HPV (Human Papilloma Virüs), rahim ağzı kanserlerinin en önemli nedenidir. Rahim ağzı kanserleri dünyada sık görülmekte ve bu kansere yakalanan her iki kadından biri ölmektedir (1). HPV’ye karşı aşılama ve tarama programları rahim ağzı kanserlerinden korunmak ve tanı için son derece önemlidir.
HPV aşısı rahim ağzı kanserinden koruyan bir aşıdır. HPV aşısının özellikle HPV ile ilk karşılaşmadan önce, ilk cinsel ilişkiden önce yapılması önemlidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) mümkünse 9-11 yaş arası, en geç 15 yaşına kadar iki doz aşılanmanın tamamlanmasını önermektedir. HPV aşılamasına 15-26 yaş arasında başlandıysa üç doz aşı yapılması önerilmektedir (2-5).
HPV aşısını ulusal bağışıklama programlarına dahil eden ülke sayısı 2020 itibariyle 100'den fazladır (6). HPV aşısının ulusal bağışıklama programında yer aldığı ülkeler, aşıyı 15 yaş altındaki kız çocuklarına (bazı ülkeler erkek çocuklarına da) uygulamaktadır (7,8). 15 yaşının üzerinde yapılan aşılamalar “yakalama aşılaması” olarak adlandırılmakta olup, çocukluk çağında aşılanmamış olanların yakalanıp aşılanması şeklindedir. Ulusal programda, rutin olarak gerçekleştirilen HPV aşılamalarının çocuk yaşta yapılmasının nedeni, erken yaşta bağışıklık cevabının daha yüksek olmasıdır (9).
HPV aşısının 15 yaşın üzerinde yapılması; iki doz yerine üç doz aşılamayı zorunlu kılacaktır. Ayrıca, aşıya vücudun verdiği bağışıklık yanıtı erken yaştaki kadar yüksek olmayacaktır.
HPV aşısının ülkemizde de, 15 yaş altı kız çocuklarına ücretsiz olarak yapılması için, Genişletilmiş Ulusal Bağışıklama Programı’na eklenmesi gerekmektedir.
Ayrıca Ulusal Kanser Tarama Programı’nda bulunan rahim ağzı kanseri taraması, HPV aşısının gölgesinde kalmamalıdır. Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezlerinde (KETEM), Aile Sağlığı Merkezlerinde ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinde, kamu hastanelerinde ücretsiz olarak 30-65 yaş aralığındaki cinsel aktif kadınlara, rahim ağzı kanseri taraması uygulamasına devam edilmelidir (10-11). Bu yaş grubundaki kadınlar (hastalık belirtisi olmaksızın) kanser tarama programlarına rutin olarak dahil edilmelidir.
HPV, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon etkenidir. Okul çağında bu konuda koruyucu eğitimler verilmesi, çocukları ileride kanser olmaktan koruyacaktır. HPV aşısının ulusal bağışıklama programına eklenmesinin ve taramalara toplum katılımının artırılmasının yanında, cinsel sağlık bilgilerinin yaşa uygun şekilde okul öncesi dönemden itibaren örgün eğitim müfredatına dahil edilmesi özel önem taşımaktadır.
“Kanserden Değil Geç Kalmaktan Korkun”
“Gerekli Önlemleri Zamanında Alın”
HASUDER Toplumsal Cinsiyet, Kadın ve Üreme Sağlığı Çalışma Grubu tarafından hazırlanmıştır.
Kaynaklar: