Türkiye, pek çok farklı mutfak yapısına ve lezzetine sahip bir ülke. Her bölgesinde farklı bir damak tadına dair izler gördüğümüz mutfağımız yine yörelerin kendi ürettikleri kaynaklar ile besleniyor. Özellikle Akdeniz ve Ege mutfağının baş tacı olan, hafif ve başta sebze yemeklerinin ana malzemesi olan zeytinyağı da bu lezzetlerden biridir.
Zeytinyağının Faydaları Nelerdir?
Ülkemizde çoğunlukla Akdeniz ve Ege’de üretilip tüketilen zeytinyağının faydaları saymakla bitmez. Sadece yemeklerin içinde değil, aynı zamanda açık yaralara veya cilt üzerinde direkt olarak da kullanılan zeytinyağı resmen bir doğa mucizesidir. Zeytinyağı;
- Cilt sağlığını korur ve yaşlanmayı geciktirir,
- Kalp sağlığını korur,
- Sindirimi kolaylaştırır,
- Metabolizmayı hızlandırır ve kilo kaybı sağlar,
- Kanser riskini azaltır,
- Safra taşı oluşumunu önler,
- Kötü kolestrol seviyelerini düşürmede etkili olur,
- Açık olan bazı yaraların üzerine pamukla uygulanması yaranın iyileşmesinde etkili olur.
Bununla beraber zeytinyağının fazla kullanımı da vücut için sağlıksız sonuçlar doğurabilir. Özellikle de fazlasını doğrudan içerek tüketilmesi sindirim sistemi için fazlasıyla zararlıdır.
Zeytinyağı Türleri Nelerdir? Zeytinyağı Nasıl Üretilir?
Zeytinyağları, adı üzerinde zeytinin işlenmesi sonucu çıkarılan bir sıvı yağ türüdür. Bununla beraber zeytinyağı üretim yöntemlerine göre 3 temel sınıfa ayrılır.
Bunlar, natürel zeytinyağları, rafine zeytinyağları ve riviera zeytinyağları olarak isimlendirilir.
Natürel zeytinyağları, zeytin meyvesinin toplandığı gün içinde mekanik yöntemlerle sıkılarak elde edilen yağ çeşididir. Bu sıkım sonucu oluşan yağı tekrar bir rafine işleminden geçirmeye gerek yoktur. Sıkıldıktan sonra doğrudan yenebilir halde olan yağlardır. Natürel zeytinyağları asitlik derecelerine göre üç farklı gruba ayrılırlar.
Natürel sızma zeytinyağı, asit bakımından en düşük seviyede olan yağdır. Bu nedenle kusursuz olarak kabul edilir. Yemek pişirirken çoğunlukla çiğ olarak tüketilir. Yani salataların, haşlanmış sebzelerin, balıkların üzerine dökmek için kullanılabilir. Gün içinde bir yemek kaşığı natürel sızma zeytinyağının içilmesinin vücut için faydalı olduğu uzmanlarca söylenir.
Natürel birinci zeytinyağı, daha asitli bir yapıya sahip olup satışında daha ucuz olduğu için yemeklerde daha çok tercih edilir.
Natürel ikinci zeytinyağının asit oranı yüksektir. Bu nedenle satış öncesinde rafine edilmeye gönderilir. Kızartmalarda bu çeşit zeytinyağını kullanabilirsiniz.
Rafine zeytinyağı, yüksek asitli bir yapıya sahiptir. Sıkılan zeytin yağ asitlerinin ayrıştırılması, renginin açılması, tat ve yağ kokusunun ayrıştırılması gibi aşamalardan geçer. Rafine zeytinyağı rafine işlemi sırasında yüksek sıcaklıkta yağı bozan maddelerden ayrıştırılır. Bu nedenle kızartma yapmak için uygun bir yağdır.
Riviera zeytinyağında 100 gramda yaklaşık 1 gram oleik asit bulunur. Bu yağı da kızartmada kullanabilir ya da çiğ olarak yemekler üzerine servis edebilirsiniz.