ABD yönetimi, İran’la 1955’te imzaladığı “Dostluk, Ekonomik Münasebetler ve Konsolosluk Hukuku” anlaşmasını iptal ettiğini açıkladı.
İran’ın, nükleer anlaşmadan çekilerek tek taraflı şekilde yaptırımları geri getirmesi nedeniyle ABD’ye karşı açtığı dava Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) görülmeye başlandı.
Merkezi Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan Uluslararası Adalet Divanı, İran’ın ABD aleyhine açtığı davada, ABD’nin, 1955’te iki ülke arasında imzalanan “İran – ABD Dostluk Anlaşması”na uymadığı gerekçesiyle İran’a yönelik yaptırımların askıya alınmasıyla ilgili gerekli tedbirlerin alınması talebini kabul etti.
Mahkeme, ABD’nin İran’a yönelik insani yardım malzemelerine, hizmetlerine ve bunun transferi için kullanılan sivil havacılığa uyguladığı yaptırımların kaldırması konusunda tedbir kararı verdi.
UAD ayrıca bundan sonra iki tarafın ortamı gerecek hareketlerden kaçınmaları gerektiğini karara bağladı.
Tedbir kararına göre dava boyunca İran’ın zarar görmesi engellenecek.
ABD’den UAD’nin kararına ilk tepki
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran ile 1955’te imzalanan, “Dostluk, Ekonomik Münasebetler ve Konsolosluk Hukuku” anlaşmasının feshedildiğini bildirdi.
Pompeo, Bakanlıkta düzenlediği basın brifinginde, İran ile söz konusu anlaşmanın iptaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mike Pompeo, “ABD’nin İran ile 1955’te imzalanan “Dostluk, Ekonomik Münasebetler ve Konsolosluk Hukuku” anlaşmasını feshettiğini açıklıyorum. Bu açıkça 39 yıl gecikmiş bir karardır.” dedi.
Pompeo’nun açıklamasından birkaç saat önce, Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Adalet Divanı, ABD’den, İran’a karşı, insani yardım ve ürünlerin ithalatını etkileyen bazı yaptırımları kaldırmasını istemişti.
İran ise devrim öncesi imzalanan ve iki ülke arasındaki ekonomik ve diplomatik bağları düzenleyen ve destekleyen bir anlaşma olan “Dostluk, Ekonomik Münasebetler ve Konsolosluk Hukuku” uyarınca, ara ara ABD’yi Uluslararası Adalet Divanı’na taşımış ve şikayetlerini dile getirmişti.
Tahran yönetimi yaptırımların askıya alınmasını istiyor
Tahran yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer anlaşmadan çekilerek yaptırımları geri getirmesinin 1955’te iki ülke arasında imzalanan “İran – ABD Dostluk Anlaşması”na aykırı olduğunu savunarak, dava sonuçlanana kadar yaptırımların askıya alınmasını istiyor.
Söz konusu anlaşmanın artık geçerli olmadığını iddia eden ABD tarafı ise İran’a yönelik yaptırımların herhangi bir anlaşmayı ihlal etmediğini savunuyor.
ABD Başkanı Trump, 8 Mayıs’ta ülkesini nükleer anlaşmadan çekerek, İran’a yönelik yaptırımları geri getirmişti.
Bunun üzerine Tahran yönetimi, ABD’nin tek taraflı yaptırımlarının iki ülke arasında 1955 yılında imzalanan “Dostluk Anlaşması”nı ihlal ettiği gerekçesiyle UAD’de dava açmıştı.
Merkezi Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan UAD, Birleşmiş Milletler (BM) anlaşmaları ile uluslararası anlaşmalara konu olan sorunların çözümü konusunda BM yargı organı olarak görev yapıyor.
Kaynak: AA