Псэр зэщIэзыIэтэ, гупсысэр зышэщI
КъытщIэхъуэ щIэблэм я псэм лъэпкъ хабзэр, щэнхабзэр хэлъу къэгъэтэджыныр егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ IэнатIэм пэрыт дэтхэнэм и дежкIи къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ. Ар зэгъэхъулIэным хуэлажьэ Iуэхугъуэхэм ящыщщ ныбжьыщIэхэр зэреджэ программэм и лейуэ къызэрагъэпэщ сабий студиехэр, академиехэр, мастерскойхэр, центрхэр.
Къардэн Ларисэрэ и гъэсэнхэмрэ щыгъын гъэлъэгъуэныгъэм хэту. НыбжьыщIэхэм я творчествэм зыщрагъэужь «Силуэт» сабий студие-мастерскойр илъэси 8-м щIигъуауэ щолажьэ Аруан къуажэм дэт курыт школым. Ар къызэрызэIутхам Iэмал къыдитащ программэм ипкъ иткIэ яджыпхъэ «Технологие» предметыр нэхъ куууэ икIи нэхъ хьэлэмэту школакIуэ цIыкIухэм ябгъэдэтлъхьэну. Мастерскойм щызэфIэтх лэжьыгъэ псори зыхуэунэтIар сабийхэм я псэм художественнэ гупсысэкIэ къыщыгъэушынырщ, цIыкIухэм ябгъэдэлъ творческэ зэфIэкIым адэкIи зегъэужьынырщ. Апхуэдэу студием къекIуалIэ ныбжьыщIэхэм зыхуедгъаджэ Iуэхугъуэхэр иужькIэ гъащIэм къызэрыщагъэсэбэпыным дыхущIокъу, IэпщIэлъапщIагъэр, дэн-бзэныр IэщIагъэ зыхуэхъу къащыхэкIи щыIэщ.
Сабийхэм унэтIыныгъэ зыбжанэкIэ дадолажьэ. Гулъытэ нэхъыбэ зыхуэтщIыр дэн-бзэнырщ. Щыгъын зэмылIэужьыгъуэхэр щащIкIэ, дуней псом къыщагъэсэбэп технологие пэрытхэр ди Iэдэжу, ди гъэсэнхэм ядогъащIэ лъэпкъ гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ хиубыдэ Iуэхугъуэхэр: лъэпкъ дамыгъэхэмрэ абыхэм я хэдыкIыкIэхэмрэ, адыгэ фащэр зэрызэхэлъымрэ ахэр иджырей щыгъынхэм зэрыхуэгъэкIуапхъэмрэ. Егъэджэныгъэм щIэдзапIэ хуэхъур нэхъ къызэрыгуэкI Iуэхугъуэхэрщ. Япэ щIыкIэ доплъ хъыджэбз цIыкIухэм ябгъэдэлъ IэпщIэлъапщIагъэр здынэсым, иужькIэ дэтхэнэми щхьэхуэ-щхьэхуэу дадолажьэ, къалэн зэмылIэужьыгъуэхэр пщэрылъ яхуэтщIурэ. Апхуэдэу хъыджэбз цIыкIухэр щытщ зэми дизайнеру е конструктору, къыкIэлъыкIуэу дакIуэ-бзакIуэу е щыгъыныр зыгъэлъагъуэу, иужькIэ стилисту е визажисту.
Я нэгу къыщIагъэхьэхэр гъащIэм щалъагъужыну Iэмал яIэщ ди гъэсэнхэм. Ахэр хуитщ езыхэм я проектым елэжьыну е гупым къызэдащта щыгъыныгъуэ гуэр гъэхьэзырыным я къару ирахьэлIэну. Апхуэдэ щIыкIэкIэ абыхэм яда щыгъын дахэ куэд щызыдохьэ ди мастерскойм. Абыхэм я гъэлъэгъуэныгъэ ди школми щIыпIэми щIэх-щIэхыурэ къыщызыдогъэпэщ. «Зи Iэпэм дыщэ къыпыщ» ди хъыджэбз гъэсэнхэр хэтщ технологиемкIэ куейпсо, республикэпсо, щIыналъэпсо олимпиадэхэм, нэгъуэщI зэпеуэхэм. Абыхэм увыпIэфIхэр къыщахь ди пщащэхэм, я IэрыкIхэм щIэупщIэшхуи яIэщ.
Апхуэдэу ди гъэсэнхэм ящыщ Къардэн Каринэ хэтащ дизайнер ныбжьыщIэхэм я зэхьэзэхуэу Налшык 2009 гъэм щекIуэкIам. А зэхыхьэм и утыкум Каринэ кърихьащ «Гъэмахуэ телъыджэ» зыфIища фэилъхьэгъуэ гуп. КъэпщытакIуэхэм ягу ирихьащ Каринэ ида щыгъынхэр икIи зэпеуэм и лауреат зэрыхъуам нэмыщI, абы и саугъэт хэхари хуагъэфэщащ. 2010 гъэм къалащхьэм къы- щызэрагъэпэщауэ щыта «Иджырей бгырыс пщащэр» зэпеуэм хэтащ ди гъэсэн ХьэцIыкIу Хьэлимэт. Абыи къратащ зэхьэзэхуэм и ЩIыхь тхылъыр. Нэгъабэрей апхуэдэ зэпеуэм Къардэн Миланэ щигъэлъэгъуащ щыгъэ зэмыфэгъухэмкIэ тхыпхъэщIыпхъэ зэмылIэужьыгъуэхэр зытрилъхьа бостей зыбжанэ. Миланэ и хэдыкIхэм куэд дахьэхащ. Абы къыхэкIыу ар зэхыхьэм и лауреат хъуащ, ЩIыхь тхылъи къратащ.
ЕхъулIэныгъэ лъагэу къыдолъытэ илъэс блэкIам и кIэухым Осетие Ищхъэрэм и Ардон къалэм къыщытхьар. Къалэм дэт ЩэнхабзэмкIэ уардэунэм щекIуэкIащ Осетие Ищхъэрэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я дизайнер ныбжьыщIэхэм я «Колибри» фестиваль ин. УнэтIыныгъэ зыбжанэу зэщхьэщыхауэ екIуэкIа а зэхыхьэм щыгъыныгъуэ зэмылIэужьыгъуэу 20-м щIигъу щагъэлъэгъуащ. «Киномрэ модэмрэ» унэтIыныгъэм и зэфIэкIхэр щигъэлъэгъуащ ди гъэсэн, 10-нэ классым и еджакIуэ Зэкъей Каринэ. Абы зэпеуэм хуигъэхьэзырат «Псэр зэщIэзыIэтэ», «ФIыцIэ-хужь классикэ» зыфIища щыгъыныгъуэ гупхэр. Дизайнер хъуну хуей ныбжьыщIэм зэрыжиIэмкIэ, классикэ щапхъэм тет щыгъынхэр абы игъэхьэзыращ Шанель Коко теухуа фильм хьэлэмэтым еплъа нэужь. Каринэ игъэлъэгъуа фэилъхьэгъуэхэм яхэлът махуэшхуэ зэхыхьэхэм, гуфIэгъуэ пшыхьхэм хуэкIуэхэри, зи щIалэгъуэхэм махуэ къэс щатIэгъэну къекIу бостейхэри. Ахэр псори зэмылIэужьыгъуэ защIэт, ауэ дэтхэнэри дахэт, екIут, удэзыхьэхт. КъэпщытакIуэхэм хуабжьу ягу ирихьащ Каринэ и Iэпэм къыпыкIа «Псэр зэщIэзыIэтэ» бостейхэри. Утыку кърихьа щыгъын зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ пщащэм а унэтIыныгъэм япэ увыпIэр къыщихьащ, ЩIыхь тхылъым щIыгъуу саугъэт лъапIи къратащ.
КъызэрытлъытэмкIэ, ди студием щекIуэкI лэжьыгъэр хуабжьу сэбэп мэхъу ныбжьыщIэхэм гъащIэм къыщыхахыну IэщIагъэр нэхъапэIуэкIэ убзыхуа хъунымкIэ. Ди гъэсэнхэм ящыщ зыбжанэ школ нэужьым щIэтIысхьащ Налшык дэт дизайнымкIэ колледжымрэ промышленность псынщIэм и лэжьакIуэхэр IэщIагъэм щыхуагъасэ еджапIэмрэ. Дэ къызыдогъэпэщ щэнхабзэ зэхыхьэ зэмылIэужьыгъуэхэри. Апхуэдэу ныбжьыщIэхэр ешэлIа мэхъу гъуазджэм, макъамэм, къафэм я дунейм.
Студием и Iуэхур зэрефIэкIуэным гулъытэ хэха хуещI ди курыт школым и унафэщI Шорэн Фусэ. Абы къыддеIыгъ ди жэрдэмыщIэхэр, лэжьыгъэм къыщыдгъэсэбэп хьэпшыпхэр зэдгъэгъуэтынымкIэ, технологиемкIэ дерсхэр къызыхуэтыншэу къызэгъэпэщынымкIэ лъэкI къигъанэркъым.
ЗэрытщIэщи, дахагъэм сабиипсэр еузэщI. Абы и фIыгъэкIэ, ныбжьыщIэхэм я зэхэщIыкIыр нэхъ куу мэхъу, я гупсысэми зешэщI. Апхуэдэу щыщыткIэ, балигъхэр дыхуэсакъын хуейщ къытщIэхъуэ щIэблэм зегъэужьыным, я зэфIэкIхэм хэгъэхъуэным, лъэпкъ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я фIыгъуэхэм ешэлIэным.
КЪАРДЭН Ларисэ,
Аруан къуажэм дэт курыт школым технологиемкIэ
и егъэджакIуэ.
