Peynir sevenler size iyi bir haberimiz var. Penn State Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya göre, peynirde doğal olarak bulunan antioksidanlar çok tuzlu beslenmenin kan damarlarına verdiği zararı engelleyebilir.
Karma, çapraz dizaynlı araştırmada yüksek sodyumlu beslenen yetişkinlerin , kan damarlarında da fonksiyon bozukluğu yaşadığı görüldü. Fakat aynı yetişkinler günde 4 porsiyon peynir (170g)yiyerek, yüksek sodyumlu beslendiğinde bu etkiyi tecrübe yaşama dı.
Araştırmaya başkanlık eden Billie Alba, elde ettikleri bulgular sayesinde çok tuzlu yemenin getirdiği risklerin dengelenebileceğini belirtiyor.
“Tuzu azaltmak için büyük bir çaba sarf ediliyor fakat bu çoğu insan için oldukça zor. Peynir gibi süt ürünlerini daha çok yiyerek , kardiyo vasküler risk azaltılabilir ve sodyum azaltmasına gitmeden damar sağlığını iyileştirilebilir,” diyor Alba.
Tuz az miktarlarda alındığından insan vücudu için hayati bir mineraldir . Bununla beraber çok fazla sodyum destekli yüksek tansiyon gibi kardivasküler riskleri de beraberinde getiriyor. Amerikan Kalp Derneği günlük 2300 mg’den fazla sodyum alınmamasını tavsiye ediyor ve ideal miktarın yetişkinler için 1500 mg yani 1,5 gram olduğunu belirtiyor.
Penn State’den Kinesiyoloji Prof. Lacy Alexander’a göre önceki araştırmalarda süt içeren beslenmede – yüksek sodyum içermesine rağmen peynirde dahil olmak üzere – kalp sağlığının iyileştirmesi arasında bağlantı gösterdi.
Araştırmada kan basıncı tuza duyarlı olmayan 11 yetişkin yer aldı. 8 gün boyunca 4 farklı beslenme uygulandı: düşük sodyum,süt içermeyen beslenme,düşük sodyum,peynirce zengin beslenme,yüksek sodyum, süt içermeyen beslenme, yüksek sodyum, peynirce zengin beslenme diyeti yapıldı.
Yüksek Sodyum ve Peynirli Beslenme
Düşük sodyum diyetinde günde 1,500 mg tuz tüketirken, yüksek sodyum diyetinde 5,500 mg tuz tüketildi. Peynir diyetinde 170 g(4 porsiyon) farklı türlerden peynir yendi.
Her haftalık diyet sonrasında katılımcılar laboratuvara döndü. Araştırmacılar katılımcıların derilerine küçük fiberler takarak, az miktarda asetilkolin verdi. Bu madde kan damarlarına rahatlatıcı bir işaret veriyor. Her katılımcının asetilkoline reaksiyonu incelendi.
Katılımcıların kan basıncı izlendi ve idrarı her hafta incelenerek doğru miktarda tuz tüketip, tüketmedikleri ölçüldü.
Yüksek sodyum ve peynirsiz diyet yapanlarda kan damarları asetilkolini iyi cevap veremedi. Çünkü bu durumda kan damarlarındaki özel hücreler iyi bir şekilde gevşeyemiyor. Fakat yüksek sodyum, bol peynir diyetinde bu durum gözlenmedi.
“Katılımcılar yüksek sodyum ve peynirsiz beslendiklerinde damar fonksiyonları çöküşe geçti, aynı kardiyovasküler risk faktörleri artan kişilerde gördüğümüz gibi. Fakat aynı miktarda sodyum tüketip, peynir de yenildiğinde bu etkilerden tümüyle kaçınıldı,” diyor Prof. Lacy Alexander
Alba yine de araştırmacıları bu durumun peynirdeki spesifik bir besinden mi kaynaklandığını bilmese de, veriler peynirdeki antioksidanların buna katkısı olabileceğini gösteriyor.
“Fazla tuzlu beslenme kan damarı sağlığına ve kalp sağlığına zarar veren molekülleri arttırıyor. Artık bilimsel bir kanıt var, süt ürünlerinin sindirimiyle oluşan peptitlerin, antioksidan özellikleri fayda sağlıyor. Fakat süt ürünlerinin sindirimiyle, antioksidanlar damarları zararlı fizyolojik etkilerden koruyor olabilir, “diyor Alba.
Alba bu etkilerin gelecekte daha geniş çaplı çalışılması gerektiği kadar, süt ürünlerindeki damar sağlığını koruyan muhtemel mekanizmalar için ayrı araştırma gerektiğini belirtiyor.
İleri Okuma: Billie K Alba et al, Controlled Feeding of an 8-d, High-Dairy Cheese Diet Prevents Sodium-Induced Endothelial Dysfunction in the Cutaneous Microcirculation of Healthy, Older Adults through Reductions in Superoxide, The Journal of Nutrition (2019). DOI: 10.1093/jn/nxz205