You are here
Title
Enerji sektörünün yeni aktörleri
Geleneksel olarak, elektrik, her biri binlerce eve elektrik sağlayacak kadar büyük ve istikrarlı bir üretim yapan dev elektrik santrallerinde üretilir. Ardından, elektrik, santralden çıkan ve etraftaki evlere dağılan devasa bir şebeke yoluyla tek bir yönde dağıtılır. Günümüzde, rüzgar ve güneş gibi alternatif enerji kaynaklarına gitgide daha fazla güvenmeye başlıyoruz. Elektrik santrallerinin aksine, bunlar, küçük, çok sayıda ve elektrik şebekesinin pek çok farklı noktasına dağılmış durumdadır. Dahası, rüzgar ve güneş koşulları sürekli değiştiğinden, istikrarlı değil, aralıklı bir şekilde üretim yapıyorlar. Bu da, en yoğun saatlerde üretilen fazla enerjinin, ihtiyaç duyulduğu zaman kullanılmak üzere depolanması için bir yöntem bulunmasını gerektiriyor. Mevcut şebekeler, farklı yönlerde ve oranlarda akması gereken bu elektriği dağıtmak için tasarlanmamıştır. Peki, bu sorunu nasıl çözüyoruz?
Yanıt veya en azından yanıtın bir kısmı, mikro-şebekeler olabilir. Adından anlaşılacağı üzere, mikro-şebekeler, geçmişin büyük şebeke sistemlerinin aksine, güneş panellerini, arka bahçelerdeki biokütle jeneratörlerini ve rüzgar türbinlerini kendilerine yakın son kullanıcılara bağlayan küçük şebekelerdir. Avrupa çapındaki maceracı enerji öncüleri, şimdiden kendi topluluklarının elektrik ihtiyaçlarını karşılamak için mikro-şebekeler yaratmaktadır. Örneğin, Berlin’in 60 kilometre güneydoğusunda yer alan küçük Feldheim köyünde, 37 eve elektrik sağlayan 43 rüzgar türbininden oluşan bir mikro-şebeke oluşturulmuş durumdadır. Proje o kadar başarılı oldu ki, Feldheim bir turistik merkez haline geldi. Evet, gerçekten enerjiye meraklı turistler var!
Başka projeler de ortaya çıkıyor. Hitachi, İngiltere açıklarındaki Scilly Adalarında gerçekleştirilen ortak bir proje kapsamında adanın enerji ihtiyaçlarını karşılayacak, yenilikçi altyapı teknolojilerinin kullanımı üzerinde çalışıyor. Hitachi, adalardaki elektrik dağılımını yönetecek bir IoT platformu geliştirmektedir. Platform, elektrik üretimi, depolanması ve talebini dengeleyerek, adaların yenilenebilir enerji üretimini ölçeklemesine ve enerji bağımsızlıklarını artırmasına imkan sağlayacak.
Mikro-şebekeler küçük topluluklarda çok işe yarasa da, büyük ölçekte gerçekten etkili olmaları için atılması gereken bir adım daha var: fazla enerjinin tüketiciler arasında aktarımı. Bir kullanıcı, gereğinden fazla enerji ürettiğinde, bu enerjiyi daha fazlasına ihtiyacı olan komşusuna aktarabilmelidir. İşte blok zinciri teknolojisi bu aşamada kritik bir rol oynayabilecek.
Blok zinciri, noktadan noktaya (peer-to-peer) işlemler için tasarlanmış bir teknolojidir. Aslında bir hesap defteri - tüm işlemlerinizi listeleyen ve ağdaki tüm kullanıcıların görebileceği bir çevrimiçi banka hesabı gibidir. Herkes, ana hesap defterinin kendisine ait ve sürekli güncellenen bir nüshasına sahip olduğundan, bu teknoloji hem tüccarlar hem de tüketiciler için çok güvenlidir.
Bu teknoloji, Brooklyn mikro-şebeke projesinde başarıyla kullanıldı. Güneş panellerine sahip olan Brooklyn sakinleri, mikro-şebeke üzerinden fazla enerjiyi komşularına satabiliyor ve ödemelerin doğru olduğundan emin olmak için işlemin blok zinciri defteri üzerinden takip edilmesini sağlayabiliyor. Topluluğun üyeleri, şu anda “şebeke dışında”. Yani, geleneksel bir enerji şirketiyle etkileşime girmeleri gerekmiyor; ihtiyaçlarını en yakın komşularından karşılayabiliyorlar.
Bu iki teknoloji bir araya geldiğinde, Avrupa çapında enerjinin geleceğini ciddi şekilde değiştirme potansiyeline sahip ve bu durum gelecek için güvenli ve sürdürülebilir elektrik tedariki sağlamak için çalışan pek çok insanın ilgisini çekmiş durumda.