Ибрэхьим Борис Мухьэмэд и къуэр
Аргуэру зы хэщIыныгъэшхуэ дигъэгъуэтащ къежьа уз зэрыцIалэм. И ныбжьыр илъэс 69-м иту дунейм ехыжащ дохутыр Iэзэ, спортсмен гъуэзэджэ Ибрэхьим Борис Мухьэмэд и къуэр.
Аруан щIыналъэм хыхьэ Псыгуэнсу къуажэм 1952 гъэм ар къыщалъхуащ. Зауэ нэужь лъэхъэнэхэр дапхуэдизу хьэлъэми, къалэжьыр IэфIу зэдашхыжрэ, унагъуэ насыпыфIэу зэдэпсэухэрт. Ауэ, бынитхум я нэхъыжь Борис илъэсипщI фIэкIа мыхъуауэ, я нэхъыщIэ Заур иджыри IэплIэ тесу, я адэ Мухьэмэд сымаджэ хьэлъэ хъури, дунейм ехыжа нэужькIэ IэнатIэ гугъум псори пэрыуващ.
Езыр сабий пэтми, къалэнышхуэ и пщэм къыдэхуат, быным я нэхъыжь Борис, икIи мы дунейм зыри тетыну къыщIэкIынтэкъым абы губгъэн гуэри къыхуищIыну, фIыщэу илъагъу и анэм зэрыдэIэпыкъум нэмыщI нэгъуэщI зы Iуэхуи зыримыхуами. АрщхьэкIэ апхуэдэ цIыхутэкъым ар гугъуехь зыпэщIэхуам зыдигъэшрэ, «ди адэр щыдимыIэжкIэ тшхын тIэкIу къытхузэгъэпэщмэ куэдщ», жиIэу тIысыжыну. Езыр я пашэуи, къуэшищри, я шыпхъу закъуэри, лэжьыгъэм щымышынэу сыт хуэдэ Iуэхури нэгъэсауэ ящIэу къэтэджащ. А псом ищIыIужкIэ Борис хузэфIэкIырт школым къытекIуэ щымыIэу щеджэни, зыхилъхьэ щымыIэу фIыуэ илъагъу спорт лIэужьыгъуэу топджэгум зыхуигъэсэнри, уеблэмэ къуажэ командэм хэту республикэм и чемпионатхэм щыджэгунри.
Борис хуабжьу къытехьэлъэрт зи псэугъуэ цIыхухэр пасэу дунейм щехыжкIэ. Апхуэдэхэм деж абы и нэгу къыщIыхьэжырт и IэфI нэсу зыхащIэну зыхунэмысу пасэу ящхьэщыукIуриикIа и адэр икIи мурад ищIащ цIыхум и узыншагъэр хъумэным хуеджэну. Арати, Борис щэтIысхьащ Налшык дэт медучилищэм. Ар диплом плъыжькIэ къиухри, Москва дэт Япэ медицинскэ институтым и щIэныгъэм итIанэ щыхигъэхъуащ.
ФIыуэ зэреджэм нэмыщIкIэ училищэм щыщIэсым дэзыхьэха боксымкIи ерыщу зигъасэрт Борис а зэманым, икIи сыт хуэдэ IуэхумкIи япэ итыну хущIэкъу, гугъуехьымрэ ерыщыгъэмрэ япсыхьа, къуажэм къыщыхъуа щIалэщIэм абыкIи ехъулIэныгъэфIхэр къигъэлъагъуэу щIидзэри, щIалэгъуалэм я къэралпсо зэхьэзэхуэм чемпион щыхъуащ, «СССР-м спортымкIэ и мастер» цIэ лъапIэри къыфIащ. Мыбдежым умыгъэщIэгъуэн плъэкIыркъым фэбжь мащIэ фIэкIа темылъми цIыхум и узыншагъэм апхуэдизу тегузэвыхь икIи хузыфIэкIымкIэ дэIэпыкъуну хьэзыр щIалэ псэкъабзэр рингым ихьа иужькIэ текIуэныгъэр зыми езымытын аслъэну зыкъызэрызыкъуихыр. ИкIи хэт ищIэн, еджэныр япэ иримыгъэщу а спорт гъуэгуанэм ирикIуамэ, абыи и лъагапIэ псори зыIэригъэхьэфыну къыщIэкIынт.
АрщхьэкIэ Борис щыгъупщэжатэкъым и къалэн нэхъыщхьэр икIи институтыр диплом плъыжькIэ къызринэкIри, адэкIэ ординатурэр, абы къыкIэлъыкIуэу аспирантурэр къиухащ. Уеблэмэ аспирантурэм къыщIэкIыным зы илъэс иIэу, уз зэрыцIалэхэр зэрагъэхъужым теухуауэ диссертацэ итхри, медицинэ щIэныгъэхэм я кандидат хъуащ. Апхуэдэ щIэныгъэфI зыбгъэдэлъ щIалэр езы щеджа институтым щылэжьэну къагъэнэжащ.
Зэман дэкIри, Ибрэхьим Борис Къэбэрдей-Балъкъэрым къигъэзэжащ. А лъэхъэнэм Къэбэрдей-Балъкъэрым узыншагъэр хъумэнымкIэ и министр Бер Мухьэдин къригъэблэгъэжри, уз зэрыцIалэхэм щеIэзэ сымаджэщым дохутыр нэхъыщхьэу игъэуващ. А къулыкъум зэрыпэрыта, дохутыр нэхъыщхьэу щылэжьа илъэсипщIым абы IуэхуфIу, Iуэху щхьэпэу зэфIигъэкIар куэд мэхъу.
1992 гъэм Ибрэхьимым къыхуагъэфэщащ нэгъуэщI лэжьыгъэ — ар ягъэкIуащ Долинск щIыналъэм ит санаторэхэр зыхиубыдэ «Налшык курортхэр» зыфIаща IэнатIэм и унафэщIу. Абыи Борис лъэкI къыщигъэнакъым — и щIэныгъэри, и лъэкIыныгъэри, и жэрдэмри хуиунэтIащ зыгъэхъужыпIэ-зыгъэпсэхупIэхэм я Iуэхур дэгъэкIыным.
Иужь лъэхъэнэм Ибрэхьим Борис и IуэхущIафэр зэпхар ди спортсменхэрат — бэнэкIэ хуитымкIэ Урысей-Федерацэм и командэ къыхэхам и дохутырт, апхуэдэу спортымкIэ Налшык дэт уардэунэми щылажьэрт. Абы сытым хуэдэу гухэхъуэгъуэ ин къритрэт и нэIэ зытет щIалэхэм зэхьэзэхуэ зэмылIэужьыгъуэхэм къыщахь текIуэныгъэхэм!
Шэч хэмылъу, Борис хуэдэ цIыху — куэдрэ зи цIэ дахэ жаIэ анэкъилъху гумащIэ — зэраIэм иригушхуэхэрт абы къыдалъхуахэу Валерэ, Людэ, Заур сымэ. И шынэхъыжьым и цIэр сыт щыгъуи и бзэгупэ телът пасэу дунейм ехыжа, къуажэ унафэщIуи, КъБР-м и Парламентым и депутатуи щыта Юри.
Ибрэхьим Борисрэ и щхьэгъусэ Людмилэрэ зэдагъуэтащ пхъуитI — Ирэрэ Ланэрэ. Дауи, абыхэм я щхьэр лъагэу ялъагъуж IуэхуфIым, узыншагъэм телэжьа, спортым гу хуэзыщIа щIэблэр гъуэгу тэмэм тетыным зи гъащIэр тезыухуа, къуршым хуэдэу къакъуэта адэ зэраIам. И ахърэтыр нэху Алыхьым ищI!
УФ-м Спорт бэнэкIэмкIэ и федерацэ; КъБР-м СпортымкIэ и министерствэ; Дунейпсо Адыгэ Хасэ; Къэбэрдей Адыгэ Хасэ; «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэ; «Эльбрус» тхылъ тедзапIэ.
