Çocuklar en çok gözlemek zorunda olduğu anne babayı model alarak büyür. Her çocukta anne babadan izlere ilk bakışta rastlanır. Bu model davranışlar özellikle grup içine girdiği okul çağında fazlasıyla göze batar. Çünkü çocuğun alıştığı davranışları ve aldığı modelleri uygulama olanağı bulduğu okul ortamında bir anda farklı davranışları ortaya çıkmakta, okul öğretmeni veya rehber öğretmeni tarafından veliyle yapılan görüşmelerde nedenleri de fark edilmektedir.
Çocukla iletişim
Çoğu anne baba evdeki davranışlarının dışarıdan görülmediğini düşünerek rahat davranmakta, hareket ve davranışlarının çocuğu kanalıyla zaman içinde dışarı yansıyacağını fark edememektedir. Kreşe veya anaokuluna gelen çocuk arkadaşlarına sürekli bağırıyor ve işlerini bağırıp korkutarak yapmaya çalışıyorsa, evdeki iletişim biçimi hemen anlaşılmaktadır. Anne farkında olmadan çocuğuna hep bağırarak iş yaptırmakta bunun çocuk tarafından model alınacağını unutmaktadır. Yemek yemesinden, oyuncaklarını toplamasına her tür eylem içinde annesinin bağırmasıyla harekete geçen çocuk, yaşamın böyle sürdüğünü düşünecektir. Kreşteki arkadaşından normal bir iletişimle ve basit cümlelerle isteyeceği oyuncağı, bağırarak istemek onun için çok normal bir davranıştır veya vurma alışkanlığı olan çocuk evde kendisine yapılan vurma davranışını model almış ve arkadaşlarına kırıcı davranmak ona normal gelmektedir.
Anne Babayı Model alma
Nasıl bir çocuk isteniyorsa, öyle anne-baba olmak gerekir. Çocukların anne babasını model aldığını unutmamalı, onlara iyi bir örnek olunmalıdır. Çocuklarda olumlu davranışlar geliştirmek için yaptığınız konuşmalara göre hareket etmiyorsanız, sonuçların olumlu olmasını beklememeniz gerekir. Çocukların benimsediği davranışlar söylenen davranışlar değil, gözlenen davranışlardır. Çocuğuna hakaret eden, saygısızca sözler sarf eden bir ebeveynin, çocuğundan saygı beklememesi gerekir. Çocuğa olumlu yaklaştıkça ona saygı duydukça saygı davranışı gelişir ve sizinle saygılı bir iletişim kurabilir. Hem evde hem de toplum içinde çocuğundan olumlu davranışlar bekleyen anne babaların, model olacakları davranışlarına dikkat etmeleri gerekir. Çocuğun önünde yaşanan tartışma ve gerginlikler öncelikle model alınan davranışlardır.
Evde çocuğa örnek davranış
Çevrede çocuk varsa bu tartışmalara son verilmesi yapılacak en iyi şeydir. Çocuk bir şekilde gözlediği davranışı dışarı yansıtacaktır. Unutmayın çocuğunuz evden dışarı çıkacak ve sosyal hayata karışacaktır. Hareketlerinizi ne kadar kontrol eder ve uygun davranışlar gösterirseniz, çocuğunuz da o davranışları model alacaktır.
Mete Akoğuz