Хэкур пщIыхьу зылъагъу Къэрэгъул Зейнэ
Сэралъп Мадинэ и Арт-центрым иджыблагъэ къыщызэIуахащ Иорданием щыщ ди лъэпкъэгъу Къэрэгъул Зейнэ и сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ.
Къэрэгъул Зейнэ, абы и анэ Бырмамыт Динэрэ и къуэ цIыкIумрэ. 2017 гъэ «Хэкум и пщIыхьхэр» выставкэм къекIуэлIат республикэм и щэнхабзэм, гъуазджэм хэлъхьэныгъэ хуэзыщIахэр, къулыкъущIэхэр, IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэм пэрытхэр. Абыхэм псоми къыхагъэщащ Зейнэ и IэдакъэщIэкIхэм я кууагъымрэ абыхэм ящIэлъ лъэпкъ гупсысэ дахэмрэ.
Къэрэгъул Зейнэ 1978 гъэм Иорданием къыщалъхуащ. Лондон дэт университетхэм ящыщ зым щIэныгъэ щызригъэгъуэтащ. 2010 гъэм ар япэу Хэкужьым щыхьэщIам и мызакъуэу, и адыгэбзэри нэхъыфIыжу щызригъэщIащ. Амман щыпсэуну Iэпхъуа иужьщ и зэфIэкIхэр нэхъ наIуэ къыщыхъуар. СурэтыщI унагъуэм къыщыхъуа хъыджэбзым и IэдакъэщIэкIхэр нэхъыбэу каллиграфие геометрие жыпхъэхэм итт. 2014 гъэм абы и творчествэм, и дуней еплъыкIэм зихъуэжри, сурэтхэр гъэщIэгъуэну зэхигъэувэн щIидзащ. Журнал, газет зэмылIэужьыгъуэхэм зэщымыщу къыхигъэ-жа сурэтхэм гупсысэ хэха зиIэ теплъэгъуэ къыхэщIыкIыныр узыгъэгупсысэщ икIи хуабжьу удэзыхьэх Iуэхугъуэщ. Зейнэ хузэфIэкIырт апхуэдэ щIыкIэкIэ езым и дуней къигъэщIыжын. Хъы-джэбз IэпэIэсэм екIуу куэд зэхеухуанэ. ГъэщIэгъуэнракъэ, абы и щэнхабзэ дунейр зэподжэж икIи пасэрей сурэтхэм гъащIэщIэ щаретыж сурэтыщIым и IэдакъэщIэкIхэм.
Адэжь Хэкум зэрыщыхьэщIэр къэдгъэсэбэпри, ди лъэпкъэгъу пщащэ IэпэIэсэм упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ.
— Хэкужьым щебгъэкIуэкIа гъэлъэгъуэныгъэм хуэпщIа фIэщыгъэр къызыхэпхар сыт?
— СызэрыцIыкIурэ си адэшхуэ-анэшхуэхэм Хэкужьым теухуа хъыбархэр къызжаIэжырт, лъахэм и дахагъым срагъэхъуапсэрт. Абы щыгъуэ Интернетым дунейр апхуэдизу зэщIиблатэкъыми, ар слъагъуну Iэмал сиIэтэкъым. Къысхуэнэжрати, си нэгу къыщIэзгъэувэрт, куэдрэ сепщIыхьырт. Сэ Iэджэрэ Хэкужьым сегупсысащ икIи сыщыцIыкIум адэжь щIыналъэр си нэгу зэрыщIэтар къыщызгъэлъэгъуэжауэ аращ сурэтхэм. Гъэлъэгъуэныгъэр хьэзыр щыхъум, фIэсщынум куэдрэ сегупсысакъым.
— Уи сурэтхэр нэгъуэщI щIыпIэхэм щыбгъэлъэгъуа?
— Илъэсибл мэхъу мыпхуэдэ сурэт щIыкIэм зэрызеспщытри, а зэманым къриубыдэу Амман, Москва, Дубаи, Лондон утыку къыщисхьащ си сурэтхэр. Ауэ Налшык зэрыщызгъэлъэгъуам псом хуэмыдэу сыщогуфIыкI, си лъэпкъэгъухэм си сурэтхэр ягу зэрырихьар сэркIэ насыпышхуэщ.
— Хэкужьым теухуа уи пщIыхьхэмрэ абы щыплъэгъуамрэ куэдкIэ зэщхьэщыкIрэ?
— ЗэщхьэщыкIыркъым — си пщIыхьыр нахуапIэ щыхъуащ адэжь щIыналъэм. Псори а къызэрысщыхъуам хуэдэщ. ЩIыпIэ дахэ куэдым сыщыIащ, адыгэ къуажэхэм сыщыхьэщIащ. ЦIыхухэм я гур къабзэщ, псэ хьэлэл яIэщи, абы хуабжьу удехьэх. Ди хэкум и теплъэр сурэтыщIым я нэхъ Iэзэми нэсу къыхуэгъэлъэгъуэнукъым, Тхьэм и къарур инщ!
— Зейнэ, хуабжьу гъэщIэгъуэн сщыхъуащ уи лэжьыгъэхэм удз гъэгъахэр зэребэкIыр, ар екIуу сыт хуэдэ сурэтми зэрыхэбгъэувэфыр?
— Удз гъэгъахэм зыкъыщызэIуахыр щIымахуэр икIыу гъатхэр къихьа иужьщ. Дызэрыт зэманыр лъэпкъым и къэщIэрэщIэжыныгъэм и лъэхъэнэу къызолъытэри, сэри аращ удз гъэгъахэр куэду си сурэтхэм щIахэзгъэувэр.
— Уи дежкIэ уадыгэным къикIыр сыт?
— Си дежкIэ абы нэхъ лъапIэ щыIэкъым. Ар жэуаплыныгъэ ин зыхэлъ къалэну къызолъытэ. Лъэпкъ гупсысэм ущIапIыкIыныр, хабзэр зепхьэныр, уи бзэр пщIэжыныр дэнэ щыпсэу адыгэми и къалэн нэхъыщхьэщ.
— Уи мурадхэм дыщыбгъэгъуэзамэ арат.
— ЩIыпIэ куэдым къыщацIыху адыгэхэр. Ди лъэпкъ хабзэр, псэукIэр, гупсысэкIэр, зэфIэкIыр, щэнхабзэр зымащIэкIэ нэхъ мыхъуми дунейм нэхъыбэжу къысхуегъащIэмэ, сынасыпыфIэу зыслъытэжынущ.
Епсэлъар Щомахуэ Залинэщ.
