Salvador Dali’den bir ısırık almaz mıydınız?
Türkiye Aşçılar Federasyonu’nda Milli Takım şefi olan şeker sanatçısı Ayça Kaleli, şeker hamuru, gıda boyaları ve şekerle yaptığı yenilebilir heykellerle harikalar yaratıyor
Ayça Kaleli’nin pastayla olan ilişkisi Ankara’da dedesinin kente göç ettikten sonra 1964’te kurduğu ve başkentin hâlâ en sevilen lezzetlerini barındıran noktalarından biri olan Damla Pastanesi’nde, ortaokul yıllarında masaları silip, çay servisi yaptığı zamanlara dayanıyor. Damla Pastanesi’nin ise Çarlık Rusya’sından günümüze uzanan bir hikayesi var. Şeker hamuru, gıda boyaları ve şekerle yaptığı yenilebilir heykellerle hem pastanenin müdavimlerince hem de sosyal medya sayesinde tanınan 36 yaşındaki Ayça Kaleli ile milli takıma uzanan yolculuğunu ve şeker sanatını konuştuk.
Ayça Hanım öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz?
Çamlıhemşinli bir dedenin torunu ve pastacı bir babanın kızıyım. Çocukluğum dedemin kurduğu pastanede geçti. Ortaokul yıllarımızda kardeşim ve ben vakit buldukça babama yardıma gelirdik. Masaları silip çay servisi yapardık, işin mutfağında yetiştik. Babam ve annem resme olan yeteneğimi küçük yaşta keşfettiler ve güzel sanatlara girmem için bana destek oldular. Bir yıl yetenek sınavına hazırlandım ve Hacettepe Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü’nü kazandım. Üniversitede öğrendiğim her tekniği baba mesleğim olan pastacılıkta uyguladım ama bu sefer malzemem yenilebilir her şeydi.
Damla Pastanesi 1964’te kuruldu ama pastacılık çok daha eskilere dayanıyor. Hikayenizi dinleyebilir miyiz?
Dedemin dedesi fırıncılığı ve pastacılığı öğrenmek ve meslekte kendisini geliştirmek için Çarlık rejimi döneminde Rusya’ya gitmiş. Bolşevik ihtilali olunca geri dönmek zorunda kalmışlar. Kazandıkları paranın değeri sıfır olmuş ama öğrendiği ve bize miras bıraktığı mesleği yanına kar kalmış. Dedem 1964’te Çamlıhemşinden Ankara’ya gelerek Damla Pastanesi’ni kurmuş. 56 yıldır aynı yerde hizmet vermekteyiz. Ailecek işletiyoruz ve ben butik pastaları yapıyorum.
Şeker sanatı alanında ülkemizi temsil etmiş ve altın madalyalar almış birisiniz. Şeker sanatı nedir?
Şeker hamurundan, şekerden, gıda boyalarından ve yenilebilir malzemelerden hiç kalıp kullanmadan elle yapılan eserlere şeker sanatı (sugar art) deniyor. Pasta siparişlerim dışında yenilebilir bütün malzemeleri kullanarak heykeller yapıyorum. Yaptığım heykeller sosyal medyada dikkat çekince Türkiye Aşçılar Federasyonu Milli Takımı beni takımda görmek istediklerini söyledi. Teklifi kabul ettim ve milli takım şefi oldum. Lüksemburg’da düzenlenen Dünya Kupası’na “Örgü Ören Kadın” ve “Uykuya Dalan Torun” adlı iki adet minyatür çalışmayla katıldım. Bu çalışmalarım gümüş ve bronz madalya aldı. Almanya’da yapılan İka Mutfak Olimpiyatları’na “Mutfağın Arka Yüzü” ve “Salvador Dali” çalışmalarımla katılarak iki altın madalya kazandım.
Altın madalyalarınız olmasına karşın Damla Pastanesi’nde çalışmayı sürdürüyorsunuz, ne ifade ediyor orası sizin için?
Ödüllü bir pastacı olmak ailem için gurur verici elbette ama bu onlar sayesinde oldu. Beni ben yapan ve bu mesleği bize kazandıran büyüklerimin kurduğu pastanede olmaktan gurur duyuyorum. Tarihi bir yere sahip çıkmak ailemiz için önemli. Mesleğiniz ne olursa olsun en iyisini yapmaya çalışmak, başarılı olmak, bu mirasa ve hatıralara sahip çıkmak en önemli olgu.
“Sevdiğim animasyon karakterleri çalışmak hoşuma gidiyor”
Pasta tasarım atölyenizde neler yapıyorsunuz? Nasıl bir teknikle çalışıyor ve figürlerinizi nasıl seçiyorsunuz?
Şeker hamurunun en büyük özelliği oda sıcaklığında kuruması ve heykel olarak kalması. Genelde müşterilerim fanus içerisinde saklıyorlar figürleri. Müşterilerim yapmamı istedikleri kişinin fotoğrafını yollayarak ve ilgi alanlarını yazarak tasarımı bana bırakıyorlar. Siparişler dışında vitrinim için bir eser yapacaksam, duygu durumum ortaya çıkacak heykeli çok etkiliyor. Doğaçlama bir şekilde çalışmaya başlıyorum. Çok sevdiğim animasyon karakterleri çalışmak da hoşuma gidiyor.
Atölyeniz dışarıya açık mı? Eğitim almak isteyenler oluyor mu? Ya da workshoplar düzenliyor musunuz?
Atölyem pastanemizin hemen yanında. Gelen siparişlerimin süslemelerini ve heykellerini orada çalışıyorum. Görmek isteyenler benim uygun olduğum zamanlarda gezebiliyor ama genelde çok kişi giremiyor. Bu dönemde pandemiden dolayı eğitim vermiyorum. Normal zamanda mesleğim dışında hobi olarak, eğlence amaçlı gelenlere workshop düzenliyorum.