Hamilelikte Ruhsal Bunalım
Gebelikte Ruhsal Bunalım
Her anne adayı, hamileliğinin özellikle ilk dönemlerinde, hem fiziksel hem de ruhsal olarak yepyeni bir hayatı dünyaya getirmeye hazırlandığı için psikolojik olarak sıkıntılı dönemler geçirebilir. Genellikle hamilelik döneminde yaşanan fiziksel sıkıntılar daha çok önemsenmekte hamilelikte ruhsal bunalım ise çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Ancak günümüzde artık beden ve zihin ilişkisinin oldukça kuvvetli olduğu yapılan bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda ve anne adaylarının fiziksel sağlığına olduğu kadar ruhsal sağlığına da önem verilmektedir. Dünya genelinde kadınların yaklaşık % 20’si hem hamilelik döneminde hem de doğum sonrası dönemde duygu, durum ve endişe bozuklukları ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Özellikle hamilelikte ruhsal bunalım bebeğin gelişimini olumsuz yönde etkilediği için anne adaylarının ve yakınlarının bu konuda bilinçli davranarak gereken önlemleri alması son derece önemlidir.
Hamilelik döneminde kadınların yaşadığı duygu durum bozukluklarının temelinde fiziksel olarak yaşanmakta olan hormon değişiklikleri ve hamilelik sebebiyle yaşanan gerginlikler sebebiyle görülebilmektedir. Ancak hamilelikte ruhsal bunalım tek bir kategori altında incelenmemektedir. Kadınların hamilelik sırasında ve doğum sonrasında birçok farklı endişe ve duygu durum bozukluğu yaşadıkları gözlemlenmiştir. Bu psikolojik sıkıntılar genellikle hamileliğin 20. Haftası ile doğum arasında görülmektedir.
Hamilelikte ruhsal bunalım kategorileri arasında en sık karşılaşılan durum genellikle majör depresyondur ve hem anne için hem de bebek için risk faktörlerinin oluşumunu tetikleyebilmektedir. Majör depresyon, hamilelik sırasında bebeğin sağlıklı gelişimini sağlamak amacıyla meydana gelen hormon değişikliklerinin beyinde ruh durumunu yöneten kimyasalların da düzeyinde değişiklikler yaşanmasına sebep olmaktadır. Bu kimyasal değişimlerin majör depresyonun tetikleyicisi olduğu düşünülmektedir. Kimyasal değişimlerden tamamen bağımsız olarak yaşanan mali problemler, stresli yaşam koşulları, bir yakının rahatsızlanması ya da vefatı gibi dış faktörlerde hamilelikte ruhsal bunalım tetikleyicileri olarak sayılabilmektedir.
Majör depresyon dışında hamilelik sırasında anne adaylarında anksiyete bozuklukları da görülebilmektedir. Bir uzmanın müdahalesini gerektirebilen panik atak, sıra dışı derin ve uzun bir süre devam eden obsesif kompülsif bozukluk olarak tanımlayabileceğiniz bu duygu durum değişiklileri eğer tedavi edilmezse annenin zihninde tekrarlayan ve giderek artan şekilde bebeğine kötü bir şey olabileceği şeklinde korkutucu imajlar ve düşünceler şeklinde yaşanmaktadır.
Hamilelikte ruhsal bunalım birçok anne adayında sıklıkla yaşanabilmektedir ve sağlıklı bir hamilelik ve doğum sonrası dönem geçirilmesi engelleyen faktörler arasında yer almaktadır. Bu nedenle anne adayının bu konuda hem kendi sağlığını hem de bebeğinin sağlığını göz önünde bulundurarak bir uzmandan yardım alması oldukça önemlidir.