Endonezya’da bir mağarada bulunan iki eski diş, türümüzün oraya 73.000 yıl kadar önce varmış; son birkaç milyon yılın en büyük süper volkan patlamasıyla başa çıkmış ve sık bir yağmur ormanında yaşamanın zorluklarına uyum sağlamış olabileceğini ima ediyor.
Birçok arkeoloğu, kuzey Avustralya’daki 65.000 yıllık taş aletlerin ve insan eliyle yapılan eserlerin yakın zamandaki keşfi şaşırtmış durumda. Geleneksel düşünceye göre, türümüz Homo Sapiens’in erken üyeleri tam da bu zamanlarda Afrika’dan temkinli bir şekilde çıkıyordu.
Homo sapiens, Afrika’dan Avustralya’ya gitmek için, Asya anakarasını yürüyerek ve denizi de yelkenle geçmek zorunda kalmış olabilir. Bu rota Endonezya ve Timor adalarında bir mola vermeyi gerektirmiş olabilir; ancak şu ana kadar bu adalarda 45.000 yıldan daha eski Homo Sapiens yapımı alet bulunamadı.
Avustralya, Sydney Macquaire Üniversitesi’nden Kira Westaway ve çalışma arkadaşları, Homo Sapiens’in bu adalara muhtemelen 65.000 yıl önce ayak basmış olabileceğini keşfetti.
Ekip, 19. Yüzyılda Hollandalı Eugene Dubois tarafından Endonezya’nın Sumatra Adası’nda Lida Ajer mağarasında kazılan bu iki dişe bir de kendileri baktı. Kısmen yakınlarda bulunan orangutan fosilleriyle yapılan kıyaslamalar aracılığıyla, ekip dişlerin türümüze ait olduğunu doğruladı. “Electron spin resonance dating” (elektron dönmesinin yankılanmasına dayalı tarihlendirme) olarak adlandırılan yeni bir teknikle bu dişleri 63.000 ila 73.000 yıllık olarak tarihlendirdi.
Brisbane’deki Griffith Üniversitesi’nden Michelle Langley’e göre “Bu çok kayda değer bir keşif çünkü modern insanların Afrika’yı terk ettiğini ve Avustralya’ya düşünülenden çok daha erken varmış olduğuyla ilgili yeni ortaya çıkan fikirleri destekliyor.”
Bu keşif aynı zamanda atalarımızın Afrika’yı 75.000 yıldan çok önce terk ettiği ve Endonezya’ya 60.000 yıl önce vardığını iddia eden son genomik analizlerle de uyumlu.
Adayla ilgili zorluklar
Arkeolojik bulgular, Sumatra’ya ulaşan türümüzün ilk üyelerinin zor bir hayatla karşılaştığını gösteriyor. Bu üyeler, adanın şu an durağan olan süper volkanı Toba’nın, son hesaplamalara göre yaklaşık 71.000 yıl önce dünyanın bilinen en büyük yanardağ patlamalarından birini meydana getirdiği dönemde Sumatra’da olmuş olabilirler.
Bu erken nüfusu silip süpürmeseydi, Sumatra’nın yağmur ormanı ortamına uyum sağlamak zorunda kalacaklardı; ki bu ortam insanların evrimleştiği Afrika’nın savanlarından oldukça farklıdır.
Westaway’in dediğine göre “karbonhidrat-zengini besinlerin ve tüketmek için hayvanların yokluğu, hayatta kalmayı çok zorlaştırabilirdi. Yağmur ormanı ortamının başarılı kullanımı karmaşık planlama ve teknolojik yenilikler gerektirir.”
Langley şöyle uyarıyor; “Bulunan diş fosilleri Sumatra yağmur ormanında yaşayan ve orayı kullanan insanların kanıtları değil. Yemek pişirme, aletler, elişi eserler gibi yerleşim işaretlerini bulabilmek için daha çok araştırma yapmak gerekecek.” Langley’e göre sadece geçiyor olmaları da ihtimal dahilinde.
Çeviren: Fethiye Erbil
Kaynak: newscientist