WASHINGTON: Alabama hemşiresi Melissa geçen hafta romatoid artrit için tertipli reçetesini almaya gittiğinde, eczacı kürtaja niçin olmak için kullanmayacağını denetim ederken ilacın “beklemede” olduğu söylendi.
“‘Hamileliği önlemek için herhangi bir doğum denetim yöntemi kullanıp kullanmadığınızı doğrulamam gerekiyor’ dedi. Nalet olsun,” diye düşündü.
Kırklı yaşlarının başlangıcında olan ve konuşmanın geçimini etkileyeceği korkusuyla kimliğinin yalnızca ilk adıyla verilmesi istenen Melissa, hemen sonra doktorunu aradı ve ABD’nin cenup eyaletindeki eczanenin ilacı özgür bırakmasını sağlamayı başardı.
AFP’ye verdiği demeçte, altı yıl ilkin bir histerektomi geçirdiğini ve kısa sürede doğum denetim öyküsünün olmamasının eczacının hamile olduğundan şüphelenmesine niçin olabileceğini açıklayarak, “Birkaç saat sonrasında aldım, sadece ihlal edildiğini hissettim” dedi.
Benzer mücadelelerle karşı karşıya kalan insanların hikayeleri, ABD Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi’nin 24 Haziran’da Roe v Wade’i bozmasından bu yana geçen haftalarda gün ışığına çıktı ve yeni eyalet düzeyindeki yasakların yada kürtajla ilgili ciddi kısıtlamaların gözden kaçan bir sonucunu altını çizdi.
Vakaların ne kadar yaygın olduğu hemen hemen belli değil, sadece ABD Lupus Vakfı ve Amerikan Romatoloji Koleji dahil olmak suretiyle ulusal kuruluşlar bu tür endişelerin bilincinde olduklarını ve etkilenen insanlardan öne çıkmalarını istediklerini söylemiş oldu.
Teşkilat, “Artrit Vakfı, artriti yönetmek için FDA onaylı ilaçların bilimsel ve klinik kılavuzların yanı sıra kanıta dayalı tıbbi tavsiyelere uygun olarak sınırsız erişimi ve kapsamını destekliyor” dedi.
Mesele, iltihabı hafifleten ve inflamatuar artrit, sedef hastalığı ve lupus şeklinde otoimmün koşullara karşı yaygın olarak kullanılan bir ilaç olan metotreksat üstünde odaklanıyor.
Metotreksat hücre bölünmesini durdurur ve kanser ilacı olarak daha yüksek dozlarda verilir.
Mifepriston ve misoprostol şeklinde öteki iki ilacın Besin ve İlaç İdaresi tarafınca onaylanmış kombinasyonu kadar sık olmasa da kimi zaman tıbbi düşüklerde de kullanılabilir.
Bununla beraber, birçok eyalet, sıhhat çalışanları ve metotreksat elde eden eczanelere karşı yasal işlem tehdidi içeren yasalar çıkarmıştır.
– ‘Bu korkulu’ –
AFP’nin görüştüğü Ohio’lu 20 yaşındaki bir üniversite talebesi olan başka bir bayan, böbrek ve karaciğerini etkileyen ve eklem ağrısına yol açan lupusunu tedavi etmek için 2020’den beri metotreksat reçetesi bulunduğunu söylemiş oldu.
Ulusal bir zincirdeki bir eczacı, “meme kanserinin FDA onaylı kullanımı (tedavisi) için olmadıkça yada hasta muhtemelen doğurgan değilse, artık metotreksat reçetelerini kabul etmediklerini” söylemiş oldu.
Reçetesini bir aileye ilişik eczanede doldurmayı yeniden denedi, sadece bu hafta tabip ofisinden, ona erişimde güçlük çeken hasta sayısı sebebiyle uygulamanın artık metotreksat reçete etmeyeceğini belirten bir mektup aldı.
İlk eczane hemen sonra pozisyonunu değiştirse de, tecrübe onu ”rahatsız ve kızgın” bıraktı.
Tennessee, Tellico Plains’de bir yazar ve bahçıvan olan 48 yaşındaki üçüncü bir bayan Jennifer Crow, AFP’ye CVS’den metotreksat dolumunun “sağlayıcı onayı planlanıyor” reddedildiğini söyleyen otomatik bir davet aldığını söylemiş oldu.
Crow, Methotrexate’in inflamatuar artritini yönetmede kendisine oldukca destek bulunduğunu, yataktan yuvarlanmasına ve şiddetli ağrı olmadan giyinmesine ve senelerdir ilk kez bastonsuz yürümesine izin verdiğini söylemiş oldu.
Histerektomi geçirmiş olan Crow, doktoru durumu çözebilmiş olsa da, kaynaklara kendisi ile aynı erişime haiz olmayan öteki kronik hastalık hastaları için endişelendiğini söylemiş oldu.
Ulusal eczane zincirleri CVS ve Walmart, AFP’ye yaptıkları açıklamalarda, yüksek mahkemenin anayasal kürtaj hakkını iptal etme sonucu ışığında yeni eyalet düzenlemelerine uymak için çalıştıklarını doğruladı.
CVS şunları ekledi: “Sağlayıcıların, hastaların ilaçlara süratli ve kolay erişime haiz olmalarını sağlamak için teşhislerini yazdıkları reçetelere eklemelerini öneriyoruz.”
Arthritis Foundation’ın siyaset direktörü Alisa Vidulich, AFP’ye tıp uzmanları ve eczaneler yeni kılavuzlar geliştirdikçe durumun hızla düzeltilebileceğinden ümitli bulunduğunu söylemiş oldu.
Sadece bu aslen tüm eyaletlerde geçerli olmayabilir ve aslen daha uzun vadeli bir meseleye dönüşebilir” dedi.
Hemşire Melissa, adam olan en iyi arkadaşlarından birinin metotreksat reçetesini hiçbir sual sorulmadan derhal doldurmasına müsaade eden çifte standarda kızdığını söylemiş oldu.
“Yanlış yöne gidiyoruz ve bu korkulu. İki kızım var. Bunu görmek istemiyorum” dedi.