Sayfa İçeriği
Çoğunlukla hareketsiz yaşam tarzına sahip olan insanlarda görülen varis problemi genetik sebeplerle de meydana gelebilir. Kişinin aile öyküsüne bakıldığında mutlaka varisleri olan biri bulunmaktadır.
Varisler ilk başlarda kötü görüntü dışında hiç bir şikayete neden olmayabilir. Bazı insanlarda ileri derecelerde olsa bile şişlikler dışında bir yakınma gözlemlenmeyebilir. Ancak damar genişlemesi ciddi bir problem olup daha ileri gittiğinde varis ülseri ismi verilen bacak yaralarına neden olabilir. Varis ülserinin tedavisi normal damar genişlemesinin tedavisinden daha zahmetli olduğu gibi uzun sürmekte ve sabır gerektirmektedir.
Eğer varisleriniz söz konusuysa ertelemeden ilk başta tedavi olmanız ve daha sonrasında varislere neden olan koşullardan uzaklaşmanız önerilmektedir. Hastalığın nasıl oluştuğu ve tedavisinin nasıl yapıldığı yönünde fikri olmayan insanlar tedavi ardından bir daha varis olmayacaklarını düşünerek tekrarlar mı şeklinde sorular yöneltirler.
Tedavi edilen damarlar ortadan kaldırıldığı için tekrarlaması mümkün değildir. Ancak sağlıklı damarlar ilerleyen dönemde genişlemeye maruz kalmaz diye bir garanti söz konusu değildir. Bunun içinde gerekli önlemler alınmalı ve korunma yöntemlerine dikkat edilmesi gerekmektedir.
Varis Nasıl Teşhis Edilir, Tanı Nasıl Konur?
Tedaviden önce en önemli unsur tanının konmasıdır. Her ne kadar damarlar çoğunlukla cilt üzerinden belli oluyorsa da kişi doppler ultrason ile muayene edilmeli ve damarların yoğunluğu, boyutu ve tipi belirlenmelidir.
Çünkü kullanılacak olan tedavi yöntemi tamamen damar genişlemesinin tipine göre değişiklik göstermektedir.
Etkili ve başarılı olup yaygın olarak kullanılan ameliyatsız yöntemleri aşağıda sıralayalım.
Radyo Frekans ve Lazer Yöntemleri
Bu iki yöntemde birbirlerine benzer olduklarından aynı başlık altında ele alacağız. RF ve lazer yöntemleri hem damar içinden hem de cilt üzerinden olmak üzere iki şekilde uygulanabilir.
RF ve Lazerle Cilt Üzerinden Uygulanan Tedavi
1-2mm’e kadar olan kılcal damar genişlemelerinin tedavisinde kullanılan ve en iyi sonuçların alındığı yöntemlerdir. Işık ve radyo dalgalarının ısı enerjisine dönüştürülmesi ile genişleyen damarlar tahrip edilir. Isının can acıtmaması için soğuk jel eşliğinde uygulanır. Burun, yüz ve bacaklarda ki genişleyen damarlar için oldukça etkilidir.
Damar İçinden RF ve Lazer Uygulaması
Endevenöz (damar içi) radyofrekans ablasyon olarak isimlendirilen yöntem kısaca EVRF olarak tanımlanmaktadır. Endevenöz lazer ablasyon ise kısaca EVLA olarak ifade edilmektedir.
Ablasyon terimi ortadan kaldırma, tahrip etme anlamına gelmektedir. Ultrason doppler ile tespit edilen genişlemiş damarlara bir iğne ilerletilir ve iğnenin içinden tedaviye kılavuzluk edecek ince bir tel ve ardından katater yollanır. Tüm bu ekipmanlar tek bir iğne deliğinden geçirilerek damar içine yerleştirilir. Hasta hissetmesin ve acı yaşamasın diye bölgeye lokal anestezi uygulanır. Hangi yöntem uygulanacaksa (RF veya Lazer) o cihaza ait katater yardımıyla sorunlu damar tahrip edilir.
Problemli damarın çevresinde yer alan sağlam doku veya damarlar zarar görmemesi açısından problemi damarın çevresine özel bir sıvı enjekte edilir. Damarı çevreleyen bu sıvı sayesinde sadece problemli damara işlem yapılır ve diğer sağlam bölgeler zarar görmez.
İşlem sonrasında tüm ekipmanlar dışarı çekilir. Hastanın bacağı bandajlanarak çorap giydirilir. Kişi günlük hayatına ara vermeden istirahatsiz şekilde devam edebilir.
Köpük Skleroterapi Uygulaması
Tıpta skleroterapi olarak adlandırılan bu yöntem halk arasında çoğunlukla köpük ya da iğneyle varis tedavisi olarak bilinmektedir. Etkili ve başarılı bir yöntem olduğu için oldukça fazla merkez ve doktor tarafından kullanılmaktadır.
Skleroterapi tüm varisler için kullanılan ve RF ile lazer yöntemlerinde olduğu gibi kişinin sosyal hayatına da olumsuz etki etmeyecek yöntemlerden biridir.
Genişleyen damarların tedavisinde ki amaç o damarın ameliyatlı veya ameliyatsız şekilde yok edilmesine dayanır. Geçmişte sadece ameliyat ile kesi yapılarak alınan damarlar günümüzde bahsettiğimiz yöntemlerle kolayca tahrip edilir ve kişi hayatına aralıksız devam eder. Ameliyatla yapılan tedavilerde ise kesi, dikiş, pansuman ve istirahat gibi olumsuzluklar söz konusudur.
Özel bir ilacın damar içine enjekte edildiğinden bahsetmiştik. Bu özel ilaç enjekte edilmeden önce hava ile reaksiyona sokulduğunda beyaz renge dönüşerek daha yoğun bir hal alır ve köpüğe benzediği için köpük tedavisi olarak isimlendirilir.
Yapıştırma (Zamk) Yöntemiyle Tedavi
Her yöntemde olduğu gibi yapıştırma tedavisinden önce de doppler uygulanır ve problemli damarların haritası çıkarılır. Daha sonra sorunlu damarın içine iğne ile giriş yapılır ve herhangi bir kesiye ihtiyaç duyulmaz. Hastanın iğne acısını hissetmemesi için lokal anestezi kullanılabilir. İğne içerisinden kılavuzluk yapacak tel gönderildikten sonra yapıştırmanın enjekte edileceği katater de bu telin ardından damar içine salınır.
Uygun bölgeye ulaşıldığı zaman doku yapıştırıcısı verilerek damar kapatılır ve ekipmanlar çıkarılarak işlem sona erdirilir.
Ameliyatsız Varis Tedavisinin Avantajları
– Etki ve başarıları kanıtlanmış yöntemlerdir.
– İşlemler muayene ardından yapılabilir. Kişi tedavinin ardından günlük hayatına devam eder.
– Kesi, dikiş, pansuman ve istirahat gerekmez.
– Şişlik ve ağrı çok daha az olur.
– Kalın ve ince olmak üzere tüm varislere rahatlıkla uygulanabilir.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan Op. Dr. Orhan COŞKUN 1999 yılından bu yana kalp damar cerrahi uzmanı olarak hizmet vermektedir. Varis ve hemanjiom gibi hastalıkların tedavilerinde ameliyatsız yöntemler uygulamaktadır.