Sanıldığının aksine, İç Savaş öncesinde ve sonrasında Cumhuriyetçi kanattaki herkes 14 Nisan 1931’de dikilen üç renkli bayrağı savunmadı. Cumhuriyet, Primo de Rivera diktatörlüğünde ve önceki rejimlerde kullanılan kızıl bayrağın korunması gerekiyordu. Örneğin, 1939’da yazdığı ve hiçbir zaman yayınlanmayan bir makalede görüşünü dile getiren ünlü General Vicente Rojo’nun düşüncesi de buydu.
Bahsi geçen metin, 2014 yılında Ulusal Tarih Arşivi’nde yer alan Rojo ailesi arşivindeki taslak makaleler arasında avukat Javier Nart tarafından tesadüfen bulundu. Bunu, Buenos Aires’te kurduğu ‘Pensamiento Español’ adlı dergide yayımlanmak üzere yazmış olması mümkündür; bu dergi, sürgündeki Cumhuriyetçilerin görüşlerini toplamayı ve her şeyden önce İspanyolların uzlaşmasını teşvik etmeyi amaçlayan bir editoryal projedir. çatışma sırasında savaşmıştı. Her ne kadar biz sebeplerini bilmesek de, bir türlü gün ışığına çıkamadı. Muhtemelen general düşen ağaçtan daha fazla yakacak odun yapmak istemiyordu.
Yazılı bıraktığı cümleler şüphesiz ortalığı karıştıracaktı. Örneğin: “Cumhuriyet’in yaptığı bayrak değişikliği ciddi bir hata teşkil etmiştir.” Kendini bu şekilde ifade eden kişinin İkinci Cumhuriyet’in en ateşli ve azılı savunucularından biri olması tuhaftır. 1936’da Franco’nun birliklerinin ayaklanması sırasında Madrid’i savunmakla görevlendirilen ve sıklıkla “kendi tarafındaki en iyi askeri stratejist” olarak tanımlanan general.
Bütün bunlar, kendisine göre “halktan değil, mezhepçi bir azınlıktan doğan” üç renkli bayrağı diktiği için Hükümetini eleştirmesine engel olmadı. Makale, Cumhuriyetçilerin İç Savaş’taki tek büyük zaferinden sorumlu olan askerin özel yazışmalarının önemli bir kısmıyla birlikte bulundu: Teruel’in fethi. Rojo ayrıca Belchite, Brunete ve Ebro savaşlarına müdahale ederek son felaketi geciktirmeyi başardı ve tüm eylemleriyle isyancılar arasında büyük prestij elde etti. Öyle ki, 1966 yılında Madrid’de öldüğünde, Franco’nun eski savaşçılarının yayın organı olan ve rejim tarafından sansürlenmeyen ‘El Alcázar’ gazetesinden övgüler aldı.
İspanyolların bölünmesi
Rojo’nun her zaman aradığı bu uyum, cumhuriyetçi bayrağa karşı muhalefetini yazılı olarak kaydederken generalin aklında olan şey olmalıydı. Metnin başında “Bayrak sorunu, İspanyol halkını aptalca bölen nedenlerden biri ve bunun kökeni politikacılarımızın küçük partizan davranışlarından kaynaklanıyor.” diye belirtti.
Rojo, Ağustos 1939’da Fransa’dan ailesiyle birlikte Alcántara ile Arjantin’e gelmişti. José Ortega y Gasset de bu gemide seyahat ediyordu. Aynı yılın nisan tarihli olduğuna göre metnini zaten yanında taşımış olmalı. Filmin, Fransa’nın güneyinde, İspanya sınırına yakın küçük bir kasaba olan Vernet-les-Bains’de tasarlanmış olması çok muhtemel; kahramanımızın savaş bittikten sonra birkaç ay yaşadığı yer.
Vicente Rojo şöyle açıkladı: “Biz İspanyolların sahip olduğu bayrak (kırmızı ve sarı) monarşik değil ulusaldı, Bourbonların bayrağı ise beyazdı ve kraliyet bayrağı mor bir yazıydı. Ulusal bayrak olarak iki renkli, İspanyol Cortes tarafından liberalizmin, anayasacılığın ve demokrasinin tam anlamıyla ortaya çıkmasıyla yaratıldı. Bunu tasarlamak için, Donanmanın geleneksel olarak kullandığı ve aynı zamanda bayraktaki Katolik Hükümdarların (kırmızı) ve I. Charles’ın (sarı) kraliyet yazılarına ton veren bazı İspanyol renkleri kullanıldı. Aragon, Katalonya ve Valensiya».
Üç neden
Valensiyalı general, Cumhuriyetçi Hükümetin İspanyollara kırmızı, sarı ve mor bayrağı dayatmasının gerçekten saçmalık olmasının üç nedenini açıkladı: “Birincisi, ulusal bir isteğe, hatta popüler bir isteğe bile yanıt vermemesiydi. . Cumhuriyetçi bayrağı İspanyolların büyük çoğunluğu tarafından bilinmiyordu. İkincisi, ulusal bayrağın yerini parti bayrağı almış ve bu sayede İspanya’yı bölmekten başka bir işe yaramamıştı. Ve üçüncüsü, gerekli olmadığından ve sonuç olarak, olduğu gibi yalnızca komplikasyonlara neden olabileceğinden.
Bu görüş, Ekim 1936’da yarbaylığa terfi ettirilen ve General Miaja’nın komutasındaki Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı’na atanan adamdan beklenecek bir fikir değildi. Daha önce yalnızca üç kişiye verilen, en yüksek askeri unvan olan Madrid Ödül Plaketi ile yakın zamanda ödüllendirilmiş birinden de değil. Ancak Rojo pek sıradan bir general değildi. Pek çok tarihçiye göre o, İkinci Cumhuriyet’e olan sadakatini hiçbir zaman sorgulamadan, Ordu etrafında oluşturulan stereotiplerin çoğunu yıkan, son derece karmaşık bir tarihi figür, Katolik ve muhafazakar bir generaldi.
‘Cumhuriyetçi Bir Generalin Portresi’ (Tusquets) kitabının yazarı, gazeteci ve baş kahramanımız José Andrés Rojo’nun torunu, 2006’da ABC ile yaptığı bir röportajda bunun birkaç örneğini verdi: «Kariyer sahibi bir askerin mutlaka Frankocu olması gerekiyordu. Pratik bir Katolik’in aynı zamanda Frankocu olması gerekiyordu. Aynı şey, büyükbabam gibi muhafazakar fikirleri olan ve sırf öyle olmak uğruna İspanyol vatansever gibi Frankocu olması gereken bir adam için de geçerliydi. Ancak Ordu içinde birçok aile bir arada yaşıyordu. Ordunun ülkenin kurtarıcısı olduğu ve silahla siyasete müdahalenin meşrulaştırıldığı bazıları daha eski moda diyelim; ve daha modern olanlar, Ordunun sivil iktidara bağlı ve görevi yönetmek olmayan bir kurum olduğunu düşünüyorlardı. İkincisi arasında büyükbabam da vardı.
Üç renkli bayrağı dikkate almayın
Tarihçi Jorge Martínez Reverte’nin onu bu gazetede tanımladığı gibi, Rojo “karışıklıklardan hiç hoşlanmayan” bir generaldi. Makalesinde yalnızca üç renkli bayrağa yönelik reddedilme duygularını değil, aynı zamanda ülkenin tarihi gerçekliğine ilişkin bilgisini de yansıtan bir İspanyol olmaktan gurur duyuyordu. “Halk Kastilya’nın mor rengini bayrağa dahil etmek istemedi” diye açıkladı. Bunu özleyemezdim çünkü İspanyol halkının çoğunluğu morun Kastilya’nın rengi olduğunu bilmiyordu. […]. Birinci Cumhuriyet’in cumhuriyetçileri kendi parti bayraklarını tanıtmak istediler ve sözde cumhuriyetçi bayrağını yarattılar, ancak bu da resmi bir statüye sahip değildi ve popüler olmadı. Birinci Cumhuriyet’in son başkanı Emilio Castelar’a göre Barselona Üniversitesi’nde üç fakülteden üç rengi birleştirerek doğdu. Bu nedenle daha keyfi bir kökene sahip olamaz. Bu nedenle resmi, ulusal veya popüler bir bayrak haline gelmedi. İkinciye göre daha duyarlı olan ilk Cumhuriyetçiler, değişikliği empoze etmediler.
Daha sonra şunları ekledi: “Üç renkli bayrak ne sarsılmaz, ne dayanıklı ne de ebedidir, çünkü o halktan değil, mezhepçi bir azınlıktan doğmuştur. Dolayısıyla zaten bu karakterde yaratılmış bir ulusal sembol değil, daha çok partizan mücadelenin sembolü olan, Cumhuriyet fikirlerini Millet ve Vatan fikirlerine üstün kılan bir sembol yarattılar. Bugün İspanyollar iki bayrak etrafında bölünmüş durumda: bu da o hatanın meyvesi […]. Açıkça ortaya çıkan bir ustalık var. Zulümlerdeki adaletsizliğin İspanyol bayrağının renkleriyle hiçbir ilgisi yoktur. Bazıları ‘Yaşasın İspanya!’ çığlığını devraldı. ve Tanrı adına ilerlemek için haçı açıkça görülebilecek bir yere astılar ama bu, biz İspanyolların ‘Yaşasın İspanya!’ diye bağırmayı bırakmamız gerektiği anlamına gelmiyor. “Ne Katolik ne de Protestan olanlar Hıristiyan ahlakını inkar etmemelidir.”
Rojo, bir “ulusal sembolün” zaten var olduğunu açıklarken, III. Carlos’un 1785’te Donanma için kurduğu bayrağa atıfta bulunuyordu; bu bayrak, bugün fiilen var olan kırmızı ve sarı renklerle aynıdır. Daha sonra Kraliçe II. Elizabeth tarafından onaylanan 1843 Kraliyet Kararnamesi ile tüm Ordu için tek bayrak olarak kabul edilen bayraktı. Akademisyen ve askeri Hugo O’Donnell’e göre, 2018’de bayrağın 175. yılını kutlayan etkinlik sırasında İspanyol hükümdarı bu kararla “İspanya’nın uzlaşmasına yönelik bir jest yapmak” istiyordu.
Ulusal bayrak’
Tarihçi Luis Sorando Muzás ise “bugün anladığımız şekliyle ulus kavramının var olduğu bir dönemde, gerçek bayrağın aksine bu deniz bayrağına verilen ‘ulusal’ ismin” altını çiziyor. henüz yok.” Bayrağın yüzyıllar süren uzun bir dönüşüm sürecinin ardından kazandığı yeni boyuta gönderme yapan ‘Askeri Tarih Dergisi’nde yayınlanan ‘Ordu için kurulmadan önceki kızıl bayrak’ makalesinde bunu anlatıyor. Vicente Rojo’nun makalesinde vurgulamak istediği sürecin aynısı.
1785 yılında onaylandıktan sonra bu bayrak, ülkeyi yöneten rejimden bağımsız olarak hızla yayıldı. Aynı yıl Deniz Postanesi’ne ve 1786’da kıyı tahkimatlarına ve liman Sağlık Kurullarına taşındı. 1787’de Filipinler Kraliyet Şirketi’ne vb. Bağımsızlık Savaşı sırasında (1808-1814) ilk kez Valensiya’daki Fernando VII’nin Cazadores taburunda ve daha sonra Cazadores Extranjeros taburunda ortaya çıktı. Oradan tüm garnizonlara yayıldı.
Bütün Silahlı Kuvvetlerde resmen yerleşmesi için 13 Ekim 1843 tarihli Kraliyet Kararnamesini beklemek zorunda kaldık. Oradan o kadar popüler oldu ki, kısa sürede balkonlarda, boğa güreşi tribünlerinde, hayranlarda ve kıyafetlerde kendiliğinden görünmeye başladı. İkinci Cumhuriyet hariç bu durum günümüze kadar devam etti.