Sindirimi normalleştirmeye destek olan ve kemikleri güçlendiren kur erikler, birçok antioksidan ve yararlı maddeler ihtiva eder. Sadece tüketirken dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan durumlar vardır.
Kuru erik, tatlıların yerine kullanılabilen ve yiyecek tariflerine de eklenebilen leziz ve sıhhatli bir kuru meyvedir.
Her erik kurutulup kuru meyveye dönüştürülmeye uygun değildir. Kuruması daha kolay olduğundan minik meyveler kullanılır. Meyvenin ortalama yüzde 20 kuru madde ve yüzde 12 şeker içermesi, bileşimin ise mümkün olduğunca azca su ve asit içermesi gerekir.
Bir çok durumda büyük ölçekli üretimler erikleri buhar-hava odalarında kurutur. Sıvının yüzde 60’ına kadarı meyveden çıkarılır. Hemen sonra meyvenin yumuşaması için kaynatılır.
Kuru erik değişik yiyeceklerle iyi gider, hamur harcı işleri ve tatlılar için kullanılır, reçel ve marmelatı yapılır ve bazı tariflerde dolgu ürünü olarak kullanılır.
1 porsiyon kuru erik (ortalama 28 gram) şunları ihtiva eder:
– 67 kalori
– 18 gr karbonhidrat
– 2 gr lif
– 11 gr şeker
Ek olarak B vitaminleri, K vitamini, bakır, manganez, magnezyum, fosfor ve demir ihtiva eder. Kuru erik, taze eriklerden daha çok kalori, lif ve karbonhidrat ihtiva eder.
Kuru erik vitaminler ve mineraller, lif ve antioksidanlar bakımından zengindir. Bu maddeler sindirimi normalleştirmeye, vücudu kronik iltihaplanmadan korumaya, kalp ve kemik sağlığını geliştirmeye destek sunar.
Metabolizmayı Geliştirir
Kuru erik fazlaca fazla lif ihtiva eder. İçerdiği çözünmez lifler sindirim sürecine destek sunar ve dışkıyı normalleştirir. Çözünür lifler ise gıdalardan besinlerin emilimini artırırlar.
Lif ek olarak yiyeceklerin sindirim sisteminden geçme hızını da hızlandırır. Kuru erik ek olarak organik bir müshil tesiri olan sorbitol ihtiva eder. Bir çalışmada, insanoğlu üç hafta süresince her gün ortalama 50 gram kuru erik yediler. Bir ilaç alan gruba kıyasla sindirimlerinin düzeldiği görüldü.
Kemikleri Kuvvetlendirir
Kuru erikler K vitamini, fosfor, magnezyum ve potasyumun yanı sıra fazlaca oranda antioksidanlara haizdir. Kemik kaybını önler ve sıhhatli kemik oluşumuna destek sunar. Araştırmalar sonucunda, kuru eriklerin düşük kemik yoğunluğu ile ilişkili olan osteoporoz ve osteopeni riskini de azaltabildiği bulunmuştur.
Kuru eriklerde tam olarak neyin kemikler üstünde bu şekilde bir etkiye haiz olduğuna dair nihai bir netice yoktur. Sadece uzmanlar, bu özelliği kuru eriklerde bulunan antioksidanlara ve iltihabı azaltma kabiliyetlerine bağlamaktadır.
Ek olarak kuru erikler, kemik oluşumunda rol oynayan hormonların seviyesini artırabilir. Araştırmalar, öteki meyvelerle karşılaştırıldığında eriklerin kemik kaybını önlemede ve hatta başlamışsa bu süreci durdurmada en etkili bulunduğunu göstermektedir.
Antioksidanlar İçerir
Antioksidanlar hücreleri özgür köktencilik hasarından korur ve vücut içi iltihabı azaltır. Polifenoller ise kalp hastalığına ve diyabete karşı koruma sağlar. Bir çalışmada, kuru erikteki antioksidan ve polifenollerin eklem ve akciğer hastalığı ile ilişkili iltihaplı süreçleri mühim seviyede azalttığı görülmüştür.
Antosiyaninler, kuru eriklerdeki en etken antioksidan olarak kabul edilen hususi bir polifenol türüdür. Kalp hastalığı ve kanser geliştirme riskini azaltabilirler.
Kan Şekeri Seviyelerini Düşürebilir
Kuru erik, kan şekerini ve LDL kolesterolü (fena kolesterol) düşürmeye destek olan neoklorojenik ve klorojenik asitler ihtiva eder.
Birazcık kuru erik yerseniz, yüksek karbonhidrat içeriğine karşın büyük olasılıkla kan şekerinde mühim bir sıçrama yaşamazsınız. Uzmanlar bunu, kan şekerini düzenlemede mühim bir rol oynayan bir hormon olan adiponektin seviyesini artırma kabiliyetine bağlıyor.
Kuru erikteki lifler ek olarak vücudun yemekten sonrasında karbonhidratları emme hızını da yavaşlatır. Bundan dolayı, şeker birden değil yavaş yavaş yükselir. Sadece kuru eriklerin kalorisi yüksektir ve fazla yenmesi kolaydır. Averaj porsiyon büyüklüğü 44-87 gr’dır.
Kalp ve Damar Sağlığını Kuvvetlendirir
Bir çalışmada, katılımcılar iki gruba ayrıldı. Bir grup erik suyu içti ve günde altı taneye kadar erik yedi. İkinci grup aç karnına bir bardak su içti. Gözlem 8 hafta sürdü. Birinci grupta, fena kolesterolün seviyesi, ikinci gruba bakılırsa mühim seviyede daha düşüktü.
Birkaç hayvan emek vermesi da benzer sonuçlar vermiştir. Kuru erik tüketimi kalp ve damar sağlığını destekleyerek kardiyovasküler hastalıklara karşı korur.
Ölçülü olarak, kuru erik tüketimi zararı dokunan değildir. Sadece kontrolsüz bir halde yerseniz, bir takım hoş olmayan yan etkiyle karşılaşabilirsiniz.
Fazlaca fazla kuru erik yiyecek, ihtiva ettiği lif ve sorbitolün müshil tesiri sebebiyle ishale yol açabilir. Ek olarak bu maddelerden dolayı kuru erikler gaz oluşumuna, mide bulantısına, kramplara ve hatta kusmaya niçin olabilir.
100 gr kuru erik 14.7 gr sorbitol ihtiva eder ve bir tek 5 gr sorbitol potansiyel olarak şişkinliğe niçin olur. 20 gr yada daha çok sorbitol tüketimi ciddi yan etkilere niçin olabilir.
Akrilamid, ısıtıldığında gıdalarda oluşabilen bir kimyasaldır. Bu, şekerler ve belirli bir amino asidin (asparajin) etkileşimi sonucu oluşur. Akrilamid maddesinin aşırı tüketimi çeşitli hastalık riskini artırabilir.
Kuru erik birçok mikro ve makro element açısından zengindir. Demir, potasyum, kalsiyum, sodyum, ek olarak lif, pektinler, organik asitler, karbonhidratlar, proteinlerle doludur. Bundan dolayı, biyolojik olarak etken maddelerin iyi bir deposudur.
Kuru erikteki yüksek lif içinde ne olduğu bağırsak hareketlerini düzenlemeye destek sunar. Kronik kabızlık yaşlılarda sık görülen bir sorundur ve bebekler için de ağrılı bir mesele olabilir. Kuru erik suyu, yüksek sorbitol içinde ne olduğu yardımıyla müshil görevi görür.
Ek olarak ihtiva ettiği A vitamini görme üstünde yararlı bir etkiye haizdir ve potasyum, kalp ve damar hastalıklarının önlenmesine ve daha süratli iyileşmesine katkıda bulunur.
Antioksidanlar yardımıyla kuru erik cilt üstünde de gençleştirici bir etkiye haizdir ve bağışıklığı sağlamlaştırır. Kuru erik antibakteriyel özelliklere haizdir. Oral enfeksiyonlarda, Salmonella ve E. coli ile mücadelede önerilir.
Kuru erikler, metabolizmanın normalleşmesinde ve sindirim sisteminin düzenlenmesinde mühim bir rol oynar. Her gün 5 tane kuru erik yiyecek, vücuttaki zararı dokunan maddelerin atılmasına, kabızlığın azalmasına ve bağırsak fonksiyonunun iyileşmesine destek olacaktır.
Sadece her şey ölçülü olarak iyidir, bundan dolayı kan şekerini denetim edenler için tavsiye edilen doz günde en fazla 200 gramdır. Ve ana yemekten ilkin yiyecek daha iyidir. Diyabetli kişiler, yüksek glisemik indeksli meyveleri (muz, kavun, fazlaca olgun armut ve erik) fazlaca oranda (günde 400 gr’dan fazla) yemekten kaçınmalıdır. Ek olarak reçel, şekerli şurup, marmelat ve bilhassa şeker ilaveli meyve suları fazlaca fazla tüketilmemelidir.
Kuru erikler esasen yüksek karbonhidratlı yiyeceklerdir, bundan dolayı eklenen şeker yada çikolata kalori içeriğini arttırır ve diyabetli ve fazla şişman hastalar için bir tehdit haline gelir. Kararsız sindirim, irritabl bağırsak sendromu vb. durumlarda kuru eriklerin fazla kullanılması önerilmez.
Ek olarak kuru erik, kan sulandırıcı alan hastalar için hatırlamaya kıymet olan oldukça mühim oranda K vitamini (5 tanede 65 mcg) ihtiva eder.
Kaynak: webhane.com