Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde ve kara düzen taşıt kullanımının daha sistematik hale getirilmesi amacıyla, her türlü ticari araç kullanan kişilerin alması zorunlu olan bir takım belgeler, ticari araç kullanma ve mesleki yeterlilik belgeleri kapsamına girmektedir.
Birkaç yıl öncesine kadar, ticari araç kullanma safhasında geçerli olan bir takım belgeler, günümüzde kıymetini ve vasfını yitirmişken, bunların yerine, src belgeleri gibi bazı belge türleri ortaya çıkmıştır. Yurt içinde yolcu taşıma, yurt içinde yük taşıma, yurt dışında yolcu taşıma ve yurt dışında yük taşıma sınıflarının yanı sıra, tehlikeli madde taşıma ve psikoteknik belgeleri, Ulaştırma ve Habercilik Bakanlığınca tedavüle sokulmuştur. SRC-1, SRC-2, SRC-3, SRC-4, SRC-5 belgeleri, bunlardan bazılarıdır. Ayrıca bu belgeler, ilgili bakanlıkça belirlenen yıllardan önce ehliyet sahibi olanlara sınavsız verilebilirken, daha sonradan araç kullanmaya başlayan bireyler kurslara devam etmek ve sınava girerek başarılı olmak zorunda bırakıldı.
Belgelerin kursları ve sınavları her ne kadar angarya gibi algılansa da, iyi tarafından bakıldığında, bu tip belgeleri yeniden alacak olanlar açısından, yıllardır araç kullanıp da kurallara pek riayet etmeyen çalışanların bilgilerinin tazelenmesi, değişen bir takım kuralların bildirilmesi, yeni ve farklı konuların bu bireylere öğretilmesi, uygulamalar yapılması ve fikirlerin paylaşılması gibi pek çok yararlarının olduğu da görülmektedir.
Bu belgelerin kurslarında harita okuma, harita üzerinde hesap yapma, tehlikeli madde taşımacılığı, ilk yardım, kara yolları kuralları, bir takım teknik bilgiler, ilgili basit hukuki bilgiler, işaretlerin anlamları, uyulması gereken diğer hususlar gibi konular işlenmektedir. Kurslar ve sınav haftaları, farklı ya da aynı şirketlerde çalışan, ve yahut hiçbir yerde çalışmayan adaylar, etkileşim halinde kalarak fazlaca bilgiyi öğrenmektedirler. Aynı zamanda, geçmiş dönemlere ait soruların çalışılmasıyla bilgiler pekiştirilmektedir.
İlgili sınavlara, sınav tarihinde yalnızca birinden girmek koşulu ile başvuru yapılabilmektedir. Sınav ücretinin anlaşmalı bankaya yapılmasının ardından, sınav başvuru işlemleri gerçekleştirilir. SRC sınavlarını ilgili bakanlık yapmaktadır. Türkiyenin belli şehirlerinde gerçekleştirilen sınav, çoktan seçmeli olup, toplam dört şıktan oluşmaktadır. Bugüne kadar yapılan sınav uygulamalarında, toplamda elli soru sorulmuş, bunlardan en az otuzunu doğru yapanlar sınavı başarıyla geçmişlerdir. Bahsedilen sınavda, yanlış sayısının doğru sayıları üzerinde bir etkisi de bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, bu tip mesleki belgelerin resmi kurumlarca verilmesi, bu konuda da eğitime tabi tutulan adayların bilinçlenmesinin sağlanması, sektör adına olumlu bir adımdır. Bu şekilde kazaların önüne geçilebilecek, adaylarda farkındalık yaratılmış olunacak, ilk yardım gibi konularda adaylar bilgi sahibi olacaktır. Bu noktada, anlatılanların kağıt üzerinde değil, teoriden pratiğe aktarılarak hayata geçirilmesi ve iyice benimsenmesi, hem şoförler, hem de diğer vatandaşlar açısından oldukça faydalı olacaktır. Ticari aracını amaç kapsamında ya da özel yaşantısında kullanmak istese dahi bireyler, bu belgeyi almaları halinde sorumluluklarını bu belgelerle kanıtlamış olacaklardır.
Kaynakça:
http://www.kugm.gov.tr/
Yazar:Baran Akçok