Orangutanlar; rutubetli ve sık orman olan Borneo ve Sumatra adalarında yaşarlar. “Orangutan” aslen “ormanın insanı” anlamına gelir ve iki yerel (Malayca) “orang” (insan) ve “hutan” (orman) kelimelerinin birleşimidir. İki çeşit orangutan bulunmaktadır ve görünüşlerinden ayırt edilebilirler. Birinci tür orangutanlarının tüyleri daha solgun ve uzundur. Diğer tür orangutanlarının ise tüyleri daha koyu kahverengi, kestane renklerindedir. Orangutanlar ağaç çeşitliliğinin yüksek olduğu turbalık alanlar ve yıl boyunca yüksek miktarlarda yiyecek bulabilecekleri farklı çevrelerde yaşamaktadır. Genellikle havanın sıcak ve nemli olduğu ortamlarda yaşarlar.
Orangutanların Genel Özellikleri
Orangutanlar, zamanının yaklaşık % 40’ını beslenmek,% 40’ı dinlenmek,% 10’u seyahat etmek ve zamanının geri kalanını çiftleşme, sosyalleşme ve yuva kurma gibi diğer aktiviteler yapmak için harcamaktadırlar.
Orangutanların genel olarak ağırlıkları türlerine göre ortalama erkeklerin 100 kilo, dişilerin ise 90 kilo kadardır. Erkeklerin boyları yaklaşık 150 santimetre, dişilerin ki ise 95 santimetredir. Burunları basık, boyunları sarkık, ağızları öne doğru çıkık, küçük kulaklı ve kalın dudaklılardır. Dişleri kuvvetlidir, kolaylıkla sert kabuklu meyveleri açabilirler. Beyinleri insan beyninin üçte biri ağırlığındadır. Gözleri tropik bir hayata uyum sağlar. Koyu kahverengi göz renkleri vardır ve bu renk gözleri onları güneş ışığının zararları etkilerinden korur.
Orangutanların uzun kolları kanca gibi parmakları vardır. Böylece dalları rahatça kavrayıp ağaçların üzerinde daldan dala kolayca atlayıp gezinirler. Kalçaları ve omuzları oldukça hareketlidir ve bacaklarını kafalarının arkasına kolayca koyabilirler. Dört ayaklı olmalarına rağmen istedikleri zaman rahatlıkla iki ayak üzerinde de dik yürüyebildikleri gözlemlenmiştir.
Orangutanların kırmızımsı bir dış yüzeyleri vardır. Bu renk sayesinde yağmur ormanlarının ortamına adapte olurlar ve sayısız bitki örtüsü kırmızı ışığı filtrelediğinden orman içinde gözükmeleri zordur.
Orangutanların çoğu her gece kendine uyumak için yeni yuva inşa eder ve avcılardan böylelikle korunurlar. Bu nedenle yuvalarının pratik yapılması önemlidir. Yaptıkları yuvalar ile pratik zekâ ve mühendislik bilgisine sahip gibi hareket etmektedirler. Zaten Orangutanlar yaratıcı ve zeki hayvanlar olarak bilinirler. Çünkü avlarını yakalamak için alet kullanabilecek kadar zeki olan orangutanlar, yaprakları kâse ve şemsiye olarak kullanırlar. Orangutanlar gördükleri hareketleri ve duyduklarını taklit etmeye çalışırlar. İnsan davranışlarını kopyalama yetilerinden dolayı da zeki oldukları düşünülmektedir.
Orangutanlarda Beslenme
Orangutanlar; çok çeşitli bitki türlerini yerler ancak çoğunlukla meyve ile beslenirler. Menülerinde meyve, tohum, tahıl, ağaç kabuğu, kuş yumurtası, mantar, bal ve yaprak da yer alır. Günde yaklaşık 5 kilo meyve tüketebilen orangutanlar bu besinleri bulmak içinde 3 kilometreye kadar mesafeyi ağaç dallarında gezinerek kat ederler. Su ihtiyaçlarını ise bulunan bitki örtüsünden ve ağaç yapraklarından giderirler.
Orangutanlarda Üreme
Orangutanlar dünya da en yavaş gelişim sürecine ve vahşi doğada 60 yıl yaşama süresine sahip türlerdir.
Dişi orangutanlar yaklaşık 11-12 yaşlarında olgunluğa ulaşırlar ve artık çocuk yapma dönemine girerler. Dişiler erkeklerin gönderdiği uzun çağrılar ile birbirlerini bulurlar. Dişi ile erkek çiftleştiğinde erken orangutan birkaç gün dişinin yanında kalır ve döllenip döllenmediğinden emin olmak isterler, emin olan erkek orangutan dişiyi bırakıp gider tüm hamilelik sürecini dişi tek başına geçirir. Hamilelik süreci 270 gündür ve ortalama 6-9 yılda bir doğum yaparlar, buda bir orangutanın ömrü boyunca tahminen 3 ya da 4 kez doğurması demektir. Üreme zamanı dışında eşler bir araya nadir gelirler. Dişi orangutanların özellikle bol meyvenin olduğu dönemlerde üreme hormonları çok salınmakta, buda bu dönemde hamile kalma olasılığını bu dönemde yükseltmektedir.
Bebek Orangutanlar ilk zamanlarında anneleriyle her zaman fiziksel temasta kalırlar, günlük aktivitelerini yaparken annenin vücuduna yapışırlar. Orangutanlar iki yaşına geldiğinde, anneler ağaç tepelerini kendi başlarına keşfetmeye teşvik ederler. Bebek orangutanlar genellikle üç ila dört yaşına gelinceye kadar annesini emerler. Bu ilk zamanlarda, yavrular anneden ormanda tek başlarına nasıl hayatta kalabilecekleri konusunda çok önemli bilgiler öğrenirler. Nerede yiyecek bulacaklarını, ne yiyeceklerini, hangi yiyeceklerin zararlı olduğunu, meyvelerin kabuklarının nasıl açılacağını, uyku yuvalarının nasıl inşa edileceğini, ormana nasıl uyum sağlayacaklarını ve doğal düşmanlarından nasıl korunacaklarını öğrenirler. Küçük orangutanlar sütten kesilip taşınamayacak kadar büyük olsalar bile, 8 yaşına kadar birlikte annelerine yakın, seyahat, yemek ve dinlenmeye devam ederler.