ТхакIуэ, публицист цIэрыIуэ, критик Iэзэ КхъуэIуфэ Хьэчим къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу
ЛIыфIым иужькIэ и цIэр къонэ
КхъуэIуфэ Хьэчим Хьэбас и къуэр Бахъсэн щIыналъэм хыхьэ Дыгулыбгъуей къуажэм 1940 гъэм мазаем и 10-м къыщалъхуащ. 1964 гъэм КъБКъУ-р къиухри, республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм щылэжьащ, хамэ къэрал щыпсэу ди хэкуэгъухэм щэнхабзэ пыщIэныгъэ яхудиIэныр къызэзыгъэпэщ «Хэку» обществэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм жэуап зыхь и секретару, КПСС-м и обкомым печатымкIэ, телевиденэмрэ, радиомкIэ и къудамэм, КъБР-м Телевиденэмрэ радиомкIэ и къэрал комитетым я унафэщIу, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэу щытащ. 1998 гъэм ар япэу ха-хащ КъБР-м и ТхакIуэхэм я союзым и тхьэмадэу, 2003 гъэм, Союзым и Уставым тету, тхьэмадэм и къуэдзэ хъуащ, 2008 гъэм аргуэру унафэщIым и къалэнхэр къыхуагъэфэщэжащ.
КхъуэIуфэ Хьэчим итхахэр 1958 гъэм щыщIэдзауэ печатым къытохуэ. Художественнэ, художественно-документальнэ, литературэ-критикэ, публицистикэ тхыгъэхэр щызэхуэхьэса тхылъ 14 и Iэдакъэ къыщIэкIащ.
Ар яхэтщ документальнэ-художественнэ жанрым и лъабжьэр къэбэрдей литературэм щызыгъэтIылъахэм. Апхуэдэщ Совет Союзым и ЛIыхъужь Къанкъуэщ Ахьмэдхъан теухуа «Орёл умирает в полёте» повестымрэ «ЛIыгъэм и фэеплъ» тхылъымрэ. Документальнэ прозэм, тхыдэ публицистикэм щыщщ Хьэчим истамбылакIуэхэм я натIэ кърикIуар къыщигъэлъэгъуа «ИгъащIэкIэ гъарибхэр» и лэжьыгъэшхуэри. Къэбэрдей литературэм ехьэлIа Iуэхугъуэхэм ар мызэ-мытIэу тетхыхьащ, абы и лъэныкъуэкIэ уасэншэщ «В зеркале социальной жизни» тхылъыр.
Адыгэ псоми гущIыхьэ ящыхъуауэ, илъэс 80 ирикъуным мазитI фIэкIа имыIэжу дунейм ехыжа КхъуэIуфэ Хьэчим дахэу хужаIар зэхэпха иужькIэ, «Шым яужькIэ уанэ къонэри, лIыфIым иужькIэ и цIэр къонэ» псалъэ Iущхэр уигу къагъэкIыж. Уеблэмэ, ар зыхэмытыж лъэпкъ литературэр, публицистикэр, щэнхабзэ дунейр ныкъуэ хъуа, зеиншафэ къытеуа хуэ-дэщ. Литературэм иригузавэ, абы хуэгумыгъуэ, хуэгупцIанэ зырызхэм ящыщт КхъуэIуфэр. Ар зыхэт Iуэхум апхуэдизкIэ теубгъуати, абы къыщыхьэщыпсэлъыкIкIэ ткIыбжьу, гуащIэу щIэпсалъэри арат. Апхуэдэр зыхузэфIэкIыр зырызыххэт.
УиIэм и уасэр пфIэкIуэда иужьщ къыщыпщIэр… Хьэчим зэрытхэмытыжым ирищыгъуа адыгэхэм ар зэи ящыгъупщэнукъым. И ахърэтыр дахэ Тхьэм ищI!
