Koaksiyel Kablolar
Koaksiyel kablolar, yüksek kapasitans değerine sahip olup
çoğunlukla telefon, televizyon ve radyoların yüksek frekanslı sinyallerinin
iletiminde kullanılır. Bu kablolar yüksek frekanslardaki analog sinyallerin
taşınmasında oldukça verimlidirler.
Koaksiyel kablolar veri iletiminin ayrılmaz bir parçası olup, konutlardan ticari ve endüstriyel tesislere kadar geniş bir yelpazede kullanılırlar. Koaksiyel kablolar ilk olarak 1929 yılında ortaya çıkmış ve 1940 yılında ise ticari kullanımına başlanmıştır. Bükümlü tellere göre 80 kat daha hızlı bilgi iletim kapasitesine ve daha yüksek bant genişliğine sahip olan koaksiyel kablolar elektriksel gürültü ve darbelere karşı daha fazla koruma sağlar. Bu nedenle üretim alanlarında kullanımı avantajlıdır.
Koaksiyel kablolarda bulunan iç iletken yalıtkan bir malzeme ile kaplanmış olup genellikle bakırdır. Bu yalıtkan malzeme, ince silindirik bir metal ile ekranlama yapılması amacıyla kaplanır. Bu katmandan sonra ise son olarak plastik dış kaplama bulunur. Koaksiyel kablolarda veriler en içte bulunan tel aracılığıyla taşınır ve bu kablolarda hem iç iletken tel hem de dış iletken genellikle aynı büyüklükteki akımları zıt yönde taşırlar.
Uygulama alanına bağlı olarak, koaksiyel kabloların yapısal
bileşenleri olan iç iletken, dış iletken ve dış yalıtkan malzemeleri için
farklı çeşitler bulunur. Bu çeşitler üç ana gruba ayrılırlar:
1-)İç İletkene Göre Koaksiyel Kablolar
Koaksiyel kablolarda veri iletimi iç iletken aracılığıyla
gerçekleşir. Çeşitleri aşağıdaki gibidir:
1.1-)Saf bakır İletkenler:
Saf bakır iletkenlerin iç iletken olduğu koaksiyel
kabloların en çok kullanıldıkları alan kapalı devre televizyon sistemleri
tesisatlarıdır. Saf bakır iletkenlerde bakır kaplı çelik iletkenlere göre
sinyalde daha az hat kaybı ve bozulma imkânı sunar. Bunun yanında saf bakır
yumuşak bir madde olduğu için hareketli haldeki kullanımlarda iç iletkende
kopmalar meydana gelir. Bu yüzden bu tip iç iletkene sahip koaksiyel kabloların
en verimli kullanımı sabitlenerek kullanıldığı tesisatlardır.
1.2-)Sarmallı İletkenler:
Bu tür koaksiyel kablolarda iç iletken birçok ince saf bakır
telin birbirine sarılmasıyla elde edilir. Bu iç iletken tek parça saf bakırın
sahip olduğu avantajları barındırmakla beraber aynı zamanda oldukça esnektir.
1.3-)Bakır Kaplı Çelik İletkenler:
Bu tür iç iletkene sahip olan koaksiyel kablolar
dayanıklılık gerektiren uygulamalarda kullanılır. İç iletken çelik içeriği
sayesinde kırılmalara karşı dayanıklı hale getirilmiştir.
2-)Dış İletkene Göre Koaksiyel Kablolar
Dış iletken koaksiyel kablolarda dış ortamdan kaynaklanan
elektromanyetik parazit ve radyo frekans girişimi etkilerini önlemek için
kullanılır. Çeşitleri aşağıdaki gibidir:
2.1-)Örgülü kaplama iletkeni:
Bu kaplama iletkenlerinde alüminyum, bakır-kalay alaşımı ve
saf bakırdan oluşan iletken şeritler iç içe geçecek şekilde bir araya
getirilerek dış iletken elde edilir.
2.2-)Alüminyum Folyo Örgü Kaplama İletkeni:
Bu tür dış iletkene sahip koaksiyel kablolar daha çok CATV
tesisatlarında kullanılmaktadır. Dış iletken %100 alüminyum folyodan oluşur.
2.3-)Dört Katlı Kaplama İletkeni:
Örgü kaplama iletkeni ile alüminyum folyo iletkeninin
sırayla bir araya getirilip dört kat oluşturmasıyla elde edilir. Elektromanyetik
parazit etkisinin yüksek olduğu alanlarda kullanılır.
3-)Plastik Dış Kaplamaya Göre Koaksiyel Kablolar
Koaksiyel Kablolarda dış plastik kaplamanın çevre ile kablo
arsında ısı elektriksel yalıtım işlevi vardır. Bu yüzden plastik dış kaplama
çeşitleri ortam sıcaklığı ve elektriksel dayanıklılık özelliklerine göre
oluşturulmuştur.
3.1-)PVC:
Koaksiyel kabloların genelinde bu tür dış yalıtkan bulunur.
PVC dış yalıtkanlar ortam sıcaklığının -40 ile +80 santigrat arasında olduğu
ortamlarda kullanılır.
3.2-)Polietilen:
Elektriksel yalıtkanlığı çok yüksek olan bu malzemeden
yapılan dış yalıtkanlar ortam sıcaklığının -55 ile +85 santigrat olduğu
ortamlarda kullanılır.
3.3-)Florlu Etilen Propilen:
Kimyasal ve ısıya olan dayanıklılığı çok iyi olan bu
maddeden yapılan dış yalıtkanlar, -50 ile +200 santigrat derece sıcaklığa sahip
ortamlarda kullanılır.
Koaksiyel Kablo Çeşitleri
Tüm koaksiyel kablolar empedanslarını belirten RG
numaralarına göre sınıflandırılırlar.
1-)Genel Amaçlı Koaksiyel Kablolar
1.1-)Çift Ekranlı Koaksiyel Kablolar:
Çift ekranlı koaksiyel kablolarda iç yalıtkanın iki adet üst
üste dış iletken bulunur. Çift ekran kullanılmasının temel sebebi koaksiyel
kablolarda dayanıklılık ve yıpranma direncinin arttırılmasıdır. Ayrıca bu tıp
kablolarda elektromanyetik gürültü önemli ölçüde azalır.
1.2-)ÇİFT EKSENLİ KOAKSİYEL KABLO:
Çift eksenli koaksiyel kablolarda iç yalıtkanları olan iki
iç iletkenin ortak bir ekran ile kaplanmasıyla elde edilir.
1.3-)ÜÇ EKSENLİ KOAKSİYEL KABLO:
Üç eksenli kablolar, iç içe olan ve birbiriyle yalıtkan
tabakayla ayrılmış sırayla bir iç iletken ve iki dış iletkenden oluşur.
2-)BaseBand Koaksiyel Kablolar
Baseband koaksiyel kablolar genellikle Ethernet kablosu
olarak kullanılan 50Ω’luk empedansa sahip kablolardır. Bu kablolar kullanımıyla
beraber modülasyona gerek kalmadan veriler çift yönlü olarak iletilir. BaseBand
koaksiyel kabloların 10BASE5 ve 10BASE2 adlarında iki çeşidi mevcuttur.
2.1-) 10BASEBAND5
Kalın ethernet kablosu olarak da bilinen bu kablolar RG-8/U
sınıfında yer alırlar ve Ethernet sinyallerini taşımak için tercih edilirler.
Bu koaksiyel kabloların uzunlukları maksimum 500 metre olabilir. Bu koaksiyel
kablolar iç iletkeni nemden korumak için fazladan bir dış koruyucu plastik
tabakaya sahiptirler. 10BaseBand koaksiyel kabloların sahip olduğu en büyük
dezavantaj ise kurulunun oldukça zor olmasıdır.
2.2-) 10BASEBAND2
İnce ethernet kablosu olarak da bilinen bu kablolar RG-58/U
sınıfında yer alırlar ve ethernet sinyallerini taşımak için kullanılırlar. En
fazla 200 metre uzunluğunda kullanılabilen bu kablolar 50Ω empedansa
sahiptirler.
3-)BroadBand(Geniş Band) Koaksiyel Kablolar
Çoğu BroadBand koaksiyel kablo sistemlerinde standart olarak
CATV-75 OHM kullanılır. BroadBand koaksiyel kablolar, analog sinyallerin hem
frekans hem de faz modülasyonu ile iletiminde kullanılır. BroadBand koaksiyel
kablolarda aynı anda birçok farklı sinyal çift yönlü olarak iletilir.