Sabriye Cemboluk yazdı. Almanya’dan…
Geldik kışın ilk, bu yılın ise son ayına. Kış demek, yağmur, yağış, soğuk demek. Eskiden de böyleydi. Hatta evlerimizde kaloriferler, doğalgazlar yoktu. İşlerimize ve okullarımıza yürüyerek gidip gelirdik. Birçoğumuzu anneleri sobanın yanına koydukları leğenlerde yıkarlardı. Bir çift sağlam kışlık ayakkabı her çocuğa nasip olmazdı. Paltolar, ceketler kızlara annelerinin eski mantolarından, erkeklere babalarının eski ceket ve paltolarından dikilirdi.
Bu mevsimde çarşıda pazarda patlıcan, biber, domates gibi yaz sebzeleri olmaz, herkes evinde lahana, pırasa ve ıspanak pişirirdi. Kuru fasulye, nohut, mercimek, tarhana, bulgur, erişte fakir yemekleriydi ama her sofrada bereket vardı. Et yok, tavuk, balık yok diye ağlanmaz, önümüze ne konursa onunla karnımızı doyururduk. Kışlık elbiselerimiz ve pijamalarımız Sümerbank dokumalarından olur, yazı serin tutan basmalarla, kışı sıcacık tutan pazen ve divitinlerle geçirirdik. Türkiye’nin en büyük tekstil markası Sümerbank’tı. Yabancı marka bilmezdik.
Aralık ayında okullarda mutlaka yerli malı haftası kutlanırdı. Bankalar kredi kartları ile daha çok borçlanmaya değil, kumbaralar dağıtarak tasarruf etmeye, ayağımızı yorganımıza göre uzatmayı teşvik ederlerdi. Benim ilkokul anılarım arasında yer alan bu mütevazı yerli malı haftası kutlamalarında ne güzel azla yetinmeyi ve kardeşçe paylaşmayı öğrenirdik. Edirne’ deki Kurtuluş İlkokulunda aklımda kalanlar böyleydi. Trakya’da narenciye, portakal, mandalina yetişmezdi. Onlar Akdeniz ve Ege Bölgesinin ürünleriydi. Fındık Karadeniz Bölgesinde boldu ama bizde azdı ve pahalıydı. Onun için bölgede yetişmeyen meyve ve çerezler az olurdu. Bir defasında getirilen fındıkları öğretmenimiz saymış, kişi başına iki tane düşmüştü. Kimse itiraz etmedi. Gene portakal ve mandalinalar da ucuz sayılmadığından her birimize birer tane düşmediği zamanlar olurdu. Onu da azar azar paylaşırdık.
Birlikte az yerdik ama paylaşarak, huzurla, mutlulukla yerdik. Her şeyimiz az ama bereketliydi. Galiba sevgiler, saygılar hatta edep hayâ bile bereketliydi. Herkese yetecek, toplumu sevgi ve saygı içinde bir arada tutacak kadar vardı. Genç kızların genç delikanlıların yüzleri kızarırdı, utanmak denen bir şey vardı.
Aralık ayı ve yağmurlu hava bana nedense bunları düşündürdü. Sizin de benzeri yaşanmışlıklarınız varsa, anıların sıcaklığında mutluluklar…
Sabriye CEMBOLUK