Konutta yüksek faizlerden dolayı ertelenmiş bir talep mevcuttu. 2019 yılının ikinci yarısında konut kredi faizlerinin düşüşü ertelenmiş ihtiyacı açığa çıkardı. Konut talebindeki artış son bir senede ne tür değişikliklere sebep oldu?
2018 yılında döviz kurundaki ani yükseliş ve dengelemek amacıyla arttırılan repo faizleri 2018 'in ikinci yarısında konut kredisi faizlerini zirveye çıkardı. Fazilerin %3 'ü geçmesiyle kredili konut satışını durma noktasına getirdi. Peşin konut alımlarını darbeledi. mevduat faizlerinde %26-27 'lere varan yükseliş vatandaşı konuttan uzaklaştırıp mevduata yönlendirdi.
Yıl 2019 olduğunda ilk yarısında ekonominin düzelme etkileri görülmeye başlandı. İkinci yarısında Merkez Bankası 'nın ilk hamlesi olan Temmuz ayında uyguladığı faiz indirimi sektörün nefes almasını sağladı. Para politikası faizleri ilk indirim zamanlarında %24 seviyelerinde seyrederken aralıksız arka arkaya indirimler ile yıl sonunda %12 'lere kadar düşüş gösterdi.
Repo faizlerinde yarım senede gerçekleşen 1200 puanlık düşüş konut kredi faizlerini hızla düşürdü. Kamu bankalarıyla başlayan ve diğer bankaların da katıldığı konut kredisi faiz indirimleri %1 altına geriledi. Politika faizlerinin ardından mevduat faizlerininde %25 'lerden %10 'un altına kadar gerilemesi ile yatırımcıların gayrimenkule yönelimini sağladı. Mevduatların düşmesiyle yatırım amaçlı, kredilerin düşmesiyle oturmak amaçlı konut satışları ciddi artışlar gösterdi. Konutta talebin azalması ile reel artışı gösteremeyen konut fiyatları talebin yükselmesiyle hızlı şekilde artmaya başladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Konut Fiyat Endeksi nden alınan verilere göre; konut fiyatları 2019 yılı Eylül ayında bir önceki yıla göre % 6,32, Ekim ayında % 6,74, Kasım ayında % 7,19 ve Aralık ayında % 9,92 arttı. 2019 yılı sonunda Türkiye genelinde ortalama metrekare birim konut fiyatı 2.930 TL oldu. Söz konusu değer İstanbul için 4.940 TL’ ye Ankara için 2.220 TL’ ye, İzmir için 3.380 TL’ ye çıktı.
Konut kredilerinde faiz indirimleri yaklaşık sekiz aydır devam ederken uzmanların görüşü bu sürenin devam edeceği yönünde.
Kredi Pazarı’nın araştırmalarına göre güncel olarak en düşük faiz oranı ile 350.000 TL tutarda ve 10 yıl vadeli konut kredisi hesaplama gerçekleştirildiğinde kredinin toplam geri ödemesi 543.000 TL oluyor. Kredinin aylık taksitleri de 4.500 TL’ ye denk geliyor.