Son yıllarda futbol kulüplerinin başarıları, kazandıkları şampiyonluklar kadar altyapılarından yetişen oyuncuların sayısıyla da ölçülüyor.
Altyapı oyuncularının varlığı kulüp kültürünün devamlılığı için önemli görülürken, futbolseverlerin birçoğu bu oyuncuların kulüplerine daha çok bağlı olduğuna inanıyorlar.
Bununla birlikte bir kulübün nitelikli bir altyapıya sahip olmasının en büyük faydası ekonomik parametrelerde kendisini gösteriyor. Zira çok düşük maliyetlerle yetiştirilen altyapı oyuncuları, herhangi bir transfere göre kulüplerin bütçesinde daha az yer kaplıyorlar. Üstelik bu oyuncuların kariyerlerinin devamında yüksek bonservislerle başka kulüplere transfer yapmaları, kulüplerin karlı anlaşmaları imzalamalarına yol açıyor.
Avrupa’nın Elit Altyapıları
Uluslararası Spor Araştırmaları Merkezi (CIES), 2021 yılında yaptığı araştırmada Avrupa’nın en iyi altyapılarına sahip olan futbol kulüplerini listeledi.
Eğitim indeksi, yetiştirilen oyuncu sayısı, oynanan ortalama maç sayısı ve ortalama yaş gibi kriterlerin sıralandığı listenin zirvesinde Hollanda temsilcisi Ajax yer aldı.
Ajax’ı Portekiz ekibi Sporting, İspanya temsilcisi Real Madrid, Hırvatistan’dan Dinamo Zagreb ve yine Portekiz’den Benfica kulüpleri takip etti.
Öte yandan 2022/2023 transfer dönemi başlamadan incelenen verilere göre ise son 6 yılda transferlerinden en çok kar eden kulüplerin arasında, yukarıda sayılan kulüplerden sadece 2’si yer buldu.
Son 6 yılda Avrupa’da transferde en çok kar eden kulüp Benfica olurken, Portekiz temsilcisi bu süreçte 422 milyon euro net kazanç elde etti. Benfica’nın bu süreçte en çok bonservis bedeli kazandığı 5 oyuncudan 4’ü (Joao Felix, Ederson, Nelson Semedo, Ruben Dias), altyapı eğitimlerinin tamamını veya bir kısmını Benfica’da alan isimler oldular.
Benfica’dan sonra Avrupa’da son 6 yılda en çok kar eden kulüp ise Ajax idi. CIES’e göre en iyi altyapıya sahip olan Hollanda ekibi, bu süreçte 294 milyon euro kar açıkladı. Ajax’ın satışından en çok gelir elde ettiği 5 oyuncudan 3’ü (Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt, Donny van de Beek), kendi altyapısından yetişmiş isimler olarak öne çıktılar.
Altyapı Oyuncuları Ne Kadar Süre Alıyor
FBref.com’dan alınan verilere göre Avrupa’daki kulüplerin, 2021/2022 sezonunda altyapılarından çıkan oyunculara ne kadar süre verdikleri incelendi.
The Athletic’te yer alan çalışmaya göre altyapı oyuncuları, 15-21 yaş arasında en az 3 yıl mevcut kulüplerinde olmak kaydıyla araştırmaya dahil edildi. Buna göre Barcelona, tüm sezonda altyapısından çıkardığı oyunculara 21703 dakika süre vererek bu alanda zirveye yerleşti.
Barcelona’yı bir başka İspanyol ekibi Real Madrid izledi (18909 dk). Bununla birlikte Real Madrid ve Barcelona’nın kadrolarında, 30 yaşın üzerinde olup altyapıdan yetişen Pique, Busquets, Carvajal, Nacho ve Lucas Vazquez’in olması, bu sıralamada İspanyol takımlarını üst basamaklara taşıyan faktör olarak gösterildi.
Chelsea’nin bu iki İspanyol kulübünü 15584 dakika ile takip ettiği listenin ilk 10 sırasında 6 İngiliz kulübünün olması dikkat çekiciydi.
Öte yandan araştırmanın bir diğer etabında ise Avrupa kulüplerinin 2017/2018 yılından itibaren “sadece” altyapı oyuncularından elde ettiği gelirler sıralandı.
Real Madrid’in 284,6 milyon pound ile zirvede olduğu listede onları 163,5 milyon pound ile Chelsea ve Arsenal takip etti. Tıpkı en çok süre alan altyapı oyuncuları listesinde olduğu gibi bu listede de ilk 10’da 6 İngiliz kulübü vardı.
Tüm bu araştırmalar altyapı oyuncularının saha içindeki katkılarının yanında ekonomik açıdan da kulüplerine katkı sunduklarını ortaya koydu.