Си гум и уэрэдым къыщIедзэж…
Уэ угъыну ущыхуейкIэ, гъы-тIэ, си псэ! Тхьэмпэ цIыкIухэм пылъ пщэдджыжь уэсэпсым хуэдэу, уи нэбжьыц фIыцIэхэм нэпс ткIуэпс цIыкIухэр прецIуукI. Сэ дыгъэ зысщIынщи, сыхуэсакъыпэурэ ахэр пысхынщ. Уэ угуфIэну ущыхуейкIэ, гуфIэ-тIэ, си псэ. УдзыщIэ къэгъэгъам зэрыщхьэщытым хуэдэу, сэ мазэгъуэ дахэу сыкъыпщхьэщыувэнщ. Уэ укъызэплъурэ гухэлъ щIы. ИтIанэ, си псэ, къикIут уи гум ит лъагъуныгъэ хышхуэр, сэ кхъухь зысщIынщи, сынытехьэнщ.
* * *
«Ди гъунэгъур пщэдей къэкIуэжыну жаIэ. Сыту фIыт! Сэ Iейуэ абы сыхуэзэшащ. Абы сыкъицIыхужыну пIэрэ? Ар илъэситху ипэкIэ сыкIэлъыплъу езгъэжьат. Езыри къаплъэрт: «Ин ухъуа нэужь, хъыджэбз дахэ дыдэ ухъунущ уэ», — жиIэу. Ар махуэу къыдэмыхьэжтэмэ, арат. Гъуэлъыжыгъуэм фIэкIауэ къэсыжамэ, нэхъыфIт. Ди дежкIэ щыблэкIыжкIэ си щхьэгъубжэр блэуэ езгъэлъагъунт, си шэгъуэ хъуауэ жейм сызэремызэгъыр къезгъэщIэну».
«Уа, си хъыджэбз, сыту уделэ уэ! Щхьэ умыгъуэлъыжрэ? Жэщ ныкъуэм фIэкIащ».
«Сэ, мамэ, уэздыгъэр згъэункIыфIын сошынэ».
* * *
«ЛIо, ухущIэмыхьэу ара? Дапщэрэ сынолъэIуа: «Зэгъусэу тIэкIу къэдгъэкIухь, ди Iэпэр зэрыIыгъыу», — жысIэурэ? Илъэс дапщэ хъуауэ сынолъэIурэ. Щхьэ апхуэдизрэ зыбгъэпагэрэ уэ!»
«Сэ зызгъэпагэу аракъым. ПщыхьэщхьэкIэ уэрамым фызыжь куэд тесщ».
«ЛIо-тIэ, абыхэм уащышынэу хьэмэрэ уащыукIытэу ара?! Хъунщ-тIэ, сэ уэзгъэлъагъунщ сщIэр. Пщэдей сыкIуэнщ си ныбжьэгъу сурэттехым дежи, уи сурэт езгъэщIынщ сэ схуэдизу».
«Сыт щхьэкIэ?»
«Дахэм хуэдэу, ар гу цIыкIу ислъхьэнщи, уэрамым къесшэкIыу сыдэтынщ, псоми езгъэлъагъуу».
* * *
«Уэ уежьэжри, си нэпс мыухым гур игъэгъущауэ щхьэгъубжэм сыIутт, гъуэгушхуэм сынриплъэу. Ауэ уэ къэбгъэзэжынт? Уэ сыту сыпщIыжынт? Сэ си уэрэдхэр жысIэн сухат, си удз гъэгъахэр пыгъукIыжат, си гум жьауэ имыдзыж къыпфIэщIырт.
Хэтыт а псор зи лажьэр? Уэракъэ унэм сыщIэзыгъэсар, бжэи щхьэгъубжи Iузумыгъэхыу. Дыгъэпс къыстребгъэдза, акъужь къабзэ къысщIебгъэхуа а гъэхэм? НапIэр дэбдзейуэ къебдзыхыжыхущ зы гъащIэр. Иджы уэ сыножьэжыркъым, ауэ сытми щхьэгъубжэм сыIусу аращ, блэкIам сыкIэлъыплъыжу. Догуэт! Мыр сыт? Тобэ, тобэ. Тхьэрыкъуэ дахащэ си щхьэгъубжэм къытетIысхьащ. Сыт, си псэ, умэжалIэрэ, упIыщIэрэ, хьэмэрэ къэплъэтыхьурэ уеша? Ей, си хьэщIэ лъапIэ… (Ар зимыгъэхъейуэ къызоплъри щысщ). Сыт апхуэдизу укъыщIызэплъыр?.. Си гум къеуэн щIедзэж… Сыт мы уи нитIыр зищIысыр?.. ЦIыхунэ?.. Ухэт уэ? Ей, тхьэрыкъуэ цIыкIу, ухэт уэ? Си гум Iущащэу щIедзэж… Ей, тхьэрыкъуэ, тхьэрыкъуэ…
Сэ сыщыIэбэм, ар мэлъэтэжри, дыгъэпс мэхъуж.
Си гур абы игъэпIейтеящ… Си гум уэрэд гуэрхэр къришу щIедзэ. Си гум аргуэру уэрэд къреш!.. Си гум и уэрэдым къыщIедзэж, си псэ! Сыту гъэщIэгъуэн мы дунейр: напIэр дэбдзейуэ къебдзыхыжыхукIэ гъащIэ псо мэхъу.
Тхьэзэплъ Хьэсэн.
