ЗрагъэхъулIэну зыпэплъэхэр зэпкърах, унафэкIэ къащтэ
КъБР-м и Премьер-министр Мусуков Алий Правительствэм и зи чэзу зэIущIэр фокIадэм и 29-м иригъэкIуэкIащ. Абы Iуэхугъуэ 21-м щыхэплъащ.
Зэхыхьэм япэу щызэпкърахащ «2017 гъэм, апхуэдэу 2018 — 2019 гъэхэм социальнэ, экономикэ я лъэныкъуэкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм игъуэтыну зыщыгугъ зыужьыныгъэм и IуэхукIэ» пIалъэ курытым тещIыхьауэ Правительствэм игъэхьэзыра унафэм и проектыр. Ар IыхьитIу зэщхьэщыхащ. Япэр — инвестицэхэр жыджэру зэщIэгъэуIуэнырщ, проект инхэр гъэзэщIэнырщ, адрейр — зэгъэхъулIа хъуахэр я лъабжьэу, нэхъапэкIэ яубзыхуахэр зэфIэхынырщ.
КъБР-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Рахаев Борис къызэригъэлъэгъуамкIэ, 2019 гъэм ирихьэлIэу ВРП-м процент 12,6-кIэ хэхъуэну икIи сом меларди 187,5-м нэсыну къалъытэ. Ар IэнатIэ нэхъыщхьэхэм я хьэкъкIэ зрагъэхъулIэну я мурадщ. Промышленностым къыщIигъэкIым и индексым проценти 126-кIэ, мэкъумэшхэкIыу къалэжьым проценти 110,9-кIэ, ухуэныгъэу ирагъэкIуэкIым проценти 122,7-кIэ, розницэ сатум проценти 111,4-кIэ, пщIэкIэ хуащIэ Iуэхутхьэбзэхэм проценти 109-кIэ, республикэм улахуэмкIэ и фондым процент 29,5-кIэ, социальнэ ахъшэм процент 20,2-кIэ хэхъуэну що-гугъ.
Апхуэдэу министрым зэIущIэм щызэпкърихащ 2034 гъэ пщIондэ Къэбэрдей-Балъкъэрым игъуэтыну зыхуэплъэ социально-экономикэ зыужьыныгъэм и IуэхукIэ пIалъэ кIыхьым тещIыхьауэ ягъэхьэзыра проектыр. А пIалъэм къриубыдэу республикэм продукцэу къыщалэжьым хуэди 2,3-кIэ хэхъуэну, сом мелард 574,2-м нэсыну къалъытэ. Инвестицэр экономикэм, псэукIэр къызэзыгъэпэщ, социальнэ IэнатIэхэм халъхьэнущ. Абыхэм мылъкуу хузэщIагъэуIуэну я мурадхэри ягъэбелджылащ.
— А зэманым ирихьэлIэу улахуэмкIэ фондым, иджыпсту елъытауэ, хуэди 4,3-кIэ е сом меларди 143,3-кIэ, ику ит улахуэр, уасэхэр зыхуэдэм тещIыхьауэ, хуэди 2-кIэ хэхъуэн хуейщ,- къигъэлъэгъуащ Рахаев Борис.
Мусуков Алий къыхигъэщащ зыхуэплъэхэм теухуауэ пасэу ягъэхьэзыр Iуэхугъуэхэр процент зытхухкIэ нэхъ зэщхьэщымыкIыу зыхужаIа пIалъэм къазэрехъулIэр илъэс зэкIэлъыкIуэхэм зэрагъэнэIуар.
«2016 гъэм, апхуэдэу 2017 — 2018 гъэхэм ятещIыхьа КъБР-м и республикэ бюджетым и IуэхукIэ» Законым зэхъуэкIыныгъэхэр халъхьащ. ФинансхэмкIэ министр Лыхь Заур зэрыжиIамкIэ, федеральнэ субсидие щхьэхуэхэм я хьэкъкIэ, мыгъэрей бюджетым хэхъуэмрэ хэщIхэмкIэ я Iыхьэхэм хущIагъуащ, бюджет зэ-хуаку трансфертхэр зэрытрагуашэну щIыкIэр ягъэбелджылащ. Абы къызэригъэлъэгъуамкIэ, щхьэхуэу къыхуаутIыпщ ахъшэр мурад хэхахэм тещIыхьащи, нэгъуэщI IуэхукIэ къагъэсэбэпу ядэркъым, псалъэм папщIэ, «Къуажэ дохутыр» программэм халъхьэну хуиткъым.
Правительствэм и УнафэкIэ, Налшык къалэм и Лесной еджапIэ №2-м и унэр, и щIы Iыхьэр, муниципальнэ IуэхущIапIэхэм папщIэ, республикэм СпортымкIэ и министерствэм къалэнхэр псынщIэу щызэфIах и къудамэм къыIаха, сом мелуани 4-рэ мин 318-рэ и уасэ спорт хьэпшыпхэр, апхуэдэу Бахъсэн Ипщэ, Былым къуажэхэм я амбулаторэхэм я пэшхэр КъБР-м и къэрал мылъкум къыхагъэкIри, муниципальнэ мылъкум пщIэншэу хагъэхьащ.
ЛэжьыгъэмкIэ, цIыхухэр IэнатIэкIэ къызэгъэпэщынымрэ социальнэ дэIэпыкъуныгъэмкIэ министр Тюбеев Альберт къыхилъхьэри, бынитху е нэхъыбэ щапI унагъуэхэм я псэупIэхэр ирагъэфIэкIуэн папщIэ, зэ етыгъуэу мылъку зэрыхухах щIыкIэр къащтащ. Илъэс къэс а Iуэхум сом мелуан 30 хузэщIагъэуIуэ. 2009 гъэ лъандэрэ сертификат 1486-рэ ятащ, унагъуэ 400-м нэблагъэм ар къагъэсэбэпащ. Апхуэдэ унагъуэшхуэу минищым щIигъу Къэбэрдей-Балъкъэрым щопсэу.
Адыгэш лъэпкъыфI лъхуэн-пIэнхэр зыгъэбагъуэ хозяйствэхэми республикэ бюджетым и хьэкъкIэ зыщIагъэкъуэнущ. КъБР-м и япэ вице-премьер — мэкъумэш хозяйствэмкIэ министр Говоров Сергей зэрыжиIамкIэ, шы зехьэным хуэзэм и процент 20-м нэблагъэр хуатыжынущ. А Iуэхур къызэрызэрагъэпэщыну щIыкIэр зэIущIэм щагъэбелджылащ.
2014 — 2020 гъэхэм ятещIыхьа «Экономикэ зыужьыныгъэ, инновацэ экономикэ» къэрал программэм, «2013 — 2020 гъэхэм КъБР-м физическэ щэн-
хабзэмрэ спортымрэ зэрызыщиужьынур» къэрал программэм, «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Архив IуэхущIапIэм и IуэхукIэ» 2011 гъэм дыгъэгъазэм и 7-м Правительствэм къищта Унафэ №370-ПП-м, нэгъуэщIхэми зэхъуэкIыныгъэхэр халъхьащ.
ЗэIущIэм хэтащ КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм и Тхьэмадэ Къуэдзокъуэ Мухьэмэд, къалэ округхэмрэ муниципальнэ щIыналъэхэмрэ я щIыпIэ администрацэхэм, къэрал комитетхэм я унафэщIхэр, ирагъэблэгъа къулыкъущIэхэр.
Хьэжыкъарэ Алик.
