Eklem Değiştirme Ameliyatı
Tedavi seçenekleri, sadece ağrı kesici içmekten eklem değiştirme ameliyatına kadar değişiklik gösterir. Eklemlerinizle ilgili şiddetli bir rahatsızlık hissediyorsanız ameliyatla tedavi olmak ağrılarınızın hafiflemesine ve eklemin doğal hareketini geri kazanmasına yardımcı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri’nde yılda 780,000’den fazla eklem değiştirme ameliyatı yapılmaktadır. Eklem değiştirme ameliyatları, ağrıyı rahatlatma ve hastanın daha aktif olabilmesini sağlama konusunda yüksek başarı oranına sahiptir.
Dejeneratif Eklem Hastalıkları
Artritin türleri olan kireçlenme, eklem iltihabı ve travmatik artrit dizlerde ve kalçada kronik eklem ağrısına neden olur.
Bu üçü arasında, eklem rahatsızlıklarına en çok neden olan hastalık kireçlenmedir. Bu tip eklem rahatsızlığı, kemiklerin birbirine tamamen değip sürtünmesini engelleyen kıkırdak kısmında oluşur. Bu hastalık genellikle 60 yaş üstünde görülür ama genç kişilerde de bu hastalığa rastlanabilir. Ciddi eklem ağrılarına neden olan bir başka hastalıksa eklem iltihabıdır. Bu hastalık, otoimmün hastalığı olup, eklemlerde ve eklemlerin etrafındaki dokularda iltihaplanmaya neden olur. Eklem iltihabı genç, yaşlı herkesi etkiler. En sık görülen üçüncü hastalık olan travmatik artrit ise eklemlerde önceden oluşmuş yaralanmaların hasara neden olmasıyla görülür. Düzgün iyileşememe eklemlerin yüzeyinde aşırı yıpranmaya sebep olarak ekleme giden kan akışını yavaşlatır ve eklem rahatsızlığına neden olur.
Artritin bu üç şekli de fiziksel hareketleri kısıtlar ve günlük hayatı olumsuz etkiler. Eklemlerde ciddi ağrılara neden olan bu hastalıklar uyumayı güçleştirir. Uyuyabilseniz bile ağrılardan dolayı uykunuz bölünebilir.
Ameliyatsız Tedaviler
Ameliyata karar verilmeden önce ameliyat gerektirmeyen diğer tedavi yöntemlerinin denenmesi daha iyi olacaktır. Hafif şiddetli eklem ağrıları Tylenol gibi ağrı kesicilerle ya da Advil, Motrin gibi nonsteroidal anti enflamatuvar ilaçlarla geçirilir. Eklem ağrısı yaşayan bazı kişiler, kortikosteroidlerle tedavi edilebilir. Kortikosteroidler, iltihaplanmaları geçirmesi için eklemlere enjekte edilir. Eklem ağrısı yaşayan herkes denge, esneklik ve hareket kabiliyetini artıran hareketler yapmalıdır. Yürüyüş, yüzme, yoga, esneme gibi egzersizler yapılabilir. Masaj ve ısı tedavileri de eklem ağrılarını hafifletir.
Eklem iltihabı yaşandığında, hastalığı düzenleyici metotaksat ya da akyuvar hücresi kipleyici ilaçlar kullanılarak hastalık tedavi edilmeye çalışılır.
Eklem Değiştirme Ameliyatı
Bu tedavi yöntemleri, dizlerde ve kalçalarda ağrıları azaltmazsa eklem değiştirme ameliyatı düşünülebilir. Eklem değiştirme ameliyatında diz ya da kalça metal, plastik ya da seramik malzemeyle değiştirilir. Prostetik malzemeler eklemin kararlılığını ve hareket kabiliyetini geliştirir, bölgedeki ağrının hafiflemesine yardımcı olur.
İlk diz eklemi değiştirme ameliyatı 1968 yılında, ilk kalça eklemi değiştirme ameliyatı ise 1969 yılında yapılmıştır. O yıllardan beri hem cerrahi materyallerde hem de tekniklerde çok sayıda değişiklik olmuştur. Yapay eklemler artık daha sağlam olduklarından, orijinal eklem gerçeğe yakın şekilde taklit edilebilir. Yeni cerrahi tekniklerde iyileşme süresi çok daha hızlıdır.
Aşırı derecede kalça ya da diz ağrısı yaşayan kişilerde bu ağrılar günlük hayatı etkileyen bir hale geldiyse eklem değiştirme ameliyatı düşünülür. Diz ve kalça eklemleri için sadece yaşlıların ameliyat olabileceği sadece bir mittir. Eklem değiştirme ameliyatına, hastanın ağrısına ve hareket kabiliyetine göre karar verilir, yaşına göre değil. Eklem değiştirme ameliyatları, juvenilartrit hastası olan gençlerden dejeneratifartrit yaşayan yaşlılara kadar her yaştan hastaya uygulanabilir.
Gelişen teknolojiyle artık artrit hastaları, daha erken aşamalarda ameliyat seçeneğini düşünebilirler. Prostetik eklemlerin yeni modelleri, değiştirilmeye gerek duymadan 20 yıl boyunca gidebilir. Artritin erken teşhisi, tedavi için ve sağlık durumunuz için son derece önemlidir. Artrit, tedavi edilmediği sürece daha da kötüleşen ve eklemlerde ağrı oluşturan bir rahatsızlıktır. Ameliyatın sizi iyileştirebileceğini düşünüyorsanız seçeneklerinizi doktorunuzla konuşabilirsiniz.
Eklem değiştirme ameliyatı, son derece yüksek başarı oranına sahiptir. Yine de, beklentileriniz konusunda gerçekçi olmalısınız. Tamamen iyileşmeniz altı ayı bulabilir. Bu noktadan itibaren yardım almadan yürüyüp, günlük aktivitelerinize dönebilir, düşük yoğunluklu aktivitelere katılabilirsiniz. Ancak, eklem değiştirme ameliyatı artrit gelişmeden önceki halinizden daha fazla şey yapmanızı sağlamayacaktır. Hayatınızın geri kalanı boyunca yüksek yoğunluklu sporlar gibi bazı aktivitelerden uzak durmanız gerekecek fakat eskisine göre daha aktif bir hayatı ağrı çekmeden yaşayabileceksiniz.
Kaynak: Healthline