Küresel yönetişim; küreselleşme tartışmasının beraberinde getirdiği ilgi çekici yaklaşımlardan ve özellikle son yıllarda popüler olan kavramlardan birini ifade etmektedir. “Küresel köy”, “küresel toplum”, “küresel siyaset”, “küresel sorunlar” gibi konularla beraber küresel yönetişim de alanın önemli bir başlığı olarak ortaya çıkmaktadır.
Özellikle Soğuk Savaş’ın bitiminden günümüze gelen süreçte küreselleşmenin etkilerinin artması ve bu bağlamda küresel bir farkındalığın meydana gelmesi, alandaki yaygın kullanımı global governance olan ve Türkçeye küresel yönetişim olarak kazandırılan kavramı gündeme taşımıştır.
Küresel yönetişim; küreselleşme tartışmasının beraberinde getirdiği ilgi çekici yaklaşımlardan ve özellikle son yıllarda popüler olan kavramlardan birini ifade etmektedir. “Küresel köy”, “küresel toplum”, “küresel siyaset”, “küresel sorunlar” gibi konularla beraber küresel yönetişim de alanın önemli bir başlığı olarak ortaya çıkmaktadır. Küresel yönetişim, özellikle aşırı küreselleşme yanlısı grubun (hiperglobalistler) tezlerinin içerisinde geniş yer tutmaktadır. Küreselleşme çıktılarının günlük yaşamın olduğu kadar uluslararası alanın her yönünü etkilemesi ve küresel bir toplumun var olması bir yönetim sorununu beraberinde getirmiştir.
KÜRESELLEŞME VE KÜRESEL YÖNETİŞİM
Küreselleşmenin farklı boyutları, tarihsel çerçeveleri ve eleştirileri içeren pek çok tanımı yapılmaktadır. Tanımdan öte küreselleşme; karşılıklı bağımlılık, küresel işbirliği ve dayanışma, yayılma, küresel ağlar ve ilişkiler, yoğunlaşma, serbest dolaşım, uluslararası paylaşım, dünya toplumu, teknoloji patlaması gibi kalıplar üzerinden daha net anlam bulmaktadır.
Zira küreselleşme iddiası; binlerce yıllık insanlık tarihinin daha önce tanık olmadığı şekilde dünya genelinde ekonomik, toplumsal, kültürel, siyasi alanlarda yaşanan yoğun etkileşim süreci olarak zemin bulmaktadır.
Bireylerin, toplumların ve devletlerin arasındaki dayanışmanın, paylaşımın ve farkındalığın artması ile birlikte analiz düzlemi tüm dünya olan bir yaklaşım küreselleşmenin çerçevesini çizmektedir. Küreselleşme dünya genelinde etkileşimin ve bağımlılık ağlarının yoğunlaşması olarak ele alınmaktadır.
Tecrübe ettiğimiz dönemin nitelendirmelerinden birini oluşturan “küresel çağ” söylemi, küreselleşmenin olumlu ve olumsuz çıktılarının uluslararası toplumu derinden etkilemesi üzerine kuruludur. Her ne kadar sürecin karşıtları tarafından küreselleşme, olumlu çıktılarıyla tüm küreyi kapsamadığı ve modern bir sömürge anlayışı yarattığı gerekçesiyle yoğun şekilde eleştirilse de popüler ve baskın anlayış küreselleşmenin bilinirliliğini artırmaktadır.
Küreselleşme çağı vurgusu beraberinde tüm insanlık temelli bir küresel toplum anlayışını da meydana getirmiştir. Küresel toplum; dünya üzerindeki bireylerin, toplumların ve devletlerin ortak bir anlayış çerçevesinde oluşturdukları veya oluşturmalarının beklendiği beraber yaşam platformu olarak ele alınmaktadır.
Devamı M5 Dergisi Ekim 2019 Sayısında…