👣Dijital ayak izimizi silebilseydik neler olurdu?
Dijital ayak izi: İnternette yapılan aktivitelerin sonucunda oluşan, bir kişi hakkında internette bulunan her türlü bilgi.
-Nereden çıktı bu şimdi?
Aslında önce “tüm dijital ayak izinizin silinmesi için ne kadar para ödersiniz?” sorusu çerçevesinde oluşturulan çalışma, sonradan tüm dijital ayak izinin silinmesi ve bir daha tutulmayacak olması durumunda ortaya çıkacak sonuçları değerlendirmeye evriliyor. Bana da ilginç geldiği için kısaca değerlendirmek ve aktarmak istedim.
-O kadar bedavaya böyle olacağı belliydi ama.
Çalışma, internette verdiklerimize karşılık aldıklarımızın arasındaki asimetriden ve bu asimetrinin gitgide kaotik bir seviyeye ulaşmasını, bazı olası ilginç sonuçlar aracılığıyla tartışıyor.
Sonuçlara başlamadan önce yeniden hatırlamamız gereken, önemli bir nokta var: “Eğer internette bir şeye para ödemiyorsanız, siz müşteri değil ürünsünüz.”
-Kaos dedin, ilgimi çektin. Neler olurmuş peki silebilsek?
1Dijital ayak izimizin uçması sonucunda ortaya çıkacak ilk olası sonuç, hiçbir bedava servisten faydalanamayacak olmamız. Facebook’u hep bedava kullandık, bedava kullanmaya da devam edeceğiz. çünkü Facebook ürününü, yani verilerimizi satarak geçtiğimiz yıl tam 28 milyar $ gelir elde etti. Biraz daha ileri gidersek, Whatsapp’tan yollayacağımız her mesajın ya da yolladığımız her e-mail’in ücretli olduğunu düşünün. Veya basit bir hava durumunu öğrenmek için bile para ödemek… Düşününce inanılmaz geliyor, değil mi?
2Bir diğer olası sonuç ise, internette kişiselleştirmenin ölmesi. Daha geçtiğimiz hafta sık kullandığımız uygulamaların bize sunduğu kişiselleştirilmiş verilerin güzelliğinden bahsetmişken, AI ve benzeri teknolojilerle artık her ürünümüzün bizi tanıyacağını konuştuğumuz bir dünyada kişiselleştirmenin önemini, herhalde elimizden gittiğinde anlarız. En basitinden, gereken her yere her seferinde adresleri elinizle girmeniz gerektiğini düşünün (taksi, e-ticaret ve harita uygulamaları ilk aklıma gelenler). Tatsız, değil mi?
3Son olarak, hızla bir şeylerden faydalanmaya (yazıda bunu instant gratifications — anlık doyumlar olarak geçirmiş, ilginç bir tabir) elveda diyin. Bunu şöyle yorumlamak gerekiyor, en son ne zaman bir kullanıcı sözleşmesine “en azından baktınız”? Dijital ayak izi peşinde olduğumuzda, her kullanıcı sözleşmesini didik didik edip, hangi datayı ne şekilde kullandığını da haliyle bilmemiz gerekiyor. Peki, size bir örnek: Amazon Kindle’ın kullanım sözleşmesini, görece hızlı bir şekilde okumak ne kadar zamanınızı alır sizce? Deneyenden cevap, 9 saat. Ben okumamaya devam edeceğim sanırım.
👣 Günümüz internet kullanım alışkanlıklarıyla, özellikle de para ödenen ve ödenmeyen servislerin birbirinden gitgide ayrışmasıyla birlikte dijital ayak izinin “en azından farkında olmak” bence internet okur-yazarlığı bağlamında kavramsal olarak önemli. Tamam, bu saatten sonra “bütün datamız orada burada” diye ağlanmanın çok manası yok bence de, ama en azından nerede müşteri ve nerede ürün olduğumuzu bilmek, içinde bulunduğumuz mecranın nereye yöneldiğini sezmek de kötü bir şey değil.