Kaliteli uyku çok önemli
Uşak İl Sağlık Müdürü Dr. Sedat Kavas, Ramazan ayında uyku konusunda tavsiyelerde b ulundu. Ramazan ayında beslenme düzeni kadar uyku rutinlerinin de değiştiğini belirten Kavas, doğal uykunun biyolojik ritim için önemini vurguladı. Uykuya daha geç yatan ve öğlene doğru uyanan “akşamcıl” kişiler için sahura kadar oturup geç saatlerde uyanmanın daha uygun olabilieceğini belirten Kavas, akşam erken saatte yatıp sabah erken uyanan “sabahçılar” için de iftardan sonra yatıp sahurda kalkmanın ve sonrasında güne devam etmenin daha iyi olabileceğini söyledi. Uyku hijyeni için de tavsiyede bulunan Kavas, hafta içi ve hafta sonunda hep aynı saatlerde yatıp kalkılmasını, yatmadan 1 saat öncesinde artık uykuya hazırlık aşamasına geçmenin önemini vurguluyor.
Ramazanda beslenmenin yanı sıra uyku düzeninde de önemli değişiklikler yaşandığını kaydeden Kavas, bu değişikliklerin uyku düzenimizi de etkilediğini söyledi.Bedenimizin belirli biyolojik ritimlerde çalıştığını hatırlatan Kavas, “Buna göre 24-saatlik döngüler içinde vücudumuzdaki doğal süreçlerin ayarlanması da bir biyolojik ritim olup “sirkadyen ritim” olarak bilinir. Çeşitli hormonların/ kimyasalların salgılanması, vücut ısısının düzenlenmesi, uyku düzeninin ve yeme düzeninin sağlanması gibi en temel fizyolojik süreçler gün içinde sabahtan akşama kadar çeşitli farklılıklar gösterir. Örneğin vücut ısımız gün içinde daha yüksekken sabaha doğru belirgin bir düşüş gösterir. Halk arasında sıklıkla kullanılan “uyuyanın üzerine kar yağar” deyimi bu gözlemden kaynak alır.”diye konuştu. İşte bu biyolojik ritimlerin en temel belirleyicilerinden birisinin güneş yani ışık olduğunu ifade eden Kavas, “Işığa maruz kaldığımızda beynimize “gündüz” olduğu mesajı, ışık maruziyeti olmadığında ise “gece” olduğu mesajı gider. Vücudumuz bu bilgiye göre çalışma düzenini sürdürür. O nedenle doğal bir uyku, biyolojik ritmi sürdürmek için çok önemlidir.” dedi. Ramazan’da doğal olarak, uyku düzeninde belirgin farklılıklar olduğunu söyleyen Kavas, “Oruç tutan insanların bir kısmı sahura kadar oturup daha sonra yatmayı ve öğlen hatta öğleden sonra uyanmayı tercih edebilir. Bir diğer kısmı, iftardan sonra ama normalden daha erken bir saatte yatıp sahurda kalkmayı ve sonrasında uyumadan güne devam etmeyi seçebilir. Bazı insanlar ise normal uyku düzenlerini devam ettirmeyi, sahurda uykularından uyanıp tekrar yatmayı tercih edebilir. Hangisi seçilirse seçilsin uyku düzenindeki değişiklik biyolojik ritmi olumsuz etkileyebilir.” uyarısında bulundu.
Ramazan ayında çok önemli olan bir diğer etkenin iftarda/sahurda yenilen gıdanın miktarı ve niteliği olduğunu kaydeden Kavas, “Ağır, yağlı ve fazla miktarda gıda tüketimi uyku kalitesini bozmaktadır. Mide rahatsızlığı olan kişilerde fazla yemek reflüyü tetiklemekte, bu da uykuyu olumsuz etkilemektedir. Mümkünse çay, kahve tüketimi özellikle akşam üzerinden itibaren tercih edilmemelidir. Sıvı ihtiyacı su ile karşılanmalıdır. Sigara kullanan kişiler eğer bırakmak istemiyorlarsa geç saatlerde sigara içmeyi tercih etmemelidir.” dedi. Ramazan ayı dışında uyku düzeninde sorun yaşayan kişilerin de yukarıda bahsedildiği şekilde uyku hijyenine ve gıda tüketimlerine dikkat etmeleri gerektiğini ifade eden Kavas, “Bu kurallar herkes için geçerlidir. Diğer yandan normalde de uyku sorunu olan kişilerin varsa eğer aldıkları ilaçları/tedavileri sürdürmeleri önemlidir. Gün içinde belirli bir düzende fiziksel aktivitenin varlığı uyku düzenine olumlu etki yapmaktadır. Bu önerilere rağmen uyku sorunu devam eden ve yaşam kalitesi düşen kişilerin hekime başvurmaları önerilir.” diye konuştu. HALİL ASLAN