Нобэ
Ядернэ зауэр мыдэным цIыхухэр къыхуеджэным и дунейпсо махуэщ
1710 гъэм Урысей пащтыхьым славяныбзэм и пIэкIэ урысыбзэм и иджырей алфавитыр къащтэным теухуа унафэр къыдигъэкIащ.
1833 гъэм Урысейм щыяпэу Санкт-Петербург къалэм пощт IуэхущIапIэ къыщызэIуахащ.
1886 гъэм Бенц Карл япэ автомобилыр къызэригупсысам щыхьэт техъуэ патентыр къратащ.
1908 гъэм япэ урысей аэроклубыр къызэрагъэпэщащ.
1921 гъэм РСФСР-м и ЦIыхубэ комиссархэм я советым и деж ВЧК-м и IуэхухэмкIэ щыIэ управленэм унафэ къищтащ шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымкIэ органхэм щылэжьэнухэр щрагъэджэну курсхэр къызэIуахыну. Иджыпсту ар Урысей ФСБ-м и академиерщ.
1935 гъэм СССР-м Калинин (иджы Тверь) областыр къыщызэрагъэпэщащ.
1943 гъэм советыдзэхэм Мейкъуапэ, Тихорецк къалэхэр нэмы-цэ фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1964 гъэм Австрием хыхьэ Инсбрук къалэм IХ ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр къыщызэIуахащ. Олимпиадэр щIышылэм и 29 — мазаем и 9-хэм екIуэкIащ. Абы щыгъуэщ Iэжьэм ису бгым къежэхынымкIэ япэ зэпеуэхэр щекIуэкIауэ щытар.
1992 гъэм Лениным и цIэр зэрихьэу Москва дэт къэрал библиотекэм зэреджэр Урысей къэрал библиотекэу зэрахъуэкIащ.
2001 гъэм КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь КIыщокъуэ Алим дунейм ехыжащ
США-м и 25-нэ президент, а къэралым и унафэщI нэхъыфI дыдэхэм ящыщу къалъытэ Мак-Кинли Уильям къызэралъхурэ илъэси 176-рэ ирокъу.
Урыс тхакIуэ, драматург цIэрыIуэ, дунейпсо литературэм и классик Чехов Антон къызэ-ралъхурэ илъэси 159-рэ ирокъу.
Франджы тхакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэу щыта, Нобель игъэува саугъэтыр литературэмкIэ (1915 гъэм) зыхуагъэфэща Роллан Ромен къызэралъхурэ илъэси 153-рэ ирокъу.
Критик, АКъУ-м и профессору щыта, филологие щIэныгъэхэм я доктор Чэмокъуэ Тыркубий къызэралъхурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
Футболист цIэрыIуэ, тренер, журналист, Урысейм спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Ловчев Евгений и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Балетмейстер, КъБР-м и цIыхубэ артист Думэныщ Iэулэдин и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Чехием щыщ хоккеист цIэрыIуэ, къэралым и командэ къыхэхам и гъуащхьэтету илъэс куэдкIэ щыта, Стэнли и кубокыр тIэунейрэ зыхуагъэфэща, Олимп чемпион Гашек Доминик и ныбжьыр илъэс 54-рэ ирокъу.
Урысей композитор, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Маликов Дмитрий и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 5 — 8, жэщым щIыIэр градуси 2 — 1 щыхъунущ.
