Къремыхъуж апхуэдэ зэи
Кавказ зауэм хэкIуэда адыгэхэм я фэеплъ махуэм ирихьэлIэу накъыгъэм и 20 — 21-хэм властым и органхэм, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр, республикэм щыпсэухэр зыхэт дауэдапщэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрыщекIуэкIынур яубзыхуащ.
Накъыгъэм и 20-м Щхьэхуитыныгъэм и хадэм пасэрей адыгэ уэрэдыжьхэр щыжаIэну «Си Хэку — си уэрэд» пшыхьыр щекIуэкIынущ. Абы иужькIэ абдежым щыщIагъэнэнущ шэху уэздыгъи 101-рэ.
Накъыгъэм и 21-м адыгэ щIалэгъуалэр къалэм и уэрам нэхъыщхьэм — Лениным и уэрамым — ирикIуэнурэ, Щхьэхуитыныгъэм и хадэм деж щызэхуэсынущ. Абдеж пэкIу щекIуэкIынущ. Сыхьэт 12-м КъБР-м и Муслъымэнхэм я IуэхущIапIэм и тхьэмадэм къызэхуэсахэм дыуэ яригъэщIынурэ, псори зы дакъикъэкIэ щыгъуэнущ. ИтIанэ Кавказ зауэм хэкIуэда адыгэхэм я фэеплъ сыным удз гъэгъа Iэрамэхэр тралъхьэнущ. А ма-хуэм Лъэпкъ музейм къыщызэIуахынущ ГъукIэпщокъуэ Щауэмыр пшахъуэм къыхищIыкIа сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэр.
Фэеплъ махуэм ехьэлIа зэIущIэхэр, дерсхэр, зэхыхьэхэр накъыгъэм и кIэ хъуху щIыпIэ зэмылIэужьыгъуэхэм къыщызэрагъэпэщынущ. Адыгэхэм лъапсэрыхыр къахуэзыгъэкIуа зауэм теухуа дерсхэр, класс сыхьэтхэр, «стIол хъурейхэр» школхэм щекIуэкIынущ, еджакIуэхэр яIущIэнущ тхыдэджхэмрэ щIэныгъэлIхэмрэ. А махуэм теухуа напэкIуэцI щхьэхуэхэр ягъэхьэзырынущ «Кабардино-Балкарская правда», «Заман», «Горянка», «Советская молодежь» республикэ газетхэм, телевиденэмкIэ нэтынхэр щыIэнущ. Къыхэгъэщыпхъэщ КъБР-м, АР-м, КъШР-м къыщыдэкI адыгэ газетхэм зэгъусэу номер зэхэт зэрагъэхьэзырри. Гузэвэгъуэшхуэ къытхуэзыхьа зауэжьым хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэм ирихьэлIэу къыдэкIащ Лермонтов Михаил и «Кавказ поэмэхэр», Шинкубэ Бэгърат и «ЖылакIэ», Лохвицкий Михаил и «Уафэгъуагъуэ макъ» тхылъхэр, апхуэдэуи «Кавказ зауэм (1763-1864 гъгъ.) и лIыхъужьхэр» плакатыр дунейм къытехьэнущ мыгувэу.
Налшык къалэ администрацэм и нэIэ щIэту къалащхьэм и библиотекэхэм щекIуэкIынущ «БлэкIа илъэсхэм я фэеплъ» зэIущIэхэр, къищынэмыщIауэ, спорт зэхьэзэхуэхэр къызэрагъэпэщынущ.
Бахъсэн къалэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм накъыгъэм и 20-м щекIуэкIынущ Фэеплъ махуэм теухуа театр теплъэгъуэхэр. Апхуэдэуи «Тхыдэм и махуэм дриплъэжу» зыфIаща зэхьэзэхуэм тхылъеджэхэр щызэпеуэнущ. Накъыгъэм и 21-м «Си хэкум и тхыдэр» литературэ-макъамэ композицэр къызэрагъэпэщынущ.
Ди лъэпкъым дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ фэеплъ махуэм зыхуегъэхьэзыр Бахъсэн район администрацэми. «Хэкур зыфIэкIуэдым псори фIокIуэд» фIэщыгъэм щIэту ЩэнхабзэмкIэ унэм литературэ-макъамэ зэIущIэ щызэхашэнущ. Апхуэдэ пшыхьхэр щекIуэкIынущ Бахъсэненкэ, ХьэтIохъущыкъуей къуажэхэм дэт щэнхабзэмкIэ унэхэм. IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм тхылъ-сурэт гъэлъэгъуэныгъэхэр къыщызэрагъэпэщынущ.
Дзэлыкъуэ куейм исхэми зыхуагъэхьэзыращ накъыгъэм и 21-м — «ИстамбылакIуэ гъуэгум» литературэ пшыхьыр Малкэ щекIуэкIынущ. Апхуэдэуи Сэрмакъ, Псынэдахэ, Дзэлыкъуэдэс, Дженал, Дзэлыкъуэ, Шордакъ жылэхэм дэт щэнхабзэмкIэ унэхэм зэIущIэ гукъинэжхэр щыIэнущ.
Лэскэн куейм щагъэхьэзыра «ИстамбылакIуэ» театр теплъэгъуэр накъыгъэм и 20-м утыку кърахьэнущ, ар щекIуэкIынущ Анзорей дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм. Кавказ зауэм теухуа тхылъхэм я гъэлъэгъуэныгъэ библиотекэхэм къыщызэрагъэпэщынущ.
Прохладнэ къалэм накъыгъэм и 20-м зыхуегъэхьэзыр «Кавказ зауэр блэкIам и напэкIуэцIщ» пшыхьым. Апхуэдэуи а Iуэхум теухуауэ лекцэхэмрэ дерсхэмрэ къызэрагъэпэщынущ. Прохладнэ районым хыхьэ Алътуд къуажэм пэкIу щызэхыхьэнущ икIи накъыгъэм и 15-м щегъэжьауэ тхыдэ сыхьэтхэр, зэпсэлъэныгъэхэр, гъэлъэгъуэныгъэхэр зэхашэ. Май муниципальнэ щIыналъэри лъэныкъуэкIэ къэнакъым — мы мазэм къриубыдэу абы къыщызэрагъэпэщынущ литературэ-макъамэ композицэхэр, сурэт гъэлъэгъуэныгъэхэр, «стIол хъурейхэр».
Тэрч къалэ щыIэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм накъыгъэм и 20-м Кавказ зауэм теухуа фэеплъ пшыхь щыIэнущ, апхуэдэуи библиотекэхэм зэIущIэхэр щагъэхьэзыр. Аруан районым хыхьэ Джэрмэншык, Псынабэ къуажэхэм, Нарткъалэ накъыгъэм и 21-м фэеплъ зэхыхьэхэр зэхашэнущ. Шэ-джэм куейм щекIуэкIынущ «Мухьэжырхэм я гъуэгуанэ гугъур» пшыхьыр. Апхуэдэуи хэкур джыным теухуа сыхьэт, зэпсэлъэныгъэхэр, гъэлъэгъуэныгъэхэр къызэрагъэпэщынущ. Шэрэдж, Iуащхьэмахуэ районхэри жыджэру хэтынущ мы Iуэхум. Абыхэм я жылэ зыбжанэм тхыдэм теухуа сыхьэтхэр, макъамэ-усэ пшыхьхэр щекIуэкIынущ.
НэщIэпыджэ Замирэ.
