэрехьэ 1981 гъэ лъандэрэ. 1989 гъэм къыщыщIэдзауэ Красноярск къалэм дэт къэрал художественнэ институтым ксилографиемкIэ щрегъаджэ. СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ Къэрал саугъэтыр зыхуэдар игъэбелджылыуэ УФ-м и Президентым деж щыIэ комиссэм 1992 — 1997 гъэхэм хэтащ. «УФ-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI» цIэ лъапIэр абы къыфIащащ 1995 гъэм. Красноярск къэрал художественнэ институтым и творческэ лъэщапIэм и унафэщI хъуащ, ХудожествэхэмкIэ Урысей академием и дыжьын медалыр къыхуагъэфэщащ. Мыгувэу профессор хъуащ. ХудожествэхэмкIэ Урысей академием Красноярск къалэм щиIэ къудамэм и пэшхэм и лэжьыгъэхэр 1998 гъэм щигъэлъэгъуащ. А гъэ дыдэм Урысейм и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм Красноярск ксилографиемкIэ щиIэ студием и унафэщI хъуащ. Пушкиным и цIэкIэ ягъэува дыщэ медалыр 2000 гъэм къыхуагъэфэщащ. ХудожествэхэмкIэ Урысей академием и член-корреспонденту 2001 гъэм хахащ. Урысейм и цIыхубэ сурэтыщI, ХудожествэхэмкIэ Урысей академием и член-корреспондент, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ академием и академик, профессор, КъБР-м и Къэрал саугъэтыр зыхуагъэфэща Пащты Герман Красноярск щопсэу икIи щолажьэ. Абы и щхьэгъусэ Жаннэрэ езымрэ пхъурэ къуэрэ — Лилэрэ Пащт-Хъан Алимрэ яIэщ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
