Yeni kurulan Mayflower Mavericks Kampanyası’ndan Danny Reilly, pilgrimlerin* ABD’deki Plymouth’a yaptıkları yolculuğun 400. yıldönümünü 2020’de kutlamaya yönelik planlar çerçevesinde ortaya çıkan sorunları inceliyor.
Mayflower’dan Seaflower’a
1620 sonbaharında 102 yolcusuyla Mayflower gemisi, Kuzey Amerika’ya ulaştı ve Yeni İngiltere* olarak bilinen bölgeye sömürge kurmaya başladı. Mayflower yolcuları, yerel Wampanoag Ulusunun Sachem’inin (en önemli şefi) Massasoit –ki sonbaharda yolculara hayatta kalmaları için sürekli yardım etmiştir. – olduğu bir bölgeye ulaştılar. 1676 yılında Seaflower gemisi Yeni İngiltere’den Yerli Amerikan köleleri ‘kargosuyla’ İngiliz Karayip Kolonilerine gitmek üzere yelken açtı. On yedinci yüzyılda Yeni İngiltere’deki binlerce İngiliz sömürgeci tarafından kurulan yerleşim ve savaş modeli, esirleri köle olarak satarak kısmi ödeme alan kişiler tarafından ‘düzensiz’ gücün kullanımını içermektedir.
1620-1676 yılları arasında olanların hikayesi, Mayflower hikayesinin bir parçası olsa da İngiltere’deki 400 yıllık yıldönümü anma komitesinin gözünden kaçmış gibi görünüyor. Yıllarca süren planlamalara rağmen, sömürge geçmişi ve bağlamı, Plymouth şehrinde yenilenen Mayflower Müzesi’nde, Mayflower 400 internet sitesinin eğitim bölümündeki geniş çaplı alıştırma koleksiyonunda bahsedilmiyor bile. Yine de okullar için bir ‘Mayflower’ yazı yarışması, Plymouth merkezli Topluluk Yatırım Merkezi (CIC) the Real Ideas Organisation (RIO) [Gerçek Fikirler Organizasyonu] tarafından başlatılmıştır.
Şimdiye kadar ki hikaye
‘Plymouth’taki her çocuk Mayflower hikayesini bilecektir.’ (Plymouth Konseyi İnceleme Komitesi, 16 Mart 2016)
Son haftalarda anma törenleri geniş çapta bir tanıtım ve yerel ve ulusal hükümet desteği aldı ancak düzenleyiciler Mayflower 400’ün bir hayli seçkin eğitim yönlerini değiştirmek adına hiçbir belirti göstermedi. Buna karşılık, an itibariyle sadece İngiltere’nin güney batısında bulunan küçük bir grup, Mayflower Mavericks, 1620’de karaya çıkmanın öncesinde ve sonrasında yaşanan sömürgeciliğin, köleliğin ve Yerli ve Afrika kökenli Amerikalıların büyük kayıplarının etkilerini kapsayan materyallerin dahil edilmesinin gerekliliğini tartışmak için mücadele eden bir internet sitesi açtı.
Yerli Amerikan Uluslarının Hikayeleri
Ancak anma törenleri sadece tarih ile ilgili değil. Bu bağlamsallıktan çıkarılmış eğitim materyalleri, Yerli Amerikan örgütlerinin su, toprak hakları ve Kolomb Günü gibi ayrıca yıldönümleri üzerine kampanyalar ile aynı zamanda faaliyete geçirilmiştir. Nitekim, yakın zamanda yapılan anmalar, Mayflower anmalarına ders verebilir. Massachusetts, Plymouth’daki Cole’s Hill’de bulunan bir plaketin metni:
1970’ten beri, Yerli Amerikalılar, ABD’deki Şükran Günü tatilinde bir Ulusal Yas Günü’nü anmak için Plymouth, Cole’s Hill tepesinde öğle saatlerinde toplanıyorlar. Birçok Yerli Amerikalı, pilgrimlerin ve diğer Avrupalı göçmenlerin gelişini kutlamaz. Onlara göre, Şükran Günü; kendi insanlarının milyonlarcasının soykırımı, topraklarının çalınması ve kültürlerine yönelik acımasız saldırının bir hatırlatıcısı. Ulusal Yas Günü’nde katılanlar, Yerli soylarını ve Yerli insanların günümüzde hayatta kalmak için çektikleri zorlukları onurlandırıyor. Yerli Amerikalıların deneyimlemeye devam ettiği ırkçılık ve baskının yanı sıra anma ve manevi bağlanma günüdür.
Devam eden bir çalışma mı?
“2020 yılında bu 102 cesur pilgrimin vizyonunun ve yürekliliğinin ve bugün dünya çapında gömülü olan güçlü özgürlük ve demokrasi mirasının hakkını veren uluslararası program aktivitelerini dört gözle bekliyoruz.” (Adrian Vinken, Mayflower 400 Projesi Yönetim Kurulu Başkanı)
İlaveten eğitim projelerinin planları henüz ayrıntılı olarak açıklanmamasına rağmen, ‘Mayflower Hikayesi’nin hali hazırda arındırılmış bir versiyonunu merkeze alan ideolojik bir eğitim programı son derece endişe verici. Ayrıca Mayflower 400 projesinin inşası halen devam eden Tarih Merkezi’nde yapılacak olan bir ‘Mayflower sergisi’ planladıklarını biliyoruz. 2020’de açılacak ve ‘Mayflower hikayesini şehrin tarihinde bir merkezi anlatı’ olarak yerleştirilecek biçimde tasarlandı. Ayrıca 2020’de bir ‘Plymouth’un Mayflower mirasının bir kaynak önderliğinde kutlanmasını sağlayacak olan Plymouth Uluslararası Tarih festivali’ de planlanıyor.
Ne öğretmeli?
Sömürgecilik, kölelik ve soykırım konularını yok sayan Britanya Adaları ve ABD’nin tarihlerini anlatan materyallerin seçimi kabul edilmemelidir. Bu yüzden Mayflower Mavericks’in internet sitesindeki ilk blog, Mayflower 400 düzenleyicilerine yönelik bir dizi sorular üzerinedir.
İyi haber, yeni Mayflower materyalleri üretmek için yaklaşık 3 sene olması.
Aşağıda ‘Mayflower Hikayesi’ ni içerebileceği diğer tarihsel olayların, konuların ve temaların kısa özetleri yer almaktadır:
Virginia Kolonisi: 1607 yılında ilk İngiliz Kuzey Amerika kolonisinin kurulmasıyla beraber, Virginia Kolonisi, çok erken bir vakitte ilk ‘yerleştikleri’ bölgede Yerli Topluluklarla ile silahlı çatışmaya girdi.
‘Keşif Doktrini’ ve ‘vacuum domicilium’: Virginia ve Massachusetts’te bulunan İngiliz sömürge girişimlerini bilgilendiren diğer insanlar tarafından işgal edilen toprakları almanın inancı, ‘Keşif Doktrini’ – doktrin, ilk olarak on beşinci yüzyılda Avrupalı ulusların ‘keşfettikleri’ topraklarda benimsenmiştir. – ve ‘vacuum domicilium’ konsepti, yani boş arazi, çevresinde merkezlenmiştir.
Silahlı Çatışma: 1620 Mayflower yolcuları arasında bir askeri danışman Miles Standish de vardı ve taşınan yük askeri ekipmanlar -örneğin zırh- içeriyordu. Yeni İngiltere’nin nihayetinde kurulması, Yerli halk ile silahlı çatışmayı içeriyordu. Çatışmalar sömürgelerin ve sömürgecilerin artışı ile birlikte yoğunlaştı. 1623 Wessagusset meselesi, 1637 Pequot savaşı ve 1675-1676 Kral Philip’in savaşları göze çarpıyor.
Kölelik: Yerli Amerikalıların köleleştirilmesi ile bağlantılı olarak büyümüş olan Yeni İngiltere sömürgecilerinin sömürge savaşlarında uygulanan ‘düzensiz’ güçler uygulamaları – bazı savaşçıların ödemelerinin bir kısmı, bu savaşlarda esir alınan ‘satılabilir’ kişilerdi. Bu uygulamaları kısmen düzenleyen ilk kölelik yasası 1641’de Massachusetts’te hayata geçirildi.
Yerli nüfus düşüşü: Alt-kıtanın doğusundaki Yerli Toplumların nüfusu sömürgecilerle çatışma ve salgın hastalıklardan dolayı 1620’den önce düşmeye başlamıştı. Yerli nüfus 1630’lardan itibaren önemli ölçüde azaldı. Savaş, toprak kaybı ve hastalıklar yüzünden artan Yerli nüfusu kaybı durumu, sömürgeciler Atlantik deniz kıyısı bölgelerinden uzaklaştıkça Kuzey Amerika’nın diğer alanlarında da yayıldı.
Burs: Günümüzde hak mücadelelerine ilaveten tarihin sunumu ve yorumlanması ile bağlantılı Yerli ve Afrikan Amerikalı tarihsel burslar bulunmaktadır ve bu bursların da Mayflower 400 anma törenlerinde yer alması gereklidir.
Son olarak Cole Porter’ın 1934 yılındaki ‘Anything Goes’ hit şarkısındaki sözleri olayı özetliyor ve ayrıca eğitim materyalleri olarak da kullanılabilir.
Zaman Değişti
Ve Püritanlar Plymouth Kayası’na vardığındaki şoktan beri
Saati tekrar tekrar kurduk
Ama bugün
Durdurmaya çalıştıkları herhangi bir şok
Plymouth Rock’ a çıkmak yerine
Plymouth Rock onların üzerine çıkmasından kaynaklanırdı
*Pilgrimler veya Pilgrim Atalar, Plymouth Kolonisi’nin (aynı zamanda New England bölgesinin) ilk yerleşimcileri için kullanılan bir tabirdir. Kaynak: Vikipedi
*New England veya diğer kullanımıyla Yeni İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzeydoğu köşesine verilen isimdir. Boston bu bölgenin en büyük ve en önemli kentidir. Kaynak: Vikipedi
Yazar: Danny Reilly
Çevirmen: Ece Çatak
Kaynak: Institute of Race Relations