Son Dakika
Ebulfez Elçibey kimdir? Ebulfez Elçibey’in hayatı ve biyografisi
Azerbaycan'ın ikinci Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey kimdir? Ebulfez Elçibey’in hayatını, biyografisini ve kaleme aldığı eserleri sizler için derledik.
Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde Azerbaycan’ın verdiği bağımsızlık mücadelesinin öncü ve unutulmaz isimleri arasında yer alan Ebulfez Elçibey, ömrünü Azerbaycan'ın bağımsızlığı ve hayalini kurduğu Türk Dünyası’nın birlik ve beraberliği çalışmalarına adamıştır. Özellikle de Türk Dünyası’nda milli birliği sağlamak amacıyla yürüttüğü milli politikalar ve bilge kişiliği sayesinde ise gönüllerde sarsılmaz bir taht edinmiştir. Peki Ebulfez Elçibey kimdir? Yaşam hikayesi ve yazdığı eserler nelerdir?
İşte Azerbaycan’ın ikinci Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’in hayatına dair merak edilen ayrıntılar...
EBULFEZ ELÇİBEY KİMDİR?
4 Haziran 1938 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Ordubad şehrinin Keleki köyünde dünyaya gelen Ebulfez Elçibey, İlk, orta ve lise öğrenimlerini Nahçıvan'da tamamlamıştır. 1957 yılında ise Azerbaycan Devlet Üniversitesi’nin Doğu Bilimler Fakültesi Arap Filolojisi Bölümü’nde lisans eğitimine başlayan Elçibey, üniversiteden mezun olduktan sonra 1963-1964 yılları arasında ise Mısır'a giderek, orada tercüman olarak görev yapmıştır.
Daha sonra 1965 yılında ülkesine geri dönerek mezun olduğu üniversitede akademik kariyerine devam eden Ebulfez Elçibey, 1969 yılında yazdığı "Tolunoğulları devleti (868-905)" adlı doktora teziyle de doktora unvanını almıştır. Elçibey, ardından 1968-1975 yılları arasında ise Azerbaycan Devlet Üniversitesi’nin Asya ve Afrika Ülkeleri Tarihi Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak akademik kariyerine devam etmiştir.
EBULFEZ ELÇİBEY’İN AZERBAYCAN İÇİN VERDİĞİ BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ
Ebulfez Elçibey, öğretim görevlisi olarak çalıştığı yıllarda öğrencilerine özellikle Türkçülük ve bağımsızlık duygusu aşılamaya çalışmış ve bu gayesi Devlet Güvenlik Servisi (KGB) tarafından fark edildiğinde gözaltına alınmıştır. 1975 yılında ise Sovyetler Birliği’ne karşıt propoganda yapmak suçuyla tutuklanan Elçibey, siyasi tutuklu olarak 1 yıl 7 ay hapis hayatı yaşamış ve taş ocakları gibi ağır işlerde çalıştırılmıştır.
Tutukluluk süresi bittikten sonra Azerbaycan Bilimler Akademisi’nin Elyazmalar Enstitüsü’nde araştırma görevlisi olarak akademik çalışma hayatına devam eden Ebulfez Elçibey, 1988 yılında ise Azerbaycan'da Sovyetler Birliği’ne karşı halk hareketi başlatmış ve başlattığı bu karşıt hareketin de öncüleri arasında yer almıştır. Gerçekleşen bu Halk hareketi 1989 yılında ise Azerbaycan Halk Cephesi (AHC) adı altında kurumsallaşmış ve Elçibey AHC’nin başkanı olmuştur.
EBULFEZ ELÇİBEY’İN SİYASİ HAYATI
7 Haziran 1992 tarihinde gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Başkanı olduğu AHC’den aday olarak seçimlere katılan Ebulfez Elçibey, aldığı yüzde 60.9’luk oy oranıyla Azerbaycan’ın Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Cumhurbaşkanı seçildikten sonra ise milli devlet kurma yolunda hızla çalışmalara başlayan Elçibey, bu çalışmaları neticesinde ise Sovyet Rus ordusunu Azerbaycan'dan çıkarmayı başarmış ve milli bir ordu kurmuştur.
Ayrıca Ebulfez Elçibey’in Cumhurbaşkanlığı yaptığı dönem içerisinde Kiril alfabesinden Latin alfabesine geçilmiş, milli para basılarak devreye sokulmuş ve üniversiteye giriş sınavlarında ise test yöntemi uygulanmaya başlanmıştır. Elçibey, aynı zamanda Azerbaycan’ın dış politikasında Türkiye ile yakınlaşmayı önceliği haline getirmiştir. Bu kapsamda ilk yurt dışı ziyaretini de 24-27 Haziran 1992 tarihlerinde Türkiye'ye gerçekleştiren Ebulfez Elçibey, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) yaptığı bir konuşmada ise takip ettiği yolun "Mustafa Kemal'in yolu" olduğunu vurgulamıştır. Ardından Anıtkabir'e gerçekleştirdiği bir ziyarette de anı defterine, "Ey büyük Türk, büyük Komutan. Sizi ziyaret etmekle kendim ve milletim adına onur duydum. Senin askerin Elçibey." yazarak milli birlik duygularını satırlara dökmüştür.
Daha sonra Ermenistan ordusunun Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinde gerçekleştirdiği saldırılar, ülke içi karışıklıklar ve 1993 yılının Haziran ayında Albay Suret Hüseynov'un Gence şehrinde çıkardığı isyan üzerine ülkede iç savaş tehlikesi meydana gelmiş ve Ebulfez Elçibey, bu karışıklığı önlemek amacıyla görevini bırakarak doğduğu yer olan Keleki köyüne geri dönmüştür.
Keleki'de 4,5 yıl kadar yaşamaya devam ettikten sonra da 1997 senesinde Bakü'ye dönen Elçibey, artık bir siyasi parti haline gelen Azerbaycan Halk Cephesi Partisi’nin genel başkanı seçilerek, mücadelesine kaldığı yerden devam etmiştir.
Ömrünü Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve türk birliğinin sağlanması amacıyla verdiği mücadelelere adayan Ebulfez Elçibey, ömrünün son dönemlerinde ağır bir hastalıkla mücadele ederek 22 Ağustos 2000 tarihinde tedavi gördüğü Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi'nde hayata gözlerini yummuştur.
EBULFEZ ELÇİBEY’İN BAŞLICA ESERLERİ
Tolunoğulları Devleti - 1997
Bütün Azerbaycan Yolunda (Bütöv Azərbaycan Yolunda) - 1998
Bağımsızlık (Müstəqillik) - 2001
Siz Halkın Sevgisiyle Hakka Ulaşacaksınız (Siz Xalqın Sevgisilə Haqqa Çatacaqsınız) - 2001