– Geri dönüşümü mümkün ambalaj atıklarını çöpe atmayalım, ayrı biriktirelim.
– Kaynakta ayırmayı alışkanlık haline getirelim.
– Kaynakta ayırma geri dönüşümün en önemli basamağıdır.
– Sürdürülebilir kalkınma için geri dönüşüm şart.
Bu ve benzeri, temizlik firması İstanbul, yazıları afişlerde, dergilerde ve gazetelerde sık sık okuyoruz artık. Bu durum tamamen yaşadığımız çevreyi, ülkeyi ve geleceğimizi ne kadar sevmemizle önemsememizle alakalı. temizlik firması Bahçelievler. Ne kadar ciddiye aldığımızı kişisel birikimlerimizin toplumsal sonuçlarına bakarak görebiliriz.
Uzun zamandır, temizlik firması Bakırköy, birçok ülkede çevreye olan zararların en aza indirilmesi, hatta ortadan kaldırılması için geri dönüşüm projeleri uygulanıyor. Temizlik firması Gaziosmanpaşa. Bu projeyi ciddi bir politika haline getiren AB ülkelerinin hem çevresel hem de ekonomik anlamda elde ettiği başarı açıkça ortada. Bu başarıya en çok ihtiyacı olan ülkelerin başında olmamıza rağmen insanlarımızın bu çağrılara seyirci kaldığına ihtimal vermek istemiyorum.
Bilindiği gibi, temizlik firması Esenler, Türkiye’de artık hissedilir boyutlara ulaşmış bir katı atık sorunu var ve bu katı atıkların çoğu vahşi depolama ile toprağa gömülüyor. Temizlik firması Esenler. Depolamayı düzenli depolama olarak kurallara uygun yapan belediye sayısı ise 16. Çoğu belediye bu konuda gerekli çalışmalara başladı fakat bu durum rahatlatıcı bir neden tabi ki değil. Katı atık sorunu bu kadar kolay çözümlenemiyor hele ki bu ülke Türkiye ise. Toprağa gömülen bu atıklar evsel atıkların yanında kesinlikle özel bertaraf yöntemleri gerektiren tehlikeli atıkları ve geri dönüşümü mümkün ambalaj atıklarını da kapsıyor. Hal böyle olunca depolamada yaşanan mevcut kalite sorununa bir de kapasite sorunu ekleniyor. Tüm bunlar karşısında Türkiye çevresel ve ekonomik anlamdaki kayıplarına engel olamıyor.
NASIL?
Bugün Türkiye’de, temizlik firması Beylikdüzü, kişi başına düşen katı atık üretimi AB’nin 5 katı. Almanya, Belçika ve İsviçre gibi AB ülkelerinde kişi başına düşen günlük katı atık miktarı 0.3 kg iken Türkiye’de bu miktar 1.5 kg. Bence de oldukça başarılıyız. Temizlik firması Avcılar, Bu sayısal değerler bir çok soruyla karşı karşıya olduğumuzun somut bir ispatı.TÜİK verilerine göre belediyeler yılda ortalama 25 milyon ton katı atık topluyor. Bu atıkların ortalama %20’sini ise geri dönüşümü mümkün ambalaj atıkları oluşturuyor. Böylece Türkiye’nin geri dönüşüme hem çevresel hem de ekonomik olarak ne kadar ihtiyaç duyduğu gün gibi ortada. Kaynakta ayırmanın önemi ise burada devreye giriyor. Yani işin bize düşen kısmı. Kaynakta ayırma neden bu kadar önemli? Kaynakta ayırma sadece geri dönüşüm için değil katı atıkların usulüne uygun bertaraf edilebilmesi için en önemli adımdır. Çünkü ayrı biriktirildiği sürece her atık değerlendirilebilir bir ürün anlamı kazanıyor. Kaynakta ayırma esas olarak evimizde oluşan muhtemel atıklar yani evsel atıkları, geri dönüşümü mümkün ambalaj atıkları ( kağıt/karton, plastik, cam ve metal ) ve pil gibi tehlikeli atıkları türüne göre ayrı biriktirmek anlamına geliyor. Kaynakta ayrılan atıklar yeniden kullanım, geri kazanım, geri dönüşüm, kompostlama, düzenli depolama ve yakma şeklindeki yöntemlerle yararlı veya zararsız hale getiriliyor.
Evsel atıklar, temizlik firması Güngören, organik içerikli olup çoğunlukla mutfak atıklarıdır ve bu atıklar belediyeler tarafından toplanarak ya düzenli depolama ile kontrollü olarak bertaraf edilir ya da kompostlama işlemine sokularak tarımda gübre olarak kullanılan aynı zamanda ekonomik değeri olan kompost elde edilir. Kaynakta ayırma ne kadar başarılı olursa kompost üretimi de o kadar fazla olur.
Evsel atık, temizlik firması Şirinevler, şeklinde daha çok pil olarak karşımıza çıkan tehlikeli atıklar kesinlikle bertarafında özel işlem gerektiren atıklardır ve mutlaka ayrı toplanıp atılmalıdır. Bir adet kalem pil 800.000 lt suyu veya 4 m2 toprağı kullanılamaz hale getirir. Bu sebeple atık piller sokaklarda bulunan atık pil kutularına toplanmalıdır.
Ambalaj atıkları da, temizlik firması Bağcılar, yine evimizde ayrı toplayarak sokaklarda bulunan ambalaj atık konteynerlerine veya biriktirip bir geri dönüşüm tesisine verilmelidir. Şimdi oradan bakınca tüm bunların oldukça zahmetli geldiğinin farkındayım. Atıkları camdan dışarı atma zihniyetinden yeni vazgeçmiş ve evimizde bir çöp kutusunun varlığına yeni alışmaya başlamışken metal için ayrı, plastik için ayrı, kağıt için ayrı, cam için ayrı bir kutu daha… Kabul ediyorum ciddi bir fedakarlık. Ama bir kez daha düşünmenizi sağlayacak birkaç örnek vermek istiyorum.
Örneğin, temizlik firması Bakırköy, kağıdın geri dönüşümü ile ağaçların daha az kesilmesini sağlıyoruz.
1 ton kullanılmış kağıt geri kazanıldığında;
17 adet yetişkin ağacın kesilmesi,
70 metrekarelik alanın tahrip edilmesi,
4100 KWH elektrik enerjisinin boşa gitmesi,
270 kg atık gaz kirleticinin atmosfere atılması engellenirken,
32 bin litre su tasarrufu,
1750 litre fuel-oil tasarrufu,
2.5 m3 depolama alanı tasarrufu elde ediliyor.
Son zamanlarda sıklaşan orman yangınlarını da hesaba katarsak tek bir ağacın bile bizim için ne kadar önemli olduğunu daha iyi kavramış oluruz.
Benzer şekilde, temizlik firması Esenler, plastik atıkların geri dönüşümü ile petrolden tasarruf sağlıyoruz. Petrolün tüm dünya için kritik önemini ortada herhangi bir açıklamaya zannediyorum ki gerek yok.
Metal atıkların, temizlik firması Güngören, geri dönüşümü ile bu metaller direkt olarak eritilerek yeni ürün haline dönüştürüldüğünde, bu metalin üretimi için kullanılan maden cevheri ve bu cevherin saflaştırılması işlemine gerek kalmadan üretim gerçekleştirilebiliyor. Bu şekilde bir alüminyum kutunun geri dönüşümünden %96 oranında enerji tasarrufu sağlanmakta. Benzer şekilde katı atıklardan ayrılan kağıdın yeniden işleme sokulması için gerekli olan enerji, normal işlemler için gerekli olan enerjinin %50’si. Tabi cam ve plastik atıkların geri dönüşümünden de önemli bir enerji tasarrufu sağlanmakta.
Bu atıkların, temizlik firmaları Avcılar, ayrı toplanması ve geri dönüşüme kazandırılması sonucunda oluşan katı atık miktarı da ciddi bir düşüş olacak ve çöp diye nitelendirdiğimiz evsel atıklar için kompostlamaya verimli ve elverişli şartlar oluşacaktır.
Şu ana kadar yazdıklarım işin kişisel boyutu tabi. Peki Türkiye bu gerçeğin neresinde?
Bu konuda, temizlik firmaları Bakırköy, tek konuşan çevreciler değil, geç kalmış olsak da güzel adımlar atıyoruz. Bütün ambalaj ve ambalaj atıklarını kapsayan yönetmeliğin 01.01.2005 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte 723.748 ton ambalaj atığının geri dönüşümü sağlandı. Ambalaj atıklarının üretimini yapanlara da birtakım yaptırımlar uygulayan bu yönetmelik, piyasaya sürenler için ise 2008 yılında piyasaya sürdükleri ambalaj miktarının %35’ini geri toplama ve geri dönüşüme kazandırma zorunluluğu getirdi. 2020’de ise hedef %60 geri kazanım şartı. Sanayici şaşkın haliyle; ürününü satın alan herkese gidip ambalajını bana geri verin kanun böyle mi diyecek? Bakanlıktan lisans almış toplama ayırma firmaları veya belediyeler toplamanız gereken ambalaj atığı cinsi ve miktarı ne ise sizin için bu atıkları piyasadan toplayarak geri dönüşüm tesisine veriyorlar. Tabi ki belirli bir ücret karşılığında. Yada aksi bir olanağınız varsa yani paketleme yada depoda oluşan ambalaj atıklarını işletmenin bir yerinde biriktirip bu sefer siz belirli bir ücret karşılığında geri dönüşüme verebilirsiniz. Bu konuda bakanlık daha global bir çareyi hedeflemiş. Önemli olan sizin ambalaj atığınızın toplanması değil, önemli olan %35 kağıt, plastik, cam, metal oranının sağlanması. Kontrol ve takibi de 3. şahıslara bırakmadan online sistemle yapılıyor. Yani böylece geri dönüşümü mümkün ambalajları piyasaya süren her işletme, bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünlerin ambalajları için bu yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formunu internet aracılığı ile doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl şubat ayı sonuna kadar bakanlığa göndermekle yükümlüdür. Tabi mesela 2008 yılı için belirlenen %35 geri kazanımı sağlayarak. Bu hedefleri sağlamak amacıyla piyasaya sürülen ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması ve geri dönüşüme verilmesi için belediyeler ve lisans almış işletmelerle sözleşmeler yapmak zorundasınız. Eğer hala sisteme üye değilseniz bakanlığa müracaat ederek internet erişim şifresi ve kod numarası almak zorundasınız. Böylece sisteme girdiğiniz her veri bakanlık tarafından anında görülür nitelikte olacak.
Doğal kaynaklarımızın, temizlik firmaları İstanbul, hızla tüketilmesi ve hammaddenin azalmasına karşı alınacak tek önlem geri dönüşümdür. Bu atıkların geri kazanılması aynı zamanda ülke ihtiyaçlarını karşılayabilmek için ithal edilen hurda malzemeye ödenen döviz miktarını da azaltacak.
Yani özetlersek;
– doğal kaynaklarımızın korunması,
– enerjiden sağlanan tasarruf,
– atık miktarındaki azalma,
– geleceğe yönelik yatırım.
İşte size sürdürülebilir kalkınma!
Daha az tüketerek üretmek, tükettiğimizin kıymetini bilmek.
Bence hepimiz, temizlik firmaları Bahçelievler ve Bakırköy, evimizdeki ambalaj atıklarını biriktirme kutularından rahatsız olmayacak kadar, cebimize girecek daha fazla paranın küçük bir kısmını çevremize harcayacak kadar ülkemizi ve geleceğimizi seviyoruz.
Kaynak: Ekonomi İzmit Dergisi