Hamilelikte genital uçuk (herpes) bebeğe nasıl geçer?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında en çok bahsi geçen genital uçuk’tur. Bu hastalık yetişkinlerde cinsel ilişkiyle bulaşabilmekle birlikte, iltihaplı doğum kanalından geçerken bebeğe de bulaşabilmektedir. Hastalık, erişkinlerde rahatsız edici bir durum olsa da, bağışıklık sistemi henüz gelişmemiş yenidoğanlarda ciddi sonuçlara sebep olabilir.
Yenidoğanlarda bulaşıcı hastalık çok sık görülmez, görülme sıklığının 3.000-20.000 doğumda bir olduğu tahmin edilmektedir. Bu hastalık yenidoğanlarda geçmişe göre daha hafif seyretmektedir. Annede gebelik sırasında tekrarlayan uçuk enfeksiyonu olsa bile, enfeksiyonun bebeğe geçme oranı %2-3’tür. Tekrarlayıcı herpes enfeksiyonu ilk kez ortaya çıkan enfeksiyona göre daha sıktır. Doğuma yakın dönemde ilk kez genital uçuk sorunu yaşayan annelerin bebeklerinde uçuk enfeksiyonunun bulaşma riski daha yüksek olmakla birlikte, bunların da %60-75’inde enfeksiyon görülmez.
Hamilelikte genital uçuk (herpes) enfeksiyonu bebeğe zarar verir mi?
Hamileliğin erken dönemlerinde ilk kez ortaya çıkan genital uçuk enfeksiyonu düşük ve erken doğum gibi komplikasyonlara neden olsa da, bu dönemde enfeksiyon nadir görülür. Anne uçuk virüsünü hamilelikten önce kapmışsa, risk düşüktür ve iyi bir tıbbi bakım sayesinde bu risk daha da azaltılabilir. Fakat doğuma yakın ilk kez herpes enfeksiyonu geçirmiş annelerin, bebeklerine bu hastalığı bulaştırma riski daha yüksektir ve bu hastalık yenidoğanda ciddi hastalığa neden olabilir. Yenidoğan herpes enfeksiyonu göz ya da boğaz enfeksiyonlarına, santral sinir sistemi hasarına, zeka geriliğine veya ölüme yol açabilir. Tıbbi tedavi ne kadar erken ve etkili uygulanırsa kalıcı hasar riski o kadar azaltılabilir.
Genital uçuk (herpes) enfeksiyonunun bebeğe geçmesi nasıl önlenir?
Genital uçuk sorunu olan anneden bebeğe uçuk enfeksiyonunun geçmesini önlemenin en iyi yolu, doğumdan önce tüm hamilelerin uçuk yönünden taranması, test sonucu pozitif olanların doğumunun sezaryenle yaptırılmasıdır.
Genital uçuk geçirmiş kadınların hepsinde de sezaryen gerekmez, bu genellikle doğuma yakın dönemde uçuk enfeksiyonu aktif olanlarda gerekir. Bazı kadın doğum uzmanları, doğum tarihine yakın hastalık gelişen hamilelerde her hafta test yaparlar ve hastalığın gidişini bu testlerle takip ederler. Bazıları ise, hastalığın ya da başlama belirtilerinin olup olmadığını izlerler. Eğer hastalık aktifse ve/veya test sonuçları pozitif ise, amniyon kesesinin koruyucu özelliği kalktıktan sonra enfeksiyonun bebeğe geçme riski olduğundan, zar yırtıldıktan sonraki 4-6 saat içinde sezaryen doğum yaptırılır.
Genital uçuk (herpes) enfeksiyonu riski olan yenidoğanın bakım ve tedavisi
Uçuk enfeksiyonu kaptığı düşünülen yenidoğanlar olası enfeksiyonun yayılmasını önlemek amacıyla diğer bebeklerden ayrılırlar. Bebek doğduktan sonra yapılan testlerinde enfeksiyon saptanırsa antiviral ilaçlarla tedavi, kalıcı bir hasar oluşma riskini azaltır. Annede aktif herpes enfeksiyonu olsa da bebeğinin bakımını kendisi yapabilir, hatta enfeksiyonun bulaşmasına karşı önlemler alarak bebeğini emzirebilir.