UYUMLU MÜKELLEFLERDE VERGI INDIRIMINE ILISKIN ÖZELGELER
Dr. A. Bumin DOGRUSÖZ
Dünya Gazetesi 13.6.2019
6824 sayili Bazi Alacaklarin Yeniden Yapilandirilmasi ile Bazi Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Degisiklik Yapilmasina Dair Kanunun 4. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun yeniden canlandirilan mülga mükerrer 121. maddesinde yer alan vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi uygulamasina iliskin usul ve esaslara iliskin Hazine ve Maliye Bakanligi görüsü, 301 sayili Gelir Vergisi Genel Tebligi ile açiklanmistir.
Ancak uygulama karsimiza pek çok özel durumu da çikartabilmektedir. Bu gibi durumlarda ise idari anlayis ve yorum ancak özelgeler araciligi ile belirlenebilmektedir. Nitekim özelgeler pek çok olayda mükelleflerin yorumunu kolaylastirmakta veya onlara yol gösterici olmaktadir.
Vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi uygulamasina iliskin bir kisim özelgeleri daha önce özetlemistim. Ancak o günden bu yana yayimlanan özelgeleri de dikkate alarak listeyi güncelledim.
? Ilgili vergi mevzuati uyarinca tecil edilerek belirlenen sartlarin gerçeklesmesi halinde terkin edilecek vergilerin, söz konusu sartlarin saglanamamasi durumunda, kanunlarinda öngörülen tecil süresinin bitiminden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi halinde, tahakkuk eden vergilerin kanuni süresi içerisinde ödenmis olmasi sarti ihlal edilmis sayilmayacaktir.
? Adi ortakligin borçlarindan ortaklarin müteselsilen sorumlu olmalari nedeniyle; adî ortakligin ilgili yillarda kanuni süresinde verilen beyannamelere istinaden tahakkuk eden vergileri süresinde ödememesi durumunda, ortaklarinin vergiye uyumlu mükelleflere saglanan vergi indiriminden yararlanmasi mümkün bulunmamaktadir.
? Özel Kanunlar ile yapilan matrah artirimi kapsamindaki ödemelerin kanuni süresinden sonra yapilmasi bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmis olmasi sartinin ihlali sayilmaz.
? Vergi inceleme raporuna istinaden tarh edilen vergilerin ve kesilen cezalarin 6736 sayili Kanundan faydalanilarak (yapilandirilarak) ödenmis olmasi halinde vergiye uyumlu mükelleflere saglanan %5'lik vergi indiriminden yararlanilmasi mümkün bulunmamaktadir.
? 2013 hesap dönemine iliskin olarak 2016 yilinda düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden tarh edilen vergilerin ve kesilen cezalarin, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesi kapsaminda kesinlesmis yargi kararlariyla veya 213 sayili Vergi Usul Kanununun uzlasma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldirilmaksizin, 6736 sayili Kanundan faydalanilarak ödenmis olmasi nedeniyle, ilgili dönemlerde vergiye uyumlu mükelleflere saglanan %5'lik vergi indiriminden yararlanma mümkün degildir.
? Öngörülen sartlari tasimadiginin sonradan tespiti hâlinde ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulamasi dolayisiyla ödenmeyen vergiler, vergi ziyai cezasi uygulanmaksizin tarh edilir.
? Sartlari tasimayan indirim uygulamasi dolayisiyla ödenmeyen vergiler açisindan zamanasimi, yapilan tarhiyatin kesinlestigi tarihi takip eden takvim yilinin basindan itibaren baslar.
? Kanunî süresinde sorumlu sifatiyla verilmesi gereken 2 no’lu KDV beyannamesinin kanuni süresinden sonra verilmesi de Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 121 inci maddesinde yer alan %5'lik vergi indirimden yararlanma olanagini ortadan kaldirir.
? Kanuni süresi içerisinde verilen bir beyannameye iliskin olarak, kanuni süresinden sonra düzeltme amaciyla veya pismanlikla verilen beyannameler vergi indiriminden yararlanilmasina engel teskil etmez. Ancak, indirimden yararlanilabilmesi için bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de kanuni süresi içerisinde ödenmis olmasi gerekmektedir. Kanuni süresinden sonra düzeltme amaciyla verilmis muhtasar beyannamede tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinden sonra ödenmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan indirimden yararlanmak mümkün degildir.
? Uluslararasi trafikte gemi isletmeciligi faaliyeti ile ugrasan ve Türkiye'de dar mükellef olarak vergilendirilen Sirketin, Türkiye’de A.S. seklinde bir acentesinin bulunmasi ve Sirketin tüm vergi ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi, Sirket adina tespit edilen tüm eksik yükümlülüklere iliskin ceza ve ihbarnamelerin ise Türkiye’deki acente A.S. adina düzenlenmis olmasi, Sirketin herhangi bir vergi borcunun bulunmamasi durumunda; Sirketin tüm vergi ve yasal yükümlülükleri ile Sirket adina tespit edilen tüm eksik yükümlülüklere iliskin ceza ve ihbarnamelerde acente durumundaki A.S.’nin muhatap olarak alinmasi Kurumlar Vergisi Kanununun 28 inci maddesi hükmü geregi bu islemlerin tamami Sirket hesabina yapildigindan ve verginin mükellefi de Sirket oldugundan, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan sartlarin saglanamamasi halinde Sirketin söz konusu vergi indiriminden yararlanmasi mümkün bulunmamaktadir.
? Mevcut bir kurumun baska bir kurumu devralmasi suretiyle gerçeklesen birlesmelerde devralan kurumun Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan indirim hükmünden faydalanabilmesi için devralan ve devrolunan kurumlarin her ikisinin de maddede yer alan sartlan saglamasi gerekmektedir. Buna göre, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan "Indirimin hesaplanacaga beyannamenin ait oldugu yil ile bu yildan önceki son iki yila ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmis olmasi" sarti, birlesme neticesinde devir alinan ve devralan A.S. açisindan saglanamadigindan kurumlar vergisi beyannamesinde söz konusu vergi indiriminden faydalanmak mümkün bulunmamaktadir.
? Bir limitet sirketin anonim sirkete dönüsmesi durumunda limited sirkete ait kist dönem beyannamesi de dahil olmak üzere dönüsüm öncesi limitet sirketin son iki yila iliskin tüm vergi beyannamelerinin kanuni süresi içerisinde verilmis ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de kanuni süresi içerisinde ödenmis olmasi, ayrica 193 sayili Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 121 inci maddesinde yer alan diger sartlarin da bulunmasi halinde kurumlar vergisi beyannamesinde %5 vergi indirimi uygulamasindan yararlanmak mümkün bulunmaktadir