Сабий мин 13-м зрагъэгъэпсэхунущ
КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ иригъэкIуэкIащ ЧэнджэщакIуэ советым и зэIущIэр. Ар теухуауэ щытащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и сабийхэм я зыгъэпсэхугъуэ зэманыр къызэрызэрагъэпэщам.
Егоровэ Татьянэ жиIащ 2016 гъэм дыгъэгъазэм и 28-м къыдагъэкIа, «Сабийхэм я зыгъэпсэхугъуэ зэманыр къызэрызэрагъэпэщыр егъэфIэкIуэнымкIэ УФ-м и хабзэгъэув акт щхьэхуэхэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным теухуауэ» федеральнэ законымрэ федеральнэ хабзэу тхумрэ зэхъуэкIыныгъэхэр зэрыхалъхьар, абы къыщыгъэлъэгъуахэр сабийхэм я зыгъэпсэхугъуэр нэхъыфI икIи шынагъуэншэ щIыным, нэгъуэщIхэми зэрытещIыхьар. Абы щыгъуэми, къэпсэлъам къызэрыхигъэщамкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым зи гугъу ящI Iуэхум ехьэлIауэ лъэпощхьэпохэр щыIэщ. Апхуэдэщ сабий-хэм я зыгъэпсэхугъуэр къызэгъэпэщыным хухах ахъшэр зэрымащIэр, гъэсакIуэу яхэтынухэр тэмэму гъэхьэзыра, къыхэха зэрымыхъур.
— 2017 гъэм сабийхэм я зыгъэпсэхугъуэ зэманыр къызэгъэпэщыным республикэ ахъшэу сом мелуани 164,4-рэ трагъэкIуэдэну траухуауэ щытами, ар зэрагъэзэщIар процент 91,2-кIэщ, нэгъуэщIу жыпIэмэ сом мелуани 149,9-рэщ, — жиIащ Егоровэм. — Мы гъэм республикэ бюджетым сом мелуани 168-рэ къыщалъытащ икIи ныбжьыщIэ мин 13-м нэблагъэм зрагъэгъэпсэхунущ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и район 13-м щыщу субсидие зрат, къалэбгъухэм щылажьэ лагерхэр зиIэр 3 хъууэ аращ. Егъэджэныгъэ IуэхущIапIэ 265-м ящыщу сабийхэм махуэкIэ зыщагъэпсэху лагерхэр къызэзыгъэпэщынур 25-рэ къудейщ. Мы Iуэхум пыщIа гугъуехьхэм я хэкIыпIэр къэдгъэнэIуэн папщIэщ дыщIызэхуэсар.
КъБР-м лэжьыгъэмкIэ, цIыхухэр IэнатIэкIэ къызэгъэпэщынымрэ социальнэ дэIэпыкъуныгъэмкIэ и министр Асанов Алим тепсэлъыхьащ сабийхэм я зыгъэпсэхугъуэм хухах ахъ-шэр мы гъэм къызэрагъэсэбэпыну щIыкIэм. Зи ныбжьыр илъэси 6,6-м къыщыщIэдзауэ 15-м нэсхэм я зыгъэпсэхугъуэр къызэгъэпэщыным псори зэхэту сом мелуан 65-рэ мин 717-рэ текIуэдэнущ. Абы щыщу сом мелуани 9-рэ мин 21,6-р республикэм и муниципальнэ районхэмрэ къалэ округхэмрэ я бюджетым иратыну субсидиещ. Илъэсым и кIуэцIкIэ сабийхэм я узыншагъэм кIэлъып-лъын папщIэ, «Лэгъупыкъу» центрым иратынущ сом мелуан 96-рэ мин 546,5-рэ. Сабийхэм махуэкIэ зыщагъэпсэхуу, тIэу, щэ щагъашхэу курыт еджапIэхэм епхауэ лэжьэну лагерхэм сом мелуани 5-рэ мин 524,5-рэ трагуэшэнущ. Министрым жиIащ КъБР-м ЭнергетикэмкIэ, тарифхэмрэ псэупIэ кIэлъыплъыныгъэмкIэ и къэрал комитетым 2016 гъэм мэлыжьыхьым и 22-м къыдигъэкIа унафэмкIэ зыгъэпсэхупIэхэмрэ я узыншагъэр щрагъэфIакIуэ IуэхущIапIэхэмрэ сабийр зы махуэкIэ щыIэным ику иту сом 996-рэ и уасэу щытамэ, ар нэгъабэ проценти 5,7-кIэ нэхъыбэ хъуащ. Къалэбгъухэм щагъэлажьэ лагерхэм зы сабийм махуэм сом 716-рэ (2017 гъэм сом 678-уэ щытащ), бгы лъэныкъуэхэм щыIэ зыгъэпсэхупIэхэм — сом 1082-рэ (нэгъабэ — сом 1024-рэ) хуэзэу ягъэбелджылащ.
Къэбгъэлъагъуэмэ, я узыншагъэр щрагъэфIакIуэ, илъэс псом лажьэ зыгъэпсэхупIэхэм махуэ 21-м тещIыхьа я путёвкэм 2018 гъэм сом мин 21-рэ 916-рэ и уасэнущ (2017 гъэм сом мин 19-рэ 782-уэ щытащ), къалэбгъухэм щыIэ сабий лагерхэм я путёвкэм — сом мин 15-рэ 36-рэ.
Егоровэ Татьянэ зэIущIэм хэтхэм ягу къигъэкIыжащ 2017 гъэм Май районым зыщызыгъэпсэхуа сабий зыбжанэм яшха ерыскъыр я узыншагъэм зэран хуэхъуауэ зэрыщытар икIи щIэупщIащ ныбжьыщIэхэм я шынагъуэншагъэр къы-зэрызэрагъэпэщымрэ зэрыкIэлъыплъ щIыкIэмрэ. Асановым жиIащ зыгъэпсэхугъуэ зэманыр щIимыдзэ щIыкIэ КъБР-м и Пра-вительствэм и комиссэм а Iуэхум кIэлъыплъыну къызэригъэпэщ лэжьакIуэ гупым хэтхэр лагерхэм зэрыкIуэр, ахэр къызэрапщытэр. Абыхэм яхэтщ КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ, ЛэжьыгъэмкIэ, цIыхухэр IэнатIэкIэ къызэгъэпэщынымрэ социальнэ дэIэпыкъуныгъэмкIэ и министерствэхэм, Роспотребнадзорым и щIыналъэ къудамэм я лIыкIуэхэр.
Районхэм щылажьэ лагерхэм къэрал дэIэпыкъуныгъэ зэрагъуэтым щытепсэлъыхьым, министрым къыхигъэщащ абыхэм субсидие иратыну Iэмал зэраIэр.
Сабий гугъухэм зэрадэлажьэм и гугъу щащIым, депутатхэм ягу къагъэкIыжащ совет зэманым апхуэдэхэм щхьэкIэ щхьэхуэу лагерхэр къызэрагъэпэщу, хэкупсэу къэгъэхъуныр я тегъэщIапIэу, губгъуэ лэжьыгъэхэмкIэ зэхьэзэхуэхэр ирагъэкIуэкIрэ пашэ хъуа гупхэр зыгъэпсэхуа-кIуэ яшэу зэрыщытар. Егоровэ Татьянэ жиIащ нэхъапэкIэ щыIа Iэмалхэр ди зэманми къэбгъэсэбэпыныр зэрыфIэкъабылыр. Асанов Алим дыщIигъуащ учётым Iут сабий нэхъ гугъухэм зэпымыууэ я нэIэ зэрыт-рагъэтыр, лагерхэм зыщыщагъэпсэхукIэ ирагъаджэу, я къэухьым зрагъэужьу псоми зэхуэдэу зэрадэлажьэр.
КъБР-м егъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министр Алэкъей Арсен жиIащ 2018 гъэм махуэкIэ лэжьэ-ну лагерь 26-м сабий 1251-рэ къызэрызэщIаубыдэнур. Лагерхэм я бжыгъэр нэхъ мащIэ щIэхъуам и щхьэусыгъуэу абы къигъэлъэгъуащ Iуэхум трагъэкIуадэр 2017 гъэм яIам хуэдиз фIэкIа зэрымыхъур, ауэ щыхъукIи махуэм ягъэхьэзыр ерыскъым и уасэр мы гъэм сом 218-м нэскIэ (2017 гъэм сом 207-рэ) хэхъуащ. «МахуэкIэ лэжьэну лагерхэм зыщызыгъэпсэхуну сабий 1251-м щыщу 251-р унагъуэ хуэмыщIахэм, 418-р — унагъуэшхуэхэм, 22-р — зеиншэхэм, 136-р — зи анэр е зи адэр зыщхьэщымытыжхэм, 22-р зи узыншагъэм сэкъат иIэхэмрэ ныкъуэдыкъуэхэмрэ ящыщщ. Абыхэм гъэсакIуэу 184-рэ яхэтынущ, пщафIэу 57-рэ яIэнущ, медицинэ лэжьакIуэу 27-рэ якIэлъыплъынущ», — жиIащ Алэкъейм.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
