Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, “yeşil altın” olarak da bilinen Antep fıstığının değerine değer kattıklarını belirterek, “Ülkemizin ilk lisanslı deposunu Gaziantep’e kazandırdık. Bölgesel kalkınmaya örnek projemiz ile fıstık elektronik ortamda alınıp satılacak.” ifadesini kullandı.
Bakan Varank, Twitter hesabından konuyla ilgili paylaşımda bulundu.
Antep fıstığının değerine değer kattıklarını kaydeden Varank, “Ülkemizin ilk lisanslı deposunu Gaziantep’e kazandırdık. Bölgesel kalkınmaya örnek projemiz ile fıstık elektronik ortamda alınıp satılacak.” bilgisini paylaştı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise dünyadaki rakiplerine lezzetiyle fark atan Antep fıstığının lisanslı deposuna kavuştuğuna işaret edilerek, 10 bin ton kapasiteli Türkiye’nin ilk ve en modern lisanslı deposu ile “yeşil altın”ın hem ömrünün uzayacağı hem de değerinde satılacağı bildirildi.
Gaziantep Ticaret Borsası Antep Fıstığı Lisanslı Deposu Projesinin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA) eliyle Gaziantep Ticaret Borsasınca yürütüldüğü belirtilen açıklamada, yaklaşık 14 milyon liralık projenin 10 milyon liralık kısmının İKA’nın finansmanıyla gerçekleştirildiği ifade edildi.
CMDP kapsamında inşa edilen lisanslı depo ve ürün ihtisas borsasıyla üreticilerin sağlıklı ve sigortalı depo imkanına kavuşacağı kaydedilen açıklamada, projeyle Antep fıstığının fiziki dolaşım yerine elektronik ürün senedi aracılığıyla alınıp satılacağı, böylece ürünün ticaretinin kolaylaşacağı vurgulandı.
200 bin kişinin ekmek kapısı
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank’ın açılışını yaptığı Antep Fıstığı Lisanslı Deposu’nun 200 bin kişi için ekmek kapısı olduğuna işaret edilen açıklamada, şu değerlendirmede bulunuldu:
“Türkiye’nin en modern ve en büyük lisanslı depoculuk işletmesi sayesinde serbest piyasada oluşan fiyat dalgalanmalarının da önüne geçilmiş olacak. Lisanslı depo sayesinde artık çiftçi ürününü ucuza satmak zorunda kalmayacak. Çiftçiler ellerindeki elektronik ürün senedini de teminat olarak gösterip her türlü ticareti yapabilecek.”
Kalite kriterine uygun olan ürün için Elektronik Ürün Senedi oluşturulacak
Açıklamada, ürün ticareti ile ilgili sürecin nasıl işleyeceğine dair bilgilerde paylaşıldı.
Buna göre, Antep fıstığı üreticileri, ürünlerini lisanslı depoya getirecek. Eksper tarafından ürün ön incelemeye tabi tutulacak. Ön onay verilmesinin ardından sınıflandırmak üzere üründen homojen numune alınacak.
Alınan numune, analiz edilerek ürünün kalitesi belirlenerek sınıflandırılacak. Kalite kriterine uygun olan ürün için Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) oluşturulacak.
Üretici isterse söz konusu senedi Ürün İhtisas Borsasında satabilecek veya istediği zaman lisanslı depodan ürününü geri çekebilecek.
Çiftçiler ürünlerini dijital ortamda hızla pazarlayabilecekler
Açıklamada görüşlerine yer verilen İKA Genel Sekreteri Burhan Akyılmaz, tesis kurulmadan önce çiftçilerin fıstıklarını depolarken sıkıntılar yaşadığını vurgulayarak, “Ya evlerinde ya da evlerinin altlarındaki depolarında muhafaza ediyorlardı. Bunun da riskleri vardı.” ifadesini kullandı.
Artık üreticilerin komisyoncuları gezip ürününü pazarlama derdine düşmeyeceklerini kaydeden Akyılmaz, çiftçilerin, elektronik senetler üzerinden, dijital ortamda ürünlerini hızlı bir şekilde satıp pazarlayabileceklerini belirtti.
Akyılmaz, çiftçilerin lisanslı depoculuğun sağladığı teşviklerden, stopaj indirimlerinden yararlanacaklarının altını çizerek, çiftçilerin oturdukları yerden bir tıkla ürünlerini anında elektronik senetler üzerinden satabileceklerini bildirdi.
“Ucuza vermek zorunda kalıyoruz”
Fıstık üreticisi Mustafa Kaya da depolama sorunu olduğu için ürünü ağacın üzerinde satmak zorunda kaldıklarını, erken hasat nedeniyle fiyatın çok aşağı düştüğünü ifade eti.
İki ay sonra ürünü toplayacaklarını belirten Kaya, “Kara kara düşünüyoruz ürünümüzü nereye koyacağız diye. Ya erken vermek zorundayız ucuz fiyata ya da komisyonculara teslim etmek zorunda kalıyoruz. Depo sorunu ortadan kalkarsa çiftçi kazanacak.” değerlendirmesinde bulundu.
Bir başka üretici Mehmet Hanefi Yılmaz da devletin fıstık için saklama yeri tahsis etmesiyle vatandaşın emin bir şekilde malını bir yere koyacağını kaydederek, “Komisyonculara gidiyoruz, büyük tüccarla anlaşmış başkasına almış gibi gösteriyor. Hem komisyon alıyor hem de ürünü aslında kendi satın alıyor. Onun için hiçbir şekilde fiyatta diretme şansımız kalmıyor.” ifadelerini kullandı.
Üreticilerden Sait Duymuş da ağustosta fıstığı kırmaya başladıklarını ve bunun da bir ay sürdüğünü bildirerek, fıstığın kapalı ortamda havasız kaldığında karardığını, bu yüzden hava alacak bir yerde olması gerektiğine dikkati çekti.
Deponun iyi bir çözüm olduğunu belirten Duymuş, “Devlet güvencesi olarak ne hırsızdan korkarsın ne malım karardı dersin. Orda garantide durur. İhtiyacın olduğunda verirsin. Ucuza da vermezsin.” değerlendirmesinde bulundu.