Магас «къалэ Iущ»
Ингуш Республикэм и цIыху бжыгъэр мин 500 иджыблагъэ ирикъуащ. Абыхэм я процент 60-р къалэхэм дэсщ, я къалащхьэ Магас мин 35-рэ хуэдиз щопсэу. Къалэм унэрэ IуэхущIапIэу дащIыхьыну я мурадым и процент 30-ращ зэфIэкIар, ауэ лэжьыгъэр щIэгъэхуэбжьауэ йокIуэкIри, илъэс зыбжанэм къриубыдэу цIыху мини 150-м нэсым Магас псэупIэ яхуэхъуну жаIэ.
Нэхъыщхьэращи, къалэщIэм зэманым декIуу зеужь. Псалъэм папщIэ, ар ящыщщ «Къалэ Iущ» фIащауэ Урысей Федерацэм щызэфIагъэкI лэжьыгъэм жыджэру хэтхэм.
«Iущым» и нэщэнэ гуэрхэм я гугъу пщIымэ, гъэщIэгъуэнщ Магас и автобус къэувыIэпIэхэм жылагъуэм, цIыхугъэм теухуа роликхэр щагъэлъагъуэ, электроннэ библиотекэ, кофемашинэ зэхэтыр, телефон тIысар зэрыщыбузэдыжыфыр. Гъэм и щIыIэгъуэм тетIысхьэпIэхэр къызэрагъэхуабэр, гъэмахуэм — кондиционеркIэ зэрагъэщIыIэр цIыхухэм я дежкIэ тыншщ. Автобусым уздежьэм, къалэ администрацэм тхыгъэ, аудио-видео ебгъэхьыфынущ, абы хуэщIа терминал щытщи.
КъэувыIэпIэхэр дахэу щIащ, дэтхэнэми и цIэ иIэщ, ингушхэм я тхыдэм, щэнхабзэм епхауэ. КъинэмыщIауэ, картэ-схемэ (жэщым къоблэ) фIэлъщи, мы къалэм япэ дыдэу дыхьари гъуэщэнукъым, псори картэм иригъэлъагъунущ. ЗэрыжаIэмкIэ, Дубай и закъуэщ мыпхуэдэ автобус къэувыIэпIэ зиIэр. УзыщыгуфIыкIынщ къэувыIэпIэр дахэ, «Iущ» зыщIа псори ди къэралым зэрыщащIыр.
Мы зэманым куэд жаIэ кIэрыхубжьэрыхум иращIэнум теухуауэ. Магас и пщIантIэхэм дагъэува кIэрыхубжьэрыху идзапIэхэм дыгъэм и къарукIэ лажьэ батареехэр хэтщи, кърадзэр из зэрыхъум елъытауэ, езыр зэщегуэри куэдкIэ нэхъыбэ йохуэ, тхылъымпIэр, пластикыр, абджыр зэхэдзауэ абыхэм иралъхьэ.
ГъэщIэгъуэнщ цIыхухэр зыхуэмеиж щыгъынхэр, вакъэхэр, сабийхэр зэрыджэгу хьэпшыпхэр зралъхьэ терминалхэр къалэм зэрыдэтыр, абыхэм хуэныкъуэхэм къащтэфу.
Магас и мэр Цечоев Беслъэн жеIэ 2015 гъэм «Къалэ Iущ» Iуэхур зэрагъэбелджылырэ, ищхьэкIэ зи гугъу тщIахэм къинэмыщIауэ, экотерминалхэри зэрагъэувар, лампIхэр, батареехэр щхьэхуэу ирадзэу. Псы ефапIэхэр къалэм хагуэшащи, къижыр зыгъэкъабзэ фильтр зэрыхэтым и фIыгъэкIэ а псым умышынэу уефэ хъунущ.
Фигу къэзгъэкIыжынщ: Урысейм УхуэныгъэмкIэ и министерствэм «Къалэ Iущ» проектым теухуауэ къалэ 58-м зэгурыIуэныгъэ ярищIылIауэ ядолажьэ.
