Emekli olmak her çalışanın hayalidir. Ancak sadece çalışanlar değil, çalışmayanlar da emekli olabilir. Kulağa ilk başta garip gelen çalışmayanların da emekli olması, isteğe bağlı sigortalılıkla mümkündür. Peki, kimler isteğe bağlı sigortalı olabilirler ve çalışmadan nasıl emekli olunur? İsteğe bağlı sigortalılık, işçi, memur veya esnaf olarak çalışmadan, kendi primlerini yatırarak emekli olmak demektir. İsteğe bağlı sigortalı olan bir kişinin çalışmasına gerek yoktur. Ancak bir kişinin isteğe bağlı sigortalı olabilmesi için bazı şartları taşıması gerekir. İşte o şartlar:
HANGİ ŞARTLAR SAĞLANMALI?
- 18 yaşından büyük olmak, (18 yaşından küçük kişilerin isteğe bağlı sigortalı olması mümkün değildir.) ? Sigortalı olmamak, (Yani tam gün veya part – time olarak çalışmamak) ? SGK’dan kendi sigortalılığı nedeniyle aylık almamak, (Yani malulen veya normal emekli olmamak, sürekli iş göremezlik geliri almamak)
- Türkiye’de ikamet etmek. (Yurtdışında ikamet eden bir kişinin Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olması mümkün değildir.
YURTDIŞINDAN OLUNUR MU?
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye’de ikamet etme şartı bulunmaktadır. Diğer yandan Fransa, İngiltere, İsveç ve İsviçre ile imzalanmış ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri uyarınca bu ülkelerde ikamet eden Türk vatandaşları Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olabilirler. Ancak bunun dışındaki ülkelerde Türk vatandaşlarının isteğe bağlı sigortalı olma imkanı bulunmuyor.
1 Ekim 2008 kritik tarih
İlk defa 1 Ekim 2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalı olan kişiler, eski adıyla Bağ – Kur’lu, bugünkü adıyla 4/b’li olarak sigortalı sayılırlar. Dolayısıyla bu kişilerin ödediği primler Bağ – Kur statüsünde değerlendirilir.
4/B'Lİ SAYILIYORLAR
Bu nedenle isteğe bağlı sigortalının emeklilik koşulları da Bağ – Kur’lu gibi belirlenir. Diğer yandan 1 Ekim 2008 öncesinde isteğe bağlı sigortalı olmakla beraber SSK’lı statüde olanların da bu tarihten sonra ödedikleri primler 4/b’li olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu nedenle bu kişilerin bu tarihten önceki primleri SSK’lı olsa bile, bu tarihten sonraki primler 4/b statüsünde sayılacaktır.
Sağlık hizmeti alabilir
İsteğe bağlı sigortalı olan bir kişi genel sağlık sigortasına da prim ödediği için sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Dolayısıyla çalışmadan emekli olabileceği gibi, sağlık hizmetlerinden de yararlanması mümkündür. Diğer yandan isteğe bağlı sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler de, isteğe bağlı sigortalı üzerinden sağlık hizmeti alabilir. Yani bir baba isteğe bağlı sigortalı olmuş ise anne ve çocukların sağlık hizmeti alması mümkündür.
Maaş nasıl yükseltilir?
İsteğe bağlı sigortalının ödeyeceği prim miktarı kendisi tarafından belirlenmektedir. 2016 yılı için isteğe bağlı sigortalı olmak isteyen bir kişinin ödemesi gereken en düşük prim miktarı 527,04 TL’dir. Diğer yandan emekli olduğunda daha yüksek aylık almak isteyen bir kişi isterse 3 bin 425 TL’ye kadar isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilir.
Son 1.261 güne dikkat
İsteğe bağlı sigortalıların emekli olmak için hem yüksek prim ödemesi gerekir, hem de emekli aylıkları SSK’lılara göre düşük olur. Dolayısıyla isteğe bağlı sigortalılardan daha önce SSK girişi bulunanların, emekli olmadan önceki son 1.261 günde yeniden SSK’lı olmaları avantaj sağlayacaktır.