Гуэщокъуэ Борис и щапхъэ
Хэку зауэшхуэм и илъэс хьэлъэхэр кIуэ пэтми тпэIэщIэ мэхъу, ауэ ди цIыхухэм зэрахьа лIыгъэр, къагъэлъэгъуа хахуагъэр, къалъыкъуэкIа къару мыкIуэщIыжыр дапщэщи фэеплъ лъапIэу къыддокIуэкI. Бий ерур и гъуэм изыукIыхьыжу ТекIуэныгъэр къытхуэзыхьахэм я цIэр бэм яIэт, пщIэ лей хуащIу, иригушхуэу зэIэпах, абыхэм я щапхъэм щIэблэр щIапIыкI.
МафIэ лыгъэм и курыкупсэм хэту, ди щхьэхуитыныгъэм къэмыланджэжу щIэзэуахэм ящыщщ Гуэщокъуэ Борис (Iэюб) Лэкъумэн и къуэр. Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Кыщпэк (Тыжьей) къуажэм къыщалъхуа, гъащIэм и гугъуехь псори пасэ дыдэу зыгъэунэхуа щIалэр 1940 гъэм советыдзэм ираджащ. Абы и пэкIэ Налшык дэт медицинэ училищэр къиухауэ лэжьыгъэм хуэIэзэ хъуати, Ленинград областым и санитар гупхэм ящыщ зым ягъэкIуащ, и къулыкъум хэзэгъауэ и къалэныр щытхъу пылъу ирихьэкIыу Хэку зауэшхуэр къэ- хъеящ.
Куэдрэ иплъащ Гуэщокъуэр ажалым и нэгум. Зэхэуэ гуащIэхэм хэту, уIэгъэхэр зэуапIэ губгъуэм кърихырт, еIэзэрт, операцэ ищIырт…
— Дэтхэнэ сыхьэтри, махуэри икъукIэ гуащIэт, псэзэпылъхьэпIэт. Ди натIэ хъунур зыми тщIэртэкъым, итIани псом япэу дызыхущIэкъур къытхуащI унафэмрэ ди къалэнхэмрэ фIэкIыпIэншэу зэрыдгъэзэщIэнырт. Псори фIыуэ дызэрылъагъурт, пщIэ зэхуэтщIырт, абы зауэм и хьэлъэр тщигъэпсынщIэрт, къару къытхилъхьэрт, текIуэныгъэм дыхуигъэпабгъэрт, — игу къигъэкIыжырт нэхъыжьыфIым.
Мис апхуэдэу и ныбжькIэ щIалэ дыдэу фашистхэм къагъэлыда мафIэм Борис хыхьащ икIи, лIыгъэм и щапхъэ къигъэлъагъуэу, щхьэмыгъазэу бийм пэщIэтащ, гъэунэхуныгъэ куэдым я хъым къикIащ, автоматыр и плIэм илъу дохутыр зауэлIыр Дрезден къалэм нэсащ.
1941 гъэм и бжьыхьэм зэрыпхъуакIуэхэм Ленинград къатIысыхьауэ зэрыщытар псэухукIэ щыгъупщакъым. Къалэдэс мелуанищым нэблагъэр мэжэщIалIэт, ерыскъы гъэтIылъыгъэ яIэтэкъым. Ахэр ажалым къызэрыIэщIахар ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Къэрал Комитетым и унафэкIэ Ленинград километр 55-кIэ пэжыжьэ Осиновец псы дыхьэпIэ мыиным щаухуа кхъухь тедзапIэмкIэщ. ПсэзэпылъхьэпIэ махуэхэм ящыщ зым — фокIадэм и 12-м — Ладогэ гуэлым и къуэкIыпIэ нэпкъым хуэзэу абы баржитI щекIуэлIащ, гъавэу тонн 626-рэ, хьэжыгъэу тонни 116-рэ ярылъу. Ар «ГъащIэм и гъуэгум» и щIэ-дзапIэт.
Гуэщокъуэ Борис дзэм къыщыхэкIыжар 1947 гъэрщ. Зауэ нэужь лъэхъэнэ хьэлъэм дохутырхэр яхурикъуртэкъыми, Ленинград и уIэгъэщхэм илъэситIкIэ щытхъу иIэу щылэжьащ, ди щхьэхуитыныгъэм зи псэр щIэзыта и шынэхъыжьитIым — Мухътаррэ Мэзанрэ — ялъ ищIэжауэ, медицинэ къулыкъум и лейтенант нэхъыжь цIэр иIэу къигъэзэжри, фашистхэм зэхакъута цIыхубэ хозяйствэр зэфIэгъэувэжыным и гуащIэ хьэлэл хилъхьащ. Орденыбгъэу къэкIуэжа зауэлI дохутырыр жыжьаплъэт, IуэхуфIхэм хуэпабгъэти, фельдшер-акушер пункт Къыщпэк къыщызэIуихащ икIи и ныбжьыр нэсу тIысыжыху, жэщ- махуэ имыIэу, еш имыщIэу къуажэдэсхэм я узыншагъэм телэжьащ, куэдым сэбэп яхуэхъуащ.
Кыщпэкым и япэ дохутыр, гуапагъэр къызэбэкIыу псэуа, къызыхэкIа лъэпкъым и цIэфI жезыгъэIа Гуэщокъуэ Борис и дуней тетыкIэу, и IуэхущIафэу щытар и Iыхьлыхэмрэ и къуажэгъухэмрэ ящыгъупщэркъым, ахэр яфIэлъапIэу, и фэеплъым хуэфащэ пщIэ хуащIри, абы и щапхъэр гъуазэ пэжу щIэблэм къазэрыдекIуэкIынум шэч хэлъкъым.
ХЬЭЖЫКЪАРЭ Алик.
