Пащт-Хъан Алим и зэфIэкIхэр
КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, ХудожествэхэмкIэ Урысей Академием и дыщэ, дыжьын медалхэр зыхуагъэфэща Пащт-Хъан Алим и творчествэр фIыуэ зылъагъухэм иджыблагъэ щаIущIащ Налшык дэт «Акрополь» IуэхущIапIэм.
Пащт-Хъан Алим ЗэIущIэр къызэIуиха иужь «Акрополь»-р зей Къардэн Хьэсэн ди лъэпкъэгъу сурэтыщIым и творчествэм, дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа и IэдакъэщIэкIхэм, гъуазджэм хуищIа хэлъхьэныгъэ иным я гугъу ищIащ.
Пащт-Хъаным и къэпсэлъэныгъэр иужьрей и лэжьыгъэхэм теухуауэ щытащ. Алим цIэрыIуэ зыщIауэ къалъытэр «Арура» фIэщыгъэм щIэту фарфорым къыхищIыкIа кхъуэщынырщ. Метрий зи лъагагъ а телъыджэр Германием 13-нэ лIэщIыгъуэм щащIа чэщанэм щахъумэ: европей фарфорым и къежьапIэр а къэралращ. Арати, абы и музей къыщызэрагъэпэщым, фарфорым къыхэщIыкIауэ дунейпсо гъуазджэм увыпIэ щхьэхуэ щызыубыдыну хьэпшып пыухыкIа ирагъэщIыну мурад ящIат. Ар зыхузэфIэкIынур куэд дыдэрэ къыхахащ.
«Kahla-Kretiv» фIэщыгъэм щIэту Германием щекIуэкIа симпозиумым фарфорым ирилъэщэфу дуней псом щыIэ художник нэхъыфI 12-м яхэту ирагъэблэгъа Алим и IэдакъэщIэкIхэр зылъэгъуахэм ягу ирихьри, кхъуэщыныр ищIыну къыхуагъэфэщауэ щытащ.
ЗэIущIэр йокIуэкI ИлъэсищкIэ елэжьащ сурэты-щIыр «Арура»-м. Абы къызэхуэсахэм яжриIащ кхъуэщыным жыгым и гулъ зэрытIэпIыкIым и щIыкIэ зэриIэр. Безынэ цIыкIу щIыкIэу ягъэжьа тепщэчхэр зы кхъуэщын дахэшхуэу зэрыщытым и мызакъуэу, унэтIыныгъэ елъытауэ Iыхьиблу зэхагъэуващ. Мывэ лъапIэхэр, къэкIыгъэхэр, хьэкIэкхъуэкIэхэр, щIыпIэ дахэхэр, цIыхухэр, нэгъуэщI куэди щыплъагъунущ абы. Къыхэгъэщыпхъэщ, безынэхэм язым Iуащхьэмахуэ и сурэтыр екIуу сурэтыщIым зэрытрищIыхьар.
2012 гъэм, кхъуэщыныр япэу щагъэлъагъуэ махуэм, хамэ щIыпIэхэм къикIауэ цIыху куэд дыдэ кърихьэлIауэ щытащ. Германием и консул нэхъыщхьэр нэгъунэ хэтащ абы. НэгъуэщI зы гъэщIэгъуэнагъи иIэщ а кхъуэщыным: зы сыхьэтым къриубыдэу абы и кIуэцIым нэху щощ, махуэр щокIуэкI, жэщи щохъуж. Дунейм щынэхъ ин дыдэ кхъуэщыныр турист кIуапIэ хъуахэм ящыщщ.
КъыкIэлъыкIуэу Пащт-Хъаныр тепсэлъыхьащ ХьэтIохъущокъуэм и жыг хадэм щагъэува «Вагъуэхэм я мывэ» и лэжьыгъэм. «Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ сурэтыщI» цIэ лъапIэр къыщыфIащым ди республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий сурэтыщI ныбжьыщIэм щIыналъэм щхьэкIэ лэжьыгъэ гуэр ищIыну зыщыхуигъазэм, игъэщIэхъуакъым. ИлъэскIэ елэжьащ Алим а мывэм. Безенги бгъуэнщIагъым къраша мывэкъырым метриплI и лъагагъщ, тонн 40-м нос и хьэлъагъыр. А мывэр къызэрыхихам, къыщашэм зыхэта гугъуехьхэм, къыдэIэпыкъуахэм яхутепсэлъыхьащ ар къызэхуэсахэм. Куэдыр зыщIэупщIа «Сыт а мывэм и мыхьэнэр?» «Вагъуэхэм я мывэ» щIыфIащари сыт?» упщIэхэми жэуап иритащ. Алим зэрыжиIамкIэ, мывэкъырым нэхъ мывэхэкI быдэ ди щIыналъэм илъкъым, ар ди деж щыпсэу лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэ быдэм и нэщэнэщ. Мывэм и дзакIэ бжыгъэншэхэм ди щэнхабзэм я куэдагъыр, домбеякъым къыхэщIыкIауэ ар зыгъэдахэ тхыпхъэхэм а щэнхабзэхэм я дахагъымрэ беягъымрэ къагъэлъагъуэ.
Пащт-Хъаным и лэжьыгъэхэм ехьэлIауэ упщIэ куэдкIэ зыхуагъэзащ къызэхуэсахэм. Дэтхэнэми гупсэхуу абы жэуап иритащ.
«Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд щIалэщIэм и зэфIэкIыр нэхъыбэ хъуну ехъуэхъури, абы къыхуэщхьэпэну тхылъ зыбжанэ, кассета тыгъэ хуищIащ.
Щомахуэ Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
