NASA 1969'da aya nasıl ulaştı?
İnsanların Ay'ı merak etmesi üzerine bir uzay aracı inşa edildi. Apollo 11 ile Ay'a ilk kez 20 Temmuz 1969'da ayak basıldı.
Merak, canlıları yeni şeyler öğrenmeye yönlendiren bir his. İnsanlar, Dünya’nın uydusu Ay'ı da merak ediyordu. Bunun için uzay istasyonları ve araçları inşa edildi.
1965’te ABD Başkanı John F. Kennedy, 1970’lere gelmeden ABD’nin Ay’a insan göndereceğini açıkladı.
Başkan Kennedy’nin bu sözleri üzerine, Ay’a gönderilmesi için Apollo 11 uzay aracı tasarlandı.
Apollo 11 programının öncelikli hedefi şuydu: Pilotlu bir uzay aracıyla Ay’a iniş yapıp, Dünya’ya güvenli bir şekilde geri dönmek.
YOLCULUKTAN ÖNCE NELER YAPILDI?
Ay yolculuğunun ilk adımlarından biri iniş sahalarını belirlemekti. Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) Apollo Saha Seçim Kurulu, 2 yıldan uzun bir süre iniş sahalarını inceledi.
Ayrıca, tarihi Ay yolculuğu için deneyimli bir mürettebat seçildi. Apollo 11 astronotları Neil Armstrong, Edwin Eugene “Buzz” Aldrin ve Michael Collins’di.
APOLLO 11 AY'A ULAŞTI
Testlerden sonra, 16 Temmuz 1969 sabahı mürettebat ABD Florida’da bulunan “Kennedy Uzay Merkezi” istasyonundan yola çıktı.
Uzaya ve tarihe itilen 363 metrelik roket için, 7,5 milyon poundluk itme rampası kullanıldı. Saat 09.32’de itilen roket, yaklaşık 12 dakika sonra Dünya yörüngesinde dönmeye başladı.
Apollo 11, 75 saatlik yolculuktan sonra Ay’a ulaştı. Ardından Ay’ın yörüngesine giren Apollo 11 ikiye ayrıldı.
Neil Armstrong ve Edwin Aldrin’in bulunduğu “Kartal” adlı modül Ay’a inerken, Michael Collins’in içinde bulunduğu “Komuta” modülü yörüngede kaldı.
Apollo 11 ile Ay’a giden astronotlardan Ay’a ilk adımı atan kişi, 20 Temmuz 1969’da Neil Armstrong oldu.
AY YOLCULUKLARI DEVAM ETTİ
Astronotlar, Ay yüzeyinden bazı deneyler yapmak için örnekler topladı ve sonra uzay araçlarına döndü.
Fırlatma anından 195 saat sonra astronotlar Büyük Okyanus’a indi. Böylece ABD, Ay yarışının galibi oldu. ABD’li astronotlar 1974 yılına kadar 5 kez daha Ay’a gitti.
AY YOLCULUĞUNDA ÖNE ÇIKAN İSİMLER
Neil Armstrong, 5 Ağustos 1930’da Ohio’da doğdu. 1955 yılında Purdue Üniversitesinde havacılık mühendisliği okudu. 1962 yılında astronot olarak seçilen Armstrong, Apollo 11 ile göreve çıktığında 38 yaşındaydı. Ay’a ilk ayak basan insan olarak tarihe geçti ve şu tarihi sözü söyledi:
"BENİM İÇİN KÜÇÜK, İNSANLIK İÇİN DEV BİR ADIM"
Michael Collins, 31 Ekim 1930’da İtalya Roma’da dünyaya geldi. Collins, 1952’de ABD Harp Akademisindeydi. 1963 yılında astronot olarak seçildi. Apollo 11 görevi sırasında Armstrong ile aynı yaştaydı.
Edwin Aldrin, 20 Ocak 1930’da New Jersey’de doğdu. 1951 yılında ABD Askeri Akademisi’nde makine mühendisliği okudu. 1963’te astronot seçildi. Apollo 11 ile göreve çıktığında 39 yaşındaydı. Görev komutanı Armstrong’dan sonra Ay’a ayak basan ikinci insan oldu.
20 Temmuz 1969 tarihinde Neil Armstrong Ay'â ayak basan ilk insan olarak tarihe geçti. Neil Armstrong'un Ay'a ayak basması dünya genelinde 600 milyon kişi tarafından canlı yayınla izledi.
Komuta modülü Columbia'dan ve Ay modülü Eagle'dan oluşan Apollo 11 uzay aracı ile 386 bin kilometrelik yolculuk 76 saat sürdü. Amerikan ABC, CBS ve NBC kanalları, Apollo 11'in Ay görevini naklen yayınlamak için 11 ila 12 milyon dolar değerinde para harcadı.
Neil Armstrong'un Ay'a ayak basma görevi süreci nasıl başladı? Neler yaşandı?
25 Mayıs 1961 - Dönemin ABD başkanı John F. Kennedy, 60'lı yıllar sona ermeden ABD ulusunun Ay'a insan göndereceğine ve geri getireceğine inandığını, bu dönem içerisinde hiçbir uzay görevinin, olası Ay görevinin başarısı ile boy ölçüşemeyeceğini duyurdu.
21 Kasım 1962 - Başkan John F. Kennedy, NASA yöneticisi James Webb'e, Ay görevinin bir tür yarış olduğunu ve Ruslar'ın uzay yarışı başarısının önüne geçmeleri gerektiğini söyledi.
18 Mayıs 1969 - Apollo 10 uzay aracı, ABD'nin Florida eyaletinde bulunan Kennedy Uzay Merkezi'nden kalkış uçuşu yaptı. Bu deneme Apollo 11'in üstleneceği Ay görevinin bir tür provası gibiydi. Apollo 11 uzay aracının mürettebatı Thomas Stafford, John Young ve Eugene Cernan Ay'ın yörüngesine girecek ve sekiz gün, 3 dakika, 2 saniye sonra da Dünya'ya geri dönecekti.
16 Temmuz 1969 -Doğu Zaman Dilimi saat 09:32 - Apollo 11 uzay aracı, Kennedy Uzay Merkezi'nin 39 numaralı kalkış üssünden Ay'a doğru yola çıktı.
20 Temmuz 1969 Doğu Zaman Dilimi saat 01:47 - Ay modülü Eagle'da bulunan Neil Armstong ve Buzz Aldrin, Michael Collins'in içinde bulunduğu komuta modülü Columbia'dan ayrıldı.
Doğu Zaman Dilimi saat 04:17 - Ay modülü Eagle, Ay'a iniş yaptı.
Doğu Zaman Dilimi saat 04:18 - Neil Armstrong, Ay'daki Tranquility Üssü'ne iniş yaptıklarını duyurdu.
Doğu Zaman Dilimi saat 10:56 - Neil Armstrong, 'İnsan için küçük, insanlık için büyük bir adım' sözlerini söyledi ve Ay'a ayak basan ilk insan olarak tarihe geçti.
Doğu Zaman Dilimi saat 11:15 - Buzz Aldrin de Neil Armstrong'a katıldı ve Ay'a ayak basan ikinci insan oldu. Apollo 11 uzay aracında görevli 3 astronot ve başkan Richard Nixon tarafından imzalanmış 'Biz Dünya gezegeninden Ay'a ayak basan ilk insanlarız, Tarih Temmuz 1969. Buraya tüm insanlığın barışı adına geldik' yazılı not okundu ve bırakıldı.
Doğu Zaman Dilimi saat 11:48 - Dönemin ABD başkanı Richard Nixon, Neil Armstrong ve Buzz Aldrin ile Beyaz Saray'daki Oval Ofis'ten radyo aracılığıyla konuştu. Görüşme yaklaşık iki dakika sürdü ve tüm dünyaya canlı olarak aktarıldı.
Neil Armstrong ve Buzz Aldrin, Ay'da yaklaşık 2 saat süre kaldı ve Ay'dan kaya örnekleri topladı. İki astronot geceyi Ay modülü Eagle'da geçirdi.
21 Temmuz 1969 Doğu Zaman Dilimi saat 01:54 - Ay modülü Eagle, komuta modülü Columbia'ya doğru yola çıktı.
Doğu Zaman Dilimi saat 05:35 - Eagle, Columbia'ya ulaştı. Kaya örnekleri ve ekipmanlar Columbia modülüne transfer edildi ve Eagle atıldı.
22 Temmuz 1969 - Columbia Dünya'ya doğru yola çıktı.
24 Temmuz 1969 Doğu Zaman Dilimi saat 12:50 - Columbia kalkışından bu yana geçen 8 gün 3 saat ve 18 dakikanın ardından Dünya'ya geri döndü. Astronotlar Hawaii Adası'nın 1448 km açıklarında Pasifik Okyanusu'ndan alındı. Astronotlar daha sonra hemen karantinaya alındı.
10 Ağustos 1969 - Astronotlar karantinadan çıkarıldı.
Kaynak: TRT Haber, Associated Press, NASA