Editör: Prof. Dr. Mustafa Kemal Erol
Soru: Doç. Dr. Kaan Okyay
Cevap: Uz. Dr. Alper Karakuş
Yardımcı Editör: Uz. Dr. Yiğit Canga
A) Hastaya özgü ve genel öneriler;
AKS sonrası hastanede yatış sürecince veya ilerleyen haftalarda KY, akciğer enfeksiyonu, BB bağlı reaksiyon, tekrarlayan iskemi, anemi ve olası diğer komplikasyonlara bağlı olarak nefes darlığı gelişebilir. Kritik nokta tikagrelor ilişkili dispne tanısına varmadan önce olası tüm nedenlerin düşünülmesi ve dışlanmasıdır. Tikagrelor ilişkili dispne, % 10-15 sıklıkta ve çoğunlukla tedavinin ilk haftasında ortaya çıkarken, genellikle ani ve beklenmedik hava açlığı şeklinde (hafif veya orta düzeyde) tarif edilir. Çoğu zaman geçici ve kısa sürelidir. Genellikle dinlenme sırasında olur, fiziksel aktiviteden bağımsızdır ve fiziksel aktiviteyi kısıtlamaz. Wheezing, ortopne ve PND ile ilişkili değildir. Alttaki fizyopatolojik mekanizma tam olarak bilinmemekle birlikte güncel yaklaşım; equilibrative nucleoside transporter-1 (ENT-1) üzerinden adenozin geri alımının engellenmesi ve artan adenosine bağlı pulmoner vagal C fibril sensöriyel nöronların stimülasyonunun artmasına bağlı olduğu yönündedir. Çoğu olguda tikagrelor ilişkili dispnenin geçici ve kısa süreli olduğu bilinmelidir. Klinik durum izin verdiği sürece dispnenin spontan gerilemesine zaman tanınmalıdır. Kalıcı ve şiddetli nefes darlığı yapmadığı ve hasta tolere edebildiği sürece tikagrelor tedavisinin devamı önerilmelidir. Tolere edemeyen hastalarda son tikagrelor dozundan 24 saat sonra 60 mg yükleme dozu sonrası prasugurel 1 x 10 mg p.o. veya 300-600 mg yükleme dozu sonrası klopidogrel 1 x 75 mg p.o. şeklinde geçiş düşünülebilir. Çoğu olguda geçiş sürecinde hastane yatışına ve i.v glikoprotein reseptör blokerlerine ihtiyaç duyulmamaktadır.
Yardımcı Editör Notu:
Hastanın tolere edemediği ve geçici olmayan dispne varlığında, durumu açıklayacak altta yatan başka bir hastalık saptanmadıysa, tikagreloru kesmek gerekmektedir. Kanama dışı bir yan etki nedeniyle ilaç değişimi yapılacağı için daha potent olan prasugrele değişim yapılması daha mantıklıdır. Son tikagrelor dozundan 24 saat sonra prasugrelin yükleme dozuyla tedaviye devam edilmelidir.
Bölüm Editörü Notu:
Ek öneri yoktur