Ди псэукIэм и гъуазэ
Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэралыгъуэм и гугъу щытщIкIэ, фIэкIыпIэ имыIэу къэдгъэлъэгъуэн хуейщ абы и джэлэсыр — республикэм и Конституцэр.
Совет властырщ япэ дыдэу Конституцэ адыгэхэмрэ балъкъэрхэмрэ къахуэзыхьар. Властым и къудамищыр — хабзэубзыху, гъэзэщIакIуэ, суд IэнатIэхэу зэщхьэщызыгъэкI Хабзэ Нэхъыщхьэ Къэбэрдей-Балъкъэрым иIэ хъуащ и къэралыгъуэр республикэ мыхьэнэм нэс щыдэкIуея 1936 гъэм. Абы щыгъуэ къащта «Сталин Конституцэм» (апхуэдэу ар тхыдэм къыхэнащ) ипкъ иткIэ япэ дыдэу хахащ республикэм и Совет Нэхъыщхьэр, правительствэм и унафэщIыр, нэгъуэщIхэри.
Апхуэдэ щытыкIэм зихъуэжакъым СССР-м и Конституцэм къыдэкIуэу, КъБАССР-м ейри щIэуэ зэрахъуэкIа иужькIи.
Хэбгъэзыхьмэ, 1997 гъэм дыгъэгъазэм и 12-м Къэбэрдей-Балъкъэрым и Конституцэ Iэ щIаIэтам республикэм и зэфIэкIымрэ и пщIэмрэ нэхъри къиIэт хуэдэт. Абы ижь къыщIихуат «суверенитетхэм я параду» тхыдэм къыхэнам. Фигу къэдгъэкIыжынщи, а зэманым Урысейм и щIыналъэхэр хущIэкъурт федеральнэ унафэщIхэм Iэмал зэриIэкIэ власть нэхъыбэ къыIэщIагъэкIыну. Ауэ зэманым къигъэлъэгъуащ апхуэдэ къыфIэщIыныгъэм зыри къызэримыкIыр, абы, уеблэмэ я зэран къызэрекIыр. «Суверенитет» псалъэр езэгъыртэкъым зэрыщыту Урысей Федерацэм и Конституцэм. Абы къыхэкIыу, ди республикэр Хабзэ Нэхъыщхьэм къыщагъэлъэгъуащ «Урысей Федерацэм хэт демократие хабзэрылажьэ къэралу».
Мыбы зы дэкъузэныгъэ гуэри хэлътэкъым: ищхьэмкIи илъабжьэмкIи фIыуэ къащыгурыIуэрт, адрейхэми хуэдэу, ди республикэми сувереннэ къэралым и теплъэхэр ирикъуу зэримыIэр. Дэ ди дежкIэ нэхъыщхьэр федеральнэ центрымрэ УФ-м и щIыналъэхэмрэ сэбэп пылъу зэдэIэпыкъунырщ, зэдэлэжьэнырщ, ди къэрал властым и къудамэхэр зэщхьэщыгъэкIауэ икIи зым адрейр и унафэ щIэмыту щытынырщ. Ар хъарзынэу къызэрегъэпэщ нобэ зи махуэр дгъэлъапIэ ди Конституцэм.
Шал Мухьэмэд.
