«Германием и махуэхэр — Къэбэрдей-Балъкъэрым»
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щызэхуащIыжащ «Германием и махуэхэр — Къэбэрдей-Балъкъэрым» фестивалыр. Фигу къэдгъэкIыжынщи, мыпхуэдэ зэхыхьэхэр илъэс ещанэ хъуауэ Налшык щокIуэкI.
ХьэщIэхэр ягъэлъапIэ. Фестивалыр къызэрагъэпэщащ Германием и посольствэу Москва дэтым, «Альп» президент программэм хэтахэм я зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр жылагъуэ IуэхущIапIэм, КъБР-м Экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министерствэм, СурэтыщI гъуазджэмкIэ музейуэ Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэм, КъБКъУ-м, республикэм и жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм, хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм.
Фестивалыр къызэзыгъэпэщахэм я мурадыр Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэр Германием и хабзэхэм, гъуазджэм, щэнхабзэм, экономикэм хэгъэгъуэзэнырщ.
Пшыхьыр езыгъэкIуэкIа МафIэдз Линэ къызэхуэсахэм гуапэу фIэхъус яриха нэужь, КъБКъУ-м Германием хуиIэ пыщIэныгъэхэм тепсэлъыхьащ:
— КъБКъУ-р илъэс зыбжанэ хъуауэ долажьэ Шиллер Фридрих и цIэр зэрихьэу Йенэ дэт университетым, Германием академическэ зэхъуэжэныгъэхэмкIэ и «DAAD» IуэхущIапIэм. Лъэныкъуэхэм щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэмрэ проектхэмрэ зэдагъэзащIэ, КъБКъУ-м и егъэджакIуэхэм я щIэныгъэм Германием щыхагъахъуэ (унафэщI кадрхэр гъэхьэзырынымкIэ щыIэ Президент программэри хыхьэу), университетыр къэзыух студент зыбжанэм я щIэныгъэм Германием и еджапIэ нэхъыщхьэхэм щыпащэ, апхуэдэуи IэщIагъэлIхэмкIэ зохъуажэ. КъищынэмыщIауэ, хабзэ хъуауэ КъБКъУ-м и экономикэ факультетым конференц щрагъэкIуэкI, Урысей Федерацэмрэ Германиемрэ я зэдэлэжьэныгъэм хэлъ Iуэху зэIумыбзхэм я зэфIэхыкIэ хъунум, зэпыщIэныгъэм иIэ мыхьэнэхэм теухуауэ, — жиIащ МафIэдзым.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, 2009 гъэм и дыгъэгъазэм Налшык япэу щекIуэкIа «Германием и махуэхэр — Къэбэрдей-Балъкъэрым» фестивалым нэмыцэ дэрбзэрхэр, Германием менеджментымкIэ и академием и лIыкIуэхэр хэтащ. 2010 гъэм и щэкIуэгъуэ мазэм Налшык щызэхэта мыпхуэдэ зэхыхьэм нэмыцэ сурэтыщIхэм зыкърагъэхьэлIащ. Мыгъэрей фестивалым къэкIуащ Германием и сурэтыщIхэу Гунстхаймер Янэрэ Мюльхаупт Манфредрэ, нэхъапэм щыIа фестивалхэми иджырейми хэт ди хэкуэгъу сурэтыщI цIэрыIуэ, а къэралым щыпсэу икIи щылажьэ Пащты-Хъан Алим. Къэбгъэлъагъуэмэ, Алим зыкъомкIэ и фIыщIэщ дуней псом къыщацIыху нэмыцэ сурэтыщI Iэзэхэм, щэнхабзэм, гъуазджэм я цIыху зэчиифIэхэм илъэс ещанэ хъуауэ мы фестивалыр зэрагъэбжьыфIэр.
Фестивалыр зэрекIуэкIар къыщапщытэжым къыхагъэщащ СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм Гунстхаймер Янэ «Из темных камер» зыфIища и сурэт выставкэр зэрыщыIар, Мюльхаупт Манфредрэ Пащты-Хъан Алимрэ КъБКъУ-м дерс гъэщIэгъуэнхэр зэрыщатар, Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ библиотекэм нэмыцэ тхакIуэхэм я тхылъхэр, КъБКъУ-м и студентхэм Германием щытраха сурэтхэр зэрыщагъэлъэгъуар, Германием академическэ зэхъуэжэныгъэмкIэ «DAAD» IуэхущIапIэм стипендие программэхэм теухуа и къэхутэныгъэхэр утыку къызэрырихьар, хьэщIэхэм Налшык къалэм, Лъахэхутэ музейм, Сэральп Мадинэ и Арт-Центрым зэрызыщрагъэплъыхьар, ди къэралитIыр зэрызэдэлэжьэнум теухуа зэхыхьэ зыбжанэ къызэрызэрагъэпэщар. Фестивалым и программэм республикэм исхэм Iэмал гъуэзэджэ къаритащ нэмыцэхэм я щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ нэхъ пэгъунэгъу защIыну, Германием и цIыху IэпщIэлъапщIэхэм епсэлъылIэну.
КъБКъУ-м и ректор, профессор Къарэмырзэ Барэсбий жиIащ фестивалым и программэм щыщ зэхыхьэ зыбжанэ я еджапIэм зэрыщекIуэкIар, иужьрей илъэсхэм КъБКъУ-м Германием хуиIэ пыщIэныгъэр нэхъ быдэ зэрыхъур зэригуапэр, дяпэкIи ар зэрырагъэфIэкIуэнур, щIэныгъэ-къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэр зэрызэдагъэзэщIэнур, Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Германиемрэ я дипломхэр КъБКъУ-м и студентхэм иратыну дяпэкIэ IэмалыфI зэраIэнур. Ректорым къыхигъэщащ фестивалыр купщIафIэу, гъэщIэгъуэну зэрекIуэкIар, къызэзыгъэпэщахэми фIыщIэ яхуэфащэу къилъытащ.
Гунстхаймер Янэрэ Мюльхаупт Манфредрэ фестивалым къезыгъэблэгъахэу КъБКъУ-м лъэпкъ зэхущытыкIэхэмкIэ и IэнатIэм и унафэщIым и къуэдзэ Щад Залинэрэ Пащты-Хъан Алимрэ фIыщIэ хуащIа нэужь, къыхагъэщащ Къэбэрдей-Балъкъэрым къызэрыкIуар, абы исхэр зэрызрагъэцIыхуар, ныбжьэгъу зэрахуэхъуар зэрагуапэр.
Пащты-Хъан Алим къыхигъэщащ щэнхабзэ зэхыхьэм къриубыдэу хьэщIэхэм республикэм щагъэкIуа махуэхэр гукъинэж, щIэщыгъуэ зэращыхъуар.
— КъБКъУ-м и тхыдэм теухуауэ зи гугъу къытхуащIахэр гъэщIэгъуэныщэщ. Мы еджапIэм сыщеджэну къысхуимыхуами, апхуэдэ тхыдэ куу зэриIэм, къэхутэныгъэ купщIафIэхэр зэрыщекIуэкIым срогушхуэ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм ящыщ Iыхьэ хьэщIэхэм зэрыздахьырщ нэхъыщхьэр, — жиIащ абы.
Германием теухуа сурэтхэм я зэпеуэ-гъэлъэгъуэныгъэу КъБКъУ-м щекIуэкIам пашэ щыхъуахэр ягъэлъэпIащ. Апхуэдэхэщ, КъБКъУ-м и Филологие институтым нэмыцэбзэр щадж и къудамэм щIэсхэу Битокъу Залинэ (3-нэ курс), Хьэгъундокъуэ Залинэ (5-нэ курс), КъБКъУ-м и проректор Къумыкъу Iэуес. Абыхэм тыгъэ хуащIащ Германием и посольствэу Москва щыIэм къыбгъэдэкI саугъэтхэр.
КъБКъУ-м уэрэдымкIэ и «Амикс» театрым ита концерт гукъинэжыр къызэхуэсахэм ягу дыхьащ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
