Sanal Alışveriş Nakiti (SAN), bir uçtan uca ödeme yöntemidir. Bu ödeme yönteminin amacı; yalnızca işleme odaklanarak bireysel ve kurumsal yararlar elde etmektir. Kendi finansal döngüsünü kurmak ve işlem yapılan miktarı her an değerlendirmek isteyen herkes SAN’ı kullanabilir. Ayrıca SAN, sanal alışverişlerde bir nakit işlevi gördüğü için, finansal gizliliği de olabildiğince çok sağlıyor.
SAN, kendi finansal ekosistemini yaratmak isteyen, bireysel ya da kurumsal, herkese yarar sağlayacağının garantisini veriyor. Söz konusu ödeme yönteminin en büyük avantajı ise; çalışma prensibinin iç ve dış sistem olarak ikiye ayrılması ve bu iki sistemin de sorunsuz çalışıyor olması.
SAN’ın iç sistemini üç adet temel yapı oluşturuyor ve bu üç temel yapı arasında bir finansal ekosistem oluşuyor. Bunlar:
- Merkez
- Kullanıcı
- Düğüm
Kendi finansal ekosistemini oluşturmak isteyen kişiler ya da kurumlar, en az iki kişi olmak şartıyla, bir araya geliyor ve bir düğüm oluşturmuş oluyorlar. Bu düğüm içerisinde bir merkez seçiyorlar, bu merkez bir araya gelip düğümü oluşturmuş olan kişilerden herhangi biri olabilir. Merkez olmayan kişiler de kullanıcı olarak nitelendiriliyor.
Oluşturulan her düğümün kendine ait SAN birimi ve adı oluyor ve düğümü oluşturmak için bir araya gelen kişiler, bir SAN’ı Türk Lirası cinsinden belirliyor. SAN’ın önerilen kur eşitliğiyse 1 SAN = 1 Türk Lirası ve sabit kur olarak belirtiliyor. Kişiler, kuru belirledikten sonra elde etmek istedikleri SAN bakiyeleri kadar merkeze Türk Lirası veriyor ve kendileri için oluşturulmuş olan cüzdanlardan SAN bakiyelerine ulaşabiliyorlar. Bir düğüm içerisindeki SAN miktarının, merkezde Türk Lirası cinsinden karşılığı olacağı için herhangi bir dengesizlik söz konusu olmuyor.
Düğüm içerisindeki kullanıcılar ve merkez; birbirleri arasında, merkezin işlem gücünü kullanarak, SAN transferi yapabiliyor ve bu transferlerin kayıtları, merkezde tutuluyor. İsteyen kullanıcılar, yalnızca kendilerinin alıcı veya gönderen olduğu işlemleri görebiliyor.
Daha iyi anlaşılabilmesi için görselleştirirsek, bir SAN düğümünün içi, aşağıdaki şekilde gözüküyor.
Bir finansal ekosistem çevresinde bir araya gelip düğüm oluşturan işletmeler; iştirakler arasında dönen nakit akışını engellemeden tüm hazineyi merkeze toplayıp daha iyi bir biçimde değerlendirebiliyorlar. Bu sayede SAN ile ikame edilen itibari para, bir gelir kaynağı olarak kullanılabiliyor.
SAN’ın dış sisteminiyse kullanıcı, merkez ve düğüm kavramlarına ek olarak kanal kavramı da ekleniyor ve söz konusu ödeme yönteminin dış sistemini dört temel yapı oluşturmuş oluyor.
Kanal, temel olarak iki düğümü birbirine bağlıyor ve iki düğüm arasındaki transferi sağlıyor. İki düğüm arasında SAN transferi yapılacak olduğunda kanalın bir ucu gönderenin, diğer ucuysa alıcının bağlantı kurmasını sağlıyor ve merkeze önceden belirtilmiş olunan SAN – Türk Lirası kuruna göre düğümler arası transfer sağlanıyor. Bu transferin işlem gücü; her iki düğüm içerisindeki kullanıcılar ve merkezler tarafından sağlanıyor dolayısıyla dış sistemde alıcıyı veya göndereni barındırmayan düğümlerin ekstra işlem gücü harcamamış oluyor. Ayrıca bu transferin kaydı; alıcı, gönderen ve iki düğümün merkezi tarafından tutuluyor.
Dış sistemin daha iyi anlaşılması için görselleştirmek gerekirse, Sanal Alışveriş Nakiti’nin dış sistemi şu şekilde gözüküyor.
Tüm bunlara ek olarak; düğüm içi ve düğümler arası SAN transferinin 7/24 gerçekleşiyor ve transfer işlemlerinde coğrafi konumun hiçbir önemi yok. İstenilen her an ve istenilen her yerde transferler gerçekleştirilebiliyor.
SAN, Vakıfbank Hack To The Future 2019 Hackathon’da finalist olmuş ve Ali Bertay SOLAK ve Alperen KANIK tarafından geliştirilmiştir.