Dördüncü Klasik Tekneler Buluşması, Hamit Naci Mavi Vatan Vakfı, Setur Kalamış Marina, İstanbul Yelken Kulübü, Tuzla Su Sporları ve Yelken Kulübü, Tuzla Yat Kulübü ortaklığında Boat Mate Dijital Denizcilik Kümesi Platformu sponsorluğunda gerçekleştirildi. Etkinliğin başında 2021 yılında vefat eden, Klasik Tekneler Platformu Yönetim Kurulu Üyesi Merhum Cem Gür için saygı duruşununda bulunuldu. Buluşmada ayrıca Bosa Klasik Tekne Restorasyon firması ile Modelci Yusuf Akmeşe’ye ait Donanma Model Evi de hazır bulundu. Dördüncü Klasik Tekneler Buluşması’na Chaika of Wah, Present, Nesime, Melmoth, Damla, Serram, Ülküm, Neptün, Şile Piyadesi ve Dinghy adlı tekneler katılırken, etkinliğin açılış konuşmasını Hamit Naci Mavi Vatan Kurucu Başkanı Amiral Cem Gürdeniz yaptı.
Gürdeniz şunları söyledi :
85 tekne kayıt altına alındı
‘’İlkini 2018 yılında yaptığımız Klasik Tekneler Buluşması’na 8 tekne katılabilmişti. 2019’da bu sayı 16’ya yükseldi. Pandemi nedeniyle 2020’de buluşma denizde seyir halinde gerçekleşti. Klasik Tekneler Platformu (KTP) ilk faaliyetin 2018’de yapılmasından bir yıl sonra kuruldu. Daha sonra iki klasik tekneler çalıştayı yapıldı. En önemlisi KTP, 85 tekneyi kayıt altına aldı. Bu ülkemizde ilk kez gerçekleşti. Tüm bu faaliyetlerde en büyük desteği RMK Sanayi Müzesi ile SETUR Kalamış Marina’dan gördük. RMK Müzesinin dünyanın en değerli sitimli gemiler koleksiyonuna sahip ve KTP ’nin çalıştay ve toplantılarını tarihi Fenerbahçe Vapuru’nda yapıyor olması KTP’ye büyük güç veriyor”
Kanun doğa ve bina odaklı
Türkiye’de en ciddi sorunun tabiat ve kültür varlıkları kanununun sadece doğa varlıkları ile binaları koruması olduğunu belirten Gürdeniz, “Bu kanunda gemilere yönelik hiçbir koruyucu madde söz konusu değildir. O nedenle bu kanunun denizcilik kültürel mirasına yönelik gemi ve tekneleri korumaya yönelik düzenlemeye ihtiyacı vardır. KTP olarak 2019 yılında bu süreci başlattık. Maalesef başarılı olamadık. Zira her zaman dediğim gibi devletin karacı genetik kodları kolay değişmiyor. Kanun teklifi hala mecliste bekliyor” dedi.
Klasik Tekneler Platformu’nun en büyük hedefinin Türkiye’nin elindeki en değerli klasik tekne sayılabilecek Savarona’yı müze gemi olarak görebilmek olduğunu dile getiren Gürdeniz, “Bu gemi sadece Türkiye’nin değil dünyanın de denizcilik kültürel mirası arasındadır” dedi. Platform, 1977 yılı ve geçmişinde yapılan ahşap veya metal tekneleri klasik tekne olarak kabul etmekle beraber, benzer şekilde 1977 sonrası klasik tekne hatları ve dizaynını kullanarak yapılan tekneleri de kayıt altına alıyor.
Filikalar canlandı
“Klasik tekneler platformunun tarihimizde ilk kez kurulması ve buluşması Osmanlı döneminden bu yana en önemli denizcilik geleneği olan filikaların da canlanmasına neden oldu. Önce Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu’nun hizmete soktuğu filikayı daha sonra İstanbul Yelken Kulübü’nün filikası takip etti. Tuzla Su Sporları ve Yelken Kulübünün filikası ve İTÜ Denizcilik Fakültesi’nde bulunan filikalara daha sonra sayıları dördü bulan Deniz Harp Okulu Filikaları katıldı. Bugün İstanbul’da 10 filikalık bir filo oluşmuştur. Gelecekte yapılacak Klasik Tekneler Buluşmasında bu filikaların kürek ve yelken yarışları planlanacaktır”
Marinaları davet ediyoruz
“Marinaları buradan klasik tekneleri korumaya ve envanterlerinde bulunanları kayıt altına almaya davet ediyoruz. Marinalar klasik tekneleri gelecek nesillere aktarabilmek için onlara daha ucuz barınma imkanı sağlayabilir diye düşünüyoruz. Klasik tekneleri marinaların ayrı bir bölümünde toplu tutarak marinaların çekiciliğini ve kültürel niteliğini artırabileceklerini düşünüyoruz. Bu buluşmada Klasik Tekneler Platformu’nun kurulmasında öncü rol oynayan, 17 Nisan 2021 tarihinde kaybettiğimiz merhum Cem Gür’ü de anmak istedik. Cem Gür, yat dizaynı ve klasik tekneler tarihi konusunda Türkiye’nin yetiştirdiği son derece üretken bir kişiydi. İnşa ettiği tekneler yanında son olarak ‘’Kürekten Yelken’e; Unutulan Miras’’ başlıklı Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu yayını olarak çıkan kitabı da önemli bir katma değer olmuştur. Bu kitabı onu ikna ederek 2020 yılında bastırmış olmaktan son derece mutluyum.”
Kültür denizcileşmenin temelidir
Amatör denizcilikte denizde uyumun son derece önemli olduğunu belirten Gürdeniz, özellikle Türk denizcilik alanında en eksikliğin kültür ve görgü eksikliğinin amatör denizcilik alanında yer aldığını vurgu yapan Cem Gürdeniz, tüm amatör denizcileri ve marinaları karşılaştıkları hukuksuz, görgüsüz ve düzensiz tüm faaliyetleri ikaz etmeye davet etti. Bilmeyenleri ve bilmediğini bile bilmeyenleri eğiterek, ikaz ederek amatör denizciliğimizin nitelikli gelişmesine yardımcı olunması gerektiğinin altını çizdi.
Gürdeniz, “Denizcilik kültürü denizcileşmenin temelidir. Denizcilik kültürü olmadan Denizcilik görgüsü olmadan sadece tekne sahibi olmak üzere gelişecek amatör denizcilik, okuma yazma bilmeyen birine kitap hediye etmek gibidir. O yüzden bu kültürü ve bu görgüyü geliştirmemiz gerekiyor. Platform olarak faaliyetlerimizi gelecekte artarak devam ettireceğiz. Pandemi döneminden sonraki bu ilk buluşmada yaklaşık 10 tekneye ve katkı sağlayanlara çok teşekkür ediyorum” dedi.
Yeni Deniz Mecmuası Yazarlarından Klasik tekneler Uzmanı Sait Keresteci ise yaptığı konuşmada klasik teknelerin genel tarifini yaparak, bu kültürel mirasın geleceğe taşınmasının önemine değindi.