Tüm dünyada çevre kirliliği, hızlı bir artış gösteriyor. Artan nüfus, sanayi ve kentleşmeyle birlikte değişen tüketim alışkanlıkları sonucu eskiyen elektronik cihazlar-el aletleri, büyük ve küçük ev aletleri, bilgi ve iletişim teknolojisi cihazları, tıbbi atıklar ve plastik kullanımı doğaya çöp olarak geri dönüyor. Peki çöpsüz bir yaşam mümkün mü?
Eylem Sonbahar / İstanbul-Kaynakları sınırlı olan dünyada ihtiyaçlarımızın ve tüketimimizin sınırsız olamayacağının farkındalığı ile hareket eden, çevre, ekoloji, gıda sorunlarıyla ilgilenen farklı dernek ve platformlardan tanışan kişilerin ortak ilgisi sonucu kurulan Sıfır Çöp Platformu’ndan Yunus Ertürk ile konuştuk.
“Çöpümüzü ve tüketimi azaltmaya yönelik farkındalık oluşturmalıyız”
2018 yılında düzenlenen Kadıköy Çevre Festivali’nde, Platformun kuruluşunun kararlaştırıldığını bildiren Ertürk, süreci şöyle anlattı: “Çöpünü azaltmak ve bu konuda çalışmalar yapan, yapmak isteyen birkaç kişinin bir araya gelmesiyle platform fikri konuşulmaya başlandı. 2019 Şubatında sosyal medyadan çağrısını duyurduğumuz tanışma toplantısı aracılığıyla da platform genişledi, zenginleşti. Başlarda platforma katılanlarla, bireysel ve toplumsal ölçekte ne gibi çalışmalar yapabileceğimizi, platformun yapısını tartışmak üzere düzenli toplantılar yaptık. Ardından çeşitli semtlerde film gösterimi ve sohbetler gerçekleştirdik, çeşitli atölyeler düzenledik. Şehir içinde ve dışında organize edilen festival ve söyleşilere katılarak, okullarda sunum yaparak ‘çöp’ten ne anladığımızı, neden çöplerimizi azaltmamız gerektiğini ve nasıl azaltabileceğimizi konuştuk, tartıştık. Çöpümüzü ve tüketimi azaltmaya yönelik etkinlik, atölye ve söyleşiler düzenlemeye devam etmek, ilgili etkinliklere katılıp sesimizi duyurmak niyetindeyiz. Bu süreçte sosyal medya hesaplarımızdan paylaşımlar yapmaya ve çöpünü azaltma arzusunda olan herkesin platforma katılmasını heyecanla beklemeye devam edeceğiz.”
“Plastik çöp düzeyi, geleceğimiz için kritik bir noktada”
2013 yılından itibaren temmuz ayında dünyanın birçok ülkesinde, küresel bir hareket olan “Plastic-Free July- Plastiksiz Temmuz” hareketi başlatıldı. Çalışma kapsamında milyonlarca insan, plastik kirliliği için bir adım atmaya ve ay sonuna kadar pes etmemeye söz veriyor. “Plastiksiz Temmuz” hareketini, Türkiye’de çeşitli etkinlik ve atölye çalışmalarıyla yürüttüklerine işaret eden Ertürk, bunların farkındalık yaratmak için etkili ve gerekli bir çalışma olduğuna değinerek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu gibi çalışmaların çeşitlenip yaygınlaşmasını, tüm aylara günlere yayılarak sürmesini ve gerçekten benimsenmesini diliyoruz. Biz de bunun için elimizden geldiğince benzer çalışmalar yürütmek niyetindeyiz. Plastik çöp düzeyi ve beraberinde getirdiği zararlar, günümüz ve geleceğimiz için çok kritik bir noktada olsa da, sadece plastik üzerine değil, çöp sayabileceğimiz tüm materyaller ve bu eksende çöpün azaltılması üzerine yapılacak çalışmalara da kesinlikle ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.”
“Sıfır çöp” mümkün mü?
“Sıfır atık” değil ama “sıfır çöp”ün mümkün olabileceğini belirten Ertürk sözlerini şöyle tamamladı: “Şu an içinde yaşadığımız dünya düzeninde bu, ‘mümkün’den ziyade bir ‘hedef’. Ama elbette çöpümüzü sıfırlayana kadar atılan her küçük adım sayesinde, doğaya verilen zararın azalması, yeni tüketim-üretim ilişkilerinin, hayata dair farklı bakış açılarının doğması mümkün. Çöpü sıfırlama hayalinin ilk adımı çöpü azaltmak. Her yolculukta olduğu gibi, bu yolculuğun da tek bir adımla başlayacağını ve sonraki her adımda hedefin biraz daha yaklaşacağına inanıyoruz. Adımların küçüklüğünü ya da yavaşlığı değil, yola devam etmeyi önemsiyoruz.”