Ди гуапэщ жыжьэ унэсыну, ирехъу уи гъащIэр сыткIи щыз
Уи гъуэгу кIыхь хъуну, Маринэ!
«Зэманыр макIуэ шэ икIауэ», — жиIащ усакIуэм. Дыгъуасэ хуэдэщ ЖьэкIэмыхъу Маринэрэ сэрэ дыщызэрыцIыхуар, арщхьэкIэ абы лъандэрэ илъэс зыкъом дэкIащ, дэри яжь къытщIихуащ, шэч хэмылъу. ГъащIэм дызэрыхущытым, ди Iуэху еплъыкIэм захъуэжащ. Ар къызыхэкIари гурыIуэгъуэщ: совет идеологием дытету лэжьыгъэм дыпэрыуващ, иджы зы идеологие гуэри здэщымыIэ Урысейм дыщопсэу… Дэри, дауи, илъэс къызэднэкIхэм нэхъ щIалэ дащIыркъым. Сэ абыкIэ жысIэну сызыхуейр зыщ: ЖьэкIэмыхъу Маринэ сыт хуэдэ гъэунэхуныгъэми къикIыфащ и цIыхугъэми, лэжьыгъэм псэ къабзэкIэ зэрыбгъэдэтми, и ныбжьэгъу-лэжьэгъухэм зэрахущытми зыкIи замыхъуэжауэ.
Иджыри къэс къезгъэкIуэкIар псалъэ тэрэфарэу, псори зыщыгъуазэу къысщохъу. Нэхъ куууэ щыгъуазэ фыхуэсщIыну сыхуейт Маринэ и гъащIэм. Пасэу зи адэр зыфIэкIуэда хъыджэбз цIыкIум мурад ищIащ и гъащIэр мы дунейм щигъафIэ и анэмрэ къыдалъхуахэмрэ ятриухуэну. Абы щхьэкIэ лэжьэн хуейт. Апхуэдэ щIыкIэкIэ къыщIэхутащ «Ленин гъуэгу» газетым (иджырей «Адыгэ псалъэм») и редакцэм. Корректор щыхъуам куэдым къалъытэрт а лэжьыгъэр хуемыхьэкIыну — а IэнатIэм пэрытхэр хуабжьу Iэзэт, абыхэм уадэхъуну гугъут. АрщхьэкIэ Маринэ хузэфIэкIащ а гуп дыгъэлым яхэзэгъэн. Хэбгъэзыхьмэ, зэман дэкIри, и къулыкъукIэ драгъэкIуэтеящ — жэуап зыхь секретарым и къуэдзэу ягъэуващ. Дзыхь къыхуэзыщIахэр иджы езым игъэлажьэ хъуат. Маринэ и зэман псор зытригъэкIуадэр и щIэныгъэм зэрыхигъэхъуэнырт. Тхылъу щIиджыкIым щIэи гъуни иIэтэкъым.
Дэ, лъэпкъ журналистикэм и лъагапIэм «дэкIауэ» зыкъэзылъытэжхэм (согушыIэ), ЖьэкIэмыхъум зыхуэдгъэзэн хуей хъурт зи тхыкIэм дыщымыгъуазэ псалъэхэмкIэ. ИкIи сыт щыгъуи жэуап щыдгъуэтырт! Иджыри аращ: псоми я гугъу схуэщIынкъым, ауэ апхуэдэ IуэхукIэ нобэр къыздэсым Маринэ си гъуазэщ. А си шыпхъури, а си шыпхъур!
ЦIыхугъэшхуэ хэлъти, Iэмалыншэ щыхъукIэ, езым и лэжьэгъури корректорхэри зэрихъуэкIырт, абыхэм я Iуэху ищIэрт. ФIыщIэ щимыгъуэтыжри нэхъыбэжт, ауэ зэи гурыгъажэ ищIыртэкъым.
Газетым и номер къыбдэпсынщIэхэри, нэхъ къыптехьэлъэхэри щыIэщ. ГъэщIэгъуэнщ, ЖьэкIэмыхъум нэхъыбэрэ къылъысыр иужьрейхэрт. Нэху щыху редакцэм и унэм щыщIэсаи къыпхуэмыбжын хуэдизу къэхъуащ, ауэ сэ ар зэи тхьэусыхэу зэхэсхакъым.
Зэрылажьэм хуэдэурэ, Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и тхыдэ-филологие факультетым щIэтIысхьащ икIи ар зэпэщу къиухащ. Лэжьыгъэмрэ еджэнымрэ зэдэпхьыныр зэрыгугъур хэти ещIэ.
А псоми гу лъумытэнкIэ Iэмал иIэтэкъым. Аращ ди газетым жэуап зыхь и секретарым и къулыкъур хуит къыщыхъум а лэжьыгъэр ЖьэкIэмыхъу Маринэ щIыфIамыхари — ар а Iуэхум сыт и лъэныкъуэкIи хуэхьэзырт.
Иджы илъэсипщI хъуауэ редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэщ. НэгъуэщIу жыпIэмэ, «Адыгэ псалъэм» и щIыхьыр дэкIуеинри елъэхъшэхынри куэдкIэ зэлъытахэм ящыщщ.
Дэ иджыри, Тхьэм къыдигъэхъулIэмэ, дызэдэлэжьэнущи, Маринэ теухуауэ схузэпымыщар сыщогугъ зэгуэр иризгъэкъужыну.
ШАЛ Мухьэмэд, КъБР-м щIыхьзиIэ и журналист.
Газетым и редактор нэхъыщхьэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэдрэ абы и къуэдзэхэу ЖьэкIэмыхъу Маринэ, Ширдий Маринэ, Жыласэ Заурбэч сымэ. 2014 гъэ
Лъэпкъым и къэкIуэнум йогупсыс
ЖьэкIэмыхъу Маринэ лэжьэн щыщIидзари, нобэм къэсыху щылажьэри «Адыгэ псалъэращ». Корректорым и дэIэпыкъуэгъу IэнатIэм къыщригъэжьащ абы. Маринэ щытащ корректоруи, жэуап зыхь секретарым и къуэдзэуи, жэуап зыхь секретаруи, иджы редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэщ.
Сэ ЖьэкIэмыхъум илъэс 18 хъуауэ сыдолажьэри, бзылъхугъэ гуащIафIэм зыгуэр дэбгъуэну дэслъэгъуакъым. Сыт хуэдэ газет Iуэхури абы фIы дыдэу егъэзащIэ. Маринэ куэд къыбжиIэнукъым, щхьэр къимыIэту сатыр бжыгъэхэр «къыщIиIукIынущ», зэридзэкIыну зыгуэр ептмэ, дакъикъэ бжыгъэ-кIэ игъэхьэзырынущ, тхылъ къыдэбгъэкI-мэ, редактор хъарзынэ пхуэхъунущ.
Адыгэбзэм Маринэ хуэдэу хуэIэзэ гъуэтыгъуейщ. Абы и щIэныгъэм хигъахъуэ зэпытщ. Езыми журналист ныбжьыщIэхэм защIегъакъуэ. ЖьэкIэмыхъум дэтхэнэ и лэжьэгъуми гулъытэ хуещIыф, сэбэп хуэхъуну хущIокъу.
Сэ куэдрэ жызоIэ: «Маринэ хуэдэу цIыхуипщI диIамэ, «Адыгэ псалъэр» нэхъыбэ хуейтэкъым».
Лъэпкъым и къэкIуэнум егупсыс, абы Iурылъ анэдэлъхубзэм хуэсакъ ди шыпхъум и махуэ дахэмкIэ сохъуэхъу. Узыншагъэ быдэ Тхьэм къыуит, Маринэ!
ХЬЭФIЫЦIЭ Мухьэмэд,
«Адыгэ псалъэ» газетым и редактор
нэхъыщхьэ, Урысей Федерацэм
щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ.
ХьэлыфI куэд зыхэлъ
«Адыгэ псалъэ» газетым и теплъэм гур хигъахъуэу, и купщIэр щIэнгъуазэ пэлъытэу зэрыщытыр куэдым жаIэу зэхызох. Ауэ а газетым и щIэджыкIакIуэхэмрэ нэгъуэщI IэнатIэ пэрыту къыддэлажьэхэмрэ махуэкъэс къызэрытхэмытым къыхэкIыу, ящIэркъым ди редакцэм и зэхэтыкIэ екIумрэ ди лэжьэгъухэм я зэхущытыкIэ гуапэмрэ. Зы псалъэкIэ жыпIэмэ, илъэсипщIым щIигъуауэ сыщылажьэ IуэхущIапIэр унэ етIуанэ схуэхъуащ, ар къэзыхьар, дауи, нэхъыжьи нэхъыщIи, зы адыгэ жьэгу цIыкIу щызэбгъэдэс хуэдэ, зэгурыIуэрэ-зэдэIуэжу, къэувагъащIэм и жэрдэмыр куэд щIауэ лажьэхэм даIыгъыу дызэрызэхэтыр арагъэнщ. «Адыгэ псалъэм» и къыдэкIыгъуэр гъэхьэзырыным и хьэлъэр нэхъыбэу зытегъэщIар ЖьэкIэмыхъу Маринэщ жысIэмэ сыщыуэнкъым. Ар апхуэдизкIэ цIыху гумызагъэщи, нэгъуэщIым щхьэщиха Iуэхум иджыри зэ еплъыжу, езым и къалэнхэр къызыхуэтыншэу игъэзащIэу апхуэдэщ. КъыдэкIа газетым зы щыуагъэ кIуамэ, псом нэхърэ нэхъ Iейуэ зыхэзыщIэр Маринэу къысщохъу, апхуэдизкIэ ар и IэщIагъэм хуэпэжу мэлажьэри.
ЖьэкIэмыхъум и нэIэ щIэмыт зы Iуэхуи редакцэм щызэфIахыркъым. Ар псоми хуэнабдзэгубдзаплъэщ, сыт хуэдэ Iуэху кърахьэжьэми еунэтIыфыр, уеблэмэ, редактор нэхъыщхьэр лэжьыгъэ IуэхукIэ ежьэн хъуамэ, а къалэныр Маринэ къикIуэт имыIэу игъэзэщIэнущ. ЦIыху щыIэщ зы мащIэ тIэкIу ищIамэ, ар гъэбэгъуауэ утыку щигъэлъэгъуэну хущIэкъуу, ЖьэкIэмыхъур нэгъуэщIщ — гурэ псэкIэ етауэ, щхьэкъэIэт имыIэу лэжьэнущ жэщыр хэкIуэтами, зыгъэпсэхугъуэ махуэу техуами, ауэ и цIэр жыпIэну, утыку ипшэну ухуежьэмэ, ар лейуэ къыщыхъунущ. Дызыпэрыт IэнатIэм, газет къыдэгъэкIыным Маринэ химыщIыкI зыри щыIэкъым. Ар хуабжьу сфIэгъэщIэгъуэнщ лэжьэн зэрыщIэздзэ махуэри. Абы журналист нэхъыфIым хуэдэу тхыгъэри итхынущ, и къалэныр аращи, екIууи зэригъэзэхуэжыфынущ, газет напэкIуэцIыр зэрызэхэлъынури игъэпсынурэ, ар компьютеркIи зэхуихьэсыжынущ. Мис а псом и пщIэр къеIэт Маринэ, дэ, нэхъыщIэхэм, гъуазэ тхуэхъур, щапхъэ зытетхыр аращ. Абы ищIэф псор зэдгъэщIэнщ жытIэкIэ, дылъэщIыхьэнукъым, ауэ ди тхыгъэхэм къыщеджэжкIэ «къэдмыгъэгубжьын» тхузэфIэкIатэмэ, фIыгъуэ гуэр хуэтщIауэ къыщыхъунут.
СфIэфIщ Маринэ и ущиер. Абы лэжьыгъэ и лъэныкъуэкIэ куэдым дыхуигъэсащ, адыгэ пщащэм хэлъын хуей цIыхугъэмрэ хабзэмрэ, гуп хэтыкIэмрэ цIыху бгъэдыхьэкIэмрэ езым дэтлъэгъуащ. Маринэ къэгубжьауэ зэи слъэгъуакъым, щымыарэзы гуэр къызыхуимыхуэ щыIэ? Абы щыгъуэми щабэущ Маринэ зэрыпсалъэр, зыгуэр пщэрылъ къыщытхуищIкIи дытригъэгушхуэущ къызэрыдэпсалъэр.
Редакцэм щылажьэ журналист ныбжьыщIэхэм пщIэ хуащI Маринэ. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, зыри щигъэуэнукъым, дэтхэнэми и псалъэ Iущрэ гулъытэрэ лъигъэсынущ, унафэщIхэм языхэзу щыт пэтми, пхъашэу псэлъэкIэ ищIэркъыми, уи гур сыт щыгъуи хузэIухауэ апхуэдэщ.
Лэжьыгъэм щиIэ ехъулIэныгъэхэм лейуэ дытемыпсэлъыхьми, нэрылъагъущ, ауэ къыхэзгъэщыну сыхуейт Маринэ нэхъ гумащIэрэ нэхъ хьэлэлрэ зэрыгъуэтыгъуейр. Ар и анэм зэрыхуэщабэр, и анэкъилъхухэм зэрабгъэдэтыр умыгъэщIэгъуэн плъэкIыркъым. ЖысIэну сызыхуейращи, Маринэ къэзыухъуреихь псоми ягу зэрыдыхьэным яужь итщ.
Си щхьэкIэ, сызыгъэгушхуэн псалъэ дахэ куэд къызжиIащ, си лэжьыгъэм сыщыпэрыхьагъащIэм гъуэгу захуэ сытригъэуващ, нобэр къыздэсым редакцэм щызиIэ чэнджэщэгъу нэхъыщхьэр аращ.
НэщIэпыджэ Замирэ,
Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ
и журналист.
Зэныбжьэгъухэу, зэлэжьэгъухэу Гъурыжь Мадинэ, ДыщэкI Соня, ЖьэкIэмыхъу Маринэ сымэ. 2005 гъэ
И зэфIэкIым къыщегъэпсынщIэ
ЖьэкIэмыхъу Маринэ «Ленин гъуэгу» газетым щылажьэ корректоритхум язт, сэ абыхэм я дэIэпыкъуэгъуу редакцэмсыкъыщыкIуам. Абы лъандэрэ илъэс 30 мэхъу. А зэманым къриубыдэу зэлэжьэгъу къудей мыхъуу, ныбжьэгъу дызэхуэхъуащ, зэрыжаIэщи, ди гъурри ди цIынэри зэрыщIэу дыкъызэдогъуэгурыкIуэ. Сэ Маринэ схуэхъуащ гъэсакIуэ, ущиякIуэ икIи нобэ си лэжьыгъэр ныкъусаныгъэншэу схузехьэмэ, ар абы и фIыщIэщ.
Иджы Маринэ зыпэрыт унафэщI къулыкъур редакцэм щынэхъ гугъу дыдэхэм ящыщщ, ауэ абы иIэ зэфIэкIым ар къыщегъэпсынщIэ. Адыгэбзэм и дахагъыр уэрэдхэм, таурыхъхэм, повестхэм, усэхэм, н.къ. нэхъ къыщыгъэлъэгъуа хъууэ куэдым къащохъу. Ди анэдэлъхубзэм и зэфIэкIыр, абы и къулеягъыр, и псэлъафэхэмрэ жыIэгъуэхэмрэ газет напэкIуэ-цIым узыщрихьэлIэ тхыгъэхэм нэхъ къыуагъащIэу къызолъытэ. Маринэ сыт щыгъуи хущIокъу газетым и бзэр нэхъ дахэ зэрищIыным.
Зы щэху фхуэсIуэтэнщ: Маринэ адыгэбзэм апхуэдизкIэ хуэшэрыуэщи, псалъалъэхэр къэдмытIэщIу, псалъэм и тхыкIэр дымыщIэмэ, абы доупщI. Зи IэщIагъэм хуэIэзэ, зи къулыкъум хуэпэж, и ныбжьэгъухэм яхуэгумащIэ, зи лэжьэгъухэм я чэнджэщэгъуфI — апхуэдэ куэд хужыпIэфынущ Маринэ. ХузэфIэкIыну псомкIи зыкъыпщIигъэкъуэну хьэзырщ.
ЩОДЖЭН Иннэ,
корректор.
Си лэжьэгъу, си цIэджэгъу
ИгъащIэми пщIэ хуащI «лэжьакIуэшхуэщ» жыхуаIэм. Мы дунейр зэтезыIыгъэр апхуэдэхэр арагъэнущ, я къалэныр щабэу, мыIэрпхъуэрхэу, Iуэхур нэхъыфI зэрыхъун хуейм хуэдэу зэфIахри.
Маринэ ящыщщ абыхэм. Мы бзылъхугъэм тхыгъэу «игъэкъэбзам» и бжыгъэр езыми жиIэфынукъым, дяпэкIи а лэжьыгъэм ух иIэкъым «Адыгэ псалъэ» газетымрэ «Iуащхьэмахуэ» журналымрэ щылэжьэхукIэ. Сэ сыщогугъ а щыри гъащIэ кIыхь хъуну. Къытезгъэзэжу сыщымытхъун щхьэ-кIэ, иджы Маринэ зыгъэдыхьэшхынщ адэкIэ стхынур, адыгэбзэкIэ псалъэ сабийхэм егъэлеяуэ зэрагъэгуфIэр сощIэри.
Илъэсищ хъу си къуэрылъху Iэдэмщ мыхэр жызыIэр.
Iэдэм къуажэм дошэ. Сабийр ешащ, зэфIэсу машинэм исурэ. Ар тезгъэуну жызоIэ:
Iэдэм, еплъыт мо жэмыжьым шэ пIапIу куэду зэрихьым.
Машинэр жэмым щыблэжым, ар фIыуэ зэпеплъыхьри: «Нанэ, жэмыжьым зыри иIыгъкъыми-тIэ», — жеIэ.
* * *
— Iэдэм, зыхуапэ, зыщIыпIэ усшэнущ, — жеIэ и анэм.
— Дэнэ?
— Тыкуэнышхуэм.
— Сумышэ. Нобэ Iейуэ созэран.
* * *
Лениным и фэеплъ къалэкум итым йоплъри, Iэдэм жеIэ: «Нанэ, мор хэт?»
— Ленин Владимирщ.
— Абы сыт ищIар?
— Мо жыг дахэхэр хисащ, мо унэшхуэр ищIащ (цIыкIуIуэщ нэгъуэщI жепIэну).
— НакIуэ, Iэдэм, фэеплъым нэхъ гъунэгъуу дыбгъэдыхьэнщи, деплъынщ.
— Сошынэ, къепкIэм-щэ? — жеIэ Iэдэм.
* * *
Сабийхэм папщIэ ящэ дохутыр щыгъынымрэ Iэмэпсымэхэмрэ къызыхуащэхуа Iэдэм псори игъэхъужыну яужь итщ. Нанэм чэзур къылъысащ.
— Нанэ, бауэ-умыбауэ, жиIэурэ и фанендоскопымкIэ йодаIуэ.
— Сыт, Iэдэм, си лажьэр?
— ТIэкIу уи лажьэщ, нанэ.
* * *
— Почему, почему? — жиIэу щIэупщIэрей хъуа Iэдэм и анэм ешауэ жеIэ:
Потому-что!
— Хьэуэ, апхуэдэукъым. Поштому-то, жыIэн хуейщ, — трегъэчыныхь Iэдэм.
Маринэ, Iэдэм и ныбжьым итхэм, дазэрыщымыгугъауэ, анэдэлъхубзэр зыхъумэн, зыгъэлэжьэн, абыкIэ газетрэ журналрэ къыдэзыгъэкIын куэду къахэкIыну Тхьэм жиIэ! Абы щыгъуэщ ди лэжьыгъэр хэмыкIуэдауэ къыщыщIэкIынур. ИджыкIэ сэ сщIэращи, щIэблэм «ди нэхъыжьхэр хуэмыхуащ анэдэлъхубзэм теухуауэ», жамыIэн папщIэ пхузэфIэкI бощIэ. Ар къалэнышхуэщ, куэдыр адыгэбзэм хуэдэгу зэрыхъуам тепщIыхьмэ.
Уузыншэну, гъащIэми лэжьыгъэми гу щыпхуэну!
Ширдий Маринэ,
КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист.
Ди гъэсэным и ехъулIэныгъэхэм дыщогуфIыкI
Уи зэфIэкIым цIыху къыхуэныкъуэмэ, къыщIэупщIэмэ, ар и щыхьэтщ уи IэщIагъэм мыIейуэ уехъулIэ зэрыхъуам. Абы къыпоувэ узыпэрыт IэнатIэм къыщыпхь текIуэныгъэхэр (цIыкIуми инми), а текIуэныгъэхэм къыпхуахь гушхуэныгъэмрэ дэрэжэгъуэмрэ. Ахэр зэуIу хъужамэ, насып жыхуаIэжыращи, насыпыфIэу плъытэ хъунущ Маринэ. Дауи, апхуэдэ насыпыр езыр-езыру къакIуэхэм ящыщкъым. Абы увыIэгъуэ уимыIэу ухущIэкъун хуейщ. Нобэ Маринэ здынэса лъагапIэр къызэрилэжьари апхуэдэущ — еш имыIэу и щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ зэрыхигъэхъуэным хущIэкъуащ.
Кэнжэ дэт курыт еджапIэр къиуха къудейуэ ЖьэкIэмыхъу Маринэ «Ленин гъуэгу» газетым щылэжьэну къэувауэ щытащ. Зэрылажьэм хуэдэурэ, абы фIы дыдэу къиухащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и къудамэри. Сессиехэм щыIауэ къэкIуэжамэ, уеблэмэ къихьа оценкэхэмкIэ деупщIыртэкъым — тщIэрт ар фIы дыдэу зэфIигъэкIауэ къызэригъэзэжынур. «Птичница-отличница» фIэтщауэ дыдэгушыIэрт.
Маринэ къигъэIурыщIар щIэныгъэм и закъуэкъым, газетым зы IэнатIи иIэкъым ар щымылэжьэфу. Тхыгъэр тхыным къыщыщIэдзауэ, ар газет напIэкIуэцIым иту дунейм къытехьэху а Iуэхум иращIэкI лэжьыгъэ куэдым щыщу зы хэткъым ЖьэкIэмыхъум имыгъэзэщIэфу. Апхуэдэ зэфIэкI иIэу журналистхэм яхэтыр зырызыххэщ. Iуэху къылъыкъуэкIыу зыгуэр лэжьакIуэ къыдэмыкIыфамэ, псом япэу лъэIукIэ зызыхуагъазэр Маринэт: ящIэрт абы укъызэримыгъэщIэхъунур, ущIелъэIуа Iуэхури дагъуэншэу зэрызэфIигъэкIынур. Абы къыхэкIыу хуабжьу зэпэIэщIэ лэжьыгъэ IэнатIэхэм пэрыувэрт: зэм корректорт, зэми корреспондентт, щыIэт выпускающэм и къалэнхэри щигъэзащIэ, типографием кIуэуэ линотип машинэхэмкIэ тхыгъэхэр къыщищыпи, газет напэкIуэцIхэм я макетхэр щищIи къэхъурт.
ИпэжыпIэкIэ IэщIагъэлI нэс зыхужаIэ лэжьакIуэщ Маринэ. Апхуэдэ лэжьакIуэ хъыджэбзым къыхэкIынымкIэ щIэгъэкъуэн къыхуэхъуа гъэсакIуэхэри и мащIэкъым абы. Сэри абыхэм ящыщ зыуэ зызолъытэж икIи срогушхуэ ди гъэсэным иIэ ехъулIэныгъэхэм. ГъэсакIуэ Iущым гухэхъуэ, дэрэжэгъуэ ин къезытщ и гъэсэныр езым щхьэпрыкIыжауэ, нэхъ лъагэ хъуауэ илъагъуныр. Маринэ къыкъуэкIа апхуэдэ зэфIэкIым щыгуфIыкIыр куэд мэхъури, ди гуапэщ абыхэм я бжыгъэр багъуэ зэпыту екIуэкIыну, езыри щIэгуфIэнрэ зыгъэгуфIэнрэ и куэду псэуну.
ТIЫМЫЖЬ Хьэмыщэ,
филологие щIэныгъэхэм я доктор.
Псэ къабзэ
ЩыIэщ цIыху, и гум къыбгъэдэкI гуапагъэмрэ хэлъ хьэл-щэн дахэмрэ, малъхъэдисым хуэдэу, узыIэпашэу. Апхуэдэхэр нэхъыбэрэ пцIыхухукIэ, псэкIэ нэхъ зэпэгъунэгъу, нэхъ зэхуэIэфI уохъу. Ди лэжьэгъу щыпкъэ ЖьэкIэмыхъу Маринэ зи гугъу тщIыхэм я щапхъэ нэсу къыдолъытэ.
Газетым дызэрызэпищIэм утепсэлъыхьмэ, Маринэ ящыщщ зэфIэпха Iуэхур фIыщIэ зыщIхэм, къыппэщылъ лэжьыгъэхэм утезыгъэгушхуэхэм. Абы и нэIэ ятригъэтщ, ядолажьэ журналист лэжьыгъэм пэрыхьагъащIэхэм, я ныкъусаныгъэхэр, я жагъуэ имыщIу, я пщIэ иримыудыхыу яригъэлъагъужу, я пщэрылъхэр тэмэму ягъэзэщIэным хуиущийуэ. Редакцэм зы лэжьыгъи щекIуэкIыу къыщIэкIынукъым ар зыхуэмыIэижьрэ имыгъэтэмэмыфынрэ. Абы и лъэныкъуэкIэ Маринэ зыхуэбгъа-дэ хъун щымыIэ лэжьакIуэшхуэщ. Аращ абы хуэфащэ дыдэу «КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист» цIэ лъапIэр къыщIыхуагъэфэщари.
Лъэпкъ хабзэмрэ нэмысымрэ щытепщэ адыгэ унагъуэфIым щапIа Маринэ хэлъщ бзылъхугъэм хэлъыпхъэ хьэл дахэхэр: Iэдэбщ, щэныфIэщ, пщIэрэ нэмысрэ зыщIщ икIи цIыхур, гъащIэр фIыуэ зылъагъущ. Сыт хуэдэ IуэхукIи бгъэдыхьэ — ар лэжьыгъэ е уи щхьэ Iуэху ирехъу — Маринэ дапщэщи гулъытэ хэха къыпхуищIынущ, къыбдэIэпыкъунущ.
Зи IэнатIэм пэжу пэрыт, зи къалэнхэр гурэ псэкIэ зыгъэзащIэ, фIыуэ тлъагъу ныбжьэгъуфIым, ди шыпхъу пэлъытэм дохъуэхъу и гъащIэр кIыхь хъуну, и анэ Хьэфисэт куэдрэ хуэпсэуну, и анэкъилъхухэмрэ абыхэм къащIэхъуэ щIэблэмрэ я ехъулIэныгъэхэм дэгушхуэу, и IэнатIэм гупсэхугъуэ щигъуэту куэдрэ дунейм тетыну. Мы усэ сатырхэри тыгъэ худощI.
* * *
УцIыху щэджащэщ, шэч хэмылъу,
ПсэкIэ укъабзэщ, гукIэ-щэ?!
Хэбдзын уи хьэлым зы хэмылъу
Ныбжьэгъуу дэ укъыдитащ.
Бзылъхугъэ дахэм уи гуапагъэм
КъегъэIурыщIэри цIыху куэд,
Абыхэм уэ къыпхуащI псэ тыгъэм
ИщIынкъым уэ уи гъащIэр нэд.
ЛэжьапIэм уэ ущыпэрытщ дапщэщи,
IэщIагъэм уощIэри и щэху
ЗыбогъэкIуэкIыр Iуэхур дэгъуэу,
Ар зэфIэкIыху, умыщIэу псэху.
Апхуэдэ псэ хьэлэл лэжьыгъэм
Къыпхуехь уэ пщащэм пщIэ, нэмыс.
Гупсысэ жаным, пхэлъ пэжыгъэм
Ухуешэ куэдыр здынэмыс.
Унагъуэращи, къыпхуэпIащIэу
И ини цIыкIуи къопщIэпщIэкI.
Уи анэм, анэкъилъху гумащIэм
ПщIыныр зэпэщ я Iуэхури плъокI.
У пхъу гумащIэщ, шыпхъу гущабэщ,
Iыхьлыи благъи уадокIуэкI.
КъыфщIэхъуэ щIэблэм урагъуазэщ,
Абыхэм псэкIэ зыкъыуашэкI.
Гъатхэпэм Тхьэшхуэм укъигъэщIри,
«Адыгэ псалъэр» дыунащ.
Бжыгъэ дахащэм унигъэсри,
Гуп цIыкIур дызэхуишэсащ.
Уи махуэ лъапIэр пхуэтIэтыну
Дэтхэнэ зыри дыхьэзырщ.
Ди гуапэщ жыжьэ унэсыну,
Ирехъу уи гъащIэр сыткIи щыз.
Маринэ, удолъагъур фIыщэу,
УрыреIэ Iуащхьэу насып ин,
Пхуэфащэщ мыухыжу фIыщIэ,
Тхуэпсэу узыншэу илъэс мин!
ЖЫЛАСЭ Маритэ.
