Мы махуэхэм
Дыгъэгъазэм и 14, щэбэт
Чернобыль АЭС-м къыщыхъуа аварием и лъэужьхэр зыгъэкIуэдыжахэр щагъэлъапIэ махуэщ
Академик Сахаров Андрей и фэеплъ махуэщ. Совет физик, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, Нобель саугъэтым и лауреат Сахаров Андрей 1989 гъэм дунейм ехыжащ.
1542 гъэм Шотландие пащты- хьыгъуэм и унафэщIу ягъэувауэ щытащ Стюарт Марие. Абы и гъащIэр гъэщIэгъуэныщэу къызэрекIуэкIар зыфIэтелъыджэу щытар и лъэхъэнэгъухэм я закъуэкъым. Ноби абы теухуа тхылъхэр къыдокI, фильмхэр трах.
1695 гъэм къэралым и пащтыхь Пётр Езанэм къыхилъхьэри, адыгэпщ Черкасский Михаил Алигъуокъуэ и къуэр Урысейм и генералиссимусу хахат.
1799 гъэм дунейм ехыжащ США-м и япэ президенту щыта Вашингтон Джон.
1825 гъэм Санкт-Петербург и Сенатскэ утыкум деж къыщызэрыIэтащ къэралым зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр щегъэкIуэкIын хуейуэ къэзыгъэувхэр. Ахэр цIыху минищым щIигъурт. ЗэхъуэкIыныгъэхэм я нэхъыщхьэр къэрал унафэр пащтыхьым къыIэщIэхынымрэ пщылIыгъэр гъэкIуэдынымрэт.
1844 гъэм Порт-Петровск къалэм (иджырей Мэхъэчкъалэм) и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
1893 гъэм Москва и Утыку Плъыжьым Сату щIыпIэхэр къыщызэIуахауэ щытащ. Иджыпсту ар ГУМ тыкуэнышхуэрщ.
1911 гъэм Норвегием щыщ къэхутакIуэ Амундсен Руаль япэу Ипщэ полюсым нэсащ.
1939 гъэм СССР-р Лъэпкъхэм я лигэм къыхагъэкIыжащ, Финляндием зэрезауэмкIэ ягъэкъуаншэри.
1943 гъэм ВКП (б)-м и ЦК-м и унафэкIэ къащтащ СССР-м и Къэрал гимныр.
1947 гъэм СССР-м и Министрхэм я Советымрэ ВКП (б)-м и ЦК-мрэ къыдагъэкIащ «Ахъшэ реформэ егъэкIуэкIынымрэ ерыскъы, промышленнэ хьэпшыпхэр къызэращэху карточкэхэр къэмыгъэсэбэпыжынымрэ я IуэхукIэ» унафэр.
1955 гъэм ООН-м хагъэхьащ Австрие, Албание, Болгарие, Венгрие, Иордание, Ирландие, Испание, Италие, Камбоджэ, Лаос, Ливие, Непал, Португалие, Румыние, Финляндие, Шри-Ланка къэралхэр.
1975 гъэм Камбоджэ къэралым зэреджэр Кампучие жиIэу зэрахъуэкIащ.
1992 гъэм Абхъазым хыхьэ Латэ къуажэм деж куржыдзэхэм къыщраудыхащ Гудаутэ кIуэ урысей кхъухьлъатэр. Абы бийм къиухъуреихьа къалэм дэсхэм ерыскъыпхъэхэр, нэгъуэщI зыхуеинухэр яхуишэрт. Кхъухьлъатэм иса цIыху 87-ри, абыхэм сабий 35-рэ яхэту, хэкIуэдащ.
Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм я бзэхэр щIэныгъэм тету джыным япэу зезыпщытахэм ящыщ, адыгэбзэм, абхъазыбзэм, шэшэныбзэм я алфавит зэхэзылъхьа Услар Пётр къызэралъхурэ илъэс 203-рэ ирокъу.
Совет физик, академик, лазерыр къэгъэсэбэпыным теухуа и къэхутэныгъэхэм папщIэ Нобель и саугъэтыр зрата Басов Николай къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Индием щыщ актёр цIэрыIуэ, режиссёр, зи сценарийрэ зи мылъкукIэ фильм куэд траха Капур Радж къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу.
Дирижёр, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Бекъул Леонид къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градуси 4 — 6, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 15, тхьэмахуэ
Шейм и дунейпсо махуэщ
УФ-м и Дзэ-хьэрш къарухэм я Радиотехникэ дзэхэм я махуэщ
Зи къалэн зыгъэзащIэу хэкIуэда журналистхэм я фэеплъ махуэщ
1699 гъэм Урысейр Юлиан махуэгъэпсым хуэкIуащ.
1749 гъэм Тэн Iус Ростов къалэм япэ псэупIэхэр ухуэн щыщIадзащ.
1762 гъэм Урысейм и пащтыхь гуащэ Екатеринэ ЕтIуанэм унафэ къыдигъэкIащ къэралым цIыху мащIэ дыдэ фIэкIа зэрымыс и щIыналъэхэм хамэ хэкухэм щыщ цIыхухэр къитIысхьэну хуит щIыным теухуауэ.
1905 гъэм Санкт-Петербург «Пушкиным и унэр» — РАН-м урыс литературэмкIэ и институтым и Литературнэ музейр — къыщызэIуахащ.
1917 гъэм Дзэ Плъыжьым и япэ нагъыщэр — вагъуэ плъыжьыр — къащтащ.
1921 гъэм РСФСР-м и ВЦИК-м и деж Къэбэрдей автоном областым и лIыкIуэ щыIэныр хабзэу ягъэуващ.
1972 гъэм ООН-м дыкъэзыухъуреихь дунейр хъумэнымкIэ и зэгухьэныгъэр (ЮНЕП) къыщызэрагъэпэщащ Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм Стокгольм щрагъэкIуэкIа я конференцым.
Франджы инженер, гъущIым къыхэщIыкIа ухуэныгъэхэр проект щIынымкIэ IэщIагъэлI Эйфель Александр къызэралъхурэ илъэси 187-рэ ирокъу. Аращ къэзыгупсысар дуней псом щыцIэрыIуэ, иджы абы и цIэр зэрихьэу Париж дэт Эйфель чэщанэр.
Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъБАССР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Балъкъэр Мухьэмэд къызэралъхурэ илъэси 107-рэ ирокъу.
Къэрал лэжьакIуэ, публицист Джэдгъэф Аслъэмырзэ и ныбжьыр илъэс 97-рэ ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Мамбэт Хьэлым къызэралъхурэ илъэс 94-рэ ирокъу.
Химие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Дзу Iэбубэчыр къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу.
Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Ло Инал и ныбжьыр илъэс 89-рэ ирокъу.
Политик, къэрал лэжьакIуэ Грызлов Борис и ныбжьыр илъэс 69-рэ ирокъу.
УФ-м и Композиторхэм я зэгу- хьэныгъэм хэт, КъБР-м гъуазджэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Къэзан Аслъэнджэрий и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Мыз Майе къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 — 8, жэщым градуси 2 щыхъунущ.
Дыгъэгъазэм и 16, блыщхьэ
Къэзахъстан Республикэм и лъэпкъ гуфIэгъуэщ — я къэралыгъуэм и махуэр ягъэлъапIэ. 1991 гъэм дыгъэгъазэм и 16-м Къэзахъстаным и Совет Нэхъыщхьэм унафэ къищтащ ар СССР-м къыхэкIыу къэрал щхьэхуэ зэрыхъуам теухуауэ.
Азербайджаным и МЧС IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ.
1899 гъэм Инджылызым щыщ Эдвардс Альфред «Милан» футбол клубыр къызэригъэпэщащ. Абы и япэ капитану щытащ Килпинг Герберт. Футболистхэм я фащэр зыхуэдэнур къэзыгупсысауэ щытар аращ.
1931 гъэм Москва «Ромэн» цыджан театрыр къыщызэIуахащ. Нэхъапэм ар театр-студиеу лажьэу щытауэ аращ.
1946 гъэм Диор Кристиан Париж къыщызэIуихащ щыгъынхэр щад, ахэр щагъэлъагъуэ унэ.
Мысырым нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министру, премьер-министру щыта Мэхьмуд (Хьэхъу) Фев-зи къызэралъхурэ илъэси 129-рэ ирокъу.
Совет дзэ къулыкъущIэ цIэрыIуэ, армэм и генерал, Совет Союзым и ЛIыхъужь Ватутин Николай къы- зэралъхурэ илъэси 118-рэ ирокъу.
Совет композитор, пианист, СССР-м и цIыхубэ артист Свиридов Геор гий къызэралъхурэ илъэси 104-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, драматург, щIэныгъэлI, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шортэн Аскэрбий къызэралъхурэ илъэси 103-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Кушмэзокъуэ Iэсият къыщалъхуа махуэщ.
Совет композитор, пианист, жылагъуэ лэжьакIуэ, СССР-м и цIыху-бэ артист, Лениным и саугъэтыр, СССР-м, УФ-м я Къэрал саугъэтхэр зрата Щедрин Родион къызэралъхурэ илъэс 87-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, режиссёр, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Дружининэ Светланэ и ныбжьыр илъэс 84-рэ ирокъу.
Теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, Урысейм и цIыхубэ артист Николаев Юрий и ныбжьыр илъэс 71-рэ ирокъу.
Урысей биатлонисткэ, Олимп Джэгухэм щэнейрэ я чемпион хъуа, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер Резцовэ Анфисэ и ныбжьыр илъэс 55-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 7 — 9, жэщым 1 градус щыхъунущ.
