ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığından İsrail semalarında F-35 tatbikatı
WASHINGTON (AA) – ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Hava Kuvvetlerinden (AFCENT) yapılan yazılı açıklamada, ABD-İsrail ülke hava kuvvetleri tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenen ve F-35 uçaklarının ağırlıklı rol aldığı “Enduring Lightening III” tatbikatını tamamladıklarını bildirdi.
Açıklamada tanker ve radar uçaklarının yanı sıra F-16 uçaklarının tatbikatta düşman uçakları rolünde tatbikata katıldığı bilgisine yer verildi.
Tatbikat sırasında, F-35’lerin hava saldırılarına karşı koyma misyonları konusunda eğitim yaptıklarına dikkat çekilen açıklamada, uçakların karada ve havada düşman unsurlarıyla karşı karşıya kalırken hedef bölgesine ulaşma becerisinin test edildiği belirtildi.
İSTANBUL (AA) – Dünyanın önde gelen savunma ve havacılık şirketleri, hisse senedi piyasalarında mart ayında yaptıkları proje anlaşmaları ve teslimatlara ilişkin olumlu haberlerle iyi bir performans sergiledi.
Boeing’in hisseleri mart ayında yüzde 20,1 değer kazandı. Boeing, Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri ile geliştirdiği “Loyal Wingman” adlı insansız savaş uçağının ilk uçuşunu Avustralya’da yaptığını bildirdi.
Geçen ay ayrıca ABD yönetimi, Almanya’ya 5 adet Boeing P-8A Poseidon anti-denizaltı ve anti-yüzey savaş uçağının, 9 adet Çok Fonksiyonlu İstihbarat Dağıtım Sistemi Ortak Taktik Radyo Sistemleri, 12 adet LN-251 Entegre Küresel Konumlama Sistemleri ve bunlarla ilgili diğer sistemlerin satışına onay verdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu paketin üreticisinin Boeing firması ve toplam karşılığının ise 1,77 milyar dolar olduğu bildirdi.
Bu gelişmelerle birlikte Boeing geçen ay hisse senedi piyasalarında kayda değer bir performans sergiledi.
F-35 savaş uçaklarının üreticisi Lockheed Martin’in hisseleri de mart ayında yüzde 11,9 arttı.
Şirketin Suudi Arabistan donanması için çok görevli yüzey savaşçısı inşasına başladığına, F-16’ların depo bakımı konusunda ABD Hava Kuvvetleriyle sözleşme imzaladığına ve ABD Savunma Dairesi ile 3,7 milyar dolarlık yeni nesil füze savunma sisteminin geliştirilmesi konusunda anlaşma imzalandığına dair haberler Lockheed Martin’in hisse performansını olumlu etkiledi.
Yatırımcısına ABD’li şirketler L3 Harris Techrologies yüzde 11,4, General Dynamics yüzde 11,1, Northrop Grumman yüzde 11 kazandırdı.
L3 Harris Technologies’in Locheed Martin’le F-16’lar için yeni nesil harp sistemleri üretilmesi kapsamında anlaşma imzaladığına ve şirketin araştırma ve geliştirme için daha fazla yatırım yapacağına dair haberler şirketin hisselerinin yükselmesini sağladı.
General Dynamics’in de ABD Hava Kuvvetleri Yaşam Döngüsü Yönetim Merkezi ile anlaşma imzaladığına ve temettülerinde artışa gittiğine dair haberlerle yatırımcısı sevindi.
Northrop Grumman’ın da NASA’nın Mars’taki Mars tırmanış aracına katı tahrik sistemi sağlamak için NASA’yla anlaşma yaptığına Pentagon’la yeni nesil füze savunma sisteminin geliştirilmesi konusunda anlaşmaya vardığına dair haberlerle hisselerinde yukarı yönlü hareketler görüldü.
Fransız Thales’in hisseleri de yüzde 8 kazandırdı. Şirketin, Mısır hükümetiyle yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesine yönelik anlaşma imzaladığına ve Valencia ve Bilbao’daki havalimanlarına akıllı giriş teknolojisi üreteceğine dair haberler yer almıştı.
Diğer bir ABD’li şirket Raytheon Technologies’in hisseleri de şirketin ABD Hava Kuvvetleri Yaşam Döngüsü Yönetim Merkezi ile anlaşma imzaladığına dair haberler ve yapılan bu tür anlaşmalarla kazançlarını genişletmesiyle yatırımcısına yüzde 7,3 kazandırdı.
İngiliz BAE Systems’in hisseleri de 4,4 artış kaydetti. Şirketin, ABD donanmasıyla 140 milyon dolarlık anlaşma imzaladığına ve elektronik üretici ve geliştirici şirketi Pulse Power and Measurement’ı satın aldığına dair haberler yer almıştı.
İtalyan Leonardo’nun hisseleri de yüzde 4 değer kazandı. ABD’deki iştiraki Leonardo DRS’yi halka arz kararının iptal olduğuna dair haberlerle hisselerde gerilemeler görünmesine karşın şirketin hisseleri daha sonra toparlanma kaydetti.
Airbus’ın hisseleri de yüzde 0,7 artış kaydetti. Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin havacılık şirketleri Boeing ve Airbus’a sağlanan desteklemelerden ötürü karşılıklı olarak uygulanan ilave gümrük vergilerini 4 ay için durdurma kararı alması şirketin hisselerine olumlu yansıdı.
Şirketler yılsonuna göre de başarılı bir performans sergiledi
Dünyanın önde gelen savunma ve havacılık şirketleri hisse senedi piyasalarında Aralık 2020 sonuna göre performanslarında da başarı gözlendi.
Bu dönemde yatırımcısına General Dynamics yüzde 22, Boeing yüzde 19, Leonardo yüzde 16,8, Thales yüzde 13,1, Raytheon Technologies yüzde 8,1, Airbus yüzde 7,5, L3 Harris Technologies yüzde 7,2, Northrop Grumman yüzde 6,2, Lockheed Martin yüzde 4,1, BAE Systems yüzde 3,3 kazandırdı.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraklerinden SSTEK Savunma Sanayi Teknolojileri AŞ, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programındaki haklarını korumak amacıyla ABD’de yapacağı girişimlere yönelik stratejik ve hukuki danışmanlık hizmeti almak için uluslararası hukuk şirketi Arnold&Porter ile anlaşma imzaladı.
AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, uluslararası hukuk şirketi Arnold&Porter ile SSTEK arasında yapılan anlaşma, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programında kalmasını sağlamaktan ziyade, bugüne kadar doğan haklarının aranmasına yönelik hukuki danışmanlık hizmetlerini kapsıyor.
Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, konuya ilişkin daha önce yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasını “tek taraflı ve hukuksuz” olarak nitelemiş ve ülkenin haklarının korunması konusunda her türlü adımın atılacağını belirtmişti.
Türkiye’nin program dışında bırakılmasıyla resmi olarak teslimatı yapılan uçaklar fiilen verilmedi ve bunların bedelleri de geri ödenmedi. Anlaşma, bu kapsamda “Türkiye’nin hukuki haklarının peşinde olacağı” söylemi doğrultusundaki girişimlerin bir parçası olarak hayata geçirildi.
Türkiye’nin programa dönmesi veya dışında kalması ise bu girişimden bağımsız değerlendirme ve kararlara bağlı olarak şekillenecek.
SSTEK, savunma, havacılık, uzay ve anayurt güvenliği alanlarında faaliyet göstermesi amacıyla kuruldu. Bu çerçevede şirket, mevcut kamu ve özel sektör firmalarıyla koordineli çalışarak, Türk savunma sanayisinin teknoloji, ürün, hizmet, kabiliyet ve kapasitesinin artırılmasını hedefliyor.