Herhangi bir toplumda bireyin günlük yaşam alanı için 8 saat uyku 8saat dinlenme 8saat iş şeklinde ayrım yapılmaktadır. Ancak medyanın gelişmesine parelel olarak insanlar hafta sonu yada her gün 8 saatini TV ayırmakta . ev hanımları ve okul öncesi çocuklarda bu 12 saate kadar çıkabilmektedir.
Peki 20.yüzyılın en büyük buluşlarından TV hayatımız üzerindeki etkileri nedir?
Şunu söyleyebiliriz ki, bu sihirli kutu sanıldığı kadar masum değil ve tıpkı sigara alkol kadar zararlı. Belki bunlar gibi fizyolojik bağımlılık yapmıyor ama psikolojik bağımlılık yaptığı ortada.
Arkadaşlar yetişkinler tv eğlence amacıyla kullanırken çocuklar daha çok eğlendirici buldukları TV dünyayı tanımak ve anlamak için kullanıyor. Yetişkinler gibi algılara sahip olamadığınız için TV en çok sizin üzerinizde yıkıcı etkiye sahip oluyor.
Bu zarar ise farklı yaş gruplarında farklı olarak ortaya çıkıyor.
0-3 yaş
Çocuk daha ilk aylarla birlikte bu renkli sesli kutuya dikkatini yöneltir anne babalar ise çeşitli nedenlerden dolayı fazla ilgilenemediği çocuğunu isteyerek yada istemeyerek TV karşısında bırakır
Bu dönemde çocuğun duygusal doyum sağlaması,sevilmesi,okşanması,onunla ilgilenilip konuşulması anne babasıyla birlikte vakit geçirmesi gerekir. Oysa çocuk cansız bir varlığın karşısında , duygusal ve sosyal uyarıdan mahrum , sevgiden ve bağlandığı kişiden uzak ,çocuğun konuşmasına , bakışına , gülümsemesine karşılık vermeyen , sert , soğuk bir cismin karşısında kaldığında sosyalleşme ve bireyselleşmesi etkilenir.hatta bazı psikiyatrik tablolar ortaya çıkabilir. Örneğin etrafa karşı ilgisizlik , seslenince bakmama , göz kontağı kurmama , insanlara ve yaşıtlarına ilgisizlik , onlarla duygusal ve sosyal iletişime geçmeme , kendi halinde olmaya çalışma , kendi etrafında dönme , sallanma , aşırı derecede cansız nesneler ile ilgilenme , konuşmama , cümle kurmama , iletişim ve etkileşimde problemler , duygusal olarak karşılık verememe vb. bir çok belirti görülebilir.
4-7 yaş
Bu yaş grubunda çocuğun gelişimi ile ilgili önemli adımlar atılır. 0-3 yaş grubunda olduğu gibi çocuğun gelişimi bu dönemde de çok hızlı bir şekilde devam eder. Bu dönemde anne baba , arkadaş ve sosyal çevre ile etkileşim ve iletişim belirgin olarak artmış ve artık erişkinlerle birlikte belirgin olarak uyum sağlanmıştır. Bu dönemde gerek dil gelişimi , gerek motor gelişim de önemli aşamalar kaydedilir. Bu dönemde çocukta ki etkilenmeler hayat boyu çocuk için çok önemli olmaktadır.
TV nin bu dönemde çok aşırı izlenmesi çocuğun dil ve sosyal gelişiminde bazı sıkıntıların ve eksikliklerin oluşmasına neden olabilir. Bu dönemde çocuklar TV de gördükleri görüntüleri tamamen somut olarak yorumlarlar yani çocuklarda tam olarak soyut düşünce gelişmediği için gerek çizgi filmler gerek filmler de görülen görüntüler olduğu gibi algılanır. Çocuk bütün bunları olduğu gibi uygulamaya çalışabilir. Yani çizgi filmde gördüğü bir hareket veya sahneyi olduğu gibi yapmaya çalışabilir. Çocuk için bu dönemde şiddet içeren ve aşırı abartılı konulardan oluşan çizgi filmler oldukça sakıncalı olabilir. Bilinçaltı şiddet duygularının yerleşmesine neden olabilir . Aynı zamanda çocuğun bu dönemde izleyeceği gerilim, korku veya aşırı şiddet içeren görüntülerden çocuklar oldukça aşırı etkilenebilir , bu durum onları akla gelen görüntüler ve düşünceler ile günlerce rahatsız edebilir.Ek olarak çocukta uyku bozukluğu , yalnız kalmak istmeme , korku ve endişe duyguları yerleşebilir
7-12 yaş
Bu dönemdeki çocuklar genelde ağır eğitim şartları içinde olan grubu oluşturmaktadır. Aynı zamanda TV nin eğitim amaçlı kullanımından daha fazla yararlanacak bir yaş grubunu oluşturmaktadır. Yukarıda saydıklarımıza ek olarak bu yaş grubunda soyut düşünce yerleşmeye başlamış olmasının etkileri görülür. Çocuklar TV deki görüntülerden erişkin düzeyinde etkilenmeye başlarlar. Yukarıda değindiğimiz gibi bu yaş grubunda da şiddet içeren , korku ve gerilime neden olan sahnelerin çocuğun gelişiminde problem oluşturacağını söylemek gerekir. Yukarıda bahsettiğimiz iletişim ve sosyal adaptasyon üzerine etkileri 0-3 yaş ve 4-7 yaş grubundaki kadar negatif şekilde olmaz .ancak çocukluk çağında TV fazlaca izlenmesi erken ergenlik çağına girmesine neden olarak çocukların çocukluklarını da çalar.
TV’nin en olumsuz etkilerinden birisi şiddete yöneltmektir. İlk çocukluk dönemlerinden itibaren çocuklar, kendilerine TV’deki dizi kahramanlarının özelliklerini model olarak seçer ve bu özellikleri günlük yaşamlarına ve oyunlarına yansıtmaya başlarlar. (ör. Arkadaşına geriii,yumuduk,beni beğenmiyormusun der durur)Çocuk TV Terminatör,rambo,vb. kötülüklerin cezalandırılmasını zevkle izler. Kendiside sorunla karşılaştığında bunu şiddetle çözmeye çalışabilir.aynı ekrandaki haberlerde de şiddeti görünce bundan giderek zevk almaya başlar. Haberlerinde etkisiyle korku nevrozu gelişebilir. Bu korku bekli bir nesneye bağlı olmayan korkulardır.
Unutmayalım ki arkadaşlar TV zamanınızı çalar , bunu yaparken de size zarar verir.. Bazı hukukçulara göre 5 yaşındaki bir çocuk her gün programları seyrederek 15 yaşına geldiğinde 18000 cinsel taciz, saldırı, kavga ve işkence yolu öğrenmiş oluyor. Ve giderek şiddeti normalleştirir.
Kızlarsa genelde,moda,pop müzik,magazin programları takip ediyor. Tv ışıltılı,güzel ,gösterişli dünyayı hayranlıkla izliyor. Onlar gibi yaşamak istiyor. Güçlü olmak için gösterişli,zengin olmak gerektiğine inanıyor. Bu olmayaınca hayal kırıklığı,, kızgınlık duyuyor.
Peki hiç mi faydası yok bu cihazın? Araştırmalar 13. yaşına kadar TV denetimli olarak eğitim amaçlı kullanıldığında katkı sağladığını ancak 13 yaşından sonra tekrara düştüğünden zekayı olumsuz yönde etkilediğini gösterdi.
Öyleyse ne yapacağız
TV hayatınızdan uzaklaştırın. Bunu birdenbire yapmayıp kademeli olarak yapın.ör. 5 saat tv izliyorsanız 3 saate düşürün. Kalan zamana sevdiğiniz bir etkinlik koyun..bir çocuğun günde en fazla 2 saat TV izleyebilir. Küçük çocuklarda bu 1 saat olmalıdır. Bu yaparken samimi olun TV izlemeyeceğinize dair kendinize verdiğiniz sözde durun.
Tv karşısına geçip kanal kanal dıolaşmayın.seviyenize göre program bulup yayın saati geldiğinde ekran başına geçin.
Tv izlerken izlediğiniz programları sorgulayın. Eleştirmeden size sunulan her bilgiyi doğru kabullenmeyin.
Eğer kendinizi frenleyemiyorsanız anne babanızdan veya bir uzmandan yardım isteyin.
Çok tv izlemek istediğinizde niye bukadar çok çocuk programı ,yada kanalı olduğunu düşünün. Tek nedeni var TİCARİ RANT. İnsanlar sizin üzerinizden kar ederken ken dinize zarar vermeyin. Yok olan sizin geleceğiniz
Boşa geçen sizin zamanınız. Tv kapatma gücünü kendinizde bulun önce kendinizi sonra sevdiklerinizi o soğuk nesneden kurtarın..ailenizle paylaşacak zamanınız olsun.
RAHŞAN MECİT
PSİKOLOJİK DANIŞMAN
[reklam]
1997 yılında Psikolojik Danışman olarak göreve başladım. 2002 yıllarında AktuelPDR (PDR alanında) ile başladığım forum ve blog yazarlığını aynı heyecanla devam ettirmeye çalışıyorum. Meslektaşlarıma bu konuda kendi çapımda destek ve yardımcı olabiliyorsam ne mutlu bana.