Ölçüm birimleri hayatımıza nasıl girdi merak ediyor musunuz? Hiç düşündünüz mü ilk metre kavramı, kilogram kavramı nasıl çıktı? Saçma gibi görünen bir soru daha 1 metre niye 1 metre?
İnsanoğlu varolduğundan itibaren dünyayı anlamaya çalışıyor.Eşi bulunmaz sürprizlerle dolu dünyamızı anlamaya çalışırken ortaya bilim adında bir kavram atıldı.Ardından bilim için kullanılan araçlar ortaya çıktı; Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji…
Bilim insanları dünyayı tanımlamak için formüller yazmaya başladı dünyayı matematiksel olarak tanımlamayı denediler fakat büyük bir eksik vardı.
Metre Nasıl Bulundu?
Aslında fazla geriye gitmeye gerek yok.1791’e kadar standart bir ölçüm biriminden bahsetmek mümkün değil.Evet bu tarih bizim için eski olsa da bu insanlık tarihi için çok yeni sayılan bir gelişme.
Bugün kullandığımız metre yerine karış hesabı kullanılması, bilim insanlarının kafalarını oldukça karıştırıyor, birinin hesabı diğerine uymuyordu ; çünkü insanlar aynı karış boylarına sahip değildi.
Ölçülerde standart olmalıydı, en sonunda Fransız Bilimler Akademisi’ndeki bilim insanları bunu yapmak için karar aldılar.Fransa Ulusal Meclisi 1791’de uzunluk birimi olarak Paris’in üzerinden geçen meridyen uzunluğunun çeyrek kısmının 10 milyonda biri olmasına karar verdi.Bu boy dikkate alınarak bir metre boyutunda bir çubuk yapıldı ve bu çubuğun örnekleri dünyaya dağıtıldı.Böylece birim macerası başladı.
Uzunluk santimetre veya metre cinsinden karşımıza çıkmaya başladı.Yapılan bu özel çubuk Paris’te muhafaza edildi, fakat üzerindeki çizgilerin kalınlığı ölçümlerdeki inceliği bozduğu gözlemlenince, daha iyi bir standart arayışına koyulan bilim adamları Kr⁸⁶ elementinden yayılan kırmızı ışığın dalga boyu olarak kabul edildi.Bir cm uzunluk bu standarta göre 16.507,6373 dalga boyuna eşit alındı.
Saniye Nasıl Bulundu?
Saniye daha önceleri astronomik gözlemlerle dünyanın güneş etrafındaki hareketinin belirlenmesiyle birlikte hesaplanarak bulundu, fakat bu günümüzde en kararlı atom olarak bilinen sezyum element atomunun 9.192.631.770 salınımı süresinde geçen zaman 1 saniye olarak kabul görmüştür.
Kütle Nasıl Bulundu?
Standart kütle birimi aynı metre birimindeki gibi Paris’te muhafaza edilmektedir.Kütle ile ilginç olan bir olay çok ama çok yeni bir tarihte 2018’de yaşanmıştır.1889 yılında platinum ve iridyumdan yapılan kütlenin kontrolleri sırasında 50 μg‘ lik bir değişime rastlandı.
Bunun üzerine Paris’te bulunan Uluslararası Teknoloji ve Standartlar Enstitüsü; Türkiye dahil altmış ülkeden gelen bilim insanının seçimiyle 16 Kasım 2018 tarihinde bu tanımını değiştirdi.
Kütlenin yeni tanımının Planck sabitine bağlanması kabul görüldü.
‘Bilim dünyanın nihai gizemini çözemez çünkü biz, çözmeye çalıştığımız gizemin bir parçasıyız’
-Max Planck