Gebelik süreci kadınlar için oldukça zorlu geçmektedir. Gebeliğin kendisinin vermiş olduğu ağrıların yanı sıra yaşanılan herhangi bir diğer sağlık sorunları da gebelik sürecinde hem kadınları zorlamakta hem de bebeğe bir şey olma korkusu yaşatmaktadır. Farenjit, boğazın arka bölgesinde yer alan farenksin (yutağın) iltihaplanması ile meydana gelmektedir. Çoğu zaman nezle, grip ya da soğuk algınlığı gibi hastalıkların yanı sıra gelişmektedir. Ancak bazen bakteriyel enfeksiyonlardan dolayı da farenjit oluşabilmektedir. Hamilelikte farenjit genelde boğaz ağrısıyla kendisini gösterir ve çoğu zaman tehlikeli bir durum oluşturmamaktadır.
Hamilelikte farenjit farklı sebeplere bağlı olarak gelişebilmektedir. Genel olarak görülen 2 tip farenjit vardır. Bunlar akut farenjit ve kronik farenjit olarak sınıflandırılmaktadır. Akut ve kronik farenjitin oluşma kaynakları birbirine benzese de farklılıklar da söz konusudur. Hamilelikte gelişen farenjitin sınıflandırılarak nedenleri şu şekilde açıklanabilmektedir:
Akut farenjit nedenleri:
- Difteri,
- Mide rahatsızlıkları (gastrit, reflü gibi)
- Beta enfeksiyonu,
- Zona,
- Nezle ya da grip gibi gelişen viral enfeksiyonlar,
- Cinsel yolla bulaşan gonore enfeksiyonu (bel soğukluğu),
- Herpes viral enfeksiyonu (uçuk virüsü).
- Kirli ve kapalı havada uzun süre çalışmak ya da durmak,
- Klimalı ortamlarda bulunmak,
- Çok fazla konuşarak sesin yoğun kullanıldığı işlerde çalışmak,
- Kalabalık ortamlarda bulunmak.
Kronik farenjit nedenleri:
- Aşırı derecede sigara ve alkol tüketimi,
- Alerjiye sebep olabilecek toz veya polen gibi faktörler,
- Kronik şekilde olan diş ve diş eti enfeksiyonları,
- Kirli ve kuru havaya maruz kalmak,
- Sık aralıklar ile solunum yolu enfeksiyonu geçirmek,
- Klimalı ortamda uzun süre kalmak,
- Sürekli boğazı temizlemek,
- Sinüzitlerde meydana gelen geniz akıntıları,
- Burun kuruluğu ve tıkanıklığının kronikleşmesi,
- Kronik romatizmal hastalıklar,
- Sesin çok fazla kullanıldığı işlerde çalışmak,
- Gıdaların aşırı soğuk ya da sıcak olarak tüketilmesi,
- Frengi.
Farenjit hamilelerde sıkça görülen bir durumdur. Bazen grip ve soğuk algınlığının yanı sıra gelişen farenjit bazen de tek başına boğaz ağrısı olarak görülebilmektedir. Farenjit hastalığı hamile olan herkeste farklı belirtiler ile kendisini göstermektedir.
Görülen genel belirtiler ise şu şekilde sıralanabilmektedir:
- Yutkunmada zorluk,
- Konuşmada zorluk,
- Ses kısıklığı,
- Boğaz ağrısı,
- Geniz akıntısı,
- Ağız kokusu,
- Boğazın arka bölgesinde gri veya beyaz lekelenmeler,
- Bademciklerde şişme,
- Boğazda kızarıklık,
- Kulak kaşıntısı ve ağrısı,
- Boğazda ya da boyunda şişmiş olan iltihaplı lenf bezleri.
Hamilelikte de farenjit kronik veya akut olarak gelişebilmektedir. Genel belirtiler yukarıdaki gibi olsa da akut veya kronik olarak gelişebilen farenjiti birbirinden ayırt eden bazı noktalar vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilmektedir:
- Akut farenjit belirtileri: Hamilelikte gelişen yutkunma zorluğu, uçuk şeklinde meydana gelen kabarmalar, boğaz ağrısı ve boğazda aniden başlayan yanma ve kızarıklık çoğunlukla akut farenjite işaret etmektedir.
- Kronik farenjit belirtileri: Hamilelikte boğazda meydana gelen batma hissi, boğazda sürekli olarak kuruluk ve takılma hissi, devamlı olan gıcık şeklindeki öksürükler ve boğazda oluşan yaralar kronik farenjit belirtileri olarak görülmektedir.
Hamilelikte farenjit korkulacak bir durum yaratmasa bile gün içerisinde hamile kadınlar için rahatsızlık vericidir. Bu nedenle gerekli tedavinin uygulanması için öncelikle teşhisin konulması gereklidir. Hamilelikte farenjit teşhisi için ise şu yöntemler kullanılmaktadır:
- Fiziki muayene: Doktor tarafından boğaz kontrolü yapılır. Boğazda oluşan bakteriler varsa, gerekli görülürse boğaz kültürü alınır.
- Kan tahlili: Doktor eğer ciddi bir enfeksiyondan şüpheleniyorsa kan tahlili alınarak vücuttaki enfeksiyon oranına bakılır ve tedavi için antibiyotiğin gerekli olup olmadığına karar verilir.
Gebelikte farenjit tedavisi için hamile kişinin kaçıncı ayında olduğu ve genel durumu oldukça önemlidir. Genel olarak normal yetişkin insanlar için farenjit tedavisinde kullanılan ilaçlar gebelikte kolayca kullanılmamaktadır. İlaçların gebelik kategorisi ve bebeğe yan etkileri mutlaka doktor tarafından değerlendirilerek bu şekilde reçete edilmektedir.
Hamilelikte farenjit tedavisi için kullanılan yöntemler ise şu şekildedir:
- İlaç tedavisi: Gebelikte ilaç kullanmak doktorlar açısından en son tercihtir. Ancak gelişen farenjit hamile kişiyi aşırı rahatsız ediyor ve günlük yaşam kalitesini düşürüyorsa ilaca başvurulmaktadır. Genel olarak gebelik kategorisi A veya B grubunda olan antibiyotik, boğaz spreyleri ve ağrı kesiciler reçete edilmektedir.
- Günlük su tüketimi: Farenjitin hızlı iyileşmesi için gün içerisinde en az 2 veya 2,5 litre su tüketimi oldukça önemlidir. Bilhassa tüketilen suyun aşırı sıcak veya aşırı soğuk olmaması gerekir. Ilık su farenjitin iyileşmesini kolaylaştırmaktadır.
- Gargara: Gebelik döneminde yaşanan farenjit tedavisi için önerilen bir başka tedavi de gargara kullanımıdır. Kullanılan gargara tuzlu su gargarası veya doktorun reçete etmiş olduğu ilaçlı gargara da olabilmektedir.
- Buhar ve buğu tedavisi: Farenjitte boğaz kuruluğunu önlemek ve oluşabilecek ağrıyı azaltmak amacıyla doktor tarafından buhar ve buğu tedavisi uygulanabilir. Buhar ve buğu tedavisinde amaç mukus zarının nemlenmesi ve tahrişin azaltılmasıdır. Buhar ve buğu tedavisinde suyun kaynatılması ve kaynamış suya dikkatli olarak eğilip nefes alınmalıdır.
Gebelik başlı başına oldukça yorucu ve zor bir süreçtir. Üstüne bir de farenjit gibi başka bir enfeksiyonun geçirilmesi gebe kadınlar açısından günlük yaşamın daha da zorlaşmasına sebep olmaktadır. Gebelikte geçirilen farenjitin tedavi edilmemesi günlük yaşam kalitesini oldukça düşüreceği gibi farenjitin daha ağır komplikasyonlara yol açmasına da neden olabilmektedir. Bu nedenle farenjit gerek doktorun reçete ettiği ilaçlar ile gerekse de gün içerisinde tüketilebilecek sağlıklı gıdalar ile mutlaka tedavi edilmelidir.
Hamilelikte yaşanan farenjit kadınlar açısından gün içerisinde oldukça yorucu ve yıpratıcı olabilmektedir. Bu nedenle farenjitin hızlı iyileşmesi için yapılabilecek bazı uygulamalar ve tüketilebilecek bazı gıdalar vardır.
Bunlar aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
- Gün içerisinde bol C vitamini (kivi, portakal, mandalina gibi) tüketilmelidir.
- Farenjitin ses kısıklığına yol açmaması için mümkün olduğunca az konuşulmalıdır.
- Bal tüketimi de yine boğazı yumuşatır, yaraları iyileştirir ve oluşabilecek bakteriyel enfeksiyonların önüne geçer.
- Sağlıklı gıdalar tercih edilmelidir.
- Gece oluşabilecek boğaz kuruluğunu önlemek amacıyla başucunda ılık su bulundurulmalıdır.
- Stres ve sinirden uzak durmak ve dinlenmek de yine iyileşme sürecini hızlandırmaktadır.
Hamilelikte farenjit oluşumu hem gebelikle birlikte gelişen mide rahatsızlıkları sebebiyle meydana gelirken hem de soğuk algınlığına bağlı olarak gelişebilmektedir. Bu nedenle farenjit oluşumunu engellemek veya oluşan farenjitin daha kötüye gitmemesi için yapılabilecek bazı adımlar vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilmektedir:
- Aşırı soğuk veya aşırı sıcak gıdalardan uzak durulmalıdır.
- Gazlı içecekler tüketilmemelidir.
- Sigara ve alkolden uzak durulmalıdır.
- Çok fazla konuşulmamalı ve ses yorulmamalıdır.
- Hazır işlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır.
Hamileler gebelik sürecinde düzenli olarak kontrollerine gitmektedir. Genel kontrollerini kadın doğum bölümünde yaptıran hamile kadınlar eğer farenjit geçiriyorsa ve yukarıdaki belirtileri yaşıyorsa hastanelerin Kulak-Burun-Boğaz bölümlerine başvuru yapmalıdır.
Farenjit eğer hamilelik döneminde ağır seyretmiyorsa herhangi bir ilaç kullanmaya gerek kalmadan atlatılırken bazı durumlarda ağır seyredebilmektedir. Özellikle farenjitin yanı sıra geçirilen gribal enfeksiyon da var ve ateş oluşuyorsa mutlaka en yakın zamanda doktora başvurulmalı ve gerekli tedaviler uygulanmalıdır.
Gebelikte Faranjit ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Hamilelikte farenjit bebeğe zarar verir mi?
Hamilelikte farenjit çoğunlukla korkulacak tehlikeli bir durum değildir. Bu nedenle bebek açısından da herhangi bir zararı yoktur. Ancak yine de gerekli doktor kontrolleri yapılarak hamilelikte farenjitin tedavisi yapılmalı ve oluşabilecek komplikasyonların önüne geçilmelidir.
Hamilelikte faranjit nasıl geçer?
Hamilelikte gelişen farenjit genel olarak kendiliğinden geçmektedir. Bazı durumlarda ise uzman doktorun reçete ilaçların kullanılması gerekebilir. Özellikle soğuk havadan ve soğuk gıdalardan uzak durmak bu sürede iyileşmeyi hızlandırmaktadır. Bunun yanı sıra ılık içeceklerin tercih edilmesi ve boğaz tahrişinin önlenmesi de yine farenjitin geçmesini kolaylaştıracaktır.