ЗэгурыIуэм я насыпщ
1774 гъэм Осетие Ищхъэрэ-Аланиер Урысейм гухьауэ щытащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и гъунэгъу а республикэр дэри къуэш тхуэхъуащ, Iэджэ щIауэ Iуэху зэдэтщIэу дыкъогъуэгурыкIуэ. Мы зэманым осетинхэм ящыщу ди щIыпIэм цIыху мин 15 щопсэу. Абыхэм я щэнхабзэр, гъуазджэр, анэдэлъхубзэр хъумэным тещIыхьауэ 1991 гъэм щегъэжьауэ мэлажьэ «Ныхас» осетин лъэпкъ центрыр. Тхыдэри ныбжьэгъугъэри ягу къагъэкIыжу, илъэсыщIэ дызытехьар угъурлы псоми яхуэхъуну хъуахъуэу ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ къэбэрдей къэрал драмэ театрым щызэхуэсат «Ныхас»-м хэтхэр.
IуэхущIапIэр къызэрызэIуахрэ абы и тхьэмадэу щыт Сугкоев Рэмэзан хъыбар гъэщIэгъуэнхэм зэхуэсым кърихьэлIахэр щIигъэдэIуащ.
— Осетиер Урысейм щыгухьэнум лIыкIуэ ящIахэм бейхэм къищынэмыщIауэ, мэкъумэшыщIэхэри яхэтащ. Абы къигъэлъэгъуащ а Iуэхур псоми арэзыуэ къызэрызэдащтар. Къэралыгъуэшхуэм зэрыгухьам и фIыщIэщ ди лъэпкъым псынщIэу зэрызиужьар, щIэныгъэлIхэр диIэ зэрыхъуар.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхухэмрэ ди лъэпкъым къыхэкIахэмрэ зэкъуэш зэхущытыкIэр куэд щIауэ диIэщ. Ари зы IуэхугъуэфIщ. Зэгуэр КIуэкIуэ Валерэ жиIэгъауэ щытащ: «Осетинхэр ди гъунэгъу лъэпкъ къудейкъым, атIэ ди къуэшщ!» Си гуапэщ адэкIи ди зэныбжьэгъугъэм зиузэщIыну.
ЖаIэ хабзэщ зэныбжьэгъугъэм и зэхэгъэкIыпIэр насыпыншагъэ къыщоуэлIам и дежу. Тхьэмадэм игу къигъэкIыжащ Беслъэн къалэ гузэвэгъуэ къыщыщыхъуам, япэу Къэбэрдей-Балъкъэрыр абы дэIэпыкъуэгъу хуэхъуауэ зэрыщытар; 2008 гъэм Осетие Ипщэр Куржым щиубыдами, республикэм и цIыхухэм лей зылъысахэм я Iэ зэрыхуашияр, уIэгъэ хьэлъэ хъуахэр зауэм къыхашу сымаджэщхэм зэрынагъэсар, цIыху 350-рэ хуэдиз абы щыгъуэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и зыгъэпсэхупIэхэм зэрырагъэблэгъар.
КъБР-м ЦIыхубэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэмкIэ, жылагъуэ, дин зэгухьэныгъэхэмкIэ и министерствэм и къудамэм и унафэщI Шыбзыхъуэ Залыми лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэм тепсэлъыхьащ. Псоми дощIэ а Iуэхур куэдым я къежьапIэу зэрыщытыр.
Осетин лъэпкъым къыдекIуэкI хъыбарыжь хьэлэмэтхэр, тхыдэм и напэкIуэцIхэр къытхузэIуихащ журналист, сурэттех Елъкъан Артур.
БАГЪЭТЫР Луизэ.
