Doğal taşların çıkarılması ve sosyal yaşamda kullanılması insanlık tarihi kadar eskidir. Türkiye ise bu açıdan talihlidir. Zira Alp kuşağı olarak isimlendirilen jeolojik zenginlik üzerinde yer alan coğrafyadadır. Mermer, granit, kayrak taşı gibi çok sayıda doğal taşı barındırır. Kayrak taşı da hem ihracata hem de ithalata konu olan önemli bir doğal taştır. Mermerden sonra giderek önemi artan ve çıkarılmasına yoğunlaşan önemli bir taştır.
Kayrak taşı nasıl oluşur?
Kayrak taşına arduvaz veya damtaşı gibi isimler de verilir. Kayrak taşları metamorfizma denilen bir süreç sonrası ortaya çıkar. Metamorfizma, jeolojik yapı içinde gerek fiziksel gerekse kimyasal tepkimelerle ortaya çıkan katılaşma değişimleridir. Yani kayrak taşı bu süreçte katı hallerini korurken, süreç sonrasındaysa ilk halinden farklı bir katı tasarıma kavuşur. Tabi bu süreçte ana homojen yapısı korunur.
Kayrak taşı özellikleri nelerdir?
Bu taşlar metamorfizma değişimine uğramış olup pürüzlü bir yapıyla çıkarılır. Silttaşı, çamurtaşı ve volkan kalıntılarından ortaya çıkan bir kimyasal yapı sunar. Mineral yapısı bu başkalaşımda farklı renk ve desenleri oluşturmuştur. Bu da yapı endüstrisinde tercih edilmesinin önemli bir sebebidir. Ayrıca pürüzlü yüzeyde yer alan siyahımsı tabaka bir fosili andırdığından ortaya ilgi çekici doku çıkar.
Kayrak Taşı kullanım alanları nelerdir?
Eski dönemlerde daha çok çatı kaplaması olarak kullanılmış, bir nevi kiremit vazifesi görmüştür. Kayrağın çatılarda tercih edilme sebebiyse iklim koşullarına karşı dayanıklılığıydı. Bugün ise çatı kaplama olarak değil, dekoratif alanda zemin kaplaması olarak tercih edilmektedir. Duvar ve zemin kaplamalarından bahçe düzenlemelerine kadar birçok alanda kullanılır. Özellikle park bahçeler için 4-6 cm ölçülü kayrak taşları şık bir görüntü sunmaktadır. Bunun dışında baca, şömine, barbekü gibi daha birçok yerde kayrak taşı görülebilir.