Hakim ayrıca kararını açıklarken PKK’nın Türkiye’de yürüttüğü mücadeleyi saygıyla karşıladığını belirterek Türk devletini eleştirmişti.
ALMAN DEVLETİNİN PKK SİYASETİ
PKK’nın Almanya’da ilk olarak teşkilatlanmaya başladığı 1980’lerden günümüze bu ülkede geçirdiğdönüşüm incelendiğinde Alman devletinin örgüte yönelik tutumunun hangi aşamalardan geçtiği ve hangi değişkenler çerçevesinde oluşturulduğu da daha iyi anlaşılacaktır.
Alman iç istihbarat raporlarında yer alan bilgiler incelendiğinde örgütün ilk teşkilatlanmaya başladığı yıllarda yüzlerle ifade edilen üye sayısı Almanya’nın müsamahakar tutumu sayesinde zaman içerisinde 14 bin üye ve 40 bini aşkın sempatizana ulaştığı görülmektedir.
Başlangıçta Türk derneklerine sızan PKK militanları buralarda bulunan Kürt kökenli göçmenleri siyasi ve ideolojik propaganda yapmak suretiyle ancak birkaç dernek etrafında toplayabilmişken Almanya’nın müsamahakar ve tavizkar siyaseti sonucu zaman içinde dernek, spor merkezi, yardım dernekleri ve inanç merkezlerini de kapsayan 200’ü aşkın sözde STK kurmayı başarmıştır.
Nav-Dem çatı örgütü altında toplanan bu kuruluşlar dışarıya Kürt göçmenlere yönelik sosyal ve kültürel aktiviteler düzenleyen sivil kuruluşlar olarak lanse edilseler de aslında öncelikli olarak örgüte mali destek ve insan kaynağı
sağlamayı hedeflemektedirler.
Bu kuruluşların çatısı altında Kürt kökenli çocuk ve gençler ideolojik bir formasyona tabi tutulmakta ve örgüt tarafından hem yurt dışı hem de yurt içi terör eylemlerinde kullanılmaktadırlar. Nitekim örgüte bağlı olarak çalıştığı Alman mahkeme kayıtlarına geçen sözde Kürt Kızılayı isimli yapı insani yardım kuruluşu kisvesi altında para
toplayarak –yine mahkeme kayıtlarında geçen ifadelere göre– bunları PKK’nın Türkiye ve Suriye’de yürüttüğü silahlı eylemlere destek amaçlı Türkiye’de Cizre, Sur, Nusaybin vb. şehirlerdeki örgüt halk meclislerine
veya Suriye’nin kuzeyinde etkin olan PYD terör örgütüne göndermektedir.
2010’da üzerinde “Çocuklar için acil yardım” yazan yardım kutularıyla toplanılan paraların örgüte yardım için usulsüzce harcandığı gerekçesiyle Eyalet hükümetine bağlı Hizmet ve Kontrol Dairesince (Die Aufsichts- und Dienstleistungsdirektion, ADD) bu kuruluşun Rheinland-Pfalz eyaletindeki tüm faaliyetleri yasaklanmıştır.
Son olarak ise geçtiğimiz yıl Münih’te PKK’ya müzahir bulunan okul aile derneği görünümündeki “Kürt Ebeveynler Derneği” isimli sözde sivil toplum kuruluşuna baskın yapan Alman polisi burada PKK’ya ait dökümanlar ele geçirmiştir.
Almanya’nın bir yandan PKK’yı hem terör hem de kriminal suç örgütü olarak görüp yasaklaması diğer yandan ise örgütün silahlı terörüne destek sağlamak dışında başka bir işlevi bulunmayan sözde STK’ların faaliyetlerine göz yumması Berlin’in terör örgütüne karşı çelişkili ve ikircikli tutum ve siyasetini özetler mahiyettedir.
Almanya’nın PKK konusunda izlediği bu çelişkili siyaset aslında bu siyasetin bağlı olduğu dinamiklerle de yakından ilişkilidir. Almanya’nın PKK siyaseti iç güvenlik, Türkiye ile ilişkiler ve Ortadoğu’da yaşanan gelişmelerle örgütün bu bölgede oynadığı rol çerçevesinde şekillenmektedir.
Alman devletinin örgüte yönelik siyasetinde tarihi seyir içinde görülen değişiklikleri ve çelişkileri de bu çok
değişkenli ilişki denkleminin bir neticesi olarak okumak mümkündür.
Almanya iç güvenlik endişeleri ve dış politika öncelikleri arasında kimi zaman Türkiye kimi zaman ise PKK’dan yana tavır alan bir “denge” siyaseti izlemektedir. Bu siyaset tarzı ise pek çok faktörü bir arada gözetmenin getirdiği zorunlulukla Almanya’nın çelişkili tavır ve tutumlar sergilemesine neden olmaktadır.
PKK’nın ikna edilerek şiddet eylemlerinde bulunmadığı ve iç şiddet tehlikesinin azaldığı düşünülen dönemlerde daha yumuşak bir tutum sergileyen Berlin, şiddet eylemlerinin arttığı ve iç güvenlik tehdidi olma noktasında örgütün kontrol dışına çıktığının düşünüldüğü dönemlerde ise daha sert önlemler almıştır.
Diğer taraftan Almanya, PKK meselesini Türkiye’nin içişlerine karışmak için hep hazırda bekleyen
bir kart olarak elinde tutmak istemiştir. Nitekim Afganistan gibi insan hakları bir tarafa can güvenliğinin dahi bulunmadığı ülkelere Afgan mültecileri geri göndermekte bir beis görmeyen Almanya, Türkiye’de bazı dönemlerde insan hakları konusunda gösterilen zaafları bir bahane olarak kullanmış ve yakalanan teröristleri Ankara’ya iade etmeyi reddetmiştir.
Bu nokta hala iki ülke arasında sürekli gerilim alanlarından birini oluşturmaktadır. Almanya, PKK’nın Türkiye içerisinde sürdürdüğü ve zaman zaman kendi vatandaşlarının da canına mal olan kanlı terör ve şiddet eylemlerini göz ardı etmekte ve PKK şiddetini sadece bir iç güvenlik sorunu olarak görmektedir.
Ancak Türkiye’nin Almanya’nın örgüte karşı toleranslı tutumunun ikili ilişkilere zarar vereceği uyarıları ve örgütle mücadele noktasında yaptığı baskılar Berlin’i örgüte karşı izlediği siyasette Ankara faktörünü de hep göz önünde bulundurmak zorunda bırakmıştır.
Son dönemde Ortadoğu’da yaşanan gelişmeler ve örgütün burada üstlendiği rol dünyanın en çok enerji harcayan ülkeleri sıralamasında beşinci sırada yer alan Almanya’nın PKK’ya bakışında her zaman belirleyici bir unsur olmuştur.
Almanya’nın bu üç faktöre bağlı olarak değişkenlik gösteren PKK siyaseti çelişkilerle doludur. Bu çelişkili tavır ve tutumun yansımalarını sadece siyasette değil güçlü bir hukuk devleti olduğu iddiasını her daim dillendiren Almanya’nın yargı kararlarında da görmek mümkündür.
Alman mahkemelerinin haklarında soruşturma açılan teröristlere ceza vermek noktasındaki isteksiz tavırları ve hakimlerin kararı açıklarken takındıkları hukuki ve objektif olmaktan uzak ideolojik tutumları terör örgütü mensuplarına yönelik açılan davalara da yansımıştır.
Hamburg Eyalet Yüksek Mahkemesi Kasım 2016’da örgütün Beşir kod adlı Bremen bölge sorumlusunun önce 1 yıl 9 ay hapsine karar vermiş ancak hakim bu şahsın Yezidi asıllı olmasını ve PKK’nın Suriye’de DEAŞ’a karşı savaşmasını
hafifletici sebep kabul ederek sanığın beraatine karar vermiştir.
PKK’nın Almanya’da çok sayıda kişiyi mobilize edebilme gücüne erişmiş olması da Berlin’i terör örgütü konusunda her zaman temkinli davranmaya itmiştir.
Örgütün Almanya’daki faaliyetleri ve şiddet eyleminde bulunma riskine Berlin farklı dönemlerde farklı reaksiyonlar geliştirmiştir. Kimi zaman resmi temaslar kurulup PKK ile gizli görüşmeler yapmak suretiyle örgüt kontrol altına alınmaya çalışılmış kimi zaman da içinde üst düzey yetkililerinin de olduğu örgüt mensupları sınır dışı edilerek cezalandırma ve pasifize etme yoluna gidilmiştir.
PKK terör örgütünü söylemsel olarak desteklemek ve sempatizanı olmak örgütle organik olarak bir bağ bulunmadığı, örgütün eylemlerine teşvik edici bir etki yaratmadığı ve Dernekler Yasası’na muhalefet içermediği müddetçe serbesttir.
2002’de Yeşiller ve SPD hükümetinin aldığı bir kararla terör örgütü sempatizanı olmak suç unsuru olmaktan çıkarılmıştır. Ancak son dönemde DEAŞ saldırıları nedeniyle terör tehdidiyle yüz yüze gelmeye başlayan Almanya’da
özellikle CDU çevreleri terör örgütleri için fikri propaganda ve sempati açıklamalarının da cezai müeyyide
kapsamına alınmasını daha yüksek sesle dillendirmeye başlamışlardır.
Almanya’nın örgütle ilgili olarak son dönemde attığı tek somut adım PKK ve PYD sembollerine dair yasakların genişletilmesine dair Mart 2017’de yürürlüğe giren yönetmeliktir. Ancak Alman devletinin bu yeni yasak kararının uygulama aşamasında gösterdiği çelişkili ve tutarsız tavırlar devlet ciddiyetiyle bağdaşmamakta ve kararın caydırıcılığına gölge düşürmektedir.
Örneğin Mart 2017’den itibaren PYD sembolleri mahkeme tarafından yasaklanmasına rağmen 19 Ocak 2018’de Münih’te PYD sembolünü Facebook’tan paylaştığı için hakkında soruşturma açılan Benjamin Russ isimli bir Alman vatandaşı suçsuz bulunmuştur.
Benzer şekilde bizzat Alman ordusu Bundeswehr’in yayın organında YPG bayraklarının resimlerine yer verilmiştir. Son dönemde artan PKK saldırılarının etkisi ile Alman güvenlik birimlerinin PKK’ya ve ona bağlı STK’ların faaliyetlerine yönelik daha sert bir tavır içine girdiği görülmektedir.
Örneğin Alman polisi Mart 2017’de Frankfurt’ta düzenlenen Nevruz kutlamasında yasaklı örgüt sembolleri ve bayrakları kullanılmasına ses çıkarmazken 17 Mart 2018’de Hannover’de düzenlenmesi planlanan Nevruz kutlamasını ise güvenlik gerekçesiyle yasaklamıştır.
PKK, Alman devleti ve kamuoyu nezdinde kendi taleplerini meşru kılmak ve kabul ettirmek için Almanya’da bulunan Türkiye karşıtı lobilerle kurduğu sıkı ilişkileri de kullanmaktadır.
Milletvekilleri ve üyeleri arasında pek çok PKK üyesi ve sempatizanı bulunan Sol Parti adeta örgütün Alman Parlamentosundaki uzantısı gibi hareket etmekte ve örgütün taleplerini ve eylem ajandasını soru önergeleriyle Alman Meclisinin gündemine taşımaktadır.
Nitekim SolParti Hamburg Eyalet milletvekili Cansu Özdemir hakkında PKK bayrağı bulunan bir resim paylaştığı
gerekçesiyle Hamburg Savcılığı tarafından soruşturma başlatılmıştır. Özdemir bu soruşturmaya tepki olarak yaptığı açıklamada “PKK yasağının yanlış ve ikiyüzlü bir politika olduğunu düşünüyorum. PKK gibi PYD, YPJ ve YPG’yi terör örgütü olarak görmüyorum” ifadeleriyle terör örgütlerini açıktan desteklediğini ifade etmiştir.
Özdemir hakkında 2015’te de aynı nedenle bir soruşturma açıldığı ancak milletvekilinin PKK’yı destekleyen ifadelerinin düşünce özgürlüğü kapsamına girdiği gerekçesiyle soruşturmanın kapatıldığı göz önüne alındığında bu soruşturmanın ciddiyetle sonuçlandırılıp sonuçlandırılmayacağı merak konusudur. (devam edecek)
Zeliha ELİACIK
***
Zeliha ELİACIK
İlk orta ve lise eğitimini Türkiye’de tamamladıktan sonra Almanya’da Yabancı Öğrenciler için Üniversiteye hazırlık okulu “Studienkolleg”’ten dönem birincisi olarak mezun oldu. Almanya’nın Ruhr Bochum Üniversitesi’nde Oryantalistik ve Siyaset Bilimi bölümlerinden (çift ana dal) mezun olan Zeliha Eliaçık, “İsrail Devletinin Kuruluşundan Günümüze Yemen Yahudilerinin Sosyal ve Hukuki Statüleri” isimli saha çalışmasıyla aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı.
Alman Akademik Değişim Servisi-DAAD burs ve teşvikleriyle Suriye, Yemen ve Ürdün’de beş yıl süreyle alan çalışmalarında ve akademik görevlerde bulundu.
Son olarak Alman-Ürdün Üniversitesi’nde öğretim görevlisi ve kültür işleri sorumlusu olarak çalıştı. SETA İstanbul Avrupa Araştırmaları Direktörlüğü’nde göreve başlayan Eliaçık, ağırlıklı olarak Şarkiyat (Oryantalistik), Müslüman ve Avrupa toplumlarında azınlıklar, Almanya’nın dış politikası ve İslam siyaset, Almanya’da radikalleşme, gibi konularda çalışmalar yapmaktadır.