RAW Görüntü Nedir? JPEG Nedir? Fotoğraf ve Videoda RAW mı JPEG mi?
Bu makaleye başlarken ” JPEG ve RAW formatı nedir, ne işe yarar?” sorularıyla beraber “RAW mu çekmeliyim JPEG mi çekmeliyim?” “Hangi format daha iyi?”karmaşasına da bir cevap aramak niyetindeyim.
Son yıllarda dijital fotoğraf makinelerinin, akıllı telefonların kullanımının olağan üstü yaygınlaşmasının, görüntü alma , fotoğraf ve video çekme çılgınlığını da getirdiği aşikar. Fotoğraf çekiyoruz ancak bunları hangi formatta çekiyoruz? Ne kadarını nasıl saklayabiliyoruz? Bu tip sorular, pek azımızın kafasını kurcalar.
Bununla birlikte, çektiğimiz, alışkın olduğumuz JPEG formatından daha iyi formatlar var mı? JPEG fotoğraflarla neden istediğimiz gibi oynayamıyoruz, editlediğimizde neden fotoğraflar patlıyor ve deformasyonun önüne geçemiyoruz gibi sorulara da detaylı yoldan cevap bulabileceksiniz.
İlk olarak RAW formatını ve JPEG formatını tanıyalım, bu formatların avantajlarını ve dezavantajlarını inceleyelim. Daha sonra da bu iki format arasında karar vermeye çalışalım.
RAW Formatı
RAW formatı, aynı zamanda dijital negatif olarak da adlandırılır. Kameranın sensörüne kaydedilen, işlenmemiş ham görüntü de denilebilinir.
RAW formatında- ham formatta bir görüntü, içinde en fazla bilgiyi barındırır, ve diğer formatlara göre daha büyük bir dinamik aralığa daha fazla renk bilgisine sahiptir. Daha fazla bilgiye sahip olduğu için, alışkın olduğumuz JPEG formatına göre daha büyük yer kaplar. (yaklaşık 3-4 katı civarında) Hazır bu tür avantajlardan söz etmişken hepsini sıralayalım.
RAW Formatı Uzantıları ve Açan Programlar
- Canon: .cr2 / .crw
- Nikon: .nef / .nrv
- Sony: .arw / .sr2 / .srv
- Panasonic: .raw
- Olympus: .orf
- Adobe: .dng
RAW formatına sahip bir görüntüyü her programla açamazsnız.( buna RAW’ un dezavantajları bölümünde de yer verdik) Açabileceğiniz ve üstünde oynayabileceğiniz bazı programlar:
- Adobe Photoshop
- Picasa
- Adobe Lightroom
- Picture Window Pro
- PhotoScape
- Capture One
RAW Formatının Avantajları:
- Fotoğraflarınızı daha verimli editlemenizi sağlar. RAW formatındaki bir görüntüde çok daha fazla bilgi yer aldığından, görüntülerdeki pozlamayla, doygunlukla, beyaz dengesiyle, keskinlik gibi değerlerle çok daha rahat oynama yapabilirsiniz. Bu da demek oluyor ki, görüntüyü kaydederken, fotoğraf çekerken , yanlış pozlamanız, beyaz dengesini yanlış yapmanız RAW çektiğiniz takdirde, masada düzeltilebilinir.
- Örnek olarak 8 bitlik JPEG teki 16 milyon renge karşılık, 12 bitlik bir RAW görüntüde 4,3 milyon renk bulunur. Aradaki farkı eleştirmeyi size bırakıyorum
- RAW görüntü kaydederken, seçtiğiniz renk uzayının pek bir önemi yoktur.
- RAW fotoğrafları işlediğinizde, editlediğinizde, görüntü kalitesi, sıkıştırılmış bir formata göre çok daha iyi olacaktır. Bu da demek oluyor ki daha doğal fotoğraflar elde edeceksiniz.
RAW Formatının Dezavantajları:
- RAW formatını her software, her program desteklemez. Bu da demek oluyor ki; ham görüntüyü, öyle her programla kolaycacık açıp, fotoğraf editleyemezsiniz.
- Çok fazla sayıda farklı uzantıları vardır. (Adobe ; dng uzantısı kısmen kabul görse de.)
- En bariz dezavantajı çok büyük yer kaplaması. Örnek olarak JPEG 4-5 MB yer kaplarken, RAW fotoğraf 18-20 MB yer kaplar. Bu yüzden RAW görüntüyü saklamak, hem zaman, hem nakit, hem de yer açısından dezavantajlıdır. Aktarım daha uzun sürer, daha fazla harddiske ihtiyaç duyarsınız ve harddiskleriniz çoğalır.
- RAW fotoğraf veya video çekerken, SD kartınızın – özellikle yazma özelliğinin- hızlı olması gereklidir. Bu da ek maaliyet demektir.
- Bu dezavantaj, görece olarak biraz daha hafif. Çektiğiniz fotoğrafları, insanlara , arkadaşlarınıza verirken, kolay açmaları için, JPEG formatına çevirmek “convert” etmek zorundasınız. Yani size fazladan iş yükü bindirir.
Her iki fotoğraf da, gece, 3200 ISO da, 5,6 diyaframda, 20 sn pozlanarak çekilmiştir. İki fotoğrafın da pozlama, doygunluk, kontrast ve keskinlik değerleriyle oynadım. Sonuç olarak fark edebileceğimiz gibi JPEG görüntüde kumlanma arttı ve renkler patladı. RAW fotoğrafta ise çok az görüntü kaybı yaşandı.
JPEG Görüntü Formatı
Fotoğraf dünyasında, hayatımızda en sık kullanılan görüntü formatı JPEG tir. Yüksek oranda sıkıştırılmış, bize milyonlarla ifade edilen (6 basamaklı) renk veren görüntü formatıdır. Sıkıştırma oranı, görüntü kalitesini doğrudan etkiler. Sıkıştırma oranı artıkça, fotoğraftaki detaylar azalır. JPEG in sıkıştırma oranı çoğu zaman kabul edilebilinirdir.
∇ jpg. .jpeg. jpe. gibi uzantılara sahiptir.
JPEG Formatının Avantajları
JPEG görüntü formatı, sıkıştırma algoritması ve görüntüdeki göz ardı edilebilir kayıp oranı nedeniyle, günümüzde, en çok kullanılan ve kabul gören görüntü formatıdır. Peki, jpeg formatının belli başlı diğer avantajları nelerdir görelim:
- JPEG ham fotoğraflara göre (RAW görüntülere göre) çok daha az yer kaplar. Dosyaların sizeları küçüktür.
- JPEG, hemen hemen her görüntü açma ve işleme programıyla açılır. Bu yüzden çektiğiniz ve editlediğiniz fotoğrafları başka işleme tabi tutmadan dağıtabilir, gönderebilirsiniz.
- JPEG formatında, keskinlik, renk doygunluğu, beyaz dengesi gibi parametrelere karar verip, masaya az iş bırakabilirsiniz.
- Daha küçük dosya boyutları, daha hızlı fotoğraf çekmenizi ve daha hızlı kaydetmenizi sağlar. Bu da ortalama bir SD kartın size yeteceği ve tekrar dosya boyutundan dolayı aktarımınızın size hız kazandıracağı demektir.
- Tekrar aynı konu, dosya küçüklüğü size çok daha fazla görüntü almanızı sağlar. Bu da fotoğraflarınızın çeşitliliğini ve sonradan seçme şansını artırır.
JPEG Formatının Dezavantajları
- JPEG görüntü formatı, kaydedilen görüntüyü sıkıştırdığı için -her ne kadar sıkıştırma algoritması iyi olsa bile- görüntüde kayba neden olur.
- JPEG görüntülerde, RAW görüntülere göre çok çok limitli oranda renk bilgisi bulunur.
- JPEG görüntüleri işlemek, editlemek sınırlar dahilindedir. Bu sınırlara uymazsanız, fotoğrafınız aşırı deforme olabilir.
- JPEG formatı, aynı zamanda çok daha dar bir dinamik aralığa sahiptir.
RAW mı JPEG mi?
Sadede geliyorum. Fakat baştan uyarayım; RAW mı JPEG mi sorusunun koşullu cevapları var. Her ne kadar kişisel tarz meselesi vs deniyorsa da, bana kalırsa profesyonel çekimlerinizde RAW formatı kullanmanız gereklidir. Bu tercih, masada birçok görüntüyü kurtarmanızı ve olası felaketlerden kaçınmanızı sağlar. İşinize yaramayanları daha sonra silersiniz.
İkinci bir öneri ise, eğer kişisel portfolyonuz için veya hobiniz için çekiyorsanız ve çekim yaptığınız zaman-mekan veya çektiğiniz insanlar sizin için çok değerliyse veya çok iyi bir iş çıkacağına inanıyorsanız, sanatsal olarak çektiğiniz, çekeceğiniz fotoğraflar – o an için- çok özel ve çok iyiyse RAW çekin. Neden makineniz iyisini yapıyorken ona kötüsünü yaptırasınız ki?
Üçüncü koşul ise, örneğin seyahat fotoğrafı, deneme fotoğrafları vs çekiyorsanız; önerim JPEG çekmeniz doğrultusunda olacaktır. Hem sonrasında, fotoğraf ayıklama zahmetinden kurtulacak hem de fotoğraflarınızı kolayca açıp editleyebileceksiniz(tabii RAW a göre sınırlar dahilinde)
Son önerim ise JPEG + RAW çekmeniz. Fotoğraf makinelerinizde hem RAW hem JPEG görüntüyü aynı anda kaydetme seçeneği var. Eğer SD kartınıza, harddisklerinize güveniyorsanız, benim çok yerim var diyorsanız bu seçeneği deneyin.
Ayrıca; dışarıdan başka bir fikir de istiyorsanız; aşağıda bulunan linkten, neden sürekli RAW çekmememiz gerektiğiniz anlatan bir makale bulabilirsiniz:
RAW nedir? JPEG nedir? RAW un ve JPEG formatının avantajları nelerdir gibi sorulara yanıt aramaya çalıştık. Genel olarak; RAW görüntülerin büyük yer kaplayacağını ama aynı zamanda dinamik aralığı ve renk skalasının çok daha geniş olduğunu; diğer taraftan JPEG in en sık kullanılan görüntü formatı olduğunu ve RAW görüntülere göre daha az yer kapladığını ve daha pratik olmamızı sağladığını; ancak yine JPEG in sıkıştırılmış bir görüntü formatı olması dolayısıyla görüntüde detay kaybı yaşayabileceğimizi gördük.
Can Marangoz