Дахагъэр зи IэрыкI
«Заповедная Кабардино-Балкария» фIэщыгъэ иIэу иджыблагъэ Лъэпкъ музейм (Налшык къалэ) гъэлъэгъуэныгъэ хьэлэмэт къыщызэIуахащ. Сурэттех Щоджэн Жаннэ ди щIыпIэм и дахагъыр къызэригъэлъагъуэ сурэтхэм ящыщу 100-м щIигъу щызэхуэхьэсащ абы.
Жаннэ цIыху емызэшыжщ, хахуагъэ зыхэлъщ хужыпIэныр егъэлеякъым, сурэтхэм я нэхъыбэр щытриха щIыпIэхэм зэрыщызекIуэгъуейр, зэрышынагъуэр къэплъытэмэ.
Зи IэщIагъэр фIыуэ зылъагъу, куууэ абы хэзыщIыкI бзылъхугъэр щолажьэ Котляровхэ Викторрэ Мариерэ я тхылъ тедзапIэм. Лъэпкъым и фIыгъуэр хъума хъун, ди республикэр куэдым къацIыхун папщIэ абыхэм лэжьыгъэшхуэ ирагъэкIуэкI. Мы тхылъ тедзапIэм къыдигъэкI тхылъхэмрэ альбомхэмрэ купщIафIэщ, лъэпкъым и тхыдэр, хабзэр, щэнхабзэр къыщыгъэлъэгъуащ.
Щоджэн Жаннэ игъэлъагъуэ сурэт псоми сфIэгъэщIэгъуэну сакъыбгъэдэувыIэурэ сеплъащ. Iуащхьэмахуэ «къызыхуеплъых» ди бгы уардэхэр, абыхэм къащхьэщыт уафэ къащхъуэр, щIылъэ щхъуантIэр, аузхэр, шылэ хъару къыр задэхэм теубгъуа псыкъелъэхэр, удз гъэгъа хьэлэмэтхэр… нэр пIэпызымых яхэткъым.
ГукъэкIыж куухэм сыхашащ шы дахэхэр зэрыт сурэтхэм. ЦIыхум дэIэпыкъуэгъуи ныбжьэгъуи хуэхъу а псэущхьэр сэ фIыуэ щыслъэгъуар зэманкIэ къысхуэщIэжыркъым, апхуэдизкIэ куэд щIащи. Къэжэр Индрис и «ПыIэ гъуабжэ плъыфэ» уэрэдыр пшынэкIэ еуэу си анэм щыжиIэрат е колхозхэр щызэхагъэхьам щыгъуэ зэхалъхьа уэрэдыр щызэхэсхарауэ пIэрэт? «КIэфо ЖэбрэIилым шыгъуэ кIэху зэрехуэ, сомищэ кIэхум фещэурэ, колхоз фыхъуащ», — мы сатырхэр си гум къридзэжащ дакъикъэкIэ. Хьэмэ, си анэ дэлъху Рэмэзан иIа шырауэ пIэрэт?.. А шыр Iэсэт, сыщыцIыкIурати, абы и лъабжьэм сыщIэжу сыджэгурт, зэи къызжьэхэуакъым, уеблэмэ абы сыщытрагъэтIысхьаи къэхъуащ. Си сабиигъуэм щыщ Iыхьэ гуэр, мащIэми, сигу къэзыгъэкIыжа сурэтхэр зи IэдакъэщIэкI Жаннэ сохъуэхъу гъащIэ дахэ иIэну, и гукъыдэжыр мыкIуэщIу псэуну.
КIЭФО Сталинэт.
