Uluslararası 2022 Kürek Sezonu
Başlarken
KÜREKTE PSİKOLOJİK AKIŞ
Recep Selim Akıcı
Boğaziçi Üniversitesi
Merak Edilen Rövanş: Stefanos
Ntouskos yine kazanabilecek mi ?
Tokyo olimpiyatlarında Kürek
dalında olağanüstü mücadele ve sonuçlarına şahit olduk.
Olimpiyat oyunları
öncesinde Kürek dalında yer alacak ülke ve sporcuların Tokyo performansları ile
ilgili tahmin ve görüşlerin uluslararası medya da birçok kez yer aldığını
gördük.
Bu tahminlerde Tokyo
öncesi yapılan Dünya şampiyonalarında ve uluslararası yarışmalarda ekip ve sporcuların
performansları öngörüleri n dayanağını oluşturmuştur.
Müsabakaların sonuçlarına
bakıldığında madalya kazanan ülke ve sporcular bir istisna dışında genelde
oyunlar öncesinde sıralamada yer alması beklenen ülke ve sporcular olduğu
görülmüştür.
İstisnayı oluşturan isim
Erkekler Tek çifte müsabakasında altın madalya kazanan Yunanistanlı Stefanos Ntouskos
olmuştur.
Stefanos Ntouskos Tokyo da
olağan üstü bir yarışmalar dizisi çıkararak bütün Kürek camiasını ve otoritelerini
şaşırtıp şeref kürsüsünün en üst basamağında yer almıştır.
Stefanos’un Olimpiyat öncesinde Uluslararası alanda
tek çifte performansı değerlendirildiğinde kürek camiasının bu yanılgıyı
yaşaması sanki normalmiş gibi gözükmektedir.
Stefanos Ntouskos tek
kürek tekne sınıfından tek çifte ye geçiş yaptıktan sonra 2019 U23 Dünya
şampiyonasında birinci olmuştur.
Aynı yıl Linz’de yapılan
Büyükler Dünya şampiyonasını ise on birinci olarak bitirmiş ve olimpiyatlara
katılma hakkı elde edememiştir.
2020 sezonunda Avrupa şampiyonasını 5.
bitirmiş, 2021 yılında İtalya Varesede yapılan Avrupa kıtası qualification
yarışlarında birinci olarak Tokyoda yarışmaya hak kazanmıştır.
Qualification yarışlarından yaklaşık bir hafta
sonra aynı yerde gerçekleşen Avrupa şampiyonasında ise Tokyodaki rakiplerinden Alman
Zeidler ve Danimarkalı Nielsen’e de geçilerek 4. olmuştur,
Son olarak Olimpiyat
öncesi 2021 Mayıs ayında yapılan Dünya kupası ikinci ayağında katılmış ancak 7.sırada
kalmıştır.
Tokyo süreci;
Tokyo olimpiyatları öncesi
bütün tahminler Tek çifte Erkek yarışmasının; Alman Oliver Zaidler,
Danimarkadan Swerri Nielsen Norveçli Kjetil Borch ve az şans
verilse de Hırvat Damir Martin arasında
geçeceği öngörülmüştür.
Ancak Tokyo’da ilk gün Heat
yarışlarında kolay bir guruptan 6.59 ile birinci çıkan Ntouskos, çeyrek finalde
Norveçli Kjetil Borch’ın iki saniye arkasından ikinci olduktan sonra dahi otoritelerce
madalya şansı olan sporcular arasında
gösterilmemiştir.
Ancak Stefanos Ntouskos yarı
finalde yine madalya favorileri olan Alman Zeidler ve Danimarkalı Neilseni n
yer aldığı çok zor guruptan en iyi zaman olan 6.41 ile birinci olup Finale
kalınca ismi konuşulmaya başlanmıştır.
Final yarışı;
Final yarışının Televizyon
görüntü kayıtları ve teknik veriler incelendiğinde Stefanos Ntouskos un
yarışmanın başından itibaren kararlı bir biçimde rekabete odaklandığı ve
dördüncü sırada geçtiği ilk 500 metre sonrasında 37 tempoda son derece enerjik çok
akıcı ve rahat kürek çektiği görülmüştür.
Stefanos Ntouskos’un ekranlara yansıyan yüz ifadesinden olimpiyat
finali gibi yüksek düzeyde rekabetin getirdiği stres, gerilim ve sinirlilik
halinden uzak olduğu, vücudunda oluşan laktat ve metabolik artıkların maliyetlerine
rağmen bu duruma çok iyi tahammül edebildiği net olarak gözükmektedir.
Yarışmanın bin metresinden
itibaren liderliği ele geçip pozisyonunu kararlılıkla koruyan Stefanos Ntouskos
yarışın en zor bölümü olan son 500 metresinde ise odaklandığı bir görevi başarı
ile gerçekleştirme esnasında kendiliğinden oluşan sevinç ve mutluluk hissini beden
diline yansıtarak adeta coşmuş, müthiş bir teknik performans göstermiş ve bu
büyük mücadelenin kazananı olmuştur.
Finiş çizgisi geçildiğinde
her zorlu geçen müsabaka sonrasında sporcularda gördüğümüz yüksek laktik asit
seviyesinin getirdiği bitkinlik, tükenmişlik tekne içine yığılma gibi
görüntülerin aksine Stefanos Ntouskos ga yet normal bir duruşla sevinç
içerisinde duygularını tüm seyredenlere yansıtarak zaferini kutlamıştır.
Ntouskos Neden Kazandı?
Tokyo Olimpiyatları sonrasında
Stefanos Ntouskos ile Yunanistan kürek takımının çok deneyimli ve başarılar ile
dolu geçmişi olan Baş antrenörü İtalyan Gianni Postiglione birçok medya
kuruluşuna demeçler vermiş, konferanslara katılmış, Tokyo serüveni ile ilgili
süreci her yönü ile anlatmışlardır.
Bu yayınlara bakıldığında Ntouskos
un teknik yönden hazırlıklarının diğerler rakiplerinden çok farklı olmayan benzer
süreç ve antrenman programlarını içerdiği görülmüştür.
Yıllık antrenman
kapsamının 5 bin km gibi uluslararası seviyede çok olağan kabul edilen bir
düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Ergo skoru ise yine rakiplerinden daha iyi olmayan
5 dakika 50 saniye civarındadır.
Stefanos Ntouskos, 1.86 cm boy ve 80 kilo civarı
fizik yapısı ile rakipleri ile karşılaştırıldığında en ufak ölçülere sahip bir
kürekçidir.
Tüm bu veriler yan yana konulup
değerlendirildiğinde Stefanos Ntouskos’un Tokyo’da rakiplerine karşı teknik ve
fiziki üstünlük sağlayacak bir potansiyel taşıdığı söylenemez.
Peki o zaman Stefanos Ntouskos’un kazanmasının altında yatan etken
nedir?
Fiziksel beceri ve potansiyel
ancak zihinsel katkı oranında performansa katılabilir.
Her spor dalında olduğu
gibi Fiziksel gücün önemli çok önemli olduğu Kürek dalında en az onun kadar önemli
bir başka hususta bu potansiyelini ortaya koymaya yetecek zihinsel güce de
sahip olmaktır.
İyi bir fiziksel güce
sahip olsa da kürekçiyi başarılı bir yarışmacı yapabilmek için bu güç şarttır.
Stefanos Ntouskos’un Covid 19 pandemi si dahil
yarışma öncesi süreçte zihinsel olarak Tokyo’ya çok iyi hazırlandığı, teknik
ekip tarafından çok iyi yönetildiğini aşikardır.
Ntouskos, pozitif
psikolojide (Flow-Akış) olarak bilinen akışa geçebilme için gerekli olan
zihinsel beceriye ve çok özel kişilik özelliklerine sahip bir sporcudur.
Ntouskos Tokyo’da bu potansiyelini
açığa çıkarmış ve bütün müsabakalarda çok güçlü biçimde yansıtmıştır.
Merak edilen Rövanş
Olimpiyat oyunları sonrası
ilk yıl olan 2022 uluslararası kürek sezonu 27-29 Mayıs tarihinde Sırbistan’ın
Belgrad şehrinde yapılacak olan Dünya kupasının birinci ayağı ile başlamış olacaktır.
Bu yeni sezonda yapılacak olan uluslarararası
müsabakalarda en çok merak edilen tekne sınıfı kuşkusuz Tokyoda en büyük
süprizi yapan iki sporcunun da yer alacağı tek çifte erkekler mücadelesi
olacaktır
Bakalım Stefanos bu sezon
Akış a geçebilecek mi?
Pozitif Psikolojide Akış durumu nedir?
Kürek Dünyasında çalışarak
bu tür zihinsel yeteneklere ulaşmış başarılı olan birçok sporcu vardır
Dünya şampiyonalarını
izlerken yarışmanın sonlarına doğru bazı sporcuların yorgunluktan tekneden
düşecek hale gelirken müsabakayı önde sürdüren ve kazanan bazı ekiplerin ise çok
diri, son derece odaklanmış hiç zorlanmıyormuşçasına kürek çektiklerine şahit
olmuşuzdur.
Bu görüntüler zihinsel yoğunlaşma ile akış
halinin yansımasıdır.
Macar asıllı Amerikalı
Profesör Mihaly Csikszentmihaly işine aşık insanlar ve insana zamanı unutturan
anlar üzerine çalışmalar yapmış Akış (Flow)terimini ise ilk kez 1975 yılında kullanmıştır.
Mihaly Csikszentmihaly‘e göre kısaca Akış; bir
etkinliği gerçekleştirirken kişinin zorluğu yenmek için tüm potansiyelini kullanması
ve tek bir noktada o işe odaklanmasıdır.
Etkinliği gerçekleştirirken kişi tüm
baskılardan sıyrılıp sevinç hissi ile adeta kendinden geçer, dopamin etkisi ile
bütün bilinç devreleri o işe odaklanır, bütün çevresel dikkat dağıtıcılar kapanır.
Akış anında bir sporcu
karşısına çıkabilecek her türlü zorlukla baş edebileceği inancını taşır, kendi
becerilerine güvenir, kararlıdır, kazanmaya odaklanmıştır
Sporcu müsabaka esnasında
her şeyin kontrolü altında olduğu ve iyi gideceği duygusuna sahiptir. Bu his
sporcuyu başarısızlık korkusundan uzaklaştırır, başarma arzusunu daha da fazla
tetikler.
Mihaly Csikszentmihaly
tarafından isimlendirilen Akış kavramının önümüzdeki on yılda en çok ilgi
gösterilen psikolojik araştırma alanlarından birisi olması beklenmektedir.
Motivasyon Düzeyi ve Kürek sporundaki önemi
Basit bir anlatımla
herhangi bir sporda olduğu gibi kürek sporunda da Başarı üç ayrı değişkenin
toplam etkisi olarak algılanabilinir:
1- Bu spor için gerekli
olan makul bir yetenek düzeyi
2- Bu yeteneklerin
geliştirilmesi için disiplinli yoğun antrenman
3- Değerlendirilme anında
etkili olabilmeyi öğrenmek
Yetenekler ↔Yoğun çalışma + Test edilebilme
kabiliyeti = Performans
Açarsak;
Başarılı olmak için bir kürekçinin gelişmeye
elverişli makul yetenekler ile donatılmış olması gerekir,
Yetenek bir dereceye kadar
kalıtım ile ilişkilidir.
Makul yeteneklere sahip olsa
da bir kürekçinin başarılı olabilmesi için bu yeteneklerini geliştirmeye
yönelik çok özenli ve disiplinli çalışması şarttır.
Son olarak bir kürekçi
başarı için çok çalışarak geliştirdiği bu yetenek ve potansiyelini “En uygun zamanlarda eksiksiz hatasız
uygulayabilmeyi de öğrenmek zorundadır “
Özetlersek;
Bir kürekçinin yarışma
içindeki performansı onun;
Kişisel potansiyeli,
Antrenman disiplini, yarışma stresi içerisinde performans gösterebilme becerisi
ile ilgilidir.
Bu nedenle tüm antrenman programlarında
Fiziksel antrenmanların Zihinsel antrenmanla birlikte planlanması
önemlidir