Rahim, kadın üreme organları içerisinde oldukça önemli işlevleri bulunan bir bölümdür. Düzenli adet döngüleri ve hamilelik için rahim sağlığının yerinde olması gerekmektedir. Rahim nedeniyle kaynaklanan sağlık problemlerin teşhisi için birtakım tetkikler bulunmaktadır. Bunlardan biri de kısaca HSG olarak adlandırılan Histerosalpingografi’dir.
Rahim Filmi nedir?
HSG, kadınlardaki doğurganlık potansiyelini belirlemek için kullanılan önemli bir testtir. Bu test, bir radyoloji tesisi veya hastanenin radyoloji bölümünde yürütülen radyolojik bir prosedürdür. HSG testi, fallop tüpleri ve rahimin bir röntgenini içerir. Böylece rahimin ve fallop tüplerinin iç kısmının görüntülenmesini sağlar. Görüntüleme sonucu rahimdeki anormallikleri, diğer tubal defektleri, tıkanıklık veya yapışıklık gibi problemleri ortaya çıkarır.
Rahim Filmi (HSG) neden yapılır?
HSG, kısırlık araştırmalarının bir parçası olarak yapılmaktadır. Özellikle tekrarlayan düşükler yaşanması halinde, rahimin şekil yapısının incelenmesi nedeniyle istenmektedir. Tekrarlayan gebelik kaybı olan kadınların yaklaşık %10 ila% 15’inde anormal şekilli bir rahimle karşılaşılmaktadır. Ayrıca HSG, rahim içerisinde bulunan yaralanmalar, polipler, fibroidler ve adezyonların da teşhisinde kullanılabilir. Kısırlığa sebep olan önemli etkenlerden biri de fallop tüplerinin durumudur. Fallop tüpleri bloke olduğunda kadın gebe kalmaz, çünkü yumurta spermi karşılayamaz. HSG ile fallop tüplerinin bloke olup olmadığını kontrol edilebilir.
Rahim Filmi ne zaman çekilmelidir?
HSG testi adet döneminden sonra, fakat yumurtlama döneminden önce yapılmalıdır. Adet kanamasının başladığı günden en fazla 10 – 12 gün içerisinde gerçekleşmelidir. Bunun nedeni hamilelik halindeyken test yapma riskini azaltmaktır. Tetkikin hangi gün yapılması gerektiği gerekli planlamalar yapıldıktan sonra hekim tarafından belirlenmelidir.
Rahim Filmi nasıl yapılır?
Teste başlamadan önce, krampları önlemek için yatıştırıcı ve rahim kaslarını gevşetici ilaçlar verilir. Ayrıca mesanenin de boş olması gereklidir. HSG prosedürü şu şekildedir:
- Kadının sırt üstü uzanması ve bacaklarını kendine doğru çekerek sabitlemesi istenir.
- Hazırlık tamamlandıktan sonra vajinaya, rahim ağzı ve rahimi görselleştirmek için bir spekulum yerleştirir.
- Rahim ağzından rahime doğru yumuşak ve ince bir kateter yerleştirilir.
- Renkli ve özel bir sıvı kataterden rahim boşluğuna enjekte edilir. Rahim boşluğu dolduğunda fallop tüpleri de doldurulur ve sıvı karın boşluğuna dökülmeye başlar. Tüm işlemler boyunca X-ışınları ile görüntüleme yapılır.
- Görüntüleme tamamlandıktan sonra aletler vajinadan çıkarılır.
Rahim Filmi (HSG) esnasında ağrı olur mu?
Ağrı eşiği tüm kadınlarda değişkendir ve bazı kadınların hassasiyeti daha fazladır. Ayrıca tedirginlik ve stres de daha fazla acı hissedilmesinde etkilidir. Vajina yoluyla rahime aletlerin yerleştirilme aşaması Pap smear testi ile benzerlik gösterir. Sıvı enjekte edildiğinde ise bir ısınma hissi hissedilebilir. Eğer fallop tüplerinden tıkanıklık mevcutsa bu süreçte ağrı oluşması normaldir. Test öncesinde mümkün olduğu kadar sakin olmaya çalışılmalı ve test esnasında normalden daha fazla ağrı duyulması halinde durum hekime bildirilmelidir.
Hangi durumlarda HSG yapılmamalıdır?
Rahim filmi çekilmeden önce alınması gereken bazı önlemler vardır. Aşağıda belirtilen durumlardan herhangi biri mevcutsa HSG yapılmamalıdır:
- Hamilelik halinde HSG uygulandığı takdirde hamilelik sonlanabilir.
- Pelvik enfeksiyon veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar mevcutsa, görüntüleme esnasında gerçekleşen aşamalarla enfeksiyon yayılabilir.
- Herhangi bir şekilde kullanılan iyot boyasına veya iyot içeren herhangi bir maddeye karşı alerji varsa HSG yapılmamalıdır. Ayrıca astım problemi veya herhangi bir ilaca karşı alerji mevcutsa mutlaka hekim bilgilendirilmelidir.
- Herhangi bir kanama sorunu varsa ya da kan inceltici ilaçlar kullanılıyorsa testi uygulamak risklidir.
- Diyabet veya böbrek hastalıkları bulunan kişiler için HSG risklidir. Böyle bir problem varsa, HSG öncesinde kan üre nitrojeni ve bazı kan testleri yapmak gerekebilir. Bunun nedeni böbreklerin işlevsel olup olmadığını kontrol etmektir.