Бжьыхьэ дыщафэ-2016
КъБР-м и Лъэпкъ музейм шыщхьэуIум и 31-м къыщызэIуахащ «2016 гъэм и бжьыхьэ» отчёт гъэлъэгъуэныгъэмрэ музейм и фондым къыхаха «Республикэм и саугъэтхэр» выставкэмрэ. Ахэр ирагъэхьэлIащ Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 459-рэ, республикэм и Къэралыгъуэм и махуэр илъэс 95-рэ щрикъум. Зэхыхьэр иригъэкIуэкIащ КъБР-м и Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликс.
— Хабзэ дахэ хъуауэ, республикэм и Къэралыгъуэм и махуэм ирихьэлIэу художественнэ гъэлъэгъуэныгъэ щхьэпэхэр къызэрызэIуахыр гуапэщ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхухэм сынывохъуэхъу узыншагъэрэ мамырыгъэрэ фыщымыщIэну, ди щIыналъэр ефIэкIуэну, зиужьыну. СурэтыщIхэм ехъулIэныгъэрэ дэрэжэгъуэрэ Тхьэм къывит, — жиIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Битокъу Владимир гъэ-лъэгъуэныгъэр къыщызэIуихым.
КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Темыркъан Геннадий къызэхуэсахэм махуэшхуэмкIэ ехъуэхъуащ икIи и псалъэм къыхигъэщащ гъэ къэс къызэрагъэпэщ мы гъэлъэгъуэныгъэхэм мыхьэнэшхуэ зэраIэр, выставкэм сурэтыщI Iэзэу 73-м я живопись лэжьыгъэ телъыджэу 100-м нэблагъэ къызэрызэщIиубыдэр, республикэм исхэми гъуазджэм и цIыхухэми ахэр гъэщIэгъуэн зэращыхъунур.
УФ-м и цIыхубэ сурэтыщI, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, Красноярск ксилографиемкIэ и студиер къызэзыгъэпэща икIи абы и унафэщI Пащты Герман жиIащ ягъэлъагъуэ сурэтхэм езыр фIыуэ зэрыщыгъуазэр, тхыдэр къызыхэщ дахагъэм щIэблэр щIэпIыкIын зэрыхуейр.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин къыхигъэщащ Республикэм и махуэшхуэхэм ирихьэлIэу ди щIыналъэм и щIыуэпсым и къулеягъымрэ и дахагъымрэ къызэрыщ сурэт телъыджэхэр утыку къызэрырахьар.
— Ди сурэтыщIхэм къагъэщI дахагъэм цIыхупсэр зэригъэгуфIэм, дэрэжэгъуэ ин зэрыратым фIыуэ сыщыгъуазэщ, — жиIащ министрым. — Дахагъэр куууэ зыхэзыщIэ сурэтыщIхэмкIэ ди республикэр зэрыкъулейм дегъэгуфIэри, узыншагъэ, ехъулIэныгъэ яIэну сохъуэхъу.
КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Тхыдэ, щэнхабзэ фэеплъхэр хъумэнымкIэ урысей-псо зэгухьэныгъэм УФ-м щиIэ щIыналъэ къудамэм (ВООПИК) и унафэщI Созаев Ахъмэт УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт скульптор ТхьэкIумашэ Михаил иритащ я IуэхущIапIэм къыбгъэдэкI медалыр. ТхьэкIумашэм къыхигъэщащ узыгъэгупсысэ сурэт щIэщыгъуэ куэд мы гъэлъэгъуэныгъэм зэрыхагъэхьар.
Республикэм и махуэшхуэхэм ирихьэлIэу ди щIыналъэм и щIыуэпсым и къулеягъымрэ и дахагъымрэ къищу утыку кърахьа сурэт телъыджэхэр зымылъэгъуахэм куэд яфIокIуэд. Лэжьыгъэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIахэм къагъэлъэгъуащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэмрэ и щIыуэпсымрэ хуаIэ лъагъуныгъэ иныр. А сурэтхэр щыхьэт тохъуэ республикэм и щIыуэпсыр гъэм и сыт хуэдэ зэманми, махуэми, жэщми зэрыдахэм. Псом хуэмыдэу художникхэм къагъэлъэгъуащ бжьыхьэ дыщафэм и курыхыр зыпэпщI хъун зэрыщымыIэр. А дахагъэхэр зылъагъухэр фIым, дахагъэм, гуапагъэм хуагъэуш.
Сурэтхэм къадэкIуэу мы гъэлъэгъуэныгъэм увыпIэфI щаубыдащ скульптурэхэм, декоративно-прикладной гъуазджэм и IэпщIэлъапщIэхэм я Iэдакъэ къыщIэкIа, лъэпкъым къыдэгъуэгурыкIуэ щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм. Ар адыгэхэм зэрахьэу щыта Iэщэ-фащэхэрщ, дыжьын бгырыпххэрщ, бгъэIулъхэрщ, къагъэсэбэпа нэгъуэщI хьэпшыпхэрщ, арджэнхэрщ. Дыщэ IуданэкIэ хэдыкIа, дыщэидэ щIа къэлътмакъхэм, хъыджэбз хьэпшыпхэм къыпхузэIуах лъэпкъым къыдэгъуэгурыкIуэ тхыпхъэхэм я дахагъэр. Апхуэдэхэщ Дубовик В., Мэстафэ Вячеслав, Юзбашевхэ Гаджи-Абакаррэ Мурадрэ, Галинский Яромир сымэ я лэжьыгъэхэр. Абыхэм къыхощ адыгэм и блэкIар, и тхыдэ гъуэ-гуанэр, и щэнхабзэ, гъуазджэ хъугъуэфIыгъуэр.
КъБР-м и СурэтыщIхэм я лэжьыгъэхэм и отчёт гъэлъэгъуэныгъэм халъхьащ Пащты зэадэзэкъуэхэу Германрэ Пащты-Хъан Алимрэ, Бгъэжьнокъуэ Заурбэч, Тхьэзэплъыж Руслан, Индрис зэадэзэкъуэхэу Залымхъанрэ Темботрэ, Темыркъан Геннадий, Шэшэн Юрий, Жылэ зэадэзэкъуэхэу Анатолэрэ Къантемыррэ, Атэбий Хьэлимэ, Зэхъуэхъу Валерий, Конин Анатолий, Кочергин Владимир, Хэжь Алик, Аккизовэ Сиярэ, Ащхъуэт Михаил сымэ, нэгъуэщIхэми шэрджэс зауэлIхэм, адыгэ пщащэхэм, нарт эпосым къыхэщ лIыхъужьхэм, Iуащхьэмахуэ траухуа сурэтхэр, Мэзло Руслан, Мэкъуауэ-ТекIуий Динэ сымэ я арджэнхэр. Выставкэм и курыкупсэм щагъэуващ республикэм и сурэтыщIхэм гипскIэ ящIа скульптурэхэр. Апхуэдэхэщ ЛIуп Хьэсэн и «Бгырыс», ТхьэкIумашэ Михаил и «Короев Темыркъан и сурэтыр», Катони Станислав и «Олимп чемпион цIэрыIуэ Къардэн Мурат и сурэтыр», ТхьэкIумашэхэ Михаилрэ Зауррэ, Пак Галинэ, Шэрджэс ТIэхьир, ГъукIапщэ Арсен сымэ, нэгъуэщIхэми я лэжьыгъэхэр.
Гуапэщ Сирием къиIэпхъукIыжа ди лъэпкъэгъу зыбжанэм я лэжьыгъэхэри мы гъэлъэгъуэныгъэм утыку къызэрыщрахьар. Къызэхуэсахэм ягу дыхьащ Шаркас-Ачмыжь Мухъусин пхъэм къыхищIыкIа и скульптурэхэр, Хьэткъуэ-Исмэхьил Марианнэ и блын алэрыбгъухэр, Соснакъ Мухьэмэд адыгэ цIыхухъу, цIыхубз фащэхэр зэрагъэдахэ и хьэпшыпхэр.
«Къэбэрдей-Балъкъэрым и саугъэтхэр» гъэлъэгъуэныгъэм хыхьэу музейм и пэш щхьэхуэм утыку къыщрахьащ республикэм и хьэщIэхэм, политикэ лэжьакIуэхэм къабгъэдэкIа, фэеплъ саугъэт хъуа гъуазджэм и хьэпшыпхэр.
Выставкэхэм зрагъэхьэлIащ республикэм и сурэтыщIхэм, гъуазджэр фIыуэ зылъагъухэм, къалэм и хьэщIэхэм. Гъэлъэгъуэныгъэхэр фокIадэм и кIэух пщIондэ екIуэкIынущ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
