Ди зэхуэдэ Iуэхум лъэпкъыр зэкъуегъэувэ
Дунейпсо Адыгэ Хасэм (ДАХ-м) къыхилъхьа жэрдэмым тету, гъатхэпэм и 14-м адыгэхэр куэду зэрыс республикэхэмрэ къэралхэмрэ ди тхыбзэм и махуэр щагъэлъапIэм хыхьэу, анэдэлъхубзэм и пщIэр къэIэтыным, зэрыт ныбжьми, зыпэрыт IэнатIэми, анэдэлъхубзэмкIэ ябгъэдэлъ щIэныгъэми емылъытауэ, лъэпкъым и цIыхуу зыкъэзылъытэж дэтхэнэми абыкIэ бгъэдэлъ щIэныгъэр егъэфIэкIуэным гулъытэ нэхъыбэ хуегъэщIыным хуэгъэпса «Адыгэбзэ диктант» дунейпсо егъэджэныгъэ Iуэху щхьэпэр щекIуэкIащ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым «Адыгэбзэ диктантыр» сыхьэт 13-м щIидзэу щатхащ Лъэпкъ къэрал библиотекэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетымрэ.
КъБКъУ-м адыгэбзэ диктантыр щатхыну хаха пэшитIым еджакIуэхэм, студентхэм, егъэджакIуэхэм, журналистхэм, жылагъуэ лэжьакIуэхэм къадэкIуэу, зи IэнатIэ, унагъуэ Iуэхухэр лъэныкъуэ езыгъэзу абы хэтыну цIыху куэд къызэрекIуэлIар и щыхьэтт зэлъэпкъэгъухэм я тхыбзэм и махуэр зэдагъэлъэпIэным зэрызэкъуигъэувам, мы гъэм япэу ирагъэжьа а Iуэху дахэм куэд къызэрыпэджэжам. КъыжыIапхъэщ, IуэхущIапIэ щхьэхуэхэм емыкIуэлIэфынухэр иджырей технологием и Iэмалхэр къагъэсэбэпыну, ДАХ-м и сайтым, Фейсбук, Инстаграм напэкIуэцIхэм апхуэдэхэм я щIэныгъэр къыщапщытэну къызэрыхураджар.
Зэхыхьэм хэтащ Дуней-псо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий, КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министр КIурашын Анзор, КъБР-м цIыхухэр егъэджэнымкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министр Къумыкъу Iэуес, КъБКъУ-м и проректор Къэжэр Артур сымэ.
— Адыгэбзэр егъэфIэкIуэным теухуауэ ди щIыналъэм япэу къыщыхалъхьа Iуэху дахэм цIыху куэд хэтыну мурад зэращIар гуапэщ. Къэбэр-дей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ республикэхэм къищынэмыщIауэ, адыгэ щыпсэу нэгъуэщI щIыналъэхэм, хамэ къэралхэм щыщ ди лъэпкъэгъухэри мы дунейпсо Iуэхум жыджэру зэрыхэтыр узыгъэгуфIэщ, — жиIащ Къэжэр Артур.
— Адыгэ тхыбзэм и махуэм ирихьэлIэу япэу къетхьэжьа Iуэхум хэтыну къекIуэлIа дэтхэнэми фIыщIэ фхузощI! КъБР-м и Iэтащхьэм и къалэнхэр пIалъэкIэ зыгъэзащIэ КIуэкIуэ Казбек лэжьыгъэ IуэхукIэ Москва щыIэми, мыр къыддеIыгъ. Зэхыхьэм и фIыгъэкIэ наIуэ тщыхъуащ анэдэлъхубзэм и къэкIуэнум цIыху куэд зэригъэгузавэр икIи ди республикэм и Iэтащхьэм и деж а хъыбарыр нэтхьэсыжынущ. Гуапэ тщыхъуащ ди лъэпкъэгъухэр щыпсэу Тыркум, Сирием, Иорданием, Европэм и къэрал 17, нэгъуэщI щIыналъэм щыщ куэд мы IуэхуфIым къызэрыпэджэжар. Нэхъыжьхэм ди къалэнщ щIэблэм адыгэбзэр яIурылъу, лъэпкъ тхыбзэмрэ тхыдэмрэ щыгъуазэу къэдгъэхъуну. Университетым и егъэджакIуэхэм студентхэм щIэныгъэм къыдэкIуэу гъэсэныгъэрэ нэмысрэ зэрыратыр уасэншэщ. Зэхыхьэм хэт дэтхэнэми Адыгэ тхыбзэм и махуэр угъурлы фхуэхъуну, абы насып къыфхудэкIуэну сынывохъуэхъу, — жиIащ Сэхъурокъуэ Хьэутий.
КъБКъУ-м къекIуэлIахэм Къэрмокъуэ Хьэмид и «ЛIэщыгъуэхэм я лъэужь» адыгэбзэ диктантыр ирагъэтхащ ЦIыпIынэ Аслъэн и цIэр зезыхьэ Адыгэ щэнхабзэ центрым и унафэщI Езауэ Мадинэрэ адыгэбзэ къудамэм и 4-нэ курсым щIэс Мокъуэ Лаурэрэ.
Налшык къалэм щекIуэкIа «Адыгэбзэ диктант» Iуэху щхьэпэм цIыху 2000-м щIигъу хэтащ. Республикэм и къалэхэмрэ районхэмрэ щыIа апхуэдэ зэхыхьэм хэтахэм я бжыгъэр иджыри къызэщIакъуэж. Адыгэбзэ диктант зытхахэм хуитыныгъэ яIащ я цIэунэцIэ дыдэр е я цIэ лейхэр (псевдонимхэр) я тхыгъэм къыщагъэлъэгъуэну. Абыхэм иратыжынущ Iуэхум зэрыхэтам щыхьэт техъуэ тхылъыр. Адыгэбзэм и къэкIуэнум игъэгузавэу а зэхыхьэм хэтахэм къыхагъэщащ гъэ къэс анэбзэр хъумэным гулъытэ хуэщIыным хуэунэтIа апхуэдэ Iуэху къызэрагъэпэщыну, цIыху нэхъыбэ абы къыхашэу зрагъэубгъуну зэрагуапэр.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
