Kalp ve Damar Hastalıkları
Özel Tuzla GİSBİR Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Birimi;
Dünyada kalp cerrahisi 1950’li yıllardan beri yapılmaktadır. Gelişen teknoloji ve deneyim ile ameliyatlar oldukça yüksek başarı oranları ile yapılmaktadır. Bu başarı oranları yakalandıktan sonra kalp cerrahisinde yenilik arayışına girişilmiştir. Amaç hastaların daha küçük kesilerden ameliyat edilmesi, hastanede kalış süresini kısaltmak ve günlük yaşantıya daha hızlı dönmesini sağlamak olmuştur. Ayrıca başarı oranlarındaki artış daha riskli ve kompleks ameliyatların yapılabilmesine imkan sağlamıştır.
Varis nedir?
Bacağımızdaki yüzeyel toplardamarların genişlemesi, uzaması ve kıvrımlı bir görünüm alıp ciltten kabarık hale gelmesine varis denilmektedir. Sağlıklı bacak toplardamarları kanın kalbe dönüşüne yardımcı olmak için açılan ve kapanan kapaklara sahiptir. Kapaklarda hasar meydana gelmesiyle, kanın kalbe geri götürme fonksiyonu kısmen yitirilir. Bunun sonucunda oluşan göllenmeyle, toplardamarlar kıvrımlaşarak şişer ve ciltten kabarık bir hale gelir. İşte kabarık hale gelen bu oluşuma varis denir. Bu durumun bacak iç kısımlarındaki derin venlerde olması ise derin venöz yetmezlik (iç varis) olarak bilinir. Varis hastalığının bulguları; genişlemiş damarlar, bacaklarda ağrı ve şişlik, bacaklarda ağırlık ve yorgunluk hissi, deri renginde değişme ve yaralar. Varis, toplumda yaşı 20 ila 70 arasındaki insanların % 50’sinde bulunmaktadır. yaş ilerledikçe varis görülme riski artmaktadır. Kadınlarda görülme riski daha fazladır. Yaş, Cinsiyet, Sık hamilelik, Obezite, Aile öyküsü, Ayakta durulan meslekler birçok faktör venöz yetmezlik hastalığının varlığına katkıda bulunur.
Varis hastalığının tipleri nelerdir?
• Derin venöz yetmezlik Halk arasında ‘iç varis’ olarak bilinir. Bacağın en iç kısmında kemiğe yakın giden ana toplardamarlarda, kanın geriye doğru bacağa kaçması sonucu bacakta şişme ve ağrılar görülür. İlerleyen zamanla birlikte ayak bileği çevresindeki ciltte kalınlaşma, renk koyulaşması ve yaralar görülebilir.
• Bacaklardaki yüzeyel toplardamarlarda kanın kalbe doğru değil de, geriye ayağa doğru gitmesi sonucu damarlarda genişleme, ciltten kabarıklaşma ve kıvrımlılaşma oluşturmasıdır.
• Kılcal varisler: Cilt üzerinde ince, genellikle mor veya kırmızı renklerde görülen toplardamar genişlemeleridir. Derin veya yüzeyel toplardamarlarda yetmezlikle birlikte olabileceği gibi, sadece cilt seviyesinde de bulunabilirler. .
Varis Hastalığının Derecelendirilmesi
• Derece 1: 1-3 mm çapında ince varisler
• Derece 2: Çapı 4 mm üzerinde olan gerçek varisler
• Derece 3: Bacakta şişlik
• Derece 4: Ciltte kahverengi-siyah değişiklikler
• Derece 5: Cilt değişiklikleri ve ayak bileği çevresinde iyileşmiş yara
• Derece 6: Açık yara olması (hemen daima ayak bileği içi tarafında)
Varis ve Tedavi Yöntemleri;
Damar Içi Lazer Uygulaması: İşlem sırasında öncelikle bir iğne ile damarın içine girilmektedir. Ardından Doppler ultrason cihazı kılavuzluğunda öncü tel damarda uygun yere yerleştirilmektedir.damar çevresine ağrı kesici solüsyon enjekte edilmekte, ardından lazer ışığı ile damarın içten yakılarak tıkanması sağlanmaktadır. Aynı seansta lazerle yakılamayacak olan,ciltten kabarık,ele gelen varis pakeleri milimetrik yapılan kesilerden çekilip alınmaktadır. Bu yöntem önemli avantajlara sahiptir. Öncelikle lokal anestezi altında yapılabilmektedir. İşlem ortalama 30 dakika-1 saat sürmekte, hasta 1-2 saat dinlendikten sonra yürüyerek evine gönderilmektedir. İşlem sonrası hareketlerinde herhangi bir kısıtlama gerekmemektedir.hasta 2-3 hafta varis çorabı giymelidir. ABD ve Avrupa da her yıl onbinlerce hasta bu yöntemle tedavi edilmektedir.başarı oranı %95-%98 dir. işlem sonrası %20 hastada morarma,damarın seyri boyunda sertlik meydana gelebilir.kısa bir süre içinde genellikle düzelir
Damar İçi Radyofrekans:Yüksek frekanslı radyodalgalarını,damar içine yerleştirilmiş bir katetere göndererek damarın yüksek ısı ile içerden yakılması prensibine dayanır.bu yöntemle damar ısınır,büzüşür ve sonuçta kapanır. Bu işlemde lazer gibi lokal anestezi altında uygulanabilmektdir.iğne ile damara girilir.doppler ultrason eşliğinde kateter damarda ilerletilir.ve damar ısı ile tıkanır.diğer taraftan kateter yavaşça çekilir. Radyofrekans yönteminin yeni kateterlerinde her 7 cm için 20sn süre ile enerji verilerek kateter aşağı doğru çekilir. Bu sayede yakma işlemi 3-5 dakika sürer.toplam işlem süresi 30dk-1 saat arasıdır.sonrasında bacak elastik bandaj ile sarılır.hasta1-2 saat dinlendikten sonra evine gitmektedir.1 gün sonra varis çorabı giymesi söylenir.yaklaşık 2-3 hafta varis çorabı giymelidir. Lazere göre başarı oranı daha yüksektir %98.-100.lazere göre daha az morarma ve ağrı görülmektedir.
Konservatif Tedavi:(medikal tedavi): İlaç ve kompresyon (varis çorabı) tedavisini içerir. Varis hastalığını iyileştirmez fakat ilerlemesini durdurur ve hastanın yakınmalarını azaltır.
Skleroterapi (iğne tedavisi): Bacaktaki varislerin içine çok ince iğneler ile bir madde verilerek toplardamarın tıkanmasıdır.enjeksiyon yerinde hafif bir ağrı olabilir.anestezi ve cerrahi gerektirmez. Orta ve büyük çaplı damarlarda başarı şansı düşük olduğundan önerilmemektedir. Çapı 1-3 mm civarında olan varislerde kullanılabilir.işlemden sonra hasta günlük yaşamına döner.1 gün elastic bandajla bacak sarılır.sonrasında 2-4 hafta varis çorabı giyilir. Bacakta morarma,ağrı,kızarıklık oluşabilir. Kısa süre içerisinde bulgular geriler.nadiren ilaca karşı alerjik reaksiyon gelişebilir hastalığın yaygınlığına göre seanslar halinde yapılır. Seanslar arası en az 2 gündür.
Etki Mekanizması: Damar iç yüzeyindeki hücre tabakasını tahriş ederek bir çeşit iltihabi reaksiyon başlatarak damarın kapanmasını sağlar.
Yan Etkiler: çok nadir olarak görülür.İlaca karşı allerjik reaksiyon görülebilir.kanın ya da ilacın damar dışına kaçması sonucu ağrılı kızarıklık olabilir.sonrasında bazen koyu bir renk değişikliği kalabilir.bazen renk değişikliği yıllar sonra kaybolabilir. Bir diğer sorun nadir de olsa damar içinde pıhtı olabilir.kaybolması zaman alabilir. Başarı oranı:%70-90 dır.bazen etkinliği haftalar sonra görülebilir
Köpük Skleroterapisi: Klasik olarak kullanılan ilac havayla karıştırılarak köpüklü ilaç elde edilir.bu sayede ilacın damar yüzeyiyle daha uzun sure teması sağlanır.ve ilacın etkinliği artar.ayrıca daha az ilaç kullanıldığı için daha güvenilirdir. İşlemden sonra skleroterapide olduğu gibi bacak 1 gün elastic bandajla sarılır.hasta işlem sonrası günlük yaşantısına döner.sonrasında varis çorabı giydirilir. Yan etkiler, yapılan damarda veya daha derin damarlarda pıtı oluşması,renk değişikliği,bazen yara oluşması,morluk, ağrıdır.
Ameliyat: Burada amaç dıştan görülen varislerin çıkartılmasının yanı sıra toplardamarların içinde yüksek basınca yol açan ve hemen daima kasık bölgesindeki kapakçıkların yol açtığı yetersizliğin giderilmesidir. Belden uyuşturalarak veya genel anestezi altında kasık ve diz altı bölgede küçük kesiler yapılır.kesilerden ilerletilen özel bir tel ile hasta damar çıkarılır.bacak üzerinde görünen başka varisler varsa yapılan milimetrik kesilerden özel bir kanca ile damar dışarı çıkarılır.kesilen alanlar özel bantlarla yapıştırıldıktan sonra bacak elastic bandaja alınır.1 gün sonra elastic bandaj açılarak varis çorabı giydirilir.ve hasta taburcu edilir.
Komplikasyonlar: Anesteziye bağlı komplikasyonlar olabileceği gibi ameliyata bağlı da olabilir.kanama,enfeksiyon,morluk,ağrı,ayak bileği ve diz çevresinde his kaybı,tekrar varis çıkması(%15-20) .
Varis ülseri ve kök hücre tedavisi: Venöz ülser, bacak toplardamarlarındaki yetmezlik nedeniyle genellikle ayak bileği çevresi ve bacakta açılan yaradır. Halk arasında varis yarası olarak da bilinmektedir. Tedavisi zor ve zaman almaktadır.eskiden hiperbarik oksijen ile uzun süren tedavinin yerini kök hücre tedavisi ile kısaltmış bulunmaktayız. Hastadan alınan kan özel bir yöntemle ayrıştırılır.kök hücreden zengin olan kısım yaralı bölgeye uygulanır.böylece yara iyileşme hızı 5 kat artar.ayrıca o bölgedeki kan akımı da artar. Tedavi sırasında hastanede yatmaya gerek yoktur. İşlem birkaç seans tekrarlanır.seanslar 1 hafta arayla yapılır.bu arada hasta varis çorabı giyer. Herhangi bir yan etkisi yoktur.sonuçlar oldukça iyidir.