İstanbul basınının 90’lı yılların başında geleneksel mekânı Babiali’den İkitelli’ye taşınmasının sembolü olarak nitelenebilecek Hürriyet Medya Towers (HMT), Haziran başında boşaltılıyor. Binadan taşınan ilk kuruluş, Doğan Haber Ajansı (DHA) oldu.
1993’ten beri burada bulunan Hürriyet gazetesi ve binaya geçen yıl taşınan Radikal gazetesi, Milliyet, Vatan ve Posta gazetelerinin boşalttığı Bağcılar’daki Doğan Medya Center’a (DMC) taşınacak. Doğan Medya Grubu’nun Ocak 2012’de Nurol Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’na sattığı HMT’nin ise yıkılması ve yerine konut inşa edilmesi bekleniyor.
Doğan Grubu’nun temmuz başında yeni sahibine teslim edeceği HMT, sadece basındaki değişim sürecini temsil etmesiyle değil, Türkiye’de bir medya kuruluşu için tasarlanıp inşa edilen ilk bina olması nedeniyle ayrıcalıklı bir yere sahip.
HaberVs, Türkiye’nin ilk medya binasının mimarı Aydın Boysan (91) ile HMT’yi ve taşınma sürecini konuştu.
“Hürriyet’in taşınması, mantıklı insan kafasına zor sığar”
HaberVs: HMT’nin boşaltılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Aydın Boysan: Bir gazete binasının böyle göçebeliği, hele ikinci yerden kalkıp başka yere gitmek zorunda olması gayet de garip bir şey. Bu mantıklı insan kafasına zor sığacak bir hareket ama Türkiye bir garip memleket. Burada her şey oluyor. Biz buraya demokrasi diye bir yönetim biçimi getirdik, onu da bu hale döndürdük. Dünyada da demokrasilerin komik tarafları var ama bizimki kadar değil yani. Bizimkisi demokrasi değil komedidir. Şımarıklıktır.
Amaca uygun tasarlanan ve 20 yıldır kullanılan bir binadan taşınma nedeni ne olabilir?
Şımarıklık. Akla ermeyen kafasızca bir şımarıklık olsa gerek. Amaca yönelik tasarlanan, içinde uzun süre geçirilen bu binanın paraya bağlı nedenlerle satılıp başka bir yere taşınmasında kültür zafiyeti var. Kültür zafiyetinden daha açık söylenebilecek bir lakırdı, kültür budalalılığı var.
“HMT’nin 20 senede eskimesi olanaksız”
Sizce Hürriyet gibi bir kurumun tercih edeceği yer neresi olabilir?
Şimdi nereye gideceği konusunda hiçbir fikrim yok. Doğru bir yere mi gider, iyi bir yere mi gider onu da bilmem. Şimdi gazetelerin Babıali’de yaşamaya başlaması ilkel şartlar içinde oldukları için idi. Şehrin en merkezi yerinde her tarafa gidişi kolay olsun diye idi. Ama sonra gazeteler bir paraya bulandı ve maddi şartları ferahlayınca şımarıklık ederekten fırlayıp gitmek istediler. Benim tasarladığım bina, Türkiye’nin en iyi basın binası idi. Bu binanın 20 senede eskimesi olasılıksız. İkitelli iyi bir konum değildi. Zaman içerisinde doğru konum haline geldi. Hürriyet gazetesi nereye giderse orası da değerlenecektir. Asıl sorun budur ve tamamen sorun bundan ibarettir.
Hürriyet gazetesinin altında, herkes tarafından bilinen çelik konstrükyonlu bir bar mevcut. Gazetenin taşınmasının ardından, yeni gideceği binada bu barın akıbetinin ne olacağını düşünüyorsunuz?
Hürriyet binasının yeni yerinin altında, böyle bir bar olması hak mıdır, değil midir bilemem. Tabi düşünülebilir. Akla gelebilir. Ama beklemiyorum. Neden beklemiyorum dersen, siyasi iktidardan falan değil. Öyle bir bar dizayn edebilmek için fevkalade iyi geometri bilmek lazımdır. Bu konsüksyon geometride hiperbolik paraboloit olarak adlandırılır. Bunu mimar olarak planlayabilmek için, çizebilmek için iyi geometri bilmek gerekir. Türkiye’de benim bildiğim bundan iki tane yapıldı. İkisini de ben yaptım. Bir tanesi İzmir Fuarı’nda idi. 1970’li yıllarda yapılmıştı ama sonra ufak geldi yıkıldı. Daha büyüğü yapıldı. Yine de hiçbir zaman Hürriyet binasındaki gibi zarif, anılabilir bir şey olmadı. Olamazdı. Her şeyin başı irileştiği için büyüdüğü için olamazdı.
“Mimarın eserinin yıkılmasını görmesi, yakınlarının ölümüne benzer”
Garip bir hadisedir, bir mimarın eserlerinin yıkıldığını görmesi, yakınlarının ölümünü yaşaması gibi bir haldir. Bu lafı yaşamayan anlamaz zaten. Sanırlar ki tuluat tiyatrosu lakırtısıdır bu. Ama tuluat tiyatrosu anlayışı bu kafalarda vardır. Benim anlatışımda değil. Bundan ötürü barın olması olmaması meselesi değildir. Şımarık taşınmanın sancılarından sadece biridir.
Türkiye Mimarlar Odası’nın kurucularından Aydın Boysan (91), kurumun ilk genel sekreteri ve İstanbul şube başkanı oldu. 1957-1972 yıllarında İstanbul Teknik Üniversitesi’nde mimarlık üzerine dersler verdi. 1999’a kadar mesleğini sürdürdü. Ulusal ve uluslararası mimarlık yarışmalarında ödüller kazandı. Hürriyet’te 10 yıl ve Akşam’da üç yıl ara vermeden köşe yazıları yazdı. 32 kitaba imza attı.