01 Aralık 2022
Laktak Sensörler Spor Fizyolojisine Katkıda Bulunur Mu?
Spor ve fitness için giderek artan sayıda giyilebilir laktat sensörü mevcut olsa da bu yeni teknolojinin anlaşılmasında mutlak bir gelişme olmamıştır ve terdeki laktatın izlenmesinin yararlılığı konusundaki tartışmalar devam etmektedir. Amerikan Kimya Derneği'nin bir dergisi olan ACS Sensors'da yakın zamanda yayınlanan bir makalede, çelişkili ve eksik kanıtların yakın geçmişine rağmen, spor fizyolojisinin bu teknolojinin yaralanmaları önlerken performansı artırıp artıramayacağına odaklandığı
belirtiliyor.
Makalenin ortak yazarları, KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'nde doçent ve yardımcı doçent olan Gaston Crespo ve Maria Cuartero, laktat sensörü teknolojisinin vaadinin, yani bir sporcunun kendini çok fazla mı yoksa çok az mı zorladığını gerçek zamanlı olarak belirleyebilmenin, birkaç temel nedenden ötürü henüz ulaşılamaz olduğunu
söylüyor.
Crespo, ''Spor performansı ile laktat konsantrasyonu arasındaki bağlantı
hakkında yeterli kanıt yok,'' diyor. ''Ayrıca terdeki laktat ile kan dolaşımındaki laktat arasındaki bağlantının yanı sıra diğer biyobelirteçlerle olan bağlantılar konusunda da bir anlayış eksikliği var.''
Laktat veya laktik asit,
kas hücreleri oksijen olmadan glikozu enerjiye dönüştürdüğünde anaerobik solunumun bir yan ürünüdür. Sporcunun kanından örnek almak, spor bilimcilerin ve antrenörlerin sporcunun kondisyonunu ve zindeliğini değerlendirmelerine yardımcı olur. Ancak zor bulunan altın standart, laktatı gerçek zamanlı olarak izleyen bir sensör olacaktır.
Araştırmacılar mevcut araştırmaları incelerken, ter laktatı ile kan laktatı arasındaki korelasyonu
belirlemek için güvenilir veriler sağlayan ter toplama ve analizine yönelik evrensel olarak kabul görmüş bir yaklaşımın henüz bulunmadığına dikkat çekiyorlar. Makale, giyilebilir cihazlara entegre edilmiş elektrokimyasal laktat sensörlerinin mevcut durumunun bir analizini sunmakta ve teknolojinin nihai başarısı için geliştirilmesi veya değiştirilmesi gereken temel özellikleri listelemektedir.
Bunlar arasında araştırmacıların temmuz ayında aynı dergide yayınlanan kendi teknolojileri de yer alıyor: laktat biyosensörünün yanı sıra pH ve sıcaklık sensörleri içeren bir epidermal yama. Makale, ACS Sensors'da yayınlandığından bu yana derginin en çok okunan makalelerinden biri olarak vurgulandı.
Sıcaklık ve pH tipik olarak laktatın elektrokimyasal okumalarını etkileyerek beklenenin çok altında ölçümlere neden olur. Bu nedenle araştırmacılar, sensörün dış kısmında özel olarak tasarlanmış bir polimer katman kullanarak terdeki laktatı izole etmenin bir yolunu
geliştirdiler. Polimer, sensördeki reaktif enzimi laktat dışında herhangi bir şeye tepki vermekten koruyor ve sensörün elektrokimyasal sensörlerin tipik olarak yaptığından daha yüksek laktat konsantrasyonlarını okumasını sağlıyor.
Sistemin geleceği iki yönlü. Ticari ve deneysel. Crespo, araştırmacıların Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü'nden (EIT) aldıkları hibe ile kurdukları IDRO BV adlı yeni bir şirket aracılığıyla ticari olarak geliştirildiğini söylüyor.
Ayrıca, İsveç'teki Dalarna Üniversitesi'ndeki araştırmacılarla yapılan bir işbirliği kapsamında, kan ve ter ölçümlerinin sporcuların spor performansıyla ilişkilendirildiği
vücut üzerinde testler yapmak için bu teknoloji kullanılıyor. Buna ek olarak, sensör performansının laboratuvar tabanlı doğrulaması için ter örnekleri toplanıyor.
KTH araştırmacıları, laktat üretiminin pasif kaslardan ziyade aktif kaslara bağlı olup olmadığı gibi son makalelerinde gündeme getirdikleri kilit soruları yanıtlamayı amaçladıkları tüm vücut testlerini gerçekleştirmek için İsveç'teki Dalarna Üniversitesi ile iş birliği yapıyor.