Vücut Tüyleri Nasıl Oluşur
Vücut Tüyleri Nasıl Oluşur? Tüyler vücudumuzda doğuştan itibaren bulunan yapılardır. Doğumda tüy sayısı erkek ve kadında eşit miktardadır. Bu tüylerin nasıl kıla dönüştüğünü bu makalede inceleyeceğiz.
Kıl gelişimi biyolojisi
Kıl folikülleri (kökleri) anne karnında yaklaşık 8–10. gebelik haftasında oluşur. Fetüsü kaplayan kıllara lanugo ismi verilir. Çok ince, kısa ve dayanıksız kıllardır.
Yirmi ikinci haftada tüm vücutta kıl gelişimi tamamlanır ve bundan sonra kıl gelişmez. İki cinsiyette de yani kadın ve erkekte eşit sayıda kıl bulunur. Beyaz ırkta kıl fazla iken kuzey ırkında kıl en
azdır.
Kadında kıllar ince velüs kılları şeklindedir bu nedenle görünmezler. Erkekte ise hormonların etkisiyle terminal kıla dönüşerek kıllar gözlenir.
Kıl gelişimi
• Anajen: Gelişim dönemi
• Katojen: Hızlı gerileme dönemi
• Talojen: ıstirahat dönemi
Kıllarda anajen faz ne kadar uzun ise kıl o kadar uzun olur. Saç kıllarında bu faz yaklaşık olarak 3 yıldır. Kıl folikülleri ayrı ayrı zamanlarda büyüme evresinde olduğundan belli yoğunlukta kıl korunmuş olur.
Hipertrikoz
Fetüsteki lanugo tipi kılların doğumdan sonraki bir dönemde genel olarak aşırı artışı anlamına gelir. Bazı ilaçların yan etkisi olarak ve bazı tümörlerden salgılanan hormon benzeri maddeler de bu olaya sebep olabilir.
Kıl Gelişimini Etkileyen Faktörler
Vücut Tüyleri Nasıl Oluşur? Erkeklik hormonu olarak da bilinen testesteron direkt olarak kıl gelişimi üzerine etkilidir. Kadınlardaki östrojen ve progesteron hormonları da kıl gelişimine direkt ve indirekt pozitif ve negatif etkilerde bulunurlar. Gebelikte östrojen ve progesteron hormon seviyelerindeki aşırı yükselme tüylenmeye sebep olabilir.
Erkeklik hormonları kılların ince tüyden kalın kıllara dönüşümüne neden olur. Bu hormonlar normal seviyelere gelse bile oluşmuş kıl geriye dönmez yani kaybolmaz.Erkeklik hormonlarının vucuttaki yüsek seviyesinin değeri, maruziyeyetin süresi ve kişinin genetik yapısı tüylenme şiddeti ile direkt alakalıdır..
Erkeklik Hormonları yani Androjenler Nerede Üretilir?
Bu hormonların kendileri ya da öncüleri kadınlarda yumurtalık ve böbrek üstü bezlerinde üretilirler.Bir kısım hormon ise çevre dokularda başka hormonların erkeklik hormonuna dönüşümü ile oluşmaktadır. Salgılandıktan sonra vücuda kan yolu ile dağılırlar. Kanda taşıyıcı bir proteinle bağlanarak hareket ederler. Bu proteine bağlandıkları sürece aktif değildirler. Bu nedenle serbest erkeklik hormonu düzeyi önemlidir.
Kadınlarda aşırı androjen (erkeklik hormonları) üretiminin en sık sebebi yumurtalıklarda ki problemlerden kaynaklanır. Adet düzensizliği ile birlikte gözlenen polikistik over sendromu bu durumun en sık karşılaşılan nedenlerindendir.
Tüylenme Sebepleri Nasıl Araştırılır?
Bu durumlarda hastalar genellikle kadın hastalıkları uzmanları Ya da dermatologlara başvurmaktadır. Doktorunuz tüylenmenin hikayesini dinledikten sonra derecesini tespit etmek amacıyla sizi muayene edecektir. Daha sonra teşhise yönelik hormonal tetkikler ve ultrasonografik inceleme duruma göre yapılabilir. Bazı durumlarda sadece hastalığın seyri bile olayın sebebini anlamaya yetebilir.
Detaylı bir jinekolojik muayane ve ultrasonografi en sık gözlenen sebeplerden PCO nu rahatlıkla teşhis ettirir. Bu durumda çoğunlukla ekstra hormon tetkiklerine bile gerek kalmaz.
Hormonal Bir Problem Düşünüldüğünde Hangi Tetkikler Yapılmaktadır?
Hormon bozukluğunun düzeyine göre yumurtalık, böbrek üstü bezleri, tiroid bezi ve beyindeki hipofiz bezine ait problem olup olmadığı kan tetkikleri ile araştırılır. Kan tetkikleri sonucunda şüphelenilen özel durumlar varsa bu organa yönelik ultrasonografi, tomografi gibi görüntüleme yöntemleri ile ileri tetkikler yapılır. Muayene ve tetkik bulguları toparlanarak hastaya özel bir tedavi planı oluşturulacaktır.
Polikistik Over Hastalığı, Sendromu
Klasik olarak adet düzensizliği, obesite ve tüylenme üçlüsünün berber ya da tek tek gözlendiği metobolik bir hastalıktır. Metabolik hastalık olma özelliği yeni tanımlanmıştır. Bu hastalıkta şeker metabolizması bozulmuştur. Adet düzensizliği genellikle seyrek adet görme şeklindedir. Yani adet aralıkları 40 günü aşmıştır. Obesite yani şişmanlık sık karşılaşılan bir durum olmasına rağmen şart değildir. Zayıf kişilerde de PCO görülebilir.
Tüylenme tipik olarak olmaması gereken bölgeler olan göbek, göğüs arası, yüz ve sırtta dır. Bunlar toplu olarak ya da tek tek görülebilir. Bu hastalıkta yumurtalıklarda her ay olması gereken yumurtlama olmamaktadır. Bu da yumurtaların küçük kistlere dönüşerek yumurtalıklarda birikimine neden olur.
Yumurtalıklardaki küçük kistler erkeklik hormonlarının fazla salgılanmasına ve olayın tam anlamı ile bir kısır döngüye girmesine sebep olur. Tüm bunların sebebi yumurtalıklar içerisindeki şeker metabolizmasının düzensiz çalışmasıdır. Bu hastalarda yumurtlama bozukluğuna bağlı gebe kalamama problemi gözlenebilir.
Lazer Epilasyon Tüylenmede Etkili mi?
Erkeklik hormonlarının yüksek düzeylerde seyretmesi bu kişilerin ileriki yaşlarında kalp damar hastalığına yakalanma riski hasta olmayanlara oranla daha yüksektir. Ek olarak bu hastaların ileriki yaşlarda şeker hastalığına yakalanma riski de daha yüksektir.
Görüldüğü gibi basit bir tüylenme problemi gibi gözlenen bir hastalık aslında tüm vücudu etkileyen metabolik bir sendromdur. Sadece tüylenmeyi tedavi etmek, ancak olayı kamufle etmeye neden olur. Asıl tedavi sağlanmaz. Tüm bu sebeplerle olaya dermatoloji ve kadın hastalıkları uzmanı beraberce yaklaşmalıdır.
Altı aylık uygun planlanmış yeni tedavi yaklaşımları ile % 80 oranında başarılı bir tedavi sağlanmaktadır. Birçok tüp bebek kliniği PCO hastalarında rutin olarak bu tedaviyi gebelik ihtimalini artırmak amacıyla da kullanmaktadır. Tedavi yumurtalıkları normal fizyolojik duruma döndürdüğünden, yukarıda saydığımız risklerde ortadan kalkmaktadır.
istenmeyen tüylerden arınma, uzman kadroların çalıştığı merkezlerde en güvenli ve hızlı olacaktır.