Еш зымыщIэ
УФ-м и цIыхубэ, КъБР-м щIыхь зиIэ я сурэтыщI, республикэм и Къэрал саугъэтым и лауреат, ХудожествэхэмкIэ Урысей Академием и академик, ЩIДАА-м и академик, Красноярск ксилографиемкIэ щы-Iэ студием и къызэгъэпэщакIуэ икIи и унафэщI Пащты Герман республикэм исхэр зэрыгушхуэ художникщ.
Урысей Федерацэм и цIыхубэ сурэтыщI Пащты Герман Уралым щыщIэдзауэ КъуэкIыпIэ Жыжьэм нэс, Улан-Удэ щегъэжьауэ Якутск щиухыу щегъэлъагъуэ Пащтым и лэжьыгъэхэр. Зэпымыууэ и щхьэзакъуэ выставкэхэр щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм утыку къыщрехьэ, урысейпсо, дунейпсо зэхыхьэхэм хэтщ.
«200 гравюр Красноярской сту- дии ксилографии» гъэлъэгъуэныгъэр 2006 гъэм Китайм и къалащхьэм щекIуэкIащ. Гонконг, Пекин щыщ журналистхэр зэпымыууэ зытетхыхьа зэхыхьэшхуэщ ар. ИужькIэ 2009 гъэм и выставкэхэр Китайм и къалищым щрагъэкIуэкIащ.
Герман Налшык щыщыпсэуам «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм дэла-жьэу щытащ. Абы щыгъуэ республикэм и тхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ я лэжьыгъэхэм сурэтхэр яхуищIырт. Иджыри дунейм къытемыхьа, зыми имылъэгъуа тхылъыщIэхэм япэу еджэурэ сурэт щIэщыгъуэхэмкIэ игъэщIэращIэрт.
1965 гъэм къыдэкIа КIэщт Мухьэз и «ЩIыр къоджэ» усэ тхылъым и жинтым сурэт хуищIащ мыIэрысэ плъыжьхэр зыпыз жыгым къещэщэхыу, абы и лъабжьэм цIыхубз щIэту. 1966 гъэм къыдэкIа Агънокъуэ Лашэ и усэ сборникым тет сурэтым жыг щIагъым щIэт тетIысхьэпIэм усэ еджэу пщащэ тесу къыщигъэлъэгъуащ. Абыхэм къакIэлъыкIуащ КIыщокъуэ Алим, Кулиев Къайсын, Нало Ахьмэдхъан, ЩоджэнцIыкIу Нурий, Къэрмокъуэ Хьэмид, КхъуэIуфэ Хьэчим, Бещтокъуэ Хьэбас сымэ, нэгъуэщI куэдым я тхылъхэр. КIуащ БетIал и «Молодые журавли» тхылъым хуищIа сурэтым «Искусство книги» урысейпсо зэпеуэм и щIыхь тхылъыр къыхуагъэфэщащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхакIуэ, усакIуэхэм къадэкIуэу, урысхэм я тхылъхэми сурэтхэр яхуищIащ. Псори зэхэту тхылъ 50-м нэблагъэ Москварэ Налшыкрэ къыщыдигъэкIащ. Москва и «Советская Россия», «Детская литература» тхылъ тедзапIэхэм Лермонтовым и «Кавказ поэмэхэр» къыщыдэкIауэ щытащ.
Иужьрей илъэс 20-м тхылъ куэдым сурэтхэр яхуищIащ. Лермонтовым и поэмэхэм илъэситхум къриубыдэу гравюрэ 40-м нэблагъэ триухуащ. Пушкиным и «Тхыгъэ къыхэхахэм» илъэсипщIкIэ елэжьащ, гравюрэ зыбжанэ хуищIу. Красноярск дэт политехникэ университетым и юбилейм ирихьэлIэу напэкIуэцI 400 хъууэ къыдэкIа тхылъым ихуа сурэтхэм елэжьауэ щытащ. Апхуэдэу Красноярск крайр илъэс 70 щрикъум ирихьэлIэу «Ксилографы Красноярска» альбомыр къыдигъэкIащ, пэублэ псалъэр щIыналъэм и губернатору щыта Хлопонин Александр ейуэ.
Къэралыгъуэм и махуэр бгъэлъэ-пIэн щхьэкIэ, Iэмал имыIэу и гербыр, ныпыр бгъэлъагъуэн, гимныр жыпIэн хуейщ. Пащты Германрэ абы и ныбжьэгъу, балъкъэр лъэпкъым нэхъ сурэтыщI лъэщу иIа Аккизов Екъубрэ зэгъусэу ящIауэ щыта гербыр 1997 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Парламентым къищтащ. Эскиз зыбжанэ къыщыхуахьым, яхэплъэри, пкъитI зиIэ, зы щхьэ зыпыт дыщэ бгъэр, насыпым и дамыгъэ Iуащхьэмахуэ, зэныбжьэгъугъэм, щIалэгъуэм, зыужьыныгъэм я нэщэнэ тхьэмпищ зэгуэтыр къыщыгъэлъэгъуам къытеувыIащ.
Санкт-Петербург Репиным и цIэр зэрихьэу дэт институтыр, а къалэм гъуазджэхэмкIэ щыIэ музейр, Москва гъуазджэхэмкIэ еджапIэ нэхъыщхьэхэр къэзыухахэр Герман и деж щоджэ. КъищынэмыщIауэ, Якутием, Бурятием, Тыва, нэгъуэщI щIыпIэхэм щыщ, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм къахэкIа куэд щIэныгъэм хуэпабгъэу къакIуэурэ и мастерскойр къаух. И гъэсэнхэм я нэхъыбэр СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэхэм хэтхэщ, зыбжанэр профессорщ, доцентщ. Къыхэгъэщыпхъэщ, и студентхэм адыгэ хабзэр зэрахилъхьэри. Ди лъэпкъым къыдэгъуэгурыкIуэ хабзэхэм ахэр зэрыщыгъуазэм и мызакъуэу, зэрагъэзащIэми гу лъетэ. Псалъэм папщIэ, щыщIыхьэкIэ къэтэджурэ гуапэу сэлам кърах, Iэнэм щысмэ, хабзэм тету, бгъэдэсщ.
Ди хэкуэгъу сурэтыщI цIэрыIуэм къару къыхэзылъхьэр, гукъыдэж къезытыр Хэкум къэкIуэжурэ зэрыщыIэращ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
