19 Mayıs 1919’da başlayan kurtuluş mücadelesi, 29 Ekim 1923’te Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyeti ilan etmesiyle zaferle sonuçlandı. ENUYGUN, Cumhuriyetin 100. yılında sizleri dünya tarihine damga vuran Cumhuriyet rotalarını keşfetmeye davet ediyor.
Kuruluşunun 100. yılını kutladığımız Cumhuriyetimizin ilanına tanıklık eden şehirlerin her biri tarihi bir miras taşıyor. Milli mücadeleyi, kurtuluş yolundaki kararlılığı ve bağımsızlığa giden yolu temsil eden şehirlerde Cumhuriyetin izini sürebileceğiniz müzeler, anıtlar ve tarihi yapılar bulunmaktadır. Türkiye’nin Cumhurbaşkanlığı seyahat sitesi ENUYGUN, sizleri Cumhuriyetin 100. yılında izleyebileceğiniz rotalara davet ediyor.
SAMSUN
Kurtuluş Savaşı’nın temellerinin atıldığı Samsun, bu özel yılda keşfedilecek ilk rotalardan biri. Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından 19 Mayıs 2006 tarihinde ziyarete açılan Bandırma Vapuru Müzesi’nde Mustafa Kemal Atatürk’ün seyahatlerine ilişkin arşiv belgeleri de yer alıyor.
Mustafa Kemal Atatürk’ün kentte ilk konakladığı bina Gazi Müzesi olarak ziyaret ediliyor. 25 Mayıs-13 Haziran 1919 tarihleri arasında görev yaptığı bir diğer bina ise Atatürk Konutu Müzesi olarak yeniden düzenlendi.
Samsun, Milli Mücadele’nin başlangıç şehri olması nedeniyle en özel anıtlardan birine ev sahipliği yapmaktadır. Atatürk hayattayken 1931 yılında açılışı yapılan ve Atatürk’ü şahlanmış at üzerinde gösteren Şeref Anıtı’nın yüksekliği yaklaşık 9 metredir. Anıt büyük bir parkın içinde yer almaktadır.
AMASYA
Erzurum ve Sivas kongrelerine katılımı davet eden Amasya Genelgesi’nde ilk kez milli egemenliğe dayalı bir yönetimden bahsediliyor. Genelge, 22 Haziran 1919’da tüm mülki idarecilere ve askeri komutanlara telgrafla iletildi.
Amasya Genelgesi’nin yazıldığı Saraydüzü Kışla Binası Yeşilırmak kıyısında yeniden inşa edildi. Saraydüzü Kışla Binası, Milli Çaba Müzesi ve Kongre Merkezi’nde o günlere yolculuk yapabilirsiniz.
ERZURUM
Kurtuluş Savaşı’nın ilk kongresinin yapıldığı Erzurum tarihi değere sahiptir. Mustafa Kemal Paşa’nın, Hüseyin Rauf Bey ve arkadaşlarıyla birlikte 9 Temmuz 1919’da yerleştiği ve 52 gün kaldığı ev, bugün müze olarak korunuyor.
Tarihi yeniden yazacak ilk önemli kararların alındığı Erzurum Kongresi’ne ev sahipliği yapan bina halen ayakta olup Fotoğraf ve Heykel Müzesi olarak hizmet vermektedir. Erzurum Kongresi’ne Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van’dan katılan 56 delegenin isimlerinin yazılı olduğu tabloların ve duvarlarında delegelerin hayatlarını anlatan portrelerin yer aldığı müze, tarihin en değerli örneklerinden birine tanıklık ediyor. Cumhuriyetin durakları.
SİVAS
Milli mücadelenin karargâhı olarak kullanılan bina, bugün Sivas Atatürk Kongre Müzesi olarak ziyaret ediliyor. O dönemde lise olan bina, mimarisiyle de dikkat çekiyor. Müzede kongre öncesinde yaşanan olaylara ve Mustafa Kemal Atatürk’ün kongre hazırlıklarına ilişkin belgeler sergileniyor. Sivas’ta kurulan Anadolu Kadınları Vatan Müdafaa Cemiyeti’nin telgraf odası, kongre tutanakları ve bildirileri yer alıyor. Kurultayda Milli Mücadele’nin yayın organı olarak yayınlanmasına karar verilen ve ilk kez Sivas’ta basılan İrade-i Milliye Gazetesi’nin basımında kullanılan matbaa makinesi ve gazete örnekleri arasında şunlar yer alıyor: değerli belgeler.
Samsun’da olduğu gibi Sivas’ta da Cumhuriyetin ilk anıtları arasında yer alan ve kentin milli mücadeledeki önemini ifade etmek üzere 15 Ocak 1932’de açılışı yapılan muhteşem bir Atatürk Anıtı bulunmaktadır.
SAKARYA
Kurtuluş Savaşı’nın en önemli savaşlarından biri olan Sakarya Meydan Muharebesi’nin gerçekleştiği Sakarya, en değerli Cumhuriyet rotalarından biri olarak öne çıkıyor. Kurtuluş Savaşı’nın en kritik dönemlerinden birinde gerçekleşen Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos – 13 Eylül 1921 tarihleri arasında Sakarya Nehri civarında gerçekleşmiştir. Türk milletinin mücadelesinde kırılma noktalarından biri olan bu savaş, Bağımsızlık mücadelesi, Atatürk’ün önderliğinde, onun askeri dehası ve stratejik zekası sayesinde kazanılmış ve bu zafer, Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olmuştur. Cumhuriyet rotalarından Sakarya’ya yolunuz düşerse Sakarya Müzesi’ni (Atatürk Evi) mutlaka ziyaret etmelisiniz.
AFYONKARAHİSAR
Kurtuluş Savaşı’nın en önemli aşamalarından biri olan Büyük Taarruz’un son hazırlıkları Afyonkarahisar Şuhut’taki Hacı Veli Konağı’nda yapıldı. Bu konağın yanı sıra Kocatepe Atatürk Anıtı ve Yazıtını da ziyaret edebilirsiniz. Anıt, Büyük Taarruz’un 26 Ağustos sabahı Kocatepe’den başlamasını simgeliyor. Bu alanda yürümek, 100 yıl önceki cepheye yolculuk gibidir. 30 Ağustos zaferine ve 9 Eylül’de İzmir’in alınmasına yol açan büyük ilerlemenin başlangıç noktası olan Afyonkarahisar ve Kocatepe, Cumhuriyetin kuruluş yolunda en değerli kazanımlara sahne oldu.
ANKARA
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a gelişinden yaklaşık bir yıl sonra Anadolu’da yeni bir meclis kurulmak üzereydi. 23 Nisan 1920’de ilk meclisin toplandığı bina, Atatürk ve Kurtuluş Müzesi olarak ülkemizin en pahalı kurumları arasında yer alıyor. 1924-1960 yılları arasında kullanılan Ankara’daki ikinci meclis binası uzun süre Cumhuriyet Müzesi olarak kullanılmış olup, Atatürk’ün 10. Yıl Nutku’nu okuduğu mikrofon da burada bulunmaktadır.
Cumhuriyetin ilanından sonra çağdaş şehircilik çalışmalarının en örnek projelerinden biri olan Atatürk Orman Çiftliği, o günkü değerini halen korumaktadır. Ankara’ya özellikle Cumhuriyet tarihimiz için geliyorsanız burayı mutlaka görmelisiniz. Burada piknik alanları, park, müze, Atatürk’ün Selanik’teki konutunun bir kopyası ve çiftlik üretimiyle karşılaşacaksınız; Cumhuriyet çocuğu olmanın mutluluğunu yaşayacaksınız. En anlamlı durak elbette Anıtkabir olacaktır. Her yıl milyonlarca insanın akın ettiği Anıtkabir’i Cumhuriyetin 100. yılında ziyaret etmek size farklı duygular yaşatacaktır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı