HDP Eş Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, “Medeniyetin doğduğu toprakların mirasçılarıyız. Tarım devrimi bu topraklardan doğdu. İlk yerleşik yaşam bu topraklarda oldu. Ama tarım devriminin doğduğu topraklarda biz buğday, mercimek, nohut ithal ediyoruz. Niye, bunu hiç düşündünüz mü?” dedi.
Dışişleri Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2022 yılı bütçesi, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülüyor.HDP Grubu adına söz alan HDP’li Paylan, “Medeniyetin doğduğu toprakların mirasçılarıyız. Tarım devrimi bu topraklardan doğdu. İlk yerleşik yaşam bu topraklarda oldu. Sayın Bakan, 12 bin yıl önce ilk yerleşik yaşamın olduğu Göbeklitepe’de kazılar yapıyor. Truva’da kazılar yapıyorlar. Truva Müzesi yaptı, kendisine teşekkür ediyoruz, önemli bir müze. Göbeklitepe ile ilgili kendisine teşekkür ediyorum. Ama tarım devriminin doğduğu topraklarda biz buğday, mercimek, nohut ithal ediyoruz. Niye, bunu hiç düşündünüz mü?” diye sordu.
“Ne yaptıysak birlikte yaptık, sonra milliyetçilik ve tetikçilik hastalığı girdi”
Truva’da kazı yapan işçileri ile bulunan mezarlardaki DNA’ların eşleştiğini söyleyen Paylan, şunları söyledi:“Yani dedelerinin mezarlarını kazıyorlar. Göbeklitepe’de bakıyorlar, DNA’lar aynı. Bütün yerlerde bakın, o yerde yaşayan yerel halkla dedelerinin mezarlarına baktığınızda DNA’lar aynı. Bu medeniyet gelmiş, gelmiş, bir arada yaşamayı başarmışız, Roma’da, Bizans’ta, Selçuklu’da, Osmanlı’da bir şekilde bir arada yaşamayı başarmışız ama daha sonra bir hastalık gelmiş. Pandemi virüsü deniyor ya, ondan daha derin 150 yıllık bir hastalık bu topraklara girmiş, milliyetçilik hastalığı. Tekçilik hastalığı girmiş. Bir anda demişler ki biz Türk’üz, iyi, hoş geldiniz de burada da halklar vardı. Bir arada yaşadık. Birlikte bir medeniyet oluşturduk. Mimar Sinan’ın eserleriyle övünüyoruz. Mimar Sinan, Kayserili bir Ermeni’dir. Ne yaptıysak birlikte yaptık. Sonra milliyetçilik ve tekçilik hastalığı girdi.
“Önerdiğimiz eşit yurttaşlık bir arada barış içinde yaşamak” Kirkor Zohrab, açın okuyun, Meclis Kütüphanesi’ne gidin. Meclis’te yaptığı konuşmalarda bir arada yaşamaktan ve eşit yurttaşlıktan bahsediyor. Ama Kirkor Zohrab, bunlardan bahsettikten sonra maalesef yaşadığımız yıkım sonrası Zohrab’ın başı da Urfa civarında ezildi. Ermeni, Rum halkına ihanet edildi. Hani dediniz ya ulus inşasını biz Türklük, İslam üzerine yapacağız. Daha sonra buna Kürtler de itiraz etti. Niye yalnızca Türklüğü dayanıyorsunuz dediler. Biz çok kimlikli, çok inançlı olalım dediler. Ama bunu milliyetçi bir şekilde yapmadılar. Hala Meclis’te HDP çok kimliklidir, çok kültürlüdür, çok inançlıdır. Ne mutlu partimle gurur duyuyorum. Önerdiğimiz eşit yurttaşlıktır, bir arada barış içinde yaşamaktır.
“Ülkenin soydaşları değil yurttaşları olur”
Türk’ün tarihini Kürtsüz, Ermenisiz anlatabilir misiniz? Hadi buyurun deneyin bakalım. Ermeni’nin tarihini de Kürtsüz, Türksüz anlatamayız. Bir arada anlatmalıyız bunu. Anadolu’nun ve Mezopotamya’nın tarihine sahip çıkmalıyız. Bakanlarımız burada. Komisyona geldi ne yaptı, soydaş deme ya. Bir ülkenin soydaşları olmaz, vatandaşları olur diye kendisine yıllardır çağrı yapıyorum. Bu yıl yetmez demiş, 15, 20 kere soydaş demiş. Sizin koltuğunuzda 110 yıl önce bir Ermeni olan bir bakan oturuyordu. Ben de teknik olarak sizin koltuğunuza oturabilirim, çıksam desem ki ‘ben şuradaki soydaşlarımız için bunu yapıyorum.’ Hoşuna gider mi? Gitmez, bir ülkenin soydaşları değil, yurttaşları olur.”
“Ortak bir kültürümüz medeniyetimiz var”
Paylan, Türkiye’nin “dünyanın en önemli kültürel mirasının sahip” olduğunu ifade ederek, “Yüzlerce yıl birlikte yaşamışız. Düşmanlık beslediğiniz Yunanistan, Pontus denilen bir bölgeden oraya yurttaşlar gitti. Biz Lazlar ile ilgili fıkralar söyleriz değil mi? Aynı Pontuslular ile ilgili Yunanistan’da fıkralar vardır. Yunanistan’a giden Pontuslular da horon teper. Siz Karadeniz yemeklerini, gidip Yunanistan’da da yiyebilirisiniz. Erzurum, Sivas’ın yemeklerini de Erivan’da yiyebilirsiniz. Ortak bir kültürümüz, medeniyetimiz var” dedi.
“Benim de soydaşlarım var ama ben size ‘kardeşim’ diyorum”
MHP Grubu’nun “soydaşlık” vurgusu yaptığını belirten Paylan, “Evet, soydaşlar diyorsunuz. Benim de soydaşlarım var. Ama ben size ‘kardeşim’ diyorum. Bunu unutmayın. Milliyetçilikler, milliyetçiliği doğurmuştur. Türk milliyetçiliği, Rum milliyetçiliğini, Yunan milliyetçiliğini doğurmuştur. Yunan milliyetçiliği, Türk milliyetçiliğini beslemiştir. Türk milliyetçiliği Ermeni milliyetçiliğini beslemiştir. Biz parçalanmışız, bunun çözümü Türkiye.”