Coulomb Yasası Nedir? Formülü
Elektrik yüklü atomlarda bulunan elektrolastik ile ilgili Coulomb yasası ilk defa fizikçi Charles Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında tanımlanmıştır. Coulomb yasası ile havada yer alan yükler arasındaki çekme ve itme kuvvetleri değerlendirilmiştir. Ünlü fizikçi yükler arası itme ve çekme kuvvetini hesaplarken araç olarak burulma teraziyi terih etmiştir. Coulomb yasası bir diğer adıyla ters kare kanunu aynı zamanda bir fizik kanunu sayılmaktadır. Coulomb yasasından önce Antik Akdeniz taraflarında kehribar çubuğunun sürtünmesinden kaynaklı olarak tüyleri çektiği bilinmekteydi.
Ardından Thales elektrolastik üzerine gözlemler yapmaya başlamıştır. Yasalara baktığımızda Coulomb yasası ile Newton tarafından bulunan evrensel kütle çekim yasası arasında büyük benzerlikler bulunmaktadır. Aynı zamanda Gauss kanunundan da etkilenerek gelmiş geçmiş en gerçek elektromanyetizm düşüncesi Coulomb tarafından bulunmuştur. Yasa uygulanırken uluslararası birimler kullanılır. Ölçümünde, kuvvet için birim olarak Newton; uzaklık için birim olarak metre kullanılır. Elektrik ölçümünde ise birim volt kullanılır. Yasaya göre:
- Yüklerin skaler çarpımı ile iki yük arası elektrostatik güç doğru orantılıyken; uzaklık ile iki yük arasındaki elektrolastik güç hesaplamasında uzaklığın karesi ile
ters orantılıdır.
- Kanunun bir diğer orantı faktörlerinden biri de Coulomb sabitidir. Bu sabit elektrik ile bağlantılı birçok uygulamada da kullanılmaktadır.
Coulomb kanunun
Doğru bir biçimde uygulanabilmesi için iki temel şart bulunmalıdır. Öncelikle, yükler mutlaka noktasal olmak zorundadır. Buna ek olarak, yüklerin hareketsiz şekilde kalması gerekmektedir.(Birbirlerine karşı hareketsizlik) Coulomb kanunu çok basit bir deney yardımıyla da kanıtlanabilmektedir. İki küre havada sarkıtılarak küreye etki eden kuvvetlere bakılarak yasa açıkça görülür. (üç kuvvet:ağırlık,elektrik kuvveti ve halat gerilimi) Yükler arası kuvvet zıt olduğunda yükler birbirini çekmektedir. Tam tersi durumda yükler arası kuvvet aynı olduğunda yükler birbirini itmektedir.
(+ ile + veya – ile – birbirlerini iter; + ile – birbirlerini çeker.)