

|Toplantı No||:||2007/007|
|Gündem No||:||22|
|Karar Tarihi||:||12.02.2007|
|Karar No||:||2007/UH.Z-479|
|Şikayetçi:|
|Yamanlar Temizlik ve Özel Sağ. Hizm. İnş. Taah. Tur. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 1202 Sokak Nu: 33Yenişehir/İZMİR|
|İhaleyi yapan idare:|
|Tacirler Eğitim Vakfı Sultanbeyli Devlet Hastanesi, T. E. V. Sultanbeyli Devlet Hastanesi Mehmet Akif Ersoy Mah. Cami Cad. Nu: 3-4 34920 Sultanbeyli/İSTANBUL|
|Başvuru tarih ve sayısı:|
|09.01.2007 / 602|
|Başvuruya konu ihale:|
|2006/158153 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi|
|Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:|
Tacirler Eğitim Vakfı Sultanbeyli Devlet Hastanesi’nce 14.12.2006 tarihinde “Açık İhale Usulü ile yapılan Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yamanlar Temizlik ve Özel Sağ. Hizm. İnş. Taah. Tur. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.12.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.12.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.01.2007 tarih ve 602 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; ihale kararının ve ihale işlemlerinin iptaline Karar verilmesinin uygun olacağı,
hususlarına yer verilmiştir.
|Karar:|
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İdari şartnamede işin niteliği, türü ve miktarına ilişkin düzenlemede hizmetin 80 kişilik olduğu, teknik şartnamede hizmetin 1 şef ve 80 temizlik personeli ile görüleceğine ilişkin düzenleme yapılması nedeniyle toplam 81 personelin işçilik ücretini dikkate alarak teklif verdikleri ve teklif fiyatlarının diğer isteklilerden yüksek çıktığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 80 personel için olması nedeniyle daha düşük olduğu,
2) İhale dokümanında hizmetin ifasında kullanılacak makine ve ekipmanın kullanılmamış ve yeni olacağına ilişkin olarak yapılan düzenlemenin teklif fiyatlarının yüksek olmasına neden olduğu, oysa 5 yıldan daha az kullanılmış makinelerin kullanılmasına izin verilmesi halinde ekipman maliyetinin teklif fiyatlarına daha az yansıyacağı,
iddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak; İdari şartnamenin “Teklif fiyatına dahil olan masraflar” başlıklı 26.3 üncü maddesinde; çalıştırılacak personele 26 gün üzerinden İETT mavi kart bedeli için aylık brüt 102,70 YTL’nin nakden ödeneceği, işçilerin yemek ihtiyaçlarının hastane yemekhanesinden bedelsiz yemek verileceği, iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranının %2 olarak alınacağı; teknik şartnamede sayı ve özellikleri belirlenen giysiler ile temizlik sarf malzemesi ve diğer malzeme maliyetinin teklif fiyata dahil edileceği, yine aynı maddede, teknik şartnamede özellikleri belirlenen ve şef olarak istihdam edilecek 1 personele asgari ücretin %20 fazlası oranında ücret ödeneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.
İdari şartnamede işin fiziki miktarı ve türünün “80 kişilik malzemeli genel temizlik ihalesi” şeklinde düzenlendiği; aynı şartnamenin 49.2 nci maddesinde işin süresinin 01.01.2007-31.12.2007 tarihleri arası (365 gün) olduğu belirtilmiştir.
Teknik şartnamenin “Çalıştırılacak Elemanların Sayısı ve Nitelikleri” başlıklı 4 üncü maddesinde hizmetin “1 adet şef ve 80 adet temizlik personeli ile yerine getirileceği” belirtilerek şef ve temizlik personelinin görev tanımlarının yapıldığı ve şefin “mutlak surette hastane bünyesinde” hizmetin koordinasyonu yapacağı, maliyet hesabında şef için “en azından asgari ücret üzerinden çalıştırılacağı dikkate alınarak maliyet hesabında; brüt asgari ücret üzerinden bu kişinin de dahil edilmesi sağlanacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.
Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen şikayete konu ihaleye ilişkin ihale dokümanında resmi tatil ve bayram günlerinde personel çalıştırılacağına veya tatil günü sayısına ve bu günlerde çalıştırılacak personel sayısına ilişkin herhangi bir düzenlemeye rastlanılmamıştır.
İhale ilanının 02.11.2006 tarihinde yayımlandığı ve bu tarihte yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğine göre resmi tatil ve bayram günlerinde işçi çalıştırılması öngörülüyor ise resmi tatil ve bayram günü sayısı ile çalıştırılacak işçi sayısının belirtilmesi ve bu günlerde ödenecek ücretin, yaklaşık maliyet hesabında, tekliflerin hazırlanmasında ve değerlendirilmesinde maliyete/teklif fiyata dahil edilmesi gerekmektedir.
Ancak, şikayete konu ihalede bayram ve resmi tatil günlerinde işçi çalıştırılacağına yönelik bir hüküm konulmaması nedeniyle işçilik maliyetinin hesabında bu günlere ilişkin bedel öngörülmemiştir.
İdarece düzenlenen teklif mektubu eki cetvelde birim sütununun “kişi”, miktar sütununun ise “ 80” şeklinde düzenlenerek isteklilere verildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; idari şartnamenin 2 nci maddesinde işin fiziki miktarı ve türünün “80 kişilik malzemeli genel temizlik ihalesi” şeklinde düzenlendiği; teklif mektubu eki cetvelinde de personel sayısının 80 kişi olarak belirlenmesi nedeniyle teklif fiyatının 80 kişiye bağlı olarak verilmesi gerektiği belirlenmiştir. Diğer yandan, teklif fiyata dahil masrafların düzenlendiği idari şartnamenin 26 ncı maddesinde şef olarak istihdam edilecek personele asgari ücretin % 20 fazlası ücret ödeneceğine ve teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile de şefin, 80 adet temizlik elemanının haricinde görevlendirileceği belirtildiğinden asgari işçilik maliyeti ve teklif bedellerinin hesabında 1 şef, 80 temizlik personelinin dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, ihale dokümanında şef için kıyafet belirlenmediğinden giyim bedeli öngörülmeyeceği, ancak yol bedeli için şefin istisna tutulmadığı görüldüğünden maliyet hesabında şefin yol bedeli dikkate alınmıştır.
Şikayetçinin beyanından da anlaşılacağı üzere; ihale dokümanında yapılan düzenlemeye uygun olarak 80 temizlik personeli dışında istihdam edilecek şefin işçilik maliyetini de dahil ederek teklif verdiği anlaşılmaktadır.
İdari şartnamenin 26 ncı maddesinde yapılan düzenlemelere ilişkin yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde yol ve personele ödenecek işçilik ücreti ve bu bedellere göre 80 personelin asgari işçilik maliyeti %3 sözleşme gideri dahil olmak üzere 764,451,17 YTL; 1 (bir) şef için asgari işçilik maliyeti 11.157,12 YTL olup idari şartnamede nakdi olarak ödenmesi öngörülen yol ve işçilik ücretine göre yapılan hesaplamada toplam asgari işçilik maliyetinin 775.608,29 YTL olduğu anlaşılmıştır.
Buna karşın, ihale dokümanında hizmetin gerçekleştirilmesi için 80 işçi ve 1 şef çalıştırılacağına ilişkin açık düzenleme yapıldığı halde teklif mektubu eki cetvelde 80 işçi üzerinden teklif alınmasının tekliflerin hazırlanması aşamasında isteklileri tereddüde düşürebilecek niteliktedir.
Nitekim, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen Bilge Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin açıklamadan, maliyet hesabında sadece 80 adet temizlik personelinin işçilik ücretinin dikkate alındığı belirlenmiş olup söz konusu düzenlemenin ihalenin sonucuna etkili olduğu anlaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak; Teknik şartnamenin “Kullanılacak İş makineleri ve Ekipmanları” başlığı altında “ … Kullanılacak cihaz ve ekipmanlar kesinlikle kullanılmamış ve yeni olacaktır. …” şeklinde düzenleme yapıldığı belirlenmiştir.
Hizmet alımına ilişkin mevzuatta makine/ekipmanın yaşına ilişkin özel bir kısıtlayıcı hüküm bulunmamakla birlikte, idarelerce yapılacak düzenlemelerde verimlilik ve fonksiyonelliğin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkeleri çerçevesinde düzenleme yapılması gerekmektedir.
Temizlik hizmeti alımlarında genel olarak temizlik ekipmanı şeklinde adlandırılan faraş, kova, paspas vb. ekipmanın kullanılmamış olmasının istenilebileceği, nitekim Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet Alımı İhalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin XIII.H.b maddesinde “... Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” denilmektedir.
Bu itibarla, sözleşme süresi tamamlandıktan sonra idareye bırakılacak olan veya yeniden kullanımı mümkün olmayan ekipmanın temin bedelinin teklif fiyata dahil edilmesi olağan bir durum olup bu durumun teklif fiyatlarını yükseltecek olması vb. gerekçeler ileri sürülerek kamu kaynakların verimli kullanılmadığı şeklinde değerlendirme yapılmasının uygun olmayacağı ve bu hususta hizmetin gerekleri dikkate alınarak ihtiyacın belirlenmesi idarelerin yetkisindedir.
Ancak, uzun süre verimli bir şekilde kullanılması mümkün olan, sözleşmenin tamamlanmasından sonra yüklenicinin uhdesinde kalan demirbaş niteliğindeki (temin bedeli teklif fiyatına yansıtılmayan ve amortisman giderinin %3 sözleşme giderleri içinde olduğu kabul edilen) makine ve teçhizat (yer yıkama makineleri, vakumlu endüstriyel süpürgeler vb.) için ekonomik ömürleri dikkate alınarak makine/ekipmanın niteliğine bağlı olarak belli bir yaşın altında olanların hizmet süresince kullanılmasına izin verilmesinin uygun olacağı; buna karşın bahse konu nitelikteki makine/ekipman için “hiç kullanılmamış olması” vb. düzenlemelerin teklif fiyatlarını yüksek oluşmasına neden olması beklenen bir durumdur.
4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde idarelerin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; aynı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
4734 sayılı Kanunun bahse konu hükümleri çerçevesinde idarelerce hizmetin ifasında ihtiyaç duyulan demirbaş niteliğindeki makine teçhizatın ekonomik ömrü, temin bedeli vb. hususlar dikkate alınarak azami kullanılmışlık süresi (yaşı) belirlenmesi gerekmektedir.
B) Şikayete konu aşama ve bu aşamayla bağlantılı işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygunluğu yönünden incelenmesi sonucunda;
1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin, 80 personel ve 1 şefin asgari işçilik maliyeti ile temizlik malzemesi giyim vb. diğer giderleri karşılayıp karşılamadığına ilişkin değerlendirme yapılabilmesini teminen asgari işçilik maliyeti hesaplanması gerekli görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin 800.438,40 YTL teklif verdiği, bu bedelin ihale dokümanında nakdi olarak ödenmesi öngörülen yol ve işçilik (şef dahil) bedeline göre hesaplanan % 3 sözleşme gideri dahil asgari maliyet tutarından (800.438,40 YTL - 775.608,29 YTL) 24.830,11 YTL fazla olduğu; ancak idarece yaklaşık maliyet hesabında ayni olarak verilmesi gereken giyim için 30,00 YTL/kişi birim fiyatla (%3 sözleşme gideri hariç) (30 YTL/kişix80 kişi) =2.400 YTL, temizlik sarf malzemesi için toplam 53.263,96 YTL bedel öngörüldüğü belirlenmiş olup bu bedeller asgari işçilik maliyetine eklendiğinde teklif edilmesi gereken asgari bedel 831.344,25 YTL bulunmaktadır
Yapılan hesaplamalara göre; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 800.438,40 YTL olduğu ve bu tutarın idari şartnamede nakdi ödenmesi öngörülen yol ve işçilik ücreti esas alınarak hesaplanan asgari işçilik maliyeti olan 775.608,29 YTL’den fazla olmakla birlikte giyim ve temizlik malzemesi için idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen bedellere göre hesaplanan maliyet tutarı olan 831.344,25 YTL’den düşük olduğu belirlenmiştir.
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilen YNR Grup Ltd. Şti.nin 800.438,40 YTL tutarındaki teklif bedeline 80 işçi ile 1 şefin işçilik maliyetinin dahil edildiği; giyim, temizlik sarf malzemesi ile ekipman ve diğer giderler için (yol ve 1 şef 80 işçinin işçilik ücreti dahil hesaplanan asgari maliyet 775.608,29 YTL) 24.830,11 YTL fazlalığı bulunan adı geçen isteklinin teklifinin maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamasında yazlık-kışlık giyim için kişi başı 12,00 YTL olmak üzere toplam 960,00YTL; temizlik malzemesi için toplam 28.800,00 YTL olmak üzere amortisman gideri, firma karı vb. kalemler için muhtelif bedeller öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif bileşenlerine ilişkin açıklamada idari şartnamenin 26 ncı maddesinde nakdi olarak aylık brüt 102,70 YTL ödenmesi öngörülen yol bedelinin 80 işçi için aylık 8.216,00 YTL hesaplandığı ve %22 işveren payının dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. KİK İşçilik Modülünde yapılan hesaplamada %3 sözleşme gideri hariç 80 işçinin aylık yol giderinin 10.023,20 YTL olmak üzere yıllık 120.278,40 YTL olarak hesaba katılması gerektiği anlaşılmıştır.
Buna göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin, teklifine ilişkin 15.12.2006 tarihli yazı ile yaptığı açıklamada giyim ve temizlik malzemesi için öngörülen bedeller ile idari şartnamede nakdi olarak ödenmesi öngörülen yol bedeli ve işçilik ücreti dikkate alınarak asgari maliyet hesabı yapıldığında asgari teklif bedelinin 805.397,09 YTL olması gerektiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin 800.438,40 YTL tutarındaki teklifinin maliyet bileşenleri için öngördüğü bedellere göre hesaplanan asgari maliyeti karşılamadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamasında giyim ve temizlik malzemesinin öngörülen bedellerle temin edilebileceğini tevsik etmek üzere proforma fatura sözleşme vb. belge sunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünde “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı XIII.H maddesinde “… Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır. …” hükmü karşısında giyim ve temizlik malzemesinin öngörülen bedellerle temim edilebileceğine ilişkin belgeler sunmayan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin anılan Tebliğ hükmüne aykırı olduğu anlaşılmıştır.
2) Kamu İhale Genel Tebliğinde “Hizmet Alım İhalelerinde Yeterliğe İlişkin Diğer Hususlar” başlıklı VII.M.2 nci maddesinde “ Bina temizliğine ilişkin ihalelerde götürü bedel teklif alınması esastır. Ancak sözleşmenin uygulanması aşamasında işçi sayısının artacağı ya da azalacağı öngörülen ihalelerde, işçi başına birim fiyat teklif alınabilecektir.
Birim fiyat üzerinden teklif alınan bütün hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde; iş kaleminin adı, birimi ve miktarının ayrıntılı olarak idare tarafından doldurulmak suretiyle, ihale dokümanına eklenmesi gerekmektedir.
Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde yüklenici kârı ile sözleşme gideri ve genel giderler ayrı bir iş kalemi olarak gösterilmeyecek, teklif edilen birim fiyatların yüklenici kârı ile sözleşme gideri ve genel giderler dahil fiyatlar olduğu kabul edilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Şikayete konu ihalede maliyetin sadece personel çalıştırılmasına bağlı olmadığı, maliyet bileşenleri arasında temizlik sarf malzemesinin de bulunduğu birim fiyat teklif alınan ihalede teklif bedelinin işçi sayısıyla doğru orantılı olarak verilmesi istenilmiştir.
İdarece düzenlenerek isteklilere verilen teklif mektubu eki cetvele göre 80 işçi üzerinden fiyat verilmesi gerektiği; dolayısıyla ihale dokümanında şef olarak istihdam edilmesi öngörülen personelin işçilik maliyeti ile personel sayısına bağlı olmayan temizlik malzemesi vb. giderlerin de 80 işçinin maliyetine eklenmesi sonucunu doğurmaktadır.
Bu durum, sözleşmenin uygulanması sürecinde işçi sayısının arttırılması halinde; işçi sayısının artış oranıyla aynı oranda artış göstermeyen maliyet kalemleri için öngörülen maliyette de artış yapılmasına neden olacaktır.
Bu itibarla, teklif mektubu eki cetvelde, maliyeti işçi sayısına bağlı olan giderlerle işçi sayısından bağımsız olan sabit giderlerin ayrı kalemlerde düzenlenmesi gerekmektedir.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde ihale süreci içerisinde idareye yapılacak şikayet başvuruları üzerine 30 gün içinde idarece bir karar alınmaması veya alınan kararın istekli tarafından uygun bulunmaması halinde, 30 günlük sürenin bitimini veya karar tarihini izleyen 15 gün içinde Kamu İhale Kurumuna inceleme talebinde bulunulabileceği hüküm altına alınmış, 56 ncı maddesinde ise Kurum tarafından yapılacak inceleme ve bu inceleme sonucu alınacak kararlara ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.
Kanunun aktarılan hükümleriyle, şikayet ve inceleme süreci; ihaleyi yapan idareler ve Kurum için ayrı ayrı ancak ihale süreci içerisinde bir bütün olarak düzenlenmiştir. İdarenin şikayet üzerine verdiği kararın uygun bulunmaması veya 30 gün içinde karar verilmemesi halinde 15 gün içinde Kuruma başvuru hakkının varlığının doğal sonucu olarak, Kuruma yapılacak başvuru için öngörülen 15 günlük süre içinde idarelerce sözleşme imzalanamayacaktır.
İncelenen ihalede ihale işlemlerine devam edilerek sözleşmenin imzalanması kararı alınmadan, şikayetin idarece 29.12.2006 tarihli işlemle reddinden sonra Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen 15 günlük süre beklenmeksizin 04.01.2007 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde idari ve teknik şartnamede yapılan düzenlemeler ile teklif mektubu eki cetvelde yapılan düzenlemenin birbiriyle uyumlu olmaması ve teklif mektubu eki cetvelin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun hazırlanmaması nedeniyle bu aşamada düzeltici işlem belirlenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
İhale dokümanında yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen düzenlemeler 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğundan, ihale kararının ve ihale işlemlerinin iptaline,
|Karşı Oy:|
Karara konu ihalenin; resmi tatil ve bayram günlerinde çalıştırılacak personel sayısındaki belirsizlik ve idari ve teknik şartnamede çalıştırılacak personel sayısına ilişkin yapılan düzenlemeler ile teklif mektubu eki cetvelde yapılan düzenlemenin birbiriyle uyumlu olmaması ile teklif mektubu eki cetvelin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun hazırlanmaması gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
İhale dokümanında çalıştırılacak personel sayısına ilişkin düzenlemelerde bir çelişkinin bulunmadığı, ayrıca ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği ve personelin vardiyalı olarak çalıştırılması öngörüldüğü dikkate alındığında; resmi bayram ve tatil günlerinde çalıştırılacak personele ve ödenecek ücrete ilişkin dokümanda yapılan düzenlemelerde herhangi bir belirsizlik bulunmadığı görüşünde olduğumuzdan karara katılmıyoruz.
Bilal KARACA Muzaffer EREN Ahmet ÜLKER
Üye Üye Üye
ile ilişkili yeni içerik eklendiğinde e-mail gönderilsini istiyorsanız, üye olmanız gerekmetedir.