«Дунейр-сабийхэм я нэкIэ»
Арат и фIэщыгъэр Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм къыщызэIуаха гъэлъэгъуэныгъэм.
Министр Къумахуэ Мухьэдин и тыгъэ КъБР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ сабийхэм я изобразительнэ гъуазджэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ зэпеуэр УФ-м, Къэбэрдей-Балъкъэрым щэнхабзэхэмкIэ я министерствэхэмрэ Художественнэ егъэджэныгъэмкIэ щIэныгъэ-методикэ федеральнэ къэрал IуэхущIапIэмрэ илъэс еянэ хъуауэ къызэрагъэпэщащ. Абы къыхыхьэ ныбжьыщIэхэмрэ и щIэупщIэмрэ зэрыхэхъуэм ущымыгуфIыкIын плъэкIыркъым.
Псэ къабзагъэрэ гугъэкIэ гъэнщIауэ, адэжь хэкум и дахагъэр, абы и тхыдэр, лъэпкъ хабзэ екIухэр къызытещ сурэтхэм я щIагъыбзэ нэхъыщхьэр, ар зи Iэдакъэ къыщIэкIахэр зыщIапIыкI дунейр фIыуэ зэралъагъурщ. Сабий зэ- чиифIэкIэ дызэрыкъулейм зэпеуэр иджыри зэ щыхьэт техъуащ. Ахэр зыунэтI егъэджакIуэ емызэшхэр-щэ?! Апхуэдэу щытащ зи фэеплъыр нобэми и гъэсэнхэм ягу имыху Ткаченкэ Андрей. Сабий минитхум щIигъу игъэсащ абы. Пэжщ, ахэр псори гъуазджэм къыхэнакъым, ауэ дэтхэнэми а дуней телъыджэм и IункIыбзэIухыр иритащ. Живописым ди республикэм зыщиужьынымкIэ абы хуищIа хэлъхьэныгъэр къыпхуэмы-лъытэн хуэдизщ.
— Сабийхэр хъумэным и дунейпсо махуэр зыгъэдэ-ха Iуэхугъуэхэм ящыщщ выставкэр, — жиIащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин зэIущIэр къыщызэIуихым. — Илъэс куэд хъуауэ едгъэкIуэкI фестивалым сурэтыщI ныбжьыщIэхэр Налшык щызэхуешэсри зэрегъэцIыху, зэпещIэ. Сэ къызэрысщыхъумкIэ, сурэт щIыныр къызэхъулIэ ныбжьыщIэхэм мыпхуэдэ зэIущIэхэр къежьапIэфI яхуохъу. АбыкIэ цIыкIухэм сэбэп дазэрыхуэхъур наIуэщи, Iуэхум Iэмал имыIэу къыпыщэн хуейщ. Фестивалым хэта куэд а унэтIыныгъэм хуоджэри, абы дегъэгуфIэ.
Бгъэжьнокъуэ Заурбэч КъБР-м и Iэтащхьэм и чэнджэщэгъу Уянаевэ Аминат ныбжьыщIэхэм псалъэ гуапэкIэ захуигъэзащ.
— Нобэрей махуэр гуфIэгъуэкIэ гъэнщIащ. НыбжьыщIэхэм я Iэдакъэ къыщIэкIа сурэтхэм ущеплъкIэ, абыхэм я зэфIэкIым и кууагъым, я дуней лъагъукIэм ущымыгуфIыкIын плъэкIыркъым. Ахэр нэсу къигъэсэбэпын хуейщ. Зэманым фыдекIурэ фефIакIуэу фыпсэуну си гуапэщ, — жиIащ Уянаевэм.
— ЗэфIэкI гуэр зыбгъэдэмылъу сабий щыIэкъым. ЕгъэджакIуэфI зиIэм ейр сэтей къохъу, ар къигъэлъэгъуэфу ирегъасэ. Ап- хуэдэ гъэсакIуэ нэсу сэ сиIащ Ткаченкэ Андрей. Абы гъуазджэр фIыуэ зэрыдигъэлъагъум, абы и щэхухэм дызэрыщигъэгъуазэм къищынэмыщIауэ, къыдэкIуэтей щIэблэм и гъэсэныгъэми гулъытэ хэха хуищIырт. СощIэж, адэ ящхьэщымытыжу къытхэтхэм нэхъ яхуэсакъыу, зыгъэпсэхуакIуэ дыщыкIуэкIэ ахъшэ зэхэтлъхьэмэ, абыхэм къаIримыхыу, езым яхухилъхьэрт. Апхуэдиз зэхэщIыкI зиIэ цIыху къэгъуэтыгъуейщ. Абы и цIэм тригъэгушхуэ, ар щапхъэ зыхуэхъур сыт хуэдиз иджыри?! Талант зиIэ цIыхур насыпыфIэщ. Абы езым и дуней къегъэ- щIыж. А и дунеймкIэ и хъуреягъым ядогуашэ. Апхуэдэ беягъ зыбгъэдэлъ сабийхэм абы и лъапIагъыр къагурыIуэу, ар яхъумэну къыхузоджэ, — жиIащ КъБР-м и цIыхубэ сурэ-тыщI Бгъэжьнокъуэ Заурбэч.
Дагъыстэным, Къэрэшей-Шэрджэсым къикIа ныбжьыщIэхэм я гъэсакIуэхэр, Ткаченкэ Андрей теухуа тхылъыр зи Iэдакъэ къыщIэкIа Щокъуий Ларисэ сымэ, нэгъуэщIхэри зэIущIэм къыщыпсэлъащ.
Зэпеуэм щытекIуахэмрэ зи лэжьыгъэр нэхъыфIу къалъытахэмрэ щIыхь тхылъхэмрэ фэеплъ саугъэтхэмкIэ ягъэпэжащ.
Сыт хуэдэ-тIэ дунейр сабийхэм я нэкIэ? Ар ду- ней къабзэщ, къаугъэншэщ, плъыфэбэщ. А псори нэхъ куууэ зыхэфщIэну фыхуеймэ, мы мазэм и кIэ хъуху екIуэкIыну гъэлъэгъуэныгъэм феплъ хъунущ.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэтрихащ.
