Макъамэм лъагъуэ дахэ хэзыша
Лъагъуэ дахэ щыпхишри, зэфIэкIрэ ехъулIэныгъэкIэ псыхьа гъуэгуанэ бгъуфIэ макъамэм къыщызэринэкIащ КъБР-м и цIыхубэ артист, Урысей Артиадэм и лауреат, тенор макъ лъэщ зиIэ оперэ уэрэджыIакIуэ, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ институтым и егъэджакIуэ Куэт Къанщобий. Зи илъэс 80-р иджыблагъэ зыгъэлъэпIа уэрэджыIакIуэ Iэзэр ди редакцэм и хьэщIащ икIи тедгъэпсэлъыхьащ и IэщIагъэр къызэрыхихам, зрихьэлIэ лъэпощхьэпохэр къызэринэкIыурэ и хъуэпсапIэм зэрылъэIэсам теухуа и гукъэкIыжхэм.
— Къанщобий, илъэс 50-м нэблэгъауэ республикэм и щэнхабзэм, гъуазджэм хэлъхьэныгъэфIхэр хуэзыщI, Музыкэ къэрал театрым и утыкур зыгъэбжьыфIэ, цIыхухэм я гукъыдэжым хэзыгъахъуэ артистхэм уащыщщ. Илъэс 60-кIэ узэIэбэкIыжмэ, Дзэлыкъуэкъуажэ къыщыхъуа щIалэ цIыкIур макъамэ гъуазджэм узэрыдихьэхамрэ абы узэрыхуеджамрэ сфIэхьэлэмэтщ. Уи IэщIагъэр къыхэпха зэрыхъуамрэ узыщIэхъуэпс уэрэд жыIэным и лъагъуэм узэрытехьамрэ утхутепсэлъыхьамэ ди гуапэт.
Куэт Къанщобий и унагъуэм (и щхьэгъусэ Светланэ, я къуэ Ибрэхьим, япхъу ФатIимэ) и гъусэу.
Штраус и «Летучая мышь» опереттэм щоджэгу Куэт Къанщобийрэ (Альфред) КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Асадуллаевэ Любэрэ (Адель).
Борисов Александр и «Свадьба в Малиновке» опереттэм щоджэгу Куэт Къанщобийрэ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Азэмэт Натальерэ.
«Къамботрэ Лацэрэ» оперэм хэтщ Куэт Къанщобийрэ Къуныжь Алимрэ.
— 1940 гъэм Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Дзэлыкъуэкъуажэ сыкъыщалъхуащ. КъызэрыгуэкI адыгэ мэкъумэшыщIэ унагъуэм сыкъыщыхъуащ. Ди адэ Нащхъуэ колхозым и механизатор пашэу, ди анэ Нури колхозым хэту зэдэлажьэу щытащ. Си ныбжьыр мазий хъуа къудейуэ Хэку зауэшхуэм щIидзащ. Зи цIыкIущхьэр зауэм хиубыда дэтхэнэми хуэдэу, сабиигъуэ насыпыфIэ сиIауэ схужыIэнукъым, ауэ си адэ-анэм сахуэарэзыщ, сызыщIэхъуэпс уэрэджыIакIуэ IэщIагъэр зэзгъэхъулIэнымкIэ къызэрыздэIэпыкъуамкIэ. Ди адэр пасэу дунейм ехыжами, ди анэр хъарзынэу тхуэпсэуащ.
Дзэлыкъуэкъуажэ и курыт еджапIэм и 6-нэ классым сыщIэсу ди егъэджакIуэм «Цыжьбанэ» сабий уэрэд цIыкIур жысIэну пщэрылъ къыщысщищIым, гу лъитат сызэрытхьэкIумафIэм, макъ сызэриIэм. Абы иужькIэ сызыхэт школ хорым си закъуэу уэрэдхэр щыжысIэну дзыхь къысхуащIащ. Къуажэдэсхэм, си еджэгъу-ныбжьэгъухэм я пшыхьхэм срагъэблагъэурэ уэрэдхэр жызагъэIэрт икIи абыхэм къыдэфэурэ я нэгу зрагъэужьырт. Апхуэдэурэ уэрэд жыIэным сыдихьэха хъуащ икIи абы сыхуеджэну мурад сщIащ. А зэманым магнитофонхэр зэпэубыдат, телевидени щыIэтэкъым, радионэтынхэр нэхъ щыIэт.
Республикэм и художественнэ самодеятельностхэм я еплъыныгъэ Налшык щрагъэкIуэкIахэм япэ увыпIэр мызэ-мытIэу къыщысхуагъэфэщащ. Курыт еджапIэ нэужьым Ленинград консерваторэм сыщIэтIысхьэну иужь сихьат, арщхьэкIэ музыкэ щIэныгъэ уимыIэу, нотэ умыщIэу абы укъащтэнутэкъым. 1957 гъэм Налшык Музыкэ училищэ къыщызэIуахащ. Школыр къыщызуха илъэсым ар ирихьэлIати, тIэкIу сыкъыкIэрыхуауэ сыкIуами, абы и унафэщI Хьэсанэ Муса къызэдаIуэри, сыкъищтащ. ИлъэскIэ абы сыщеджауэ, уэрэд жыIэнымкIэ ехъулIэныгъэ сиIэу къалъытэри, Ленинград консерваторэм еджакIуэ сагъэкIуэну къысхуагъэлъэгъуащ, ауэ щхьэусыгъуэ гуэрхэмкIэ ар зэпыужащ. 1961 гъэм КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и унафэкIэ, Хьэсанэ Муса Москва Гнесинхэ я цIэр зезыхьэ институтым дишэри, училищэм гъэ еджэгъуитIым къыздеджа КIарэ Хьэсэнрэ сэрэ — щагъэхьэзыр курсхэм, училищэр къэзыухахэу Мыз Борис, Бицу Юрэ, Абрэдж Анатолэ сымэ — япэ курсым дыщIигъэтIысхьэри, къигъэзэжащ.
Институтым щагъэхьэзыр и курсхэм илъэситIкIэ дыщIэса иужьт япэ курсым дыкъыщащтэнур. Ауэ, уэрэд жыIэным апхуэдизкIэ си нэ къыхуикIырти, курситIым яджын хуейр зы илъэсым къриубыдэу зэзгъэщIащ, гъуазджэм и щэхухэм зыхэзгъэгъуазэри. Экзаменхэм сыпхыкIри институтым сыщIэхуат, арщхьэкIэ си пIэкIэ нэгъуэщI зыгуэр къащтауэ къыщIидзыжащ. КъыкIэлъыкIуэ гъэм етIуанэ курсым мазищкIэ сыщеджауэ, бжьыхьэм дзэ къулыкъум сраджащ. Комиссэм хэт полковникым зыхуэзгъазэри жесIащ консерваторэм сызэрыщеджэр, сызэрымузыкантыр икIи селъэIуащ уэрэдымрэ къафэмкIэ Москва округым и ансамблым сыхигъэхьэу дзэ къулыкъур ирызигъэхьэкIыну. АрщхьэкIэ Владимир къалэм и танк полкым и курсанту мазиблкIэ еджакIуэ сигъэкIуащ. МазиплIкIэ седжауэ, Москва и дзэ округым и нэхъыщхьэм и унафэ къэкIуащ уэрэдымрэ къафэмкIэ Москва и дзэ округым и ансамблым сызэрыхагъэхьэм теухуауэ. Апхуэдэу си тхылъыр къызатыжри Москва згъэзэжащ икIи ансамблым и уэрэджыIакIуэу илъэсрэ ныкъуэкIэ къулыкъу сщIащ. Абы къриубыдэу Совет Союз псом концертхэр щыттащ, ди нэгу зедгъэужьу. Москва сыдэтIысхьэжа нэужь, хущIыхьэгъуэ сыщиIэхэм деж си егъэджакIуэм и деж сыкIуэурэ къыздэлажьэрт.
1965 гъэм дзэ къулыкъур щынэдгъэсым, Кърымым Тенджыз ФIыцIэм и Iуфэм зы мазэрэ ныкъуэкIэ ансамблыр дыщыIащ. Республикэм и къалэ псори (Севастополь, Симферополь, Феодосие, Ялтэ, Джанкой, Евпаторие) къызэхэткIухьат, концерт гукъинэжхэр ттыуэ. Ансамблым и художественнэ унафэщI икIи и дирижёр нэхъыщхьэ, РСФСР-м и цIыхубэ артист Баблоев Сурен концертхэр зэрекIуэкIымкIэ арэзыти, абыхэм лейуэ зыхудимыгъэгъэхьэзыру тенджызым ди нэгу зыщыдигъэгъэужьырт. Апхуэдэу жэпуэгъуэм и кIэхэм дзэ къулыкъур и кIэм нэзгъэсри, сыкъаутIыпщыжащ.
Институтым згъэзэжри, щагъэхьэзыр етIуанэ курсым сыщIэтIысхьэжащ. Дзэм сыкъыщикIыжа 1965 гъэм Москва илъэситхукIэ — илъэсищкIэ дзэм, илъэситIкIэ подкурсым — щызгъэкIуат. А гъэм япэ курсым сыщIэтIысхьэн хуейти, еджапIэм и ректор Муромцев Юрий сриджэри къызжиIащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министерствэм схухиха увыпIэм и илъэситху пIалъэр зэрикIар. Абы къыхэкIыу къысхуигъэлъэгъуат псори зэрыщIэтIысхьэм хуэдэу экзаменхэр стыуэ сыщIэтIысхьэну. Арэзы сыхъуащ: си щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ хэзгъэхъуэным ехьэлIа Iэмалхэр къызэрызгъэсэбэпар къысхуэщхьэпауэ къэслъытэрт, си къарум сыкъигъэгугъэрт. Щагъэхьэзыр курсым тенор макъ зиIэхэр щIалищ — сэ, украин Шевченкэ Борисрэ башкир Багаутдинов Мэжидрэт — дыхъурт. Щыри 1966 гъэм институтым дыкъащтэжащ.
Институтыр къыщыдухым къэрал экзаменым хыхьэу диплом лэжьыгъэу дгъэлъэгъуащ Верди и «Бал-маскарад» оперэр. Абы щызгъэзэщIащ партие нэхъыщхьэр — Ричард и ариер. КъищынэмыщIауэ, жысIащ Молэ Владимир и «Дахэнагъуэ» оперэм хэт Джэримэс и ариер, Моцарт и «Сринэ телъыджэ» оперэм щыщ пычыгъуэ нэмыцэбзэкIэ, нэгъуэщIхэри. КъэпщытакIуэхэм а лэжьыгъэхэр къызэхъулIауэ къалъытащ. Къыщыдухым сраджэри, дэнэ щIыпIэ сыщылэжьэну сыхуейми къызэупщIащ, сыту жыпIэмэ сэр-сэру сызэрыщIэтIысхьам къыхэкIыу си дипломыр сызэрыхуейуэ къэзгъэсэбэпыну хуитыныгъэ къызитырт. Абы и жэуапу яжесIащ сыкъыщалъхуа щIыналъэм — Къэбэрдей-Балъкъэрым — сыкъэкIуэжыну сызэрыщIэхъуэпсыр, Налшык Музыкэ театр къызэрыщызэIуахар, оперэхэри опереттэхэри зэрыщекIуэкIыр. Апхуэдэу 1971 гъэм сыкъэкIуэжащ.
— Къанщобий, Москва ущыщеджа зэманым къриубыдэу сытхэр нэхъ гукъинэж пщыхъуа?
— Сыщеджа институтым и цIэр зезыхьэ Гнесинхэр зэшыпхъуищрэ зы дэлъхурэ хъухэрт. ЯпэщIыкIэ абыхэм классибл, къыкIэлъыкIуэу классипщI школхэр, итIанэ училищэ, иужьым консерваторэ къызэIуахащ. ЕджапIэм сыщIэсу дзэм сыщраджам, зэдэлъхузэшыпхъухэм ящыщ Еленэ иджыри псэут. Ар институтым и художественнэ унафэщIт икIи абы щыпсэут, и лъакъуэр къыдэмыбзыжми, коляскэм ису концерт залышхуэм яшэрт, фортепианэм хуригъаджэрт. Си егъэджакIуэ Першинэ Валентинэ Еленэ и деж сигъэкIуат, дзэм сызэрыраджэр жесIэу сэлам есхыжыну. Къулыкъу нэужьым къыщызгъэзэжами, Еленэ и деж сыкIуащ фIэхъус есхыну. «Деточка, тебя наверное сняли с довольствия, ты наверное голоден, на, покушай!», — жиIэу сомищ къызэрызитар сигу къинэжащ. Апхуэдэхэм деж уегупсысыркъым армыхъумэ, а сомищыр Гнесинэ Еленэ и фэеплъу схъумэн хуеящ. ЕплIанэ курсым сыщIэсу ар дунейм ехыжащ икIи иужьрей гъуэгуанэм щытрагъэувэжым, Бахрэ Гунорэ я «Аве Мария» ариер жысIэну дзыхь къысхуащIащ.
ЕплIанэ курсым сыщIэсу, Союзпсо радиом и зэпеуэм сыпхыкIри, институтым сыщеджа иужьрей илъэситIым абы срагъэблагъэурэ сыщылэжьащ, штатым сыхэмыту. Рахманинов Сергей, Свиридов Георгий, Римский-Корсаков Николай, Чайковский Пётр сымэ я романсхэр жысIэурэ нэтынхэр ягъэхьэзырырт.
Москва сыщеджам си насып кърихьэкIащ къалэм и театрхэм: Таганкэм, МХАТ-м, ОпереттэмкIэ театрым, Станиславскэмрэ Немирович-Данченкэмрэ я цIэр зезыхьэ Музыкэ театрым сыкIуэну. Псом хуэмыдэу премьерэхэр зэрыблэдмыгъэкIыным дыхущIэкъурт. 1964 гъэм уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Марио дель-Монако сыщедэIуащ Бизе и «Кармен» оперэм хэту.
Къыхэзгъэщынут, Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм нэхърэ, Урысейм исхэр театр гъуазджэм куэдкIэ нэхъ зэрыдахьэхыр. Дзэм къулыкъу щысщIэм ансамблым и концертхэм хыхьэу гу зылъыстаращи, ди зы лэжьыгъэ ягу дыхьамэ, ди репертуарым хэт псоми я билетхэр ящэхурти, бламыгъэкIыу еплъхэрт, зы пщыхьэщхьэ къэмынэу удз гъэгъахэр къытхуахьурэ къакIуэурэ.
— Налшык укъэкIуэжа нэужь, укъызыхыхьэжа гупыр дауэ къыпIущIат? Узыхуеджа IэщIагъэм япэ лъэбакъуэхэр дауэ хэпча хъуа?
— 1971 гъэм Налшык сыкъыщыкIуэжам, сыкъызыхыхьэжа гупым илъэситI ипэкIэ къызэIуаха Музыкэ театрым и лэжьыгъэр зэтраублауэ зыкъагъэлъагъуэрт. Локъуэ Марие Музтеатрым и унафэщIт. Теувэж СулътIанрэ ШэрыIужь Анатолэрэ режиссёр нэхъыщхьэт абы щыгъуэ. Поповэ Марие дирижёр нэхъыщхьэт. Артистхэм ящыщт си япэ зы илъэскIэ институтыр къэзыухыу къэзыгъэзэжахэу Дэбагъуэ Хьэсэн, Жанатаев Исмэхьил, Бэгъуэтыж Светланэ сымэ. 1970 гъэм ягъэуват Верди и «Травиата» оперэр. Абы и партие нэхъыщхьэр — Альфред и ариер — чэзууэ Бэрэгъун Владимиррэ Дэбагъуэ Хьэсэнрэ, Виолеттэ и ариер — Бэгъуэтыж Светланэрэ Асадуллаевэ Любэрэ ягъэзащIэрт. 1971 гъэм Штраус и «Летучая мышь» опереттэр ягъэуващ. КъыкIэлъыкIуэ гъэм абы сыхагъэхьащ, Альфред и ариер згъэзащIэу. «Травиата» оперэми Альфред и партиер Дэбагъуэ Хьэсэнрэ сэрэ иужькIэ чэзууэ къытлъысащ.
Институтыр къыщызухам оперэ партиеу зыбжанэ зэзгъэщIауэ сыкъэкIуэжащ. Апхуэдэхэщ Верди и «Травиата» (Альфред и ариер), «Риголетто» (Герцегым и ариер), Бизе и «Налкъут къэзылъыхъуэхэр» (Надир и ариер), Чайковскэм и «Евгений Онегин» (Ленский и ариер) оперэхэр, нэгъуэщIхэри. Дэ дызыхурагъэджар макъ шэщIакIэ оперэ уэрэдхэр жытIэнырт. СыкъэкIуэжа нэужь, опереттэм хыхьэу уэрэдхэм я зэхуаку псалъэмакъхэр къызэрыдэувэр япэщIыкIэ тIэкIу къызэгугъуэкIами, иужькIэ абыи зезгъэсэжащ.
1973 гъэм Музыкэ театрым и режиссёр нэхъыщхьэу Ерчэн Леонид нагъэкIуащ. Абы игъэуващ Бизе и «Налкъут къэзылъыхъуэхэр» оперэр. Партие нэхъыщхьэр — Надир — си закъуэу къысхуагъэфэщащ, Лейлэ и партиер Бэгъуэтыж Светланэрэ Асадуллаевэ Любэрэ, Жанатаев Исмэхьил, Сибэч Хьэчим, Мэкъуауэ Мулид сымэ — Зугар и партиер чэзууэ ягъэзэщIащ. ИужькIэ сыхэтащ Ерчэным игъэува Мейтус и «Молодая гвардия» оперэм и партие нэхъыщхьэм (Тюленин Сергей). КъыкIэлъы-кIуэу Рахманиновым и «Алеко» оперэм хэт тенор партие нэхъыщхьэр (Молодой цыган) згъэзэщIащ.
Ди гупыр зы унагъуэшхуэм хуэдэу, нэхъыжь-нэхъыщIэ, пщIэ-нэмыс ди зэхуаку дэлъу дызэдолажьэ. НэхъыщIэхэм зэрытхузэфIэкIкIэ дадоIэпыкъу, ахэр зэрыдгъэкIуэтэным, чэнджэщ щхьэпэхэр зэреттыным иужь дитщ. Ди япэ ища ди нэхъыжьыфIхэу Дэбагъуэ Хьэсэн, ПащIэ Ахьмэд, Мэкъуауэ Мулид, Щэбэтыкъуэ Натбий, Бекъул Леонид сымэ Ахърэт нэхур Алыхьым къарит! МыдэкIэ нэхъыжьыIуэхэу Мэкъуауэ Хьэсэн, Наршаовэ Шэхьидэт, Таукеновэ Галинэ, ШэджыхьэщIэ Аслъэнбий, Бесчокъуэ Майе сымэ ди театрым и унафэщI Бэрэгъун Руслан и нэIэм дыщIэту, зэгурыIуэ ди зэхуаку дэлъу дызэдолажьэ.
Иужьрей зэманым куэдрэ утыку сыкъихьэжыркъым, сызыхэта лэжьыгъэхэр репертуарым зэрыхэмытыжым къыхэкIыу. Правительствэм и концертхэм, Москва, Винницэ къалэхэм, Мэхъэчкъалэ литературэмрэ гъуазджэмкIэ и махуэхэм сызэрыхэтар гукъинэж сщыхъуащ.
— 1971 гъэ лъандэрэ Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэу узэрылажьэм къыдэкIуэу ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ къэрал институтым и егъэджакIуэу илъэс 25-кIэ узэрыщылэжьам къежьапIэ хуэхъуам и гугъу уэзгъэщIынут. Уи IэщIагъэм и щэхухэм щIэблэр зэрыхэбгъэгъуэзар, абы я гъэсэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ хэлъхьэныгъэ зэрыхуэпщIар уасэншэщ. А пIалъэм къриубыдэу макъамэ гъуазджэм ехъулIэныгъэрэ зэфIэкIрэ щызыIэрызыгъэхьа гъэсэнхэр къызэрыщIэбгъэкIар гурыIуэгъуэщ…
— 1994 гъэм институтым и ректор Рахаев Анатолий студентхэр уэрэд жыIэным хуезгъэджэну сыщригъэблагъэм, куэдрэ сымыгупсысэу арэзы сыхъуащ. Си гъэсэнхэм ящыщщ Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэ Къардэн Радик, 4-нэ курсым щеджэу урысейпсо зэпеуэм и лауреат хъуа, институтыр диплом плъыжькIэ къэзыухыу Москва Гнесинхэ я академием и аспирантурэм зи щIэныгъэм щыхэзыгъэхъуа Дзыгъуанэ ФатIимэ, «КъШР-м щIыхь зиIэ и артист» цIэ лъапIэр зыхуагъэфэща абазэ щIалэ Мэремкъул Очар. Апхуэдэщ удэзыхьэх макъ дахэ зиIэ Верескуновэ Иннэ. Ар и унагъуэм и гъусэу иджыпсту Урысейм и нэгъуэщI щIыпIэм щопсэу. Ди Музыкэ театрым къызэрымынар си жагъуэ мэхъу, уэрэджыIакIуэфI къищIыкIынут. Си гъэсэнхэм ящыщу и цIэ къисIуэнут иджыпсту Кисловодск щылажьэ, уэрэджыIакIуэ Iэзэ Сёминэ Ольги. Гуапэ сщымыхъуу къанэркъым ахэр махуэшхуэхэм телефонкIэ къызэрыпсалъэр, нобэр къыздэсым зэпыщIэныгъэхэр дызэрызэхуиIэр.
— Уи Iэдакъэ къыщIэкIащ Музыкэ театрым и тхыдэм, и зыужьыныгъэм, ХьэхъупащIэ Хьэжбэчыр ЩоджэнцIыкIу Алий и «Мадинэ» поэмэр и лъабжьэу итха либреттэм къытращIыкIыу композиторхэу Къардэн Хьэсэнрэ Балэ Мухьэдинрэ зэдатха «Мадинэ» оперэм къыхэщ лIыхъужь нэхъыщхьэ Заур и шыфэлIыфэмрэ и утыку итыкIэмрэ ехьэлIа лэжьыгъэ щхьэпэхэр. Абыхэм кIэщIу къытхутепсэлъыхьыт, Къанщобий.
— «Становление и развитие Кабардино-Балкарского государственного музыкального театра» (2012 гъэ), «Музыкально-сценический образ Заура в опере Мухадина Балова и Хасана Карданова» (2012 гъэ) лэжьыгъэхэр институтым пщэрылъ къытщищIа, си лэжьыгъэхэр щызэхуэсхьэсыжа къыдэкIыгъуэщ. Абыхэм къыщызгъэлъэгъуэжащ театрым къикIуа гъуэгуанэ дахэр, абы и уэрэджыIакIуэхэм, режиссёрхэм, дирижёрхэм я лэжьыгъэхэм хэлъ щхьэхуэныгъэхэр. Нэхъыщхьэращи, къыдэкIыгъуэхэм гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ я цIыхухэм я деж щIэупщIэрэ гулъытэрэ зэраIэр гуапэщ.
— Артистым и IэнатIэм зэфIэкIрэ ехъулIэныгъэрэ щызыIэригъэхьэныр куэдкIэ елъытащ и Iуэхухэр и щIыб къыдэт унагъуэм къызэрыдаIыгъым. Гурэ псэкIэ къыхэпха IэщIагъэм илъэс 50-м нэблэгъауэ узэрыхуэпэжымрэ абы къыпэкIуа пщIэмрэ тепщIыхьмэ, щапхъэ зытрах адыгэ унагъуэ дахэ зэрыбухуами шэч къытесхьэркъым.
— Пэжщ, цIыхум, псом хуэмыдэу махуэ къэс утыку ит артистым и лъэр щIэзыгъэкIыр, и гукъыдэжым хэзыгъахъуэр и унагъуэрщ. Нэхъапэм мазэ бжыгъэкIэ Урысейм концертхэр щытту гъуэгу дытету щытащ. Абы и лъэныкъуэкIэ сахуэарэзыщ унагъуэ жьэгум и хъумакIуэ си щхьэгъусэ Светланэ, сыт щыгъуи си дэIэпыкъуэгъу ди щIалэмрэ хъыджэбзымрэ. Ибрэхьим и IэщIагъэкIэ инженерщ, асфальт заводым и унафэщIщ. Иджыри унагъуэ иухуакъым. ФатIимэ экономистщ, унагъуэщ, хъыджэбзитIрэ зы щIалэрэ иIэщ. Пхъурылъхухэр Москва и Урысей къэрал университетым юрист IэщIагъэм щыхуоджэ. ЩIалэ цIыкIур иджыри курыт школым и пэщIэдзэ классым щIэсщ. Адэшхуэ-анэшхуэр дызыгъэгушхуэр, дызыгъэгуфIэр, куэдкIэ дызыщыгугъыр ахэращ.
— Къанщобий, уи щхьэгъусэ Светланэрэ уэрэ узыншагъэрэ дэрэжэгъуэрэ фиIэу, я гуфIэгъуэ флъагъуу илъэс куэдкIэ фи щIэблэм фащхьэщытыну ди гуапэщ!
Епсэлъар ТЕКIУЖЬ Заретэщ.
