Перум щызэхэта саммитым кърикIуахэр
Урысейм и Президент Путин Владимир Перум щыIащ. Ар хэтащ Азие-хы хуэм щIыналъэм хиубыдэ къэралхэм (АТЭС) я саммитым и лэжьыгъэм икIи нэгъуэщI къэралыгъуэхэм я Iэтащхьэхэми яхуэзащ. Хабзэм тету зэIу- щIэ нэужьым УФ-м и Президентым журналистхэм я упщIэхэм жэуап яритащ. Путиным жиIащ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я президент Обамэ Барак кIэщIу зэрепсэлъылIар, Курил хытIыгум ехьэлIауэ иIэ щытыкIэр наIуэ зэрищIар, экономикэ зыужьыныгъэмкIэ министр Улюкаев Алексей зэрагъэтIысам хуиIэ еплъыкIэр икIи къыхигъэщащ правительствэ псом и лэжьыгъэм дзыхь хуищIын зэрыщимыгъэтар.
— Дунейпсо сатум, сэ къызэрызгурыIуамкIэ, тэмэму зиужьыфынукъым хьэпшыпхэр, мылъкум, абы телажьэ цIыхухэр хуиту зекIуэ мыхъуауэ. Ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, абы зэран къыхуэхъур куэдыкIейщ. Дэ ди еплъыкIэр зыхуэунэтIар щIыналъэ зэгухьэныгъэхэм мыхьэнэшхуэ зэраIэрщ икIи щыIэн зэрыхуейрщ. АрщхьэкIэ абыхэм зэрызаужьыпхъэр Дуней-псо сату зэгухьэныгъэм (ВТО) къищта мардэхэм тетущ, — жиIащ Президентым. — Дунейпсо экономикэм зэхъуэкIыныгъэ гуэр хэтлъхьэну дыхуеймэ, зэгухьэныгъэ зэхуэщIахэр щыIэ хъунукъым. Апхуэдэхэр къэунэхумэ, абы фIы къыхуишэнукъым дунейпсо сатуми дунейпсо экономикэми. Путин Владимир апхуэдэу къыхигъэщащ Евразие экономикэ зэгухьэныгъэр ВТО-м и лъабжьэм щIэту къызэрыунэхуари зэрылажьэри. «Адрей щIыналъэ зэгухьэныгъэхэм зыгуэркIэ ныкъуэкъуэгъу яхуэхъуну абы къалэн зэи иIакъым».
ЩытыкIэ гукъеуэ
Лимэ щызэхэта саммитым къыщащта декларацэм и Iыхьэхэм ящыщ зыщ коррупцэм ебэныным пыщэныр. Урысейм а мар- дэр егъэзащIэ. Щыхьэту урикъунщ иджыблагъэ яубыда министр Улюкаев Алексей и Iуэхур. Абы Iулъхьэ къытрихыну хэтащ «Роснефть»-м. Путин Владимир ягу къигъэкIыжащ хабзэр псоми я зэхуэдэу зэрыщытыр.
— Сыт Улюкаевым теу- хуауэ пхужыIэнур? Абы теухуауэ псалъэ къызылъы-сыр хабзэхъумэ, суд IэнатIэхэрщ. ИтIанэщ зыгуэр жыпIэ щыхъунур. Ауэ апхуэдэ щытыкIэ къызэрыхъуар езыр гукъеуэщ. Сэ жысIэну сызыхуейращи, дяпэкIи Iулъхьэ тын-къеIыхыныр къызэрызэпыдудыным яужь дитынущ. СызэреплъымкIэ, ар хьэкъыу спхыкIащ, хабзэхъумэхэм зэфIагъэкI апхуэдэ лэжьыгъэхэр ди къэралым зэран къыхуэхъуркъым, атIэ щытыкIэр нэхъыфI ящIу аращ. Псоми ящIэн хуейщ, къулыкъу зэрахьэм емы- лъытауэ, хэт и дежкIи хабзэр зэрыфIэкIыпIэншэр, — жиIащ Президентым.
Путиным апхуэдэу дыщIигъужащ, къэхъуам щхьэкIэ правительствэм дзыхь зэрыхуищIу щытам зэрызимыхъуэжар.
Курилхэм ятеухуауэ
Саммитым хыхьэу УФ-м и Президентымрэ Японием и премьер-министр Абэ Синдзорэ зэпсэлъэныгъэ зэдрагъэкIуэкIащ. Япон журналистыр Путиным къеупщIащ къэралитIым мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэ зэращIылIэнкIэ зэры- хъунум теухуауэ.
— СызэрегупсысымкIэ, апхуэдэ зэгурыIуэныгъэ зэрамыщIылIэмэ, Япониеми Урысейми адэкIэ зэгъусэу заужьыфынукъым, — жиIащ Президентым. — Курилхэм ятеухуауэ жыпIэмэ, ар ЕтIуанэ дунейпсо зауэм и лъэужьщ икIи, дэ къызэрытлъытэмкIэ, нобэ ар Урысейм и щIы кIапэщ, дунейпсэ дэфтэрхэм щатхауэ.
Путиным жиIащ, Токиорэ Мэзкуурэ я зэхущытыкIэ-хэм дыгъэгъазэм Японием кIуэмэ тепсэлъыхьыну зэрыхьэзырыр.
Урысей — США
— ЗэIущIэхэм ящыщ зым ипэ къихуэу урысейм и Iэтащхьэмрэ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм я президент къулыкъум текI Обамэ Баракрэ кIэщI дыдэу зэпсэлъащ. Къэрал унафэщIхэр дакъикъищ къудейкIэ зэбгъэдэтауэ аращ, ауэ Украинэмрэ Сириемрэ щыщыIэ щытыкIэм тепсэлъыхьыну хунэсащ. КъищынэмыщIауэ, Путиным Обамэ фIыщIэ хуищIащ лэжьыгъэ зэдрагъэкIуэкIам теухуауэ икIи Iэмал къыхукъуэкIмэ, Урысейм къригъэблэгъащ.
— Дэ къыхэдгъэщащ, ди зэхуаку зэгурымыIуэны- гъэ куэд къызэрыдэхъуар — ди зэдэлэжьэныгъэр гугъуу щытауэ жыпIэ хъунущ. Ауэ сэри президент Обами къыхэдгъэщащ дэтхэнэ лъэныкъуэм и еплъыкIэми пщIэ хуэтщIу дыкъызэрекIуэкIар, — жиIащ Путин Владимир.
къищынэмыщIауэ, УФ-м и Президентым жиIащ США-м и Iэтащхьэу хаха Трамп Дональд телефон-кIэ зэрепсэлъар. Политикхэр зэгурыIуащ я администрацэхэм я лэжьакIуэхэр зэхуагъэзэну, ауэ ар къыщыхъунур Путиным жиIакъым, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ Трамп и лэжьэгъухэр дяпэкIэ къыхих къудейуэ аращи.
АкъылэгъущIэ
Путин Владимир зэпсэлъэныгъэхэр дригъэкIуэкIащ урысей лIыщхьэм зыбжанэрэ щытхъуа Филиппинхэм я президент Дутере Родригэ. «Известия» газетым и корреспондентыр ди къэралым и Iэтащхьэм еупщIащ — Урысейм акъылэгъущIэ къимыгъуэтауэ пIэрэ?
— Урысейм и акъылэгъухэм фэ фыщыгъуазэщ, абыхэм къытезгъэзэжынкъым (дзэмрэ флотымрэщ зи гугъу ищIар — «Изветия»). Филиппинхэм нэхъ купщIафIэу дадэлэжьэным и гугъу пщIымэ, ар Iэмал зиIэщ. Абы я президентым апхуэ-дэ зэпыщIэныгъэхэр егъэфэкIуэным и телъхьэу жи-Iащ, — жэуап итащ Путиным.
Урысей лIыщхьэм къыхигъэщащ ипэкIэ уплъэмэ, авиацэ, зыхъумэжыныгъэ унэтIыныгъэхэмкIэ Филиппинхэм уадэлажьэ зэрыхъунур.
Попов Геннадий.
«Известия»
