Дунейм щыхъыбархэр
Белоруссием доллар мелард 1,5-кIэ зыщIегъакъуэ
Урысей Федерацэмрэ Белоруссиемрэ я президентхэу Путин Владимиррэ Лукашенкэ Александррэ фокIадэм и 14-м Сочэ къалэм щызэIущIащ.
ЗэIущIэм и пэщIэдзэм Путин Владимир Лукашенкэ ехъуэхъуащ президент хэхыныгъэхэм зэрыщытекIуамкIэ, ехъулIэныгъэ иIэу и къулыкъум пэрытыну зэригуапэри жриIащ.
Путин Владимир къыхигъэщащ иужьрей ма­зэм я къэралым къыщыхъуа политикэ зэныкъуэкъухэр белорусхэм, нэгъуэщIхэр чэнджэщкIэ, Iуэху еплъыкIэкIэ къыхамыгъэIэбэу, езыхэм къызэранэкIын зэрахузэфIэкIыжым мыхьэнэшхуэ иIэу къызэрилъытэр. Абы апхуэдэуи къыхигъэщащ Белоруссием и Конституцэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным хуэунэтIа лэжьыгъэри зэщIэугъэу­Iуауэ ирагъэкIуэкIыну зэрыщыгугъыр.
«Апхуэдэу Iуэхум бгъэдыхьэмэ, абы Iэмал къитынущ политикэ и лъэныкъуэкIэ къэралыр лъагапIэщIэхэм нэсынымкIэ икIи нэхъри зиужьынымкIэ шэсыпIэхэр къызэригъэпэщынущ», - жиIащ УФ-м и Президентым.
Путиным апхуэдэуи къыхигъэщащ нэхъапэм зэращIылIа зэгурыIуэныгъэхэр, абы шынагъуэншагъэм ехьэлIахэри яхэту, Урысейм зэригъэзэщIэнум шэч къытрахьэн зэрыхуэмейр.
«Дэ Белоруссиер ди гъунэгъу нэхъыфI дыдэу къыдолъытэ. Урысейр иджыри къонэж Белоруссием и экономикэм инвестицэ нэхъыбэ дыдэ хэзылъхьэу, - къыхигъэщащ УФ-м и УнафэщIым. - Иджыпсту гугъум Белоруссием щIыхуэу доллар мелард 1,5-рэ еттыну дызэгурыIуащи, ари дгъэзэщIэнущ. Мы зэманым абы теухуа лэжьыгъэхэр зэфIагъэхьэ ди къэралхэм финансхэмкIэ я министерствэхэм».
Ар Белоруссием къыхуэщхьэпэным зэрыщыгугъыр къыхигъэщащ Путиным икIи къэралитIым сатууэ зэдащIу щытам хагъэхъуэжыну къыхуриджащ. Пандемием и зэманым апхуэдэ зэпыщIэныгъэхэр процент 20-кIэ нэхъ мащIэ хъуащ.
УФ-м и Президентым и гугъу ищIащ къэралитIым зэдагъэзащIэ проект нэхъ ин дыдэми - Белоруссием атом электростанцыр мыгувэу лажьэу щаутIыпщынущ. Доллар мелардипщI и уасэщ ухуэныгъэми, абы и процент 90-р Урысейм щIы­хуэу иритащ, адрейр белорус лъэныкъуэм къыхилъхьауэ аращ. Станцыр урысей IэщIагъэлIхэм я нэIэ щIэту яухуэ.
Лукашенкэ Александр Путиныр щыгъуазэ ищIащ зи унафэщI къэралым мы зэманым щыщыIэ щытыкIэр зыхуэдэм.
«Хэхыныгъэхэм кърикIуахэмкIэ мыарэзы гупхэр щэбэт, тхьэмахуэ махуэхэм иджыри уэрамхэм къыдохьэ, утыкухэм щызэхуос, ауэ къэралыр зэса хабзэхэм тету мэпсэу адрей махуэхэм - мэлажьэ, мэшхэж цIыху къызэрыгуэкIхэр. Хабзэхъумэхэр кIэлъоплъ щытыкIэм, цIыхухэм ирамыгъэлеиным я нэIэ тетщ», - къыхигъэщащ Лукашенкэ.
Зыми емылъыта ахъшэ къэралым и цIыхухэм яIэрыхьэн хуейуэ къегъэув
УФ-м ШынагъуэншагъэмкIэ и Советым и УнафэщIым и къуэдзэ, «Урысей зэкъуэт» партым и Iэтащхьэ Медведев Дмитрий жэрдэм къыхилъхьащ къэралыр шэсыпIэ щIихьэ хэхъуэ УФ-м щыпсэухэм къаритын зэрыхуейм теухуауэ. Абы хуэунэтIауэ щыIэ хэкIыпIэхэм набдзэгубдзаплъэу хэплъэу, унафэ тещIыхьыпхъэу жиIащ Медведевым.
Абы къызэрилъытэмкIэ, цIыхухэм ахъшэ хэха, лэжьапщIэхэм, нэгъуэщI пособиехэм нэмыщI, мазэ къэс къэралым къаритын хуейщ. Апхуэдэу Iуэхур яхузэтеухуамэ, къэралым тхьэмыщкIапIэ щитхэм я гугъуехьхэр ящхьэщихынт, цIыхухэр я псэукIэмкIэ нэхъ арэзы хъунт, лэжьапIэншагъэр игъэмэщIэнт, апхуэдэуи, мыхьэнэ нэхъ мащIэ зимыIэращи, щIэпхъаджагъэу ялэжьми, узыншагъэр хъумэным мылъкуу трагъэкIуадэми кIэрыхунт.
Апхуэдэ щIыкIэкIэ цIыхухэм защIэгъэкъуэным хуэунэтIа Iуэхухэр, зэрыжаIэмкIэ, йокIуэкI блэкIа лIэщIыгъуэм и 60 гъэхэм къыщыщIэдзауэ, ауэ абыхэм сэбэпынагъышхуэ къадэкIуауэ, тхьэмыщкIагъэр гъэкIуэдыным хуэщхьэпауэ къахуэхутакъым Дунейпсо банкым и IэщIагъэлIхэм.
«Мыбдежым дэ гулъытэ щхьэхуэ щыхуэтщIыпхъэщ Iуэхум и лъабжьэм. ЗэгурыIуэн хуейщ дэтхэнэ зы цIыхуми, абы и IуэхущIафэхэмрэ жылагъуэм щиIэ социально-экономикэ зэIузэпэщыгъэмрэ емылъытауэ, къэралым зы ахъшэ убзыхуа гуэр, ар зыхухихым фIэкIа нэгъуэщIым и Iуэху хэмылъу, ириту зэтеублэнымкIэ. Абы и мызакъуэу, ар къэрал хабзэкIэ щIэгъэбыдапхъэщ», - жиIащ Медведев Дмитрий. «Урысей зэкъуэт» партым и Iуэхузехьэхэр абы къыхуриджащ а жэрдэмым къыщыгъэлъэгъуахэр зэпашэчу, Правительствэмрэ профсоюзхэмрэ я лIыкIуэхэм ящIыгъуу зэпкърахыну.
Шэч хэмылъу, Медведевым жиIахэр цIыхухэм ягу ирихьынущ. Ауэ «Уи тепIэн еплъи, уи лъэ ­укъуэдий» псалъэжьыр уигу къокIыж мыбдежым. Хэкум цIыхуу исым сом бжыгъэ хэха яхуэбгъэуву ахэр мазэ къэс яIэрыхьэу зэтебухуэныр пщэрылъ зыщыпщIыжыныр къалэнышхуэщ, ар куэдми елъытащ - къэрал бюджетым илъ яхъшэр абы пэлъэщын-пэмылъэщыным и деж къыщегъэжьауэ зэман дэкIмэ зыкIэщIамыупщIэжын хуэдэу, хабзэкIэ щIэгъэбыдауэ щытыным нэсу, нэгъуэщI гугъуехьхэри хэту.
Абы и лъэныкъуэкIэ узыхуеплъэкI хъуну щапхъэхэри щыIэщ - къэрал куэдым я цIыхухэм зыщIагъакъуэ ахъшэ хэха гуэркIэ. Зыми емылъыта апхуэдэ хэхъуэ цIыхухэм щрат хъуащ Финляндиеми. А къэралым лэжьыгъэмкIэ и министерствэм къызэритамкIэ, илъэситI хъуауэ зытет а хабзэм и фIыгъэкIэ я цIыхухэм я щхьэ Iуэху нэхъ хуиту зэрахуэж, гушхуэныгъэ нэхъ яхэлъ хъуащ, я псэукIэр зэрефIакIуэм щогуфIыкI.
Медведевым къыхилъхьар, дауи, ди цIыхухэм гулъытэншэу къагъэнакъым икIи ар ящыщ хъуащ цIыхухэр нэхъыбэу зытепсэлъыхь Iуэхухэм. А жэрдэмыр и кIэм хунэгъэсрэ къэралым и цIыхухэм мазэ къэс хэхъуэ убзыхуа къаIэрыхьэ хъуамэ, УФ-м и унафэщIу щыщыта илъэсхэм IэщIэкIа щыуагъэхэри, далъэгъуа ныкъусаныгъэхэри хуагъэгъуну хьэзырщ урысейхэр.
Нобэ
♦Псым и фIагъыр къэпщытэным и дунейпсо махуэщ
♦Урысейм Секретарым и махуэр щагъэлъапIэ
♦Азербайджаным и лъэпкъ макъамэм и махуэщ
♦Армением щагъэлъапIэ Астрономием и махуэр
♦Ираным щагъэлъапIэ Къэжэр литературэмрэ усыгъэмрэ я махуэр
♦1810 гъэм хэIущIыIу ящIащ Чилир Испанием зэрыхэмытыжыр, ар къэрал щхьэхуиту зэрыщытыр.
♦1793 гъэм США-м и президент Вашингтон Джордж къэралым и Конгрессым и унэ Капитолийм и лъабжьэр игъэтIылъащ.
♦1929 гъэм СССР-м япэ комбайнхэр, «Коммунар» зыфIащахэр, къыщыщIагъэкIыу щIадзащ.
♦1934 гъэм СССР-р Лъэпкъхэм я Лигэм хыхьащ.
♦1947 гъэм США-м ЦРУ-р (тIасхъэщIэх управленэ нэхъыщхьэр) къыщызэрагъэпэщащ.
♦1954 гъэм лажьэу яутIыпщащ Камэ псым тращIыхьа ГЭС-р.
♦1991 гъэм Украинэм и Радэ Нэхъыщхьэм унафэ къищтащ щIыху-гъуэжьыфэу зэхэт ныпыр я къэралым и бэракъыу зэрыщытым теухуауэ.
♦1906 гъэм къалъхуащ шэрджэс тхакIуэ Хьэбэчыр БетIал.
♦1918 гъэм къалъхуащ совет кхъухьлъатэзехуэ, Совет Союзым и ЛIыхъужь Талалихин Виктор.
♦1932 гъэм къалъхуащ совет космонавт, Совет Союзым тIэунейрэ и ЛIыхъужь Рукавишников Николай.
♦1947 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артисткэ Мэшыкъуэ Феня.
♦1971 гъэм къалъхуащ оперэ уэрэджыIакIуэ, Урысейм и цIыхубэ артисткэ Нетребкэ Аннэ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 26 - 27-рэ, жэщым градус 16 - 17 щыхъунущ.
Зыгъэхьэзырар ДЖАТОКЪУЭ Марьянэщ.
