Fatih Sondaj Gemisi Kimin, kim yaptı, sahibi kim, kim tarafından yapıldı ve kimin adına petrol arıyor? Bu sorular Karadeniz'de Türkiye'nin ilk büyük çaplı doğalgaz keşfiyle birlikte sıklıkla sorulmaya başlandı. Peki, Fatih Sondaj Gemisi kimin, kim yaptı, sahibi kimdir? Aslında bu sorular haklı bir şekilde soruluyor. Çünkü Türkiye'nin şu ana kadar hiçbir zaman kendi sondaj gemisi olmamıştı. Petrolü de doğalgazı da hep yabancı firmalardan kiraladığımız gemilerle ya da o firmalara tamamen gaz sahalarımızı vererek arama çalışmalarını yürüttük. Ancak gelinen noktada çok şey değişti. Çünkü Türkiye'nin artık kendi gemisi var.
Fatih gemisi Türkiye'nin ilk sondaj gemisi olmakla kalmıyor; aynı zamanda kendi sınıfında dünyanın en iyi ilk beş gemisinden biridir. Fatih sondaj gemisi Berat Albayrak'ın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olduğu dönemde Türkiye'ye kazandırdığı bir gemidir.
Karadeniz'de yaptığı ilk sondaj çalışmasında 405 milyar metreküp doğalgaz rezervi bularak Türkiye'ye 80 milyar dolarlık bir katkı sundu. Yaptığı ikinci sondajda ise 135 milyar metreküplük yeni bir doğalgaz rezerve daha buldu.
Fatih, önceki adıyla Deepsea Metro II, devlete ait Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın sahibi ve işletmecisi olduğu altıncı nesil ultra derin deniz sondaj gemisidir. Türkiye’nin ilk operasyonel sondaj gemisidir. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti, doğalgaz ve petrol yataklarının üzerine kurulu bir ülke olmasına karşın hiçbir zaman kendi arama gemisi olmamıştı.
BERAT ALBAYRAK TARAFINADN TÜRKİYE'YE KAZANDIRILDI
Fatih, Güney Kore'nin Ulsan kentinde Hyundai Heavy Industries tarafından yaklaşık 860 milyon ABD dolarına inşa edildi.
25 Kasım 2011'de denize indirildi. Mart 2016'da 210 milyon $ bedelle Chalfont Shipping'e satıldı.
Başlangıçta Deepsea Metro II adını alan gemi, Bermuda Hamilton'da Chloe Marine'e aitti ve 2018 yılına kadar Marshall Adaları bayrağı altında Norveç’in Bergen şehri merkezli Odfjell Drilling tarafından işletildi.
Berat Albayrak'ın Enerji Bakanı olduğu dönemde, 2017 yılında Odfjell Drilling'den satın alınan gemi, 1 Ocak 2018’de Kocaeli’ne ulaşarak Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı.
Türkiye'nin ilk sondaj gemisi oldu.
Mayıs 2018'de adı Osmanlı İmparatorluğu’nun yedinci padişahı Fatih Sultan Mehmed’e ithafen Fatih olarak değiştirildi.
29 Ekim 2018'de Alanya-1 derin deniz kuyusu sondajına başlaması ile Akdeniz’deki ilk operasyonuna başladı.
Fatih, İstanbul'un Fethinin 567. yıl dönümü 29 Mayıs 2020’de Karadeniz'deki ilk milli sondajı gerçekleştirmek üzere Haydarpaşa Limanı'ndan hareket etti.
Geminin kuleleri İstanbul Boğazı'ndan geçebilmesi için söküldü ve yeniden montaj için 6 Haziran'da Trabzon Limanı'na demir attı.
Haziran 2020'den itibaren geminin Karadeniz'de sondaj çalışmaları gerçekleştireceği açıklandı.
20 Temmuz 2020'de Türkiye, Bulgaristan ve Romanya karasularının kesiştiği noktada bulunan ve Romanya'nın 2012'de doğalgaz bulduğu Neptün sahası yakınlarında yer alan Tuna-1 kuyusunda sondaj çalışmalarına başladı.
21 Ağustos 2020’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptığı açıklama ile Fatih sondaj gemisinin Tuna-1 sahasında 2100 m derinlikte 320 milyar m3 doğalgaz keşfettiğini duyurdu.
Keşif, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük doğalgaz keşfi olarak kayıtlara geçti.
4 Haziran 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Amasra - 1 kuyusunda 135 milyar m3 doğalgaz bulunduğunu açıkladı.
FATİH SONDAJ GEMİSİNİN ÖZELLİKLERİ
Yüksek teknolojiye sahip gemiler için kullanılan 6. nesil seviyesinde bulunan Fatih, kendi sınıfındaki 16 gemi arasında dünyanın en iyi ilk 5 gemisi arasında yer almaktadır.
Dünyanın en derin çukuru olan Mariana Çukuru'ndan daha derinde, 12 bin 120 m (40.000 ft) derinlikte çok yüksek basınç altında deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunan Fatih, ultra derin deniz sondaj gemisi özelliğine sahiptir.
Gemi, 229 m (751.9 ft) uzunluğa, 36 m (118 ft) genişliğe ve 51 bin 283 gros ton ağırlığa sahiptir. 64 m yüksekliğinde iki kuleden oluşan geminin kuleleri 1750 ton yük kaldırma kapasitesine sahiptir.
34 bin 256 detveyt kapasiteye sahip geminin maksimum hızı 8.6 kn (15.9 km/s), serviste ise 7.2 kn (13.3 km/s)’tir.
Aktif konumlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebilme özelliği bulunmaktadır.