İstanbul, 20.12.2010
Sirküler : 2010/30
Sayı: YMM.1356-S/877
Konu: Defter Tasdikleri
1. Tasdike tabi defterler
Vergi Kanunları uyarınca tasdike tabi defterler aşağıdaki gibidir.
- Yevmiye ve envanter defterleri
- İşletme defteri
- Serbest meslek kazanç defteri
- Banka ve sigorta muameleleri defteri
- Damga vergisi defteri
- Çiftçi işletme defteri
- Nakliyat vergisi defteri
- Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri
- Karar Defteri (Kullanmaya başlamadan önce sadece bir kere tasdiki yeterlidir, ara tasdike gerek yoktur. Defter bittiğinde yeni alınan defter tekrar tasdik ettirilir).
2. Tasdik Zamanı
Kanuni defterlerin tasdik zamanları şöyledir.
a. Öteden beri işe devam edenler defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda (özel hesap dönemine sahip olanlar dışındakiler Aralık ayında) tasdik yaptırmak zorundadırlar.
b. Defterlerin dolmaması nedeni ile ertesi yılda kullanmak isteyenler Ocak ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.
c. Tasdike tabi defterlerin dolması sebebiyle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmadan önce tasdik ettirmek zorundadırlar.
Hesap dönemi sonlarında özellikle (c) bendinde belirttiğimiz hususun dikkate alınması yani, bastırılmış defterlerin yetip yetmeyeceğinin değerlendirilmesi çok önemlidir. Yetmeyeceği ihtimal dahilinde ise hesap döneminin son ayı içinde (özel hesap dönemine sahip olmayanlar için Aralık ayı) ara tasdikin yapılması gerekmektedir.
Görüleceği üzere Büyük defter (defter-i kebir) için açılış tasdiki zorunluluğu yoktur. Fakat bazen TTK uygulamalarında sorun yaratabilmektedir. Bu nedenle tasdik ettirilmesi uygun olacaktır.
Öte yandan Türk Ticaret Kanunu gereğince noterlere tasdik ettirilen defterlerin nevi ve mahiyeti ile sayfa sayılarını ve kim tarafından kullanılacağı yedi gün içinde ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne bir beyanname ile bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirim yapılmazsa ticari defterler sahibi lehine delil olarak gösterilemezler.
3. Kapanış Tasdikleri
Türk Ticaret Kanunu'nun 70 ve 72 'inci maddeleri uyarınca Yevmiye (yeni senenin ocak ayı sonuna kadar) ve envanter defterleri (yeni senenin mart ayı sonuna kadar) notere ibraz edilip son kaydının altına “Noterce Görülmüştür” sözü yazılarak mühür ve imza tasdik ettirilmesi şarttır.
Ticari defterlerin kapanış tasdiklerinin yaptırılmamasının olası sonuçları şu şekildedir:
- Kapanış tasdikleri yapılmamış defterler sahibi lehine delil olamayacaktır
- TTK’nın 68’inci maddesi kapsamında yangın, su basması, deprem gibi afetler sebebiyle Zayi Belgesi talebi sırasında mahkemeler, kapanış tasdiki de arayabilmektedir
- TTK’nın 67/3’üncü maddesi uyarınca, yasal defterleri tutma mükellefiyetini kanuna uygun olarak yerine getirmeyenlere ağır para cezası istenebilmektedir
- Konkordato Taleplerinin Kabul Edilebilmesi için kapanış tasdiki aranabilmektedir
- Tacirlerin Taksiratlı Müflis sayılmamaları için kapanış tasdiki gerekebilmektedir
Bu nedenlerle yukarıda sayılan defterlerin kapanış tasdiklerinin belirtilen süreler içinde yaptırılması uygun olacaktır.
Yevmiye defterinde noterin tasdik keyfiyeti defterlerin 31 Aralık tarihine kadar usulünce (boş satır ve sayfa bırakılmadan) işlenmiş olduğunu ifade eder. Mükellef dönem sonu işlemlerini kapanış tasdikinden sonra tamamlayabilir. Bu nedenle noterlerde boş numara ayırtılmasına gerek yoktur. Yani yukarıdaki tarihler aşılmamak şartıyla kapanış işlemleri tamamlanmamış olsa bile kapanış tasdiki yaptırılabilir.
Öte yandan kapanış tasdiklerinin Vergi Kanunları açısından önemi yoktur.
Yer verilen konu hakkında ek bilgiye ihtiyaç duyulması halinde bizi arayınız.
Saygılarımızla,
AKTAN BAĞIMSIZ DENETİM VE
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.