12 Tem PSARA: Yalnızca 300 kişinin yaşadığı Yunan adası
Size önce benim “ıssız Yunan adası” dediğim Psara’yı nasıl bulduğumu anlatayım. 🙂 Harita üzerinde gezinirken Sakız Adası‘nın kuzeybatı açıklarında, her yere uzak, küçücük bir ada gördüm. Merak ettim, araştırdım, fotoğraflarına baktım, sonra da gitmek istedim. 🙂 Sağolsun arkadaşlarım da bana eşlik ettiler ve dört arkadaş Mayıs başında bu kurak, çorak, sessiz, sakin, ıssız ama aşırı huzurlu ve çok güzel plajlara sahip adaya gittik ve üç gün geçirdik.
Huzur dolu Psara ve ben 🙂
Psara köy merkezi
Evet, sadece 300 nüfuslu Psara’da görebileceğiniz en berrak suya sahip denize girmek, lezzetli yemekler yemek ve uzun uzun sohbetler etmekten başka yapılacak pek bir şey yok ama asıl çekici yanı da bu. Sakinlik, sükunet, huzur… Zaten hemen her insanın aradığı şeyler bunlar değil mi? Kafa dengi arkadaşlarla gelince çok da keyifli oluyor. Adayı gerçekten çok sevdik. Oldukça güzel bir deneyim oldu bizim için.
Psara’da bulunmayı geçtim, fotoğrafına bakarken bile insan huzur dolmuyor mu ya?
Psara’nın en güzel plajların biri olan Kyriaki Plajı. Suyun rengine bakar mısınız?
Dört kişilik Psara ekibimiz… Plaj plaj gezdik, dağlara taşlara bile tırmandık. Kendi kendimize çok eğlendik. Issız bir adaya giden maceracı dört Türk gencinin başına gelen korkunç olayları anlatan korku filmi senaryosu bile yazdık, yaratıcılığımız arttı. 😀
Bu yazıda bize Yunanistan’ın en ünlü şarkıcılarından Gylikeria’nın bolca geleneksel Yunan ezgileri barındıran Pentochiliara şarkısı eşlik etsin. Dinlemek için buraya tıklayın! 🙂
INSTAGRAM: @orcundalarslan
PSARA NASIL BİR ADA?
Psara, hem nüfus hem de yüzölçümü olarak küçücük bir balıkçı adası. Yunanca anlamı da zaten balıkçı demek. Ada yalnızca 7 km’ye 8 km uzunlukta. En yakın ada olan Sakız Adası’nın kuzeybatı ucuna 22 km, merkezine ise 81 km mesafede. Yani gerçekten izole bir ada. Adada bir mini süpermarket, iki bakkal, bir fırın, bir sağlık ocağı, bir ATM, bir bar ve birkaç tane de taverna var. Eskiden bir de benzinlik varmış ama artık kapanmış o da.
Psara küçük bir ada olsa da tipik bir Yunan adasının tüm özelliklerini barındırıyor.
Psara’da verimli topraklar olmadığı için ada halkının büyük bir kısmı geçimlerini balıkçılıkla sağlıyor. Balıkçı olmayanlar da kaptanlık yapıyor. O yüzden adanın gelir seviyesi de oldukça yüksek.
Erkekler balıkçı ya da kaptan olunca diğer meslekler de kadınlara düşmüş. Bu fırıncı teyze. İsmini unuttum şimdi. 🙂 Türk olduğumuzu öğrenir öğrenmez başta Fatmagül’ün Suçu Ne olmak üzere bize izlediği Türk dizilerini saydı. Birçoğumuz burun kıvırsak da dizilerimiz Yunanistan’ın 300 kişilik adasında da, Küba’da da çok popüler olabiliyor ve farklı milletlerin hem bizi tanımasını, hem de bize sempati duymasını sağlıyor. O yüzden burun kıvırmak yerine dizilerin kıymetini bilmeliyiz kanımca. 🙂
Bu da bakkal teyze. Bizim eski, nostaljik bakkallar gibi dükkanı aynı.
Bunlar da adanın delikanlıları 😀 Şaka bir yana, çok az insan olduğu için 2. günün sonunda insan adanın yerlisi gibi hissediyor. Herkesin yüzü tanıdık geliyor. 🙂
Psara’nın nüfusu 300 ama yazları 450’ye çıkıyor. Diğer Yunan adalarında olduğu gibi Psara’da da sokaklar gündüzleri boş ama akşamları hava serinleyince herkes sokağa çıkıyor. Turiste çok da alışkın olmadıkları için yabancı gördüklerinde çok cana yakın davranıyorlar. Bir yeri sorduğunuzda gideceğiniz yere kadar götürüyorlar.
Psara’nın denize açılan şirin sokakları gündüzleri boş oluyor.
Böyle kapı önlerinde takılanları da var. 🙂
Ama akşam olunca başta çocuklar olmak üzere herkes sokaklara doluşuyor.
Psara tabii çok huzurlu filan ama insan düşünüyor acaba ben böyle adada yaşayabilir miyim diye. Hep aynı 300 kişiyle yaşamak zor olsa gerek. Benim gibi sosyalleşmeyi seven insanlar için özellikle. Biz oradayken adada bizim dışımızdaki tek turistler, tekneleriyle yanaşmış olan iki Fransızdı. Türkiye’den de yalnızca tekne sahibi 3-5 turist geliyormuş her yaz.
Ada halkı eğitime önem veriyor. Psara sokaklarında dolaşırken Vandi diye bir öğretmenle tanıştım, adada hem ilkokul, hem ortaokul, hem de lise bulunduğunu söyledi. Yine o anlattı, Yunanistan’da öğretmen, doktor ve polis gibi memurların mesleğe ilk başladıklarında küçük adalarda zorunlu hizmeti oluyormuş. Bizdeki doğu hizmeti gibi aynı. Psara’da evlilikler de görücü usulü oluyormuş bizim küçük kasaba ve hatta şehirlerdeki gibi. Çoğu aile birbiriyle akrabaymış. Aslında bizim taşradaki köylere, kasabalara çok benziyor yapı olarak. Tek farkı buranın bir ada olması ve ulaşımı zor olduğu için yakınındaki diğer adalarla etkileşiminin çok kısıtlı olması.
İlkokul öğretmeni Vandi, 1. ve 2. sınıfları okutuyormuş. Bizim köylerdeki gibi birleştirilmiş sınıf uygulaması varmış böyle küçük adalarda.
Bu sevimli beyaz bina, Psara’nın ilkokulu. Toplam öğrenci sayısı da 23’müş ilkokulda.
Söylediğine göre ada halkı turistlere sıcakkanlı davransa da dışarıdan gelip adaya yerleşenlerle iletişime çok açık olmadığı için memurlar kendi aralarında takılıyorlarmış hep. Bizim Anadolu’daki kasabalarda da böyle aslında hep. Memurlar kendi aralarında arkadaşlık kuruyorlar.
Bizim küçük yerlerdeki gibi Psara’da da memurlar birlikte takılıyor demiştim ya. Lazerata Plajı’nda karşılaştık bazılarıyla, iş çıkışı işte böyle hep birlikte denize girmeye gidiyorlar. 🙂
Adanın tarihine de kısaca değinmek istiyorum. Yaklaşık 3000-3500 yıldır yaşamın olduğu Psara, 5. ve 14. yüzyıllar arasında boş kalmış. Sonrasında Evia’dan ve Sakız Adası’ndan gelenler adaya yerleşmiş. Çok geçmeden Psara, özerk bir şekilde olsa da Osmanlı egemenliğine geçmiş. Sonradan Yunanistan başbakanı olacak olan Psaralı denizci Konstantinos Kanaris, 1824’te Osmanlı’ya karşı ayaklanmanın öncüsü olmuş ama bastırılmış. Adanın nüfusu o dönemde 7000 civarındaymış. 1912’de ise Psara diğer birçok ada ile birlikte Yunanistan’a bağlanmış.
PSARA’DA GEZİLECEK YERLER
Psara küçücük bir ada olduğu için sadece tek bir yerleşim yeri var. Evet, adanın merkezi çok küçük ama bir o kadar da güzel. Evlerin belli bir mimari tarzı yok ama genellikle tek katlı, bahçeli, ada havasını yansıtan binalar var. Adanın çiçeklerle süslemiş, huzur dolu sokak aralarında gezmesi keyifli. Psara’nın bir de sahil şeridi çok güzel. Akşamları deniz çarşaf gibi dümdüz oluyor. İnsan izlemeye doyamıyor.
Psara’nın tamamı işte bu kadar 🙂
Bu da başka bir açıdan köyün görüntüsü
Köydeki hemen her evin önünde içinde rengarenk çiçekler olan saksılar var. Psaralılar adalarına da çok sahip çıkıyor. Kadınlar her sabah evlerinin önünü süpürüyor.
Psara’daki evler mimari açıdan birbirine benzemeseler de çoğunun ortak özelliği beyaz boyalı olmaları ve kapı ile pencerelerinin mavi ya da açık mavi olması.
Tabii böyle kırmızıya boyanmış evler de yok değil. Tam karşıdaki bina da Psara Belediyesi’nin binası.
Adanın dar sokaklarından birisi
Psara sokaklarında bulduğunuz fotojenik binaların önünde böyle artistik pozlar vermeyi ihmal etmeyin. 😀 Bize gördüğünüz üzere köyün kedileri de eşlik etti. 🙂
Psara’nın sahili akşamları ultra keyifli oluyor.
Akşama doğru, denizden geldikten hemen sonra şu masalarda sevdiklerinizle oturduğunuzu, sohbet ettiğinizi, en sevdiğiniz kitabı okuduğunuzu düşünün…
Böyle durgun, dingin bir manzaraya nazır… 🙂
Psara çok küçük olsa da yine de mutlaka görmeniz gereken yerler var. Hemen sayalım:
PALEOKASTRO YARIMADASI: Psara’ya varır varmaz dikkatinizi adanın en ucundaki bu yarımada mutlaka çekecek. Bir diğer ismi de Mavri Rahi ya da Türkçesiyle Kara Tepe. Yarımadasının en tepesinde Aya Anna ve Ayos Yiannis kiliseleri de var.
Paleokastro Yarımadası
Mutlaka bir akşam günbatımını izlemek için buraya çıkmanızı tavsiye ederim.
Paleokastro’dan hem gün batımını hem de Psara’yı izleyebilirsiniz.
Ya da böyle manzaraya dalmış, etkileyici pozlar verebilirsiniz! 😀
AYOS NİKOLAOS KİLİSESİ: Köy merkezinin en yüksek noktasında, 1793’te inşa edilmiş. 60 basamaklı merdivenle çıkılıyor.
Biz Ayos Nikolaos Kilisesi’ne çıkmadık ama kiliseyi çok güzel açıdan görebileceğimiz başka tepelere tırmandık! 🙂 Ama siz bize uymayın, kiliseye de gidin. Manzarası çok güzel diyorlar.
METAMORFOSEOS KİLİSESİ: Psara siluetinde açık mavi rengiyle dikkat çeken bu kilise ilk olarak 1770’de, sonrasında da 1885’te tekrar inşa edilmiş.
Sizce açık mavi renkli bu kilise mi daha güzel yoksa yanındaki beyaz boyalı, kahverengi kapı ve pencereli küçük ev mi? 🙂
ŞAPELLER: Psara, adanın dört bir yanına yayılmış 67 tane şapele, yani küçük kiliseye ev sahipliği yapmasıyla ünlü. Zaten bu yüzden doğa yürüyüşü yapmak isteyenlerin de favori rotalarından birisi. Yürüyüş yaparak tek tek şapelleri bulmaya çalışıyorlarmış.
Adadaki 67 şapelden birisi de bizim otelimizin tam karşısındaydı.
ANTİPSARA ADASI: Psara’nın tam karşısında, yalnızca 4 kişinin yaşadığı minik bir ada. Limandan tekne ayarlayıp geçilebiliyor. Psili Ammos Plajı ünlü.
Biz Antipsara’ya gitmedik ama sizin için Paleokastro’dan Antipsara’nın fotoğrafını çektim. 🙂
PSARA’NIN EN GÜZEL PLAJLARI
Psara’nın tam 45 km sahil şeridi var ve plajları gerçekten efsane. Bugüne kadar 15 Yunan adasına gittim. Hem oralarda, hem bizim sahillerde onlarca plajda yüzdüm ama bu kadar temiz denizi hiçbir yerde görmemiştim. Tekneyle gidilebilen plajlar da var. Psara ayrıca dalış için de çok ideal bir ada. Bu arada plajların hiçbirinde işletme yok. O yüzden giderken yanınıza havlunuzu, yiyeceğiniz, içeceğinizi ve müziğinizi mutlaka alın. 🙂
KYRİAKİ PLAJI: Psara’da en sevdiğim plaj burası oldu. Küçük, etrafı kayalıklarla çevrili küçük bir koyda. Köy merkezinden yürüyerek 15 dakikada gidiliyor. Plaj küçük çalış taşlı. Denizin bir kısmı yosunlu ama biz yosunsuz kısmından girdik. Çok güzeldi.
Kyriaki Plajı’nda chill out müziklerimizi açtık, havlularımızı serdik, bira içtik, sohbet ettik. Nefisti.
Kyriaki Plajı’nda deniz Folegandros’un plajlarından bile temiz. Tuzlu olmasa su diye al iç, o kadar temiz. Böyle el değmemiş doğada, güzel denizde insan gerçekten huzur doluyor, durmadan şükrediyor.
Sordum orada yaşayanlara, yazın en kalabalık döneminde bile yine bu kadar temizmiş deniz.
LAZERATA PLAJI: Kyriaki Plajı’nın iki yan koyunda, tamamen kumlu bir plaj. Denizin içi de öyle. Çeşme’deki gibi git git derinleşmeyen türden. Deniz de kumlu olmasına rağmen en az Kyriaki Plajı’ndaki kadar berrak.
Yukarıdan Lazerata Plajı…
Lazerata’ta aslında bir büyük ve iki tane de küçük, saklı plaj var.
Plaj böyle sakin olunca insan ister istemez plajı ben satın aldım pozu veriyor. 🙂
LAKKA PLAJI: Psara’nın batı kıyılarında uzun, küçük taşlı bir plaj. Kyriaki ve Lazerata’ya göre daha uzak olsa da ada halkı en çok burayı tercih ediyormuş.
Biz gittiğimizde hava bulutluydu. O yüzden denize giremedik. Ama rengi çok güzel görünüyordu. Eminim güneşli havada daha da güzel oluyordur.
DİĞER PLAJLAR: Psara’da daha çok fazla plaj var. Bunlardan bizim kaldığımız otelin hemen yanındaki Kato Yialos Plajı ile Katsouni Plajı köyün merkezinde sayılır ama ben çok sevmedim ikisini de. Megali Ammos Plajı ise Kyriaki ve Lazerata’nın tam ortasında. Bir de güneydoğu kıyılarında Feneri Plajı varmış gitmeye değer.
Kato Yialos Plajı
Katsouni Plajı
Megali Ammos Plajı
PSARA’DA YEME, İÇME, GECE HAYATI
Psara malum bir balıkçı kasabası. Dolayısıyla ahtapottan ıstakoza, karidesten kalamara kadar deniz ürünleriyle ünlü. Yunanistan’ın en büyük ıstakoz üreticilerinden biri olarak biliniyor aynı zamanda. Deniz ürünleri bol olsa da enteresan bir şekilde diğer adalardan daha pahalı. Bunun tek istisnası ıstakoz.
Adanın nüfusu yalnızca 300 olduğu için taverna sayısı da az. Gerçi 5-6 tane var sanırım. Yine küçük bir yere göre iyi bir rakam. Biz tüm yemeklerimizi limanın girişindeki Aldebaran ismindeki tavernada yedik. Hem konumu, hem manzarası, hem lezzeti hem de İngilizce bilen sahipleri Nikos ve Athena’dan dolayı orayı tercih ettik hep. 🙂 Diğer restoranların isimleri de Spitalia, Steki, Delfinia ve İliovasilema. Şaşırtıcı ama Psara da bir de Petrino adında bir bar var. Adanın gençleri ve memurlar akşamları orada takılıyor.
Aldebaran ve sahipleri Nikos ile Athina… Çok tatlı, Atinalı bir çift. İngilizceleri de çok iyi. Athena’nın dedeleri Psaralıymış. O yüzden yaz tatillerinde Psara’ya gelip gidiyorlarmış hep. O zamanlar Psara’da turistler için hiçbir şey olmadığını görünce Nikos buraya taşınmak istemiş ve 2 sene önce taşınmışlar adaya. Hikayeleri ilginç. Şimdi de adayı hem çok seviyorlar, hem de bir yandan o kadar sevmiyorlar. Eğer Psara’ya giderseniz bizden mutlaka selam söyleyin kendilerine. 🙂
Biz gittiğimizde dolunay zamanıydı ve Aldebaran’daki akşam yemeklerini arka planda Yunan müzikleri çalarken masal gibi bu manzaraya nazır yedik. Dört kişi ıstakozlu makarna, Yunan salatası, ahtapot, midye, cacık ve patlıcan kızartma ile bira ve uzoya toplam 92 Euro ödedik. Yani kişi başı 23 Euro.
Burası bizim otelimizin arkasında, Kato Yialos Plajı’nın tam karşısındaki Taverna İliovasilema. Görüntüsü hoş olsa da bizi pek çekmedi.
Burası da adanın barı Petrino. Deniz kenarında, çok da güzel bir mekan. İnsan özeniyor. Bizde 20-30 bin nüfuslu ilçelerde bile yok böyle mekanlar.
PSARA’DA ULAŞIM VE ARABA KİRALAMA
Psara’da maalesef ne araba, ne motosiklet ne de bisiklet kiralamak mümkün! O yüzden tek seçenek yürümek. 🙂 İnsana iyi de geliyor aslında her yere öyle yürüyerek gitmek. En uzak yürünen yer zaten 15 dakika. Biz tabii şanslıydık. Aldebaran’ın sahipleri Nikos ve Athena sağolsunlar kendileri bize arabalarını vermeyi teklif ettiler, üstelik hiçbir ücret talep etmeden. Ama benzinleri yokmuş. 🙂 Adaya benzinin geldiği son günümüzde onların arabasıyla dolaştık. Lakka Plajı’na ve Psara’nın iç kesimlerine gittik.
Psara’nın iç kesimleri böyle görünüyor. Sağ arka planda adadaki şapellerden bir diğerini görebilirsiniz.
PSARA’YA NASIL GİDİLİR?
Psara’ya Cumartesi hariç her gün Sakız Adası’ndan Psara Glory firmasının feribotlarıyla gidiliyor. Yol 4 saat sürüyor. Ücreti de gidiş-dönüş 21 Euro sadece. Bir de haftada bir Atina’dan Sakız Adası aktarmalı gelen Bluestar Ferries’in gemisi var.
Biletleri önceden almaya gerek yok. 1-2 saat öncesinden Sakız Adası’ndaki seyahat acentelerinden almak yeterli. Bazen hava şartları uygun olmayınca seferlerin iptal edildiği de oluyormuş. Güncel feribot saatlerini buraya tıklayarak görüntüleyebilrisiniz.
Sakız Adası’ndan Psara’ya bizi götüren Psara Glory feribotu… Feribotta bizim dışımızda askerler, papazlar ve sadece birkaç sivil vardı. 🙂 Yol 4 saat ama gözünüzü korkutmasın. Biz uyuduğumuz için çabuk geçti ama uyumasanız da kitap okuyun, dergi okuyun, manzarayı izleyin. 🙂
Sakız Adası ve Psara’ya gitmek için Schengen vizenizin olması gerekiyor. Sakız Adası’na kapıda vize de alınabiliyor. Psara resmi olarak Sakız Adası’nın bir parçası sayıldığı için bu kapıda vize Psara’da da geçerli olur diye düşünüyorum. Zaten Psara feribotuna binerken vize kontrolü yapılmıyor. Kapıda vizeyle ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz Kos yazıma göz atabilirsiniz.
PSARA’DA NEREDE KALINIR?
Psara turizmden nasibini pek almadığı için İngilizce bilen sayısı çok az. Otelleri internetten bulmak da zor. Ben çok araştırıp birkaç otel bulmuştum ama otel sahipleri İngilizce bilmediği için iletişim kuramadık. Bir tek gittiğimizde kaldığımız Kato Yialos’un sahibi Anna ile anlaşabildik ki onun da İngilizcesi çok iyi değil.
Sağdaki bina bizim otelimiz Kato Yialos. Anna’nın eşi çok yakın olmasına rağmen gelip arabayla bizi limandan aldı. Dönüşte de Anna bıraktı.
Kato Yialos, deniz kenarında, tüm odaları da deniz manzaralı, pansiyonumsu küçük bir otel. Odaları büyük ve temiz. Her zaman çok iyi çekmese de wi-fi bağlantısı da var. Gecelik oda ücreti 45 Euro ama Anna ile konuştum, benden selam söylediğinizde size indirim yapacak. 🙂 Anna’nın mail adresi firstname.lastname@example.org, telefonu da +306945755321.
Otelin küçük balkonu çok keyifli. Biz alt kattaki odalarda kaldık. Size de onları tercih ederim, çünkü üst kattakilere göre daha büyükler.
INSTAGRAM: @orcundalarslan
BU YAZILAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: