-
Prof. Dr. Mustafa Karahan
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Yaralanmaların tedavisinde mümkün olduğunca konservatif yöntem (cerrahi olmayan) tercih edilir. Eğer ki bu yöntem ile başarılı olunamıyorsa ve bazı koşullar mevcutsa cerrahi tedavi uygulanır.
Konservatif tedavi 4 şekilde olabilir;
İnaktivite (otorejenerasyon) : Konservatif tedavide en önemli silah, vücudun kendini onarım yeteneğini ön plana çıkarmak için istirahat’tır (inaktivite). Tüm ekstremiteyi (bacağı, kolu) inaktiviteye alabilirken sadece belirli bir eklemi de alabiliriz.
İlaç tedavisi : İnflamasyonu alıcı ilaçlar, ağrı giderici ilaçlar en sık kullanılan ilaçlardandır
Fiziksel tedavi ajanları : Ultrason, soğuk uygulama, lazer uygulama veya elektriksel uyarılar gibi yöntemler sakatlıkların iyileşmesinde önemli rol oynar.
Nutrisyonel destek (İlaç desteği) : Doping kategorisine girmeyip ancak iyileşme sürecini hızlandıran kimi besin destekleri
Cerrahi tedavi 6 şekilde olabilir.
Debridman, eksizyon : Menisküs veya glenoid labrum gibi dokular yırtılabilir ve eğer onarılamayacaksa çıkartmak gerekir, bu işleme debridman, eksizyon denir.
Redüksiyon, fiksasyon : Kırık oluşunca kırık parçalar önce yerine oturtulup (redüksiyon) daha sonra birbirine tutturulmalıdır.
Cerrahi onarım : Yırtılmış veya kopmuş olan dokuların tekrar karşı karşıya getirilerek erken dönemde onarılmasıdır.
Rekonstrüksiyon : Yaralanmadan en az 1,5 ay hastanın kalıcı şikayetleri varsa ek tedavi yöntemlerle ameliyat edilmesidir.
Protez : Yaralanan vücut bölgesi fonksiyonlarının sürdüremiyorsa yerine yapay bir malzemenin yerleştirilmesidir.
Spora dönüş :
Sahaya dönüş kararında ana prensip adım adım olmasıdır. Amaç ise sahaya dönüşün en kısa zamanda en güvenli dönüşün sağlanmasıdır. Maça çıkma kararı vermek için en az 2 - 3 tam kapasite yakınma ve aksamasız antreman yapmaka gereklidir. Antreman çıkma kararı vermek için en az 3 -4 spor spesifik rehabilitasyon seansında spora özgü hareketlerde yakınma veya aksama olmaması gereklidir. Spor-spesifik rehabilitasyona başlama kararı vermek içinse doktorun eklem durumunun, kas durumunun, esnekliğin normal olduğunu onaylaması gereklidir. Sporun her aşamasında unutulmaması gereken birtakım kurallar vardır. Stretching öncesi yeterli ısınma, soğuma, önerilen koruyucu gereçlerin kullanılması gibi. Sakatlıktan sahaya dönüş sürecinde herhangi bir aşamada aksaklık ya da ağrı oluşursa bir önceki aşamaya dönülerek hekime müracaat edilmelidir.