Fındık fiyatındaki baskılanma devam ettikçe yapılan tartışmalarda bazı gerçekler dillendiriliyor ama bütünü görmeden…
Üretici adına-lehine konuşanların ortak noktası, ihracatçı ve dış alıcıların belirleyici olduğunu kabul etmeleri; yine kimi ihracatçıların yabancı şirketlerle birlikte kurdukları ortaklıklarla fındıkta belirleyici olmalarının kabul görmesi dikkat çekiyor.
Bu tür açıklamalar ve konuşmalar ‘yeni keşifmiş’ gibi sunuluyor. Ticarette, rekabette ‘güçlü’ olan kazanır. Bunu bilmeyen yok! Fındık üreticilerinin izlenen tarım-fındık politikaları gereği mağdur olmayacağına inanan var mı? Bugün yaşananlar izlenen fındık politikasının sonucu değil mi? Ortaya çıkılmış, yaşanan sorunun nedenleri konusunda ‘yeni bir buluşmuş’ gibi belirlemeler yapıyorlar.
Yazılarımı takip edebilenler bu köşeden bugün yaşananların olacağını çeşitli yasa tartışmaları yapılırken de yazmıştım, söylemiştim. Bugüne şaşırmamak gerekir. Dün ses çıkarmayan üretici temsilcisi, dostu olduğunu söyleyen kurumlar, kişiler bugün yakınmaları inandırıcı değil. Günü kurtarmaya yönelik, sorumluluktan kurtulma çırpınışları…
Her şeyin sorumluluğu, birkaç ihracatçı şirketin yabancı şirketlerle ortaklık kurmalarına yükleniyor. Sonuç olarak doğru olan da bu ama bu aşamaya gelmesine neden olanların günahı hiç yok mu? Fındık politikalarına yön veren yasalar çıkarılırken neredeydi bu kurumlar ve kişiler? O zamanın kayıtlarına bakıldığında görülecek ki, hepsi çıkarılan yasaları desteklediler ve serbest piyasa taraftarı oldular. Şimdi çıkmışlar ‘dert’ yanıyorlar!
Fındık üreticileri sahipsiz kaldı. Örgütsüz olan güç, güç değildir ve yenilmeye mahkumdur. Fındık üreticileri de örgütsüz olduğu için yeniliyor. Genel seçimleri de fındık politikalarının dışında değerlendirdikleri için sonuç, mağduriyet!
Her şeyi, bir tarafa bırakalım! Geçmişte yaşananlar önemli ama şimdilik unutalım! Bugün yaşanan bir sıkıntı var ve nasıl giderilecek? Tekelleşen ihracatçılar ve tabancı tekeller karlarına kar eklemek için fındık fiyatını düşük tutuyorlar. Onlar kendi cephelerinden haklı, çünkü işleri para kazanmak hem de çok kazanmak… Bu durum karşısında devlet ne yapmalı? Yaratılan ‘TMO fındık alacak’ algısı da var. Üreteci bu yönde açıklama yapanları sorgulamalı, unutmamalı.
Fındık üreticilerinin bu yıl ve gelecek yılları kapsayan iki aşamalı planı olması gerekiyor. Bu yılın fındığının değerini bulması için hükümet partisi AKP’ye oy veren üreticiler, “Biz size, bize sahip çıkın diye oy verdik!” diyerek seslerini yükselmeli; milletvekillerine, il başkanlarına taleplerini ileterek devletin TMO ya da FKB aracılığıyla fındık alımını sağlamalı. AKP’ye oy vermeyenler de kendi kulvarlarında girişimlerini çeşitlendirmeliler. Üretici temsilcisi, dostu olduklarını söyleyenler de hükümete baskısını sürdürmelidir. İkinci aşama ise, daha önemli. Serbest piyasa kurallarına neden olan yasalar değişmeli, üreticinin korunduğu ve desteklendiği yeni yasal düzenlemelere gidilmeli.
En önemlisi de fındık üreticileri adı ne olursa olsun, kendi çıkarları için yeni örgütlenmeler yaratmalılar.