Ekonomi nedir kısaca onu tanımlayarak başlayalım. Ekonomi, eldeki mevcut kaynakların optimum bir şekilde kullanılmasıdır. Bu şekilde toplumda üretim, tüketim mekanizmaları etkin bir şekilde çalışacaktır.
Ekonomi, doğduğu günden beri birçok fikirden etkilenmiş ve değişim göstermiştir. Bu değişime etki eden başlıca ekonomist Adam Smith, 18.yüzyılda yazdığı kitabında ekonomiyi görünmez el teorisiyle tanımlar.
Smith’in “ekonomide görünmez bir el vardır ve piyasada doğal bir düzen hakimdir” düşüncesini Keynes reddeder. John Maynard Keynes makroekonominin kurucusu olarak kabul görür. Ona göre piyasalar her zaman kusursuz bir işleyişe sahip değildir. Belirli aralıklarla devlet müdahalesi gereklidir. 1929 Yılındaki Büyük Buhran Keynes’in öngörüleri sayesinde atlatılmıştır.
İçindekiler
Ekonomi Ne Zaman Ortaya Çıktı?
Ekonomi, insanlığın varlığı kadar eski bir tarihe sahiptir. Yalnızca ekonomi nedir tanımı her döneme ve iktisatçıya göre değişiklik göstermiştir. Adam Smith, ekonomiyi servet bilimi olarak tanımlarken, Alfred Marshall sonsuz ihtiyaçların kıt kaynaklarla karşılanması tanımını ortaya koymuştur. Bu farklı tanımlar farklı fikir ve teorilerin doğmasını sağlamıştır.
18.yüzyıla kadar olan dönem “bilim öncesi dönem” olarak bilinmektedir. Bu dönemde ekonomi Yunan filozoflar tarafından merak duyulan bir alandır. Sokrat, Platon gibi isimler ekonomi üzerine farklı düşünceler ortaya koymuşlardır. Ardından “ekonomi biliminin doğuş dönemi” gelir. Bu dönem fizyokratların ve klasik iktisatçıların varlığını kanıtladığı bir dönemdir.
Ardından klasik döneme karşı oluşan “klasik okula tepkiler dönemi” olarak da adlandırılan dönem gelir. Bu dönemde oluşan akımlar genellikle klasik dönemi eleştirmek üzerine yorumlarda bulunmuşlardır. Son olarak “modern ekonomi dönemi” başlar. Bu dönemde klasik iktisatçıların görüşlerine karşı tezler oluşturulmuş, yeni bir düşünce akımı yayılmaya başlanmıştır. Büyük Buhran krizi bu dönemdeki yöntemler sayesinde atlatılmıştır.
Ekonomi Nedir, Temel Amacı Nedir?
Ekonomi, gündelik yaşantımızda da birçok alanı etkilemektedir. Peki ekonomi nedir ne işe yarar, hayatımızdaki yeri nedir bunları inceleyelim. Ekonomi, Yunancadan dilimize geçmiş bir tanımdır. Ekonomi, bir toplumun üretim, tüketim ve kaynakların bölünmesi eylemleridir. İktisatçılar, ekonomiyi eldeki kaynakların etkin kullanılarak gereksinimlerin karşılamasını sağlayan eylemler topluluğu olarak görmüşlerdir.
Ekonomi nedir örnek vererek tanımlamamız gerekirse gündelik hayatımızda verdiğimiz her karar ekonomiyi tanımlar. Alışveriş yaparken veya zamanımızı nasıl değerlendireceğimize karar verirken de ekonomiye katkıda bulunuruz. Paramızı nasıl ve neye harcayacağımızın kararı bize bırakılan ekonomik bir karardır. Şirketlerin ve ülkelerin ekonomi yönetimleri de buna benzer bir işleyiştedir.
Ekonominin temel amacı ise verilen bu kararların uygulanarak kişileri daha refah bir yaşam standardına ulaştırmaktır. Ekonominin en önemli unsuru insandır. Bu nedenle de amacı insanların huzurlu bir şekilde yaşamını idame ettirmesini sağlamaktır. Yapılan ekonomik çalışmalar ve eylemler de bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Türkiye Ekonomisi
Ekonomi her insanın hayatını önemli ölçüde etkileyen eylemler topluluğudur. Bu nedenle de ekonomi nedir, işlevleri ve amacı nedir, nasıl çalışır bilmek önem taşır. Tüketiciler, üreticiler, devlet, devlet daireleri, bankalar ve merkez bankası ekonominin önemli aktörleridir. Tüketiciler, üretilen ürünü alan bireylerden oluşur. Tüketiciler aynı zamanda bir üretim firmasında çalışan üreticilerdir.
Tüketiciler ve şirketler, ödedikleri vergiler ile devletin gerçekleştireceği eylemler için kaynak sağlar. Bu kaynaklarla kamusal hizmetler gerçekleştirilir. Merkez bankası, para basarak bu paraları bankalar aracılığı ile piyasaya sürer. Diğer tüm faktörler bankalardan borçlanabilme inisiyatifine sahiptir. Tüketicilerin borçlanma nedenleri genellikle kişisel nedenlerle olurken; şirketler ve devletler yatırım amaçlı borçlanırlar.
Ekonominin büyüklüğü ve büyüme oranı gayri safi yurt içi hasıla ile belirlenir. Üretim, gelir ve giderler GSYH’nin hesaplanmasında kullanılır. Bir ülkenin ekonomisinde para miktarının üretimden fazla yükselmesi enflasyon oluşumuna neden olur. Fiyat artışlarının sebebi, enflasyondur. Üfe, üretici fiyat endeksi olarak bilinir ve üretilen malların fiyatını ölçmede kullanılır. Tüfe, tüketici fiyat endeksidir.
Liberal Ekonomi Nedir?
Liberalizm, dilimize Latinceden geçmiş bir kelimedir. Liber kelimesi, hür, özgür anlamı taşır ve liberalizm özgürlüğü savunan birey anlamına gelmektedir. Kelime anlamına baktığımızda da liberal ekonomi nedir tanımlamak daha kolay bir hale geliyor. Liberal ekonomi, devletin ekonomideki etkilerinin sınırlandırılarak özelleştirmenin desteklendiği sistemdir.
‘’Bırakanız yapsınlar, bırakınız geçsinler’’ sözü bir yerden tanıdık geliyor mu? Bu cümle genel anlamda liberal ekonominin genel duruşunu ifade etmektedir. Liberal ekonomi, şirketleri, devleti ve kişileri serbest bırakmaya yönelik politikalar izlenmesini destekler. Bu şekilde yatırımcılar, diledikleri piyasaya giriş yapacaktır. Bu düşünce ile daha hızlı bir refah yükselişine ulaşılması planlanır.
Liberal ekonomi nedir, işlevi nedir düşünceleri de günümüze gelene dek değişimlere uğramıştır. Bu nedenle de her çağda farklı bir konuma sahip olmuştur. Bu ekonomik görüş, 19.yüzyıl sonlarında ortaya çıkmıştır. Büyük Buhran döneminde izlenen politikalar, bu düşüncenin oluşmasına ortam sağlamışlardır. Liberal ekonomiyi günümüzde aktif olarak uygulayan devletler vardır.