Haber-Foto: Seda Batur
Pandemide seyahat alışkanlıklarının gelişmesi ve değişmesiyle karavanla seyahat etmeyi ya da karavanda yaşamayı tercih edenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Sıfırdan bir karavan almak yerine aracını karavana çevirmek isteyen vatandaşlar ise dönüşüm işini yapan firmaların yolunu tutuyor. Fakat firmalar yoğunluktan dolayı bir sene sonraya gün verebiliyor.
Tokat’ta 11 yıldır elektrik işi yapan Murat Önder ve Serkan Gezer kendilerine tamir talebi ile gelen arkadaşlarının karavan tamiratı ile başladıkları dönüşüm işinde şimdi taleplere yetişemiyor. İstanbul, Ankara gibi büyükşehirlerden sipariş alan Tokatlı iş insanları karavan işini büyütmek için yeni sanayi sitesine geçmeyi bekliyor.
8 AYDA 6 KARAVAN
Bu yılın Mart ayında ilk kez karavan dönüşümüne başladıklarını söyleyen Murat Önder, “Şuanda dördüncü karavanımız müşterimize teslim edilmek üzere tamamlandı. İki araçta ise çalışmalarımız devam ediyor. Tokat’ta bu işe giren ilk firma biziz. Hatta civar illerde bile karavan iç tasarımı yapan işletme yok. Sadece Çorum’da çekme karavan tasarımı yapılıyor. Bu yüzden mevcut aracın karavana çevrilmesi için civar illerden de talep alıyoruz” dedi.
“İNSANLAR TEŞEKKÜR ETMEK İÇİN İŞ YERİMİZE GELİYOR”
Karavan işine girdikten sonra çok güzel tepkiler aldıklarını söyleyen Serkan Gezer ise, “Tokat'ta bu işe ilk başladığımızda biz de bu kadar ilginin olacağını bilmiyorduk. Tokat’ta halihazırda 25-30 tane kullanılan karavan varmış. Sosyal medyamızdan ya da sanayiye gelip görenlerden çok güzel tepkiler aldık. Karavanı olanlar tamirat ve düzenleme gibi taleplerle bize geliyor. Karavanı olmasa bile iş yerimize gelip bu girişimde bulunduğumuz için teşekkür edenler oluyor. Tokat’ta farklı alanlarda gelişim yaşandığını görmek istediklerini dile getiriyorlar” diye konuştu.
HANGİ ARAÇLAR KARAVANA DÖNÜŞEBİLİR?
Aracını karavana dönüştürmek isteyenler için gerekenler hakkında bilgi veren Murat Önder, “Hangi tip araçlar karavana dönüştürülebilir?” sorusunu şöyle yanıtladı;
“Bu konuda beş kategori var. N1, N2, N3, M2 ve M3 sınıfı araçlar… Bu sınıflara dâhil araçların hepsi karavana çevrilebilir.
*N1, yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan motorlu araçlar. Bu kategoriye panelvan kamyonetler ve şasi üzerine üst yapı yapılabilen tamamlanmış / tamamlanmamış kamyonetler de girebilir.
*N2, azami kütlesi 3,5 tonu aşan ve 12 tonu aşmayan, motorlu yük taşıma araçları. N3 sınıfı araçlar ise en az dört lastikli ve azami ağırlığı 12 tondan yüksek araçlar.
*Son olarak M3 ise yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü koltuğuna ilave olarak 8 koltuktan fazla koltuğa sahip olan ama 5 tonu aşan maksimum ağrılığa sahip olan araçlar.
KARAVAN İÇİN MODEL KISITLAMASI VAR MI?
Karavana dönüştürülecek aracın projelendirilme ve tescil edilmesi aşamasında model kısıtlaması bulunmadığını belirten Önder, Ancak ÖTV mevzuatına göre iktisap tarihinden itibaren 5 yılını doldurmamış araçların karavana dönüştürülmesi halinde, ÖTV farkının devlete ödenmesi gerektiğini aktardı. Önder, bu durumun yeni araçların karavana dönüştürülmesi için tercih edilmemesine neden olduğunu kaydederek “Çünkü şu anda bu araçlar için ÖTV oranı yüzde 200, yani araç bedelinin iki katı” dedi.
KARAVAN RUHSATI ALMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Aracın karavan olarak ruhsatlandırma aşamasında nasıl bir yol izlenmesi gerektiğini de anlatan Önder,
“Karavan ruhsatı çıkarılabilmesi için üç aşamadan geçiliyor. Birincisi ve en önemlisi aracın yönetmeliklere uygun olarak tadilatının yapılması… İkincisi ise ‘Yetkili Teknik Sorumlu Belgesi’ne sahip mühendisler tarafından yapılan münferit araç tadilat uygunluk belgesi başvurusunun (genel olarak araç projesi olarak da adlandırılır) TSE’ye onaylatılması. Üçüncüsü de proje onay süreci…
TSE’den onaylı proje ile TÜVTÜRK araç muayene istasyonlarında tadilat muayenesi yapılır. Son olarak noterde ruhsat olarak adlandırılan tescil belgesi yenilenir. Son aşamada da aracın Trafik sigortası da karavan kapsamında değiştirilir” ifadelerini kullandı.
KARAVAN MALİYETİ KULLANILAN MATERYALLERİN KALİTESİNE GÖRE DEĞİŞİYOR
Kendilerine gelen bir aracın ortalama masrafları ve tamamlanma süresi hakkında bilgi veren Serkan Gezer, “Karavanın iç tasarımındaki her eşyanın dayanıklı ve hafif olması önemlidir. Ayrıca kullanılan yalıtım malzemesinin kalitesi de enerji kayıplarının önüne geçmek için olmazsa olmazlardan. Elektrik, su hattının döşenmesi, güneş panelleri, hepsini özenle yapmak gerekiyor. Diğer arkadaşlar da kazansın istediğimiz için karavanın ahşap işçiliğini buradaki esnaf arkadaşlarımıza yaptırıyoruz. Karavan yapımında geliştikçe diğer esnaflara da katkısının olacağını düşünüyoruz. Karavan malzemelerinin yaklaşık yüzde 90’ını dışarıdan sipariş veriyoruz. 15 gün kadar onların gelmesini bekliyoruz. 30 gün de bizim işçiliğimiz sürüyor. Ortalama 45-50 gün içerisinde dönüşüm işini bitirmiş oluyoruz. Karavan maliyeti müşterinin talebine göre değişiyor. Örneğin bin 500 TL’ye de karavan klozeti bulabilirsiniz 15 bin TL’ye de. Bizim yaptığımız bir karavan, değişken kalitede eşyalar olduğu için ortalama 130 ila 180 bin TL arasında bir fiyata mal olabiliyor. Tabi bu ucu açık bir meblağ.” dedi.
İŞİ BÜYÜTMEK İÇİN YENİ SANAYİ SİTESİ’Nİ BEKLİYORLAR
Karavan işini büyütmek istediklerini söyleyen Murat Önder, “Karavan yapan firmalar müşteriye bir yıl sonraya gün veriyor. Bu sektörde potansiyel çok yüksek aslında. Biz de işleri büyütmek istiyoruz. Fakat şuanki yerimiz buna çok müsait değil. 2016 yılından beri Yeni Nesil Tokat Yeşil Küçük Sanayi Sitesi’nin yapılacağı günü bekliyoruz. Yeni işyerimize geçince karavan işine ağırlık vermeyi planlıyoruz” şeklinde konuştu.