Мы махуэхэм
Бадзэуэгъуэм и 27, щэбэт
УФ-м и Сату IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
1147 гъэм Москва къалэм и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
1694 гъэм дунейм щыяпэу Инджылызым къыщызэIуахащ и банк нэхъыщхьэр. ЦIыху 1268-м я мылъку халъхьат Шотландием щыщ хьэрычэтыщIэ Патерсон Уильям и банкым.
1841 гъэм Пятигорск пэмыжыжьэу Мэшыкъуэ бгы лъапэм и деж щаукIащ урыс усакIуэ, тхакIуэ щэджащэ Лермонтов Михаил.
1922 гъэм Адыгей автономнэ областыр къызэрагъэпэщащ.
1941 гъэм Симонов Константин Москва щитхащ «Жди меня» зыфIища усэр. Зауэ зэманым ятхахэм я нэхъ цIэрыIуэ дыдэ хъуахэм ящыщщ а усэр.
1944 гъэм советыдзэхэм хуит къащIыжащ Львов къалэр.
1952 гъэм Индыл-Тэн кIэнауэр къызэIуахащ.
1981 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш академиер къызэIуахащ. Иджы ар Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетщ.
1985 гъэм Москва къыщызэIуахащ ЩIалэгъуалэмрэ студентхэмрэ я ХII дунейпсо фестивалыр. ГуфIэгъуэ зэхыхьэр къызэIуихат КПСС-м и ЦК-м и Секретарь нэхъыщхьэу а зэманым щыта Горбачёв Михаил. Фестивалыр шыщхьэуIум и 3 пщIондэ екIуэкIащ.
1990 гъэм Белорусскэ ССР-м и Совет Нэхъыщхьэм унафэ къищтащ я къэрал суверенитетым теухуауэ.
1991 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щагъэуващ президент къулыкъур.
2012 гъэм Инджылызым и къалащхьэ Лондон къыщызэIуахащ ХХХ гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Ахэр екIуэкIащ бадзэуэгъуэм и 27 — шыщхьэуIум и 12-хэм.
Совет шахматисткэ, дунейпсо чемпионкэ Руденкэ Людмилэ къызэралъхурэ илъэси 115-рэ ирокъу.
Адыгей усакIуэ, драматург Чуякъуэ Джэфар къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу.
Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Iэбубэчыр Нажмудин къызэралъхурэ илъэс 91-рэ ирокъу.
Медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Щомахуэ Алексей къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм и цIыхубэ тхакIуэ, Урысей Федерацэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Чуякъуэ Инус и ныбжьыр илъэс 79-рэ ирокъу.
Жылагъуэ лэжьакIуэ, Тэрч щIыналъэм и Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу щыта Емкъуж Хьэсэнбий къызэралъхурэ илъэс 74-рэ ирокъу.
КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ КIэнэтI Лидие къыщалъхуа махуэщ.
Адыгэ усакIуэ, тхакIуэ Тау Нинэ къыщалъхуа махуэщ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 25-рэ, жэщым градус 17 — 19 щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 28, тхьэмахуэ
Гъуэжь узым ебэныным и дуней-псо махуэщ
Урысей Федерацэм и Дзэ-Тенджыз Флотым и махуэщ
1586 гъэм Европэм япэ дыдэу кIэртIоф къашащ. Колумбием къришри, а къэкIыгъэр Инджылызым къишат Хэрриот Томас.
1697 гъэм Камчаткэ хытIыгуныкъуэр зэрыщыIэр къахутащ.
1858 гъэм криминалистикэм япэ дыдэу къыщагъэсэбэпащ IэпапIэхэр.
1914 гъэм Япэ дунейпсо зауэм щIидзащ. Ар дунейм щекIуэкIа зауэ нэхъ ин дыдэхэм — хэта къэралхэм, зи псэр щызыта, гузэвэгъуэ хидза цIыхухэм я бжыгъэкIэ — ящыщу къалъытэ. ЦIыху мелуанипщIым щIигъу хэкIуэдауэ, мелуан 22-рэ уIэгъэ щыхъуауэ щытащ а зауэм.
1928 гъэм Нидерландхэм я къалащхьэ Амстердам къыщызэIуахащ IХ гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Зэхьэзэхуэхэм щIадзакIэт накъыгъэм и 1-м. Олимпиадэр зэхуащIыжащ шыщхьэуIум и 12-м.
1942 гъэм СССР-м зыхъумэжыныгъэмкIэ и цIыхубэ комиссарым Iэ щIидзащ 227-нэ унафэм, «Зы лъэбакъуэкIи къимыкIуэтын!» къыхуеджэныгъэр щыубзыхуам.
1944 гъэм Белоруссие ССР-м щыщ Брест къалэр советыдзэхэм фашист зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
1957 гъэм Москва къалэм къыщызэIуахащ щIалэгъуалэмрэ студентхэмрэ я VI дунейпсо фестивалыр. Абы хэтащ къэрали 131-м къикIа ныбжьыщIэ мин 34-рэ. «Кабардинка» къэрал къэфакIуэ ансамблыр а фестивалым и лауреат хъуащ.
1980 гъэм СССР-м и къалащхьэм щыIэ Ваганьковэ кхъэм щыщIалъхьащ Высоцкий Владимир и хьэдэр. А нэщхъеягъуэм кърихьэлIат цIыху минхэр.
1984 гъэм Лос-Анджелес (США) къалэм къыщызэIуахащ ХХIII гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Абы хэтакъым Совет Союзымрэ абы и дарэгъу къэралхэмрэ я спортсменхэр.
1992 гъэм Урысейм и МЧС-м и къэлъыхъуакIуэ-къегъэлакIуэ къулыкъущIапIэр къызэрагъэпэщащ
1995 гъэм Индием и Бомбей къалэм и цIэр Мумбаи жиIэу зэрахъуэкIащ.
Франджы драматург Дюма Алек- сандр(къуэр) къызэралъхурэ илъэси 194-рэ ирокъу.
Сирием щыпсэуа жылагъуэ лэжьакIуэ, Сорбоннэ дэт университет цIэрыIуэр къэзыуха, «Шэрджэсхэм я тхыдэр», «Пащтыхьхэм я бийуэ шэрджэсхэм ирагъэкIуэкIа зауэхэр» лэжьыгъэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа Сэмгугъу Iэмин къызэралъхурэ илъэси 119-рэ ирокъу.
Швейцарием щыщ, хыхэр джынымкIэ щIэныгъэлI цIэрыIуэ Пикар Жак къызэралъхурэ илъэс 97-рэ ирокъу.
Кинорежиссёр, актёр, сценарист, УФ-м и цIыхубэ артист Басов Владимир къызэралъхурэ илъэс 96-рэ ирокъу.
СССР-м и цIыхубэ артисткэ Макаровэ Иннэ и ныбжьыр илъэс 93-рэ ирокъу.
Совет, урысей кинорежиссёр, драматург, актёр, тхакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Мережкэ Виктор и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
Урысей актрисэ, РСФСР-м и цIыхубэ артисткэ Белохвостиковэ Наталье и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
Венесуэлэм и президенту щыта Чавес Уго къызэралъхурэ илъэс 65-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх тIэкIу къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 23 — 24-рэ, жэщым градус 18 — 19 щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 29, блыщхьэ
Къаплъэным и дунейпсо махуэщ
1696 гъэм урысыдзэхэм яубыдащ Iузэв тырку быдапIэр.
1836 гъэм Франджым и къалащхьэ Париж и Вагъуэм и утыкум (иджы абы зэрехьэ Шарль де Голль и цIэр) къыщызэIуахащ Триумфальная арка зыфIаща ухуэныгъэ телъыджэр.
1914 гъэм VI гъэмахуэ Олимп Джэгухэр зэрыщымыIэнум теухуа унафэ къащтащ. Ахэр Германием щызэхэтын хуеят, ауэ Япэ дунейпсо зауэр къызэрыхъеям и зэранкIэ зэпеуэхэр ирагъэкIуэкIауэ щытакъым.
1936 гъэм СССР-м и ГъэзэщIакIуэ комитет нэхъыщхьэм къыдигъэкIащ «Совет Союзым и ЛIыхъужь» цIэм теухуа положенэм и унафэр.
1942 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и унафэкIэ къащтащ Суворовым и орденым и нагъыщищри, Кутузовым и орденым и нагъыщитIри, Невский Александр и орденыр.
1948 гъэм Инджылызым и къалащхьэ Лондон къыщызэIуахащ ХIV гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Ахэр шыщхьэуIум и 14-м зэхуащIыжащ.
1963 гъэм япэу уэгум ихьащ цIыху-хэр къызэрырашэкI Ту-134 кхъухьлъатэ лIэужьыгъуэщIэр.
1974 гъэм СССР-м Къэрал шынагъуэншагъэмкIэ и комитетым и унафэщI Андропов Юрий и унафэкIэ терроризмэм ебэныным хуэгъэпса «Альфа» гупыр къызэрагъэпэщащ.
1990 гъэм Калинин къалэм фIащыжащ нэхъапэм зэрихьа Тверь цIэр.
1997 гъэм адыгэ пхъурылъху, Иорданием и пащтыхьыкъуэ Алий Бен-Хъусен «Кабардинка» ансамблым хэт-хэм яIущIащ.
Дуней псом щыцIэрыIуэ сурэтыщI Айвазовский Иван (и цIэ-унэцIэ дыдэр Ованес Айвазянщ) къызэралъхурэ илъэс 202-рэ ирокъу.
Совет Союзым и цIыхубэ артист, СССР-м и Къэрал саугъэтым щэнейрэ и лауреат, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Кадочников Павел къызэралъхурэ илъэси 104-рэ ирокъу.
Абхъазым щыщ еджагъэшхуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, юридическэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик, Абхъа- зым щIэныгъэхэмкIэ и академием и президент Шамбэ Тарас и ныбжьыр илъэс 81-рэ ирокъу.
ЩIэныгъэлI, адыгэхэм я мэкъумэш, ботаникэ щэнхабзэр джыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа Хьэкъун Барэсбий къызэралъхъурэ илъэс 78-рэ ирокъу.
Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журналист Сэхъутэ Нурбий и ныбжьыр илъэс 74-рэ ирокъу.
Сирием щыщ дзэ къулыкъущIэ, жылагъуэ лэжьакIуэ, генерал-майор, СХьР-м и Адыгэ ФIыщIэ хасэм и тхьэмадэм и къуэдзэ Къэбэрдей Аднан и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Совет, урысей композитор, уэрэджыIакIуэ, продюсер, УФ-м и цIыхубэ артист Крутой Игорь и ныбжьыр илъэс 65-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 — 27-рэ, жэщым градус 18 — 19 щыхъунущ.
