Teknoloji, her geçen gün artık hızına yetişemeyeceğimiz kadar ilerlemeye başladı. Özellikle son zamanlarda hem internetin hem de sosyal medyanın hayatımızın çok önemli bir parçası haline geldiğini söylemek oldukça doğru olacaktır. Kullanımı yaygınlaşan akıllı telefon, bilgisayar ve tablet gibi teknolojik cihazlar bir çoğumuzun elinden düşüremediği ve başından kalkamadığı bir hale geldi. Dolayısı ile geçirdiğimiz vakit bazen olması gerekenden çok fazla olmaya baladı. Faydaları da çok elbette ki ancak giderek artan zararlı etkilerini de görmezden gelmemiz mümkün değil. Git gide hem evine hem de içine kapanan insanlar sosyalleşme ihtiyaçlarını daha çok sosyal medyalarında gidermeye başladı. Sosyal medya bağımlılığı başta gelmek üzere zamanla birçok kavram türedi ve bu durum baş edilemez bir hal aldı. Yazımızda sizler için sosyal medya bağımlılığı konusunu ele alıp çeşitli başlıklar ile konuyu irdeleyeceğiz.
Sosyal Medya Bağımlılığı Anlam Olarak Ne İfade Etmektedir?
Artık küçük büyük fark etmeden neredeyse herkesin bir sosyal medya hesabı var. Hatta olmayanlara tuhaf gözlerle bakmaya bile başladık. Evet; paylaşımlar yapmak, beğeniler, yorumlar almak keyifli olabilir. Belki sık görüşemediğiniz arkadaşlarımızla, akrabalarımız ya da diğer tanıdıklarımız ile sosyal medya mecralarından iletişimde kalmak da sosyal medyanın sunduğu şüphesiz güzel şeylerden biri diyebiliriz. Ancak gereğinden fazla kullanmaya başlamadık mı sizce de? Birçoğumuz neredeyse artık bir hastalık olarak dahi tanımlanabilecek sosyal medya bağımlılığı ile cebelleşmek zorunda kalıyor diyebiliriz. Net bir tanım yapması zor olsa da sosyal medya bağımlılığı nedir sorusuna cevap verebiliriz. Sosyal medya hesaplarında sürekli olarak gereğinden fazla vakit geçirmeyi, kimi zaman bu durumdan rahatsız olunsa da devam edilmesi ve belki de bırakma isteğimiz olsa dahi bir türlü kendimizi durduramamamız olarak ifade edebiliriz. Sosyal medya hesaplarımızda aktif değilsek bir şeyler kaçırıyor ya da bir şeylerden geri kalıyor hissine kapılmamız da sıkça karşılaştığımız sosyal medya bağımlılığı kavramına dâhil edilebilir.
Sosyal Medya Bağımlılığından Kurtulmak
Sosyal medya bağımlılığı günümüzün büyük bir problemi olmuş durumda. Aynı zamanda bu bağımlılığın zannettiğimiz kadar masum olmadığını bilmeliyiz. Diğer bağımlılıklar gibi hayat kalitemizi zaten düşürmekle birlikte akla gelmeyecek kadar çok zararlı etkilerinin olduğunu bilmeliyiz. İçe kapanma, zaman kaybı, uyku bozuklukları, özgüvenin düşmesi, sağlıklı iletişim kuramama gibi pek çok olumsuz yanını sayabiliriz. Ancak git gide yaygınlaşan sosyal medya bağımlılığı ile mücadele etmek sanıldığı kadar da zor değil. Bu noktada işe yaran ve yapılabilecek şeyler elbette ki var. Neler olduğuna bir bakalım isterseniz:
- Öncelikle, eğer sosyal medyadan bir iş yönetmiyor ya da girmenizi gerektirecek çok acil bir şey yoksa sosyal medyaya sürekli girmek zorunda olmadığınızın farkında olun. Mesela arkadaşlarınız ile sohbet ederken sürekli telefonunuzu kontrol etmek onlara saygısızlık olabileceği gibi keyifli bir zaman geçirmenin de önüne geçecektir. Aynı şekilde uyumadan önce sosyal medyada uzun saatler gezinmek de uykunuzdan çalabileceği gibi ertesi gün uykunuzu alamamış ve yorgun olarak bir güne başlamanıza sebep olacaktır.
- Sosyal medya hesaplarınızı kontrol etmek ve hesaplarınızda gezinmek için günün belirli saatleri için belirli kotalar verin kendinize. Eğer zorlanıyorsanız her gün biraz daha azaltarak devam edin. Belirlediğiniz sürenin dışına çıkmamaya ve yaptığınız planlamaya uymaya oldukça özen gösterin.
- Sosyal medyadan sürekli gelen bildirimler iradenizi zorlayabilir ve her gelen bildirim hesaplarınıza girme isteği oluşturabilir. Bunun için kullandığınız cihazdan sosyal medya aplikasyonlarının bildirimlerini kapatabilirsiniz. Böylelikle bunun önüne rahatlıkla geçebilirsiniz.
- Sizi oyalayacak başka şeyler bulun. Sosyal medyada geçirdiğiniz vakitleri daha verimli aktiviteler için harcayabilirsiniz. Onun yerine yapmanız gereken işleri tamamlayabilir, kitap okuma gibi faydalı şeylere yönelebilir ya da çeşitli hobiler edinebilirsiniz. Bu seçenekleri çoğaltmak elbette ki mümkün. Bu sayede sosyal medya bağımlılığı ile başa çıkabilir ve durumu kendi lehinize çevirebilirsiniz.
Çocuklar Açısından Sosyal Medya Bağımlılığı
Sadece bir yetişkin için değil, sosyal medya çocuk için de başta bağımlılık yaratması olmak üzere pek çok kötü etkiye neden olabiliyor. Ebeveynlerin birçoğu çocukların tabletlerde ve akıllı telefonlarda çok uzun zamanlar geçirdiğinden ve baş edemediğinden şikâyetçi. Üstelik sadece uzun saatler harcamaları söz konusu değil sosyal medya henüz gelişme çağında olan bir çocuğu pek çok tehlike ile karşılayabilir. Bu konuda bir sosyal medya çocuk için sadece eğlenceli vakit geçireceği bir araç dışında görmemesi gereken şeylerle dolu olabilecek bir mecraya dönüşebilir. Her şeyin paylaşılabildiği ve kötü niyetli insanların da bolca yer alabildiği sosyal medya çocuk açısından özendirici ve olumsuz davranışlara sevk edici bir unsura farkında olmadan evirilebilir. Özellikle bu noktada ebeveynlerin daha bilinçli davranması oldukça önemli. Aynı zamanda ebeveynler tarafından özellikle bilinmelidir ki; sosyal medya çocuk için sadece onların keyifli vakit geçirmediği ve zaman zaman da tehlikeli ve korkutucu sonuçlar doğurabilir.
Sosyal medyanın küçük çocuklar için çok da masum olmadığı zaten aşikâr. Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken durumlar mevcut. Bu konuda çocukların bilinçli davranamayacağı ve kendini koruyamayacağı bilinciyle hareket etmeli ve üzerine düşeni yapmalıdırlar. Özellikle çocukların küçük de olsa bir birey olduğunu unutmadan onların mahremiyetine girmemeye ve rahatsız edici olmamaya özen göstermelidir. Çocuklarla sağlıklı bir iletişim kurmalı ve sosyal medya kullanımını kontrol altında tutmalıdır. Eminiz ki; hiçbir ebeveyn çocuğunun bile isteye zarar görmesini istemez.