Uht Süt Nedir? Sağlıklı Mı Zararlı Mı?
https://www.nefisyemektarifleri.com/blog/uht-sut/
Uht Süt: Dayanıklı, Uzun Ömürlü Paket Süt
Süt ve süt ürünleri günlük yaşamda sıklıkla tüketilen ürünlerin başında gelir. Süt protein, yağ, karbonhidrat, su, mineral ve diğer bileşiklerden meydana gelir. Özellikle hamilelerin ve çocukların sıklıkla tüketmesi gereken besinlerin başında yer alır.
Konu süte geldiğinde akıllarda birçok soru işareti oluşmaktadır. Günlük süt mü yoksa UHT süt mü tercih edilmeli? Hangisi daha iyidir ya da UHT süt sağlıklı mıdır? UHT süt sütün bakterilerden arınması ve daha dayanıklı hale getirilmesi için yapılan bir işlemdir.
Peki, uht süt ne demek ve pastörize süt ile arasındaki fark nedir? İşte tüm sorularınız bu yazıda yanıtlandı!
Uht Süt Nedir?
- Isıl işlem sütün daha uzun dayanabilmesi için yapılan işlemdir. Süt ısıl işlemden geçirilmesiyle UHT süt (dayanıklı süt, uzun ömürlü süt) ve pastörize süt (günlük süt) oluşturulur.
- Oldukça pahalıya mal olan UHT tekniği yüksek sıcaklıkta sterilliğe önem verilerek uygulanmaktadır. UHT tekniği (Ultra High Temperature) çok yüksek sıcaklıklarda sütün bekletilmesiyle uygulanır.
- UHT süt uygulamasında süt birkaç saniye için 135-150˚ derece arasında bir değere getirilir. Bu sayede daha dayanıklı hale getirilmiş olur.
- Sütün bu kadar yüksek ısıya maruz kalmasının amacı sütün bozulmasına sebep olan ve hastalık yapan içeriklerini yok etmektir.
- UHT sütte sıcaklık uygulaması kadar aseptik ambalajlama da önemlidir.
- Aseptik ambalajlama dışarıdan ürün içine oksijen, nem ya da mikroorganizma girişini ve içeriden dışarıya oluşabilecek sızıntıyı önleyecek biçimde yapılan ambalajlamadır.
- UHT süt uzun süreli dayanır ve üretildikten sonra soğuk zincire ihtiyaç duymaz. Bu sebeple marketlerde oda sıcaklığında bekletilir.
- Kısaca UHT süt hiçbir katkı içermeyen dayanıklı olması için sadece ısıl işlem ve özel bir ambalajlama tekniği uygulanan bir üründür.
Uht Süt Raf Ömrü Ne Kadar?
UHT sütün ömrü dış ambalajı kaliteli olduğunda ve zarar görmediği takdirde 2 – 6 ay arasındadır. UHT sütün paket açıldıktan sonraki ömrü ise 2 gündür.
Sütün dayanma süresi yağlılık oranı ve geçirdiği işlemlere göre değişir. Peki, sütün bozulup bozulmadığını nasıl anlarsınız?
- Eğer sütünüzden ağır bir koku geliyorsa ve tadınca ekşime ya da acılık oluşmuşsa sütünüz bozulmuştur.
- Sütün kıvamında bozukluk varsa ve topaklanma oluşmuşsa da sütünüz büyük ihtimalle bozulmuştur.
- Renginde sararma varsa ve koyulaşma varsa da kesinlikle süt bozulmuştur.
- Eğer sütün bozulduğunda emin olamıyorsanız kaynatma testini uygulayabilirsiniz.
- Bir kaba bir miktar süt koyun ve kaynatmaya başlatın. Süt kaynamaya başladıktan sonra kıvamında bir değişim görürseniz süt – yağ – su birbirinden ayrılırsa ve farklı kıvam oluşturuyorsa bu sütün bozulduğu anlamına gelir.
- Eğer sütün bozulduğu ile ilgili herhangi bir şüpheniz varsa ürünü kullanmaktan kaçınınız.
Uht Süt Zararlı Mı Sağlıklı Mı?
Ulaşımı oldukça kolay kaynatılmak zorunda olmayan ve uzun süre bozulmadan dayanabilen UHT sütler hakkında vatandaşların kafasında birçok soru işareti var. UHT süt uzun süre dayandığı için tüketiciler bu sütün içinde zararlı maddeler olduğuna inanmaktadır. Uht süt faydalı mı yoksa zararlı mı? İşte UHt süt hakkında bilgiler:
- UHT sütte uygulanan yüksek sıcaklık uygulaması çok kısa sürdüğü için (2 – 4 saniye) sütün besin değerlerinde büyük bir değişiklik oluşmadığı bilinir.
- Sıcaklık uygulamasında şeker, yağ, kalsiyum ve protein değerlerinde büyük kayıplar oluşmaz.
- A, E, D ve K vitaminlerinde oldukça az miktarda kayıp yaşanırken B12 ve B6 vitaminlerinde kayıp miktarı yaklaşık %10 civarlarında.
- Bu uygulamadaki en yüksek kayıp miktarı ise C vitamininde gerçekleşmektedir. Uygulama sonunda C vitaminin ortalama %20 civarında kayıp yaşanır.
- Açıkta satılan sütlerin içinde ne olduğu ve hangi aşamalarda geçip geçmediği tam olarak bilinmediği için tamamen hijyenik koşullarda üretilen UHT sütlerin sağlık için daha iyi olduğu söylenir.
- Fakat bazı görüşlere göre ise UHT tekniğinde yapılan sıcaklık uygulamaları sağlığa yararlı bakterileri de yok etmektedir. Bu da bazı uzmanların uht süt zararları hakkında uyarı yapmasına neden oluyor.
- Ayrıca UHT süt paketlenirken oldukça dikkatli olunmalıdır. Doğru ve hijyenik ambalajlanmayan UHT sütler sağlığa tehdit oluşturabilir.
Uht Süt ve Pastörize Süt Arasındaki Fark Nedir?
Tüketiciler süt kullanırken genellikle iki seçenek arasında gidip gelmekte. Bu seçeneklerden biri UHT süt iken diğer de pastörize süttür. Peki, uht süt mü pastörize süt mü ve bu iki süt arasındaki farklar nelerdir?
- İki süt arasındaki en büyük fark kullanılan tekniktir. Pastörize sütte pastörizasyon tekniği kullanırken UHT sütler için UHT tekniği uygulanır.
- Pastörizasyon tekniği, çiğ sütte yer alan ve hastalık yapan mikroorganizmalardan kurtulmak için yapılan bir ısıl işlem tekniğidir. Bu işlem sütün 72 derecede en az 15 saniye kalması ile yapılır.
- UHT sütün yapılış şeklini yukarıda anlatmıştık. UHT süt pastörize sütün aksine daha yüksek sıcaklıkta daha az sürede gerçekleştirilir.
- Pastörize süt UHT süte göre kalsiyum, mineral ve vitaminleri daha fazla muhafaza eder.
- UHT sütün raf ömrü pastörize süte göre daha fazladır.
Uht Süt ile Yoğurt Yapılır Mı?
- Sütte yoğurt yapmak isteyenler ise UHT sütle yoğurt yapılıp yapılmayacağını merak ediyor.
- UHT süte gerekli olan bakteriler eklendiğinde ve süt gerekli sıcaklıkta bekletildiğinde bu sütten yoğurt yapılabilir.
- Sadece yoğurt değil kefir gibi fermente ürünler de UHT süt kullanılarak yapılabilir.
Hamileler Uht Süt İçebilir Mi?
- Hamileyken UHT (uzun ömürlü) süt içilebilir. Fakat uzmanlar tarafından günlük süt daha fazla önerilmektedir.
- Pastörize sütten yapılan süt ve süt ürünleri hamileler için iyi bir kalsiyum kaynağıdır.
- Pastörize edilmeyen süt ve süt ürünleri hamileler için oldukça tehlikelidir.
- Çiğ süt tüketiminden de kesinlikle uzak durulmalıdır.
- Burada önemli olan hangi sütün içildiği değil sütün ne kadar tüketildiğidir.
- Hamileyken günde ortalama 2 – 3 bardak süt tüketilmesi önerilir.