Alacaklının borçludan alacağını alamaması üzerine borcunu devlet gücü ile tahsil etmek üzere İcra Müdürlüğü nezdinde başlattığı işleme, icra takibi denmektedir. Bu işlemin başlatılması için alacaklı tarafından belli bir masraf ve harç ücreti ödenmelidir. İşte bunlara icra masrafı denmektedir. Bir kısmı peşin olarak ödenen bu masraflar, dosya türüne ve tebligat türü gibi unsurlara göre belirlenmektedir.
Şimdi icra takibi, masrafı ve hesaplama yöntemi ile ilgili detaylara göz atalım:
Birinin size borcu var ve bunu çeşitli nedenlerle ödeyemiyor. Ama siz de artık bu borcu almak istiyorsunuz ve devlete bu konuda başvuru yapıyoruz. İcra Müdürlüğüne yapılan bu başvuru sonucunda başlatılan işlemlere icra takibi denmektedir. Elbette bu başvuruyu yaparken alacaklı tarafın belli bir harç ve masraf ödemesi yapması gerekmektedir.
Alacaklının başvurusunda ödediği harç ve masraflar ise kısaca; peşin harç, başvuru ve vekalet harcı, vekalet pulu, dosya gideri, tebligat gideri şeklindedir. Bunların toplamını ödemekle yükümlüdür; ama direkt kendisi başvuru yaparsa vekalet pulu ile harcı ödemesine gerek yoktur. İşte bunlara da icra masrafı adı verilmektedir.
İcra takibi iki farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlardan birincisi ilamsız olarak anılmaktadır. İlamsız icra takibi; bir mahkeme kararı bulunmaksızın para veya teminat alacaklarının tahsili için başlatılmaktadır. Aynı zamanda para veya teminat niteliğinde olmasa da kiralanan bir taşınmazın tahliyesi de icra müdürlüğünden ilamsız icra yolu ile istenebilmektedir. İlamlı icra takibi ise bir mahkeme kararına dayanılarak başlatılan türdür.
İlamsız icrada, doğrudan icra dairesine başvuruda bulunulmaktadır. Bunun için alacaklının icra takibi yapılabilmesi için elin bir ilam bulundurmasına gerek yoktur. Alacaklının alacağının bir belgeye bağlı olması da gerekmemektedir.
Alacağı hakkında bir senedi bulunmayan alacaklı da ilamsız icra yoluna gidebilir; ama bu halde ilamsız icra takibinde başarılı sonuç alınabilmesi için borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi gerekmektedir. Borçlu taraf itiraz ederse alacaklının mahkemede dava açması ihtiyacı doğmaktadır.
İcra takibi başlatabilmek için bazı harçlar ve masrafların ödenmesi gerekmektedir. Bu masraflar, başlangıç aşamada alacaklıdan tahsil edilmektedir ve dosya masrafı adı altında dosya borcuna eklenmektedir. Harç ve masraflar yapılacak icra takibinin türüne göre de değişiklik göstermektedir.
İlamsız icra takibinde istenen harç ve masraflar:
İlamlı icra takibinde istenen harç ve masrafları ise ilamsızdan farklı olarak peşin harcı içermemektedir. Diğer harç ve masraflar aynıdır.
Dosyada kısmen veya tamamen tahsilat yapılması durumunda başka harçlar da eklenmektedir. Tahsil harcı, kural olarak borçluya yüklenmektedir ve değer üzerinden 6 farklı şekilde alınabilmektedir. Bunlar ise şu şekildedir:
Devletin icra hukuku alanındaki hizmetlerin karşılık olarak aldığı paradır. Aksine bir hüküm olmadıkça herhangi bir icra takip işleminin yapılmasını isteyen kişi, o işlemin yapılması için gereken harcın tamamını peşin olarak ödemek zorundadır. Ödenecek harçlar, yıllara göre değişiklik gösterebilmektedir.
Harçlar Yasası Md. 127’ye göre; harcın tamamı ödenmedikçe işlem yapılamamaktadır. Aynı yasanın 128. Maddesi’nde ise gerekli harcı almadan o işlemi yapan memur, yükümlü ile birlikte harcın ödenmesinden sorumlu olmaktadır.
İcra takiplerinde talep talebinde bulunan alacaklıdan alınan harçtır. Sabit bir harçtır ve alacaklı haklı çıkarsa harç borçluya yüklenmektedir.
İlamsız icra takibinde, takip talebinde bulunan alacaklıdan alacağının binde beşi oranında tahsil edilmektedir. Bu harç, takip sonunda alınacak asıl harca mahsup edilmektedir.
İlama dayanmayan takiplerde mahkemeye başvurmaya mecbur kalan alacaklıdan peşinde alınan harç, kendisine iade edilmektedir veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarından mahsup edilmektedir.
İlamlı icra takibinde ise peşin harç alınmamaktadır. Ayrıca ilam niteliğinde belgelere dayalı takiplerden de peşin harç alınmamaktadır.
Konusu para olan veya para ile değerlendirilmesi mümkün olan icra takiplerinde, takibin değeri üzerinden takibi başarıyla sonuçlanması nedeniyle nispi olarak alınan harca verilen isimdir. Harç oranı, icra takibinin devam ettiği süre boyunca artmaktadır.
Tahsil harcı;
Hacizlerin kaldırılabilmesi için de tahsil harcının ödenmiş olması gerekmektedir.
İlamlı ve ilamsız olmak üzere farklılık gösteren icra takibi, gerekli harçların ve ücretlerin ödenmesiyle başlatılabilmektedir. Gerekli olan harçların bazıları sabitken, bazıları alacak tutarı üzerinden hesaplanmaktadır. Aynı zamanda harçlar, yıllara göre farklı oranlarda hesaplanabilmektedir.
Örneğin; 2018 yılında ilamsız bir dosyada 1 adet borçlu normal tebligat yoluyla 10 bin liralık alacağı için:
Yani 10 bin lira alacağı için oluşturacağı ilamsız icra takibinde 114,30 lira toplam icra takibi masrafı yapmalıdır. Eğer icra takibini doğrudan kendisi başlatacaksa vekalet pulu ve harcı ödemesine gerek yoktur.
Eğer dosya ilamlı icra takibi yoluyla açılsaydı; peşin harç alınmayacak ve 65,30 lira toplam icra takibi masrafı olacaktı.
İcra masrafı hesaplama konusunda işlemlerle uğraşmak yerine sizin için bu işi yapan araçları kullanabilirsiniz. Bu araçların güncel oranlara göre güncellenmiş olmasına dikkat etmelisiniz. Paratic Hesaplama olarak değişen harç oranlarına göre aracımızı revize ettiğimizi bilmelisiniz.
İcra masrafı hesaplama aracını web sitenize veya blogunuza eklemek için aracın hemen alt kısmında bulunan “sitene ekle” yazısına tıklamanız yeterlidir. HTML kodunu sitenizde veya yazınızda istediğiniz yere yapıştırarak, ziyaretçilerinize bu alanda bir hizmet verebilirsiniz.