Мы махуэхэм
ФокIадэм и 7, щэбэт
Сабийхэр зэрыджэгу Iэмэпсымэхэр, хьэпшыпхэр Iэщэхэм къытращIыкIыу мыдэным и дунейпсо махуэщ
Бразилием и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1822 гъэм къащтащ ар Португалием къызэрыхэкIым теухуа унафэ.
Украинэм щагъэлъапIэ дзэ тIасхъэщIэхым и махуэр
1688 гъэм Москва мафIэсышхуэ дыдэ къыщыхъуащ. Абы щIыпIэшхуэ иубыдат икIи члисэ 20-м щIигъурэ унэ лъапсэу миным нэблагъэрэ хисхьат.
1812 гъэм Хэку зауэм щыщ зэпэщIэтыныгъэ нэхъ гуащIэ дыдэр Бородино деж щекIуэкIащ. 19-нэ лIэщIыгъуэм и лъыгъажэ нэхъ ин дыдэхэм ящыщу къалъыта а зауэм хэкIуэдащ урыс сэлэт мин 38-м щIигъурэ франджыхэм ящыщу мин 58-рэ.
1856 гъэм Александр ЕтIуанэр къэралым и император къулыкъум зэрытеувэм теухуа дауэдапщэхэр Москва щекIуэкIащ.
1923 гъэм Венэ щекIуэкIа дунейпсо конгрессым Интерполыр — уголовнэ полицэм и дунейпсо зэгухьэныгъэр — къыщызэрагъэпэщащ.
1928 гъэм ГуащIэдэкI Бэракъ Плъыжь орденыр къащтащ.
1945 гъэм Берлин щекIуэкIащ Гитлер и бий коалицэм хэта къэралхэм — СССР-м, США-м, Инджылызым, Франджым — я армэхэм я парад.
1953 гъэм КПСС-м и ЦК-м и япэ секретару хахащ Хрущёв Никитэ.
1947 гъэм Москва къалэр илъэс 800 зэрырикъур ягъэлъэпIащ.
2007 гъэм къызэрагъэпэщащ Урысей Федерацэм и прокуратурэм къегъэщIылIауэ лэжьэну Следственнэ комитетыр.
2011 гъэм Ярославль пэмыжыжьэу къыщехуэхащ Як-42 кхъухьлъатэр. Абы исахэм ящыщу къелар кхъухьлъатэм и радиоинженер Сизов Александр и закъуэщ. ЦIыху 44-р, «Локомотив» хоккей командэри яхэту, хэкIуэдауэ щытащ.
Урысей тхакIуэ, драматург Куприн Александр къызэралъхурэ илъэси 149-рэ ирокъу.
Шэджэм щIыналъэ администрацэм и унафэщIу щыта Ахъуэхъу Къанщобий и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.
«УрысейщIыдагъэ» къэрал компанием и президент Сечин Игорь и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Урысей теннисисткэ, дунейпсо зэпеуэ куэдым щытекIуа, спортым щIыхь зиIэ и мастер Звонарёвэ Верэ и ныбжьыр илъэс 35-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 15 — 17, жэщым градус 12 — 13 щыхъунущ.
ФокIадэм и 8, тхьэмахуэ
ЩIэныгъэ зэгъэгъуэтыным и дунейпсо махуэщ. ООН-м щIэныгъэншагъэр гъэкIуэдыным теухуауэ къищта унафэм ипкъ иткIэ ягъэувауэ 1966 гъэ лъандэрэ ягъэлъапIэ.
Журналистхэм я зэкъуэтыныгъэм и дунейпсо махуэщ. Фашизмэм и бийхэм ящыщ чех журналист Фучик Юлиус Берлин и тутнакъэщ Плётцензее 1943 гъэм фокIадэм и 8-м гуузу щаукIауэ щытащ.
Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ — Кутузов Михаил зи унафэщI урысеидзэм Бородино и деж щригъэкIуэкIа зауэшхуэм и махуэщ
Финансистым и махуэщ
1636 гъэм Гарвард университетыр — США-м и еджапIэ нэхъыжь дыдэхэм икIи нэхъ лъэрызехьэхэм ящыщ зыр — къызэрагъэпэщащ.
1802 гъэм Урысей империем къыщызэрагъэпэщащ ЮстицэмкIэ министерствэ.
1923 гъэм Нэфхэм я урысейпсо зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1926 гъэм Германиер Лъэпкъхэм я лигэм хагъэхьащ.
1941 гъэм Ленинград къалэр фашистыдзэхэм къаухъуреихьащ. А къапхъэныр щызэпатхъыфар 1944 гъэм щIышылэм и 27-рщ. А зэманым къриубыдэу къалэдэс мин 600-м щIигъу мэжэщIалIагъэм ихьащ, нэмыцэ кхъухьлъатэхэм кърадзых лагъымхэр къатехуэурэ хэкIуэдащ.
1967 гъэм Братск къалэм щащIа ГЭС-м лэжьэн щIидзащ.
1970 гъэм СССР-м къыщащтащ курыт еджапIэхэр зытетын хуей уставыр.
Дагъыстэным и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, Лениным и цIэр зезыхьэ, СССР-м и Къэрал саугъэтхэм я лауреат Гамзатов Расул къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
«Молодая гвардия» щэхурылажьэ зэгухьэныгъэм жы-
джэру хэта, Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр мыпсэужу зыфIащауэ щыта Шевцовэ Любовь къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ, КъБР-м и Парламентым и депутату щыта Къандэхъу Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 61-рэ ирокъу.
КъБР-м мэкъумэш хозяйствэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ КIэдыкIуей Аслъэн и ныбжьыр илъэс 57-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущщ. Хуабэр махуэм градус 19 — 20, жэщым градус 12 — 13 щыхъунущ.
ФокIадэм и 9, блыщхьэ
Дахагъэм и дунейпсо махуэщ
Кърум и дунейпсо махуэщ
Танкистым и махуэщ. 1946 гъэм Москва и Утыку Плъыжьым щекIуэкIащ танк дивизэм, Кантемировхэ я цIэр зезыхьэм, и парад. Абы лъандэрэ фокIадэм и етIуанэ тхьэмахуэ махуэр а дзэ лIэужьыгъуэм и махуэщ. Ар щагъэлъапIэ Белоруссиеми Украинэми.
Таджикистан Республикэм и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ
Къэзахъстаным щагъэлъапIэ унагъуэм и махуэр. 2013 гъэм къыщыщIэдзауэ фокIадэм и етIуанэ тхьэмахуэ махуэм ягъэлъапIэ.
1776 гъэм Америкэм и колоние зэгуэтхэм я цIэр Америкэм и Штат Зэгуэтхэр жиIэу зэрахъуэкIащ.
1893 гъэм Германием «Штутгарт» футбол клубыр къыщызэрагъэпэщащ.
1933 гъэм Москва къыщызэрагъэпэщащ «Детгиз» издательствэр. 1963 гъэм абы и цIэр «Детская литература» жиIэу зэрахъуэкIащ.
1984 гъэм Москва щыщIидзащ шахматхэмкIэ дунейм и чемпион цIэм щIэбэнхэу Карпов Анатолийрэ Каспаров Гаррирэ я зэпеуэр. Ар мазитхукIэ екIуэкIащ икIи куэдыIуэ щIауэ зэрызэрытемыгъакIуэм къыхэкIыу зэпагъэун хуей хъуауэ щытащ.
1970 гъэм Волжскэ автозаводым «ВАЗ-2101» («Жигули») автомашинэ лIэужьыгъуэр къыщIигъэкIыу щIидзащ. ЦIыхубэр абы «кIэпIейкIэкIэ» еджэрт.
1999 гъэм Москва Гурьяновым и цIэр зезыхьэ и уэрамым щалэжьа терактым и зэранкIэ псэупIэ унэхэм ящыщ къэуащ. Абы цIыхуи 106-рэ хэкIуэдащ.
Урыс тхакIуэшхуэ, дунейпсо литературэм и классик Толстой Лев къызэралъхурэ илъэси 191-рэ ирокъу.
Шапсыгъ джэгуакIуэ Щхьэлахъуэ Алий къызэралъхурэ илъэси 137-рэ ирокъу.
Совет усакIуэ, зэдзэкIа-кIуэ, сабийхэм яхуэтхэу щыта Заходер Борис къызэралъхурэ илъэси 101-рэ ирокъу.
Совет уэрэджыIакIуэ, композитор, СССР-м и цIыхубэ артист Гуляев Юрий къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
Шапсыгъ сурэтыщI, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и художник Хьэпышт Хьисэ и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и дохутыр Мысрокъуэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
Адыгей сурэтыщI Гъуэгунокъуэ Мурат и ныбжьыр илъэс 50 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 20 — 21-рэ, жэщым градус 12 — 14 щыхъунущ.
