Теплъэгъуэ телъыджэ
Адыгэр и щхьэм щыщIэдзауэ и лъакъуэм нэс зэрызэщIэузэдам хуэдэу, Iэщэ къэс апхуэдизкIэ и пIэ илъщи, зыр адрейм зэран хуэхъуу жьэхэуэркъым икIи къыкIэрылэлкъым. Лъахъстэн сампIэм игъэпщкIухьа абы и сэшхуэм зы макъ ищIыркъым. Дохъутей бэлацэм илъ и фочыр пшэм къыхэблыкI уафэхъуэпскIым ещхьу, мыуауэ плъагъунукъым; къаплъэн лъэгум ещхьу щабэрэ лантIэу лъыгъ абы и лъахъстэн вакъэхэр зэрытеувэр зэхэпхыркъым, зы тхьэкIуми щыIэкъым бгырыс къэкIуасэм и щхъыщхъыр зэхихыну. И шыр, езым зиудыгъуауэ щысыху, щыщынукъым; и бзэращи — макъзешэхэм хуэхей, пычыгъуэ зырызу зэхэт абы и псалъэхэм жэщ теуэм къэмыIуххэу ущызэгурегъаIуэ.
Адыгэ зекIуэлIыр шыщхьэмыгъазэщ икIи псэемыблэжщ. И нэр имыгъэупIэрапIэу Iуоплъэф адыгэлIыр лIэныгъэм. ЗекIуэм пщIэрэ текIуэныгъэрэ къыпхуздихьынкIи хъунущ, ауэ ухэкIуэдэнри хэлъщ. Арами, дунейм теткъым адыгэм лIэныгъэм хилъхьэ лIыгъэм нэхърэ нэхъ теплъэгъуэ телъыджэ. Псори зыхъумэ хъыбарыжьхэм абыхэм къадекIуэкI а хьэлри ябзыщIыркъым.
Мэзхэм, къуэ кIыфIхэм пхыкI урысхэр мащIэу зэрыбэлэрыгъыу, адыгэхэр напIэзыпIэм къыкъуохури, зэрылъэсым щхьэкIэ къамыгъанэу, къамэрэ сэшхуэкIэ лъэщэн щIадзэ, сэлэтхэр къызэрысу загъэкIуэд. «СыхьэтыфIым я насып хэлъщ, — жаIэ къэзакъхэм. — Хыумысэу къокI, къыумыхыу мэбзэхыж».
Потто Василий,
урыс генерал, къэзакъ тхыдэтх.
1887 — 1889 гъэхэм
