TESCİLLİ YERLİ KENEVİRLER GELİYOR
Ana vatanı Orta Asyaya dayanan kenevir şimdi bizim ülkemizde de üretimi tescillendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ‘ın bilgisi üzerine devlet kontrolü altında Türkiye’de üretiliyor. “Narlı”, “Vezir” olmak üzere 2 çeşit Kenevir üretilmesi adına2 yıl önce çalışma başlatılmıştı. Ve bu sureç tamamlandı. Kenevir tescillendi. Bu çalışmanın sonucunda Türkiye’nin yerli Kenevir tohumları oluştu. “Narlı” ismindeki kenevir tohumu tekstil üretiminde kullanılacak. “Vezir” isimli kenevir ise verimi yüksek olduğundan dolayı gıda takviyesi altında kullanılmayı amaçlıyor.
Tescillenen bu iki Kenevir Tohumunun ardından 2 yeni tohum tescil çalışması başlatıldı. Endüstri alanında kullanılacak olan tohumlarda uyuşturucu özelliği olmadığı belirtildi. Başvuruların 2024’de tescillenmesi bekleniyor.
Tescil süreci tamamlanan kenevirlerin, Türkiye’nin ilk yerli kenevirleri olduğunu belirten OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, “2013 yılında Türkiye’deki kenevirlerle ilgilenmeye başladık. Öncelikle Türkiye’de kenevir ekim alanlarının artırılması ve bunun ekonomiye kazandırılması için tescilli bir üretim modeline girmemiz lazım, diye düşündük. Tescilli üretim modeli de sertifikalı tohumdan geçer. Bununla ilgili ülkemizde daha önce tescilli bir tohum söz konusu değildi. Tescil süreci uzun bir süreç. Bu sürece ilk olarak kurum imkanları ile başladık daha sonra yapmış olduğumuz çalışma TÜBİTAK tarafından kabul edildi. TÜBİTAK’ın sağlamış olduğu finansla OMÜ ve Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ortak olarak bu çalışmaya girdik. 2019 yılının ocak ayında 2 türün ön plana çıktığını gördük. Bunların tescil edilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı’na başvuru yaptık. Türkiye’de tescil süreci 2 yıl sürüyor. Birtakım testlerden geçtikten sonra 2021 yılının Mart ayında ‘Vezir’ ve ‘Narlı’ adında iki adayımız tescil aldı. Şu an Türkiye’nin ilk yerli ve milli kenevirleri tescil olmuş oldu” dedi.
Kenevir türleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Selim Aytaç, “’Narlı’ daha çok tekstil üretimi için uygun ince saplı, fazla uzamayan ancak ince ve kaliteli lif verebilen bir özelliğe sahip. ‘Vezir’in ise tohum verimi yüksek ve tohumu kimyasal içerik bakımından, protein ve yağ oranı bakımından oldukça zengin. Kenevir çok yönlü kullanılan bir bitki. Bunun dışında biyo-polimer, biyokompozit ve biyoplastik gibi ürünlere dönüşümde daha avantajlı çeşitlerin geliştirilmesi lazım. Yine yasal sıkıntılar atlatılırsa gıda takviyesi olarak kullanımı gündemde olabilecek. Keneviri, kağıt sektöründe kullanabiliriz, bununla ilgili çeşitlerin geliştirilmesi lazım. Biz çeşit geliştirmeyle ilgili çalışmalara devam ediyoruz. 2022 yılının Ocak ayında 2 yeni adayımız daha var. Şu an tohum çoğaltımı yapıyoruz. Onların da tescil başvurularını yapacağız. Beklentimiz, 2024’ün başlarında 2 adayın daha tescil almış olmasıdır. İsimleri de şu an belli ancak isimlerini daha sonra söyleyeceğiz. Tescillenen 2 tohumumuz ile Ar-Ge çalışmalarını yapabiliriz. ‘Vezir’ ve ‘Narlı’nın polimer veya diğer kompozit sanayinde kullanımı ile ilgili üretim çalışmalarına girdik. Bununla ilgili projelerimiz başladı. Üniversite olarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile ortak çalışmalar ve görüşmeler yapıyoruz” diye konuştu