Сыт гъуазэр?
Япэ дыдэ къэунэхуа библиотекэу къалъытэр ди эрэм и III лIэщIыгъуэм щыIа Александрийскэращ. КъызэралъытэмкIэ, абы тхылъу мин 50-м нэс щахъумэрт икIи и хъыбар зылъэIэса щIэныгъэлIхэр, егъэджакIуэхэр дунейм и щIыпIэ куэдым екIуалIэрт. Библиотекэхэм я теплъэкIи, зэхэлъыкIэкIи, я лэжьыгъэкIи захъуэжащ. Техникэр къызэрыунэхурэ, цIыхум абы гъунэгъу зэрызэхуищIрэ, ахэр нэщI хъуащ. Дауэ хъуами, Мечиевым и цIэр зезыхьэ республикэ щIалэгъуалэ библиотекэр иджыпстуи цIыху щыщIэркъым. Абы щылажьэхэмрэ къекIуалIэхэмрэ захуэдгъэзащ.
Балъкъыз Майе, щIалэгъуалэ библиотекэм и унафэщI:
— Ди библиотекэр къызэзыгъэпэщар Тембот Еленэщ. УФ-ми КъБР-ми щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ цIэр зезыхьэ бзылъхугъэр жыджэру и IэнатIэм пэрытащ. Абы дэлэжьарэ и гъэсэнхэм ягъэсэжа защIэрэщ нобэ мыбы щыIэр. Еленэ и щапхъэр ди гъуазэу, абы и лэжьыгъэ щхьэпэм пытщэну дыхэту апхуэдэу докIуэкI. Ди лэжьыгъэ нэхъыщхьэр — цIыхум щIэныгъэ яхэтлъхьэну аращи, жьыи щIэи дащогуфIыкI. Псом хуэмыдэу, иджыпсту, техникэм и тетыгъуэ зэманым, гъуазджэм, тхылъым и пщIэр мащIэу щехуэхым. Пэжыр жыпIэмэ, тхылъеджэхэм я бжыгъэр мащIэ дыдэщ, ауэ ди библиотекэр зэи нэщI хъуркъым, дэ сытым дежи цIыху къызэретшэлIэным дыхэтщ. ЩIэх-щIэхыурэ зэIущIэ гъэщIэгъуэнхэр къызэдогъэпэщ, щIалэгъуалэр еджагъэшхуэхэм, тхакIуэхэм, сурэтыщIхэм, яIудогъащIэ.
Бакъей Залинэ, тхылъ- еджэ:
— Сэ мы библиотекэм щIэх-щIэхыурэ сыкъокIуэ, школым къыдат, дызэджэн хуей литературэм къищынэмыщIа фантастикэ сфIэфIщ. Псом хуэмыдэу, Стефани Майер и IэдакъэщIэкIхэм сыдахьэх.
Библиотекэм и унафэщIым къызэрыхигъэщымкIэ, къэзыгъэдзыхэ Iуэхугъуэ щыIэщ. ПсынщIэу зызыужь техникэм библиотекэм и зэран къокI.
Балъкъыз Майе:
— Ди жагъуэ зэрыхъунщи, япэм цIыхур къызэрытхуэкIуэу щытам хуэдэу, къыдэкIуэлIэжыркъым. Пэжщ, техникэр фIыщ, арыншауэ, цIыхум зиужьынукъым, ауэ ди жагъуэ мэхъу апхуэдиз илъэс бжыгъэкIэ дызытелэжьар пщIэншэ щыхъум, абы цIыхур щыхуэмеижым деж. Ауэ къыхэгъэщыпхъэщ, унагъуэм щIэсыр псори тхылъ еджэу, зэщIыгъуу илъэс зыбжанэ хъуауэ библиотекэм къекIуалIэ зэрыдиIэр. Мис апхуэдэхэм тхылъым и мыхьэнэр я бынхэм пасэу кърагъэцIыхуну хэтщ икIи къайхъулIэу къысщохъу.
Алэкъей Иринэ, абонементым и унафэщI:
— Сыт хуэдэ тхылъ щхьэкIэ цIыхур къэкIуами, зэи зыри IэнэщIу щIэдгъэкIыжакъым икIи зэрытхузэфIэкIкIэ дадоIэпыкъу, зыгуэр ямыгъуэтмэ, къахудолъыхъуэ. Уеблэмэ зыхуей темэр къахуэдгъуэту, абыкIэ тхылъ зыбжанэ яхузэхуэтхьэскIэрэ, я Iуэху зэрыдэдгъэкIыным дыхущIокъу. Библиотекэм къекIуэлIар арэзы зэрытщIынум иужь дитщ, апхуэдэ Iуэху бгъэдыхьэкIэщ ди нэхъыщхьэхэм ядэтлъэгъуар, дэри ахэр ди щапхъэщ.
ЩIалэгъуалэ библиотекэм ныбжьыщIэ куэд къокIуалIэ, гу зэрылъыттащи, еджапIэмкIэ зыхуеину тхылъхэм я закъуэ мыхъуу, художественнэ тхыгъэхэми щIэупщIэр мащIэкъым. Абыи гугъэ гуэрхэр уегъэщI…
Батыр Ларисэ, тхылъ щеджэ пэшым и унафэщI:
— ЩIалэгъуалэр библиотекэм къетшэлIэн, тхылъыр фIыуэ едгъэлъэгъун папщIэ, лэжьыгъэшхуэхэр идогъэкIуэкI. Псалъэм папщIэ, ныбжьыщIэхэр хэкупсэу, щIэныгъэм хуэгурыхуэу къэгъэтэджыным ехьэлIа зэIущIэхэмрэ пшыхьхэмрэ зэхыдошэ. Ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, абы щхьэкIэ къэмынэу, тхылъ- еджэхэм я бжыгъэр дызэрыхуейм хуэдэу хэхъуэркъым. Арами, ди лъэр щIэхуркъым, лэжьыгъэм къыпыдощэ, нэгъуэщI хэкIыпIэхэр къыдолъыхъуэ. Апхуэдэу, нэгузыужь пшыхьхэр къызэдогъэпэщ, ныбжьыщIэхэр творческэ интеллигенцэм IудогъащIэ, зэпеуэхэр идогъэкIуэкI. КъищынэмыщIауэ, лэжьыгъэмкIэ центрым компьютеркIэ къызэгъэпэща пэшхэр хуит къытхуещI цIыкIухэм ехьэлIауэ къэпщытэныгъэхэр едгъэкIуэкIын папщIэ. Апхуэдэ щIыкIэкIэ дэ къыдолъытэ дэтхэнэ зы ныбжьыщIэри зыхуэIэижь унэтIыныгъэр. Ар пщIэмэ, сабийм удэлэжьэну, бунэтIыну нэхъ тынш мэхъу.
ЩIалэгъуалэр узыншэу щытыным гулъытэ хэха худощI. АбыкIэ сэбэп къытхуохъу узыфэ зэрыцIалэхэм щеIэзэ сымаджэщым и лэжьакIуэхэр, нарколог цIэрыIуэ ПащIэ Артур. НыбжьыщIэхэм апхуэдэ зэIущIэхэр хуабжьу ягу ирохь, дихьэхыу хьэщIэхэм йодаIуэ. Апхуэдэу мы гъэр щIыуэпсыр хъумэным и илъэсу дгъэувауэ, гъэлъэгъуэныгъэхэр, зэпеуэхэр идогъэкIуэкI, ныбжьыщIэхэм я IэдакъэщIэкIхэр утыку къитхьэу.
КIэщт Рузаннэ, щIыпIэ литературэмкIэ къудамэм и лэжьакIуэ:
— Тхылъ и лъэныкъуэкIэ, адрей къудамэхэм нэхърэ куэдкIэ нэхъ дытыншу жыпIэ хъунущ. Тхылъ тедзапIэхэм, усакIуэхэмрэ тхакIуэхэмрэ къытлъагъэIэс я IэдакъэщIэкIхэр. ЖыпIэнурамэ, ди къудамэм сытым дежи цIыху щыкуэдщ. Ар къызыхэкIыр щIыпIэ литературэр ди къалэр мыхъумэ, нэгъуэщIыпIэ зэрыщумыгъуэтращ. Абы къищынэмыщIауэ, мы пэшым куэдрэ зэIущIэхэр щыдогъэкIуэкI, сабийхэр тхакIуэхэм, усакIуэхэм, узэщIакIуэхэм яхудогъазэ. Апхуэдэу, иджыблагъэ Хьэх Сэфарбий зи унафэщI «Шыхулъагъуэ» литературэ хасэр къедгъэблагъэри, ди тхылъеджэхэм зэIущIэ гъэщIэгъуэн къыхузэдгъэпэщащ.
Бекъул Ларисэ, гъуазджэмкIэ къудамэм и унафэщI:
— ГъуазджэмкIэ къудамэр, зэрыгурыIуэгъуэщи, унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэу зэхэлъщ. Мыбы щIэлъщ театрымкIэ, киномкIэ, архитектурэмкIэ, балетымкIэ, сурэт щIынымрэ къинэмыщIхэмкIэ литературэ куэд. Къыхэгъэщыпхъэщи, псом хуэмыдэжу дизайнымкIэ тхылъышхуэ зэрыдиIэр. Гъуазджэм и унэтIыныгъэ псомкIи ныбжьыщIэхэр зыхуей тхылъ ди къудамэм щагъуэтынущ.
Тхылъеджэхэм я бжыгъэр нэхъ мащIэ зэрыхъур ухэзыгъаплъэ Iуэхущ. СызэригугъэмкIэ, ар къызыхэкIыр гъащIэм е цIыхухэм захъуэжауэ аракъым, атIэ езы цIыхур зыхуэныкъуэ щIэныгъэмрэ зэреджэ щIыкIэмрэщ зэлъытар. Псоми зэрытщIэщи, щIалэгъуалэр зыхуэпабгъэ щIэныгъэр хьэзыру, зэман куэди тримыгъэкIуадэу Интернетым кърех. А тхылъым и щхъыщхъ макъым ущIэдэIуу, и мэм уепэму, хьэрфхэм даущыншэу уи нэр ирижэу ущысыным хэлъ гупсысэмрэ дахагъэмрэ уи гур хагъахъуэ. Абы и лъэныкъуэкIэ тхылъым къытекIуэн щымыIэу къысфIощI. Горький Максим зэрыжиIащи, тхылъыр щIэныгъэм и гъуазэщ, ар фIыуэ лъагъун, пщIэ хуэщIын хуейщ.
Фырэ Анфисэ.
