ЦIыхум гущIэгъу хэлъыпхъэщ
УФ-м и Къэрал Думэм къыхилъхьауэ 2007 гъэ лъандэрэ мэлыжьыхьым и 20-м Урысейм щагъэлъапIэ Лъы тыным и махуэр. Псом япэрауэ, ар хуэгъэпсащ зыгуэрым дэIэпыкъун папщIэ лъы зыт дэтхэнэми. Апхуэдэу ар я махуэщ лъы хэзышхэми, абы пыщIа Iуэхугъуэ псори тэмэму зэфIэгъэкIа хъуным епха дохутырхэми.
Шэт Ирмэ лъы ет. Сурэтыр Мамий Руслан трихащ. Лъы тыным и махуэм ирихьэлIэу «Урысей зэкъуэтым и щIэблэщIэ» жылагъуэ зэгухьэныгъэм, Къалэн куэд зыгъэзащIэ Къэбэрдей-Балъкъэр щIалэгъуалэ центрыр и дэIэпыкъуэгъуу, «Лъы тыи, гъащIэр къегъэл» псапащIэ Iуэху ирагъэкIуэкIащ. Апхуэдэ щIыкIэкIэ ныбжьыщIэхэм цIыхухэр къыхураджащ сымаджэм дэIэпыкъуэгъу хуэхъуну.
Лъы щат республикэ станцым мэрем кIуам цIыху куэд щызэблэкIащ. Япэу абы екIуэлIахэм ящыщщ КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымрэ курортхэмкIэ и министерствэм и лэжьакIуэхэр.
— Зэманым сыт хуэдэу зимыхъуэжами, цIыхум гущIэгъу хэлъу къэнэжын хуейщ, IуэхуфIхэр зэрилэжьыным хущIэкъупхъэщ, — жиIащ КъБР-м узыншагъэр хъумэнымрэ курортхэмкIэ и министр Шэт Ирмэ. — Илъэсым къриубыдэу лъы хуэныкъуэхэм я бжыгъэр мелуаным щыщIегъу Урысейм. Псом хуэмыдэу абы хуэныкъуэщ гъуэгу насыпыншагъэм хэхуахэр, онкогематологие узыфэр зыпкърыт сымаджэ хьэлъэхэр, зэрыфщIэщи, абыхэм я нэхъыбэр сабийщ. Узыншагъэр хъумэн IэнатIэр нэхъыбэрэ зыIууэ гугъуехьхэм ящыщщ сымаджэщхэр зрикъуну лъыкIэ нэсу къызэгъэпэща зэрымыхъур. А Iуэхугъуэм куэдкIэ елъытащ и чэзум фIагъ лъагэ зиIэ медицинэ дэIэпыкъуныгъэ сымаджэм игъуэтыныр. Лъы иткIэрэ, дэтхэнэ цIыху узыншэми зыкIи къытемыхьэлъэу хузэфIэкIынущ сымаджэм и гъащIэм къыпищэн.
Мы мазэм Лъы щат мобильнэ центрхэр Шэджэм, Аруан, Май куейхэм щылэжьащ. Апхуэдэу районхэм кIуэурэ лъы къыхашыныр мы илъэсыр зэрыщIидзэрэ иджы еянэ къызэрагъэпэщ. Лъы тыным мыхьэнэшхуэ зэриIэр къызыгурыIуэ цIыху гущIэгъулыхэм я фIыгъэкIэ, республикэм лъыр зэрызэхэлъ Iыхьэхэм (плазмэ) щыщу гъэтIылъыгъэу зы тоннрэ ныкъуэрэ иIэщ.
Лъы щат республикэ станцым и лэжьакIуэхэм зэрыжаIэмкIэ, я IуэхущIапIэр иджырей IэмэпсымэхэмкIэ къызэгъэпэщащ. Абы и фIыгъэкIэ, лъы щатам и етIуанэ махуэм абыхэм яхузэфIокI абы и щытыкIэр нэсу къапщытэну. Апхуэдэу щытми, а лъыр къыщыбгъэсэбэпыфынур илъэс ныкъуэ дэкIа нэужьщ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ апхуэдиз пIалъэ хуейщ гепатит С-р къэпхутэным.
Нэхъыщхьэращи, сытым дежи лъы гъэтIылъыгъэ щыIэн хуейщ. Абы папщIэ цIыхухэм къагурыIуапхъэщ сымаджэм и гъащIэр къебгъэлын щхьэкIэ, лъы хыумыкIэмэ, нэгъуэщI IэмалкIэ абы дэIэпыкъуэгъу ухуэмыхъуфу куэдрэ къызэрыхъур.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
