ЩоджэнцIыкIу Алий теухуа тхылъыщIэ
Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэм къыщыдэкIащ мы махуэхэм илъэси 120-рэ ирикъуа, адыгэ-шэрджэс тхыбзэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа усакIуэ ЩоджэнцIыкIу Алий теухуа тхылъыщIэ.
«ЩоджэнцIыкIу Алийрэ тхыдэмрэ литературэмрэ я зыужьыкIэмрэ» — а цIэр зэрехьэ усакIуэр къыщалъхуа жэпуэгъуэм и 28-м ирихьэлIэу дунейм къытехьа лэжьыгъэщIэм.
ТхылъыщIэр дэIэпыкъуэгъу мэхъу усакIуэм и IэдакъэщIэкIхэр нэхъ нэгъэсауэ къыбгурыIуэнымкIэ, езым и шыфэлIыфэри, и хъэтIым и щэхухэри къыуегъэцIыху.
Тхылъым ихуа лэжьыгъэхэр зытха, филологие щIэныгъэхэм я доктор-хэу ХьэкIуащэ Мадинэрэ Тхьэгъэзит Юрэрэ пэублэм щыжаIэ: «Зэчииш-хуэ зыбгъэдэлъа адыгэ усакIуэшхуэм и IэдакъэщIэкIхэм нэгъуэщIынэкIэ дыщеплъыпхъэ, къеджэкIэщIэкIэ дыщыбгъэдыхьапхъэ чэзур къэсащ. Апхуэдэ дыдэу Цветаевэ Маринэ «Си Пушкин» зыфIища и тхылъым урыс усакIуэшхуэр щIэрыщIэу къащригъэцIыхужат, Чуковский Корней «Си Уитмен» зыфIища и лэжьыгъэмкIэ американ усакIуэм и дунейр цIыхухэм къахузэIуихауэ щытащ.
ЩоджэнцIыкIум и мыхьэнэр езым и тхэкIэм и закъуэкъым къыщылъыхъуэн хуейр. Ар хыболъагъукI Алий езы адыгэ литературэм ирита зыужьыныгъэми. Къуэпс куэду зэбгрож усакIуэм и гупсысэри абыхэм уахуэзышэ лъагъуэхэри. Ауэ иджыщ ЩоджэнцIыкIум и IэдакъэщIэкIхэр тхыдэмрэ цIыхубэ гъащIэмрэ елъытауэ джа щыхъур, сыту жыпIэмэ, Алий и дунейм КъуэкIыпIэмрэ КъухьэпIэмрэ, Урысеймрэ Кавказымрэ, ислъам динымрэ социализмэмрэ щызэблэкIащ. Апхуэдэу зэпэщIэт унэтIыныгъэхэм къахэтэджыкIа усакIуэм жиIэну зыхуеяр къыбгурыIуэну тыншкъым, итIанэми, аращ ар адрейхэм емыщхь зыщIыр.
Бахъсэн узэщIакIуэхэм я гъэсэну къыдэкIуэтея ЩоджэнцIыкIум и тхыгъэхэм дунейпсо цIыхубэр игъащIэми зыщIэхъуэпс плъапIэ лъагэхэр хиухуэнэфащ, езыр къызыхэкIа лъэпкъым и къуэ пэжу къанэу. Апхуэдиз щэнхабзэ зэтемыхуэхэм я жьызэпрыхум къыщыхъуам а псори зыщIишэри, езыри зыщыщ лъэпкъым и дамыгъэу къэнэжыфащ».
Тхылъым и бжыгъэр 200 хъууэ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и мылъку хэлъу къыдэкIащ.
Котляров Виктор,
тхылъ тедзапIэм и редактор нэхъыщхьэ.
