Къэбэрдеишхэр Iэлалэм егъэхъу
Ижь-ижьыж лъандэрэ адыгэхэм къадэгъуэгурыкIуэ шы гъэхъуным и Iэмалхэр къигъэщIэрэщIэжыну мурад ищIащ ТIуапсы щIыналъэм хиубыдэ Агуий-Шапсыгъ къуажэм щыщ Iэлалэ Дамир. ИлъэсипщIым къриубыдэу абы къэбэрдей-адыгэ шы лъэпкъыгъуэ цIэрыIуэм къытригъэхъукIа гуартэр Шапсыгъым щынэхъ ин дыдэ хъуащ.
Iэлалэ Дамир …ЩIэжьей цIыкIухэр я гъусэу, мамыру хъуакIуэ шыхэм зи фий макъ зэхаха Дамир напIэзыпIэм къаухъуреихьащ. Щхьэхуитыныгъэр фIыуэ зылъагъу псэущхьэ уардэхэр зыгъасэм хуэжыIэщIэщ, абы и гукъыдэжыр псынщIэу зыхащIэ. ЛъэныкъуитIри тыншу зэрызэрыщIэм и нэщэнэу, зейм и къыкIэлъыкIуэ фий макъ къэIури, шыхэр зэбгрыкIыжащ.
— Абы сэ илъэс куэд щIауэ сыхуэкIуэрт, — жеIэ Дамир. — ФIыуэ сощIэж си адэшхуэ Iэлалэ Мусэ жиIэжу щыта хъыбархэр. Абы куэдрэ игу къигъэкIыжырт къуажэм шы зимыIэ унагъуэ дэмысу щыщыта лъэхъэнэр. Иджыпсту фIэщщIыгъуейуэ къыщIэкIынщ, ауэ ди жылэм щыпсэухэм, Хэку зауэшхуэм и пэ къихуэу, псори зэхэту шы 250-м щIигъу яIыгъыу щытащ. Апхуэдэт адрей шапсыгъ къуажэхэми я Iуэху зыIутыр.
Дамир и япэ шыр къызэрищэхурэ илъэсипщI хъуащ. Абы щхьэкIэ ар Псыбэ къуажэм нэс кIуащ. Куэд дэмыкIыу, аргуэру шитI зэригъэпэщри, щIэжьей цIыкIухэри иIэ хъуащ. Абы щыгъуэ Дамир иубла Iуэхум зыри къимыкIыну къэзылъыта куэд къуажэдэсхэм къахэкIащ.
Зэман дэкIри, Iэлалэм и щапхъэм цIыхухэр нэхъ дихьэх хъуащ. Агуий-Шапсыгъ къуажэм дэс Нэгъуджэ Исуф Iэщ гъэхъуным зэрызритрэ илъэситI хъуами арагъэнщ — иджыпсту ар ТIуапсы щIыналъэм мэл нэхъыбэ дыдэ щызезыхуэ хьэрычэтыщIэхэм ящыщщ. Куэд щIакъым щIыпIэ «Жылэ Хасэм» и тхьэмадэ Ныбэ Жамболэт шы зыбжанэ къызэрищэхурэ. Ди фIэщ мэхъу абыхэм я щапхъэм дихьэхын куэд иджыри зэрыщыIэр.
— Иджыпсту гъащIэм нэгъуэщIынэкIэ соплъ, — жеIэ Iэлалэ Дамир. — Нэхъ набдзэгубдзаплъэу, зэпэшэчауэ сыт хуэдэ Iуэхуми сыбгъэдохьэ. Уи гуащIэдэкIым къыпэкIуэр плъагъурэ, гукIи-псэкIи узыбгъэдэт лэжьыгъэр псыхэкIуадэ зэрымыхъур зыхэпщIэжу дунейм утетыным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Зэманыр кIуэтэху шыхэм нэхъ сыдахьэх. Ди щIыпIэхэм къихьэ зыгъэпсэхуакIуэхэм куэд къахокI шууэ къакIухьыну хуейуэ. Мис абыхэм сыкъагъэунэхуащи, гъэм и зэман псоми лэжьыгъэ си куэдщ: щIымахуэми, Iэгъуэблагъэм ит санаторэхэм, пансионатхэм зыщызыгъэпсэхухэм ящыщу, шым тесыну зыфIэфIхэм дэ зыкъытхуагъазэ. Гъэмахуэ зэрыхъуу Агуий-Шапсыгъым щIыпIаплъэу къакIуэр пхуэбжынкъым. Аращи, Iуэхуншэ зэи дыхъуркъым.
Тенджыз ФIыцIэ Iуфэм щыпсэу шапсыгъхэм я деж шы гъэхъунымкIэ бжьыпэр щызыIыгъ Iэлалэ Дамир и мурадхэм хэхъуэ зэпытщ. Ауэ ар нэхъыбэу зэлIалIэр и цIэр зэригъэIун, хэхъуэ нэхъыбэ зэрызыIэригъэхьэныракъым. ЩIалэм и гуращэ нэхъ ин дыдэр къызыхэкIа лъэпкъым и пщIэр зэриIэтынырщ, абы ижь-ижьыж лъандэрэ къыдэгъуэгурыкIуэ хабзэ-бзыпхъэхэмрэ Iуэху зехьэкIэмрэ зэрихъумэнырщ.
НЫБЭ Анзор.
