ЗыкъыпщIагъакъуэмэ, узри пщхьэщокI
Осетие Ищхъэрэм щыщ ныбжьыщIэхэм Сабий сымаджэхэм ахъшэ хузэхуахьэсащ.
Махуи 4-м къриубыдэу сом мелуани 4-рэ мин 500-рэ Владикавказ щыпсэухэм къыхахащ къалэдэс Гаджиновэ Янэ щхьэкIэ.
Мы зэманым абы къыщоIэзэ Германием и клиникэм. Ауэ хъыджэбзыр псэужынутэкъым, гу хьэлэл зиIэхэр мыхъуамэ.
Уунэхъунумэ куэдрэ? Нэгъабэ и шыщхьэIум Янэ и ныбэр зэуэ хуабжьу къыхэузыкIащ. ИужькIэ узыр тхым Iэпхъуащ. Абы и дежи къыщыувыIакъым: сыхьэт зыбжанэ нэхъ дэмыкIыу, и лъакъуитIри къыщIэмыувэж хъуащ. А зэманым школыр къиухарэ зыуэ ят экзаменхэми фIы дыдэу пэлъэщауэ апхуэдэт. Янэ щIагъэтIысхьат и тхылъхэр зрита еджапIэ нэхъыщхьэ псоми. Ауэ яхэдэну хунэсакъым. Зыри къимыкIыу, пIалъэ кIыхькIэ къеIэза иужь, хъыджэбзыр МЧС-м и кхъухьлъатэкIэ Москва нагъэсащ. Ар мазэм нэскIэ щIэлъащ Урысейм Медицинэ щIэныгъэхэмкIэ и академием НеврологиемкIэ и центрым. АрщхьэкIэ ягъэхъужыфакъым. Арати, и адэ-анэм Германием яшэн хуей хъуащ. Абы къыщыжраIащ цIыху мелуан къэс зым фIэкIа къыхуэмыкIуэ уз шынагъуэ дыдэр къызэреуэлIар. Мыбы тхьэмахуэ зэхуакуищкIэ щызэбгъэIэзэным сом мелуанищ текIуадэрт.
— Дохутырхэм къыжраIащ зралъэфыхь зэрымыхъунур: хъыджэбзыр лIэнкIэ е псэ-ухукIэ ныкъуэдыкъуэу къэнэнкIэ зыхуэIуа щыIэкъым. Абы ирихьэлIэу Янэ нэхъ сымаджэ хьэлъэ хъуати, къашэжыфынутэкъым. Клиникэм къыщIэнэн папщIэ, ахъшэ ятын хуейт. Гаджиновхэ мылъкушхуэ ябгъэдэлътэкъым, — къеIуэтэж Янэ къегъэлыным щIэбэнахэм ящыщ, Сабийхэм ядэIэпыкъунымкIэ урысей фондым и осетие ищхъэрэ къудамэм и унафэщI Сагеевэ Мадинэ.
Апхуэдэу щыхъум, Янэ и шыпхъу нэхъыжьым ИнтернеткIэ и лъахэгъухэм захуигъэзащ, сымаджэм и гугъу яхуищIащ, и сурэтымрэ трахауэ щыта видеомрэ (Янэ дахэу уэрэд жеIэ) ирилъхьащ. ЦIыхухэм ахъшэ къыхуагъэхьу щIадзащ. Iуэхур щIэхуэбжьащ хъыджэбзым дэIэпыкъуным хуэгъэза лъэIур интернет-ресурс цIэрыIуэ дыдэмрэ республикэм псоми къыщацIыху блогер Салбиев Алан и сайтымрэ ихуа иужь. «Сэ си фIэщ мэхъу фIы тщIэн папщIэ гу хьэлэл диIэн фIэкIа дызэрыхуэмейр. Дэ ди закъуэщ хъыджэбзыр къезыгъэлыфынур! Зы сом фIэкIа къыхэвмылъхьэми, ар фэ псапэ фхуэхъунущ», — къыхуриджэрт Алан.
— Iуэхум цIыху куэд къыхыхьащ. Алан хэт сыт хуэдиз ахъшэ къыхилъхьами сайтым къыщигъэлъагъуэу хуежьа иужь, Iуэхур зэпеуэм хуэкIуащ. Дэтхэнэри хуейт къыхэжаныкIыну, — игу къегъэкIыж Сагеевэ Мадинэ.
Абы къыдэкIуэу осетин антиквар, тхыдэдж икIи блогер цIэрыIуэм езым и сайтым псапащIэ аукцион къыщызэIуихащ, абы ахъшэжьхэр, Владикавказ и щIыпIэ дахэхэм траха сурэтхэр ирилъхьэри. Абы къришэлIащ нэгъуэщI щIыналъэхэм щыщхэри. Куэдым телъыджэ ящыхъуащ Самарэ щыщ Дмитрий и цIыхуфIагъыр: абы япэ щIыкIэ сом минищэ, иужькIэ мелуан къригъэхьащ.
Iуэхур щекIуэкIым къащIащ республикэм сымаджэ хьэлъэу сабиищ зэрыщыIэр — Караевэ Камиллэ, Бекоев Боря, Фидаров Давид сымэ. Абыхэм ахъшэшхуэ зытекIуэдэну операцэ пIалъэ кIэщI дыдэм къитIасэу хуащIын хуейт. Апхуэдэу щыхъум, Алан зэхиублащ «Ахъшэ жьгъейуэ зы мелуан» Iуэхур. Абы теухуа хъыбарегъащIэхэр Владикавказ и щIыпIэ псоми щыфIалъхьащ, блогхэм иралъхьащ, газетхэм къытрадзащ: «Фи мыгугъэ фэ зэфIэкI фимыIэу! «Ахъшэ жьгъейуэ зы мелуан» псалъэхэр зытетха тхылъымпIэ пхъуантэ цIыкIум ивдзэ, дэтхэнэ сомри дэ сэбэп къытхуэхъунущ. Фи жыпхэм фиIэбэ, фи сумкэхэм фыдэплъэ. Жьгъей фымыIыгъыу пIэрэ? Дызэгъусэмэ, дэ дадэIэпыкъуфынущ. Ахъшэ къыхэфлъхьар фIэкIыпIэ имыIэу клиникэм едгъэхьынущ. Фи Iуэху фIы ирикIуэ!» Алан жыжьэрыплъэу къыщIэкIащ: дэтхэнэ школакIуэми, студентми ахъшэ жьгъей иIэщ. Зы махуэм зы щIыпIэ и деж псори щызэхуэсу жьгъейхэр халъхьэну зэгурыIуащ. Куэдым апхуэдэуи ящIащ.
— Зи лъакъуэхэр саркомэ хъуа Бекоев Боря и классэгъухэр Iуэхум нэхъ куужу хыхьащ: ахэр къалэм дэтащ ахъшэ зэхуахьэсу. Сабийхэр пхузэтеубыдэнутэкъым, — игу къегъэкIыж Мадинэ.
— Адрей еджапIэхэми зы-къыщIагъэкъуащ. Республикэм и Правительствэм сом мелуанитI къыхилъхьащ.
Зы тхьэмахуэ зэхуакум псори зэхэту сом мелуани 6-рэ мин 382-рэ 374-рэ кIэпIейкIэ 21-рэ зэхуахьэсащ. Абыхэм ящыщу сом мелуани 4-рэ мин 500-р Янэ лъысащ. Гаджиновхэ а ахъшэм сом мин 300 къыхахри лышх уз зыпкърыт Караевэ Камиллэ хуагъэхьащ. Аргуэру сом мин 300 илъэситI зи ныбжь а хъыджэбз цIыкIум жьгъейуэ хузэхуахьэсащ. Правительствэм къыбгъэдэкIыу сом мелуан иратащ Фидаров Давид. Бекоев Боря и гугъу пщIымэ, и классэгъухэм абы хузэхуахьэсащ жьгъей защIэу зы мелуан.
И унагъуэр и гъусэу, Янэ мы зэманым Германием щыIэщ. И анэм телефонкIэ къыджиIащ ныбафэкIэ телъ хъыджэбзыр хуэмурэ зыкъиIэтыф зэрыхъуар. Дохутырхэм ар ирагъэсэж къикIухьыфу. Хъыджэбзым и адэ-анэм гъунапкъэншэу фIыщIэ хуащI я пхъур къегъэлынымкIэ къадэIэпыкъуа псоми.
Караевэ Камиллэ папщIэ ахъшэ зэхуэхьэсыным хыхьащ ипэIуэкIэ зи гугъу тщIа фондыр. Ар зэфIэкIащ щIышылэм и 30-м. Камиллэ и анэм къыджиIащ:
— Сабийр сымаджэ хьэлъэ дыдэщ. Урысейм и дохутырхэр тегушхуэркъым ар операцэ ящIыну. Германием и дохутыр нэхъ Iэзэ дыдэхэм ящыщ Швайниц Дитрих арэзы хъуащ. Абы папщIэ сом мелуанрэ мин 450-рэ дыхуейщ. Дэри ди Iыхьлыхэми апхуэдиз ахъшэ дбгъэдэлътэкъым. КъыддэIэпыкъуа псоми фIыщIэшхуэ яхузощI.
Емельяновэ Светланэ. «Российская газета».
