Bir ömür süreceğini düşünerek çıktığınız yolda boşanma süreci herhangi bir ayrılık kararı kadar kolay değildir. Alınan karar sadece duygusal değil, aynı zamanda ayrılma sürecindeki lojistiği de düşünmeniz gerekir. Doğru avukata ulaşma, mali durum analizi gibi noktalar sizi düşüncelere ve hatta depresyona dahi sokabilir.
Karşınızda tam olarak ne olduğunu öğrendikten sonra bu süreç ile başa çıkmak elbette daha kolaylaşacaktır. Boşanmaya karar verdiyseniz ve nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız, aşağıda size birkaç bilgilendirici başlık hazırladık.
Boşanma davası türleri ikiye ayrılır;
1. Çekişmeli boşanma Davası
TMK Md. 166/3 de düzenlenmiş anlaşmalı boşanma davası dışında kalan her türlü boşanma nedenine bağlı olarak açılan veya eşler arasında boşanma ve boşanmanın ikinci dereceden konusu bir anlaşmanın bulunmadığı boşanma davalarıdır.
2. Anlaşmalı Boşanma Davası
TMK 166/3 maddesinde düzenlenen anlaşmalı boşanma davası tarafların karşılıklı olarak anlaştıkları boşanma davalarıdır.
Genel ve özel boşanma sebepleri ne dayalı boşanma davaları gerçekleşebilir. Sebepler farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu iki ayrı boşanma sebebi ile ilgili farklılık;
Özel boşanma sebepleri söz konusu olduğunda; davacı karşı tarafın kusurlu olup olmadığını ispatlamak zorunda değildir. Oysaki genel boşanma sebepleri varsa boşanma kararı verilebilmesi için hem davacı hem de davalı birbirinin kusurunu ispatlamak zorundadır.
Boşanma sebepleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir;
- Zina
- Hayata kast ve pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,
- Terk
- Akıl hastalığı
- Evlilik birliğinin sarsılması
- Müşterek hayatın kurulamaması
- Eşlerin boşanma hususunda anlaşmaları
Evlilik birliğini temelinden sarsan vakalar söz konusu olabilmektedir. Kanunda gösterilmediğinden Yargıtay İçtihatları ile bazı vakıaların evlilik birliğini temelden sarstığı kabul etmiştir. Bu vakıalar örneğin şunlardır:
- Cinsel ilişkiden kaçınma,
- Eşlerin aile bireylerine kötü davranması ve hakaret etmesi,
- Evlilik sırlarının başkalarına anlatılması,
- Aşırı borçlanma sebebi ile icra takibine maruz kalma,
- Eşini sevmediğini beyan etme,
- Eşinin bağımsız konut isteğine duyarsız kalma,
- Eşin ev işlerini yapmaktan kaçınması,
- Güven sarsıcı davranışlar,
- Eşi doğal olmayan yoldan cinsel birleşmeye zorlama,
- Eşlerin çocuklarının bakımı, eğitimi vs. ilgilenmemesi,
- Eşin ahlaksızlıkla itham edilmesi,
Anlaşmalı olarak ayrılmak istiyorsanız; ilk şart en az bir yıldır resmi olarak evli olmak zorundasınız. Resmin nikâh süresi dışındaki nişanlılık, birlikte yaşama vb. durumlar bu süreye kesinlikle dâhil edilemez.
TMK 166/3 ile kanunlaştırılan anlaşmalı boşanma şartlarını detaylandırmamız gerekirse; günümüzde en çok açılan boşanma davasıdır. Anlaşmalı boşanma davalarında hâkimin dava sahiplerini iyice dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına emin olması gerekir.
İkinci atılması gereken adım ise; eşlerin mahkemeye birlikte başvurması gerekiyor. Açılan davada tüm şartları iki tarafında kabul etmiş olması gerekir. Tarafların hâkim huzurunda boşanma iradelerini açıklamaları gerekmektedir.
Hâkimin çocuklar ve mali durum ile ilgili uygulamaya müdahale etme hakkı vardır. Hâkimin uygun bulması gerekir.
Öncelikle aile mahkemesine bir dava dilekçesi ile başvurunuz ile başlar. Bu dilekçe de nedeni, gerekçesi yanı sıra tazminat, nafaka ve velayet konuları da talepte yer alır. Hâkim taleplerinizi inceler ve karar alır. Boşanma süreci sonrasında yapılacak olan yargılamada hâkimin tarafları dinlemesi ve her iki eşin de öne süreceği delilleri değerlendirmesi ile devam eder. Hâkim sonrasında karar verir. Kesinleşen kararın ardından gerekçeli karar yazılır. Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra taraflar kararı İstinaf Mahkemelerine götürmezler ya da temyiz etmezlerse boşanma kararının kesinleşmesi sağlanır.
Son işlem mahkemenin boşanma kararını nüfuz müdürlüğüne iletmesi ile son bulur. Bundan sonra nüfus müdürlüğüne giderek kimliklerinizi değiştirebilirsiniz.
Anlaşmalı davalar daha hızlı sonuçlanabiliyor. Ekstrem bir durum oluşmadığı takdirde 2-3 aylık bir süreç diyebiliriz.
Çekişmeli davalar ise yaklaşık bir sene sürebiliyor.
Bu şekilde bir sorunun yanıtı yok, durumu değerlendirmek gerekir. Tarafların haklarını alarak barış içinde ayrılmaları esas olması gerekendir. Anlaşmalı davalar daha hızlı sonuçlanabilir.
Önemli olan açan taraf değil, iddiaları karşılayan deliller önemlidir. İki taraf ayrı ayrı boşanma davası açma hakkına sahiptir. Cinsiyet önemli değildir. Delilleri en iyi şekilde sunan davada avantajlı kısımdadır.
Boşanma davaları Aile mahkemesine başvurularak açılır. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesine hitaben yazılacak 3 nüsha dilekçe ile açılmaktadır.
TC kimlik numarasını içeren nüfus cüzdanı yeterlidir.
Bu konuda uzmanlara danışmanız yerinde olacaktır. Açacağınız boşanma davası çeşidine göre değişkenlik gösterebilir. Her dava dilekçesinde bulunması gereken bazı ifadeler yer alır. Yanlış hazırlanmış bir dilekçe size zaman kaybına yol açtırabilir.
Eğer anlaşmalı bir boşanma davası açtıysanız; hâkim iki tarafın hür iradeleri ile boşanmak istediklerini duymak isteyecektir. Evet, anlaşmalı boşanma davalarında gereklidir.
Ancak çekişmeli açılan boşanma davalarında zorunluluk yoktur.
Anlaşmalı bir dava değil ise katılmalarına gerek yoktur. Tarafların avukatları varsa takibi onlar yapabilirler.
Eğer takip eden bir avukat yok ise ve sizde unuttuysanız dava düşer.
Davayı takip için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Eğer mahkeme sürecini ve usulü iyi biliyorsanız ve evraklar ile aranız iyiyse davayı kendiniz açabilirsiniz. Ancak günümüz dünyasında zaman ile yarışırken bunu yapmak ne kadar kolay tartışılır. Uzman bir avukat ile birlikte hareket etmek işlerinizi kolaylaştıracak ve size çok fayda sağlayacaktır. Neden avukat tutmanız gerekir ?
- Yasalar ve içtihatlar karmaşıktır, avukat hak kaybı yaşamanızı önler
- Mali olarak avukat tutmanız lehinizedir. Zira, işi bilir uzman avukat cüzdanınızı korur
- Avukatlar kanıtlar ile nasıl başa çıkılacağı konusunda deneyimlidir
- Yanlış belgeyi sunmak ya da yanlış prosedürü takip etmek zaman ve para kaybına yol açar
- Avukat şahide ihtiyacınız olup olmadığını bilir
Üstelikbilmediğiniz birçok terim varken size önerimiz, avukat tumanız yönünde olacaktır.
İlk yapmanız gereken karakola giderek durumu tutanak ile kayıt altına almak ile başlar. Bu durumda hastane sizlere darp raporu verecektir. Dava aşamasında bu rapor kullanılacaktır.
Çocuğun faydası göz önüne alınır. Bu durumda çocuğa da fikri sorulur ancak aşağıdaki kriterler de göz önünde bulundurulur. Çocuğun;
- Yaşı,
- Cinsiyeti,
- Ebeveynlerin çocukla olan ilişkisi,
- Ebeveynlerin ekonomik durumları,
- Ebeveynlerin sosyal durumları,
Evet, erkekler hemen evlenebilir, kadınlar iddet süresini bekleyebilir ya da hamile olmadığına dair alacağı rapor ile evlenebilir.
İddet süresi kadının hamile olma durumunda yaşanabilecek sorunların önüne geçmek için kurulan bir süredir. Hamile olmadığınızı ispat eden bir rapor varsa bu sürenin beklenmesi gerekmez. Ancak normalde 300 gün olarak belirlenmiş bir süredir.
Nafaka belirlenirken ihtiyaçtan çok, eşlerin gelirleri ve giderleri göz önüne alınır. Yoksulluğa düşecek eş için ve varsa çocuklar için nafaka belirlenir.
Kusurlu olan eş aleyhine, kusurun derecesine, maddi gücüne göre belirlenebilir. Eğer iki tarafta kusurlu değilse böyle durumlarda tazminat söz konusu değildir.
Şartlar değişti ise elbette anlaşmalı davada kararlaştırılan nafakanın azaltılması ya da çoğaltılması mümkün olduğu gibi kaldırılması da mümkündür.
Evet, kanuni şartlara uygun şekilde yapılan ses ve video kayıtları delil olarak kabul edilebilmektedir.
- Tarafların evlilik başlangıcına,
- Evlilik içinde edinilen mal varlıklarının ödeme şekli gibi kriterlere göre yapılır.
Dava açılan yerlerde bulunan barolar her yıl ortalama bir ücret belirleyerek bunu duyurmaktadırlar. Ortalama ücret belirlenirken ortalama şu kriterler göz önüne alınır;
- Davanın görüleceği yer,
- Tarafların çekişme durumları,
- Tarafların ekonomik durumları,
- Tarafların sosyal durumları,
Bu konu ile ilgili uzman avukatınız ile birlikte karar almalısınız. Durum değerlendirmesi için eşlerin kaç yıldır evli olduklarından mal varlıklarına, yaşlarından çocuk sayılarına birçok konu değerlendirilerek dava şekli seçilmelidir.
Öncelikle bu yanlış bilinen bilgilerden biridir. Dava açtığınızda mutlaka sebepler hâkim tarafından incelenerek karar alınacaktır. Kusur durumları incelenerek hâkim tarafından karar alınır.
Evet, hâkim uygun bulmadığı takdirde davayı reddedebilir. Türk Kanunlarına göre mutlaka geçerli ve yeterli bir boşanma sebebi sunmalısınız.
Hayır, kesinlikle bu şekilde bir uygulama yoktur. Mutlaka dava açılması ve delillendirilmesi gerekir.
Günümüzde çeşitli sebeplerden anlaşmalı boşanma vakalarının çoğaldığını söyleyebiliriz. Bireyselleşen dünyadan kaynaklı birçok sebepten boşanma vakaları artarken istatistik verilerin doğru veri sunmadığını düşünüyoruz. Ancak yinede elimizdeki verileri paylaşalım;
Üst gelir grupları daha çok zina yâda şiddet sebebi ile dava açıyor. Orta ve alt gelir ise genellikle mali konular yâda geçimsizlik konuları ile ilgili dava açıyorlar.
3 yerde açabilirsiniz;
- Eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yerde
- Sizin yerleşim yerinizde
- Karşı tarafın (eşinizin) yerleşim yerinde