Boşanma davası nasıl açılır? sorusu anlaşmazlık yaşayan ve ayrılmak isteyen evli çiftler için gündeme gelmektedir. Temel olarak evlilik anlaşmasının yasal çerçeve içinde bitirilmesini içeren boşanma davası en sık görülen davalar arasında yer alır.
İçindekiler
- 1 Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
- 2 Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
- 2.1 Anlaşmalı Boşanma Şartları Nedir?
- 2.2 Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- 2.3 Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
- 2.4 Çekişmeli Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
- 2.5 Ayrılık Davası Nedir, Neden Açılır?
Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
Boşanma davası Medeni Kanun çerçevesinde evli çiftlere tanınmış olan haktır. Yasal olarak evlenmiş kişilerin çeşitli nedenlere bağlı olarak ayrılmayı talep etmeleri halinde boşanma davası açmaları gerekir. Evlilik birliğinin mahkeme yolu ile sona erdirilmesi için açılacak olan bu dava temel olarak anlaşmalı ve çekişmeli olacak şekilde iki farklı yöntemle açılmaktadır.
Boşanma davası nasıl açılır sorusuna yanıt vermek için hangi yöntemin tercih edildiği farklılık taşır. Başka bir deyişle boşanma davasının seyri anlaşmalı ve çekişmeli olarak açılacak olan yönteme göre belirlenmektedir. Fakat her iki boşanma davası için de Aile Mahkemesi’ne başvuru yapmak gerekecektir. Taraflardan birisinin iki kopya dava dilekçesi ve boşanmaya yönelik eklemek istediği belgeler ile nüfus cüzdanı ile boşanma davası açabilmektedir. Ancak özellikle çekişmeli boşanma davası yaşanacaksa bu durumda mutlaka uzman avukat desteği alınmalıdır. Aksi halde davanın uzaması söz konusu olacak veya aleyhte karar çıkabilecektir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
Boşanma avukatı tarafından savunulacak olan bir diğer boşanma davası da anlaşmalı şekilde yapılandır. Temel olarak tarafların anlaşma çerçevesinde ve bu yüzden de hızlı şekilde boşandıkları dava türüdür. En az 1 yıllık evlilik sürdürmüş olan eşlerin beraber mahkemeye başvurmaları halinde dava görülmektedir. Eşler kendi iradeleri ile boşanmaya karar kıldıkları için çocuklarının ve mal paylaşımı gibi durumu için aralarında anlaşmalı boşanma protokolü imzalamaktadır.
Hakim tarafından yapılacak olan değerlendirme kapsamında hazırlanmış olan anlaşmalı boşanma protokolünün ilgili şartları taşıyor olduğuna karar verilirse bu durumda boşanma gerçekleşecektir. Böylece taraflar hızlı şekilde ayrılabilir. Dava sonucunda verilecek olan hüküm ise kesin olmalıdır. Davada temel alınan etmen genel boşanma sebepleri arasında yer alan evlilik birliğinin temelden sarsılması anlayışına dayanmaktadır. Eşler eğer bu etmene ortak olarak katılıyorsa boşanma gerçekleşecektir. Ancak yine de hakim tarafından özgür bir şekilde bu kararın verilip verilmediğinin anlaşılması için gerekli olan inceleme ve değerlendirme yapılacaktır.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nedir?
Anlaşmalı boşanma davası açmak için belirli şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar Türk Medeni Kanunu çerçevesinde belirlenmiştir;
- Eşler arasında en az 1 yıllık evliliğin sürmesi,
- Eşlerin boşanmak için aynı görüşte olması ve mahkemeye birlikte başvurmaları ya da açılacak olan dava diğer tarafça kabul edilmelidir.
- Eşler dava sırasında hakime özgür iradeleri ile karar aldıklarını belirtmelidir.
- Eşlerin aralarında hazırladığı boşanma protokolü hakim tarafından incelenerek karara bağlanmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır sorusuna yanıt olarak aile hukukundan kaynaklı dava olması sebebiyle Aile Mahkemesi’ne açılır şeklinde yanıt verilmektedir. Aile Mahkemesinin olmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakabilmektedir. Başvuru yapılacak mahkeme ise tarafların davadan önce en az 6 ay birlikte oturdukları yerdeki mahkemedir.
Anlaşmalı boşanma davası açmak için öncelikle taraflarca anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanmalıdır. Özellikle bu aşamada avukata başvuru yaparak avukat tarafından protokolün hazırlanması önerilir. Aksi halde ne kadar anlaşma bulunsa da sonrasında meydana gelebilecek olaylara karşı böylece önlem alınabilir. Protokol hazırlandıktan sonra boşanma dilekçesine eklenerek mahkemeye başvurulur.
Mahkeme tarafından ise Tensip Zaptı hazırlanacak ve duruşma günü de bildirilecektir. Davanın tek celsede ve hızlı şekilde tamamlanması için mutlaka boşanma avukatı tarafından taraflar temsil edilmelidir. Aksi halde dava tek celsede tamamlanmayacak ve süre uzayacaktır. Dava kapsamında hazırlanacak dilekçede kesinlikle yapılmış olan protokole atıf yapılmalıdır. Ayrıca dilekçede tarafların kendi rızaları ile ortak görüş çerçevesinde boşanmak istedikleri de belirtilmelidir. Hata yapılmaması için anlaşmalı boşanma dilekçe örneği de referans alınabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Boşanma avukatı tarafından anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması tavsiye edilir. Çünkü bu protokol tarafların haklarını ve ayrılık sonrasındaki durumlarını tayin edecektir. Türk Medeni Kanunu 166’ncı maddesinde belirtildiği şekilde bu protokol tarafların boşanma sonrasındaki durumlarını tayin eder. Yazılı olarak sunuluyorken sözlü olarak mahkemeye sunulabilir. Ancak yazılı olması sonrasında çıkacak anlaşmazlıkları engellemek adına önemlidir.
Bu protokolde bulunması gereken temel unsurlar şu şekildedir;
- Boşanmanın mali sonuçlarının gösterilmesi; nafaka ve tazminat gibi düzenlemeler,
- Müşterek olan çocukların durumu.
Velayet Konusunda Anlaşma Sağlanması
Boşanmada mal paylaşımı ve velayet konusu oldukça önemlidir. Protokolde dikkatli olunması gereken konuların başında tarafların olan çocukların velayetinin ne olacağıdır. Velayet, eşlerden birisine verilebilir ya da eşler arasında paylaşım yapılabilir. Uygulanacak olan paylaşma, belirli bir süre kapsamında da yapılabilir. Velayeti almış olan eş çocuk üzerinde ortak yükümlülükleri de üstlenecek ve çocuğun yaşamı için diğer eşin rızası olmadan karar verebilecektir. Velayet konusunda ilgili karar hakim tarafından çocuğun menfaatine olacak şekilde değerlendirilmektedir.
Velayete sahip olmayan anne ya da babası tarafından çocuğun yapacağı görüşmelerin de nasıl olacağı yine protokolde düzenlenmesi gereken konular arasında yer alır. Söz konusu gereklilik anne ve babanın çocuk ile iletişim kurma hakkından kaynaklanmaktadır. Protokolde velayeti almamış olan tarafın çocukla hangi sürelerde ve şartlarda görüşeceği kararlaştırılır. Bu noktalar özellikle taraflar arasında sonrasında büyük sorun çıkarabildiği için net bir şekilde boşanma avukatı gözetiminde hazırlanmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Davasında Mali Anlaşma
Anlaşmalı boşanma için açılacak olan davanın olumlu sonuçlanması halinde eşlerin arasında bulunan yardımlaşma ve dayanışma yükümlüğü tam olarak sona ermez. Bu yüzden yoksulluk nafakası da ilgili yükümlülüğün devamına dönüktür. Yoksulluk nafakasının belirlenmesinde eşlerden hangisine nafaka verileceği, nafaka miktarının ne olacağı, miktar artış oranının ve hangi aralıklar ile ödeme yapılacağı da net şekilde belirtilmelidir. Başlangıcı için bir tarih belirtilmesi zorunlu olmadığı için nafakanın ödenmesi davanın sonuçlanması ile belirlenebilmektedir. Maddi ve manevi tazminat ödenecekse bu durum da hazırlanacak olan protokolde belirlenmelidir. Konuyla ilgili olarak en önemli nokta anlaşma tutarının veya buna yönelik ödeme bilgilerinin kararlaştırılması sonrasında mahkeme sırasında taraflardan birisinin bu durumdan vazgeçmesi halinde protokol geçersiz sayılacak ve dava çekişmeli boşanma davasına dönüşecektir.
Çekişmeli Boşanma Davası Nedir, Nasıl Açılır?
Çekişmeli boşanma davası açmak temel olarak tarafların kendi aralarında anlaşmaya varamaması ve anlaşmanın mahkemede yerine getirilmesine dayanmaktadır. Çekişmeli boşanma davalarında anlaşma sağlanabilmesi için özellikle davanın avukatın kontrolünde olması oldukça önemlidir. Çünkü bu davalar çoğunlukla tanık, delil gösterme ve benzeri talepler isteyebilmektedir.
Söz konusu dava Türk Medeni Kanunu 161 ve 166’ncı maddeleri uyarında genel ve özel sebeplere bağlı olarak açılabilmektedir.
- Genel boşanma sebepleri; taraflardan birisi şu genel sebepler ile çekişmeli boşanma davası başvurusunda bulunabilir. Şiddetli geçimsizlik, kişilik uyuşmazlığı, cinsel ilişkiden sürekli olarak kaçınma, cinsel ilişkiye zorlamak, eşlerin birbirine kötü davranması, maddi konularda anlaşmazlık, hakaret, kavga, dövüş, tehdit, güven sarsan davranışlar genel sebepler arasında yer alır. Bu etmenlerin her birisi nihayetinde evlilik birliğinin temelden sarsılmasına yol açar. Bu durumda da taraflardan birisi artık evliliği devam ettirmek istemeyebilir. Sadece bahsedilen nedenler değil, evlilik açısından sorun yaratan tüm olaylar bu duruma dahilidir.
- Özel boşanma sebepleri; Sınırlı sayıda olacak şekilde Medeni Kanun’da belirtilen sebeplerdir. Kanunen belirtilmiş olan özel sebeplerin dışında bu duruma referans göstererek boşanma davası açılması söz konusu değildir. Özel sebebin ispatlanması da gerekir. Karşı tarafın ise kusurlu olduğunun ispatını veya değilini yapma sorumluluğu ise bulunmaz. Özel sebepler şu etmenlerden oluşur;
- Aldatma,
- Onur kırıcı veya çok kötü davranışta bulunulması,
- Suç işlemek veya haysiyetten yoksun yaşamak,
- Uzun süreli ayrılık, terk,
- Akıl sağlığının yerinde olmaması özel sebepleri doğurur.
Çekişmeli boşanma davaları için salt boşanma sebepleri gündeme getirilmez. Bunun yanında boşanma içinde hangi tarafın kusurunun çok olduğu, manevi ve maddi tazminat, nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi konular da çekişmeye yol açar. Özellikle mal paylaşımından kaynaklı olarak meydana gelecek sorunlar için mal paylaşım davası gibi yan davalar da açılabilmektedir. Dava açan taraf, davalı taraftan şayet daha fazla kusur taşıyorsa bu durumda boşanma talebi de geri çevrilecektir. Eğer az kusurlu eş tarafından boşanmaya karşı çıkılıyorsa bu durumda boşanma hükmü verilmemektedir.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davası açmak için bilinmesi gereken en önemli nokta taraflar arasında anlaşmazlıklar yaşandığı için bu davanın mutlaka boşanma avukatı aracılığı ile görülmesidir. Aksi halde davanın ilerlemesi ya da sonuca bağlanması mümkün olmayacaktır. Dava pek çok hususu içerisinde barındırır ve bu etmenler de süresini doğrudan etkilemektedir. Bu kapsamda;
- Tarafların haklılığı,
- Karşı tarafın kusurlu oluşunun ortaya koyulması,
- Öne sürülen iddiaların ispat edilmesi,
- Delillerin toplanarak mahkemeye sunulması ve mahkemenin de bu konuda değerlendirme yapması
Başta olmak üzere pek çok etmen davanın süresini belirleyecektir. Genel olarak ise davalar 1 yıl ile 3 yıla kadar sürebilmektedir. Boşanma avukatından bu kapsamda hizmet alınması sürenin kısalması açısından önemli yararlar sunacaktır.
Çekişmeli Boşanma Davasında Tarafların Rolü
Çekişmeli boşanma davasında taraflar avukatları olmaması halinde duruşmaya bizzat katılmak durumundadır. Eğer kendilerini avukat temsil ediyorsa bu durumda avukatları ile temsil edilebilirler. Avukatlarının olmaması durumunda duruşmaya katılmamaları halinde dosyaları işlemden kaldırılmaktadır. Davalı durumunda olan eşin ise davacıdan farklı olacak şekilde davaya katılması farklılık taşır. Dava, davalının yokluğunda da görülür. Ancak duruşmaya katılmayan davalı, itiraz etme hakkından vazgeçmiş sayılır. Bu yüzden kendisi katılmak istemiyorsa bile mutlaka avukatı tarafından temsil edilmelidir.
Ayrılık Davası Nedir, Neden Açılır?
Boşanma davasından farklı olarak tarafların tercih edebilecekleri bir diğer dava da ayrılık davası olmaktadır. Boşanma davası şartlarının taşındığı ve dava açmaya yetkili olan taraf, dava öncesinde ayrılık talebinde bulunabilir. Boşanma sebebinin ispatına bakılmadan hakim tarafından boşanma ya da ayrılık hükmüne karar verilebilir. Fakat talep ile bağlılık ilkesi gereğince hakim ayrılık talebinin karşısında boşanma kararı veremez. Açılacak olan davada talep edilmekte olan boşanmaysa bu durumda hakim ortak hayatın tekrar tesis edilmesinin mümkün olması halinde ayrılık kararı verebilir. Hakim tarafından ayrılık için verilecek olan süre de 1 ilâ 3 yıl kapsamındadır. Hakimin vereceği sürenin başlamış olacağı tarih ise ayrılık hükmünün kesin olarak karara bağlandığı an olarak bilinir. Verilmiş olan sürenin dolması sonucunda ayrılık sonlanmaktadır. Ortak yaşam bu süre içinde tekrar kurulmamış durumdaysa boşanma davasının açılması mümkün hale getirilecektir. Hakim bu durumda tekrar ayrılık kararı verememektedir.
Çekişmeli Boşanmada Nafaka, Tazminat ve Mal Paylaşımı Nasıl Belirlenir?
Boşanmada mal paylaşımı özellikle çekişmeli davalarda büyük sorun olabilir. Bunun yanında aynı şekilde nafaka ve tazminat konusunda da taraflar için zorluk çıkabilir. Evliliğin yasal olarak sonlanması durumunda üç farklı nafaka durumu söz konusu olur. Nafaka miktarının belirlenmesi için alınan kıstas zarara uğrayacağı belirlenmiş olan kişinin yaşam kalitesidir. İlk nafaka türü tedbir nafakası olup bu nafaka türü boşanma davası sürerken maddi açıdan zorluğa düşecek olan tarafa dava kapsamında ödenmesi gereken türdür. Dava devam ederken talep hakime yöneltilir ve hakim de bu konuda karar verir. Diğer nafaka türü ise yoksulluk nafakası olarak bilinmektedir. Davanın sonuçlandırılması gerekmektedir. Yoksulluk nafakası talebi yapacak olan tarafın, diğer tarafa göre daha az kusurlu ya da kusursuz durumda olması ve boşanma sonucunda yaşamını idame ettirme açısından da zorluk yaşayacağını göstermesi gerekir.
Üçüncü nafaka türü ise çocuk bakım nafakası olup velayetin verildiği tarafa her ay ödenecek nafaka türüdür. Bu nafakanın miktarı sadece çocuğun aylık bakım masrafları kapsamında belirlenmekte ve kullanılmaktadır.
Boşanma davasında tazminat miktarının belirlenmesi için kusursuz ya da az kusurlu tarafın uğradığı veya uğrayacağı maddi – manevi zararlar söz konusu olmaktadır. Kişilik haklarının zarar görmesinden dolayı taraflardan birisi tazminat talebinde bulunur ve hakim tarafından inceleme yapılarak karara varılır.
Mal paylaşımı ise eşlerin bağlı bulunduğu yasal mal rejimi olmaktadır. 2002 öncesinde yapılan evlilikler için anlaşma söz konusu değilse her eş sahibi olduğu malı almaktadır. 2002’den sonra alınan mallar ise edinilmiş mallara tabiidir. Bu yüzden taraflardan her biri mallar üzerinde ortak paya sahip olacaktır.
Boşanma Avukatı Önemi Nedir?
Boşanma avukatı davaların zorlu geçmesi yüzünden mutlaka tutulması gereken durum oluşturmaktadır. Özellikle çekişmeli davaların güçlüğü yüzünden tarafların hem başvuru yapması hem de mahkemede kendilerini savunmaları güçtür. Boşanma avukatı sayesinde gerek çekişmeli gerekse de anlaşmalı davalarda nasıl yol izlenmesi gerektiği belirlenecek ve taraflar için en kısa sürede işlemlerin tamamlanması mümkün olacaktır. Aynı zamanda sonrasında çıkabilecek hukuksal sorunlar için de boşanma avukatı yardımcı olacaktır.
Boşanma avukatı hakkında içeriğimizi okuyabilirsiniz.