V404 Cygni: Bir Kara Deliğin Çevresindeki Dev Halkalar!
Bu haber 9 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Özet
Gökbilimciler, eşlik eden bir yıldızla birlikte bir kara deliğin etrafındaki X-ışınlarında olağandışı bir halka seti tespit ettiler. Bu halkalar, Dünya'daki sert yüzeylerden sıçrayan ses dalgalarına benzer bir fenomen olan ışık yankıları tarafından oluşturulur. Toz bulutlarından seken X-ışınlarını tespit etmek için NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi ve Neil Gehrels Swift Gözlemevi kullanıldı. Halkalar kara delik, yoldaşı ve toz bulutları hakkında bilgi verir.
Bu görüntü, NASA'nın Chandra X-ray Gözlemevi ve Neil Gehrels Swift Gözlemevi kullanılarak çekilmiş, bir kara deliğin etrafındaki muhteşem bir halka setini içeriyor. Dev halkaların X-ışını görüntüleri, doktor muayenehanelerinde ve havaalanlarında yapılan X-ışınlarına benzer bir prensip kullanarak galaksimizde bulunan tozlar hakkında bilgi verir.
Kara delik, Dünya'dan yaklaşık 7.800 ışık yılı uzaklıkta bulunan V404 Cygni adlı ikili bir sistemin parçasıdır. Yukarıda fotoğrafı verilen bu sistem hakkında bazı temel bilgileri şöyle özetleyebiliriz:
- Kredi: X-ray: NASA/CXC/U.Wisc-Madison/S. Heinz ve diğerleri; Optik/IR: Pan-STARRS
- Ölçek: Görüntü, yaklaşık 80 ışıkyılı (35 arkdakika) genişliğindedir.
- Kategori: Kara Delik
- Takımyıldız: Kuğu
- Gözlem Tarihi: 13 ve 29 Temmuz 2015
- Gözlem Süresi: 18 saat 51 dakika
- Enstrüman: ACIS
- Tahmini Uzaklık: Yaklaşık 7.800 ışıkyılı
Kara delik, Güneş'in kütlesinin yaklaşık yarısına sahip bir yoldaş yıldızdan aktif olarak malzemeyi görünmez nesnenin etrafındaki bir diske çekmektedir. Bu malzeme, X-ışınlarında parlıyor, bu nedenle gökbilimciler bu sistemlere "X-ışını ikilisi" diyorlar.
5 Haziran 2015'te Swift, V404 Cygni'den bir X-ışınları patlaması keşfetti. Patlama, ışık yankıları olarak bilinen bir fenomenden yüksek enerjili halkaları yarattı. Bir kanyon duvarından sıçrayan ses dalgaları yerine, V404 Cygni ile Dünya arasındaki toz bulutlarından kara delik sisteminden gelen bir X-ışınları patlamasıyla V404 Cygni etrafındaki ışık yankıları üretildi. Kozmik toz, ev tozu gibi değil, daha çok duman gibidir ve küçük, katı parçacıklardan oluşur.
Bu birleşik görüntüde, Chandra'dan gelen X-ışınları (açık mavi), Hawaii'deki Pan-STARRS teleskopundan alınan ve yıldızları görüş alanında gösteren optik verilerle birleştirildi. Görüntü sekiz ayrı eşmerkezli halka içerir. Her halka, 2015 yılında gözlemlenen ve farklı toz bulutlarını yansıtan V404 Cygni parlamalarından gelen X-ışınları tarafından oluşturulur. (Bir sanatçının illüstrasyonu, Chandra ve Swift tarafından görülen halkaların nasıl üretildiğini açıklıyor. Grafiği basitleştirmek için, görselde sekiz yerine sadece dört halka gösteriliyor.)
Madison'daki Wisconsin Üniversitesi'nden Sebastian Heinz liderliğindeki bir araştırma ekibi, 2015 yılında, 30 Haziran ile 25 Ağustos arasında sistemin 50 Swift gözlemini ve 11 ve 25 Temmuz 2015'te Chandra gözlemlerini analiz etti. O kadar parlak bir olaydı ki Chandra operatörleri, başka bir parlak patlamanın cihaza zarar vermemesi için, V404 Cygni'yi bilerek dedektörlerin arasına yerleştirdi.
Halkalar gökbilimcilere yalnızca kara deliğin davranışı hakkında değil, aynı zamanda V404 Cygni ve Dünya arasındaki kozmik manzara hakkında da bilgi veriyor. Örneğin, X-ışınlarındaki halkaların çapı, ışığın sektiği araya giren toz bulutlarına olan mesafeleri ortaya çıkarıyor. Bulut, Dünya'ya daha yakınsa halka daha büyük görünür ve bunun tersi de geçerlidir. Işık yankıları, geniş halkalar veya haleler yerine dar halkalar olarak görünür çünkü X-ışını patlaması yalnızca nispeten kısa bir süre sürmüştür.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Araştırmacılar ayrıca toz bulutlarının özelliklerini araştırmak için halkaları kullandılar. X-ışını spektrumlarını (yani bir dizi dalga boyu üzerindeki X-ışınlarının parlaklığını) farklı bileşimlere sahip bilgisayar toz modelleriyle karşılaştırdılar. Farklı toz bileşimleri, farklı miktarlarda düşük enerjili X-ışınlarının emilmesine ve Chandra ile algılanmasının engellenmesine neden olacaktır. Bu, vücudumuzun farklı bölümlerinin veya bagajımızın farklı miktarlarda X-ışınlarını emmesine benzer bir ilkedir ve yapıları ve bileşimleri hakkında bilgi verir.
Ekip, tozun büyük olasılıkla grafit ve silikat taneleri karışımları içerdiğini belirledi. Ek olarak, Chandra ile iç halkaları analiz ederek, toz bulutlarının yoğunluklarının her yönde aynı olmadığını buldular. Önceki çalışmalar, onların olmadığını varsaymıştı.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 5
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Türev İçerik Kaynağı: Chandra X-RAY Observatory | Arşiv Bağlantısı
- S. Heinz, et al. A Joint Chandra And Swift View Of The 2015 X-Ray Dust Scattering Echo Of V404 Cygni. (5 Mayıs 2016). Alındığı Yer: arXiv.org doi: 10.3847/0004-637X/825/1/15. | Arşiv Bağlantısı
- S. E. Motta, et al. The Black Hole Binary V404 Cygni: An Obscured Agn Analogue. (8 Temmuz 2016). Alındığı Tarih: 7 Haziran 2022. Alındığı Yer: arXiv.org doi: 10.1093/mnras/stx466. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/03/2023 00:10:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11901
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Fizik> Astronomi
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Bilim Haber Habercilik Kara Delik