Дунейм щыхъыбархэр
Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимимр арэзы техъуащ мы гъэм «Полк уахътыншэ» акцэр емыгъэкIуэкIыным теухуауэ къыхалъхьам.
Дызэрыщыгъуазэщи, илъэс къэс ТекIуэныгъэм и махуэм - накъыгъэм и 9-м - къэралым къы­щызэрагъэпэщу хабзэ хъуа а Iуэхушхуэр мы гъэм екIуэкIакъым. Хэку зауэшхуэм хэта я Iыхьлыхэр зэращымыгъупщам и щыхьэту, цIыху минищэхэм я адэшхуэхэу, анэшхуэхэу хэкур зыхъумахэм я сурэтхэр яIыгъыу уэрамхэм къыдыхьэрэ ирикIуэу щытащ. Мы гъэм дунейм зыщызыубгъуа коронавирус узыфэ зэрыцIалэм и зэранкIэ цIыхухэм а Iуэхур Iэтауэ ирагъэкIуэкIыфакъым. Апхуэдэу щыхъум, къэрал унафэщIри яхэту зэгурыIуат уэрамкъыдыхьэ дауэдапщэр бадзэуэгъуэм и 26-м - Дзэ-Тенджыз флотым и махуэм - ирагъэкIуэкIыну.
Иджы ар етIанэгъэ ягъэIэпхъуэ. Апхуэдэу Путин Владимир щыжиIащ Керчь къалэ-лIыхъужьым кхъухь щащIу дэт «Залив» заводым и лэжьакIуэхэм щаIущIам.
Акцэр илъэс къакIуэ ягъэIэпхъуэныр къыхилъхьат СССР-м и цIыхубэ артист, «Полк уахътыншэ» зэщIэхъееныгъэм и Штаб нэхъыщхьэм и унафэщIхэм ящыщ Лановой Василий.
«А махуэр дахэу едгъэкIуэкIыну дыхуеящ псори, ауэ ар етIанэгъэ дымыгъэIэпхъуэу хъунукъым», - жиIащ къэралым и Президентым икIи цIыхухэр къигъэгугъащ 2021 гъэм ар цIыху куэд дыдэ кърихьэлIэу, зэрыхуэфэщэнкIи Iэтауэ къызэрагъэпэщыну.
Мы гъэм акцэр ТекIуэныгъэм и махуэм онлайн-мардэм тету ирагъэкIуэкIащ. Абы цIыху мелуанищ хэтащ, мелуан 25-рэ интернеткIэ кIэлъыплъащ.
Иужьрей илъэс 12-м къэмыхъуауэ, Белоруссием и лIыкIуэ США-м егъакIуэ. А къулыкъум ягъэуващ Белоруссием нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министрым и къуэдзэ Кравченкэ Олег.
Къэралым и МИД-м Кравченкэ щиIыгъа къулыкъум ягъэуващ Алейник Сергей. Ар иджыпсту къэралым и лIыкIуэу Инджылызым щыIэщ.
США-ми и лIыкIуэ къегъакIуэ Белоруссием. Америкэм и президент Трамп Дональд а къулыкъур дзыхь хуищIащ къэрал секретарым и къуэдзэм и дэIэпыкъуэгъу Фишер Джули.
КъэралитIым я зэпыщIэныгъэхэр къызэпыудауэ щытащ, 2008 гъэм - США-м белорус компание зыбжанэм къахуэгъэза санкцэхэр игъэува нэужь. А зэманым лIыкIуэу США-м щыIа Хвостов Михаил езы белорусхэм къраджэжауэ щытащ, къэралым къращIар «зэрырамыгъэхынум» и щыхьэту. Абы иужькIэ США-м игъэзэжауэ щытащ америкэм и дипломат Стюарт Карени.
«Минскрэ Москварэ иужьрей зэманым зыгуэрхэр зэпаубыд зэрыхъуам къыхэкIыу, США-м Белоруссиер езым и «мэсхьэбым» иришэну яужь ихьауэ армырауэ пIэрэ, ифI зыкъришэжауэ, дипломатие зэпыщIэныгъэхэр щIызэтриухуэжыр?» - апхуэдэ упщIэ журналистхэм иратат Белоруссием и МИД-м и унафэщI Макей Владимир. Абы и жэуапу дипломатым жиIащ:
- Белоруссиер зыгуэрым апхуэдэ щIыкIэкIэ къигъэIулэфыну фэ тет? Ар зытета политикэм къытекIынукъым, дэ зыгуэрым дриныбжьэгъунукъым, нэгъуэщI зыгуэр зэгуэдгъэпын папщIэ. Зэрыкъэралу къапщтэу ар америкэ континентым зэрумыхьыфынум ещхьу, езым къыхиха гъуэгуми Белоруссиер къыпхутешынукъым. Дэ псоми ныбжьэгъугъэ зэхущытыкIэ яхудиIэну, Урысейми, Европэм хыхьэ къэралхэми ди сату-экономикэ фейдэ зыхэлъ IуэхухэмкIэ дадэлэжьэну дыхьэзырщ.
♦Урысейм щагъэлъапIэ Кадастр инженерым и махуэр
♦Удз гъагъэхэмкIэ IэщIагъэлIхэм я махуэщ
♦1790 гъэм Франджым и ипщэ-къухьэпIэ лъэныкъуэм, Барботан къалэ цIыкIум пэмыжыжьэу, къыщехуэхащ вагъуэижыпкъ (метеорит). ЩIым къытехуауэ дунейпсо тхыдэм япэу иратхар аращ.
♦1937 гъэм Америкэм щыщ кхъухьлъатэзехуэ Эрхарт Амалие кхъухьлъатэкIэ япэу Атлантикэ хым щхьэпрылъэтыкIащ.
♦1938 гъэм псым занщIэу хэткIухь кофе хьэжар къагупсысащ.
♦1942 гъэм нэмыцэдзэхэм Дон Iуфэ Iус Ростов къалэр яубыдащ икIи Кавказыр къэзэуным яужь ихьащ.
♦1945 гъэм СССР-м, США-м, Инджылызым я къэрал унафэщIхэр хэту Потсдам конференцыр щекIуэкIыу, Америкэм и президент Трумэн Гарри Сталин Иосиф къыжриIауэ щытащ иджыри къэс зыми имылъэгъуа Iэщэ лъэщ зэращIар. Абы зи гугъу ищIащ атом бомбэрат.
♦1956 гъэм ягъэтIылъащ физикхэм я къалэу къалъытэ Дубнэ и лъабжьэр.
♦1956 гъэм щIэныгъэлIхэм я хэщIапIэ нэхъыщхьэу къалъытэ Обнинск къалэ хъуащ.
♦1783 гъэм къалъхуащ Венесуэлэм щыщ политик, испаныдзэхэр зэтезыкъута лъэпкъ лIыхъужь Боливар Симон.
♦1802 гъэм къалъхуащ франджы тхакIуэ, драматург Дюма Александр (адэр).
♦1828 гъэм къалъхуащ урыс революционер, тхакIуэ, философ, критик Чернышевский Николай.
♦1929 гъэм къалъхуащ адыгэхэм я макъамэ Iэмэпсымэхэр щIыным хуэIэзэу щыта Ойберман Владимир.
♦1940 гъэм къалъхуащ композитор, КъБР-м, КъШР-м я цIыхубэ артист, УФ-м щIыхь зиIэ и артист, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Даур Аслъэн.
♦1940 гъэм къалъхуащ философие щIэныгъэхэм я доктор, АКъУ-м и профессор Къэзан Хьэмзэт.
♦1942 гъэм къалъхуащ урысей актрисэ, уэрэджыIакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Мирошниченкэ Иринэ.
♦1944 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, критик, литературовед, филологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гъут Iэдэм.
♦1957 гъэм къалъхуащ Узбекистаным и президент Мирзиёев Шавкат.
♦1960 гъэм къалъхуащ урысей хоккеист цIэрыIуэ, дунейпсо чемпионатхэм тхуэнейрэ, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ я чемпион, Урысейм щIыхь зиIэ и тренер, УФ-м хоккеймкIэ и командэ къыхэхам и гъэсакIуэ нэхъыщхьэу щыта Быков Вячеслав.
♦1961 гъэм къалъхуащ Адыгейм щыщ усакIуэ, тхакIуэ, драматург Хъунэгу Саидэ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 23 - 24-рэ, жэщым градус 19 - 20 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
Мэкъу еуэм зегъазэри, кхъуей зыхузыр тхьэмыщкIэщ.

Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
