Sonbahar & Kış Havuz Bakımı
Gitmeye veda ettiğimiz Sonbahar ve hoşgelen Kış. Sevgili Koi hobicisi ve Koi meraklısı dostlarımız, havuz balıklarının havuzdaki yaşamlarını sizlere mevsimsel olarak anlatmaktaki amacımız; onları sağlıklı bir şekilde ilkbahar aylarına, daha renkli daha canlı ve mutlu bir şekilde çıkartmaktır. Bu özel türler, keyif aldığımız bu canlılar, kısacası parçamız haline gelen balıklarımız, sonbahar ve kış aylarındaki bakımlarında aksaklık yaşamadan sağlıklarını korumalıyız. Sonbahar ve kış ayında ufak bilgilerle yapılması gerekenleri yaparak bu durumu kontrolümüz altında tutabiliriz.Genelde makalelerimizde şu konuyu sıkça değiniyoruz, inanın hiçbir şey yapmadan havuzunuzu öylesine bırakırsanız, balıklarınız yine sağlıklı bir şekilde ilkbahar aylarına kavuşabilirler. Ancak okuduğumuz ve araştırdığımız her veride ve kaynakta, ayrıca yıllarca yapılan gözlemlerimizde balıkların ileriki yıllarda boylarının uzunluğunun sabit kaldığı, vücutlarının daha ince ve cılız kaldığı, fazla irileşmedikleri, yavru verimlerinin düştüğü hatta yaşam sürelerinin kısaldığını okuduk, öğrendik ve hatta yaşadık.
Yapılması gereken bu ufak şeylerle, sevdiğimiz her canlı için yaşam kalitesini arttıracağımızı unutmamak gerekir. Hatta bu konunun sadece balıklar için olmayıp, dünyadaki her şey için ufak şeylerin önemini, karşı tarafa mutluluk verdikçe, size daha büyük bir mutluluk verdiğini zaten biliyorsunuz. Bunun için Koi ve Japon balıklarımızın mevsimsel olarak rutin bakımlarını, bu dergimizde belirli zamanlarda yazıyoruz. Havuzda Koi ve Japon balığı bakan yada bakacak olan tüm hobicilere öğrendiğimiz bilgilerimizi vermek ve onlarında havuzlarında balıklarına daha özenli ve bilgili şekilde uzun yıllarca aynı balıklarına bakmalarını sağlamak isteriz. Elimizdebazı balıkların fotoğrafları olursa, örneğin evcil hayvan satışı yapan yerlerden aldığınız 10 cmlik bir Koi balığının belirli yıllarda aynı şekilde fotoğraflarını kayıt altına alabilirseniz, balıklarınızın ne denli büyüdüğünü, nasıl renklendiğine bakarak, hem takibini yapabilirsiniz, hemde daha birkaç yıl öncesi 10 cmlik balığın 2-3 yılda 30 cmden fazla büyüdüğünün mutluluğunu kayıtlarınızla yaşarsınız.
Bundan daha da güzel ayrı bir olay ise, aldığınız balıkları büyütüp, üretip, ürettiğiniz balıklarıda büyütüp onlarında yavrularını büyüttüğünüzde, şüphesiz farklı duygulara sahip olacağınızdır. Çünkü bir Koi ve Japon balığının yumurtası bir kalem ucu kadar, bu kadar kısa bir sürede büyüyerek olgunlaşmasını sağlamakta hobicinin sorumluluğundadır diye düşünüyoruz. İlkbahar ayı ile birlikte tekrardan canlanan havuzumuz, yaz ayına geçerek tüm güzelliklerini bize sundu. Yeni havuz yapan dostlarımız varsa şayet bu yıl içerisinde ilk defa kış ayını geçirecekleri bir döneme doğru gidiyor. Genellikle kışa doğru hobicilerde bir tedirginlik başlıyor, balıklarına bir şey olur diye evlerine alıyorlar balıklarını, daracık akvaryumlarda bakıyorlar. Bunlara hem hiç gerek yok, hemde örnek almamız gereken doğanın ta kendisidir. Bu balıkların soğuk sularda yaşayan balıklar olduğunu aklımızdan çıkartmamalıyız. Özellikle kurduğumuz sistemde havuzların derin olmalı, kış ayını geçirmesinde rol oynayacak yağlı ve lifli gıda takviyeleriyle bu durumu ilk baştan kontrol altına almak; en önemli bilgi birikimidir.
Su seviyesi 1 metre olan havuzlarda yaşayan balıklarımız, kış ayını rahatlıkla geçireceklerdir. Buna rağmen 50 cm su seviyesi olan havuzlardaki balıklarda kış ayını rahatlıkla geçirmiş, soğuktan etkilenme gibi bir durumla karşılaşmamışlardır. Tabi bu ülkemizdeki bölgelere göre bölgenin iklim şartları havuzun yapılacağı ve hangi derinlikte olması gerektiğiyle ilgili çalışma yapılmalı buna göre hiç olmazsa, kış ayına girerken su seviyesini en üst düzeyde tutarak balıklarımıza yardımcı olmakta fayda vardır. Bizim amacımız 30 cm su seviyesinde kış ayında balık bakmak olmayacağı için, ideal havuz derinliğini her zaman 1 metre olarak önerdik. Çünkü bazı kışlar lodoslu veya sıcak geçer, o yıl balıklarda hiçbir problem olmaz, diğer yıllarda bunu takip edebilir. Daha sonraki bir yılda ise kış ayı o kadar sert geçebilirki, işte tüm emeklerinizin boşa gittiği bir güne tanık olabilirsiniz. Bunu kimse yaşamak istemez.
Havuzunuzun su seviyesi, balıklarınızın sadece kış dönemini rahatlıkla geçirmeleri için önemlidir diye düşünmeyin. İlkbahar ve yaz ayında balıkların üremelerinde, büyümelerinde ne kadar fazla litre varsa o kadar büyümeye, gelişmeye, hatta bağışıklık kazanmaya yardımcı olacağınızı da aklımızdan çıkartmayalım. Bu yüzden genelde meraklı olmayan ebeveynler, genç hobicilere şu köşeye yapalım küçük bir havuz diyorlar. Umarım bu makaleyi okuyan, şimdilik merakı olmayan, ancak birgün merak uyandırabileceğimiz kişilere yazımız ulaşırsa, aile büyüklerine daha derin ve güzel havuzlar yaptırarak bu hobiye çocuklarından daha da merak salacaklarına tüm bilgimizle eminiz. Diğer yandan merakı olan tüm hobicilerin bu bilgileri değerlendireceğini de gönülden inanıyoruz.
Şunu unutmayalım çok litreli bir havuzda balık bakmak çok kolaydır, az litrede ise balık bakmak daha zordur ve istediğiniz sonuçlara az litrede ulaşamazsınız. Örneğin az litreli bir havuz için şunları söyleyebiliriz, filtreler çok kısa sürelerde temizlenmeli eğer temizlenmezse su kalitesini düşüreceğinizi unutmayın. Yaz ayında 30 derece olan su sıcaklığı, bir anda bastıran yağmurla beraber 20 dereceye inebilir, buda az litreli havuzlarda balıkların sağlığını etkileyebilecek diğer bir örnektir. Yada üremeleri için belirli alanlar olmayan küçük havuzlarda, balıklarınızdan yavru alma gibi bir ihtimalinizin düşük olduğu, hatta yumurtlasalar bile yavruların saklanmak için geniş alana sahip olamayacağından, tüm yavruları kaybetme ihtimaliniz çok yüksektir.
Fakat bu durumun tam tersini düşünürsek çok litreli bir havuzda, filtrelerinizi daha uzun zamanda temizlersiniz, çünkü bol litrede suyun bozulma oranı, az litreli bir havuza göre daha düşüktür. Filtreler havuza göre yapılacağından bunlarında tıkanması uzun bir süre alacaktır. Yukarıdaki örneği desteklemek için yine yaz ayında bir anda yağan yağmur, çok litreli bir havuzun su derecesini, az litreliye göre fazla değiştiremeyecektir. Eni 1 metre, uzunluğu 1 metre olan havuzun derinliği 30 cm olsun, yine eni 1metre uzunluğu 1metre ancak derinliğide 1 metre olan havuzlara yüzeylerinden dolayı aynı litre yağmur yağdığında, daha derin olan havuzun su ısısı diğerine göre daha ılık olacaktır. Bunu sonbahar ayı içinde düşündüğümüzde havuzunuza düşen yaprak, dal ve çürümüş tortuları hesaplayın, şimdiki derinliğinden daha derin yapılmış olsaydı eğer, havuzun su kalitesinin bozulması süresi daha uzun süreç alacaktı. Ve balıklarımızı bunun gibi çevresel olaylardan da korumuş olacaktınız. Bunun için litresi bol havuzlarda balık bakmak, onların sağlığını korumaya yardımcı olur, inanın hobicininde daha rahat çalışma imkanı bulmasını sağlar.
Sonbahar’da Havuz Bakımı
Sonbahar ayının havuzlarımızdaki hissedilir en güzel sorunu bitki ve ağaçların yapraklarıdır. Mevsim geçişlerinde sonbahar yaprakları her yıl olduğu ve yine olacağı için, havuzunuzun yer seçimini birkez daha hatırlatmış oluyoruz. Yada havuzun yanına ekilecek ağaç ve bitkiler buna göre düşünülmeden ekilmemelidir. Havuza düşen yaprakları kepçe vasıtasıyla balıkları ürkütmeden, onlara zarar vermeden toplamalıyız. Eğer yaprakları toplamazsak suda çözülmeye başlarlar. Kesinlikle büyük ölçüde yaprak ve düşen dallar toplanmalıdır. Sonbahar döneminde havuzun suyunda fazla miktarlarda su değişimi yapmanıza gerek kalmayacaktır. Çünkü yağmur suları havuzunuzun suyunu büyük ölçüde değiştirecektir.Nasılki ağaçlar yapraklarını dökmeye başladıysa, su bitkilerimizde yavaş yavaş yapraklarını sarartmaya başlamıştır. Saz bitkilerine sahip olanlar, bitkilerinin yapraklarını seyretmeli, sadece çürümemiş yapraklarını kış ayı için bırakabilirler. En çok kullanılan şemsiye bitkisi için ise durum yine aynıdır. Hatta saplı olan bu bitkiler, su seviyesinden aşağı 10 cm gibi kesilmeleri önerilir. Bunun yanında nilüfer bitkileri için ise, çürümüş ve sararmış yapraklar dallarıyla birlikte en dipten kesilerek sudan çıkartılmalıdır. Kış ayına tam girmeden de köklerinden yukarı doğru 20 cm yükseklikten budanması önerilir.
Balıklarımızı beslemekle ilgili yine kaliteli yemler vermeye bu ayda da devam edelim. Özellikle “Ruşeymli” yani yemlerin üzerinde “Wheatgerm” içerikli yazan yemler bu aylarda kullanılmalıdır. Ve yine bu dönemde biraz daha yağlı yemler kullanılarak balıkların kış ayına doğru girerken yağlanmalarına yardımcı olmalısınız. Sadece Sonbahar yada Kış ayı için değil, her dönemde havuz tabanını temiz tuttuğumuz sürece zararlı bakterilerin gelişmesini önlemiş oluruz. Tabi bu konuyu daha sonraki makalelerde daha açıklayıcı olarak sizlere anlatmak isteriz. Havuz tabanındaki oluşan her mil veya artık, yada belki 5 ay suyun içinde kalıp simsiyah olan çürümüş yapraklar, balıklara zarar vermez. Hepsinin bir oranı vardır. Zararlı bakteriler olduğu kadar, yararlı bakterilerinde havuzunuzda olduğunu unutmayın.
Önemli olan Sonbahar ve Kış aylarına yaklaştığınızda, balıklarınızın metabolizmaları yavaşlayacağı için, bu süreçte eğerki balıklarınızda parazitler veya açık yaralar, mantarlar varsa, balıklarınızı tedavi etmeden kış ayına bu şekilde girmemelerini sağlayın. Çünkü balıklarınız hem soğuğa geçiş yaparken, birde parazit ve hastalıkla kış ayına girmesi iyi sonuç vermeyebilir. Bağışıklıkları zayıf kalmasın diye her zaman kaliteli yemler ve bakım önemlidir. Eğer balığınız iyileşme belirtilerini göstermiyorsa 16 derece sabit ısıda tutarak balığınızı yine tedavi edebilirsiniz. Veya balığı ev ortamına alıp, balığın kış ayı boyunca akvaryumda bakımı sağlanıp, ilkbaharla birlikte tekrar havuza salabilirsiniz.
Kış Ayında Havuz Bakımı
Kış ayında havuzda balık bakan hobiciler bu süreçte balıklarını tanıma fırsatı bulacaktır. Ne havuzlarıyla çok uğraşabilirler, nede müdahale edebilirler. Kış ayı tam bir bekleme ve sabır ayıdır hobici için. 35 derece su ısısında yazın baktıkları balıklar, şimdi 5 derece su ısısında yaşıyor. Bu kadar ısı farkı olunca, yıllarca balık bakan hobicilerde, kış ayından balıklarının etkilenmemesi için dua ederler. Tabi bilinmesi gereken bu balıklar yaratılış olarak bu derecelerde yaşayabilecek, bu ısılarda hiçbir şey olmadan, güçlü bir şekilde hatta, daha canlı renklerle ilkbahar ayına kavuşabilen türlerden sadece biridir. Fakat bilinmesi ve onların yaşam alanlarının nasıl olması gerektiğinide hobici ve bakıcısı bilmelidir.
Göz göre göre havuzun derinliği olmadan, düzenli beslenmeyen balıklar, filtre kontrolü yapılmadan, havalandırması olmadan balık bakmak ne kadar doğru olabilir ki. Bunun yerine hiç bakmamak daha iyi ve doğru karar olabilir. Bunun için havuz büyük oldukça, bakılan balık sayısı orantılı oldukça, havuza düşen sinek, böcek gibi besinlerle balıklarınız gelişimlerini vereceğiniz yemlerden çok daha iyi bir şekilde de karşılayabilir. Bunun için çok litreli ve büyük havuzları her zaman önerdiğimizi tekrardan yenilemiş oluyoruz. Kış aylarına girerken varsa filtremizin debi ayarını kısmamız gerekiyor, balıkları fazla rahatsız etmememiz gereken aylardır sonbahar ve kış ayı. Havuz tabanından havalandırma eğer ki yapıyorsanız sonbahar sonlarına doğru havalandırmanızı durdurmanız gerekiyor.
Yurtdışında havuzlarda balık bakan bazı kimselerin, şelale, fıskiye ve havalandırmalarını kış aylarında da çalıştırdığını görebilirsiniz. Bunun nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz. 4-5 yıldır özellikle Amerika, Almanya ve Hollanda’daki Koi ve Japon Balığı hobicileri havuzlarında kış aylarında ısıtıcı kullanmaktalar. Bu yüzden tüm filtrelerini çalıştırmaktadırlar. Isıtıcılı derken de; tamamen ısıttıkları bir ortam olmayıp 16 derecenin altına su derecesini düşürmedikleridir. (Tamamen ısıtanlarda mevcut). Veya aşırı tonajda havuzlar, sera etkisi yapılmış havuzlar yada yarışmalarda derece kazanan balıkları olan veya üretici ve satıcıların havuzlarında filtreler çalışmaktadır.
Bizim önerimiz kış ayını balıklarımızın kar ve buzun altında sakince geçirmesidir. Kışın biyolojik filtrenizi veya yüzeyden emiş yapan bir filtreye sahipseniz bunuda tamamen kapatmanız en doğrusudur veya minimumda çalışmalıdır. Su ısısı 2 derece altına düşen bir havuz, Koi ve Japon balıkları için ölümcül olabilir. Bu yüzden kontrolden ziyade havuz derinlikleri havuz yapılırken en ön planda olmalıdır ki, sağlıklı bir kış mevsimi geçirebilsinler. 10 dereceye su ısısı yaklaştıkça ve daha da düştükçe, balıklar yemlemeden kesilmelidir. Eğer ki 10 derecenin üzerinde ise su ısısı, balıklara daha çok dibe düşen yemler verilmelidir. Uzun süre hiç yem verilmedi ise, çok ısı kayıplarındaise dibe düşen az miktarda ufak parçalı yemler de verilebilir.
Kış ayıyla yeni karşılaşan hobicilere, balıklara yem atılmamalı dendiğinde nedenini bilemediklerinden tereddütte kalıyorlar. Kış ayında olaki havuzun üzeri buz tutarsa, lütfen bu buzu kırmayın. Bu buz, suyun altı ile dışarıdaki havayı birbirinden ayıran bir duvar diye düşünün. Eğer ki çok uzun bir zaman, havuzun üstünden buz kalkmaz ise, balıkları rahatsız etmeden ufak çapta bir delik açın. Bunu buzun üzerine sıcak su dökerekte yapabilirsiniz. (Sadece ufak bir bölüm olmalıdır. Buz tamamen eritilmemelidir) Buda havuz suyunun havalanmasına yardımcı olacaktır.
Güzel bir sonbahar ve kış aylarını geçirerek, sağlıklı bir şekilde ilkbahar aylarına kavuşmanız dileğiyle.
Ahmet Kadir ŞANLI
© Bu sitede bulunan tüm yazılar Kültür Bakanlığının 2564-7350 ISSN numarası ile koruma altındadır. Kopyalama yapılamaz, çoğaltılamaz ve kaynak gösterilse dahi yazının tamamı ya da bir kısmı yayınlanamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
|Koi Showları|
|Su Bahçesi|
|Sonbahar & Kış Havuz Bakımı|
|Taisho Sanke|
|Kaliteli Koi Seçimi & Kohaku|
|Koi Havuzları|