Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi iş birliği ile düzenlenen 7 Bilge 7 Bölge (VI) Astronomi ve Uluğ Bey konulu panelimiz, 29 Eylül 2023 tarihinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Cengiz Andiç Kültür Merkezi Konferans Salonunda yoğun dinleyici katılımıyla başarıyla tamamlandı.
Başkanlığımızın Cumhuriyetimizin 100. yılı kapsamında Türkiye’nin yedi bölgesinde gerçekleştirdiği “Yedi Bilge, Yedi Bölge” etkinliklerinden altıncısı olan “Astronomi ve Uluğ Bey” konulu panelimiz Van Valisi Dr. Ozan BALCI, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah ŞEVLİ, Van Asayiş Kolordu Komutanı Tümgeneral Aykut TANVERDİ ve diğer protokol üyeleri, akademisyenler ve öğrencilerin katılımıyla saat 10.00’da başladı. Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı ardından Kurum Tanıtım Filminin gösterimi ile başlayan panelin açışında Kurum Başkanımız Dr. Zeki ERASLAN açış konuşmalarında bulundu. Dr. ERASLAN, öncelikle sözlerime “Bu anlamlı projede kadim medeniyet merkezi Van’da bulunmaktan duyduğum memnuniyeti dile getirmekle başlıyorum” dedi. ERASLAN sözlerine şöyle devam etmiştir; “Atatürk Kültür Merkezi, kültürümüzün oldukça geniş bir yelpazesinde görev, yetki ve sorumluluklar üstlenmiş bir bilim ve kültür akademisidir. Kuruluşundan bugüne kadar Başkanlığımız 950’yi aşkın bilimsel toplantıyı ki bunlardan birçoğu uluslararası niteliktedir başarıyla tamamlamış, pek çok külliyatı hayata geçirmiştir. Şu anda iki büyük projeyi daha tamamlamak üzereyiz. Bunlardan birincisi, Masal Külliyatı’dır. Ülkemizde geçmişten günümüze masala dair ne varsa bu proje ile bir araya getirilmiştir. Toplamda on bin masal derlenmiş ve çağımızın gerektirdiği teknolojiyle bir cep telefonu uygulaması olan Tümak alt yapısı ile ebeveynlere ve çocuklarımıza ulaştırılacaktır. Tümak, cep telefonu ile indirebileceğiniz bir modüldür ve yedi bölgenin yöresel şivesi ile masalları dinleyicisine ulaştırmayı hedefliyor. Biz aynı zamanda Türk masallarını tüm dünyadaki çocuklara ulaştırmayı hedefliyoruz. Türk masallarını yabancı dillere de çeviriyoruz. Masallarımız beş Avrupa ve iki doğu diline çevrilmektedir. Başkanlığımızın çeviri alanındaki önemli ikinci projesi de Türk Kültür ve Düşünce Hayatına Yön Veren Şahsiyetlerin Kısa Yaşam Öyküleri projesidir. Türk kültür hayatına silinmez izler bırakan şahsiyetlerimizin kısa yaşam öyküleri on dile çevrilmektedir. 2021 yılında Yunus Emre adlı kitabımız on dile çevrilmiş ve dış işleri ile iş birliği ile elliye aşkın ülkenin üniversite kütüphanelerinde yer almıştır. 2023 yılında ise Projemiz, Fatih Sultan Mehmet ve Atatürk’ün Kısa yaşam öykülerinin on dile çevrilip yayımlanması ve yine Dış İşleri Bakanlığı aracılığı ile ilgili ülkelere 29 Ekim tarihi ile ulaştırılmaya başlanacaktır. 7 Bilge 7 Bölge etkinlikleri ile Başkanlığımız; Cumhuriyetimizin 100. yılında, Türklerin binlerce yıldır sürdürdüğü Anadolu’daki bilimsel, kültürel ve düşünsel zenginliklerin 7 bilge ile 7 bölgede anmayı hedeflemekteyiz. Elbette medeniyetimiz yedi bilge ile sınırlandırılamayacak kadar zengindir. Biz bugüne kadar 7 Bilge 7 Bölge etkinliklerimiz dahilinde; Karadeniz’de Taşköprülüzâde’yi, Güney Doğu Anadolu’da Cezerî’yi, Marmara’da Ali Kuşçu’yu, Ege’de Birgivî’yi, Akdeniz’de Kınalızâde’yi andık. Elbette bu topraklarda daha yüzlerce anamadığımız bilim ve irfan hazinesi mevcuttur. Bugün ise altıncısını gerçekleştirdiğimiz 7 Bilge 7 Bölge etkinliği; Doğu Anadolu bölgesi özelinde Van’da, Üniversitenizin değerli ev sahipliğinde, Uluğ Bey ve Türk astronomi tarihine odaklanacak. Türk astronomi tarihi İslam medeniyetinin bir parçası olarak çok köklü ve zengin bir geçmişe sahiptir. Türk astronomisindeki en önemli isimlerden biri ise Uluğ Bey’dir. Uluğ bey hem bir bilim adamı hem de bir hükümdar kimliği ile bugün hala astronomi alanındaki çalışmalara ışık tutmaktadır. 7 Bilge 7 Bölge etkinliklerimizden altıncısının Başkanlığımızca da yoğun bir çalışma alanı bulan Türk Astronomi tarihine ayrılmış olmasını çok önemsiyor ve bu etkinliğin başarıyla tamamlanmasını temenni ediyorum. Programda emeği geçen bilim insanlarımıza, teşriflerinden dolayı Sayın Valimize, Sayın Rektörümüze ve Sayın Asayiş Kolordu Komutanına çok teşekkür ediyorum. Programın amacına ulaşmasını temenni ediyor ve saygıyla, sevgiyle selamlıyorum” diyerek açış konuşmasını tamamlamıştır.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Hamdullah ŞEVLİ ise açış konuşmasında şunları söyledi; “Başkanlığınızın Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılına yönelik gerçekleştirmiş olduğu “7 Bilge 7 Bölge” etkinlikleri çok değerlidir. Türk İslam tarihinde önemli yer tutan bilginler bu etkinlikler aracılığı ile çok yönlü ele alınmaktadır. Bu etkinlikler kapsamında bugün matematikçi ve astronom Uluğ Bey’in Üniversitemizde anılmasından çok memnununum. Modern bilimin yükselen yapısı insanlığın uygarlığa katmış olduğu değerli bir üründür. Bilim tarihi ise matematikten astronomiye ve hatta müzik ile birlikte yükselmiş ve gelişmiştir. Gençlerimiz için Uluğ Bey’i burada anmak çok önemlidir. Bilimin öncüleri arasında birçok Türk Müslüman bilim insanı ortaya çıkmıştır. Bu bilim insanlarını tanıtmak ve aydınlatmak açısından bugünkü etkinlik çok önemlidir. Paneldeki bildiriler ile geçmişten günümüze astronomi tarihi alanında çok büyük katkıda bulunulacaktır. Panelin verimli geçmesini temenni ediyor. Vali ve Başkanımıza teşekkür ediyorum. Saygı ve hürmetle selamlayıp esenlikler diliyorum.”
Van Valisi Dr. Ozan BALCI ise açış konuşmasında; “Kıymetli Başkanım, Kolordu Komutanım, Rektörüm ve değerli katılımcılar sizleri sevgiyle selamlıyorum. Bu panelin açılışında bulunmaktan çok mutluyum çünkü bilime çok kıymet veriyorum. Bu panelin gerçekleştirmesine katkı yapan Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığına ve Rektörlüğümüze çok teşekkür ediyorum. Türkiye’nin önü açık bir ülkedir. Türkiye hızla ilerliyor. Fırsatlar ülkesiyiz. 20 yüzyılda çok büyük işlere imza atacağız. Bizde Van’da gençleri destekliyoruz. Bilim merkezi yapıyoruz. Van’da iki milyon kitap aldık. Valilik olarak bilimsel faaliyetleri destekliyoruz ve bu bilimsel işlere lokomotif olan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesine teşekkür ediyorum. Panele katılan herkese teşekkür ediyorum yeni güzelliklere ve değerlere ulaşmasını temenni ediyorum.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Felsefe Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet EYİM’in oturum başkanlığını yaptığı ilk oturum saat 11.00’de başladı. Prof. Dr. Yavuz UNAT “İslam Dünyasında Gözlemevleri”, Dr. Öğr. Üyesi Ertan TAĞMAN”, “Uluğ Bey’de Bilimsel Açıklamanın Doğası: Pragmatik Bir Yaklaşım” Dr. Öğr. Üyesi Tuba UYMAZ “Uluğ Bey Devrinin Öteki Bilginleri ve Öğrencisi Ali Kuşçu”, Araş. Gör. Dr. Bihter TÜRKMENOĞLU “Gıyasüddin-i Kâşî’nin Mektubu Bağlamında Uluğ Bey ve Semerkand” başlıklı bildirilerini sundular.
Öğle yemeğinin ardından saat 14.00’te başlayan ve Prof. Dr. Yavuz UNAT’ın başkanlığını yaptığı ikinci oturumda ise; Prof. Dr. Atilla BİR (Uluğ Bey Zic’i), Doç. Dr. Selçuk TOPAL (Evren Algımızı Değiştiren Teleskoplar), Prof. Dr. Dursun KOÇER (Cumhuriyet Türkiye’sinde Gözlemevleri) başlıklı bildirilerini sundular.
Saat 17.00’de kapanış ve katılımcılara katılım belgelerinin ve hediyelerinin verilmesinin ardından Panelimiz sonlanmıştır.