Avrupa Birliği’nde Madde 17 Krizi
Dijital Tek Pazarda Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklara İlişkin 2019/790 sayılı direktifin kabul edilip onaylanmasından bu yana 1 yılı aşkın bir süre geçti. Ancak Direktif’in AB ülkelerinde, özellikle 17. Maddenin uygulanmasına ilişkin tartışmalar devam ediyor.
Direktife yönelik uzun soluklu çalışmalar sonrasında 17. Madde hak sahiplerinin lehine olacak şekilde düzenlenerek kabul edilmişti. 17. Madde YouTube gibi hizmetlerin yasal olmayan içeriklerin platformlarda yer almasından sorumlu olduğunu ortaya koyuyor ve çevrim içi içerik paylaşım hizmeti verenlerin yükümlülüklerini oldukça detaylı bir şekilde düzenliyor.
Ancak IFPI ve müzik, sinema vb. alanlardaki pek çok uluslararası organizasyon, Komisyonu’nun Dijital Tek Pazarda Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklar Direktifi’nin 17. Maddesinin uygulanmasına ilişkin rehber önerisi danışma süreci bağlamında, rehbere ilişkin ciddi endişelerini ortaya koyan bir mektubu geçen hafta AB Komisyonu’nun iç pazardan sorumlu üyesi Brenton’a gönderdiler.
Mektupta tüm sanatsal alanlardan yaratıcılar dahil olmak üzere geniş bir hak sahipleri grubunu temsil ettiklerini belirterek (kitap, basın, müzikal, bilimsel, teknik ve tıbbi yayıncılar, kayıtlı ve yayınlanmış müzik endüstrileri, film ve televizyon yapımcıları, spor etkinliği organizatörleri vb.), bu konudaki endişelerini ortaya koydular.
Mektupta kültürel ve yaratıcı sektörlerin önemi üzerinde durarak 11 milyondan fazla kişiyi doğrudan istihdam eden ve AB GSYIH’sına 1.000 milyar avro katkıda bulanan telif temelli bu ekosistemin yaşatılması için Avrupa Birliği’nin kültürel ve yaratıcı içeriğe yatırım yapmaya odaklanması ve telif hakkı temelli sektörlerin büyüme potansiyelini desteklemesi gerektiği belirtilerek “Direktifin aslına uygun şekilde iç hukuka aktarıldığını görmemiz zorunludur” denildi.
Açıklama şöyle devam ediyor: “Komisyonun Danışma Belgesinin, hak sahipleri ve yaratıcılar için üst düzeyde koruma sağlama ve çevrimiçi Dijital Tek Pazarda eşit bir alan oluşturma orijinal hedefine karşıt gidişatından çok endişeliyiz. Danışma Belgesi, Direktifin 17. Maddesinin temel yönlerini, maddenin lafzına ve amacına aykırı bir şekilde yorumlayarak, AB yasama organının 17. maddede sağladığı menfaatler dengesini tehlikeye atıyor.
“17. Madde’yi AB yasama meclisinin ve AB telif hakkı müktesebatının amacına aykırı bir şekilde yorumlayacak şekilde önerilen rehber, gerekli yasal süreç olmaksızın Direktifin yeniden yazılması ve AB telif hakkı yasasının değiştirilmesi girişimi anlamına gelmektedir.”
“Komisyonu, Direktifin sadık bir şekilde iç hukuka aktarılmasını teşvik etmeye çağırıyoruz.”
IFPI ve diğer kurumların başlıca itiraz noktaları şöyle özetlenebilir:
- Maddenin sadece 2001/29/EC numaralı direktifin 3. Maddesi ile 2000/31/EC numaralı direktifin 14. Maddesini kapsayan bir özel kanun olmadığı,
- Komisyon’un Madde 17 (5) ‘de belirtilen orantılılık ilkesinin uygulanmasına ilişkin yorumu, Direktif ile uyumlu değildir. Madde 17 (5), Çevrimiçi İçerik Paylaşım Hizmet Sağlayıcılar (ÇİPHS)’ın Madde 17 (4) (b) ve (c) kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için almaları gereken önlemlerin orantılılığına atıfta bulunmaktadır. Burada vakaya ve ÇİHPS’in durumuna göre değerlendirilmesi hususu genelleme yapılarak sulandırılamaz.
- Komisyon’un, ÇİPHS’ın özel sorumluluk rejiminden yararlanmaları için yerine getirmeleri gereken koşulları belirleyen Madde 17 (4) ‘ün işleyişine ilişkin görüşü, tüm Maddenin etkililiğini zayıflatmaktadır. Komisyon “olası ihlal” ve “muhtemelen meşru” gibi ifadelerle telif haklarının uygulanmasına fiili bir sınır çekmektedir ki bütün sistemin ruhuna aykırıdır.
IFPI ve 21 Organizasyonun Madde 17 ile ilgili mektubu için tıklayınız.