Evrim KÜÇÜK
Küresel ekonomik gidişatın göstergesi kabul edilen bakırın olumlu sinyaller göndermiyor. Bakır vadeli süreçlerinde fiyatlar mart ayı doruğunun yüzde 20 altına inerken, bakır teknik açıdan ayı piyasasına girdi. Analistler, başta Çin olmak üzere büyük ekonomilerde hissedilen güç kaybının kısa vadede bakır fiyatlarında baskı yaratmaya devam edebileceğini ve bakırda düşüş rallisinin bir süre daha sürebileceği uyarısı yapıyorlar.
Bakır fiyatı, dünyanın en büyük üreticisi Şili’de grev ihtimaline karşın geçen hafta düşüş eğilimindeydi. Bakır vadeli süreçleri, büyük merkez bankalarından gelen agresif bir sıkılaştırmanın tetiklediği global ekonomik yavaşlamanın ve Çin’deki COVID kısıtlamalarının talebi azaltacağına dair telaşlarla Comex’de eylül ayından bu yana en düşük düzeyler olan pound başına 4 dolar civarına indi. Böylece fiyatlar, 5 doların üzerine çıktığı mart ayından bu yana yüzde 20’den fazla paha kaybederek teknik olarak ayı piyasasına girdi.
Fiyatlar geçen yılın yüzde 2.5 altında
Londra Metal Borsası’nda (LME) 3 ay vadeli bakırın fiyatı mart ayında gördüğü 10.730 dolarlık rekordan bir orta 9.000 dolara kadar sarktıktan sonra geçen haftayı 9.100 dolardan kapattı. Bakır fiyatları geçen yıla nazaran yüzde 2.5 aşağıya indi.
Capital.com analisti Piero Cingari, bakırın pound başına 4.15 dolarlık alana yerleştiğini, lakin fiyatların 4 dolarlık ana takviye çizgisinin altında 3.90 düzeyine kadar gevşeyebileceğini söylüyor. Çin’deki COVID’in global büyümeye olumsuz yansımaları devam ettiğini söyleyen analist, “Çin’deki COVID-19 ve Ukrayna’daki çatışma üzere mevcut jeopolitik ve ekonomik zorluklar globalleşme gayretlerini raydan çıkarırsa, global tüketim talebindeki düşüş nedeniyle ticaret akışları azalacağından bakır fiyatları önümüzdeki aylarda daha fazla tersten esen rüzgarla karşı karşıya kalabilir” diyor.
Başta Fed olmak üzere merkez bankalarının nakdî sıkılaşma atakları de bakır üzere metallerin görünümü üzerinde negatif baskı yaratıyor. Fed’in faiz artışları ayrıyeten dolar endeksinin güçlenmesine neden olarak spekülatif yatırımları da olumsuz etkiliyor.
Amalgamated Metal Trading analisti Tom Mulqueen, “Gelişmiş iktisatların öncülük ettiği hızlandırılmış para siyaseti sıkılaştırması ekonomik büyümeyi engelleme ve mümkün bir sakinliği tetikleme tehdide yaratarak metal talebini risk altına sokuyor” uyarısı yapıyor.
Çin’in üretimi artıyor
Çin’in rafine bakır üretimi yükselişte. Ulusal İstatistik Ofisi’nin datalarına nazaran, Çin’in Mayıs 2022’deki rafine bakır üretimi yıllık yüzde 4.7 artışla 0.91 milyon tona yükseldi. Resmi bilgilere dayanan Reuters hesaplamalarına nazaran, günlük bazda ortalama bakır üretimi Mayıs devri boyunca 29.419 ton olarak gerçekleşti. Tıpkı periyotta kurşun üretimi yüzde 3.2, çinko yüzde 2.4, demir cevheri yüzde 5.6, alümina yüzde 5.4 yükseldi.
Bakır ve G.Kore ihracatı yakından bağlantılı
Bakır fiyatları ayrıyeten, dünyanın en açık ekonomilerinden biri ve global ticaret akışlarının sıhhati için bir gösterge olan Güney Kore ihracatı ile harika yakın bir korelasyon içinde. Ülkenin ihracatının arttığı devirlerde, global iktisadın sıhhati için gösterge kabul edilen bakır fiyatını da hareketlendiği, ihracatın sürat kestiği devirde bakır fiyatlarının gevşediği görülüyor.