– Ücret Garanti Fonu Nedir?
Ücret Garanti Fonu, 4447 sayılı Kanuna göre sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin; konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası, iflasın ertelenmesi nedenleri ile işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan üç aylık ödenmeyen ücret alacaklarını karşılamak amacı ile İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında oluşturulmuş olan fonu ifade etmektedir.
Ücret garanti fonundan faydalanabilmek için işverenin maddi olarak güçlük durumuna düşmesi gerekir. Ödeme güçlüğüne düşme tarihi, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato kararının verildiği tarih veya aciz vesikası alınması durumunda belge tarihini ifade eder.
İş sözleşmesinin devam edip etmediğine bakılmaksızın yukarıda sayılan durumlardan birisi gerçekleşen işverenin işçileri fondan yararlanabilir.
Başvuru, mücbir sebep halleri dışında şahsen işyerinin bulunduğu yerdeki Türkiye İş Kurumu’na yapılmalıdır. Başvuru sırasında talep dilekçesi, iflas kararının onaylı hali veyahut ulusal çapta dağıtımı yapılan ulusal bir gazetedeki konkordato kesin mühlet ilanı ve ücret alacağını aylar itibariyle gösteren işçi alacak belgesi talep edilir. İşçi alacak belgesi, işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü tarihten önceki ücret alacaklarına ilişkin olmalıdır ve iflas dairesi veya iflas idaresi tarafından onaylanmış şekliyle kuruma sunulmalıdır. Fakat alacağın tespitinde işverene ulaşılamıyorsa, dönem ve miktar itibarıyla belirtilen kesinleşmiş mahkeme kararı veya icra müdürlüğünce düzenlenmiş ödeme emri, işçi alacak belgesi yerine geçer.
Ücret garanti fonu kapsamında yapılacak ödeme 3 ayı geçmemek üzere temel ücret alacaklarını ihtiva eder. Temel ücrete, işveren tarafından SGK’ya prim bildirimi yapılan ve çalışmadan hak kazanılan örneğin, ulusal bayram, hafta tatili ve ücretli izin karşılığı ücret alacakları ile fazla mesaiye ilişkin miktar da dahildir. Sonuç olarak önemli olan SGK’ya yapılan prim bildirimi olup ödeme, brüt ücret değil net ücret esas alınarak yapılır. Örneğin, bir işveren işçisine temmuz ayında 10.000 TL ücret vermekle birlikte SGK’ya 6.000 TL üzerinden ödeme gerçekleştirdiyse 6.000 TL ile sınırlı olmak üzere fondan yararlanabilecektir. Fakat ekleyelim ki, günlük ücret alacağı 5510 sayılı Kanun’un 82. Maddesinde belirlenen günlük ücret üst sınırını geçemez. Bu sınır, sigortalının yaşına uygun olan asgari ücretin otuzda birinin (1/30) altı buçuk katını (6,5) aşamaz. Kurum tarafından yapılacak ödeme, gerekli araştırma yapıldıktan sonra başvurunun yapıldığı ayı izleyen ayın son gününe kadar gerçekleştir.
İşçinin ücret alacağının olduğu dönemin son gününde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen efektif döviz satış kuru esas alınarak ödeme yapılır.