Зыгъэпсэхугъуэ махуэм
Фэ фщIэрэ?
Какамрэ кеамрэ
Новэ Зеландием къуалэбзу гъэщIэгъуэнхэр щыкуэдщ, псом хуэмыдэу дыдыкъушхэр (попугайхэр). Абыхэм ящыщщ а къуалэбзу лIэужьыгъуэхэм хабжэ Нестор-какамрэ Нестор-кеамрэ.
Нестор-какам и кIыхьагъыр сантиметр 47-рэ мэхъу, и дамэхэр сантиметр 83-рэ и бгъуагъыу зэкIэщIех.
Кеар нэхъ инщ: абы сантиметр 50 и кIыхьагъщ. Мыбы и фэр плъыфэ зэмылIэужьыгъуэ куэду зэхэтщ, и нэхэри къуэлэнщ.
Какам Новэ Зеландием и бгыхэм, бгыщхьэ лъапэм щыщIэдзауэ мэз Iувым нэс зыщиубгъуащ. Кеар ипщэ лъэныкъуэмкIэ щыIэ бгыхэм щыщIэдзауэ ищхьэмкIэ, метр 1500-2000 зи лъагагъхэм щопсэу. Тафэм ар къыщехыр щIымахуэ шылэрщ.
Бгылъэ щIыпIэхэмрэ псы ежэх уэрхэмрэ сэбэп яхуохъу а бзум и бийхэм зыщахъумэнымкIэ. КъуакIэбгыкIэхэр, бгъуэнщIагъхэр, уэххэр егъэлеяуэ я сэбэпщ абгъуэ щащIынымкIэ. ХъупIэхэм яшхын куэду щагъуэт. Апхуэдэ фIыгъуэхэр мы къуалэм «зыдигуэшыр» зы бий закъуэщ — новозеландскэ бгъэрщ.
Какар жыгыщхьэрысщ, кеар щIылъэм нэхъ щызокIуэ. ТIури, адрей дыдыкъушхэм ещхьу, зэрыIыгъщ, ныбжьэгъухэри яфIэфIщ.
ЗэзыдзэкIар ПщыхьэщIэ Хьэмзэтщ.
Шхыныгъуэхэр
Щэ дагъэкIэ гъэжьа лыр гъэтIылъыгъэ зэращIыр
Былымылри, мэлылри, бжэнылри бгъэтIылъ хъунущ, лыпцIэу е къупщхьэ зэрыхэлъу. Лыр ятхьэщI, г 60-70 хъууэ яупщIатэ е зэпауд, шыгъу, шыбжий сыр хьэжа тракIутэ, фIыуэ зэIащIэри, дакъикъэ 20-30-кIэ щагъэт, шыгъур лым хыхьэн щхьэкIэ. ИтIанэ шыуаным щэ гъэвэжа иралъхьэ, пщтырагъыу градуси 160-170-рэ иIэу къагъэплъ, лы упщIэтар абы халъхьэ, зэIащIэурэ вэгъу плъыжь дахэ иIэ хъуху ягъажьэ. Лы жьар къыхахыжри, упщIыIуа нэужь, кхъуэщыным е дзэху пщалъэ куум иралъхьэ, зэрагъэжьа щэ дагъэр, лы Iыхьэхэр щIигъанэу, щIакIэ, и щхьэр фIыуэ ягъэбыдэжри, щIыIапIэ ягъэув. Апхуэдэу гъэжьа лыр зэмыкIуэкIыу мазищ-плIыкIэ щагъэт. Щашхынум деж зыхуейм хуэдиз къыхахри, кIэртIоф е бжьын щIэлъу ягъэжьэж. Ар щIыIэуи пщтыруи Iэнэм трагъэувэ. ПIастэ, чыржын, щIакхъуэ дашх.
Халъхьэхэр (цIыхуитI Iыхьэ):
Лы цIынэу — грамм 400
Щэ гъэвэжауэ — грамми 150-рэ
Шыгъуу, шыбжийуэ — узыхуейм хуэдиз.
ШатэкIэ гъэжьа кхъуей
Кхъуей хахагъащIэ мышыур цIыкIу-цIыкIуу зэпаупщI, тебэм ит шатэм халъхьэри, мафIэ цIыкIу дыдэм тету дакъикъи 7-8-кIэ ягъажьэ. ДжэдыкIэ удам гуэдз хьэжыгъэ хакIутэри фIыуэ зэIауд, ар шатэ къэкъуалъэм хакIэри, зэIамыщIэу, мафIэ ешэхам тету, и щхьэр тепIауэ дакъикъи 10-12-кIэ ягъажьэ. ПIастэ, щIакхъуэ, чыржын, мэжаджэ и гъусэу хуабэу яшх. Мышыумэ, шыгъу хадзэ.
Халъхьэхэр (зы цIыху Iыхьэ):
Кхъуей цIынэу — грамм 80
Шатэу — грамми 100
Гуэдз хьэжыгъэу — грамми 4
ДжэдыкIэу — грамм 40.
«Адыгэ шхыныгъуэхэр» тхылъым къитхыжащ.
Хьэпшыр
Рассказ
Гъатхэ дыгъэм и бзий IэфIхэм, щIэщыгъуэхэм, псэр зыхуэлIахэм ящыщ зыIэрызгъэхьэн, зыхэзмыгъэкIыжу къыслъыс Iыхьэр къыIэщIэсхын мурад сиIэу, щхъуантIагъэрэ дахагъэкIэ гъэнщIа зыгъэпсэхупIэ паркым ит тетIысхьэпIэхэм ящыщ зым сыщетIысэхащ. Гъатхэмрэ лъагъуныгъэмрэ зэхэткIухьу зэрызэхэшыпсыхьыжар уи фIэщ зыщI щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ я нэгум иплъагъуэрт моуэ гур къэзыгъэщIэрэщIэж гугъапIэ-хъуэпсапIэ кIапэлъапэхэр. куэдрэ нэхугъэ щIэбэгауэ, я нэхэр къэплъэжами ярейт. Зыгуэрым гурыбгъэIуэну, и акъылым нэпхусыну мытынш щхьэкIэ, гъэщIэгъуэн гуэрхэм псэр щыхэджэразэ, гъащIэм уи гур хуэзыгъэусэ макъамэхэмкIэ бзу цIыкIухэр къыщытхуэупсэ мыпхуэдэ зэманыр къызэрымыкIуэ нэкъыфIэщIым къыхэтэджыкIа жэнэт пэлъытэщ. Щхьэр зыдэуназэ, псэм и хъуэпсапIэ куэдым я лъагъуэм ухуезыджэ гупсысэхэр щхьэхуимыту гум щыпфIызэтрешэ, зищIыс дыдэри нэсу пхузэхэмыгъэкI нэхугъэ гуэрхэм уахуегъэпабгъэ.
Апхуэдэ нэхуапIэ телъыджащэм си гур сфIыхэзэрыхьауэ сыздэщысым, си гупэкIэ къыщыт тетIысхьэпIэ бгъуфIэшхуэм пэгъунэгъуу щылъ хьэпшыр цIыкIур, зи цыпэр дыгъэм пэлыдыр, къэслъэгъуащ. Зи шхэни, зи джэгуни, зи къуейщIеини къезыхьэлIэу щхьэпридзыжу жея сабий гъэфIэн нэIурыт цIыкIу гуэр фIэкIа ар зэрыпщIэн щыIэтэкъым. И лъакъуэ кIэщI быртIымхэр щIэукъуэдиикIарэ, тIэкIуи хэпырхъыкIрэ жыпIэу, мы дуней псом щызекIуи щызежи абы и жейр яхъумэ фIэщIрэ игу тIасхъэ цIыкIур къыхэмыщту щылъщ.
Абдежым си щхьэм щыкIэрэхъуа, щызэблэкIа гупсысэ зэхуэмыдэхэм жьгъеифэ къасфIытеуэжри, зэбгрыщэщыжащ, драпхъейуэ лъэныкъуэ куэдым дэгуэша хъуа фIэкIа умыщIэну. Иджы мы псэущхьэ цIыкIур плъапIэ схуэхъуащи, абы и гъащIэр, и дунейр зызогъэзахуэ, гукIэ зэIызопщIыкI: гъусэ иIэ хуэдэкъым, зеиншэ цIыкIу мыгъуэу арагъэнщ. Къыщхьэщыжыни къыкъуэмытмэ, дауэ? Сытым хуэдиз хьэшхуэжьхэр щызеуэрэ ихъуреягъым! ТегушхуэгъуафIэ ящIрэ къытелъэмэ… Къэзылъхуа, къыдалъхуа хуэдэхэр дэнэ щыIэу пIэрэ? Хьэмэрэ хьэм я хабзэр нэгъуэщI — дунейм къытехьамэ, адэкIэ езым и щхьэ ипIыжын, и псэ ихъумэжын хуейуэ ара? Ари сыту хабзэ гущIэгъуншэ. Армырауи сощIри, щхьэ и закъуэ къэнэнкIэ хъуа мыбы фIэкIа зи мыныбжь насыпыншэ цIыкIур? «Насыпыншэри» схьауэ щхьэ кIэрысцIэлърэ? Дэнэ щысщIэн сэ абы хуэдэхэм насыпу къалъытэр. ИтIани, мыпхуэдэу зеиншафэу сызэрыIууам щхьэкIэ ибэ хъурейуэ къысщохъу икIи сигу щIогъу, сытошыныхь и гъащIэм… Хьэуэ, а сэ сщIэри тэмэму къыщIэкIынукъым: нэхъыфIым еджэн хуейщ сыт щыгъуи. Мыбы и «Iыхьлыхэмрэ благъэхэмрэ» гъунэгъуу щыIэщ, езы цIыкIур и щхьэзыфIэфIагъкIэ къаIэщIэкIауэ аркъудейщ. Псори зыгъафIэу къащхьэщыт, къатепсэ дыгъэм и Iумэтым итщ мыри, къехъумэ плъыр нэсу. Сэри си пащхьэм къилъ псэущхьэ цIыкIум си нэIэ тезмыгъэтын слъэкIыркъым. Зыгуэр теувэмэ жызоIэри, блэкI-къыблэкIыжхэм нэкIэ сагурыIуэурэ я лъабжьэмкIэ щыIэ жейнэд цIыкIум гу лъезгъэтэну сыхэтщ.
Ауэрэ, сигу зыхуэмыгъуэ хьэпшыр цIыкIум нэхъри сытегужьеикI мэхъу. ГъуэгурыкIуэхэри хэти къызэтоувыIэри абы къопсалъэ, хэти, игу щIэгъу щIыкIэу, къодэхащIэ. КIыхьу зызыукъуэдияуэ щылъ цIыкIум псэ хэмытыж зыфIэщIхэри къахокI. А зигу щIэгъуахэр къыбгъэдолъадэри, и нэ цIыкIур IэпэкIэ къызэтрах, занщIэуи ягу къызэрыгъуэтыжауэ я гъуэгу тоувэж.
Хьэпшырым езыми зэзэмызэ щхьэхынэ-щхьэхынэу и щхьэр къеIэт, и тхьэкIумабгъуэ кIэщI пIащIэхэр къресэ, занщIэуи зегъэукIуриижри, и жей IэфIым пещэж. МащIэ дыдэщ гулъытэншэу блэкIыр, уеблэмэ закъуэтIакъуэххэщ. Сэри хьэпшыр цIыкIур си нэIуасэ, зыгуэркIэ къызгухьэ, си Iыхьэгъу, къыфIэбгъэкIмэ, сысей дыдэ хуэдэу къысщыхъуащ. Сэ абы къедэхащIэ, къыхуэгумащIэ псоми фIыщIэ яхуэсщI щIыкIэу, нэкIэ сащогуфIыкI. ИтIани, сщIэркъым, си лъэр зыгуэрым дэнами ярейуэ, сыкъэтэджу гъунэгъу зыхуэсщIын, седэхэщIэн, сеубзэрэбзэн езмыкущэу, сыплъэу сыщысщ. Нэхъ сфIэкъабылщ сымыгъэпIейтеймэ, и жейр схъумэмэ. Сытемыгушхуапэурэ, и нэ угъурлыхэм зэ сащIэплъэну, иц щабэ дахэ цIыкIухэм Iэ дэслъэну зыщызгъэхьэзыр дакъикъэм къэхъуам ущIэмыупщIэ. МетритIым нэс зи кIыхьагъын хъыджэбз зэIэщIэлъышхуэ напщIэуфэ-зэхэуфа гуэр къэсри, си гъэфIэн цIыкIум и тхьэкIумэ лъэныкъуэм теуващ, и туфлъэ лъэдакъэ папцIэр хиукIэу. Абдежым зызэрысщIынумрэ мо тхьэмыщкIэ цIыкIум хуэсщIэфынумрэ зэпэсшэчыхущ пIалъэу иIар гур икъутэу хьэ пщIэу макъ къэIуным. Гулъытэншэ, гудзакъэншэ хъыджэбзым къыIэщIэщIамкIэ игъэкъуэншэн къилъыхъуэ щIыкIэу кIуэцIрокI, ищIам зыкIи иримыгумэщIу. КIуэцIрокI, нэхъ хуабжь зищIарэ псэущхьэ хей цIыкIум и тхьэкIумэр зэрыпхиуда и вакъэм дуней псор къигъэпсалъэрэ жыпIэу, и макъым езы дыдэри шэчыгъуей щIэхъукIыу. Ихъуреягъыр къызэхуэсащи, хьэ цIыкIум и гуIэгъуэм, насыпыншагъэм ирогузавэ, ягу щIогъу. Ауэ зыми зыри хуищIэфыркъым. Зыри зыбгъэдигъэхьэркъым, зригъэкIуалIэркъым. Къыщохъу цIыхуу щыIэр зэрыщыгугъауэ къыхущIэмыкIауэ, псоми лей къытрагъэхьэну. Къытеувэу зыгъэгу- Iар къилъыхъуэ щIыкIэу, хъурейуэ къежыхь. ИтIанэ и икIа цIыкIумкIэ пщIэууэ щIопхъуэри, и занщIэр и гъуэгуу мажэ, гуныкъуэгъуэм зэщIиIулIарэ уIэгъэм игъэгызу. Мажэ, къемыплъэкIыу. Къызэхуэсахэри зэбгрокIыж, я гур къутауэ.
А псор зи нэгу щIэкIа сэ сыщытщ, си гур къузауэ, си лъэр къапхъэным дэнам ещхьу, схузэблэмыхыу. Сытми, хуэмурэ зыкъызощIэжри, сыкъыщиуду сыгъын хьэзыру, хьэпшыр цIыкIум къытепсыха насыпыншагъэмкIэ си щхьэм къуаншагъэрэ мыгъуагъэрэ хуэсхьыжу, паркым сыкъокIыж.
ГуэгушыхъукIэу къытхуигъэбырыбу дыгъэм зыкъызэрытхуигъэщIэгъуа и бзий дыщафэхэм я зы кIапи бгъуэтмэ, къащтэ. Дыгъэр тегушхуэгъуафIэ зыщIа, къуэзылъэфа пшэжьхэм дунейр къыттрагъэункIыфIэу я гур къыттезэгъами ярейуэ, нэхугъэр лъэныкъуэ ирагъэзри, уафэ псор пагэу зэщIаубыдащ.
Сэ сыздэкIуэм уафэхъуэпскIымрэ уафэгъуагъуэмрэ я макъым къыхэIукIыу къысфIощI хьэпшыр насыпыншэ цIыкIум и гуIэ макъыр, куэдрэ си тхьэкIумэм имыкIар.
Жамбэч Рабия.
2-нэ классым щIэс Цэлий Камилэ цIыкIу фIыуэ йоджэ, сурэт зытригъэхынуи фIэфI дыдэщ.
ЦIыхушхуэхэм жаIахэр
ЩIыхьыр зи IэмыщIэ илъыр лэжьыгъэрщ
Лэжьыгъэм лъагъуныгъэрэ бгъэдыхьэкIэрэ хузиIэ цIыхур лъэпощхьэпо ирихьэлIэркъым.
Бетховен Людвиг.
Тыншу зыIэрыбгъэхьэ ехъулIэныгъэм и уасэр мащIэщ. Абыхэм ящыщу узэрыгушхуэ хъунур нэхъ гугъу узыдехьаращ.
Бичер Генри.
Зи пэщIэдзэр мыхъумыщIэм и кIэухри щIагъуэкъым.
Еврипид.
ЕхъулIэныгъэ иныр къызыпэкIуэр фIыуэ убзыхуа, гугъу зыдехьа цIыкIуфэкIущ.
Ключевский Василий.
ЩIыхьыр зи IэмыщIэ илъыр лэжьыгъэрщ.
Леонардо да Винчи.
ЦIыхум къыпхуищIа фIым и уасэ щептым и деж а хьэлыр къеIыпхыу аращ.
Шамфор Николя.
Хахуагъэр — зауэм, Iущагъыр — губжьым, ныбжьэгъугъэр дэхуэхыным къыщIагъэщ.
Аль-Харизи.
Псоми я ныбжьэгъур зыми и ныбжьэгъукъым.
Аристотель.
Гупсысэр – псалъэкIэ
Далай-Ламагу зылъитахэр
Ди унэхэр кIуэ пэтми нэхъ ин, ауэ унагъуэм исхэр нэхъ мащIэ мэхъу.
Ди псэукIэр нэхъ тынш, ауэ ди зэманыр нэхъ тхуримыкъу мэхъу.
ЩIэныгъэлIхэр нэхъыбэ хъуми, гупсысэ убзыхуам дыхуэхейщ.
IэщIагъэлIхэр нэхъыбэ хъу щхьэкIэ, гугъуехьу къыкъуэкIыр мэбагъуэ.
Хущхъуэхэр нэхъыбэу къожьэ, ауэ узыншагъэр нэхъ йокIакIуэ.
Гъуэгушхуэ зэпытчащ, уеблэмэ хьэршми дынэсри къэдгъэзэжащ, ауэ гъуэгур зэпыдупщIу ди гъунэгъум и деж дыщIыхьэжыфыркъым.
Iэмал куэд къыдэзыт компьютерыр къэдгупсысащ, ауэ цIыхуитI гуапэу зэIущIэу зэбгъэдэсыжыфыркъым.
И куэдагъымкIэ япэ дища щхьэкIэ, и фIагъымкIэ иужь дыкъонэ.
ЦIыхухэм я лъагагъым нэхърэ яхэлъ гъэсэныгъэр нэхъ лъахъшэщ.
Хэхъуэр куэд хъуа щхьэкIэ, зэхущытыкIэр мыхьэнэншэ мэхъу.
Дызэрыт зэманым: щхьэгъубжэм удэплърэ плъагъур куэд щхьэкIэ, пэшым зыри щIэлъкъым.
Дыщалъхуа щIыналъэм
Къуэбыдэ уэсым щIихъумащ.
Чэнджэщхэр
Пэжми жыIэгъуэ иIэщ
Уи псэр хэлъхьи, уи бзэр къегъэл.
ГъащIэм дэмыхъуж хабзэр и чэзум хъуэжын хуейщ.
Лъагъуныгъэ жыхуаIэм цIыху куэдым я гъащIэр зэIещIэ: зым лъэхъу хуохъури, гъащIэм и гуфIэм щегъащIэ, адрейм дамэу къытокIэри, уафэгум дрехьей.
Насыпыр цIыхум куэдрэ къеуалIэркъым, къыпхуэкIуамэ, пхъумэн хуейщ.
Пэжми жыIэгъуэ иIэщ.
ГубэщIыкI Владимир.
Псалъэзэблэдз
ИхъуреягъкIэ къикIухьу: 13. Шэдылъэхэм трещIэ, щхъуантIэ хъужауэ. 14. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и ректору щыта. 15. БегъымбарыцIэ, цIыхухъуцIэ. 16. Муслъымэн диным пшхы мыхъуну къилъытэ ерыскъы. 17. ПамыупщIу гъэ техьа удз. 18. Зи жылэхэр кърахыу шыгъулъэ папщIэу е нэгъуэщI шхынхэлъхьэ щахъумэу къагъэсэбэпу щыта къэб лIэужьыгъуэ. 19. Ди лъэпкъэгъу, Къэрал Думэм и депутат. 20. Бжэныфэм къыхащIыкI Iуданэ. 21. ГъущIхэкI лIэужьыгъуэ дахэ, дыщэм нэхърэ нэхъ лъапIэу. 22. Гъавэ кърахьэлIэжам щыщу псапэу хатыкI Iыхьэ. 23. Адыгэ уэрэджыIакIуэ, музтеатрым и лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм щIыхь зиIэ и артист. 24. Пасэрей фоч лIэужьыгъуэ. 25. Бгырыпхыщхьэ. 26. ФIы зигу къыпхуимылъ, фIыуэ укъэзымылъагъу. 27. Зи ныбэр къежьа, лы лей зытелъ. 28. Ху къызыщIаIукI къэкIыгъэ. 29. Пхъэщхьэмыщхьэ. 30. Унэ яухуар зыхуей щыхуагъазэкIэ, щагъэдахэкIэ къагъэсэбэп ткIуаткIуэ. 31. Iэщ цIыкIу егъэзыпIэ. 32. Хьэфэ … 33. ЛIы ефам и … макъым щхьэгъусэр жэщым игъэжеякъым. 34. Курыт Азием хиубыдэ къэралыгъуэхэм я Iэтащхьэм зэреджэу щыта. 35. ЛэжьапIэм сыкъыкIэрыхуати, унафэщIыр … зэхэукIакIэ къызэплъащ. 36. ЩэкI кIапэ. 37. УсакIуэ Къэжэр Петр зи япэ унафэщIу щыта, адыгэ сабийхэм папщIэ къыдэкI журнал. 38. Къэбэрдей-Балъкъэрым егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министр. 39. Адыгэ къуажэшхуэ. 40. Псы Iуфэ лъагэ. 41. ЩыпсалъэкIэ зэIынэ. 42. УрысыбзэкIэ тхэуэ щыта адыгэ усакIуэ цIэрыIуэ … Иннэ. 43. … теха нэужь, къэбыр IэфI мэхъу. 44. ЕуэкIыпIэ. 45. Джэдкъаз гъуэлъхьэжа. 46. Адыгэ театрым и джэгуакIуэ гъуэзэджэу щыта, РСФСР-м и цIыхубэ артист.
И кумкIэ кIуэуэ: 1. Жэм Iус. 2. ХадэхэкI. 3. Унагъуэм ягъэхьэзыра, ягъэщэба щIы Iыхьэ. 4. Хьэжыгъэм къыхэщIыкIа шхыныгъуэ. 5. ЦIэрыIуэ хъуа, Мэремыкъуэ Хъусен игъэзащIэ «Адыгэ нэмыс» уэрэдым и псалъэхэр зи IэдакъэщIэкI, Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ адыгэ усакIуэ. 6. Дыгъужьыр бэлацэу къызыщыхъу хьэкIэкхъуэкIэ, фор зыфIэфI. 7. Къуаншагъэ зылэжьа цIыху. 8. ЦIыху акъылыфIэ. 9. ЦIыху яубэрэжьам е мылгъурыджейм игъэджэлам и Iэпкълъэпкъым къытенэ фэбжь. 10. Нартхэм я гъукIэ. 11. … Iэрымылъхьэм гуащэр щумыгъэгугъ. 12. Махъсымэ щытам и лъабжьэм къыщIо- нэ.
Гу зылъытапхъэ: ихъуреягъкIэ къэзыкIухь псалъэхэм зым и кIэухыр къыкIэлъыкIуэм и щIэдзапIэщ. Щапхъэ: джэд — дэп — пыжь.
Зэхэзылъхьар Мыз Ахьмэдщ.
Мазаем и 9-м ди газетым тета псалъэзэблэдзым и жэуапхэр:
ЕкIуэкIыу: 7. Мэрзэхъу. 8. Хьэжмэт. 10. Амдэч. 11. Жэгундэ. 13. Пхъампэ. 16. Шурылъэс. 19. Балъкъ. 20. Удын. 21. Елэн. 23. Джанэ. 26. Хьэкъурт. 27. Кхъузанэ. 28. Ержыб. 31. Даур. 32. Лэпс. 33. Убых. 35. Шэнт. 36. ТешанкIэ. 41. Духьэшы. 43. Щхьэмыж. 45. Мурси. 46. Нэбжьыц. 47. ПкIэлъей.
Къехыу: 1. Гур. 2. Фэнд. 3. ХъымпIар. 4. Пщэдэлъ. 5. КIэпхъ. 6. Къум. 7. Мыжэ. 9. Тхьэв. 12. Нэпкъ. 14. Арму. 15. Мастэпэбдз. 16. Шылэ. 17. Санэ. 18. Шыпсыранэ. 22. Назир. 23. Дженал. 24. Гъурц. 25. Къру. 29. Саут. 30. IупщIэ. 34. Хахуэ. 35. Шатэ. 37. Шыцуэс. 37. Нэпсей. 39. Къудан. 40. Бжей. 42. Шхын. 44. ХьэкIэ.
