Илъэсибл хъуауэ дуней псом щагъэлъапIэ Тхылъыр тыгъэ щIыным и дунейпсо махуэр.
Мазаем и 14-р Тхылъыр тыгъэ щIыным и дунейпсо махуэщ
Тхылъыр зи Iэпэгъухэмрэ ар зыгъэныбжьэгъухэмрэ зэкъуэгъэувэным, тхылъ еджэным щIэблэм лъагъуныгъэ хуегъэщIыным хуигъэушу къалъытэ мы махуэр къызэрыунэхуам тхыдэ иIэщ. Америкэм щыщ щIалэ цIыкIу гуэр махуэгъэпсым хэплъа нэужь зыхуей махуэщIыр щримыгъуатэм: «Ди анэ, сыт тхылъыр тыгъэ пщIы щыхъуну зы махуэ хэхауэ щIыщымыIэр?» — жиIэри и анэм еупщIауэ яIуэтэж. Анэр сабий тхылъхэр зрагъэувэ сайтым и унафэщI, литературэ псысэ тхынымкIэ цIэрыIуэ Бродмур Эмми жыхуаIэрати, быныр зыщIэупщIам игъэгупсысэри, Фейсбукым щиIэ напэкIуэцIым кIэлъыплъ и ныбжьэгъухэм захуигъэзат апхуэдэ махуэ щыIэн хуеймэ зригъэщIэну. ЦIыхухэм гупсысэр къыдаIыгъащ, сабийм апхуэдэ упщIэкIэ анэм зыщыхуигъэза махуэри Тхылъыр тыгъэ щIыным и дунейпсо махуэу ягъэуващ.
Абы лъандэрэ ехьэжьауэ ягъэлъа-пIэ мы махуэр щхьэусыгъуэ дахэщ «Тхылъыр ныбжьэгъуфIщ» псэлъафэм и купщIэр нэсу зыхэзыщIэхэр зэхуэсыну, тхылъыфIхэмкIэ зэхъуэжэну, тхылъеджэ зэIущIэхэр ирагъэкIуэкIыну. Апхуэдиз Iуэхугъуэми я лъабжьэ щIэлъыр зы гупсысэщ — тхылъымпIэм тедза тхылъым ноби мыхьэнэ зэриIэр, абы и лъапIэныгъэр зэи зэрымыкIуэдынур къэгъэлъэгъуэнырщ, нэхъыбэм зэхегъэщIыкIынырщ.
Тхылъым лъагъуныгъэ хуегъэщIыным къищынэмыщIауэ, ар утыкум имыкIыу илъыныр сабийхэм зэрызыхебгъащIэми зэрелъытар гурыIуэгъуэщи, мы махуэм ирихьэлIэу тхылъ тедзапIэ нэхъ ин дыдэхэм джэгуалъэхэр зыхэт, псалъэзэблэдзхэр зыхэщIыхьа, сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэмкIэ гъэщIэрэщIа, уеблэмэ бзэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ къопсалъэ тхылъхэр къыдагъэкI, мылъкукIэ е узыншагъэкIэ зыхузэфIэмыкIхэм ахэр тыгъэ хуащI.
Урысейпсо цIыхубэ фронтым и жэрдэмкIэ мы махуэхэм «Тхылъ щIыхьэху» зыфIаща акциер ирагъэкIуэкI. А лэжьыгъэм жыджэру хэтхэм щIыналъэм щыпсэухэм зыхуагъазэ щхьэусыгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэм къахэкIыу зи Iуэхур дэхуэха хъуахэм зыщIагъэкъуэн, гулъытэ яхуэщIын щхьэкIэ, тхылъкIэ яхуэупсэну, егуэпэну. ЩIыхьэхум хыхьэну гупыж зыщIхэр, тхылъыр тыгъэ зыщIыну хуейхэр Урысейпсо цIыхубэ фронтым и штабым екIуалIэ хъунущ. Абы и IуэхущIапIэр Налшык къалэ дэтщ, Лениным и цIэр зезыхьэ уэрамым, 53-нэ унэм хэтщ.
ЦIыхубэ фронтым и IуэхущIэхэм япэ тхылъ зэрыIыгъыр сабийхэм я къэухьым зиужьынымкIэ щыIэ «Эрудит» центрым хуашэнурэ ди тхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ я IэдакъэщIэкI-хэр зэрыт тхылъхэр, щIэныгъэ къэхутэныгъэхэр, щIэнгъуазэхэмрэ псалъалъэхэмрэ иратынущ.
Тхылъым емыджэ, щIэныгъэр зыфIэмыгъэщIэгъуэн, дахагъэр къэзымылъыхъуэ жылагъуэм къэкIуэну дахэ иIэкъым. Абы и лъэныкъуэкIэ уеплъмэ, мы махуэм жэрдэмыфI куэд къызэригъэщIынум шэч хэлъкъым.
ШУРДЫМ Динэ.
