İşçi Çalışan Zorla Yıllık Ücretli İzine Çıkartılabilir Mi ? Yaz aylarının gelmesi ile birlikte bazı çalışanlar yurt içi veya yurt dışı tatil beldelerine gitmek için izin talebinde bulunurken; bazıları ise memleketlerine gitmek için bu talebi dile getirirler. Dolayısıyla her işçinin kendine göre iş stresinden uzaklaşma yöntemi vardır. Bu yöntemlerin kullanılması için de işçinin 1 (bir) yılı doldurduktan sonra kanunen hakkı olan ücretli iznini kullanabilmesi gerekmektedir. Tabi işin ve işyerinin getirdiği zorunlu durumlardan dolayı bazı çalışanların izinlerinin tamamını o yıl içinde kullanabilmesini zorlaştırmaktadır. Bu durumlar; yerine birini koyamamaktan yani personel eksikliğinden olabileceği gibi işverenlerin direkt dahil olduğu sebeplerden dolayı da oluşabilir. Ücretli yıllık izinin kullandırılmaması durumunda işverene ne gibi yaptırımların uygulanacağını daha önceki yazılarımızda değinmiştik. Bu yazımızda ise yine çalışanların yıllık ücretli izin hakkından kısaca bahsederek. Çalışanlar zorla yıllık ücretli izine çıkartılabilir mi ? sorusunun cevabını vereceğiz.
Yıllık İzin Süreleri Nasıl Hesaplanır ?
Yıllık izin süresinin hesaplanması 4857 sayılı yasaya göre belirlenmiştir. İşçilere verilecek olan senelik ücretli izin süresi işçinin o işyerinde veya bağlı şubelerinde çalışmış olduğu hizmet süresine göre belirlenmektedir.
Buna göre:
- Eğer çalışan bir yıldan beş yıla aynı iş yerinde çalışmış ise 14 gün senelik izin hakkına sahiptir.
- Eğer işçi beş yıldan daha fazla ve on beş seneden daha az süredir aynı iş yerinde çalışıyorsa 20 gün yıllık izin hakkına sahiptir.
- On beş yıldan fazla olan kişiler ise 26 gün yıllık izin hakkına sahiptir.
Yıllık izin süreleri kapsamında tatil yapan ya da işe gitmeyen, çalışmayan işçiler, ücretlerini tam olarak alırlar. Yıllık izin ihtiyari değildir yani O yıl içinde kullandırılmalıdır. Bu haklara uymayan işverenler, yasal olarak suç işlemektedir. Bundan dolayı yıllık izin hakkı olan her işçi, tatil iznini kullanmalıdır.
Yıllık İzin Hakkı Kazanma Koşulları Nelerdir?
Yıllık izin süresi kullanma şartları yasalara göre belirlenmektedir. Yasalar kapsamında kişinin sigortalı olarak çalıştığı süreye göre yıllık izin hakkı doğmaktadır.
Buna göre:
- Ücretli yıllık izin hakkı, kişinin aynı iş yerinde en az bir sene boyunca sigortalı olarak çalışması ile kazanılmaktadır.
- Eğer sigortalı olan kişi iş hayatının altıncı ayında ya da yedinci ayınca ise ücretli izne yasal olarak çıkamaz ancak işverenin inisiyatifine bağlı olarak ücretsiz izne gönderilebilir.
- İşverenlerin yıllık izin kararları tamamen yasal çerçevesinde belirlenmiştir. Eğer işçi bir sene ile beş sene arasında aynı iş yerinde çalışıyor ise on dört gün boyunca ücretli olarak izin yapma hakkına sahip olacaktır.
İlgini çekebilir;
Yıllık İzin Kullanımı Nasıl Olmalıdır ?
Senelik izin hakkı işçilere verilmiş olan anayasal bir haktır. Çalışan kişiler, yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu haktan kendi istekleri ile vazgeçemez ya da bu haklarını ekstra paraya dönüştüremez. Yani ben izine çıkmayayım da parasını alayım diyemez. Veya işveren bunu talep edemez. İşçiler, gerekli koşulları sağladıktan sonra senelik iznini ücretli olarak kullanmalıdır. İşinin yasal olarak kullanması gereken senelik izin süresi kaç gün ise, işçi bu günlerini işten uzakta geçirebilir ve ücretini tam olarak alır. İş yerlerinde, yıllık izinlerin birikmesi ya da işçilere bu haklarının bir sonraki yıla devredilmesi mümkün değildir. Örnek olarak bir işçi, iki senedir yıllık iznini kullanmamış ancak işveren tarafından bir aylık yıllık izin hakkının verileceği söyleniyorsa, bu durum tamamen geçersizdir ve yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ancak maalesef işverenler ve amirler izin kullandırma konusunda sorun çıkarabilmekte ve izinlerini tam kullandırmada aksaklıklar çıkmaktadır. Halbu ki yılık izin kullandırmamak işçi için haklı fesih nedeni doğurmaktadır.
2019 Yıllık Ücretli İzin Kaç Gündür ?
Yıllık izin günleri 2019 senesinde tüm sigortalı çalışan işçiler için aynı olmaktadır. Aynı iş yerinde bir seneden beş seneye kadar çalışılan süreç içerisinde işçinin alabileceği yasal ücretli izin süresi 14 gün olmaktadır. Bu süresinin artması ya da azalması, işçi ve işveren arasında yapılan iş sözleşmesine göre de belirlenebilir. Bu durum yasal olarak mümkündür. Ancak genel olarak işçi ve işveren arasında geçerli olan yasal yıllık izin süresi beş seneye kadar 14 gün olmaktadır. Bir seneden daha az çalışmış olan işçilerin yasal olarak senelik izin kullanma hakları bulunmamaktadır. Bu kişiler, izne çıkmak istediklerine ücretsiz olarak ya da işverenin inisiyatifine göre yıllık izne çıkabilmektedir.
Yıllık İzin Nasıl Alınır?
Yıllık izin alma şartları arasında yasal olarak bir seneyi tamamlamış olmak gerekmektedir. Bir senedir aynı yerde çalışan kişiler, dilekleri süre zarfında tatile çıkabilir. Ancak işverene tatile çıkılacak olan tarihler için bir ay öncesinden bilgi vermek önem teşkil etmektedir. İşverenin iş yoğunluğuna göre tatili ertelemesi gibi durumlar söz konusu olabileceği için önceden haber verilmesi ve işlerin ayarlanması gerekmektedir. Yıllık iznin her sene içinde kullanılması gerekmektedir. Bir sene kullanılamayan yıllık iznin, öbür seneye ilave edilmesi söz konusu değildir. Her sigortalı çalışan, senelik olarak iznini kullanmalıdır. Bu hakkın devredilmesi, iptal edilmesi mümkün değildir. İşçi izin yerine nakit para alamaz ya da bu hakkını sonraki seneye erteleyemez.
Yıllık Ücretli İzin Süresi Bölünebilir Mi?
Yıllık ücretli izin süreleri bölünerek kullanılabilmektedir.
Fakat bu bölünme sırasında bazı şartlara uyulmalıdır. Son düzenlemeye göre Yıllık ücretli izin süresinin bir bölümü on (10) günden aşağı olmamak üzere bir bütün halinde kalan süreler ise kısım kısım kullanılabilecektir.
Sonuç olarak yıllık ücretli izin süresi kaç gün olursa olsun işçi tarafından bu sürenin kısım kısım kullanılmak istenilmesi halinde yıllık ücretli izin süresinin bir kısmı on (10) günden aşağı olacak şekilde kullanılamaz.
Yıllık İzin Süresi için Ücret Alınır mı?
Senelik izinde ücret yasal olarak alınmaktadır. İşveren, işçinin kullandığı yıllık izin süresine ait olan ücreti, işçi izne çıkarken peşin şekilde vermek durumundadır. Bunun dışında:
- Peşin olarak veremeyen işverenler bu ücreti avans olarak ödeyebilmektedir.
- Bunun yanı sıra yıllık izin süresi için işçiye ödenecek olan ücretler içerisinde fazla çalışma ücretleri, primler ve sosyal yardımlar bulunmamaktadır.
- İşçinin işten ayrılma durumunda, kullanılmamış olan yıllık izin hakkının yanması söz konusu değildir.
- İş akdinin sona ermesi durumunda, kullanılmamış olan yıllık izin ücretlerinin işçiye ödenmesi yasal bir zorunluluktur.
- İşçi, yıllık iznini bölerek kullanabilir. Ancak bu durumda yıllık iznin bölünmesi için işveren ile anlaşmak gerekmektedir.
- İş Kanunu kapsamında belirtilmiş olan 14, 20 ve 26 günlük olan izin sürelerine hafta tatilleri dahil olmamaktadır. Ancak Cumartesi çalışması olmayan işyerlerinde dahi cumartesi yıllık iznin içinde sayılır. Pazar günleri ise izine eklenmektedir.
- Yıllık izinlerinde Pazar günleri ve ulusal bayramlar ile izinler uzayabilmektedir.
İşçi Çalışan Zorla Yıllık Ücretli İzine Çıkartılabilir Mi ?
Yıllık ücretli izin konusunu anlattıktan sonra yazımızın esas konusunu teşkil eden İşçi Çalışan Zorla Yıllık Ücretli İzine Çıkartılabilir Mi ? sorusunun cevabına bir bakalım. Aslında bu konunun cevabı az çok yukarıda anlattıklarımızda mevcut. Ancak daha netleşmesi için kanun maddesine bir daha bakalım. Kanunda yıllık iznin işveren tarafından kullandırılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. İzin kullandırılmaması sonucunda iş verene idari para cezası uygulanacağı gibi çalışana da haklı nedenle fesih hakkı verilmiştir. Peki bunun tam tersi yani çalışan işçi izin kullanmaktan imtina edebilir mi? Hemen cevap verelim Hayır çalışan işçi izin kullanmaktan imtina edemez. Yani çalışan hak ettiği yıllık ücretli izni devam eden yılda kullanmak zorundadır. İş veren izin kullanmak istemeyen çalışanları izin kullanamaya zorlayabilir. İzin kullanımında sorumluluk işverene aittir. Bu nedenle işveren işçiyi zorla ücretli yıllık izne çıkartabilir. Esas olan iznin sonraki dönemlere kalmamasıdır. Ancak bir nedenle böyle bir durum oluşmuş ise mevcut dönemde izinlerinin tamamının kullanılmasını isteme hakkına sahiptir. İşçi de yıllık ücretli iznini kullanmak zorundadır. Yıllık izini kullanma döneminin belirlenmesinde ideal olan iki tarafın uygun bir tarihte uzlaşmasıdır. Uzlaşma olmaması durumunda işveren belirlediği tarihte izin kullandırma hakkına sahiptir. Tabi bunu belirlerken işçiler arasında eşitlik ilkesini gözetmesi gerekir. Aksi bir durumun tespiti halinde mobbing oluşur ki bu da çalışana haklı nedenle fesih hakkı vermektedir.