Къэбэрдей театрым и щIэблэщIэ
Ди зэманым щIалэгъуалэ куэдым я хъуэпсапIэщ актёр IэщIагъэ зрагъэгъуэтыныр. Ауэ театрымрэ киномрэ я «вагъуэ» хъуну хуейхэм ящыщ куэдыр егупсысыркъым абы ухуэкIуэным пыщIа гугъуехьхэр зыхуэдэм. Псалъэм папщIэ, а IэщIагъэм зыщIегъэх щымыIэу узэрыхуеджэн, актёр Iэзагъэм и щэхухэм нэгъэсауэ зыхэбгъэгъуэзэн зэрыхуейм, нэгъуэщI куэдми. Абыхэм ятеухуа упщIэхэмкIи нэгъуэщIхэмкIи иджыблагъэ захуэзгъэзащ Щукиным и цIэр зезыхьэ театр институтыр нэгъабэ къэзыухауэ ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щылажьэ артист ныбжьыщIэхэу Къурмэн Регинэ, Джатэжьокъуэ Константин, Щоджэн Асир, Шыпш Къантемыр, МафIэдз Заирэ сымэ.
— Псом япэрауэ, къэсщIэну сыхуейт Москва къызэрыфщыхъуар. Абы вгъэзэжыну фыхуейт?
Джатэжьокъуэ Константин:— Къалэм сызыIэпишауэ схужыIэнукъым, ауэ илъэсиплIкIэ дыщеджа институтымрэ Вахтанговым и цIэр зезыхьэ театрымрэ сахуэзэшыр пэжщ.
— Москва «къыхуэщIыIэу» жаIэ Кавказым икIахэм. Фэри зыхэфщIа ар?
МафIэдз Заирэ: — Абы лъабжьэ гуэр иIэу къыщIэкIынщ, ауэ ди гупым хэту сщIэркъым зи жагъуэ къащIа. Дэ цIыху 12 дыхъурти, сытым дежи дызэрыIыгъыу, ди Iуэху еплъыкIэр пхыдгъэкIыфу деджащ.
Къурмэн Регинэ: — Институтым лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэ куэдым къыхэкIахэр щеджэрт. Абыхэм яхэтт, псалъэм папщIэ, абхъазхэри осетинхэри. Гуапэу дызэхущытащ псори.
Джатэжьокъуэ Константин: — Дыщеджа еджапIэмрэ дызыхэта цIыху гупхэмрэ я гугъу пщIымэ, абы лъэпкъ зэхэгъэж щыIэу гу лъыстакъым.
— Щукиным и цIэр зезыхьэ театр институтым дауэ фыщIэтIысхьа хъуат?
Шыпш Къантемыр: — Сэ си Iуэхур сызэримыгугъауэ къекIуэкIащ. Программист IэщIагъэм сыхуеджэну зызгъэхьэзырт. Мы институтым щеджэнухэр къызэрыхахым теухуа хъыбар щызэхэсхым, си зэфIэкIыр здынэсым сеплъыжыну сыкIуащ. Си насып кърихьэкIри, еджапIэм сыщIэхуащ.
Щоджэн Асир: — Сэ бухгалтер IэщIагъэм сыхуеджэрт. Ауэ си хъуэпсапIэр артист сыхъунырт. Апхуэдэ Iэмал къыщыкъуэкIым — ар блэзгъэкIакъым.
— Институтым щIэтIысхьэнухэр дауэ къызэрыхахыр? Зыуэ ят къэрал экзаменхэм я баллхэр кIуэцIрыкIрэ хьэмэрэ нэгъуэщI къэпщытэныгъэхэми упхыкIын хуей?
Джатэжьокъуэ Константин: — Урысыбзэмрэ литературэмкIэ къэрал экзамен птауэ щытын хуейщ. А еджапIэм щIэтIысхьэнымкIэ зи балл бжыгъэхэр зыхуримыкъу ныбжьыщIэхэм ар щIэрыщIэу ятыжащ.
Шыпш Къантемыр: — Институтым щIэтIысхьэну хуейм курыт школыр къызэриухрэ зэман гуэр дэкIамэ, ЕГЭ-мкIэ къихьауэ щыта балл бжыгъэмкIэ ар кIуэцIрыкIынукъым. Абы езы еджапIэм экзаменхэр щрагъэтынущ — диктантрэ сочиненэрэ ирагъэтхынущ. Абы къищынэмыщIауэ, творческэ экзамен псоми къапэщылъщ: прозэм и жанрхэм щыщ гуэр е усэ укъеджэн хуейщ.
— Еджэным фыкъыщыдэхуэм дауэ зывгъэпсэхурэт?
— Къурмэн Регинэ: — ДиIащ апхуэдэ зэмани, ауэ мащIэ дыдэт. Еджэным-рэ репетицэхэмрэ тедгъэкIуадэр куэдкIэ нэхъыбэт. Пэжщ, 4-нэ курсым еджэныр апхуэдэу къыттехьэлъэжакъым.
Шыпш Къантемыр: — Дызыхуеджэ IэщIагъэм нэхъыфIу дыхэгъуэзэнымкэ икъукIэ сэбэпышхуэ къытхуэхъуащ къалащхьэм щекIуэкI спектаклхэм деплъыну Iэмал дызэриIар. Апхуэдэу ди студент тхылъымкIэ къалэм дэт театр псоми пщIэншэу дыщIагъэхьэрт, Театр Инымрэ коммерческэхэмрэ хэмыту.
— Фэ фыхэту зэхыхьэхэр къызэрагъэпэщрэт?
— Къурмэн Регинэ: — Дэ дыхэту ягъэув спектаклхэм къищынэмыщIауэ, махуэшхуэхэм теухуауэ ягъэхьэзыр пшыхьхэми дыхагъэтт. Ахэр езы институтми, Актёрхэм я унэми, Вахтанговым и цIэр зезыхьэ театрми щекIуэкIырт.
— Сэ сыкърихьэлIащ репетицэ евгъэкIуэкIыу.
МафIэдз Заирэ: — «Ханума» спектаклым долэжь, ди мурадщ «ЩIакIуэ фIыцIэ» спектаклри дгъэувыжыну.
— Зэвгъэгъуэтамрэ иджыпсту зи ужь фит Iуэху щIэныгъэмрэ арэзы фыкъащIрэ?
Джатэжьокъуэ Константин: — ИкъукIэ дыарэзыщ. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, дэ дезыгъэджа цIыху цIэрыIуэхэм я деж щIэныгъэ щызрагъэгъуэтыну куэдым къахуихуэркъым. Дэ зэи тщыгъупщэнукъым Сазоновэ Галинэ, Максаковэ Людмилэ, Ворошиловэ Людмилэ, Дубровская Аннэ, Семаков Михаил, Дорошинэ Нинэ сымэ. Ар актёр IэзагъымкIэ дезыгъэджахэм я закъуэщ. Дэ драгъэджащ Театр Иным, хамэ къэралхэм я утыкухэм ехъулIэныгъэхэр яIэу ита цIыху цIэрыIуэхэм. Апхуэдэ цIыхухэм щIэныгъэ къыббгъэдалъхьэну зэрыхущIэкъур плъагъуу уемыджэныр емыкIут.
МафIэдз Заирэ: — Псалъэм папщIэ, 1975 гъэм а еджапIэм ягъэкIуа къэбэрдей студием щIэсахэр езыгъаджахэм ящыщ Калининэ Наталье иджыри мэлажьэ.
Джатэжьокъуэ Константин: — ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезы- хьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым дызэрыщылажьэм икъукIэ дрогушхуэ икIи фIыщIэ яхудощI «Къэбэрдей-Балъкъэр» ГТРК-м и унафэщI Фырэ Руслан дыщеджэм щыгъуэ къызэрыддэIэпыкъуам папщIэ, чэнджэщкIэ, IуэхукIэ зыкъытщIэзыгъакъуэ ЖьакIэмыхъу КIунэ — театрым и художественнэ унафэщIым. ФIыщIэ яхудощI гуапэу къытIущIа театрым и лэжьакIуэ псоми.
— Фыпсэу! ЕхъулIэныгъэ фиIэу утыкум фитыну си гуапэщ.
Епсэлъар Къандур Iэдэмщ,
Налшык къалэ дэт гимназие №29-м и 11-нэ классым и еджакIуэ.
