Фейдэм тращIыхьмэ, хэщIыр нэхъыбэнущ
ЭкологиемкIэ Урысей зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщI Iэрыпщ Аслъэн зэрытепсэлъыхьамкIэ, ди псы ежэххэмрэ щIыщIагъ псыхэмрэ нэрылъагъуу нэхъ мащIэ мэхъу.
Иужьрей илъэс 20-м спутникымкIэ траха сурэтхэм къызэрагъэлъагъуэмкIэ, Кавказ къуршым и мыладжэхэр процент 30 — 40-кIэ нэхъ цIыкIу хъуащ, уеблэмэ ткIупахэри яхэтщ.
Мы зэрыщытым хуэдэу дунейр нэхъ хуабэ хъууэрэ екIуэкIмэ, апхуэдэ зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, Кавказ псом лъэIэсынущ. Псыр мащIэ зэрыхъурэ мэзылъэхэми хэщIащ, апщIондэху абы щыпсэу псэущхьэхэр нэгъуэщI щIыпIэхэм мэIэпхъуэ. ЩIэныгъэлIым зэрыжиIамкIэ, илъэсипщI зыбжанэм къриубыдэу а щытыкIэ дыдэм иувэнущ Ставрополь щIыналъэри.
— Дэ нэгъуэщI мыхъуми къуршхэм иджы-ри дыкъахъумэ, мохэр тафэм тесщ, нэхъ щIэхыу къум щIыпIэ хъункIэ шынагъуэу. Абы и щапхъэ нэсщ мы илъэс зэкIэлъыкIуэхэм дей жыгхэм ягъуэта щытыкIэр. Нэхъ быдэрэ хэплъыхь нэхъ зымыщIрэ къэгъуэтыгъуейуэ, дэни къыщыкIыу щыта дэшхуей жыгхэр сымаджэу хуежьащ: иджыри мыхъуа щIыкIэу, дэм и кур мэуфIыцIри, фын щIедзэ, хущхъуэгъуэу къагъэсэбэпу щыта и тхьэмпэхэм хагъуэ хе- дзэ. Апхуэдэ жыг Iэчлъэчым щIыуэпсым къыхаутIыпщхьэ фIей псор щыхуэмыхьыжкIэ, адрей къэкIыгъэ цIыкIуфэкIухэм сыт къапэплъэр?
ЩIыуэпсым къылъыс лейм и къежьапIэхэм ящыщщ щIым телэжьыхьхэр езым я хэхъуэм фIэкIа нэгъуэщIым зэремыгупсысыр. Лъэхъэнэ блэкIам апхуэдэ щыIакъым: щIым гъабгъэ дихырт, гъавэмрэ хадэхэкIымрэ зытрасэ хьэсэхэр пIалъэ пыухыкIам тету яхъуэжырт, абыхэм я дэтхэнэ зыми щIым зы гъэм фIэкIуэдар етIанэгъэм трасам къыхилъхьэжын хуэдэу.
Иджыпсту илъэситху, илъэсих зэкIэлъыкIуэм ар зымыхъуэжхэр нэхъыбэщ. Нэхъ шынагъуэжщ, пщэдей къапигъаплъэр ямыщIэу, нобэ къагъэсэбэп щIыгъэпшэр щIэрыщIэхэри.
Шэрэдж Дисэ.
