ЛIыкIуэхэм я гъащIэр
(гъэкIэщIауэ)
Тхьэр арэзы зыхуэхъун Хьуд и ужькIэ, Алыхьым цIыхубэм ЛIыкIуэу къахуигъэкIуат Сэлихь (Тхьэр арэзы зыхуэхъуныр).
Сэлихь къызыхуигъэкIуа гупым я псэупIэхэр яухуат жьыбгъэм зэтримыкъутэфын хуэдэу быдэу, Хьуд и жыIэм емыдэIуа гупыр жьыбгъэшхуэ къыкъуэуам ихьыжати. Ахэр бгъуэнщIагъым зэрыщыпсэум, абы хэлъ бжэхэр зэрыхьэлъэм щхьэкIэ я гугъэт жьыбгъи, псыи, зыри зэран къахуэмыхъуфыну. АрщхьэкIэ, Алыхьым и къарум пэлъэщын щыIэ?!
Шэч хэмылъу, Сэлихь къызыхуигъэкIуа гупым Алыхьыр къахуэупсат мылъкушхуэкIэ, абыхэм я куэдт бгыхэри, псыхъуэхэри, къэкIыгъэхэри, псэущхьэхэри.
Мылъкум зи щхьэр игъэунэза гупыр техьащ гъуэгу мыгъуэу нэхъапэм Хьуд и гупыр зытетам. Абыхэм ящыгъупщащ Алыхьыр икIи хуэпщылIу щIадзащ тхьэнэпцIхэм. Апхуэдэу щыхъум, абыхэм Алыхьым яхуигъэкIуащ Сэлихь ЛIыкIуэр, Алыхьым и закъуэныгъэмрэ и арэзыщIыныгъэмрэ къыхуриджэнхэу. ЛIыкIуэм а къалэныр игъэзэщIащ еш имыIэу. Алыхьым и закъуэныгъэм ахэр ЛIыкIуэм къыхуриджащ илъэс 70-кIэ. АрщхьэкIэ, абыхэм зыри зэхахыну хуеякъым, уеблэмэ, ЛIыкIуэр яукIыну мурад ящIащ. Апхуэдэу щыхъум, Сэлихь зы бгъуэнщIагъ гуэрым деж защыщигъэпщкIуащ джаур бзаджащIэхэм. Ар абдеж щыжеящ илъэс 40-кIэ. Къэушыжу гупым щахыхьэжам, и къалэным адэкIи щыпищащ. ЛIыкIуэм цIыхухэр Алыхьым и закъуэныгъэм къыхуриджэхукIэ, бзаджащIэхэр зыхуэпщылI тхьэнэпцIхэм ящыщ зы къутэрт. Алыхьыр зэрыгубжьам ипкъ иткIэ, а гупым я бзылъхугъэхэри мылъхуэж хъуащ, уеблэмэ, къэкIыгъэхэри щымыIэж хъуащ. А псори я нэгу щIэкI пэтми, джаурхэм Iиман къахьыртэкъым.
ИкIэм-икIэжым, абыхэм ЛIыкIуэм жраIащ: «Уэ жыпIэр пэжу щытмэ, Алыхьым фIэкIа нэгъуэщI тхьэ щымыIэмэ, дэри Iиман къэтхьыну ухуеймэ, уи Алыхьым мо мывэ къырым махъшэбз къыхегъэщIыкIыф, и шырыр и гъусэу». ЛIыкIуэм абыхэм жэуапу яритащ: «АтIэ, фэри фымыукI, лей евмых Алыхьым къыфхуигъэщIыну махъшэм». «Хъунщ, дызэгурыIуащ», — жаIэри, ЛIыкIуэмрэ джаурхэмрэ зэращIылIащ зэгурыIуэныгъэ.
ЛIыкIуэ лъапIэм нэмэз рэкхьэтитI ищIу, Алыхьышхуэм елъэIуа нэужь, Алыхь IэмыркIэ, Iэдэм бегъымбарым иIыгъа башыр къищтэри, абыкIэ еуащ мывэ къырым. Алыхьым и къарур бгъэщIагъуэ хъунукъым, мывэ къырым къыхэкIащ махъшэбз, и шырыр щIыгъуу. Махъшэм и жьэм къыжьэдэкIащ «Алыхьым фIэкIа тхьэ щыIэкъым, Сэлихь Абы и ЛIыкIуэу аращ» псалъэхэр.
Ар зи нэгу щIэкIа джаур гупым я пщыр къэтэджри, Сэлихь ЛIыкIуэм и щхьэм ба хуищIащ, Iиман щыпкъэ къызэрихьари жиIащ. Мис апхуэдэу абыхэм ящыщ куэдым Iиман къахьащ.
Махъшэбзымрэ и шырымрэ махуэ псом хъуакIуэрти, Сэлихь и мэжджытыр зыдэт къуажэм къыдыхьэжырт пщыхьэщхьэм. Ар къуажэм къыщыдыхьэжкIэ, къэувыIэурэ, унагъуэ къэс абы и шэр къыщIашырт. Мис апхуэдэу езыри хъуакIуэу, цIыхубэри гъэшкIэ ипIу псэурт а махъшэр.
Iиманыншэхэм яхэтт къулей дыдэу зы бзылъхугъэ бзаджащIэ, КъутамкIэ еджэу. Абы Iэщ куэду зэрихуэрт. ЛIыкIуэмрэ цIыхубэмрэ нэхъапэкIэ зэращIылIа зэгурыIуэныгъэм ипкъ иткIэ, псыкъуийр зы махуэм махъшэхэм папщIэ, адрей махуэм цIыхухэм папщIэ къагъэсэбэпу арат. Бзылъхугъэ къулейм ар и псэм хутегъэхуакъым, махъшэхэм ираф псыр къехьэлъэкIыу хуежьащ. Апхуэдэу щыхъум, абы къигъэделащ напитI зиIэхэм ящыщу зылI мыхьэнэншэ, МусдикIэ еджэу. Къутамрэ Мусдирэ мурад ящIащ махъшэбзыр фIагъэжыну. Езыхэм яхуэдэ бзитIщхьитI гуп гъусэ ящIри, я мурад фIейр ягъэзэщIащ — махъшэр фIагъэжащ. Махъшэ шырри фIагъэжынути, ягъуэтыжакъым. Хьэм хуэдэу зрадзри, махъшэм и лыр зэпкъратхъащ, хэти игъэващ, хэти игъэжьащ. Мис апхуэдэу епцIыжахэщ зэращIылIа зэгурыIуэныгъэм.
Ар хуабжьу и гум щIыхьащ ЛIыкIуэм. ИкIи абыхэм захуигъэзащ: ФыгуфIэ, фэ! Махуищ пIалъэу фиIэу аращ. АдэкIэ флъагъунщ Алыхьым и нейр къызэрыфщыхуэр!» — жиIэри, къащыщIынухэр ягуригъэIуащ.
Махъшэр зыукIахэмрэ абы и лыр зышхахэмрэ я нэкIур адакъэ сыджым хуэдэу плъыжьу къэушахэщ пщэдджыжьым лIыкIуэм зэрыжиIам тету. ЕтIуанэ махуэм гъуэжьыбзэ хъуащ, ещанэ махуэм абыхэм я нэкIухэр вындым хуэдэу фIыцIэ хъуащ. Абдеж абыхэм къащыгурыIуащ Алыхьым и нэлатым фIэкIыпIэ зэримыIэр, арщхьэкIэ, Iиман къахьыным и пIэкIэ мурад ящIащ мылIэ щIыкIэ Сэлихь яукIыну. ЛIыкIуэмрэ Iиман къэзыхьахэмрэ Палестинэм кIуэхэ-ри, джаурхэм я мурадыр къемыхъулIэу къэнащ.
ЕплIанэ махуэр къыщысам, джаурхэр щым дыдэу зэхэст, къэхъунум пэплъэу, шынэу, «дэнэкIэ къикIыну пIэрэ ажалыр» жаIэу.
ИпэкIэ зэи щымыIауэ, зэуэ Iейуэ зэщIэгъуэгъуащ уафэр. Уафэм и гъуэгъуэкIэр апхуэдизкIэ шынагъуэт, гузэвэгъуэти, джаур гупыр щтэри, а дакъикъэм ягухэр зэгуэудащ. Псэууэ зыри къэнакъым. Мис аращ я кIуэдыжыкIэ хъуар Сэлихь ЛIыкIуэр къызыхуигъэкIуа гупу Iиман къэзымыхьахэм.
