Pazı ve kuşkonmazın 6 sağlık faydası
Pazının 6 sağlık faydası
Diğer isimleri ıspanak pancarı, yengeç pancarı, İsveç pazısı ve mangold olan pazı, yapraklı yeşil bir bitkidir. Bilimsel adı Beta vulgaris var. cicla'dır. Pazının yaprak kısmı yeşil veya kırmızımsıdır ve sapları genellikle beyaz, sarı veya kırmızıdır. Akdeniz mutfağının vazgeçilmez sebzeleri arasındadır. Yaprakları ıspanak gibi diğer yeşilliklere göre daha kalın olduğu için daha dayanıklıdır, dolapta daha uzun süre saklanabilir.
1. Pazı diyabete yardımcı olabilir
Pazı alfa-glukosidaz enzimini inaktive ederek kan şekerini düzenleyen bileşik syringic asit içerir. Bu maddenin vücudun kompleks şekerleri basit şekerlere dönüştürmesini yavaşlatarak kan şekeri seviyesinin düzenlenmesine yardımcı olduğu gösterildi.
2. Pazı göz sağlığına iyi gelebilir
Pazı beta-karoten antioksidanı bakımından zengindir. Beta-karoten de göz sağlığı ve maküler bozulma, glokom, gece körlüğü ve diğer görme bozuklukları ile ilgili koşulların riskinin azalmasıyla ilişkilendirilmektedir.
Not: Beta karotenin akciğer kanseri riskini artırması nedeni ile pazının çok yoğun, yani şifa amacı ile tüketilmesi önerilmez. Mevsiminde bir sebze olarak tüketilmesi uygundur.
3. Pazı kan basıncını düşürerek kalp sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilir
Pazı yüksek potasyum ve düşük sodyum içerir (tabii ki pişirirken tuz eklenmezse). Diğer yandan içeriğindeki zengin antioksidanlar kan basıncını düşürmeye ve kalp stresini azaltmaya yardımcı olur.
4. Pazı saç sağlığına iyi gelebilir
Pazı, sas foliküllerinin uyarılması ve saç dokusunun artmasına katkı sağlayan organik biyotin bileşiği içerir.
5. Pazı kemik sağlını iyileştirebilir
Pazı iyi bir kalsiyum, magnezyum ve K vitamini kaynağıdır. Bunların yeterli tüketimi kalsiyum emilimini artırarak; kemik kaybı ve osteoporozu önler.
6. Pazı kan dolaşımını artırabilir
Pazı kırmızı kan üretimini içeriğindeki demir ve bakır sayesinde artırır. Demir ve bakır eksikliği olan kişilerde; anemi (kansızlık), zayıflık, halsizlik, mide rahatsızlıkları ve konsantrasyon eksikliği gibi durumlar görülür. Düzenli pazı tüketimi bu sağlık sorunlarına karşı iyi gelebilir.
Kuşkonmazın 6 sağlık faydası
Kuşkonmaz, vitamin ve besin maddeleriyle doludur. Ayrıca, bu sebze kalp-damar sağlığına, doğum kusurlarını önlemeye ve adet öncesi şikayetlere (premenstüral sendrom) yardımcı olabilir.
Bilimsel adı Asparagus officinalis olan kuşkonmaz, Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya’nın çoğuna özgü ve ticari değeri yüksek bir ilkbahar sebzesidir.
1. Kuşkonmaz homosistein seviyenizi düşürmede size yardımcı olabilir
Yüksek homosistein seviyeleri, kan damarlarının hasarlanması, damarlarda kan pıhtılaşması ve ateroskleroz (atardamar darlığı) gibi ciddi sorunların nedenlerindendir. Kuşkonmazda, B-vitamin kompleksleri bol miktarda bulunur ve bu da homosisteinin daha güvenli yan ürünler haline dönüştürülmesi için önemlidir.
2. Kuşkonmaz, konjenital (doğumsal) kusurların önlenmesine yardımcı olabilir
Kuşkonmaz, bebeklik ve gebelik süresince hızlı hücre bölünmesi ve büyümesine yardımcı olmak için önemli olan folik asit açısından zengin bir sebzedir. Hamile kadınlarda folik asit eksikliği, düşük kilolu bebeklerin doğumuna neden olabilir ve yenidoğanlarda nöral tüp kusurlarına neden olabilir.
3. Kuşkonmaz, güçlü kemikler inşa etmenize yardımcı olabilir
Bir bardak kuşkonmaz 55.7 mikrogram K vitaminini içerir (önerilen günlük ihtiyaçların yüzde 70'i). Yeterli miktarda K vitamini tüketimi, kemiklerin düzenlenmesi için gereklidir; K vitamini kalsiyum emilimini geliştirir, kemik kaybını ve osteoporozu önler.
4. Kuşkonmazın, Alzheimer hastalığına karşı olumlu etkisi olabilir
K vitamini ayrıca beyin ve sinir sağlığında çok önemli bir rol oynamaktadır. Beyin hücrelerinin oksidasyonunu önleyebilir ve bilişsel aktiviteyi teşvik eder, Alzheimer hastalığının başlamasını geciktirmeye veya hatta önlemeye yardımcı olur.
5. Kuşkonmaz kan dolaşımını artırabilir
Kuşkonmaz bakır ve demirden zengintir. Her iki mineral de kırmızı kan hücresi oluşumu için gereklidir. Artan kırmızı kan hücresi üretimi hücrelere oksijeni arttırır ve metabolik aktiviteyi geliştirir. Bu, anemi (kansızlık) gibi durumları önlemeye yardımcı olabilir.
6. Kuşkonmaz, sindirim sağlığının iyileşmesine katkıda bulunabilir
Kuşkonmaz mükemmel bir lif kaynağıdır. Lifler, bağırsak düzenliliğini teşvik ederek kabızlığı önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca liften zengin beslenmenin kolon ve rektum kanseri riskini azalttığı bilinmektedir. Ayrıca kuşkonmaz, iyi bakteriler için besin kaynağı olan önemli miktarda besin maddesi inulin içerir. Inulin alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilecek besin maddelerinin daha iyi emilmesini sağlar.
Sonuç
Her iki sebze de ülkemizde yetişmektedir. Pazı, fiyatı uygun ve kolay ulaşılabilir olması ile ön plana çıkmaktadır. Pazıyı iyice yıkadıktan sonra taze salatasını, hafif kavurup yoğurtla karıştırarak mezesini, zeytin yağlı yemeğini, çorbasını veya pazı sarmasını yaparak farklı şekillerde tüketebilirsiniz.
Pazı ve kuşkonmazın yukarıda sağdığımız sağlık faydalarının bir kısmı klinik çalışmalarla kanıtlanmamıştır. Her iki sebzenin en öne çıkan sağlık faydası zengin lif (posa) içermesidir. Sağlıklı beslenmenin belki de en önemli öğesidir lif.
Sağlıklı beslenmenin, dolayısıyla sağlıklı yaşamın önemli kurallarından biri, sebzeleri tüm çeşitliliğiyle, renkleriyle, hem taze hem de pişmiş tüketmektir. Diyetlerinizde tek başına pazı veya kuşkonmaz yeterli olamaz; ancak menülerinizin besin değerlerini zenginleştirirken oldukça düşük kalorileriyle kilo kontrolünüze, posasıyla uzun süre tok kalmanıza ve sindiriminize yardımcı olurlar.
- İlginizi çekebilir: Sağlıklı yemek pişirmenin 7 tekniği
1. Chard, swiss, raw Nutrition Facts & Calories. (n.d.). Retrieved September
nutritiondata.self.com, 2017.
2. Ninfali, P., Bacchiocca, M., Antonelli, A. Ve ark.
Characterization and biological activity of the main flavonoids from Swiss Chard (Beta vulgaris subspecies cycla).
Phytomedicine, 2007.
3. Ozsoy-Sacan, O., Karabulut-Bulan O., Bolkent, S., Yanardag, R., & Ozgey, Y.
Effects of chard (Beta vulgaris L. var cicla) on the liver of the diabetic rats: a morphological and biochemical study.
Bioscience, biotechnology, and biochemistry 2004.
4. Saxena, G., Singh, M., Meena, P. Ve ark
Neuroprotective Effects of Asparagus Racemosus Linn Root Extract: An Experimental and Clinical Evidence.
Annals of Neurosciences, 2007
5. Kim, J. M., Stewart, R., Kim, S. W. Ve ark.
Changes in folate, vitamin B12 and homocysteine associated with incident dementia.
Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry, 2008