Araçlarda Süspansiyon Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır?
Araçlarda süspansiyon dendiğinde akla ilk olarak konfor gelmektedir ancak aslında süspansiyon kullanıcılara çok daha fazlasını sunmaktadır. Süspansiyon sisteminin temel amacı lastikler ve yol arasındaki teması maksimum seviyede tutabilmektir. Bu şekilde aracın sürekli olarak yol ile temas etmesi ve sürtünmenin kesintisiz olması sağlanmaktadır. Peki, bu neden bu kadar önemli?
Fren yapıldığında hızlı bir tepki alabilmek, direksiyon çevrildiğinde anında yön değiştirebilmek için süspansiyon sistemi hayati görevler üstlenmektedir. Bir nevi aracın kontrolü bu şekilde sağlanıyor diyebiliriz. Yolların zaman içerisinde aşınması nedeni ile çukur ve tümseklerin meydana gelmesi de bunun çok daha önemli hale geldiğini kanıtlamaktadır. Zira araçlar belirli bir hıza ulaştıklarında bu tarz bozukluklardan daha fazla etkilenmeye başlamaktadır. Araçların zarar görmesinin yanı sıra araç içerisindekilerin kazaya kurban gitmemesi için süspansiyon sisteminin iyi incelenmesi gerekmektedir.
Süspansiyon sisteminin görevleri; aracın yol tutuş seviyesini artırmak, virajlarda dönüş kabiliyeti sağlamak ve yol bozukluklarını hissetmektir. Elbette tüm bunların yapılabilmesi için süspansiyon sisteminin belirli parçalara ihtiyacı vardır.
Süspansiyon sistemi parçaları
Yaylar: Süspansiyon sisteminin en önemli parçalarından olan yaylar aracın yol tutuş performansını ve konforunu direkt olarak etkilemektedir. Yaprak, helisel, burulma çubuklu ve hava yastıklı yaylar olmak üzere dört adet yay çeşidi mevcuttur. Bu yaylar aracın büyüklüğü, taşıma kapasitesi ve konfor ihtiyacına bağlı olarak seçilmektedir.
Amortisör: Bu süspansiyon parçası yaylar ile birlikte çalışmaktadır. Yayların hareketine karşı yönde etki göstererek çalışan amortisör bir nevi denge sağlamaktadır. Tek tesirli ve çift tesirli olmak üzere ikiye ayrılan amortisörler bozulduğu takdirde hayati tehlikeler meydana gelebilir. Frenin zayıflaması, aracın kayması, lastiklerin aşınması, direksiyonun sertleşerek titremesi ve yol tutuşunun zayıflaması bu tehlikeler arasında yer almaktadır.
Kollar: Askı sistemi olarak da adlandırılan kollar yayları ve amortisörleri aracın şasisine sabitlemektedir. Kollar sayesinde virajda tekerlekler yola düz basmakta ve sarsıntılar da minumum düzeye indirilmektedir. Kollar, sabit ve serbest olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.
Denge çubukları: Virajlarda araçlar savrulma tehlikesi yaşamaktadır. Denge çubukları ya da stabilizatör, dışa doğru savrulan araç ve tekerlekler arasındaki açı farkını azaltmakta ve araca denge sağlamaktadır.
Salıncak kolları ve rotiller: Yalnızca üretim aşamasında yağlanabilen rotiller aksın salıncaklara bağlanmasını sağlamaktadır. Bu şekilde tekerlekler her koşulda aks ile bağlantıda kalmaktadır. Tümsek noktalarda rotiller harekete geçerek aksı hafifçe yukarı doğru itmekte ve bu şekilde bağlantı korunmaktadır.
Araçlardaki süspansiyon sistemi olmadan konforlu ve güvenli bir yolculuk yapmak imkansızdır. Bu sistemin her bir parçası da kendine göre büyük bir önem taşır ve bu bütün olmadan süspansiyon sistemi görevini tam anlamıyla yerine getiremeyecektir. Bu nedenle araçların düzenli olarak süspansiyon kontrolünün yapılması hayati bir önem ifade etmektedir.