Мы махуэхэм
Бадзэуэгъуэм и 20, щэбэт
Шахматхэм я дунейпсо махуэщ. 1966 гъэ лъандэрэ ягъэлъапIэ,1924 гъэм а махуэ дыдэм Париж Дунейпсо шахмат федерацэр (ФИДЕ) къызэрыщызэрагъэпэщам тращIыхьауэ.
Тортым и дунейпсо махуэщ
Японием щагъэлъапIэ тенджызым и махуэр
Колумбием и щхьэхуитыныгъэм и махуэщ. 1810 гъэм Боготэ къалэм цIыхухэр къыщызэрыIэтащ, Испанием къыгуэкIыу къэрал щхьэхуит хъуныр къагъэуву.
1534 гъэм Кембридж къалэм (Инджылыз) дунейм щыяпэу къыщызэIуахащ тхылъ къыщыдагъэкI IуэхущIапIэ.
1561 гъэм Идар Темрыкъуэ ипхъу Гуащэнэ чыристан диныр кърагъэщтащ, Марие цIэри фIащащ.
1941 гъэм СССР-м Къэрал шынагъуэншагъэмкIэ и цIыхубэ комиссариатымрэ Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ цIыхубэ комиссариатымрэ (НКГБ-мрэ НКВД-мрэ) зэгуагъэхьэжри, Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ наркомат къызэрагъэпэщащ.
1944 гъэм Гитлер Адольф яукIыну хэтащ. Германием и нацист правительствэр традзыну, къэралым зэхъуэкIыныгъэхэр щрагъэкIуэкIыну зэгурыIуат вермахтым и генерал гуп, ауэ ар къайхъулIакъым икIи Гитлер щэхуу ебэн генералхэри абыхэм къакъуэта куэди яукIауэ щытащ.
1960 гъэм дунейпсо тхыдэм щыяпэу правительствэм и унафэщIу цIыхубз хахащ. Ар Шри-Ланкам щыщ Бандаранаике Сиримавэт.
1966 гъэм КПСС-м и ЦК-мрэ СССР-м и Министрхэм я Советымрэ унафэ къащтащ Волжскэ автомобиль заводыр Тольятти къалэм щыухуэным теухуауэ.
1969 гъэм США-м и «Аполлон-11» кхъухьыр Мазэм тетIысхьащ.
1990 гъэм Осетие Ищхъэрэ автономнэ республикэм и Совет Нэхъыщхьэм къищтащ я къэрал суверенитетым теухуа унафэ икIи я къалащхьэ Орджоникидзе нэхъапэм зэреджэу щыта Владикавказ цIэр иритыжащ.
Совет режиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист, «Семнадцать мгновений весны» фильм цIэрыIуэри нэгъуэщI куэди тезыха Лиозновэ Татьянэ къызэралъхурэ илъэс 95-рэ ирокъу.
Совет актёр, режиссёр, уэрэджыIакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Анофриев Олег къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
Къэрал, парт лэжьакIуэ, политик Къущхьэ Гъумар къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
Къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, егъэджакIуэ, философие щIэныгъэхэм я доктор, техникэ щIэныгъэхэм я кандидат Хъурей Феликс и ныбжьыр илъэс 81-рэ ирокъу.
Сабий усакIуэ АфIэунэ Лиуан къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
УсакIуэ, драматург, АР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Адыгейм и цIыхубэ тхакIуэ Къуиикъуэ Налбий къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
Совет актрисэ, СССР-м и цIыхубэ артисткэ Чурсина Людмилэ и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.
Экономикэ щIэныгъэхэм я кандидат, Кубанми АР-ми щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ЩIДАА-м и академик, РАЕН-м, Нью-Йорк академием хэт ТIрахъуэ Энвер и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу.
Урысей фигурист цIэрыIуэ, гъэсакIуэ, Олимп джэгухэм дыжьын, жэз медалхэр къыщызыхьа, дунеймрэ Европэмрэ я чемпион Жулин Александр и ныбжьыр илъэс 56-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 25 — 26-рэ, жэщым градус 21 — 23-рэ щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 21, тхьэмахуэ
УФ-м щагъэлъапIэ ГъущIгъавэм и махуэр
Тыркумэным и медицинэ IэнатIэм и лэжьакIуэхэм я махуэщ
Бельгием и лъэпкъ гуфIэгъуэшхуэщ — къэралым и щхьэхуитыныгъэм теухуа декларацэмрэ и конституцэмрэ къащтащ.
1613 гъэм Урысейм и пащтыхь хъуащ Романов Михаил Фёдор и къуэр. Романовхэ ящыщу аращ пащтыхь тахътэм япэу итIысхьар.
1774 гъэм Урысеймрэ Тыркумрэ Кючук-Кайнарджи мамырыгъэ зэгурыIуэныгъэр зэращIылIащ, 1768 — 1774гъэхэм а къэралитIым ирагъэкIуэкIа зауэр зэриухам и щыхьэту.
1829 гъэмадыгэлI Хьэшыр Чылар япэ дыдэу Iуащхьэмахуэ и щыгум къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ дэкIащ.
1906 гъэм Урысейм и Правительствэм и унафэщIу ягъэуващ мэкъумэш IэнатIэм щригъэкIуэкIа зэхъуэкIыныгъэхэмкIэ цIэрыIуэ хъуа Столыпин Пётр.
1917 гъэм Урысей Правительствэм и унафэщI хъуащ Керенский Александр.
1941 гъэм нэмыцэ кхъухьлъатэхэр Москва япэу щхьэщыхьэри лагъымхэр щрадзыхащ.
1969 гъэм Америкэм щыщ астронавтхэу Армстронг Нилрэ Олдрин Эдвинрэ «Аполлон-11» кхъухьым икIри, дуней псом апхуэдэ къыщымыхъуауэ, Мазэм теуващ.
1994 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Къэрал гербыр, Къэрал ныпыр, Къэрал гимныр къащтащ.
Ди эрэм и пэкIэ 356 гъэм къалъхуащ дзэзешэ цIэрыIуэ, Македоние къэрал лъэрызехьэм и къызэгъэпэщакIуэ икIи и пащтыхь Македонский Александр.
Америкэ тхакIуэ, Нобель саугъэтым и лауреат Хемингуэй Эрнест къызэралъхурэ илъэси 120-рэ ирокъу.
Совет сурэтыщI, СССР-м и цIыхубэ художник Серов Владимир къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
Совет футболист, СССР-м спортымкIэ щIыхь зиIэ и мастер, олимп чемпион Стрельцов Эдуард къызэралъхурэ илъэс 82-рэ ирокъу.
Куржы уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артисткэ Брегвадзе Нани и ныбжьыр илъэс 81-рэ ирокъу.
ТхакIуэ, драматург, актёр Задорнов Михаил къызэралъхурэ илъэс 71-рэ ирокъу.
Урысей актрисэ цIэрыIуэ, УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Гришаевэ Ноннэ и ныбжьыр илъэс 48-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус 28 — 29-рэ, жэщым градус 22 — 23-рэ щыхъунущ.
Бадзэуэгъуэм и 22, блыщхьэ
Боксым и дунейпсо махуэщ
Щхьэ куцIым и дунейпсо махуэщ
Москва и уафэр зыхъумахэм я махуэщ
Азербайджаным и лъэпкъ прес-сэм и махуэщ
Таджикистан Республикэм и къэралыбзэм и махуэщ. 1989 гъэм таджикыбзэр а къэралым и бзэ нэхъыщхьэу щагъэуващ.
Африкэ Курыт Республикэм щагъэлъапIэ хабзэ гъэщIэгъуэн — жыг хэсэным и махуэр
1795 гъэм Шереметев Николай и щIапIэм къыщызэIуахащ «Останкино» театр-уардэунэр.
1894 гъэм Франджым и къалащхьэ Париж дунейм щыяпэу автомобиль къызэдэжэхэр щызэхэтащ.
1910 гъэм Ясная Поляна хэщIапIэм мафIэсышхуэ къыщыхъури, Толстой Лев и Iэрытххэр хисхьащ.
1918 гъэм Урысейм и ЦIыхубэ комиссархэм я советым унафэ къищтащ сондэджэрхэм япэщIэтыным теухуауэ.
1927 гъэм Италием къыщызэрагъэпэщащ «Рома» футбол клубыр.
1944 гъэм Дунейпсо валютэ фондыр къызэрагъэпэщащ.
1945 гъэм КъАССР-м и щакIуэ хозяйствэр къызэрагъэпэщащ.
Романовхэ ящыщу Урысейм и япэ пащтыхь хъуа Михаил Фёдор и къуэр къызэралъхурэ илъэс 423-рэ ирокъу.
Авиаконструктор цIэрыIуэ, техникэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Сухой Павел къызэралъхурэ илъэси 124-рэ ирокъу. Абы и унафэм щIэту зэпкъралъхьащ кхъухьлъатэ лIэужьыгъуэ 50-м щIигъу. Абыхэм я нэхъ лъэщу къалъытэхэм хабжэ дзэм къыщагъэсэбэп Су кхъухьлъатэхэр.
КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат КIыщокъуэ Алим къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу.
Франджы уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Матье Мирей и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
УэрэджыIакIуэ, композитор, усакIуэ, УФ-м и цIыхубэ артист Газманов Олег и ныбжьыр илъэс 68-рэ ирокъу.
АР-м щыщ журналист Мамрыкъуэ Нуриет къыщалъхуа махуэщ.
Театрымрэ киномрэ я урысей актрисэ, УФ-м и цIыхубэ артисткэ Розановэ Иринэ и ныбжьыр илъэс 58-рэ ирокъу.
Урысей хоккеист, олимп чемпион, Стэнли и Кубокыр тIэунейрэ къэзыхьа Зубов Сергей и ныбжьыр илъэс 49-рэ ирокъу.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ, уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 24 — 25-рэ, жэщым градус 20 — 21-рэ щыхъунущ.
