Зи цIэр тхыдэм къыхэна
Республикэ стоматологие центрым и пщIантIэм бадзэуэгъуэм и 10-м зэIущIэ гуапэ щекIуэкIащ. Налшык къалэ округым щIыпIэ самоуправленэмкIэ и органым и советым къищта унафэм ипкъ иткIэ, а IуэхущIапIэм фIащащ илъэс куэдкIэ абы и унафэщIу щыта, КъБР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Тхьэзэплъыж ТIулэ Хъызыр и къуэм и цIэр. Дохутыр цIэрыIуэм и къуэ Тхьэзэплъыж Мурат и адэм и фэеплъу стоматологие центрым и пщIантIэм абы и бюст щигъэуващ.
ЗэIущIэм кърихьэлIащ КъБР-м и Парламентым, Правительствэм я лIыкIуэхэр, республикэм щыIэ стоматологие поликлиникэхэм я дохутыр нэхъыщхьэхэр, дохутыр цIэрыIуэм и ныбжьэгъуу, лэжьэгъуу щытахэр, и благъэхэр, Iыхьлыхэр.
Республикэ стоматологие центрым и унафэщI МахуэлI Аслъэн зэIущIэр къызэIуихри, къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ Тхьэзэплъыж ТIулэ и гъащIэм и къекIуэкIыкIар.
Узыншагъэр хъумэн IэнатIэм илъэс 60-м щIигъукIэ щылэжьащ Тхьэзэплъыжыр. Налшык къалэ дэт медицинэ училищэм дзэм щеIэзэ и къудамэр 1941 гъэм къиухри, а илъэс дыдэм лэжьыгъэм пэрыхьащ. Зауэ, абы и ужь лъэхъэнэхэм ар Шэджэм, Урожайнэ, Лэскэн, Налшык районхэм узыншагъэр хъумэн я IэнатIэхэм я унафэщIу щытащ. 1952 гъэм щыщIэдзауэ республикэ сымаджэщым и стоматологие къудамэм и унафэщIу лэжьащ. 1959 гъэм ар ягъэуващ Республикэ стоматологие поликлиникэм и нэхъыщхьэу. Абы и унафэкIэ стоматологие къудамэхэр къыщызэрагъэпэщащ Бахъсэн, Май, Тэрч, Аруан, Прохладнэ районхэм. Апхуэдэу Налшык къыщызэIуахащ къалэ стоматологие поликлиникэ. Аращ зи фIыщIэр промышленнэ предприятэхэм, егъэджэныгъэ IуэхущIапIэхэм дзэм щеIэзэ пэшхэр яIэу зэрыщытар. 1974 гъэм щегъэжьауэ 1985 гъэ пщIондэ Тхьэзэплъыжыр щытащ республикэм и стоматологие зыужьыныгъэм кIэлъыплъ IэнатIэм и унафэщIу. 1985 гъэм щегъэжьауэ ар лэжьащ стоматологиемкIэ щIэныгъэ-медицинэ зэгухьэныгъэм, иужькIэ КъБР-м и дзэ дохутырхэм я ассоциацэм и тхьэмадэу.
Портэ Галинэ Абы и къалэмыпэм къыщIэкIащ щIэныгъэ лэжьыгъэ куэд, сытым дежи гулъытэ хуищIырт дзэ узыфэхэм еIэзэным теухуа IэмалыщIэхэм щыгъуазэ зыщIыным, ахэр гъащIэм хэпща хъуным.
Апхуэдэу псэ хьэлэлу и лэжьыгъэм зэрыпэрытам папщIэ Тхьэзэплъыж ТIулэ мызэ-мытIэу ягъэпэжащ къэрал дамыгъэхэмкIэ. Абы къахуагъэфэщащ «ГуащIэдэкIым и Бэракъ Плъыжь» «Узыншагъэр хъумэн IэнатIэм и отличник» орденхэр, «ГуащIэдэкI хьэлэлым папщIэ», «Лэжьыгъэм и ветеран» медалхэр.
— Нобэ зи фэеплъыр дгъэлъапIэ цIыхум и пщIэ лъагэр и гуащIэдэкI хьэлэлымкIэ къилэжьащ, — жиIащ КъБР-м и Правительствэми УнафэщIым и къуэдзэ Портэ Галинэ. — Ар зыцIыхуу щытахэм ягу къызэринар лэжьакIуэ емызэшущ. Зауэ лъэхъэнэм лэжьэн щIидзэри, и гъащIэ псор триухуащ республикэм и стоматологие IэнатIэр зэфIэгъэувэным. Абы зэфIигъэкIахэм куэдкIэ елъытащ нобэ дзэм щеIэзэ IэнатIэм иIэ зыужьыныгъэр. Тхьэзэплъыж ТIулэ гулъытэшхуэ хуищIырт IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэр гъэхьэзырыным, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ абы фIы дыдэу къыгурыIуэрт а IэнатIэм адэкIэ зиужьынымкIэ а Iуэхум мыхьэнэшхуэ зэриIэр. Тхьэзэплъыжыр епцIыжакъым зэгуэр къыхиха IэщIагъэм, фIэщхъуныгъэрэ пэжыгъэрэ хэлъу ар егъэфIэкIуэным хущIэкъуащ. Абы хузэфIэкIащ езыр иджыри псэууэ и цIэр тхыдэм къыхинэн.
Бер Мухьэдин Портэ Галинэ къеджащ Республикэ стоматологие центрым КъБР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Тхьэзэплъыж ТIулэ Хъызыр и къуэм и цIэр фIэщыным теухуауэ КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен къыдигъэкIа Унафэм.
Дохутыр цIэрыIуэм и цIэр езыр щылэжьа IуэхущIапIэм фIэщыжыныр къыхэзылъхьахэм гукъэкI дахэ зэращIар, республикэм и стоматологием и лъабжьэр зэригъэтIылъам и мызакъуэу, Тхьэзэплъыжыр узыншагъэр хъумэн IэнатIэм и къызэгъэпэщакIуэ нэсу зэрыщытар къыхигъэщащ КъБАССР-м, РСФСР-м щIыхь зиIэ я дохутыр, республикэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и министру илъэс куэдкIэ щыта Бер Мухьэдин.
— Республикэм и стоматологие IэнатIэм и тхыдэмкIэ нобэрей зэхыхьэр мыхьэнэшхуэ зиIэ махуэщ, — жиIащ КъБР-м узыншагъэр хъумэнымрэ курортхэмкIэ и министр Шэт Ирмэ. — Республикэм и стоматологие IэнатIэм и зыужьыныгъэр къыщежьэр илъэс куэд и пэкIэ Тхьэзэплъыж ТIулэ «игъэтIылъа» лъабжьэм и дежщ. А IэнатIэр ефIэкIуэн папщIэ абы къыпхуэмылъытэным хуэдиз лэжьыгъэшхуэ зэфIигъэкIащ. ЩIэныгъэлI цIэрыIуэт Тхьэзэплъыжыр, абы и щапхъэр куэдым гъуазэ яхуэхъуащ, зэгуэр абы хиша гъуэгуанэм иджы къыпащэ и гъэсэнхэм.
Шэт Ирмэ Стоматологие поликлиникэм и лэжьыгъэр зэтеухуэныр къыгуэхыпIэ имыIэу Тхьэзэплъыж ТIулэ и цIэм зэрепхам, абы IэнатIэм хуиIа бгъэдыхьэкIэм, ар ефIэкIуэнымкIэ хузэфIэкI къимыгъанэу зэрыщытам фIыуэ зэрыщыгъуазэр, къапщтэмэ, абы и щIэныгъэ лэжьыгъэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, адрей хэгъуэгухэми а унэтIыныгъэм зыщиужьынымкIэ сэбэпышхуэ зэрахуэхъуар къыхэщу къэпсэлъащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм и дзэ дохутыр нэхъыщхьэ Агапов Геннадий.
— Сэ фIы дыдэу сцIыхуу щытащ Тхьэзэплъыж ТIулэ, илъэс куэдкIэ сыдэлэжьащ, — жиIащ КъБР-м и цIыхубэ дохутыр Дудар Борис. — Ар зыпэрыхьэ сыт хуэдэ Iуэхури нэсу зэфIэзыхыф лэжьакIуэшхуэт. IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэм ди зэфIэкIым, Iэзагъэм хэгъэхъуэныр ткIийуэ и нэIэ щIигъэтт, дэIэпыкъуэгъу къытхуэхъурт къалэшхуэхэм дыкIуэурэ адэкIэ деджэнымкIэ. «Дохутырым и щIэныгъэм химыгъахъуэмэ, абы и IэщIагъэм щыхузэфIэкIын щыIэкъым», — къыджиIэрт абы. Лэжьыгъэ IуэхукIэ ар цIыху ткIийт, зыщIебгъэхыу къыпхуидэнутэкъым, ауэ цIыхугъэшхуэ зыхэлът, и унафэм щIэт дэтхэнэми я гузэвэгъуэри гуфIэгъуэри ядигуэшырт.
КъБР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Тхьэзэплъыж ТIулэ фIыкIэ ягу къагъэкIыжу, псалъэ гуапэхэр иту телеграммэхэр къагъэхьащ УФ-м и дзэ дохутырхэм я зэгухьэныгъэм и президент Садовский Владимиррэ медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Боровский Евгенийрэ.
— Нобэ си гум щыщIэр къывгурыIуэу къыщIэкIынщ дэтхэнэ зыми, — жиIащ Тхьэзэплъыж Мурат. — Уи адэм теухуауэ апхуэдиз псалъэ гуапэрэ щытхъурэ зэхэпхыным гушхуэныгъэшхуэ къыпхелъхьэ. Сэ фIыщIэ хузощI мы Iуэхур къыддэзыIыгъа КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсени, ар къызэгъэпэщыным, дэкIыным зи гуащIэ хэзылъхьа псоми. Къыхэзгъэщыну сыхуейт бюстыр зыщIа скульптор ныбжьыщIэ Тхьэзэплъыж Руслан и лэжьыгъэри фIы дыдэу къызэрехъулIар.
АдэкIэ Портэ Галинэрэ Бер Мухьэдинрэ бюстым и тепхъуэр трахри, зэIущIэм кърихьэлIахэм удз гъэгъахэр тралъхьащ.
ЩхьэщэмыщI Изэ.
