İran’ın ne kadar güçlü olup olmadığı ile ilgili yüzlerle makale, yorum, analiz, ve… yazılıyor ve çeşitli uzmanlar bunun üzerine tartışıyor. Ama bu yazının amacı İran’ın komşu ülkelerinde onunla bağlı medyalarda konuşan ve yorum yapan uzamanlardır. Özellikle Türkiye ve Azerbaycanda, siyasi gerçekleri benimsemeden İran’ı abartıp çok güçlü gösteren uzmanların sayısı az değildir. Konuyu dikkatle incelediğimizde, böyle uzmanların çoğu zaman, İran’ın propaganda tuzağına düşmelerini açık bir şekilde görebiliriz. Totaliter rejimlerin propaganda yapmaları, tarihsel bir süreçtir ve bunun en iyi örneğini İkinci Dünya savaşında görebiliriz. Propaganda o kadar önemli ki, Hitler onun için bir bakanlık ayırmış! Hitlerin propaganda bakanı olan Goebbels, yalanın ne kadar büyük olursa o kadar inandırıcı olduğuna inanıyordu. Naziler büyük yalan söyleme yöntemi ile insanların düşüncelerini etkileme konusunda büyük başarılar elde ettiler.İran’daki totaliter sistemde, propaganda yöntemini çok iyi kullanmaktadır. Aynı zamanda İran’daki siyasi yönetim, kendi amaçları doğrultusunda din faktörunden de faydalanmaktadır. Aslında Mollaların profesyönel alanı olan din, onlara propaganda konusunda büyük başarılar kazandırıp ve kendi amaçlarına varmak için tüm araçların kullanmasını meşru kılmıştır. Bu Makyavelciliğe dayanan propaganda, Mollaların en küvvetli noktasıdır. Aynı zamanda dünyadaki süper güçlerinde İran’ın olağanüstü güçlü görünmesinde büyük katkılar vardır çünkü bu vasıta ile bölgede çözülmeyen krizlerin oluşumuna neden oluyorlar. Türkiye ve Azerbaycan’daki siyasi uzmanların çoğuda, bilmeden bu oyuna katılıp İran’ın etkisini abartıyorlar. İran’ın bölgedeki rölünü kimse görmezden gelemez, ama İran neyin pahasına bu etkiye sahip olmuştur? İran bölgede tüm ülkelerin iç işlerine karışmağın bedelini kendi içindeki büyük ekonomik ve siyasi sorunlarla ödemektedir ki bu bedel çoğu zaman siyasi uzmanların gözündn kaçıyor. Günümüzde büyük devlet olmanın en önemli faktörlerinden biri, güçlü ekonomi ve gelişmiş sanayidir ama İran bu faktora sahip olmadan iyi blof yapıyor ve siyasi uzmanların görevi, propaganda tuzağına düşmek yerine blofları açığa çıkarmaktır.
Fardin Bayandor
KAFKASSAM Ortadoğu Çalışmaları Uzmanı
[email protected]
Facebook: Ayaz Sürgün