Адэжь хэкум щыцIэрыIуэ Натхъуэ Бибрэс
Адыгэ футболистхэм ящыщу нэхъ лъэщ дыдэр Израилым и командэ къыхэхам и капитан Натхъуэ Бибрэсщ. Хамэ щIыпIэм къыщалъхуами, адэжь хэкум ар цIэрыIуэ щыхъуащ икIи Къэзан и «Рубин»-мрэ Мэзкуу и ЦСКА-мрэ яхэту Европэм и къэрал куэдым я стадионхэм пщIэрэ щIыхьрэ щиIэу зыкъыщигъэлъэгъуащ. Иджы Алыджым Iэпхъуауэ абы хыхьэ Пирей къалэм и «Олимпиакос»-м ехъулIэныгъэкIэ щоджэгу.
 Израилым и Кфар-Камэ адыгэ къуажэм 1988 гъэм къыщалъхуащ Натхъуэ Бибрэс икIи и ныбжьыр илъэс пщыкIуий щримыкъум щыщIэдзауэ, ехъулIэныгъэхэр щызыIэригъэхьэу, топджэгум хэтщ. 2006 гъэм абы япэ дыдэу щитIэгъащ спорт иным хэзыша Тель-Авив и «Хапоэль» командэм и балигъ гупым и фащэр. Абы лъандэрэ Израилым, Урысей Федерацэм, Алыджым, нэгъуэщI къэралхэм я губгъуэхэм джэгугъуэ 458-рэ щригъэкIуэкIащ икIи топ 71-рэ я хьэрхуэрэгъухэм щыхудигъэкIащ. КъищынэмыщIауэ, Израилым и балигъ гуп къыхэхам и зэIущIэ 50-м зыкъыщигъэлъэгъуащ икIи иджыпсту абы и пашэщ.
Япэ ехъулIэныгъэ иныр Натхъуэм щиIар 2007 гъэращ. Абы щыгъуэм «Хапоэль»-м хэту Израилым и кубокыр къихьащ.
 Ар ирагъэблэгъащ а къэралым и командэ къыхэха псоми - илъэс 17, 18, 19, 21-м нэсхэм, балигъ гупым. Абыхэм мызэ-мытIэу къыщыхэжаныкIащ икIи, зэи къэмыхъуауэ, мыжурт лъэпкъым щыщу капитану хахащ. АрщхьэкIэ зэи ибзыщIыркъым зэрыадыгэмрэ зэрымуслъымэнымрэ. Уеблэмэ иригушхуэу дэни щытопсэлъыхь. АбыкIэ щапхъэ нэсщ нэгъабэ и гъатхэпэм и кIэухым къэхъуар: Натхъуэ Бибрэс зи пашэ Израилым и командэ къыхэхам Тель-Авив къыщригъэблэгъа Румынием и футболистхэм щаIущIэнум и пэ къихуэу, зэрыхабзэу, лъэныкъуэхэм я къэрал гимнхэр ягъэзэщIащ. Ди лъэпкъэгъур журтхэм я гимным дежьууакъым икIи эфир занщIэу телевизоркIэ е интернеткIэ абы гу лъызыта куэдым псалъэмакъ кърахащ. «Ха-Тиквэ»-р (аращ журтхэм я гимным зэреджэр - Ж.З.) зымыгъэзащIэ шэрджэсым хуэфащэкъым Израилым и командэ къыхэхам и капитану щытыну», – арат нэхъыбэм я гупсысэр зыхуэкIуэжыр.
Псалъэмакъыр куу щыхъум, Натхъуэ Бибрэс къэралпсо радиом ирагъэблэгъащ икIи «Израиль спорт» нэтыным хагъэтащ ныкъуэкъуэгъу къыхуэхъуахэм ящыщ зы, къэралым и щIыхьыр топ джэгунымкIэ куэдрэ зыхъума Беркович дэщIыгъуу. Дэтхэнэми и Iуэху еплъыкIэр утыку кърихьэну Iэмал игъуэтащ.
 Натхъуэм зыкъыхуигъазэри, Беркович къыхигъэщащ, игъащIэм къэмыхъуауэ, журт лъэпкъым щымыщу, ар Израилым футболымкIэ и командэ къыхэхам и капитану щытыну дзыхь къызэрыхуащIар, абы щыгъуэми къэралым и гимным зэрыдемыжьууамкIэ ехъурджэуащ. «Сэ уэ пщIэшхуэ пхузощI Израилым и щIыхьыр дунейпсо утыкум лъагэу зэрыщыпIэтым, Iэзагъ ин зэрыпхэлъым, псэемыблэжу уи хьэрхуэрэгъухэм уазэрыпэщIэтым къыхэкIыу. Сэ езым зэIущIэ 78-рэ Израилым и гуп къыхэхам сыхэту езгъэкIуэкIащ, ауэ, сыщIэхъуэпса пэтми, капитаныгъэр зэи къыслъагъэсакъым. Ар хуабжьу щIыхьышхуэщ икIи уэ ди лъэпкъ командэм и пашэу ущыт хъунукъым, «ха-Тиквэ»-р жумыIэу».
«Уэ апхуэдэу уегупсысыну ухуитщ, - жэуап иритащ абы Натхъуэм. - Ауэ сэ сыжурткъым икIи «журтым и псэм макъамэ къреш» (Израилым и гимным щыщ сатырщ - Ж.З.) псалъэхэр жысIэнукъым. Хьэмэрэ Израилым щыпсэу лъэпкъ мащIэхэм къэралым нэхъ мащIэ хуащIэу къыпщыхъуу ара? Къапщтэмэ, ЦАХАЛ-м хэту си адэм илъэс 30-кIэ къэрал гъунапкъэхэр ихъумащ икIи языныкъуэ журтхэм нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэ Израилым хуилэжьащ. Си адэ къуэшым ипхъу Натхъуэ Нили баскетболымкIэ къэралым и гуп къыхэхам и пашэу ехъулIэныгъэ куэд къытхуихьащ».
 А псалъэхэм иужькIэ, нэтыныр езыгъэкIуэкI Эсаег Офир къыхигъэщащ Франджым и командэ къыхэхам и капитану дунейми Европэми я чемпион хъуа, иджы Мадрид и «Реал»-м и тренер нэхъыщхьэ Зидан Зинетдини зыщыщ къэралым и «Марсельеза» гимныр зэи яхужиIэу зэрыщымытар икIи абы щхьэкIэ франджыхэм зэрамыгъэкъуэншар, и адэр Алжирым къиIэпхъукIауэ зэрыщытар ящIэрти.
Натхъуэ Бибрэс кIэух псалъэр къылъысащ икIи къедаIуэхэм гу лъаригъэтащ, журтхэм къищынэмыщIауэ, Израилым лъэпкъ куэд зэрыщыпсэур икIи къыхигъэщащ абы ейм фIэкIа нэгъуэщI къэрал гимн зэримыщIэр зы лъэпкърэ динрэ фIэкIа къыщамылъытэу.
Шэч хэлъкъым, Бибрэс и Iуэху еплъыкIэр пщIэ зыхуэщIыпхъэщ. Къэралымрэ лъэпкъымрэ узэрыхуэпэжыр къызэрагъэлъагъуэр псалъэкIэкъым, атIэ IуэхукIэщ. Абы и лъэныкъуэкIэ Натхъуэм хуэдэ иджыпсту гъуэтыгъуейщ.
 ФутболымкIэ Израиль къэралыгъуэм курыт зэфIэкI иIэу аращ. Абы и гуп къыхэхамрэ командэ щхьэхуэхэмрэ дунейпсо утыку итщ, ауэ ехъулIэныгъэ инхэр зэкIэ зыIэрагъэхьэфыркъым. Израилми, Европэми, нэгъуэщI щIыпIэхэми иджыпсту нэхъ щыцIэрыIуэр абы хыхьэ Кфар-Камэ адыгэ къуажэм къыщалъхуа Натхъуэ Бибрэсщ икIи журт къэралыгъуэм и щIыхьыр ихъумэу балигъ командэ къыхэхам хэту зэIущIэ 50 иригъэкIуэкIащ. Аращ гупым и капитану хуэфащэ дыдэу щIыхахари. Абы и пэкIэ Израилым и командэ къыхэхам и ныбжь псоми ехъулIэныгъэкIэ зыкъыщигъэлъэгъуащ икIи щIалэгъуалэ гупым я пашэу ягъэуващ, нэхъапэм журтхэм фIэкIа капитаныгъэр зыми ирамыту щытами.
ЩIалэ дыдэу Бибрэс Тель-Авив и «Хапоэль»-м джэгун щригъэжьащ. ИужькIэ Къэзан и «Рубин»-м, Афинхэм я ПАОК (Алыдж) командэхэм ирагъэблэгъащ. Иужь илъэсхэм Мэзкуу и ЦСКА-м и пашэхэм ящыщ зыуэ щытащ. Абы къихьащ Израилымрэ Урысей Федерацэмрэ я кубокхэр, Урысейм и суперкубокыр. Ар ди къэралым и чемпионщ, къищынэмыщIауэ дыжьын (тIэунейрэ), жэз медалхэр зыIэригъэхьащ, Алыджым жэзыр къыщихьащ. Зы илъэси къанэркъым Натхъуэ Бибрэс Чемпионхэм я Лигэм е Европэм и Лигэм щымыджэгуу икIи и IэзагъымкIэ къеплъхэр къыдимыхьэхыу, дэрэжэгъуэ яримыту.
Натхъуэ Бибрэс 2010 гъэм япэ дыдэу адэжь хэкум къихьэжри, абы лъандэрэ Урысей Федерацэм щыджэгуащ. Ар ди къэралым къригъэблэгъауэ щытащ Къэзан и «Рубин»-м и тренер нэхъыщхьэ Бердыев Курбан икIи абы щхьэкIэ кIуат Израилым щыпсэу Натхъуэхэ я унагъуэм. «Рубин»-р щIэдзапIэ угъурлы хуэхъуащ Бибрэс икIи абы хэту Урысейм и кубокымрэ суперкубокымрэ 2012 гъэм зыIэригъэхьащ, чемпионатым и жэз медалыр къратащ.
Къэзандэсхэм къахэкIыжа нэужь, 2014 гъэм и япэ илъэс ныкъуэм Алыджым и ПАОК командэм хэтащ. Абыи Iыхьэншэ щыхъуакъым - а къэралым и дыжьын медалыр иIыгъыу Урысей Федерацэм къигъэзэжащ.
 Мэзкуу и ЦСКА-м ар апхуэдизкIэ лъэ быдэкIэ хыхьати, 2014/2015 гъэхэм екIуэкIа зэхьэзэхуэм и гъуащхьэхъумэныкъуэ нэхъыфI дыдэу къалъытащ икIи и хьэрхуэрэгъухэм топ 14 яхудигъэкIащ. Абы зэрыхэта илъэсиплIым адыгэ щIалэм дыжьын медалу 3-рэ (2015, 2017, 2018 гъэхэм) дыщэу зырэ (2016 гъэм) зыIэригъэхьащ, Урысейм и кубокым и финалым щыджэгуащ.
Бибрэс и Iуэхухэр ди къэралым хъарзынэ дыдэу щекIуэкIырт, ауэ, илъэсиплIкIэ зэращIылIа зэгурыIуэныгъэр щиухым, къыпищэн идакъым, ЦСКА-м и унафэщIхэр хуабжьу къелъэIуа пэтми. Зи ныбжьыр илъэс 31-рэ мыгувэу хъуну щIалэм мурад ищIащ топджэгум хэмыкIыж щIыкIэ Европэм зыкъыщигъэлъэгъуэну. Ди лъэпкъэгъу куэд щыпсэу Тыркум и командэ лъэщхэр щIэхъуэпсырт ар зыхагъэхьэну, ауэ нэхъапэм щыIауэ зи пIалъэ ищIэ Алыджыр нэхъ къыхихащ. Пирей къалэм и «Олимпиакос» командэ цIэрыIуэм гуфIэжу ар къищтащ икIи илъэс улахуэу еврэ мелуан хуигъэуващ, ехъулIэныгъэхэм къапэкIуэну саугъэтхэр хэмыту.
Натхъуэ Бибрэс зыщIэхъуэпсар Испаниерат, абы и цIыхухэр я теплъэкIи хьэл-щэнкIи адыгэхэм ярегъэщхьри. Ауэ алыджхэри зыкъомкIэ къыттохуэ икIи и щхьэгъусэ Ачмызхэ япхъу Талиерэ и къуищымрэ и гъусэу Олимп джэгухэм я къежьапIэ пасэрей щIыналъэм иджыпсту щопсэу, и джэгукIэфIымкIэ къыдэщIхэр игъэгушхуэу.
ЖЫЛАСЭ Заурбэч.
