Мэзыхьэ Борис фIыщIэ хуащI
НыбжьыщIэхэм я библиотекэ Мечиев Кязим и цIэр зезыхьэм ирагъэблэгъат КъБРм и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, тхакIуэ, зэдзэкIакIуэ, журналист Мэзыхьэ Борис. Абы щхьэусыгъуэ хуэхъуари урыс тхакIуэ Толстой Лев и «ХьэжыМурат» повестыр адыгэбзэкIэ зэридзэкIыу ар тхылъ щхьэхуэу къызэрыдэкIарщ.
Зэхыхьэр библиотекэм и лэжьакIуэхэм къызэрагъэпэщащ. IуэхущIапIэм щагъэуват Мэзыхьэ Борис и тхылъхэр щызэхуэхьэса дапхъэ. Пшыхьыр иригъэкIуэкIащ библиотекэм и методист Парзий Мирэ.
Зэхыхьэм хэтащ КъБРм ЩэнхабзэмкIэ и фондым и унафэщI, журналист, кинорежиссёр цIэрыIуэ Вэрокъуэ Владимир, тхакIуэ, публицист, критик, журналист КхъуэIуфэ Хьэчим, КъэбэрдейБалъкъэрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и лэжьакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор, КъБРми КъШРми щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ БакIуу Хъанджэрий, Урысейм и ТхакIуэхэ, и Журналистхэми я зэгухьэныгъэхэм хэт, тхыдэдж Бейтыгъуэн Сэфарбий, тхылъ тедзапIэм и унафэщI, лъахэхутэ Котляровэ Марие, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэ Ширдий Маринэ, Налшык къалэм и курыт еджапIэ №12м адыгэбзэмрэ литературэмкIэ щезыгъаджэ Урыс СэIимэт, Ездэч Агнессэ, Къущхьэ Зитэ сымэ, абыхэм я гъэсэнхэр.
Котляровэ Марие и псалъэм къыхигъэщащ «ХьэжыМурат» повестым Кавказым ис лъэпкъхэм я тхыдэм зыхагъэгъуэзэнымкIэ мыхьэнэшхуэ зэриIэр. «Гуапэщ апхуэдэ тхыгъэ цIэрыIуэхэм гулъытэ зэрыхуащIыр, ахэр бзэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ зэрызэрадзэкIыр. Ди ныбжьыщIэхэми Iэмал яIэщ иджы а повестым адыгэбзэкIэ еджэну», жиIащ Котляровэм.
Урыс СэIимэт фIыщIэ хуищIащ Мэзыхьэ Борис «ХьэжыМурат» повестыр адыгэбзэкIэ зэрызэридзэкIам папщIэ. Ди анэдэлъхубзэр зэрыбейр, зэрыдахэр щIэблэм зыхащIэнымкIэ ар сэбэп зэрыхъунур жиIащ, и жагъуэ хъууэ къыхигъэщащ школ программэмкIэ адыгэбзэмрэ литературэмрэ сыхьэт бжыгъэ мащIэ фIэкIа къазэры лъымысыр.
НыбжьыщIэхэр адыгэбзэкIи урысыбзэкIи къеджащ «ХьэжыМурат» повестым щыщ пычыгъуэхэм. КIыхьу екIуэкIа зауэм бгырысхэми урыс сэлэт къызэрыгуэкIхэми гуIэгъуэу, хэщIыныгъэу къахуихьам, гущIэгъуншагъэу хэлъам чэзууэ ахэр тепсэлъыхьыжащ.
ЕгъэджакIуэхэм жаIащ «ХьэжыМурат» повестымкIэ сочиненэ зэрырагъэтхыжынур, сурэт щIынымкIэ зэпеуэ зэрырагъэкIуэкIынур, ХьэжыМурат я нэгу къызэрыщIагъэхьэм теухуауэ.
КъуэIуфэ Хьэчим къыхигъэщащ илъэсищэкIэ екIуэкIа Кавказ зауэр зи лъабжьэ повестыр тхыдэр зыфIэгъэщIэгъуэнхэм, абы гулъытэ хуэзыщIхэм яджын зэрыхуейр, ар зэбдзэкIыну мытыншми, Мэзыхьэ Борис адыгэбзэ дахэм, шэрыуэм къригъэзэгъэну зэрыхузэфIэкIар, тхыгъэм тыншу узэреджэр.
БакIуу Хъанджэрий арэзы техъуащ Хьэчим жиIам. Зи тхыгъэ зэбдзэкIыну нэхъ гугъу дыдэ урыс классикхэм Толстой Лев ящыщми, Мэзыхьэм а лэжьыгъэр къызэрехъулIар, къапщтэмэ, тхакIуэ цIэрыIуэ куэдым я тхыгъэ нэхъыфIхэр Борис Iэзэу зэрызэридзэкIар жиIащ абы.
Бейтыгъуэн Сэфарбийрэ Ширдий Маринэрэ нэхъыбэу зытрагъэщIар сабийхэр адыгэбзэмрэ литературэмрэ дегъэхьэхыным теухуа Iэмалхэр, хэкIыпIэхэр къэгъуэтын зэрыхуейрщ. Я гуапэу къыхагъэщащ къалэдэс ныбжьыщIэхэр адыгэбзэкIэ тха художественнэ тхыгъэм фIыуэ къызэреджар. Апхуэдэуи щIэблэр къыхураджащ адыгэ тхакIуэхэм я тхыгъэхэм, лъэпкъ хабзэм, щэнхабзэм гулъытэ нэхъ хуащIыну.
Мэзыхьэ Борис фIыщIэшхуэ хуэфащэщ адыгэбзэм щхьэпэн, ар хъума щыхъун лэжьыгъэ зэрищIам папщIэ. Ауэ, сэ сыхуитамэ, лъыкIпсыкIкIэ гъэнщIа «ХьэжыМурат» повестыр школым щезгъэджынтэкъым. Балигъхэм залымыгъэкIэ ягъэнщI дунейм сабийхэр хэдмышэмэ нэхъыфIу къысщохъу. Ирыреджэ адыгэ таурыхъхэм, адыгэ тхакIуэ, усакIуэ нэхъыфIхэм я IэдакъэщIэкIхэм, жиIащ Ширдий Маринэ.
Мэзыхьэ Борис фIыщIэ яхуищIащ зэIущIэр къызэзыгъэпэщахэм, абы хэтахэм. Котляровэ Марие «ХьэжыМурат» тхылъыр тыгъэ яхуищIащ мы Iуэхум кърихьэлIа псоми.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
