EMBER’in, küresel bir elektrik üretim şirketi olan ENGIE’nin kömürden çıkış sürecini değerlendirdiği raporu iklim değişikliği hedeflerine ulaşmada şirketlerin değerlendirilmesinin önemini gösterdi.
Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşma sözü verirken ve küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlama ihtiyacı ile elektrik sektörünün tamamen karbonsuzlaştırılması hiç bu kadar önemli ve acil olmamıştı.
Hükümetler bu hedeflere ulaşmak için gerekli düzenleyici ortamı yaratırken, bu tek çözüm değildir. Özel sektör ayrıca sorumluluk kabul etmeli ve hedeflerini, davranışlarını ve etkisini uyarlamak için olumlu adımlar atmalıdır.
2008 yılında kurulmuş ve küresel elektrik geçişini hızlandırmaya odaklanmış bağımsız bir iklim ve enerji düşünce kuruluşu olan EMBER, 4 Şubat 2021 tarihinde yayınlanan raporunda ENGIE’nin kömür yoğun elektrik üretiminden geçişe yönelik küresel stratejisini incelemiş ve ilgili sınırlamaları ve riskleri değerlendirmiştir.
ENGIE, dünya çapında 170.000 kişiyi istihdam eden, Fransa merkezli ve dünyanın en büyük bağımsız elektrik üreticisi olan küresel bir enerji şirketidir. Yaklaşık 100 GW kurulu elektrik üretim kapasitesine sahiptir. Yaklaşık 70 ülkede ENGIE’nin şubeleri bulunmaktadır. Türkiye'de ise 40 seneden fazla süreden beri aktiftir. Hatta 1914 yılında Tractebel Engineering ülkenin ilk elektrik santralinin yanı sıra İstanbul’un gaz sistemini işletmiştir. Günümüzde Ankara, İstanbul, Tekirdağ ve Kocaeli illerinde faaliyet göstermektedir.
ENGIE, 2016 yılında kömürden elektrik üretimini durduracağını duyurmuştur. O zamanlar kömür, bugünkü yaklaşık % 4'e kıyasla elektrik karışımının % 15'ini oluşturuyordu. Fosil yakıt, % 54 ile şirketin birincil elektrik yakıt kaynağıdır.
Bu raporda; ENGIE’nin stratejik raporları, akreditasyonu ve duyuruları şirketin düzenleyici, ekonomik ve iklim riskleri ve etkileri bağlamında analiz edilmiştir.
Temel bulgular:
- ENGIE 2016 yılında kömürden elektrik üretimini durduracağını duyurmuştu ama hala kalan kömürle çalışan elektrik filosunun % 70'i için kapanma tarihlerini ilan etmedi.
- ENGIE’nin hedefi, 2030 yılına kadar yenilenebilir enerjinin toplam elektrik üretimi içerisindeki payını % 58'e çıkarmaktır.
- ENGIE, küresel elektrik geçişinin önemli bir bileşeni olarak kömürle çalışan santralleri fosil gaz ve biyokütleye dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
- ENGIE, fosil gaz tesisleri için yüksek seviyelerde metan emisyonuna sahip şist gazı tedarik edebilir.
- ENGIE’nin Bilime Dayalı Hedef girişimi (Science Based Target initiative-SBTi) belgesi 2°C içindir. Ama 2°C'nin çok altında olan Paris Anlaşması hedefiyle uyumlu değildir ve Ekim 2019'da SBTi, 2°C için hedef teklifleri kabul etmeyi durdurmuştur.
- İklim politikası, yatırımcı tercihleri ??ve rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir elektrik alternatiflerinin maliyeti için mevcut bakış açımıza ilişkin değerlendirme ENGIE’nin geçiş stratejisindeki temel riskleri belirlemektedir.
Uluslararası İklim Değişikliği Paneli (International Panel on Climate Change - IPCC), küresel ısınmayı endüstri öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde sınırlandırmak için net sıfır emisyon ihtiyacını ve 2050 yılına kadar elektrik üretiminin tamamen karbonsuzlaştırılması gerektiğini belirtmiştir. 2030 yılına kadar elektrik üretimi için kömür kullanımına son verilmesi ve dünyanın geri kalanında kömürle çalışan elektrik santrallerinin 2040 yılına kadar kapatılması gerekmektedir.
Kaynak: ENTSO-e generation data
Kapsamlı bir kömürden çıkış programının olmaması ENGIE’nin mevcut stratejisinin Paris Anlaşması’nın hedefleriyle uyumlu olmadığı anlamına gelmektedir. Risklerini azaltmak ve iklim yükümlülüklerini karşılamak için ENGIE'nin fosil gaz ve biyokütle dağıtımını taahhüt etmek yerine kömürden çıkış planını acilen ele alması ve düşük karbonlu elektriğe yatırımını artırması gerekmektedir.
IPCC’nin 1.5°C'lik küresel ısınma hakkındaki Özel Raporu, net sıfır emisyon ihtiyacını ve 2050'ye kadar elektrik üretiminin tamamen karbonsuzlaşması gerektiğini belirtmektedir.
OECD ülkeleri 2030 yılına kadar elektrik üretimi için kömür kullanımını sona erdirmeli ve dünyanın geri kalanında kömürle çalışan elektrik santralleri 2040 yılına kadar kapatılmalıdır.
Metan emisyonları ise karbondan arındırılmış bir enerji sistemine geçiş yakıtı olarak günümüzde gazın güvenilirliğine zarar vermekte ve sonuç olarak gaz altyapısı terk edilebileceğinden uzun vadede yenilenebilir ve karbondan arındırılmış gazların potansiyelini tehlikeye atmaktadır.
Paris Anlaşması ile uyumlu olan IEA Sürdürülebilir Kalkınma Senaryosuna (Sustainable Development Scenario) göre, küresel metan emisyonlarının 2030 yılına kadar 2020 seviyelerine kıyasla %70 düşmesi gerekmektedir. Ve azaltılmamış fosil gazının artan enerji verimliliği ile birlikte 2040'a yılına kadar büyük ölçekte yenilenebilir enerji ile değiştirilmesi gerekmektedir.
Kaynak: IEA Methane Tracker 2021
Biyokütle yakma ise diğer bir yaklaşımdır. Ama kömürden biyokütleye dönüşümler, önemli iklim, çevresel ve ekonomik riskler taşıyan maliyetli projelerdir. Ortak Araştırma Merkezi'nin yakın zamanda yayınladığı bir rapora göre; Avrupa Komisyonu'nun bilim ve bilgi servisi, senaryoların% 96'sında biyokütlenin en az 30 yıl boyunca fosil yakıtlardan daha yüksek emisyon seviyeleri ürettiğini ve / veya biyoçeşitlilik ve ekosistem sağlığı için daha fazla risk oluşturduğunu tespit etti. Bu nedenle, vakaların çoğunda biyokütle yakmak, 2050 politikalarına göre Net Sıfır Emisyonlar ile veya 1990'a kıyasla 2030'a kadar emisyonlarda % 55'lik bir azalma olan AB hedefleri ile tutarlı değildir.
EMBER’den Uzman Analist Sarah Brown:
“ENGIE 2016'da kömürden elektrik üretmeyi durduracağını duyurdu, ancak kalan kömürlü termik santrallerinin % 70'i için hala teyit edilmiş bir kapanış tarihi yok. ENGIE 2030 yılına kadar elektrik üretiminin % 58'ini yenilenebilir enerjiden üretmeyi hedeflerken, aynı zamanda kömürle çalışan elektrik santrallerini fosil gaza ve biyokütleye dönüştürmeyi planlıyor. Bu strateji, finansal ve çevresel riskleri birlikte getirir "diyor.
Reclaim Finance’ın Kurucusu ve Yöneticisi Lucie Pinson:
“ENGIE kısa süre önce Şili'deki elektrik santrallerini tedarik etmek için Fransa'ya şist gazı ithal etmekten vazgeçti mi? Bu, ENGIE'nin hissedarlarının cevap beklemeye yetkili olduğu çok önemli bir sorudur. 23 Fransız finansçı, ENGIE ve diğer kömür müşterilerinin bir kömür çıkış planı benimsemesini bekliyordu ve birçoğu faaliyetlerini karbon nötr veya Paris Anlaşması hedefiyle uyumlu hale getirmeyi taahhüt etti. ENGIE'nin yalnızca 2°C'lik bir stratejiye sahip olması nedeniyle zaten zayıflamış olan kendi hedefleri, ENGIE kömürden çıkışını yenilenebilir enerjilere geçiş fırsatına çevirmezse başarısız olacaktır " diyor.
Raporun tamamına ulaşmak için tıklayınız.