Hayal ile Heves Arasındaki Fark
Hayatımda çok insanla tanıştım, herkesin hayali varmış gibiydi. Zaman geçtikçe yakın dostlarım dahil aslında pek az insanın hayal kurduğuna şahit oldum. Kurdukları hayallerinin sadece birer heves olduğunu sonra daha iyi anladım.
Hayal kurmak hevesli olmaktan çok farklı bir şey. Gerçekten hayal kuran kişi hayallerine saygı duyan kişidir. Hayalleri uğrunda karşısına çıkan engeller karşısında sarsılır ama kolay kolay vazgeçmez. Geleceği zihninde o kadar net tasarlar ki onlara ulaşmak isteği kendisini motive eder. Hayaliyle heyecan duyan kişi hayatın gizemli ve maceralı yolculuğuna kendisini atmış olur.
Kurduğu ilk hayalini hemen başkasına anlatan kişi ise sadece hayalinden haz alan hevesçi kişidir, bunun ötesine geçemez. Engeller karşısında bahane yarışına girer ve en kötüsü de hayalini paylaştığı insanlara rezil olmamak için bahanelerini onlara kabul ettirme yarışına girer. Hevesçinin işi gerçekten çok zordur. İç motivasyon olmadığı için dışa bağımlı motivasyon unsurlarıyla yaşar. Bundan dolayı da dış dünyadan kaynaklanan bahaneler kendi açığını kapatmak için birer can simidi vazifesi görür.
Hayalci hedeflerine ulaşmak için plan üstüne plan yaparken, Hevesli zerre kadar bir plan yapmaz ama sorsanız o da hedeflerine ulaşmayı herkesten çok istiyordur. Tutku hayalciyle bütünleşirken hevesçinin nasibine ise Gaz düşer. Tutkulu hayalci hedeflerini zamana yayar ve popülistlikten çekinir. Hevesçi ise tam bir gazcıdır. Dışarıdaki insanların motivesinden veya yermesinden oldukça çok etkilenir. Bundan dolayı genelde hevesçilerin daha çok yorum yaptığı ve konuştuğu görülür. Hayalci ise hayalini sadece gerekli insanlarla paylaşır ve onların bile müspet veya menfi yorumlarından çok etkilenmez.
Bir insanın hayalci veya hevesçi olup olmadığını zaman geçtikçe daha rahat anlarsınız. Mesela oyunculuk hayali kuran insanlarla tanıştım. Kendilerinin çok iyi bir oyuncu olabileceklerini iddia ediyorlardı lakin tek bir ajansla bile görüşmemiş, oyunculuk eğitimi almayı aklından hiç geçirmemiş ve sektöre dolaylı olsa bile hiç girmemiş olduklarını gördüğümde bu tarz insanların aslında hayalci olmaktan ziyade hevesçi olduklarına daha iyi kanaat getirdim. Evet böyleleri olsa olsa sadece hevesçidir, TV’ ve Sinema’nın büyüsüne kapılıp kendisini de oraya layık gören ilginç bir duygu karışımıdır onlarınki.
Çok iyi aşçılık yetenekleri olduğunu iddia eden insanlarla da tanıştım. Gerçekten de yemek yapma konusunda yeteneklilerdi. Bir gün geldiğinde çok anlı şanlı ahçı olabileceklerini iddia etmişlerdi. Ne var ki, yemek yapmayı hevesten öteye geçirememişlerdi. Ne bir ustanın yanında çalışma mütevaziliğini göstermişler ne de işin okulunu araştırmışlardı. Sektördeki tek bildikleri ise Oktay Usta’nın Yeşilelma programının ötesine geçmiyordu.
Başka ilginç bir örnek ise son zamanlarda revaçta olan startup girişimci adaylar. Genellikle pek çok startup girişimcisinin milyar dolarların havada uçuştuğu sektörün cazibesine kapılarak bu işe girdiklerine sahit oldum. Tek dertleri ise girişimlerini hayata geçirmek ve bir kaç yıl içinde satarak büyük paralar kazanmak. Halbuki gerçek örnekleri iyice incelediğinizde başarılı startupların değer yaratma peşinde olduklarını görürsünüz.
Değer yaratmak, insanların hayatlarına farklı zenginlikler katmak gerçek hayalcileri motive eden unsurlardır. Hevesçilerin ise değeri para veya şöhret olduğundan aldıkları ilk yatırımları bile yedi düvele duyurma ihtiyacı hissederler. Böyle bir reklamın startup şirketlerine faydası olduğunu düşünürler. Reklam işini sektörün doğal yapısına bırakmak yerine gazlı motivasyonlu nerede bir konferans varsa oraya koşarak giderler.
Allah’ım daha neler gördüm. Yönetmen hayaline sahip olanların ellerine tek bir kamera almadığını mı dersiniz, yazarlık hayalini düşleyenlerin tek bir yazı yazma zahmetine katlanmadıkları mı dersiniz, yoksa şarkıcı olacağım diyenlerin sadece Acun showlarını kovaladıklarını mı dersiniz.. o kadar çok örnek var ki..
Evet Hayalciler genellikle sabır imtihanına maruz kalırlar. Kabz dönemini atlatmaları oldukça zaman alır. Yine de her şeye rağmen vazgeçmezler. Sistematik ölçülebilir planlar yaparlar. Adım adım hedeflerine ulaşırken sonuçlarını değerlendirirler. Gerektiğinde esneklik gösterirerek farklı stratejiler üretirler. Ağlarlar, sızlarlar, kırılırlar, yıkılırlar ama sonra tekrar kalkarlar ve kaldıkları yerden devam ederler. En önemli si de sektörün içine girerler. Hayallerine dokunabilecek insanlara yaklaşırlar.
Hevesçilerin imtihanı ise bir türlü tutamadıkları dilleri olur. Sürekli konuşurlar ve öyle anlar gelir ki onların konuşmalarından artık size gına gelir. Onların imtihanı gün gelir sizin imtihanınız olur.
Her neyse siz siz olun, tutkulu hayalci olun. Dünyayı değiştirenler genellikle böyle samimi ve tutkulu hayalcilerden çıkar.