Жыгун Тимэ и цIэр тхыдэм къыхэнащ
УФ-м, Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м щIыхь зиIэ я артист Жыгун Тимэ творческэ гъуэгуанэ дахэ къикIуащ. Ар щысабийм щегъэжьауэ зыщIэ хъуэпса артист IэщIагъэм ерыщу хуэкIуащ, икIи хузэфIэкIащ а IэнатIэм лъэужь дахэ къыщигъэнэн.
Жыгуным курыт школыр къиуха иужь, Бахъсэн мэкъумэш еджапIэм щIагъэтIысхьати, абы ирагъэкIри Владикавказ къалэм дэта мэкъумэш еджапIэм ягъэкIуащ. АрщхьэкIэ, а зэманым ирихьэлIэу, гъуазджэм, псом хуэмыдэу кином, дихьэха щIалэм мэкъумэшыр IэнатIэ хуэхъуакъым. Сытми, икIэм-икIэжым, и насып кърихьэкIри, и хъуэпсапIэм и Iэр техуащ.
Сыбэч Быхуэ, Балъкъэр Калисэ, Къумахуэ Хужьэ, Сонэ Мухьэрбий, ди республикэм щыцIэрыIуэ адрей артистышхуэхэм ящIыгъуу 1933 гъэм Тимэ щIэтIысхьауэ щытащ Налшык къы щызэIуаха театр студием.
ЩIалэщIэм къыхиха IэщIагъэр къы зыхэкIа унагъуэм хуамыгъэдэхами, ар зи ужь ихьар нигъэсыну мурад ищIащ. 1940 гъэм ГИТИС-м и къэбэрдей студиер Москва къыщиухри щалъхуа республикэм къигъэзэжащ, театрым, гъуазджэм теухуауэ къищIахэм и хэкуэгъухэр нэIуасэ хуищIыну, щэнхабзэ лъагэм дригъэхьэхыну.
1940 гъэм жэпуэгъуэм и 26-м Къэбэрдей къэрал драмэ театрыр къыщызэ Iуахым ягъэува Бомарше и «Фигаро и фыз къэшэкIэ» комедием хэт роль нэхъыщхьэхэм ящыщ Альмавивэ и ролыр зыгъэзэщIар Жыгун Тимэщ. Критикхэр щытхъуауэ щытащ а спектаклым удихьэхыу щыджэгуа адыгэ ныбжьыщIэхэм.
КъыкIэлъыкIуэу артист щIалэхэм ягъэлъэгъуар КъардэнгъущI Зыра мыку и «Къанщобийрэ Гуащэгъагърэ» спектаклырщ. Ар гукъинэж пщызыщI хэм ящыщщ Хъаныкъуэм и ролыр. IэкIуэлъакIуэу, Iэзагъэ хэлъу ар игъэ зэщIауэ щытащ Жыгуным. Абы хузэ фIэкIат а цIыху ерум и образыр сыт и лъэныкъуэкIи наIуэ къищIын.
Зауэ нэужь зэманым адыгэ театрым щагъэува спектаклхэм ящыщщ Акъ сырэ Залымхъан и «Дыгъэр къыщы къуэкIым» пьесэр. Абы Тимэ нэмыцэ офицерым и ролыр Iэзэу, гущыкI хууигъэщIу игъэзэщIат.
КIуэ пэтми хэхъуэрт Жыгуным и зэфIэкIым. Спектакль къэс абы хьэ лэмэту, щIэуэ, япэм дэдмылъэгъуауэ хьэл-щэн зэмылIэужьыгъуэхэр къиубыд зэпытт.
Азербайджан композитор цIэрыIуэ Гаджибеков Узеир и «Аршин мал Алан» музыкэ комедиер ди деж щыщагъэ лъэгъуам щыгъуэ, цIыхухэм ягу ирихьауэ щытащ. Драмэ театрым и къарукIэ музыкальнэ спектакль бгъэувыну, дауи, тыншкъым. Ауэ ар адыгэ театрым хъарзынэу къызэрехъулIар зи фIыгъэхэм ящыщщ Аскэр и ролыр зыгъэ зэщIа Жыгун Тимэ. Абы шэч къызы тумыхьэжын артист зэфIэкI зэрыбгъэдэлъым и мызакъуэу, макъ гуакIуэ иIэу къыщIэкIащ. Творческэ гукъыдэж и бэу, зэхэгъэж имыщIу роль цIыкIуми инми и псэр етауэ елэжьырт. Дэтхэнэ образми Iэзагъэу, гуры щIэу, къарууэ иIэр ирихьэлIэкIэрэ, и ролыр гу къинэжу игъэзащIэрт. Абы и щапхъэщ Акъсырэ Залымхъан и «Дахэнагъуэм» хэт Алмэстыр, Гамзатов Расул и «Бгырыс хъыджэбзым» хэт Лэбэза ныр, нэ гъуэщIхэри.
Жыгун Тимэ гукъинэжу, телъыджэу иубзыхуа образхэм илъэс куэдкIэ ди лъэпкъ театрыр ягъэбжьыфIащ. Илъэс плIыщIым нэблагъэкIэ зи гъащIэри зи творчествэри театрым гурэ псэкIэ хуэпэжу, къызыхэкIа лъэпкъым хьэлэлу хуэлажьэу артист Iэзэм къикIуа творческэ гъуэгуанэр ди лъэпкъ гъуазджэм къыхыхьэ ныбжьыщIэхэм я щапхъэщ. Къэбэрдей театрым и тхыдэм дапщэщи хэтынущ Жыгун Тимэ и цIэр.
Тэрчокъуэ Дисэ.
