«Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр»
Налшык Профсоюзхэм щэнхабзэмкIэ я унэм щызэхуащIыжащ «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» III дунейпсо IуэрыIуатэ фестивалыр.
Дуней псом и къэфакIуэ зэхуэмыдэхэм я щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэр утыку къыщрахьа зэхыхьэр гукъинэжу екIуэкIащ.
«Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым и солист, хьэтиякIуэ Дер Мухьэмэд утыкум гуапэу къригъэблэгъащ Тыркум («Pendik Halk DanslarlToplulugu»), Франджым («Ballet de Savoie»), Хорватием («Zagreb Folk Dance Ensemble Dr. Ivan Ivan an»), Филиппинхэм («The Halili-Cruz Dance Company») я къэфакIуэ гуп нэхъыфI- хэр.
КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Къуэдзокъуэ Мухьэмэд и псалъэм къыхигъэщащ къафэ дахэхэмкIэ, гуфIэгъуэкIэ, дэрэжэгъуэкIэ гъэнщIа фестиваль махуэхэр псынщIэу зэрыблэлъэтар.
— НэгъуэщI щIыпIэхэм къикIахэр хэдгъэгъуэзащ Кавказым исхэм хьэщIэхэм хуащI пщIэм, гулъытэм, республикэм и зыужьыныгъэм, къафэ гъуазджэм. «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» фестивалыр илъэс къэс къызэдгъэпэщыну си гуапэщ. Зэхыхьэм кIуэ пэтми зеубгъу, щIыналъэхэм я зэпыщIэныгъэр нэхъри быдэ мэхъу, — жиIащ Къуэдзокъуэм.
Къуэдзокъуэ Мухьэмэд утыкум къригъэблэгъащ фестивалыр къызэрагъэпэщынымкIэ къадэIэпыкъуа, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Ульянов Юрэ. Абы хуагъэфэщащ КъБР-м и Правительствэм и ЩIыхь тхылъыр, «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» III дунейпсо IуэрыIуатэ фестивалыр егъэкIуэкIыным жыджэру зэрыхэтар, КъБР-м и щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ хэлъхьэныгъэфI зэрыхуищIар къалъытэри.
— Гулъытэ къызэрысхуэфщIар гуапэ дыдэ сщыхъуащ. ДяпэкIи дуней псом, республикэм и щэнхабзэм зегъэужьыным сыхуэлэжьэнущ. Къафэ гъуазджэр фIыуэ зылъагъу налшыкдэсхэм IуэрыIуатэ фестивалыр къызэгъэпэщынымкIэ щыIэ дунейпсо зэгухьэныгъэм и унафэщIым къыбгъэдэкIыу фIыщIэ фхузощI зэхыхьэхэм фызэрыхэтам, нэгъуэщI щIыналъэхэм къикIа гупхэр гуапэу къевгъэблагъэурэ зэрытевгъэгушхуам папщIэ. Фестивалыр гъэ къэс нэхъ гъэщIэгъуэныжу къызэдгъэпэщыну, дуней псом и къэфакIуэ гупыщIэхэр къыхэтшэу абы зедгъэужьыну ди мурадщ. КъБР-м и Правительствэм, абы и УнафэщIым и къуэдзэ Къуэдзокъуэ Мухьэмэд, республикэм ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм, министр Фырэ Руслан фIыщIэ яхузощI, фестивалыр егугъуу къызэрызэрагъэпэщам папщIэ, — жиIащ Ульянов Юрэ.
ХьэщIэхэм зэхыхьэм щагъэлъэгъуащ лъэпкъхэм я къафэ гъуазджэм и дахагъыр, и фIыпIэр. Къэрал щхьэхуэхэм къикIахэм я лъэпкъ фащэхэри гъэщIэгъуэнт. Псалъэм папщIэ, Франджым и «Савойя» гупым я фащэр XIX лIэщIыгъуэрщ щадар. КъэфакIуэхэр Франджым зэрынэсыжу, я фащэхэр щахъумэ музейм иратыжынущ.
Фестивалым хэта къэфакIуэ гупхэм я художественнэ унафэщIхэр утыкум кърагъэблэгъащ. Абыхэм зэхыхьэр къызэзыгъэпэщахэм фIыщIэ хуащIа нэужь, жаIащ республикэм исхэм кIэлъызэрахьа хабзэмрэ далъэгъуа гуапагъэмрэ зэращымыгъупщэнур, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм я щэнхабзэ зэхыхьэм зэрыхэтам щIыналъэхэм яку дэлъ зэпыщIэныгъэр нэхъри игъэбыдэну, фестивалым гуфIэгъуэ, зыужьыныгъэ кърикIуэну зэрыщыгугъхэр, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм иджыри къытрагъэзэну зэрагуапэр.
Фырэ Руслан къыхигъэщащ етIанэгъэ ирагъэкIуэкIыну «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» дунейпсо IуэрыIуатэ фестивалым Аргентинэм, Франджым, Тыркум, Хорватием, Филиппинхэм я къэфакIуэхэм зыкърагъэхьэлIэну зэригуапэр. Зэхыхьэм хэта гупхэм я художественнэ унафэщIхэм Фырэ Руслан УФ-мрэ КъБР-мрэ ЩэнхабзэмкIэ я министерствэхэм я щIыхь тхылъхэр яритащ, фестивалым жыджэру зыкъызэрыщагъэлъэгъуам папщIэ.
«Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» дунейпсо IуэрыIуатэ фестивалым хыхьэу, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым щекIуэкIа «Дунейпсо тхыпхъэхэр» зэхыхьэр нэгъуэщI щIыпIэхэм къикIа къэфакIуэхэм гукъинэж зэращыхъуар жаIащ. Лъэпкъ фащэхэр къызэрежьам, абыхэм нэхъапэм яIа мыхьэнэмрэ нобэ къызэрагъэсэбэпымрэ теухуауэ хьэщIэхэр зрагъэдэIуамрэ декоративно-прикладной гъуазджэм и хьэпшып зрагъэплъахэмрэ ягу ирихьащ. Апхуэдэу яфIэгъэщIэгъуэн хъуащ хьэгъуэлIыгъуэм хыхьэ хабзэ дахэхэм ящыщ зы Iыхьэ — унэишэ теплъэгъуэр, лъэпкъ шхыныгъуэхэм я гъэлъэгъуэныгъэр. Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликс Iэщэм и тхыдэм, КъБКъУ-м и ректор Къарэмырзэ Барэсбий Кавказым исхэм хьэщIэхэм кIэлъызэрахьэ хабзэхэм зэрыхагъэгъуэзар, гулъытэ ин хуащIу унагъуэм илъым я нэхъыфI дыдэр зкъахуэкIуам эрыхуагъэфащэр гуапэ ящыхъуащ.
ХьэщIэхэр республикэм и районхэм шыгъупIастэкIэ ирагъэблагъэри, адыгэхэмрэ балъкъэрхэмрэ ди лъэпкъ шхыныгъуэхэр зытет Iэнэ берычэт къыхуагъэуващ. Бысымхэмрэ хьэщIэхэмрэ абдеж нэхъ гъунэгъуу щызэрыцIыхуащ, я щыIэкIэ-псэукIэм, щэнхабзэм, гъуазджэм, егъэджэныгъэм, спортым, нэгъуэщI Iуэхугъуэхэми теухуауэ зэпсэлъащ, я уэрэдрэ къафэрэ ягъэзэщIащ. Абыхэм зыщрагъэплъыхьащ республикэм и къалэхэмрэ къуажэхэмрэ щыIэ музейхэм, курыт еджапIэхэм, ЩэнхабзэмкIэ унэхэм.
Фестивалыр щызэхуащIыжым, абы хэтахэр «Балкария» къэрал академическэ ансамблым и гъусэу уджхэш къэфащ. Я фащэкIи, зыщыщ щIыналъэкIи, лъэпкъкIи, зыIыгъыкIэкIи, зэрыт динкIи зэхуэмыдэ къэфакIуэхэр зэIэпэгъуу утыку зэритым укIэлъыплъыну куэд и уасэт! Къафэр бзэ зэрыхуэмейм гу лъыптэрт. Зэхыхьэр ягъэдэхащ республикэм и къэфакIуэ, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэхэм.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
