Адыгэ лъэпкъым хуэфащэ
Дуней псом зи цIэр фIыкIэ къыщащIэ, УФ-м, КъБР-м, КъШР-м, АР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Нэхущ Iэдэм и ныбжьыр илъэс 75-рэ зэрырикъум теухуауэ зэхыхьэ гуапэ Прикладной математикэмрэ автоматизацэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр институтым щекIуэкIащ.
Сэхърокъуэ Хьэутий къопсалъэ.
Иуан Пётр къопсалъэ.
Къэзахъстаным къикIа хьэщIэхэр Нэхущ Iэдэм йохъуэхъу.
ЦIыху гъуэзэджэр ягъэлъэпIэну абы зыкърагъэхьэлIащ Украинэм, Къэзахъстаным, Азербайджаным, Белоруссием, Абхъазым, Литвам, Болгарием, Узбекистаным, Таджикистаным, Македонием, Урысейм я къалэ тIощIрэ зым къикIа щIэныгъэлIхэр.
Прикладной математикэмрэ автоматизацэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр институтым и унафэщI Нэхущ Викторие зэIущIэр къызэIуихри, псалъэ иритащ физико-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, Къэзахъстаным щыщ профессор Кальменов Тынысбек.
Къэбэрдей-Балъкъэрым математикэ щIэныгъэхэм гулъытэшхуэ зэрыщыхуащIыр Нэхущ Iэдэм и фIыгъэкIэ дуней псом хэIущIыIу щыхъуащ, — жиIащ Кальменовым.- ЩIэныгъэлIым и IэдакъэщIэкIхэр апхуэдизкIэ купщIафIэщи, сыт хуэдэ зэманми декIуу къэгъуэгурыкIуэнущ. Абы и щыхьэтщ Москва къыщыдэкIа и монографиехэр. Ди гуапэщ Iэдэм иджыри илъэс куэдкIэ тхуэузыншэну, и зэфIэкIхэмкIэ къыддэгуэшэну.
Апхуэдэу Кальменов Тынысбек утыку кърихьащ Нэхущым и лэжьыгъэ гъуэзэджэхэр щызэхуихьэса доклад щIэщыгъуэ. ИужькIэ абы Iэдэм тыгъэ хуищIащ икIи щригъэтIэгъащ къэзахъхэм я лъэпкъ фащэр.
КъыкIэлъыкIуэу псалъэ иратащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий.
— Сэ къызэрыслъытэмкIэ, илъэс 75-рэ щрикъум деж цIыхур чэнджэщ щхьэпэхэмкIэ, акъылышхуэкIэ къыщотэну зэманым нос, ауэ уэ сыт щыгъуи апхуэдэ Iущыгъэ бдыдолъагъу, Iэдэм, — жиIащ Сэхъурокъуэ Хьэутий. — Къэрал зэмылIэужьыгъэхэм къикIыу, къохъуэхъуну нобэ мыбы къэкIуа щIэныгъэлIхэм жаIэ уэ лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэр зэрыбгъэбыдэр, ди щIыналъэм и цIэр жыжьэ зэрыбгъэIуфыр, ди пщIэмрэ и нэмысымрэ къызэрыпIэтыр. Къыхэзгъэщыну сыхуейщ укъызыхэкIа адыгэ лъэпкъым узэрыхуэфащэр.
ДАХ-м къыбгъэдэкIыу абы Нэхущым иритащ адыгэ фащэ екIу, Котляровхэ Мариерэ Викторрэ шэрджэсхэм ятеухуауэ къыдагъэкIа тхылъ хьэлэмэтыр, шахмат зэрыджэгу.
ЩIэныгъэ секретарь Энеевэ Ланэ кърихьэлIахэр щигъэгъуэзащ зи махуэр ягъэлъапIэм теухуауэ къагъэхьа тхыгъэхэм. Абыхэм ящыщщ РАН-м ХъыбарегъащIэ, нано-технологиемкIэ и къудамэм, Адыгэ къэрал университетым и ректорым, КIыщ Мухьэдинрэ Мосс Жаклинрэ, нэгъуэщIхэми я хъуэхъухэр.
ЩIэныгъэлI гумызагъэм илъэс куэд хъуауэ къыдэгъуэгурыкIуэ, РАН-м КъБР-м щиIэ щIэныгъэ центрым и унафэщI Иуан Петр Нэхущым и гъащIэмрэ и лэжьыгъэфIхэмрэ ятеухуа куэд игу къигъэкIыжащ икIи и махуэ лъапIэмкIэ гуапэу ехъуэхъуащ.
ЩIэныгъэлIым хъуэхъукIэ зыхуагъэзащ КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и унафэщIым и къуэдзэ Федченкэ Людмилэ, УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм щыIэм и дэIэпыкъуэгъу, юридическэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Бэрсэдж Марат, Жылагъуэ палатэм хэт Нэхущ Заурбий, УФ-м ис адыгэхэм я лъэпкъ-щэнхабзэ автономием и тхьэмадэ Уэхъутэ Александр, Iэдэм иригъэджахэр, и ныбжьэгъухэр, и благъэхэр, нэгъуэщIхэри.
— «Уэ математикэ гупсысэкIэщ уиIэр», — къыщызжиIам, Iэдэм хуабжьу сызригъэгупсысыжащ, — игу къегъэкIыж ЩIДАА-м и вице-президент Бэчыжь Лейлэ. — Математикэр курыт еджапIэхэм щегъэжьауэ сфIэгугъут, зыкъэзумысыжынщи, си классэгъу щIалэ цIыкIум абыкIэ къыдат унэ лэжьыгъэхэр схуищIыжырт, сэ сочиненэ, изложенэ хуэстхырт. Сэ апхуэдизу къызэгугъуэкI щIэныгъэм фIы дыдэу зэрыхищIыкIым и закъуэкъым Iэдэм пщIэ щIыхуэсщIыр. Ар лъэпкъыр дызэрыгушхуэ цIыху губзыгъэщ, Iущщ. И ныбжьым емылъытауэ, ар жыджэрщ, гумызагъэщ, и лэжьыгъэм гурэ псэкIэ бгъэдэтщ.
Университетым и ректор Къарэмырзэ Барэсбийрэ езыр зи унафэщI факультетымрэ къабгъэдэкI щIыхь тхылъхэр Нэхущым иритыжащ КъБКъУ-м математикэ факультетым и декан Алиханов Анатолэ.
ЩIэныгъэлI цIэрыIуэр ягъэлъэпIэну зэхыхьэм зыкърагъэхьэлIат Актюбинск къэрал университетым Прикладной математикэмрэ информатикэмкIэ и институтым, РАН-м Дагъыстэным, Осетие Ищхьэрэ-Аланием щиIэ щIэныгъэ центрхэм, Таджикистан, Абхъаз, Шэшэн, Ингуш республикэхэм, Баку, Ульяновск, Воронеж, Самарэ, Вильнюс къалэхэм дэт къэрал университетхэм я лIыкIуэхэм, нэгъуэщI куэд-ми. Абыхэм конференцым хуагъэхьэзрат Нэхущ Iэдэм и лэжьыгъэм теухуа докладхэр.
Табыщ Динарэ.
