Мы махуэхэм
ШыщхьэуIум и 3, щэбэт
Къэзахъстаным щагъэлъапIэ транспорт IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэр
1778 гъэм Милан къыщызэIуахащ «Ла Скала» оперэм и унэр.
1799 гъэм урысеидзэм и кхъухьхэр Тыркум япэ дыдэу хуит ищIащ Босфор псы дэжыпIэм къыпэрымыуэу дигъэкIыну.
1783 гъэм Куржым (Грузием) и КъухьэпIэ лъэныкъуэр Урысейм хыхьащ.
1942 гъэм ЗыхъумэжыныгъэмкIэ Налшык комитетым зыхъумэжыныгъэмкIэ гупхэр къызэгъэпэщыным теухуа унафэ къищтащ.
1952 гъэм Хельсинки щызэхуащIыжащ ХV гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Абы япэ дыдэу СССР-м и спортсменхэр хэтащ.
1959 гъэм Москва къыщызэIуахащ къэрал куэдым я лIыкIуэхэр зыхэта япэ кинофестивалыр.
1980 гъэм Москва щызэхуащIыжащ ХХII гъэмахуэ Олимп Джэгухэр.
1994 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Бгырысхэм я дунейпсо конгресс.
Молдавием щыщ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артисткэ, СССР-м и Къэрал саугъэтыр, Лениным и щIыхькIэ ягъэувауэ щыта саугъэтыр зыхуагъэфэща Биешу Марие къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, скульптор, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Къэрал саугъэтыр зрата БжэIумых Хьид къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
УсакIуэ КIэмыргуей Анатолэ къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
Публицист, тхыдэ щIэныгъэхэм я кандидат, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Мэшыкъуэ Тэзал и ныбжьыр илъэс 77-рэ ирокъу.
Урысей хоккеист, дунейм и чемпион, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ я чемпион, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Васильев Валерий къызэралъхурэ илъэс 70 ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик Джаурджий Оксанэ къыщалъхуа махуэщ.
Белоруссием щыщ биатлонисткэ цIэрыIуэ, дуней псом тIэунейрэ, Олимп Джэгухэм щэнейрэ я чемпионкэ Домрачевэ Дарье и ныбжьыр илъэс 33-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 23 — 24-рэ, жэщым градус 17 — 18 щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 4, тхьэмахуэ
ГъущI гъуэгу лэжьакIуэм и махуэщ
1777 гъэм Лондон дунейм щыяпэу цирк къыщызэIуахащ.
1836 гъэм Москва и Кремлым и пщIантIэм щагъэуващ Пащтыхь-Тхьэгъуш жыхуаIэр. Щагъэжа щIыпIэм деж илъэсищэм нэблагъэкIэ щылъащ ар, тонн щитIым нэблагъэ и хьэлъагъти, къахуэмыгъэхъейуэ. Архитектор Монферран Огюст ар къэпIэту бгъэIэпхъуэ зэрыхъуну Iэмалыр къигупсысри, шыщхьэуIум и 4-м тхьэгъушыр трагъэувауэ щытащ абы хуагъэхьэзыра лъагапIэм.
1888 гъэм Томск къалэм университет къыщызэIуахащ.
1892 гъэм Ульянов Владимир (Ленин) хеящIэ лэжьыгъэ иригъэкIуэкIыну хуит ящIащ.
1902 гъэм къызэIуахащ Темзэ псы щIагъым щаукъуэдия лъэс зекIуапIэр. Абы зэпищIат Лондон и хьэблитI.
Америкэм щыщ джаз музыкант, композитор цIэрыIуэ Армстронг Луи къызэралъхурэ илъэси 118-рэ ирокъу.
Совет композитор, дзэ оркестрымрэ хорымрэ я дирижёру щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, СССР-м и цIыхубэ артист, Лениным, Сталиным я щIыхькIэ щыIа саугъэтхэр зрата, генерал-майор Александров Борис къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
ЩIэныгъэлI, абхъаз-адыгэ бзэ гупыр джыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Куржымрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Рогавэ Георгий къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Шыкъ Михаил къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу.
Палестинэм и унафэщIу щыта Арафат Ясир къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Урысей къэрал къулыкъущIэ, Дагъыстэн Республикэм и Iэтащхьэу щыта Абдулатипов Рэмэзан и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор IэкIатэ Валерий и ныбжьыр илъэс 60 ирокъу.
США-м и президенту щыта, Нобель и саугъэтым и лауреат Обамэ Барак и ныбжьыр илъэс 58-рэ ирокъу.
Кхъухьлъатэзехуэ, Урысейм и ЛIыхъужь Цей Эдуард и ныбжьыр илъэс 53-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 27 — 29-рэ, жэщым градус 17 — 19 щыхъунущ.
ШыщхьэуIум и 5, блыщхьэ
Светофорым и дунейпсо махуэщ t1914 гъэм США-м щыщ Кливленд къалэм щыфIадзащ икIи къагъэсэбэпу щыхуежьащ япэ светофорыр.
1789 гъэм Франджым пщылIыгъэр щагъэкIуэдыжащ.
1884 гъэм дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа скульптурэм — Щхьэхуитыныгъэм и статуем — и лъабжьэр Нью-Йорк щагъэтIылъащ.
1940 гъэм Латвиер СССР-м хагъэхьащ.
1941 гъэм Одессэ къалэр фашист зэрыпхъуакIуэхэм ящыхъумэным теухуа зауэм щIидзащ. Ар махуэ 73-кIэ екIуэкIащ.
1943 гъэм Сталиным и унафэкIэ Москва хьэрэкIытIэхэр щыдрагъэлъэтеящ Хэку зауэшхуэм къыщахьа япэ текIуэныгъэхэм я щIыхькIэ — Орёл, Белгород къалэхэр хуит къызэращIыжам и саулыкъукIэ.
1956 гъэм Москва Лениным и цIэр зезыхьэ и стадионым къыщызэIуахащ СССР-м ис лъэпкъхэм я Япэ спартакиадэр.
1963 гъэм ядернэ Iэщэр хьэуам, хьэршым, псы щIагъым щымыгъэунэхуным теухуа ЗэгурыIуэныгъэм Iэ щIрадзащ.
1975 гъэм Тюмень — Сургут гъущI гъуэгум япэ мафIэгур ирикIуащ.
1996 гъэм Урысейм къыщащтащ президент властым и дамыгъэхэр — УФ-м и Президентым и бэракъыр, Президентым и Нагъыщэр, Урысей Федерацэм и Конституцэм и тхылъ щхьэхуэр, къэралым и Президентым папщIэ къыдагъэкIар.
2016 гъэм Рио-де-Жанейрэ (Бразилие) къыщызэIуахащ XXXI гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Ахэр шыщхьэуIум и 21 пщIондэ екIуэкIащ. Адыгэхэм тхуэфIащ а Олимпиадэр — Мудрэн Беслъэн дыщэ (дзюдо), Джэду Iэниуар (бэнэкIэ хуит) дыжьын медалхэр къыщахьат абы.
Урыс сурэтыщI-живописец цIэрыIуэ Репин Илья къызэралъхурэ илъэси 175-рэ ирокъу.
Франджы тхакIуэ Ги де Мопас- сан къызэралъхурэ илъэси 169-рэ ирокъу.
Совет усакIуэ-уэрэдус Лебедев-Кумач Василий къызэралъхурэ илъэси 121-рэ ирокъу.
Авиаконструктор, академик, Социалист Лэжьыгъэм тIэунейрэ и ЛIыхъужь, къэрал дамыгъэ лъапIэ, саугъэт куэд зыхуагъэфэща Микоян Артём къызэралъхурэ илъэси 114-рэ ирокъу.
Мэкъумэш щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Хъаний Мирон и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и артист, КъБР-м и цIыхубэ артист Алэкъей Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 19 — 21-рэ, жэщым градус 17 — 18 щыхъунущ.
