Дунейм щыхъыбархэр

Фэ фщIэрэ?
♦КъухьэпIэ Африкэм щыIэ Сенегал къэралым щыпсэу цIыхубзхэм псы къэхьыным зы тхьэмахуэ зэхуакум къриубыдэу сыхьэт I8-м нэблагъэ трагъэкIуадэ.
♦КъуэкIыпIэ Африкэм щыIэ Кением щыпсэухэм я зэхуэдитIым щIигъур ныбжьыщIэ дыдэщ – ику иту илъэс 15 ирикъуакъым.
♦Зы цIыхум и нэхэр илъэсым къриубыдэу мелуанипщIрэ егъэупIэрапIэ.
♦Щыпсэу мелардырыбжэхэм я бжыгъэмкIэ дуней псом бжьыпэр щызыIыгъыр ди къэралым и щыхьэр Москва къалэрщ. Аращ ар ущыпсэуным нэхъыбэ дыдэ щытекIуадэ къалэу къыщIалъытэри.
♦Москва и метрорщ нэхъ хуабжь дыдэу зекIуэри. ЦIыхур щыIув зэманым абы и мафIэгухэр зы дакъикъэрэ ныкъуэрэ нэхърэ нэхъыбэ я мызэхуакуурэ зокIуэ.
♦Сабий псори дунейм къытохьэ плъыфэхэр зэхамыгъэкIыфу.
♦США-мрэ Урысей Федерацэмрэ я зэхуакум дэлъыр километриплI къудейуэ жыхуаIэр пэжщ. Дызэрыщыгъуазэщи, къэралитIым я гъунапкъэхэр зыхуэзэ, Беринг и цIэр зезыхьэ псыдэжыпIэм километр 86-рэ и бгъуагъщ. Апхуэдэу щытми, Чукоткэрэ Аляскэрэ зэпэщхьэхуэ зыщI а псыдэжыпIэм и кум хуэзэу хытIыгухэр иIэщ – Урысейм ейуэ Ратмановым и хытIыгумрэ Аляскэр Америкэм щращам абы ей хъуа Крузенштерн и хытIыгумрэ. Мис а щIы IыхьитIым я зэхуаку дэлъ псым и бгъуагъыр километриплI къудейщ зэрыхъур.
♦Боливием дзэ-тенджыз флот иIэщ, цIыху 5400-м къулыкъу щащIэу, ауэ езым и щIыналъэм тенджыз еуалIэркъым.
Нобэ
♦Ядернэ Iэщэр къагъэсэбэпу мыдэным и дунейпсо махуэщ
♦Хиросимэ и махуэщ. 1945 гъэм Японием и Хиросимэ къалэм США-м и кхъухьлъатэм атомнэ бомбэ щридзыхащ.
♦«Дунейм и дохутырхэр мамырыгъэм и телъхьэщ» дунейпсо махуэщ
♦Сырэм и дунейпсо махуэщ
♦УФ-м ГъущI гъуэгум къулыкъу щызыщIэ и дзэхэм я махуэщ. 1851 гъэм Урысей къэралыгъуэм гъуэгу зэпыщIэныгъэхэмкIэ и командующэ нэхъыщхьэм унафэ къыдигъэкIащ Санкт-Петербургрэ Москварэ зэпызыщIэ гъущI гъуэгур гъэлэжьэнымрэ хъумэнымрэ зи нэIэ щIэтыну дзэ гуп хэхахэр къызэгъэпэщыным теухуауэ.
♦Боливием и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ
♦Аргентинэм щагъэлъапIэ Сабийм и махуэр
♦1889 гъэм боксёрхэм Iэлъэ яIэрымыгъыу ирагъэкIуэкIа иужьрей зэIущIэр зэхэтащ.
♦1940 гъэм Эстониер СССР-м хагъэхьащ.
♦1941 гъэм ВЛКСМ-м и обкомым унафэ ищIащ республикэм и щIалэгъуалэм ящыщу Дзэ Плъыжьым связист 400 хуагъэхьэзырыну.
♦1941 гъэм Хэку зауэшхуэм и зэманым совет кхъухьлъатэзехуэ Талалихин Виктор езым и И-16-м ису жэщым бий кхъухьлъатэм ебгъэрыкIуащ. Апхуэдэ нэхъапэм зыми хузэфIэкIатэкъым. Абы нэмыцэ Не-111 кхъухьлъатэр къриудыхащ, езым ейми сэкъат игъуэтауэ къехуэх пэтрэ парашюткIэ къелъэну хузэфIэкIащ. Къигъэлъэгъуа хахуагъэм папщIэ абы Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыхуагъэфэщауэ щытащ. Талалихиныр фашист истребителхэм япэмылъэщу хэкIуэдауэ щытащ 1941 гъэм жэпуэгъуэм и 27-м.
♦1961 гъэм совет космонавт Титов Герман «Восток-2» кхъухьым ису хьэршым лъэтащ. Гагарин Юрий и ужькIэ хьэршым кIуар аращ. Титовыр хьэршым итащ сыхьэт 25-рэ дакъикъэ 11-кIэ, ЩIым и хъуреягъыр 17-рэ къилъэтыхьыху.
♦1991 гъэм япэ Интернет-серверым лэжьэн щIидзащ.
♦1856 гъэм къалъхуащ урыс сурэтыщI, тхыдэр зи лъабжьэ и IэдакъэщIэкIхэмкIэ цIэрыIуэ хъуауэ щыта Васнецов Апполинарий.
♦1881 гъэм къалъхуащ Шотландием щыщ бактериолог, пенициллин антибиотикыр зэхэзылъхьа, Нобель и саугъэтыр зрата Флеминг Александр.
♦1927 гъэм къалъхуащ тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Къасым Алий.
♦1934 гъэм къалъхуащ Тыркум щыщ тхакIуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ Челик Уэсмэн (Хьэкъуратэ).
♦1940 гъэм къалъхуащ Дагъыстэным щыщ къэрал къулыкъущIэ, 2006 – 2010 гъэхэм а республикэм и президенту щыта Алиев Муху.
♦1947 гъэм къалъхуащ 1987 – 1992 гъэхэм Афганистаным и президенту щыта Наджибулла Мухьэммэд.
♦1954 гъэм къалъхуащ уэрэджыIакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и артисткэ Хьэрэдурэ Динэ.
♦1964 гъэм къалъхуащ оперэ уэрэджыIакIуэ, Адыгэ Республикэм и цIыхубэ артисткэ Шэгъудж Маринэ.
♦1969 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, Плехановым и цIэр зезыхьэ академием и профессор, ЩIДАА-м и академик Пащты Лолэ.
♦1970 гъэм къалъхуащ урысей актрисэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Могилевская Маринэ.
Дунейм и щытыкIэнур
 «pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 – 28-рэ, жэщым градус 17 – 18 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
ПкIауэм и кIуэдыжыгъуэ къэсмэ,
бжьэхъун тхьэмпэр тIысыпIэ ещI.
Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.
