Уасэхэм ириджэгуну хуиткъым
Иужьрей илъэсрэ ныкъуэм щIыдагъэм и уасэр хуэдитIкIэ ехуэхащ. Апхуэдэу щыт пэтми, Урысейм бензин уасэр щыхэхъуэ зэпытщ. Абы къэхэкIыу куэдым упщIэ щагъэув: щIыдагъэ нэхъыбэ дыдэу къыщIэзыш къэралхэм ящыщ зым бензиныр апхуэдизу щIэлъапIэр икIи адрейхэм хуэдэу ар нэхъ пуд щIэмыхъур сыт?
Урысей бензиныр кIуэ пэтми нэхъ лъапIэ щIэхъум щхьэусыгъуэ зыбжанэ иIэщ. Нэхъыщхьэхэм ящыщщ абы епха IуэхущIапIэхэр зыIэщIэлъыр цIыху щхьэхуэхэу зэрыщытыр, щIыдагъэ къыщIэзышхэм хамэ къэралхэм я деж щафIэкIуэд хэхъуэр урысей цIыхухэм я деж щрагъэкъужыну зэрыхэтыр, а псом дэщIыгъужщ УФ-м и налог политикэр.
Бензиным и уасэр щIыхэхъуэм и щхьэусыгъуэхэм ящыщщ щIыдагъэр ди къэралым щащэ нэхърэ хамэ къэралхэм хурагъашэмэ хэхъуэ нэхъ къыпэкIуэу зэрыщытыр. Абы хэлъхьэныгъэшхуэ хуищIащ къэрал политикэм. Къэралым нэхъ къещтэ ди гъэсыныпхъэ нэхъыбэ дунейпсо рынокым щащэмэ, абы куэдкIэ елъытащ бюджетым хэхъуэ иIэнури. Абы къыхэкIыу экспортыр нэхъыбэ зэрыхъунум хуэунэтIа лэжьыгъэхэр ирегъэкIуэкI.
Ди жагъуэ зэрыхъунщи, бюджетым хэхъуэ иIэн щхьэкIэ уасэ щIэзытын хуейр къэралым щыпсэу къызэрыгуэкI цIыхухэрщ. Бензиныр лъапIэу къащэхуурэ щIыдагъэр къыщIэзышхэм бюджетым хамылъхьэфар ирагъэкъужын хуей мэхъу. А псом къыдэкIуэу къыхэгъэщыпхъэщ щIыдагъэм и уасэр зэрыкIэрыхуам щхьэкIэ ар къыщIэзыш компаниехэм я хэхъуэр нэхъ мащIэ зэрымыхъуар уеблэмэ, сомым и пщIэр зэрехуэхам абыхэм я фIыгъэ къекIащ.
ЩIэупщIэмрэ
къыхуагъэлъагъуэмрэ щызэщхьэщыкIым и деж
Аращ сыт хуэдэ уасэри щIыхэхъуэр. ЩIыдагъэ къыщIэзыш къэралым дауэ ар хуримыкъу зэрыхъунур жыпIэу урегъэгупсыс.
Iуэхур зытетращи, экспортым къихь хэхъуэр нэхъыбэ щыхъум деж къэрал кIуэцI рынокым дефицит къыщохъу. КIэлъыплъакIуэхэм къызэралъытэмкIэ, апхуэдэр къэзыгъэхъур езы щIыдагъэ къыщIэзыш IуэхущIапIэхэрщ, гъэсыныпхъэм и уасэр драгъэуеин щхьэкIэ.
Бензиным и уасэр адэкIи дэ- кIуей зэпыту екIуэкIыну хуагъэфащэ. Антимонопольнэ IуэхущIапIэм къызэрилъытэмкIэ, мы гъэм гъэсыныпхъэхэр проценти 7-10-кIэ нэхъ лъапIэ хъунущ. КIэлъыплъакIуэхэм къызэрабжамкIэ, Урысейм и бензин уасэхэр европэ щытыкIэм 1 литрым еврэ 1,1-1,5-рэ и уасэ хъунущ (соми 100-140-рэ).
УФ-м и щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэм бензиным и уасэр зэрыщехуэхар 1 сом иримыкъукIэщ, уеблэмэ языныкъуэхэм ар щыхагъахъуи къохъу.
Тхьэмахуэ кIуам США-м хыхьэ Мичиган штатым и игъэхъуапIэхэм ящыщ зым АИ-95-рэ бензиныр зы галлоным хуэзэу цент 47-кIэ (ар соми 9,5-рэ 1 литрым хуэзэу мэхъу) ищэн щIидзащ. Ди къэралым уасэхэр зэрырагъэхар 1 сомым щIигъуркъым, языныкъуэхэм гъэсыныпхъэр щыхэхъуащ.
АИ-95 бензин лIэужьыгъуэр нэхъыбэ дыдэу щехар Воронеж дэт «Роснефть» игъэхъуапIэхэрщ — иужьрей мазэм къриубыдэу ар кIэпIейкIэ 80-кIэ — 1 сомкIэ нэхъ пуд хъуащ икIи ику иту сом 36,39-рэ и уасэщ. ЗыкIи зихъуэжакъым а лIэужьыгъуэ дыдэм «Лукойл»-хэм щаIэ уасэм — сом 37,65-рэ.
Уасэхэмрэ тарифхэмкIэ департаментым къызэрыщагъэлъэгъуамкIэ, Магадани бензиныр нэхъ пуд щыхъуащ. Дыгъэгъазэм 1 литрым хуэзэу щытащ сом 50-рэ кIэпIейкIи 10-рэ, щIышылэм и кум ар кIэпIейкIэ 80-кIэ ехащ икIи иджыпсту сом 49,30-рэ и уасэщ.
Бензин нэхъ пуд дыдэр къыщащэхуфынущ Свердловск областым щыIэ «Роснефть»-м и игъэхъуапIэхэм. АИ-95-р абы щагъуэтынущ сом 34,28-кIэ. ЗымащIэкIэ нэхъ лъапIэу, сом 34,49-кIэ бензиныр къаIэрохьэ Брянск областым и «Газпром»-м щыщахуэхэм.
Сыт Iэ зытрадзар?
Гъэсыныпхъэм и уасэр щынэхъ лъапIэми щызэпIэзэрытхэм ящыщщ Кърымыр. Абы щылажьэ игъэхъуапIэ станцхэм АИ-95 бензиным щиуасэщ сом 40, зэщхьэщыкIыныгъэу кIэпIейкIи 10-30 нэхъыбэ ямыIэу. ЗэпIэзэрытыныгъэр къишащ нэгъабэ щэкIуэгъуэм и кIэм уасэхэм ириджэгуну хуимыту Iэ зытрадза меморандумым.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и къалащхьэ Налшык «Лукойл»-м и автозаправкэхэм АИ-95-р сом 38,89-рэ щиуасэщ, «Ростнефть»-м ар- дыдэр щыбгъуэтынущ сом 38,05-кIэ.
Богодвид Максим.
«Новости» хъыбарегъащIэ IэнатIэ
