
Бахъсэн щIыналъэ
Псори зы къуажэм щызэхуэсат
Кременчуг-Константиновскэ къуажэм Iэтауэ щагъэлъэпIащ ТекIуэныгъэм и махуэшхуэр. Бахъсэн районым хыхьэ къуажэ 13-м щыпсэухэм ящыщ гупым автомобилкIэ зэщIагъэхьащ мы щIыналъэр.
Урысейм и дзэ зэмылIэужьыгъуэхэм я фащэхэмкIэ зэщыхуэпыкIауэ ныбжьыщIэ 670-рэ къуажэм и уэрам нэхъыщхьэм къыдыхьат. «Полк уахътыншэм» хэтащ Бахъсэн щыпсэу цIыху 470-м щIигъу, а щIыналъэм и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Къэнэмэт Рустам я пашэу.
«ТекIуэныгъэм и махуэр ди зэхуэдэ гуфIэгъуэшхуэщ. А зауэр зэриухынум елъытауэ щытащ къэкIуэн диIэн-димыIэныр», — жиIащ Къэнэмэтым, пэкIур къыщызэIуихым.
Бахъсэн щIыналъэм и лIыхъужь-хэм я хахуагъэм тепсэлъыхьащ районым и ветеранхэм я советым и унафэщI Абазэ Анатолэ. Абы жиIащ Хэку зауэшхуэм дэкIа цIыху мини 6-м ящыщу мини 4-м нэблагъэм я псэр Хэкум и щхьэхуитыныгъэм зэрыщIатар.
КъБР-м и Парламентым и депутат Къэнэмэт Замир зауэм хэтахэм яритащ революцэр илъэси 100 зэрырикъум теухуауэ къыдагъэкIа фэеплъ медалхэр.
115-нэ шуудзэм хэту Хэку зауэшхуэм лIыгъэ къыщызыгъэлъэгъуа Къанщауэ Мусэбий район унафэщIхэм фIыщIэ яхуищIащ махуэшхуэр дахэу зэрыхуагъэлъэпIам папщIэ, апхуэдэуи щIалэгъуалэр къыхуриджащ хэкупсэу, я тхыдэм пщIэ хуащIу щытыну.
Зэхыхьэм кърихьэлIахэм зэдежьууэ «День Победы» уэрэдыр жаIащ.
ГуфIэгъуэм кърихьэлIахэм зыщаплъыхьащ Бахъсэн щIыналъэм ит къуажэхэм къикIахэм ягъэува адыгэ пщIантIэхэм, зауэлIхэм я шхыныгъуэхэр щапщэфI шатырхэм ерыс-къы щызыIуагъэхуащ.
Улымбащ Лерэ,
Бахъсэн щIыналъэм и щIыпIэ администрацэм
и пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI.
Лэскэн щIыналъэ
ГуфIэгъуэри нэщхъеягъуэри зэщIыгъуу
Накъыгъэм и 9-м гуфIэгъуэ зэхыхьэ щекIуэкIащ Анзорей къуажэми. Абы кърихьэлIат къуажэ администрацэм и лэжьакIуэхэр, жылэдэсхэр, еджакIуэхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ. ЩэнхабзэмкIэ унэм къыщызэхуэсхэм удз гъэгъахэр яIыгът, Георгий и цIэкIэ щыIэ лентIхэр я бгъэгум хэлът.
«Полк уахътыншэ» урысейпсо Iуэхум Анзорей къуажэм щыпсэухэ- ри хэтащ. ЦIыкIури инри зэбгъурыту, я лIыхъужьхэм я сурэтхэр яIыгъыу, цIыху 600 уэрам нэхъыщхьэм къыдыхьащ. Абы хэтащ Лэскэн районым и щIыпIэ администрацэм и Iэтащхьэ Инжыджокъуэ Сэфарбий, абы и къуэдзэхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр. «Полк уахътыншэр» къуажэм дэт МафIэ мыужьыхым екIуалIэри, абдеж пэкIу щекIуэкIащ.
Лэскэн районым и Iэтащхьэр ТекIуэныгъэ Иным и махуэмкIэ цIыху-хэм щехъуэхъум къыхигъэщащ зауэ зэман хьэлъэм Хэкум и щхьэхуитыныгъэм щIэбэнахэм я лIыгъэр зыщагъэгъупщэ зэрымыхъунур.
Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм дакъикъэкIэ яхуэщыгъуа нэужь, фэеплъым удз гъэгъахэр тралъхьащ.
ПэкIу нэужьым, псори ирагъэблэгъащ ЩэнхабзэмкIэ унэм. Накъыгъэм и 9-р гуфIэгъуэ махуэщ икIи узыгъэнэщхъейщ. Абы и щыхьэтщ «Ийнар» цIыхубэ ансамблымрэ курыт еджапIэ №1-м и еджакIуэхэмрэ ягъэзэщIа уэрэдхэр.
* * *
Лэскэн районым хыхьэ Урыху къуажэми ТекIуэныгъэм и махуэр Iэтауэ щагъэлъэпIащ. Къуажэдэс 500-м нэблагъэ зыхэта пэкIур къыщызэIуихым, Урыху къуажэм и щIы-пIэ администрацэм и унафэщI Къэгъуэтыж МутIалиб жиIащ: «Ди къэралым щыпсэухэм я дежкIэ ТекIуэны-гъэ Иным и махуэшхуэм нэхърэ нэхъ лъапIэ щыIэкъым. ИкъукIэ уасэшхуэ щIэттащ абы. Дэ ди къалэныр Накъы-гъэм и 9-р лIыхъужьыгъэм и фэеплъу, абы хуэфэщэну дгъэлъэпIэнырщ. Зыми щремыгъупщэ лIы-гъэрэ хахуагъэу ди адэжьхэм къа- гъэлъэгъуар!» — къыхигъэщащ Къэгъуэтыжым.
— Ди къэралым зы унагъуи къинакъым зауэм и нэпкъыжьэр зытемыхуа. Псэухэм ди къалэнщ Хэ- кур зэрыпхъуакIуэхэм къаIэщIэзыхыжа лIыхъужьхэм я фэеплъыр тхъумэну, тхыдэм и пэжыпIэр щIэблэм едгъэщIэну, — жиIащ Лэскэн районым и Iэтащхьэ Инжыджокъуэ Сэфарбий.
Абы Хэку зауэшхуэм хэтахэм яритащ Лэскэн районым и щIыпIэ администрацэм къыбгъэдэкI ахъшэрэ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий ТекIуэныгъэм и махуэшхуэм ирихьэлIэу ищIа унафэм тету, ятын хуея сом мин тIощI-тIощIымрэ. ИужькIэ къуажэм къыщызэIуахащ Урыху щыщу зауэм лIыгъэ къыщызыгъэлъагъуэу къэкIуэжа, ауэ ди зэманым къэмыса цIыхуи 190-м я фэеплъыр.
* * *
Хэку зауэшхуэр зэриухрэ илъэс 72-рэ зэрырикъум теухуа дауэдапщэхэр щекIуэкIащ Хьэтуей къуажэм. Автомобиль пщIы бжыгъэхэр, мотоциклистхэр ябгъурыту, къуажэ уэрам нэхъыщхьэм кърикIуэри, Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я фэеплъым деж щызэхуэсащ.
Район унафэщIхэмрэ жылэдэсхэмрэ зыхэта зэхыхьэм ягу къыщагъэкIыжащ ди адэжьхэм зэрахьа лIыгъэр, я псэр щIату къытхуахьа мамырыгъэр.
«Накъыгъэм и 9-р Урысейм ис псори я гуфIэгъуэкIи гуныкъуэгъуэ-кIи зы зыщI махуэшхуэщ. ЦIыху мелуанхэм я псэр щIатын хуей хъуащ Хэкум и щхьэхуитыныгъэм. ПсалъэкIэ къыпхуэмыIуэтэнщ зауэ лыгъэр къыщыхъеям цIыхубэр зэрызэ- къуэува щIыкIэр. Хэкум зэрыхуэпэжыр, псэ къабзэ зэраIэр абы къигъэлъэгъуащ», — жиIащ Хьэтуей къуажэм и Iэтащхьэ ДзыхьмыщI Анзор жылэдэсхэм защыхуигъазэм.
ПэкIум Хэку зауэшхуэм хэтахэр щагъэлъэпIащ, еджакIуэ цIыкIухэм усэхэмрэ уэрэдхэмрэ щыжаIащ, шар 72-рэ уафэм драгъэлъэтеящ.
КЪАНЩАУЭ Мэлычыпхъу.
Дзэлыкъуэ щIыналъэ
Къру блыщIрэ тIурэ
Дзэлыкъуэ щIыналъэм зауэм хэ-тауэ Матьяш Алексей и закъуэщ щыпсэужыр. НэхъыжьыфIым КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий и хъуэхъур Iэрагъэхьэжащ, сом мин 20 иратащ. ТекIуэныгъэм и махуэшхуэм и пэ къихуэу, щIыналъэ администрацэм и лIыкIуэхэр Хьэбэз къуажэ щыщ Кожуковэ Лейлэ (абы и щхьэгъусэр зауэм хэтащ) деж кIуащ, фызабэм зэрегуэпэну ягъэхьэзырар хуашэжри.
ПэкIум хэтащ УФ-м и ОМВД-м Дзэлыкъуэ куейм щиIэ къудамэм и лэжьакIуэхэр. Абыхэм яIыгъащ ТекIуэныгъэм, УФ-м, КъБР-м, Дзэлыкъуэ куейм я бэракъхэр.
Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ къуажэ 16-м щыщу цIыху 3717-рэ зауэм кIуати, 2272-м къагъэзэжакъым. Абыхэм я фэеплъ «Полк уахътыншэр» ирикIуащ Дзэлыкъуэкъуажэ и уэрам нэхъыщхьэм, курыт еджапIэм щIэсхэм тхылъымпIэм къыхэщIыкIа къру 72-рэ уэгум драгъэлъэтеящ.
ПэкIум хэтащ лэжьыгъэм и ветеранхэр, Чернобыль АЭС-мрэ «Маяк» ПО-мрэ къыщыхъуа гузэвэгъуэхэр зыгъэзэкIуэжахэр, щэнхабзэм и IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэр, спортсменхэр, политикэ партхэм хэтхэр, курыт еджапIэм щIэсхэр.
Мы Iуэхум хэтыну къызэхуэсахэм захуигъазэу, Дзэлыкъуэ щIыналъэм и администрацэм и Iэтащхьэ Джатэ Руслан жиIащ:
— 1941 — 1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэшхуэм нэхърэ нэхъ шынагъуэ тхыдэм къыхэщыжыркъым — абы цIыху мелуан 60-м я гъащIэр ихьащ. УмыгъэщIэгъуэн плъэкIынукъым ди цIыхухэм къакъуэкIауэ щыта лIыгъэмрэ хахуагъэмрэ. Ди адэжьхэм къытхуазэуа ТекIуэныгъэм пщIэ худощI, дропагэ, ди гум илъщ. Абы-хэм я лIыгъэм хуэфэщэн щIэблэ дыхъуну си гуапэщ, — жиIащ Джатэм.
ПэкIум къыщыпсэлъащ Дзэлыкъуэ щIыналъэм и нэхъыжьхэм я Сове-тым и унафэщI ХьэшкIул Надир, щIыналъэ администрацэм дэлажьэ жылагъуэ советым и унафэщI Якушенкэ Сергей, дзэ комиссар Сосналы Мухьэмэд сымэ. ЩIэблэм къабгъэдэкIыу къэпсэлъащ Къамылыкъуэ къуажэм и курыт еджапIэм и 10-нэ классым щIэс, «Илъэсым и еджакIуэ нэхъыфI» цIэ лъапIэр зыхуагъэфэща Къанкъул Алихъан.
Махуэшхуэ зэхыхьэм концерткIэ пащащ. Абы хэтащ республикэмрэ Дзэлыкъуэ щIыналъэмрэ я уэрэджыIакIуэхэмрэ къэфакIуэхэмрэ.
Щокъуий Аминэ,
Дзэлыкъуэ щIыналъэм и администрацэм и пресс-
IуэхущIапIэм и унафэщI.
Шэджэм щIыналъэ
Нэхъыжьхэр ягъэлъапIэ
ТекIуэныгъэм и махуэшхуэм зэхуэсат ветеранхэр, еджакIуэхэр, жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр, «Бгырысхэр» байк-клубым хэтхэр, къуажэдэсхэр, къалэдэсхэр.
ТекIуэныгъэ Иным и махуэш-хуэм кърихьэлIахэм захуигъэзащ Шэджэм щIыналъэ администрацэм и унафэщI ТекIушэ Артур:
— Зауэ зэманым Шэджэм райо- ныр, къэралым и дэтхэнэ щIыпIэми хуэдэу, текIуэныгъэм щхьэкIэщ щIэпсэуари щIэлэжьари. Шэджэмыпс ефауэ цIыху мини 6 зауэ IэнатIэм Iутащ, я Хэку яхъумэжу. Абыхэм ящыщу мини 4-м я гъащIэр ятащ, нобэ хуиту дыпсэун папщIэ. Ахэр дигу илъщ, икIи зэи тщыгъупщэнукъым ТекIуэныгъэр къагъэблагъэу лIыгъэу зэрахьар. Шэджэм къыдэкIа сэлэтитIым — Къуэныкъуей Назиррэ Байсултанов Алимрэ — Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэ лъапIэр къыхуагъэфэщащ. ГъащIэм куэд къыщохъу, апхуэдэ IэнатIэ дыIуувэ-ми, ди лIыхъужьхэм я щапхъэ дахэм щIапIыкIа щIэблэри Хэкум и хъумакIуэ хахуэ зэрыхъунум шэч къытесхьэркъым. Сынывохъуэхъу ТекIуэныгъэшхуэм и махуэмкIэ, — жиIащ унафэщIым.
Зауэм хэтахэм фIыщIэ хуащIу къэпсэлъащ Шэджэм куейм зауэм, лэжьыгъэм, IэщэкIэ ЗэщIэузэда къарухэмрэ хабзэхъумэ IуэхущIапIэхэмрэ я ветеранхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Iэрыпщэ Борис, щIыналъэм и дзэ комис- сар Мысрокъуэ Ахьмэд, лэжьыгъэм и ветеран Шакъ Хьэсэн сымэ.
Махуэшхуэм хуагъэхьэзырат концерт, лъэпкъ бэнэкIэмкIэ зэпеуэ. Абы хэтащ спортсмен 30. ТекIуахэм саугъэтхэр иратащ.
Махуэшхуэм и пэ къихуэу ветеранхэм я унагъуэхэм кIуащ Шэджэм куей администрацэм и Iэтащхьэр, къуажэ администрацэхэм я унафэщIхэмрэ КъБР-м и Парламентым и депутат Хочуев Рэмэзанрэ.
Шэджэм районым зауэм хэтауэ цIыхуи 6 щыпсэужу аращ. КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий къыбгъэдэкI саугъэтхэр нэхъыжьыфIхэм Iэрагъэхьэжащ.
КIарэ Элинэ,
Шэджэм щIыналъэм и
администрацэм и
пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI.
Iуащхьэмахуэ щIыналъэ
ПщIэ хуащIу
Iуащхьэмахуэ щIыналъэм сыхьэтыр 9-м щыщIадзащ ТекIуэныгъэ Иным ехьэлIа гуфIэгъуэ дауэдапщэхэм. Тырныауз къалэм и уэрамхэм ирикIуащ лэжьакIуэ гупхэр, политикэ партхэм, жыла-гъуэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэ-хэр, курсантхэр, юнармейцхэр, «Полк уахътыншэм» хэтахэр.
Iуащхьэмахуэ щIыналъэ администрацэм и Iэтащхьэ Залиханов Къанщобий къызэхуэсахэм защыхуигъазэм КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Юрий и цIэкIэ ветеранхэм, зауэ зэманым лэжьахэм, куейм исхэм ехъуэхъуащ ТекIуэныгъэ Иныр илъэс 72-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ.
— Мы махуэшхуэм Урысейм ис лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэ куэд зэкъуегъэувэ, — жиIащ абы. — Дэ ди къалэнщ совет зауэлIхэм я фэеплъыр тхъумэну. Дэ ТекIуэгъэр гурэ псэкIэ зыхыдощIэ, ар ягъэпудыну, тхыдэр къратхыкIыжыну, ди зауэлIхэм я лIыгъэр хаутэну иужь итхэм зыри къайхъулIэнукъым. Дэ сыт щыгъуи дигу илъынущ дуней псор зыIэщIэзылъхьэну иужь ита фашистхэмрэ мурад бзаджэхэр зиIа нацистхэмрэ я Iуэхур Дзэ Плъыжьым къызэрызэпиудар. Зыхуэбгъадэ хъун щыIэкъым Хэку зауэшхуэм хуэтхъумэ фэеплъыр. Гъэхэр блэкIми, зауэм щы-текIуахэм я лIыгъэр ди лъэпкъым дежкIэ хахуагъэм, лIыгъэм, хэкупсагъэм я нагъыщэу щытынущ. Iуащхьэмахуэ щIыналъэм зауэм хэтауэ щыпсэухэм я цIэхэр къисIуэну сыхуейщ: Борец Георгий Федор и къуэ, Бичекуев Хьэжымурат Исмэхьил и къуэ, Гусевэ Евгение Михаил ипхъу, Чирковэ Зинаидэ Дмитрий ипхъу, Шпитальный Николай Иван и къуэ, Этезов Нажмудин Исхьэкъ и къуэ. Ди щхьэр фхудогъэщхъ, пщIэ зыхуэтщI ветеранхэ. Тхьэм куэдрэ фытхуигъэузыншэ!
Ветеранхэм хъуэхъукIэ захуигъэзащ Iуащхьэмахуэ щIыналъэм и щIыпэ самоуправленэм и советым и унафэщI Отаров Исмэхьил, КъБР-м и Парламентым и депутат Хасаитовэ Лизэ, ОМВД-м и Iуащхьэмахуэ къудамэм и Iэтащхьэ Баттаев Муслъим, «Урысейпсо цIыхубэ фронтым» и щIыналъэ штабым и унафэщIхэм ящыщ, Тырныауз дэт курыт школ №3-м и унафэщI Хутуевэ Любовь, Зауэм, IэщэкIэ зэщIэузэда къару- хэм, хабзэхъумэ IэнатIэхэм я ветеранхэм я советым и унафэщI Къудей Мэжид сымэ.
Iуащхьэмахуэ куейм и военком ХьэцIыкIу Мурат и унафэкIэ зы гуп машинэхэмкIэ ежьэри, ЩIыхьым и дамыгъэхэр здэщыт щIыпIэхэр зэщIагъэуIуащ. РОСТО-ДОСААФ-м и машинэхэм я ныкъуэр Тырныауз — Бахъсэн Ипщэ — Эльбрус — Терскол -Тырныауз гъуэгум техьащ, адрей гупыр Тырныауз — Былым — Бедыкъ — ЛэшкIутIэ — Гундэлэн — Тырныауз гъуэгум ирикIуащ, дэтхэнэ фэеплъми удз гъэгъа Iэрамэхэр тралъхьэу.
Тырныауз дэт фэеплъым удзхэр тралъхьащ ветеранхэм, къалэ, район администрацэхэм я унафэщIхэм, Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я щхьэгъусэхэм. ИужькIэ утым щекIуэкIащ концерт ин. Ар щиухым, уэгум хьэрэкIытIэхэр драгъэлъэтеящ.
ТекIуэныгъэм епха гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр Iуащхьэмахуэ щIыналъэм и жылэ псоми щекIуэкIащ. Псори зэхэту къапщтэмэ, абы хэтащ цIыху 6385-рэ, абы хохьэ «Полк уахътыншэм» къызэщIиубыда цIыху 500-ри.
Тарим Алисэ,
Iуащхьэмахуэ щIыналъэм и администрацэм и
пресс-IуэхущIапIэм и унафэщI.
