Олимп Джэгухэр лъапIэ мэхъу
Мазэ бжыгъэ дэкIмэ, Сочэ къыщызэIуахынущ щIымахуэ Олимп Джэгу нэхъ лъапIэ дыдэхэр. Швейцарием щыщ спорт журналист, Schweizer Illustrierte журналым и редактор нэхъыщхьэ Ренггли Томас иджыблагъэ щыIащ а щIыпIэм икIи «Сочэ-2014»-р къызэрыщыхъуар итхыжащ. Ренггли и «зекIуэр» къызэзыгъэпэщар Олимп Джэгухэм зэманыр къыщызыпщытэну, апхуэдэуи спорт зэхыхьэ иным и спонсорхэм ящыщ зы Omega швейцар сыхьэтыр къыщIэзыгъэкI компаниерщ.
— Тенджыз ФIыцIэм и Iуфэм Iут Сочэ къалэ зылъэгъуам занщIэу хузэхуэгъэкIуэнукъым бгы-лыжэ спортым и купсэу ар зэрыщытынур, — етх Томас. — ЩIымахуэ мазэхэми щIыIэ дыдэ хъуркъым, дунейм и щытыкIэри ЩIыкурытыхым и Iэгъуэблагъэм хуэдэщ. Тенджызым пэгъунэгъу мы зыгъэпсэхупIэр, «урыс Ривьерэ»-кIэ зэджэр, ауэ сытми Ниццэ хуагъадэркъым. Къызыщывгъэхъут щIымахуэ Олимп Джэгухэр Ниццэ щекIуэкIыу?! Ар зэи къэмыхъуну Iуэхущ. ЩIымахуэ Олимп Джэгухэр Сочэ щекIуэкIыу-щэ?! Ар илъэс ныкъуэ хуэдиз дэкIмэ, ди нэгу щIэкIыну нахуапIэщ. ЦIыху 400.000 зыдэс Сочэ «КъуэбыдэкIэ» зэджэ бгы-лыжэ центр иIэт, ауэ ар нэхъ иныж ящIащ и гъунэгъуу щыт Кавказ бгыхэр къагъэсэбэпри. Адрей ухуэныгъэхэр щIы IэнэщIым иращIыхьу аращ — Олимп стадион зэрыт олимп паркыр, тенджызым и гъунэгъубзэу щыт мыл уардэунитхур, нэгъуэщI куэди. Пэжыр жыпIэмэ, урысхэр зы щхьэкIи къикIуэтыркъым.
2014 гъэм мазаем и 7-м щегъэжьауэ и 23 хъуху Урысей Федерацэм щекIуэкIыну спорт зэхьэзэхуэ иныр егъэлеяуэ зэрыщытынум щыхьэт тохъуэ Томас. Абы къызэрилъытэмкIэ, псом нэхърэ нэхъ удэзыхьэхыр къалэм дащIыхь олимп ухуэныгъэхэрщ. Олимп паркым уикIыу, лъэсу укIуэфынущ мыл уардэунитхуми. Бгы-лыжэ зэпеуэхэр щекIуэкIыну кавказыбгхэм дакъикъэ 28-рэ нэхъ темыкIуадэу гъущI гъуэгукIэ унэсыфынущ.
ЦIыху мин 40 зэрыхуэ Олимп стадионым къищынэмыщIауэ, адрей ухуэныгъэ псори и кIэм нагъэсащ. Джэгухэр щекIуэкIкIэ, мыхъумыщIагъэ лъэпкъ къызэрыхэмыкIыным зыхуагъэхьэзыр къызэгъэпэщакIуэхэм, уеблэмэ я нэхъ мыхьэнэншэу къыпщыхъури гулъытэншэу благъэкIыркъым. Апхуэдэу гъэтIылъыпIэхэм щIалъхьащ кубометр 500.000 хъун уэс, илъэс къакIуэ мащIэ фIэкI къыщемысмэ жаIэри. Уэсыр мазае хъуху яхъумэну зэрагъэтIылъа къудейм еврэ мелуани 8,5-рэ текIуэдащ.
— Сочэ ахъшэр щабжыркъым. Урысейм игъэлъэгъуэну хуейщ ар къэралыгъуэ нэхъ лъэщ дыдэу зэрыщытыр, хузэфIэмыкIын зэрыщымыIэр, — жеIэ Ренг-гли Томас. — Зэ IуплъэгъуэкIэ псори гъуэзэджэщ. Лэжьыгъэр йокIуэкI, и чэзум зэфIокI. ЩIыпIэ Олимп комитетым и лIыкIуэхэм дащыхуэзам, экологием ехьэлIа гугъуехьхэмрэ Iулъхьэхэмрэ зыри къытхутепсэлъыхьакъым. ПхъэнкIийхэр щызэтратхъуэ щIыпIэхэр дагъэлъэгъуакъым, зи псэупIэр зыхъуэжын хуей хъуа цIыхухэм дыхуагъэзакъым.
Мазэ бжыгъэ дэкIмэ, Сочэ къыщызэIуахыну Джэгухэм еврэ мелард 37,5-рэ текIуэдэнущ, урысей хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм къызэра- гъэлъагъуэмкIэ. Тенджыз Iуфэм Iут стадионхэмрэ Кавказ бгыхэмрэ зэпызыщIэ, километр 45-рэ хъу, туннелихым щIэкI автомобиль-гъущI гъуэгу зэхэтыр ухуэным еврэ меларди 7 трагъэкIуэдащ. Олимп Джэгухэм зыхуэгъэхьэзырын щыщIадзагъащIэм зэхалъхьа сметэм псори зэхэту еврэ меларди 9 ихьыну хуагъэфащэу иратхауэ арат. Сочэ щекIуэкIыну щIымахуэ Олимп Джэгухэр псом нэхърэ нэхъ лъапIэу щытынущ. Уеблэмэ 2008 гъэм Пекин къыщызэрагъэпэща гъэмахуэ Джэгухэм нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэ токIуадэ.
Иджыпсту ящI ухуэныгъэхэр иужькIэ къызэрагъэсэбэпынум теухуа упщIэм зэкIэ жэуап иIэкъым. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, а псори зэкIэ зэпалъытыфыркъым. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, кёрлингым папщIэ ящIа стадионыр зэпкърахыжынурэ, нэгъуэщI щIыпIэ ягъэIэпхъуэнущ, лъэрыжэкIэ къыщызэдэжэну стадионри нэгъуэщI къалэ яхьыжынущ, гъэлъэгъуэныгъэр щрагъэкIуэкIын папщIэ. хоккей стадионыр зэрыщыту къагъэнэжынущ зэхьэзэхуэхэр щекIуэкIыу. 2018 гъэм Сочэ щыIэнущ футболымкIэ дунейпсо чемпионатым и зэIущIэхэр. Апхуэдэуи етIанэгъэ ипщэ-урысей къалэм къыщызэрагъэпэщыну я мурадщ Формула-1 автомобиль зэдэжэм и зы Iыхьэ.
Сочэдэсхэм иджыри къагурыIуащэркъым къапэщылъыр зищIысыр. Ахэр, дауи, щогуфIыкI апхуэдэ Iуэхугъуэшхуэм зэрыхэтынум икIи Урысейм дуней псом зэрызыщигъэлъэгъуэнум нэмыщI, езыхэм я къалэм экономикэ зыужьыныгъэ къахудэкIуэну мэгугъэ. Псом хуэмыдэу щIалэгъуалэр щогуфIыкI IэнатIэщIэхэр къазэрыхукъуэкIымрэ теупIэ зэраIэнумрэ. НэгъуэщI лъэныкъуэкIэ укъеплъмэ, языныкъуэхэр ирогузавэ псэупIэм щIат пщIэмрэ шхынымрэ я уасэм зэрыхэхъуэм, зыгъэпсэхупIэу щыта къалэр спорт центр зэрыхъум.
Сочэ дэт хьэщIэщхэр 2014 гъэм ирихьэлIэу щыкIэ нэхъыбэ хъунущ, 2000-м нэблагъэнущ. ЦIыху мин 400 зыдэс къалэм Олимп Джэгухэр щекIуэкIкIэ и хьэщIэнущ минищэ зыбжанэ. Туристхэр япэщIыкIэ Москва лъатэу, итIанэ Сочэ кIуэ хъунущ е езы къалэ аэропортым щетIысэхыфынущ. Ари къагъэщIэрэщIэжащ иджырей мардэхэм изагъэу. КIэщIу жыпIэмэ, Сочэ кIуэну мурад зыщIахэм ахъшэшхуэ зэхуахьэсын хуейщ.
ИноСМИ сайтым
къитхыжащ.
