«Хъан-Джэрий» романыр–хьэрыпыбзэкIэ
УФ-м и ТхакIуэхэм я союзым и унафэщIым и къуэдзэ, Адыгэ Республикэм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, АР-м, КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ тхакIуэ, СССР-мрэ УФ-мрэ я Къэрал саугъэтхэм я лауреат МэшбащIэ Исхьэкъ Шумахуэ и къуэм и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу мы гъэм. Тхылъи 150-м щIигъу зи Iэдакъэ къыщIэкIа тхакIуэм 2016 гъэм и пэщIэдзэм иджыри зэ хьэкъ тщищIащ зэрыгуащIафIэр. Абы и тхыгъэхэр щы-зэхуэхьэса тхылъхэр том 20-у зэхэ-ту урысыбзэкIэ къыдэкIащ, адыгэбзэкIэ том 17-у къыдэкIыным хуигъэхьэзыращ. Апхуэдэу мы махуэхэм хьэрыпыбзэкIэ зэдзэкIауэ дунейм къытехьащ «Хъан-Джэрий» романыр.
МэшбащIэ Исхьэкъ Кавказ зауэм триухуа романихым язщ «Хъан-Джэрийр», ар 1998 гъэм къыдэкIауэ щытащ. Романыр теухуащ адыгэ тхыдэдж, узэщIакIуэ, пащтыхь Николай Езанэм и флигель-адъютанту, Кавказ-бгырыс эскадрон ныкъуэм и унафэщIу щыта, гъащIэ гугъу, Iуэхугъуэ куэдкIэ гъэнщIа къэзыгъэщIа Хъан-Джэрий СулътIан.
Роман гъэщIэгъуэныр хьэрыпыбзэкIэ зэридзэкIащ Сирием щекIуэкI зауэм зи щхьэр къыхэзыхыжу хэкужьым къэзыгъэзэжа Тхьэкъуахъуэ Уэлид. Сирие Хьэрып Республикэм- рэ УФ-мрэ я ТхакIуэхэм я союзым хэт Къумыкъу Мамдухь зэрыжиIамкIэ, Уэлид и лэжьыгъэр фIыуэ къехъулIащ, романыр зыхуей хуэзэу хьэрыпыбзэм хуигъэкIуащ.
Уэлид 1940 гъэм Джолан лъагапIэхэм къыщалъхуащ, Дамаск дэт университетым хьэрыпыбзэмкIэ и факультетыр къиухащ. Абы тхылъ зыбжанэ франджызыбзэкIэ зэридзэкIащ, къищынэмыщIауэ, «Хьэрып грамматикэ» тхылъыр Щам къыщыдигъэкIри, ар франджызыбзэрэ нэмыцэбзэкIи зэрадзэкIы-жащ.
Сирием и ТхакIуэхэм я союзым хэт ди лъэпкъэгъу щIалэм и Iэдакъэ къыщIэкIащ «ЩIытI» романыр, а тхыгъэращ ар зэгухьэныгъэм щIыхагъэхьари. Тхылъыр теухуащ 1973 гъэм Израилымрэ хьэрыпхэмрэ иужьрейуэ зэращIылIа зауэм.
Тхьэкъуахъуэ Уэлид иджыпсту Къэбэрдей-Балъкъэрым хыхьэ Ерокъуэ къуажэм дэсщ, къуитIрэ зыпхъурэ иIэщ, ахэр хамэ къэралхэм щопсэу, щолажьэ. Уэлид и мурадщ МэшбащIэ Исхьэкъ иужьу къыдигъэкIа «Ирахуахэр» (2014 гъ.), «Хэхэсхэр» (2015 гъ.) романхэри хьэрыпыбзэкIэ зэридзэкIыну.
НэщIэпыджэ Замирэ.
