Türkiye, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri kazanımında gelişmiş ülkelerin çok gerisinde. Plastik, cam, kağıt, metal gibi geri dönüştürülebilir malzemelerin yanı sıra; evsel ve hayvansal atıkların çok önemli bir enerji kaynağı olduğu toplumda bilinmiyor.
Enerji Sanayicileri ve İşadamları Derneği (ENSİA) Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Vatansever, başta yerel ve merkezi yönetimler olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin bu konuda hızla bilinçlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin her yıl en az 10 Milyar TL’lik bir enerji kaynağını, geri dönüşümsüz şekilde tabiata bıraktığını hatırlatan Vatansever, “Türkiye’de her yıl yaklaşık 7 Milyon Ton plastik tüketiyoruz. 25 ilâ 30 milyon ton arasında da evsel atığımız var. Bu tüketimin yüzde 70’ini geri dönüştürdüğümüzü; bunlara cam, metal ve kâğıt atıkları eklediğimizi düşünürseniz yaklaşık 10 Milyar TL’lik bir ekonomik kaybı kazanca çevirmemiz mümkün. Ayrıca bu atıklar kaynağında ayrıştırılsa, geri dönüştürülse, binlerce megavat enerji üretilebilir. Pekâlâ biz ne yapıyoruz? Çöplerimizi dağlara denizlere döküyor, enerjimizi ise doğalgaz ve kömür gibi ithal ettiğimiz kaynaklardan karşılıyoruz.” dedi.
Biyogazdan elektrik sadece yüzde 1
Türkiye’nin sadece İngiltere’den yılda 100 bin ton plastik atık ithâl ettiğine dikkat çeken ENSİA Başkanı Hüseyin Vatansever, ülkelerin kalkınmışlık göstergelerinin başında geri dönüşüm oranlarının geldiğini vurguladı. Evsel ve hayvansal atıkların enerjiye dönüştürüldüğü biyogaz santrallerinin, Türkiye’nin toplam kurulu gücü içinde sadece yüzde 1’lik paya sahip olduğunu hatırlatan Vatansever, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye’deki geri dönüşüm sanayisi, yeteri kadar plastik atık bulamadığı için ihtiyacını ithalatla karşılıyor. İngiltere’nin en fazla plastik atık gönderdiği ülkeler arasında Malezya’dan sonra ikinci sıradayız. Plastik atığı para verip almak, akıl ve mantıkla izah edilebilecek bir durum değil. Plastik atıklarımızı kaynağında ayrıştırıp geri dönüştürerek bu ithalata son verebiliriz. Dünya üzerinde ülkeler; atıklarına ‘enerji kaynağı’ ya da ‘çöp’ olarak bakanlar olarak ikiye ayrılıyor. Biz maalesef, ikinci kategorideki ülkeler arasındayız. 2010’a kadar yüzde 35 olan geri dönüşüm oranımız yüzde 40’a ancak ulaşmış durumda. Gelişim trendimiz var ama hâlâ alacak çok yolumuz bulunuyor. Atık yönetimi ile ilgili mevzuatımızın sadeleştirilmesi ve bu alanda çok başarılı olan Avrupa ülkeleri örnek alınarak güçlendirilmesi gerekiyor. Türkiye’de katı atık ayırma tesislerinin yeterli olmaması, kaynakta toplamanın uygulanmaması nedeniyle Avrupa Birliği müktesebatına uyum yakalanamıyor.”
Farklı atıklar da var
Yaklaşık 82 milyon insanın yaşadığı Türkiye’de pek çok şehrin atık bertarafında başarısız olduğunu öne süren Hüseyin Vatansever, yerel yönetimlerin bu konuda tüm imkânlarını seferber etmesi gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye’de geri dönüştürülebilir ve katma değeri yüksek farklı atık türleri de olduğunu sözlerine ekleyen Vatansever, şöyle devam etti:
“Türkiye’de her yıl 1,2 milyon ton endüstriyel atık, 100 bin ton tıbbi atık ve 530 bin ton elektronik ürün atığı üretiliyor. Yalnızca kullandığımız cep telefonlarından oluşan atık miktarı yılda yaklaşık bin tonu buluyor. Bu atıkların ayrıştırılarak geri dönüşümünün sağlanması, ülkemizin yerli bir enerji kaynağına daha sahip olması anlamına geliyor. Biz İngiltere’den plastik atık ithal ederken, dünyanın geri dönüşümde en iyi örneklerinden biri olan İsveç, komşularından evsel atık ithal ediyor. Çünkü ülkenin enerji ihtiyacının yaklaşık dörtte biri atıkları enerjiye dönüştüren santrallerden sağlanıyor.”
Atık su arıtma firması OVivo Varec Biogas’ı aldı
Kanadalı su ve atık su arıtma teknoloijeri tedarikçisi Ovivo, Varec Biogas olarak faaliyet gösteren Westech Industrial’ın satın alındığını duyurdu.
Texas/ Stafford ve California / Huntington Sahili bölgelerinde faaliyet gösteren Varec Biogas, atık su yönetimi ve diğer endüstriyel uygulamalar biyogaz güvenliği ve sistem ekipmanı tasarlayıp, bunların hizmetini ve dağıtımını yapıyor.
Ovivo CEO’su ve Genel Başkanı Marc Barbeau, Varec Biogas ekibini Ovivo bünyesinde karşılamaktan heyecan duyduklarını ve biyogaz piyasasındaki güçlü konumlarından ve itibarlarından faydalanacaklarını belirtti.
Ovivo ABD Kıdemli Başkan Yardımcısı Valerie Morisette de “Varec Biogas, biokatı ürün tekliflerimizi gayet iyi bir şekilde tamamlıyor ve uzmanlıklarımızı birleştirerek müşterilerimize büyük faydalar sunmayı bekliyoruz” açıklamasını yaptı.
Kaynak: Bioenergyİnsight
Biyogaz ve gaz motorlarının endüstrideki yeri
24Enerji çeşitliliğinde son yıllarda öne çıkan bir diğer alternatif ise yeni gaz motoru teknolojileri. GE Kıdemli Ürün Müdürü Thomas Elsenbruch, ICCI Fuarı’ndaki Yeni Teknoloji ve Uygulamalar Oturumuna katıldı. Oturumda, “Gaz Motorları, Biyogaz ve Depolama Gazı ile Dünyada ve Türkiye’deki Yeni Uygulamalar” başlıklı konuşması ile bu alandaki yenilikleri gözler önüne serdi.
Dünyanın en büyük gaz motorları üretim merkezlerinden olan Avusturya’daki GE Jenbacher tesislerinde, geniş motor gücü değerlerine sahip ürünler geliştiriliyor. Bu gaz motorlarında yakıt olarak kömür gazı, doğalgaz, biyogaz, atık su arıtma gazı, sentez gazları kullanılıyor. Uygulama alanları ise hayli çeşitli: Endüstriyel, ticari ve evsel müşterilerden oluşan taleplerde elektrik, ısıtma ve soğutma amaçlı birçok alanda gaz motorları kullanılabiliyor.
Elsenbruch, küresel enerji üretiminin yaklaşık yüzde 2’sinin biyokütleden elde edildiğini söyledi. “Küçük üniteler sayesinde esnek kullanım alanları mevcut. Çok farklı ısı aralıklarında yanan malzemelerin kullanılabileceği bu gaz motorlarında, bahçe ve yemek atıkları, hayvanlardan elde edilen organik gübre çeşitleri, zirai atıklar, orman ürünleri atıkları, deri ve tekstil ürünleri atıkları gibi materyaller yakıt olarak kullanılabiliyor. Dünya üzerinde en çok biyogaz tesisi Çin’de, Avrupa’da ise Almanya’da bulunuyor” diyor.
Türkiye’de Biyogaz Kullanımı
Elsenbruch Türkiye’nin biyogaz ile enerji üretiminin nasıl yapılacağını gösteren güçlü ülkelerden biri olduğuna dikkat çekiyor: “Biyogaz ile elektrik üretiminde 30 yılı geride bıraktık. Türkiye gerekli teknolojilere sahip ve çok ciddi büyüme potansiyeli olan bir ülke.”
Elsenbruch bu konuda devletin teşvik mekanizmalarının önemine değiniyor: “Yenilenebilir Enerji ile ilgili kanunlar Almanya’da biyogazın önünü açtı. Mısır gibi tahıl ürünleri yoğun bir şekilde kullanılıyor. Mevzuat değişiklikleri bu noktada önemli bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Yani devletin teşvik mekanizmaları çok önemli bir konu. Örneğin, İrlanda’da rüzgâr enerjisi ve biyokütle enerjisi projelerinde toplam yatırımların yüzde 50`ye kadarı devlet tarafından sübvanse ediliyor. Tayland’da palmiye yağlarının çok büyük bir kısmı biyogaz üretiminde yerel kaynak olarak kullanılıyor. Çin’de 3 milyon tavuğun bulunduğu tavuk çiftlikleri, burada biriken atıkları kullanıyor.”
Bütün dünyada uygulanan sabit fiyatla alım garantisini uygulamaya sokan Türkiye de “Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM)” ile yenilenebilir enerji üretimini teşvik ediyor. YEKDEM ile devlet; su, rüzgâr, jeotermal, biyokütle ve güneş enerjisi ile çalışan elektrik santrali kuranlara, üretecekleri elektriği 10 yıl süreyle belli bir fiyattan ve döviz bazlı olarak alma garantisi sağlıyor. Bu kapsamdaki santrallerden üretilen elektriğe toplamda 11 milyar 479 milyon 187 bin 175 lira teşvik ödemesi gerçekleştirildi.
Çöp Gazı Üretim Teknolojileri
Gaz motorlarında kullanılan bir başka yenilikçi teknoloji ise çöp gazı. Elsenbruch, “Dünyadaki nüfus artışıyla beraber çöp miktarı da gün geçtikçe artmakta. Bu noktada gaz motorlarında çöp ve kanalizasyon gibi ürünlerin gazlarının kullanılabilmesi oldukça olumlu bir dönüşüm. Bütanın birtakım olumsuz etkileri olduğu için çok tercih edilen bir yakıt değil. Bu yüzden gaz motorlarında genelde biyogaz ve çöp gazı tercih ediliyor.”
Çöp sahalarının büyük şehirlere yakın yerler olması sebebiyle, emisyon salımı konusunda çok katı standartlar olduğundan bahseden Elsenbruch, “Çöp gazında birçok farklı parçacık bulunuyor. Yakma sistemi içindeki parçacıkları daha silindirin girişinde ölçümleyerek, güvenilir bir çalışma sistemi elde ediliyor. Parçaların ömrü de kontrol ediliyor. Yakma kontrol sistemleri size güvenilir bir çalışma sistemi sunmalı, motora gelen gaz seviyesi değiştiğinde sistem kendini uyarıp gaz tedariğini kontrol edebilmeli” diyor.
Türkiye’de Çöp Gazı Uygulamaları
Türkiye’de çöp gazı uygulamalarının 2000’lerin başında başladığını belirten Elsenbruch, kullanım oranlarının giderek arttığını ve çok iyi yönetilen çöp alanları olduğunu söyledi. “Özelleştirilmiş şirketler de bu alana yoğunlaşıp yatırım yaptılar. Zaman içerisinde çok başarılı örnekler gördük. Servis organizasyonlarının başarısı da sistemin daha güvenli hale gelmesini sağlıyor. Ayrıca bu pazarda çok güçlü isimlerin olmasıyla birlikte hızlı bir büyüme sağlandı” dedi.
Gaz Motoru Teknolojilerinin Geleceği
“Yeni teknolojiler sayesinde merkezi olmaktan uzak, planlanabilir ve dinamik yapıya sahip üretim bölgeleri olacak. Bu noktada serbestleşme önemli bir unsur. Üretimi talebe göre uyarlayabilme şansınız var. Gaz uygulamalarının yükselen trendi biyogaz. Bunu takip eden çöp gazı tesisleri 40’tan fazla ülkede kullanılmakta” diyen Elsenbruch, dünyada bu alanda Afrika ülkeleri gibi çok büyük potansiyellere sahip bölgeler olduğuna dikkat çekti. Zamanla bu iki alanda küresel olarak büyük bir yaygınlaşma beklediklerini söyledi. Elsenbruch Türkiye’nin enerji kaynakları konusunda devasa bir potansiyele sahip olduğunun altını çizdi. “Özellikle yenilenebilir enerji alanında, şu an için potansiyellerinin çok altında bir üretim gerçekleştiriliyor. Ancak bu durum günümüzde hızla olumlu bir şekilde değişme eğiliminde. GE olarak Türkiye’nin bu alanda yapacağı yeniliklere odaklanıyoruz ve birlikte yaptığımız başarılı projelerin önümüzdeki dönemlerde de artarak süreceğini düşünüyoruz.”
GE’nin bu konuda önceliklerini GE Gaz Motorları Satış Müdürü Yılmaz Özden şöyle özetliyor: “Enerji verimliliği üzerinde yoğunlaşıyoruz. Daha verimli sistemler ve daha düşük maliyetlerle enerji üretmek ana amaçlarımızdan. Yenilenebilir enerji ve biyogaz üretimini artırmak da üzerinde çalıştığımız ana konulardan. Özden, önümüzdeki dönemde Türkiye’de yenilenebilir enerji alanında özellikle biyogaz, çöp gazı, atık su arıtma gazları alanlarında atık maddelerden enerji elde etmek üzere yoğunlaştıkları projeler olduğunu belirtiyor.
İzmir Körfezi’nde şaşırtan görüntü
İzmir Körfezi’nde yoğun olarak oluşan deniz marulları su yüzeyinde yeşil bir alan oluşturdu.
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Gamze Turan, su yüzeyinde oluşan yosun türünün “ulva” denilen deniz marulu olduğunu belirterek, hava şartları nedeniyle bu bölgede toplanmış olabileceğini ifade etti.
Turan, Deniz marullarının zararlı bir tür olmadığını aktardı. “Sudaki azotun ve fosfatın artması deniz marulları üzerinde gübre etkisi yaparak çoğalmasına neden olur. Deniz marulu dediğimiz deniz yosunları kesinlikle zararlı türler değillerdir. Aksine insan gıdasından hayvan gıdasına, gübreden biyogaz, ilaç, selüloz eldesine pek çok sanayi tarafından kullanılan ekonomik değerleri olan türlerdir. Bunlar, denizdeki azot ve fosfatı tutarlar. Eğer bunları denizden çıkarırsanız suyu da temizlemiş olursunuz.”
Trendler
-
Etkinlikler1 sene Önce
Düşük karbonlu bir gelecek ve Türkiye için fırsatlar
-
Biyogaz2 sene Önce
50 milyon liralık biyogaz tesisi
-
Etkinlikler1 sene Önce
2019’un ilk Biyoder Buluşması
-
Biyokütle1 sene Önce
Biyokütle dönüşüm teknolojileri
-
Biyogaz2 sene Önce
Türkiye’de biyogaz üretimi
-
Etkinlikler2 sene Önce
Yenilenebilir Enerji̇ ve Kaynak Verimliliği Seminerlerinin dördüncüsünü İstanbul’da
-
Biyokütle2 sene Önce
Modern Biyokütle Enerji Santrali (MOBES)
-
Biyodizel1 sene Önce
Bitkisel yağlardan biyodizel üretimi