Toprağı Arsenikten Arındırabilen Eğreltideki İlgili Genler Belirlendi
Çin çalı eğreltisi veya uzun eğrelti adlarıyla bilinen bitki (Lat. Pteris vittata) arseniği emip depolayabilmek gibi sıra dışı bir beceriye sahip. Bitki, bu zehirli metali yapraklarında biriktiriyor ve buna rağmen yaşamını sürdürüyor.
Bilimciler, bitkinin bu yetisine olanak tanıyan üç temel gen belirledi. Purdue Ünivrsitesi West Lafayette, Ind. Yerleşkesi’nden botanikçi Jody Banks ve ekibi tarafından gerçekleştirilen çalışmanın ayrıntıları Current Biology dergisinde yayımlanan bir makalede paylaşıldı.
Uzun eğrelti, toprakta çoğunlukla arsenat biçiminde bulunan ağır metali, kökleriyle emerek sürgünlerine çekiyor. Orada, söz konusu üç gen, bitkinin hücrelerinden geçerek koful (vakuol) denilen bir hücresel bölmeye giden arsenatın etrafını çevirmeye yardım eden proteinleri yapıyor. Ekibin bulgularına göre, arsenik kofulda tutuluyor.
Anlaşıldığı kadarıyla, GAPC1 adlı bir protein arsenata el koyuyor ve muhtemelen onun yolculuğu boyunca etrafa zarar vermesini önlüyor. OCT4 adlı bir başka protein de arsenatın zarlardan geçmesine yardım ediyor gibi görünüyor; muhtemelen zardan geçerek ulaştığı yapının içinde üçüncü bir protein olan GSTF1 onu arsenite dönüştürüyor ve madde bitkide bu formda depolanıyor. Banks, bu genleri kurcalamanın, bitki arseniğe maruz kaldığında ölmesine neden olduğunu belirtiyor.
Kaynak ve İleri Okuma
How one fern hoards toxic arsenic in its fronds and doesn’t die https://www.sciencenews.org/article/chinese-brake-fern-arsenic-fronds
C. Cai et al. Three genes define a bacterial-like arsenic tolerance mechanism in the arsenic hyperaccumulating fern Pteris vittata. Current Biology. Vol. 29, May 20, 2019, p. 1,625. doi: 10.1016/j.cub.2019.04.029. https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(19)30427-0
Bilim Fili.com: "Toprağı Arsenikten Arındırabilen Eğreltideki İlgili Genler Belirlendi"