«Нурым» и къыдэкIыгъуэхэр
«Нур» сабий журналым 2016 гъэм и епщыкIузанэ, епщыкIутIанэ къыдэкIыгъуэхэр дунейм къытехьащ.
Адыгэ фащэр зи фэилъхьэгъуэ пщащэм и сурэтыр зи теплъэ епщыкIузанэ къыдэкIыгъуэ щхъуэкIэплъыкIэр къызэIуех Хьэту Пётр игъэхьэзыра IуэрыIуатэм щыщ бзэгъэбзэрабзэкIэ. Ар гъэдэхащ тхыгъэм зи гугъу щыщIа къуалэбзухэм, псэущхьэхэм, пщащэм, дыгъэм я сурэтхэмкIэ.
Дудар Хьэутий къызэралъхурэ илъэс 95-рэ щрикъум ирихьэлIэу къыдэкIыгъуэм ихуащ тхакIуэм и Iэдакъэ къыщIэкIа «Дадэжь-цIыкIурэ нанэжь-цIыкIужьейрэ» таурыхъыр. Мы тхыгъэми сурэти щIыгъужщ. Журналым япэу къытохуэ Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ усакIуэ Кхъуэхъу Тал сабийхэм яхуитха усэ цIыкIухэр. Абы къыкIэлъокIуэ мы гъэм зи ныбжьыр илъэс 70 ирикъуа щIэныгъэлI, тхакIуэ Хъуажь Фахъри и «Хэт нэхъ губзыгъэ?» рассказыр.
«Дэ къытхуатх» Iыхьэм ихуащ Шэджэм ЕтIуанэ курыт еджапIэм щIэс IэпщIэлъапщIэхэу Ало Викторие, Алэкъей Инарэ, Борсэ Елдар сымэ я зэфIэкIым, ахэр дэрбзэр, гъукIэ IэщIагъэхэм зэрыдахьэхым. Тхыгъэхэм къадэкIуэу журналым ихуащ еджакIуэхэм я сурэтхэмрэ абыхэм я Iэдакъэ къыщIэкIа хьэпшыпхэмрэ. ЩIэджыкIакIуэ цIыкIухэм Iэмал яIэщ Гуртуевэ Марьям и «Къазий-гъыринэ», «ШкIащIэ», «Шэнт цIыкIу» рас- сказхэм къеджэну. Ахэр сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэмкIэ зыгъэщIэрэщIар Расторгуевэ Кристинэщ. КъыкIэлъыкIуэ тхыгъэ кIэщIыр теухуащ КъалэкIыхьым (Прохладнэ) щыщ, илъэсих зи ныбжь, уэрэд жыIэным, къафэм, сурэт щIыным, усэ къеджэным дахьэх Апэнэс Инал зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм щызыIэригъэхьа ехъулIэныгъэхэм. Дауи, «Нурым» и щIэджыкIакIуэ ныбжьыщIэхэм я дежкIэ щапхъэщ щIалэ жыджэр цIыкIум и зэфIэкIхэр.
Журналым и епщыкIузанэ къыдэкIыгъуэр зэхуещIыж цIыкIухэм я щIэныгъэр зыхуэдэр к ърапщытэнымкIэ IэмалыфI, я акъылым зезыгъэужь псалъэзэблэдзымкIэ. Ар зыгъэхьэзырар егъэджакIуэ Бекъан Масирэтщ. «Нурым» и гъуджэ» хъуащ Малкэ къуажэм и курыт еджапIэм и 5-нэ классым щIэс, зэпеуэ, фестиваль зыбжанэм ехъулIэныгъэфIхэр щызыIэрызыгъэхьа Мырзэкъан Миланэ.
Журналым и епщыкIутIанэ къыдэкIыгъуэм и жинтыр ягъэдэхащ ныбжьыщIитIым ягъэщIэращIэ псей щхъуантIэмкIэ. Ар къызэIуех Аброкъуэ Беллэ и «Налшык паркым» рассказымкIэ. Тхыгъэм и кIэухым тхакIуэм еджакIуэ цIыкIухэм защыхуегъазэ бзу цIыкIухэм бзугъашхэ хуащIыну. Налшык къалэм и курыт еджапIэ №11-м, Шэрэдж Ищхъэрэ къуажэм и курыт еджапIэ №2-м и еджакIуэхэу Къэжэр Роксанэрэ Борыкъуей Жаннэрэ я япэ усэхэр ихуащ ИлъэсыщIэ къыдэкIыгъуэм. Абы къыкIэлъокIуэ мы гъэм зи ныбжьыр илъэс 75-рэ ирикъуа тхакIуэ, усакIуэ, журналист Гъэунэ Борис гъэм и зэманхэм теухуа и сабий усэ купщIафIэхэр. Апхуэдэщ уэрэд хъуа и «Бжьыхьэ» усэри.
ИлъэсыщIэм ирихьэлIэу «Нурым» и лэжьакIуэхэм я щIэджыкIакIуэ цIыкIухэм насыпыр зищIысым теухуа упщIэкIэ зыщыхуагъазэм, Аруан къуажэм и еджакIуэхэм къыхуагъэхьа сурэт гъэщIэгъуэнхэр къыщывгъуэтынущ. Абыхэм къыщыгъэлъэгъуащ дэтхэнэ зы сабийми и Iуэху еплъыкIэ зэриIэжыр. Псалъэм папщIэ, языныкъуэ ныбжьыщIэхэм ди щIыуэпсым и къулеягъэмрэ и дахагъэмрэ насыпу къалъытэмэ, адрейхэм ар зыхалъагъуэр мамырыгъэрщ, анагъэрщ, лъагъуныгъэрщ, унагъуэрщ.
ЕджакIуэхэм Iэмал яIэщ Мэзыхьэ Борис и «Насып» тхыгъэ хьэлэмэтым еджэну. Абы къыкIэлъокIуэ пщащэ цIыкIухэр дэзыхьэхыну тхыгъэ щхьэпэрэ сурэтхэмрэ, махуэшхуэхэм ирихьэлIэу я щхьэцыр зэрагъэщIэрэщIэнум, зэрагъэдэхэнум теухуауэ. «Шэху уэздыгъэ» литературэ студием и унафэщI Таз ФатIимэ и тхыгъэм къыщепщытэж 2016 гъэм я IуэхущIапIэм екIуалIэхэм зыIэрагъэхьа ехъулIэныгъэхэр зыхуэдэр. УнафэщIым и гуапэу къыхегъэщ я ныбжьыщIэхэм я щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ зэрыхагъэхъуар, Iуащхьэмахуэ лъапэ я нэгу зэрызыщрагъэужьар. Апхуэдэу Тазым «Нурым» и щIэджыкIакIуэ-хэм тхэн щIэзыдзагъащIэ яхэтмэ, я студием ирегъэблагъэ дэлэжьэну. Тхыгъэм щIыгъуу журналым къытехуащ «Шэху уэздыгъэм» екIуалIэхэм я сурэтхэр.
Журналым и напэкIуэцI-хэм къыщыфпоплъэ Бекъан Масирэт игъэхьэзыра акъылыр зыгъэлажьэ «КъэщIэрей» лэжьыгъэ щIэщыгъуэмрэ «ИлъэсыщIэ шыпсэ» хьэлэмэтымрэ. Абыхэм фызэрыдахьэхынум шэч хэлъкъым.
КIыдэкIыгъуэр егъэдахэ илъэситху хъу, сурэт щIынымрэ гимнастикэмрэ дахьэх, «Сафийя» театр гупжьейм екIуалIэ Битокъу Лалинэ и сурэтхэм. Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ музейм ехъулIэныгъэ иIэу абы зыкъыщигъэлъэгъуащ, Сент-Экзюпери Антуан и «Маленький принц» тхыгъэм къытращIыкIа теплъэгъуэм Розэу щыджэгури. «Нурым» и щIэджыкIакIуэхэм, Лалинэ хуэдэу, зэфIэкI къэвгъэлъагъуэмэ, щIэныгъэм, спортым, гъуазджэм, макъамэм, къафэм, нэгъуэщI унэтIыныгъэм ехьэлIа зэпеуэхэм фыкъыхэжаныкIмэ, ИлъэсыщIэм журналым и жинтым фыкъытехуэну Iэмал фиIэщ. Аращи, Тхьэм фригъэхъулIэ, цIыкIухэ!
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, «Нурыр» иужьрей зэманым и чэзум къытIэрыхьэркъым. Дыщыгугъынщ мазэ къэс цIыкIухэр темыпыIэжу зыпэплъэ мы журналыр и пIалъэм фIэмыкIыу дэтхэнэ зы унагъуэми яIэрыхьэу зэтраублэжыну, ар щIагъэгувэ щхьэусыгъуэхэр икIэщIыпIэкIэ ягъэзэкIуэжыну.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
