КъэзыцIыхуу щытахэм я гум илъщ
УФ-м и цIыхубэ артист, театрымрэ киномрэ я актёр ТIыхъужь Алий (1917 — 1995 гъгъ.) и цIэкIэ илъэс къэс къызэрагъэпэщ фестивалым КъБР-м и Музыкэ театрым щыпащащ. Ауанымрэ гушыIэмрэ я махуэм ирагъэхьэлIащ ар.
Фестивалыр къызэIуахын ипэ къихуэу къызэхуэсахэр ирагъэдэIуащ Москва ГИТИС-м зэрыщIэтIысхьауэ щытам теухуауэ ТIыхъужь Алий къиIуэтэжу магнитофоным трагъэтха хъыбар гъэщIэгъуэным.
ЯпэщIыкIэ республикэм и театрхэм я артистхэм къагъэлъэгъуащ къалэм и гъащIэр къызыхэщ теплъэгъуэр. ТIыхъужь Алий щыпсэуа, Горький Максим и цIэр зезыхьэ уэрамым тет унэ №22-м и пщIантIэрщ «Iуэхур щекIуэкIар». Алий и ролыр игъэзэщIащ Урыс къэрал драмэ театрым и артист, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Балъкъэр Юрий. Алий щыпсэуа, хьэблэм, къалэм щекIуэкI жылагъуэ Iуэхухэм жыджэру хэлэжьыхьу, цIыхубэм пщIэ къыхуащIу, хуэныкъуэхэм чэнджэщ щхьэпэхэр яриту зэрыщытар Балъкъэр Юрий къигъэлъэгъуащ.
Ди республикэм и театрхэм я артистхэм утыку кърахьащ спектаклхэм щыщ Iыхьэхэр. КъБР-м и Музыкэ театрым и артистхэм ягъэлъэгъуащ Филатов Леонид и «О Федоте-стрельце, удалом молодце» спектаклым щыщ теплъэгъуэр. ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артистхэм утыку кърахьащ Цагарели Авксентий и «Ханума» спектаклым щыщ Iыхьэр. Горький Максим и цIэр зезыхьэ Урыс драмэ театрым и артистхэм утыку кърахьащ «Невеста из Имеретии» спектаклым щыщ пычыгъуэ.
Гъэ къэси хуэдэу, фестивалым я гуапэу зыкъыщагъэлъэгъуащ гъунэгъу щIыналъэхэм къикIа хьэщIэхэми. Апхуэдэхэщ Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ, Дагъыстэн, Осетие Ищхъэрэ-Алание республикэхэм къикIа артистхэр. КърихьэлIахэм ягу дыхьащ Акъ Мухьэрбэч и цIэр зезыхьэ Шэрджэс къэрал драмэ театрым и артистхэм ягъэлъэгъуа «Хьэжмысост» спектаклым щыщ теплъэгъуэр, Цей Ибрэхьим и цIэр зезыхьэ Адыгэ къэрал драмэ театрым къикIа хьэщIэхэм утыку кърахьа «Мин щих» спектаклым щыщ пычыгъуэр. Апхуэдэу щIэщыгъуэ ящыхъуащ Дагъыстэным къикIа хьэщIэхэм ягъэлъэгъуа «Аршин мал алан» музыкэ спектаклым щыщ Iыхьэр, Осетие Ищхъэрэ-Аланием и «Амыран» гушыIэ театрым и щIалэгъуалэ студием и «Пародия на известных артистов эстрады», Ингуш Республикэм театрымрэ киномкIэ и «Барт» студием и «Современные дела» теплъэгъуэхэр.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин фестивалым хэта артистхэм фIыщIэ яхуищIащ икIи щIыхь тхылъхэр яритащ.
ГушыIэ дахэкIэ гъэнщIа фестивалыр, дапщэщи хуэдэу, нэгузыужьу, щIэщыгъуэу екIуэкIащ. Зэхыхьэр ягъэдэхащ уэрэджыIакIуэхэу Бэч Азэмэт, Къул Ланэ, ЦокIыл Азэмэт, Гергокаевэ Хьэли-мэт, Мизиев Iэубэчыр сымэ.
Зэхыхьэм къыщыпсэлъахэм къыхагъэщащ ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрыр зыгъэбжьыфIа артист цIэрыIуэ, гушыIэ жанрым къыхуигъэщIа ТIыхъужь Алий и цIэр лъэпкъ драмэ гъуазджэм и тхыдэм къыгуэхыпIэ имыIэу зэрыхэпщIар, абы и джэгукIэр, и утыку итыкIэр, къигъэщIа роль хьэлэмэтхэр гукъинэж зэращыхъуар. Пэж дыдэу, ТIыхъужь Алий нобэми я гум илъщ ар къэзыцIыхуу щытахэм.
БжьыхьэлI Розэ. Сурэтхэр
Iэхъуэбэч Илья трихащ.
