Yavaş bir dizüstü bilgisayarınız varsa ve en hızlı işletim sistemini kurmak mı istiyorsunuz? 17 en iyi hafif linux işletim sistemi önerilerine göz atarak, sistem gereksinimi ve tasarım açısından beğendiklerinizi tercih edebilirsiniz. Her biri Linux üzerine kurulan 17 farklı sistem ile istediğiniz performansı elde edebilirsiniz.
Neden En İyi Hafif Linux İşletim Sistemi?
GNU / Linux tabanlı sistemler, çok yönlüdür. 8-bit işlemcili bir makinede, Linux 2.6.34 ile Ubuntu’yu çalıştırabilen Dmitry, tanıtıldıktan çok kısa bir süre içerisinde tüm dünyada dikkat çekmişti. Düşük kaynakların rekorunu kıran bu sistem, işletim sistemlerinin çalıştırılması adına durumun ne kadar düşük sistem gereksinime sahip olduğunu da gösterdi. Listedeki işletim sistemleri bu kadar iddialı olmasa da her biri kendi alanında stabil çalışan ve düşük sistem gereksinimlerine ihtiyaç duyan türde. Üstelik bir USB bellek üzerine kurarak çalıştırmanız dahi söz konusu.
Antix
AntiX’i çalıştırmak için sadece Pentium II’ye ve 64 MB RAM’e ihtiyacınız var, ancak 128 MB olması öneriliyor. Bu yüzden 90’lı yılların sonlarından itibaren tüm bilgisayarlara sorunsuzca kurulabilir. 700 MB’dan daha az süren resmi sürümü indirebilirsiniz. Bu sürüm yükleme için bir CD’ye ya da USB belleğe yazdırılabilirsiniz Libre Office, MPLayer, Iceweasel tarayıcı, Claws-posta istemcisi vb. önceden yüklenmiş birkaç uygulama paketini içerir. Masaüstü GNOME’a dayanır ve C ++ dilinde yazılmıştır.
SparkyLinux
SparkyLinux, Debian’a dayanan bir dağıtımdır. Tercih ettiğiniz ortamı seçmek için çok çeşitli Razor-QT, LXDE, Openbox / JWM, e17 ve MATE gibi masaüstü ortamlarını içerir. SparckLinux, özellikle iyi bir işletim sistemine sahip olmayı isteyenler için ideal durumda. Az sayıda donanıma sahip eski dizüstü bilgisayarlarda çalışmak üzere SparkyLinux tercih edilecek en özel sistemlerden birisidir. LXDE, OpenBox veya e17 için sadece 256 MB RAM olması yeterli. Eğer Razor-QT’yi tercih ediyorsanız, 384 MB’a ihtiyacınız olacak. Her durumda, Pentium III veya benzeri gibi eski 32 bit işlemcilerle çalışabilir. Depolama alanında ise yalnızca 5 GB boş sabit disk alanı yeterlidir.
Dahil olan paketler arasında varsayılan olarak kurulacak olan Libre Office, GIMP, PlayOnLinux, DropBox, Teamviewer, QMMP ve VLC bulunmaktadır.
Puppy Linux
Puppy Linux, eski dizüstü bilgisayarlar için favorilerimden biri. Puppy mümkün olduğunca az kaynak kullanmak için tasarlanmış bir dağıtım. Yeni uygulamaları ve çeşitli hafif masaüstü ortamları (LXDE, JWM, IceWM) mevcut. Kolay, eksiksiz bir şekilde USB bellekten başlayabilir veya sabit sürücüye yükleyebilirsiniz. Resmi web sitesinde danışmak veya sorunları çözmek için mükemmel bir Wiki sayfası da var. İmajı sadece 100MB boyutunda. LiveCD veya LiveUSB versiyonları da mevcut. Çok az bellek tükettiği için düşük sistemler için en çok önerilen işletim sistemidir. OpenOffice’in açık olması durumunda dahi kullanılan RAM 256 MB’ı aşmayacak durumda. Gereksinimlere gelince, yalnızca 64 MB ile önyükleme yapabilirsiniz. Ancak SWAP bölümü oluşturmak için 512 MB boş alana ihtiyacınız olacak. Bu arada, Ubuntu’ya dayalı bir Puppy Linux Lucid sürümü ve Slackware’e dayalı bir başka Sacko Puppy var. Sizin için en rahat olanı seçmeniz için iki farklı seçenek de böylece sunulmuş durumda.
Lubuntu
Lubuntu, en iyi hafif işletim sistemi arasında en popüler dağıtım. Daha az kaynağa sahip bilgisayarlar için LXDE hafif masaüstü ortamına sahip bir Ubuntu’dur. Resmi bir dağıtım olmasının yanı sıra gelişiminde Ubuntu ile benzer bir çizgide ilerleyen Lubuntu, bu bakımdan çok daha güven veriyor. Düşük RAM, eski yonga setleri ve düşük kapasiteli sabit disk bulunan bilgisayarlarda çalışabilir. Taşınabilir bir bilgisayarınız varsa, Lubuntu da dikkate alınması gereken bir seçenek olacaktır.
Daha az gereksinimleri olan Xubuntu’dan bile daha hafiftir. Lubuntu’yu çalıştırmak için gereken kaynaklar, 400MHz frekansında ve en az 192 MB RAM’e sahip bir Pentium II / Pentium III CPU (AMD K6-II, K6-III veya K7).
Xubuntu
Canonical tarafından geliştirilen Xubuntu, aynı zamanda Lubuntu’nun kardeşi. Aynı zamanda hafif bir masaüstü ortamına sahip bir Ubuntu olarak da bilinir. Ancak bu kez Xubuntu’nun Xfce ortamı var. Sınırlı kaynaklara sahip bir bilgisayarınız varsa veya mümkün olduğu kadar hızlı bir sisteme sahip olmak istiyorsanız, bu mükemmel bir seçim olacaktır. Xubuntu 800MHz işlemci, 384 MB RAM ve en az 4GB sabit diskten memnun.
Elementary OS
Elementary OS, güzel, hızlı ve hafif bir dağıtımdır. Hem 32 hem de 64 bit için indirilebilir. Ubuntu ve bir GNOME türevi olan Pantheon masaüstü ortamına dayanır. Elementary işletim sistemi, çok fazla kaynağa ihtiyaç duymasa da çok eski veya çok az kaynağa sahip bilgisayarlar için önerilmez. Temel işletim sisteminin minimum gereksinimleri çok fazla yüksek olmasa da düşük de değildir. En az 1Ghz x86 veya daha yüksek bir işlemciye, 512 MB RAM’e, 5 GB sabit disk alanına, 1024×768 piksel çözünürlüğünü destekleyen bir grafik kartına ihtiyacınız olacaktır.
Pear OS
Pear OS, bazı yönlerden Elementary OS’a benzer. Mac OS X’i taklit etmeye çalışan bir dağıtımdır. Clementine OS olarak bilinen Pear OS yerine artık bir alternatif getirildi. Bu nedenle de geliştirilmesine son verildi. Ancak Pear OS konusunda hala indirilebilir kaynaklar olduğundan dolayı denenebilir. 700MHz ve 32 bit, 512 MB RAM, 8GB sabit disk, 1024×768 piksel çözünürlükte çalışabilecek bir grafik kartı sistem için yeterli olacaktır.
Point Linux
Debian 7 ve MATE masaüstü ortamını temel alan Point Linux, eski dizüstü bilgisayarlara yüklenebilecek küçük ve hafif bir dağıtımdır. Klasik menüler ile bir ara yüz sunma gibi özellikleri bulunan sistem, bir grup Rus tarafından geliştirilmişti. Bu dağıtımın kullanıcıları basitlik, çeviklik ve istikrarın tadını çıkarabilir. İmajı sadece 1 GB yer kaplıyor ve hem 32 hem de 64 bit için kullanılabilir durumda. Minimum gereksinimler ise şunlardır: En az 1GHz işlemci, 512MB RAM, 5GB boş sabit disk ve 1024×768 piksel çözünürlükte çalışabilecek bir grafik kartı.
Porteus
Porteus, başlangıçta Slax Remix adı verilen eski dizüstü bilgisayarlar için en iyi işletim sistemlerinden birisiydi. Yapılan geliştirmeler ile birlikte çok daha fazla özelliklere sahip olan işletim sistemi, sadece 300 MB alanı kaplıyor. Çok hafif bir işletim sistemine ihtiyacınız varsa, Porteus iyi bir seçenek olacaktır. Gereksinimlerinize bağlı olarak, KDE, Razor, LXDE, MATE ve XFCE gibi farklı grafik ortamları arasından seçim yapabilirsiniz. Hız için ise XFCE veya LXDE kullanmanızı tavsiye ederim.
Metin modunda, 32 bit işlemci ve 40 MB RAM ile başlayacaksanız, bu yeterli. Grafik modunda başlatmak istiyorsanız, X sistemi 90’lı yıllarda bile elde edilmesi kolay olan en az 256 MB RAM yeterli olacaktır. İşletim sistemi için en büyük handikap 2014’ten beri (Porteus 3.1) dağıtımın geliştiricileri tarafından geliştirilememiş olması.
Manjaro Linux
Manjaro Linux, Arch Linux tabanlı fakat kurulum için kullanıcı dostu bir ara yüze sahip durumda. Bu da kurulum ve kullanımda kişilerin daha da kolay bir şekilde işlem yapmasını sağlar. Üç resmi sürümü de indirebilirsiniz. En iyi hafif işletim sistemi isteyenler ise OpenBox veya XFCE arasından bir seçim yapmalıdır. Mükemmel, güzel, basit ve eksiksiz bir dağıtımdır.
CrunchBang
CrunchBang gibi garip bir ismi olan sistem, eski dizüstü bilgisayarlar için mükemmel bir işletim sistemi. OpenBox ile son derece özelleştirilebilir durumda. CrunchBang sağlam olduğu gibi güvenlik ve kullanılabilirlik açısından iyi bir deneyim sunar. Böyle minimalist bir grafik sistemine sahip işletim sistemini eski donanımlara sahip bir bilgisayarda çok az kaynakla çalıştırabilirsiniz.
CrunchBang, Debian’a dayanmaktadır ve 32 ve 64 bit sürümlerde indirilebilir. Bütün ISO 800 MB’lık bir kapasiteyi kapsar. Yalnızca 600MHz veya daha yüksek işlemcili, 256 MB RAM, 800 × 600, 2GB boş alan çözünürlüğüne sahip uyumlu grafik kartına ihtiyacınız olacak.
TinyCore
Adından da anlaşılacağı gibi, TinyCore güzel bir grafik ortamına sahip küçük bir dağıtımdır. Modüler bir dağılımdır. Yani bir Linux çekirdeği ve topluluk tarafından geliştirilen uzantıları kullanır. Ayrıca, kullanıcılara grafik ortamı seçimini bırakır. En büyük dezavantajı ise TinyCore’un yeni başlayanlar için biraz karmaşık bir kuruluma sahip olması. Acemiler bu konuda biraz zorlanabilir.
Sistemde yüklü olan uygulamalar ve donanım üzerinde tam kontrol sahibi olmak mümkün. Yükleyici aracı ancak 10 MB. Bu nedenle herhangi bir SD, USB veya CD’de taşımak kolay. Dezavantajı ise pratikte herhangi bir paket içermemesidir.
Arch Linux
Arch Linux muhtemelen en güçlü Linux dağıtımlarından. Fakat aynı zamanda kullanımı en karmaşık olanlardan birisi. Bu nedenle, yeni başlayanlar için uygun değildir. Ancak zorluğu birçok gelişmiş kullanıcının aradığı kesin esneklik ve gücü sağlar. Arch Linux çok optimize edildiğinden, diğerleri gibi kaynakları israf etmeyecektir. Ayrıca, temel özelliklere sahiptir ve hafif bir masaüstü ortamı kurmak gibi ihtiyaçlarınıza göre ayarlayabilirsiniz. Farklı ortamlar ve hafif pencere yöneticileri arasında seçim yapabilirsiniz: Pantheon, MATE, i3, OpenBox, LxQt.
Trisquel Mini
Trisquel Mini, Trisquel gibi % 100 ücretsiz bir dağıtımdır. Trisquel Mini daha eski donanımlar veya daha az kaynaklara sahip sistemler için özel olarak optimize edilmiştir. Temel olarak Ubuntu Linux ve varsayılan olarak LXDE masaüstü ortamını kullanır. Ayrıca, günlük olarak birkaç kaynak tüketen bazı uygulamaları AbiWord, MPlayer, Midori, vb. varsayılan olarak bulabilirsiniz.
Peppermint OS
Peppermint OS, Lubuntu, yani LXDE ortamlı Ubuntu Linux tabanlı eski dizüstü bilgisayarlar için en iyi işletim sistemlerinden biridir. Az kaynak tüketen bilgisayarlar için hafiflik ve optimizasyona ek olarak, geliştiriciler de bulut sistemini kullanabilir. Bu nedenle, 192 MB RAM’e sahip, zayıf donanımı olan bir bilgisayarınız varsa ve Lubuntu’yu seviyorsanız, bulut odaklı araçlara ihtiyacınız varsa Peppermint, sizin için en iyi seçimdir.
Linux Lite
Linux Lite, Ubuntu LTS’yi temel alan hafif bir dağıtımdır. Sistem, Uzun vadeli güncellemeleri garanti ediyor. Yaratıcısı, Yeni Zelanda’dan Jerry Bezencon. Jerry, sistemi bilmeyen bir kullanıcı için olabildiğince kolay olması gerektiğini dikkate aldı ve bu yüzden kullanımı kolay. Tabii ki XFCE ortamındaki kaynak tüketiminin düşük olduğunu unutmamak gerekiyor.
Bodhi Linux
Bodhi Linux, Ubuntu LTS’ye ve Moksha Desktop’a dayanan hafif bir Linux dağıtımı. Tasarım felsefesi, kullanıcıların dağıtımı daha da şişirebilecek temel olmayan paketleri eklemeden, yüklemeleri tamamlamaları için ihtiyaç duydukları yazılımla tamamlamaları. Bodhi geliştiricisi Jeff Hoogland.
Bu sistemler dışında En İyi Hafif Linux İşletim Sistemi öneriniz var mı?