Raşitizm Nedir
Çocukluk döneminde ortaya çıkan bir rahatsızlık olan raşitizm kemik zayıflığı olarak da tanımlanır. Kemik gelişimi için en önemli minerallerden olan kalsiyum ve fosfor mineralinin kemiklerde bulunmamasından dolayı oluşan bir rahatsızlıktır. Raşitizm kemiklerin yeterince gelişmemesinden kaynaklanır ve kemiklerin yumuşaması ile oluşan şekil bozukluğudur. Raşitizm hastalığı her yaşta görülebilir ancak 03-12 ay arasındaki bebeklerde görülme riski daha yüksektir. Raşitizm rahatsızlığının ülkemizde görülme sıklığı yaklaşık %’4’tür.
Raşitizm Neden Olur
Raşitizm hastalığının en önemli nedeni kalsiyum ve D vitamini eksikliğidir. D vitamini kemik gelişimi için önemli olan kalsiyum ve fosfor dengesini ayarlamaktadır. Kemik gelişimi için görev yapan kalsiyum ve fosfor minerali ise D vitamini ile emilim sağlar. D vitamini en çok güneşte bulunur ve yiyeceklerle desteklenir. Bu yüzden bebeklerin D vitamini alması için güneşe çıkarılmasını önemlidir. D vitamini her besinde bulunmaz ve anne karnındaki bebek D vitaminini anneden alır. Gebelik döneminde anne adaylarının güneşin zararlı etkilerini gösterdiği saatler dışında günde 30 dakika gün ışığı alması önerilir.
Raşitizm neden olur sorusuna verilecek bir diğer cevap ise genetik bozukluklardır. Genetik durumlardan oluşan belli başlı hastalıklar devamında raşitizm rahatsızlığına sebep olabilmektedir. Örneğin böbreklerin düzgün çalışmasını önleyen hipofosfatemik raşitizm genetik bir raşitizm türüdür. Ya da kanda düşük seviyede bulunan fosfat bulunması da raşitizm hastalığının genetik nedenleri arasında yer almaktadır.
Raşitizm Belirtileri Nelerdir
Raşitizm belirtileri bebeğinizde ya da çocuğunuzda fark edilmeye başlandığında hiç vakit kaybetmeden uzman bir doktora götürülmelidir. Büyüme döneminde yapılan tedavi ile yetişkin döneminde yapılan tedavi aynı derecede başarıya ulaşmamaktadır. Rahatsızlığın erken tedavisinde alınan başarılı sonuçlar raşitizmin ne kadar erken tedavi edilirse o kadar düzelme olacağını göstermektedir.
- Kemik sağlığını etkileyen raşitizm bazı belirtiler gösterir. Beden yapısında değişiklikler göze çarpar. El ve ayak bilekleri normalden kalın bir görüntüye sahiptir.
- Bebeklerde dişler geç çıkar. Dişin geç çıkmasının nedeni sadece D vitamini eksikliğinden kaynaklanmaz eğer farklı bir rahatsızlık varsa sebebi araştırılmalıdır.
- Göğüs bölgesinde şişme ya da çökmeler oluşabilir.
- Yaşıtlarına göre fark edilir boy kısalığı raşitizm rahatsızlığının belirtileri arasında yer alır.
- Bacaklarda eğrilik görülmesi de bir diğer belirtilerdendir.
- Raşitizmden kaynaklı olarak bebeklerde geç emekleme ya da yürüme görülür.
- Kafatasının normalden daha büyük olması raşitizm belirtisidir.
- Kaslarda zayıflık ve kas spazmlarının sık sık görülmesi bu rahatsızlığın belirtilerindendir.
Hemen hatırlatalım bu belirtilerin sadece raşitizm hastalığından kaynaklandığını söylemek yeterli değildir. Raşitizm teşhisi konması için Kan tahlillerinde fosfor ve kalsiyum değerleri incelenir ayrıca kemik filmi ve kan değerleri incelenerek araştırma yapılır. Uzman doktorun teşhisi ile hastalığın tanısı konur ve tedavisine başlanır.
Raşitizm Nasıl Teşhis Edilir
Uzman doktorun fiziki muayenesi sonucunda raşitizm hastalığının teşhisi konulabilir. Fiziki muayenede kas ve kemikler üzerinde hafif baskılar oluşturarak el ile muayene eder. Doktorunuz dilerse ve gerekli görürse teşhisten emin olmak adına çeşitli test ve tetkikler yapılmasını isteyebilir. Doktorunuzun isteyebileceği test ve tetkikler şu şekildedir;
- Kemik röntgeni (kemik deformasyonunu incelemek için)
- Kan testleri (özellikle kandaki kalsiyum ve fosfat seviyesini öğrenmek için)
- Kemik biyopsisi (nadir durumlarda istenir)
Raşitizm Tedavisi Ne Kadar Sürer
Kemiklerde zayıflık ve şekil bozukluğu olarak ortaya çıkan raşitizm hastalığının tedavisi mümkündür. Günümüzde çok sık görülen bir rahatsızlık olmasa da raşitizm hastalığına yakalanan bebekler halen mevcuttur. Raşitizm tedavisinde en önemli adım D vitamini alımıdır. Doktorunuzun belirlediği dozda D vitamini takviyesi alarak kemik sağlığının korunması ve iyileştirilmesi amaçlanır.
D vitamini ve Kalsiyum seviyelerini korumak raşitizm hastalığı tedavisinde dikkat edilmesi gereken konuların başında gelir. Bebekleri raşitizmden korumak için anne sütü ile besleniyorlarsa anneler D vitamini zengini besinlerden tüketmelidir. Eğer doktorunuz gerek görüyorsa bebeğe D vitamini takviyesi verilebilir. Ancak bunun doktor kontrolünde olması gerekir.
D vitamini almak için bir diğer önemli nokta ise güneş ışığı almaktır. Günde sadece 10 dakika el, ayak, kol ve yüz bölgesi güneşe maruz kalacak şekilde güneş ışığına çıkmak D vitamini alınmasını sağlayacaktır. Ancak günümüzde güneşin zararlı ışınlarını dikkate alarak saat 16:00′ dan sonra çıkılması güneşin cilde zarar vermesini azaltacaktır.
Gebelik döneminde D vitamini eksikliği yaşayan anne adaylarının en az 10 – 15 dakika sabah güneşi almaları gerekmektedir.
Raşitizm rahatsızlığı olan bebeklerin de sabah güneşinde en az 10 – 15 dakika bekletilmeleri gerekmektedir.
D vitamini içeren bazı besinler vardır; Yumurta, süt, tereyağı, balık, ciğer gibi besinlerin tüketilmesi D vitamini seviyelerinin artmasına olumlu etki yapmaktadır. özellikle süt çocukluğu döneminde yeterli beslenemeyen çocuklarda 6 yaşına kadar doktorunuzun onayı ile D vitamini takviyesi yapılmalıdır.
Bu yazılarımızda dikkatinizi çekebilir;