İçindekiler
- 1 Kara Listedekilere Kredi Veren Bankalar Hangileridir?
- 2 Kredi Notu Nedir?
- 3 Kredi Notu Nasıl Hesaplanır?
- 4 Kredi Notunda Kara Liste Nedir?
- 5 Kara Listedeki Bir Kişiye Haciz Gelir Mi?
- 6 Bankaların Kara Listesinde Miyim?
- 7 Nasıl Kara Listeden Çıkılır?
- 8 Kredi Borçları Yapılandırılması
- 9 Kredi Notu Öğrenme
Kara Listedekilere Kredi Veren Bankalar Hangileridir?
Kara listeye alınmış kişiler kredi alamazlar veya kredi kartı çıkaramazlar. Çünkü borçlarının uzun süre ödenmemesi sebebiyle yasal takibe alınmış yani kişi hakkında hukuki süreç başlatılmıştır. Tekrar banka işlemlerinin aktif hale gelebilmesinin tek yolu, kişinin kara listeden çıkmasıdır.
Kredi Notu Nedir?
Bankalarda yaptığınız tüm işlemlerin değerlendirilmesiyle oluşturulan nota kredi puanı denir. Ülkemizde bu analizi Kredi Kayıt Bürosu (KKB) gerçekleştirir. Bankalar, çıkardıkları risk tablosuna göre kredi notunuzu değerlendirerek ne kadar riskli olduğunuzu belirler. Örneğin Kredi Kayıt Bürosu tarafından oluşturulan Findeks’e göre;
- 1-699 kredi notu arasındakiler en riskli,
- 700-1099 arası orta riskli, 1100-1499 arası az riskli,
- 1500-1699 arası iyi,
- 1700-1900 arası ise çok iyi olarak belirlenmiştir.
Kredi notunuzun 0 olması daha önce hiçbir banka ile faaliyetinizin olmadığı anlamına gelir. Farklı kurumlarda risk tablosu değişiklik gösterebilir. Riskli olarak belirlenen kredi notlarına sahip kişilerin kredi başvurusu genellikle reddedilir. Kredi risk durumunuzu e-Devlet üzerinden öğrenebilirsiniz.
Kredi Notu Nasıl Hesaplanır?
Kredi notunuzun belirlenmesinde kredi taksiti ve kredi kartı ödeme alışkanlıklarınız yaklaşık %35’lik oranındadır. Kredi ödemesini geciktirdiğiniz gün sayısı ve geciktirilen ödeme sayısı kredi notunuzu etkiler. 1-2 gün geciktirilen ödemeler bile kredi notunuzun düşmesine neden olur.
Bankalara olan borçlarınız kredi notunuzu yaklaşık olarak %35 oranında etkiler. Borçlarınızın miktarı arttıkça risk durumunuz da artar ve kredi notunuz düşer. Çok yüksek limitli bir kredi kartınız varsa bu durum bazen dezavantaj olarak karşınıza çıkabilir. Çünkü kredi kartınızın limitinin dolması yüksek kredi kartı borçlanması anlamına gelir. Bu sebeple kredi notunuz otomatik olarak düşer. Ancak ödeme yaptıkça ve limitiniz açıldıkça kredi notunuzun tekrar yükselir.
Yeni bir kredi almanız kredi notunuzu yaklaşık olarak %11 oranında etkiler. Bu oran gelir durumunuza ve aldığınız kredinin miktarına göre değişebilir. Kredi taksit ödemelerinizi gerçekleştirdikçe kredi notunuz tekrar yükselir. Kredi notunuzun %10’unu kredi kullanma sıklığınız belirler. Daha önce kredi kullanan ve ödeme geçmişi düzenli olan kişilerin kredi notu, daha önce hiç kredi kullanmamış veya az kullanmış kişilere göre daha yüksektir.
Kredi notunuzun %9’unu ise diğer faktörler belirler. Sürekli kredi başvurusu yapılması, bu faktörler arasında en önemli olandır. Bankalara yaptığınız kredi başvuruları veya size kredi çıkıp çıkmayacağını öğrenmek için yaptığınız başvurular kredi notunuzu düşürmez. Ancak çok fazla sayıda başvuru yapılması bankalar tarafından şüpheli görülebilir.
Kredi Notunda Kara Liste Nedir?
Aslında kara liste demek, kişinin borçları sebebiyle hakkında yasal takip başlatılması demektir. Art arda iki kredi taksitinin ödenmemesi halinde 30 gün süre verilir. Bu süre içerisinde de ödemenin yapılmaması halinde yasal takip başlatılır. Sonuç olarak toplamda 90 gün ödeme yapılmamış ise kişi kara listeye alınır.
Kara Listedeki Bir Kişiye Haciz Gelir Mi?
Yasal takip, kurum veya kişinin ödemelerini zamanında yapmaması durumunda başlatılan hukuki işlemdir. Bu işlemin sonucunda kişinin gayrimenkul veya araçlarına haciz gelebilir. Eğer kişinin kendi adına gayrimenkul veya aracı yoksa genel olarak artık kişinin evine haciz memurları gelmemektedir. Çünkü bankalar tarafından bir kişinin zaruri eşyalarına el konması kurum için kötü imaj oluşturur. Eğer banka, borcunu kişinin üzerine kayıtlı gayrimenkul veya araç gibi eşyalardan tahsil edemezse borçlunun maaşına ya da banka hesaplarına icra gelir. Ancak tüm bu süreçlere geçilmeden önce genellikle bankalar borçlu ile anlaşmaya çalışır. Kişinin borcuna taksitlendirme, faiz silme gibi kolaylıklar sağlayarak kişiye borcu ödetilmeye çalışılır. Bu yollardan hiçbiri ise yaramazsa finans kurumları alacaklarını varlık şirketlerine devreder.
Bankaların Kara Listesinde Miyim?
Yaptığımız bütün banka işlemleri merkez bankasının bünyesinde tutulmaktadır. Eğer kara listeye alınmışsanız Merkez Bankası findeks uygulamasıyla otomatikman iletişime geçeceğiniz bankaya bilgi sunmaktadır. Kara listede olup olmadığınızı öğrenmenin en kolay yolu bir bankaya gidip kredi kartı başvurusunda bulunmanızdır. Bireysel işlemlerden de kredi notunuza ulaşabilmektesiniz.
Nasıl Kara Listeden Çıkılır?
Kişinin kara listeden isminin silinmesi için öncelikle bütün borçlarını ödemesi gerekmektedir. Ancak tüm borçlar kapatıldığında bile kurumlar kişinin önceden yasal takipte olduğunu görebildiği için kişi bir bakıma kara listede olmaya devam eder. Böyle bir durumda bankalarla olan finansal faaliyetler durdurulmamalı, borçlar düzenli olarak kapatılarak bankalara karşı güven veren bir imaj çizilmelidir. Bu aşamada kişilerin yaptığı en büyük yanlış tüm finansal işlemlerini durdurmak ve bankalarla hiçbir faaliyete geçmemektedir. Ancak bu durum kredi notunda bir yükselme sağlamaz. Kredi notunu yükselebilmesi için bankaların sizinle ilgili bir fikre sahip olması gerekir. Ancak siz hiçbir işlem gerçekleştirmediğinizde bankalar olumlu veya olumsuz yeni bir fikre sahip olmaz. Son bıraktığınız kredi notu olduğu gibi devam eder. Yapılabilecekleri şu şekilde sıralayabiliriz:
Kredi Kartı Kullanmak
Çok düşük limitli de olsa bir kredi kartı kullanmanın ve bu kartı borçlarını düzenli olarak ödenmesinin kredi notunu yükseltmekte önemli bir payı vardır. Kara listede bulunmadığınızdan dolayı bankalar kredi kartı başvurunuzu reddedebilir. Ancak yine de kredi kartı almak için uğraşılmalı ve bu konuda maaş alınan bankaya öncelik verilmelidir.
Otomatik Ödeme Talimatı
Bu yöntemin kredi notunu çok fazla etkisi yoktur ancak otomatik ödeme talimatı vermek bankalardaki imajınızı düzeltebilir. Böylece bankalar ile çalışmalarınız aktif hale gelir ve kredi ve kredi kartı başvurularınızın onaylanma ihtimali artar.
Kredi Borçları Yapılandırılması
Son dönemde en çok tartışılan konulardan biri de kredi borçlarının yapılandırılıp yapılandırılmayacağı oldu. 2018-2019 verilerine göre bireysel kredi kartı borcunu ödeyemeyen kişi sayısı 2,5 milyonu aştı. Bu sebeple vatandaşlar kredi borçlarının yapılandırılmasını talep ediyor. Ziraat Bankası‘nın başlattığı kredi kartı borçlarının yapılandırılmasına son olarak Vakıfbank da dahil oldu.
Ayrıca Kredi sicil affı da son dönemde sıkça gündeme gelen konular arasında. Yakın dönemde Kredi sicil affı çıkarılarak Kara listede bulunan kişilerin mağduriyetlerinin giderileceği düşünülüyor. Bu konuyla ilgili açıklama yapan Palandöken, “Kredi en çok ihtiyaç duyan borçlarını ödemekten çok zorlanan kesim esnafımız, krediye ulaşmasının önündeki en büyük engel de kara liste” dedi.
Kredi Notu Öğrenme
Kredi notunuz bankadan bankaya değişiklik gösterebilir. Kredi notunuzu sorgulamak için internette bulunan kredi notu sorgulama araçlarını kullanabilirsiniz. Ayrıca bankaların sitelerinde o bankaya ait kredi notunu öğrenmek için farklı seçenekler bulunmaktadır. Örneğin Akbank mobil bankacılık ile kredi notunuzu cep telefonlarınızdan öğrenmenizi sağlıyor. Bunun için yapmanız gereken cep telefonlarınıza Akbank Direkt uygulamasını indirmek.
Ziraat Bankası Kredi Notu Sorgulama
Ziraat Bankası müşterisi iseniz kredi notunuzu Ziraat Bankası internet bankacılığını kullanarak sorgulayabilirsiniz. Ziraat Bankası ınternet sitesinden internet şubesine giriş yaptıktan sonra başvurular kategorisinden Risk Sorgulaması başlığına, daha sonra KKB risk raporu bölümüne giriş yapmalısınız.
Merkez Bankası Kredi Notu Öğrenme
Merkez Bankası kredi notunu belirleyen bir kurum değildir. Kredi puanı, Kredi Kayıt Bürosu tarafından belirlenmektedir. Ancak bu kurumun Merkez Bankası ile da ortak hareket eder. Kredi notunuzu findeks.com üzerinden ya da bankaların internet şubesi üzerinden gerçekleştirebilirsiniz. Kredi notunun çok düşük olması kredi başvurularının reddedilmesine sebep olmaktadır. Borçların ödenmemesi durumu ise kişinin kara listeye alınmasına neden olur.