Sabahları uyandığınızda çene kaslarınız ve dişlerinizde ağrı oluyor mu? O zaman muhtemelen siz de geceleri dişlerinizi sıkıyorsunuz. Ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyen bu sorun, botoksla tedavi edilebiliyor.
Hayat kalitesini olumsuz etkileyen diş sorunlarından biri geceleri uykuda dişlerin sıkılması. Stres kaynaklı diş sıkmalarının sebebini, etkilerini ve tedavi yöntemlerini Diş Hekimi Seyhan Akar Ergin anlattı.
Gece uyurken neden dişlerimizi sıkarız?
Uykuda vücudun dinlenmesi, gevşemesi gerekirken yorgun ve stresli geçen günlerin sonunda tam gevşeyemeyiz ve stresimiz kaslarımızı gergin tutar. Gece, uykuda en çok da faaliyete geçen çiğneme kasları olur. Kısaca bilinç dışı gelişen bu durum yani diş sıkma ve gıcırdatma durumu, stresin dışa vurumudur. Tatil, SPA, masaj, hamam, sauna gibi medikal olmayan rahatlatıcı teknikler bu gerginliği yok etmede yardımcı olabiliyor.
Diş sıkmanın ağız sağlığına ne gibi zararları var?
Kişinin hangi dokusunun direnci daha zayıfsa o dokuda harabiyet olabiliyor. Mesela bazı kişilerde dişlerde aşınma, bazı kişilerde dişeti çekilmeleri ve beraberinde dişte sıcak soğuk hassasiyeti, bazı kişilerde de bunların ikisi bir arada ağız içi bulguları olarak görülebiliyor. Çene ekleminde de ağrı, aşınmaya bağlı tıkırdama gibi bulgularla karşılaşılıyor.
Başka tedavi yöntemleri var mı?
Piyasada bilinen ismi botoks olan “Botilinum Toksin” ile de tedavisi gerçekleştiriliyor. Botoks ile kasta veya kas gruplarında çalışmayı azaltmak hedef alınıyor. İlaç, kasın tamamında değil de enjekte edildiği yerdeki kas liflerinde çalışmayı azaltıyor. Bu etki dört-altı ay sürüyor. Genel olarak hastadan hastaya değişmekle beraber altı aylık periyotlarla yapılan iki, üç bazen dört kerelik enjeksiyonla yeterli oluyor.
Botoks hangi bölgelere ve nasıl uygulanıyor?
Yanaklarınızı avuçlarınızın içine aldığınızda ve ardından dişlerinizi sıktığınızda tam avuç içine gelen top gibi kabaran bölgeye yapılıyor. Çoğu zaman şakaklardan da ilave doz gerekiyor. Uygulama minik insülin enjektörleriyle yapılıyor.
Faydaları neler?
Öncelikle gece ve gündüz diye bir ayırım olmaksızın diş sıkma gibi kötü bir alışkanlığın önüne geçilebiliyor ve diş sıkmanın yol açabileceği zararlar önleniyor. Aşırı çalışan çiğneme kası varlığında yüze karşıdan bakıldığında alt yüzde yanaklar köşeli gözükebiliyor, botoks uygulaması sonrası ise ovalleşiyor, yani estetik bir etkisi ortaya çıkmış oluyor. Aşırı diş sıkmaya bağlı alt yüz yüksekliğinin azalması ile yüzde çökme ve yaşlı bir görünüm açığa çıkacağı için erken yaşlanmayı durdurmaya yardımcı oluyor. Bazı kişilerde diş sıkma ile tetiklenen veya diş sıkmaya eşlik eden baş ağrısı sorunu da bulunuyor. Bu kişilerde tam anlamıyla bir etki olmasa bile baş ağrısında azalma olduğu iddia ediliyor.
Gece plağı takmak bu problemi çözebilir mi?
Gece plağı takmak problemin çözülmesi için yıllardır kullanılan güvenilir bir tedavi yöntemi. Belli bir kalınlığı olduğu için üst ve alt çene arasındaki kapanışın tam olarak gerçekleşmesini engelliyor. Böylece çeneyi kapatan kaslar gevşeyerek rahatlıyor, çeneyi açan kaslar çalışarak kuvvetleniyor. Ancak gece plaklarının taşıdığı bazı dezavantajlar var; gündüz de dişini sıkan bir hastanın plağı gündüz kullanması pek olası olmuyor. Gece yatarken kullanımda ise belli bir süre sonra bazen bilinçli olarak kullanım terk edilebiliyor. Bazen de hasta bilinç dışı plağı uykuda çıkarıp atabiliyor. Bazı hastalar ise eşlerinin yanında ağızlarında plakla uyumayı ilişkilerinin sağlığı açısından rahatsız edici bulabiliyor. İşi nedeniyle çok seyahat eden hastalar da taşıma ve kaybetme konusunda sıkıntı yaşayabiliyor.
Formsanté Dergisi Kasım 2013 sayısı