Мы махуэхэм
Мэлыжьыхьым и 8, щэбэт
Цыджанхэм я дунейпсо махуэщ. Цыджанхэм я дунейпсо Конгрессу 1971 гъэм Лондон щызэхэтам къыщащтащ абы теухуа унафэмрэ а лъэпкъым и гимнымрэ и ныпымрэ.
УФ-мрэ Белоруссиемрэ я Дзэ комиссариатхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
1766 гъэм мафIэсыр щагъэункIыфIкIэ къагъэсэбэп пкIэлъей зэрыгъэжыр къызэрагупсысам и патент дунейм щыяпэу США-м щатащ.
1918 гъэм плъыфищу зэгуэлъ Урысей бэракъыр зэрахъуэкIащ щэкI плъыжь зэфэзэщым къыхэщIыкIа, зи къуапэм гъубжэ, уадэ, вагъуэ хэщIыхьа ныпкIэ.
1918 гъэм Сихъу Сэфарбий и усэхэр зэрыт тхылъ къыдэкIащ.
1966 гъэм КПСС-м и ЦК-м и Секретарь нэхъыщхьэу Брежнев Леонид хахащ.
Азие Курытым щыщ къэрал къулыкъущIэ, дзэзешэ, Кавказым и тхыдэми лъэужьышхуэ къыхэзына Тамерлан къызэралъхурэ илъэс 681-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм щыщ парт, совет лэжьакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Чэмокъуэ Аслъэнджэрий къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
Дипломат, Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм и унафэщIу илъэс куэдкIэ лэжьа Аннан Кофи и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Композитор, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тыкъуэ Къаплъэн и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Адыгеймрэ УФ-мрэ я цIыхубэ сурэтыщI, АР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Къат Теучэж и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Футболист цIэрыIуэ, тренер Iэзэ, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, къэралым и чемпион, Совет Союзым и мызакъуэу, дунейм и щIыпIэ куэдми зи цIэр щыIуа Чивадзе Александр и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, КъБР-м и Парламентым Щэнхаб-зэмкIэ, граждан, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм зегъэужьынымрэ цIыхубэ хъыбарегъащIэ IэнатIэхэмкIэ и комитетым и унафэщI Пащты Борис и ныбжьыр илъэс 60 ирокъу.
КъБР-м и Жылагъуэ палатэм хэт Шэшэн МуIэед и ныбжьыр илъэс 60 ирокъу.
Урысей футболист цIэрыIуэ, УФ-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, ди къэралми дуней псоми я гъуащ-хьэтет нэхъыфIхэм хабжэ Акинфеев Игорь и ныбжьыр илъэс 31-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 10 — 12, жэщым градуси 7 — 9 щыхъунущ.
Мэлыжьыхьым и 9, тхьэмахуэ
Куржым и лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и махуэщ. 1991 гъэм Куржым и Совет Нэхъыщхьэм унафэ къищтащ я къэралыгъуэр зэфIэгъэувэжыным теухуауэ.
1667 гъэм дунейм щыяпэу гъуазджэм и произведенэхэм я дунейпсо выставкэ Париж къыщызэIуахащ.
1699 гъэм Пётр Езанэм унафэ ищIащ «Москва и уэрамхэр къабзэу щытыным кIэлъыплъынымрэ ахэр къэзыуцIэпIхэм тезыр ятелъхьэнымрэ теухуауэ».
Совет актёр, РСФСР-м и цIыхубэ артист Сафонов Всеволод къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Франджы актёр цIэрыIуэ Бельмондо Жан-Поль и ныбжьыр илъэс 84-рэ ирокъу.
Къэрал къулыкъущIэ, УФ-м и Правительствэм и УнафэщIу щыта Черномырдин Виктор къызэралъхурэ илъэс 79-рэ ирокъу.
Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Азэмэт Лалушэ и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Литературовед, критик, къэрал лэжьакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Тхьэгъэзит Юрий и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
Тыркум щыщ Къайсэр вилайетым и губернатору щыта Джамбулэт (Яхэгуауэ) Нихьэт и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 — 7, жэщым градуси 4 — 5 щыхъунущ.
Мэлыжьыхьым и 10, блыщхьэ
Фашизмэм пэщIэтыным и дуней-псо махуэщ. Илъэс къэс мэлыжьыхьым и 10-м дунейм и щIыпIэ куэдым ягу къыщагъэкIыж етIуанэ дунейпсо зауэм и зэманым Ещанэ рейхым и дзэхэм яубыда къэралхэм исхэм ящыщу фашизмэм ебэнурэ хэкIуэдахэр.
1833 гъэм сеныч къыщIагъэкIыу щIадзащ
1925 гъэм Царицын къалэм и цIэр Сталинград жиIэу зэрахъуэкIащ. 1961 гъэм абы Волгоград фIащащ.
1944 гъэм Одессэ къалэр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1945 гъэм Иуан Хьэсэн Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащащ.
1964 гъэм «КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ», «КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», «КъБР-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ» цIэ лъапIэхэр ягъэуващ.
1981 гъэм Москва къыщызэIуахащ Космонавтикэм и музей.
2010 гъэм Смоленск деж къыщехуэхащ Ту-154 кхъухьлъатэр. Абы иса цIыху 96-р хэкIуэдащ, Польшэм и президент Качиньский Лехи яхэту.
Америкэм щыщ журналист, а IэщIагъэм ирилажьэхэм я IэдакъэщIэкI нэхъыфIхэм папщIэ ират саугъэтыр зыгъэувауэ щыта Пулитцер Джозеф къызэралъхурэ илъэси 170-рэ ирокъу.
Япэ адыгэ бзэщIэныгъэлI Iэщхьэмахуэ Даут къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу.
СССР-м и цIыхубэ артист, дирижёр цIэрыIуэу щыта Силантьев Юрий къызэралъхурэ илъэс 98-рэ ирокъу.
Совет усакIуэ цIэрыIуэ, УФ-ми СССР-ми я Къэрал саугъэтхэм я лауреат Ахмадулинэ Бэллэ къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
СССР-м щIыхь зиIэ и энегретик, Урысейм и ЕЭС-м щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и энергетик Хьэмыкъуэ Ахьмэд и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу.
Америкэм щыщ актёр, режиссёр цIэрыIуэ Сигал Стивен и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Урысей къэрал къулыкъущIэ, политик, экономикэ щIэныгъэхэм я доктор Явлинский Григорий и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Дау Марьянэ къыщалъхуа махуэщ.
Радиожурналист Гъурф Бэллэ къыщалъхуа махуэщ.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, Къэбэрдрей къэрал драмэ театрым и актёр Лу Рэмэзан и ныбжьыр илъэс 59-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градуси 7 — 8, жэщым градуси 4 — 5 щыхъунущ.
