Sanat olarak bir şeyi satın aldığınızda, temelde kendinizi satın alıyorsunuz. Satın alma eylemi için para ödüyorsunuz ki bu da sanatın tam tanımıdır. O yüzden sanatı aslında en önemli, en anlamlı şekilde satın alıyorsunuz. Bu da tüketim çağında sanatın nihai manifestosudur.
Damien Hirst: Sanatı Sevmek Zorundasınız, Orta Avrupa’dan sanat pazarını eğlenceli bir şekilde eleştiren bir blog projesi. Blog sahibi kendisini “dünyamıza gerçek sanat sevgisini aşılamaya çalışan, bilinmeyen bir kasabada bilinmeyen bir hayat yaşayan, bilinmeyen bir ülkeden bilinmeyen bir sanatçı” olarak tanımlıyor. Bütün profil bilgileri bir yana, projenin arkasında kim ya da kimler var bilinmiyor. Ancak sanatçının kendisi için seçtiği Damien Hirst ismi elbette tesadüf değil. Damien Hirst çağdaş sanat piyasasında iyi bilinen, milyon dolarlık eserleriyle satış rekorları kıran bir sanatçı. Ünlü sanatçının ismini çalan parodi sanatçımız ise misyonunu şöyle anlatıyor:
Misyonum, sanatın parayla ifade edilen değerini azaltmak ve sanata beslenen gerçek sevginin değerini artırmak. Sanatın ucuz olmasını, fakat sevilmesini ve hayranlık uyandırmasını istiyorum. Sanatın artık dışlayıcı olmamasını ve herkese seslenmesini istiyorum. Sanatın, parayı bastırana değil, ondaki güzelliği görebilene ait olmasını istiyorum. Sanatın fark yaratmasını istiyorum. Sanatın çakma, anlamsız ve ucuz olmasını istiyorum. Çünkü ancak bu şekilde sanatı sadece doğru nedenlerden ötürü takdir etmeyi öğrenebiliriz: sanat olduğu için. Dünyamızın sanat hastalığına kapmasını istiyorum. Sanatın bir salgın olmasını istiyorum.
Slovenyalı Hirst bloğunda ve internet sitesinde “Zengin zihinler için ucuz sanat” sloganıyla eserlerini de satışa sunuyor. Fiyatlar genelde 1-2€ arasında değişse de, bazen tıpatıp aynı iki esere farklı fiyat koyabiliyor; “fiyatı siz belirleyin” deyip, parantez içinde “önerilen fiyat: 1€” da yazabiliyor. Ne de olsa önemli olan sanat eserini satın almak değil, satın alma eylemini satın almak.
Her Gün Bir Sanat Eseri, Para Yoksa Sanat da Yok, Cidden ve Karalamalar serilerinden eşsiz sanat eserleri!
Ben Damien Hirst. Kâr amacı gütmeyen Slovenyalı bir sanatçıyım. Ben sanat yaparak sanat yapıyorum. Sanatım, sanatçı olmanın beyhudeliğini yüceltiyor. Hiçbir şeye inanmamanın parodisini yapıyorum. Amacım sanat adı altında kutsallaştırılan her şeyin büyüsünü bozmak. Sanat bir dindir ve ben bir ateistim. Hedefim sanatı entelektüel bir yorum olarak kullanarak, nesne ve kavramlara sanatsal değer atama sürecini tersine çevirmek. Sadece sanat yapmıyorum; sanat yaparak sanat yapıyorum ve böylece temelde sanatı ters yüz ediyorum. Sanat yapan bir sanatçının geçtiği aşamaları taklit ederek, ancak eserlere (parasal dahil) herhangi bir değer biçmeden sanatı ters düz ediyorum. Bir sanatçı olarak ürettiğim eserlerin hiçbir anlamı yok ve pek bir maliyeti de yok, ancak yine de üretimleri açısından “anlamlı” ve pahalı sanat eserlerinden farkları da yok. Ben Damien Hirst ve ben sanatsalım.
Satışa sunulan eserler, gerçek Hirst’ün eserlerine de sıklıkla gönderme yapıyor. Aşağıdaki kartpostalı parodi sanatçımız aralarında hiçbir fark olmaksızın 1 sterline ve 1 milyon sterline satıyor. Sonsuza Dek Paris Aşkı eseri, Hirst’ün 2007’de yaptığı Allah Aşkına isimli elmastan yapılma kafatası eserine bir gönderme. Bu elmas kafatasının maliyeti 14 milyon sterlin ve şu anda üzerinde bulunan 50 milyon sterlinlik etiketiyle gelmiş geçmiş en pahalı sanat eseri unvanını kapmayı bekliyor.
Son Noktasına Dek İyi eseri de gerçek Hirst’e bir gönderme. Hirst’ün 2000 yılında yapılan LSD eseri aşağıdakinin hemen hemen aynısı. Ancak Hirst bu eseri yardımcılarına boyatmıştı ve bu nedenle sanat dünyasında “Eser kime ait; düşünene mi, yapana mı?” sorularıyla baya bir eleştirilmiş, sahtecilikle suçlanmıştı.
1917 yılında, Fransız sanatçı Marcel Duchamp sıradan bir mamulü alıp üzerinde değişiklikler yaptı. Sadece seçilen ve üzerinde ufak tefek değişiklikler yapılan nesne bir sanat eserine dönüştü. Hazır Sanat doğdu. 2009 yılında Slovenyalı bir adam kendine ünlü bir sanatçının ismini seçti ve bunu kendi yaratıcı işleri için kullanarak üzerinde değişiklikler yaptı. Sadece ünlü bir sanatçının ismini seçerek ve bu ismi kendisininmiş gibi kullanarak sanatçı oldu. Hazır Sanatçı doğdu.
Damien Hirst projesinin, sanat piyasası üzerine yaptığı 140 karakterlik eğlenceli ve düşündürücü tespitleri Twitter hesabından da takip edebilirsiniz. Ayrıca yakın zamanda “Çağdaş sanat hakkında ihtiyacınız olan tek kitap” sloganıyla yayımlanan kitabı satışa sunuldu.
Sanat, sanat olarak satın alınandır. Kişinin sanat olduğuna inanarak aldığı her şeydir ve aslında sanatı satın alma niyetidir sanat. Dolayısıyla sanatı tanımlayan, bir şeyi sanat olarak satın alma eylemidir.