Neden fark edilme ihtiyacı duyarız?
“İki şey insanları zayıf kılar: Onaylanma ve fark edilme ihtiyacı.” Paulo Coelho
Fark edilmek sözlük anlamıyla; Bir kimse veya nesnenin bir başkasıyla karıştırılmamasını sağlayan ayrılık, benzer şeyleri birbirinden ayıran özellik, başkalık, ayrım, nüans demektir.
Nasıl ortaya çıkar?
Fark edilme ihtiyacı gebeliğin başlangıcıyla başlar, ölene kadar devam eder. Ben buradayım artık demek için annede bir çok değişiklik meydana gelir ve ben yokum artık diyene kadar bu ihtiyaç devam eder. Fark edilmek, var olmak için gereklidir.
Sözel dönem öncesinde ihtiyaçlarımız vardır. Acıkırız,altımızı ıslatırız,gazımız vardır… Eğer bakım veren kişi ihtiyaçlarımızı fark ederse, değerliyiz ve varız demektir. Ancak bu ihtiyaçlarımız yok sayılıp, fark edilmezse, değersizlik ve hiçlik duyguları pekişir. Bakım veren kişinin bizi fark etmesi için ağlarız,yaramazlık yaparız,huysuzluk çıkartırız. Bu artık bizim öğrendiğimiz duygudur ve sonraki yıllarda, tüm çabalarımız öğrenilmiş çaresizliğimizi yıkmak adına olacaktır.
Kendini nasıl belli eder?
Anneler çocuğunu “Bu çocuk hiç söz dinlemiyor, yaramazlık yapıyor, arkadaşlarıyla tartışıyor, öğretmenini çıldırtıyor, korkuları var, kendine zarar veriyor” gibi daha yüzlercesini sayabileceğimiz sebeplerle bir uzmana götürüyorlar. Burada, görünenin arkasındaki görünmeye odaklanmak gerekiyor. Neden bu çocuk yaramazlık yapma ihtiyacı duyuyor? Çünkü fark edilmek istiyor, ben buradayım beni de görün demek istiyor becerebildiği kadarıyla.Bu aileler için ciddi bir sinyal olmalı.
Eğer fark edilmezse…
Bu durum erken yaşlarda ciddiye alınmazsa ileride karşımıza “aşırılık”larla çıkabiliyor. Norma uygun olmayan davranışlarda bulunma, aşırı abartılı kıyafetler giyinme, aşırı iyi olma, aşırı kötü olma, aşırı başarı hırsı,aşırı estetik, aşırı ses ya da sessizlik gibi davranışlar ortaya çıkıyor. Çoğu zaman farklılığın farkında olduğu için böyle davranan kişiler, normun dışında olmaktan çok da rahatsız olmadıklarını ifade ediyorlar.
Hangi durumlarda sıkıntı yaşanıyor ve ne yapılmalı
Eğer bu durum, kişiye fiziksel ve psikolojik olarak zarar veriyorsa ve bunun farkında değilse ki Çoğu zaman farkındalık ihtiyacı bilinç altından gelen bir sinyal oluyor ve kişiler davranışların sebebini “ben böyle istiyorum, kendime güzel görünmek için bunu yapıyorum, böyle daha mutluyum, banel olmak istemiyorum, herkesten farklı olmak istiyorum” gibi cevaplarla açıklarlar bu durumda mutlaka bir uzman tarafından destek alınmalıdır. Örneğin, çok sık estetik ameliyatları oluyorsa ve artık vücut deforme olmaya başlamışsa, fark edilmek adına zamanının çoğunu çalışarak geçiriyor ve sosyal ilişkilerini ihmal ediyorsa, karşı tarafın sabrını zorlayacak kadar çok konuşuyorlarsa, kendisine ya da etrafına zarar veriyorsa ve kendinin olduğu haliyle iyi olduğunu düşünmüyor ve norm dışı davranışları varsa mutlaka bir uzman desteğine ihtiyaç var demektir.