Gastrit Nedir ?
Gastrit Nedir? Günümüzde en sık görülen mide hastalıklarının başında gelen gastriti bugün blogumuzda konuşup,beslenme tedavisini irdeleyeceğiz.Öncelikle gastriti nedir? semptomları nelerdir? ile başlayalım.
Gastrit Nedir?
Gastrit kısaca mide mukozasının yani iç yüzeyinin iltihaplanması sonucu gerçekleşen bir tür mide hastalığıdır.Akut ve kronik gastrit olmak üzere ikiye ayrılır.
Akut Gastrit
En yaygın gastrit türü olan, yedinden yetmişe her yaş grubunda gözüken akut gastritin başlıca nedenin başında yanlış beslenme alışkanlıkları gelmektedir.Yanlış pişirme seçenekleri,aşırı baharatlı ve yoğun soslu yemeklerin tercihleri akut gastriti tetiklemektedir.Ayrıca bunlara ek olarak alkol,kahve ve çay tüketiminin sıklığının fazla olması;çeşitli medikal tedavidelerde kullanılan salisilat içeren ilaçlar;bakteriyel ve enfeksiyonel sorunlar;alerjik komplikasyonlar ve viral enfeksiyonlar akut gastiritin nedenleri arasındadır.Peki akut gastritin genel semptomları nelerdir? İşte yanıtımız;
Akut Gastrit Semptomları
- Karın ağrısı ve kramplar; epigastrik gerginlik
- Aşırı gaz
- Kanama(özellikle salisilat içeren ilaçlara bağlı olarak)
- Ağızda acı bir tat
- İştah kaybı
- Titreme(Enfeksiyonel ve viral durumlarda özellikle)
- Mide bulantısı
- Kusma
- İshal (Diyare)
- Anoreksik yeme bozukluğu bulguları akut gastrit semptomları arasındadır.
Kronik Gastrit
Genelde akut gastritin iyileştirilemeyip bir sonraki safhaya geçmesi sonucunda kronikleşen durum olarak tanımlanır.
Kronik Gastritin başlıca oluşum nedenleri arasında ; genetik faktörler ,alkol ve sigara kullanımı,beslenmede yapılan yanlışlar,immonolojik yani bağışıklık sistemindeki yetersizliklerdir.Kronik gastrit birçok hastalık ile ilişkilendirilebilir.Bunların arasında; mide karsinomaları,gastrik ülserler,pernisiyoz anemi,demir eksikliği,anemi,duodenal gastrik reflü,bariatrik cerrahi sonrasında gelişen,tiroid hastalığından sonra gelişen ve kronik ishal sonrası oluşan kronik gastirit.
Kronik Gastrit Semptomları
- Gastrointestinal bulgular
- Anoreksiya
- Epigastrik gerginlik
- Mide bulantısı
- Kusma
- İştahsızlık
- Bazı besinlere karşı isteksizlik
- Anemi
Gastritte Beslenme Tedavisi – Gastrit Nedir
Gastriti ve türlerini öğrendiğimize göre şimdide sıra beslenme tedavisini açıklamaya geldi.Gastrit hastalığının beslenme tedavisindeki asıl amaç mide asitini azaltmak,iltihabı önlemek ,altında yatan hastalığa yönelik tedavi uygulayarak ; iyileşmeyi olumlu yönde etkileyecek besinleri diyetimize almak ve beslenme alışkanlıklarımızı doğru bir şekilde devam etmektir.Tedavide dikkat edilecek hususları teker teker maddelendirelim:
- Ara ara ve sık sık beslenme uygulanmalıdır.Bir anda aşırı besin alımından kaçınılmalıdır.
- Besinler çok sıcak ya da çok soğuk tüketilmemeli ve yavaş yavaş ; iyice çiğnenmelidir.
- Yağlı ve aşırı baharatlı gıdaların tüketilmemeli,alkolden ve sigaradan uzak durulması tedavide büyük önem taşımaktadır.
- İşlenmiş paketli salamura ürünlerden özellikle salam,sucuk,sosis,turşu vb. uzak durulmalıdır.
- Asitli ve gazlı içeceklerin tüketilmemesi; onun yerine doğal meyve suları,maden suları ve su tüketimini arttırılmalıdır.
- Sebze ve meyvelerinin doğru bir şekilde tüketilmesi, gastrite karşı midenizi ve vücudunuzu korumada etkin rol oynar.Özellikle C vitamininde zengin meyve ve sebzeler mukozadaki hücreleri olumlu yönde etkilemektedir.
- Akut beslenme tedavisinde iki ya da üç günlük diyet tedavileri ile normale geri dönmektedir.Ancak bazı aylarda tekrardan akut duruma bağlı olarak eliminasyon diyetlerine gidilebilir.Akut semptomlar azaldıktan sonra 3 gün ard arda sadece meyve diyeti yapılabilir. Ardından da normal beslenmeye yavaş yavaş geçiş yapılarak akut dönem atlatılır.
- Kronik beslenme tedavisinde ; öncelik altında yatan hastalığa uygun beslenmek gerekir, ancak genel gastrit kulları ile diyet düzenlenir.Az posalı, A , C, E vitaminlerince zengin, öğün sayıları sık ve miktarları az olacak şekilde ayarlanmalıdır.
- Kronik gastritte ; aynı zamanda mideden salgılanan instrinsek faktörün üretimi de azaldığından dolayı B12 vitaminide doğru orantılı olarak düşmektedir.Bu durum aynı zamanda demir ve kalsiyum emiliminde bozukluğa yol açmaktadır.Bundan dolayı B12,demir ve kalsiyum parametreleri düzenli periyotlarda bakılmalı; hekim ve diyetisyen eşliğinde supplemental ya da besin tedavisi ile diyette düzenlemeler yapılması gerekmektedir.
- Yeterli miktarda su içilmesi yaklaşık 2-2.5L ve düzenli fiziksel aktivite yapılması tedavide pozitif sonuçlar vermektedir.
YASAKLI BESİN GRUBU
- Koyu çay, kahve,asitli ve karbonatlı içecekler, alkollü içecekler, şalgam suyu,
- Çikolata, çikolatalı pasta, kuruyemişler, yağda kızarmış hamur tatlıları, lokma tatlısı, tahin helvası,
- Kızarmış yağlı et ve tavuk, sakatat, şarküteri ürünleri (salam, sucuk,pastırma,sosis,jambon,kuru et ve türevleri),
- Tereyağlı yumurta, kızartılmış yağlı peynirler,aşırı yağlı omlet ve menemenler,
- Acılı baharat, turşu, sirke, sarımsak, limon tuzu, hardal, mayonez, sirkeli çeşniler,
- Kızartmalar, çiğ sebzeler, yeşil ve çiğ kuru soğan, salatalık, turp bazı hastalarda karpuz ve kavun,
- Kuru fasülye, nohut, mısır, bulgur, bezelye gibi gaz yapıcı tahıllar,
- Margarin, kuyruk yağı vb,
- Sakatatlar yasaklanan besin grubu arasındadır.
SERBEST BESİN GRUBU
- Az miktarda süt, salep, açık çay, bitkisel çaylar (ıhlamur v.s) limonata, meyveli süt,
- Haşlanmış yumurta, beyaz peynir, kaşar ve dil peyniri, bal, reçel, suda yıkanmış zeytin,
- Izgara, fırın, buğlama ya da haşlama yöntemi ile pişirilen tavuk ve etler,
- Pişmiş ve haşlanmış sebzeler,
- Pirinç, makarna(Özellikle pirinç lapası),
- Sade kek, sütlü tatlılar, komposto, kabak tatlısı,
- Zeytinyağı, çiçekyağı, mısırözü yağı,kanola yağı, bitkisel yağlar
- Tuz, tarçın, kekik, nane, kimyon,
- Kabuğu soyulmuş meyveler, olgun meyveler, tatlı portakal ve mandalina,domates serbest besin grubundadır.Ancak serbest grup besinlerini tüketirken aşırı miktarda tüketmemeye özen göstermeliyiz.
Gastrit Beslenme Tedavisinde Yapılan Bazı Çalışmalar
- Helicobacter Pylori’den kaynaklanan gastritin beslenme tedavisinde, sülforafandan zengin besin tüketiminin beslenme tedavisinde etkili olduğu öne sürülmüştür.Yapılan araştırma grubuna sülforafandan zengin olan besin grubundan 70g kadar brokoli filizi tükettirilmiş ve sonuçlar kontrollü olarak izlenmiştir.İnflamasyonda azalma ve hastalarda iyileşme gözlenmiştir.Aynı zamanda mide ülserinin tedavisindede faydaları bulunmuştur.
Sülforafandan Zengin Besinler
Karnabahar ,Brokoli, Brüksel Lahanası ,Beyaz Lahana, Kıvırcık Lahana& Kara Lahana, Turp, Roka bunlardan birkaçıdır.
- Diğer bir araştırmada da yoğurt bakterileri ailesinden Lactobacillus ve Bifidobacterium kültürlerini içeren yoğurtların gastrit ve ülserde inflamasyonu azaltıp, asidi inhibe ederek tedavide büyük rol oynadığı kanıtlanmıştır.
- Gastrit Tedavisinde en sıklıkla eksikliği gözüken vitamin grubu ;vitamin C (Askorbik asit) ‘dir.Mide mukozasındaki hücrelerin oksidasyonu sonucunda dysplaziya oluşur hatta bu durumun ilerlemesiyle mide kanserine kadar gidebilir.Bundan dolayı askorbik asit yani C vitamini alımı gastrit ve ülser hastalığında önemli yer taşımaktadır.Günlük 100-200 mg C vitamini alımı (supplemental ya da besinlerle) tedavi için olumlu sonuç vermektedir.
OKAN ÜNİVERSİTESİ-Beslenme Ve Diyetetik
STJ.DYT.Ayça ÇELEBİ