ЦIыхубэр тогузэвыхь
Урысей Федерацэм и коммунист партым (КПРФ) и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и IV пленумыр иригъэкIуэкIащ. Зэхуэсым щытепсэлъыхьащ Къэрал Думэм и депутат, ЛДПР-м и пашэ Жириновский Владимир жэпуэгъуэм и 24-м «Поединок» нэтыным Кавказ лъэпкъхэм ятеухуауэ жиIар къазэрыщыхъуам, лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэр егъэфIэкIуэным ехьэлIауэ партым къигъэув къалэнхэм. ЗэIущIэм кърагъэблэгъат Къэрал Думэм и депутат, КПРФ-м Осетие Ищхъэрэ Республикэм щиIэ къудамэм и япэ секретарь Тайсаев Къазбэч.
«Зыри жыдмыIэу тшэчынкIэ Iэмал иIэкъым. Лъэпкъхэр бгъэпуд хъунукъым. Жириновский Владимир Кавказым ис лъэпкъхэм псалъэ гуемыIухэр и щыпэепэскъым. Догъэкъуаншэ». Мыхэрт дэтхэнэ коммунистми и псалъэм купщIэ хуэхъур.
КПРФ-м и республикэ къудамэм и комитетым и секретарь Пащты Борис къеджащ Жириновский Владимир жиIам теухуауэ партым игъэхьэзыра тхыгъэм.
— «Россия 1» телеканалымкIэ екIуэкI «Поединок» нэтыным Жириновский Владимир щыжиIам укъимыгъэуIэбжьу къанэркъым, къаугъэ къыщIикIари гурыIуэгъуэщ, — жиIащ Пащтым. — «Лъхуэн-пIэныр щыпамыубыд, цIыхур щыкуэдыщэ щIыналъэрщ щIэпхъаджагъэхэр нэхъыбэу къыщыхъур. Апхуэдэщ Кавказыр. Езыхэр зэрыукIыжу щытамэ, абы щыгъуэми ди жагъуэ хъунут, ауэ абыхэм дэращ яукIыр. Кавказым щыпсэу унагъуэм сабиитI нэхърэ нэхъыбэ яIэну хуит щIын хуейкъым, ещанэ яIэ хъурэ — къуэды ятелъхьэн хуейщ. КIуэцIрымыкIрэ — я хуитыныгъэхэр гъэмэщIэн, щIыпIэр гъущI банэкIэ къэхухьын!» Къэрал Думэм и депутатым апхуэдэ псалъэхэр къыбгъэдэкIыныр къезэгъыркъым. Зи щхьэ пщIэ хуэзыщIыж цIыхум, жылагъуэ лэжьакIуэм къыгурыIуэн хуейщ къэралыр щыIэныр цIыхубэр, лъэпкъхэр зэрызэхущытым, зэрызэгурыIуэм зэрелъытар. Политикым и псалъэхэм «урысей гражданствэ» жыхуэтIэм мыхьэнэ имыIэм хуэдэу къыщIрегъэдз, кавказ лъэпкъхэм къеныкъуэкъухэр нэхъри зэщIегъаплъэ.
Кавказ лъэпкъхэм ящыщу цIыху мелуани 8-м щIигъу Урысей Федерацэм и нэгъуэщI щIыпIэхэм щопсэу. Абыхэм къахэкIащ щIэныгъэлIхэри, дохутырхэри, сурэтыщIхэри, пщIэрэ щхьэрэ зиIэхэри, хэкупсэ куэди. Жириновский Владимир хуэдэхэм я псалъэхэм я зэранкIэ лъэпкъхэм дзыхь зэхуамыщIыж мэхъу. Абы къишэнур Iейщ: зэгурымыIуэ, залымыгъэ, мыарэзыныгъэ.
УФ-м и Къэрал Думэм этикэмкIэ и комиссэм къипщытэн хуейщ Жириновский Владимир Кавказым теухуауэ жиIахэр икIи хуэфэщэн унафэ трищIыхьыпхъэщ.
Политикышхуэу зызылъытэж, Къэрал Думэм къулыкъушхуэ щызыIыгъ Жириновский Владимир къыбгъэдэкI псалъэ жагъуэхэр, къытезгъэзэжынщи, къекIуркъым. Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэр а Iуэхум къишэнум тогузэвыхь. Къэрал цIыхубэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр къыхудоджэ лъэпкъхэр зэкъуэзыудыну хэт цIыхур хабзэ гуэрым ирашэлIэну.
— Мы Iуэхум псалъэма-къышхуэ къикIащ, — пищащ пленумым КъБР-м и Парламентым и депутат Щыхъэлы Заират. Лъэпкъ- хэр зэщызыгъэIей къы- хуеджэныгъэхэр Жириновскэм зэкъым къызэрыжьэдэкIар икIи ар, сэ сызэреплъымкIэ, Урысей Федерацэр махэ зыщI Iуэхугъуэщ. ИщIэу пIэрэ а урысей политикым къэралым и Президент Путин Владимир «Урысей. Лъэпкъ Iуэхухэр» тхыгъэм къыщыхигъэщар?! Путин Владимир жеIэ: «Бзэ зэмылIэужьыгъуэ куэд щызекIуэ, щэнхабзэ къулей зиIэ Урысейм дежкIэ ахэрщ лъабжьэ быдэр. Дэтхэнэ политикми, жылагъуэ лэжьакIуэми зыщигъэгъупщэ хъунукъым къэралым и ухуэкIэр цIыхубэр, лъэпкъхэр зэгурыIуэным теухуауэ зэрыщытыр». Конституцэм ебакъуэу къэпсалъэ Жириновский Владимир ехьэлIауэ унафэ щIын хуейщ.
— КПРФ-м и ЦК-м и III пленумым Зюганов Геннадий (УФ-м и коммунист партым и унафэщI) щыжиIащ: «ЦIыхубэ зэкъуэтыныгъэр кIуэ пэтми йокIакIуэ. Къэралым щекIуэкI Iуэхухэм я пэжыпIэр щIахъумэ. Абы къыхэкIыу, хэкупсэ нэпцIхэр къыщIэгъэщыныр ди къалэну собж. Лъэпкъ Iуэхухэм гулъытэ хэха икIэщIыпIэкIэ хуэтщIын хуейщ». Кавказ Ищхъэрэр зэрыхаубыдыкIам ухегъаплъэ, щIыналъэр Iей и лъэныкъуэкIэ фIэкIа телевиденэми къигъэлъагъуэркъым, газетхэми щатхыр егъэлеиныгъэщ. Щхьэ щIахъумэрэ ди ехъулIэныгъэхэр, фIыгъуэхэр?! — жиIащ КПРФ-м Эльбрус районым щиIэ къудамэм и комитетым и япэ секретарь Хасаитовэ Лизэ. — ТфIэкъабылщ ЛДПР-м и къудамэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэр зэхуэщIыжыныр, Жириновский Владимир хабзэм ешэлIэныр. Щапхъэ тетхыпхъэщ Шэшэн Республикэм — абы щылэжьэжыркъым зи гугъу тщIы партыр. Властыр лъэпкъ Iуэхухэм хуэфащэу кIэлъымыплъу гурыщхъуэ уегъэщI. Армырамэ, иджыри къыздэсым зы жэуап гуэрым ирашэлIэнт политикыр.
КПРФ-м и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и комитетым и етIуанэ секретарь Шаваев Ильяс тепсэлъыхьащ лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэр егъэфIэкIуэнымрэ абы теухуауэ коммунист партым и пщэ дилъхьэж Iуэхугъуэхэмрэ.
— Совет Союзыр щыкъутэжым хэщIыныгъэшхуэ игъуэтащ къэралым. Кавказ Ищхъэрэри хиубыдащ псэукIэкIэ, экономикэкIэ нэхъ къулейсыз хъуа щIыналъэхэм. Абыхэм лъэпкъ зэхущытыкIэхэр ягъэбгъунлъащ, — къыхигъэщащ Шаваевым. 1998 гъэм ди партым и ЦК-м иубзыхуащ «Лъэпкъ IуэхухэмкIэ КПРФ-м и еплъыкIэр». А дэфтэрым и мыхьэнэр гъащIэм къигъэлъэгъуащ. Абы ноби партым хэтхэм зыхуагъазэ, лъэпкъ зэныбжьэгъугъэр зыхъумэну Iэмалхэм щегупсыскIэ. Коммунист партым фIэтэмэмщ лэжьакIуэм пщIэ игъуэтыжыныр. «XXI лIэщIыгъуэм къигъэщIэращIэ социализмэм хуэкIуэн!» — аращ цIыхубэм я плъапIэу партым къилъытэр. Ар гъащIэм хапщэмэ, Урысейм Iуэхугъуэ зыбжанэ щызэфIэха хъунущ — псом хуэмыдэу властым и лэжьэкIэм зихъуэжынущ.
Партым Налшык щIыпIэм щиIэ къудамэм и япэ секретарь Тумэ Владимир къыхигъэщащ Лъэпкъхэм я IуэхукIэ къэрал IэнатIэхэр (министерствэхэр) щIыпIэхэм къыщызэIухын зэрыхуейр.
ЖаIар къызэщIикъуэжу, и Iуэху еплъыкIи къигъэлъагъуэу къэпсэлъащ Тайсаев Къазбэч. Абы псоми фIыщIэ яхуищIащ партым и щIыналъэ къудамэм и пленумым къызэрырагъэблэгъам папщIэ.
— Пленумым щыжаIа куэдымкIэ арэзы сохъу, — жиIащ Тайсаевым. — Урысей къэралыгъуэм и закъуэщ лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэу 180-м хуэдиз зыщыпсэууэ Лъэпкъ IуэхухэмкIэ министерствэ зимыIэр. Апхуэдэу щытми, дэркIэ гурыIуэгъуэщ урысыбзэмрэ урыс щэнхабзэмрэ мыхьэнэуэ яIэр. ЗэрыжаIэщи, дызэкъуэтмэ — дылъэщщ. Сыт Молдавием, Къэзахъстаным къыщыхъухэр?! Урыс школхэр щызэхуащIыж. Иужьрейм апхуэдэу 1500-рэ къыдэнэжауэ аращ. Ауэрэ Iуэхур кIуэмэ, къэралхэм Iуэху зэдэтщIэжыфынукъым. Ди партыр зэлэжьхэм ящыщщ зи гугъу сщIыр.
Жириновский Владимир теухуауэ: Абы хуэдэхэр дэ езыракъэ утыку къизышэр?! Щхьэ зыри жыдмыIарэ илъэс 15 и пэкIэ?! Абы щыгъуэми политикыр Кавказым и бийуэ къэпсалъэу щытащ. КъызэрысщыхъумкIэ, цIыхубэм лэжьыгъэ ядегъэкIуэкIын, епсэлъэн хуейщ. ЛДПР-р ди щIыналъэхэм щымыгъэIэныр къыхэзылъхьахэм ядызощтэ. Осетием, Шэшэным зы депутат щыдиIэкъым а партым щыщу.
Лэжьыгъэ IуэхукIэ: къэралым мэкъумэш IэнатIэм сыткIэ зэрызыщIигъакъуэр?! Адрей къэралхэм елъытауэ щIагъуэкъым. Хэтыт зэран зыхуэхъур колхоз-совхозхэр? Ахэр щыщыIам дэтхэнэ зы къуажэдэсри лэжьыгъэ IэнатIэ пэрытт, унагъуэр зыхэпсэукIын къилэжьырт. Иджыпсту Урысейм лэжьапIэншэу иIэм и бжыгъэм ущIэмыупщIэ. Аращ щIалэгъуалэр щIэкIуэдыр, щIэпхъаджагъэхэр къэхъуным щхьэусыгъуэ хуэхъур. Сыарэзыщ Жириновскэр хабзэм ешэлIэн зэрыхуеймкIи. Ауэ сытми ар къэбгъанэ хъунукъым, — жиIащ Тайсаевым.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
