Soru
Öncelikle Pazar günü Zaman gazetesindeki yazılarınızı büyük bir heyecan ile okuyorum. Ben 19 Mayıs Üniversitesi tarih bölümünde okuyorum ve yazılarınız bölümüm açısından çok faydalı oluyor. Bir sorum olacaktı: Yıldırım Bayezid’in gerçek ölüm sebebi nedir? İntihar mı yoksa esir hayatına daha fazla dayanamayarak vefat etmesi mi? Bu konu ile ilgili hangi kaynakları önerirsiniz?
Emine Hasbaş
Cevap
Üzerinde çok spekülasyon yapılan bu konudaki kafa karışıklığının sebebi, her iki görüşü de
savunan tarihçilerin varlığıdır. İntihar tezini daha çok ilk Osmanlı kroniklerinin dile getirmesi ilginçtir. İntihar tezini savunanlar içinde Aşıkpaşazade, Neşri, Oruç Bey, Lütfi Paşa ile biraz kapalı olmakla beraber Hadidî bulunmaktadır. Ancak bunlar olayın içinde bulunmamışlardır. Timur cephesindeki tarihçiler ise hastalığını türü konusunda farklı düşünseler de ağız birliği ederek hastalıktan öldüğünü yazarlar. Bunlar Yezdî, Şamî, Behiştî gibi tarihçilerdir. Osmanlı tarihçilerinden Müneccimbaşı da hastalık görüşünü savunur. Ayrıca Hammer inme indiğinden söz eder. Ayıca o devre yakın Osmanlı kaynaklarından Şükrullah, Karamani Mehmed Paşa ve Enverî ve İbn Arabşah ise intihardan söz etmezler. Benim kanaatim de Timurlu tarihçilerin dediği gibi kahır ve hastalıktan ölmüş olduğu yönündedir. Ayrıca Yıldırım’ın eşi, Sırp despotunun kız kardeşinin Timur’un karşısında çırılçıplak oynatıldığı da her iki tarafa atılmış bir iftiradır.
(İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, cilt I, s. 316 ve 320-321.)