Kilauea Dağı, Amerika Birleşik Devletleri’nde Büyük Okyanus adalarından oluşan Hawaii eyaletindeki Big Island’ın güneyindeki Hawaii Yanardağlar Ulusal Parkı içerisinde yer alan 1247 metre yüksekliğe sahip bir kalkan volkandır. Kilauea Dağı aynı zamanda Hawaii Adaları’nı oluşturan beş volkandan en aktifidir. Bu yanardağın 300.000 ile 600.000 yaş aralığında olduğu tahmin edilmektedir. 1983 yılından bu yana ara ara faaliyete geçen ve dünyanın en aktif yanardağları arasında gösterilen Kilauea, yakınında bulunan birçok yerleşim birimine zarar vermiştir
2014 yılında yaşanan patlamada Hawaii alev alev yanmış. Saatte 9 metre hızla ilerleyen ve önüne gelen her şeyi yutan dev lavlar yüzünden çevre sakinleri resmen cehennemi yaşamışlar. 1983 yılından beri sık sık aktif duruma geçen Kilauea Yanardağı, 2014 yılında haziran ayından kış aylarına kadar lav saçmış.
3 yıl önce Kilauea Yanardağı yine aktif hale gelmiş ve şiddetli bir şekilde patlamış. Bu büyük patlama sonucu tatil cenneti Hawaii cehenneme dönmüş. Yanardağın püskürttüğü lavlar evleri ve arabaları yutarken kameralara takılan görüntüler ise tüyler ürperten cinsten.
Hawaii'den gelen görüntüler bir doğal felaketin ne kadar yıkıcı ve saldırgan olabileceğini gösteriyor. Denison Üniversitesi volkanbilimcisi Erik W. Klemmeti, yanardağ patlaması sonucu etrafa saçılan lavların nispeten yavaş hareket ettiğini ama buna rağmen görüntü çekmek için çok fazla yaklaşmanın tehlikeli olduğunu belirtiyor.
Klemmeti, aktif bir lav akıntısının yaklaşık 1.100 santigrat derece olduğunu, bir insana sıçraması durumunda bile ölümcül bir yanığa neden olacağını belirtirken: 'Kilauea, 35 yıldan uzun bir süredir aktif lavlarla dolu faal bir yanardağ. Evleri ve arabaları yutan bu patlamaların ne kadar süreceğini tahmin etmek zor. 1983'te başlayan bir volkan patlaması onlarca yıl boyunca devam etti ve yayıldı. Bugün hala etkileri görülmekte.' ifadelerini kullanmış. 2018 yılında patlayan Kilauea Yanardağı o dönem 700 evin yanmasına sebep olmuş.
Kilauea Yanardağı günümüzde de lav püskürtmeye devam ediyor. Hawaii'deki Kilauea Yanardağı, 2020 yılının Aralık ayında yeniden faaliyete geçmesinin ardından lav püskürtmeye başlamış. Lavlar kraterde oluşan bir lav gölüne akarken, lav gölünde yüzeyden yaklaşık 6 metre yüksekte katılaşmış lav adası oluşmuş.
Hawaii Volkan Gözlemevi, lavın Kilauea Yanardağı'nın zirve krateri ile sınırlı olduğunu belirterek, magmanın Kilauea'nın yarık bölgelerinden birine hareket ettiğini gösteren hiçbir veri olmadığını bildirmiş. Lav gölünün yaklaşık 189 metre derinliğinde ve alanı çevreleyen dar siyah bir çıkıntıya sahip olduğunu söyleyen Gözlemevi, patlamadan kaynaklanan birincil tehlikenin zirvede yayılan gazların ürettiği volkanik hava kirliliği olduğunu aktarmış.
Ancak yanardağ patlamaları yıkım getirdiği kadar muhteşem oluşumlar da yaratıyor. Mesela peri bacaları. Milyonlarca yıl önce patlayan yanardağların külleri Göreme'de kalın bir tabaka halinde sertleşmiş gözenekli yapılar oluşturmuş. Zamanla rüzgarın ve yağmurun etkisiyle erozyona uğrayan bu bölgede geriye peri bacaları kalmıştır. Bazalt sütunlar da yanardağların meydana getirdiği oluşumlardan biri. Aslında yanardağların kaosa yol olan patlamalarından bazalt sütunları gibi düzenli oluşumların ortaya çıkması şaşırtıcı gelebilir. Bu düzenli oluşumlar ise şu şekilde meydana geliyor. Yanardağdan çıkan magma soğumaya başlayınca büzüşür ve çatlaklar oluşur. İlk soğuyan yüzeyden başlayan çatlaklar içe doğru yayılır ve tabakalar oluşturur. Lavlar yatay hareket ederken dik sütunlar meydana gelir. Mavi sülfür alevleri de bu güzel oluşumlardan biri. Endonezya'nın Doğu Java adasında 2600 metre yüksekliğe sahip Kawah İjen yanardağının tepesindeki kraterden 200 metre derinlikte bulunan sülfürik asit gölü, lav patlayıp dağın eteklerinden süzülürken havadaki oksijenle temas anında mavi alevler çıkarıyor.
Ateş nehirleri ise en etkileyici oluşumlardan biri. Yanardağ patladığında bacalarından akan lavların tahribat gücü fazladır ama ağır ağır aktığı için kaçması kolaydır. Yanardağ etrafındaki yerleşim bölgelerinde yaşayan insanlar lav akışını görerek güvenli bölgelere kaçabilir. Ancak dik yamaçlarda lav akışının hızı saatte 10 kilometreye kadar ulaşabilir. Başka etkenlerde birleştiğinde bu hız 30 km'yi bulabilir.
Kalderelar, lav tünelleri, lav kubbeleri ve lav gölleri yanardağ patlamalarının meydana getirdiği muhteşem oluşumlardan diğerleri. Gördüğünüz gibi yanardağ patlamaları doğanın gücünün en güzel ve en etkileyici örneklerinden biri. Aynı anda insanlara hem korkuyu yaşatıyor hem de büyülüyor. Peki siz daha önce hiç yanardağ patlamasına yakından şahit oldunuz mu? Ya da yanardağın yakınına gittiniz mi? Cevaplarınızı ve görüşlerinizi yorumlar kısmından bize yazmayı unutmayın. Ayrıca yazımızı beğenmeyi ve hala kanalımıza abone olmadıysanız abone olup bildirim zilini açmayı unutmayın.
Bir önceki yazımız olan Bütün Şehir Bile BU Devasa Yemeği Yiyemeyecek - Dünyanın En Büyük 10 Yiyeceği başlıklı makalemizde ağız sulandıran lezzetler, en büyük yiyecekler ve story hakkında bilgiler verilmektedir.