Sakız çiğneme aslında çok az geçerli nedeni olan bir eylemdir.
Pek çok kişi günümüzde hala sakız çiğneme alışkanlığına sahiptir.
Durum böyleyken bu alışkanlığın
pozitif ve negatif yönlerini
incelemek faydalı olacaktır.
SAKIZIN İÇİNDEKİ MADDELER
Daha az zararı bulunan sakızın ham maddesi,
tatlandırıcı ve yumuşatıcı ile ilgili
çok fazla incelemeye gerek olmadığını düşündük,
ancak aşağıda sayacağımız katkı maddeleri oldukça önemlidir.Katkı maddelerinin en önemlisi
BHT (bütil hidroksi toluen)
olarak adlandırılan maddedir.
Koruyucu olarak kullanılan bu madde
üretilen sakızların büyük bir kısmında yer almakla birlikte,
aşırı dozda kullanıldığı taktirde
hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen çalışmalarda
kanser riskini arttırdığı belirlenmiştir.
Sakızda küçük dozlar halinde olsa da
FDA tarafından onay almış
oldukça şüpheli bir koruyucu maddedir.
Yine sakızda yer alan diğer şüpheli bir madde
titanyum dioksittir.
Bazı ilaçlarda ve sakızda yer alan bu madde ile ilgili
hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda,
aşırı dozda alınmasının
sinir sistemi ve
organ hasarına
neden olduğu görülmüştür.
Ama küçük dozlarda olması durumunda,
insan sağlığı açısından herhangi bir zararının olmadığı belirtilmektedir.
Yukarıda bahsettiğimiz bu iki önemli ve
hemen her sakızda yer alan maddelerin,
aşırı doz alındığında verdiği zarar kanıtlanmış olsa bile
düşük dolarda kullanılmasına müsaade edilmektedir.
Bu maddelerin sakızlarda olması
bizi rahatsız etmekte,
çünkü düzenli olarak küçük dozlarda alınması bile
zararlı olabileceği düşüncesini aklımıza getirmektedir.
SAKIZ ÇİĞNEMENİN FAYDALARI NELERDİR?
Sakızlarla ilgili bazı önemli sayılabilecek fayda mekanizması bulunmaktadır.
Bu mekanizmalar,
gerekli hallerde kısa süreli sakız çiğnemenin uygun olmasını sağlayabilir.
Odaklanma ve hafıza gücünü geliştirebilir
Özellikle hafıza, dikkat ve işe odaklanma konusunda
geliştirici bir özelliğe sahiptir
Bu doğrudan otonom bir hareket meydana getirerek sağlamaktadır.
Ayrıca sakız çiğneme eylemine benzer olarak
kalem çevirme ve daha farklı nesnelerle oynama da sayılabilir.
Gerçekleştirilen araştırmalarda
sakız çiğnerken
yapılan hafıza testlerinde,
sakız çiğnemenin
kısa süreli hafızanın yaklaşık %24,
uzun süreli hafızanın ise %36 oranında gelişmesine imkan sağlamıştır.
Bunun yanı sıra sakız çiğnemenin
kortizol düzeyini düşürdüğü ve
stresi de azalttığı belirlenmiştir.
Bu nedenle sakız çiğnemenin,
özellikle sınava girecek olan öğrencilerin,
topluluk önünde konuşacak olanların
stresini azaltmalarında yardımcı olabileceği düşünülmektedir.
Ağız ve diş sağlığında etkili
Ağız içi salgının arttırılarak
pH düzeyinin optimal hale getirilmesinde
şekersiz sakızçiğnemenin faydalı olduğu bilinmektedir.
Şekersiz sakız çiğneme sayesinde ağız içinde bakterilerin yaşaması
ve kötü ağız kokusu önlenebilmektedir.
Ayrıca şekersiz sakızlarda bulunan
“xylitol”
antibakteriyel özelliği nedeniyle
ağızdaki zararlı bakterilerin yaklaşık %75 kadarını bertaraf etmektedir.
Bu noktada özen gösterilmesi gereken iki şey bulunmaktadır.
Bunlardan birincisi
diş yapısını fiziksel manada bozabilmesidir.
Bundan dolayı uzun süreli sakız çiğneyen kişilerin
diş yapılarında
bir kayma ya da
bozulma olup olmadığını
periyodik olarak kontrol etmelerinde fayda vardır.
İkinci olarak da şekerli sakız çiğnenmemesidir.
Çünkü şekerli sakızlar
ağızda bulunan zararlı bakterileri
büyük oranda çoğaltmakta,
plak oluşumu ve çürüklere neden olabilmektedir.
Sakız çiğnemenin diğer etkileri;
Yapılan bazı çalışmalarda
sakız çiğnemek kilo vermeye katkı sağladığı düşünülse de,
bu konuda henüz tam olarak kesin bir görüş bulunmamaktadır.
Bununla birlikte kimi insanlarda sakız çiğnemenin daha tok hissettirdiği de bilinmektedir.
Diğer bir konu da
sıklıkla kulak iltihabı geçiren kişilerin tedavisinde kullanılabilmektedir.
Özellikle sık bir şekilde kulak enfeksiyonu yaşayan çocukların
sakız çiğnemeleri
yaşanacak olan enfeksiyonların riskini düşürmektedir.
SAKIZ ÇİĞNEMENİN ZARARLARI NELERDİR?
Sakız çiğnemenin sağladığı faydalar kadar
zararlı olabilme potansiyeli de bulunmaktadır.
Bunların bilinmesi ileride sıkıntı yaşamamanız için sizlere fayda sağlayacaktır.
Baş ağrısı yapması:
Daha çok gençlerde görülen
baş ağrılarının temelinde
sakız çiğneme alışkanlığının olduğu bilinmektedir.
Sakız çiğnemeyle daha da kötüleşen baş ağrısı türleri
migren ve gerilim tipi baş ağrılarıdır.
Bağırsak florasına zararı
Sakızlardaki katkı maddelerinin bağırsak florasına zarar verebileceği bilinmektedir. Aspartam ve Xylitol maddeleri bağırsak florasına zarar verebilecek özellikler taşımaktadır.
Hava yutma ve gaz yapma
Sakız çiğneme esnasında
farkında olmadan
küçük hava paketleri yutulabilmektedir.
Bu da bağırsaklarda
önemli ölçüde gaz birikimine yol açmakta
ve rahatsızlık verebilmektedir.
Bununla birlikte
sakızdaki laksatifler de
gaz ve ishal gibi
şikayetlere neden olabilir.
Bundan dolayı irritabl bağırsak sendromu bulunan kişilerin
sakız çiğneme konusunda özen göstermeleri gerekir.
Çene ekleminde sorun
Çene eklemi sorunu bulunanların
sakız çiğnemeleri mevcut durumu daha da kötü hale getirebilir.
Çünkü sürekli sakız çiğnemek
yaşanan eklem hasarını da daha da arttırabilir.
Kaynak: Bu yazı, fitekran.com/sakiz-cignemek/ ka
ynak alınarak özgün olarak oluşturulmuştur.