Aktif silindir teknolojisi, Volkswagen grubunun SEAT 1.4l TSI motorlarında uygulanmaya geçirilen yeni bir silindir kontrol sistemidir. Orjinal ismi ACT (Active Cylinder Technology) olan sistem Türkçe’ye “Aktif Silindir Yönetimi” veya “Aktif Silindir Teknolojisi” olarak çevrilmektedir.
ACT, motordaki yük durumuna göre bazı silindirlerin kapatılması esasına dayanmaktadır. Örnek olarak 4 silindirli bir motorda 2. ve 3. silindirler düşük yükte ve orta yükte kapatılmaktadır. İstenen güç sadece 1. ve 4. silindirden sağlamaktadır. Bu sayede yakıt tüketimi ve cidar sürtünmeleri azaltılmaktadır.
Bu teknoloji şu an SEAT’ın 4 silindirli TSI motorlarında uygulanmakla beraber 8 veya 12 silindirli büyük motorlarda da kullanılabilmektedir.
SEAT‘ta kullanılan Aktif Silindir Teknolojisi’nde motor devri 1400 dev/dak-4000 dev/dak aralığındayken ve istenen tork 25 Nm-100 Nm aralığındayken 2. ve 3. silindirler kapatılmaktadır. Bu çalışma moduna ACT’nin aktif modu adı verilmektedir. Avrupa sürüş çevrimlerinin yaklaşık %70’inde ACT aktif moddadır. 2. ve 3. silindirlerin açık olduğu (yani devrede olduğu) moda ise ACT’nin deaktif modu denilmektedir. Eğer sürücü pedala hızlı bir şekilde basarsa, deaktif olan iki silindir (2. ve 3. silindir) de çalışmaya başlamaktadır ve güçte farkedilebilir bir artış meydana gelmektedir. Bilindiği üzere, sürücünün pedala basma hızı gaz pedalında bulunan açısal potansiyometre sayesinde algılanmaktadır.
ACT, klasik araçlara göre %10 yakıt tasarrufu sağlamaktadır.
Silindirlerin açılıp kapatılması tamamen mekanik eyleyiciler ile gerçekleşmektedir; sistemin devreye girmesi veya devreden çıkması motor devrine göre değişmekle beraber 13 milisaniye ile 36 milisaniye arasındadır. Bunların yanında sistemin deaktif olması sadece gaz pedalına basmak ile olmamaktadır. Gaz pedalı sensörü ve gelişmiş yazılımlar sayesinde sürüş profili sürekli olarak izlenmektedir. Standart profillerin dışında bir sürüş farkedilirse –stepze yollarda sürüş veya otoyolda sportif sürüş– ACT deaktif edilmektedir. ACT, sürücü isteğine bağlı olarak da kumanda edilebilmekte ve modu değiştirilebilmektedir.
ACT BİLEŞENLERİ
Sistem eyleyiciler, kam mili ve bunların kontrolünü sağlayan bir dizi bileşenden meydana gelmektedir. Sistemin motora monte edilebilmesi için silindir kapağı özel olarak işlenmektedir. ACT, sadece TSI konseptinde –direk yakıt püskürtmeli + turboşarjlı motorlarda– sunulmaktadır.
Tüm bunların yanında ACT’nin toplam ağırlığı (bileşenler+kontrol sistemleri) sadece 3 kilogramdır.
Aşağıdaki vidyolarda sistem daha iyi anlatılmaktadır.
Adem ORUZ
14 Nisan 2015