Марьяш Иринэ Iуэхугъуэ зыбжанэ къыхелъхьэ
Бюджет IэнатIэм хэхъуэхэр къыхузэщIэгъэуIуэнымкIэ, финанс, бюджет, налог хабзэхэр зэрагъэзащIэм кIэлъыплъынымкIэ Правительствэм и комиссэм и мыгъэрей япэ зэ- IущIэр иригъэкIуэкIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэ Марьяш Иринэ. Абы щытепсэлъыхьащ 2012 гъэмрэ 2013 гъэм и щIышылэ-мазае мазэхэмрэ КъБР-м и бюджет зэгуэтым хэхъуэхэр къыхузэщIэгъэуIуэнымкIэ планыр зэрагъэзэщIам, апхуэдэу КъБР-м и бюджет зэгуэтым къыIэрыхьэ хэхъуэр нэхъыбэ щIынымкIэ лэжьыпхъэхэм.
Марьяш Иринэ ЗэIущIэр къыщызэIуихым Марьяш Иринэ къызэхуэсахэм гу лъаригъэтащ налогхэр къызэрыхахыр егъэфIэкIуэным ведомствэ зэмылIэужьыгъуэхэр зэгурыIуэу икIи зэдэIэпыкъужу елэжьын зэрыхуейм. Мы Iуэхур хэхауэ и нэIэм щIигъэтщ КъБР-м и Iэтащхьэ Къанокъуэ Арсен. Япэ вице-премьерым зэрыжиIамкIэ, хэхъуэр зэрызэхуахьэс щIыкIэм, налогыу къаIэрыхьэр зыхуэдизым иджыри зэ хэплъэжыпхъэщ, сыту жыпIэмэ, абыхэм къыгуэхыпIэ имыIэу пыщIащ УФ-м и Президентым нэгъабэ накъыгъэм къыдигъэкIауэ щыта указхэр гъэзэщIа зэрыхъунур. «Псори зэхэту а Iуэхухэр гъэзэщIа хъун папщIэ КъБР-м сом меларди 6,8-рэ хуэдиз иIэн хуейщ. Абы щыщу сом мелард 1,7-р КъБР-м и бюджет зэгуэтым мы гъэм щыхухахащ. А ахъшэм и нэхъыбапIэр — сом мелард 1,5-м нэблагъэр — республикэм езым къызэригъэпэщынущ, сом мелуан 320-р зэрызэгурыIуам тету, федеральнэ бюджетым къиутIыпщынущ, муниципальнэ ахъшэри сом мелуани 7,7-рэ мэхъу», — жиIащ Марьяш Иринэ. Абы къыхигъэщхьэхукIащ иужьрей бжыгъэр икъукIэ зэрымащIэр, къыкIэлъыкIуэ зэIущIэхэм къытрагъэзэжу абы хэплъэжыпхъэу къызэрилъытэр, сыту жыпIэмэ щэнхабзэм и лэжьакIуэхэм я улахуэм хагъэхъуэну, сабий куэд зиIэ унагъуэхэм щIапIэхэр хухахыну къапэщытщ.
Къэпсалъэм зэрыжиIамкIэ, 2013 гъэм, къыкIэлъыкIуэ 2014 гъэм я бюджетхэм щытепсэлъыхькIэ, ипотекэ кредитхэм проценткIэ щхьэщатыкIым щыщ ахъшэм и Iыхьэр хуапшыныжын папщIэ сом мелуан 32-рэ къызэрамыгъэпэщу хъунукъым. «Сыт хуэдэу ахъшэр зэдгъэзэхуэну дыхущIэмыкъуми, хэхъуэхэм я хэкIыпIэр сыт хуэдизу дегугъуу къэдмылъыхъуэми, УФ-м и Президентым и нэгъабэрей указхэр дгъэзэщIэн папщIэ, сом меларди 5 хуэдиз къызэщIэдгъэуIуэн хуейуэ къытпэщытщ. Ар икъукIэ ахъшэшхуэщ икIи федеральнэ центрым и дэIэпыкъуныгъэ хэмыту дыпэлъэщыну къыщIэкIынукъым. Дауэ мыхъуми, тэмэму дызэрылажьэр нэрылъагъу къэтщIын икIи ахъшэм и хэкIыпIэщIэхэр къэдгъуэтын хуейщ», — жиIащ Марьяш Иринэ.
Урысейм НалогхэмкIэ и федеральнэ къулыкъущIапIэм и Управленэу КъБР-м щыIэм и унафэщIым и къуэдзэ Хьэжы Валерий къигъэлъэгъуащ 2012 гъэм КъБР-м и бюджет зэгуэтым и хэхъуэ Iыхьэм налог ахъшэу сом меларди 8-рэ мелуан 345-рэ мин 300-рэ, нэгъуэщIу жыпIэмэ, 2011 гъэм елъытауэ сом мелуан 900-кIэ нэхъыбэ, къызэрыIэрыхьар. Апхуэдэу щыт пэтми, налогхэр къыхэхынымкIэ планыр процент 89,5-кIэ гъэзэщIа хъуауэ аращ. Налог лIэужьыгъуэ щхьэхуэхэхэмкIэ, псом япэу акцизхэмкIэ, мылъкум техуэ налогымкIэ, цIыхухэм я хэхъуэм хуэзэ налогымкIэ зыхуагъэувыжауэ щыта къалэнхэр яхуэгъэзэщIакъым. Ауэ, налогхэмкIэ къулыкъущIапIэм и лIыкIуэм зэрыжиIамкIэ, мы Iуэхум фIыкIэ зихъуэжын хуейщ, ахъшэр нэхъыбэу къызыпыкI IуэхущIапIэ инхэм Iуэху пыухыкIахэмкIэ зэрагурыIуам къыхэкIыу.
КъБР-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министрым и къуэдзэ ТIымыжь Хьэсэн жиIащ налог зытралъхьэ IэнатIэхэм зегъэубгъуным гулъытэ хэха хуэзыщIыну лэжьакIуэ гупхэр министерствэ зыбжанэм къыщызэрагъэпэщыну къызэрыхалъхьар. Апхуэдэу Правительствэм и комиссэм къыбгъэдэхуэ къалэнхэм зрагъэубгъу. Абы дяпэкIэ гулъытэ хэха хуищIынущ лэжьапщIэр зэIухауэ зэратхым икIи зэратым, УФ-м и нэгъуэщI субъектхэм зыщезыгъэтха организацэу, хьэрычэтыщIэу КъБР-м и щIыналъэм щылажьэхэр налог учетым гъэувыным, апхуэдэу инвестицэ проектхэр гъэзэщIэным бюджетым къыхуихь фейдэр къэпщытэным. «Дэ къызэрытлъытэмкIэ, комиссэм и зэIущIэхэм щытепсэлъыхьыпхъэщ налогхэм я лъэныкъуэкIэ льготэхэр зыхуагъэува инвестицэ проектхэр зэрагъэзащIэм», — нэхъ пыухыкIауэ жиIащ ТIымыжь Хьэсэн.
ЗэIущIэм апхуэдэу къыщащтащ Правительствэм и комиссэр дызэрыт гъэм зэрылэжьэну планыр.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я пресс-IуэхущIапIэ.
