Kontakt lens reçetesi neden yazılır ? Lens reçetesi nasıl okunur ? Lens reçetesi geçerlilik süresi ne kadar ? Kontakt lens nereden alınır ?
Türkiye’ de yasalar gereği reçetesiz lens satışı yasaktır. Buna numarasız renkli lenslerde dahildir.
Lens Reçetesi Neden Yazılır ?
Kontakt lens reçetesi yazılma nedenlerini sıralayacak olursak
- Kırma kusurlarının düzeltilmesinde: Miyop, Hipermetrop ve Astigmat kırma kusuru olan kişiler belirli numaralara kadar kontakt lens kullanabilir.
- Presbiyopi : 40 yaşından sonra başlayan, yakını net görememe şikayetinde uzak ve yakın bir arada kullanılabilen multifokal lensler bulunmaktadır.
- Keratokonus: Kornea sivrilmesi olarak da bilinen keratokonus hastaları için özel sert kontakt lensler bulunmaktadır. Tedavi amacıyla kullanılan lenslerdir.
- Renk Körlüğü: Kromatik kontakt lensler, renk körlüğü olan kişilerde kullanılır.
- Kozmetik Amaçlı: Numarasız olarak üretilen ve amacı göz rengini değiştirmek olan kontakt lenslerdir.
Kontakt lensler genel olarak yukarıda saydığım durumlar için doktor tarafından yazılan reçeteye uygun şekilde verilir.
Burada dikkat edilmesi gereken konu numarasız renkli lensler için de doktor muayenesi şarttır.
Lens Reçetesi Nasıl Okunur ?
Lens reçetesi ile gözlük reçetesini birbirinden ayıran farkları örnek üzerinden görelim. Aşağıda örmek bir kontakt lens reçetesi görüyorsunuz.
Reçetede yazılı olan alanları tek tek açıklayalım.
Temel Eğri ( Base Curve, BC)
Lens reçetesinin en önemli alanı bu ölçümdür. Aslında lens reçetesi bu değer için yazılır diyebiliriz.
Kontakt lensin taban noktası ile tepe noktası arasındaki mesafe olarak ifade edilir. Lens markları da bu değere göre ürünlerini çıkarır. Her marka belirli BC değerinde lens üretir.
Genel olarak 8.4 , 8.5, 8.6 , 8.7 , 8.8, 9,0 temel eğrilerde lensler vardır. Ortalama olarak 8.6 en yaygın olan değerdir. Renkli kozmetik lenslerde genelde 8.6 BC değerinde üretilir.
Tüm Çap (Dia)
Çap, adından da anlaşılacağı üzere lensin tüm çapı demektir. Çap için genellikle 14.00, 14.50, 13.50 gibi değerler vardır. 14.00 en çok kullanılan boyuttur.
Temel Eğri ve Çap değerleri lens reçetesini gözlük reçetesinden ayıran en önemli iki ölçümdür. Buradan sonra yazan alanlar gözlük reçetesine benzerlik göstermektedir.
Dioptri
Burada belirtilen şey, gözdeki kırma kusurunun ne olduğu ve bu kusurun derecesidir. Bu lens reçetesinde -4.00 yazıyor. Bu da kişinin 4 derece miyop olduğunu gösterir. Kişi hipermetrop olsaydı buradaki değer + ile başlayacaktı.
Bu noktada gözlük reçetesi ile lens reçetesi arasında bir fark daha ortaya çıkabilir. Miyop kişilerde gözlük numarasına göre, lens reçetesine -0.25 diyoptri daha düşük yazılabilir.
Normalde gözlükte -3,25 numara kullanan kişinin lens reçetesi -3,00 olarak yazılabilir.
Buna karar verecek olan kişi doktor olduğu için kesin böyledir diyemeyiz ama genelde böyle yazılır. Gözlük reçetenizde yazan değerle lens reçeteniz arasında böyle bir fark varsa bu normal bir durumdur.
Aynı durum + değerli hipermetroplar içinde tam tersi olarak işler. Gözlük reçetesinde yazan değerden daha yüksek bir numara lens reçetesine yazılır.
Örneğin gözlükte +2,00 numara cam kullanan kişi kontakt lenslerinde +2,25 kullanabilir.
Torik (Astigmat)
Astigmatlı kişilerin kullandığı lenslere torik lenslerde denilmektedir. Gözlük reçetesinde cyl (silindirik) alanında yazan astigmat derecesi lens reçetesinde de bu alana yazılır.
Kontakt lenslerde astigmat -0,75 den başlar ve -0,50 aralıklarla devam eder. -2,75 astigmattan yüksek kontakt lens yoktur. Özel üretim ile yaptırılabilir.
Torik lenslerde, aks değeri dediğimiz astigmatın ekseni de 10 ve katları şeklinde devam eder. Torik lensler bu kısıtlı alanlar nedeni ile gözlük kadar yüksek performans göstermeyebilir.
Bifokal (Multifokal)
Özellikle 40 yaşından sonra başlayan yakını net görememe (presbiyopi) durumunda yakın gözlük kullanma ihtiyacı ortaya çıkar.
Normalde uzak gözlüğü kullanan kişiler yakın için de gözlük kullanmak durumunda kalır. Bu durum lens kullanıcıları için de aynıdır.
Uzak ve yakın gözlüğü bir arada kullanılabilme olanağı sağlayan progresif gözlük camları olduğu gibi aynı mantıkla çalışan multifokal kontakt lenslerde vardır.
Tek bir kontakt lens üzerinde hem uzak numaralarınız hem de yakın numaralarınız aynı anda uygulanabiliyor. Bu lenslerde numara aralıkları gözlüğe göre daha kısıtlıdır.
Yakın numaraları bu lenslerde Low, Med, High olarak belirli aralıklarda standart olarak üretilir. Tek odaklı ve torik kontakt lenslere oranla daha pahalı ürünlerdir. Markaya göre aylık ve günlük olan formları vardır.
Lensin Özel Adı: Doktor bu haneye belirli bir marka yazabilir. Genellikle BC değerinize uygun olan lensi yazacaktır. Bu haneyi boş da bırakabilir.
Burada dikkat edilmesi gereken konu, eğer lensin özel adı hanesinde bir marka yazıyorsa burada yazan lens dışında bir marka lens alamazsınız. Ticari kaygılar uğruna size bunun aksini söyleyebilirler. Ancak riske attığınız şeyin gözünüz olduğunu unutmayın.
Lensin Özel Kullanım Şekli: Bu hane genellikle, eğer lensin özel adı verilmişse doldurulur.
Doktor buraya günlük veya aylık ibaresi ekleyebilir. Genelde yeni lens kullanmaya başlayacak olan 16-17 yaşlarındaki gençlere günlük lens tavsiye edilir.
Diğer Alanlar: Kontakt lens reçetesi üzerinde kesinlikle olmak zorunda olan yerler vardır. Bunlar:
- Hastanın Adı Soyadı
- Doktor Kaşesi
- Reçete veriliş tarihi
- Reçete üzerinde karalama varsa üzerinde doktor kaşesi olmak zorundadır.
Kontakt Lens Reçetesi Geçerlilik süresi Ne kadar ?
Kontakt lens reçeteleri aksi belirtilmedikçe 1 yıl süre ile geçerlidir. Numaralarınız değişmemiş olsa dahi tarih doktor tarafından güncellenmelidir.
Kontakt lens kullanan kişilerin en azından yılda bir kez muayene olmaları kornea enfeksiyonlarının erken teşhisi açısından oldukça önemlidir.
Burada önemli olan reçetenizi yenilemek değil lensin gözünüze yapabileceği tahribatı erkenden teşhis etmek için düzenli muayene şarttır.
- Miyop Nedir ? Miyop Belirtileri Nelerdir ?
- Numaralı Gözlük Çeşitleri (Optik)
- Hipermetrop Nedir ?
- Astigmat Nedir ? Astigmat Belirtileri
- Gözlük Cam Fiyatları
- Gözlük Camı Filtreleri
- Nasıl Gözlük Alınır ?
- Numaralı Gözlük Modelleri
- Presbiyopi, Yakını Net Görememe
- Mavi Işık Filtresi (Blue Filter) Nedir?
- Polarize Güneş Gözlüğü Ne Demektir
- Devletin Verdiği Gözlük Çerçeveleri