Къэлэр шыпс
Къэлэрым и чэзур гъатхэпэ зэманырщ. Абы куэду хэлъщ эфирнэ дагъэ, аскорбиновэ кислота, фитонцидхэр, нэгъуэщI куэди. Къэлэрыр хуабжьу сэбэпышхуэ яхуохъу зи шхалъэ узхэм, гипертоние зиIэхэм, пыхусыху зэуалIэхэм. Ар губгъуэхэм, мэз лъапэхэм къыщокI. Къэлэрыр зэрыцIынэуи яшх, шхыныгъуэхэми халъхьэ, щIымахуэми хуагъэтIылъ. Абы шыпс къыхащIыкIын папщIэ и лъабжьэр пач, ягъэкъабзэ, псы щIыIэкIэ фIыуэ ятхьэщIри ягъэгъущыж, итIанэ цIыкIу-цIыкIуурэ сэкIэ зэпагъэлъэлъ, убалъэм иралъхьэ, шыгъу хаудэри, щабэ хъуху яуб. Ар хьэкъущыкъу мыулъийм иралъхьэри, и щхьэр тепIауэ щIыIапIэм дакъикъи 10-12-кIэ щагъэув, зэхэшыпсыхьын щхьэкIэ. Къэлэр зэхэшыпсыхьам шатэ хакIэ, шыбжий сыр хьэжа хагъэщащэри, фIыуэ зэIащIэж. Тепщэч цIыкIукIэ щхьэхуэу Iэнэм трагъэувэ. Дашх кIэртIоф гъэвам, лы гъэвам. Мырамысэми пIастэ хуабэми докIу.
Халъхьэхэр (цIыхуитI Iыхьэ):
къэлэр убауэ — грамми 100, шатэу — грамм 250-рэ шыбжий сыр хьэжауэ, шыгъуу — узыхуейм хуэдиз.
Мэл кIапэ
дагъэкIэ гъэжьа бжьыныщхьэрэ бжьыныхурэ
Тебэм кIапэ дагъэ иралъхьэри ягъэткIу. Абы IупщIэшхуэурэ упщIэта бжьын халъхьэ, зэIащIэурэ мафIэ щабэм тету ягъэлыбжьэ дакъикъи 10 хуэдизкIэ, тхъуэплъыфэ къытеуэху, абы халъхьэ бжьыныху, шыгъу, зэIащIэурэ зы дакъикъэ хуэдизкIи ягъэлыбжьэ. ИтIанэ щимэ цIыкIуурэ упщIэта шыбжий сыр мыхьэжа халъхьэ. ЗэIащIэурэ, хьэзыр хъуху ягъажьэ. Хьэзыр хъуа шхыныгъуэр тхъуэплъ дахэу, мэ гуакIуэ къыхихыу щытщ. ПIастэ хуабэ е мырамысэ тепщэчым иралъхьэри, абы и кур кумб хуэдэу бэлагъыщхьэкIэ ящIри мис абы а бжьын лыбжьар, дагъэри зэрыщIэту, пщтыру иралъхьэ. Шэ хуабэ трафыхьыж.
Халъхьэхэр (зы цIыху Iыхьэ):
кIапэ дагъэу — грамм 50, бжьыныщхьэ укъэбзауэ — грамми 120-рэ, бжьыныху укъэбзауэ — грамм 60, шыгъуу, шыбжий сыр мыхьэжауэ — узыхуейм хуэдиз.
Къубатий Борис.
