Tevkifat Ne Demektir ve Nasıl Hesaplanır?
Tevkifat, vergiler üzerinde kesinti veya bölüşme yapma anlamında kullanılan bir terimdir. İrsaliyeli veya normal fatura işlemleriyle benzemekte olan tevkifatlı faturanın bilinen tek farkı, faturaya işlenmekte olan verginin satıcı ve alıcı arasında bölüştürülüyor olmasıdır.
Tevkifat Ne Demektir?
Tevkifat kelime anlamıyla, para konusu ile alakalı kesintiler anlamı taşımaktadır. Vergi açısından tevkifat kelimesi incelendiğinde ise, bölüşme ve kesinti yapma işlemleri için kullanılmakta olan bir terim olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tür vergide devlet, alacak olduğu KDV Vergisini yalnızca satıcılardan değil, alıcılardan da almaktadır. Bu şekilde taraflar arasında bir bölüştürme gerçekleştirilmiş olmaktadır.
Tevkifat Türleri
Tevkifat türleri ikiye ayrılmaktadır. Bu türler gelir vergisi tevkifatı ve KDV tevkifatı olarak bilinmektedir. Gelir vergisi tevkifatı, Gelir Vergi Kanunu 94. Maddesi uyarınca belirlenmekte olan bir vergi türüdür. KDV tevkifatı ise, bilinen bir başka tevkifat çeşididir. KDV tevkifat çeşidinde satıcıya ödenmekte olan tutara ek KDV’nin belli oranlarda düşürülmesi ve vergi dairesine ödenmesiyle gerçekleşmektedir. Satıcıya ödenmekte olan KDV değerinin bir kısmı veya tamamını ana tutardan düşürüp vergi dairesine direkt ödeme yapılmaktadır.
Gelir Vergisi Tevkifatı Ne Demektir?
Gelir vergisi tevkifatı, Gelir Vergi Kanunu 94. maddesinde bulunan gelir çeşitlerinden, aynı yasanın içerisinde bulunan kesintilere gelir vergisi tevkifatı denilmektedir. Bu kesintiler, Gelir Vergisi Kanunu 94. maddesi gereği gelir türlerinin üzerinden Bakanlar Kurulunca belirlenmiş oranlarda yapılmakta olan kesintilerdir. Gelir vergisi tevkifat oranları, Gelir Vergisi Başkanlığı tevkifat oranları sayfasında yer almaktadır.
KDV Tevkifatı Ne Demektir?
KDV tevkifatı, satıcıya ödenmekte olan tutarlara ek olarak KDV’nin belli oranlarda düşürülmesi ile vergi dairelerine ödenmesiyle gerçekleşmektedir. Satıcıya ödenmekte olan KDV değerlerinin tamamını veya bir bölümünü ana tutardan düşürülerek vergi dairelerine direkt ödeme yapılmasıyla gerçekleştirilmektedir.
Tevkifatlı Fatura Ne Demektir?
Tevkfatlı fatura, diğer tür faturalar ile aynı olmakla birlikte bilinen tek farkı, KDV oranlarının taraflar arasında bölüştürülüyor olmasıdır. Bu fatura türünde, tevkifatlı faturadaki vergibu şekilde faturada yer alan KDV’ satıcı ile alıcı arasında bölüştürülüp her iki taraftan da alınmaktadır. Bu şekilde faturada yer alan KDV sorumluluğu satıcıyla alıcı arasında dengeli olarak bölüştürülmüş olmaktadır.
Tam Tevkifat Ne Demektir?
Tam tevkifat, işlem bedelleri üzerinden hesaplanmakta olan verginin tamamı, işleme muhatap alıcılar tarafından beyan edilerek ödenmesi ile gerçekleşmektedir.
Kısmi Tevkifat Ne Demektir?
Kısmi tevkifat, hesaplanmakta olan verginin Bakanlık tarafından belirlenmiş olan kısmının alıcı tarafından beyan edilerek ödenmesi, kalan kısmında teslim ve hizmet işlemini yapan tarafından beyan edilerek ödenmesine denilmektedir.
Tevkifat Nasıl Hesaplanmaktadır?
Yürürlükte bulunan gelir türlerinin üzerinden Bakanlar Kurulunun belirlemiş olduğu 5/10 ve 9/10 gibi tevkifat oran aralıkları bulunmaktadır.
Kolay bir hesaplama ile gösterilecek olursa;
1000 TL’lik tutara sahip bir satış faturasında, faturaya %18 oranında KDV eklenirse, KDV tutarı 180 TL olurken genel toplam da 1180 TL olarak hesaplanır. Öyleyse bu faturada satıcıların ödemesi gereken tutar, 180 TL olan KDV vergisidir. Eğer fatura tevkifatlı fatura ise, kullanılacak olan tevkifat oranı da 5/10 olarak hesaplanırsa, 180 TL’lik KDV tutarının yarısı hesaplanır. Bu da 90 TL etmektedir. Böylece 90 TL’lik kısım tevkif edilerek ödenmesi hakkındaki sorumluluk alıcıya geçmiş olmaktadır. Yani faturada bulunan 180 TL tutarındaki KDV oranının 90 TL’si satıcıya diğer 90 TL’si de alıcıya ait olmaktadır.
Tevkifat Ne İşe Yaramaktadır?
Tevkifatlı fatura, her çeşit hizmet veya üründe uygulanmamaktadır. Sadece Bakanlar Kurulunun belirlemiş olduğu belirli hizmetler ve ürünler için tevkifat uygulanabilmektedir. Tevkifat uygulaması , tevkifat oranlarının tamamının sadece alıcıya veya satıcıya yüklenmesinin önüne geçilmesi amacıyla yapılmakta olan bir uygulamadır.
Tevkifatlı faturanın kesildiği kurumlardan bazıları:
- Bankalar,
- Döner sermaye ile çalışmakta olan kuruluşlar,
- Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görmekte olan şirketler,
- Kamu kurum niteliği taşıyan meslek kuruluşları,