Fransa’nın Yeni İpek Yolu’nda Jeostratejik Rol Arayışı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ocak ayında Çin’e 3 günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaretine Pekin yerine 3100 yıllık tarihiyle kadim İpek Yolu’nun sembol şehri Xian(Şian)’dan başlamayı tercih etti. Bu tercihin nedeni, Fransa’nın İpek Yolu ile yakından ilgilendiğini ve “Kuşak ve Yol” stratejisinin merkezinde olmaya istekli olduğunu Çin’e ifade etmekti. Çin-Fransa ilişkilerinin geleceği hakkında Şian´da bir konuşma yapan Macron, “Tarihi İpek Yolu hiçbir zaman sadece Çinlilerin olmamıştı. Adı üstünde, yollar ancak paylaşılabilir. Eğer söz konusu olan bir yolsa tek yönlü olamaz” dedi. Macron’un Şian’a ayak basması, Fransa’nın Yeni İpek Yolu’nda jeostratejik rol arayışlarına girişeceğinin habercisiydi.
Çin´in, Asya, Avrupa ve Afrika´ya tümüyle erişimini hedefleyen ve ticaret koridorları temelinde şekillenen, 1 trilyon dolarlık “Kuşak ve Yol” stratejisine Avrupa’da bazı taraflar “Çin Yayılmacılığı” eleştirisini getirirken Macron ise ziyaretine Şian’dan başlayarak Fransa’nın “Kuşak ve Yol”a desteğini gösterdi. Yanı sıra Macron, Çin'e yönelik Avrupa'nın ortak tasavvuru olması gerektiğini savundu. Macron, Çin ziyaretinde, Devlet Başkanı Şi Cinping ile nükleer enerjiden havacılık sektörüne uzanan milyarlarca dolarlık ticari anlaşmalara imza attı. Macron’un “Kuşak ve Yol”a verdiği destekten memnun kalan Şi Cinping de iki ülkenin birlikte çalışacağından bahsetti ve ticaret konusunda daha fazla üst düzey görüşmeler yapılacağını vaat etti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Mart ayında ise Hindistan’a 3 günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. Macron, ziyareti sırasında Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile birlikte Fransız-Hint Ekonomik Forumu'na katıldı. Yanı sıra ilk defa toplanan Uluslararası Güneş Enerjisi Birliği Zirvesi’nde konuşma yaparak ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Bunların dışında Macron, India Today dergisine verdiği röportajda, Hindistan'ın Avrupa'ya açılmasında Fransa'nın giriş noktası olması gerektiğini savunarak, "Sizin Avrupa'daki tarihi ortağınız İngiltere'ydi ve ben Fransa'nın yeni ortağınız olmasını istiyorum." ifadelerini kullandı. Yapılan basın toplantısında ise Modi, “İki ülke Hint Okyanusu bölgesinde işbirliği için ortak stratejik vizyon geliştirecektir.” açıklamasında bulundu. Macron'un ziyareti sırasında iki ülke arasında uzay işbirliği, yüksek hızlı tren gibi alanların yanı sıra Pasifik ve Hint okyanusları bölgelerinde güvenlik ve terörle mücadele konuları dahil toplam 14 anlaşma imzalandı.
Bu anlaşmalardan en fazla dikkat çeken ise “Karşılıklı Askeri Lojistik Destek Sağlanması Anlaşması”dır. Bu anlaşmaya göre, iki ülke karşılıklı donanma üslerinin kullanılmasına izin verecektir. Bu doğrultuda Hindistan’a Fransa’nın Cibuti’deki askeri üssünü kullanma hakkı sağlanmış oldu. Cibuti’nin Çin’in ilk denizaşırı askeri üssü olması açısından bakıldığında, Ocak ayında 3 günlük Çin ve Mart ayında 3 günlük Hindistan ziyaretleri gerçekleştirerek, Fransa’nın Hint Okyanusu’nda kendince bir denge politikası izleyerek Yeni Deniz İpek Yolu’nda bir jeostratejik rol arayışında olduğu görülmektedir.
Çin’de Büyük Şian Camii’ni ve Hindistan’da kutsal Ganj Nehrini ziyaret edip terörle mücadele için anlaşmalar imzalayan aynı Macron, Fransa’da camilerin kapatılmasına sessiz kalmakta ve Elysee Sarayı'nda terör heyetini ağırlamaktadır. Türkiye ile terör örgütleri arasında arabulucuk teklifinde bulunan ve Suriye'nin kuzeyine Fransız askerleri gönderdiği söylenen Macron’un, ABD’den devraldığı görev ile Yeni Kara İpek Yolu’nda bir jeostratejik rol arayışında olduğu görülmektedir. Hülasa, safların giderek netleştiği dünyada, Amerikan kafasıyla Hint Okyanusu’nda Yeni Deniz İpek Yolu ve Ortadoğu’da Yeni Kara İpek Yolu için stratejik rol arayan Fransa’yı daha fazla anlatmaya gerek yok. Görüyorsunuz!
M. Fatih ÖZTOSUN, TRT ÇİNCE