Гуапэу щыIэр зыхуэфащэхэр
Хабзэ дахэу къокIуэкI ЦIыхубзхэм я дунейпсо махуэр гъатхэпэм и 8-м гъэлъэпIэныр.
Мы илъэсри адрейхэм хуэдэт: анэхэр, пхъухэр, шыпхъухэр, щхьэгъусэхэр я гулъытэкIэ, тыгъэкIэ ягъэгушхуэрт гукъэкI зиIэ цIыхухъухэм. Республикэм щыпсэу бзылъхугъэхэм саугъэт хуащIащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэмрэ ЦIыхубзхэм я республикэ зэгухьэныгъэмрэ: Налшык дэт Къэрал киноконцерт гъэлъэгъуапIэм пшыхь гукъинэж къыщызэрагъэпэщри абы ирагъэблэгъат зи нэгу зезыгъэужьыну хуейхэр. ЗэIущIэм хэтащ Правительствэм, министерствэхэмрэ ведомствэхэмрэ я лIыкIуэхэр.
ПэIущIэм деж щагъэлъагъуэрт илъэс бжыгъэ куэд ипэ траха сурэтыжьхэр, цIыхубз фащэхэр (Къэбэрдей-Балъкъэрым и Лъэпкъ музейм щахъумэхэмрэ дэрбзэр ХьэцIыкIу Мадинэ и IэдакъэщIэкIхэмрэ).
ЕтIуанэ къатым узэрыдэкIуейуэ къыпIуощIэ зи нэгум гуфIэгъуэ къищ ныбжьыщIэ цIыкIухэр, удз гъэгъарэ IэфIыкIэ пхъуантэрэ гуфIэжу къуат. Концертыр щекIуэкIыну пэшым цIыхур щIэзщ, зыкърахрэ я гур зыгъэин дахагъэхэр къазэрыпэплъэм игъэгушхуэу.
— ЦIыхубзхэм я дунейпсо махуэр къытхуэзыхь гъатхэм дэ, цIыхухъухэр, тепыIэншэу дыпоплъэ. Фи махуэм ирихьэлIэу гулъытэ лей фхуэтщIыну, псалъэ гуапэ куэд вжетIэну, удз гъэгъарэ тыгъэ лъапIэхэмкIэ фыщIэдгъэнэну, фи гукъэкI гъэщIэгъуэнхэр къывэдгъэхъулIэну дыхьэзырщ. Нобэ щIэщыгъуэу мэIу лъагъуныгъэ пса-лъэр, хэт хуэгъэзауэ щытми. Ар цIыхухъухэм ди гур зыгъэхуабэ, сыт хуэдэ Iуэхуми дыпэлъэщыну къару къытхэзылъхьэ гурыщIэщ. Фыдахэу, фыузыншэу, фыщIэращIэу, къыфщхьэщыт цIыхухъухэм фагъэгушхуэ, фагъэлъапIэ зэпыту гъащIэр ефхьэкIыну ди гуапэщ, — жаIащ зэIущIэр езыгъэкIуэкIа щIалэхэм.
Япэ псалъэр иратри утыкум кърагъэблэгъащ КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм и УнафэщI Къуэдзокъуэ Мухьэмэд. Ар къеджащ ди республикэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Казбек бзылъхугъэхэм зэрызахуигъазэ тхыгъэм.
— Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубзу пщIэ зыхуэсщIхэ! Мы махуэшхуэр псэ хуабагъэрэ гурыщIэ нэхукIэ гъэнщIащ. Ди щхьэр худогъэлъахъшэ фи дахагъэмрэ гуакIуагъэмрэ, Iущыгъэмрэ фхэлъ шыIэмрэ. ГъащIэр нэхъ лъапIэ, нэхъыфI, нэхъ зэпIэзэрыт зэрыфщIым шэч лъэпкъ хэлъкъым. Фэр щхьэкIэ, фи насыпым папщIэ цIыхухъухэм яхузэфIокI къызэрыгуэкI махуэ къэс Iуэхухэр ялэжьынри къалэнышхуэхэм пэлъэщынри. Иджырей цIыхубзхэм ехъулIэныгъэхэр щаIэщ IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм, республикэм и социальнэ-экономикэ зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуащI. Фэ фыхэмыту нэгум къыщIэгъэхьэгъуейщ лъэпкъхэм я псэкупсэ зэпыщIэныгъэри, зэпIэзэрытыныгъэри, ижь-ижьыж лъандэрэ къыддекIуэкI хабзэхэмрэ щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэмрэ хъумэнри. Фи лэжьыгъэ купщIафIэмрэ Iуэху бгъэдыхьэкIэ екIумрэ папщIэ дыфхуэарэзыщ. Псом хуэмыдэжу ди гур хузэIухащ жьэгу пащхьэр зыхъумэ бзылъхугъэ-анэм. ЩIэи гъуни иIэкъым анэм и лъагъуныгъэм. Фи дежщ унагъуэм щызе-кIуэ хабзэ дахэри, абы илъ гъэсэныгъэмрэ фIэлIыкIыныгъэмри къыщежьэр, лъапсэмрэ абы къихъуэ сабийхэмрэ ехьэлIа Iуэху гугъу псори зи пщэ дэхуэр. Ди щхьэр лъагэу дэзыгъэлъагъуж цIыхубзхэ, гушхуауэ дунейм дытезыгъэтри, къару мыкIуэщI къытхэзылъхьэри фэращи, узыншагъэ быдэ, ехъулIэныгъэ ин, насыпрэ зэIузэпэщыныгъэрэ фиIэну си гуапэщ! Фи хъуэпсапIэу хъуар къывэхъулIэну, фи псэм гъатхэр щыушэу фыпсэуну си гуапэщ! — итщ хъуэхъу тхыгъэм. Къуэдзокъуэ Мухьэмэд удз гъэгъа дахэ иритащ КъБР-м и ЦIыхубзхэм я зэгухьэныгъэм и гуащэ Къаскъул Iэулият.
Пшыхьыр ягъэдэхащ «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым уэрэдымкIэ и «Амикс» театрым, КъБР-м щIыхь зиIэ и артистхэу Гуазэ Тимур, Апэнэс Астемыр, Жанатаевэ Иренэ, уэрэджыIакIуэхэу Жабоевэ Замирэ, Жаникаев Эльдар, нэгъуэщIхэми. Ар езыгъэкIуэкIа щIалэхэр пэшым щIэсхэм яхыхьэри, цIыхубзхэм ехъуэхъуну хуейхэм псалъэ иратащ. ЖыпIэнурамэ, дахэу, щIэщыгъуэу, хуиту екIуэкIащ пщыхьэщхьэр, ар и кIэм щынэблэгъами, цIыхухэр пшыхьым зэрытемызэшар нэрылъагъуу.
ИСТЭПАН Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
