159: İki Elle Yemek
Soru:
|Selamun aleykum hocam, Peygamberimizin iki eliyle yediği hakkındaki görüşler doğrumudur? (bir elinde ekmek bir elinde karpuz yediği rivayeti gibi.) Bir elimizle içecek içerken diğer elimizi aynı anda yemek için kullanabilir miyiz? Allah razı olsun.|
Cevap:
Ve aleykumusselam ve rahmetullah. Hamd Allah’a mahsustur.
Değerli kardeşim Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem)’in sünnetinde sabit olan sağ el ile yemek ve içmektir. İmam Muslim (rahimehullah)’ın ibni Ömer (radıyallahu anhuma)’dan tahriç ettiği hadiste Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem) şöyle buyuruyor:
إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَأْكُلْ بِيَمِينِهِ ، وَإِذَا شَرِبَ فَلْيَشْرَبْ بِيَمِينِهِ ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ ، وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ
“Sizden biri yediği zaman sağ eliyle yesin ve içtiği zaman sağ eliyle içsin. Zira şeytan muhakkak soluyla yer ve soluyla içer.”
Ve Cabir (radıyallahu anhu)’dan Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem)’in şöyle dediğini tahriç etmiştir:
لَا تَأْكُلُوا بِالشِّمَالِ ؛ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِالشِّمَالِ
“Sol ile yeme! Zira şeytan sol ile yer.”
Sorunda işaret ettiğin rivayete gelince Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem)’in karpuzla ekmek yediğini nakleden bir rivayet bilmiyorum. Ama yerken iki elini kullandığını zikreden bazı zayıf rivayetler vardır:
İmam et-Taberani (rahimehullah) Abdullah bin Cafer (radıyallahu anhu)’nun şöyle dediğini rivayet eder:
وَرَأَيْتُ فِي يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِثَّاءَةً، وَفِي شِمَالِهِ رُطَبَاتٍ، وَهُوَ يَأْكُلُ مِنْ ذَا مَرَّةً، وَمَنْ ذَا مَرَّة
“Sağında salatalık ve solunda taze hurmalar gördüm. Bir ondan bir bundan yiyordu.”
Hadisin senedinde Asram bin Havşeb vardır. Metruktur. İmam Yahya “yalancı, habistir” der. Hafız ibni Hacer (rahimehullah) “senedinde zaaf vardır” der.
İmam Ahmed (rahimehullah) Abdullah bin Cafer (radıyallahu anhu)’dan şöyle rivayet etmiştir:
إِنَّ آخِرَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِحْدَى يَدَيْهِ رُطَبَاتٌ ، وَفِي الْأُخْرَى قِثَّاءٌ ، وَهُوَ يَأْكُلُ مِنْ هَذِهِ وَيَعَضُّ مِنْ هَذِهِ
“Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve sellem)’i son gördüğümde bir elinde taze hurmalar ve diğer elinde salatalık vardı. Bundan yiyordu ve ondan ısırıyordu.”
Hadisin senedinde Nasr bin Bab vardır. Hadisi metruktur. Ve Haccac bin Arta vardır. Güvenirliği tartışılmıştır.
İmam el-Hâkim (rahimehullah) Enes (radıyallahu anhu)’dan şöyle rivayet eder:
أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْخُذُ الرُّطَبَ بِيَمِينِهِ وَالْبِطِّيخَ بِيَسَارِهِ فَيَأْكُلُ الرُّطَبَ بِالْبِطِّيخِ
“Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve sellem) taze hurmayı sağ eline ve karpuzu sol eline alır ve taze hurmayla karpuzu beraber yerdi.”
İmam el-Hakim (rahimehullah) “Bu rivayet sadece Yusuf bin Atiyye’den gelmiştir. Ve o hüccet olmaz” der. Ve Hafız ibni Hacer (rahimehullah) “senedi zayıftır” der.
Velhasıl değerli kardeşim Rasûlallah (sallallahu aleyhi ve alihi ve sellem)’den gelen sabit emir ve sabit nehiy varken bu zayıf rivayetlere iltifat edilmez.
Sorunun cevabına gelince: Hayır! Bir elinle içecek içerken diğer elinle yemek yemen sünnete uygun olmaz. Sünnete uygun olan sırasıyla sağ elinle yemen olur. Allah-u Alem.