

Eshâb-ı kirâmın meşhûr dâhi ve vâlilerinden. İsmi, Mugîre olup, künyesi; Ebû Îsâ ve Ebû Abdullahdır. İsmi ve nesebi, Mugîre bin Şube bin Ebî Âmir bin Mesûd bin Mueb bin Mâlik bin Kab bin Amr bin Avf bin Kaysdır. Tâifin, Sakîf Kabîlesine mensuptur. Bisetten (Peygamber efendimize peygamberlik bildirilmeden) önce muhtemelen 600 senesinde Tâifte doğdu. 670 (H.50) senesinde Kûfede tâûn (vebâ) hastalığından vefât etti.
Mîlâdî 627 senesinde; Tâif puthânesindeki Lât râhipleriyle anlaşamayıp, Medîne-i münevvereye geldi. Hendek Gazvesi esnâsında îmânla şereflenip Müslüman oldu. İslâmiyetin müdâfaası için, Resûlullahın yanında gazâlara katıldı. Peygamberimizin yanında bulunup, Ona hizmet etti. Seriyyelerde kumandanlık ve mücâhidlik yaptı. Bîat-ı Rıdvânda bulundu. Hudeybiye Antlaşmasında Peygamberimizin yanında olup, hizmetindeydi. Kureyşli müşrikler, Benî Sakîf Kabîlesi reîsi ve Mugîrenin (radıyallahü anh) amcası olan Urve bin Mesûdu elçi olarak gönderdi. Urve, konuşma esnâsında câhiliyye âdetinde olduğu gibi Peygamberimizin sakalını tutup okşamak istedi. Mugîre radıyallahü anh, amcası Urveye kılıcının ucuyla müdâhale ederek, Resûlullahın mübârek sakalına dokunmaktan men etti. Amcası, onun Resûlullaha karşı olan sevgisi, muhabbeti ve bağlılığı karşısında hayrete düştü. Mugîre bin Şube; Mekkenin fethine, Huneyn Gazâsına, Tâif ve Tebük Seferine katıldı. Mugîre radıyallahü anh, Tâifi küfür karanlığından nûra kavuşturup Mekkeye Resûlullahın yanına döndü. Vedâ haccına katıldı. Resûlullahın âhirete teşriflerinde techiz ve tekfîninde vazîfe aldı. Peygamberimiz kabre indirildikten sonra, üzerine toprak atılırken yüzüğünü düşürdü. Hazret-i Aliye durumu arz edip, kabirden yüzüğünü almak istedi. Müsâade edilince kabre inip, yüzüğünü alırken, Peygamberimizin ayaklarını sıvazladı. Böylece Resûlullahın mübârek bedenine son defâ elini süren kişi oldu. Bundan dolayı; Resûlullahtan son ayrılan insan benim. derdi.
Hazret-i Ebû Bekrin hilâfetinde, yalancı peygamberlik iddiâsında bulunan Müseylemetül-Kezzâb ve dinden dönen mürtedler üzerine gönderilen orduda vazife aldı. Yemâme Harbinde mürtedlere, Şam ve Yermükte de Rumlara karşı savaştı. Yermükte bir gözü yaralandı. Hazret-i Ömer zamânında Iraktaki fetihlere katıldı. Kadisiye Meydan Muhârebesi öncesinde Müslümanların sefirliğini yaptı. İslâm ordusunun zaferiyle sonuçlanan bu muhârebede büyük bir kahramanlık gösterdi.
Hazret-i Ömer, 638 senesinde onu önce Basra, sonra da Kûfe Vâliliğine tâyin etti. Basra vâliliği esnâsında gelir ve giderin hesâbını tutup, her husûsu yazılı olarak tesbit etme usûlünü getirdi. Bu usûl, hazret-i Ömer tarafından beğenilip, tatbikâtın devâmına müsâde edildi. Nihâvend ve Hemedan zaferlerinde bulundu. Hazret-i Osmanın hilâfetinde, Medîneye çağrılıp, çeşitli vazîfelerde bulundu.
661 senesinde Kûfe Vâliliğine tâyin edildi. Kûfede hâricîler türeyince, onların reîslerini öldürüp, taraftarlarını cezâlandırdı ve hâricî isyânını bastırdı. Halîfe Muâviyenin (radıyallahü anh) takdirini kazandı. Vefâtına kadar Kûfe Vâlisi kaldı. Kûfede 670 senesinin Şâban ayında yetmiş yaşındayken tâûndan vefât etti.
Dehâ sâhibi olan Mugîre bin Şube radıyallahü anh, teşkilâtçı bir Sahâbiydi. Onun zekâ ve kâbiliyetini, zamânın meşhur dâhilerinden hazret-i Muâviye de takdir ederdi. Büyük meseleleri üstün görüşüyle hemen hâlledip, en sıkışık durumlarda bile çıkış yolu bulurdu. Dînî ilimlere vâkıf, tedbir sâhibiydi. Pekçok talebe yetiştirdi. Bunlara dînî ilimleri öğretip, hadîs-i şerîf rivâyet etti. Oğulları Urve ve Hamza, Urve bin Zübeyr, Hubeyre bin Vahye, Misver bin Mahzene, Kays bin Ebî Hâzim, Mesruk bin Ezda, Nâfi bin Cübeyre, İbn-i Mutem, Amr bin Vehb talebeleriydi. Yüz otuz üç hadîs-i şerîf rivâyet etti. Rivâyet ettiği hadîs-i şerîflerden bâzıları şunlardır.
Arkasından saçı başı dağıtarak ağlanılan, feryâd edilen ölü, feryâd ve figân sebebiyle azâb görür.
Ölülere kötü söylemeyiniz, zîrâ bu sebeple hayâttaki yakınlarını incitmiş olursunuz.
Mugîre bin Şube hazretleri bir kadınla evlenmek istemişti. Peygamber efendimiz, Mugîreye (radıyallahü anh); Onu gördün mü? buyurdular. Mugîre; Hayır yâ Resûlallah! deyince, Resûlullah efendimiz; Onu gör. Zîrâ birbirinizi görmeniz, aranızdaki muhabbeti arttırır. buyurdu.
Mugîre bin Şube, Resûlullahın namaz kıldıktan sonra şu duâyı okuduğunu rivâyet etmiştir:
Allahü teâlâdan başka hiçbir îlâh yoktur. Onun ortağı da yoktur. Mülk Onundur. Hamd Ona mahsustur. O, her şeye gücü yetendir. Allahın verdiğine mâni olacak, engellediğini verebilecek yoktur. Allahım, senin lütfun olmazsa, mal sâhibine mülkü fayda vermez.