Wat is de geschiedenis van de Esten?
Jaka jest historia Estończyków?
De Esten behoren niet etnisch tot de Balten, maar samen met de Sami en de Finnen tot het Fins-Oegrische volk. Toch wordt Estland geografisch gezien als een deel van de Baltische staten beschouwd.
Al in het 5e millennium voor Christus vestigden zich Fins-Oegrische stamgroepen in het Estse binnenland. In het 3e millennium voor Christus kregen de Oostzeefinnen met regionale bijzonderheden op het gebied van cultuur en taal een eigen profiel. In het 2e millennium voor Christus ontstonden er contacten tussen de Baltische Finnen in het noorden en de Baltische stammen in het zuiden. In de loop van het 1e millennium voor Christus ontwikkelde zich de Estse etnische groep. Sinds het midden van het 1e millennium na Christus hebben de Esten contact gehad met Oost-Slavinnen, later vooral met Russen.
De Esten waren het langst in hun politieke geschiedenis afhankelijk van andere staten.
Tijdens de periode van de tsaristische Russische en Sovjetoverheersing stond de Estse gemeenschap onder sterke acculturatiedruk, wat haar taalkundige sporen heeft nagelaten in de verandering van de taal naar het Russisch bij bepaalde bevolkingsgroepen en in de tweetaligheid van de moderniteit.
Het Ests wordt al sinds de 17e eeuw geschreven. De nauwe betrekkingen met de cultureel en taalkundig verwante buren, de Finnen, hebben, vooral sinds de 19e eeuw, het gevoel van eigenwaarde van de Esten versterkt en hebben de cultivatie van de Estse identiteit en taal gestimuleerd.
Estończycy nie należą etnicznie do Baltów, ale razem z Lapończykami i Finami do ludów ugrofińskich. Niemniej jednak Estonia jest geograficznie uważana za część państw bałtyckich.
Już w piątym tysiącleciu plemienne grupy ugrofińskie osiedliły się w sercu Estonii. W trzecim tysiącleciu p.n.e. ukształtował się profil Finów Morza Bałtyckiego o regionalnej specyfice kulturowej i językowej. W drugim tysiącleciu p.n.e. rozwinęły się kontakty pomiędzy bałtyckimi Finami na północy a bałtyckimi grupami plemiennymi na południu. W ciągu pierwszego tysiąclecia p.n.e. rozwinęła się estońska grupa etniczna. Od połowy I tysiąclecia n.e. Estończycy mają kontakt ze Słowianami Wschodnimi, później głównie z Rosjanami.
Przez najdłuższy czas w swojej historii politycznej Estończycy byli zależni od innych państw.
W okresie carskiej władzy rosyjskiej i sowieckiej społeczność estońska znajdowała się pod silną presją akulturacyjną, która pozostawiła ślady językowe w zmianie języka na rosyjski wśród niektórych grup ludności oraz w dwujęzyczności nowoczesności.
Język estoński pisany jest od XVII wieku. Bliskie relacje z kulturowo i językowo spokrewnionymi sąsiadami, Finami, szczególnie od XIX wieku, wzmocniły samoocenę Estończyków i zmotywowały do kultywowania estońskiej tożsamości i języka.