İsrail’deki antik tiyatroda bulunan 1.500 yıllık tablette bir dansçıya lanet ediliyor: “Ayaklarını birbirine bağla, Manna’nın dansını engelle.”
Bir antik tiyatronun kalıntılarında keşfedilen 1.500 yıllık kurşun tablette yazan Grekçe yazıt, atletik rakipler arasında günümüzün hainliklerine rakip olabilecek cinsten bir lanet ortaya çıktı.
Lanet, muhtemelen kral Herod tarafından inşa edilen İsrail’deki ünlü Caesarea Maritima tiyatrosunda performans sergileyen Manna isimli bir dansçıya zarar vermesi için sayısız şeytan çağırıyor.
Roma Tarihi profesörü Attilio Mastrocinque, Grekçe lanetin çevirisini detaylandırarak, tabletin böylesine prestijli bir tiyatronun kalıntılarında bulunmuş olmasının, dans yarışmasının galibi için söz konusu olan şöhretin dışında, Manna’nın ünlü bir sanatçı olması gerektiğini ve bu yüzden de ödülün çok iyi olacağını düşündürdüğünü söylüyor.
Ve Manna’ya lanet okuyan kişinin şakası yoktu: “Ayakları birbirine bağla, Manna’nın dansını engelle. Tiyatroda dans ettiğinde Manna’nın gevşek olması gereken ayakları, elleri, gözleri sıkın.”
Bunu yapmak için lanette Antik Mısır’da bilgelik ve sihir tanrısı olan Thoth da dahil olmak üzere çeşitli tanrıların desteği isteniyor. Ayrıca, Manna’yı incitmek için “havanın, gökyüzünün, yeryüzünün, yeraltının, denizin, ırmakların ve baharın şeytanlarını…” çağırıyor.
Yazıtta Manna için “Burkulsun, kararsın, bağlansın, sıkılsın. Yavaş hareket etmeli ve dengesini kaybetmeli. Bükülmeli ve çirkin olmalı…” yazıyor.
Lanet tableti 1949 ve 1954 arasındaki bir sürede bir arkeoloji ekibi tarafından keşfedildi, ama yazıtı çözmek zor oldu. Tablet yakın zamanda Mastrocinque tarafından, Yansıma Dönüşümü Görüntüleme (RTI) olarak adlandırılan bir yöntem kullanılarak deşifre edildi. Bu teknik ile gelişmiş bir görüntü yaratmak için, bir bilgisayar programı bir yapının sayısız fotoğrafını yaratıyor.
Lanet tableti, Bizans İmparatorluğu’nun şehri kontrol ettiği bir zamana, 6. yüzyıla ait.
Süreç hesaba katılarak, Manna ve lanet yazarı savaşan gruplardan olması muhtemel. Mastrocinque “Bizans İmparatorluğu’nda, dans ya da diğer müsabakalarda yarışan insanlar bazen rakip grupların bir parçasıydı, bazen halk ayaklanmaları ile sonuçlansa bile, bu gruplar arasındaki rekabet aşırı olabilir.” diyor.
Sonuç ne olursa olsun, tablet 110 madde içeriyordu ve çok fazlasıyla uzundu.
Mastrocinque, Bizans İmparatorluğu’nun resmi dini Hıristiyanlık olmasına rağmen ve Hıristiyanlıkta lanet tabletinde sıklıkla adı geçen Thoth ve diğer pagan tanrılarına tapınılmamasına rağmen, bu lanet tabletinin kullanımını engellemediğini söylüyor.
Mastrocinque, bu lanet tabletinin geç imparatorluk çağı ve erken ortaçağda neşredilen bir çoğuyla birlikte, Roma İmparatorluğu’nun Hıristiyanlaşmasının zararlı büyü sanatlarını durdurmadığını, aksine daha da yayıldığını ve daha karmaşık hale geldiğini söylüyor.
Live Science. 7 Ekim 2019.