Аращ ди гъащIэр зыузэщIыр
Ди къэралым сыт щыгъуи щыIащ хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэр. Ауэ, ар абы и тхыдэм къыщыхыхьар «Щхьэзакъуэ лэжьыгъэм и IуэхукIэ» СССР-м и Законыр къыщащта 1986 гъэрщ. А хабзэр щIагъэбыдащ 1990 гъэм дыгъэгъазэм и 25-м «IуэхущIапIэхэмрэ хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэмрэ я IуэхукIэ» къыдагъэкIа законымкIэ.
АрщхьэкIэ ХьэрычэтыщIэм (хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм) и махуэр щагъэувар 2007 гъэм жэпуэгъуэм и 18-рщ. Абы лъандэрэ УФ-м и Президентым и УказкIэ ар накъыгъэм и 26-м ягъэлъапIэ.
ХьэрычэтыщIэхэр зэи щыскъым я Iэхэр зэтедзауэ. Ахэр сыт щыгъуи я IэнатIэхэм пэрытщ. ЖыпIэ хъунущ а цIыху емызэшхэм экономикэ зыужьыныгъэр ягъэкIуатэу. Ахэр жэрдэм зыхэлъ IэщIагъэлI гуащIафIэхэщ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым а гуфIэгъуэр щагъэлъэпIэнущ хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм хэт цIыху мин 40-м нэблагъэм. А бжыгъэм хагъэхъуэфынущ хуэдэ зыбжанэкIэ — хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэ мащIэмрэ курытымрэ ди цIыхухэм я нэхъыбэр IэнатIэкIэ къызэрагъэпэщ.
Иужь зэманым ди къэралым куэд щызэфIагъэкI хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэ мащIэм зыщрагъэужьын, ар щыдаIыгъын я лъэныкъуэкIэ.
2030 гъэм нэсыху УФ-м хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэ мащIэмрэ курытымрэ зэрызрагъэужьыну щIыкIэм теухуа программэ къызэращтэрэ куэд щIакъым. Мы Iуэхум хуэгъэза нэгъуэщI унафэхэри щыIэщ.
ХьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм пэрытхэр къызэрапщытэ хабзэхэр нэхъ зэIубз ящIащ. Налог зэрытралъхьэ щIыкIэхэр ягъэщэбащ. КIэщIу жыпIэмэ, мы IэнатIэм и ухуэкIэр егъэфIэкIуэным теухуа лэжьыгъэшхуэ ягъэзэщIащ.
Псом хуэмыдэу гулъытэшхуэ ди деж щыхуащI республикэм и экономикэм инвестицэхэр къешэлIэным теухуа Iэмалхэр нэхъыбэу къыщызэIухыным. Абы и лъэныкъуэкIэ куэд зэфIагъэкI.
А псоми хыболъагъуэ Урысейм и экономикэм зиу-жьын папщIэ хьэрычэт лэжьыгъэ мащIэмрэ курытымрэ зегъэубгъуным иIэ мыхьэнэр. АрщхьэкIэ хьэрычэтыщIэ IэнатIэм пэрытхэр зылъахъэ лъэпощхьэпохэр иджыри ди республикэм щымащIэкъым. Дэ къызэрытлъытэмкIэ, ахэр ехьэлIащ къэралым къиутIыпщ мылъкур захуагъэ хэлъу зэрытрамыгуашэм, сатум и хабзэхэр къызэрызэпаудым, нэгъуэщIхэми.
ХьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм хэтхэм я хуитыныгъэхэр къызэрызэпаудым къыхэкIыу куэдрэ зыхуагъэзэн хуей мэхъу властым и органхэм, КъБР-м и прокуратурэм. Ахэр ди гъусэу 2016 гъэмрэ мы илъэсым и япэ мазищымрэ дэ дыхэплъащ тхыгъэкIэ къата тхьэусыхафэу 50-м. Абыхэм ящыщу 32-м я сэбэп зыхэлъхэр зэфIэдгъэувэжащ. Апхуэдэу къэгъэлъэгъуэн хуейщ зи гугъу тщIыхэм я хуитыныгъэхэр къыщызэпамыу- даи къызэрыхъур. ТхузэфIэкIахэр мащIэу къыщIэкIынщ, арщхьэкIэ къыдэхъулIахэр щыхьэт тохъуэ дызыпэрыт Iуэхум и мыхьэнэм зэрызиIэтыр.
Тхьэусыхафэхэм дахэплъэныр ди лэжьыгъэм щыщ зы Iыхьэ закъуэщ. Дэ ди къалэныр хьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм пэрыт псоми я хуитыныгъэхэр къызэпедмыгъэудынырщ.
Мы зэманым ди гулъытэ нэхъыщхьэр хуэгъэзащ хьэпшыпхэм уасэ зэрырат картэхэр къагъэсэбэпкIэ- рэ кIэлъыплъыныгъэ-кассэ техникэ Iэмэпсымэр зэрагъэлэжьэнум теухуа федеральнэ законыр пхыгъэкIыным.
ХьэрычэтыщIэ лэжьыгъэм и IэнатIэм иджыри щы-куэдщ зэфIагъэкIын хуей къалъэнхэр. Абыхэм до-лэжь властыр, граждан жылагъуэ IэнатIэхэр ди щIэгъэкъуэну. Ди нэIэ ятедгъэкI хъунукъым экономикэм и зыужьыныгъэм, апхуэдэу цIыхухэм я псэукIэр егъэфIэкIуэным хуэлажьэ дэтхэнэ хьэрычэтыщIэми.
Республикэм и хьэрычэ-тыщIэ псоми сохъуэхъу езыхэм я IэщIагъэм и махуэшхуэмкIэ. Фызыпэрыт IэнатIэм дяпэкIэ фыщехъулIэну си гуапэщ.
АФЭЩIЫЖ Юрий,
КъБР-м и хьэрычэтыщIэхэм
я хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ
уполномоченнэ.
