11 Nisan'da yayımlanan yönetmelik, bireylere belirli bir alan ve sürede internet kullanımı sağlayan tüm gerçek ve tüzel kişileri ilgilendiriyor.
13.04.2017 - 10:20 | Arzu Nilay Kocasu
“İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik” geçtiğimiz günlerde Resmi Gazete‘de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Gerek çalışanlarına ve ziyaretçilerine gerekse ticari amaçla müşterilerine internet erişim sağlayan tüm kişi ve kuruluşlar için bağlayıcı nitelikte olan yeni yönetmeliğin neler getirdiğini bilişim hukuku üzerine uzmanlaşan, New York & Istanbul Baroları Avukatı ve Boğaziçi Üniversitesi Bilgi ve Yönetim Sistemleri Öğretim Görevlisi Burçak Ünsal’a sorduk.
11 Nisan 2017, Salı günü İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkındaki Yönetmelik (“Yönetmelik”) Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik kişilere belirli bir yerde ve belirli bir süre boyunca internet ortamı kullanım olanağı sağlayan tüm gerçek ve tüzel kişilerin sorumluluklarını düzenliyor. Yani havalimanları, oteller, kafeler, işverenler; kısacası herhangi bir vasıtayla internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı sunan tüm kişilerin ve kuruluşların mutlaka farkında olması gereken bazı konular var.
Bunların en önemli ve çarpıcıları erişim kayıtlarını kendi sistemlerine kaydederek, bunları iki yıl süreyle saklamak; suç teşkil eden içeriklere girişi engelleyen filtre mekanizmaları kullanmak, SMS ve benzeri yöntemlerle hizmet verilen kullanıcıları tanımlayabilecek sistemler kurmak.
Eğer internet erişmini toplu olarak ve ticari amaçla -bir iş dalı olarak- yapıyorsanız, yani örneğin bir internet kafeyseniz; vali veya kaymakamdan izin belgesi almanız, sadece suç teşkil eden değil aynı zamanda ailenin ve çocukların korunmasına ilişkin de özel erişim önleyici tedbirler almak ve bu filtrelerin devre dışı kalmasını önlemek zorundasınız. Erişim kaydı tutmaya ek olarak da sabit IP almak ve bunda da değişiklik olması halinde on beş gün içinde değişikliği ilgili valiliğe veya kaymakamlığa bildirmek, yüksek çözünülürlüklü ve gece görüşlü kamera sistemleri kurmak zorundasınız.
Görüldüğü üzere hem ticari olan hem de olmayan toplu internet kullanım sağlayıcıları bakımından filtre kullanma, trafik kaydeden ve saklayan server’lar kullanma, VPN ve sair tüm dolanıcıları devre dışı bırakacak sistemler kurmak gibi ciddi masraflar ve formaliteler öngören düzenlemeler söz konusu. Bunların teknik olarak başarılabilir olup olmadığı da tartışmalı bir konu. Hatta özellikle “ailenin ve çocukların korunması” diye ifade edilen bazı muğlak ifadeler de sorumluluk kapsamını öngörülmez hale getirebiliyor ve kullanım sağlayıcıları kontrol edemeyecekleri risklerle karşı karşıya bırakabiliyor.
Bu muğlaklık Yönetmelik’te Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu’na atıfta bulunularak ve küçüklerin (12-15 yaş sınırları) kullanım saatlerini ve şekillerini (veli-vasiyle) kısıtlamak suretiyle giderilmeye çalışılmış.
Yönetmelikle oynatılabilecek online ve offline oyunlara da çok ciddi kısıtlamalar getirilmiş ve müstehcen dahi sayılabilecek oyunların oynatılması yasaklanmış. Tüm mobil ve laptop uygulamalarında ve internete erişimi olan her yerde şiddet, müstehcenlik, kötü sayılabilecek bazı alışkanlıkları teşvik ettiği iddia edilebilecek oyunlar çok yaygın ve ağırlıklı olduğundan, bunların uygulamada kısıtlanabilmesi de kapsam olarak çok muğlak görünmektedir.
Uyumsuzluk halinde ise kapatma ve 15 bin Türk Lirası’na kadar cezalar öngörülmektedir.
Bilişim sektöründe yaklaşık 20 yıllık tecrübesi bulunan Yakup Börekcioğlu, Trend Micro Türkiye ve Akdeniz ülkelerinden sorumlu olacak.