Республикэ зыбжанэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ Бейтыгъуэн Iэуес и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу
Зи гуащIэр ин
Шэджэм щIыналъэм хыхьэ Лашынкъей къуажэм 1951 гъэм фокIадэм и 28-м къыщалъхуащ щэнхабзэ IэнатIэм зегъэужьыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщI Бейтыгъуэн Iэуес.
Бейтыгъуэныр Дунейпсо, Урысейм и лъэпкъ Арткомитетхэм я вице-президентщ. Щэнхабзэмрэ щIэныгъэ къэхутэныгъэхэмкIэ ЮНЕСКО-м хэтщ, усакIуэщ, уэрэдусщ. Абы и къалэмыпэм къыщIэкIащ уэрэд 250-м нэблагъэ, «Кавказым и цIыху цIэрыIуэхэр» тхылъхэр томиблым щызэхуэхьэсауэ къыдигъэкIащ. Игъэхьэзыращ еджапIэ нэхъыщхьэхэм папщIэ пособие зыбжани.
Бейтыгъуэн Iэуес Естественнэ щIэныгъэхэмкIэ Урысей Академием, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием, ТворчествэмкIэ Дунейпсо Академием я академикщ, апхуэдэуи, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым, Абхъазым, Ингушым, Дагъыстэным, Ипщэ-Осетие Аланием щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэщ.
А псом я мызакъуэуи, Бейтыгъуэныр педагогикэ щIэныгъэхэм я кандидатщ, «Золотой Орёл» урысейпсо литературэ-жылагъуэ саугъэтыр къратащ. Абы дамыгъэрэ ордену иIэм я бжыгъэр гъунэншэщ. Ар Лашынкъей къуажэм щIыхь зиIэ и цIыхущ. Иорданием, Франджым, Германием, Тыркум, Сирием, Нидерландхэм, Польшэм, Испанием, Италием, Грецием я фэеплъ медалхэр къыхуагъэфэщащ.
Апхуэдиз ехъулIэныгъэхэр зыIэрызыгъэхьа цIыхум, дауи, гъуэгугъэлъагъуэ хуэхъуащ лэжьакIуэжьу зи дуней Iыхьэр езыхьэкIа и адэ-анэр, Iэбурэ Женэрэ.
Ауэ, шэч зыхэмылъращи, фIыщIэр зыбгъэдэлъыр Iэуес и адэшхуэ Жанхъуэтщ.
Абы и къуэрылъху цIыкIур адыгэ IуэрыIуатэм, хъыбарыжьхэм щIигъэдэIурт, адыгэ хабзэмрэ нэмысымрэ сабийм зэрыхилъхьэным яужь итт. Абы сыт щыгъуи и псэлъафэт: «ШыIэныгъэ зэхэгъэлъ, ауэ шынэкъэрабгъэу ущымыт». А Iущыгъэр Iэуес гъащIэм къыщыхуэщхьэпэжащ.
Бейтыгъуэным ущиякIуэ нэхъыжьыфIхэр зэриIам и фIыгъэу къыщIэкIынущ и гъащIэ гъуэгуанэри гъэщIэгъуэн, IуэхуфIхэмкIэ гъэнщIа зэрыхъуар. Iэуес и сабиигъуэ гукъэкIыж дахэщ Къэбэрдей драмтеатрым щилъэгъуа «Мыщэ и къуэ Батыр» спектаклыр, еянэ классым щIэсу Москва, Кремлым щагъэувауэ щыта псейм, япэу зэрагъэкIуар.
Псори нобэ хуэдэу IупщIу и нэгум щIэтщ. Москва зэрыкIуа щIыкIэр сабийм и ехъулIэныгъэкIэ къилэжьат. Iэуес зыхэта школакIуэ гупым республикэпсо зэпеуэм уэрэд жыIэнымкIэ япэ увыпIэр къыщахьат. ЩIалэщIэр дэзыхьэхыр уэрэд жыIэным и закъуэтэкъым, абы фIэфIт къэфэнри, волейбол джэгунри, атлетикэ псынщIэри.
Сыт хуэдэ щIыпIэ къыщыхутами, Бейтыгъуэныр дэзыхьэх щэнхабзэм и гъунэгъуу щытащ. Дзэм къулыкъу щищIэу Германием и Постдам къалэм щыдэсам, хуабжьу дихьэхащ европей щэнхабзэм, тхыдэ мыхьэнэ зиIэ фэеплъ ухуэныгъэхэм.
Бейтыгъуэн Iэуес комсомол организацэм и секретару щыщыта зэманым къызэригъэпэщырт пщыхьэщхьэ зэхуэсхэр, концертхэр, зэIущIэхэр. Краснодар ЩэнхабзэмкIэ и къэрал институтым и театр-режиссёр факультетым щыщIэсами, зэманыр пщIэншэу игъэкIуэдакъым. А зэманым, зэреджэм хуэдэурэ, абы хореографиемрэ изобразительнэ гъуазджэмкIэ факультетхэми кIуэуэрэ лекцэхэм щIэсащ, щIэныгъэ куу зэрызригъэгъуэтыным яужь итащ. Щыстудента илъэсхэм спортри и Iэпэгъут, атлетикэ псынщIэмрэ волейболымкIэ ирагъэкIуэкI зэпеуэхэм хэтт. А институтым и интернационал зэныбжьэгъугъэм и клубым и унафэщIынуи къыхуагъэфэщат. А лъэхъэнэм хамэ къэралу ар япэу здэщыIар Польшэрщ. Ауэ абы щыгъуэ дэнэ щищIэнт дунейм и щIэлъэныкъуэр къызэхикIухьыну къыхуихуэну?!
Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, Кавказым, Урысейм, нэгъуэщI къэралхэм щыщ цIыхухэм къалъытэ ар хуитыныгъэмрэ мамырыгъэмрэ я лIыкIуэу. Ди щIыналъэм хъыбар шынагъуэхэр тезыгъэIукIыну и цIэ ягъэIуну хущIэкъухэр щыIэми, Кавказым щэнхабзэ къулей зэриIэр, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэр зэгурыIуэу зэрызэдэпсэуфыр къезыгъащIэхэм ящыщщ Бейтыгъуэныр. СССР-м и цIыхубэ усакIуэ Гамзатов Расул абы папщIэ жиIэгъащ ар лъэпкъхэм я зэныбжьэгъуныгъэр зэпызыщIэ, езыгъэфIакIуэ, къызыхэкIа лъэпкъым и щэнхабзэр утыку къизыхьэ, Кавказыр куэдым зэрефIэкIыр къэзыгъэлъагъуэ, къезыгъащIэ цIыхуу зэрыщытыр.
Къэбэрдей-Балъкъэрым ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и ЩIэныгъэ методикэ-центрымрэ лъэпкъ творчествэмкIэ къудамэм и унафэщI IэнатIэр илъэс 23-кIэ иIыгъащ Iэуес. А зэманыр лэжыгъэшхуэкIэ гъэнщIауэ щытащ. ЩIэныгъэлIым арджэным, лъэпкъ макъамэ Iэмэпсымэхэм елэжьын яригъэублэжыным къару мыкIуэщI тригъэкIуэдащ. Ар зы Iыхьэ къудейщ — щэнхабзэм теухуауэ абы и Iэ здынэмыса къэгъуэтыгъуейщ, зэпеуэу, зэхыхьэу абы къызэригъэпэщари бжыгъэншэщ.
Бейтыгъуэным дунейм щикъухьа адыгэхэр зэрыгъуэтыжыным гулъытэ ин хуещI. Абы и фIыгъэщ Иорданием щыпсэу ди лъэпкъэгъу- хэм я къэфакIуэ гуп Налшык къэкIуауэ зэрыщытар. Аращ нэгъуэщI къэрал къикIыу япэу Кавказым гъуэгу щыпхызышар.
Абыхэм я гъусащ иордан пащтыхьым и чэнджэщакIуэ, тхэквандомкIэ щэнейрэ дуней псом я чемпион хъуа Тыкъуэ Хъусен, щIалэгъуалэ Адыгэ хасэм и тхьэмадэ НэгъущIэ ФуIэд сымэ. Апхуэдэуи, Бейтыгъуэн Iэуес и фIыгъэкIэ къызэрагъэпэщауэ щытащ школакIуэхэмрэ студентхэмрэ я дунейпсо зэкIэлъыкIуэныгъэр. Абы и фIыгъэкIэ, Дамаск, Анкара, Истамбыл щыпсэу щIалэгъуалэхэр мызэ-мытIэу Къэбэрдей-Балъкъэрым къэкIуащ, адыгэ унагъуэхэм щыхьэщIащ, адыгэбзэри щаджащ.
Иордан Хьэшимит къэралыгъуэм зэман дэкIа нэужь ирагъэблэгъауэ щытащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIалэгъуалэ гуп. Ар къызэзыгъэпэщар а къэралым щылажьэ ФIыщIэ хасэрщ. Бейтыгъуэн Iэуес зи пашэ щIалэгъуалэ гупым махуипщIкIэ концертхэр щатащ, адыгэхэр щыпсэу щIыпIэхэм ди лъэпкъэгъухэм я дуней тетыкIэр, псэукIэр зрагъэлъэгъуащ. Иорданием и пащтыхьыкъуэ Хъусен и цIэр зезыхьэ адыгэ еджапIэм щыIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым икIа гупыр. Бейтыгъуэным къыхуагъэфэщащ иордан къэралыгъуэм и фэеплъ дамыгъэ.
СССР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм Iэуес и лэжьэкIэм гу къыщылъатэри, Кавказ ищхъэрэм и республикэхэм я щIэныгъэ-методикэ центрхэм я зэгухьэныгъэм и президенту ягъэувауэ щытащ.
1991 гъэм Iэуес «Мыужьых мафIэ» фIищауэ, щэнхабзэмкIэ япэ дунейпсо адыгэ фестиваль къызэригъэпэщащ. Абы хэтащ Сирием, Иорданием, США-м, Германием, Югославием, Францием, Тыркум, Нидерландхэм, Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым, Шапсыгъым къикIахэр. Псори зэхэту хьэщIэхэр 600-м нэблагъэт. ЗэIущIэр ягъэдэхат «Кабардинка», «Налмэс», «Эльбрус» къэфакIуэ гупхэм.
Къэбэрдей-Балъкъэрым икIахэм ящыщу, тырку телевиденэмкIэ япэ дыдэу адыгэбзэкIэ къэпсэлъар Бейтыгъуэн Iэуесщ. «Бжьамий» IуэрыIуатэ ансамблым Тыркум концерт щатыну абы щыкIуам ар я гъусат. Зи гугъу тщIы гупым фIы дыдэу зыкъыщигъэлъэгъуат Истамбыл, Къэйсэр, Аданэ, Бурсэ къалэхэм. А Iуэхур зэлъэпкъэгъухэр дызэпызыщIэж лъэмыж тхуэхъуауэ жыпIэ хъунущ.
Мамырыгъэм, зэныбжьэгъугъэм, зэгурыIуэныгъэм ехьэлIа Iуэхухэр егъэкIуэкIыныр Iэуес и гъащIэм щыщ хъуащ. Къэралышхуэр зэуэ къутэжа нэужь, лъэпкъхэм я зэпэщIэувэныгъэхэм яжь Бейтыгъуэнми къыщIимыхуу къэнакъым. Сыт щыгъуи лъэпкъ зэныбжьэгъуныгъэм и телъхьэу къекIуэкI лIы губзыгъэм къыгурыIуэрт хамэ зауэ зэрыщымыIэр. Псом хуэмыдэу гущIыхьэт Кавказыр зычатхъэ зауэхэр: Шэшэн, Ингуш-Осетие Ищхъэрэ, Куржы-Абхъаз зэщыхьэныгъэхэр. Бейтыгъуэным и нэгу щIэкI Iуэхугъуэхэм езым и еплъыкIэ хуиIэжти, Арткомитетым къыдиIыгъыу, «Дахагъэмрэ гуапагъэмрэ дунейр кърагъэлынущ» — гупсысэр я къыхуеджэныгъэу лэжьыгъэ щхьэпэр иригъэкIуэкIырт.
Куржы-Абхъаз зауэм и бийуэ япэу къэувахэм ящыщщ Бейтыгъуэныр. Езым къызэригъэпэщыжа телемарафоныр ди къуэш абхъазхэм къащхьэщыжу Урысейм щезыгъэкIуэкIар Iэуест. Сом мелуанитIым нэблагъэ Абхъазым иридэIэпыкъуну абы зэхуригъэхьэсат. Нэхъ иужькIэ Абхъаз Республикэм и Президент Бэгъэпщ Сергей фIыщIэ къыхуищIу щытхъу тхылъ къызэрыхуригъэхьари абы и щыхьэтщ. Апхуэдэуи Iэуес къыфIащат «Абхъаз Республикэм ЩэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр.
Шэшэн республикэм зауэр щекIуэкIыу, Бейтыгъуэным артист гуп абы ишэу зэрыкIуауэ щытар, Грознэ къалэм концерт щатыну къызэрызригъэпэщам и хъыбарыр нобэр къыздэсым цIыхухэм ящыгъупщэжакъым. Артистхэм зэрыжаIэжымкIэ, Грознэ дамыгъэхьэу, сыхьэтищым нэблагъэкIэ зэпсэлъахэщ. Сытми, зэгурыIуа нэужь, артистхэр БТР-хэмкIэ зауэлIхэм къалэм дашащ. ЩэнхабзэмкIэ и унэ ныкъуэкъутэ ахэр здыIуашам и бжэIупэм щызэхэтт, зауэм и гузэвэгъуэр зи нэгу къищ цIыху куэд. ФIылъагъуныгъэшхуэ цIыхухэм яхуиIэным нэмыщIауэ, лIыгъэ мыкIуэщIи пхэлъын хуейуэ къыщIэкIынщ апхуэдэ псэзэпылъхьэпIэм концерт щыптыну утегушхуэн папщIэ.
Кавказым щыпсэу ди гъунэгъу лъэпкъхэм Iэуес зэрыхузэфIэкIкIэ и гулъытэ зэралъигъэIэсыным сыт щыгъуи яужь иту къызэрекIуэкIым и щыхьэтщ Осетие Ипщэр гулъытэншэу къызэримыгъэнар. А республикэм къыщызэригъэпэщауэ щыта зэныбжьэгъугъэ концертым папщIэ фIыщIэ къыхуищIат я Президент Кокойты Эдуард, Осетие Ипщэр Республикэм «щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», цIэ лъапIэри абы щыгъуэщ къыщыфIащар.
90 гъэхэм Кавказым щыщ цIыхухэм къыдаплъ хъуа фэр зэрымытэмэмыр, мыхъумыщIагъэ къэхъуамэ урысей телеканалхэм Кавказым и цIыхухэр зэуэ игъэкъуэншэну яужь ит зэрыхъуам пэщIэувахэм ящыщщ Бейтыгъуэныр. ЗэрапэщIэува щыкIэри къызэригъэпэщ концертхэмкIэт, щэнхабзэ Iэмалу къигъэсэбэпхэмкIэт. Абы фIы дыдэу къехъулIэхэм ящыщт уэрэджыIакIуэхэр, къэфакIуэхэр, артистхэр зэришэлIэныр, зэкъуигъэувэныр. Абыхэм я зэфIэкIыр къигъэсэбэпкIэрэ, зэныбжьэгъугъэм, зэкъуэтыныгъэм, апхуэдэуи, псэ къабзагъэм къыхуриджэрт. Москва дэт «Космос» хьэщIэщым Кавказым щыпсэу лIэпкъхэм щыщу 4000-м нэблагъэ щызэхуишэсат. Абы и фIыгъэкIэ москвадэсхэм нэхъ зыхащIащ Кавказым къикIа цIыхухэм я дуней тетыкIэр, я псэукIэр, Урысейм и къалащхьэм ахэр хьэлэлу лажьэу зэрыдэсхэр. А зэIущIэм кърихьэлIат КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен, Осетие Ипщэм и президент Кокойты Эдуард, генерал БищIо Айтэч, Урысейм и артисткэ цIэрыIуэ IэхъуэджакIуэ Лие, физикэ-математикэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, щIэныгъэлI Къумахуэ Мурадин, Дунейпсо Абхъаз-Абазэ Лъэпкъ Конгрессым и тхьэмадэ Шамбэ Тарас сымэ, нэгъуэщIхэри.
Санкт-Петербург къалэм къыщызэригъэпэщауэ щыта гуфIэгъуэ зэхыхьэхэр ягъэбжьыфIащ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэхэм, уэрэдусхэм, художникхэм, макъамэтххэм, медицинэм и лэжьакIуэхэм, экономикэм, щэнхабзэм хэлъхьэныгъэ хуэзыщIахэм, щIэныгъэлIхэм. А гуфIэгъуэм кърихьэлIар Кавказ Ищхъэрэм щыщ цIыхухэм я закъуэтэкъым. абы хэтт куржыхэр, ермэлыхэр, азербайджанхэр, абхъазхэр, осетинхэр.
КъухьэпIэ Европэмрэ ди къэралымрэ иужьрей зэманым нэхъ зэхуэщIыIэ зэрыхъуар, къэплъытэмэ, щэнхабзэращ дэ нэхъ гъунэгъу дызэхуэзыщIыфынур. «Кавказым и махуэ» творческэ къыхуеджэныгъэм щIэту, Париж, Рим, Милан, Венецие, Берлин, Амстердам, Мадрид, Прагэ, Венэ, Афины, нэгъуэщI европей къалэхэми творческэ гъэлъэгъуэныгъэхэр, концертхэр щатащ Кавказым икIа артистхэм. Псалъэм папщIэ, Италием мазитIкIэ щыIауэ щытащ а къэралым и къалэ куэдым. Сенаторхэр, журналистхэр зыхэта пресс-конференци къызэрагъэпэщат Кавказым и цIыхухэм икIи я псэукIэм, зэрахьэ хабзэм щытепсэлъыхьат абдеж.
Италиемрэ Урысеймрэ я зэныбжьэгъугъэр гъэбыдэным хэлъхьэныгъэшхуэ зэрыхуищIам папщIэ Бейтыгъуэн Iэуес къыфIащауэ щытащ «Пармэ къалэм щIыхь зиIэ и цIыху» цIэ лъапIэр.
2020 гъэм и гъатхэпэ мазэм Париж щекIуэкIащ кавказ лъэпкъхэм я щэнхабзэм и махуэхэр. «Кавказыр Урысейм и налкъутщ» фIэщыгъэм щIэту ЮНЕСКО-мрэ Арткомитетымрэ я нэIэ щIэту, ар къызэзыгъэпэщари езыгъэкIуэкIари Бейтыгъуэн Iэуесщ. А проектым ипкъ иткIэ, ЮНЕСКО-м хэт къэрал 24-м я лIыкIуэхэм, дипломатхэм яIущIащ. Абы щагъэлъэгъуащ Нэгъаплъэ Аскэрбий и Черкешенка» кинофильмыр. 2020 гъэм гъатхэпэм и 12-м ЮНЕСКО-м и музейм а IуэхущIапIэр илъэс 75-рэ щрикъум ирихьэлIэу тыгъэ хуащIащ цIыхухъу, цIыхубз адыгэ фащэр. Ар ядащ Хъурей Жанусэрэ Къуэныкъуей Замирэрэ. Апхуэдэ тыгъэ ЮНЕСКО-м яхуищIыныр, адыгэ фащэ абы щIэлъу илъагъуныр Бейтыгъуэным и хъуэпсапIэхэм ящыщт, сыту жыпIэмэ, «ди фащэ дахэр, ди лъэпкъым и гимн пэлъытэу, дуней псом дыкъызэрыщацIыху фэилъхьэгъуэ дахэу ди нобэм къэсащи, ар дэ тхъумэну ди къалэнщ», — жеIэ Iэуес.
Къэлъытэгъуейщ Бейтыгъуэн Iэуес зэIущIэрэ концерту къызэригъэпэщам я бжыгъэр. Абы дэтхэнэ и зы лэжьыгъэри ехьэлIауэ щытащ лъэпкъ зэгурыIуэныгъэмрэ зэныбжьэгъугъэмрэ. Ар дунейпсо зэпеуэхэм я жэрдэмщIакIуэщ, я къызэгъэпэщакIуэщ. Апхуэдэхэщ Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, музыкант цIэрыIуэ Мыз Борис и фэеплъу зэхиублащ «Бо-на-ми и дыщэ макъыр», «Дахагъэмрэ гуапагъэмрэ дунейр кърагъэлынущ» зыфIища хореографие олимпиадэр. Дунейпсо зэпеуэ къызэригъэпэщауэ щытащ «Налшык — насыпым и налщ, зэныбжьэгъугъэм и вагъуэщ» фIэщыгъэм щIэту. «ЩIыху-фIыцIафэ толъкъун» музыкэмкIэ дунейпсо чемпионатыр, нэгъуэщIхэри.
ФокIадэм и 28-м ягъэлъапIэ Адыгэ фащэм и махуэр. Бейтыгъуэн Iэуес къыхилъхьауэ, а махуэм ехьэлIа дауэдапщэхэр Лашынкъей къуажэми Iэтауэ гъэ къэс щокIуэкI.
Адыгэ фащэм и махуэр ягъэлъапIэу «Си Лашынкъей — си унэ, си псэ» фIэщыгъэм щIэту зэныбжьэгъугъэм и фестиваль нэгъабэ и фокIадэ мазэм щыIащ. ГуфIэгъуэ зэхыхьэр теухуат Тохъутэмыщей жылэр къызэрыунэхурэ илъэс 600 зэрырикъум. А IуэхугъуитIыр адыгэ ныпыр лъагэу щыхуарзэ Лашынкъей бгыщхьэм и деж Iэтауэ щагъэлъэпIащ. Зэхыхьэм кърихьэлIат Шэшэным, Ингушым, Къэрэшей-Шэрджэсым, Абхъазым, Афганистаным, Зимбабвем, Индием, Руандэм, Осетие Ипщэм, Адыгейм, Дагъыстэным, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Осетие Ищхъэрэ — Аланием, Краснодар, Ставрополь щIыналъэхэм, Москва къикIа къэфакIуэ, уэрэджыIакIуэ гупхэр.
Хабзэ хъуауэ ягъэлъапIэ адыгэ щэнхабзэм ехьэлIа а махуэр ирехъу ди лъэпкъэгъухэм я мызакъуэу, Урысейм щыпсэу лъэпкъ псори зэзышалIэ махуэ лъапIэ. Аращ и хъуэпсапIэр Бейтыгъуэнми. ГъэщIэгъуэнщ Адыгэ фащэм и махуэмрэ Бейтыгъуэн Iэуес къыщалъхуа махуэмрэ зэрызэтехуари. ГъащIэ гъуэгуанэ дахэ къызэпызыча цIыхум и IуэхущIафэ псори зыубгъуауэ мы тхыгъэ кIэщIымкIэ дэ утыку къытхуихьакъым, дызэтепсэлъыхьар абыхэм ящыщ мащIэщ.
Куэд зылэжьу куэд зыхузэфIэкIа Бейтыгъуэным узэхъуапсэ хъун унагъуэ дахи иIэщ. Абы и щхьэгъусэ Маринэ илъэс куэдкIэ КъБР-м ФинансхэмкIэ и министерствэм щылэжьащ, зэгурыIуэу, зэдэIуэжу зэдопсэухэ. Бынищ зэдапIащ, псори IэнатIэ зырыз Iутщ. Iэуесрэ Маринэрэ къуэрылъху-пхъурылъху цIыкIухэр яIэщ, абыхэм я ехъулIэныгъэхэм щогуфIыкI, кърат дэрэжэгъуэр гъунэншэщ. Илъэс 70 гъуэгуанэр насыпыфIэу къызэпичын Бейтыгъуэным щIыхузэфIэкIар цIыхухэм, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я зэхуакум мамырыгъэрэ зэгурыIуэрэ дэлъыным телажьэу, и лъэпкъым фIылъагъуныгъэ нэс хуиIэу къызэрытэджар арауэ къыщIэкIынщ. цIыхум и гу къабзагъэр зэрыгъунэншэрщ, дэтхэнэ зыми гуапагъэкIэ хуэупсэну зэрыхьэзырырщ ар куэдым фIыуэ къыщIалъагъур. Апхуэдэхэм я IуэхущIафэрщ мы дунейр зэтезыIыгъэр…
НафIэдз Мухьэмэд.
Хъуэхъу
ПщIэ зыхуэтщI Бейтыгъуэн Iэуес!
Дэ уэ узэрытцIыхур щIэныгъэлIущ, жылагъуэ, щэнхабзэ лэжьакIуэущ, зэфIэкI зиIэ усакIуэущ, уэрэдусущ. Адыгэ лъэпкъым и пщIэр Кавказ Ищхъэрэми, дуней псоми лъагэу щызыIэтхэм уащыщщ. Уи цIэр жыжьэ щыIуащ, уи лэжьыгъэм и фIыгъэкIэ.
Арт комитетыр уи щIэгъэкъуэну лъэпкъ зэпыщIэныгъэхэр гъэбыдэным ехьэлIа Iуэхухэр зэфIэзыгъэкIхэм урапашэщ. КъызэгъэпэщакIуэ Iэзэу, зэхэщIыкI зиIэу, зи къэухьыр инущ дэ узэрытцIыхур. Арауи къыщIэкIынщ гуп зэчиифIэхэр зэпшэлIэну, уадэлэжьэну щIыпхузэфIэкIри.
«Адыгэ псалъэ» газетыр къэдгъэсэбэпу, ныбжьэгъуфIым дыхуейщ дынохъуэхъуну, ныбжь дахэ узэрырикъумкIэ. Сыт щыгъуи укъэзыухъуреихь ныбжьэгъухэмрэ фIыуэ укъэзылъагъу цIыхухэмрэ уащымыщIэну, ехъулIэныгъэщIэ, насыпрэ узыншагъэрэ уиIэну Тхьэм жиIэ!
Нэхъыжьхэм я хасэу КъШР-м щыIэм
къыбгъэдэкIыу Банэ Артуррэ Даур Борисрэ.
