Нэхъ мащIэну?
ЛэжьыгъэмкIэ дунейпсо зэгухьэныгъэм (МОТ) игъэхьэзыращ 2020 — 2021 гъэхэм улахуэм и Iуэхур зыхуэкIуэнум теухуа тхыгъэ.
Иджыпсту зэрыщытращи, къэралищ къэс тIум е лэжьапщIэм щыкIэрыхуащ, е щыхэхъуэркъым. Зэ еплъыгъуэкIэ ар щIагъуэкъым, ауэ ари къызыпэкIуар цIыху-хэр лэжьапIэншэ дыдэу къэмынэным теухуауэ къэралхэм щаубзыхуа Iуэхухэращ.
Адрей къэралхэм улахуэм хагъэхъуэн щхьэкIэ цIыху куэд IуагъэкIын хуей хъуащ, ахэр арыншами зи лэжьапщIэр мащIэхэрат.
МОТ-м и экспертхэм зэрыхуагъэфащэмкIэ, дяпэкIи хэщIынущ улахуэм. Ар нэхъыбэу зэхэзыщIэнури цIыхубзхэмрэ зи лэжьапщIэр мащIэхэмрэщ. Европэм и къэрал 28-м улахуэр гъатхэ мазищым къыщыщIэдзауэ мащIэ дыдэ щыхъунут (проценти 8 — 17-м нэс) къэралхэм и чэзум субсидие яту щIамыдзатэмэ. КIэщIу жыпIэмэ, иужькIэ зэгъэзэхуэжыгъуей хъунум зыщахъумэфащ.
Ауэ узыщышынэн къигъэщIащ уз зэрыцIалэм. МОТ-м и унафэщI Райдер Гай зэрыжиIэмкIэ, пандемием къулейсызхэр нэхъыбэ ищIынущ, я щыIэкIэ-псэукIэмкIэ мыарэзыуэ зыкъэзыIэтынухэр гъэсэбырыжыгъуей хъунущ. УнафэщIым къелъытэ, дунейр нэхъыфIым хуэкIуэну хуеймэ, зэхахыну яфIэмыфI упщIэхэм жэуап иратыну ирагъэувэлIэну. Псалъэм папщIэ, сымаджэхэм кIэлъыплъхэм, егъэджакIуэхэм я улахуэр апхуэдизу щIэмащIэр сыт, ягъэзащIэ лэжьыгъэм цIыхухэм, къэралхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зэриIэр гурыIуэгъуэмэ.
МОТ-м и экспертхэм мыбыи гу лъыдагъатэ. НэгъуэщIхэм яхуэлажьэ цIыху мелуан 226-м я улахуэр къэралым я нэхъ мащIэу щат лэжьапщIэм хуэдизи хъуркъым.
Коронавирусым цIыхуцIэ зиIэр текIуэнущ, шэч хэмылъу. Ауэ тхьэмыщкIэр куэдыщэ щыхъуа мы дунейм къыпэплъэр сыт? Сыт и лъэныкъуэкIи зэпэжыжьэ хъуа къулейхэмрэ къулейсызхэмрэ псалъэ къызыхуагъуэтыну? ЗэфIэкI зиIэхэр хуеину я щыуагъэр зэрагъэзэхуэжыну?
ООН-м 1993 гъэм игъэуващ Къулейсызыгъэр къызэнэкIыным щIэбэныным и махуэ — жэпуэгъуэм и 17-р. Абы лъандэрэ нэхъыбэ мыхъуам яхэщIакъым къэрал гулъытэ хуэныкъуэхэм я бжыгъэм, уеблэмэ къахэхъуащ зауэмрэ щIыуэпс къэхъукъащIэхэмрэ я зэранкIэ щтапIэ ихьэжахэри къахыхьэжри. Апхуэдэхэр мел- уан 70-м щIегъу. Уи нэгу къыщIэбгъэхьэну гугъукъым абыхэм я къулейсызыгъэр здынэсыр.
ЦIыхухэр тыншу щыпсэу къэралхэри щыIэщ, Норвегие, Хьэрып Эмират Зэгуэтхэр, Германие, Сингапур, Швейцарие жыпIэми. Ар щIыжысIэращи, цIыхухэр куэд хъуауэ икIи щIым къытрахыр яхуримыкъужу ди фIэщ зыщIыну хущIэкъухэм къагурыIуапхъэт къэралым и щыIэкIэ-псэукIэр акъыл узэщIам, напэм, цIыхугъэм тету къызэзыгъэпэщахэм заужьыну Iэмал зэрагъуэтар. Ауэ напэмрэ политикэмрэ зэIэпэгъу пщIыныр зэрымытыншым тепщIыхьмэ, зауэрэ гъаблэрэ къэмыхъу къудейм нэгъуэщI дыхуейкъым, жытIэу дыпсэунращ къытхуэнэжыр. А гузэвэгъуэшхуэхэм уз зэрыцIалэри къахыхьэжащи, цIыхухэм заудыгъуащ, пщэдейм дэнэ къэна, нобэм къызыхуэтэджынур ямыщIэу.
