Лъэпкъхэм я зэгурыIуэныгъэрщ зыужьыныгъэм и лъабжьэр
Иджыблагъэ КъБР-м и Жылагъуэ палатэм щекIуэкIащ лъэпкъхэм, дин зэмылIэужьыгъуэхэр зезыхьэхэм я зэхущытыкIэхэр гъэтэмэмынымкIэ лэжьакIуэ гупым я зэIущIэ. Абы щыхэплъащ республикэм ис лъэпкъхэр зэгурыIуэнымкIэ, дин Iуэхухэр тэмэму зэтегъэувэнымкIэ мы зэманым екIуэкI лэжьыгъэхэм.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и тхьэмадэ Берд Хьэзрэталий, КъБР-м и Жылагъуэ палатэм щэнхабзэмрэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ и комиссэм и тхьэмадэ Къудей Владимир, къэрэшей-балъкъэр щIалэгъуалэм я зыужьыныгъэм телажьэ «Эльбрусоид» фондым и Налшык къудамэм и унафэщI Анаев Мурат, «Барс-Эль» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и къэбэр-дей-балъкъэр къудамэм и унафэщI Гериев Iэбузед, республикэм и «Патриот» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и унафэщIым и япэ къуэдзэ Эфен- диев ФуIэд, «КъБР-м мамырыгъэмрэ лъэпкъхэм я зэгурыIуэныгъэмрэ щыхъумэным телэжьэн» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и унафэщI ГуэбэщIыкI Жантемыр, «Балъкъэр лъэпкъым и нэхъыжьхэм я совет» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Сабанчиев Исмэхьил, балъкъэр лъэпкъым и къэщIэрэщIэжыныгъэм телажьэ «Баш-тёре» жылагъуэ зэгухьэныгъэм и къэбэрдей-балъкъэр къудамэм и тхьэмадэ Созаев Батал, ди хэкуэгъухэр къэгъэIэпхъуэжыным телажьэ «Пэрыт» къэбэрдей-балъкъэр щIыналъэ зэгухьэныгъэм и правленэм хэт Хьэгъэжей Беслъэн, «Политикэ щхьэусыгъуэкIэ лей зыкIэлъызэрахьахэм я ассоциацэ» зэгухьэныгъэм и республикэ къудамэм и тхьэмадэ Щыхьмырзэ Маркс, нэгъуэщIхэри.
Абыхэм къыхагъэщхьэхукIащ республикэм иджыпсту щызэтрихьа социально-экономикэ гугъуехьхэр тэмэму къызэринэкIыфын папщIэ, ди щIыналъэм ис лъэпкъ псори зэгурыIуэу икIи зэакъылэгъуу зэдэлэжьэн, зыр адрейм дэIэпыкъужу екIуэкIын зэрыхуейр. КъБР-м ис лъэпкъхэм лIэщIыгъуэ куэд лъандэрэ хабзэ яхуэхъуащ хэкум и тхыдэм и зэман нэхъ гугъу дыдэхэм пэжыгъэрэ зэкъуэшыныгъэкIэ зэкъуэувэу. Апхуэдэу ахэр благъагъэкIи ныбжьэгъугъэкIи зэпыщIащ икIи апхуэдэ зэпыщIэныгъэхэр хуэсакъыу яхъумэну ди щIэблэм къапэщытщ.
Сыт хуэдэ хабзэфIхэр ди лъэпкъхэм къадемыкIуэкIми, ахэр зэкъуаудыну хущIэкъухэр щыIэщ икIи абыхэм ирагъэкIуэкI хьэгъэщагъэхэр иужь зэманым щIэх-щIэхыурэ цIыхухэм я нэгу щIокI. Апхуэдэ къарухэм тхыдэм и къэхъукъащIэхэр зэблашыну икIи гъащIэм фIыуэ щымыгъуазэ нэхъыщIэхэр гъуэгу пхэнж трагъэувэну хэтщ.
А псори къалъытэри, зэIущIэм хэтахэм республикэм и къэрал властым и орган зэмылIэужьыгъуэхэм, цIыхубэ, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм зыхуагъэзащ Iуэху пыухыкIахэр зэфIагъэкIыну къыхураджэу. Абыхэм къыхагъэщащ лъэпкъ зэхущытыкIэхэр хуабжьу зыхуэсакъыпхъэ икIи егупсысауэ зыбгъэдыхьэн хуей Iуэхуу зэрыщытыр.
Къэрал властым и органхэмрэ щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ органхэмрэ къыхураджащ цIыхухэм зэпымыууэ япыщIауэ щытыну, лъэпкъ зэхущытыкIэхэм хиубыдэу къыкъуэкI сыт хуэдэ Iуэхури и зэманым дагъэкIыну, мамырыгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ гъэбыдэнымкIэ лэжьыпхъэхэр цIыхухэм ягурыгъэIуэным егугъуну. Апхуэдэу чэнджэщхэм къыщагъэлъэгъуащ УФ-м и къэрал лъэпкъ политикэм и стратегиер ди республикэм и щIыналъэм щыгъэзэщIэным гулъытэ хэха игъуэтын зэрыхуейр икIи абы папщIэ, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм, цIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм я зэфIэкIыр щIэгъэкъуэн къэщIыным мыхьэнэшхуэ зэриIэр.
Хабзэхъумэ органхэм яхуэгъэза чэнджэщхэм къыщыхагъэщащ законодательствэм и мардэхэр хэIущIыIу щIыным гулъытэ хэха зэрыхуэфащэр. Апхуэдэ мардэхэм IупщIу къагъэув лъэпкъхэр зэныкъуэкъуным къыхуезыджэхэр, экстремизмэм и мурадхэр пхыгъэкIыным хуэунэтIа тхыгъэхэр къытрезыгъадзэхэр, апхуэдэ мурадхэм хуэунэтIауэ тхыдэм и къэхъукъащIэхэр зэблэзышхэр жэуап ткIийм зэрырашалIэр.
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм хэт псоми я мурадщ апхуэдэ Iуэху мыхъумыщIэхэр къэмыгъэхъуным, экстремизмэмрэ терроризмэмрэ я Iэужьхэр къызэпыудыным, урысей законодательствэм и мардэхэм тету апхуэдэ лэжьыгъэхэр дэгъэкIыным адэкIи егугъуну.
ЗэIущIэм къыщащта кIэух тхыгъэм хиубыдэу ВУЗ-хэмрэ щIэныгъэ IуэхущIапIэхэмрэ къыхураджащ тхыдэр зэблэзышхэм япэщIэтын папщIэ, Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI эксперт гупхэр къызэрагъэпэщыну, щIэныгъэм и хабзэхэм тету тхыдэм и къэхъукъащIэхэр тэмэму зэпкърызых тхыгъэхэр цIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм къытрагъэдзэну. Апхуэдэу абыхэм чэнджэщ иратащ ди республикэм ис лъэпкъхэм я блэкIам теухуа Iуэху нэхъ гугъухэр щызэпкърах конференцхэмрэ семинархэмрэ къызэрагъэпэщы- ну икIи абыхэм зыхуэфащэ федеральнэ органхэм, УФ-м и адрей субъектхэм я экспертхэр кърагъэблэгъэну.
Жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм яхуэгъэза чэнджэщхэм ящыщщ законодательствэм ипкъ иткIэ хуит ямыщIа жылагъуэ зэхыхьэхэр къызэмыгъэпэщыныр, апхуэдэ лэжьыгъэр къэрал властым и органхэмрэ щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ органхэмрэ ящIыгъуу егъэкIуэкIыныр.
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм хэтхэм зэакъылэгъуу жаIащ республикэм и жылагъуэ-политикэ гъащIэм хиубыдэу къыкъуэкI сыт хуэдэ Iуэхуми тепсэлъыхьыныр мыбы къыщызэрагъэпэщыну зэрыхьэзырыр.
КъБР-м и Жылагъуэ палатэ.
