86 yıl önce Ukrayna’da milyonlarca insanın açlıktan öldüğü Holodomor adında korkunç bir facia yaşandı. O yıllarda yaşanan açlık, doğal felaketten, kuraklıktan veya kötü hasattan kaynaklanmadı. Açlık, Ukraynalıları yok etmeye yönelik Stalin tarafından geliştirilen rejimin sonucuydu.
İnsanların bütün yiyecekleri ve hayatta kalabilmelerini sağlayan her şey ellerinden alınıyordu. Ukrayna’daki açlık çeken bütün bölgeler askerlerle çevriliydi, kimsenin kurtarılmaması ve hiçbir yardımın geçmemesi için Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin bütün sınırları kapatılmıştı. Silahı açlık terörü olan komünist hükümetin Ukrayna halkına karşı başlattığı gerçek bir savaştı.
Bilim adamlarının çoğu Holodomor sırasında 3 ila 7 milyonu aşkın kişinin hayatını kaybettiğini belirtiyor. Kimi zaman daha yüksek rakamlar da söylense de bilim adamları 1930’lu yıllarda birkaç milyondan fazla insanın öldüğü konusunda hemfikirler.
Haziran 1933’de her gün 34 bin kişi, her saat 1 440 kişi ve her dakika 24 kişi hayatını kaybediyordu.
Bu korkunç rakamlar dikkate alındığında bir ülkenin nüfusu kadar insan sayısın yarım yılda yok olduğu söylenebilir. Her Ukrayna ailesi akrabasını, yakınını, arkadaşını kaybetti.
Bu suçu, boyutlarını ve sebeplerini 50 yıldan fazla bir süre insanlardan ve dünya kamuoyundan saklamaya çalışılıyordu. Sovyetler döneminde Holodomor ile ilgili herhangi bir hatırlama durumunda insan hapis cezası alabilirdi. Böylece, Avrupa’nın coğrafik merkezinde yer alan suç 20. yüzyılı boyunca gizli kaldı.
Neden Ukrayna?
Birinci sebep sınıf özelliklerine dayanmaktadır. Ukraynalı köylü, Stalin'in ona karşı devrim olarak gördüğü kolektif çiftlikte tüm özel çiftliklerin zorla birleştirilmesine karşı önemli bir muhalefet oluşturdu. Bunun dışında başka milli bir sebep vardı. Ekim Devrimi sırasında Ukrayna bağımsızlığını ilan edip 1917-1920 yılları arasında Bolşeviklerin rejimiyle mücadele ediyordu. Bolşevikler kazansa da Ukrayna’nın, SSCB’nin en güçlü, ayaklanmaya hazır olan ikinci ülke olduğu biliniyordu. Bu durum Komünist rejiminin var olması için tehlike teşkil ediyordu. Böylece Ukrayna’nın direnişini yok etmek için açlık gibi korkunç bir yöntem seçilmişti.
Nasıl?
Holodomor mekanizması 1920'lerde Stalin'in Başkanlığındaki Moskova Komünistleri tarafından geliştirilmişti. 1928 yılının Ocak ayında komünistler tahıllara el koymaya başladı. Devlet, çiftçilerin hasatlarının çoğunu (hatta tümü) değerinin çok altında fiyattan aldı. Aynı zamanda rejim, ‘kulak’ olarak adlandırdığı zengin köylü sınıfına karşı bir kampanya başlattı. Sözde dekulakizasyion, mülklerin ve toprağın müsaderesini ve köylülerin tahliye edilmesini öngörüyordu. Bu durum, insanların çoğunu Sovyetlerin Batı ve Kuzey taraflarına sürgün etti.
Sonrasında komünistler tam kapsamlı kolektivizasyona başladılar. Bağımsız özel çiftlikleri, kolhoz olarak adlandırılan devlet kamu çiftliklere dönüştürmeye zorladılar. Kamu çiftliklerinin üyeleri, yaptıkları işlerin faydasını göremiyorlardı.
Açlıktan etkilenen bölgeler afet alanları olarak ilan edilmeli ve onlara yardım edilmeliydi. Buna karşın Komünist rejim Ukrayna sorununun kapatılması konusunda kararlıydı.
Ukrayna halkının hafızasında derin izler bırakan kabus, “5 başak kanunu” olarak adlandırılmıştı. Bu kanuna göre tüm hasat toplandıktan ve muhasebesi yapıldıktan sonra ufak bir miktar ile tahılı toplayan kişi hapisle cezalandırılacaktı.
Hükümet, evlerdeki buğday, yiyecek, evcil hayvanlara el koymak için özel gruplar oluşturarak düzenli olarak evlere gönderiyordu. Bu durum, polis, güvenlik güçleri, yerel Komünist Parti üyeleri ve Komünist Gençlik kolları üyelerinin tüm personelini kapsıyordu. O sırada Ukraynaca eğitim veren okullar kapanıyor, bilim insanları, aydınlar zülüm görüyordu.
Tüm bunlar, suni açlığın Ukraynalıların kimliğini ve Ukrayna milletini yok etmek için yapıldığını ispatlamaktadır.
O sırada Komünist Partisi Merkez Komitesi (Bolşevikler), hükümete hasadı teslim etmeyen herkese karşı en acımasız baskıların uygulanmasına dair bir karar yayımlıyor. Yapılan aramalardan dolayı son yiyecek kalıntıları alınmış köylüler resmen ölüme gönderiliyordu.
Josef Stalin’in kararına göre Ukrayna’nın açlık çeken bölgelerde yaşayan köylülerin Sovyetler Birliğinin diğer bölgelerine çıkmaları yasaktı.
1933 yılının Haziran ayında Ukrayna’da yaşanan açlık zirvesine ulaştı, istatistiklere göre Haziran ayında Ukrayna’da 1 milyondan fazla insan öldü.
Suni bir şekilde bir milleti yok etmek için yapılan Holodomor Sovyet Rusyası’ndan ayrılmak istediği için Ukrayna’ya karşı uygulanan bir cezaydı. Amaçları Ukraynalıları korkutmak ve uyumlu bir millete dönüştürmekti. En büyük darbe, milletin temelini oluşturan köylülere denk geldi.
Ancak, en büyük sınamadan geçen Ukrayna halkı kendi tarihi hafızasını skoruyabildi. Ukrayna bağımsızlığını ilan ettikten sonra Ukraynalılar Holodomor kurbanlarını anma fırsatını buldu.
2006 yılında kabul edilen ‘Ukrayna’da 1932-33 yıllarında Holodomor’ Kanunu, Holodomoru Ukrayna halkına yapılan soykırım olarak tanımladı.
Bu suç için bir zaman sınırı yoktur. Kanada, ABD, Avustralya, Portekiz, Vatikan, Estonya, Litvanya, Letonya, Gürcistan, Polonya, Macaristan, Ekvador, Kolombiya, Meksika, Paraguay, Peru gibi 16 ülkede Holodomor soykırım olarak tanınmıştır.
Holodomor faciasının acısı, her Ukraynalının kalbinde yaşamaktadır. Her sene Ukrayna’da ve diğer ülkelerde yaşayan Ukraynalılar bu korkunç cinayetin kurbanlarını anıyorlar. Holodomor ile ilgili gerçekleri anlatmak ve ileride böyle bir faciaya yol açmamak için Ukrayna, Kasım’ın son Cumartesi günü tüm dünyanın dikkatini tarihin bu korkunç sayfasına çekiyor.