Гъэсэныгъэр къыщежьэр
«Уи IэщIагъэм ущиIэну ехъулIэныгъэр зэлъытар ар уи гумрэ уи псэмрэ зэрыдыхьэрщ», — жеIэ Тэрч районым хыхьэ Хьэмидей къуажэм щыщ Темрокъуэ Марьянэ. Пщащэм зэрыжиIэмкIэ, IэщIагъэ хуэхъунур фIыуэ егупсысауэ къыхихащ икIи а унэтIыныгъэм теухуауэ сытым дежи нэхъыбэ къызэрищIэным хущIэкъуу йоджэ.
Курыт школ нэужьым ар щеджащ КъБКъУ-м и медколледжым, иджыпсту университетым и медицинэ факультетым щIэсщ.
— Медицинэр егъэлеяуэ гугъущ, ауэ икIи гъэщIэгъуэнщ, — къыддогуашэ и гупсысэхэмкIэ Марьянэ. — Дохутыр IэщIагъэм ухэзэгъэн папщIэ фIыуэ уеджэн хуейщ. Апхуэдэу, сэ сызэреплъымкIэ, а IэнатIэр къыптемыхьэлъэу епхьэкIын щхьэкIэ шыIэныгъэшхуэ пхэлъыпхъэщ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, узым тэмакъкIэщI ищIа цIыхум дежкIэ псом япэу мыхьэнэ зиIэр дохутырыр къызэрыхущытырщ. «Дохутырым и псалъэ къудейри хущхъуэщ» щIыжаIэжари аращ.
Пщащэр медицинэм и унэтIыныгъэхэм ящыщу нэхъ дэзыхьэхыр лышх узыфэхэр (онкологие) зыдж щIэныгъэрщ. Абы теухуауэ нэхъыбэ къызэрищIэным хущIокъу, абы и щэхухэм нэхъ куууэ хэгъуэзэнымкIэ Марьянэ дэIэпыкъуэгъу къыхуохъу онколог цIэрыIуэ Бэрокъуэ Елдар.
— Елдарщ лышх узыфэхэр зыдж щIэныгъэм сыдезыгъэхьэхар, — жеIэ Темрокъуэм. — Ар зыпэрыт Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлI нэсщ. Зи гугъу ищIым апхуэдизкIэ гъэщIэгъуэну топсэлъыхьри, удимыхьэхынкIэ Iэмал иIэкъым. Апхуэдэу узыфэр къызыхэкIыр, абы и гъэхъужыкIэ хъунур зэхэхауэ къыбжеIэ икIи Iуэхум теухуа дэтхэнэ упщIэри жэуапыншэ ищIыркъым. Къапщтэмэ, лышх узыфэр шынагъуэщ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, Iэпкълъэпкъым и Iыхьэхэм ящыщу абы и «къапхъэным» ихуам я нэхъыбэр пхуэгъэхъужыркъым. Абы къыхэкIыуи жызыIэ щыIэщ а унэтIыныгъэм щыпхузэфIэгъэкIынышхуэ щымыIэу. Дауэ мыхъуми, сымаджэм и узыр зымащIэкIэ нэхъ мыхъуми щхьэщыпхыфынми ар умыгъэгужьейуэ и Iуэхур зыIутыр гурыбгъэIуэфынми мыхьэнэшхуэ иIэщ. КъищынэмыщIауэ, щIэныгъэм щекIуэкI зыужьыныгъэшхуэхэр къэплъытэмэ, угугъэ хъунущ зэман гъунэгъум абыи и Iэзэгъуэ къагупсысыну.
Марьянэ цIыху емызэшщ, зэреджэм хуэдэурэ ар «ДэIэпыкъуэгъу псынщIэми» щолажьэ. Пщащэм зэрыжиIэмкIэ, лэжьыгъэ и пIалъэ къищIэнымкIэ, къыхиха IэщIагъэм фIыуэ хэгъэгъуэзэнымкIэ иджыпсту зыпэрыт IэнатIэм мыхьэнэшхуэ иIэщ. «Сызыхэт гупыр си дежкIэ сыткIи щапхъэщ, — жеIэ Марьянэ. — Ахэр лэжьыгъэм гурэ псэкIэ пэрыт, зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI дохутыр нэсхэщ. Пэжщ, IэнатIэ тыншкъым, ауэ гупсэхугъуэ зэптыжа сымаджэм и нэгум къищ гуапагъэм псори пщегъэгъупщэж. «ЦIыхум гугъэ ептыжыным, и нэгум гуфIэ щIэплъхьэжыным сыт и уасэ?!» — жаIэ си лэжьэгъухэм. Ар зэрыуасэншэр иджы сэри згъэунэхуащ».
Пщащэм и Iэдэбагъри и гъэсэныгъэри къыщежьэр щапIа унагъуэрщ. Темрокъуэхэ Хьэдисрэ Таерэ я унагъуэм хабзэмрэ нэмысымрэ щытепщэщ. Я бынищри лъэ быдэкIэ гъащIэм хагъэуващ, дэтхэнэми я цIэр фIыкIэ жаIэу апхуэдэщ. Марьянэ и дэлъхуитIми щIэныгъэ нэхъыщхьэ зрагъэгъуэтащ, я щхьэ Iуэху дагъэкIыжу, адэ-анэр зэрамыгъэукIытэным хущIэкъуу мэпсэу.
ПщыхьэщIэ Хьэмзэт.
