Bilindiği gibi yürüyüş gibi düzenli yapılan egzersizler kalp sağlığı açısından yararlıdır ve tavsiye edilir. Ancak, profesyonel olarak spor yapan ve sürekli olarak ağır egzersiz yapan sporcularda kalp ve dolaşım sistemi zaman içinde bundan olumsuz etkilenebilir. Sonuçta sporcu kalbi denilen ve bazı klinik sendromları anlatan rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.
Sporcu kalbi ilk olarak 1899 yılında Henschen tarafından tarif edilmiştir ve bazı klinik bulguları kapsar. Kalp ritminde yavaşlama, kalp ritim düzensizlikleri ve kalp büyümesi şeklinde karşılaşılabilir. Her dört kalp odacığı da büyüyebilir.Özellikle sağ kalbin belirgin büyümesi patolojik bir sürece işaret eder.Bu klinik bulgular, sadece yaptıkları spor ve antrenmanlarda ciddi aerobik veya dayanıklılık gerektiren egzersiz yapması gereken sporcularda görülür.
EGZERSİZ ESNASINDA ANİ GELİŞEN KALPLE İLGİLİ OLAYLAR
Kardiovasküler bir sorunu olan çocuk ve yetişkinlerde, yüksek efor esnasında ,, kardiak olaylarla ilişkili riskin arttığı bilinmektedir. Ani ölüm veya ani gelişen kalp krizi en dramatik sonuçlardır. Yapılan çalışmalar, çeşitli doğumsal veya sonradan gelişmiş ve henüz tanısı konulmamış kalp hastalığı bulunan sporcularda yüksek efor esnasında bu tür dramatik kalp olaylarının gelişebildiğini göstermiştir. Bu araştırmaların birinde Amerikan atletlerinde spora başladıktan sonraki 1 saat içinde görülen 136 ölüm olayı incelenmiş, ölen sporcuların yarısında sağ kalp genişlemesine bağlı kalp kasında zayıflama olduğu tespit edilmişti.
Sportif faaliyetler öncesinde yapılan sağlık taramaları
Yarışmalı müsabakalara katılacak atletlere kalbe yönelik testlerin uygulanması son derece önemlidir. Kişinin özgeçmişi ve ailevi öyküsü araştırılmalı, ayrıntılı fizik muayenesinin yapılması ve ardından her 4 yılda bir rutin kardiak tetkikleri içeren muayenenin tekrarı önerilmektedir.
Öte yandan, antrenör ve antrenör yardımcısı olarak çalışan bireylerin veya sportif olaylarda yönetici olarak bulunan kişilerin kardiopulmoner resüsitasyon becerisi kazanmaları ve bu becerilerini yılda bir güncellemeleri tavsiye edilmektedir. Sporcuların çalıştığı ve yarıştığı yerlerde otomatik defibrilatör cihazlarının bulundurulması da son derece önemlidir.Bütün bu donanım sayesinde yüksek efor gösterilen müsabakalarda ani gelişebilecek enfarktüs veya ani ölüm gibi dramatik kardiak olaylar karşısında çaresiz kalmamış olunur.
Op.Dr.Mehdi Zengin
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı
Alanya Anadolu Hastanesi