Мы махуэхэм
Жэпуэгъуэм и 13,щэбэт
Дуней къэхъукъащIэ шынагъуэхэм къашэ гузэвэгъуэхэр гъэмэщIэным и дунейпсо махуэщ.
Астрономием и дунейпсо махуэщ
Армением щагъэлъапIэ зэдзэкIакIуэм и махуэр.
Азербайджаным щагъэлъапIэ гъущI гъуэгу лэжьакIуэм и махуэр.
1792 гъэм Вашингтон ухуэн щыщIа-дзащ США-м и президентым и хэщIапIэр.
1827 гъэм урысей дзэ флотым и гидрографие къулыкъур къызэрагъэпэщащ.
1883 гъэм Петербург къыщызэрагъэпэщащ Театрым и лэжьакIуэхэм я Урысейпсо зэгухьэныгъэр.
1904 гъэм Тэрч-Псыжь полкым хыхьэ адыгэ шууищэм хэтхэм зыкъаIэтащ.
1941 гъэм Инджылызым и кхъухьлъатэхэм Германием и Нюрнберг къалэм бомбэхэр щрадзыхащ.
1944 гъэм советыдзэхэр Ригэ къалэм дыхьащ.
2006 гъэм Пан Ги Мун ООН-м и секретарь нэхъыщхьэу хахащ.
Къэрал лэжьакIуэ Къатхъэн Назир къызэралъхурэ илъэси 127-рэ ирокъу.
Къэрал, парт лэжьакIуэ, нартыхугъэкI цIэрыIуэ, КъБР-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ГуащIэдэкIым и Бэракъ Плъыжь орденищ зыхуагъэфэщауэ щыта ХьэщIэлI Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэси 107-рэ ирокъу.
Инджылыз политик, жылагъуэ лэжьакIуэ, Великобританием и премьер-министру илъэс 11-кIэ щыта Тэтчер Маргарет къызэралъхурэ илъэс 93-рэ ирокъу.
Режиссёр, сценарийхэр зытх, СССР-м и цIыхубэ артист, СССР-м и Къэрал саугъэтыр зрата, «Хэкум и пащхьэм щиIэ фIыщIэм папщIэ» орденым и нагъыщэ псори зыхуагъэфэща Захаров Марк и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и артист Крамаров Савелий къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 14 — 15, жэщым градуси 6 — 7 щыхъунущ.
Жэпуэгъуэм и 14,тхьэмахуэ
Стандартхэм я дунейпсо махуэщ. t1946 гъэм къызэрагъэпэщащ СтандартизацэмкIэ дунейпсо зэгухьэныгъэр
Мэкъумэш хозяйствэмрэ мэкъумэшхэкIхэм елэжь промышленностым и лэжьакIуэхэмрэ я махуэщ
Белоруссием анэм и махуэр щагъэлъапIэ
1851 гъэм Лондон къыщызэрагъэпэщащ «Рейтер» инджылыз хъыбарегъащIэ агентствэр. Ар иджыпсту дунейм щынэхъ ин дыдэхэм ящыщщ.
1860 гъэм Петербург Мариинскэ опернэ театр къыщызэIуахащ.
1926 гъэм Лондон къыщыдэкIащ «Винни-Пух» тхылъыр, Милн Алан Александр и IэдакъэщIэкIыр. Ар бзэ куэд дыдэкIэ зэрадзэкIащ, экземпляр мелуан бжыгъэкIи къыдэкIащ. Заходер Борис урысыбзэм къригъэзагъэри, ди къэралми ар таурыхъ нэхъ гъэщIэгъуэн дыдэхэм хабжэ щыхъуащ.
1943 гъэм Запорожье къалэр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1944 гъэм МГУ-м нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и факультетыр Москва дэт, къэрал зэпыщIэныгъэхэмкIэ къэрал институт жиIэу зэрахъуэкIащ.
1957 гъэм и лъэщагъ псомкIи лажьэу яутIыпщащ Индыл псым тращIыхьа ГЭС-р
1964 гъэм Брежнев Леонид КПСС-м и ЦК-м и Секретарь нэхъыщхьэ, СССР-м и унафэщI къулыкъум ягъэуващ.
Урысей пащтыхь гуащэ, Павел Езанэм и щхьэгъусэ, къэралым и императору щытахэу Александр Езанэмрэ Николай Езанэмрэ я анэ Романовэ Марие къызэралъхурэ илъэс 259-рэ ирокъу.
США-м и 34-нэ президенту щыта Эйзенхауэр Дуайт къызэралъхурэ илъэси 128-рэ ирокъу.
Кинорежиссёр, актёр, сценарийхэр зытх, оператор, УФ-м и цIыхубэ ар-тист Чухрай Павел и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Режиссёр, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Темрокъуэ Риммэ къыщалъхуа махуэщ.
Гимнаст цIэрыIуэ, Олимп джэгухэм медаль 15 (абыхэм ящыщу блыр дыщэу) къыщызыхьа Андрианов Николай къызэралъхурэ илъэс 66-рэ ирокъу.
Хоккеист, гъэсакIуэ, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ я чемпион, къэралым, Европэм, дунейм я чемпионатхэм мызэ-мытIэу щытекIуа Касатонов Алексей и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Модельер, УФ-м и цIыхубэ художник Юдашкин Валентин и ныбжьыр илъэс 55-рэ ирокъу.
Ставрополь щIыналъэм и губернатор Владимиров Владимир и ныбжьыр илъэс 43-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэфIу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 14 — 15, жэщым градуси 6 — 8 щыхъунущ.
Жэпуэгъуэм и 15,блыщхьэ
Зи нэхэм ямылъагъухэм я дуней-псо махуэщ
Iэхэр тхьэщIыным и дунейпсо махуэщ. ООН-м и Сабий фондым къыхилъхьэри, а махуэр 2008 гъэм ягъэувауэ щытащ, къабзагъэм узыншагъэм дежкIэ мыхьэнэшхуэ зэри-Iэм цIыхухэм иджыри зэ гу лърагъэтэн мурадкIэ.
Къуажэм щыпсэу цIыхубзхэм я дунейпсо махуэщ. Дунейм цIыхуу тетым я Iыхьэ плIанэр къуажэдэс цIыхубзщ — аращ абыхэми махуэ хэха яхуэфащэу къыщIалъытар.
1806 гъэм Урысей империем къыхагъэхьащ Баку хъаныгъуэр.
1967 гъэм Индыл и Iуфэм иIэ Iуащхьэм — Мамаев курган жыхуаIэм — деж щагъэуващ Сталинград щекIуэкIа зауэм лIыхъужьыгъэ къыщызыгъэлъэгъуахэм хуащIа фэеплъыр.
1990 гъэм Горбачёв Михаил Но- бель и саугъэтыр къыхуагъэфэ- щащ.
УсакIуэ, осетин литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа, скульптор, сурэтыщI Хетагуров Коста къызэралъху-рэ илъэси 159-рэ ирокъу.
Урыс усакIуэ цIэрыIуэ, тхакIуэ Лермонтов Михаил къызэралъхурэ илъэс 204-рэ ирокъу.
Совет тхакIуэ, журналист Ильф Илья къызэралъхурэ илъэси 121-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ТекIуий Анатолий къызэралъхурэ илъэс 88-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и артист, Абхъа-зым и цIыхубэ артист, КъБР-м, Абхъаз Республикэм я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Мысостышхуэ Пщызэбий къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, щIэныгъэлI IутIыж Борис къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
Рок-музыкант, тхакIуэ, «Наутилус Помпилиус» гупыр къызэзыгъэпэща Бутусов Вячеслав и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Басков Николай и ныбжьыр илъэс 42-рэ ирокъу.
Урысей теннисисткэ, Олимп Джэгухэм (2008 гъэ) я чемпионкэ Дементьевэ Еленэ и ныбжьыр илъэс 37-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 12 — 13, жэщым градуси 3 — 4 щыхъунущ.
