“Asrın felaketi” olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen Hatay ve Adıyaman’da hasar tespit çalışması ile bilirkişi faaliyetine Antalya’dan katılan inşaat mühendisleri, yapıların yıkım nedenlerini anlattı.
Depremler sonrası Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Antalya Şubesi koordinasyonunda Adıyaman ve Hatay’a giden 50 inşaat mühendisi hasar tespit çalışmalarına katılıyor.
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı talimatıyla bilirkişi olarak atanan 8 inşaat mühendisi de Hatay’daki çalışmalarını sürdürüyor.
İMO Antalya Şubesinde oda başkanı Soner Akdoğan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen toplantıya canlı bağlantıyla katılan, söz konusu iki ildeki hasar tespiti ve bilirkişi çalışmalarında yer alan inşaat mühendisleri, afet bölgesindeki yapılara ilişkin gözlemlerini aktardı.
“Malzeme kalitesi ve işçilik nedeniyle göçen binalar gördük”
Adıyaman’ın Samsat ilçesinde çalışma yürüten inşaat mühendisi Ekrem Bakır, beton kalitesinin inanılmaz derecede düşük olduğunu vurgulayarak, “Beton diyemeyiz, dokununca dağılıyor. İşçilik kötü. Kolonlardaki hasarlar birleşim bölgesinde oluşmuş. Bina planı düzgün olmasına rağmen, malzeme kalitesi ve işçilik nedeniyle göçen binalar gördük.” dedi.
Merkeze bağlı Yenimahalle’de çalışma yaptıklarını anlatan Erman Aydın da bölgedeki yeni yapılarda öngörülemeyen hasarlar oluştuğunu gördüklerini ifade ederek, “Yeni bina kavramı Adıyaman’da 2005’ten sonra anlam kazanıyor. 2005 yılında hazır beton kullanımına başlanmış. Tamamen göçmüş yeni bina görmedik. Alt tarafı yığma, üst tarafı çerçeve oluşturulmuş bina fazla.” diye konuştu.
Sadullah Kabakuşak ise Adıyaman merkezde ve Tut ilçesinde çalışmalara katıldıklarını, eski inşaat teknolojisiyle inşa edilen yapılarda hasarın çok fazla olduğunu belirtti.
Yeni yapılarda da ciddi statik tasarım hataları gördüklerini dile getiren Kabakuşak, “Özellikle dış kolonlarda mühendislik, imalat hataları var. Çok fazla bina, yapılması gereken çok iş var.” değerlendirmesinde bulundu.
Bazı köylerde inceleme gerçekleştiren Mikail Teke, inşaatın tamamlanmasından sonra yapıların denetlenmemesinden kaynaklı yıkımlar gözlemlediklerini söyledi.
Simgenur Çetinmeşe, köylerde genellikle tek ve iki katlı yapılarda yumuşak kat uygulamasının hasara neden olduğunu kaydetti.
İMO Antalya Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Ayşenur Kalaycı ise önceliği deprem olmak üzere kentlerin Afet Master Planı’nın yapılması gerektiğine işaret ederek şunları kaydetti:
“Önceliklere göre bütüncül bir kentsel dönüşüm seferberliği başlatılmalı. İskandan sonra hiçbir denetime tabi tutulmayan mevcut yapılarda, asansör kontrollerinde olduğu gibi periyodik kontrol zorunlu olmalıdır. Yeni yapılar için öncelikle imar planlarının revizyonu yapılmalı, yanlış yapılaşma kararları düzeltilmelidir. Afet müdahale ve koordinasyon sistemi yeniden düzenlenmeli. Afetin akabinde, ivedi olarak afet seferberliği ilan edilmeli, görevi ve sorumlulukları önceden belirlenmiş ekipler il merkezlerinden köylere kadar görevlendirilmeli, Afet Müdahale Sistemi talimat beklemeksizin harekete geçmelidir.”