Щхьэусыгъуэ щыIэн хуейкъым
Иджырей зэманым нэхъ ухэзыгъаплъэ Iуэхухэм ящыщщ адыгэ хабзэмрэ бзэмрэ унагъуэхэм екIуу зэрыщызэрамыхьэжыр. Зи лъэпкъым зи гур хуэуз цIыхур, шэч хэмылъу, абы ирогузавэ икIи апхуэдэ щытыкIэр щилъагъукIэ, Iэмал къыхуигупсысыну яужь йохьэ.
Пэжщ, я бзэр лъэныкъуэ ирагъэзын хуей щIэхъум Iуэхугъуэ куэд пыщIащ, абы и щхьэусыгъуэхэр етшажьэкIэ, зы тхыгъэ цIыкIум къыпхуигъэзэгъэнукъым. Ауэ сэ сыкъызытеувыIэнур щIалэгъуалэм ядэслъагъу щытыкIэрщ. Бзэр къызытехьэлъэ е къызыгурымыIуэххэ цIыкIухэм яфIэфIу яджынущ, ауэ адэ-анэ куэд абыхэм япэщIоувэ, ар пщIэным е бджыным мыхьэнэ лъэпкъ имыIэу къалъытэу.
Сабийр адыгэбзэкIэ зэрымыпсэлъэфыр, ар зэримыщIэр нэхъыбапIэм егъэджакIуэхэм хуахь. Ауэ ар сэ тэмэму къэслъытэркъым. ЕгъэджакIуэм сабийр япэ классым щIэсущ зэрыIэрыхьэр, абы и пэкIэ щхьэ имыщIарэ абы и бзэр? Сэ къызэрысщыхъумкIэ, ар къыщожьэ унагъуэм, адэ-анэм я деж. Бзэр къыгурыIуэмэ, ирипсэлъэфмэ, шэч хэлъкъым, егъэджакIуэм адыгэ литературэкIи, щэнхабзэкIи, гъуазджэкIи, нэгъуэщI лъэныкъуэ куэдкIи сабийм зэрызригъэужьынум. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, адэ-анэ куэдым къащохъу сабийм урысыбзэ ищIэнымкIэ адыгэбзэр зэран хъууэ. Ауэ щIэныгъэлI, философ цIэрыIуэхэм зэрыжаIэмкIэ, зи бзэр тэмэму зыщIэхэрщ хамэбзэхэри фIыуэ къэзыщтэфыр.
Адыгэ хабзэхэр цIыхум IэщIыб ящI, нэгъуэщI лъэпкъхэм я хабзэхэр щIэщыгъуэ яфIощIри. Зэман докIри, а щIэщыгъуагъри псынщIэу яужэгъу. «Узыдэмыхьа къуэладжэ лы дэзщ», — жеIэ адыгэ псалъэжьым.
Уи гур хэзыгъахъуэ Iуэхугъуэхэми нобэ дыщыIуощIэ. Иджырей щIалэгъуалэм куэд къахокI, си лъэпкъ, си бзэ, си хабзэ жызыIэхэр. Абы и щыхьэтщ ныбжьыщIэ куэдым лъэпкъ Iуэху зэрахуэу зэрыхуежьам. Псалъэм папщIэ, я лъэпкъ тхыдэм ироплъэж, лIакъуэ жыгхэр зэфIэзыгъэувэжу тхылъу къыдэзыгъэкIыжыну езыкухэри мащIэкъым. Ар IуэхуфIу къызолъытэ. Адэ-анэ куэдми я бынхэр адыгэ къафэхэм хуагъасэ, пшынэ, шыкIэпшынэ гупжьейхэм ягъакIуэ. Къежьэжауэ, щIалэгъуалэм адыгэ фащэхэр я хьэгъуэлIыгъуэхэм деж щатIагъэ.
Сэ къысщохъу адыгагъэм, адыгэ хабзэм щIапIыкIа сабийм цIыху тэмэм къыхэкIыну. Абы хущIегъуэжа щыIэуи си фIэщ хъуркъым.
Ди хэкур жэнэт щIыналъэщ, ди хабзэм хуэдэ дуней псом яIэкъым, ди цIыхухэр дахэщ — ахэр шэч зыхэмылъщ. Дэ къытхуэнэжыр зыщ — ди нэхъыжьыфIхэм къытхуагъэна ди бзэмрэ ди хабзэмрэ тхъумэжынырщ.
АПАЖЭ Мухьэмэд, студент.
