Düşük vergi avantajını görüp Türkiye'ye akın eden yabancı futbolcu ve basketbolcular için Türkiye vergi cenneti olmaktan çıkıyor. TBMM Başkanlığı'na sunulan yeni kanun teklifine göre lig usulüne tabi spor dallarında en üst ligde faaliyette bulunan sporcu ücretlerinden yapılacak kesinti oranı arttırılacak. Türkiye'de yüzde 15 vergi ödeyen profesyonel sporcular artık beyanname verip yüzde 40 vergi ödemek zorunda kalacak. Yabancı futbolcuların önemli bir bölümünün yeni vergiler yüzünden Türkiye'den kaçacağı, bu sayede yerli futbolcuların önünün açılacağı ifade ediliyor. Düzenlemeden bir kötü sürpriz de futbol hakemlerine çıktı. Artık hakemler de beyanname verip vergi ödeyecek. Yeni düzenlemeyle en üst liglerde oynayan tüm sporcular; yerli, yabancı fark etmeksizin yüzde 20 vergi ödeyecek. Bu sporculardan yıllık brüt geliri 500 bin lirayı aşanlar Maliye'ye gelir vergisi beyannamesi verecek. 500 bin lirayı aşan geliri olanlar yüzde 40'a varan oranlarda ilave vergi ödemek zorunda.
Sistem nasıl uygulanacak?
Yüzde 20'lik vergiyi kulüpler stopaj şeklinde önceden kesip vergi dairesine aktaracak. Sporcu ise beyanname verip ilave geliri için ayrıca yüksek vergiyi ödeyecek. Bu arada kulübün ödediği yüzde 20'lik vergi toplam vergiden düşülecek. Daha önce futbol kulüplerinin üzerinde olan vergi ödeme zorunluluğu artık direkt sporculara geçecek. Üst lig dışındaki orta ve alt liglerdeki sporcular ise yüzde 10 ve yüzde 5'lik sabit vergileri ödemeye devam ederken beyanname vermeyecek.
Tüm kulüplerin canı yanacak!
Meclis'e sunulan yasa teklifinden spor kulüpleri için de sürpriz çıktı. Teklifle, borç içindeki spor kulüplerine yeni bir vergi yükü daha geliyor. Yürürlükteki kanunlar gereği sporculardan kesilen gelir vergisi daha sonra bağlı bulundukları spor kulüplerine iade ediliyordu. Böylece kulüpler, futbolcu ve basketbolcu gibi profesyoneller için ödedikleri vergiyi Maliye'den geri alabiliyorlardı. Yeni kanunla iade kalkacağı için spor kulüplerinin vergi yükü çok daha fazla artacak. Erdoğan SÜZER/SÖZCÜ
TABUTA ÇAKILAN SON ÇİVİ
Meclis'e sunulan kanun teklifi ile sporculara ödenen ücretlerde %5 puanlık vergi artışıyla 500.000 TL'nin üzerinde ücret elde eden sporculara gelir vergisi beyannamesi verme mecburiyeti ve %40 oranında vergi ödeme mükellefiyeti getiriliyor. 31.12.2019 tarihine kadar futbolculara yapılan ödemelerden sabit oranda, en üst ligdekiler için %15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmakta idi. Kulüpler tevkifatı yapıp vergi dairesine ödüyorlar, vergi dairesi de 5 gün içinde bu tevkifat tutarını kulüplerin alt yapısında kullanmak üzere iade ediyordu. Yani, bugün itibariyle futbolcu ücretlerinden kesilen gelir vergilerinin ne devlete bir katkısı, ne de kulüplere bir yükü söz konusu değildi.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 4. bendine göre, spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretler gelir vergisinden istisna idi. Kanun teklifi ile bu istisna da kaldırılıyor. Artık hakemlere ödenen ücretler de gelir vergisine tabi olacak.
ÖDEYEMEDİLER!
Spor kulüpleri borçları nedeniyle batma noktasını çoktan geçmişken; ilave %20'lik gelir vergisi tevkifatı yükü, tabuta çakılan son çivi görevini görecektir. Daha önce futbolcu ücretleri normal tarifeye göre de vergilendirildi. Kulüpler bu borçları ödeyemediler, vergi inceleme raporları yazıldı, yazılan vergi ve cezalar uzlaşma sonucunda silindi. Sonra sabit oranlı tevkifat usulüne dönüldü.
MECLİS'TEN GEÇMEZ
Bu uygulamada da yine borçlar ödenemedi. En sonunda tevkifat yapıldı, 5 gün sonra iadesi yoluyla spor kulüpleri rahatlatıldı. Milyonlar kazanan futbolcuların tek kuruş vergi ödememesi, popülizm yapmaya çok uygun bir konu olmakla birlikte Türkiye'de kulüplerin seyirci sayısı ve siyasetin futbolu sevmesi nedeniyle bu konu vergilendirilemedi.
Futbol kulüplerinin henüz olayın ciddiyetini kavrayamadıklarını düşünüyorum. Bugün-yarın olayın ciddiyetini kavrayacaklar ve iktidar nezdinde yapacakları lobi ile uygulamanın bugün uygulandığı gibi devamını sağlayacaklardır. Nedim TÜRKMEN/SÖZCÜ
FUTBOLCU ÜCRETLERİNİN VERGİ ORANLARI
ÜLKE ORAN (%) İsveç 61.85
Japonya 55.95
Danimarka 55.8
Yunanistan 55
Belçika 53.7
Portekiz 48
Almanya 47.5
İtalya 47
Fransa 45
İspanya 45
İngiltere 45
Hırvatistan 36
Uruguay 36
Meksika 35
Arjantin 35
Brezilya 27.5
Türkiye 15
Rusya 13
Kaynak: OECD ve ülkelerin resmi makamlarının verileri.