Адыгэ фащэм и махуэ
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ Iэтауэ щагъэлъэпIащ Адыгэ фащэм и махуэр.
Университетым и ректоратым и жэрдэмкIэ Адыгэ щэнхабзэ центрым къызэригъэпэща махуэшхуэм кърихьэлIат дуней псом къыщацIыху, лъэпкъ куэдым ягу ирихь адыгэ фащэр зыфIэфIхэр. Къафэм и макъамэ гуакIуэм зэхуишэсахэр университетым и пщIантIэ хуитым дэз хъурт. Абы кърихьэлIат КъБКъУ-м и ректор Къарэмырзэ Барэсбий, щIэныгъэ нэхъыщхьэмкIэ ЮНЕСКО-м и къудамэу Европэм щыIэм и унафэщI, Дуней псом щыIэ университетхэм щIэныгъэ и лъэныкъуэкIэ я фIагъыр къызэрахутэ рейтингым и президент, профессор Садлак Ян, Адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я ЗэзыгъэуIу советым хэтхэр, абы и Iэтащхьэ Къалмыкъ Жылэбий сымэ.
Адыгэ фащэр екIупсу зыщыгъ ныбжьыщIэ цIыкIухэм ягъэдахэрт университет пщIантIэр. Модельер Iэзэ Хъурей Жаннэ и IэдакъэщIэкIхэр, ижь зэманым адыгэхэм зэрахьэу щыта Iэмэпсымэхэр, унэлъащIэ хуэIухуэщIэхэр утыкум къыщызэрагъэпэща гъэлъэгъуапIэм щегъэувэкIат. Абдежым дыщэпскIэ щэкIыр хэдыкIынымкIэ, ар тхыпхъэ зэмылIэужьыгъуэу зэIущэнымкIэ я Iэзагъыр щагъэлъагъуэрт университетым и ДПИ къудамэм щеджэ адыгэ пщащэ цIыкIухэм. А псом яфIэгъэщIэгъуэну кIэлъыплъырт, хэдыкIыкIэм и щэхухэр зрагъащIэрт махуэшхуэм кърихьэлIа щIалэгъуалэм.
Къызэхуэсахэм гуапэу ехъуэхъуащ ректор Къарэмырзэ Барэсбий. Абы къыхигъэщащ ныбжьыщIэхэр я лъэпкъ тхыдэм щыгъуазэу, зэман жыжьэм къыщежьауэ нобэми дгъэлъапIэ хабзэхэр зэрахьэу гъэсэнымкIэ мыпхуэдэ махуэшхуэхэм мыхьэнэ ин зэраIэр.
Университетым и хьэщIэ Садлак Ян жиIащ ныбжьыщIэхэм я гъэсэныгъэм, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я хабзэр ядэIыгъыным еджапIэ нэхъыщхьэм гулъытэшхуэ зэрыщыхуащIыр, икIи къыщIигъуащ адыгэ фащэм и дахагъэм зэритхьэкъуар.
Махуэшхуэр лъэпкъ къафэхэмрэ уэрэдкIэ гъэнщIауэ екIуэкIащ. Къызэхуэсахэм я пащхьэ я Iэзагъ щагъэлъэгъуащ Битокъу Оксанэ зи унафэщI «Къафэ» гупым, Къул Амир и гъэсэнхэу «Амикс» гупым и артистхэм, Нартан къуажэ дэт интернатым и сабий къэфакIуэхэм, КъБКъУ-м къегъэщIылIа сабий садым и гъэсэн цIыкIухэм.
Махуэшхуэм кърихьэлIахэм Iэгуауэ хуаIэтащ абы и сценэм щагъэIуа хъыбарым: университетым и къудамэхэм къэралым и мылъкукIэ щеджэну Iэмал ягъуэтащ Сирием къикIа ныбжьыщIи 104-м. АдэкIэ утыкур хуит хуащIащ ди лъэпкъэгъухэм ящыщ къэфакIуэ пщащэхэмрэ щIалэхэмрэ. Псоми ягу къинэжащ мыпхуэдэ теплъэгъуэри — «Хъуромэ» адыгэ уэрэдыжьыр щагъэзащIэм, фащэкIэ хуэпа ныбжьыщIэ цIыкIухэм адыгэ шхыныгъуэхэр зэрылъ матэхэр яIэщIэлъу пщIантIэшхуэм къыдыхьащ икIи ижь зэманым адыгэхэм зэрахьэу щыта хабзэ дахэм тету, кърагуэшэкIащ.
Ди лъэпкъыр зэрыгушхуэ адыгэ фащэм ди щIалэгъуалэр зэрыхущытым зэрызихъуэжым гу лъумытэу къанэркъым. Абы и лъэныкъуэкIэ лэжьыгъэшхуэ ирегъэкIуэкI ЦIыпIынэ Аслъэн и цIэр зэрихьэу университетым къегъэщIылIа Адыгэ щэнхабзэ центрым. Ар зи унафэм щIэт Езауэ Мадинэ и лэжьыгъэр треухуэ илъэс мин бжыгъэ хъуауэ лъэпкъым къыдекIуэкI щэнхабзэр ди щIэблэм зэрахьэным, адыгэ хабзэмрэ нэмысымрэ яхуэфащэ лъагапIэ егъэгъуэтыжыныр нэхъыбэу зи пщэ къыдэхуэ ныбжьыщIэхэр абы хуэгъэсэным.
Иджыпсту хэти къыгурыIуащ адэжь хабзэхэр, щэнхабзэр, гъуазджэр, бзэр нэгъуэщIым зэрытхуимыхъумэнур, зэрытхузэфIимыгъэувэжыфынур, а псори зыщIэн хуейр дэрауэ зэрыщытыр. Дыщогугъ ди лъэпкъ уардэм щитIэгъэжыну езым хуэфащэ дыдэу къигъэщIа и фащэ дахэр.
ЩОДЖЭН Iэминат.
