Беслъэней щыщ Франческэ
Адыгэ унагъуэхэм цIэ къызэрымыкIуэхэр къахэзыхьэ щхьэусыгъуэхэм язщ киноущIэхэр. «Романрэ Франческэрэ» фильмращ япэу щызэхихар Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ Беслъэней къуажэм щыщ Уэхъутэ Япон и къуэ Романрэ ипхъу Франческэрэ яфIища цIэхэр.
«Дауэ, зиунагъуэрэ, псэ зыIут цIыхум «Франческэ» зэрыфIэпщынур?» — и фIэщу шхыдэрт хъыджэбз цIыкIур зыщIэс Беслъэней къуажэ школым тхыдэмкIэ и егъэджакIуэр. АрщхьэкIэ езы хъыджэбзым и насып кърихьэ-кIыу и цIэджэгъу куэд здэщыIэ Италием къыщыщыхутэм, зигъэщIагъуэурэ и паспортыр бысымхэм яригъэлъагъурт, «Урысейм щыщ Франческэ» жаригъэIэу.
ЦIэ къызэрымыкIуэ зиIэм и гъащIэ гъуэгури апхуэдэщ: хамэ къэралыбзэхэр щаджу Псыхуабэ дэт институ-тыр къэзыуха хъыджэбзыр Беслъэ- ней школым егъэджакIуэу, Хъумэрэ — пионервожатэу, сабий садым гъэсакIуэу щылэжьэху, хуэмурэ езым и сабийри къыдэкIуэтейщ, и унагъуэр зэтеувэри, къуажэ тхьэмадэу лэжьа и адэм ижь къызэрыщIихуам и нэщэнэхэр къэлъэгъуэн щIидзащ. ОВИР-р лэжьакIуэ хуэныкъуэу щызэхихым, пщащэр абы мэув, абде- жым щегъэжьауи цIыхумрэ абы и хуитыныгъэмрэ пыщIа и къулыкъухэр щIэх-щIэхыурэ ихъуэжурэ лэжьы- гъэм куууэ хэпщIа мэхъу. Зэманым зыкъыкIэримыгъэхуу, абы Хабзэм щыхурагъаджэу Саратов дэт академиемрэ абы и аспирантурэмрэ къеухыж. Нобэ Астэжь Франческэ Къэрэшей-Шэрджэсым и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я Администрацэм и унафэщIым и къуэдзэу мэлажьэ.
КъулыкъущIэ псоми я къалэныр зэщхьщ — лэжьакIуэхэм, къуажэ — жылэм я Iуэху дэгъэкIынырщ, псэукIэ хабзэхэр захуагъэм тету зэтеублэнырщ. А лэжьыгъэм щапхъэ куэд къыщыпхьыфынуми, утепсэлъыхьынкIэ къызэрыкIуэу махуэкъэс Iуэхущ. Езы Франчески зэрыжиIэщи: «Дэ ди лэжьыгъэр IупщIу плъагъуу щыткъым, махуэ къэс ди пщэ къыдэхуэ къалэн-хэр Iэуэлъауэншэу, лъэпощхьэпо къыхэмыхуэу зэфIэдгъэкIыфмэ, ди пщэрылъыр нэгъэсауэ етхьэкIыу аращ». 2011 гъэм КъШР-м и Iэтащхьэм и унафэкIэ Франческэ къыхуагъэфэщащ «Къэрэшей-Шэрджэсым щIыхь зиIэ и къэрал лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр. Жэуаплыныгъэ пылъу и IэнатIэ мытыншыр езыхьэкI бзылъхугъэм и Iуэхухэр адэкIи ефIэкIуэну дохъуэхъу.
Михайловэ Ольгэ.
Черкесск.
