ЩIэщыгъуагъ гъащIэм хэлъхьэн хуейт
Иджыблагъэ Катарым щекIуэкIа «Кубок Париматч Премьер» зэхьэзэхуэм Мэзкуу и «Спартак»-м, «Локомотив»-м, «Ростов»-м ядэщIыгъуу кърихьэлIащ Сербием и «Партизан»-ри. Дауи, дэ абы хуабжьу тфIэгъэщIэгъуэну дыкIэлъыплъащ ди лъэпкъэгъу Натхъуэ Бибрэс нэгъабэ лъандэрэ зэрыхэтым къыхэкIыу. Мы Iуэхур зыфIэхьэлэмэтар ди закъуэкъым, атIэ ди къэралым и хъыбарегъащIэ IэнатIэ нэхъыщхьэхэми адыгэ щIалэм гулъытэшхуэ хуащIащ, Къэзан и «Рубин»-мрэ Мэзкуу и ЦСКА-мрэ ядэщIыгъуу джэгукIэ гъуэзэджэ къызэригъэлъэгъуар, ехъулIэныгъэ инхэр зэриIар ящIэжырти. Катарым щыIэу «Известия» газетым ирита интервьюм Натхъуэм щыжиIащ хуеямэ, Урысей Федерацэм и командэ къыхэхам хыхьэфыну зэрыщытар, ЦСКА-м къыщIыхэкIыжар, нэгъуэщI хьэлэмэт куэди.
- Бибрэс, Катарым щекIуэкI зэхьэзэхуэр дауэ къыпщыхъурэ?
- Псори гъуэзэджэщ. Мыбы дызэрыщыIа махуэ зыбжанэм дыдихьэхащ мы щIыпIэм и дахагъми, зэхьэзэхуэр къызэрызэрагъэпэщами, зэIущIэхэм тэмэму зыхуэдгъэхьэзырын папщIэ къыдат Iэмалхэми. Турнирри хуабжьу сэбэпщ, мыгувэу щIэзыдзэжыну чемпионатхэм хуэфащэу дрихьэлIэжын папщIэ. «Локомотив»-м, «Спартак»-м, «Ростов»-м уащыIущIэкIэ уи Iэзагъым хыбогъахъуэ, зэфIэкIыр здынэсыр уогъэунэху, иужькIэ къыпхуэщхьэпэн куэди къыхыбох.
- ИлъэситI дэкIмэ, мыбы футболымкIэ дунейпсо чемпионат щекIуэкIынущ. Ар адрейхэм къащхьэщыкIыну къыпщыхъурэ?
- Сэ слъэгъуаращи, зыщагъэсэну центрыр, стадионхэр, инфраструктурэр - псори гъуэзэджэщ. КъызэрысщыхъумкIэ, Катарым дунейпсо чемпионат бэлыхь щекIуэкIынущ. Хьэлэмэтращи, зэи къэмыхъуауэ ар щIымахуэм трагъэхуэнущ, гъэмахуэм дунейр мыбы хуабжьу зэрыщыхуабэм икIи зэрыуэмым къыхэкIыу. Абыи хьэлэмэтагърэ щIэщыгъуагърэ Iуэхум хелъхьэ.
- «Ростов»-м и футболистхэм я гъусэу зы хьэщIэщым фыкъыщыувыIащ. ЩIэх-щIэхыурэ фызэхуэзэрэ, фызэпсалъэрэ?
- Дауи! «Рубин»-мрэ ЦСКА-мрэ си гъусэу щыджэгуа Ерёменкэ Романрэ Къэзан сыщыщыIэм гъуащхьэтетхэм я гъэсакIуэу щыта Кафанов Виталийрэ гуапэу саIущIащ. НэгъуэщI си цIыхугъэ Iэджэми сахуэзащ.
- Ерёменкэрэ Кафановымрэ уащыхуэзэкIэ, сыт фигу къэвгъэкIыжхэр?
- Израилым иджыри сыщыджэгуу икIи си ныбжьыр илъэс пщыкIуплI фIэкIа мыхъуауэ къызэплъыну ди деж япэу нэкIуар Кафановращ. «Рубин»-м сахыхьа иужькIи илъэс куэдкIэ IэфIу дызэдэлэжьащ. Къэзан си дежкIэ дэрэжэгъуэ ин къызэзыт щIыпIэщ икIи игъащIэкIэ си гум гуапэу ар илъынущ. Ромэ и гугъу пщIымэ, абы дэрэ «Рубин»-м дыхэту къэралым и кубокыр къэтхьащ, иужькIэ ЦСКА-м дызэришэлIэжри Урысей Федерацэм и чемпион дыхъуащ, Суперкубокри зыIэрыдгъэхьащ. А псори си топджэгугъуэм и лъагапIэхэщ икIи, дауи, ахэр къыздэзыгуэшахэм сащыхуэзэжкIэ, а зэманым згъэзэж хуэдэщ. Аращи, дигу къэдгъэкIыжын ди куэдщ.
- Иджы дытегъэпсэлъыхьыт нобэ узыхэт гупым. Фи тренер нэхъыщхьэ Милошевич Савэ футболист гъуэзэджэу, дуней псом щыцIэрыIуэу щытащ. И гъэсэкIэри апхуэдэ?
- Пэж дыдэу Милошевич дунейпсо мыхьэнэ зиIэ футболисту щытащ, иджыпсту тренер телъыджэщ. Сербием сыкъэкIуэн и пэ телефонкIэ дызэрызэпсалъэрэ сигу ирихьащ икIи занщIэу ди акъыл зэтехуащ. КъызгуригъэIуащ и унафэм щIэт «Партизан»-м сыхигъэхьэну зэрыхуейр, къызэрысщыгугъыр. Си дежкIэ абы мыхьэнэшхуэ иIэт икIи си гуапэщ апхуэдэ IэщIагъэлIым сыдэлэжьэну. Милошевич и унафэм зэрыщIэувэрэ «Партизан»-м хуабжьу зиужьащ икIи европэпсо утыку дригъэхьащ. Мазэ зыхыбл дэкIмэ, нэхъ лъагэжуи зытIэтыну дыщогугъ, ди зэфIэкIым зэрыхэдгъахъуэр долъагъури.
- Уэ къэрал зыбжанэм ущыпсэуащи, зэбгъэп­щэн уиIэщ - иджыпсту уздэщыIэ Сербиер уигу ирихьрэ?
- Псори хъарзынэщ. Сербием сызэрыIэпхъуэрэ илъэс ныкъуэ хъууэ аращ икIи зыкъомыр сфIэщIэщыгъуэщ. Махуэ къэс а щIыпIэм нэхъ сыдехьэх. АбыкIэ щIэгъэкъуэнышхуэ къысхуохъу къыздэджэгухэри, дызыгъасэхэри, клубым и лэжьакIуэхэри. Нэгъабэ си дежкIэ хьэлъащ, Алыджым гугъу сызэрыщехьам къыхэкIыу. «Партизан»-м а псори сщигъэгъупщэжащ икIи иджы, япэми хуэдэу, топ джэгуным дэрэжэгъуэ ин къызет.
- Белград сытым нэхъ ущыдихьэхрэ?
- Си унэм (мэдыхьэшх). ИпэжыпIэкIэ Белград къалэ дахэщ, зыщыбгъэпсэхун, уи нэгу зыщебгъэужьын щыкуэдщ. АрщхьэкIэ иужь мазэхэм си гъуэгуанэр - унэр, зыгъэсэныгъэхэр, зэIущIэхэращ. Махуищ-плIы къэс доджэгури, зэман щIагъуэ къытхудэхуэжыркъым.
- Сербием «Партизан»-мрэ «Црвена Звезда»-мрэ сыт щыгъуи ерыщу щызэпэщIэтщ. Абы дауэ ухэзагъэрэ?
- А зэпэщIэтыныгъэр гуащIэщ икIи хуабжьу удэзыхьэхщ. Иужь зэIущIэм ди хьэрхуэрэгъу нэхъыщхьэ «Црвена Звезда»-р зэрыщыхэдгъэщIам дэрэжэгъуэ ин къыдитащ. Сэ нэхъапэми, Урысейми Алыджми сыщыджэгуу, апхуэдэ зэпэщIэтыныгъэ къызэрымыкIуэхэм сыхэтащ икIи сфIэхьэлэмэтащ.
- Алыджым уи Iуэхухэр щхьэ щымыхъуарэ?
- Илъэсих ипэкIэ сэ мазэ зыбжанэкIэ нэгъуэщI алыдж командэм - ПАОК-м - сыщыджэгуащ. Хъарзынэу абы си Iуэхухэр щыдэкIащ икIи зэхьэзэхуэм и домбеякъ медалыр сIэщIэлъу сыкъыхэкIыжащ. ИужькIэ сызыхыхьа Пирей и «Олимпиакос»-р нэгъуэщIу къыщIэкIащ, зэгурымыIуэныгъэмрэ зэрызехьэмрэ зэкIэщIауду. Си гугъэмкIэ, сыщыуащ командэм сыхыхьэн и пэкIэ абы и тренер нэхъыщхьэм сызэремыпсэлъам къыхэкIыу. КъищынэмыщIауэ, си Iуэхухэр Алыджым щрагъэкIуэкIыну дзыхь зыхуэсщIахэм сыкъагъэпцIащ. Сытми, насыпышхуэу къызолъытэ а псори лъэныкъуэ зэрезар. Иджы аргуэру топджэгу гъащIэм и кууупIэм сфIэIэфIу сыкъыхыхьэжащ.
- Уэ «Олимпиакос»-м ухыхьащ ЦСКА-м ухэкIыжри. НэгъуэщIу хъунутэкъэ?
- ЦСКА-м сыхимыгъэкIыжын папщIэ зэгурыIуэныгъэщIэ къысхуигъэлъэгъуат, ауэ, унагъуэр дызэчэнджэщыжри, Урысейм дикIыжыну и чэзу хъуауэ къэтлъытащ. Сэ абы псори зэхэту илъэсийкIэ сыщыджэгуат икIи къыщыпхь хъуну псори щызыIэрызгъэхьат - къэралым и чемпионыгъэри, кубокри, суперкубокри. Сыщыджэгуат Чемпионхэм я Лигэми, Европэм и Лигэми, нэгъуэщI зэхьэзэхуэ куэдми. АдэкIэ щIэщыгъуагъ щыIэжтэкъым. ЩIэ гуэрым сеплъыну сыхуейт. Аращ Мэзкуу сыкъыщIыдэкIыжари. Сэ сигу ирихьырт езы къалэри, абы щыпсэухэри, сызыхэт командэри, чемпионатри. АрщхьэкIэ къызгурыIуэрт зыгуэр хъуэжын зэрыхуейр. Хуабжьу сыдэзыхьэх Испанием сыкIуэну сыхущIэкъуащ, командэ гуэрхэри къысхуагъэлъэгъуат, ауэ сыдэзыхьэхын, си Iэзагъыр нэсу къыщызгъэлъэгъуэфын яхэслъэгъуакъым. ИкIэм-икIэжым «Олимпиакос»-м сыкъытеувыIащ. Абы щыгъуэм къысщыхъуат ар нэхъыфIу. ЗэрыжаIэщи, щымыуэ щыIэкъым.
- Испанием щыщу сыт хуэдэ командэхэрат къыпщIэупщIар?
- Дауи, «Барселона»къым икIи «Реал»-къым, нэхъ мащIэу цIэрыIуэхэращ.
- Урысей Федерацэм ухуэзэшрэ?
- Ар си адэжь Хэкущ, дауэ сыхуэмызэшынрэ?! Ди нэхъыжьхэр урыс-кавказ зауэм иужькIэ я лъахэм ирагъэIэпхъукIри, Тыркумрэ КъуэкIыпIэ Гъунэгъумрэ дыкъыщыхутауэ аращ. Си къуэхэри къыщалъхуар Мэзкуущ. Сэ Урысей Федерацэм Iыхьлы, благъэ, ныбжьэгъу куэд щызиIэщ. Абы щызгъэкIуа илъэсхэр си гъащIэм и IэфIыгъуэхэм ящыщщ. Псоми сахуозэш, ауэ ипэкIэ кIуэтэн хуейщ.
- Гъэмахуэм хъыбар къэIуат, фи адэжьхэр щыпсэуа щIыпIэм и «Сочи» командэм ухыхьэн хуэдэу. Ар пэжт?
- Футболым сыт щыгъуи зыгуэр щагъэхъыбар. Урысейм и премьер-лигэм щыджэгу «Сочи»-м зыри къысхуигъэлъэгъуакъым.
- Урысей Федерацэм зэгуэр къэбгъэзэжыну уи мурад?
- ГъащIэм сытри къыщыхъуфынущ. ПщIэрэ щхьэрэ иIэу зыгуэр къысхуагъэлъагъуэмэ, сегупсысыну сыхьэзырщ. ЗэкIэ Сербиеми сыщынасыпыфIэщ.
- ЩIымахуэ зыгъэсэгъуэм ущыхуэзащ ЦСКА-м уи тренер нэхъыщхьэу щыщыта Слуцкий Леонид. Ар иджыпсту зи унафэщI «Рубин»-м уригъэблэгъакъэ?
- Тыркум зыщыдгъасэу Къэзан и «Рубин»-м дыщрихьэлIащ. ЦСКА-м къыздыхэтауэ «Партизан»-ми сыщигъусэ Тошич Зоран дэрэ дыкъалъагъуну Слуцкэр нэкIуащ, дызэщIэупщIащ, гуапэуи дызэбгъэдэсащ, ауэ абы Iуэхур къыфIэдгъэкIакъым.
- Псоми ящIэ уэ уи адэжьхэр Кавказым ирагъэIэпхъукIауэ зэрыщытар. Урысейм и цIыху ухъуну зэи къыпхуагъэлъэгъуакъэ?
- 1991 гъэм си адэр япэ дыдэу Хэкужьым къэкIуэжащ икIи абы и паспорт зыIэригъэхьэну хуабжьу щIэхъуэпсырт. Ди анэм мащIэу шэч къытрихьэрт. Урысейм сыщыджэгуа илъэсхэм мызэ-мытIэу а Iуэхур къэхъеящ икIи си гуапэ хъунущ адэжь Хэкум и цIыху сыхъужмэ. Си бынхэри Мэзкуущ къыщалъхуар.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, Израилым и командэ къыхэхам и капитан Натхъуэ Бибрэс нэгъабэ и гъэмахуэм зэгурыIуэныгъэ ирищIылIащ Сербием щынэхъ цIэрыIуэ икIи щынэхъ лъэщ дыдэ Белград и «Партизан»-м. Ар абы хэтынущ дызыхуэкIуэ илъэсищым.
Хамэ щIыпIэм щитIысыкIа Кфар-Камэ адыгэ къуажэм къыщалъхуами, адэжь Хэкум цIэрыIуэ щыхъуа Натхъуэ Бибрэс Къэзан и «Рубин»-мрэ Мэзкуу и ЦСКА-мрэ яхэту Европэм и къэрал куэдым я стадионхэм пщIэрэ щIыхьрэ щиIэу зыкъыщигъэлъэгъуащ. Иужь илъэсым Алыджым Iэпхъуэри, абы хыхьэ Пирей къалэм и «Олимпиакос»-м ехъулIэныгъэкIэ щыджэгуащ икIи дыжьын медалыр зэхьэзэхуэм щызыIэригъэхьащ.
ЩIалэ дыдэу Бибрэс Тель-Авив и «Хапоэль»-м джэгун щригъэжьащ. ИтIанэ Къэзан и «Рубин»-м, Афинхэм я ПАОК (Алыдж) командэхэм ирагъэблэгъащ. Иужь илъэсхэм Мэзкуу и ЦСКА-м и пашэхэм ящыщ зыуэ щытащ. Абы къихьащ Израилымрэ Урысей Федерацэмрэ я кубокхэр, Урысейм и суперкубокыр. Ар ди къэралым и чемпионщ, къищынэмыщIауэ дыжьын (тIэунейрэ), домбеякъ медалхэр зыIэригъэхьащ, Алыджым дыжьынымрэ домбеякъымрэ къыщихьащ. Чэзур Сербием ейщ.
Зыгъэхьэзырар Жыласэ Заурбэчщ.
