Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tüp bebek tedavisi; hastalarda uygulanan üreme yöntemlerinin başarısız olması durumlarında kadın yumurtasının laboratuvar ortamında döllenmesi işlemi ile mümkün olan bir tedavi yöntemidir. Doğal yöntemler ile hamile kalamayan kadınlara uygulanan tüp bebek tedavisi; in vitro fertilization veya üreme hücrelerinin laboratuvar ortamında bir araya gelmesi olarak adlandırılır.
Tüp Bebek Tedavisi Nedir?
Tüp bebek tedavisi; in vitro fertilizasyon (IVF) olarak adlandırılır. Bu tedavi yönteminde bir yumurtanın sperm tarafından, vücut dışında suni olarak döllenmesi söz konusudur. Tüp bebek tedavisi genel olarak kısırlık problemleri için kullanılır. Yardımlı üreme yöntemlerinin başarısız olması durumlarında tüp bebek tedavisi devreye girer.
Tüp bebek tedavisinde sağlanan ilk başarı 1978 yılında doğan Louise Brown olarak bilinir. Louise Brown, doğal siklus tüp bebek yöntemi ile doğmuştur. Fizyolog Robert G. Edward, tüp bebek tedavisini geliştirdiği için 2010 yılında Nobel Fizyoloji, ödülü alır.
Refik Çapanoğlu ve arkadaşlarının ortak projeleri sonucunda Türkiye’de ilk tüp bebek merkezi açılır. 23 Haziran 1988 tarihinde Ege Üniversitesi’nde açılan bu tüp bebek merkezinde; 18 Nisan 1989 yılında ilk tüp bebek doğmuştur.
Tüp Bebek Tedavisi Hangi Durumlarda Yapılır?
Tüp bebek tedavisinin uygulanma durumları şu şekildedir:
- Kısırlık problemlerinde
- Tüplerin her ikisinin tıkalı olması durumlarında
- Yumurta bozukluklarının gözlenmesi durumlarında
- Menide sperm bulunmaması hallerinde
- Spermde kalite bozukluğu olması halinde
- İmmünolojik durum tespitlerinde
- Servikal faktörlerin tespitinde
- Cerrahi operasyon sonucu tüplerin alınması sonucunda
- Sperm veya yumurta sayısında yetersizlik olması halinde
- Yumurtalıkta kısırlığa sebep teşkil eden kistlerin varlığı halinde
- Hormon bozukluğu hallerinde
- Sperm hareketliliği problemlerinin oluşması durumlarında
- Sperm hücrelerinde şekil bozukluğu gözlenmesi durumlarında
- Tekrarlanan hamilelik kayıpları sonrasında
- 12 ay süreyle düzenli ve korumasız cinsel ilişkiye rağmen hiçbir gebelik durumu sağlanamadığında
- Kadınlarda yaş ilerlemesinin söz konusu olduğu hallerde
Tüm bu etkenler sonucunda tedavilere başlanarak tüp bebek uygulamaları denenebilir.
Protetik diş tedavisi nasıl yapılır? Yazısını inceleyebilirsiniz.
Tüp Bebek Tedavisine Ne Zaman Başlanmalı?
Tüp bebek tedavisine başlanma aşaması için bilinmesi gereken unsurlar şu şekildedir:
- Tüp bebek tedavisi için öncelikle kişiye tahliller uygulanır.
- Tahlil sonuçlarında tedavi için olumsuz bir etken tespit edilmez ise tüp bebek yöntemi için süreç başlatılır.
I. Yöntem;
- Tüp bebek tedavisine, kadının adet döneminin 21. gününden başlanarak 3 – 3,5 haftada yumurta toplama işlemi yapılır. Bu sürece uzun (long) protokol adı verilir.
II. Yöntem;
- Kadının adet döneminin 2. – 3. günü başlanarak yaklaşık 10 – 12 günde yumurta toplama işlemi yapılır. Bu süreç, kısa (antagonist) protokol olarak adlandırılır.
Bu yöntemler ile elde edilen embriyolar hastanın özel şartlarına ve uyulama yapacak doktorun hekimlik yöntemlerine göre taze veya dondurma yöntemleri ile rahime tekrar yerleştirme işlemi ile süreç kontrol altında tutulur.
Tüp Bebek Tedavisinin Aşamaları Nelerdir?
Tüp bebek tedavisinin aşamaları şu şekildedir:
- Yumurtalıkların uyarılması
- Yumurtaların olgunlaştırılması
- Yumurta toplama (OPU)
- Fertilizasyon (döllenme)
- Embriyo transferi
- Gebelik testi
Tüp Bebek Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tüp bebek tedavisinin uygulama aşamaları şu şekildedir:
- Tüp bebek tedavi yöntemine bir kadının yumurtlama süreci izlenerek başlanır.
- Yumurtlamanın ardından yumurta yumurtalıklardan alınır.
- Alınan yumurta laboratuvar ortamında sperm ile döllenir.
- Zigot olarak adlandırılan döllenmiş yumurta, daha sonrasında hastanın rahmine tekrar koyulur.
- Bu işlem ile başarılı bir gebelik oluşturulması amaçlanır.
- Kadının doğal döngüsünün ovum yani yumurta olarak izlenmesine “doğal siklus IVF” olarak adlandırılır.
- Embriyonun rahime transferinin yapılması ardından; anne adayının kendisine dikkat etmesi, düzenli beslenmesi gibi unsurlar sonrasında sorunsuz yaşanan bir sürecin ardından yaklaşık 10 – 12 gün sonrasında kanda b – HCG testi ile tüp bebek tedavisinin sonucu belli olur.
Tüp Bebek Tedavisinde Başarı Oranı Nedir?
Tüp bebek tedavilerinde gözlenen başarı oranları ile ilgili bilinmesi gerekenler şu şekildedir:
- Tüp bebek uygulamalarının başarı oranları ülkelerin tedavi süreçlerinde uyguladıkları yöntemlere göre farklılık gösterir.
- Genel olarak dünya genelinde tüp bebek başarı oranı %40’tır.
- Başarı oranlarını etkileyen unsurlar arasında; anne adayının yaşı, kilosu, sağlık durumu gibi etkenler önemli rol oynayan faktörlerdir.
- Tüp bebek tedavisi sürecinde elde edilen ilk başarısızlık sonraki süreçlerinde başarısız olacağı anlamına gelmez.
- Tüp bebek tedavilerinin başarı oranı birçok etkene bağlı olarak değişim gösterebilir. Kimi hastaların hiçbir sağlık problemi yokken dahi başarı sağlanamama ihtimali vardır.
Tüp Bebek Tedavisinin Riskleri Nelerdir?
Tüp bebek tedavisinin riskleri şu şekildedir:
- Çoğul gebelik
- Over torsiyonu
- Enfeksiyon
- Kanama
- Dış gebelik gibi tüp bebek uygulamalarında yan etkenler ortaya çıkabilir.
Tüp Bebek Tedavisinin Uygulanmaması Gereken Durumlar Nelerdir?
Tüp bebek tedavisi her zaman için uygulanması mümkün bir yöntem değildir. Tüp bebek tedavisinin uygulanmaması gereken durumlar şu şekildedir:
- Sperm olmaması durumlarında
- Yumurta üretimi fonksiyonlarının tamamen yitirilmesi durumlarında
- Kadınlarda hormon seviye bozukluklarının yaşanması hallerinde
- Kadının ileri yaşlarda olması hallerinde
- Cerrahi operasyonlar sonucu rahmi alınan kadınlarda
- Menopoz dönemine giren kadınlar için tüp bebek uygulaması mümkün değildir.
Tüp Bebek Tedavi Aşamalarında İlişkiye Girilebilir Mi?
Tüp bebek tedavisi aşamalarında ilişkiye girilmesi ile ilgili bilinmesi gerekenler şu şekildedir:
- Tüp bebek tedavi sürecinde ilişkiye girilmesi tavsiye edilmez.
- İlişkiye girmek isteyen çiftler; uyarılma evresi döneminde yumurtalar henüz tam büyümediği için tüp bebek tedavisinin başında, korunarak ilişkiye girilmesi tavsiye edilir.
- Bu aşamada korunma önemli bir detaydır. Yumurta büyüme aşamasında çok fazla sayıda yumurta folükülü gelişmişse çoğul gebeliğin önüne geçilmesi adına çiftlerin mutlaka korunması gerekir.
- Embriyo transferi sonrasında çiftlerin ilişkiye girmesi kesinlikle yasaktır.
Diş eti çekilmesi tedavisi nasıl yapılır? Yazısına da göz atabilirsiniz.
Tüp Bebek Tedavi Sürecinde Nasıl Beslenmek Gerekir?
Tüp bebek tedavi sürecinde anne adayının kendine çok iyi bakması ve düzenli olarak sağlıklı beslenmesi tedavi sürecini olumlu yönde etkileyen faktörler arasında yer alır. Tüp bebek tedavi sürecinde beslenmede dikkat edilmesi gerekenler şu şekildedir:
- Düzenli ve kaliteli beslenmeye özen gösterilmeli
- Bol su tüketimine dikkat edilmeli
- Alkol ve sigara kullanımından uzak durulmalı
- Fastfood ve işlenmiş yiyecekler, koruyucu içeren gıdalar tüketilmemeli
- Az pişmiş çiğ yiyeceklerden uzak durulmalı
Tüm bu kriterler anne ve baba adayları için de geçerlidir. Tedavi sürecinde tüketilmesi gereken besinler şu şekildedir:
- Kırmızı et
- Beyaz et
- Baklagiller
- Süt
- Yumurta
- Yoğurt
- Kabak çekirdeği
- Peynir
- Balık
- Patlıcan
- Badem
- Mercimek
- Nohut
- Yoğurt gibi birçok taze sebze, meyve, iyi pişirilmiş etler ile bol bol su tüketimi kişiler için önemli unsurlardır.
Tüp Bebek Tedavisinde Estrofem Neden Kullanılır?
Estrofem; östrojen hormonunun bir türü olan estradiol içeren bir ilaçtır. Embriyonun rahim iç duvarına yerleşmesi ve gelişmeye başlaması için önemli bir unsur olan estrofem; doğurganlık tedavilerinde sıklıkla kullanılır. Tüp bebek tedavisinde estrofemin faydaları şu şekildedir:
- Adet döngülerinin başlamasına yardımcı olur.
- Kadın üreme organlarının gelişmesine yardımcı olur
- Adet döngülerinin kontrollü olmasını sağlar.
- Kemik sağlığının korunmasında etkilidir.
- Doğal östrojen ihtiyaçlarını destekler.
- Östrojen seviyesinin, tedavi sürecinde dikkatli şekilde kontrolünü sağlar.
Tüp bebek tedavisi süreci için destekleyici bir unsur olan estrofem ağız yolu ile günde bir adet tüketilir. Estrofem kullanımına adet döneminin beşinci günü başlanması tavsiye edilir.