Ислъамым и нур
Къурмэн махуэшхуэмкIэ дынывохъуэхъу
Ди къуэш лъапIэхэ, пщIэ зыхуэтщI ди шыпхъухэ!
Сэри, дин IуэхущIапIэу Къэбэрдей-Балъкъэрым итхэми къыдбгъэдэкIыу дынывохъуэхъу муслъымэн псоми ди зэхуэдэ Къурмэн махуэшхуэмкIэ.
Алыхь лъапIэм солъэIу, дэтхэнэ зы муслъымэнри и гущIэгъум дыхимыныну, мамырыгъэрэ зэгурыIуэныгъэрэ дяку къыдилъхьэну! Узыншагъэ, ехъулIэныгъэ, насып дэтхэнэ зы унагъуэми илъыну Тхьэм жиIэ!
ДЗАСЭЖЬ Хьэзрэталий,
КъБР-м и дин IуэхущIапIэм и унафэщI.
Уаз
Пагагъэм гуэныхь пылъщ
Алыхьым и нэфIыр зыщыхуа бегъымбар лъапIэм и хьэдисхэм ящыщ зым къыщокIуэ: «Дэ дымуслъымэнщи, адрейхэм нэхърэ дынэхъыфIщ жытIэркъым, абы цIыхури зэи щIэдгъэджыкIыркъым, зыкъытфIэщIыжуи нэгъуэщIхэм зауэ етщIылIэркъым».
Зы лъэпкъым адрейм нэхърэ нэхъ зигъэиныныр, зигъэнэхъыфIыныр гуэныхьышхуэ зыпылъ, нэщхъеягъуэ ин къызэрыкIуэнкIэ хъуну къелъытэ ислъам диным. Зэгуэрым Мухьэмэд бегъымбарым (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) зыхуагъэзат: «Уи щхьэр нэхъ лъапIэу плъагъужыным, зыкъыпфIэщIыжыным къишэнкIэ хъунур сыт?» — жаIэри. «Ар Iуэху Iейщ, — къитыжащ жэуап бегъымбарым. — Абы кърикIуэнкIэ хъунур зэмызэгъыныгъэщ, лъагъумыхъуныгъэщ, зауэщ». Абы и щыхьэтщ КъурIэн лъапIэм къыщыкIуа мы Iэятри: «Уа, Алыхьыр зи фIэщ хъуахэ! ЗыкъыффIэмыщIыжу, шыIэныгъэрэ пэжыгъэрэ фхэлъу Алыхьталэм, фи адэ-анэм, къывдалъхуахэм фахущыт». («Iэн-Нисакъ» сурэм и 135-нэ Iэят).
ЦIыхум пэжыгъэкIэ убгъэдэмытыныр гуэныхьышхуэщ. Абы къыхэкIыу ислъам диным псори къыхуреджэ фIыуэ зэрылъагъуным, зэрылъытэным, зэ-ныбжьэгъуным, пщIэ зэхуащIыным. Мухьэмэд бегъымбарым (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) жиIащ: «Дунейм цIыхуу тетыр Iэдэм и бынщ, Алыхьым езым Iэдэм ятIэм къыхригъэщIыкIащ». Псори зым къызэрытекIыжарщ, зы къежьапIэ зэраIэрщ ислъам диным муслъымэнхэм зэхэгъэж ящIу щIимыдэр. И теплъэм, къызыхэкIа лъэпкъым елъытауэ цIыхум хуэмыфащэ, гуемыIу псалъэ иупэсыныр, адрейхэм захэпIэтыкIыурэ: «Сэ мыпхуэдэ лъэпкъым сыкъыхэкIащ, адэ-анэ къулейм, зэфIэкI зиIэм сыкъалъхуащ, уэ сытым уримыхьэнэ, утхьэмыщкIэщ», — жыпIэу, нэгъуэщIыр бгъэпудыныр Тхьэм имыгъэдэха Iуэху икIэщ. «ЦIыхухэр зэхэгъэж зыщIым Тхьэм и нэлатыр телъынщ» — ари къыщыкIуащ хьэдисым. Ди щхьэщыгум итым псори елъагъу, ещIэ. Абы цIыхур зыхуэдэр игъэунэхун папщIэ, мылъку лей, къу-лыкъу лъагэ щрит щыIэщ. Тхьэшхуэр псоми я къэгъэщIакIуэу щыщыткIэ, Аращ зэзыгъэзэхуэжынур дэтхэнэми и Iуэхур.
Къулей-къулейсызкIэ, къызыхэкIа лъэпкъкIэ, къэзылъхуахэмкIэ цIыхур зэхэгъэж щIыным гуэныхьышхуэ зэрыпылъым хуэдэу, Алыхьым и деж нэмысынщ динкIэ зэхэгъэжрэ зэныкъуэкъурэ къэгъэхъуныр. «Сэ сымуслъымэнщи, си диныр нэхъыфIщ, уэ нэгъуэщI дин зыбохьэри, ууейр нэхъыкIэщ, жызыIэхэр жыхьэнмэ гъэсын хъунущ», — жиIащ ди ЛIыкIуэ лъапIэу Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам.
Нобэ зи гугъу тщIа псори и щыхьэтщ ислъамыр гущIэгъу, зэхуэгъэдэныгъэ зыхэлъ дин къабзэу зэрыщытым.
Сэджыт
Алыхьым фарз къытщищIа Iуэхугъуитхум ящыщщ сэджытыр.
Сэджытыр зэрытыпхъэ щIыкIэм, ар зытын хуейм куэд зэрыщIэупщIэм ипкъ иткIэ, нобэ къытедгъэзэжынщ.
Сэджытым ехьэлIа Iуэхугъуэр, ар къалэн зыщыхъур, гъэзэщIа зэрыхъуну мардэхэр Абдул Уэхьаб Iэл Хьэфизрэ Мухьэмэд Сэхьид Iэл Бухьранирэ ятхауэ, псапащIэхэу Бэлагъы Шэукъирэ Гуэщокъуэ Абдул Бакъирэ зэрадзэкIауэ зэрыт тхылъым къитхыжауэ, нэхъ зэпкърыхауэ фи пащхьэ ныдолъхьэ. Мы тхылъыр нэхъ яхуэгъэзащ:
1. Бейхэу динкIэ я къуэш-шыпхъухэмрэ Iыхьлыхэмрэ яхуэгъэзауэ я хьэкъыр зымыгъэзащIэхэм.
2. УнафэщIхэу цIыхубэр зэхуэзымыгъадэу нэфI-нейкIэ мылъкур зыгуэшхэм.
3. Мылъку ябгъэдэлъу, я сэджытри яту, ауэ сэджыт зэратам папщIэ, фIыщIэ лей яхуэпщIын хуейуэ къэзылъытэхэм, ахэр зыдэIэпыкъуахэм нэхърэ езыхэм нэхъ пщIэ яхуэфащэу къызыщыхъужхэм.
4. Хуэмыныкъуэу тхьэмыщкIафэ зытезыгъауэурэ (гущIэгъу зыхэлъ муслъымэнхэм къыхуащIэным щыгугъыу) мылажьэу къэпсэухэм.
Сэджытым теухуауэ КъурIэным къыщыкIуэ Iэятхэм ящыщщ мыхэр:
«Уэ Iиман къэзыхьахэ, ерыскъы фэттам псапэ хэфщIыкI, гуэныхьыр упшыныж щымыхъу, ныбжьэгъуи къыпщхьэщыжыни щыщымыIэж махуэр къэмыс щIыкIэ».
«Зи мылъкур Алыхьым и арэзыныгъэм папщIэ зыгъэкIуэдыр хуэдэщ щхьэмыжиблу къыхэкIа жылэм, щхьэмыж къэскIэ хьэдзищэ илъу. Алыхьым щхьэж зэрыхуэфащэкIэ ар хуегъэбагъуэ. Тхьэм псори къызэщIеубыдэ, ещIэ».
«Фэ сэджытыр наIуэу вгуэшмэ — ари хъунущ, ауэ щэхуу тхьэмыщкIэхэм яхуэфшиймэ — фэркIэ нэхъыфIщ, ар поув къемызэгъыу фщIам. Тхьэр щыгъуазэщ фэ фщIэ псоми».
«Алыхьым ахъшэ телъхьэр егъэжэщIри, сэджыт зыхатыкIар егъэбагъуэ. Алыхьым илъагъу хъуркъым дэтхэнэ гуэныхьыщIэ цIыхури».
«ФIыгъуэм зэи унэсынукъым, уи гум пымыкIым щыщ умыгъэкIуэдмэ. Фэ сыт вгъэкIуэдми, абы Алыхьыр щыгъуазэщ».
«Алыхьым къарита фIыгъуэм тегужьеикIахэм къафIремыщI ар абыхэм я дежкIэ фIыуэ. Хьэуэ (а зытегужьеикIа мылъкур) абыхэм я дежкIэ мыгъуэщ. Ар абыхэм Къемэт махуэм хьэзабу япшыныжынущ. Алыхьым щIэину къыхуэнэжынущ уафэхэри щIылъэри. Тхьэр щыгъуазэщ фэ фщIэ псоми».
«ЕхъулIащ муIминхэр: зи гур къабзэу нэмэз зыщIхэр, псалъэ Iейм пэжыжьэ зызыщIхэр, сэдэкъэ зытхэр».
«Алыхьри и ЛIыкIуэри фи фIэщ фщIы, фи IэмыщIэм кърилъхьа мылъкуми сэдэкъэ хэфтыкI. Фэ фщыщу Iиман зиIэу, сэджыт зытхэм я псапэр гъунапкъэшшэщ».
Сэджытым ехьэлIауэ хьэдис куэди щыIэщ. Мыр абыхэм ящыщ зыщ.
«Зы лIы гуэр Мухьэмэд бегъымбар лъапIэм (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам) уепщIащ: «Уа, ЛIыкIуэ лъапIэ! Сыт хуэдэ сэдэкъэра зи псапэр нэхъ иныр?» — жиIэри. Мыпхуэдэ жэуап итащ бегъымбарым (Тхьэм и нэфIыр зыщыхуам). «Уузыншэу, быдагъэ уигъэщIэну уи псэр къоныкъуэкъуу, уэ езыр ухуэныкъуэжынкIэ ушынэу, бей ухъуным ухуэпабгъэу пты сэдэкъэращи, мис абы пIалъэ къыхыумыгъэкI; псори къурмакъейм къэсу (улIэу утелъу) «мыр мобы лъос, адрейр модрейм лъос», щыжыпIэну зэманым нумыгъэс».
Мы хьэдисым къигъэлъагъуэр уи псэр зэрыхэкIыр къыщыбгурыIуам деж пты сэдэкъэр къабыл зэрымыхъужырщ. НэгъуэщI хьэдисми къыщокIуэ: «Нэху къекIа цIыхум мелыIычитI къыщыхуемых махуэ щыIэкъым. А тIум я зым мыпхуэдэу жеIэ: «Я Алыхь, зытригъэкIуэдапхъэм тезыгъэкIуадэм и мылъкум къыхупыщэ!». Адрей мелыIычым къыпещэ: «Я Алыхь, гужьеям, щысхьым и мылъкум кIуэдыр къыхуэгъакIуэ!»
НэгъуэщI хьэдисым дыщрохьэлIэ: «Бегъымбар лъапIэм (Алыхьым и сэламыр зэхам) и деж лIитI къэкIуат. Абыхэм я зыр зэрыфакъырэм къыхэкIыу, ЛIыкIуэм хуэтхьэусыхащ, адрейр гъуэгум къыщытеуэ хъунщIакIуэхэм папщIэ тхьэусыхащ. Бегъымбарыр абыхэм едаIуэри, яжриIащ: «Гъуэгум тет хъунщIакIуэхэр дяпэкIэ мащIэ дыдэрэ фIэкIа къыфтеуэжынукъым. Уеблэмэ, Мэккэм кIуэну чырэр хъумакIуэншэу ежьами, ягъэ мыкIыжу хъунущ. Факъырагъэращи, зэман къыфхуихуэнущ сэдэкъэуэ вгъэкIуэдынур фи Iэм IэщIэлъу, ауэ ар фIызыхын фымыгъуэту. Мис апхуэдэ зэман къыфхуимыхуауэ Къемэт махуэр къэсынукъым. ИтIанэ (Къемэт махуэм) дэтхэнэ зыри, шэч хэмылъу, Алыхьым и пащхьэм фиувэжынущ: фэрэ Къытщхьэщытымрэ фи зэхуакум Iупхъуэ дэмыту. Мис итIанэ Алыхьыр цIыхум еупщIынущ: «Мылъку уэстатэкъэ?» ЦIыхум жэуап къитынущ: «НтIэ, къызэптат». Аргуэру къеупщIынущ: «ЛIыкIуэ ныпхуэзгъэкIуатэкъэ?». «НытIэ, къысхуэбгъэкIуат». ЦIыхур ижьымкIэ плъэнщи, мафIэ фIэкIа илъагъунукъым, сэмэгумкIэ зигъэзэнщи, абыкIи мафIэ фIэкIа щилъагъунукъым. Аращи, зы хъурмэ закъуэ нэхъ мыхъуми сэдэкъэуэ (Тхьэм папщIэ) вгъэкIуэди, мафIэм зыщыфхъумэ. Зы хъурмэ закъуэри фхузэфIэмыкIмэ, псалъэ гуапэкIэ зыщыфхъумэ, ари сэдэкъэщ.
Сэджытыр зыхэкI мылъкур
— ахъшэ (лIэужьыгъуэ псоми), дыщэрэ дыжьыным;
— сатум къыпэкIуам;
— Iэщхэм;
— гъавэм.
Дыщэм и хьэлъагъыр грамми 100 (мискъал 20) мыхъуауэ сэджыт хэкIыркъым. Дыжьыныр грамм 700-м щIигъун хуейщ. Къэдгъэлъэгъуа гъущI лъапIэхэм я хьэлъагъым нэхърэ нэхъыбэ мылъку лей илъэсым щIигъуауэ уиIэмэ, абы и Iыхьэ плIыщIым щыщу зыр сэджыту тыпхъэщ.
Сэджытыр хокI ахъшащхьэмрэ абы къищIа хэхъуэмрэ, Iэщхэм, гъавэ къыпхэхъуам. Абы щыгъуэми Iэщ пIащэхэм (абы хеубыдэ хыв лIэужьыгъуэри) и бжыгъэр 30-м нэсыху сэджыт хэкIыркъым. Гъавэу къэбгъэкIам сэджыту хуэзэр Iыхьэ пщIанэм и ныкъуэращ. Сэджытыр зэтын хуейхэр КъурIэн лъапIэм щыубзыхуащ. Мис ахэр:
1. Факъырэхэр. Апхуэдэу къалъытэр сэджыт зыхитыкIын мардэм нэхърэ нэхъ мащIэ е абы и уасэм нэхърэ нэхъ мащIэ фIэкIа зыбгъэдэмылъырщ. Мылъку бгъэдэлъу, лэжьапIи Iуту, ишхынрэ щитIэгъэнри иIэу, ауэ а псори и унагъуэр иригъэпсэун папщIэ хурикъу къудейуэ щытмэ (езыр лъэIуэну диным къыхуимыгъэхьэлэлу щытми), абыхэми сэдэкъэр епт хъунущ.
2. Зыри зимыIэхэр (мискинхэр). Алыхьым и псалъэу КъурIэным къыщокIуэ: «ЩIым щыс тхьэмыщкIэхэр гъэнщIын…» Апхуэдэхэр мылъаIуэмэ, яшхын, щатIэгъэн ягъуэтынукъым. Абыхэм я хуэныкъуэныгъэр факъырэхэм нэхърэ нэхъ Iеижщ. Лэжьэн ялъэмыкIмэ, къару ябгъэдэмылъмэ, апхуэдэхэр лъаIуэми хъунущ.
3. Сэджытым елэжьхэр. Сэджытыр къыхэхынымрэ ар зыхуэфащэм хуэгуэшынымрэ яужь ит муслъымэнхэм я Iуэху, я лэжьыгъэ къагъэнауэ, а абы щелэжькIэ, апхуэдэхэми епт хъунущ сэджытыр.
4. Ягухэр диным къыхуэщэбэнкIэ гугъэ зыхуэпщIхэр.
5. ПщылIхэр.
6. ЩIыхуэ зытелъхэр. МыхъумыщIагъэкIэ, Алыхьым фIэмыфI Iуэхугъуэ илэжьурэ щIыхуэ къызытехуам сэджыт епт хъунукъым. Апхуэдэу щымыту, Iуэху щхьэпэ гуэркIэ къигъэсэбэпыну, псалъэм папщIэ, и сатукIэ щIыхуэ къытехуауэ щытмэ, мис апхуэдэхэм епт хъунущ сэджытыр.
7. Алыхьым и гъуэгум тетхэр. Абы къикIыр — Тхьэм фIэфI Iуэхугъуэ зылэжь цIыхухэр хуэныкъуэмэ, абыхэми сэджытыр яхуэфащэщ.
8. ГъуэгурыкIуэхэр. Гъуэгу теуварэ и унэ нэзыхьэсыжын мылъку къызыхуэмынэжахэращ зи гугъу ищIыр.
Алыхьым и арэзыныгъэм телажьэ Бэлагъы Шэукъи
Урыс-Кавказ зауэм и лъэхъэнэм адыгэ лъэпкъыр щхьэхуимыту Хэкум щрагъэкIам Сирием щхьэегъэзыпIэ щызыгъуэту ар псэупIэ зыхуэхъуахэм ящыщт Къармэхьэблэ къуажэм щыпсэуа Бэлагъы Мусэбий. И гур гуауэм ирихарэ, и нитIыр нэпсым щIилъэсыкIауэ, и ныбэ нэщIым и Iэр телъу хамэ щIыпIэм къыщыщыхутам абы сыткIэ ищIэнт и адэжьхэр зрахуа и Хэкум къилъхуам къилъ-хужам къигъэзэжыну! Мы тхыгъэр зытеухуар Мусэбий и къуэм и къуэ Бэлагъы Шэукъищ. Газетеджэхэм фи пащхьэ ислъхьэну си гуапэщ муслъымэныгъэмрэ адыгагъэмрэ щытепщэ унагъуэм ядэслъэгъуауэ сызыщыгъуазэ Iуэхугъуэхэм ящыщ гуэрхэри.
Шэукъи Сирием къыщалъхуащ. Школыр къиуха нэужь, Дамаск дэт Ислъам институтым илъэсиблкIэ щеджащ. Абы и ужькIэ, университетым щIэтIысхьэри, хьэрыпыбзэр куууэ иджащ. И щIэныгъэм хигъэхъуэн мурадкIэ, Дамаск дэт къэрал еджапIэ нэхъыщхьэм гъэсэныгъэмкIэ и факультетри къиухащ.
Апхуэдиз щIэныгъэ зэмылIэужьыгъуэ зыбгъэдэлъ Шэукъи и Iуэхухэр фIыуэ зэтеуващ. Ар Дамаск судым илъэси 10-кIэ щылэжьащ, абы и ужькIэ илъэс 35-м щIигъукIэ хьэрыпыбзэм хуригъэджащ хьэрыпхэри, нэгъуэщI къэрал къикIахэри.
И унагъуэри узэхъуэпсэну зэтеуващ. Шэукъи щхьэгъусэ хуэхъуащ Дыгъужьхэ япхъу Инхьам, цIыху псэ къабзэр, динщIэкъур. Абыхэм бынитху зэдагъуэтащ, дэтхэнэми IэщIагъэ хъарзынэ яIэщ, адэ-анэм хаша лъагъуэм зэрытетыным хущIэкъуу мэпсэу. Я къуэ Икъбал КъБКъУ-р къиухащ, япхъухэу Сумея Дамаск дэт къэрал университетым математикэмкIэ и къудамэр, АсмаIэ инджылызыбзэмкIэ и къудамэр къаухащ, нэхъыщIэ Сарэ щеджар Налшыкщ, ар дзэ дохутыр Iэзэщ.
Дуней псом щыцIэрыIуэ дин щIэныгъэлI Цей Джэудэт Сэхьид и ныбжьэгъу икIи и акъылэгъу Бэлагъы Шэукъи, Алыхьым папщIэ илэжь псапэхэм я гугъу пщIыуэ зэрыфIэмыфIым къыхэкIкIэ, абы фIыуэ дэслъэгъуа псоми сытепсэлъынкъым, абы щыщу зымащIэ дыдэ къэсIуэтэну аращ.
Дин щIэныгъэ зэдгъэгъуэтыну Сирием дыщыкIуэм, Шэукъи и къарум емыблэжу дэтхэнэ зыми дэIэпыкъуэгъу къытхуэхъуащ еджапIэм дыщIэзэгъэнымкIи псэупIэ дгъуэтынымкIи. И щхьэгъусэ Инхьами абы дэщIыгъуу, дызыхуей дыхуэзэнымкIэ гугъу къыддехьащ, къытхуащIэр яфIэмащIэу, дэтхэнэ зыми къыттеубгъуауэ.
А зэманым дин щIэныгъэ къэзылъыхъуэу Кавказым исыр куэд хъурт, ауэ егъэджакIуэхэр мащIэ дыдэт. Абы къыхэкIыу Шэукъи жэуаплыныгъэ ин къыщытехуэ Iуэхугъуэшхуэ и пщэ дилъхьэжащ — адэжь Хэкум къигъэзэжу муслъымэныгъэр цIыхубэм ябгъэдэлъхьэжынымкIэ сэбэп хъуну мурад ищIащ.
1991 гъэм ар Налшык къэкIуащ, и щхьэгъусэри и бынхэри Сирием къигъанэри. И унагъуэр гъусэ ищIакъым, зэкIуэлIэн зэрамыIэм къыхэкIыу. Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщигъэзэжам Шэукъи гугъуехь куэдым IущIащ, ауэ языхэзми къригъэкIуэтакъым. Гугъуехь псори IэщIыб ищIурэ, и щIэныгъэр цIыхум ябгъэдилъащ, нобэр къыздэсми ар пэрытщ а лэжьыгъэ мытыншым.
Гугъуехь псом ящхьэт щыпсэун-рэ сабийхэр щригъэджэнрэ зэримыIэр. НэхъапэIуэкIэ Сирием къикIыжа Къанкъуэщ Абдул-Уэхьаб иригъэблагъэри, абы и унэм щIэсащ. Иужьым Къэбэрдей-Балъкъэрым и унафэщIхэм лъэIукIэ защыхуигъазэм, общежитым щыщу пэш цIыкIу къратащ. Абдежым щыщIидзащ ислъам диным цIыхухэр хуегъэджэным. АрщхьэкIэ, пэшхэр цIыкIут, еджакIуэхэр куэд хъурти, щIэхуэртэкъым.
1993 гъэм и щхьэгъусэ Инхьамрэ илъэсиблым ит и щIалэ цIыкIумрэ Налшык Шэукъи деж къэкIуащ. АрщхьэкIэ, а гуфIэгъуэр кIэщI дыдэт — щыпсэу пэшым щIэт шкафыжьыр зы махуэ гуэрым къэджалэри, джэгуу утыкум ит я сабий цIыкIур щIипIытIащ.
Я гуауэшхуэм зэщхьэгъусэхэм я гур ирикъутыхьат. АрщхьэкIэ зызэщIакъуэжу Сирием ягъэзэжакъым. Абыхэм жаIащ: «Сабийр къыдэзытам тIихыжащ, ауэ къытхуигъэфэща акъылыр къыщытхуигъэнакIэ, дыпсэуху Алыхьым дыхуэлэжьэнущ» икIи муслъымэн еджапIэм зэрызрагъэужьыным иужь ихьахэщ.
УнафэщIхэм Шэукъи защыхуигъазэм, Къэбэрдей уэрамым тет, сабий саду щыта унэр къратащ. Ар екIуу зэрахьащ. ЩIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ зэхэмыхьэу щеджэну пэшхэр къызэрагъэпэ-щащ. Мис апхуэдэу Ислъам институтыр Налшык къыщызэIуахащ. И щхьэгъусэ Инхьам бзылъхугъэхэр иригъаджэу, Шэукъи щIалэхэр и нэIэ щIэту Iуэхур дахэу яублащ. Абы щыгъуэм сэбэп къахуэхъуа дэтхэнэ зыми Бэлагъым ину фIыщIэ яхуещI. ИужькIэ Шэукъи зыкъомрэ лэжьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и муслъымэнхэм я IуэхущIапIэм и тхьэмадэ ПщыхьэщIэ Шафихь и къуэдзэу. Тхылъ щхьэпэ цIыкIу куэд зэгъусэу къыдагъэкIащ нэмэзым, нэщIым, псэ къабзагъым, хьэрэмым, хьэлэлым ятеухуауэ. Абыхэм ящыщу зыри ящакъым, атIэ псори псапэу ягуэшащ. Бэлагъы Шэукъи и ныбжьыр пенсэм нэсами, зэи Iуэхуншэу щысакъым: муслъымэн диным теухуа тхыгъэхэр газетым къытрырегъадзэ, диным теухуа щIэныгъэ къэзылъыхъуэхэм я къарум емыблэжу зэщхьэгъусэхэр сэбэп яхуохъу. Адыгэ, муслъымэн нэсым зэрихабзэщи, абыхэм я бжэр хэткIи зэIухащ, икIи чэнджэщ, ущие щхьэпэхэр щагъуэт.
АФIЭУНЭ Санэ.
Хъыринэ уезыгъащIэ мэжджыт
Ираным хиубыдэ Исфаган къалэм дэтщ псоми яфIэтелъыджэ мэжджытышхуэ. Ар куэд щIащ зэраухуэрэ. Абы и азэнджапIитIым языхэзым ущIыхьэрэ уи IэпкълъэпкъымкIэ тIэкIу ущIэрыIэмэ, метр зыбжанэкIэ пэжыжьэ адрей азэнджапIэр йощIэ.
