Kanada’nın başkenti Ottawa’da bulunan Macdonald-Laurier Enstitüsü ve Kanada Güvenlik Araştırma Grubu tarafından ortaklaşa hazırlanan bir raporda, otoriter rejimlere sahip Çin ve İran Covid-19’un yayılması konusunda sorumlu tutuldu.
"Kovid-19 salgını ve gizlenmesinde otoriter rejimlerin sorumluluğunu araştırmak" başlıklı raporda, Pekin ve Tahran yönetimlerinin koronavirüsü örtbas etmeye çalıştığı ve salgının dünyaya yayılmasından dolayı sorumlu tutulması gerektiği belirtildi.
Söz konusu raporda, "Bu durum hala gelişmekle birlikte, hem Çin hem de İran rejimlerinin kritik ilk günlerinde salgının kanıtlarını gömdüğüne, halkın sağlık ve güvenliği pahasına güç veya istikrarı korumaya çalışmayı seçtiğine dair güçlü kanıtlar var. Bu iki ülke virüsle ilgili kasıtlı olarak eksik raporlama, uluslararası toplumdan ve kendi vatandaşlarından, gelen salgının kapsamını gizleme ve halk sağlığını korumak için bilgi açıklayanları susturma yoluna gittiler." ifadeleri kullanıldı.
İnsan hakları ve güvenlik hukuku uzmanı Sarah Teich, Covid-19 sürecinin hala devam ettiğini ancak Çin ve İran yönetimlerinin koronavirüsün yayılmaya başladığı ilk dönemlerde salgını saklamaya çalışma girişimlerinin yadsınamayacağını söyledi.
"Kendi ülke ve dünya vatandaşlarının hayatını tehlikeye attılar"
Teich, "Ülkelerindeki istikrarı koruma ve gücü elinde tutma pahasına kendi vatandaşlarının ve dünyadaki diğer insanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye atan Çin ve İran ile alakalı elimizde birçok delil bulunuyor." diye konuştu.
Raporda ayrıca Kanada ve diğer hükümetlerin Çin ve İran'dan hesap sormak için izleyebilecekleri yasal yollar olduğu belirtilerek iki ülkenin Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi, Dünya Sağlık Örgütü'nün uluslararası sağlık düzenlemeleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü ve Biyolojik Silahlar Konvansiyonu gibi uluslararası anlaşmalarda belirtilen uluslararası yasal yükümlülüklerini ihlal ettikleri savunuldu.
Çin ve İran'ı cezalandırmak için BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, DSÖ Genel Direktörlüğü, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve BM Güvenlik Konseyi gibi uluslararası kuruluşlara diğer ülke yönetimleri tarafından dava açılabileceği belirtildi.