Romatizma da Oruç tedavisi
Romatizma da oruç tedavisi giderek önem kazanmaya başlamıştır. Binlerce yıl boyunca oruç farklı kültürlerde farklı şekillerde var olmuştur. Yüzyıllar boyunca faydasından bahsedile gelmektedir. Son yıllarda oruç farklı formlara evrilerek sağlık amaçlı olarak su, protein ve karbonhidrat oruçları tedavi protokollerine girmiştir.
Oruçla ilgili yapılan birçok çalışma olaya farklı boyutlar kazandırmıştır. Açlığın moleküler düzeyde oksidatif hasarı ve iltihabı azalttığı, enerji metabolizmasını optimize ederek hücresel koruma mekanizmalarını aktive ettiği ortaya konulmuştur. Deney hayvanlarında aralıklı veya periyodik açlığın diyabet, kanser, kalp hastalıkları ve nörodejeneratif hastalıklarda (multipl skleroz) koruma sağladığı ve insanlarda Romatoid Artrit, Obezite, Hipertansiyon ve Astımın klinik düzelmesine yardımcı olduğu gösterilmiştir.
Burada açlık tedavisinden kastedilen, malnütrisyona neden olmadan, günde yaklaşık 500-800 kcal gıda alımı şeklinde düzenlenen diyet uygulamamalarıdır. Katı gıda alımını kısıtlayan bu bilinçli oruç tutma eylemi, çoğunlukla geleneksel, ruhsal, dini ya da tıbbi nedenlere dayanarak dünya çapında popülerlik kazanmıştır. Kronik ağrı sendromlarının, hipertansiyonun ve metabolik sendromun tedavisinde, tıbbi amaçlı tutulan orucun 7-21 günlük periyotlarla etkili olduğuna dair deneysel ve gözlemsel kanıtlar da vardır.
Romatizma hastalarının beslenme tarzları şekillendirilerek yapılan müdahaleler ile ağrı ve şişkinlik gibi semptomlarda iyileşme görülmüştür. Bunların yanında tam bir oruç sayılmasa da az kalorili beslenmede insanlar tarafından son yıllarda tercih edilmektedir.
Romatizma da oruç tedavisi – Düşük kalorili beslenme önerileri
- Denetimli açlık (500-800 kcal/gün – 10 gün boyunca)
- Akdeniz diyeti (az miktarda et, balık, daha fazla meyve ve sebze ve zeytinyağı),
- Vejeteryan diyeti
- Vegan diyeti
- Element diyeti (sindirim yapmak için parçalanmış besinleri içeren sıvı diyetler)
- Eliminasyon diyeti (semptomların nedeni olduğu düşünülen gıdalar elimine edilir ve sonra hangilerinin semptomlara neden olduğunu bulmak için birer birer eklenir).
Çalışmalar gösterdi ki; kronik hastalığı olanlar oruç tutarak veya beslenme şekillerini değiştirerek ağrılarını hafifletebilir, kilolarını kontrol altına alıp metabolizmalarında ciddi düzelme sağlayabilirler. Science ve Lancet gibi prestijli dergiler bu alanda yayımlanan birçok açlık araştırmaları ile oruç terapisinin önemine dikkat çekmişlerdir.
Ülkemizde açlık/oruç farkındalığı giderek artmaktadır. Çok yemeden ziyade az yeme öğünlerin arasını açma ve günde iki öğün yeme tarzı giderek kabul görmeye başlamıştır. Avrupa’da özellikle Almanya bu tür çalışmalara öncülük etmektedir. Hatta 1982 yılında Almanya da ‘Tıbbi Oruç Ve Beslenme Derneği’ kurulmuş ve 2019 da 18. Kongresini düzenlemiştir.
Özetle; Oruç bir tedavi şekli olarak tüm dünyada artık kabul görmüştür. Hastalığınız ne olursa olsun haftanın belirli günlerinde tutulan oruçlar kronik hastalıkların tedavisini destekleyerek şikayetlerin kontrol altına alınmasına yardımcı olacak güce sahiptir.
Dr. Mustafa İKİZEK