Мы махуэхэм
Мэлыжьыхьым и 13, махуэку
Рокнроллым и дунейпсо махуэщ
1517 гъэм Каир щаукIащ мамлюкыдзэм и дзэпщ ин АлАшраф Тумэнбей.
1895 гъэм Урыс Къэрал музейр къызэIуахащ.
1902 гъэм Урысейм щыяпэу СанктПетербург и уэрамым япэ троллейбусыр къыдыхьащ.
1923 гъэм Лондон къыщызэIуахащ «Уэмбли» стадионыр.
1934 гъэм Арктикэм и мылхэм «гъэр» ящIа «Челюскин» кхъухьым исахэр къегъэлыным теухуа лэжьыгъэхэр зэфIэкIащ. Шмидт Отто зи унафэщI экспедицэм хэтахэр зэрыса кхъухьыр хым щIилъафэри, цIыхуи 104рэ мазитIкIэ мылым тесын хуей хъуат.
1944 гъэм советыдзэм и 51нэ армэм Кърымым и къалащхьэ Симферополь нэмыцэфашист зэрыпхъуакIуэхэм къаIэщIигъэкIыжащ.
1945 гъэм 2нэ, 3нэ Украин фронтхэм я дзэхэм Австрием и къалащхьэ Венэ хуит къащIыжащ.
1970 гъэм Атлантикэ хым щыщIилъэфащ Совет Союзым и К8 атомнэ псыщIагъырыкIуэ кхъухьыр. Абы щыгъуэ цIыху 52рэ хэкIуэдат.
Урыс тхакIуэ, усакIуэ Бедный Демьян (и цIэунэцIэ дыдэр Придворов Ефимщ) къызэралъхурэ илъэси 134рэ ирокъу.
Совет композитор, дирижёр, СССРм и гимным и макъамэр (иджы УФми ейщ) зытха, СССРм и цIыхубэ артист, Сталиным и цIэр зезыхьэу щыта саугъэту тIу зрата Александров Александр (и унэцIэ дыдэр Коптеловщ) къызэралъхурэ илъэси 134рэ ирокъу.
Адыгэ узэщIакIуэ, IуэрыIуатэдж ГъукIэмыхъу Iэбубэчыр къызэралъхурэ илъэси 112рэ ирокъу.
Урысей политик, УФм и Къэрал Думэм и УнафэщIым и къуэдзэу щыта Хакамадэ Иринэ и ныбжьыр илъэс 62рэ ирокъу.
Урысей шахматист, дунейм и 13нэ чемпион, политик Каспаров Гарри и ныбжьыр илъэс 54рэ ирокъу
Урысей фигуристкэ, УФм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, олимп чемпионкэ Навкэ Татьянэ и ныбжьыр илъэс 42рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэтекIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 15 16, жэщым градуси 8 10 щыхъунущ.
Мэлыжьыхьым и 14, мэрем
Украинэм и МВДм и къэрал автоинспекцэм и лэжьакIуэм и махуэщ
Куржым щагъэлъапIэ я анэдэлъхубзэм и махуэр
1801 гъэм Урысейм и пащтыхь Александр Езанэм унафэ къыдигъэкIащ щIэпхъаджагъэ илэжьауэ шэч зыхуащIым щыпкърыупщIыхькIэ залымыгъэ кIэлъыземыхьэным теухуауэ.
1848 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ цензурэмкIэ комитет. Абы и къалэнт печатым къытехуэхэм щэхуу кIэлъыплъыныр, къэрал унафэщIхэм ягу иримыхь тхыгъэхэр къытремыгъэдзэныр.
1871 гъэм Германием парламент рейхстаг къыщызэрагъэпэщащ.
1879 гъэм Урысей император Александр ЕтIуанэр яукIыну хэтащ.
1890 гъэм Америкэ къэралыгъуэхэм я зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ. Абы хохьэ Америкэ Ищхъэрэмрэ Ипщэмрэ къызэщIаубыдэ къэрал 35рэ.
1908 гъэм Петербург дунейм къыщытехьащ «Сатирикон» журналым и япэ номерыр.
1912 гъэм Атлантикэ хым жэщым щыщIилъэфащ Инджылызым и «Уайт Стар Лайн» компанием и «Титаник» кхъухьыр. А зэманым абы нэхърэ нэхъ инрэ нэхъ лъэщрэ дунейм зы кхъухьи щащIатэкъым. Хым кърихьэжьа мыл абрагъуэм ар щыжьэхэуам кхъухьым цIыху 2208рэ исати, псэууэ къелар 704рэщ.
1918 гъэм ВЦИКм унафэ къыдигъэкIащ Бэракъ плъыжьыр къэралым и ныпу къэщтэным теухуауэ.
1923 гъэм Москва «Наука» тхылъ тедзапIэр къыщызэрагъэпэщащ
1927 гъэм Швецием щыщ Гётеборг къалэм щызэпкъралъхьащ «Вольво» лIэужьыгъуэм и япэ автомобилыр.
1945 гъэм Москва къыщызэIуахащ СССРм ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и Ботаникэ хадэ нэхъыщхьэр.
1956 гъэм СШАм дунейм щыяпэу видеомагнитофон щащIащ.
1961 гъэм Совет Союзым и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым и унафэкIэ «СССРм и кхъухьлъатэзехуэкосмонавт» цIэр ягъэуващ.
Урысей империем и Правительствэм и унафэщIу 1906 1911 гъэхэм щыта, къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министру лэжьа, мэкъумэш IэнатIэм зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр щегъэкIуэкIыныр къыхэзылъхьа Столыпин Пётр къызэралъхурэ илъэси 155рэ ирокъу.
КъБРм щIыхь зиIэ и дохутыр Безрокъуэ Олег и ныбжьыр илъэс 67рэ ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУм и профессор Тау Ибрэхьим и ныбжьыр илъэс 66рэ ирокъу.
Къэрал къулыкъущIэ, Московскэ областым и губернатор Воробьёв Андрей и ныбжьыр илъэс 47рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэтекIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 14 16, жэщым градуси 8 9 щыхъунущ.
