ЩIэгъэкъуэн зэхуохъу
Урысейм мэкъумэш IэнатIэм кIэлъыплъынымкIэ и IуэхущIапIэм КИФЩI-мрэ Ипщэ федеральнэ щIыналъэмрэ щиIэ щIыпIэ управленэхэм я унафэщIхэр зыхэта зэIущIэ вэсэмахуэ Налшык щекIуэкIащ. Абы хэтащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрийрэ Ветеринарнэ, фитосанитарнэ кIэлъыплъыныгъэмкIэ федеральнэ къулъыкъущIапIэм и унафэщI Данкверт Сергейрэ.
ЯпэщIыкIэ абыхэм къызэIуахащ «Урысейм мэкъумэш IэнатIэм кIэлъыплъынымкIэ и Къэбэрдей-Балъкъэр ре-ферент центр» федеральнэ къэрал бюджет IуэхущIапIэм и унэщIэр. КIуэкIуэ Юрий къыхигъэщащ мэкъумэшымрэ ерыскъыхэкIхэмрэ шынагъуэншэу щытыныр а IэнатIэм къызэрызэригъэпэщы-фынум шэч къызэрытримыхьэр.
КъБР-м и Iэтащхьэм фIыщIэ яхуищIащ цIыхухэм я дежкIэ мыхьэнэ зиIэ Iуэхухэр гъэзэщIэнымкIэ, ветеринарие, фитосанитарнэ кIэлъыплъыныгъэхэр къызэгъэпэщынымкIэ дэIэпыкъуэгъу ди щIыналъэм къыхуэхъухэм. Абы и щыхьэтщ щIыпIэ управленэм щIэгъэ-къуэнышхуэ къыхуэхъуурэ ухуэныгъэр и кIэм зэрынагъэсар. Референт центрым хэтынущ эколого-биологическэ лабораторэр. Апхуэдэуи зэдэлэжьэныгъэхэм нэгъуэщI фIыгъуи къадэкIуащ — ар Урысей Ипщэм щынэхъ ин дыдэ, ныбжьыщIэ мини 5-м нэблагъэ щеджэфын «Дыгъэпс къалэ» академиер Налшык къызэрыщызэIуахарщ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и мэкъумэш IэнатIэм и щытыкIэм къыщытеувыIэм, республикэм и Iэтащхьэм жиIащ абы кIуэ пэтми зэрызиужьыр. Псалъэм папщIэ, 2015 гъэм кърикIуам тепщIыхь-мэ, щIыналъэм и мэкъумэш IэнатIэм республикэм къыхуилэжьащ сом мелард 38-рэ мелуан 700-рэ.
2015 гъэм гъавэрэ джэш лIэужьыгъуэу кърахьэлIащ тонн мин 947-рэ 500-рэ, пхъэщхьэмыщхьэрэ мэракIуэу — тонн мини 125-рэ. Иужьрейхэм ящыщу тонн мин 30-м щIигъур нэгъуэщI щIыналъэхэм яшащ. ХадэхэкIыу Iуахыжар тонн мин 406-рэ 800-рэ мэхъу. Абы и ныкъуэри адрей республикэхэм ирагъэшащ. Иджырей мардэхэм тету Къэбэрдей-Балъкъэрым щаухуа пхъэщхьэмыщхьэ, хадэхэкI хъумапIэхэм псоми зэхэту тонн мини 140-рэ щIохуэ.
КъБР-м и Iэтащхьэр къызытеувыIахэм ящыщщ республикэм и промышленностыр. Хьэпшыпу Къэбэрдей-Балъкъэрым ирашам сом мелард 24-рэ мелуан 600-рэ хуозэ, ерыскъыхэкIыу, псы лIэужьыгъуэу къыщIагъэкIами хэхъуащ. Къэпсэлъам къызэрыхигъэщамкIэ, Iэмал псори щыIэщ пхъэщхьэмыщхьэ, хадэ- хэкI фIэIугъэу мы зэманым республи- кэм къыщIигъэкI банкI мелуан 220-р 2020 гъэм ирихьэлIэу мелуан 350-м нагъэсыну.
Данкверт Сергей къыхигъэщащ карантин, фитосанитар Iуэхухэм республикэм зэрыщыкIэлъыплъ щIыкIэм арэзы къы-зэрищIыр. Апхуэдэуи ар щхьэхуэу тепсэлъыхьащ мэкъумэшым, хьэрычэт щIэным епха IуэхухэмкIэ зэрызэдэлэжьэфыну щIыкIэм.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
