Ülkelerin nüfusunun artmasıyla birlikte, katlanarak artan besin ihtiyacını karşılayabilmek için alınan önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır. Ürünlere zarar veren hastalıkları, zararlıları ve yabani bitkileri yok etmek amacıyla kullanılan kimyasal ilaçlara tarım ilacı denilmektedir.
Başlıca tarım ilaçları:
-İnsektisitler: Böcek öldürücüler,
-Fungisitler: Mantar öldürücüler,
-Nematisitler: Nematod öldürücüler,
-Herbisitler: Ot öldürücüler,
-Rodentisitler: Kemirgen öldürücüler,
-Diğerleri: Bitkilerin korunmasında kullanılan diğer maddeler şeklinde sıralanabilir.
İlaçların özellikleri, hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde elde edilen sonuçlara göre belirlenir. Kullanıldıklarında gösterdikleri etkilere göre de ikiye ayrılırlar:
-Temas etkili ilaçlar:
Serpildikleri bitkilerin yüzeylerinde kalır ve temas ettikleri canlıları öldürürler. Daha az tehlikeli sayılırlar.
-Sistemik etkili İlaçlar:
Bitkilerin bünyesine yerleşerek, meyvelerine, yapraklarına ve köklerine ulaşabilirler. Dolayısıyla içsel beslenen zararlıları ve hastalık yapıcıları da öldürürler. Sistemik ilaçların bu özellikleri, kullanılmaları sırasında çok dikkatli olunması gerekliliğini doğurur.
Tarım ilaçlarının sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini ise şöyle sıralayabiliriz:
-Akut Zehirlenme: İlacın çok az alınmasıyla dahi ortaya çıkar. İlaçlanmış ürünü yiyenlerde de görülebilir. Bulantı ve kusma akut zehirlenmenin sık görülen belirtileridir.
-Kronik Zehirlenme: İlacın tekrarlanan alımları sonucunda vücutta birikim yapmasıyla ve belli bir doza ulaşmasıyla meydana gelen zehirlenmedir.
-Alerjik Etki: Hassas bünyelerde ve ilaç uygulamasını yapan veya ilacın bulunduğu ortamda çalışan kişilerde görülür. Gözlerde kanama, ciltte kızarma ve kaşıntı oluşturur.
-Kanserojenik Etki: Daha çok kanserojenik özellik taşıyan ilaçların kullanılmasıyla ortaya çıkar. Bu ilaçların tümünün kullanılması yasaklanmıştır.
Tarım ilaçlarının insanlar üzerindeki bu doğrudan olumsuz etkilerinin yanı sıra, çevreye olan olumsuz etkileri ve insan sağlığına dolaylı zararları da vardır. Doğal dengenin bozulması bunların başında gelmektedir. Bilinçsiz ve aşırı ilaç kullanımının doğada yarattığı olumsuzluklar da şöyle sıralanabilir:
-Zararlı böcekleri yok eden yararlı böceklerin ölümüne neden olmaktadır.
-Göllere, nehirlere, su kaynaklarına karışarak suların kirlenmesine neden olmaktadır.
-Yağmur ve sulama sularıyla toprağın altına inerek yeraltı su kaynaklarını kirletmektedir.
-İlaçların ambalajları atıldıkları yerlerde çevre kirliliği yaratmaktadır.
-Balıkların ve arıların ölümüne neden olmaktadır.
-Bu ilaçlarla ilaçlanmış yemlerle beslenen hayvanlar etkilenmektedir.
Tarım ilaçlarının kullanılması bütün dünyada sıkı denetim altında tutulmaya çalışılmaktadır.Avrupa ve Amerika’da tarım ilacı üreten tesislerin çoğu bu nedenle kapatılmıştır. Söz konusu fabrikalar Çin, Hindistan gibi ülkelerde üretimlerini sürdürmektedir. Ancak, bu tesislerde üretilen ilaçların da büyük bölümü Avrupa ve Amerika’da kullandırılmamaktadır. İlaçlar daha çok gelişmekte olan ülkelere satılmaktadır.
Tarım ilaçlarının zararlarının önüne geçmek için, öncelikle kullanılmaları resmi otoriteler tarafından sıkı şekilde denetlenmelidir. Kullananlar eğitimden geçirilmeli ve her çiftçinin bir ziraat mühendisi ile çalışması zorunlu olmalıdır. Tarım ilaçları reçeteye bağlanmalıdır.Tüketiciler eğitimle bilinçlendirilmeli, sürdürülebilir tarım, iyi tarım uygulamaları, dayanıklı tür gibi alternatif yöntemlere ağırlık verilmelidir.
Kaynakça:
-Richard P. Pohanish,”Sittig’s Handbook of Pesticides and Agricultural Chemicals”, William Andrew, 2014.
-Randall Fitzgerald,”The Hundred-Year Lie: How to Protect Yourself from the Chemicals That Are Destroying Your Health”, Dutton, Penguin Books.
Yazar:Oben Güney Saraçoğlu