Нарт пшыналъэхэм ящIэлъ макъамэр
«Принт-центр» тедзапIэм иджыблагъэ къыщыдэкIащ гъуазджэ щIэныгъэхэм я доктор, Урысейм и композиторхэм я зэгухьэныгъэмрэ ЩIДАА-мрэ хэт, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Ащхъуэт Беслъэн и «Музыкальная нартиада» тхылъыр.
И цIэм къызэрыджиIэщи, тхылъыр топсэлъыхь нарт пшыналъэхэм ящIэт макъамэхэм. Иджыри къэс нарт эпосым елэжьа щIэныгъэлIхэм я гулъытэр нэхъ зытеухуауэ щытар езы IуэрыIуатэм ихуа тхыгъэхэрт, абыхэм я тхыдэрт, я бзэрт, ахэр зэпхьэлIэ хъуну лъэхъэнэмрэ къызыбгъэдэкIынкIи хъуну лъэпкъхэм-рэт. А зэдауэхэм куууэ яхэмыхьэу, Ащхъуэтым и тхылъыщIэм нарт эпосыр кавказ лъэпкъ зыбжанэм къызэрагъэпэща дунейпсо хъугъуэфIыгъуэу къещтэри, музыкэ и лъэныкъуэкIэ абы бгъэдэлъ щытыкIэ къызэрымыкIуэхэр дегъэлъагъу.
«Нобэр къыздэсым нарт пшыналъэхэм ящIэлъ музыкэр цIыхупсэ зылъэмыIэса щэху бзыщIауэ къекIуэкIащ, — жеIэ щIэныгъэлIым. — Япэ дыдэ зи щхьэ тетчыну дызыхуежьа уэрэдыжьхэм ящIэлъ макъамэхэмрэ ахэр зэрагъэзащIэ Iэмэпсымэхэм я гъэбзэкIэмрэ я деж жыжьэрэ гъунэгъуу щиухыркъым цIыху цIыкIум пасэ зэманым къыIэрыхьа тыгъэ телъыджэхэм я щапхъэу щыт нарт лIыхъужь эпосым щIэныгъэу къыбгъэдэпхыфынур».
ТегъэщIапIэу къищтэр пасэрей адыгэхэм къащIэна нарт пшыналъэхэрауэ щытми, Ащхъуэтыр ялъоIэс абхъазхэм, осетинхэм, къэрэшейхэм балъкъэрхэм яхъумэ IуэрыIуатэми. И къэхутэныгъэхэм я пэжыпIэр зэрызэхигъэкIыну гъуазэу щIэныгъэлIым я цIэ къреIуэ нарт эпосыр джыным-кIэ пщIэшхуэ зиIэ IуэрыIуатэджхэу Бгъэжьнокъуэ Барэсбий, Гъут Iэдэм сымэ, абыхэм я Iуэху еплъыкIэр къегъэлъагъуэ.
Тхылъыр нэхъ къеджэгъуафIэ ещI и Iыхьэ къэс цIыху цIэрыIуэ гуэрым къыбгъэдэкI Iущыгъэ псалъэпежьэу къазэрыхухихами. ГъэщIэгъуэнщ щIэныгъэлIым пшыналъэмрэ абы и гъэзэщIэкIэмрэ лъэпкъ хьэлым зэрырипхри. Апхуэдэхэм я щапхъэщ, псалъэм папщIэ, пхъэцIычым щытепсэлъыхькIэ, ар адыгэшым и лъэ макъыр уигу къэзыгъэкIыпхъэ макъамэу IуэрыIуатэм и кIыхьагъкIэ къызэрыпхыкIым гу зэрылъыдигъатэр.
Макъамэ Iэмэпсымэхэр зи Iэпэгъухэм тхылъым и гуэдзэныр къахуэщхьэпэнущ. Абы тхылъеджэм къыщегъуэт зы нарт лIыхъужьым теухуа уэрэдыжьхэр кавказ лъэпкъ щхьэхуэхэм я щэнхабзэм зригъэува жыпхъэхэмрэ я нотэхэмрэ.
Чэрим Марианнэ.
