Ноби хуэхьэзырщ къыхэтхыкIыныгъэм
СтатистикэмкIэ къэрал управленэм Кавказ Ищхъэрэ щIыналъэ округым щиIэ къудамэм шыщхьэуIум и 27-м зэIущIэ щекIуэкIащ. Мы IуэхущIапIэм и унафэщIым и къуэдзэ Гъащтэ Аурикэ иригъэкIуэкIа пресс-конференцым щытепсэлъыхьащ 2020 гъэм зэхэтыну урысейпсо къыхэтхыкIыныгъэшхуэм зэрыхуэхьэзырым.
Гъащтэм зэрыжиIамкIэ, а Iуэхугъуэшхуэм пежьэу, иджыблагъэ Iуащхьэмахуэ щIыналъэм щрагъэкIуэкIащ къыхэтхыкIыныгъэ. ИкIи, абы къызэригъэлъэгъуамкIэ, ныкъусаныгъэ зыбжанэ щыIэщ, икIэщIыпIэкIэ гъэзэкIуэжын хуейуэ. Псалъэм папщIэ, уэрамхэм я цIэхэмрэ унэхэм я бжыгъэхэмрэ зэрытемыдзам къыхэзытхыкIхэр гугъу ирегъэхь. КъищынэмыщIауэ, языныкъуэ къуажэхэр электроннэ картэм итыххэкъым, итми, унэ дэмыту къегъэлъагъуэ. Ар тэмэмкъым, сыту жыпIэмэ, къыхатхыкIахэр электроннэ картэм къыщагъэлъагъуэурэ къызэхакIухьыну аращ.
— КъинэмыщI ныкъусаныгъэхэри къэтхутащ… Псалъэм и хьэтыркIэ, уэрамитIым я зэхэкIыпIэм деж щыт унэр а уэрамитIми хиубыдэу къокIуэ. Абы къыхэкIыу, зы унэр тIууэ итщ электроннэ картэм. Абы щIэс цIыхухэр къыщыхатхыкIкIэ, зэратхыну щIыкIэр, зрахьэлIэну хэщIапIэр ямыщIэу хозэрыхь ди лэжьакIуэхэр. КъищынэмыщIауэ, ди цIыхухэм къахокI зыщыщ лъэпкъым ущIэупщIэмэ, жэуап хьэлэмэтхэр къэзыт. «Марсым сыщыщщ», «ЩIым сыщыщщ», «Сыэльфщ» жызыIэ щыIэщ. КъыхэзытхыкIыр абы пэрыуэну хуиткъым, къыжраIэр итхыну и къалэнщи, апхуэдэ щIэщхъур мащIэкъым. Абы къегъэлъагъуэ ди цIыхухэм мы Iуэхушхуэр къазэрыфIэмыIуэхущэр, — жиIащ Гъащтэм.
КъулыкъущIэм къызэрыхигъэщамкIэ, къыхэзытхыкI фIэкIа ямыщIэу, бзаджащIэ гуэрхэри Iуащхьэмахуэ щIыналъэм щрагъэкIуэкIа а Iуэхум хэтащ. Абыхэм ягу илъар къэщIэгъуейщ, сыту жыпIэмэ, щIэпхъаджагъэ гуэри зэрахьауэ пхужыIэнукъым, цIыхухэр къагъапцIэурэ я унэ-лъапсэр къызэраплъыхьам нэмыщI.
— Къытезгъэзэжурэ къыхэзгъэщыну сыхуейт къыхэзытхыкIхэр унэм щIыхьэну, пщIантIэм дыхьэну зэрыхуимытыр, фи тхылъхэм еплъыну я къалэнхэм зэрыхимыубыдэр. Дэ ди лэжьакIуэхэм фащэ хэха ящыгъы-нущ, ди IуэхущIапIэм и дамыгъэр зытедза къэлътмакъ и плIэм идзауэ, планшет IэщIэлъу унагъуэм екIуэлIэнурэ, и упщIэхэм жэуап ягъуэта нэужь, псалъэ лей къыхимыгъэкIыу адэкIэ и лэжьыгъэм пищэнущ, — игъэбелджылащ Гъащтэм.
Къыхэгъэщыпхъэщ 2020 гъэм екIуэкIыну къыхэтхыкIыныгъэм къэрал мылъкум къыхэкIыу сом мелард 50 зэрыхуаутIыпщар. Гъащтэм зэрыжиIамкIэ, Урысей псор зэщIэбгъэхьэн папщIэ, лэжьакIуэ куэд ухуеинущ. Абыхэм улахуэ етыпхъэщ (мазэм сом мин 16), зэрылэжьэну Iэмэпсымэхэр, фащэхэр, хьэпшыпхэр къэщэхупхъэщ.
ЯпэIуэкIэ ирагъэкIуэкIа къыхэтхыкIыныгъэхэм елъытауэ, мы зи чэзур Iыхьэ зыбжанэу зэхэлъынущ. Псалъэм папщIэ, www.gosuslugi.ru сайтым епха дэтхэнэ зыри хуитщ къыхэтхыкIыныгъэм и напэкIуэцIым зыхитхэну, езым и закъуэ мыхъуу, унагъуэм исхэми я цIэр хитхэну. КъызэрыхатхыкI тхылъым упщIэ 25-рэ итщ. Ахэр теухуащ цIыхур зыщыщ лъэпкъым, зыIут лэжьыгъэм, къыщалъхуа махуэм, нэчыхь иIэ/имыIэ, и щIэныгъэм, нэгъуэщIхэми. Къыхэгъэщыпхъэщ Росстатым зэхуихьэс тхыгъэр щэхуу зэрихъумэр, хэIущIыIу зэримыщIыр, IуэхущIапIэ щэхухэм зэрыIэрамыгъэхьэр.
Фырэ Анфисэ.
