System Center Yönetim ailesi içinde barınan Data Protection Manager 2010 yazılımı, koruma altına almış olduğu mail sunucusun, veri tabanı içinde barınan bir mailbox’i, mailbox içinde bulunan bir klasörü ve bir iletiyi tek başına geri getirebilme yeteneğine sahiptir.
DPM 2010 yazılımının bu yeteneği tamamen mail sunucumuza bağımlı olarak çalışmaktadır. Makale içinde detayları paylaşacağım ama makaleyi incelerken bilmemiz gereken en önemli konu DPM yazılımı önceki sürümlerindeki gibi mailbox, mail mailbox içinde barınan bir klasör ve iletiyi tek başına geri getireMEmektedir. DPM 2010 yazılımı üzerinde geri dönüş işlemini gerçekleştirdikten sonra Exchange sunucusu tarafında yapmamız gereken işlemler vardır. Bu tipteki koruma DPM 2010 yazılımı ile Exchange 2010 yazılımının tümleşik çalışması sayesinde gerçekleştirebilmektedir.
Diğer önemli bir konu, bu makale içinde anlatılan işlemleri gerçekleştirmeden silinen bir maili yedekten geri dönmeden geri getirebilirsiniz! Bu geri dönüş işlemini gerçekleştirmeden önce sahip odluğumuz mail sunucumuzu ve outlook clientimizi yapılandırmamız gerekiyor.
Mail sunucumuz üzerinde Organizatin Configuration \ Mailbox \Database Management bölümü altına gelip Limits bölümünü yapılandırmamız gerekiyor. Bu bölüm altında keep deleted items for (days) bölümü varsayılan değerlerde 14 gündür. Bu süreyi mail sunucumuzun sahip olduğu disk alanına göre düzenleyebiliriz, arttırabiliriz. Veya bu seçeneği Don’t permanently delete items until the database has been backed up kutusunu işaretlersek, mail sunucumuz üzerindeki veri tabanı yedekleme işlemi gerçekleştirilene kadar silinen mailleri saklayacaktır ve kullanıcımız outlook yazılımı üzerinden silmiş olduğu mailleri geri getirebilecektir.
Konu hakkında daha detaylı bilgi için
linklerini ziyaret edebilirsiniz.
Bu makaleye neden ihtiyacımız vardır !
Mail sunucumuzu yapılandırdık ve kullanıcılarımız mail yöneticisine, backup yöneticisine bağımlı kalmadan silmiş olduğu mailleri geri getirebilmektedir. Fakat yukarıdaki yapılandırmada gördüğümüz gibi bu geri getirebilme yeteneği belirli bir gün ile sınırlandırılmış durumdadır veya silinen bir mailden sonra zamanlanan ilk yedekleme işlemi ile kullanıcımız bu haktan mahrum bırakılmaktadır.
Bu bahsedilen zaman dilimini aştığımız zaman ve kullanıcımız silmiş olduğu bir maile tekrardan ihtiyaç duyarsa bu makale içinde paylaşmış olduğumuz işlemlerin yapılabilmesi için mail sunucusu yöneticisine ve backup yöneticisine ihtiyaç duymaktadır.
Kullanıcımız sahip olduğu mailbox içindeki kullanıcıları siliyor.
Kullanıcımız mailkutusu içindeki bir çok maili ve klasörleri diliyor.
Silmiş olduğu mail ve klsörleri geri dönüşüm kutusundandasiliyor. Silme işleminden sonra mail sunucumuz üzerinde yapılandırmış olduğumuz silinmiş mailleri tutma süresi tamamlandı ve kulalnıcımız silmiş olduğu maillere ihtiyaç duydu. Bu geri dönüş işlemini artık mail sunucu yöneticisi ve backup yöneticisi ortak bir işlem gerçekleştirerek başaracaklardır.
Öncelikli olarak mail sunucusu yöneticisi Exchange sunucusu üzerinde bir adet Exchange Recovery Database oluşturacaktır.
Exc 2007 için EMC konsolu üzerinden grafiksel arayüz kullanılarak RDB (Recovery DataBase) oluşturula biliyordu. Fakat bu özellik Exchange 2010 üzerinde kaldırılmıştır. Exchange 2010 üzerinde RDB oluşturabilmek için aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz. Komut içerisine mail sunucumuzun ismini, EDB datasının barınacak olduğu dizini ve logların barınacak olduğu dizini ihtiyacımıza göre düzenleyebiliriz.
New-MailboxDatabase -Recovery -Name RDB2 -Server MailSunucusuIsmi -EdbFilePath “C:\Recovery\RDB2\RDB2.EDB” -LogFolderPath “C:\Recovery\RDB2
Yukarıdaki örnek komutu çalıştırdıktan sonra görüldüğü gibi RDB2 isminde, içerisinde herhangi bir datanın bulunmadığı bir dizin oluşturuldu.
Mail yöneticimizin yapacak olduğu işlem şimdilik bu kadar olup, oluşturmuş olduğu RDB ismini backup yöneticisine bildirmesi yeterlidir.
Backup yöneticimiz DPM 2010 administrator console üzerinde Recovery sekmesine geliyor. Recoverable data bölümünü genişletip, mail sunucusunu açıyor. Mail sunucusu altında All Protected Exchange Data kısmında, kullanıcının barınmış olduğu Mailbox databsesini seçiyor. Recovery Point bölümünde kullanıcımızı seçiyor ve Kullanıcımzın ihtiyaç duymuş olduğu mailin silinmiş olduğu tarihteki geri yüklme zamanını seçip Recovery butonuna basıyor.
Recovery Wizard karşımıza çıkmakta. Sihirbaz içinde geri dönüş tarihimiz ve geri dönüş seçeneklerimiz görülüyor. Geri dönüşü gerçekleştirecek olduğumuz kullanıcımızın mailbox bilgilerini görebilmekteyiz. Next butonu ile İlerliyoruz.
Select Recovery Type bölümünde Recovery mailbox to an Exchange server database bölümü seçili durumdayken next butonu ile ilerliyoruz.
Specify Destination bölümünde geri dönüş yapılacak olan mail sunucumuzun bilgilerini giriyoruz ve Database name bölümüne mail sunucusu yönetimizin oluşturmuş olduğu Recovery Database’ sinin ismini giriyoruz. Mail sunucusu yöneticimiz Power Shell komutu ile RDB2 isminde bir geri dönüş veri tabanı oluşturmuştu. Bilgileri girdikten sonra next butonu ile ilerliyoruz.
Specify the recovery Mailbox Database(RDB). This should not be a normal MDB açıklamasından anlayacağımız gibi bu database Exchange sunucumuz üzerine mount edilmeyecektir.
Specify Recovery Options bölümünde herhangi bir değişiklik yapmıyoruz. Bu geri dönüş işlemi mevcut exchange sunucusu veri tabanına etki etmeyecektir. Eğer bu işlemi mesai saatleri içinde gerçekleştiriyorsak ve geri dönüş işleminden mail sunucumuzun performansının etkilenmesini istemiyorsak (önerilir) Network bandwith usage throttling bölümünde geri dönüş için network değerlerini Kb/s cinsinden belirleyebiliriz. Gerekli değişikliği yaptıktan sonra Next butonu ile devam ediyoruz.
Summary bölümünde geri dönüş işlemi ile ilgili bizlere bilgi verilmektedir. Bilgileri kontrol ettikten sonra geri dönüş işlemi için Recoverybutonuna basıyoruz.
Recovery Status bölümünde geri dönüş işlemini izleyebilir veya close butonu ile görülmemesini sağlatabiliriz. Close butonu ile sihirbazı kapatıyorum ve DPM sunucumuzun arka tarafta geri dönüşü yapmasını sağlatıyorum. Bu işlem DPM sunucumuz üzerinde kaynak kullanımını düşürecektir.
Eğer geri dönüş işleminin hangi aşamada olduğunu görmek istersek DPM 2010 administrator console yönetim arayüzümüz içinde, monitoring sekmesine geçiş yaparak anlık olarak geri dönüş işlemini takip edebiliriz.
Geri dönüş işlemi başarılı bir şekilde tamamlandıktan sonra Monitoring sekmesi üzerinden geri dönüş işlemi hakkında bilgi edinebiliriz. Bu bilgiye görebilmek için monitoring sekmesi altında Jobs bölümüne geçiyoruz. Filtremiz içinde Group by Status Filter names bölümüneyse Today’s job bilgisini veriyorum ve Completed görevler bölümünde tamamlanan işlemlerden geri dönüş görevini seçiyorum. Geri dönüş işelminde herhangi bir problem oluşmadığını ve geri dönüş işleminin başlama zamanı ile bitiş –zamanını görebilmekteyiz.
Geri dönüş işleminden önce Mail sunucumuz üzerinde boş durumda bulunan RDB klasörünün içine, geri dönüş işleminden sonra edb ve log dosyalarımızın geldiğini görebilmekteyiz. Bu aşamadan sonra Backup yöneticimizin görevi tamamlanmış bulunup, işlemleri bu aşamadan sonra mail sunucusu yöneticimiz yürütecektir.
Restore-Mailbox –mailboxismi -RecoveryDatabase RDB1
PS komut satırı ile maillerini silen kullanıcımızın bilgilerini, yukarıdaki örnek komutu düzenleyerek çalıştırıyoruz.
Yazmış olduğum komut bir kullanıcının sahip olduğu bütün bir mailbox’ ı ve içinde barınan klasör, mail vb.. bütün nesneleri geri getirmek üzere çalıştırmış olduğum komutdur.
Silinen klasörler içinde ki nesneler geri getiriliyor.
Gönderilmiş klasörü içinde ki nesneler geri getiriliyor.
Contacts klasörü içinde ki nesneler geri getiriliyor.
PS komut satırı ayayüzünden geri dönüş işlemini anlık olarak takip edebiliriz. Bu işlem Mailbox’ ın boyutuna bağlı olarak bir süre alacaktır. Bu süre zarfı içinde mail sunucumuz hizmet etmeye devam edecek, herhangi bir kesinti oluşmayacaktır. Geri dönüş işleminin başarılı bir şekilde gerçekleştirildiğini görebilmekteyiz.
Kullanıcımızın mail kuttusunu kontrol ettiğimiz zaman, silmiş olduğu klasör ve diğer nesnelerin başarılı bir şekilde geri dönüş tarihine geri geldiğini görebiliyoruz.
Çalıştırmış olduğumuz PS komutundan sonra RDB’ in EMC konsolunda Mounted edildiğini görebiliriz. Geri dönüş işleminden sonra RDB’ i dismounted olarak bekletebilir veya silebiliriz. Bu işlemlerden Exchange sunucumuz ve kullanıcımuz etkilenmeyecektir.
Mail sunucumuz üzerinde RDB belirli bir alan kapladığı için EMC arayüzünden kaldırdım ve barınmış olduğu dizin altından RDB’ in içindeki EDB ve log dosyalarını sildim.
PS ile geri getirebileceğimiz diğer örnek komutları aşağıda paylaşıyorum. Bu komutlar ile bütün bir mailboxı geri getirmek yerine ilgili bir dosyayı, tek bir maili vb.. nesneleri bu komutlar ile geri getirebilmekteyiz.
Restore-Mailbox -Identity Scott -RecoveryDatabase RDB1 -RecoveryMailbox John -TargetFolder Recovery
Restore-Mailbox -Identity Scott -RecoveryDatabase RDB1 -SubjectKeywords “Meeting” -ContentKeywords “Halo 3” -IncludeFolders \Inbox,\Calendar
Get-Mailbox -Database DB1 | Restore-Mailbox -RecoveryDatabase RDB1
Aktif çalışan exchange veri tabanını geri dönüş yapmadığımız için, veri tabanını geri dönüş yaptığımız zaman DPM sunucu üzerinde çalıştırmamız gereken consistency-check işlemini bu operasyon sonrasında yapmamıza ihtiyaç yoktur.
Technet üzerinde yayınlanan Restore Data Using a Recovery Database makalesinde RDB dosyası içindeki EDB dosyasının dirty (kirli, kullanılamaz) durumda geri dönüş yapılacağının bilgisi verilmekte ve RDB veritabanını Eseutil / R komutu ile clean (temiz, kullanılabilir) duruma getirmemiz önerilmektedir. Fakat bu işlem DPM 2010 yazılımı tarafından otomatik gerçekleştirildiği için bu komutu mail sunucumuz üzerinde çalıştırmamız gerek yoktur.
Fatih KARAALİOĞLU
Çözüm Park Bilişim Portalı Kurucu Üyesi