Нитратхэм фахуэсакъ
«Адыгэ псалъэ» газетыр къэзгъэсэбэпу, Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм захуэзгъэзэн хуей щIэхъуар Урысей Федерацэм и нэгъуэщI щIыпIэ- хэм къраш кIэртIофым и фIагъыр зыхуэдэрщ. ЗэрытщIэщи, ар зыщэхэм я нэхъыбэм фIагъым и щыхьэт тхылъ яIэкъым, сату щIыпIэхэри къабзагъэм и пщалъэм къитIасэркъым. Иджыпсту щIымахуэм яшхыну кIэртIофыр щагъэтIылъ зэманщ. Абы къыхэкIыу, къэралым и нэгъуэщI щIыпIэхэм ар къизышхэм захуэзгъэзэну сыхуейт.
ЩэхуакIуэхэри сатуущIхэри хьэжэпхъажэ сщIыну си мурадкъым, ауэ цIыхухэм я узыншагъэмкIэ, нитрат, нитрит щхъухьхэм щыхъумэнымкIэ дэтхэнэри зэрыжэуаптакIуэр ягу къэзгъэкIыжу аращ.
Нитратхэмрэ нитритхэмрэ цIыхухэми, псэущхьэхэми я дежкIэ зэрышынагъуэм куэд щIауэ дыщыгъуазэщ. Иджыблагъэ си куэбжэпэм кIэртIоф килограмм щи- тIым щIигъу къыщысщэхуащ. ПщыхьэщхьэхуегъэзэкIти, зыхуэдэр тэмэму схузэхэгъэкIакъым. Ягъэхьэзырри, сэр фIэкIа къэмынэу, и фIагъым дагъуэ лъэпкъ хуамыщIу унагъуэм яшхащ. Операцэ щищIым, хирургым щыуагъэ IэщIэкIри, си шхалъэм сэкъат игъуэтауэ, абы лъандэрэ ерыскъым и фIагъыр зыхуэдэр, хадэхэкIхэмрэ пхъэщхьэмыщхьэмрэ нитрату къебэкIыр зэрыхъур щыуагъэншэу къызегъащIэ. КIэртIоф пIытIар (пюре) зэрысшхрэ сыхьэтрэ ныкъуэрэ нэхъ дэмыкIыу, си лъатэм сыхигъэзыхьу, си къэжьын къакIуэу хуежьащ. Зи гугъу сщIы кIэртIофым и теплъэр Чернобыль АЭС-р къыщыуа щIыпIэм пэгъунэгъуу къыщагъэкIхэм ещхьти, «Урысейм Мэкъумэш кIэлъыплъыныгъэмкIэ и IуэхущIапIэм и Къэбэрдей-Балъкъэр референт центр» ФГБУ-м и щагъэунэху лабораторэм къыщезгъэпщытащ. Анализхэм къызэрагъэлъэгъуамкIэ, хуэдитIкIэ, абы нэхъыбэкIэ нитратыр къебэкIыу къыщIэкIащ.
Дызэрыщыгъуазэщи, цIыхум и дежкIэ нэхъ лъапIэр и узыншагъэрщ. Ар къыпхуэщэхунукъым, абы къыхэкIыу, ерыскъы къабзэм куэд дыдэ иIыгъщ. «Пшхыр къыз- жеIи, къоузыр бжесIэнщ» псалъэжьыр ауэ сытми къежьакъым.
КъэпщытакIуэ IэнатIэхэм лъэIукIэ захузогъазэ кIэ-лъыплъыныгъэр щIагъэткIиеу, цIыхухэр нитратхэм щахъумэну, апхуэдэу сатуущIхэм ягу къызогъэкIыж ящэ продукцэм и фIагъымкIэ Урысей Федерацэм и зако- ным къызэригъэувым тету, жэуап зэрахьыр.
Щомахуэ Мухьэмэд.
Налшык къалэ
Гу зылъытапхъэ: «Урысейм Мэкъумэш кIэлъыплъыныгъэмкIэ и IуэхущIапIэм и Къэбэрдей-Балъкъэр референт центр» ФГБУ-р ветеринарием, карантиным, къэкIыгъэхэр хъумэным, жылапхъэхэр къэгъэкIыным, агрохимием пыщIа гъэунэхуныгъэхэр щрагъэкIуэкI, щIыгулъым и къэуатым, гъавэм, крупахэм, Iусыпхъэхэм, абыхэм халъхьэхэм, нэгъуэщI мэкъумэшхэкIхэм я фIагъымрэ я шынагъуэншагъэмрэ къыщапщытэ иджырей лабораторэщ. И къалэнхэр игъэзэщIэн папщIэ, 2013 гъэм мэлыжьыхьым и 2 лъандэрэ 07.01.06.001. Л. 000001-р зи номер лицензэрэ (пIалъэншэу) аккредитацэм и RA.RU.2IКБ36 Аттестатрэ (пIалъэншэу) иIэщ. А лэжьыгъэр зи пщэрылъхэм ятеухуа хъыбархэр 2015 гъэм фокIадэм и 4-м реестрым иралъхьащ.
Къэрал унафэкIи, цIыхухэм, IуэхущIапIэхэм, щхьэзакъуэ хьэрычэтыщIэхэм я лъэIукIи гъэунэхуныгъэхэр ирегъэкIуэкI.
ПАРХОМЕНКЭ Александр.
