Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Дзыгъуэ хахуэхэр
Псысэ
Хьэблэ дзыгъуэр зэхэтIысхьэри зэчэнджэщыжащ:
— Дзыгъуэ быныр дызэтоунахъуэ, абы фIэкIмэ, лъапсэкIуэдыр къытхуэкIуэнущ. Нэгей и къуэ Лъэпщагъуэ къыдэуэсащи, махуэ къэс зы дзыгъуэ тхеуд. Ди лъакъуиплIыр зэтедзауэ дыщыс хъунукъым афIэкIа. Зыгуэр дывгъащIэ, зыгуэр къэдвгъэгупсыс.
— ЛIо тщIэнур? ЗэуакIуэ дыкIуэкIэ, дыпэлъэщынукъым Нэгей и къуэ Лъэпщагъуэ, — жаIащ зыкъомым.
— Iэмал дыхуекIуэнщ, — жаIащ адрейхэм.
— Дауэ? Сыт хуэдэ Iэмал?
Я нэхъыжьым жиIащ:
— Джэдуужьым и пщэм уэзджынэ идвагъащIэ: дзыгъуащэ къыщежьэкIэ, уэзджынэ макъыр зэхэтхынщи, хьэрэкъуакIэ дыдыхьэжынщ.
— Узахуэщ! — жари акъылэгъу хъуащ дзыгъуэхэр. Джэдуужьым зэрэ-тIэурэ пэщIэхуауэ зы дзыгъуэ яхэтти, и щхьэм щIэтIэхъуащ:
— Ар хъунт, ауэ дызэмыгупсыса хэлъщ мы Iуэхум.
— Сыт хэлъыр? — жаIащ дзыгъуэхэм.
— Джэдуужьым и пщэм уэзджынэр дауэ зэритщIэнур?
Дзыгъуэхэр зэплъыжащ:
— Абы дегупсысакъым.
— Ди хьэтыр къилъагъурэ, уэзджынэр и пщэм ирыдигъащIэтэмэ, игъащIэкIэ тщыгъупщэнтэкъым, — жызыIаи къахэкIащ.
Хьэблэ дзыгъуэр пшапэр зэхэуэхукIэ зэхэсащ, Нэгей и къуэ Лъэпщагъуэ и пщэм уэзджынэ зэрыращIэн Iэмалыр къахуэмыгупсысу. Пшапэр щызэхэуэм, я нэхъыжьым жиIащ:
— АтIэ, шынэхъыщIэхэ, щхьэж и гъуэ фекIуэлIэжи, ныжэбэ фыгупсысэ. Iэмал гуэр къэзыгупсыс къыфхэкIмэ, пщэдей зэхудипIалъэщи, ди анэшым я гуэн лъапэм дыщызэрихьэлIэжынщ.
Зытхыжар Къэрмокъуэ Хьэмидщ.
Ди сурэт гъэтIылъыгъэхэр
Адыгэ таурыхъхэм хэт КъуийцIыкIу. Сурэтыр зыщIар СэвкIуий Хьэмидщ.
Сыту хъуами, гъуэгуанэфIт
Гукъинэжхъыбар
Шэрий Соня и дахэгъуэу, Сотей Къанщауэ и щIалэгъуэрэ и къэфэгъуэ дахэу лъейуэ, Мухьэжыр и пшынэр зэрылъэлърэ лъэр щIигъэкIыу, Ало ЛутIэ и къуэ ПIотIэ и бэрэбанэр пIэнкIыу, ПащIэ Ахьмэд и макъ басыжьым Ригэ къалэшхуэр къигъэпсалъэу, адыгэ пшынауэхэм я зэпеуэшхуэм а гъэм пашэ щыхъуа Шэджэм щыщ Клавэ хъыджэбз дахэ цIыкIур ди гъусэу, КIыщокъуэ Алим зи пашэ ди тхакIуэхэм ятхам и фIыпIэр къаIурылъэлъу, Хьэжбэчыр зи унафэщI ди артист гупым я Iэзагъ псори къызэкъуахауэ, сэри а гуп дыгъэлым ягъахъэхэр стхыжыну журналисту сащIыгъуу 1965 гъэм и дыгъэгъазэ щIымахуэ уаем Латвием хьэщIэу дыщыIэт. Дыдрахьеймэ, дыгъущIэрт, дыкърахьэхмэ, дыщIытэрт.
ХьэхъупащIэ Амырхъан дадэ махуэ ди нэхъыжьти, хьэзыр Iупэплъхэр адыгэ цейм къилыдыкIыу, къамэ кIэрыщIауэ утыкум кърашэрти, зы усэ цIыкIу жиIэрт. ИтIанэ Аргудан цIэрыIуэм и нартыху хьэсэ бэвхэр пасэм баналъэу зэрыщытам къыщыфIигъанэрти, Зеикъуэ мэл мин 40 зэраIэм нэсрэ езыми лIыжьитI и гъусэу ди радиом уэрэд зэрыщыжиIэм щиухыжу кIыхьу ирикъутэкIырт. Дадэр адыгэбзэкIэт зэрыпсалъэри, Алим урысыбзэкIэ зэридзэкIыжырт. Аргудан бани Зеикъуэ мэли хэмытыжу зы гъэщIэгъуэн гуэрхэр яжриIэрт, дадэ махуэр цIыхубзкIи мыхуэмыхуу щIигъужырти зэщIигъэдыхьэшхэрт, Iэгуауэшхуи къыхуаIэтырт.
Ди щIали нэхъыжьи я щыпэлъагъу Клавэ цIыкIу яфIэщIэщыгъуэу дэгушыIэрт. Ар Ригэ ныщIэкIуар пшынэ еуэн къудейтэкъым. Яшэну къылъыхъури пIалъэ къратати, здихьын пхъуантэдэлъ щыкуэд Ригэ къыщищэхуну арат. Къалэм дыщыдыхьэкIэ, къищэхур дилъхьэу, шумэданышхуитI ныздрихьэжьэрт. Клавэ езыри бзаджэ цIыкIути, зыгуэр къызэрыдэгушыIэу, шумэданыр IэщIигъэувэрти, къищэхур дилъхьэу къыкIэлърихьэкIырт. А махуэм къыдэмыгушыIа гуэрым шумэданыр иритыну хуежьати, сэ сыбдэгушыIакъым, жери Iихакъым. Ауэ Клави къикIуэтакъым: «Вэсэмахуэ укъыздэгушыIащи къепхьэкIынщ, тхьэ…» — жиIэри IэщIигуащ…
Апхуэдэ гушыIэхэр гъунэжт икIи абыхэм гъуэгуанэр тынш, щIэщыгъуэ къащIырт. А зэманым зекIуэу щыта гушыIэ цIыкIухэм ящыщ зы Къанщауэ Ригэ ныздихьати, ар псоми къыджьэдэнат. Зыгуэрым хьэщIэ лъапIэ къыхуэкIуати, уэлэхьи, сеуэнурэ ди выгъэшхар пхуэзукIынутэм, ауэ Къущхьэхъу щыIэщ, жи. ХьэщIэм: «Хьэуэ-хьэуэ, абы ухэмыт», — жи. «АтIэ, сеуэнурэ гъэлъэхъу пхуэзукIынут, ауэ ари хъуакIуэ дахуащ», — жи. ХьэщIэм и «хьэуэхэм» я ужькIи хэгъэрейр увыIэркъым. «АтIэ, сеуэу ди гуэгушыхъужьыр пхуэзукIын», — жи. ХьэщIэм жиIэнуми нимыгъэсу, фызыр къопсалъэри: «Алыхь ари модэ щIыбагъым дэкIауэ мэхъуакIуэм», — жи. Псалъэмакъ зэпыуар хэгъэрейм негъэсыж: «Сеуэу джэд пхуэзукIын-тIэ?». «Псори фIыкIэ фышхыж», — жиIэри хьэщIэр шэсыжащ.
Псоми нэмысышхуэ зыхуэтщI, дыдэгушыIэнуи зэдмыку КIыщокъуэ Алим дежи нэсат ари, ди ныбжьэгъужьым хуэдэу «сеуэу джэд пхуэзукIын-тIэ…» — жиIэрти, ди цIэр къыпигъэувэжырт.
АтIэ, сытегушыIыкIыIуэри, Клавэ цIыкIу и Iуэхум нэхъыщхьэ дыдэу хэслъэгъуар сщыгъупщэ пэтащи, фыкъедаIуэ.
Ди хьэщIэгъуэ тхьэмахуэр къеткъутэкIщ, Москваи дыкъашэжри, абыи зы тхьэмахуэ щыдгъэхъащ. Ауэ, щхьэтечу жысIэнщи, хьэщIэхэр зыужэгъуа Москварэ дызищIэщыгъуа Ригэрэ шурэ лъэсрэ я зэхуакут. Ригэ ди гур къыщиуIати, дэ Москва и мащIэмкIи арэзы дыхъуащ: абыи усэри, къафэри, ефэри щыгъунэжт.
ЗэIущIэшхуэ гуэр екIуэкIыу цIыху Iув къекIуэлIат. Ди республикэм и Министрхэм я советым и тхьэмадэ Ахъуэхъу Аслъэнбийрэ Шэрджэсым я Совминым и Iэтащхьэ Къардэнымри нрихьэлIат, Москва и тхакIуэхэм ящыщу хьэIусыпэ зратри къэкIуат. Ди тхакIуэхэри утыкурыкIуэт, ди артистхэм зафыщIыжырт. Ауэ абы ди Клавэ цIыкIу щыдигъэлъэгъуа концертым хуэдэ зыми илъэгъуатэкъым. Арати, и чэзур къэсри, пшынэ еуэну Клавэ утыкум къитIысхьащ. КъызэрыщIэкIымкIэ, къэкIуэжмэ ар зышэну къылъыхъуа щIалэр Ахъуэхъухэ ящыщт, Аслъэнбийм къызэрыIуплъэу Клавэ укIытэри, и щхьэ тIэкIур пшынэм къуигъэпщкIуащ, арщхьэкIэ емыуэфу къыщылъэтри ижыжащ. Ауэ артистхэм я унафэщI Хьэжбэчыр и къамэр къихауэ хьэзыру адэкIэ къыщытти, «ди напэр тыбох…» жери етIуанэу утыкум къригъэхьэжащ. АрщхьэкIэ, и пшынэр зэгуихри, «гъуртIэ-гъуртIэ» тIэкIу фIэкIа къыхуимыгъэкIыу, аргуэру ижыжащ. Псори дыкъэуIэбжьат. Хьэжбэчыр къыхуилъри, ещанэу Клавэ сценэм къригъэхьэжащ, арщхьэкIэ къыщIидзэри зыри къыхуимыгъэкIыу аргуэру ижыжащ.
ХьэщIэхэр Москва щыщ тхакIуэ цIэрыIуэ къомым дахэсти, сэ къызбгъурысыр къыщызэупщIым: «Это адыгэ шуткэ къафэ…» жызоIэ. Ар зыжесIа тхакIуэр къызэфIоувэри, сэ жесIар гъэщIэрэщIауэ щысхэм яхуеIуэтэжри, Iэгушхуи ирегъауэ, Клавэри утыкум кърашэжри фIыщIэ хуащI. Ауэ абыкIи зэфIэмыкIыу, а гъэщIэгъуэным нэхъ гъэщIэгъуэныж къытехъуащ. Концертыр зэриухын хуейр Къанщауэрэ Сонярэ ягъэзащIэ адыгэ къафэт, ислъэмей тращIыхьыжуи, Соня хъарзынэу къофэ, ауэ Къанщауэ къытхуэмыцIыхужу зызэфIешри утыкум итщ. Зэм зречри йолъ, итIанэ къызэфIощIэжри и ныбэм йопхъуэ. Клавэ къыщыщIар тщIэрт, ауэ Къанщауэ и лажьэр къыдгурымыIуэу ерагъкIэ утыкум йокIыж. Насып диIэти, зыри къыдэупщIакъым, ауэ Iэгуауэшхуэ хуаIэтащ.
КъызэрыщIэкIымкIэ, дыгъуасэ лъандэрэ Къанщауэ и кIэтIийнэфыр къеузырти, нобэ къыщыхьэпауэ къимыгъафэу арат. Утыкум къикIыжри, ар занщIэу дохутырым яшащ, зэгуагъэжри и кIэтIийнэфыр ныкъуэкъауэ хъуауэ кърахащ…
Мы гъуэгуанэр къетхьэлIэу илъэс 43-рэ и пэкIэ Налшык дыкъэсыжа нэужь стхыжауэ щытащ Клавэ и пшынэ еуэкIэри, Къанщауэ и кIэтIийнэф къафэри. Иджы фигу къэзгъэкIыжауэ аркъудейщ. Сыту хъуами, гъуэгуанэфIт.
Къэрмокъуэ Мухьэмэд.
ЖыIэгъуэхэр
Хуитыныгъэми иIэщ гъунапкъэ
Iуэхур мыхъунумэ, щхьэусыгъуэр мэбагъуэ.
Бжэкъуагъыр зылъысари жьантIэмкIэ маплъэ.
Жьыгъэр щIагъуэу щытамэ, псори щIэхъуэпсынт.
Хъушэр зейм хъупIэри IэщIэлъщ.
Хуитыныгъэми иIэщ гъунапкъэ.
ХьэщIэр пIащIэмэ, шху гуащIэрэ пIастэ щIыIэрэ къылъос.
Зэхуэмыдэныгъэм зэгурыIуэныгъэ къишэркъым.
Дыгъужьым сыт щыгъуи хъушэр и нэгу щIэтщ.
Лэжьыгъэ къыппэщылъу зыгъэпсэху щыIэкъым.
Хэгъэрейм имыщIэу гур зэщIащIэжыркъым.
Хъудырри зэIащIэ, къыщIэмыкIми дагъэ.
ГущIэгъу зиIэ гулъытэншэкъым, IэщIагъэ зиIэ хэхъуэншэкъым.
ЩIыхуэ зэIэпахри, зэбий мэхъуж.
АфэщIагъуэ Анас.
Псалъэжьхэр
Джэду щысу шыпсэ умыIуатэ
Лы къыIэрымыхьам дыгъужьым и дзэр егъэш.
Мэкъу хьэвэм мастэ хэзыIуам нэхъей.
Мыщэм зыщихъумэурэ мащэм ихуащ.
Нахуэ жыIэнрэ нэ ищIынрэ.
Адыгэм и хьэщIэ быдапIэ исщ.
Акъыл зимыIэм насып иIэкъым.
Джэду щысу шыпсэ умыIуатэ.
Зи Iыхьэ зыфIэмащIэм и Iыхьэ хьэм фIешх.
Нэхъыжьым жьэ ет, нэхъыщIэм гъуэгу ет.
Пхуэмыфащэ щауэгъу умыщI.
Уи хъуэрыбзэ зымыщIэм уи гухэлъ жумыIэ.
Фащэм я нэхъ дахэр укIытэщ.
Нэгур гум и гъуджэщ.
Теплъэгъуэ
ЗэшыпхъуитI
БабыщитIыр зы анэ къришауэ зэшыпхъут, зэ- щIыгъут фIыуэ зэрылъагъуу, зэмыгъусэу щыплъагъу къэхъуххэртэкъым. Апхуэдэу екIуэкIыурэ, гъатхэр къыщысым, тIури мэкIэцIри мэгъуэлъхьэж, я Iуэху зэхэмылъыжу. Зыр нэхъ пасэу гъуэлъхьати, къришауэ дэтт, бынхэм яхуэгумащIэу, адрейр телът, быным хуэпIащIэу, абы щыгъуэми и шыпхъум къехъуапсэу. Мыбыи нэсат и къишыгъуэ, ауэ хуабэр хуэмыхьыжу къытекIырей хъуат: махуэм тIэу-щэ къытекIырт, зигъэщIыIэтыIэрти, ишхи щымыIэу, къехьэлъэкIыурэ, тегъуэлъхьэжырт. Ауэрэ, хуэмыхьыжыххэ хъури, и шыпхъум гъусэ зыхуищIащ, и джэдыкIэхэр къигъанэри. Ди анэр дапхуэдизрэ яужь имытами, хулъэкIакъым джэдыкIэр хыфIримыгъэдзэн: щIиIубэми зэфIэту джэдыкIэм тетт, ерыщ хъуауэ.
Иджы шырхэм ящIыгъу къудейтэкъым, атIэ зейр — и шыпхъур — къримыгъэкIуалIэу, ирихужьэрт. Анэр гуIэжырт трах и быным щхьэкIэ. Къэувырти, къахэплъэу щытт, къахыхьэну зэрыхуежьэу, и шыпхъу бзаджэм ирихужьэрт. Дэ тфIэгуэныхь хъурт быныр зей бабыщыр: елIалIэу мазэм нэс тесу къриша и быныр зымейм IэщIигъэкIауэ, иджы тхьэмыщкIэу, и закъуэу дэтт. Ди анэм жэщкIэ цIыкIухэр зейм якIэщIигъэтIысхьэжырт, я анэм ящимыгъэужыну, ауэ мыдрейм кIэщIэсхэу нэху къекIырт. Нэху зэрыщу псори иришажьэрт, и шыпхъум деж кIуэIами, еджэрти къишэжырт. Бынхэр зейр щытт, зэгуэпу, абы ефи-ешхи иIэжтэкъым, анэнэпIэсым ахэр гъунэгъу зэхуэхъуну Iэмал къаритыртэкъым.
Сыт ищIэнт, и шыпхъум гущIэгъу къыщыхуимыщIым, псори къигъанэри, фи щхьэр зэрыхьщ жыхуиIэу, и щхьэ закъуэ-и лъакъуитIу ежьэжащ. Ауэ фIэкIуэд и бынхэр иджыри щыгъупщэртэкъым, нэщхъейуэ къахэплъэрт, жыжьэу къэувурэ.
Шырхэр пщыкIуз хъурти, къэнар шыритIт (хэт къуаргъым ихьат, хэти лIат). А тIур ин хъуауэ, иджыри къришэкIырт анэнэпIэсым, и псэм хуэдэу илъагъухэу, ауэ я анэ дыдэм и бынитIыр илъагъу мыхъужу, ирихужьэрт, едзакъэрт. «Еплъ, — жиIэрт ди анэм игъэщIагъуэу, — быным и IэфIагъым зэшыпхъуитIыр бий зэхуищIащ».
Шыгъушэ Алий.
Лъэпкъ шхыныгъуэхэр
КIэртIоф мырамысэ, крупа еудауэ
КIэртIоф укъэбзар ятхьэщIри, IупщIэурэ яупщIатэ. Шыуаным ит псы къэкъуалъэм халъхьэ, шыгъу тIэкIуи хадзэри, хьэзыр хъуху шыуаныщхьэр тепIауэ, мафIэр щабэу блэуэ ягъавэ.
Шыуаныр пэшхьэкум къытрах, зыхэвыхха псыр къыщIагъэж, ирамыкIуту шынакъ е кIэструл гуэрым иракIэ. Езы кIэртIофыр бэлагъкIэ яуб, зыхэвыхьа псыр щIакIэурэ. Ар хъудыр хуэдэу мэхъу. ИтIанэ кIэртIоф убар зэрылъ шыуаныр пэшхьэкум трагъэувэри бэлагъкIэ зэIащIэурэ крупа ираудурэ хьэзыр хъуху дакъикъитху-хыкIэ ягъажьэ.
Мырамысэ хуабэм дашх кхъуей, шатэ, шху, лыхэкI шхыныгъуэхэри.
Халъхьэхэр (цIыхуитI Iыхьэ): кIэртIоф укъэбзауэ — г 500, крупауэ — г 100, зэрагъэвэн псыуэ — г 800, шыгъуу — узыхуейм хуэдиз.
«Адыгэ шхыныгъуэхэр» тхылъым къитхыжащ.
ГушыIэхэр
Къытщхьэщыту дригъэджащ
Автобусым ихьа лIым хуабжьу къыщыгуфIыкIащ япэ тIысыпIэм деж щыс цIыхубз щIалэр. Ар лIы къыщхьэщытым еуэршэрылIэ щыхъум: «Дэнэ щыпцIыхурэ?», — жиIэри къеупщIащ абы къыбгъэдэс цIыхубз нэхъыжьыIуэр.
— АIей, илъэситхукIэ дригъэджащ абы. Ауэ сытми сцIыху къудей. Абы нэхъыфIу слъагъу егъэджакIуэ димыIа, сыт хуэдизым дыхуиущийрэт! — къыжьэдэлъэлъырт цIыхубзым.
— АтIэ утэджу щхьэ умыгъэтIысрэ?
— Ар емыкIу къыщыхъунукъым абы. Апхуэдэущ школми зэрыщыщытар: дэ дыщысу, езыр къытщхьэщыту дригъэджащ…
Имычэзууэ
Пщыхьэщхьэр фIыуэ хэкIуэтат, Хьэ- сикъ ефэкъуауэ, зебыршэу гъуэгум тетт. Абы и хъуанэ макъым игъэщта шыдыр гъуэгубгъумкIэ къыщыкIиящ.
Шыдыр къыздэкIиймкIэ зегъазэри, Хьэсикъ жеIэ:
— Уэлэхьи, си къуэшыжь, имычэзууэ укъэтэмакъкIэщIам уэ. Сэ иджыпсту сызэхъуэнар уэракъым.
Псалъэзэблэдз
ЕкIуэкIыу:7. Хадэхэм щагъэкI чыцэм къыпыкIэ пхъэщхьэмыщхьэ шхъуа- нтIафэ-пшэплъыфэ. 9. «Лъагъуныгъэр, си псэ, ар мы … джэгу, дыкъызэрыгъапцIэу, дыздумыгъэджэгу» — Тхьэбысым Умаррэ Гъубжокъуэ Лиуанрэ яуса уэрэд цIэрыIуэм щыщщ. 10. ГъукIэм и IуэхущIапIэ. 11. МафIэ бзий къыдидзу, уафэм къыщоуэ. 13. Пхъэщхьэмыщхьэ. 15. ЩIымахуэ щыгъын. 17. Iэчлъэч, къарууфIэ. 18. Ерыскъыр цIыхубэм къащемэщIэкI лъэхъэнэ. 22. ЗэбгъэунтIэIумэ, хъуаскIэ къызыхих мывэ быдэ. 24. Пщы зэрыхьэр … мэхъу. 25. Гум щIэщIа шы яхуемыкъум щхьэкIэ жаIэ: «… къищтащ». 29. Гъэм и зэман. 30. Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и ректору щыта. 34. Шым и кIуэкIэ. 35. Къуалэбзу пщэ псыгъуэ кIыхь, лъакъуэ кIыхь. 36. Мыдрисэм кIуэхэр езыгъаджэ. 39. Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэу щыта … Къанщобий. 41. Макъамэ Iэмэпсымэ. 44. Хъыджэбз … Е цIыху зэIэщIэмылъ, псыгъуэ. 47. … здэщымыIэм насып щыIэкъым. 49. Къамэ, джатэ, … 50. ДжэдыкIэ … 51. Колхоз унафэщIу щыта, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь. 53. Георгиевск къалэм и адыгэцIэр.
Къехыу:1. Хъыджэбз ныбжьыщIэ. 2. Бдзэжьей зэрещэ. 3. Махъсымэ щащIкIэ халъхьэ пщагъэ. 4. Ди республикэм щыIэ псыежэх. 5. Таурыхъхэм хэт фызыжь хьилэшы. 6. Теунэ Хьэчим и повесть. 8. Зи пэр хужьыфэ къуаргъ фIыцIэ. 12. Хадэм зэрилэжьыхь. 14. Тонн зытхух къэзышэч псэущхьэ. 15. Адыгэм къахуеблэгъа хьэщIэ лъапIэм нэхъапэм … хузэхашэу щытащ. 16. Адыгэ псалъэжьым зэрыжиIэмкIэ, ар адэжь щIэинщ. 19. КIуэ пэтми бжьиз зымыкIу. 20. Лъапэ зыпымыт цIыхухъу щыгъын. 21. Акъылым уасэ иIэкъым, гъэсэныгъэм … иIэкъым. 23. Шыцуэс къесу узэрысым … 26. Данэ щэкI пIащIэ. 27. Iэпслъэпсым щыщ. 28. Уи щхьэ мыузым … иумышэкI. 31. Зи Iуэ ит нэхърэ зи … ит. 32. Зэпымыууэ уэс зытелъ бгы абрагъуэхэр. 33. Пщэдейрей ныбгъуэ нэхърэ — нобэрей … 37. «Щихухэр иджыри …» — Къэрмокъуэ Мухьэмэд цIэрыIуэ зэрыхъуа повесть. 38. … джэлам ущIэмынакIэ. 40. … лъакъуэ шкIэ иукIрэ? 42. ХьэщIэ лъапIэм хуаукI Iэщым зэреджэ. 43. Ахын тенджызым и Iуфэм Iут къалэ-курорт. 45. Зи нэхэр куууэ ис. 46. УэрэджыIакIуэ Iэзэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым щIыхь зиIэ и артист … МуIэед. 48. Зеикъуэ къуажэ къыщалъхуа уэрэдус Iэзэ. Мы гъэм и ныбжьыр илъэс 80 ирокъу. 49. Лъагэу зэтекIута гуэр.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Дыгъэгъазэм и 7-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу:5. Хъарбыз. 6. Жанхъуэт. 7. Гъубж. 9. Цагъуэ. 10. ЦIынэ. 11. ТешанкIэ. 12. Шыд. 14. Дэм. 16. Бзииху. 18. Къэуал. 19. ЩIыхьэху. 20. Дэп. 22. Гъуэжь. 29. Дорбэ. 31. ЖьантIэ. 32. ГурыщIэ. 33. Щай. 34. Жьым. 35. Мухьэмэд. 37. ИкIута. 38. Удын. 40. Гухэ. 41. Къамышы. 42. Къанокъуэ.
Къехыу:1. Къауц. 2. Щыхьэт. 3. ЦIахуцIэ. 4. Хьэхуэ. 8. Бжьамий. 12. Шакъэ. 13. Даур. 14. Духьэ. 15. Махуэ. 16. Блэ. 17. ХущIэ. 20. Дыгъу. 21. Пыжь. 23. Къудащ. 24. Хъурей. 25. Гъуэгу. 26. Бжьэ. 27. Къуныжь. 28. Лэкъум. 30. Дыгъуэшх. 35. Махъшэ. 36. Дудакъ. 37. Иран. 39. Ныкъуэ.
