”Merhaba ben Johnny Cash” işte çoğumuzun doğmadığı yıllarda country müziğin en büyük efsanelerinden Johnny Cash, sahneye çıkmadan önce yalnızca bu kısa cümleyi söyler ve sade bir şekilde sanatını icra etmek için seyircilerden takdir toplardı. Ölümünden sonra da sanatçı asla unutulmadı. 2006 yılında çıkan ve Johnny Cash’in hayatını canlandıracağı oyuncuyu kendi seçtiği Walk the Line filmi, efsanenin hayatını anlatış tarzı ve harika oyuncuları ile oscar ödüllerine layık görülmüştü. Çalkantılı ve daha çocukken başına gelenlerden yaşamının sonuna kadar peşini bırakmayan olaylarla birlikte bugün unutulmaz efsanenin hayatı hala en ilgi çekici biyografilerden biri.
Erken Dönem Krizi
Cash ailesi Arkansas’ta fakir çiftçilerin arasında yaşamlarını sürdürüyordu. Aile yaşamını pamuk toplayarak geçindiriyor Johnny ve kardeşleri ise ailenini ufak bazlı işlerine yardım ediyordu. Yazarların, ressamların hatta bilim adamlarının küçükken geçirdikleri felaketler onların eserlerinde daima iz bulmuştur. Cash ise yıllar sonra Five Feet High and Rising şarkısını çiftliklerinde yaşanan büyük bir sel felaketi sonucu bestelemişti. Bununla kalmayıp yaşamı boyunca işçi kesimine sempati duymasının sebebi, elbette oradan yetişmiş olmasıydı. Fakat bu izlerin belkide Cash’i etkileyen en önemlisi kardeşinin otobiyografiye göre kendisi yüzünden geçirdiği kaza yüzünden ölmesiydi. 7 kardeşten Jack, Cash’in en çok sevdiği kardeşiydi. Cash’in söylediğine göre kendi yapması gereken işi Jack yapması sonucu kardeşi makineye elini kaptırmış ve bir hafta sonra hayata gözlerini yummuştu. Johnny Cash yıllar sonra söylediği üzere kardeşi için ”Onunla cennette buluşmayı dört gözle bekliyorum.” demiştir.
Müzik kısmında ise 12 yaşında şarkıya söylemeye başlamış. Pamukçuların yanında çalıştığı zamanlar kardeşleri ile birlikte onları eğlendiren şarkılar söylemiştir. Usta şarkıcı gitarı ise annesi ve yakın bir arkadaşı tarafından öğrenmiş, lise yıllarında beste yapmaya başlamıştı. Daha sonra ise uzun yıllar sürecek hava kuvvetleri deneyimi ile şarkıcı müziğini dünyalara duyuracaktı.
Bugün canımı yaktım. Hala hissedebiliyor muyum diye. O acıyı kesmeyi denedim. Eski tanıdık bir sızı Ne hale geldim ben eski tatlı dostum? Tanıdığım herkes en sonunda, Çekip gitti…
Yükseliş
Erken dönem başarısını radyo spikeri olmak ile geçiren Cash burada farklı bir ekip yakaladı. Daha çok geceleri birlikte takıldığı ve sonradan gitaristi olan Luther Perkins ve basçısı olan Marshall Grant ile birlikte büyük bir başarı elde etti. Başlarda kayıt sözleşmesi elde edemiyordu ama büyük uğraşlar sonucu ve çocukluğunun getirmiş olduğu sonuna kadar gitme felsefesi ile Cash sonunda bir yapımcı ile anlaşarak sesini büyük çapta duyurmayı başarmıştı.
Daha önce belirttiğim oscar ödüllü film Walk the Line isimli şarkı ise country listelerinde bir numara olmayı başarmış ilk şarkısı olmuş ve albüm yapmaya yol açmıştı. Daha sonraları ise ardı arkası kesilmeyecek, çoğu zaman hüzünlü parçalar bestelemeye devam etti.
Cash’in başarılarının ardı arkası kesilmiyordu. Ülkede ilk beşte kalan şarkısı Folsom Prsion Blues büyük bir ses getirdi. Ve onu Ben Walk the Line izledi. Cash’in tok sesi ve tarzı onu kısa sürede amerikanın en çok tanınan isimleri arasında yer almasını sağladı.
Beni yanında tutmak için bir yolun var. Bana sevmek için saklayamadığım bir neden veriyorsun. Senin için biliyorum gelgiti bile tersine çevirebilirim.Çünkü sen benimsin ve ben sınırda yürüyorum.
Bağımlı
1950 yıllarında Cash’in kariyeri ve uyuşturucu kullanımı aynı dönemlerde başlamıştı. Başka bir bağımlı olan Waylon Jennings ile bir evi paylaşan Cash evin her yerinde uyuşturucu saklıyor, yoğun ilgi gören turlarında ise uyarıcı kullanmak zorunda kalıyordu. Bir çoğu kötü sonuçlanan ve cezalar kesilen krizler Cash’in umursamaz tavrı ile birleşince karmaşık hayatı, dahada karmaşıklaşıyordu.
Haziran ayında yeğeni ile balık avı sırasında birkaç yüz dönüm arazinin yanmasına sebep olan bir yangın tetikleyen Cash bunun egzozdan çıkan bir yangın olduğunu iddia etsede, diğerlerine göre uyuşturucu halinde ısınmak için yaktığı ateşi kontrol altına alamadığından kaynaklanıyordu. Ki bunu söyleyen yeğeninden başkası değildi. Hasar büyüktü, orman yangınları bir çok kuş türünün göçmesine, bazılarının verimli ormandan kaçması ile türlerinin yok olma riskinin yükseltmişti. Daha sonra kendisine soruşturma açılması ile ”Lanet sarı şahinlerin umurumda değil” sözleri ile kendisine 125 bin dolar ceza verilmesi aynı anda gerçekleşti.
Bununla da kalmadı. Uyuşturucu krizleri karısından boşanmasına sebep oldu. Bir çok başka felaket başına geldi. İnsanların bahçelerinde dolaşıyor ve zararlar veriyordu. Bunlara rağmen Cash asla hapiste uzun süre kalmadı. Toplamda 7 kez hapis cezası alan Cash bunların her birinde yalnızca bir gün içeride kaldı. Üstelik şarkı turlarından birinde narkotik tarafından göz altına alınmasına rağmen 1960’ların ortalarına doğru ünü hiçte azalmadı. Hatta bir Grammy Ödülü bile kazandı.
Tüm bu krizler eşiğinde yeni eşi olan June Carter ile evlendi ve yaşamının sonuna kadar onunla birlikte oldu. June Cash’in bu krizleri atlatmasında ve engel olmasında ona en büyük destekçi olmuş, Cash’in hayatının anlatıldığı filmde kendisi de bir oyuncu seçmiştir.
Niye hep siyah giyindiğimi merak ediyorsunuz.
Neden sırtımda hiç açık renkler görmediğinizi,
Ve neden görünüşümün böyle kasvetli olduğunu,
Bu şeyleri giymemin bir nedeni var.
Siyah Giyen Adam
Man in Black şarkısında da yazdığı gibi Cash siyah tarzı ile adeta bir ikon haline gelmişti. Böyle şeyleri giymesinin nedeni ise daha sonradan şarkılarının gölgelenmeye başlandığı bir zamanda oluşturduğu televizyon programı ”The Johnny Cash Show” adlı programda açıklamıştır. Fakir insanlar için, bastırılanlar için, cezasını çoktan ödemiş mahkumlar için, hiç okunmamış olanlar için giydiğini söylemiştir. Bu tarz 1960’ların sonunda büyük bir benimseme yaşadı ve sokaklar adeta siyah giyen adamlar ile doldu. Cash sadece sözlerle yetinmekle kalmıyor, hapishanelerde konserler veriyordu. İçeride bazılarının gerçekten cezasını çoktan ödemiş olduğunu düşünüyor ve onları benimsiyordu. İlk ünlü hapishane konserini verdiğinde yıl 1958’ti. Sadece bununla kalmıyor protesto şarkıları da yazıyordu. Döneminde meydana gelen ırkçılığı, beyazların baskısını anlattı. Yakınlarında bir yerde okul inşa edilmesi için bir çok aktivist proje gerçekleştirdi.
Büyük bir sanatçı olan Cash, sadece şarkı ile insanları etkilemekle kalmıyor; felsefi, tarz ve müzikle adeta Amerika’ya yön veriyordu. Ve bu yazınında kaynaklarından biri olan Man in Black otobiyografisini 1975 yılında hazırlamıştı. Kitap satışları ise hiç azımsanmayacak kadar fazlaydı.
Yaşamının Sonları
Yaşamının sonlarında yazdığı Hurt şarkısı şarkıcının son zamanlarında en büyük yakaladığı başarıların devam niteliğindeydi. Zaten son zamanlarında genellikle hüzünlü ve derin şarkılar yazmayı tercih etmiş, Hurt klibinde ise bir veda niteliğinde görüntüler vermiştir. 1990 yıllarında bir deve kuşu saldırısı yüzünden hastahaneye kaldırıldığında, eski bağımlılığına tekrar dönme tehlikesi yaşamıştı. Fakat eşinin telkinleri ve desteği ile bu krizleri atlatma fırsatı buldu ve konserlerine devam etti. Yaşamında bir çok karmaşıklığı barındıran Cash son zamanlarda yakaladığı otorite ile tüm dünyada çoktan tanınır hale gelmişti. Fakat eskisi gibi turlarına devam edemiyor, Kardeşi Johnny’e merhaba diyeceği günün yakın olduğunu biliyordu. Keza 2003 yılında sırası ile June Carter Mayıs ayında, eski eşi Vivian Liberto 2005 yılı Mayıs ayında ve Temmuz 2003’te ise Cash hayata gözlerini yumdu.
Bugün hala country ve rock müziğin krallarından ilan edilen Cash , popülerliğini korumuş durumda. Gözlerini kapamasından bir kaç yıl sonra yayımlanan filmi büyük beğeniler topladı. Kendisinin seçtiği oyuncu Joaquin Phoenix oscar ödülü aldı. Kim bilir belkide tıpkı Phoenix’in kardeşin küçük yaşta ölümü onun rolü almasını sağlamıştır. Bugünse hala kendi sitesinde yayımlanan Johnny Cash radyosununa 7/24 Johnny Cash müzikleri dinleyebilirsiniz.
Geçmişin üzerine kapıyı kapatın. Hatalarınızı unutmaya çalışmayın ancak onların üzerine yaşamayı bırakın. Onun enerjinizi, zamanınızı veya yerinizi almasına izin vermeyin.-Johnny Cash
Kaynakça
Man ın Black – Biografy.com – Johnnycash.com – britannica.com- bilboard.com