Son zamanlarda internette oldukça popüler olan ve milyonların aklını karıştıran işte bu soru… Fakat biz bu yazımızda Laurel mi yada Yanny’mi duyduğumuzu tartışmayacağız. Neden bu farklı insanlar farklı ses duyuyor bunun tartışacağız.
14 Mayıs 2018 tarihinde Cloe Feldman adında bir YouTuber, Instagram hesabında bu soruyu takipçilerine hikaye özelliği aracılığı ile sordu. Daha sonra ortalığa bir kaos hakim olduğu ve tüm dünyaya adeta bir virüs gibi yayıldı. Hatta bazı insanlar aşarak bu iki kelime dışında başka kelimeler söylediğini de iddia ettiler. Aslında daha detayına inecek olursak bunu ilk kez bir lise öğrencisi fark etmiş ve bu öğrencinin adı ise Katie Hetzel’dir. Hetzel ders çalışırken ‘Laurel’ kelimesinin nasıl telaffuz edildiğini öğrenmek için aynı bizim TDK benzeri olan ‘Vocobulary.com’ adlı siteye girer ve kelimenin telaffuz edildiği hoparlör simgesine tıklar. Daha sonra duyduğu ses ise ‘Yanny’ olur ve bunu sınıf arkadaşlarına sorar ardından bir kısmı ‘Yanny’ duyduğunu söyler. Peki bu nasıl olur, bunu nasıl açıklayabiliriz. Birde şunu belirtmek gerekiyor ki teknik olarak her şey doğru durumdadır.
Aslında bunu tıpkı görsel illüzyonlarda olduğu gibi yada bir resmin üzerinde oynanma yapılmış gibi düşünebiliriz. Aslında direkt olarak şöyle düşünelim; İşitsel İllüzyon…
Peki bu nasıl oluyor, tabii ki insan kulağının duyduğu ses frekansları ile alakalıdır. Biraz daha bilimsel adına girecek olursak Formant Frekanslar adını vermişlerdir. Bir insanın bir ünlü harfin sesini çıkarabilmesi için 4 ile 6 arasında Formant Frekans’da ses üretmektedir. Fakat karşı tarafın yani sesi anlayan kişinin bu 6 Formant Frekans’dan yalnızca 3 tanesini duyması sonucu söylediğiniz kelimeyi anlayabiliyor. Hal böyle olunca da ortaya bu şekilde karışıklıklar çıkıyor. Bu kelimenin Formant Frekansını gösterecek olursak;
Yukarıdaki resimde gördüğünüz ses öbeğinde 4 ile 6 arasında Formant Frekans bulunuyor. ‘Original’ yazan kısım herkesin farklı duyduğu kısımdır. Görseldeki yüksek ses frekanslarını sildiğimizde yani sadece düşük frekanstakiler kaldığında duyduğumuz ses ‘Yanny’ olacaktır. Alçak ses frekanslarını sildiğimizde ise ‘Laurel’ sesini duyuyoruz.
Daha önce karşımıza çıkan renkler de aynı bu tarz şeylerle açıklanabilir fakat bunları görsel illüzyon olarak adlandırmak tayız.