Ali İhsan KARAMANLI ile Eskişehir Doğalgaz Projesi Üzerine...
TERMODİNAMİK: Sn.Karamanlı Doğalgaz ve Eskişehir ile ilgili görüşlerinizi alabilirmiyiz?
KARAMANLI: Efendim, şimdi ilk önce Doğalgaz konusu bizim, yani Makine Mühendisliğinin meslek disiplinini yakından ilgilendirmektedir. Bu nedenle bizler Makine Mühendisleri Odası olarak bu konunun üzerinde titizlikle duruyoruz.Yaklaşık 10 yıldır ülkemiz gündeminde olan, insanlarımızın günlük yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olan Doğalgaz'ın kendi gündeminde ise büyük bir belirsizlik yaşanmaktadır. Bu belirsizliğin en önemli saptaması ise şudur; Ülkemiz her türlü kesimi ile kamukurum ve kuruluşları, yatırımcısı, satıcısı, mühendisi ve tüketicisi ile Doğalgaz'a hazırlıksız yakalanmış şeklindedir. Bunun yanında diğer taraftan enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın hazırlık çalışmalarını iki yıldır sürdürdüğü ve Ulusal düzeyde geçerli olmasının öngörüldüğü Doğalgaz İç Tesisat yönetmeliği de henüz sonuçlanmamıştır. Bu nedenle Doğalgaz ile ilgili bazı teknik sorunlar ve standartlar ile ilgili belirsizlikler vardır. Yine bu yönetmeliğe göre kimya, petrol, gemi mühendislikleri vardır, doğalgaz dönüşüm projeleri yapma yetkisi tanınmaktadır. Bu konuda MMO olarak çekince koyduğumuzu ve karara katılmadığımızı belirtmek isterim. Evet, yukarıda belirttiğim birçok sorunun çözümleri için doğalgazın daha doğru, daha ekonomik kullanılabilmesi için Oda'mız tarafından değişik platformlarda dile getirilen önerileri bir kez daha yinelemenin yararlı olacağını düşünüyorum- ilk önce ulusal düzeyde geçerli olacak Doğalgaz'la ilgili tüm kurum ve kuruluşlar çalışmalarında şeffaflaşmalı, bilgilerin genelleşmesi, herkesçe erişebilir ve kullanılabilir olması sağlanmalıdır. Daha sonra yürürlükteki yasalara göre "Mühendislerin mühendislik faaliyetleriyle ilgili sorumlu edilmemelidir. Bir başka öneri olarak proje denetimine yönelik olarak BOTAŞ, yerel gaz kuruluşları ve MMO arasında protokol yapmalıdır. Üniversiteler Doğalgaz'a daha yoğun bir ilgi göstermeli, gaz mühendisliği ve tesisat mühendisliğinin bir alt disiplin olarak eğitim programlarına almalıdır. Bunun yanında gaz armatür ve özellikle sayaçların kalibrasyonunun yapılacağı ve sertifikalandırılacağı bir merkez kurulmalıdır. Ve son olarak da Doğalgaz ile ilgili uluslararası yapım ihalelerinde temel alınması gereken anlayış kredi veren ülkenin malzeme ve uygulama standartları olmamalıdır. Tüm bu görüşler oda olarak gerçekleşmesini arzu ettiğimiz hususlardır.
TERMODİNAMİK: MMO'nın Eskişehir'deki çalışmaları nelerdir?
KARAMANLI: Eskişehir'de doğalgaz konusunda neler yaptık? Çok basit bir başlangıç noktası aradık.1985 yılında Odamız bülteninde yayınlanan doğalgazla ilgili bir yazıyla başlamış olay ve doğalgaz ülkemiz gündemine girdikten sonra 1986-87 yılında Sanayi Odası'yla, Sanayi Ticaret İl Müdürlüğü ve Üniversite ile birlikte, şehir içi doğalgaz kullanımı ön filite araştırması yapılmış ve ilgilere sunulmuştur. O zaman çıkan yatırım maliyeti 67 milyon dolar civarındadır. Ben de fiilen görev aldım, kim, kaç ton kömür satıyor, kim kaç
ton odun satıyor, tek tek araştırma yaptık. Sonra Sanayi Odası, Organize Sanayi Bölgesi için,
Naturgas Syd doğalgaz firması ile bir çalışma yapmış ve gaz dağıtım projesi de 1986 yılının Eylül ayında tamamlanmıştır. Bu proje de ülkemizde ilk yapılmış Organize Sanayi bölgesi Projesidir. Böyle bir yatırım yapılmadı. 1987 yılında Sanayi Odası, BOTAŞ ve 40 tane
Öğrencinin çalışması ile Danimarka'lı Naturgas Syd firması ücretsiz olarak Eskişehir'de doğalgaz için fizibilite çalışması yapmış ve bunu BOTAŞ'a ve ştir. BOTAŞ'da Eskişehir Bele?.^esi'ne göndermiştir. Bu arada, TSE gaz konusunda yeterli dokümana sahip değildi. Görüştüğümüz firmalar aracılığı ile o ülkelerin konuyla ilgili standartlarının TSE'e gelmesini sağladık. Bir miktar alt yapı sağladık ve kamuoyunu bilgilendirdik. Biz, bu şehirde yaşayanlar olarak da, sorumlu olarak da konu üstüne eğilmeyi vazife biliyoruz. MMO olarak bütün birikimlerimizi, herkesin emrine hazır tuttuğumuzu da bildirmek istiyorum.
TERMODİNAMİK: Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz.
KARAMANLI: Ben de derginizin gösterdiği ilgiye teşekkür ederim