Günümüzde otomobiller birer hobi olmaktan çıktı. Artan mesafeler ve gereksinimler doğrultusunda onlar artık birer ihtiyaç. Gel gelelim ülkemizde bu ihtiyaca hepimiz erişebiliyor muyuz? Artan kurlar ve oldukça yüksek olan vergiler bu ihtiyaca erişmemizi oldukça zorlaştırıyor. Otomobil fiyatlarına ve onlara ulaşmanın zorluğundan bahsetmeden önce dilerseniz kısa bir yurtdışı turu atalım.
Volkswagen, Mercedes, Audi ve Porsche. Bu markaların ortak yönünü tahmin edebiliyor musunuz? Evet, hepsi Alman menşeili otomobil üreticileri. Dünyanın hemen hemen her yerinde araçlarını satan, binlerce kişi çalıştıran ve servis hizmeti sunan dev markalar. Bu markaların diğer bir ortak özelliği ise ülkemiz satış fiyatlarına baktığımızda ''lüks'' denilebilecek isimler olmaları. Neden mi ? Çünkü bu markarın ülkemizde sunduğu modellere erişebilmek için yemeden içmeden aylarca çalışmanız gerekiyor. Tabii bu durum Almanya'da bu şekilde değil. Almanya'da asgari ücret 1.498 Euro. Her ne kadar kendi para birimimize çevirdiğimizde kulağımıza fazla gelse de rakamları birer birim olarak düşünelim. Örneğin Almanya'da asgari ücret 1.498 birim gibi. Örneklendirmeye devam etmek için demin saydığımız markalar arasından en ucuz olan Volkswagen'i seçelim. VW Golf 2018 Ekim ayı itibar ile Almanya'da 18.000 Euro'dan (18.000 birim) başlayan fiyatlarla satılıyor. Basit bir matematik hesabı ile asgari ücret ile çalışan biri, bu otomobili 12 ayda satın alabiliyor.
Gel gelelim ülkemize. 2018 Ekim tarihi itibari ile asgari ücret net olarak 1603 lira. Aynı marka ve model otomobilin ülkemiz satışa başlangıç fiyatı ise 149.700 Lira. Asgari ücretle çalışan birinin bu otomobili alabilmesi için 94 ay yani neredeyse 8 yıl yemeden içmeden para biriktirmesi gerekiyor. Evet, bu neredeyse imkansız!
Peki otomobil fiyatları ülkemizde neden böyle?
Şüphesiz ki fiyatları bu denli arttıran en büyük etkenlerden biri vergi. Bu vergilerden başı çeken ise ÖTV. Özel Tüketim Vergisi 1 Ağustos 2002 tarihinden itibaren akaryakıt, otomobil ve diğer dayanıklı tüketim malları başta olmak üzere bunlardan alınan 16 ayrı vergiyi tek kalemde topladı. KDV ise ÖTV'yi hemen ardından takip ediyor. Bahsettiğimiz vergiler o kadar yüksek ki çoğu zaman alacağınız otomobilin çıplak fiyatının 2-3 katı kadar sadece ÖTV ödüyorsunuz. Tahmin edebileceğiniz üzere şu an Türkiye, dünyada otomobillerden alınan vergilerde birinci durumunda.
Diğer büyük bir etken de kur artışları. Ülkemizde otomobil fiyatları hiçbir zaman ucuz değildi. Ancak son dönemlerde yaşanan kur artışları fiyatlara tuz biber etkisi yaptı. 2016’dan 2017’ye sıfır araba fiyatları %14 artarken 2017’den 2018’e %27 arttı.
2016 yılında ortalama dolar kuru 3,02 / TL iken şu an bu rakam 6,14 / TL.
Dolar otomobil fiyatlarını nasıl etkiliyor?
Ülkemizde otomotiv sektörü, neredeyse tamamen Dolar ve Euro rakamlarına bağlı. Otomobiller, parçalar ve ulaştırma maaliyetleri... Kısacası markaların yani ürünlerin kendisi ithal. Dolayısıyla, doların TL karşısındaki yükselişi araba fiyatlarını otomatik olarak arttırıyor. Daha da önemlisi bizim alım gücümüzü düşürüyor. (1 ABD doları 2 TL olduğunda alabileceğimiz araba ile 1 ADB doları 6 TL olduğunda alacağımız araba arasında, olumsuz anlamda, 4 kat fark oluyor.)
Örnek aracımız olan VW Golf'ün yıllar içindeki değişimine hep beraber bakalım.
2015
Golf 1.2 TSI BMT 105 PS Midline Plus 57.100 TL
2016
Golf 1.2 TSI BMT 110 PS Manuel Midline Plus: 67.000,00 TL
2017
Golf 1.0 TSI 110 PS Manuel Midline Plus 86.300,00 TL
2018
Golf 1.0 TSI 110 PS Manuel Midline Plus 149.700 TL
Otomobil fiyatları tam olarak nereye gidecek, maalesef bilemiyoruz. Bildiğimiz şey ise fiyatların günden güne arttığı ve onlara erişmenin zorlaştığı.