Kurumlar Vergisi kanununun 10 maddesinin 1. fıkrasının ç bendinde yer alan indirim düzenlemesine paralel sayılabilecek bir düzenleme yapılmış ve Katma Değer Vergisi kanunu 13 maddesinin k bendi 01.06.2018 tarihinden geçerli olmak üzere eklenilmiştir. İlgili düzenleme ile okul, ibadethane, sağlık tesisi, öğrenci yurdu ve çocuk yuvası vb. tesisleri inşa ederek maddede sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına bağışlayacaklara yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisinden istisna sayılmıştır.
2.1. İstisna Kapsamında Yer Alan Tesisler
İstisnanın kapsamına, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanacak “Okul, Sağlık tesisi, Yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu, Çocuk yuvası, Yetiştirme yurdu, Huzurevi, Bakım ve rehabilitasyon merkezi, Mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi ibadethaneler, Diyanet İşleri Başkanlığı denetimine tabi yaygın din eğitimi verilen tesisler, Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri, Gençlik ve izcilik kamplarının inşasına” ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları girmektedir.
Düzenlemedeki “okul” ifadesinden, doğrudan eğitim-öğretim hizmetlerinin verildiği temel birimlerin anlaşılması gerekmekte olup rehberlik ve araştırma merkezi, mesleki eğitim merkezi iş eğitim merkezi, mesleki ve teknik eğitim merkezi ve akşam sanat okulları da bu kapsamda değerlendirilir.
Düzenlemedeki “ibadethane” ve “yaygın din eğitimi verilen tesis” ifadelerinden Diyanet İşleri Başkanlığınca ibadethane sayılan yerler ile Diyanet İşleri Başkanlığı denetimine tabi olan ve din eğitimi verilen tesislerin anlaşılması gerekmektedir.
Düzenlemedeki “sağlık tesisi” ifadesinden, Sağlık Bakanlığınca sağlık tesisi kapsamında değerlendirilen kurum ve kuruluşların anlaşılması gerekmektedir.
Düzenlemedeki “çocuk yuvası” ve “yetiştirme yurdu” ifadeleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının hizmet dönüşümü kapsamında bulunan çocuk evleri sitesi, çocuk destek merkezi ve çocuk evlerini de kapsar.
2.2. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar
Söz konusu istisnadan; genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanmak üzere bu idare ve kuruluşlarla protokol imzalamak suretiyle 2.1. bölümünde sayılan tesisleri inşa eden/ettiren gerçek ve tüzel kişiler (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu, kooperatif, dernek, vakıf ve benzerleri dâhil), KDV mükellefi olup olmadığına bakılmaksızın faydalanır.
2.3. İstisna Kapsamına Giren İşlemler
İstisna kapsamına; kanunun 13/k maddesinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına bağışlanmak üzere 2.1. bölümünde sayılan tesislerin inşası dolayısıyla bağışta bulunacaklara yapılan teslim ve hizmetler girmektedir. Söz konusu tesislerin tadil, bakım ve onarım işlemlerine yönelik teslim ve hizmetler istisna kapsamına girmez.
İstisnadan faydalanılabilmesi için ilgili idare ve kuruluşlarla bağış protokolü imzalanması şarttır.
İstisna kapsamındaki tesisin inşaatı ile birlikte bağışlanması öngörülen makine, teçhizat ve tefrişatın bağışta bulunacaklara teslimi, söz konusu makine, teçhizat ve tefrişatın tesisin kullanım amacına uygun olması, mutat olması ve bağış protokolünde açıkça belirtilmiş olması kaydıyla istisna kapsamında değerlendirilir.
Söz konusu tesislerin belirli bir kısmının inşa edilmesine yönelik bağışta bulunulmasına dair protokol düzenlenmesi halinde, bağışta bulunan tarafından inşa edilmesi öngörülen kısımla ilgili yapılan teslim ve hizmetler de istisna kapsamında değerlendirilir.
2.4. İstisnanın Uygulanması
Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanmak üzere inşa edilecek tesislere ilişkin ilgili idare ile bağışta bulunacaklar arasında bağış protokolü düzenlenir. Söz konusu protokolde, bağışlanmak üzere inşa edilecek tesisin maliyeti, teknik özellikleri (açık ve kapalı alan, derslik sayısı, yatak sayısı vb.), inşa edileceği alan gibi bilgilere yer verilir.
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler ve köylere bağışta bulunacaklar, bağışlayacakları tesise ilişkin uygulama projesini hazırlar ve inşaat ruhsatını alırlar. Bağışlanacak tesisin ilgili idare ve kuruluşa ait bir taşınmaz üzerinde inşa edilmesi halinde tesise ilişkin uygulama projesi ve inşaat ruhsatı ilgili idare ve kuruluş tarafından alınır. Bağışta bulunacaklar uygulama projesi ve inşaat ruhsatına uygun olarak hazırlayacakları istisna kapsamında alınacak mal ve hizmet listesini ilgili idare ve kuruluşun onayına sunarlar.
Bağışta bulunacaklar, ilgili idare ve kuruluş tarafından onaylanmış olan mal ve hizmetlere ilişkin listeyi elektronik ortamda sisteme girdikten sonra ilgili idare veya kuruluşla imzalanmış bağış protokolü ve inşaat ruhsatının bir örneğiyle birlikte, KDV mükellefiyeti bulunuyorsa bağlı bulundukları vergi dairesi, KDV mükellefiyeti bulunmuyorsa bağış yapılan tesisin bulunduğu yer Vergi Dairesi Başkanlığına/Defterdarlığa istisna belgesi almak için başvuruda bulunurlar. Bu belge satıcılar tarafından 213 sayılı Kanunun muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanır.
Projenin sonradan revize edilmesi, güncellenmesi veya ek proje düzenlenmesi halinde proje kapsamındaki mal ve hizmetlere ilişkin liste de elektronik ortamda revize edilir. Revize sonrası istisna kapsamına giren alışların istisna kapsamında alınabilmesi için istisna belgesinin revize ettirilmesi gerekir.
İstisna belgesi projede öngörülen süreyle sınırlı olarak verilir. Projedeki sürenin revize edilmesi durumunda, istisna belgesindeki süre de revize edilir.
2.5. KDV Ödenerek Yapılan Alımlarda Uygulama
İstisna kapsamındaki mal ve hizmetlerin KDV ödenerek satın alınması da mümkün olup bu şekilde yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödenen KDV, bağış yapacaklara iade edilir. Ancak bu durumda KDV ödemeksizin mal ve hizmet almak suretiyle istisnadan yararlanılması mümkün değildir.
Bağış yapacakların KDV mükellefiyeti bulunması halinde, bu işlemler dolayısıyla yüklenilen vergiler indirim konusu yapılır, indirim yoluyla telafi edilememeleri halinde ise iade konusu yapılabilir.
Bağış yapacakların KDV mükellefiyeti bulunmaması halinde ise proje kapsamındaki mal ve hizmetler nedeniyle ödenen KDV, bağışlanan tesisin bulunduğu yer vergi dairesince iade edilir.
Örnek 1: Bay (A), Milli Eğitim Bakanlığı ile B ilinde yer alan 20 derslikli ortaokul binasının %50’sinin bağışlanmak üzere inşa edilmesine ilişkin bağış protokolü yapmıştır. Bay (A), söz konuş okul binasının %50’lik kısmının inşasına ilişkin (C) Taahhüt Ltd. Şti. ile sözleşme imzalamıştır. Buna göre (C) Taahhüt Ltd. Şti.’nin okul binasının inşasına ilişkin Bay (A)’ya vereceği inşaat taahhüt iş KDV’den istisna olacaktır.
Örnek 2: Dini hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyet gösteren D İlçesi Camii Yaptırma Derneği, D İlçesi Kaymakamlığı’na bağlı İlçe Müftülüğü ile düzenlenen protokol gereği projeye uygun olarak yaptırılacak camiyi hiçbir hak iddia etmeden D İlçe Müftülüğüne teslim edecektir. İlgili derneğin cami yapımına ilişkin mal ve hizmet alımları (projeye uygun olmak kaydıyla) KDV’den istisna olacaktır.
Örnek 3: Bayan (E), F ilçesinde yer alan Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezinin bakım ve onarım yaptırmak amacıyla (G) İnşaat Ltd. Şti. ile sözleşme imzalanmıştır. Ancak, 19 no’lu KDV Genel Tebliğinin 15.1.13. bölümünde, “Söz konusu tesislerin tadil, bakım ve onarım işlemlerine yönelik teslim ve hizmetler istisna kapsamına girmez.” hükmü gereği bakım ve onarım işlemi KDV’den istisna olmayacaktır.
Katma değer vergisi kanunu 13 maddesinin k bendi ile bentte yer alan tesislerin inşa ederek bağışçı bulunacaklara yapılan teslim ve hizmetler KDV ‘den istisna edilerek, bağışçıların için önemli bir maliyet sayılabilecek katma değer vergisinden muaf sayılmışlardır.
Kaynakça
1. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
2. 19 No’lu KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
05.05.2021
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)