

Amerika Birleşik Devletlerinin yirmi altıncı başkanı. Dinamik, ateşli milliyetçiliği yanında çok sevilen, açık kalpli bir karakter yapısına sâhipti. Kuzey Yarımkürede, bilhassa Avrupa ve Uzak Doğuda ABDnin koruma etkisini büyük ölçüde genişletmiştir. Amerikada modern ekonomi ve teknolojinin başlamasında büyük rolü vardır. İşçi sendikalarının büyümesi, millî enerji ve tabiî kaynakların iyi bir şekilde korunması için büyük gayretler sarf etti. Yazar olarak da Batının Kazanılması adlı dört ciltlik târih kitabını yazmıştır.
Theodore Roosevelt, 27 ekim 1858 günü New Yorkun kozmopolit mahallelerinden birinde dünyâya geldi. Babası Hollanda göçmeni, annesi İngiliz asıllıydı. Genç yaşlarda spora, târihe ve askerî konulara meraklıydı. Harward Kolejini 1880 senesinde bitirdi. 1881de New York Eyâlet Meclisine Cumhûriyetçi Üye olarak girdi. Yasama döneminin sona ermesinden sonra Dakotadaki çiftliğine çekilerek iki yıl orada yaşadı. Yeniden siyâsete döndükten sonra 1889-1895 yılları arasında Kamu Hizmetleri Komisyonu Üyeliğinde bulundu. 1895-97 arasında New York şehri Polis Memurları Kurulunun başkanlığını yaptı. 1897 senesinde Başkan William Mc Kinley, Roosevelti Deniz Kuvvetleri Bakan Yardımcılığına getirdi. Kübanın bağımsızlığını kazanmasında İspanyaya karşı savaşta rol aldı. Arupa devletlerinin, ABDnin yanıbaşındaki küçük devletlerin iç işlerine karışmasına tahammül edemiyordu. 1898 senesindeyse Gönüllü Süvârî Birliğinde albay rütbesiyle Parto Ricoya gitti. Orada Kettle Hill denilen yerde San Juan Savaşını kazanınca ismi bütün Amerikada duyuldu. O yaz New York vâlisi oldu. Bu görevi yaparken arkadaşı olan Senatör Henry Cabot Lodge tarafından zorla seçimlere iştirak ettirildi ve Başkan Yardımcılığına seçildi. Böylece başkan Mc Kinleyin yardımcısı oldu. 14 Eylül 1901de Mc Kinley Bufallo, New Yorkta suikast sonucu öldürülünce 42 yaşında Başkanlık koltuğuna oturdu.
Roosevelt, kendisini işçi köylü olarak kabul ederek, bu sahaya hizmet götürmeye çalıştı. Büyük iş sahaları kurarak buraları sağlam kâidelerle idâre edilmek üzere organize ettirdi. 1903 senesinde tren yolu taşımacılığı ve uzun süren kömür işletmelerindeki grevlerin kaldırılması konularında sert tedbirler aldı.
Roosevelt, donanmaya özel ilgi gösterip, zamânında ABD donanmasını dünyânın en güçlü donanması hâline getirdi. 1903 senesinde Panama Kanalını açtırarak Amerikanın iki sâhilini kısa yoldan birbirine bağlamaya muvaffak oldu. Panama hükûmetini devirip Yeni Panama Devletini kurdurarak, Amerikanın gelecekte kanal üzerinde denetim kurmasını sağladı.
Roosevelt, 1904 senesinde ikinci defâ başkanlığa seçildi. Bu dönemde mücâdele ettiği konulardan biri de ırk ayırımı oldu. Zencilere de medenî haklar verilmesi için gayret sarf etti ve yanına aldığı zenci idârecilerle birlikte çalıştı. 1906 senesinde çıkan büyük zenci isyânı ile bu düşünceleri yarıda kaldı.
Roosevelt, 1905 senesinde Rus-Japon Savaşına arabuluculuk yaparak son verdirdiği için Nobel barış mükâfatı ile taltif edildi. 1912de tekrar seçimlere katıldı. Bu arada Milwankeede suikastle ölümden kılpayı kurtuldu. Bu seçimi Demokratlar kazandı.
Birinci Dünyâ Savaşı çıktığında ABDnin de savaşa İngiltere ve Fransa yanında katılması için konuşmalar yapıyordu. Bu politikayla girdiği 1916 seçimlerini de büyük bir yenilgiyle kaybetti. 6 Ocak 1919 senesinde çeşitli hastalıklar sebebiyle hastâneye kaldırılan Roosevelt, daha sonra evinde öldü.