APEX
Milimetre-altı gökbilimde yeni zirvelere ulaşmak
ESO Şili’nin Atacama bölgesindeki Chajnantor platosunda yer alan 5100 metre yükseltideki yeryüzündeki en yüksek gözlem yerleşkelerinden biri olan Atacama Pathfinder Deneyi teleskopu, APEX’i, işletmektedir.
APEX 12 metre çapında, kırmızı-ötesi ışık ve radyo dalgaları arasında kalan milimetre ve milimetre-altı dalga boylarında gözlem yapan bir teleskoptur. Milimetre-altı gökbilimi soğuk, tozlu ve uzak Evrene bir pencere açmakta, fakat uzaydan gelen sönük sinyaller Dünya’nın atmosferindeki su buharları tarafından soğurulmaktadır. Chajnantor Mauna Kea’daki gözlemevlerinden 750 metre ve Cerro Paranal’daki Çok Büyük Teleskop'tan VLT’den de 2400 metre daha yüksekte olması nedeniyle, gezegen üzerindeki en kuru bölgede yer almakta ve dolayısıyla ideal bir yerleşke sınıfına girmektedir.
Chajnantor Platosu'nda Bir Tur
APEX güney-yarımkürede işletilen en büyük milimetre-altı dalgaboyu teleskopudur. Gökbilimcilerin gözlemlerinde kullanmaları için bir dizi farklı aletlere sahiptir, bunlardan en önemlisi Büyük APEX Bolometrik Kamerası LABOCA’dır. LABOCA -bolometre olarak bilinen- milimetre-altı ışığı tespit etmek için aşırı derecede hassas bir termometre dizisini kullanmaktadır. Neredeyse 300 piksel ile dünyadaki en büyük kameralardan biridir. Sönük milimetre-altı ışınım tarafından meydana gelen çok küçük değişiklikleri tespit edebilmek için, bu termometrelerin her biri mutlak sıfırın -eksi 272.85 derece- 0.3 derece üzerine kadar soğutulur. LABOCA'nın yüksek hassasiyeti, onu geniş görüş açısı (Dolunayın çapının üçte biri) ile birlikte, milimetre-altı Evreni görüntülemek için paha biçilemez bir alet yapmaktadır.
APEX ESO’nun uluslararası ortakları ile Chajnantor platosunda inşa etmekte olduğu devrimsel bir teleskop olan ALMA için bir yol göstericidir. APEX, ALMA projesi için yapılmış bir prototip antene göre tasarlanmıştır ve ALMA’nın ayrıntılı olarak araştıracağı pek çok hedef bulacaktır.
APEX Max Planck Radyo Astronomi Enstitüsü (MPIfR, 55%), Onsala Uzay Gözlemevi (OSO, 13%) ve ESO (32%) arasındaki bir işbirliğidir. Teleskop ESO tarafından işletilmektedir.
APEX Teleskopu ile Bilim
Milimetre altı gökbilimi, gökbilimde göreceli olarak keşfedilmemiş bir sınırdır ve daha iyi bilinen görülebilir ve kırmızı-ötesi ışıkta görülemeyen bir Evreni ortaya çıkarmaktadır. “Soğuk Evreni” incelemek için idealdir: bu dalga boylarında ışık mutlak sıfırın bir kaç on derece üzerindeki bir sıcaklıkta, yıldızlar-arası uzayda yer alan çok büyük soğuk bulutlardan yansımaktadır. Gökbilimciler bunu yeni yıldızların doğduğu yerlerde yoğun toz ve gaz bölgelerinde bulunan moleküler bulutlardaki kimyasal ve fiziksel koşulları incelemek için kullanmaktadırlar. Görünür ışıkta bu bölgeler toz nedeniyle çoğunlukla karanlık ve örtülüdürler, fakat tayfın milimetre ve milimetre-altı bölgelerinde aydınlık bir şekilde parıldarlar. Ayrıca bu dalgaboyu aralığı, ışığı bu uzun dalga boylarında kırmızıya kaymış Evrendeki en uzak gökadaların bazılarını incelemek için idealdir.
Bilimsel amaçlar
Astrokimya, soğuk Evren.
APEX ile Bilim hakkında daha fazla bilgi
APEX Teleskopu hakkında daha fazla bilgi
APEX Tanıtım Filmi


APEX
Stars form in dense clouds of the interstellar medium, but even in these densest regions the pressure is comparable to the most tenuous vacuum created in a laboratory on Earth. In these clouds, the temperatures are below -200 degrees Celsius.
The skies over the ESO sites in Chile are so dark that on a clear moonless night it is possible to see your shadow cast by the light of the Milky Way alone.
There is an Earth-mass of alcohol near the centre of our Milky Way. However, most of it is methanol, and it is diluted 1:1000 with water. Telescopes observing at millimetre and submillimetre wavelengths, like APEX and soon ALMA, are used to detect many other molecules in space.
Google Haritalarda APEX