
УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм щыIэ Белавенцев Олег Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэм и щIыхькIэ цIыхухэм зэрехъуэхъур
Си хэкуэгъу лъапIэхэ, Кавказ Ищхъэрэм щыпсэухэ!
Си гум къыбгъэдэкIыу сынывохъуэхъу гуфIэгъуэшхуэмкIэ — Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэмкIэ!
Хужь-щIыху-плъыжьыфэ урысей ныпыр, зи тхыдэр Пётр Езанэм иригъэкIуэкIа зэхъуэкIыныгъэхэм къыщежьэр, нобэ я дамыгъэщ ди Хэкум и лъэщагъымрэ ар зыми и унафэм зэрыщIэмытымрэ.
Ар я дамыгъэщ Урысейм и лIакъуэ куэдым я щIыхьым, абыхэм лэжьыгъэ IэнатIэми зэуапIэ губгъуэми къыщагъэлъэгъуа лIыхъужьыгъэм, щIэныгъэ, щэнхабзэ, спорт IэнатIэхэм щызыIэрагъэхьа ехъулIэныгъэхэм.
Урысей къэралыгъуэм и лъабжьэмрэ абы лъэпкъ куэду зэхэт и цIыхубэм я зэкъуэтыныгъэмрэ я тхыдэм быдэу пыщIа ди лъэпкъ ныпым нобэ дызэрешалIэ, хэку лъагъуныгъэр, абы и блэкIам къытхилъхьэ гушхуэныгъэр зи джэлэс гурыщIэхэр къыдэбэкIыу.
Мы махуэшхуэм си гум къыбгъэдэкIыу сыныво- хъуэхъу фыузыншэну, мамыру, фызэгурыIуэу, фи Iуэхухэр сыткIи зэIузэпэщу фыпсэуну, ди Хэкум и щIыхьыр нэхъри зыIэтын IуэхуфIхэр къывдэхъуну.
И тхыдэм ухэзыгъэгъуазэ
Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэр 1994 гъэ лъандэрэ шыщхьэуIум и 22-м ягъэлъапIэ. Хабзэ дахэ яхуэхъуауэ, а махуэм ирихьэлIэу къэралым, республикэм и къалэхэмрэ къуажэхэмрэ зэхыхьэ, гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэнхэр къыщызэрагъэпэщ. Налшык къалэ-ми щрагъэкIуэкIащ Къэрал ныпым и махуэм ехьэлIа Iуэхугъуэхэр.
Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм къыщызэIуахащ «Символ вели-кой державы» (День Государственного флага России) тхылъ гъэлъэгъуэныгъэ купщIафIэр.
Гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьа тхылъхэм, щIэнгъуазэхэм, журналхэмрэ газетхэмрэ къытехуа тхыгъэхэм ухагъэгъуазэ Урысей ныпым и тхыдэм, ди къэралымрэ цIыхухэмрэ я дежкIэ абы и мыхьэнэм. Апхуэдэхэщ, псалъэм папщIэ, УФ-м и Президентым и деж щыIэ Геральдикэ советым и УнафэщI, къэрал герольдмейстер Вилинбахов Георгий и «Государственные символы России», «История Российского герба и флага», Макин С. О. и «О триколоре. И не только о нём», Голубевэ Татьянэ и «Государственная символика России», Соболевэ На-деждэ «Очерки истории российской символики: от тамги до символов государственного суверенитета» лэжьыгъэхэр.
Гъэлъэгъуэныгъэм халъхьащ плъыфищу (хужь, щIыху, плъыжь) зэхэлъ Къэрал ныпыр дамыгъэ нэхъыщхьэу зэрыщытым щыхьэт техъуэ дэфтэрхэр: УФ-м и Конституцэм и 70-нэ статьямрэ 2000 гъэм дыгъэгъазэм и 25-м «Урысей Федерацэм и къэрал ныпым теухуауэ» къыдагъэкIа №1-ФКЗ Федеральнэ конституцэ законымрэ, ар хабзэм тету къызэрагъэсэбэпынум теухуахэр щIыгъужауэ.
Гъэлъэгъуэныгъэм къыщыхьа тхылъхэмрэ тхыгъэхэмрэ яхуэщхьэпэнущ курыт школхэмрэ еджапIэ нэхъыщхьэхэмрэ я егъэджакIуэхэм, Урысейм и Къэрал ныпым и махуэм теухуа классщIыб дерсхэр щIэблэм щыдрагъэкIуэкIкIэ. Шэч хэлъкъым еджакIуэхэмрэ студентхэмрэ я Хэкур фIыуэ ялъагъуу, блэкIар ялъытэу, тхыдэм щыгъуазэу къэхъунымкIэ а лэжьыгъэхэр сэбэп зэрыхъунум.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
ХьэтIохъущокъуэм и хадэм
Урысей Федерацэм и Къэрал ныпым и махуэр Налшык къалэм и щIалэгъуалэм гукъинэжу зэдагъэлъэпIащ. Къалэн куэд зыгъэзащIэ щIалэгъуалэ центрымрэ къэрэшей-балъкъэр щIалэгъуалэм зегъэужьынымкIэ «Эльбрусоид» фондымрэ ХьэтIохъущокъуэм и жыг хадэм ит «Шей ефапIэ унэм» и гупэ утыкум къыщызэрагъэпэщащ Къэрал ныпым и махуэм теухуа зэхыхьэ гъэщIэгъуэн.
Ар Урысейм и гимнымкIэ ирагъэжьащ. КърихьэлIа щIалэгъуалэр хагъэгъуэзащ Къэрал ныпым и махуэр 1994 гъэм къызэращтам, абы и тхыдэм, XIX лэщIыгъуэм щыщIэдзауэ ныпыр, гербыр, гимныр къыгуэхыпIэ имыIэу зэпхауэ къызэрыгъуэгурыкIуэм.
Махуэшхуэм теухуауэ ягъэхьэзыра упщIэхэм жэуап иратын папщIэ, щIалэгъуалэм гуп-гупу загуэшри, зэхьэзэхуащ. ЩIэблэм Iэмал яIащ Къэрал ныпым, гербым, гимным теухуауэ ябгъэдэлъ щIэныгъэр ягъэнэIуэну, зыщымыгъуазэ щIэ куэд къащIэну. КъыхэжаныкIахэр ягъэлъэпIа нэужь, Къэрал ныпыр яIыгъыу, ХьэтIохъущокъуэм и жыг хадэм и лъэс лъагъуэм ирикIуащ.
БжьыхьэлI Розэ.
Хэкупсэ гъэсэныгъэр къыщежьэр
Урысейм и Къэрал ныпым и махуэр Бахъсэн щIыналъэми щагъэлъэпIащ. Къуажэхэм щрагъэкIуэкIа гуфIэгъуэ дауэдапщэхэм хагъэхьат спорт-нэгузыужь зэхыхьэхэр, акцэ зэмылIэужьыгъуэхэр.
ХьэтIохъущыкъуей къуажэм щIалэгъуалэм щрагъэкIуэкIащ ныбжьыщIэхэм къэрал дамыгъэхэр щрагъэцIыху зэIущIэхэр. Ахэр къуажэм и уэрамхэм ирикIуащ бэракъ цIыкIухэр къахуэзэхэм хуагуэшурэ, къэрал ныпым мыхьэнэуэ иIэмрэ ар къызэрагъэсэбэп щIыкIэмрэ цIыхухэм яхутепсэлъыхьурэ.
Псыхъурей къуажэм дэсхэм а махуэм спорт зэхьэзэхуэ къызэрагъэпэщат. Къуажэкум хуэзэ стадионышхуэм щекIуэкIащ 1996 — 1999 гъэхэм къалъхуахэм мини-футболымкIэ я зэпеуэ.
«Мы махуэр ди къэралым зыгъэпсэхугъуэу зэрыщыщымытым емылъытауэ, хабзэ хъуауэ, ди районым щокIуэкI гуфIэгъуэ зэхыхьэхэр. ЩIалэгъуалэм я тхыдэр егъэщIэжынырщ, я лIыхъужьхэр ягъэлъапIэу, я къэрал дамыгъэхэм пщIэ хуащIу егъэсэнырщ щIэблэм хэкупсэ гъэсэныгъэр яхэлъхьэныр къыщежьэр», — къыхигъэщащ и псалъэм Бахъсэн щIыналъэм и администрацэм и унафэщIым и япэ къуэдзэ Тохъутэмыщ Мухьэмэд, цIыхухэм защыхуигъазэм.
УЛЫМБАЩ Лерэ,
Бахъсэн щIыналъэ администрацэм и пресс-IуэхущIапIэм и лэжьакIуэ.
Гукъыдэжым хегъахъуэ
Налшык къалэ администрацэм щэнхабзэмкIэ и управленэм концерт къызэригъэпэщащ Урысейм и Къэ- рал ныпым и махуэм и щIыхькIэ.
Къалэм и зыгъэпсэхупIэ паркым и эстрадно-духовой оркестрым, республикэм и уэрэджыIакIуэхэмрэ къэфакIуэхэмрэ сыхьэт 18-м нэгузыужь концерт гукъинэж щатащ Къэбэрдей уэрамым и лъэс зекIуапIэм. Абы зыкърагъэхьэлIащ налшыкдэсхэмрэ абы и хьэщIэхэмрэ.
Налшык къалэ администрацэм щэнхабзэмкIэ и управленэм и лэжьакIуэхэм зэхуэсахэм нып цIыкIухэр, ныпыр зэрызэхэлъ плъыфищым хуэдэу зэгуэлъ лентIхэр хуагуэшащ. Махуэшхуэр Iэтауэ зэрагъэлъэпIам цIыхухэм я гукъыдэжым хигъэхъуарэ я нэгу зиужьауэ зэбгрыкIыжащ.
Арщыдан Дахэнагъуэ.
ЯпэщIыкIэ дэнлъэч ягуэш
Налшык къали дыгъуасэ щагъэлъэпIащ Къэрал ныпым и махуэр. А Iуэхугъуэм хэтыну къызэхуэсат Налшык къалэ и щIалэгъуалэ советым, «Урысей зэкъуэт» политикэ партым и къудамэм хэтхэмрэ КъБКъУ-м щеджэхэмрэ. Ахэр Лениным и цIэр зезыхьэ уэрамым ирикIуащ, Урысей ныпым ещхь дэнлъэчхэр къалэдэсхэм хуагуэшу.
Налшык къалэ администрацэм Жылагъуэ зэгухьэныгъэхэмрэ политикэ партхэмрэ ядэлажьэ и къудамэм и унафэщI Быж ФатIимэ жиIащ, республикэм и щIалэгъуа- лэ зэгухьэныгъэхэм я жэрдэмкIэ, Урысей ныпым и махуэр Налшык къалэ илъэс къэс зэрыщагъэлъапIэр:
— ЩIалэгъуалэр хэкупсэу гъэсэн папщIэ, мыпхуэдэ Iуэхугъуэхэр сэбэпщ. Хабзэ зэрытхуэхъуащи, мы махуэр дэнлъэч гуэшынымкIэ къыщIыдодзэ, ауэ абы дауэдапщэ, зэIущIэ зыбжанэ къыкIэлъокIуэ, концертхэр идогъэкIуэкI, — жиIащ Быжым.
Тамбий Гуащэмахуэ.
