Pier Paolo Pasolini, 1959’da “La Nebbiosa” adını verdiği bir senaryo kaleme aldı. Filmcritica dergisinin arşivinde yıllarca saklı kalan bu senaryo, yıllar sonra 1995’de gün ışığına çıktı. İl Saggiatore yayınevi şimdi “La Nebbiosa”nın Pasolini tarafından yazılan metnini ilk kez eksiksiz yayımladı.
1960’ların eşiğinde sise boğulan Milano’da polisiye tadında bir öykü anlatan Pasolini, bu senaryoda yılın son gününe odaklanırken o dönemin Milanosu’nda sol kesimin dünyasına dalmıştı. “La Nebbiosa”nın kahramanları, Milano’nun “Teddy Boys”ları diye anılan İtalyan gençleriydi.
Pasolini’nin “La Nebbiosa”yı kaleme almak için yirmi gün boyunca Milano’da bir otele kapandığı anlatılıyor. Bu projeyi Renzo Tresoldi adlı bir yatırımcı finanse etti. Film yapımcısı olarak da tanınan Tresoldi, desteklediği yazarlara önerdiği ücretin yarısını ödemekle ünlüydü. Pasolini’nin de Tresoldi’den payını aldığı ve bir yazısında Milano’lu yatırımcıyı sert bir dille eleştirdiği dile getiriliyor.
Rospo, Elvis, Gimkana…
“La Nebbiosa”ya geri dönersek, bu senaryonun sonraki yıllarda sinemaya ağırlık veren Pasolini’nin devam etseydi başarılı bir polisiye roman yazarı olabileceğini yansıttığı söylenebilir. 1959’un 31 aralık gecesine odaklanan “La Nebbiosa”nın baş kahramanları, özgün adlarıyla tanıtırsak Rospo, Teppa, Elvis, Contessa, Gimkana ve bu kişilere eklenen, o dönemin Milanosu’nda macera arayan başka Teddy Boys’lar.
Milano’nun hayat çocukları, Pasolini’nin notlarında Duomo’nun gölgesinde şiddetli bir yaşamın özneleri. 31 aralık gecesi sise teslim olan Milano’da bu gençler arasında yaşanan bir gecenin öyküsü, “La Nebbiosa”. Roma’nın banliyö semtlerinde uyguladığı yöntemi seçen Pasolini, bu senaryoda da şehir merkezi, banliyö semtleri ve lokallerde birebir söyleşilere yer veriyor.
Pasolini Milano’lu Teddy Boyslar’ın dünyasına dramaturg ve söz yazarı Umberto Simonetta aracılığıyla girdi. Simonetta’nın şehirde “Gimkana” diye anılan kuzeni Giuseppe Pucci Fallica, 1950’lerin Milanosu’nda Pasolini’nin anlatacağı Teddy Boyslar’dan biriydi. Pasolini öteki Teddy Boysları Gimkana aracılığıyla tanıdı. Il Saggiatore’nin yayımladığı “La Nebbiosa” başlıklı kitap için bir önsöz yazan Alberto Piccinini, projenin nasıl hayata geçtiğinin ayrıbntılarını okura aktarıyor.
Pasolini’nin senaryosunu yazdığı film, “La Nebbiosa” değil “Milano Nera” adıyla bir hafta kadar gösterimde kaldı ve 18 yaşın altındaki izleyicilere yasaklandı. Sinema tarihinde iz bırakmayan bu özgün senaryoda baş rolleri Kora de Ness, Nicoletta Rizzi, Alessandro Quasimodo paylaştı. Filmin yönetmenleri, Pino Serpi ile Gian Rocco’ydu.
Pier Paolo Pasolini, 1950’lerin Milanosu’na bakan bu senaryonun yazarı olsa da, ismi filmin broşüründen silinmişti. Bu seçim Pasolini ile projeyi destekleyen yatırımcı Tresoldi arasında tartışmaya neden oldu. “La Nebbiosa”, 31 aralık 1959 gecesi Milano’da bir lokalde yaşanan öyküye odaklansa da filmin temelini oluşturan siyasi, kültürel ve sosyolojik gözlemler Pasolini’nin düşünceler ve gözlemlerinin ürünüydü. Yıllar önce göz ardı edilen “La Nebbiosa”nın yazarı Pasolini’yi roman yazarı kimliğiyle öne çıkarmayı hedefleyen İl Saggiatore, şimdi okura yazarın farklı bir yönünü sunuyor.
Fütürist semt, Metanopoli
“La Nebbiosa”da öykünün ana öznesi, Milano. 1950’li yıllara damgasını vuran ve geleneksel çizginin dışında bir Milano’yla tanışıyor okuyucu. O yıllarda tasarlanan, fütürist bir isim verilen “Metanopoli” semti, bu semtte gençlerin devam ettiği, ismi neon ışıklarında yazılı lokal, cam yapılar, Pireli ve Gafla gökdelenleri, Pasolini’nin notlarında anlattığı Milano soluna eklenen ayrıntılar. 1960’lı yıllarda Padania ovasını örten yoğun sise gömülen Milano’da Adriano Celentano, İtalyan Teddy Boyslar’ı örnek alan Teddy Girlsler’i bir parçasında seslendiriyor.
O yılların Milanosu’nda Teddy Boys’lar, burjuva ve küçük burjuva kökenli ailelerin çocuklarıydı. Pasolini de notlarında, “Avukatların, öğretmenlerin çocuklarıydı.” diye yazıyor. 31 aralık 1959’u 1 ocak 1960’a bağlayan gece Milano’da bir lokalde yaşanan gerilim dolu öyküyü anlatıyor “La Nebbiosa”. Sahnede Pasolini’nin arkadaşı, esin perisi Laura Betti Alberto Moravia ve Mario Soldati’nin sözlerinden bestelenen şarkılar söylüyor. Ama bu büyülü geceye, “Teddy Boys”ların çıkardığı bir tartışma ve ardından patlak veren kavga gölge düşürüyor. İlerleyen saatlerde motosikletlere geçen deri ceketli gençler, Milano’nun karanlığa ve sise bürünen ıssız caddelerinde karşılarına gelen herkesi hedef alarak çılgınca dolaşıyorlar.
Pasolini’nin 31 aralık 1959 gecesinden aktardığı bu öykü, sabahın ilk ışıklarında San Siro stadyumunda noktalanıyor. Yeni yılın ilk gününün başlangıcında şafak sökerken sessizliğe ve çamura teslim olan San Siro, Pasolini’nin öyküsüne gerçeküstü bir sahaya dönüşüyor.