Önceki yazımda sosyal medyayı doğru kullanırlarsa gençler üzerinde olumlu etkileri olabileceğinden bahsetmiştim. Bu yazımda da sosyal medya kullanımının çocuklarımız üzerindeki olumsuz etkilerinden bahsedeceğim.
13 Yaşından önce sosyal medya kullanmaları sakıncalı!
Değerli ana babalar, çocuğunuzun 13 yaşından önce bir sosyal medya hesabı olması ve sosyal medyayı kullanması bir çok ülkede yasaktır. Hatta sosyal medyada portallerine çocuğunuzun doğum tarihini doğru girdiğiniz takdirde eğer 13 yaşından küçükse hesap açılmaz. Bunun pedagojik ve sosyal açıdan çok geçerli nedenleri var. Lütfen çocuğunuzun yaşını büyütüp hesap açarak ona kötülük etmeyin. Şimdi gelelim sosyal medya kullanımının çocuklar üzerindeki negatif etkilerine:
Depresyon
Sosyal medya kullanımının çocuklar üzerinde en yaygın görülen olumsuz etkilerinden biri depresyondur! Çocuklar kolaylıkla dışlanabilecekleri ve duygusal zorbalıklara maruz kalabilecekleri bu ortamda kolayca incinir ve depresyona girerler. Özellikle oldukça hassas oldukları ergenlik yaşlarında bu konu oldukça hassastır.
Siber-zorbalık
Siber-zorbalığın ne olduğundan daha önce bahsetmiştim. Teknolojinin imkanlarını kötüye kullanan diğer yaşıtları, çocuğunuzla alay ederek, gruplara almayarak, hakkında gerçek dışı dedikodular yayarak, başkalarını da yanlarına çekerek bunu yaparlar. Yani normal yaşantısında karşı karşıya geldiği zorbalıklara dijital olarak maruz kalabilir.
Taklit hesaplar
Bazı kötü niyetli arkadaşlar (bu bir öfkeli aşık da olabilir), çocuğunuzun yerine taklit bir hesap açarak onu küçük düşürücü, okul hayatına ve gelecek yaşamına zarar verebilecek paylaşımlarda bulunabilir. Bunu önlemek çok zor olduğu gibi çocuğunuzun psikolojisini olumsuz etkileyecektir.
Uyku problemleri
Sürekli kendi hakkında yapılan yorumları ve beğenmeleri kontrol etme isteği yatma vaktine kadar telefonu açık tutar. Çocuk bu heyecan ve kuşku ile yatacak olursa, hele bir de olumsuz yorumlar görerek yattıysa uyku performansı çok kötü olacaktır.
Yetersizlik duygusu ve kendine güvenini kaybetmek
Çocuk kendini sosyal medyada yapılan yorum yada beğenmelere odaklamaya başladıysa ve bu beğenmeler az, yorumlar da beklediği gibi olmazsa olumsuz hislere kapılmaya başlayacaktır. Yetersiz olduğunu, beğenilmediğini veya güzel (yakışıklı) olmadığını düşünecektir. Sonuç olarak kendine güveni sarsılacaktır.
Konsantrasyon düşüklüğü
Ödevler, sınavlar ve takım çalışmaları yoğun konsantrasyon gerektirir. Çocuklar hepsini bir arada götürebileceklerini düşünseler de bu doğru değildir. Araştırmalar sosyal medyayı yoğun kullanan gençlerde başarı düşüklüğü olduğunu gösteriyor.
Faaliyetlerde azalma
Sosyal medyaya kafayı takmış çocuklarda fiziksel ve sosyal faaliyetler gerileme gösterecektir. Sokağa çıkıp oynamaz, spor yapmaz ya da arkadaşları ile buluşmaya gitmez. Doğal olarak fiziksel ve sosyal olarak negatif etkileri görmeye başlar.
Bağımlılık
Zamanla çocuk bağımlı hale gelebilir. Yorum ve beğenilere saplantılı hale gelip günde yüzlerce kez telefon ekranını açabilir.
Nasıl koruyabiliriz?
Yukarıda yazdığım olumsuzlukların hepsi birbirine bağlıdır ve birbirini etkileyerek daha büyük sorunlar haline gelme tehlikesi büyüktür. Bu nedenle daha çocuğunuz sosyal medyayı kullanmaya başladığı anda siz de onu bilinçlendirmeye başlamalısınız.
- Dedikodu yapmamalı, dedikodu yapan gruplardan uzak durmalı
- Hangi resim ya da videoları paylaşabileceği hakkında bilinçli olmalı
- Hesap adlarını ve şifrelerini asla başkasına vermemeli
- Ekran süreleri burada belirttiğimiz süreleri geçmemeli
- Siber zorbalık yapanlarla bir arada olmamalı, o işleri yapan hesapları engellemeli
- Web kamerasını kimle konuşursa konuşsun, ne olursa olsun yüzünden başka bir yere çevirmemeli.
- Sahte ve sadece izleme yapan hesapları arkadaş listesinden düzenli olarak temizlemeli.
- İç çamaşırı ya da bikini ile çekilmiş veya aşırı dekolteli fotoğraflarını paylaşmamalı ya da sevgilisine göndermemeli!
Yukarıdaki konularda çocuğumuzu bilinçlendirerek sosyal medyanın olumsuz yönlerini tehlikesiz hale getirebiliriz. Ayrıca başına bir şey geldiğinde size rahatça söyleyebileceği bir ilişkiyi de önceden tesis etmiş olmanız gerekiyor.
Her şey dönüp dolaşıp dijital dengeye geliyor. Çocuğunuzla kaliteli bir ilişki içindeyseniz, teknoloji ile olan bağını dengelemesini öğretebilirseniz dijital tehlikeler size daha az uğrayacaktır.