Üniversite ikinci senesinden itibaren, daha önce hiç okumadığım tür olan fantastik kitaplara ayrı bir merakım oldu. Bir dönem ev arkadaşım Game of Thrones diye bir dizi çıktı çok iyi izle dedi. Açtım biraz izledim nü sahnelerden dolayı hoşuma gitmedi. İzlemedim ben de… Üniversitenin son zamanlarında David Edding’in yazdığı Belgariad serisini okuyordum. Son kitaba gelmiştim okul bittikten bir kaç ay sonra. Bitse de kurtulsam demiştim artık, sevememiştim kitabı, yarım kalmasın diye bitirmeye çalışıyordum.
Bir gün Kocaeli İzmit’te Belsa Plaza’nın oralarda kitapçıları gezerken daha önce internet sitesinde karşılaştığım, devamı yazılmayan bir kitap vardı onu gördüm. Okuyucuların çok beğendiği, bir sürü yorum yazdığı bir kitaptı. Dedim yazılır illa ki devamı alayım ben bunu. İki cilt olan kitabın ilk cildini aldım. Dedim bir başlayayım buna, demez olaydım ilk otuz kırk sayfayı bir solukta okudum. Dedim bu ne kadar iyi bir kitap böyle. Sanki çok sevdiğim bir yemeği sürekli yiyordum ve doymuyordum. Bir ara ilk sayfalara bakmaya başladım ve orjinal ismini gördüm. A Song of Ice and Fire – The Game of Thrones yazıyordu. Farkında olmadan ilerleyen yıllarda bütün dünyada milyonlarca hayran kitlesi olacak olan Taht Oyunları serisinin ilk kitabını almıştım ve okumaya başlamıştım. Bu arada aldığım kitap eski baskısı idi.
Evet benim Taht Oyunları serisi ile tanışmam bu şekilde oldu ve iyi ki de tanışmışım, sevgili yazarımız George R. R. Martin bizlere hayal dahi edilemeyecek bir dünya armağan etti. Entrikalar, katliamlar, savaşlar, bilinmeyenler, gizemler, aşklar, efsaneler, dinler, kehanetler… koca bir dünya, içinde ne ararsanız var.
Serinin asıl ismi Buz ve Ateşin Şarkısı. İlk kitabın ismi Taht Oyunları. Diziye ilk kitabın ismi verildiği için çoğu kişi serinin isminin Buz ve Ateşin Şarkısı olduğunu bilmiyor böyle de bilgilendireyim sizi.
Önce biraz kitabın konusuna değinmek istiyorum lakin o kadar geniş bir dünya ki nasıl anlatırım onu da bilmiyorum. Bir deneyeyim. Olayların gerçekleşti dünya; şövalyelerin, derebeyliklerin olduğu 12.yy Avrupa’sı gibi bir yer. Biri Wasteros diğeri Esos olmak üzere iki tane de kıta var burada. Haritasını buradan görebilirsiniz. Geri kalanı henüz bilmiyoruz. Olayların büyük kısmı Wasteros’ta geçiyor. Burada hüküm süren bir tane krallık var ve buna bağlı yedi büyük lord var. Bu lordlar krala bağlılık yemini etmiş, kendi bölgelerinde özerk bir yapıda ikamet ediyorlar. Bir gün kralın eli denilen (başbakan gibi bir şey) adam ölüyor. Kral Robert da yeni kral eli olarak, daha önce isyanda birlikte savaştığı ve eski nişanlısının kardeşi, kuzeyin lordu olan Eddard Stark’ı ziyarete gidiyor ve kral eli olmasını istiyor. Eddard başta kabul etmese de kralın emrine karşı gelemeyip teklifi kabul ederek kral topraklarına gidiyor ve olaylar burada karışmaya başlıyor. Çok dürüst bir insan olan Eddard krallıktaki pislikleri ve dönen oyunları görüyor ve olaylar gelişmeye başlıyor.
Diğer bir tarafta Esos kıtasında, buraya Robert’ın isyanından kaçarak gelen, Kral Robert’ın tahttan indirdiği, tahtın asıl varisi olan eski kralın oğlu Viserys ve kız kardeşi Deanerys Targaryen tahtı tekrar geri almak için planlar yapıyorlar. Daha doğrusu Viserys tahtı geri alabilmek için kız kardeşini oradaki göçebe barbar kabilenin lideriyle evlendirmek istiyor. Bu sayede onun ordusunu kullanıp tahtı geri almayı planlıyor. Tabi bu kadar basit olmadığını izleyince görüyoruz.
Ve asıl gizem. Kitabın ve filmin ilk bölümünde görünen gizemli canlılar. Onlara Ak Gezenler deniyor. Başka isimleri de var da gerek yok o kadarına. Var olduklarına inanılmıyor. Wasteros’un kuzeyinde sekiz bin yıl önce inşa edilen devasa bir duvar var ve bu duvar onların güneye gelişini engelliyor. Ve tabi duvarda görev yapan askerler de duvarı koruyor. 8 bin yıl önce büyük kış yaşandığında insanlık ile ak gezenler büyük bir savaşa tutuşur ve insanlık galip gelir. Ak Gezenleri kuzeye sürerler ve sonrasında büyük duvarı, yani Sur’u yaparlar. Yok olduklarına inanılıyor ama yok olmadıklarını ilk bölümde görüyoruz. İlerleyen bölümlerde tabi ki kim olduklarını daha doğrusu ne olduklarını öğreneceğiz. Üstün varlık bunlar haberiniz olsun. Öyle kılıçla keseyim okla öldüreyim yemiyor yani. Kimdirler, amaçları ne bunları dizi bitince öğreneceğiz artık. Asıl kötü, daha doğrusu saf kötülük işte onlar. Daha doğrusu şu ana kadar saf kötü olarak gördük, her an her şey değişebilir.
Kitap bazı karakterlerin üzerinden, onların bakış açısı ile ilerlemekte. Yaklaşık 25 karakterin gözünden anlatılıyor olaylar. Film de bu şekilde ilerliyor diyebiliriz.
Taht Oyunları dizisi çekildikten sonra dünyada, gerçek anlamda büyük bir fenomen haline geldi. Yeni doğan kızına, oğluna karakter ismi verenden tutun da kılık kıyafete kadar dünya çapında bir fenomen haline geldi. Bir zamanlar Star Wars serisinin yaptığı etkiye benzer bir etki yaptı. Üzerine binlerce teori yazıldı. Kim kimdir, nasıl bitecek, seçilmiş olan kim ve daha bir sürü şey. Sadece Youtube’da binlerce teori videosuna ulaşabilirsiniz. Ve bu gitgide artmakta. Kostümleri, saç şekilleri binlerce insan tarafından taklit edildi. Ve daha bir sürü şey.
Sevgili tontiş yazarımız George R. R. Martin‘den biraz bahsedeyim. 1948 doğumlu Amerikan vatandaşı olan yazarımız 1970’li yıllarda kısa bilim kurgu hikayeler yazmaya başladı. Bu dönemde kısa hikayeleri ile Hugo ve Nebula ödüllerini kazandı. 1991 yılında ara verdiği roman yazma işine tekrar başladı ve adını dünyaya duyuracağı Buz ve Ateşin Şarkısı serisinin ilk kitabı olan Taht Oyunları kitabını yazmaya başladı ve 1996 yılında kitap raflardaki yerini aldı. Ortalama 5 yılda bir kitap çıkartan yazar, serinin son iki kitabını bir türlü bitiremedi. 5. kitap olan Ejderhaların Dansı kitabı 2011’de piyasaya çıktı. O gün bugündür başka bir sürü kitap yazmasına rağmen bir türlü serinin 6. kitabını piyasaya çıkarmadı. Merakla beklemekteyiz.
Biraz da diziye değinelim. Dizi bir yere kadar kitaba sadık bir şekilde devam ediyor. 4. sezona kadar ufak tefek değişiklikler haricinde kitapla pek bir farkı yok; fakat 5. sezonla birlikte dizi kitaptan uzaklaşmaya başlıyor. Yazar da senaristliği başka isimlere bıraktığını görüyoruz. Bu da kitabın diziden çok farklı bir şekilde ilerleyip son bulacağı muhtemel. 4. ve 5. kitapta olayların gelişimi dizide mevcut değil. Dizi daha farklı bir yolda ilerlemekte. Özellikle son bölümlerde yaşanan olaylar daha doğrusu yaşanan Hollywood klişeleri bizlere yazarın senaryoları yazmadığını göstermekte. Çünkü George Martin Hollywood klişelerini yerle bir etmiş bir yazar, onun için bir karakterin yaşayıp ölmesi çok önemli değil. Kafasına eseni öldüren, sakat bırakan birisi. Bu yüzden bu kadar beğenildiği ve takdir edildiği düşüncesindeyim. Ne zaman elini diziden çekti dizi duygusallaşmaya başladı.
Kitap, benim okuduğum, en fazla karakterin olduğu kitap. Tam olarak emin olmamakla birlikte üç bin karakter vardır kitapta. Bu kadar karakter olmasına rağmen yazarın düşledikleri o kadar düzenli ve başarılı ki her karakterin bir derinliği ve anlamı var. Karakterler kafanıza oturdukça çok daha keyifli bir hal alıyor ve bu kimdi ya demiyorsunuz. Yazar bu kalabalığı çok başarılı bir şekilde bizlere aktarıyor. Ayrıca öyle bir yerde birinden bahsetmiş ise mutlaka hikayede bir rolü vardır. Gereksiz karakter yok gibi bir şey.
Kitaptaki karakterler ve onları dizide canlandıranlara birazcık değineyim. Hepsine değinmem imkansız 🙂
Eddard Stark – Sean Bean
Jon Snow – Kit Harrington
Deanerys Targaryen – Emilia Clarke
Cersei Lannister – Lena Headey
Tyrion Lannister – Peter Dinklage
Sansa Stark – Sophie Turner
Jaime Lanister – Nikolaj Coster Waldau
Theon Greyjoy – Alfie Allen
Jorah Mormont – Iain Glen
Samwel Tarly – John Bradley
Brandon Stark – Isaac Wright
Petry Baelish – Aidan Gillen
Lord Varys – Conleth Hill
Yeter bu kadar yoruldum ya. Daha bir sürü isim var girin şuradan bakın. Benden bu kadar.
Aslına bakarsanız Buz ve Ateşin Şarkısı serisi sıradan bir fantastik kitaptan çok daha fazlası. Altyapısında mitoloji, dünya kültürleri, yaşam şekilleri de var. Her büyük lordun bir simgesi ve o simgeye göre yaşam şekilleri var. Olaylar sadece yaşananlardan ibaret değil. Geçmişe dönük bir çok olay var ve bunlardan ara ara bahsedilip hikaye zenginleştirilmiş. Ve bence bu kitabın en önemli özelliği, saf iyi ya da saf kötü yok. Herkes biraz iyi biraz kötü. Yazar da bunu zaten belirtmekte. Karakterler siyah ya da beyaz değil, gri.
Bu arada George Martin sürprizleri çok seven biri. Kitapta yüzlerce sürpriz var. Okuyucuyu hep şok ediyor. Hiç ummadığınız anda çok dehşet olaylar olabilir. Ufak bir ipucu vereyim, asla hiçbir karaktere sevgi beslemeyin. Her an ölebilir.
Buz ve Ateşin Şarkısı serisi gerçekten muazzam bir yapım. Böyle bir eserle karşılaşıp okumuş olabilmek gerçekten her kula nasip olmaz. Kesinlikle kitabını okumanızı, detaylı bir şekilde okumanızı tavsiye ediyorum. Satır aralarında kitabın geleceği ile ilgili çok fazla ipucu var. Yüzeysel okursanız bir çok detayı kaçırırsınız. Örneğin karakterlerden birisi bir söz ediyor. O dediği şeyler ilerde başına geliyor. Yani yazar ince ince hikayeyi ipuçları ile size belli ediyor. Dizi de kitap kadar detay yok; lakin kesinlikle muazzam bir yapım. Çok pahalı bir yapım ve projede olanlar harcanan paranın hakkını verip beklentileri fazlası ile karşılıyorlar. Mesela Piçlerin Savaşı bölümünde kullanılan kamera tekniklerini ben daha önce hiçbir filmde görmedim. Sıradan bir diziden çok daha fazlası olduğu da ortada. Ayrıca yönetmenler son sezon için çok iddialı geliyor. Daha önce sinemada kullanılmamış bir teknikle sahne çektik diyorlar. Merakla son sezonu beklemekteyim gelse de görsek…
Dizinin müziklerine değinmeden edemeyeceğim. O nasıl bir açılış müziğidir ya. Ramin Djawadi tarafından yapılan müzikler epikliğin son noktası ya. Açılış müziğini dinleyince öyle bir gaza geliyordum ki verin bana bir tane çürük G3 piyade tüfeği, salın beni Suriye’ye, bir tane İşid militanı bırakmayayım öyle bir gaza geliyordum… Muhtemelen duymayanımız kalmamıştır açılış müziğini. Dinlemek isteyenler buradan dinleyebilir. Bu yazıyı yazarken ben de dinliyorum Mahmut Orhan versiyonunu.
Bu kadar yeter diyorum ve yazımın sonunu getiriyorum. Gerçekten çok başarılı bir proje oldu Buz ve Ateşin Şarkısı projesi. Hem kitabı ile hem de dizisi ile dünya genelinde çok büyük bir hayran kitlesine sahip oldu. Muhtemelen Game of Thrones dizisi tüm zamanların en beğenilen dizisidir. Kesinlikle önce okumanızı sonra da diziyi takip etmenizi tavsiye ediyorum. Bu arada dizimiz de kitabımız da yetişkinlere uygundur.
Bu seri nasıl sona erecek? Bunu yazardan başka bilen biri var mı bilmiyorum. Zaten yazar da bitirememiştir diye düşünüyorum. Bu kadar olayı toparlayıp bir son hazırlamak çok ama çok zor bir iş. Ölmeden önce bitirip bitiremeyeceğine de emin değilim. Dizi bu yıl sona eriyor fakat kitap ne zaman biter, nasıl biter, işte onu kimse bilmiyor. Yaşayıp göreceğiz artık. Yaşarsak o kadar :).
Daha yazacak çok şey olmasına rağmen geri kalanlarını sizlere bırakmayı daha uygun görüyorum. İyi okumalar, iyi seyirler.