2014’teki darbeden bu yana askeri yönetim altında olan Tayland seçmenleri, 24 Mart’ta bir sonraki hükümeti seçmek için oy verecek olmaları gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Zaten çeşitli raporlara göre Taylandlılar da uzun süredir beklenen oylamayla ilgili fazlasıyla heyecanlılar. Bazı siyasi analistler de toplam seçmen katılımı oranının yüzde 80’i geçerek Tayland’da tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.
Ancak analistler, ülkenin anayasasında bir değişikliğin ve askeri yanlısı politik partileri destekleyen seçim kurallarının Tayland’ın güçlü ordusunun etkisinden kurtulmak için hala çok yol kat etmesi gerektiği anlamına geldiğini savunuyor. Tayland’daki Chulalongkorn Üniversitesi’nde siyaset bilimi profesörü olan Thitinan Pongsudhirak de verdiği bir demeçte, kuralların Tayland siyaseti üzerinde askeri denetim sağlamak için yazıldığını söyledi.
Taylandlı Profesör Seçimler Hakkında Endişeli
Dolayısıyla Pongsudhirak, seçim sonucunun öngörülemez olduğunu ve Tayland’daki farklı siyasi kesimler arasındaki gerilimi yeniden canlandırabileceğini vurguladı. Profesör, Güneydoğu Asya’nın ikinci en büyük ekonomisinin askeri darbelere yabancı olmadığını ve seçimin ardından şiddet ve protestolar patlak verirse başka bir darbenin göz ardı edilemeyeceğini belirtti.
Burada Pazar günkü oylamanın, Tayland’ın yasama organının alt birimi olan Temsilciler Meclisi’nin 500 üyesini belirleyeceği, iktidar cuntanın ise 250 üyeli Senato’yu atayacağı hatırlatıldı. Ayrıca seçimin, bir askeri yanlısı, bir askeri karşıtı grup ve nötr ya da hangi tarafa uyum sağlayacakları belli olmayan üç ana politik bölme arasında bir yarışma olarak ayarlandığının üzeri çizildi.
Tayland için Seçim Tahminleri
Control Risks’in Tayland için lider analisti olan Harrison Cheng de seçimlere saatler kalmışken ana partilere yönelik öngörülerini sıraladı. Buna göre şu anki Başbakan Prayuth Chan-o-cha‘yı ülkeye liderlik etme adayı olarak belirleyen askeri yanlısı Palang Pracharat Party’nin 70 koltuk kazanması, sürgündeki eski Başbakan Thaksin Shinawatra ile bağlantılı olan askeri karşıtı Pheu Thai Party’nin 130 ila 200 sandalyeyle en iyi performansı göstermesi, başka bir eski başbakan liderliğindeki tarafsız olan Democrat Party’nin de 80 ila 120 koltuğu garantilemesi bekleniyordu.
Yani taraflardan hiçbirinin tek başına Meclis’te bir hükümet oluşturmak için yeterli miktarda sandalye kazanması beklenmiyordu. Bu da kısmen 2017’deki anayasa değişikliğinden kaynaklanıyordu. Dolayısıyla atanan 250 senatörün, bir sonraki hükümete liderlik edecek bir sonraki başbakanı seçmek üzere Meclis’teki meslektaşlarına katılmaları bekleniyordu.
Seçime Müdahale Edilebilir
Bu da onu destekleyen partinin seçimlerde büyük kazanmasa bile Prayuth’un ofiste kalacağı anlamına geliyordu. Mevcut başbakanın 250 senatörün de desteğini aldığını varsayarsak, dümeni yeniden alabilmesi için Meclis’te yalnızca 126 destekçiye ihtiyacı olacaktı. Ne var ki Pongsudhirak’a göre o zaman bile Prayuth’un ofise dönüşü muhtemelen yumuşak bir süreç olmayacaktı.
Profesör, emekli generalin seçmenlerden ve askeri karşıtı partiler için ezici desteğe karşı net bir görev almadan rolü üstlenmesinin, Tayland’ı anayasal bir kriz içine sürükleyebileceğini söyledi. Bu seçimde hiçbir şeyin basit olmayacağını öngören Pongsudhirak, son seçim sonuçlarının açıklanmasından önce bile çok fazla anlaşmazlık olacağını belirtti.
Tüm bunların yanında Seçim Komisyonu’nun 24 Mart’taki seçim sonuçlarını tamamlamak için 9 Mayıs’a kadar süresinin olduğu, bu arada Prayuth liderliğindeki mevcut cuntanın hala iktidarda olacağı ve seçim adaylarının yasaklanabileceği ya da oylarının geçersiz kılınabileceği bilgisi de verildi. Analist Cheng, en büyük askeri karşıtı parti olan Pheu Thai’nin oylarda lider olduğu tespit edilirse, cuntanın böyle bir müdahalesinin olası olabileceğini öne sürdü.
Daha radikal olasılıkları ise seçim sonuçlarını tamamen geçersiz kılmak, yeniden oylama için yeni bir tarih belirlemek ya da daha kötüsü sivil yönetime dönüşü geciktirmek isteyen bir askeri darbe yapmak olarak belirledi. “Ordu, Pheu Thai liderliğinde kazanan bir koalisyonu kabul etse bile bu yeni bir hükümetin kurulması için geciktirmeyi cazip hale getirecektir.” dedi.
Seçim Arifesinde Tayland Ekonomisi için Tahminler
Capital Economics’in notuna göre yaklaşan genel seçimleri çevreleyen belirsizlikler Tayland’ın ekonomi k görüşünü bulanıklaştırıyor. Danışmanlık firmasının ekonomistleri yakın zamanda yayınladıkları notta; “Kim kazanırsa kazansın, ekonomik popülizme yönelme devam edecek gibi görünüyor, verimlilik artışını artırmak ve kötüleşen demografik görünümle başa çıkmak için reformları ertelemek gerekli” diyen ekonomistler, sivil kargaşanın patlak vermesi halinde ülkenin gayri safi yurt içi hasılasını oluşturan kilit turizm sektörünün ciddi bir şekilde darbe alabileceğini öngördü.
Ayrıca şiddetli protestolar iş ve tüketici güvenini de etkileyebilir, finansal piyasaların keskin bir şekilde düşmesine neden olabilirdi. Avustralyalı ANZ’li ekonomistlere göre ise Tayland ekonomisi için bir umut ışığı varsa o da yeni yapının hükümetin cuntanın 20 yıllık ulusal strateji planına bağlı kalmasını gerektirdiğiydi. Plan, altyapı harcaması ve Tayland’ın üretim değer zincirini yükseltmeye yönelik girişimler içerirken ANZ bu düzenlemenin, yatırımcıların seçim sonucuna bakılmaksızın talep ettiği politika sürekliliğini sağlayabileceğini vurguladı.