Мысостей пщащэхэр
Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и жэрдэмкIэ гъэ къэс ди республикэм щекIуэкI «Адыгэ пщащэ» зэпеуэм и район Iыхьэр Аруан къуажэм щекIуэкIащ. Ар къызэрагъэпэщащ КъАХ-м, Аруан районым ЕгъэджэныгъэмкIэ и управленэм, Аруан къуажэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм.
ЗэIущIэм хэтащ район администрацэм и лIыкIуэхэр, къуажэдэсхэр, школакIуэхэр. Ар къыщызэIуихым, КъАХ-м и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд жиIащ пщащэ зэпеуэр илъэсиплI хъуауэ Къэбэрдей-Балъкъэрым зэрыщекIуэкIыр, нэгъуэщI къэралхэм щыпсэу адыгэ пщащэхэри къызэрыхыхьэм къыхэкIыу, зэхьэзэхуэр республикэ жыпхъэм икIыу, дунейпсо зэпеуэ зэрыхъур.
— Мыр хъыджэбзхэм я дахагъэр къыщагъэлъагъуэ утыкукъым, — жиIащ ХьэфIыцIэм. — АтIэ, ди лъэпкъым и пщащэ Iэдэбхэм я анэдэлъхубзэр зэрагъэшэрыуэр, зэрыIэпэIэсэр, я акъылыр зэрыжаныр, пщэфIэным зэрыхуэIэ-зэр, зэрызэкIужыр утыку къыщрахьэ зэпеуэу аращ. Къуажэхэм, районхэм щекIуэкIа нэужь, нэхъыфIу къалъытахэр республи-кэм щызэпоуэ. Мысостей и щIэблэр зэрыакъылыфIэм, зэрыбжьыфIэм иджыри зэ щыхьэт техъуэну къысщохъу нобэрей Iуэху дахэри, Тхьэм къыфхузэпищэ.
ЩэнхабзэмкIэ унэм и унафэщI Зыхьэ Оксанэ егъэджакIуэхэр и дэIэпыкъуэгъуу ягъэхьэзыра зэхьэзэхуэр екIуу къызэгъэпэща хъуат. Пщащэхэм къахэпхынур умыщIэу жьакIуэт, губзыгъэт. Абыхэм я зэфIэкIым кIэлъыплъ гупым хэтащ Аруан район администрацэм и Iэтащхьэм и къуэ-дзэу илъэс куэдкIэ лэжьа, КъБР-м и цIыхухэр социальнэу хъумэнымкIэ щIыхь зиIэ лэжьакIуэ Щоджэн Риммэ, Аруан районым ЕгъэджэныгъэмкIэ и управленэм и унафэщI Жэрыщ- ты Олег, дэрбзэр цIэрыIуэ ХьэцIыкIу Мадинэ, «Нур» журналым и сурэтыщI Хъэлил Миланэ, «1 КъБР» телеканалым и лэжьакIуэ Жэман Мадинэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ, ДАХ-м и тхьэмадэм и къуэдзэ НэщIэпыджэ Замирэ, «Дуней псом и адыгэ пщащэ нэхъ дахэ» цIэр «Дунейм и мисс» зэпеуэм къыщызыхьа Дэхъушокъуэ Мадинэ сымэ.
Пщащэхэр адыгэ макъамэ дахэм щIэту утыку къихьащ, адыгэ фащэ ящыгъыу. Я япэ утыку къихьэгъуэр, езыхэр къызыхэкIа лъэпкъым, унагъуэм тепсэлъыхьын хуейуэ арати, дахэу къайхъулIащ. Унагъуэм щIэсхэм я гугъу ящIащ, зыщIапIыкIа хабзэхэр жаIащ, адэ-анэм нэмыщI, зи куэщI изыпIыкIа анэшхуэхэ- ри утыку къизыша яхэтщ, и ущиемрэ триха щапхъэхэмрэ фIэдахэу. КъызыхэкIа адыгэ лъэпкъыр я напщIэ зэрытелъым, ди лъэпкъэгъухэм хамэ къэралхэм щыцIэрыIуэ цIыхубзхэр къазэрыхэкIам тепсэлъыхьащ мысостей пщащэхэр. Апхуэдэу къыхагъэщащ франджы литературэм и классик Шарлоттэ Аиссе, франджы балетым и примэ Щэмырзэ Моникэ, Франджым и лIыхъужь Хьэгъундокъуэ Елмэсхъан сымэ, нэгъуэщIхэри.
Къуажэдэс пщащиблыр иджыри Iуэху лIэужьыгъуищкIэ зэпеуащ. Абыхэм ягъэлъэгъуащ я Iэпэм дыщэ къызэрыпыщыр, я къэфэкIэр, я псалъэ зэхыдагъэхащ. Я зэфIэкI гъэщIэгъуэнхэр, я IэрыкIхэм щытепсэлъыхькIэ удимыхьэхынкIэ Iэмал иIэтэкъым ныбжьыщIэхэм я адыгэб-зэм и шэрыуагъымрэ гушхуауэ утыку зэритымрэ. Зи анэдэлъхубзэр апхуэ-дэу дахэу зыгъэшэрыуэ дэтхэнэ-ми зэфIэкI телъыджэ гуэр къызэрызыкъуихыфынур хьэкът. АбыкIэ къикIуэтакъым аруандэсхэр.
Гугъущ апхуэдэ пщащэ жыджэрхэм, акъылыфIэхэм, IэпэIэсэхэм увыпIэхэр яхуэбгуэшы- ну. ИтIани, зэпеуэм и хабзэр аращи, зыгуэр текIуэн хуейти, япэ увыпIэр Щоджэн Дианэ лъагъэсащ. ЕтIуанэр хуагъэфэщащ Вэрмахуэ Даринэ, ещанэу къалъытащ Тхьэкъуахъуэ Каринэ. Пщащэ нэфIэгуфIэу, щIыкIафIэу зыкъэзыгъэлъэгъуа КъущхьэбийКамилэ, УнащIэ Заринэ, Хьэжкъущ Камилэ, Хьэжыкъарэ Даимэ сыми я зэфIэкIыр къыхагъэщащ.
Зэпеуэр ягъэдэхащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэрал филармонием и уэрэджыIакIуэ Хьэ- къул Оксанэ, «Нартыгу» гупым, уэрэджыIакIуэ ныбжьыщIэ Жэмыхъуэ Камиллэ, Дэхъушокъуэ Каринэ и «Fashion 07» гупым хэт пщащэхэм Къуныжь Жаннэ и IэдакъэщIэкI бостейхэр ягъэлъэгъуащ.
* * *
А махуэм ЩэнхабзэмкIэ унэм и пэIущIэ пэшым къыщызэрагъэпэщат лъэпкъ IэщIагъэхэм хухэ- ха фестиваль. Абы хэтащ зи IэщIагъэм куэд щIауэ ирилажьэ- хэм нэмыщI, дихьэхагъащIэхэри. Апхуэдэу я IэрыкIхэр утыку кърахьащ Къэзанокъуэ Жэбагъы и цIэр зезыхьэ еджапIэм и гъэса-кIуэ Тхьэгъэлэдж Агнессэ и еджакIуэхэм, Шэджэм щыщ «Дыщэидэ» студием и гъэсакIуэ КIыщ-Мамбэт Анетэ и гъэсэнхэм, Хъэлил Миланэ цы зэIущэным хуигъэса ныбжьыщIэхэм, дэрбзэр цIэрыIуэ ХьэцIыкIу Мадинэ и гъэсэнхэм, Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и къэрал институтым дэрбзэр IэщIагъэм щыхуеджэ-хэм, Мэзло Руслан игъэса мысостей ныбжьыщIэхэм, пхъэм елэжь Тубай Мурат и гъэсэнхэм. Тхьэгъэзит Алимбек, Бахъуэ Ахьмэд сымэ я IэдакъэщIэкIхэр ягъэлъэгъуащ, ар зэрагъэхьэзырами тепсэлъыхьащ.
Мыхьэнэшхуэ иIэщ мыпхуэдэ фестивалым щIалэгъуалэр къызыхэкIа лъэпкъым и щэнхабзэр ищIэу къэгъэхъунымкIэ, лъэпкъ IэщIагъэхэм дегъэхьэхынымкIэ. ЗэIущIэм хэта псоми иратащ Аруан районым ЩэнхабзэмкIэ и унэм и унафэщI Бэлахъуэ Хьэсэнбий къыбгъэдэкI щIыхь тхылъхэр.
Къэбарт Мирэ.
