MERS (Middle East Respiratory Syndrome), Corona adı verilen bir virüs aracılığıyla bulaşan virütik bir hastalığın adıdır. Hastalığın tam adı Türkçe’ye “Orta Doğu Solunum Sendromu” olarak çevrilebilir. Hastalık ilk kez 2012 yılında Suudi Arabistan’da görülmüştür. Dünya genelinde 2017 yılına kadar yaklaşık 2000 kadar kişiye MERS teşhisi konulmuştur. Hastalığa yakalananların yaklaşık %36’sı ölmektedir. MERS genellikle Arap yarımadasında görülmektedir. Arap yarımadası haricinde görülen en büyük salgın 2015 yılında Güney Kore’de görülmüştür. Bu salgında yaklaşık 184 kişiye MERS teşhisi konulmuş, teşhis konulan hastalardan 29 tanesi hayatını kaybetmiştir. Hastalığın develerden insanlara bulaştığı düşünülmekte birlikte bu teori tam olarak ispatlanamamıştır. Hastalığın ölüm oranının yüksek olmasına ve korunmak için bir aşısının bulunmuyor olmasına rağmen, insandan insana bulaşma vakaları oldukça az olduğu için, hastalık küresel anlamda şimdilik ciddi bir tehdit oluşturmamaktadır.
MERS hastalığı her yaş grubunda görülebilmektedir. Hastalığın tipik belirtileri; ateş, öksürük ve nefes almakta zorlanma şeklindedir. Ayrıca bazı hastalarda ishal de bu belirtilere eşlik edebilmektedir. Ağır vakalarda belirtiler solunum yetmezliğine yol açabilmektedir. Ayrıca hastalığın yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha ağır seyrettiği gözlemlenmiştir. Hastalığın insandan insana bulaşması oldukça zor gerçekleşmektedir. Bunun için uzun süre hasta olan kişiyle yakın temasta bulunulması gerekmektedir. Dolayısıyla, bugüne kadar görülen insandan insana bulaşma vakaları genellikle hastanelerde hastalardan görevli hastane personeline şeklinde olmuştur.
MERS hastalığından korunmak için henüz bir aşı geliştirilmediği gibi, hastalığın tedavisi için de kabul görmüş bir yaklaşım mevcut değildir. Tedavi genellikle destekleyici tedavi şeklinde gerçekleşmektedir. Hastalıktan korunmak adına, özellikle deve bulunan çiftlik gibi yerlerde hijyen şartlarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Develere temas edilmesi durumunda ellerin çok iyi şekilde yıkanması gerekmektedir. Ayrıca hasta hayvanlardan da uzak durulması faydalı bir önlem olacaktır. Deve eti veya sütü tüketilmesi durumunda da, bunların çok iyi pişirilerek tüketilmesi MERS hastalığının yayılmasını önlemek adına yararlı olacaktır.
MERS hayvandan insana bulaşan Corona adlı virüsün yol açtığı bir hastalıktır. Günümüzde hayvanlardan insanlara bulaşan virüslerin yol açtığı ebola, MERS, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gibi hastalıklara daha sık rastlanmaya başlanılmıştır. Ayrıca dünyanın küreselleşmesi ve ülkeler arası seyahatlerin sıklaşıp kolaylaşması da bu tip hastalıkların çok hızlı bir şekilde yayılmasına yol açabilmektedir. MERS hastalığında olduğu üzere, deve kaynaklı ve Arap yarımadasında ortaya çıkan bir hastalık, bir süre sonra Güney Kore’de ciddi bir salgına yol açabilmektedir. Bu sebeple herkesin hijyen konusuna dikkat etmesi, bu tip salgınların bulunduğu ülkelere seyahat etmekten kaçınması hastalıklarla mücadele açısından faydalı olacaktır.
Kaynakça:
cdc.gov/coronavirus/mers/about/index.html
en.wikipedia.org/wiki/Middle_East_respiratory_syndrome
who.int/mediacentre/factsheets/mers-cov/en/
Yazar:Mehmet Umut Pişken