Libya’daki iç savaşa biz de müdahil olduk ve Birleşmiş Milletlerin meşru yönetim olarak tanıdığı Saraç güçlerinin yanında yer aldık.
Bu iç savaşa müdahil olduğumuza göre, bu ülke ile ilgili olarak müdahaleyi gerektirecek yaşamsal çıkarlarımız olması gerekir. Stratejik yaklaşımla bu yaşamsal çıkarların neler olduğunu araştıralım.
ASIL SORUN DOĞU AKDENİZ ENERJİ KAYNAKLARININ ADİL PAYLAŞIMI
Aslında Libya ile ilgimiz, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve bu amaçla da deniz yetki alanlarının belirlenmesi gayretleri sonucunda ortaya çıktı. Yunanistan’ın ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin inisiyatifi ile oluşan ve İsrail’le Mısır’ı da içine alan Türkiye karşıtı koalisyon, bölgede deniz yetki alanlarının ve enerji kaynaklarının Türkiye aleyhine, adil olmayan bir şekilde paylaşmaya başlaması ile ortaya çıktı.
Türkiye bahriyesinin Libya ile denizden komşu olduğumuz tezini ortaya atması ve iki ülke arasında deniz sınırlarının belirlenmesi mutabakatı ile bölgede dengeler değişti.
O halde Libya ile ilgili en önemli çıkarımızın ve politika hedefimizin, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının doğru belirlenmesinin ve yer altı zenginliklerinin adil bir şekilde paylaşımının sağlanması olduğu ifade edilebilir.
Ayrıca, Türkiye’nin Libya ile ilişkilerini geliştirmesi, Doğu Akdeniz’de jeopolitik etki alanının genişletmesini sağlayabileceği ve zaman içinde Libya kara kıtasındaki enerjiden de yaralanmamasına imkan vereceği için, bu hususlar da Libya ile ilgili yaşamsal çıkarlar ve politika hedefleri olarak değerlendirilebilir.
Türkiye, Libya’da iç savaşa müdahale ederek SİHA’ları, hava savunma sistemleri, elektronik savaş cihazları ve danışmanları ile Saraç kuvvetlerine destek sağlayarak bölgede stratejik dengeyi değiştirmiş ve Saraç kuvvetlerinin Sirte’ye kadar ilerlemesine imkan sağlamıştır.
Ancak, stratejik öneme sahip Sirte’de, Rus yapısı savaş uçaklarının devreye girmesi ile SİHA’ların üstünlüğü sona ermiş, Rusya’nın, Mısır’ın ve Fransa’nın tepkisi ile dengeler yeniden değişmiştir.
Sirte’de Türk ve Rus çıkarlarının çatışması ile Türkiye, ABD ile diyaloğa girmiş ve iki ülkenin Libya konusunda işbirliği yapabileceği açıklanmıştır.
LİBYA’DA ABD İLE Mİ YOKSA RUSYA İLE Mİ İŞBİRLİĞİ TÜRKİYE’NİN AMAÇLARINI KOLAYLAŞTIRIR
İşte varılan bu noktada, Türkiye’nin, önümüzdeki süreçte, Libya ile ilgili politik hedeflerini gerçekleştirmek için uygulaması gereken strateji ile ilgili olarak şu sorulara cevaplar bulunması gerekmektedir:
-Bölünmüş Libya mı yoksa, parçalanmış Libya mı Türkiye’nin bu ülke ile ilgili çıkarlarına ve politika hedeflerine hizmet edebilir?
-Libya’nın siyasi ve toprak bütünlüğü nasıl sağlanabilir? Bu amaçla hangi ülkelerle işbirliği yapmak gerekmektedir?
-Müdahale ettiği her ülkeyi bölmeyi ve zenginliklerini kontrol etmeyi amaçlayan ABD ile Libya’da işbirliği, Türkiye’nin amaçlarına hizmet edebilir mi?
-Türkiye ile birlikte Libya’da en etkili aktör olan Rusya ile uzlaşma ve işbirliği bu ülkenin bütünlüğünün sağlanmasında ve Türkiye’nin çıkarlarının gerçekleştirilmesinde en etkili yol değil midir?
SON SÖZ:
Önümüzdeki süreçte, Türkiye’nin Libya ile ilgili stratejisinin asli aracı, askeri gücün kullanılması değil, diplomasi olmalı ve Rusya ile uzlaşmaya öncelik verilmelidir.
Nejat Eslen
Odatv.com
Ayasofya’nın yeniden cami olarak ibadete açılması...