НэгъуэщI IэнатIэ къилъыхъуэжакъым
Болэтей къуажэм щыпсэу Жылау Артур сыщепсалъэм, мыпхуэдэу сегупсысащ: «Хьэл-щэн нэхъыщхьэу хэлъыр, и гурылъхэм ящыщу нэхъыбэу зыгъэпIейтейр, и лъэр щIэзыгъэкIыр сыту пIэрэ?» — жысIэри. ИкIи Жылаум нобэм къэсыху къикIуа гъащIэм дриплъэжмэ, тхужыIэнущ, ар еш зымыщIэ, гуащIэдэкI гъуэгум лъэ быдэкIэ тет, зыхуеймрэ зыхущIэкъумрэ къызыгурыIуэ, и зэфIэкI псори абы хуэзыгъэлажьэ цIыхуу зэрыщытыр.
Дэтхэнэ зы цIыхуми и хьэл-щэн нэхъыфIхэр щызыхилъхьэр щысабийрщ, щапхъэ хуэхъури, псом япэу, и адэ-анэм я дуней тетыкIэрщ. АбыкIэ Артур и насып къикIащ. И адэ Къарэрэ и анэ Лидэрэ я IэфIыр я быным ирату, я гуащIэдэкI лэжьыгъэр я гъуазэу, ахэр гъэсауэ къызэрагъэтэджыным хущIэкъуащ, адэр 1987 гъэм, анэр 2009 гъэм дунейм ехыжыху.
Къарэ колхозми «Юбилейнэ» зи фIэщыгъэ винсовхозми механизатор пашэу щылэжьащ. Лидэ бынихыр гъэсэным, зыхуей хуэгъэзэным и гъащIэр триухуауэ щытащ, «Анэм и щIыхь» орденри къратащ. Унагъуэ зехьэным зыкъыдигъахуэурэ, колхоз лэжьыгъэми хузэфIэкI хищIыхьащ.
ЗылI ищIэн хуэдиз зэрыхузэфIэкIам, и лэжьыгъэм пэжу зэрыбгъэдэтам я щыхьэтщ Къарэ къратауэ щыта тыгъэ лъапIэхэр. Зэман зэмылIэужьыгъуэхэм абы къыхуагъэфэщащ Лениныр къызэралъхурэ илъэси 100 зэрырикъум и цIэкIэ ягъэува медалыр, ВДНХ-м и дыжьын медалыр, ВЦСПС-м и щытхъу тхылъхэр, «ЕпщIанэ илъэситхум и ударник», «ГуащIэдэкIым и ударник» цIэ лъапIэхэр, «Зэхьэзэхуэм зэрыщытекIуам папщIэ» бгъэхэIуу плIы, фIыщIэ тхылъ зыбжанэ, нэгъуэщIхэри.
Артур щыцIыкIум къыщыщIэдзауэ жыIэщIэу, жыджэру, щхьэх имыщIэу, и адэм и лэжьэкIэм кIэлъыплъу къэтэджащ. Класс нэхъыжьхэм щынэсам, лэжьэну хуит къищIати, тракторым тетIысхьащ. ЖыпIэнур арамэ, Артур школым щыщIэса лъэхъэнэ лъандэрэ куэдым гу лъитэу, езым и гупсысэкIэ иIэжу, и гурылъхэр IупщIу къиIуэтэфу зыкъиужьащ.
Жылаум хуабжьу къыхуэщхьэпащ Май къалэм дэт курыт еджапIэхэм ящыщ зым зэман гуэркIэ зэрыщеджар. Абы щIэсахэм я нэхъыбэр урысти, я бзэри фIыуэ зригъэщIащ.
Артур, къуажэ школыр къыщиухам, IэщIагъэу къыхихынур ищIэртэкъыми, колхозым хыхьащ. Тракторым зэрыхуэIэзэм щыгъуазэти, абы трагъэтIысхьащ. И ныбжьыр илъэс 18 щыхъум, дзэм ираджащ. И къулыкъур Германием щрихьэкIри, сэлэтхэр зэрагъэпажэ дамыгъэхэр и бгъэм хэлъу и унэ къигъэзэжащ икIи Къэбэрдей-Балъкъэр мэкъумэш академием щIэтIысхьащ, и гум фIэфIу къыхиха IэщIагъэми абы щыхуеджащ. Гъэмахуэ практикэ лъэхъэнэм къуажэм къэкIуэжурэ и адэм и гъусэу лэжьащ. Езы Артури зэрыжиIащи, мэкъумэшыщIэ унагъуэм къихъукIа, и адэм хиша лъагъуэм щыгъуазэ хъуа щIалэм нэгъуэщI IэнатIэ къилъыхъуэжынутэкъым.
ЕджапIэ нэхъыщхьэр къиухыу къуажэм къигъэзэжа нэужь, Артур мэкъумэш бригадэм и учётчикыу ягъэув. Куэд дэмыкIыу ар бригадиру хах. И щIэныгъэм хигъэхъуэн мурад ещIри, щIалэ жыджэрым аргуэру еджэным зрепщыт икIи КъБКъУ-м экономи- кэмкIэ и факультетыр заочнэу къеух. Абы и ужькIэ Артур колхозым и эко- номисту къащтэ, абы къыдэкIуэуи колхоз унафэщIым и къуэдзэуи ягъэув.
Ауэ, итIани, Жылаум и гур кабинет лэжьыгъэм хыхьэртэкъым. Ар зыхуэпабгъэр, и мурадхэмрэ и хъуэпсапIэхэмрэ къигъэнаIуэу, и Iуэхур, и лэжьыгъэ пакIэр зэрыхуейм хуэдэу игъэкIуэтэныр арати, хьэрычэт Iуэхум хохьэ. ЯпэщIыкIэ щIыуэ гектар 16 бэджэнду къещтэ, абдежым и зэфIэкIыр щегъэунэху, гъавэ гъэкIыным и щэхухэм нэхъ куууэ щыгъуазэ зыщыхуещI. Илъэс нэхъ дэмыкIыу гектарищэ къаIех.
ИщхьэкIэ къызэрыхэдгъэщащи, Артур и хьэлщ Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэхэм зрипщытыныр, щIэ гуэрхэр къихутэныр, игъэунэхуныр, текIуадэмрэ хэхъуэу къыпихымрэ зэпилъытыныр, а псом къадэкIуэуи, хъер нэхъыбэ къызэригъэхьэрычэтыным хущIэкъуныр. Апхуэдэу Жылаум илъэсищ ипэкIэ джэд гъэхъунми зритауэ абыи йолэжь. Жэм къаш 47-ри иIэщ.
Артур лэжьакIуэкIэ гугъу ехьыркъым, къыхуэкIуэхэр улахуэу яритымрэ яхуиIэ щытыкIэмкIэ къыдехьэхри. Дзыхь зыхуимыщI, зыщIезыгъэх, Iэпэдэгъэлэлу лажьэхэр игу техуэнукъым.
Артур унэгуащэкIи и пхъэ къикIауэ тхужыIэнущ. И щхьэгъусэ Татьянэ (Инэрыкъуей къуажэ дэс Унэжхэ япхъущ) къызыхэкIар зи гуащIэдэкIкIэ псэуж унагъуэщ, езыр бухгалтеру еджащ, цIыху Iэсэщ. Зэщхьэгъусэхэм я зэхущытыкIэр бынхэм я дежкIэ щапхъэщ. Хъыджэбзищ яIэщи, нэхъыжьитIыр унагъуэ ихьащ, нэхъыщIэр иджыри школакIуэщ.
КъризэщIэткъуэжу къыхэдгъэщынщи, Артур и лэжьэкIэмкIэ, хьэл-щэну бгъэдэлъымкIэ, зэфIигъэкI псапэ IуэхухэмкIэ, къигъэлъагъуэ жыджэрагъымкIэ къуажэм фIыуэ къыщацIыху.
Ди гуапэщ дяпэкIи Жылау Артур ефIакIуэу, ехъулIэныгъэхэр иIэу куэд-рэ псэуну, и щхьэгъусэмрэ езымрэ, я бынхэмрэ абыхэм къалъхужахэмрэ я гуфIэгъуэ ялъагъуну.
ДЭЦЫРХЪУЕЙ Мусэрбий,
УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэт.
