Hasta, annesiyle gelmişti; 16–17 yaşlarındaydı. Annesi oldukça endişeli görünüyordu. 9–10 yaşından beri düzensiz aralıklarla ateş ve karın ağrısı atakları ortaya çıkıyordu. Ağrı kıvrandıracak şekilde şiddetli oluyor ve ateş 39 0C, hatta 40 0C’ye çıkıyordu. Ataklar iki üç gün sürüp geriliyordu. Bazı ataklara eklem ağrıları da eşlik edebiliyordu. Hasta, ağrı dönemi bitince bir sonraki atağa kadar hiçbir şikâyeti olmadan normal hayatına devam ediyordu. Bu şikâyetlerle defalarca acil servise başvurmuş, ağrı kesiciler kullanmış, ancak fayda görmemişti. Yaklaşık üç yıl önce yine karın ağrısı ve ateş şikâyetiyle acile başvurmuş, apandisit teşhisi ile ameliyat bile olmuştu. Daha sonra doktorlar geçirdiği ameliyatın gereksiz yere yapıldığını söylemişlerdi.
Mikropsuz Ateş
Yukarıda bahsedilen hastalık, genellikle Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde sık görüldüğü için “Ailevî Akdeniz ateşi” olarak adlandırılmıştır. Tarihte bu hastalık “periyodik serözit” ve “Ermeni ateşi” gibi isimlerle de anılmıştır.[i] Ailevî Akdeniz ateşi ilgi çekici bir hastalıktır. Bu hastalarda bazı ortak genetik özellikler mevcuttur. Dünyadaki hastaların önemli bir kısmı Türkiye’de yaşamakta ve hastalığa %0,1 (binde bir) sıklıkta rastlanmaktadır.[ii] Türkiye’de Akdeniz’e kıyı şehirlere nispeten Tokat ve Sivas gibi Orta Anadolu şehirlerinde daha sık görülmektedir. Türkiye dışında yaşayan Türklerde ağrı ataklarının daha hafif seyretmesi, atakların sıklığını ve şiddetini belirlemede çevreye ait faktörlerin de ne kadar önemli olduğunu akla getirmektedir. Türkler dışında Ermeni ve Yahudilerde de hastalık sık görülmektedir.
[i] Ben-Chetrit E, Beil M. Familial Mediterranean fever in the world. Arthritis Rheum, 2009;61:1447–53.
[ii] Özen S ve ark. Prevalence of juvenile chronic arthritis and familial Mediterranean fever in Turkey: a field study. J Rheumatol, 1998;25:2445–9.