Vergi daireleri, iş değiştirdiği için vergi dilimi sıfırdan başlatılan veya birden fazla işverene bağlı çalıştığı için gelir vergisi eksik olanları görüşmeye çağırmaya başladı. İş değiştiren kişilerin daha önceki işverenleri yanında elde ettikleri ücret toplamı daha yüksek vergi dilimine girmelerine sebep olması gerekirken, sonraki işverenin bu toplam tutarı bilmemesi nedeniyle çalışanın daha düşük vergi dilimi üzerinden vergilendirilmesi söz konusu olabiliyor.
Ücret net mi, brüt mü kararlaştırılmış?
Öncelikle belirlenmesi gereken, tarafların ücreti net ücret olarak mı yoksa brüt ücret olarak mı belirlediğidir. Ücret brüt olarak belirlendiyse vergi dilimindeki değişikliklerden de çalışan etkilenecektir. Dolayısıyla, vergi dairesine ödeme yapmak durumunda kalan çalışan, bu tutar için yeni işverene başvuramayacaktır.
Net ücrette yük işverende
Bununla birlikte, ücret net olarak belirlendiyse, çalışan vergi dairesine ödediği vergiyi işverenden isteyebilecektir. Kural bu olmakla birlikte, net ücret belirlenen durumlarda işçinin daha önceki toplam vergi matrahını yeni işverenine söyleyip söylemediğine bakmak gerekmektedir. Eğer daha önceki vergi matrahını yeni işverenine söylemiş ve işveren buna uygun vergi hesaplaması yaparak ödeme yapmadıysa, işçi kendisinin ödemek zorunda olmadığı bu tutarı işverenden talep edebilecektir. İşverenin ödememesi halinde ise iş sözleşmesini ücretin eksik ödenmesi nedeniyle derhal feshedebilecektir. İşverense ek vergi yükü geldiği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedemeyecektir.
İşçi yanlış bilgi verirse
Ücret net olarak belirlenmekle birlikte, çalışan daha önceki toplam vergi matrahını söylememiş işveren de sormamışsa veya işçi yanlış bilgi verdiyse, işçinin kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle işverenden bu tutarı talep edemeyeceği kanaatindeyim.İşçinin yanılması işverenden kaynaklanmışsa o zaman ödediği bu tutarı işçi işverenden talep edebilecektir.
Çalışanlar belirtmiyor
Çalışan yeni işverene daha önceki toplam vergi matrahını bildirmiyor. Bu durumda işveren de sanki çalışan yeni işe girmiş gibi muamele yapıyor ve vergi dilimini sıfırdan yani yüzde 15’ten başlatıyor. İşte bu nedenle kişinin vergi dilimi düşükten hesaplanmış oluyor ve işçi eksik gelir vergisi ödüyor.
Uygulama yeni soruları akla getirdi
Prof. Dr. Erol Ulusoy Hoca’mın da belirttiği, gibi bu durum birçok sorunu da beraberinde getiriyor. Eksik ödenen vergiden kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekiyor. Sorumlu belirlendikten sonra haksız ödeme yaptığını düşünen işveren veya işçinin bu nedenle fesih hakkı doğuyor mu veya karşı taraftan bu tutarı isteyebilecek mi?
Cem KILIÇ | Milliyet