Amortisman nedir, ne işe yarar?
Duran varlıkların zamanla yıpranıp aşındığını, eskidiğini biliyoruz. İşte ‘amortisman’, duran varlıkların yıpranma, aşınma ve eskime payını ifade eder. İşletmeler, maddi varlıklarını normal koşullar altında uzun bir zaman kullanırlar. Ancak varlıkların ekonomik değeri vakit geçtikçe düşer. Bu nedenle duran varlıkların kullanım süreleri, yani ekonomik ömürleri birer gider kalemidir. Bu giderler, mali dönemlere bölünerek hesaplanır ve varlıkların kullanıldığı muhasebe dönemlerine dağıtılır.
Amortisman nasıl hesaplanır?
Vergi Usül Kanunu'nun (VUK) 315. maddesine göre amortismana tabi olan maddi varlıklar, Maliye Bakanlığı'nın iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerini dikkate alarak tespit ve ilan ettiği oranlar ile hesaplanır.
Amortisman ayırma koşulları nelerdir?
Amortisman ayırma koşulları 3’e ayrılır:
- Bir varlığın işletmede bir yıldan uzun süre kullanılabilir durumda olması
- Yıpranma, aşınma veya eskime sebebiyle değerinin azalması
- Değerleme gününde envantere dahil edilmesi ve kullanıma hazır olması
Amortisman metotları
En çok kullanılan amortisman yöntemleri aşağıdakilerdir:
- Normal (eşit tutarlı) amortisman metodu
Bu yöntemde amortisman tutarı, duran varlığın tutarına sabit bir amortisman oranı uygulanarak ya da tutar ekonomik ömre bölünerek hesaplanır. Örneğin, bir şirket KDV %18 hariç olmak üzere 5.000 TL değerinde bir demirbaş aldıysa ve demirbaşın ekonomik ömrü için 5 yıl verdiyse amortisman hesabı şöyle yapılır:
Amortisman oranı 1/ekonomik ömür olarak hesaplanır. Yani 1/5 = 0,20; yüzde karşılığı ise %20'dir. Bu halde yıllık amortisman değeri de 5.000 x %20 = 1.000 TL olur. Bu hesabı yapmanın bir diğer yöntemi de tutarı ekonomik ömre bölmektir. Bu durumda hesap 5.000 / 5 = 1.000 TL olacaktır.
- Azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) metodu
Bu yöntemde varlıklar normal amortismana göre iki kat hızlı giderleşir. Giderleştirme işlemi ise alış tutarı üzerinden değil sene başına devreden net defter değeri üzerinden yapılır. Örneğin bir işletmenin bir maddi varlığının alış bedelinin 100 TL; bu varlığın faydalı ömrünün de 5 yıl olduğunu düşünelim. İlk yılı 100 / 5 x 2 = 40 TL olarak giderleştiririz. İkinci yılı (100 – 40) = 60 / 5 x 2 = 24 TL olarak giderleştiririz. Üçüncü yılı ise (60 – 24) = 36 / 5 x 2 = 14,40 TL olarak giderleştiririz. Bu hesap aynı şekilde devam eder. İlk seneki hızlı giderleştirme sonraki senelerde yavaşlar. Normal amortisman yönteminde bu hız her yıl aynı kalır. Yani normal amortisman yönteminden sonra azalan bakiyeler yöntemine dönülemez. Ancak azalan bakiyeler yönteminden normal yönteme dönülebilir. Ekonomik ömürden kaç sene kaldıysa eşit şekilde amortisman hesabı yapılabilir.
- Fevkalade amortisman yöntemi
Bu yöntem, doğal afet ve benzeri ekstrem durumlarda varlıkların kaybolması sonucunda kullanılır. Böyle bir durumda ilgili idareye başvurarak varlığın belli bir kısmının amortismanı yapılabilir.
Mikro Jump ve Mikro Fly ile Genel ve Sabit Kıymetler Muhasebesi Yönetimi
Kontrollü büyümek isteyen KOBİ’lerin yol arkadaşı Mikro Jump’ın İşletme Yönetimi çözümleri arasındaki Genel ve Sabit Kıymetler Muhasebesi Yönetimi programı ile tüm sisteminizle entegre çalışan bir genel muhasebe yönetimi yapabilir, bu sayede muhasebe departmanınızın iş yükünü hafifletebilirsiniz. Defter, mizan, bilanço, mali tablolar, yıllık bildirim ve beyannamelerinizi kolayca oluşturabilir, işletmenizin sabit kıymetlerini kayıt altına alabilir, zimmet yerlerini saptayabilir, faydalı ömür ve finansal sözleşmelerle ilgili tanımlamalarını yapabilirsiniz. Amortisman ve yeniden değerleme meblağlarını muhasebeleştirmenizi sağlayan bu çözüm ile enflasyon düzeltmesi ve muhasebe uyarlamalarına dair ayrıntılı raporlar da alabilirsiniz. Genel ve Sabit Kıymetler Muhasebesi Yönetimi programı, verimliliğini artırmak isteyen büyük ölçekli şirketlerin tercihi Mikro Fly’ın ana paketinde de bulunur.
Neden Mikro Jump kullanmalısınız?
Neden Mikro Fly kullanmalısınız?
Mikro Müşavir ile amortisman takibi
Mali müşavirlerin en büyük yardımcısı Mikro Müşavir ile gelir-gider ve personel yönetiminin yanında işletme defteri ve amortisman takibi de yapabilir, tüm muhasebe işlemlerinizi tek platform üzerinden kolayca gerçekleştirebilirsiniz.
2020 yılı amortisman sınırı
Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 513. genel tebliğine göre amortisman ayırmada 2020 yılı için belirlenen alt sınır 1.400 TL'dir. 2020 yılının başından itibaren bu sınırın altındaki demirbaş alımlarını KDV hariç şekilde doğrudan gider olarak yazabilirsiniz. Söz konusu sınır 2019 yılında 1.200 TL idi.