İzafiyet Teorisi Nedir ve İkizler Paradoksu Hakkında Bilinmeyenler
Albert Einstein, tarihte yaşamış en zeki insan olarak lanse edilir. Kendisinin teorileri ve keşifleri ile tarih sahnesine oldukça büyük etkisi olmuştur. Bunlardan en bilineni e=mc2 iken, en bilinmeyeni de sanırım İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan Hükümetine atom bombası yapılmasında yardım etmiş olmasıdır. Bugün ki yazımda Albert Einstein tarafından 1905 tarafında yayılanan İzafiyet teorisi ya da Özel Görelilik Kuramını inceleyeceğiz.
İzafiyet Teorisi Nedir?
İzafiyet teorisi basit olarak; “bir cismin yarattığı enerji içeriğiyle direkt bağlantı sağlayabilir” teorisini ortaya atan bir fizik kuramıdır. Bu kurama göre, zaman, mekan, hareket, enerji ya da bilinen bütün fiziksel ölçüler birbirleri ile bağlıdırlar. Einstein bu konu ile ilgili şunları söylemiştir:
“Zaman ancak hareketle, cisim hareketle, hareket cisimle vardır. O halde; cisim, hareket ve zamandan birinin diğerine bir önceliği yoktur. Galileo’nin Görelilik Prensibi, zamanla değişmeyen hareketin göreceli olduğunu; mutlak ve tam olarak tanımlanmış bir hareketsiz halinin olamayacağını önermekteydi. Galileo’nin ortaya attığı fikre göre; dış gözlemci tarafından hareket ettiği söylenen bir gemi üzerindeki bir kimse geminin hareketsiz olduğunu söyleyebilir.”
Einstein’in İzafiyet Teorisi, Galieo’nun Görelilik Prensibi ile doğrusal ve değişmeyen bütün hareket ve eylemlerin etkilerinin, her daim gözlemcilerin ışığın hızını aynı büyüklükte göreceği önermesi ile birleştirir.
Özel Görelilik Nedir?
Özel görelilik ise, gündelik yaşamımızda kesin olarak gözlemlediğimiz, zaman ya da maddesel kavramların aslında göreceli olduğunu söyler. Sezgisel olarak göreceli olduğunu varsaydığımız kavramların ve olguların ise tamamen mutlak olduğunu belirtir. Gözlemleyen kim olursa olsun, ışık hızının aynı olduğunu söyler. Özel görelilik, c katsayısının oluşabilecek her hangi doğa olayının ışık hızı olabilmenin çok daha ötesinde, uzay ya da zaman ile birlikte ilişkisinin temel özelliklerinin olduğunu ortaya çıkartmıştır.
İzafiyet Teorisi ve Özel Görelilik Kuramının Öngörüleri Nelerdir?
Özel görelilik ya da görece kavramı ile en çok bilinen dört öngörü şunlardır:
- Cisimler hızlanmaya başladıkça, içerisinde ki zaman cismin hızına bağlı olarak yavaşlar. Işık hızına ulaşılması durumunda içerisinde ki zaman durur.
- Cisimler hız kazandıkça ağırlıklarının belirli bir bölümü kinetik enerjiye dönüşür. Durağan kütleye sahip cisimler hiçbir zaman ışık hızına ulaşamazlar.
- Cisimler hız kazandıkça, hareket doğrultusunda boyları kısalır.
- Hiçbir cisim ışık hızından daha hızlı gitmesi mümkün değildir.