Дэ дыадыгэщ, дышэрджэсщ
Ныбэжь Арсен и усыгъэщ нобэрей ди къыдэкIыгъуэм теддзэр. Иджы япэу зи IэдакъэщIэкI ди газетым къытехуэ, зэрытхэрэ куэд щIами, зи IэрыкIхэр хэIущIыIу мыхъуа щIалэм и усэ Iэрамэм лъабжьэ хуэхъуащ тхыдэр, зэджа тхыгъэхэм къахиха гупсысэхэмрэ дэфтэр щхьэхуэхэмрэ. Пэжщ, усэ гъэпсыкIэ и лъэныкъуэкIэ ахэр щыщIэныгъэншэкъым, ауэ псэм къыбгъэдэкIщ. ЩIэджыкIакIуэхэр фыщыдогъэгъуазэ абыхэм ящыщ Iыхьэм.
* * *
Дунейм шэрджэсхэр зэрытетрэ
ЯфIощI лъэпкъ куэдхэм гъэщIэгъуэн,
Адыгэ Хабзэр, ПщIэр, Нэмысыр,
ЩIохъуэпс абыхэм зыхалъхьэн!
Зы анэм дэ дыкъимылъхуами,
Дэ, къапщтэм, псори дызэкъуэшщ,
Дунейм зэбгрыдзауэ дыщыпсэуми —
Дэ дыадыгэщ, дышэрджэсщ!
Лъэпкъ тхыдэм къигъэна
лъэужьым
Тхылъ куэди, гъыбзи траухуащ.
Щэнхабзэм, лъэпкъым и къэухьым,
ЩIэныгъэлI куэди телэжьащ.
Си гугъэщ сэ, зэманым къекIуу,
ЩIэблэщIэм дежкIэ сэбэп хъун,
Ди лъэпкъ лъэужьыр усэ къупхъэу
ЩIаджыкIмэ — фIыуэ ялъагъун!
АтIэ сыхуейщ сэ мы лэжьыгъэр,
ФIыуэ слъагъу лъэпкъым
щхьэкIэ стхын!
Щыуагъэ хэту фэ къэфлъытэр
Сыхуейщ сэтей, ар пэжмэ, фщIын!
Щыуагъэ хэтыр, пэжу флъытэр,
Зэгъусэу дэ зэддзэкIыжынщ,
Мыбы еджэну си лъэпкъэгъухэм
АбыкIэ фIыщIэ ин фхуэсщIынщ!
1.
Ижь лъандэрэ къежьа
ди лъэпкъыр,
Хьэтхэурэ зыхьхэущ зэрыIуар,
Абы и щыхьэтщ Къаир музейм,
Тхыгъэ нэхъыфIу щIэлъу хъуар!
Зы мыхъуамэ, мелуаниплI
Шэрджэсхэр дыхъуу щытыгъащ,
«Ухэт уэ?» жаIэу къыдэупщIмэ,
Дыхьэтхэущ дызэрацIыхуар.
Мысырым ди шэрджэс-мамлюкхэм
Тепщэгъуэ ин щаубыдыгъащ,
Баркъукъ лIыхъужьыр ди пащтыхьу,
Къару шэрджэсхэм диIэ хъуащ!
Лъапсэрыгъажэу Айюбидхэм
Абдеж тепщэгъуэр щаухащ,
Хьэрып къэралым щыпсэу цIыхухэр
Илъэс мин щищкIэ псэхужащ!
Мысырым и къэрал гъунэгъухэм,
Я зехьэзехуэр мамыр хъуащ!
Шэрджэсхэм ди унафэм щIэтхэу
Хьэзэрхэр, коптхэр фIыуэ
псэу хъуащ!
Къаабэм и тепIэн нэхъыщхьэр
Ди мамлюкыпщхэм дзыхь хуащIащ,
Муслъымэн диныр зэрахьэну
Сэбэп хьэрыпхэм дахуэхъуащ!
Салахь-ад-Дин и сулътIаныгъуэт
Мин щитIрэ тхущIым щыщIэдзау,
Мысыррэ Щамрэ зэгуигъэхьэу
Зы къэралыгъуэ ар щищIам!
Абы и фIыгъэкIэ зауэлIхэм
Я псэукIэным зихъуэжащ,
Дзэм хэт шэрджэсхэм я пщIэр ину
Салахь-ад-Диным къиIэтащ.
2.
А зэманыгъуэм жор-джаурхэр
Хьэрыпхэм къебгъэрыкIуэ хъуащ,
Мамлюкхэр бийм пэщIэувэну
Хиттин и деж щызэхуэзащ!
Абы хэтахэм ятхыжамкIэ,
Мамлюкхэм бжьыпэр яIыгъащ,
Жор-легионыр ягъэщIэхъури,
ХэщIыныгъэшхуэ бийм яхьащ!
ЕтIуанэу Газэм деж щызэхуэзэри,
Гвидо-де-Лузианыр «хъым» къихуащ,
Шэрджэс-мамлюкхэм бийр
хагъащIэри,
Иерусалимыр яубыдащ!
Мы дунейм цIыхухэр зэрытетрэ,
Зауэгъуэ гуащIэу куэд щыIащ,
Хиттин и деж щекIуэкIа зауэр,
Нэхъ гуащIэ дыдэхэм щыщащ!
КIэщI дыдэу сыкъытеувыIэну
Сыхуейт зауэшхуэхэу щыIам,
Шэрджэс-мамлюкхэм лIыхъужьагъэу,
А зауэхэм щызэрахьам!
Лъытэн хуейуэ собж
Баркъукъ-лIыхъужьым
ХытIыгу Родос зэриубыдар,
Бибарсрэ абы и къуэ Джэкъэмыкъурэ
Жор-легионыр зэрыхагъэщIар.
Къэитбей мамлюк-шэрджэс
пащтыхьыр
Тыркухэм щэней зэрытекIуар,
Хьэлебэ деж, Нил и псы Iуфэм,
Зауэшхуэ гуащIэу щекIуэкIар!
Зэман къисIуам деж щыщIэдзауэ,
Шэрджэсхэм лIыгъэ зэрахьащ,
ИгъащIэкIэ мыужьыхыжыну
Лъэпкъ лIыхъужьыгъэр гъаIэтащ!
3.
Наполеон зэритхыжамкIэ,
Шебрейс и деж ар щынэсам,
Дыщэпсу фащэкIэ хуэпауэ
ЗауэлI шу гупым щаIущIащ.
«ЗиIысхэр сыт? Хэт мы зэуэлIхэр?» —
КъыжиIэу ар щыщIэупщIам,
«Мамлюк зауэлIщ,
Джиркасхэу жаIэр», —
Абы жэуапу къратащ.
Нэхъ зауэлI Iэзэ, лъэрызехьэ
ИгъащIэм зэй имылъэгъуау,
ЦIыху щитIым я зауэлI къэухьым
ЗыбгъупщIыр текIуэу щытыгъау.
Я фащэр, Iэщэр хьэлэмэту,
Зэпэщу, екIуу зэщIэкъуауэ,
Шы лъэрызехьэхэр дэщIыгъуу,
Зэуэным ахэр къыхуалъхуауэ!
«Зы зауэлI щитI шэрджэсхэм щыщу, —
Наполеон жиIат, — сиIам,
Сыбжынт дунейр сэ си Iэрылъхьэу,
Тепщэгъуэр дэнкIи щызубыдау!»
Шэрджэсхэм я Iущагъэм, лIыгъэм,
Наполеон къыдахьэхат,
И щхьэ хъумакIуэу зауэлI гупи
Абы Мысырым къришат!
Зэман дэкIауэ, дзэр хагъащIэу,
И Iуэхухэр щызэIыхьэпам,
Хьэзэт-Алий Псыкупсым щыщу,
ЛIэжыхукIэ абы игъусащ!
Марсель и гъунэгъу къуажэ цIыкIум
Шэрджэсхэм щIыпIэ къыщратащ,
Нобэр къыздэсым ди лъэпкъэгъу куэдым
ПсэупIэ Франджыр яхуэхъуащ!
Адыгэхэр дызэрыгушхуэу ди лъэпкъым
ПщIэшхуэ къезытам,
Зэман пычыгъуэм къриубыдэу,
Сыхуейт мы тхыгъэм хэзгъэхьам.
