Kortizon Nedeniyle Alınan Kilolar Nasıl Verilir?
Kortizol, adrenal (böbrek üstü bezler) bezlerin ürettiği hormondur. Stres hormonu olarakta bilinen kortizol vücuttaki iltihabı azaltmada önemli bir işleve sahiptir. Kortizol hormonunun ilaç halinde üretilen sentetik versiyonuna ise kortizon denir. Bazı hastalıkların tedavisinde iğne ya da hap olarak reçete edilen kortizon ilaçları fazla kilo alımına neden olabilir. Bu ilaçlar yüzünden alınan fazla kiloları vermek mümkündür.
Kortizol hormonu böbrek üstü bezler tarafından üretilen ve özellikle iltihaplanmaya karşı önemli işler yapan bir hormondur. Bununla birlikte, bazı hastalıkların tedavisinde Kortizon ismi verilen aynı hormonun sentetik versiyonu ilaç olarak kullanılır. Kortizolün sentetik versiyonu olan kortikosteroidler, genellikle sadece ”steroidler” olarak adlandırılırlar. Bu ilaçlar çoğu zaman aşağıdaki hastalıkların tedavisi için reçetelenir :
- Lupus Hastalığı & Kelebek Hastalığı (SLE)
- Artrit Hastalığı & Eklem İltihabı Hastalığı
- Crohn Hastalığı
- Astım Hastalığı
- Kanser Hastalıkları
- Çeşitli Döküntüler
İpucu : Kortikosteroidler kas oluşturmaya yardımcı olan anabolik steroidlerden farklıdır.
Uluslararası Tıp Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan araştırmaya göre; dünya genelinde her yıl yaklaşık 150 milyon kişiye kortizon (steroid) reçeteleri yazılmaktadır. En çok reçetelenen steroid ilaçları prednizon, prednisolone, kortizon, hidrokortizon ve budesonid’dir.
Bu ilaçlar iltihabı azaltmada oldukça etkilidir, ancak bazı rahatsız edici yan etkileri vardır. Bunlardan biri de kilo alımıdır. 2013 yılında yapılan bilimsel bir araştırmada kortizon ilaçlarının en çok görülen yan etkisinin kilo alımı olduğu anlaşılmıştır. (Güvenilir Kaynak) Araştırmaya katılan deneklerin %70’inde düzensiz kilo alımı tespit edilmiştir.
Steroidler (kortizon), vücudun elektrolitini, su dengesini ve metabolizmasını değiştirerek kilo alımına neden olur. Bunun sebebi; iştah artışı, vücudun su tutması ve vücudun yağ depoladığı yerlerdeki değişiklikler olarak sıralanabilir. Bu aşamada alınan kortizon dozuna göre kilo alımının artabileceği unutulmamalıdır.
Tüm bunlarla birlikte iyi haber şu ki, kortizon nedeniyle alınan fazla kiloları vermek mümkündür. Bunun için aşağıdaki adımları izlemeniz yararınıza olabilir.
Kortizon Yüzünden Alınan Kiloları Vermek İçin Ne Yapmak Gerekir?
İlk adım olarak bu durumu doktorunuzla konuşmanızda fayda var. Aldığınız ilaca ve tedavi ettiği hastalığa bağlı olarak, başka ilaç seçenekleriniz olabilir.
Doktorunuz ayrıca farklı bir doz takvimi veya farklı bir steroid şekli reçeteleyebilir. Örneğin, her gün başka bir dozaj önerebilir veya astım benzeri bir durum varsa, tüm vücudu etkileyebilecek bir hap yerine doğrudan akciğerleri hedef alan inhale steroid reçeteleyebilir.
Önemli : Doktorunuza danışmadan ilacınızı kullanmayı bırakmayın veya dozajında değişiklik yapmayın. Kortizonlar, kademeli olarak azaltılması gereken güçlü ilaçlardır. Bu ilaçların alımını zamansızca aniden durdurmak, kontrol ettikleri herhangi bir hastalığın tekrarlanmasına, kas sertliğine, eklem ağrısına veya ateş gibi ciddi sağlık komplikasyonlarına yol açabilir. Bu sebeple doktor tavsiyesi olmadan ilacınızda ve dozajında asla değişiklik yapmayın.
Bunlarla birlikte, diyet listenize dikkat ederek kortizon sebebiyle alınan kiloları vermeniz mümkündür. Bunun için;
- Düşük kalorili taze meyve ve sebzeleri tercih edin
- Lif bakımından zengin ve sindirimi yavaş olan besinleri tüketin. Örneğin; beyaz pirinç yerine kahverengi pirinç, normal makarna yerine tam buğday makarnası yiyin.
- Her öğüne mutlaka protein kaynağı içeren bir besin ekleyin.
- Bol su için. Bol su içmek zaten oldukça önemlidir ancak kortizon nedeniyle alınan kiloları vermek söz konusu olduğunda daha fazla önem teşkil eder.
- Çok az ve sık yiyin. Un, şeker ve tuzu sınırlandırdığınızdan emin olun.
- Kortizon hormonu konusunda kilo almaya sebep olan en etkili maddeler un ve tuzdur. Bu sebeple, bunların tüketimini kısıtlandırdığınıza emin olun.
- Sürekli aktif olun ve spor yapın.
Kortizon ilaçları yüzünden alınan kilolar, beslenme düzenine dikkat edilirse kalıcı değildir. Özetlemek gerekirse, taze meyveler ve sebzeler gibi düşük kalorili yiyecekleri seçmek, lif bakımından zengin ve sindirimi yavaş olan kompleks karbonhidratları (esmer pirinç gibi) tercih etmek, un, tuz ve şeker alımını kısıtlandırmak, bol miktarda su içmek ve hareketli bir yaşam sürdürmek ilaçlar nedeniyle aldığınız fazla kilolarınızı vermenizde yardımcı olabilir.