BES yani Bireysel Emeklilik Sistemi, kişilerin aktif çalışma yaşamları boyunca yaptıkları tasarruflarıdır. Uzun vadeli yatırıma yönlendirerek, emeklilik döneminde yaşam standartlarını koruyabilmek üzere gelir elde etmelerini sağlayan sisteme denir. Kişiler bu sisteme gönüllü olarak katılım sağlar. Sosyal Güvenlik Sistemi’nin sağladığı emeklilik gelirine ek bir gelir oluşturmuş olur.
BES, tasarrufların biriktirilmesi, BES Fonu olarak değerlendirilmesi ve kişiye toplu para ya da maaş ödenmesi esasına dayanan bir sistemdir. Bu sistem, Sosyal Güvenlik Kurumu’nda yer alan sağlık hizmetleri gibi hizmetleri sunmamaktadır. BES, zorunlu Sosyal Güvenlik Sisteminin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak görülmektedir. Bireysel emeklilik sistemine katıldıktan sonra her ay ödediğiniz katkı paylarının %25’ine karşılık gelen tutar, devlet katkısı olarak bireysel emeklilik hesabınızda birikir.
BES hesaplama şu şekildedir; Bir katılımcının bir yıl içinde alabileceği devlet katkısı rakamı, ilgili yıla ilişkin toplam brüt asgari ücret tutarının %25’ini geçemez. BES’e katılmak için tercih ettiğiniz bir emeklilik şirketinden emeklilik ürünü hakkında bilgi alabilirsiniz. Emeklilik şirketi, size sisteme girme kararınızda etkili olabilecek hususlar ile ilgili bilgi verir. Emeklilik beklentileriniz, gelir düzeyiniz ve yaşınıza uygun bir emeklilik planı hazırlayarak, teklif sunar. Teklifi kabul edebilmeniz için belgeleri usulüne uygun olarak doldurup imzalamanız halinde bir emeklilik sözleşmesine sahip olursunuz. Sisteme dahil olduğunuz emeklilik planı çerçevesinde emeklilik şirketiniz tarafından kesinti yapılma hakkı da vardır. Emeklilik planınız çerçevesinde ödediğiniz katkı payları, planınızda belirtilmişse, kesintiler yapıldıktan sonra
BES fonu olarak çeşitli fon araçlarında değerlendirilmektedir. Birikiminizin hangi fon ya da fonlarda değerlendirilmesini istediğinize siz karar verebilirsiniz. Bir fon dağılımı tercihinde bulunmazsanız, dahil olduğunuz emeklilik planı kapsamında sunulan standart fonda değerlendirilmektedir. Bu fonlar uzman portföy yöneticileri tarafından yönetilmektedir. Fon portföyünüzde yer alan varlıklar Takasbank tarafından sizin adınıza güvenli bir şekilde saklanmaktadır.
Birikimlerinizi BES sorgulama araçları aracılığı ile anlık olarak inceleyebilme imkanına sahipsiniz. BES sistemine dahil olmak isteyen ancak faiz hassasiyetine sahip olan kişiler için ise faizsiz bireysel emeklilik sistemi imkanı sunan kurumlar da bulunmaktadır. Peki, Faizsiz BES Nedir?
Faizsiz BES’te tüm BES uygulamaları gibi sisteme giriş zorunlu olmaz. Çıkış katılımcının tercihine bağlı olarak yapılabilmektedir. Yani katılımcılar istedikleri zaman sistemden ayrılma hakkına sahiptir. Özü itibarıyla katılımcıların ilgili mevzuat kapsamında kurulmuştur.
Faaliyet gösteren bireysel emeklilik şirketleri aracılığı ile uzun vadeli emeklilik tasarrufu sağlamıştır. Bu sistemde İslam hukuku açısından en önemli olan konu, BES fonu içeriğidir. Faizsiz işlem yapmak isteyen bireyler için;
kira sertifikalarına dayalı emeklilik yatırım fonlarından oluşmaktadır. Bunların dışında sarf akdi kurallarına uymak gerekir. Ve dövize, gayrimenkule ve emtiaya yatırım yapılması da faizsiz işlem kapsamına girer.
BES hesaplama işlemleriniz bireysel emeklilik uzmanları tarafından yapılmaktadır ve size bilgi verilmektedir. Yine kurum tarafından sunulan BES sorgulama sayfasından birikimlerinizi takip edebilirsiniz. Faizsiz bireysel emeklilik sisteminde danışma kurulunun onayını almak gerekir. İslama uygun alım satımına izin verilmelidir. Faizsiz ve katılım bankacılığı ilkeleri kapsamında olduğu konusunda görüş alınmaktadır. Enstrümanlara bu şekilde yatırım yapılmalıdır. Faizsiz emeklilik yatırım fonlarının içeriğinde bulunan finansal enstrümanlar şu şekildedir;