Baharın gelmesi ile birlikte kokusu ile kendini hatırlatan gulik, Ege ve Akdeniz bölgelerinde çiriş otu olarak bilinmektedir. Yüksek rakımlı bölgelerde yetiştiğinden toplaması da zahmetli olan bu bitki özellikle ilimizin Ovacık ilçesinde yetişmektedir. Dağlarda henüz yetişirken tamamen çıkmadan koparılır ve alt kısımları kullanılır.
Peki bahar aylarında evimizde pişen ve hatta kış için buzluğa atılan guliğin faydaları neler?
-Bağışıklık güçlendirici
İçeriğindeki yüksek C vitamini ile bağışıklık güçlendirici ve vücut direnci arttırıcı etkisi vardır. Özellikle pandamı döneminde korumamız gereken bağışıklık sistemimiz için öğünlerimizde mevsimi gelmişken yer verebiliriz.
-Basur tedavisi
İdrar söktürücü özellik gösteren çiriş otu, yüksek posa içeriğinden ötürü basur tedavisinde de önerilmektedir. Özellikle romatizmal ağrıları dindirici etkisi bulunmaktadır.
-Anne sütü arttırıcı
Doğum sonrası emzirme döneminde süt artırıcı etkisinin bulunduğu bilinmektedir. Bunun için yapraklarının sebze olarak tüketebiliriz. Çiriş otu hamilelik ve emzirme döneminde kullanılmadan önce yine de mutlaka uzman hekime danışmalıyız.
-Cilt ve saç sağlığı
İçeriğinde bulunan çeşitli vitaminler saç dökülmesi, zayıf saç kökleri gibi problemlerin giderilmesinde yardımcı olur. Bunun yanında çiriş otunu suyla demleyip içine sirke ekleyerek elde ettiğiniz karışımı saçımızda durulama suyu olarak kullandığımızda kısa sürede sağlıklı saçlara kavuşabiliriz. Çiriş otu egzama ya da sivilce benzeri cilt hastalıklarının giderilerek yok edilmesinde de etkilidir.
-Solunum yolları
Yapılan araştırmalara göre kökünden 3 veya 4 gram kadar haşlayıp balla tatlandırıp içmek nefes darlığına ve öksürüğe iyi gelir.
-Regl düzenleyici ve akıntı önleyici
Bir diğer araştırmaya göre ise kadınlarda regl düzensizliklerinin ve vajinal akıntının azalmasına ve zamanla yok olmasına yardımcı olur.
-Beyaz kan hücreleri arttırıcı
Beyaz kan hücreleri vücudumuzdaki enfeksiyonlarla mücadele eder. Bu hücrelerin vücutta bulunan miktarı ideal olmalıdır. Fazlalığı da azlığı da bir hastalığın habercisidir. Fazla olması; enfeksiyonlu hastalıkların, stresin, anemi, eklem iltihabı, kemik iliği hasarı ve tümör oluşumu gibi sorunları düşüklüğü ise; virüs kaynaklı enfeksiyonları, yetersiz beslenmeyi ve vitamin eksikliğini gösterir.
Nasıl tüketilir?
Bazı bölgelerde topraktan su ile gelen mineralleri ve vitaminleri tutan gövdesi temizlenerek, güneş altında bir süre bekletilir. Salça yapma yöntemi gibi, güneşin altında iyice kurutulur. Kuruyan çiriş otu, ufalanmaya hazır hale geldiğinde küçük parçalara bölünür ve değirmene atılır. Değirmenler tarafından toz kıvamına gelinceye dek ufalanır ve toz formunda kullanıma hazırdır. Bu kullanım şeklinden başka salatalarda, böreklerde ve yemeklerde kullanılabilir.
Dersim’de ise tıpkı ıspanak gibi iyice yıkadıktan sonra 2 tatlı kaşığı tereyağında pişirerek, yumurta ile proteinini de ekleyerek lezzetli bir şekilde tüketebilirsiniz.
Vitaminlerinden ve minerallerinden yararlanmak için her sebze ve meyve mevsiminde tüketilmelidir. Baharın gelmesi ile kokusunun sokakları sardığı guliğe soframızda yer verme zamanı.
Sağlıklı günler…