İçindekiler
Tere tohumu (Lepidium sativum) turpgiller / lahanagiller familyasına aittir. Anavatanı Asya ve Kuzey Afrika’dır. Ekimi ilkbaharda yapılan tere otu, 15 ila 45 cm yüksekliğe kadar büyüyen dik, tüysüz, yıllık bir su kenarı bitkisidir. Sıcak iklimleri sever ve bir ay içinde yenmeye hazır hale gelir. Türkiye’de hemen her bölgede yetişen tere otu, hurf ve habbürreşad isimleri ile bilinir ve yaklaşık 90 çeşidi vardır. Genellikle nisan ve mayıs aylarında satışa sunulur.
Tere tohumu susam çekirdeği kadardır, rengi koyu kırmızıdır ve acımsı bir tada sahiptir. Tohumlar küçük, oval şekilli sivri ve bir ucunda üçgen şeklindedir, yaklaşık 2 ila 3 mm uzunluğunda ve 1 ila 1,5 mm genişliğindedir. Tohumdan elde edilen yağ da besleyicidir. Tere tohumu kayda değer miktarda protein, lipitler ve karbonhidratlar içermektedir. Ayrıca askorbik asit (C vitamini), tokoferol (E vitamini), folik asit (B9 vitamini), kalsiyum, demir, fosfor, magnezyum, beta-karoten ve yüksek miktarda linoleik yağ asitleri içerir.
Geleneksel tıpta bitkinin yaprakları, gövdeleri ve tohumları astım, öksürük, soğuk algınlığı, kabızlık, anemi ve vücutta istenmeyen kokuların giderilmesi için kullanılır. C vitamini eksikliğini giderir, K vitamini bakımından zengindir, bağışıklık sistemini güçlendirir. Adet döngüsünü düzenler ve emziren annelerin süt üretimini arttırmasına yardımcı olur. Saç dökülmesini önler. Daha çok fayda sağlamak için çiğ tüketilmesi gerekir, baharat olarak kullanılabilir.
Bahçe teresi tohumları, soğuk algınlığı, baş ağrısı, astım, boğaz ağrısı ve öksürük tedavisi için balgam söktürücü olarak alınan bal ile karıştırılarak tüketilmelidir. Akciğer fonksiyonlarını iyileştirme özelliği vardır.
Tohumlar, içerdiği demir sayesinde bağırsaklarda kolaylıkla emilir ve kandaki hemoglobin seviyesini arttırır. Demir eksikliği olan hastaların tedavisinde kullanılır. Tohumların tüketilmesinden yarım saat sonra alınan C Vitamini demir emilimini arttırır.
Bahçe teresi tohumları, güneş yanığı, tahriş olmuş ciltler, kuru cilt ve dudakları tedavi etmek için kullanılabilir. Cilde uygulanabilen bir macun oluşturmak için su ve bal ile karıştırılır.
Tohumlar bal ile karıştırılarak tüketildiğinde dizanteri ve ishalden kaynaklı bağırsak tahrişinde fayda sağlar. Çocuklarda kolik tedavisinde tohumlar ezilerek sıcak su ile karıştırılarak demlenip tüketilebilir. Tohumların içerdiği müsilaj maddesi kabızlık ve hazımsızlık semptomlarını gidermekte faydalıdır.
Metiyonin ve sistein hariç tüm esansiyel amino asitler bahçe teresi tohumlarında yüksek miktarlarda bulunur. Toplam asit oranı %47 kadardır. Aspartik ve glutamik asit önemli miktarda bulunur. Vücuda fayda sağlayacak ölçekte linoleik (omega 6) ve oleik asit (omega 9) ile alfa-linoleik asit (omega 3) yağ asitleri barındırır.
İçeriğinde bulunun fenolik bileşikler sayesinde iyi bir antioksidan kaynağıdır. Ayrıca, bolca E vitamini içerir ve hastalıkların önlenmesine yardımcı olur. Vücudu serbest radikallerden arındırma potansiyeli ile hava kirliliği ve kimyevi maddelerin yol açtığı kanserleri önlemede yardımcı unsur olarak etkilidir. Hücre zarını hasara karşı korur ve böylece vaktinden önce yaşlanmaya sebep olabilecek yıkımlara karşı koruma sağlar.
Tere tohumları östrojene benzeyen fitokimyasallar içerir. Bu sayede düzensiz adetlerin daha düzenli hale gelmesine yardımcı olur.
Tere otu ya da tohumu emziren annelerde süt üretmeye yarayan meme bezlerinin uyarılmasına yardımcı olur. Ayrıca içerdiği yüksek protein ve demir sebebiyle, yeni doğum yapmış kadınlar için ideal bir besin kaynağıdır.
Tere tohumu sabahları aç karnına tüketildiğinde metabolizmanın daha hızlı çalışmasını sağlar. Yanında tere yaprağı ile tüketimi metabolizma hızlandırıcı etkiyi arttırır ve terletici etkide bulunur. Zayıflamak için tere tohumunu havanda iyice öğütün ve bir tatlı kaşığı kadar öğütülmüş tohumu bir tatlı kaşığı balla karıştırıp sabah aç karnına yiyin, ardından bolca ılık su için. Ilık su karışımın metabolizmaya karışmasını hızlandıracaktır.
Saçlarınız dökülüyorsa bir çay kaşığı tere tohumunu 1 litre kaynattığınız suya ekleyin ve ılıdığı zaman bu suyla saç diplerinize masaj yaparak saçınızı yıkayın.
Tere otu tohumu tek başına yenebilecek lezzette değildir. Acı ve kötü bir kokusu vardır. Tohumu balla karıştırıp üzerine ılık su dökerek tüketmek en kolay yöntemdir. Ayrıca yoğurda yedirip ve harnup pekmezi ile karıştırarak macun kıvamında tüketebilirsiniz.
Malzemeler:
Yapılışı: Tere otu, roka, maydanoz, taze nane ve taze soğanı iri iri doğrayın. Domatesleri de doğrayıp yeşilliklerle karıştırın. 1 limonun suyunu, zeytinyağı ve tuzu ekleyin. Zeytinlerin çekirdeklerini çıkartın ve bununla salatayı süsleyin.
Malzemeler:
Yapılışı: Tereleri iyice yıkadıktan sonra salata kabının içine kopartarak koyun. Soğanları ve maydanozları ince doğrayıp terelere ekleyin. Beyaz peyniri de küp küp doğrayıp karışıma ekleyin. Salatanın sosu için sarımsakları ezin, limon suyu, zeytinyağı, nane, pul biber ve tuzu ekleyip iyice çırpın. Ardından sosu yeşilliklerin üzerine döküp karıştırın.
Referanslar: 1- Study of Lepidium sativum Linn, 2- Chemical composition of garden cress, 3- Benefits of garden cress
YAZIYI PAYLAŞ