Щэнхабзэм зэпещIэ
Ди газетым зэрытетащи, фокIадэм и 23 — 26-хэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щокIуэкI Ипщэ федеральнэ щIыналъэм гъуазджэхэмкIэ и лэжьакIуэхэм я «Кавказым — мамырыгъэ» фестивалым и XVI зэхуэсыр.
ФокIадэм и 23-м Налшык къеблэгъащ Волгоград, Ростов областхэм, Абхъаз, Ингуш, Къэрэшей-Шэрджэс, Шэшэн, Дагъыстэн, Адыгей, Къалмыкъ, Осетие Ипщэ республикэхэм, Краснодар, Ставрополь крайхэм я лIыкIуэхэр. Автобусхэм ису хьэщIэхэм Налшык ирагъэлъагъуху, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэмрэ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетымрэ къызэрагъэпэща «КъафэкIэ дызэгурыIуэнщ» щIалэгъуалэ пшыхьым хэтынухэр ЗэгурыIуэныгъэм и утым щызэхуэсырт. Лъэпкъ фащэ екIухэр зыщыгъ щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ къафэбзэкIэ ягъэлъэгъуащ щIалэм пщащэр щызригъэцIыхукIэ кIэлъызэрихьэпхъэ хабзэхэр. Макъамэр зэхэзых цIыхухэр утыкум куэду къекIуалIэрт, къэса хьэщIэхэрати, ялъагъур телъыджэ ящыхъуат. Мис апхуэдэу гуфIэгъуэ щытыкIэм иту къызэIуахауэ жыпIэ хъунущ «Кавказым — мамырыгъэ» фестивалыр. Фестивалым ипкъ иткIэ, Правительствэм и унэм дыгъуасэ щекIуэкIащ «Ипщэ» ассоциацэм щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ и ЗэзыгъэуIу советым и зэIущIэ. ХьэщIэхэм яхуэгъэза фIэхъускIэ ар къызэIуихащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр, зэзыгъэуIу советым и унафэщI Фырэ Руслан икIи япэ псалъэр иритащ республикэм и премьер-министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Марьяш Иринэ. Абы къыхигъэщащ фестивалыр ди республикэм зэрыщрагъэкIуэкIыр къытхуащI пщIэшхуэу, къыдагъэз дзыхьу зэрыщытыр.
— Лъэпкъ зэхуэмыдэу щэм щIигъу щыпсэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iуэхухэр ефIэкIуэныр зэлъытар экономикэм щыдиIэ зэфIэкIхэм я закъуэкъым, атIэ, мынэхъыбэмэ, мыхьэнэ нэхъ мащIэ иIэкъым щэнхабзэм. Ар къыдгуроIуэ, аращ а унэтIыныгъэм хуэфащэ гулъытэ хуэщIыным сытым дежи яужь дыщIитыр, — жиIащ Марьяш.
Апхуэдэуи къыхигъэщащ Советым и лэжьыгъэр купщIафIэу щытыну, зэгурыIуэрэ зэхуэгъэкIуатэрэ хэлъу сыт хуэдэ Iуэхуми бгъэдыхьэну зэригуапэр.
ЗэIущIэм кърихьэлIащ «Ипщэ» ассоциацэм и гъэзэщIакIуэ комитетым и унафэщI Пронин Павел, абы и къуэдзэ Хачкинаян Левон, «Аллея Российской Славы» урысейпсо проектым и унафэщI Сердюков Михаил, Кавказым и Ипщэ, Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэхэм, КъБР-м и творческэ зэгухьэныгъэхэм, ди республикэм ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и унафэм щIэт IуэхущIапIэхэм я лIыкIуэхэр, кърагъэблэгъахэр.
«Урысей Федерацэм и щэнхабзэм теухуауэ» Федеральнэ Унафэм и проектым ехьэлIауэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ Адыгэ Республикэм щэнхабзэмкIэ и министр Къул Мухьэмэд. Урысей Федерацэм и Ипщэ федеральнэ округым щыпсэу лъэпкъхэр зэрызэгурыIуэ Iэмалхэм ящыщ зыуэ щэнхабзэ зэпыщIэныгъэхэр зэрыщытыр къыхигъэщащ Къалмыкъ Республикэм егъэджэныгъэмкIэ, щэнхабзэмрэ щIэныгъэмкIэ и министрым и къуэдзэ Учуровэ Амулангэ. «Кавказым — мамырыгъэ» фестивалым и къыкIэлъыкIуэ XVII зэхыхьэр зэрырагъэкIуэкIыну щIыкIэмрэ ар щызэхашэну щIыпIэмрэ убзыхуным теухуат зэIущIэм и ещанэ Iыхьэр.
КъаIэта Iуэхухэм, зытепсэлъыхьа унэтIыныгъэхэм теухуа унафэхэр къащтащ, гулъытэ зыхуэщIыпхъэу къалъытэхэр къагъэлъэгъуащ, абыхэм я гъэзэщIэкIэ хъуну ягъэнэIуахэм зыхуэфащэ зэхъуэкIыныгъэхэр халъхьащ.
Правительствэм и Унэм укъызэрыщIэкIыжу нэм къыIуидзэрт ЗэгурыIуэныгъэм и утым щагъэува шэтыр хужьхэр. Абыхэм щагъэлъагъуэ мы махуэхэм ди хьэщIэ хэгъуэгухэм я цIыхубэ IэпщIэлъапщIэхэм я IэдакъэщIэкI хьэпшып гъэщIэгъуэнхэр. «Зэманхэм я зэпыщIэныгъэ» зыфIаща гъэлъэгъуэныгъэм щыгъэува «пщIантIэ» къэс къагъэлъагъуэрт нэхъ зыхуэIэкIуэлъакIуэ унэтIыныгъэхэр. Псалъэм папщIэ, Ставрополь крайр хэдыкI зэмылIэужьыгъуэхэм я лъахэу къыпщагъэхъурт IэдакъэщIэкIхэм. Волгоград областыр, Шэшэныр пхъэм IэкIуэлъакIуэу зэрелэжьыр нэрылъагъут, ди республикэм ейр къулейт лъэпкъ фащэр зэрагъэдахэ цIуугъэхэнэмкIэ, дыжьын бгырыпххэмкIэ, дыщэидэхэмкIэ, пхъэм къыхэщIыкIа хьэпшыпхэмкIэ. Краснодар крайм утыку кърихьащ чнутI зэмылIэужьыгъуэхэр, хьэуазэм къыхэщIыкIа хьэпшып куэд. ЖыпIэнуракъэ, IэрыкIхэр телъыджэт, нэри пэри яхьу апхуэдэт.
Абыхэм еплъыну, хьэщIэхэм яIущIэну гъэлъэгъуэныгъэм зыкъригъэхьэлIащ КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен. Хьэпшыпу илъагъухэр зэрызэмылIэужьыгъуэр щIэщыгъуэ щыхъуу, абыхэм я дахагъэр игъэщIагъуэу гупсэхуу къызэхикIухьащ дэтхэнэ пщIантIэри. Ахэр зи IэдакъэщIэкIхэм зэреупщIыни и куэдт Къанокъуэм.
ИужькIэ ди республикэм и Iэтащхьэр журналистхэм яхуэзащ, абыхэм я упщIэхэм жэуап иритащ. ЕтIуанэу ди деж щекIуэкI мы фестивалыр иджыри зэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щызэхэтыну Iэмал щыIэмэ къыщеупщIэм, Къанокъуэ Арсен жиIащ республикэм и бжэр сытым дежи мыпхуэдэ зэхуэс дахэхэм зэрахузэIухар, гуфIэгъуэ Iуэхухэр утемыукIытыхьу щыбгъэлъэгъуэн утыкухэр дызэрикуэдыр. Апхуэдэуи щIэупщIахэт зэплъа IэрыкIхэм ящыщу дэтхэнэр нэхъ игу ирихьами, шэч лъэпкъ къытримыхьэу жиIащ Къэбэрдей-Балъкъэрыр зэрыфIэнэхъыфIыр. «СфIэмыгъэщIэгъуэна яхэткъым, къанэ щымыIэу щIэщыгъуэ защIэщ. Ауэ уэ нэхъыфIу узыщыгъуазэр, ууейр уи псэм нэхъ фIэдахэм пцIы хэлъ къыщIэкIынкъым», — жиIащ Iэтащхьэм.
ХьэщIэхэми хэгъэрейхэми гуапэу ехъуэхъуащ, «Кавказым — мамырыгъэ» фестивалым етпх гугъэфIхэр нэрылъагъу хъуну зэригуапэри къыхигъэщащ Къанокъуэ Ар- сен.
ИСТЭПАН Залинэ.
