İNCE NAYLON ÇORAP ve KADINLAR…
Esnek, dayanıklı, yıkanabilir, çabuk kurutulabilir ince naylon kadın çorabı devrim niteliğinde bir ürün olarak hayatımıza girdi… Üretimiyle birlikte, kadın çorabı büyük bir potansiyel pazar oldu… Etek boyunun kısalmasıyla birlikte kadınların gardrobunun önemli bir bileşeni haline geldi. Hem bacağı toparlaması hem de estetik bir görüntü vermesi kadınlar kadar erkeklerinde ilgisini eksik etmedi.
Amerikalı kimyacı, mucit Wallace Hume Carothers (1896 – 1937) naylonu icat eden kişi olarak bilinir. Başlangıçta naylonu geliştirmenin yanı sıra, organik kimya alanında Neopren (polikloropren) için zemin hazırladı. 1930 yılında DuPont firmasının bilim adamları tarafından Neopren (sentetik kauçuk) icat edildi.
1939 yılında, tüketim toplumu firmasının naylon tesislerinde, ilk olarak diş fırçası, misina ve cerrahi iplik üretildi… 16 Mayıs 1940 tarihinde “Naylon Günü” ilan edilerek ince naylon kadın çorapabından 4 milyon çifti Amerika’da satışa sundu ve 2 gün içinde tamamı satıldı.
Merak edeniniz olabilir, çifti 1,15 $ dan satıldı. 1941 yılının sonuna kadar piyasaya sürülen kadın naylon çorabı sayısı 11,5 milyon düzine çiftdi… O dönemde bir kadının bir yıl içinde 8 adet çorap tüketeceği hesap edilmişti. Tabi “tüketim toplumu” olmamıştı daha dünya…
Ankara’da, İstanbul’da kaçan çorapları onaran esnaflar vardı. Yıllar önce televizyonda yayınlanan “… Atın atın eskimiş çoraplarınızı atın” sloganlı bir çorap reklamını vardı. Çok ses getirmişti. Hatırlayanınız var mı? bilmiyorum.
7 Aralık 1941 tarihinde Japonlar tarafından Pearl Harbor bombardımanı ve ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na girişi sonrasında “naylon” ulusal savunma için mal üretimine kanalize edildi.
Savaş ekonomisi; paraşüt imalatı, lastik kordonlar, ipler, uçak yakıt tankları, ayakkabı, halat, hamak ile otomotif sanayi naylonu kullanmaya başladı. Tüm kısıtlamalara karşı, karaborsada yine de 4,5 milyon çift naylon çorap üretildi…
İnce naylon kadın çorabı, savaşın sona ermesinden sonra 1945 sonbaharında sonunda yeniden piyasaya sürüldü. Mağazaların önünde uzun kuyruklar oluştu. Fotoğrafta imrenilen naylon çorapları satın aldıktan sonra gururla sokakta giyen kadın görülüyor.
Bu estetik kadın çoraplarının arka tarafında dikişli olanları vardı. Düzgün hızalı olması önemliydi. Bacağı uzun ve düzgün gösteren bu dikiş, bir dönemin simgesiydi. Dikişi olmayan çoraplar için dikiş izlenimi veren çizgi çizilirdi. Nasıl mı? Fotoğrafta siyah eyeliner (göz) kalemi kullanarak “dikiş” yapan maharetli bir kadın görülüyor. Helena Rubinstein’in “Bacak Çubuğu” ve Max Factor’un “Pan-Cake” bu iş için yarattığı aparat görülüyor.
Carothers, naylonun yaratıcısı, kendi icadının dünyanın her tarafındaki çılgınlığını göremedi… Büyük bilimsel başarısından sonra depresyon krizleri ile mücadele etti… Daha sonra 1937 yılında Philadelphia otel odasında “Potasyum siyanür”le intihar etti.