2019 Zorunlu BES Primleri Ne Kadar
2019 Zorunlu BES primi ödemek, ülkemizde 2017 yılından itibaren zorunlu hale gelmiş olup otomatikleştirme için işlemler 2019 yılına kadar devam edecektir. Kişilerin refah içerisinde bir emeklilik dönemi geçirebilmeleri adına düzenlenen bir sistem olan BES, isteğe bağlı şekilde dahil olunan bir sistemdi.
2017 yılından sonra yapılan düzenlemeler sonrasında zorunlu hale getirildi. Birikim yapılabilmesi, bu birikimlerin toplanması ve değerlendirilmesi amacıyla dahil olunan sistemde faydalı olunmayı amaçlayan BES kişiye toplu olarak ya da aylık maaş ödemesi sistemiyle emeklilik zamanında geri ödeme yapmaktadır. BES ödeyen kişiler için devlet katkı payı olarak teşvik vermiş olup bu teşvikin oranı %25 olarak belirlenmiştir.
BES Nedir?
BES açılımı Bireysel Emeklilik Sistemi olan ve aktif olarak çalışan kişilere hayatları boyunca kazançlarından bir kısım biriktirerek, emeklilik sonrasında refahın yükselmesini amaçlayan bir sistemdir. BES, Sosyal Güvenli Sisteminin tamamlayıcı bir parçası olarak adlandırılabilmektedir. Emeklilikte elde edilecek gelire ek bir gelir sağlayan tamamen özel bir emeklilik sistemidir.
BES sisteminde en az 10 yıl kalındığı takdirde 56 yaşında emekliliğe hak kazanmak mümkündür. BES sisteminde emekliliğe hak kazanıldığında üç farklı şekilde emekli olma fırsatı sunulmaktadır. Bu seçenekler şu şekilde sıralanabilmektedir;
- Kişi dilerse birikimlerini toplu olarak alabilir,
- Dilerse tercihlerine göre bir geri ödeme planı oluşturabilir ve aylık olarak alabilir,
- Dilerse yukarıdaki iki seçeneği de tercih ederek; bir kısmını toplu bir kısmını geri ödeme planıyla alabilir.
Zorunlu BES Sistemi Nedir, Kimleri Kapsamaktadır?
01.01.2017 tarihinde ülkemizde yapılan bir düzenleme sonrasında, tamamen gönüllü katılıma esas olan BES zorunlu hale getirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan 45 yaş altı ve kamu ya da özel sektörde çalışan herkes zorunlu BES sistemine dahil edilmektedir. Bu şartlara uygunluk sağlayan kişiler zorunlu olarak BES sistemine dahil edilse de iki ay içerisinde cayma hakları da saklı bulunmaktadır.
Cayma hakkı kullanılırsa herhangi bir maddi kayıp yaşanmamakla birlikte 10 iş günü içerisinde yatırılan katkı payları geri ödenmektedir. Zorunlu bireysel emeklilik iptali hakkını 2 ay içerisinde kullanmayan bir kişi, devam eden üç yıl içerisinde cayma hakkını kullanamamaktadır. Cayma hakkını kullansa dahi verilen devlet katkı payını alması mümkün olmamaktadır.
Zorunlu BES Sorgulama İşlemi Nasıl Yapılır?
BES sorgulama işlemi online olarak E-Devlet sistemi üzerinden yapılabilmektedir. Bu sorgulama işleminin yapılabilmesi için izlenmesi gereken adımlar şu şekildedir;
- BES sorgulama işlemi için öncelikle https://www.turkiye.gov.tr/emeklilik-gozetim-merkezi-bireysel-emeklilik-sistemi-devlet-katkisi-kullanim-ve-limit-bilgileri-sorgulama adresine giriş yapılması gerekmektedir.
- Açılan sayfada kimlik doğrulaması yapabilmek için ‘Kimliğimi Şimdi Doğrula’ seçeneği tıklanmalıdır.
- Kimlik doğrulama sayfasında; E-Devlet şifresi ile, mobil imza ile, elektronik imza ile, T.C kimlik kartı ile ya da internet bankacılığı seçeneğiyle kimlik doğrulama işlemini tamamlayabilirsiniz.
- Kimlik doğrulama işleminden sonra açılan sayfada zorunlu BES sigortanız ile ilgili detaylı sorgulama sonucunu inceleyebilirsiniz.
Otomatik BES Ne Zaman Uygulanmaya Başlamıştır, 2019 Yılında Uygulanacak Mı?
Uzun zamandır gündemde olan BES sisteminin zorunlu hale getirilmesi için uygulanacak olan düzenlemeler, 2017 yılında itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda otomatik BES sistemini uygulamaya başlayan ya da başlayacak şirketlerin şartları şu şekilde sıralanabilmektedir;
- Çalışan sayısı bin ve üzerinde olan şirketler düzenlemeye ilk dahil edilenler olmuşlardır. 1 Ocak 2017 tarihi itibariyle çalışan sayısı bin ve üzerinde olan şirketler otomatik BES sistemine geçiş yapmıştır.
- Çalışan sayısı 250 ila 999 arasında olan şirketler, düzenlemeye ikinci dahil edilenler olmuşlardır. 1 Nisan 2017 tarihi itibariyle çalışan sayısı 250 ila 999 arasında olan şirketler otomatik BES sistemine geçiş yapmışlardır.
- Çalışan sayısı 100 ila 249 arasında olan şirketler 1 Temmuz 2017 tarihi itibariyle otomatik BES sistemine geçiş yapmışlardır.
- Çalışan sayısı 50 ila 99 arasında olan şirketler 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle otomatik BES sistemine geçiş yapmışlardır.
- Çalışan sayısı 10 ila 49 arasında olan şirketler, 1 Temmuz 2019 tarihi itibariyle otomatik BES sistemine geçiş yapmışlardır.
- Çalışan sayısı 5 ila 9 arasında olan şirketler ise 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle otomatik BES sistemine geçiş yapacaklardır.
Maaşlardan Kesilecek BES Tutarları Ne Kadardır?
Otomatik BES sisteminde, bu sisteme katılım işverenler aracılığıyla gerçekleştirilmekte olup prime esas kazanç üzerinden hesaplanmaktadır. Prime esas kazancın %3’ü kadar kesinti yapılarak, otomatik BES sistemine dahil olunması sağlanacaktır. Prime esas kazancın %3’ü alt limit olup isteyen sigortalılar daha yüksek miktarlarda ödeme yapabilecektir. Otomatik BES sisteminde üst limite dair herhangi bir sınır ya da kısıtlama bulunmamaktadır. Sistemde kalınması durumunda devlet tarafından ödenen prim miktarının %25 oranında katkı verilecektir. 2019 BES kesintileri en düşük 53 TL olarak alınacak olup en yüksek 340 TL olacak şekilde alınabilmektedir. Bu kesintilere örnek vermek gerekirse;
- Aylık prime esas kazancı 3 bin TL olan bir kişi için ödenmesi gereken BES kesintisi 90 TL olacaktır.
- Aylık prime esas kazancı 4 bin 500 TL olan bir kişi için, BES kesintisi 135 TL olacaktır.
- Aylık prime esas kazancı 5 bin TL olan bir kişi için ise, BES kesintisi 150 TL olacaktır.
BES Sistemine Dahil Olan Bir Kişinin Kazancı Ne Olacaktır?
Asgari ücret alan bir kişinin maaşından BES kesintisi 53 TL olarak yapılmaktadır. Bu durumda kişi senede 636 TL birikim yapmış olacaktır. %25 devlet katkı payı eklendiğinde bu rakam 795 TL çıkmaktadır. Sisteme ilk giriş için tek sefere mahsus olarak devlet tarafından ekstra verilen bin TL sayesinde kişi ilk sene 1795 TL biriktirmiş olacaktır.
Ayda 100 TL BES prim kesintisi yapılan bir kişi yılda 1200 TL biriktirecektir. 300 TL’de devlet katkı payı ve devletin ilk sefere mahsus verdiği bin TL’lik teşvik payı eklendiğinde, kişi ilk sene için 2500 TL biriktirmiş olacaktır. BES sisteminde 10 yıl kalındıktan sonra, 56 yaşında emekli olabilecek olan bir kişi 10 senede 16 bin TL para biriktirmiş olacaktır. Yıllık olarak asgari ücretin değişmesi ile birlikte artacak olan rakamlarla, bu 16 bin TL’lik rakamda ortalama olarak yükselecektir.
Devlet Katkı Payı Hangi Durumlarda Kesilir?
BES devlet katkı payı olan %25’lik kısım belirli durumlara uygunluk sağlanmadığında kesilmektedir. Bu durumlar şu şekilde sıralanabilmektedir;
- BES sistemine giriş yapıldıktan sonra ilk 3 yıl içerisinde cayma hakkı kullanırsa, kişi devlet katkı payı hakkından hiçbir şekilde faydalanamamaktadır.
- BES sisteminde kalınan süre 3 ila 6 yıllık döneminde iken cayma hakkı kullanırsa, kişi devlet katkı payının yalnızca %15’ini alabilmektedir.
- BES sisteminde kalınan süre 6 ila 10 yıllık döneminde iken cayma hakkı kullanılırsa, kişi devlet katkı payının yalnızca %35’lik kısmını alabilmektedir.
- BES sisteminde kalının süre 10 yılı aştığında 56 yaş beklenmeden cayma hakkı kullanılırsa, kişi devlet katkı payının yalnızca %60’lık kısmını alabilmektedir.
- BES sisteminde 10 yıldan fazla kalınması ve 56 yaşının tamamlanması durumda, kişi devlet katkı payının %100’ünü alabilmektedir.