Kudüs ve Salahaddin Eyyûbî
Haçlılara karşı mücadelesiyle tanınan bir İslam kahramanı ve Eyyûbî hanedanının kurucusu Salahaddin Eyyûbî 532 (1138)yılında Tikrit’te doğdu. Fatımî hilafetini yıkarak bölgedeki ideolojik parçalanmaya son verdi. Salahaddin, bir yandan devleti dağılmaktan kurtarmak, orta doğuda İslam birliğini sağlamak için uğraşırken, bir yandan da haçlılarla mücadele etmek zorunda kalmıştır.
Kudüs için mücadele denince akla önce Salahaddin Eyyûbî gelir. At sırtlarından inmeyen, haçlıların önünde bir set gibi duran ve onların korkulu rüyası olan Salahaddin Eyyûbî; Kudüs’ten başka bir düşüncesi olmayan, dünyada bir evi bile bulunmayan Salahaddin Eyyûbî; İşte onun Kudüs sevgisini biraz olsun anlayabileceğimiz bir olay:
Kudüs işgal altındadır. Haçlıların pis ayaklarıyla çiğnenmiştir. İşgal edildiğinde üç yüz bin Müslüman kılıçtan geçirilmiştir. Halen de her türlü zulme maruz kalmaktadırlar. Salahaddin Eyyûbî yemeden içmeden kesilir. Gözlerini uyku tutmaz. Bir an olsun gülmez. Sürekli Kudüs’ü düşünmektedir. Onun bu durumunu gören Müslümanlar da çok üzülürler. O, bu üzüntü içerisindeyken, Cuma hutbesine çıkan Hoca Efendi hutbede tebessümden bahseder, İslam’da güler yüzlü olmayı anlatır ve minberden iner. Tam Salahaddin Eyyûbî’nin yanından geçtiği sırada o: “Hoca efendi! Biliyorum bu hutbeyi benim için anlattın. Ama söyle Allah aşkına, Allah resulünün miraca çıktığı mukaddes yer işgal altında iken ben nasıl güleyim.”
1187 yılında Hıttîn denilen yerde haçlılarla yaptığı meydan savaşında büyük bir zafer kazandı. Mirac Mucizesi’nin yıldönümü olan 27 Receb 583 (1187) Cuma günü Kudüs’e girerek 88 yıllık haçlı egemenliğinde kalan Kudüs’ü tekrar aldı. Mekke ve Medine’ye önem veren Salahaddin “Hâdimü’l-Harameyn” ünvanını kullanan ilk hükümdar oldu. 589 (04 Mart 1193) de 55 yaşında Şam’da vefat etti. (Allah rahmet eylesin.)
Ridaniye zaferi ve hilafetin Osmanlılara geçişi
1250 tarihinde Eyyubiler devleti yıkılınca yerine Merkezi Mısırda olan memlükler (kölemenler) devleti kuruldu. Ve dolayısıyla hilafet de onların elinde bulunuyordu.
29 Aralık 1516’da Yavuz Sultan Selim, Memluk idaresinden Kudüs’ü alarak, Osmanlı idaresine kattı. Yavuz’dan sonra da Osmanlı padişahları bu şehre pek çok tarihî eser kazandırdılar. İngiliz'lerin oyunlarıyla 1018'de elimizden çıkan Kudüs, 1948 Arap-İsrail savaşından sonra iki parçaya ayrıldı. Halen bu parçalanmış hali devam etmektedir ve buradaki Müslümanlar büyük baskı altında yaşamaktadırlar.
4 Şubat 1517 Mısırda kazanılan Ridaniye zaferiyle birlikte Memlûk Sultanlığı tarihe karışmış, Osmanlı Devleti Mısır’a hakim olmuş ve Halifelik 3. Mütevekkil’den, Osmanlılara geçmiştir. Mısır’daki kutsal emanetler iki gemi ile İstanbul’a gönderilmiş, ancak geminin birisi Akdeniz’de batmış diğeri İstanbula gelmiştir. Şimdi İstanbul’da Topkapı müzesinde ziyaret edilmektedir.