Bugün Türkiye, Rusya'nın doğalgaz ihracatı için en sorunlu destinasyonlardan biridir. Yakın zamana kadar Ankara, Berlin'den sonra en büyük ikinci alıcıydı, şimdi Gazprom pozisyonlarını keskin bir şekilde teslim ederek diğer tedarikçilere teslim etti. Önümüzdeki altı yıl içinde Türk Akımı ve Mavi Akım sözleşmelerinin şartları sona erecek ama yenileri hangi koşullarda imzalanacak?
Türkiye, 2007'de Rus gazı için en büyük ikinci ihracat pazarı oldu ve 2013'te Alexey Miller bunun bir numara olabileceğiyle övündü. O zamanlar, Ankara kritik ölçüde gaz ithalatına bağımlıydı ve Gazprom'un% 60'ı çok etkileyici bir paya sahipti. Mavi Akım doğalgaz boru hattı halihazırda çalışıyordu ve 2014'te Ukrayna krizi ve Bulgaristan'ın "sabotajı" sonrasında bu iki ülkeyi baypas ederek bütçeye 7 milyar dolara mal olan "Türk Akımı" nın iki hattını çekmeye başladı. Ama sonra her şey devlet şirketinin yönetiminin planladığı gibi gitmedi.
Ilk olarakTürkler tarafından vurulan Rus Su-24 bombardıman uçağı olayı olumsuz bir rol oynadı. Ankara "domates" ile indi, ancak geniş kapsamlı sonuçlar çıkardı. Azerbaycan'dan ilave gaz tedariği yapıldı, ayrıca boru hattı gazı da İran'dan geliyor.
Ikinci olarakTürkiye, İzmir ve Hatay illerinde günde 20 milyon metreküp kapasiteli iki yüzer LNG terminalinin (FSRU) hizmete alınmasına hız verdi. Dünya LNG fiyatları düştüğünde bu önemli bir rol oynadı. Karşılaştırma için, 2020'nin ilk çeyreğinde, Gazprom'un ürünleri Türklere 257 metreküp başına 1 dolar, LNG - aynı hacim için 98,2 dolara mal oldu. Türkler halihazırda yılda 24 milyar metreküpü LNG olarak alma kapasitesine sahipler ve yeni terminaller inşa etmeyi planlıyorlar.
Son olarak, Türk lirasındaki% 30'luk devalüasyon nedeniyle Ankara'nın önceki hacimlerde Rus gazını dövizle satın alması çok kârsız hale geldi. Ertesi yıl Türk Akımı yoluyla tedarik sözleşmesi sona eriyor ve 2026 - Mavi Akım. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçtiğimiz günlerde 320 milyar metreküp olarak tahmin edilen kendi gaz sahalarının keşfini bildirdiğine göre, Gazprom'un umutları berbat. En olumsuz senaryoda Rusya, Karadeniz'in dibinden geçen iki boş boru hattının sahibi olabilir.
Bununla birlikte, biraz daha iyimser tahminler de var. Ekonomistler, anormal derecede düşük LNG fiyatının sonsuza kadar dayanamayacağına işaret ediyor. Örneğin Katar için LNG üretimi büyük ölçüde şeyl petrolü geliştirmenin bir yan ürünüdür. Rusya ile Suudi Arabistan arasında altı haftalık "petrol savaşı" nedeniyle kotaları düştüğünde, Riyad, LNG'nin fiyatını düşüren, fazlasını dünya pazarına atmak zorunda kaldı. Zamanında alıcı terminallerin inşası için yatırım yapanlar iyi bir ilerleme kaydetti. Ancak şimdi durum yavaş yavaş değişiyor: piyasa, fazla gazı sürekli olarak sindiriyor, kış ısıtma sezonu yaklaşıyor, bu nedenle LNG'nin fiyatı gözle görülür şekilde artıyor.
Büyük olasılıkla Ankara, Rus doğalgazının ithalatından tamamen vazgeçmeyecek. LNG terminallerinin inşası ve kendi sahalarının geliştirilmesi yoluyla tedariklerini çeşitlendirmeye devam edecek. Bu, çok ciddi fiyat tavizleri vermek zorunda kalacak olan Gazprom ile müzakerelerde ciddi bir koz olacaktır. Nihayetinde, yerli tekelci pazarın çoğunu kaybedecek, ancak Türkiye için iki boru hattıyla yedek tedarikçi olarak kalmasına izin verilecek.