Olağan şeyleri yapmaktan zihnimiz değil de bedenimiz sorumlu olsaydı, o zaman büyük olasılıkla, zor zamanlarda bile, olağan şeyleri yaparken herhangi bir zorlukla karşılaşmazdık. Bunlar eğlenceli, basit, kolay ve eğlenceli bir şekilde yapılırdı. Ama biz tüm olayları geçmiş deneyimlerimizin prizmasından, zaten yaşanmış bölümlerin prizmasından algılarız. Duygusal tepkilerimiz, daha önce deneyimlediğimiz olay ve durumlarla ilişkili deneyimlerimiz tarafından belirlenir. Ancak, zor zamanlarda bizim için çoğu zaman zorlaşır, çünkü, tavizsiz ve zor dönemi göz önünde bulundurarak kendimizi sarmaya başlarız.
Genellikle, belirli bir anda nasıl hareket etmemiz gerektiğini tam olarak bilmediğimiz için olayları zor görüyoruz, bir belirsizlik durumundayız ve sadece bir karar verecek kaynağımız yok. Ne yapacağımızı bildiğimiz ve her şeyin bizim için işe yaradığını bildiğimiz zamanları hayatın diğer dönemleriyle karşılaştırarak, daha basit ve daha anlaşılır zamanlara zor diyoruz. Zor zamanlarda en sıradan şeyleri bile yapmamızın neden zor olduğu sorusunun en basit cevabı, bu dönemlerde dikkatimizin odağının değiştiği, sadece bizim için zor olana odaklanmaya başladığımız ve hatta bizim için zor olan şeylere odaklanmaya başladığımızın açıklamasıdır.
Ayrıca, basit şeyler bize zor geliyor. Örneğin; merdivenleri çıkmak, dışarı çıkmak veya duş almak bile zor olabilir, asansör çok uzun sürebilir ve telefona cevap vermek imkansız bir iş gibi görünebilir. Üzgün ve cesareti kırılmış olma alışkanlığı birçokları için tipiktir. Bu çok zor durumlarda, kendimiz istemesek bile hızlı ve otomatik olarak gelişir. Bu, olanlara normal bir tepkidir.
Eğer bir şey bizim için yolunda gitmezse, gerçekten üzgün hissedebiliriz ve bu tamamen normaldir. Herkes üzüntü ve umutsuzluktan farklı şekillerde kurtulur. Bazıları durumlarını kontrol edebilir ve kendileri içinde “sıkışıp kaldıklarını” anlarlar, diğerleri olaylara işaret ettikten sonra dışarı çıkabilir, diğerleri ise uzun süre içinde kalır. Bu nedenle, bir kişinin umutsuzluğa düştüğünü anlaması durumunda, dikkatinin odağını başka bir şeye çevirmesi yalnızca ona bağlıdır. Böyle bir durumda kesinlikle yapmamanız gereken şey, umutsuzluğa düştüğünüz için ayrıca kendinizi suçlamaktır. Bu durumdan çıkışı hızlandırmayacak, sadece durumu ağırlaştıracaktır. İlgisizliğin üstesinden gelmeye yardımcı olan tekniklere odaklanmak çok daha iyidir.
İlgisizliğin üstesinden gelmek için en önemli yaşam hilesi nedir?
Öğrenilmesi gereken en önemli şey, dikkat odağını yönetmektir. Sizi rahatsız eden aynı düşünceyi sürekli olarak kafanızda döndürmeniz durumunda, bu herhangi bir sakinliğe yol açmayacaktır. “Boşluğa çözülme” tekniğinde ustalaşarak dikkatin odağını değiştirebilirsiniz. Bu egzersizi yaparken, dikkatin odağını baştan vücuda yönlendirmeniz gerekir. Geçiş sırasında çeşitli yöntemler kullanılabilir. Mesela; nefes egzersizi, kendinizi baştan ayağa dikkatlice incelemeniz gereken vücudunuzu tarama uygulaması, adımlara konsantre olmanızı gerektiren yürüme ve hatta duyuları incelemek gibi…
Sadece bir sandalyede oturmayı deneyimliyoruz. Daha aktif aktiviteler de uygundur. Örneğin; fiziksel egzersizler (tahta, ağız kavgası, şınav), alkışlama, atlama vb. Bütün bunlar, dikkatin odağını o andan veya o düşünceden değiştirmeye yardımcı olacak, çünkü; üzgün, cesaretsiz, endişeli hissetmeye başlıyoruz. Sözlü eylemler de geçiş yapmak için uygundur. Çünkü, bir şeyi yüksek sesle söylemeye başlayabilir, şarkı söyleyebilir, şiir okuyabilir, motive edici ifadeler söyleyebilir ve tam size göre olan olumlamaları söyleyebilirsiniz.
Meşgul insanlar genellikle hedeflerine odaklanırlar, belirli sonuçlara ulaşmakla ilgilenirler, ya kaynak arayışı içindedirler ya da istediklerini elde etmelerine yardımcı olacak uzmanlık arayışı içindedirler ya da zaten yolun belirli bir bölümünü planlamaktadırlar. İlgisizlik ve umutsuzlukla kendi başınıza başa çıkmanın mümkün olmadığı zamanlar vardır. Kendi kaynağınız bundan kurtulmak için yeterli olmayabilir. Bu durumda, yardım için bir uzmana başvurmanız gerekir, ancak bu adım bile çok çaba gerektirebilir. Böyle bir durumdaki zorluklardan biri, gerçekten derin bir depresyonda olduğunuzu fark etmektir.
Bu, etraftaki herkes tarafından açıkça görülebilir, ancak bu durumda ne olduğu tamamen anlaşılmaz. Bu nedenle, bir kişi daha fazla bu duruma düşecektir. Hiçbir şey yapılmazsa, gelecekte bir kişi kendini değersizleştirmeye başladığında, depresyon öncesi bir durumu tehdit edecek ve günlük işler için daha az güce sahip olacaktır. Durum kötü bir şekilde ihmal edildiğinden ziyade, “bir şeylerin yanlış olduğunu” hissetmeye başladığınızda yardım aramak daha iyidir. Zaten çok derine dalmadıysanız ilgisizlikle başa çıkmak daha kolay olacaktır. Kişisel deneyimim, bir kişinin ruhu ne kadar aktif ve yüklüyse, ruh hali değişimlerine ve umutsuzluğa düşmeye o kadar eğilimli olduğunu gösteriyor. Kayıtsızlığı önlemek için, programında ilgisizlik ve üzüntü ile daha az başa çıkmaya yardımcı olacak özel olaylar ve olaylar bulunmalıdır.
Yazar: Bekir Bulut