"Suriye kendini cezalandırıyor"
Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Suriye'nin Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşmasını askıya almasını değerlendirirken, "Suriye yönetimi kendi halkını, sanayicilerini, ihracatçılarını ve müteşebbislerini cezalandırıyor" dedi.
Çağlayan, yazılı açıklamasında, Suriye'nin 1 Aralık itibariyle Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşmasını askıya aldığını açıkladığını, ancak henüz kendilerine resmi bir bildirim yapılmadığını kaydetti. "Bu karar, Suriye yönetiminin ve onu etkileyenlerin kendi halklarını cezalandırmasıdır" değerlendirmesinde bulunan Çağlayan, Suriye yönetiminin her türlü kararına rağmen, Türkiye olarak devletiyle, iş adamıyla, ihracatçısıyla, vatandaşıyla kardeş Suriye halkının yanında ve destekçisi olmaya devam edeceklerini bildirdi.
2010 yılı itibariyle Türkiye'nin Suriye'ye ihracatının 1 milyar 844 milyon, ithalatının ise 663 milyon dolar olduğunu kaydeden Çağlayan, Suriye'den yapılan ithalatın, Türkiye'nin toplam ithalatının sadece binde 3'ü olduğunu, Suriye ise toplam ithalatının yüzde 10,6'sını Türkiye'den karşıladığını belirtti.
Böylesine Türkiye'ye bağlı bir ekonomide STA'nın askıya alınmasının 'çarkların dönmesinde ciddi sıkıntı anlamına geleceğini' ifade eden Çağlayan, bunun da Suriye halkının cezalandırılması olacağını ifade etti.
Bakan Çağlayan, Türkiye olarak Suriye yönetiminin halkına uyguladığı şiddet nedeniyle bir takım yaptırım kararları uygulamaya başladıklarını, 9 maddelik yaptırım kararlarının içinde Suriye halkını, sanayicilerini ve ihracatçılarını sıkıntıya sokacak, onların gündelik yaşamlarını sekteye uğratacak herhangi bir karar söz konusu olmadığını kaydetti.
-Henüz resmi bildirimde bulunmadı-
Suriye yönetiminin, 1 Aralık'ta STA'yı askıya aldığını açıkladı, ancak henüz kendilerine resmi bir bildirimde bulunulmadığını vurgulayan Zafer Çağlayan, açıklamasına şöyle devam etti:
"Bu Suriye yönetiminin ve onu etkileyenlerin; kendi halkını, Suriye vatandaşlarını ve işadamlarını cezalandırmasıdır. STA'nın askıya alınması demek, Suriye sanayisinin, ticaretinin ihtiyaç duyduğu ara malı fiyatlarının yükselmesi demektir. Zaten tedarikte sıkıntı çeken Suriye;nin ekonomik sıkıntılara daha fazla maruz kalması anlamına gelmektedir. Şu anda Türkiye Suriye'nin ara malı tedarikinde en önemli kapıdır. Çin'in 2011 yılının ilk 6 ayında Suriye'ye ihracatının yüzde 70 oranında düştüğü dikkate alındığında, STA'nın askıya alınmasının Suriye ekonomisine büyük maliyetler getireceği ortadadır.
Suriyeli işadamları, Mart ayından itibaren gerek para transferinde yaşanan sorunlar gerek Suriye'ye yönelik konteynırla mal ticaretinde yaşanan sorunlar ve güvenlik nedeniyle alımlarını Türkiye'den yapmaya başlamışlardı.
Batılı ülkelerin Suriye'ye yönelik kısıtlamaları nedeniyle Türkiye Suriye'nin mal tedarikinde en önemli merkez haline gelmişti. Yaptığımız analizler, STA'nın askıya alınmasının Türkiye'den çok Suriye'ye zarar vereceğini ortaya koymaktadır. Çünkü, Mart ayından bu yana devam olaylara rağmen Türkiye'nin Suriye'ye ihracatında, Ocak-Kasım döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sadece yüzde 8 civarında bir daralma söz konusudur. 2010 yılında Suriye;ye ihracatımız 1 milyar 844 milyon dolar, ithalatımız ise 663 milyon dolardır."
2010 verilerine göre Suriye'nin toplam ihracatının 14 milyar dolar, toplam ithalatı ise 17 milyar dolar civarında bulunduğunu belirten Çağlayan, Suriye'nin, ithalatının yüzde 10'dan fazlasını Türkiye'den, ihracatının ise yaklaşık yüzde 5'ini Türkiye'ye yaptığını kaydetti.
Çağlayan, STA'nın imzalanması ile Suriye'nin Türkiye'ye ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 102 arttığına da dikkat çekti. STA'nın yürürlüğe girdiği 2007 yılında Suriye'nin Türkiye'ye ihracatı yüzde 101 oranında artarken, Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı yüzde 30,9 arttığına işaret eden Çağlayan, "2008 yılında Suriye'nin Türkiye'ye ihracatı yüzde 69,6 arttı. Söz konusu dönemde Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı yüzde 39,8 artı gösterdi. Görüldüğü gibi STA Suriye'nin daha çok lehine olmuştur. Böylesine Türkiye'ye bağlı bir ekonomide STA'nın askıya alınması demek çarkların dönmesinde ciddi sıkıntı anlamına gelecektir" dedi. Bakan Çağlayan, STA'nın askıya alınması ile birlikte Suriye'nin ihtiyaç duyduğu malların tedarikinde yaşanacak, mal fiyatlarında ciddi yükselmeler ortaya çıkabileceğine de dikkat çekti.
-Suriye vatandaşlarının yaşayacağı diğer olumsuzluklar-
Bakan Çağlayan, STA kararının askıya alınmasının Suriye ekonomisine ve Suriye vatandaşlarına yaşatacağı diğer olumsuzlukları şöyle sıraladı:
"Suriye'de 1 milyar dolar civarında Türk yatırımı bulunmakta, bunlar istihdam ve katma değer sağlayarak Suriye ekonomisine ciddi katkı vermektedir. Hem Suriyeli hem de Türk müteşebbisler Türkiye'den tedarik ettikleri ara malını işleyip hem Suriye pazarına hem de yurt dışına ihraç etmektedir. Bu da Suriye ekonomisinin, dolayısıyla halkının kazanması demektir. STA'nın askıya alınması ile birlikte Suriye'de yatırımı bulunan Türk ve Suriyeli sanayicilerin, girdi maliyetleri yükselecek, rekabet güçleri azalacak, üretimde ihtiyaç duydukları makine-teçhizat ve yedek parça gibi temel ihtiyaçların karşılanması güçleşecektir. Bu durum da, Suriye ekonomisinin içinde bulunduğu ekonomik sorunların derinleşmesine neden olacaktır. Krizin derinleşmesinden de en fazla Suriye halkı zarar görecektir. Alınan bu karanın tek anlamı vardır, o da kendi halkını cezalandırmak. Bu yıl itibariyle Türkiye'nin Suriye;ye ihracattan kaybedeceği dünyaya yaptığı 1 günlük ihracat kadar olabilecektir. Yani ihmal edilebilir bir rakamdır. Ancak, Suriye için durum çok daha ağır olacaktır. Bu nedenle Suriye yönetimini, kendi halkı için 'aklı selime' davet ediyoruz. Şu çok iyi bilinmelidir ki biz, Suriye yönetiminin her türlü kararına ve yapılan her şeyin bir karşılığı olacağının bilinmesine rağmen, yine de Türkiye olarak
devletiyle, iş adamıyla, ihracatçısıyla, vatandaşıyla kardeş Suriye halkının yanında ve destekçisi olmaya devam edeceğiz."