Кхъухь кхъэлъахэхэр
Норвегием и ипщэ-къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ щIэныгъэлIхэм иджыблагъэ къыщагъуэтащ викингхэм я кхъэлъахэжь зыбжанэ.
Тхыдэм къызэрыхэщыжымкIэ, лъэхъэнэ жыжьэм Скандинавием къыщекIуэкIыу щыта хабзэхэм ящыщ зыщ, зауэлI цIэрыIуэхэр дунейм ехыжа иужькIэ, я хьэдэхэр абы щхьэкIэ кхъэлэгъунэ папщIэу ягъэхьэзыра кхъухьхэм иралъхьэу.
«Science Alert» зи фIэщыгъэ щIэныгъэ журналым и иужьрей къыдэкIыгъуэхэм ящыщ зым зэритымкIэ, Норвегием и Эстфолл щIыналъэм щыIэ Iуащхьэжьым и гъунэгъуу археологхэм щIым щIэлъу къыщахутащ, ищхьэкIэ зи гугъу тщIа хабзэм тету, викингхэм я хьэ- дэкъупщхьэхэр щагъэтIылъа кхъухьышхуэ.
А щIыпIэм кхъэлъахэжь зэрыщыIэр щIэныгъэлIхэм къащIащ щIы щхьэфэм и щIагъым мыкуу дыдэу щIэлъхэр «къэзылъагъуф» радаркIэ.
ГъэщIэгъуэнщ, ауэ ныбжьышхуэ зиIэ, метр 20 зи кIыхьагъ Jellstad ship кхъуафэм, лIэщIыгъуэ блэкIа псоми къриубыдэу, щIыуэ трищIам и Iувагъыр зэрыхъур метр ныкъуэ къудейщ.
Археологхэм мызэкIэ яхузэхэгъэкIакъым къахута щIэиным ипэжыпIэкIэ и ныбжьыр зыхуэдизыр. АрщхьэкIэ, мы щIыпIэм пэмыжы-жьэу нэхъапэхэм къыщахута кхъэлъахэжьыр, зэрыхуагъэфащэмкIэ, къыщыунэхуар ди илъэсырыбжэм и 5-нэ лIэщIыгъуэрщ.
Викингхэм я Iуащхьэу къалъытэм нэмыщI, радарым мы щIыпIэм иджыри кхъэлэгъунэу блы «къыщилъэгъуащ». Абыхэм, ди жагъуэ зэрыхъунщи, теплъэ щIагъуэ яIэжкъым.
Археологхэм мы Iэшэлъашэм зэ- кIэ лэжьыгъэхэр щрагъэкIуэкIынукъым, лъэхъэнэ жыжьэхэм я щIэинхэр здэщыIэ щIыпIэхэр къэзыгъэнаIуэ гъуэгугъэлъагъуэ картэ зэхамыгъэувауэ.
«Мы къэхутэныгъэр хуабжьу дызыгъэгуфIэщ, сыту жыпIэмэ, иджыри къэс дызыщыгъуазэу щытар ду- нейм ехыжа викинг цIэрыIуэхэм я кхъэлэгъунэу щы къудейщ. Абы къыхэкIыуи, кхъухьыр тхыдэ щIэныгъэм дежкIэ къыпхуэмылъытэн хуэдизу мыхьэнэшхуэ зиIэщ, зищIысри археологием и иджырей Iэмал псомкIи джыпхъэщ», — жеIэ археологиемкIэ IэщIагъэлI Пааше Кнут.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
