Kerkük veya başka bir deyişle Irak’taki Türkler bölgeye Ermevilerin Kufe/Basra valisi Ubeydullah b. Ziyad tarafından getirilmiştir. Orta Asya’dan getirilen 200 bin seçkin Türk askeri bölgedeki Arap isyanlarına karşı kullanılmıştır. Daha sonra bölgeye yerleşen ve çoğalan bu Türkler günümüz Türkmenlerin atalarıdırlar.
Irak’taki Türkmen nüfusu toplam Irak nüfusunun yüzde 2 veya 3’ünü oluşturuyor. Bu da 300-400 bin en fazla 600 bin kişi eder. Kaldı ki bu Türkmenlerin bir bölümü Türkiye’dedir. Bu Türkmenlerin ağırlıklı bir bölümü Şii/Caferi olup, geleneksel Osmanlı – İran savaşlarında İran’dan yana tavır almışlardır.
Günümüzde artan milliyetçilik etkisiyle ve Türkiye’nin Türkmen kartını kullanması sonucu Türkiye ile daha yoğun ilişki içindedirler. Fakat işin ilginç yanı Türkiye Irak politikasında Türkmen ve Kürtleri her zamanda birlikte sayar, ayırım yapmazdı. Hatta Lozan görüşmelerinde de Kürt ve Türkmenleri bir sayarak bölge üzerinde hak iddia etmiştir. Fakat zamanla artan şovenist duygular, Kürtlerin ayrı düşmelerine yol açmıştır. Ayrıca, Türkiye’de de önemli ölçüde Kürt nüfusun olması, Türkiye’nin Kürt kartını terk etmesine yol açmış, bu durum Kürtlerin farklı oluşumlara yönelmesine neden olmuştur.
Türkmenler ve Şiilik
Irak Türkmenlerinin Önemli Bir Bölümü, ilginç Bir Şekilde, IŞİD’a Destek Veriyor. %35-40’ı Şii. Gerisi Hanefî. Şimdi Şİİ olan Türkmenlerin çok büyük bir bölümü, 60 yıl öncesine kadar Bektaşiydi. Sonradan İsna Aşeriye Şiiliğine geçiş yaptılar.
Türkiye’de insanların görmediği en önemli nokta Türkmenlerin şii olması ve bu nedenle İran politikalarına daha açık hale gelmesidir. Osmanlı – Safevi savaşında bile Sünni Kürtler Osmanlıları desteklerken, şii Türkmenler Safevileri desteklediler. Günümüzde İran’da bile önemli bir şii Türkmen nufusu bulunmakta olup güney Azerbeycan’ı oluşturmaktadır. Fakat onlar İran ile entegre olmuş durumdadırlar. Hatta Ayetullah Şeriatmedari Türkmen kökenli olup İran devrimini yapan üç liderden birisidir.
Türkmenler, etnik kökenlirini değil, mezhep tercihini hep öne çıkarmışlardır. Türkiye, Türkmenlerle ilişki kurarkan bu tarihsel refleksleri göz önünde bulundurması gerekmektedir. Günümüz Irak Türkmenleri Türkiyeye yakın gözükseler de Türkiye’nin bölgede oyun kurmak için sadece Türkmen kartını kullanması onu sahneden uzaklaştırır. Çünkü ırak’taki sayıları bizim için yetersizdir. Türkiye’nin geleneksel Osmanlı politikası olan Sünni kartını kullanması Türkmen ve Kürtleri birlikte değerlendirmesi gerekir. Irak Türkmenleri iyi bir politikayla Türkiyenin yanında bulunurlar ama iyi bir politika üretilmezse İran’ın eksenine kaptırılabilirler… Türkiye’nin bölgedeki en büyük rakibi İran ve daha sonra Suud’dur….