Малъхъэдис
Магомед и орденыр
Мухьэмэд кърат
Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм щIыхь зиIэ я журналист, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд журналистикэм, литературэм, жылагъуэ Iуэхум хуищIа хэлъхьэныгъэ иным, и ныбжьыр илъэс 70 зэрырикъум папщIэ Урысейм ис лъэпкъхэм я ассамблеем, Урысейм щыIэ Лъэпкъ артийскэ комитетым, УФ-м и министерствэ зыбжанэм, творческэ зэгухьэныгъэхэм къыхуагъэфэща ЩIыхь тхылъымрэ «Урысейм ифI зыхэлъу илэжьахэм папщIэ» дыщэ медалымрэ иджыблагъэ къратыжащ. Лъэпкъ артийскэ комитетым и президент Тарбоков Валерий къыбгъэдэкI тыгъэ лъапIэр ХьэфIыцIэм къыхуихьыжащ а IуэхущIапIэм Кавказ Ищхъэрэм щиIэ къудамэм и унафэщI Бейтыгъуэн Iэуес.
Апхуэдэуи, Мухьэмэд и зэфIэкIым гу къылъатэри, художественнэ псалъэм пэжу зэрыхуэлажьэм, лъэпкъ литературэм хуищI хэлъхьэныгъэм папщIэ къыхуагъэфэщащ «Дыщэ бгъэ» литературэ-жылагъуэ дипломымрэ абы щIыгъуу, Евразием и ТхакIуэхэм я лигэм, ТхакIуэхэмрэ зэдзэкIакIуэхэмрэ я зэгухьэныгъэм, Шэшэн Республикэм и ТхакIуэхэм я союзым ягъэува «Мамакаев Магомед» и орденымрэ.
Бейтыгъуэн Iэуес, а тыгъэ лъапIэхэр Мухьэмэд щритыжым, хъуэхъуащ къэралым, республикэм я зыужьыныгъэмрэ лъэпкъ хабзэр, бзэр, щэнхабзэр хъумэнымрэ гурэ псэкIэ хуэлажьэу илъэс 70 къызэзынэкIа тхьэмадэм и гукъыдэжымрэ гуащIэмрэ хэмыщIу иджыри куэдрэ адыгэ лъэпкъым хуэпсэуну.
НэщIэпыджэ Замирэ.
Калининград къалэм Налшык и уэрам щыIэщ
Калининград къалэм и Ленинград районым Налшык и уэрам къыщыунэхуащ. Бадзэуэгъуэм и 6-м екIуэкIа зэIущIэм къалэ Советым и депутатхэм зэдэарэзыуэ Iэ щаIэтащ уэрамым а цIэр фIащынымкIэ.
НэхъапэкIэ а Iуэхум тепсэлъыхьащ къалэ Советым щIыпIэ самоуправленэмкIэ, социальнэ политикэмрэ жылагъуэ шынагъуэншагъэмкIэ и комиссэр. Къызэрыхагъэщащи, Налшыкрэ Калининградрэ зэкъуэш къалэхэщ, Калининград областымрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ зэгурыIуэныгъэ зэращIылIащ зэрызэдэлэжьэнум теухуауэ.
Иджыблагъэ КъБР-м и къалащхьэм и уэрамхэм ящыщ зым Калининград цIэр фIащащ, областыр къызэрыунэхурэ илъэс 70 зэрырикъум и щIыхькIэ.
АхъшэщIыхуэ
ауан
Ахъшэ щIыхуэ зыта лIыжьыр ар Iызыхам и деж куэдрэ кIуащ къыIихыжыну. АрщхьэкIэ, щхьэусыгъуэ Iэджэ къыхуищIурэ, къритыжыртэкъым… Ауэрэ жьы Iэджи къепщащ, псы Iэджи ежэхри, лIыжьыр аргуэру кIуэри елъэIуащ:
— Хьэмызэ! Алыхьым и хьэтыркIэ си ахъшэ тIэкIур къызэтыж! СыкъакIуэурэ, абы и уасэ вакъэ злэжьащ.
Хьэмызэ къилъащ:
— Сыту Iуэхушхуэ хъуа мы уи ахъшэр! Абы ухуэлIэрэ уэ иджы?! Къулей сыхъумэ, уэстыжынщ бжесIакъэ!
— Дапщэщ къулей ущыхъунур?
— Ар сэ сщIэркъым. Ар зыщIэр Алыхьырщ!
ЛIыжьыр пщIантIэм къыдэкIыжащ. КъыдэкIыжри… Гъэмахуэу, щIымахуэу зыкъом екIуэкIауэ, аргуэру кIуащ:
— Къулей ухъуа, Хьэмызэ?
Хьэмызэ къыщIэгубжьащ:
— Илъэс зытхухым къулей хъу хабзэ? Сыту зэ пщымыгъупщэжрэ мы ахъшэр! Уэлахьа-а, апхуэдизрэ зы щIыпIэ сымыкIуэн. Сытуи тIэкIу умыщхьэхрэ, зиунагъуэрэ! Къулей сыхъумэ, уэстыжынщ бжесIащи, уэстыжынщ. КIуэ, кIуэж! Сэ апхуэдизрэ сынопсэлъэну сыхущIыхьэркъым!
Зыри жимыIэу лIыжьыр къыIукIыжащ икIи зэи тригъэзэжакъым. Ауэ ахъшэ щIыхуэ зритар ауан ищIурэ лIыжьыр зыхуэзэ цIыхухэм йоупщI:
— Ярэби, Хьэмызэ къулей хъуауэ пIэрэ?
Бекъул Барэсбий.
ХьэщIэлъапIэхэмдапоплъэ
2016 гъэм бадзэуэгъуэм и 16-м щегъэжьауэ и 20 пщIондэ Кином и илъэсым хэту Налшык къалэ щекIуэкIынущ фестивалхэм я дунейпсо кинофестиваль «Nalchik-2016» зыфIащар.
Мы Iуэхур Кавказ Ищхъэрэм щекIуэкI дунейпсо кинофестиваль нэхъыщхьэ хъунущ. Абы хэтынущ урысей, хамэ къэрал кинематографием и вагъуэхэр.
Фестивалыр 2016 гъэм бадзэуэгъуэм и 16-м сыхьэт 18-рэ дакъикъэ 30-м Музы-кэ театрым къыщызэIуахынущ.
Апхуэдэу бадзэуэгъуэм и 17, 18, 19 махуэхэм сыхьэт 17-м, 19-м, 21-м щIидзэу Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм щекIуэкIынущ Урысейм, Болгарием, Германием, Польшэм, Италием, Куржым, Киргизием, Сербием щекIуэкIа кинофестиваль зэмылIэужьыгъуэхэм щытекIуа фильмхэр.
Фестивалым епхауэ къызэрагъэпэщыну Iуэхухэм фыхэтыну фыкъыдогъэблагъэ.
ФыщIэупщIэ хъунущ мы телефонхэмкIэ: 40-74-39, 44-22-10.
Бланэ щалъху мэкIуэж
Дэтхэнэ зыми ди щхьэм хуэтхьу, ди гум щыдгъафIэу, ди гъащIэм едгъэщхьу диIэщ хэхауэ уэрэд гуэр. Ди гуапэ зэрыхъущи, апхуэдэ дзапэ уэрэд куэд ди «дыщэ» фондым щыдохъумэ. Абыхэм ящыщщ усакIуэ Гъубжокъуэ Лиуанрэ композитор Молэ Владимиррэ зэдатха «Бланэ щалъху мэкIуэж» уэрэдыр.
Уэрэдым и хъыбар зэхуэсхьэсыну иужь сыщихьэм, япэ дыдэу сэ зыхуэзгъэзащ ар зи къалэмыпэм къыщIэкIа Гъубжокъуэ Лиуан и щхьэгъусэ Ритэ.
— Лиуан и усэу макъамэ зыхуатха псоми сыщыгъуазэщ икIи псори сфIэдахэщ. Лиуан сызэрыбгъэдэса мащIэм сыхунэсащ абыхэм я хъыбар жезгъэIэну. НэхъапэIуэкIэ, унагъуэ дымыухуэ щIыкIэ, иусахэми, зы дыхъуа иужь итхахэми сыщигъэгъуазэрт, къызэрысщыхъур къищIэмэ фIэфIт, жыпIэнурамэ, пIащIэрт псоми къысхутепсэлъыхьыну. Иджыпсту ауэрэ согупсысыжри: «Ярэби, ищIэу пIэрэт куэдрэ зэрымыпсэунур?» — жызоIэж. Нобэ къыхэпха уэрэдым абы япэу фIищауэ щытар «НэкIуэж щэбэтым къуажэм» жиIэут. Ауэ уэрэдыр хьэзыр хъуа иужь, фIищар зэрахъуэкIащ. А усэр Лиуан итхын хуей щIэхъуари и нэпсыр къекIуэу куэдрэ къызжиIэжащ. Ущысабийм, ущыщIалэм уегупсысыркъым гъащIэр зэрыкIэщIым, псори и пIэм итыну, адэ-анэри сыт щыгъуи уи гъусэну къыпщохъу, ауэ ущалъхуа пщIантIэмрэ къуажэмрэ уи дежкIэ зищIысыр щызыхэпщIэр, уи адэ-анэм гулъытэ нэс зэрахуумыщIар къыщыбгурыIуэжыр ахэр ущимыIэжым и дежщ. Лиуани, дауи, и пщIыхьэпIи къыхэхуакъым пасэу и анэр IэщIэкIыну — ар дунейм ехыжащ Лиуан ещанэ курсым щIэсу. Къалэм икIыжу щэбэт къэс и анэм деж зэрымыкIуэжар игу къеуэу итхыжауэ щытащ мы усэр, езыр зыхущIегъуэжа Iуэхур нэгъуэщIхэм къагуригъэIуэну, укъэзылъхуахэм япэ зыри ибгъэщ зэрымыхъунур щIэблэм яригъэщIэн мурадкIэ. Композитор Молэ Владимир 1966 гъэм усэм макъамэ хуитхауэ щытащ. Уэрэдыр хьэзыр зэрыхъуу, ар япэу зыгъэзэщIар ХьэхъупащIэ Хьэсэнщ. Нэхъ иужьыIуэкIэ уэрэдыр жиIащ Къашыргъэ Мухьэмэд. Ди гуапэ зэрыхъущи, ди уэрэджыIакIуэ ныбжьыщIэхэми ар ягъэзащIэ.
КIУНТIЫЩ — ХЬЭПЦIЭ Аннэ.
Къысхуэхъуу ади ани,
сэ къыспежьэнщ си къуэш.
Ежьу.
Зы махуэм махуэр пытщэу ди
гъащIэм аурэ хощI,
КIуэжыныр Iуэху тхуэмыщIу
Iыхьлым я жагъуэ дощI.
Ежьу.
Iыхьлыхэри тлъагъунщи, зы джэгу
дыкъыщыфэнщ.
Кхъуейжьапхъи едгъэщIынщи,
махъсыми дыкъефэнщ.
Ежьу.
