Güneş tutulması Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesi, Güneşi örtmesinden dolayı Güneş’in yeryüzünden kısa bir süre kararmış görünmesi olayına Güneş tutulması denir.
Güneş tutulması, Ay’ın yeni Ay evresindeyken Güneş ve Dünya arasına girmesi nedeniyle bazı özel durumların oluşumu sonucunda gerçekleşmesidir. Güneşin yuvarlaklığı Ay tarafından ya tamamen ya da kısmen örtülerek tam halkalı veya parçalı Güneş tutulması meydana gelmiş olur.
Yalnız şunu söylemekte de fayda vardır ki Güneş tutulması her yeni Ay evresinde gerçekleşmez. Güneş tutulmasının gerçekleşebilmesi için dünyanın çevresinde dönen Ay ve Dünya’nın etrafında döndüğü Güneş’in aynı yörünge üzerinde bulunması gerekir ve bu her yıl ya da her zaman gerçekleşmez. Ayrıca bakınız: Ay tutulması nedir?
Güneş Tutulması Nasıl Gerçekleşir?
Ayın yeni Ay evresine girmesi ile Dünya ile Güneş dik olarak aynı yörüngede çakıştığında Güneş tutulması meydana gelmiş olur. Ay Güneş ile Dünya arasına girdiği zamanda Güneş’i örtmüş olur ve Ay’ın gölgesi de Dünya üzerine dik bir şekilde düşmüş olur. Bu da Dünya’da belli bölgelerde görülür. Senede iki defa Ay Dünya ve Güneş’in konumu tutulmanın gerçekleşeceği konuma denk gelir ancak bu her yerden aynı şekilde görünmez. Aynı zamanda Güneş tutulması sadece 4 dakika sürer.
Güneş tutulması 3 grupta incelenir.
Bunlar;
- Tam Güneş Tutulması
- Parçalı Güneş Tutulması
- Halkalı Güneş Tutulması
Şimdi bu 3 konuyu ayrı başlıklar altında inceleyelim.
Tam Güneş Tutulması Nedir?
Tam Güneş tutulmasını Güneş’in Ay tarafından tamamen kapatılması sonucu olur diyerek ifade edebiliriz. Tam Güneş tutulması diğerlerine göre bilim dünyasında çok daha önemli bir yer tutar. Çünkü bu durum birkaç dakika boyunca Ay’ın Güneş’i kapatması sonucu dış tabakanın fiziki yönleri hakkında inceleme yapılmasını mümkün kılar.
Halkalı Güneş Tutulması
Halkalı Güneş tutulmasında Ay ve Güneş’in aynı hizada olduğu gözlemlenir. Fakat burada dikkat çeken husus şudur ki aynı hizada bulunmalarına rağmen Ay Güneş’ten daha küçük görülür.
Parçalı Güneş Tutulması
Parçalı Güneş tutulmasında da Ay Güneş’in belirli bir kısmını örter ve Güneş tutulması böyle gerçekleşir.