Псоми ди фейдэ зыхэлъ
Зэраубзыхуам тету, мэкъумэш мылъкур къыхэтхыкIыным теухуа Урысейпсо статистикэ къэхутэныгъэр бадзэуэгъуэм и 1-м къыхалъхьащ. Мыхьэнэшхуэ зиIэ а Iуэхугъуэр «Къуажэм берычэт дэлъмэ — къэралыр зэпэщщ» къыхуеджэныгъэм щIэту ирагъэкIуэкIынущ.
Аращ зытеухуауэ щытар Къэбэрдей-Балъкъэрстатым махуэку кIуам щызэхэта пресс-конференцыр. IуэхущIапIэм и унафэщI Гъащтэ Аурикэ журналистхэр хигъэгъуэзащ иджырей мэкъумэш къыхэтхыкIым зэрыхуэхьэзы-рым, абы щIэуэ хэлъхэмрэ къагъэсэбэпыну хэкIыпIэхэр зыхуэдэмрэ.
— ЗэрыфщIэщи, мэкъумэш IэнатIэм зэпIэзэрыту зиужьын, абы теухуа къэрал политикэр зэпэшэчауэ яубзыхун папщIэ, мы Iуэхум мыхьэнэшхуэ иIэщ. Нэхъ зэпкърыхауэ сыкъытеувыIэнщи, къыхэтхыкIыныгъэр тещIыхьащ мэкъумэшхэкIыу кърахьэлIэр, хозяйствэхэм я зэхэлъыкIэр, а IэнатIэхэм заужьынымкIэ щыIэ Iэмалхэр къэзыгъэлъагъуэ бжыгъэхэр, къуажэхэм я демографие щытыкIэр, мэкъумэш щIапIэу, гъавэ лIэужьыгъуэу, пхъэщхьэмыщхьэрэ хадэхэкIыу зэрахьэр, Iэщрэ джэдкъазу ягъэхъур, техникэмрэ Iэмэпсымэхэмрэ зыхуэдэр гъэбелджылыным. Мэкъумэш мылъкуу къыхэтхыкIын хуей псоми я спискэхэр хьэзырщ. IэнатIэ 123952-м дадэлэжьэнущ.Абыхэм ящыщу 460-р мэкъумэш организацэщ, 6745-р мэкъумэшыщIэ (фермер) хозяйствэрэ щхьэзакъуэ хьэрычэтыщIэрэщ, 114799-р уней лъапсэщ, 1812-р пхъэщхьэмыщхьэ зыгъэкI, хадэхэкI зезыхьэ зэгухьэныгъэрэ дачэрэщ. Псори зэхэту къуажэу, къалэу, муниципальнэ щIыналъэу 119-рэ зэщIэдгъэхьэнущ. Къэрал статистикэмкIэ федеральнэ IуэхущIапIэм игъэува пщалъэхэм тету, къыхэтхыкIакIуэу 267-рэ, инструктору 45-рэ къыхэтхри, лэжьыгъэм хуэдгъэхьэзыращ, зыщIэсыну, тхылъхэр щахъумэну пэшхэр зэпэщщ, — къигъэлъэгъуащ Гъащтэ Аурикэ. Ар зэпкърыхауэ къытеувыIащ властым и къудамэхэм гулъытэ хэха зыхуащIыну Iуэхугъуэхэм. Апхуэдэщ иужьрей къыхэтхыкIыныгъэр зэрекIуэкI лъандэрэ (2006 гъэ) мэкъумэш хозяйствэм къыщыхъуа зэхъуэкIыныгъэхэр, къыщагъэсэбэп IэмалыщIэхэр зыхуэдэр, Iэщыхъуэхэмрэ гъавэгъэкIхэмрэ къэрал субсидиехэр зэрыхухах щIыкIэр, ахэр зэрыхъур, кредит мылъкур къызэрагъэсэбэпыр, IэнатIэхэм зегъэужьыным халъхьэр зыхуэдизыр.
Къэбэрдей-Балъкъэрстатым и унафэщIым и къуэдзэ Афашоковэ Кларэрэ IуэхущIапIэм и къудамэм и Iэтащхьэ Земляковэ Антонинэрэ къызэрыхатхыкI тхылъхэм, зэрыщIэупщIэ, зэхуахьэс хъыбархэр зэрызэхалъхьэж технологием и гъэпсыкIэр журналистхэм хуаIуэтащ, иужькIэ къыхэтхыкIакIуэм и фащэр, абы и теплъэр ягъэлъэгъуащ. Дэтхэнэми «Урысейстат» псалъэр зытет портфель щIыхурэ паспортрэ иIыгъын, жилет щIыху щыгъын, «ВСХП» зытетха натIэIут кIэртIуз щхьэрыгъын хуейщ.
ЗэIущIэм зэрыщыжаIамкIэ, «2016 гъэм Урысейпсо мэкъумэш къыхэтхыкIым зыхуэгъэхьэзырын, ар ирагъэкIуэкIын папщIэ, щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ IэнатIэхэм къэрал полномочие щхьэхуэхэр етыным теухуауэ» мэлыжьыхь кIуам и 12-м къащта Къэбэрдей-Балъкъэрым и Закон №17-РЗ-м зэрыщыубзыхуам тету, къэрал мыхьэнэшхуэ зиIэ а Iуэхум республикэм егугъуу зыщыхуагъэхьэзыращ, дэтхэнэ зыми и къалэныр гурагъэIуащ.
Мыпхуэдэ Iуэхухэм ди цIыхухэр дапщэщи жыджэру хэтщ, ди IэщIагъэлIхэм гуапэу къахущытщ, яфIэфIу къадоIэпыкъу, я пщэрылъхэр къыдагъэпсынщIэри, иджыри зыкъытщIагъэкъуэ-ну дащогугъ. Газетеджэхэм ягу къэзгъэкIыжыну сыхуейт къыхэтхыкIым теухуа хъыбархэр хэIущIыIу зэрамыщIынур, хабзэм къызэригъэувым хуэдэу, щэхуу зэрахъумэнур, — къыхигъэщащ Къэббалъкъстатым и унафэщIым.
Иджырей мэкъумэш къыхэтхыкIым сом мелард 12,7-м нэблагъэ къэралым щыхухахащ. Абы къегъэлъагъуэ бадзэуэгъуэм и 1-м къыхалъхьа Урысейпсо статистикэ къэхутэныгъэм мыхьэнэшхуэ зэриIэр, ди зыужьы-ныгъэмрэ зэIузэпэщыныгъэмрэ лъэныкъуэ куэдкIэ абы зэреп- хар.
Мэкъумэш къыхэтхыкIыр шыщхьэуIум и 15 пщIондэ екIуэкIынущ.
Хьэжыкъарэ Алик.
