Инарыкъуей страусыр
«IэщIагъэ хуэхъунур езы цIыхум къыдалъху», — жаIэ. А пщалъэмкIэ убгъэдыхьэмэ, Тэрч щIыналъэм щыщ Албэрды Радик и деж ар щынэрылъагъущ. ЩIалэ дыдэу Iэщыхъуэхэм яхыхьэри, и цIэфI жригъэIащ, Инарыкъуей къуажэм щызэхэта колхозым и лэжьакIуэ пашэхэм ящыщу къэгъуэгурыкIуащ. Iэщым и пIалъэ ищIэрт, жэуаплыныгъэ хэлъу IэнатIэм пэрытти, гъэмахуэ хъупIэхэм пщэрылъ щхьэхуэхэр щигъэзащIэрт. IэщIэлъ былы-мым теплъэкъукIыртэкъым, я шхэкIэ-зыужьыкIэм кIэлъыплъырт, я узыншагъэм зэпымыууэ хуэсакъырт, ищIэр фIэмащIэт икIи а псор зыгуэркIи къытехьэлъэу гу лъыптэртэкъым. Мис апхуэдэу емызэшу, нэхъыжьхэм ядэхъуу, нэхъыщIэхэм я щапхъэу колхозыр къутэжыху хьэлэлу къэралым хуэлэжьащ Радик.
Албэрды Радик — НэгъуэщI зыгуэр IэщIагъэ сщIынщ жысIэу зэи сигу къэкIакъым. Зыщызгъэпсэхур Iэщым сащыхэ-тым дежщ. Ар апхуэдизкIэ си лъым хэпщIащи, зэрысхъуэжын щыIэкъым. Колхозыр зэрызэбграгъэкIы-жар, си мызакъуэу, къуажэдэс псоми хуабжьу я жагъуэ хъуат. Абы фIы къызэрыдэмыкIуэнур IупщIт. Дызыщышына дыдэр къэхъуащ — псэукIэр зэIумыбзщ, цIыхухэм IэнатIэр яфIэкIуэдащ. Абы къытхуихьар ноби ди нэгу щIокI, — жеIэ Радик, блэкIам хуеплъэкIыжу.
Албэрдыр иджыри и IэщIагъэм хуэпэжщ. Колхозыр щакъутэжым, мэл гъэхъуным зритри, ар игъэбэгъуащ, пщыIэ псо зэригъэпэщауэ, ар зэрехьэ, и щхьэ хуолэжьэж. И мэл-бжэнхэр тIурытIылъхущ, щырыщылъхущи, хэхъуэфI къыхуахь. «Мэлым и шхыныр и цым хэлъщ», — жаIэркъэ. Зэпэщу гъэ техьэн щхьэкIэ, чэтым щимыIыгъыу, щхьэ 350-м щIигъу и хъушэр щIымахуэ псом егъэхъуакIуэ, узыншэу зарегъэужь. ЩэхуакIуэхэри хуабжьу хуэарэзыщ, Iуэху зиIэхэм езэгърабгъуу ярещэ.
«Емыш пшэрыхьщ», — зыхужаIэм хуэдэщ Радик и унагъуэр. Адрейхэм къадэкIуэу, страус домбей егугъуу зэрехьэ. 2010 гъэм зэригъэпэщауэ нэхъыби иIащ, ауэ и пIалъэм хэгъуэзэху фIэкIуэдыжащ. ЦIыхухэм есащи, страусым ямылейуэ зищIыркъым, Iуэшхуэ къэхухьам пагэу зыщегъафIэ, мащIэу зи-гъэуардэми, гукъыдэж яриту, «лъагъунлъагъу» къыхуэкIуэ сабийхэр дапщэщи егъэгуфIэ.
ХЪЫМБЭЗЭР Рашид.
