Her geçen gün hızlı bir şekilde gelişen teknoloji bir anlamda hayal etme sınırlarımızın ötesine geçerek, bizleri şaşırtmaya devam ediyor. Gelişen teknolojinin hayal gücüne yansıdığı ve izleyici ile buluştuğu dizi ve filmleri keşfedin.
Bugünlerde nereye baksak karşımıza çıkan Metaverse’ü en basit şekilde aynı fiziksel alanda bulunmayan insanların bir araya geldiği ve etkileşime geçebildiği sanal ortamlar olarak tanımlayabiliriz. Teknoloji dünyasının önde gelen isimlerine göre internetin sıradaki evrimi olan Metaverse’ün kelime anlamına baktığımızda ise; ötesinde anlamını taşıyan “meta” ve evren anlamına gelen “universe” kelimelerinin bir araya gelmesi ile ortaya çıkan “evrenler ötesi” gibi ifade karşımıza geliyor.
Metaverse ile ilgili sanki daha dün bulunmuş gibi bir algı olsa da, Z kuşağından daha yaşlı bir teknoloji teriminden bahsediyoruz. Bununla birlikte dünyanın Metaverse ile 1990’ların başındaki bilim kurgu romanları ile tanıştığını söylemek mümkün. Amerikalı yazar Neal Stephenson, Metaverse’ü yazdığı bilim kurgu romanı Snow Crash’de, insanların üç boyutlu bir sanal ortamda benzersiz avatarlar olarak var olduğu ve birbirleriyle iletişim kurduğu bir ortam için kullanmıştı.
Metaverse oyun gibi bazı sektörler için hiç de uzak değil
Zaman içinde Metaverse’ün ilgi çekici evreni beyaz perdeye malzeme oldu ve birçok bilim kurgu filminde karşımıza çıktı. Sanal ve gerçek olanın eş zamanlı deneyimlendiği bu yeni tür gerçeklik üzerine kurulan hikayelerin bize çok uzak bir dünyaya aitmiş gibi göründüğü günler ise artık çok geride kaldı. Bugünlerde Metaverse’de arsa almayı konuştuğumuz bir çağı yaşıyoruz.
Yeni gelişmeler gösteriyor ki; kullanıcıların pasif değil yeni oluşturan sanal evrende sürekli etkileşim ve deneyim içerisinde olacağı bu yeni oluşumun yaygınlaştığı günler çok yakın. Mark Zuckerberg’in şirketinin ismini Meta olarak değiştirdiği ile ilgili açıklamalarını takip etmişsinizdir. Sadece bu da değil. Microsoft, Epic Games gibi büyük oyuncular uzun zamandır Metaverse dünyasına yatırım yapıyorlar. Dahası Metaverse iş dünyasının gündeminde yerini almaya başlamış durumda. Yeni Zelanda merkezli bir teknoloji şirketi olan Soul Machines, geçtiğimiz günlerde Metaverse evreninde kullanılması için yapay zekâ destekli dijital insanlar tasarladıklarını açıkladı. Metaverse oyun gibi bazı sektörler için ise hiç de uzak değil. Bunun farkında olan markalar bu dünyaya girmek için oyun firmaları ile ciddi anlamda ilgilenmeye başladılar. Örneğin ünlü giyim markası Nike, Nikeland adında ücretsiz sanal oyun alanını sunarak Metaverse dünyasına katılmak için Roblox ile bir ortaklıkta bulunduğunu duyurdu.
Aslında bakmayın biz kullanıcılar da zihinsel olarak Metaverse’e hazır sayılırız. Son 15-20 yılda izlediğimiz ismini zikretmeden Metaverse’ü konu eden onlarca film ve dizi bizi emin olun bugünlere hazırladı. Hatta eminim birçoğunuzun bu konu özelinde favori yapımları dahi vardır. Şimdi gelin içinden Metaverse geçen bu filmleri ve dizileri beraberce hatırlayalım.
Minority Report, 2002 (IMDb: 7.6)
Philip K. Dick'in kısa hikâyesinden aynı adla senaryolaştırılan ABD yapımı Minority Report (Azınlık Raporu) bilim kurgu sevenlerin liste başı filmlerindendir. 2054 yılında geçen filmi hatırlamaya çalışınca gözümüzün önüne o zamanlar için futuristik olan göz tarama teknolojileri, uçan arabalar geliyor. Azınlık Raporu Adalet Bakanlığına bağlı olarak çalışan Pre-cog (bilişsel öncesi) adlı kahinlerin yaşanacak adlî olayları önceden bilmesi ve suçlar işlenmeden bu rüya kesitlerinden yola çıkarak suçluların yakalanmasını konu ediyor. Filmde Tom Cruise’ın oynadığı şef John Anderton karakteri holografik bir ekran karşısında raporları incelerken, bilgisayarını özel bir ışıklı eldiven ile kumanda ediyor. Bu eldiven, kullanıcının üçüncü boyut üzerinde hakimiyet kurmasına yardımcı olan bir artırılmış gerçeklik ara birimi aslında. Suçun daha işlenmeden cezalandırıldığı bu kurgusal dünyanın yapay zekadan artırılmış gerçekliğe tüm bu öğeleri gerçek anlamda Metaverse’ü işaret ediyor.
Avatar, 2009 (IMDb: 7.8)
22. yy’da dünyada enerji kaynaklarının tükenmesi ile ortaya çıkan enerji krizini çözmek için arayışa başlayan insanlık, Na’vi adında soyları giderek tükenmekte 3-4 metre boylarında, mavi tenli, akıllı insansı görünümlü olan bir halkın yaşadığı Pandora uydusunda değerli bir mineral olan unobtanium madenini bulur. Bilim adamları, Pandora'nın biyosferini keşfetmek için genetik olarak eşleşen insanlarca sinirsel bağlantı aracılığıyla kontrol edilebilen, "avatar" adı verilen Na'vi-İnsan melezi biyolojik bedenleri kullanırlar. Hikayesi ile akıllara kazınan ve tüm zamanların hasılat rekortmeni unvanını elinde bulunduran Avatar filminde, insan bilincini başka bir türe taşıma teknolojisine dair detaylar son derece ilgi çekici bir şekilde sunuluyor. Avatar, AR ve VR teknolojisine ait öğeleri sergilemenin yanı sıra Metaverse konseptinin iyi bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.
Her, 2013 (IMDb: 8.0)
Eşi ile ayrıldıktan sonra büyük bir boşluğa düşen Theodore, benzersiz bir yapay zeka programı sunan yeni bir işletim sistemi aracılığıyla, sadece bir sesten ibaret sanal bir varlık olan Samantha ile tanışır. Arkadaşlık hızla ilerler ve aşka dönüşür. Theodore'un bir bilgisayar simülasyonu ile ilişkisi, teknoloji ile olan etkileşimlerimizin, meta veri tabanındaki ilişkiler gibi, gerçek yaşamımız üzerinde etkileri olduğunu ve yapay zekanın ne kadar güçlü olabileceğini gösteriyor.
Matrix, 1999 (IMDb: 8.7)
Simülasyon teorisi üzerine yapılmış en başarılı filmlerden olan Matrix, bu bağlamda Metaverse evrenini en iyi anlatan yapımlardan bir diğeri. Tüm insanların doğduğu andan ölümüne dek bir sanal gerçeklik içerisinde olduğu bir kurgu içinde geçen filmde, hikayenin kahramanı Neo’nun yaratılan bu evrenin liderlerine karşı mücadelesi anlatılıyor. Matrix, Metaverse’ün yanında yapay zeka ve sanal gerçeklik teknolojisinin öne çıktığı bir düzene dair sorduğu felsefi sorularla izleyicisine geleceği sorgulatıyor.
Lucy, 2014 (IMDb: 6.4)
“Beyninizin %100’ünü kullanırsanız ne olur?” sorusundan yola çıkan filmde, kaçırılan ve vücudunun içine kurye olması için bir tür sentetik uyuşturucu yerleştirilen Lucy’nin hikayesi anlatılıyor. Beyninin tamamını kontrol etme ve telekinezi güçlerini kullanma yeteneğini geliştiren Lucy’nin, kafasındaki tüm bilgileri bir bilgisayara yükleyebilmesi, izleyiciye “Acaba zihnimizdeki verileri meta veri tabanında depolayabilir miyiz?” sorusunu sordurarak, Metaverse evrenine göz kırpıyor.
Person of Interest, 2011 – 2016 (IMDb: 8.4)
Dizi, dünyadaki her bir insanı cep telefonu, e-posta ve güvenlik kameraları aracılığıyla izleyerek yapılması planlanmış terör saldırılarını tespit edebilen bir yapay zekaya ve bu sistemi inşa eden Harold Finch karakterine odaklanıyor. Potansiyel suçları, daha düşünce aşamasındayken önlemeyi hedefleyen “Makine” olarak adlandırılan bu sistem, yapay zekanın potansiyel gücüne dair çok iyi bir örnek olarak hafızalardaki yerini alıyor.
Black Mirror, 2011 – 2019 (IMDb: 8.8)
Netflix’in en sevilen yapımlarından distopik bilim kurgu dizisi Black Mirror, yapay zekadan sanal gerçekliğe her bölümünde Metaverse’ün bir alanına dalıyor. Ancak özellikle iki bölüm var ki bu teknolojiyi anlamak isteyenler için tekrar tekrar izlenebilecek detaylar içeriyor. Bunlardan ilki; The Entire History of You (Senin Tüm Geçmişin). Bu bölümde insanların gördükleri ve duydukları her şeyi kulaklarının arkasına takılmış bir çip ile kaydedebildikleri bir gelecek konu ediliyor. Hikaye, Liam ile Ffion çiftinin hafıza çipleri ile sürdürdükleri yaşama odaklanıyor. Çiftin, gün içerisinde ne yaşarsa yaşasın gerçekte olanların akabinde yaşananların kayıtlarını izleyerek hayatlarına devam ettiklerine tanık oluyoruz. Black Mirror’ın 3. sezon bölümlerinden Nossedive’de (Dibe Vuruş) sunulan Metaverse dünyasında insanların, içinde bulundukları her toplumsal etkileşim için birbirlerine 1 ile 5 arasında puan verebildikleri bir ortam karşımıza çıkıyor. Bu bölümde sosyal puanını yükseltmek için çabalayan Lacie karakterinin davet edildiği gösterişli düğün yolcuğunda başına gelenleri izliyoruz.
Love Death + Robots, 2019 – … (IMDb: 8.5)
Bilim kurgu, fantastik, korku ve komedi türlerindeki kısa animasyon öykülerden oluşan, yetişkinlere yönelik bir Netflix derlemesi olan Love Death + Robots’da; teknolojinin hayatımıza getirebilecekleri üzerinden robotlara dair distopik hikayeler anlatılıyor. Dizi özellikle yapay zekanın farklı kullanımlarına dair benzersiz bakış açıları sunuyor.
OGGUSTO Teknoloji Editörü Savaş Önemli’nin diğer yazılarını okumak için tıklayın.
Dünyadan en yeni haberleri ilk bilen olmak için OGGUSTO’nun haftalık e-bültenine kaydolun.