Тхыдэри щэнхабзэри щызэхэухуэна лэжьыгъэхэр
КъБР-м и Лъэпкъ музейм къыщызэIуахащ РСФСР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, КъБР-м и цIыхубэ художник, республикэм и Къэрал саугъэтым и лауреат ТхьэкIумашэ Михаил и лэжьыгъэхэм я гъэлъэгъуэныгъэ. Ар къызэрагъэпэщащ сурэтыщI Iэзэр къызэралъхурэ илъэс 85-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ.
ТхьэкIумашэ Михаил Республикэм и тхыдэр, абы и цIыху цIэрыIуэхэр зи лъабжьэ лэжьыгъэхэм еплъыну куэд къызэхуэсат. ТхьэкIумашэм ищIа дахагъэхэр гунэс зэращыхъум къыдэкIуэу, республикэм нэхъ мащIэрэ щыплъагъу скульптурэ выставкэм налшыкдэсхэр зэрыхуэзэшар IупщIт. Къалэм скульптурэхэр къызэремэщIэкIыр абы хэплъхьэжмэ, нэри псэри зыхьэху дахагъэр, пIалъэкIэ нэхъ мыхъуми, зи хэщIапIэ хъуа Лъэпкъ музейр цIыху кIуапIэт. Михаил 80 гъэхэм щыщIэдзауэ нобэр къыздэсым и Iэдакъэм къыщIэкIахэм я нэхъыфIхэр щызэхуэхьэса мы гъэлъэгъуэныгъэм уеплъыну гухэхъуэщ.
Къыхэгъэщыпхъэщ Михаил и лэжьыгъэхэм щIэблэр зэрыщIапIыкIыр. ТхыдэмкIэ езыгъаджэхэм школакIуэхэмрэ студентхэмрэ ирагъэплъ скульпторым и лэжьыгъэу Налшык къалэм и уэрамхэм дэтхэм. Ахэр сэбэп мэхъу республикэм и блэкIам щIалэгъуалэр щыгъуазэу, лъэпкъым и щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэр яхъумэу къэгъуэгурыкIуэнымкIэ.
— Республикэр, абы и къалащхьэр ягъэдахэ Михаил и скульптурэхэм. Шэч хэлъкъым, цIыхум и IэдакъэщIэкIхэм нэхъ гъунэгъуу зыщыбгъэгъуэзэхукIэ, абы къикIуа гъуэгуанэми узэрыриплъэжым. Тхыдэр зи лъабжьэ, гъэсэныгъэ-ущииныгъэ мыхьэнэ зиIэ а скульптурэхэм дэтхэнэ зыри дыщIапIыкIащ. Илъэс зыбжанэм и кIуэцIкIэ Михаил и Iэдакъэм къыщIэкIа лэжьыгъэхэр фи пащхьэ идолъхьэ, зывгъэнщIыху феплъынуи Iэмал фиIэщ. ТхьэкIумашэ Михаил ящыщщ пщIэ зыхуэтщIу республикэм ис ди нэхъыжьыфIхэм. Узыншагъэ быдэ Тхьэм кърит, лэжьыгъэфIхэмкIэ дяпэкIи дигъэгуфIэну ди гуапэщ, — жиIащ Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликс зэхыхьэр къыщызэ- Iуихым.
Нэгумэ ШорэРСФСР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Ефэнды Джылахъстэн, КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI Темыркъан Геннадий, БизнесымкIэ институтым и ректор, философие щIэныгъэхэм я доктор, академик Хъурей Феликс, Гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ ехьэлIа фэеплъхэр зыхъумэ Урысейпсо зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщI, КъШР-мрэ КъБР-мрэ я цIыхубэ усакIуэ Созаев Ахъмэт, нэгъуэщIхэми къыхагъэщащ Михаил и лэжьыгъэхэм пщIэ ин зэраIэр, республикэм исхэр скульптор Iэзэм зэрыригушхуэр. ТхьэкIумашэ Михаил фIыщIэ яхуищIащ зэхыхьэр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы кърихьэлIахэмрэ.ЗэIущIэм хэтащ Михаил и благъэхэмрэ ныбжьэгъухэмрэ, сурэтыщIхэр, республикэм и щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я лэжьакIуэхэр, студентхэр, школакIуэхэр.Утыкум кърахьа скульптурэ, портрет телъыджэхэм куэд къызэщIаубыдэ. ЖыпIэнуракъэ, абыхэм щызэхэухуэнащ республикэм и тхыдэри, гъащIэри, щэнхабзэри, литературэри, нэгъуэщI куэди. Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIэр нэгъуэщI щIыналъэхэм фIыкIэ щызыгъэIуа, республикэм и щэнхабзэмрэ литературэмрэ зезыгъэужьа цIыху цIэрыIуэхэу Нэгумэ Шорэ, ПащIэ Бэчмырзэ, ЩоджэнцIыкIу Алий, КIуащ БетIал, Мечиев Кязим, Мэлбахъуэ Тимборэ, КIыщокъуэ Алим, Кулиев Къайсын, КъардэнгъущI Зырамыку, ТIыхъужь Алий, Темыркъан Юрэ сымэ яхуигъэпса лэжьыгъэхэр ТхьэкIумашэм фIыуэ къызэрехъулIам шэч хэлъкъым.КIыщокъуэ Алим Музейм и лэжьакIуэхэм къызэрыджаIамкIэ, мы гъэлъэгъуэныгъэр къызэрызэIуахрэ зэпымыууэ цIыху- шхуэ макIуэ. Лэжьыгъэхэр къазэрыщыхъуам теухуа я гупсысэхэмрэ фIыщIэ псалъэхэмрэ музейм и тхылъым иратхэ. Псалъэм папщIэ, налшыкдэс пенсионерым а тхылъым иритхащ Къэбэрдей-Балъкъэрыр цIыху зэчиифIэхэмкIэ зэрыкъулейр, Урысейм, нэгъуэщI щIыналъэхэм я музей нэхъыфI дыдэхэм ТхьэкIумашэм и скульптурэ лэжьыгъэхэр утыку щипхьэну зэрахуэфащэр, псом хуэмыдэу маэстро Темыркъан Юрэ и бюстыр игу зэрырихьар. Санкт-Петербург къикIыу ди республикэм щыхьэщIа нэгъуэщI зым итхащ ТхьэкIумашэм и скульптурэхэмрэ сурэтхэмрэ игу зэрырихьар, ауэ Къэбэрдей-Балъкъэрыр къызэрыунэхуам, абы зэрызиужьам, и цIыхухэм зэрахьа лIыгъэм, я ехъулIэныгъэхэм теухуамкIэ, археологие фэеплъхэмкIэ ди музейр зэрыкъулейр.
ТхьэкIумашэ Михаил и лэжьыгъэхэм еплъыну гукъыдэж зиIэхэм зэману иджыри мазэ фиIэщ.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
