Адыгэ мамлюкхэм я щIэблэр
НАУРЗОКЪУЭ Мыхьмуд
СИ ПАСЭРЕЙ АДЫГЭ
Сыт хуэдэ бийри хагъащIэу,
ЛIыгъэр я бащэу нартыжьхэт…
Фызыхуэзгъадэ щымыIэу,
Фи щIыхьыр лъагэу соIэт.
Фэ фыхуэпэжти фи псалъэм,
ДзитI зыIулъ къамэу вгъэдалъэт…
Фи шылъэмакъым бийр дэгулэзу
Фэ фыпсэуащи, сэ фызинабдзэщ.
НАУРЗОКЪУЭ Мыхьмуд
* * *
Сызыщыщ лъэпкъым и нэхъыжьым
И къамэр къыщрихкIэ, дунейр зэтоувыIэр.
Тхыдэжьри къызоплъэкI,
Псоми ящIэнур ямыщIэу —
Поплъэ адэкIэ къэхъунур зищIысым.
ЛЪАГЪУНЫГЪЭ
ЖэщкIэрэ си нэр зэтеспIэм,
ПщIыхьэпIэ дахэу къыспежьэу,
Гъунэгъу къысхуищIу спэжыжьэр,
КъыщотIысэх си гъуэлъыпIэм.
ФIыщэурэ-фIыщэу сэ слъагъум
Ныжэбэ сыкъыумыбгынэ.
Ажалыжь бзаджэр Iэпэгъуу
СыкъыщIумынэ мы унэм.
Нэхэм я плъэкIэ гуакIуэхэм
Бэлыхь хамыгъэкIыу псэхэр
Къохъури, уи нэ мэракIуэхэм
Къегъэлыт си псэр, си дахэ.
Псэ лъащIэм щысхъумэ уи псэр
Си нэпсхэм ямыгъэпскIамэ,
Сигу мафIэ лыгъэм хисхьэри,
И яжьэр япхъэнкIыжакIэт.
ИтIани гущIэгъу къысхуэпщIкъым.
ИгъэудэIуну мы си псэр,
ЗыхулъэкIынур пIащIэркъым,
ХэпщIащи си гум и къуэпсым.
Ныбжь фагъуэу, псэ схэмытыжу
Къыщохъу тхьэрыкъуэ степыхьэм.
И нэпсхэр хуэмыубыдыжу,
Къогъыхыр уэсэпскIэ бжьыхьэр.
Акъужьыр къыстопсэлъыхьыр,
Жыг тхьэмпэм си щэху хуиIуатэу.
Тхьэрыкъуэ къэзылъэтыхьым
А щэхур псынщIэу епхъуатэ.
Гухэлъым и хъыбар пэжыр
Дамэншэу щIым щегъэлъатэ.
УсакIуэр къегъэушыжыр,
Сатырхэр къыхуигъэбатэу.
ЩегъэпщкIур и гум и лъащIэм
А щэхур щауэ къуданым,
ГъэпщкIуауэ щиIыгъщ щхьэлъащIэм
Псэм щыукъубей архъуанэм.
Узыфэ къысхуумылъыхъуэ,
СощIэж сэ езым си узыр.
НэгъуэщIи щымыIэ хущхъуэ, —
Схуэхъунур сэбэп уэ зырщи.
Узыфэу си фэр изыхыр
Щхьэ апхуэдизу си гуапэ?
Щхьэр лъахъшэу изогъэзыхыр
Узыфэу схуэхъуам тхьэнапэ.
Аслъэным и макъ шынагъуэм
Щышынэу къыпимыкIухьу,
Сигу пцIанэм мэз абрагъуэр
Щыхь пагэу къызэхекIухьыр.
Зибг псыгъуэр лантIэ щхьэлъащIэ,
Шылэджэдыр зыщIэфэгъуэкI,
Уи плъэкIэм есщIэнщ сымыщIэр, —
НэкIэ си гум лъагъуэ ходыкI.
Уи гур мывэми къигъэчэну,
Нэ лыдитIым мафIэ къащIех.
Хэт Iэхъулъэхъур хузэпычыну,
ТхьэIухудым уищIам Iэпхлъэпх?!
Си дахэ, симыIэу лажьэ,
Уи губжьыр сыт щхьа къыстихуэт?
Дыкъигъэнэну щхьэлажьэу,
Хэт бзэгукIэ ди Iуэху зезыхуэр?
Жагъуэгъум, щIилъыкIыу и бзэр,
Ди Iуфэр къекIухьыр щэхуу.
Ди Iуэхур щызэхэмыбзыр
Бзэгузехьэм и IутIыж махуэщ.
ЦIыху хейхэм я кум Iужажэу
Бзэгузехьэр дэмытыгъамэ,
И къуэшым и къуэш еижу
КъэхъункIэ хъунут мы гъащIэм?!
Мо уэгум ит дыгъэр мазэм
Сыт щыгъуэ щыхуэзэфынур?
Дэ тIури дызэхуишэну
Зы лъагъуэ дэнэ къитхыну?
КъыщIэкIыжынуми пцIыуэ,
Зэ закъуэ сыгъэщIыт гугъэ.
Си гугъэ-си щхьэгъэпцIэжым
ХэлъынкIэ хъунщ си хущхъуэгъуэ.
Уи щэхури, зым къезмыгъащIэу,
Схъумэнщ, къызэгъэзи уи дзыхь.
Псэм щысхъумэнщ игъащIэкIэ,
Сигу къабзэри уи щхьэузыхьщ.
Дащымышынэу бзэгузехьэм,
Гухэлъхэр къэдгъэгъэнаIуэ.
Ди якум пцIы къыдэзыхьэр
Къремыбакъуэ бжэщхьэIум.
КIыфIыгъэр пэлъэщкъым нэхум,
Уэ дыгъэм упэслъытакъэ!
Ди бийхэм схуаIуатэ «щэхум»
И сахуэр псым хэскIутакъэ!
Зи гущхьэм фIы лъэпкъ къэмыкIыр
Зэижыр и псэр аракъэ?!
КъимыкIыу абы и кIэныр,
Псэуну къыхуиухакъэ!
Сыт ущIэшынэр уэ? КъакIуэ
Умыгузавэу си дежкIэ,
Жагъуэгъу плъэIуакIуэ-дэIуакIуэр
Жэщ гъуэгум хэту щыжейкIэ.
Жагъуэгъухэу фIы зигу къэмыкIхэм
Я гыбзэр тохуэжыр я щхьэм.
Я гугъэм я Iэр хуэкIэщIу
Гъэпсэухэ ахэр, дэ ди тхьэ!
Къабзагъэрщ, нахуагъэрщ ди псэр
Игъэдэхэн зылъэкIынур.
Гурыщхъуэр пхуэхъуамэ щIасэ,
Уэ гузэрыдзэрщ къыпхуэнэр…
Гъуэжькуий кIэрахъуэм и щIагъым
Жьуджалэ къыщумылъыхъуэ.
Къэбубыдыну уи гугъэу
Жьым зэи укIэлъымыпхъуэ.
Мысыр, Каир
ЩОКЪУИЙ Ахьмэд
Щокъуий Ахьмэд
НИЛ
ГугъапIэу диIэщ, ди гуапэщ гум ехуэбэкI
псыIагъэр.
Жэнэт щIыналъэщ, и Iуфэр зэщIэгъэгъащ
щхъуантIагъэу.
ЩIэращIэщ пщащэ щIыкIафIэу, зауэлI
къудану зэкIужщ.
Дыгъэ нэбзийхэр псы щхьэфэм щоджэгури
псым хоткIухьыж.
Тенджыз губжьауэ гъатхэпэм къиунщи,
уэру ехынщ.
Гъэр икIыхун зыхуежэхыр, щIэлажьэр
цIыхум я шхынщ.
Бжьэхуцыр къыдегъэбэкIыр, ди губгъуэм
и гуэдз щхьэмыжщ.
ГуфIэгъуэм и къигъэхъуапIэу, гугъапIэр
къезыгъэблэжщ.
ГуапагъкIэ цIыхум етэныр и ткIуэпсхэм
я гъащIэ уазщ.
ЩIыгулъым псэ хэлъхьэжыныр а псышхуэм
хуиуха фарзщ.
Къулей-къулейсыз имыIэу гъавэр
яхуегъэщхьэлъэ,
Iупхыжмэ, тесэ аргуэру, къыхыумыгъэкIыу
пIалъэ!
Уеплъамэ, и пIэм имыкIыу къыпщыхъуми,
и гъуэгу мыухщ.
Псы щIэншэм щыму, мыпIащIэу ди гъащIэр
къытхурехьэх.
Ауэ зэм-зэм къэгубжьмэ, аслъэным и пщэц
тэджауэ,
Псыпыхуу къызэрохьэжьэри, и нэпкъхэм
къоуэ пэбжьауэу.
ГугъапIэу диIэщ, ди гуапэщ гум ехуэбэкI
псыIагъэр.
Хуэкъамылыфэ и Iуфэр зэщIолыдыкI
накъыгъэу.
Си фIэщ пхуэщIынкъым щыIэу езы жэнэтми,
уеблэм,
ДахагъкIэ, берычэтагъкIэ зы псы пэхъуну
Нилым!
КЪЫЩIЫХЬЭР УЭРЩ СИ НЭГУ
Сыхуейми усщыгъупщэжыну,
Сигу усхуигъэкIкъым, сщIэнур сыт?
Сыхуейми узгъэкъуэншэжыну,
Уи телъхьэщ си псэр — сэ сысыт?
СыхущIэкъухукIэ узбгынэну,
Себгынэр жейми, сохьыр гугъу.
Си пщIыхьым слъэкIкъым ухэсхыну —
ПщIыхьэпIэ къэс узиIэпэгъущ.
Псэ езэшар къыдэгъэгъэжу
Дахагъэ гуэр къэкIыжмэ сигу,
Сигу уизгъэхуныр щхьэгъэпцIэжщи,
КъыщIыхьэр япэу уэрщ си нэгу.
Си нэпс къыщIехур лъагъуныгъэм,
АрщхьэкIэ сытхэр си Iэмал?!
Сэбэп къысхуэхъукъым нэпс шыугъэр, —
Си дежкIэ уи гур щIыIэмылщ.
УкъепэгэкIми ауаныщIу,
ЛъэгущIыхьу си щхьэ згъэтIылъам,
Сэ схулъэкIынукъым нэгъуэщIу, —
Пэлъэщкъым зыри сигу къэплъам.
ГубампIэдэхыу къанэр фадэрщ.
КъелыпIэ фадэри мыхъуам,
Изохыр пу нэлат ар фалъэм
КъыщыпкIыу къысхуизыгъэхъуам!
Сиплъакъым фадэ гуащIэм и щIэм.
Къысщыхуэ фадэу хъуам я ней!
Къихьащи гъатхэр си псэ лъащIэм,
Щогъагъэ си гум сэтэнейр!
Мысыр, Каир
