İdari para cezası, Kabahatler Kanunu ve diğer özel kanunlarda düzenlenen kabahatler kapsamında öngörülen ve kamu kurumlarınca uygulanan idari yaptırım türüdür. 1 Haziran 2005 yılında yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunu’yla suçlar ve kabahatler olarak ayrım yapılmıştır. Suç teşkil eden fiiller hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılır. Kabahat, kanunun karşılığında idari para cezası veya idari tedbir, başka bir deyişle idari yaptırım öngördüğü haksızlık olarak ifade edilir. Kanunda açıkça gösterilen idari makam, kurul veya kamu görevlileri, görevli oldukları kamu kurumlarının görev alanına giren yerlerde idari para cezası vermeye yetkilidir. Bunun yanında Cumhuriyet savcıları ya da mahkeme tarafından da kanunda öngörülen hallerde idari para cezasına karar verilebilir.
İdari para cezaları nispi veyahut maktu olabilir. Ayrıca kanunda alt ve üst sınırları belirlenerek düzenlenmesi mümkündür. İdari para cezasını ihdas eden makam kabahate karşılık failin kusuru ve bunun yanında ekonomik durumunu gözeterek cezayı belirler. Konuyla ilgili merak ettiğiniz soruları sayfanın alt kısmında bulunan form aracılığıyla bizlere iletebilirsiniz.
İdari Para Cezası Nereye Ödenir?
Kişiye tebliğ edilen para cezası tutanağında paranın nereye ödeneceği gösterilmelidir. Bazı kurumlar ödemeleri kendi tahsil etmektedir. Bununla birlikte bazen ödenecek yer tutanaklarda belirtilmemektedir. Para cezasının ödeneceği yerin gösterilmemesi halinde ilçelerde mal müdürlüklerine, illerde ise vergi dairelerine ödeme yapılmalıdır.
İdari Para Cezası Tutanağı
Karar verilen idari para cezasına ilişkin tutanakta, kişinin kimlik bilgileri ve adresi, kabahat fiili, buna ilişkin deliller, karar tarihi ve kararı veren görevlilerin kimliği ve kabahatin işlendiği yer ve zaman açık bir şekilde yazılır. Ayrıca karar tutanağı kişiye Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilir ve karara karşı başvurulacak yol ile itiraz süresi belirtilir.
İdari Para Cezası Zamanaşımı Ne Kadar?
Bu nokta da değerlendirilmesi gereken iki husus vardır: Bunlar soruşturma zamanaşımı ve yerine getirme zamanaşımıdır.
Soruşturma zamanaşımı; elli bin Türk Lirasından az olan cezalarda üç, elli bin ila yüz bin Türk Lirası arasındaki cezalarda dört, yüz bin Türk Lirasından fazla cezalarda beş yıldır. Nispi idari para cezası tatbik edilen hallerde sekiz yıldır. Kabahat aynı zamanda suç teşkil eden bir fiil ise suça ilişkin zamanaşımı süreleri uygulanır. Ayrıca zamanaşımı süresi kabahat teşkil eden fiilin işlenmesinden itibaren başlar. Bu sürelerin dolması ile artık kişiye karşı idari para cezasına karar verilemez.
Yerine getirme zamanaşımı süresi; on bin Türk Lirasından az olan cezalarda üç, on bin ila yirmi bin Türk Lirası arasındaki cezalarda dört, yirmi bin ila elli bin Türk Lirası arasındaki cezalarda beş, elli bin Türk Lirası ve daha üzeri cezalarda yedi yıldır. Yerine getirme zamanaşımı süresi idari para cezası kararının kesinleştiği takvim yılının ertesi yılı başlar.
Burada belirtmek gerekir ki kanunda belirtilen bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranlarına göre değişir.
İdari Para Cezasını Taksitlendirme
Kabahatler Kanununca öngörülen düzenlemeye göre kişinin ekonomik durumunun uygun olmaması halinde; ilk taksiti peşin olmak kaydıyla bir yıl içinde 4 eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin gecikmesi veya eksik ödenmesi halinde kalan kısım tamamıyla tahsil edilir.
İdari Para Cezasında İndirim
Adınıza karar verilen idari para cezalarının indirimli ödenmesi mümkündür. Bu kapsamda kanun yoluna başvurmadan önce idari para cezasına itiraz süresi içerisinde ödeme yapmanız halinde belirlenen ceza tutarında %25 indirim yapılarak tahsil edilecektir. İndirimden yararlanmak için itiraz süresi içerisinde her ne kadar ödemeyi dava açmadan yapmak gerekse de bununla birlikte ödeme yapmanız cezayı kesinleştirmez. Ödemeyi yaparak hem indirimden yararlanırsınız hem de olası itirazın reddi kararı halinde idari para cezasına işleyecek faizi önlemiş olursunuz. Para cezasına yapacağınız itirazın haklı bulunması halinde ise ödediğiniz para faiziyle geri iade edilecektir.
İdari Para Cezalarını Yapılandırma
Dönem dönem TBMM tarafından çıkarılan yasalar ile idari para cezaları ve sair kamu alacaklarının yapılandırılması mümkün olmaktadır. Bu nedenle çıkarılan bir kanun ile adınıza karar verilen idari para cezalarını yapılandırabilirsiniz.
Polis İdari Para Cezası Kesebilir mi?
İlk olarak belirtmek gerekir ki idari para cezası kesme görevi kanunda belirtilen makamlara haizdir. Polis memurlarına açıkça verilmiş bir idari para cezası kararı verme yetkisi yoktur. Polis, bir kabahati tutanak altına alır ve tutanağı idari para cezası kararı almaya yetkili yere gönderir.
İdari Para Cezası Sorgulama Nasıl Yapılır?
Tatbik edilen idari para cezasına müteakiben tarafınıza tebligat yapılacaktır bunun yanında internet ortamı üzerinden de para cezalarını kontrol edebilirsiniz. Adınıza karar verilmiş idari para cezalarını İnternet Vergi Dairesi veya E-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz.
İdari Para Cezasına İtiraz Mümkün müdür?
Kararın tebliği ya da tefhimin ardından 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itirazda bulunulabilir. Süresinde yapılmayan itirazlara müteakiben kararlar kesinleşir. Mücbir sebep dolayısıyla karara itiraz edilemezse ortadan kalkmasından itibaren 7 gün içinde itiraz mümkündür.
Bazı özel hallerde idari para cezasına itiraz süresi ve başvuru makamı değişiklik göstermektedir.
- 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarına itiraz süresi tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 60 gün ve başvuru makamı İdare Mahkemesidir.
- SGK tarafından verilen idari para cezalarına karşı ise tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde öncelikle kurum içerisinde İdari Para Cezası Komisyonuna başvurulmalıdır. Bu komisyon itirazı reddederse; bu kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır.
- 2872 sayılı Çevre Kanunu’na istinaden verilen para cezası kararlarına karşı ise tebliğ veya tefhimin ardından 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
Bu noktada ayrıca belirtmek gerekir ki; trafik cezasıyla birlikte aracın trafikten men edilmesine karar verilirse itiraz edilecek yer İdare Mahkemesidir ve dava açma süresi tebliğ veya tefhimden itibaren 60 gündür.
İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi
……. Sulh Ceza Hakimliğine
İTİRAZ EDEN: Hasan ……..
(Adres)
VEKİLİ: Av. Caner Besler
Atalar Mah. Üsküdar Cad. No:164/4 Kartal/İstanbul
KONU: ……… Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün ……… tarih …./…. sayılı idari para cezasının iptali talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
1- ………. tarihinde saat …… sıralarında … İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince, müvekkilim sahibi olduğu …. marka …… plakalı araca …………. güzergahında ………. gerekçesi ile idari para cezasına karar verilmiştir. Karar verilen idari para cezası hukuka aykırı olup, cezanın iptali gerekmektedir.
2- Müvekkilim o tarihlerde belirtilen adresten hiçbir şekilde geçmemiş, aracı ile farklı bir şehirdedir. Bu nedenle idari para cezasına kanıt teşkil eden kolluk tutanağı hukuka aykırı olarak düzenlenmiştir.
HUKUKİ NEDENLER: Kanun ve sair mevzuat hükümleri.
DELİLLER:
1- …….. Tarihli idari para cezası kararı
2- Kamera kayıtları
3- Yasal ve ikamesi mümkün her türlü delil
NETİCE VE TALEP : Yukarıda belirttiğimiz nedenlerle hukuk ve hakkaniyete aykırı olarak düzenlenen idari para cezasının iptaline karar verilmesini arz ve talep ederiz.
İtiraz Eden Vekili
Av. Caner Besler
İdari Para Cezasına İtiraz Yetkili Mahkeme Hangisidir?
İdari para cezasına itiraz halinde yetkili mahkeme konusunda ikili bir ayrıma gitmek gerekir. Kanun idari para cezalarına itirazda Sulh Ceza Hakimliğini görevli kılmıştır. Bunun yanında bazı hallerde ise İdare Mahkemesi görevlidir. Sulh Ceza Hakimliği görev alanına giren bir uyuşmazlık söz konusu ise CMK hükümlerine bakmak gerekir. Bu noktada davaya bakma genel yetkisi suçun işlendiği yer mahkemesindedir. Başka bir deyişle kabahatler sonucu tatbik edilen cezalara karşı itirazda, kabahatin işlendiği yer mahkemesi genel yetkilidir. Kanunda aksine bir düzenleme öngörülmediyse genel yetkili mahkemeye başvurulmalıdır. İdare Mahkemesi görev alanına giren idari para cezalarının iptali davasında yetki İYUK’a göre belirlenmelidir. Buna göre kanunda aksine bir hüküm öngörülmemişse; dava konusu idari para cezasına kararı veren idari kurumun bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Konuyla ilgili merak ettiğiniz soruları sayfanın alt kısmında bulunan form aracılığıyla bizlere iletebilirsiniz.