Yakın birinin ani veya beklenen ölümü, önemli bir ilişkinin sonlanması, evden ayrılma, okul veya işi bırakma gibi yaşantılar, yaygın olarak karşılaşılan kayıp yaşantılarıdır. Yas ise, bu tür kayıplara verilen olağan bir tepkidir. Yas tepkileri genel olarak,
Yaşanan kayıp karşısında şok olma ve yaşanan kaybı inkar etme
Üzgün, depresif, ağlamaklı, anlaşılmamış, hayal kırıklığına uğramış hissetme
Kaygılı, korkulu veya gergin hissetme
Umutsuzluk ve çaresizlik hissetme
Kendine, başkalarına, kaybedilenlere karşı öfke duygusu
Suçluluk, pişmanlık veya özlem duyguları
Odaklanmakta zorlanma
İnsanlardan uzaklaşma, keyif alınan etkinliklerden kopma ya da tam ter... »»»
Kayıp ve Yas Süreci
İnsanların çoğunun konuşmaktan kaçındığı hüzünlü ve ağır bir konudur kayıp ve yas. Çoğumuz ölümden korkar, onu düşünmekten kaçınır, kendimizin ve sevdiklerimizin sonsuza kadar yaşayacağını varsayarız. Ancak er ya da geç ölüm yaşamımıza girer ve sevdiklerimizi yitiririz. Bu yüzden ölümle ve sonrasında yaşanan kederle nasıl başa çıkabileceğimizi öğrenmek önemlidir.
Neden Ölüm Korkusu?
Ölümden korkmanın birkaç nedeni olabilir:
Yaşam etkinliklerinin değişmesi.
Ölümün aile üyeleri ve arkadaşlar üzerindeki yıpratıcı etkisi.
Kötü bir ölümden duyulan korku.
Ölümden sonra yok olma korkusu.
Ölümden sonraki bilinmezliğin korkusu.
... »»»
Kayıp ve Yas
İnsanoğlu için dünya işlerinde yas tutmaktan daha büyük ve zor bir uğraş yoktur. Aslında bütün canlılar için sevdiği, bağlandığı birini kaybetmek ve bu kayıpla baş etmek kolay değildir. Yitip gidenin ardından yaşayan her canlı yas tutmak mecburiyetindedir. Kişi işini, makamını, her türlü kazanımını, sevdiği birini bir anda kaybedebilir. Bu sayımızda, kayıp ve yasın psikolojik süreçlerini ele alacağız. Sağlıklı ve sağlıksız yas sürecinin kişiye yansımalarını inceleyeceğiz.
Yas nedir? Yas tutma, yaşamda yeni şeyleri kazanma-kaybetme sürecinin bir yansımasıdır. Yas psikolojik olarak iç dünyamızda gerçekleşen ve gelişen bir süreçtir. Çok sevdiğimiz birini kaybedebiliriz ve onun ö... »»»
KAYIP VE YAS
Yas tutma sadece ölüm ya da boşanma gibi büyük kayıplara verilen tepki değildir. Yas tutma, herhangi bir kayıp ya da değişikliğe verilen psikolojik bir yanıt, iç dünyamız ile gerçeklik arasında bir uyum sağlayabilmek için yaptığımız uzlaşmalar olarak tanımlanmaktadır. Kayıpların en somutu ölümdür. Ölümün dışında, bir ilişkinin bitmesi, boşanma, iş kaybı, iş değiştirme, sağlığın kaybedilmesi, maddi durumun bozulması, çocuğunu düşürme, evden ayrılma, şehir ya da ülke değiştirme, emeklilik, taşınma, sevdiğimiz hayvanımızın ölmesi, çok umut ettiğimiz ve beklediğimiz bir şeyin gerçekleşmemesi, sevdiğimiz birinin çok ciddi bir hastalık/kaza geçirmesi, bir trauma sonrası güvenliğ... »»»
Hayatımıza giren veya bir şekilde ilişki kurduğumuz, bize yakın, sevdiğimiz biri veya birilerinin kaybıdır ölüm. Aslında tanışılan, bağ kurulan anda, karşımızdaki kişiyi daha ileriye, geleceğe taşıma eğilimliyizdir. Biriyle tanıştığımızda genellikle o andakiyle kalmayacaktır tanışıklık. Ya ikili ilişkinin devamı gelmeyecek ya da devam ederse çok daha farklı şekillerde yine karşılaşılacaktır. Bu karşılamalardan kastedilen, karşımızdaki kişinin düğününe katılacak olmamızdan tutun, karşımızdaki kişinin anneanne veya dede olmasına şahit olabilecek kadar geniştir. Örneğin bir kız çocuğu için annesini bir anneanne olarak hayal etmesinden daha doğal bir durum yoktur ancak annesi, anneanne olamayaca... »»»
Varoluşu insanoğlunun gitmek üzerinedir. Kimileri toprağa, ebediyete, kimileri uzaklara gözden ve gönülden
Aslında sadece giden insan olduğunda değil; yitirilen her şeyde bir yas tutulur. Bir dostluk, bir umut, bir ülkü, bir vatan, çalıştığı işi, manevi değeri yüksek bir eşya gibi.
Zordur kabullenmek gidişleri. Bu yüzden bir çok psikolojik tepkiler verilir. İç dünyamız ile dış gerçeklik arasında uyum sağlamak için yaptığımız uzlaşma sürecidir yas.
Yas yaşanması gereken bir süreçtir
Önce inkar etmek ister insan dayanamadığı gerçekliği. İnanamaz şok olur insan, şaşkındır, hissizdir. Anlamsızdır her şey. Hiçbir şey olmamış gibi, sanki her şeyin eskisi gibi olduğunu düşünür ve davranır bir... »»»