Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin Finlandiya’nın NATO üyeliğinin Meclis’teki onay sürecinin başlatılmasına karar verdiğini açıkladı.
Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da ağırladığı Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ile birlikte düzenlediği basın toplantısında, “Finlandiya’nın üçlü muhtıradaki taahhütlerini yerine getirmek için samimi adımlar attığını gördük. Finlandiya’nın NATO’ya katılım protokolünün, Meclisimizdeki onay sürecini başlatmaya karar verdik” dedi.
“Finlandiya’nın deprem sırasında uzattığı yardım eli ve gönderilen yardımlar için teşekkür ediyorum” diye konuşan Erdoğan, Türkiye NATO’nun “açık kapı” politikasının güçlü savunucuları arasında yer aldığını söyledi.
Erdoğan: İsveç teröristlere kucak açtı
Erdoğan, Finlandiya ile birlikte NATO’ya üyelik başvurusu yapan İsveç’i ise “teröristlere kucak açmakla” suçladı.
“Stockholm Caddesi’nde sürekli olarak Türkiye’deki PKK-YPG uzantılarının gösterileri oluyor” diyen Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“120 civarında teröristin listesini verdik, ‘Bize verin’ dedik. Teröristleri bize vermeyince, bizim de İsveç’e olumlu yaklaşmamız mümkün değil. Sayın Başbakan iyi bir insan ama bu teröristleri bize vermediler, veremediler. Finlandiya’da bu tür şeyler yok. Bunun için de Finlandiya’ya olumlu yaklaşımımızı bugünkü imza ile gösterdik.”
Erdoğan, İsveç’in NATO’ya üyelik sürecinin nasıl ilerleyeceğinin, bu ülkenin atacağı somut adımlarla doğrudan bağlantılı olacağını belirtti.
Niinistö: Finlandiya’nın NATO üyeliği İsveç olmadan tamamlanamaz
Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ise basın toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etti, “NATO üyeliğimiz konusunda ifade ettiğiniz haberleri almak bizi çok memnun ediyor” dedi.
Niinistö, “Bir komşumuz da var, İsveç. Kendileri iyi insanlar, iyi bir halk. Finlandiya’nın NATO üyeliği İsveç olmadan tamamlanamaz. Çünkü ortak çıkarlarımız var. İki komşu ülkeyiz, Baltık Denizi’nde kıyımız var” diye konuştu.
Son görüşmeler Brüksel’deki NATO karargahında yapılmıştı
İsveç ve Finlandiya, Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgale başlaması sonrası, çok uzun süredir devam ettirdikleri “tarafsızlık” politikasından vazgeçmişler ve Mayıs ayında NATO’ya üyelik başvurusu yapmışlardı.
İki ülke, Temmuz ayında Litvanya’nın Vilnius kentinde yapılacak NATO zirvesine kadar ittifaka üye olmak istiyor.
Ancak bunun için ittifaka üye 30 ülkenin tümünün parlamentolarının onayı gerekiyor.
Türkiye ve Macaristan’ın parlamentoları henüz iki ülkenin üyeliklerini onaylamadı.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson bu hafta, Finlandiya’nın ülkesinden önce NATO’ya üye olması ihtimalinin arttığını söylemişti.
Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasındaki son görüşmeler geçen hafta Brüksel’deki NATO karargahında yapılmıştı.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada, “Türkiye’nin güvenlik kaygılarının giderilmesiyle ilgili adım atılmalı” demişti.
Kalın, İsveç ve Finlandiya’nın NATO sürecinin birlikte mi ayrı ayrı mı işleyeceği konusundaki hız, kapsam ve genel çerçevenin bu ülkelerin atacağı adımlara bağlı olduğunu söylemişti.
İsveç, 2022’de “terörle mücadelede güvenlik güçlerinin alanını daha da açmak için” anayasada değişikliğe gitmişti.
1 Ocak 2023’de yürürlüğe giren anayasa değişikliklerinin ardından “terörle mücadeleyi ilgilendiren” birçok yasada da uyum çalışması yapılmıştı.
İsveç ile müzakereler hangi aşamada?
Türkiye, Ocak ayında Danimarkalı aşırı sağcı siyasetçi Rasmus Paludan’ın, Stockholm’deki Türkiye Büyükelçiliği binası önünde Kuran yakması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hedef alındığı protesto gösterileri nedeniyle üçlü müzakereleri süresiz askıya aldı.
Müzakerelerin yeniden başlayacağına yönelik açıklama ise Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu tarafından ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın 20 Şubat’taki Ankara ziyareti sırasında yapıldı.
Ankara’daki diplomatik kaynaklara göre, Brüksel’deki toplantıda da, imzalanan mutabakatta yer alan taahhütlerin İsveç ve Finlandiya tarafından yerine getirilip getirilmediği madde madde görüşüldü.
Mutabakat zaptı, İsveç ve Finlandiya’nın “terörle mücadele konusunda Türkiye ile işbirliğini artırmalarını”, “başta PKK olmak üzere terörle ilişkilendirilen Türkiye kökenli örgütlerin her türlü faaliyetlerini engellemelerini” ve “Türkiye’nin ‘terör suçlusu’ olarak isim isim verdiği kişilerin iade edilmesini gerektiriyor.
Ayrıca Türkiye’ye uygulanan silah ambargosunun da kaldırılması öngörülüyor.
Türkiye, Finlandiya’nın bu konularda adım attığını ancak İsveç’in ittifaka katılım noktasına gelmediğini kaydediyor ve 14 Mayıs’ta yapılacak cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinden sonraki döneme işaret ediyor.
Kaynak: BBC TR