EMEKLİLİK ÖNCESİ YAPILMALI
Memurların hizmet birleştirilmesi için ellerini çabuk tutmaları gerekiyor. Hizmet birleştirmesi için emekli olacağı tarihi bekleyen düşük emekli aylığı alabilir. Memuriyete başlamadan önce veya memuriyet arasında 4/alı veya 4/bli olarak geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesi işlemine hizmet birleştirilmesi denilir. Bu işlemin memurun hizmet verdiği kamu idarelerince yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi ilgili sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden bu sürelere ilişkin bilgileri alarak birleştirme işlemini yapmalıdır. Bu işlemi yapacak birimlerde ne yazık ki hizmet birleştirilmesiyle ilgili olarak yanlış bir algı var. Bu işlem emekli olmadan ne kadar önce yapılırsa, memur için o kadar iyi. Bu işlem hemen değil de, emekli olunacak tarihte yapılırsa memurun daha önceki hizmeti emekli aylığına esas derece ve kademesini yükseltecek olsa bile memur bu imkandan yararlanamaz. İlk kez 1 Ekim 2008 öncesinde memuriyete başlayan kişiler diğer statülerde geçen sürelerini ne kadar erken birleştirirlerse o kadar iyi. Çünkü bu süreler emekliliğe esas aylıkların tespit edilmesinde değerlendiriliyor. Bu işlemin emeklilik aşamasında yapılması halinde kamu idarelerinde eski ve yeni emeklilik keseneğine esas aylık intibaklar arasında farkı hesaplayacak program veya geriye dönük olarak memur maaş gösterge ve katsayı tablolarının bulunmaması nedeniyle farklar hesaplanamamakta ve bu durum memurların daha düşük derece ve kademeden emekli aylığı almasına neden olmaktadır.
AYLIK MAAŞI ETKİLİYOR
Yani memurun, memur olmadan önceki hizmeti emekli aylığını artırabilecek nitelikteki bir hizmet olsa bile hizmet birleştirmesi emeklilikten önce yapılmazsa emeklilik aşamasında bu hizmetin birleştirilmesi emekli aylığını artırıyor. Hizmet birleştirmesinin emekli olunacağı zaman yapılması memurun emekli aylığını düşürdüğü gibi SGKnın prim gelirlerini de düşürüyor. Bu durumda hem SGK prim kaybediyor, hem de emekli olacak kişinin maaşı düşük oluyor. Bu nedenle ilk kez 1 Ekim 2008 tarihinden önce memuriyete başlayan kişiler hizmet birleştirmelerini bir an önce yapmaları önem taşıyor.
YÜKSEK AYLIK İÇİN ŞART
Örneğin 4 yıllık fakülte mezunu olan ve genel idare hizmetler kadrosunda 15.11.2007 tarihinde göreve başlayan sigortalının göreve başlamadan önce 4/a kapsamında geçen 1.170 gün sigortalılık süresi var ise bu durumda bu kişinin emeklilik keseneğine esas aylığı için terfi tarihi sigortalılık süresi kadar geriye götürülecektir. Memur olmadan önce 3 yıl, 3 ay sigortalılığı bulunan bu kişinin emekliliğe esas aylığı için terfi tarihi 15.08.2004 olarak bulunacak ve kişinin bu tarih üzerinden emekli keseneğine esas aylık derece kademesi ilerleyecektir.
Hizmetin niteliğine de bakılıyor
Memurun memur olmadan önceki hizmetleri emekli keseneğine esas aylığı artırdığı gibi memurun statüsüne göre kazanılmış hak aylığını da yükseltir. Yani memurluk öncesi hizmetler memurun eline geçen aylığı da artırabilir. Bunun için bazı şartlar söz konusu. Memurlukta yaptığı iş ile memurluk öncesi geçirdiği hizmet süresinin benzer nitelikte olması halinde memurun hem kazanılmış hak aylığı, hem emekli keseneğine esas aylığı artar. Yani memur hem çalışırken, hem emekli olurken yüksek aylık alır. Fakat memurun memurluk öncesi hizmetleri aynı nitelikte değilse bu durumda yalnızca emekli aylığı artar.
Yurtdışı çalışması da geçerli
4/c kapsamında memur olarak çalışan bir kişinin Türkiye ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan bir ülkede geçen hizmetlerini birleştirebilir. Bu durumda sözleşmeli ülkeler ile iletişime geçilerek bu süreler emeklilikte geçerli hizmet sürelerine eklenmektedir.
2008 tarihi önem taşıyor
Hizmet birleştirilmesi ile ilgili madde 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırıldığı için ilk kez 1 Ekim 2008 tarihinden sonra memuriyete başlamış kişilerin daha önceki hizmetlerini birleştirmeleri halinde emekli keseneğine esas aylıklarında bu hizmetler dikkate alınmayacaktır. Dolayısıyla ilk kez 1 Ekim 2008 tarihinden sonra memuriyete başlayan kişi hizmet birleştirmesi yapsa bile bu süre emekli keseneğine esas aylığını değiştirmeyeceğinden bu kişinin aylığı artmayacak ancak toplam hizmet süresi artacaktır. (Okan Güray Bülbül/Akşam)