Havadelisi hesaplarında iklim değişiminden ara ara hep söz ettik, fakat hemen hiçbir zaman mevzuyu fazla uzatmadık. Malum, bu mesele bizim gibiler için epey iç karartıcı: Havalar daha da sıcak gidecek, susuzluk olacak, kar pek yağmayacak falan filan… Bir de, internet ortamlarında parmağını sallayarak “arabaya uçağa çok binerseniz seller hortumlar artar haa!” diye had bildirenlerden zaten sürüyle var, insanları bu şekilde ürküttüğünüzde alacağınız tepki genelde olumsuz oluyor, sizi dinlemeyi bırakıyorlar.Okumaya devam et
Türkiye’yi şu sıralar haşlamakta olan sıcak hava dalgası önümüzdeki günlerde etkisini iyice arttıracak. Yarın (salı) eylül ayına girdiğimizi de düşünürsek, artık bu işin tadının iyice kaçıyor olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.
Önceki yazıda da söylediğimiz gibi, güneş gökyüzünde artık temmuzdaki kadar zaman geçirmiyor, bu da gecelerin biraz olsun serinlemesi için yeterli vakti sağlıyor. Yine de, gündüzleri vaziyet epey ‘berbat’ olmaktan kurtulamayacak.
Cuma günü için olan yukarıdaki harita yoruma pek gerek bırakmıyor, ama yine de söyleyelim: Türkiye’nin üzerindeki pembelik [gerçi renk skalası yetmemiş], sıcaklıkların ülkenin büyük bölümünde normalden (son 30 yılın ortalamasından) 10+ derece fazla olacağını gösteriyor. (Burada gösterilen değişken 850 hPa, yani yaklaşık 1500 metre sıcaklıkları; ama yer seviyesi sıcaklıkları benzer ölçüde anormal olacaktır).
Ben uzaklara gittim, Türkiye nereye gidiyor belli değil, dünya bu ara karmakarışık ve -belki bundan sonra hep- daha zor bir yer; hayat gailesi ve gelecek kaygıları arasında bizi en mutlu eden şeylerden birini, bu blogun sayfalarını neredeyse unuttuk.
Her seferinde “artık boşlamak yok” diye tutamadığımız sözler vermek yerine, hiç söz filan vermeden aklımızda ne varsa yazalım bari.
Türkiye’yi bir süredir sıcak tarafta bırakan basınç örüntüsüne [örüntü=patern] ilaveten bugün (salı) rüzgar birçok yerde güneyden esti. Buna bağlı olarak özellikle Doğu Marmara’da ve Karadeniz Kıyıları’nda “fön” hadisesi [güneyden gelip dağları aşarken kuruyan ve daha da ısınan sıcak rüzgar] oluştu. Sıcaklıklar yer yer 40 dereceyi buldu, hatta aştı. Gün içinde ölçülen maksimum sıcaklıklara akşam bakacağız, bazı yerlerde eylül ayı sıcaklık rekoru muhtemelen kırılmıştır.
Bugün saat 14 itibariyle Türkiye’nin güneyi kelimenin tam anlamıyla kavruluyor.
Antalya’da saat 14′te ölçülen sıcaklık 43 derece. Karadan esen rüzgar nedeniyle hava kupkuru, nem oranı %10 civarında. Bu durum, hissedilen sıcaklığı 41 dereceye düşürüyor, öte yandan orman yangınlarına zemin hazırlıyor. Yetkililer tetikte olmalı.
Adana Havalimanı’nda ölçülen sıcaklık ise 38 derece, fakat %50′lik nem oranı hissedilen sıcaklığı tam 51 derece yapıyor! (üzerlerine tıklayarak haritaları büyütebilirsiniz).
Bunlara ek olarak, yine saat 14 itibariyle ölçülen sıcaklıklar Adana’nın Kozan ilçesinde 45, Hatay Havalimanı ile birlikte Güneydoğu Anadolu’daki bazı merkezlerde de 44 derece.
Avrupa’nın bazı yerlerinde geçtiğimiz kış görülen son 30 yılın soğuklarıyla sorgulanmayı hak ettiğini kanıtlayan ve gerçekten de bir türlü iklim modeli senaryolarındaki ‘inanılmaz’ boyutlara gelemeyen insan kaynaklı küresel ısınma, bilim insanlarını alternatif hipotezler üretmeye itiyor. Bunlardan ikisine burada ve (biraz hava atayım: herkeslerden önce olmak üzere) burada değinmiştim.
İngilizler’in meşhur Independent gazetesinde 10 yıl önce çıkan bir haberden: (Welbane‘e teşekkürler)
Kar, artık hayatımızdan çıkmaya başlıyor… Kızak, kardanadam, kartopu, sabah kalktığımızda karın tutmuş olduğunu görmenin heyecanı; bunların hepsi Britanya kültürünün hızla yok olmakta olan parçaları…
Bilim insanları bunu sera gazı kaynaklı küresel ısınmaya bağlıyor. East Anglia Üniversitesi’nin İklim Araştırma Birimi’nden (CRU) Dr. David Viner, kar yağışının birkaç yıl içinde “çok ender ve heyecanlı bir olaya” dönüşeceğini söyledi.