Alman Kalorifer Hamam Böceği
Dünya üzerinde hamam böcekleri oldukça geniş bir aileye sahip olmakla birlikte, 6 farklı familya grubuna ait yaklaşık 4.500 türü yaşamaktadır. Kalorifer böceği olarak ta bilinen ve latince adı Blattella germanica olan alman hamam böceği, baş kısmından başlayan ve arkasına doğru ilerleyen iki siyah çizgisi ile, dünyada bilinen en yaygın iç mekan haşeresidir. Boyları 13-16 mm. arasında değişen bu haşerelerin daha küçük olan yavruları daha koyu renkte ve neredeyse simsiyah olurlar. Ayrıca başlarının arkasında beyaz çizgiler bulunur. Tropik iklimlerde ve dışarıda yaşamaları mümkün olsa da, alman hamam böcekleri genellikle iç mekânlarda ve çoğunlukla da mekânın daha sıcak ve nemli yerlerinde yaşamlarını sürdürmeyi tercih ederler.
Ortalama 1 yıl yaşayabilen bu küçük haşerelerin dünya üzerindeki varlıklarını 300 milyon yıldır sürdürdükleri bilinmektedir. Yetişkinlerin kanatları olmasına rağmen çok nadir kanatlarını kullanırlar, fakat çok hızlı hareket ederler. Alman hamam böceği çok çabuk üreyen ve birçok hastalık bulaştıran bir haşere olduğu için, bu istilacılar ile erken mücadele şarttır. Bulunduğunuz yaşam alanı tam olarak hijyenik bir ortam olsa da, çevre faktörü bu canlılarla karşılaşmanız için yeterlidir.
Kalorifer Böceği'nin Yaşamı Ve Beslenmesi
Kalorifer (Alman) hamam böceği hızlı üremesiyle de bilinir.Dişi Alman hamam böcekleri sadece bir defa çiftleşerek yeni böcekler üretebilir.Tek bir yumurtasından yaklaşık 50 adet alman hamam böceği çıkar.Alman hamam böceğinin dişisi yıl içerisinde 30.000'den fazla yavru yapar.Dişiler çiftleşmeden sonra, normal koşullar altında tüm hayatları boyunca 4-6 yumurta kesesi üretir.Ootheka da denilen bu keselerin her birinde 30 ile 40 arasında yumurta bulunur ve yumurtaların inkübasyon (kuluçka) süresi yaklaşık 17 gündür.Bu kese, dişi Alman hamam böceği tarafından yumurtalar çatlamadan bir ya da iki gün öncesine kadar taşınır.Koşullara bağlı olarak yumurtadan erişkin böceğe 54 ile 215 gün arasında ulaşılır.Ortalama boyları 1.5 cm. civarındadır ve en çabuk üreyip çoğalan hamam böceği alman hamam böceğidir.Alman hamam böcekleri ortalama 1 yıl yaşarlar ve 1 çift alman böceği 1 yılda 35.000.000 yavru üretebilir.İnsanların yediği, yemediği herşeyi yiyebilirler ve -32 dereceye kadar soğukluklara dayanabilirler.İki çift kanada sahip olmalarına rağmen neredeyse kanatlarını uçmak için hiç kullanmazlar.Süratli yapıları ile kanatlarına ihtiyaç duymadan gitmek istedikleri yere süratle gidebilirler ve günde 4.5 km. yol kat edebilirler.
Ülkemizde ve dünyanın bir çok yerinde en yaygın hamam böceği türü olan Kalorifer (Alman) hamam böcekleri evler, apartmanlar, restoranlar, oteller, gıda işletmeleri ve diğer kurumlardaki en çok görülen böcek türüdür.Alman hamam böcekleri, genellikle kutular, torbalar ve karton kutular aracılığıyla evlere ya da binalara girerler.Dışarıdan getirilen ev eşyalarıyla, poşetlerle ve paketlerle birlikte bile evlere girmeleri de mümkündür.Birçok dairenin bulunduğu apartmanlarda, alman hamam böcekleri kolaylıkla bir daireden diğerine ortak borular üzerinden geçiş yapabilirler.Alman hamam böcekleri leşçil canlılardır.Kendi türlerinin de leşlerini afiyetle yerler.Bunun dışında insanlardan ve evcil hayvanlardan dökülen kıl, tüy, deri döküntüleri, hayvan dışkıları, diş macunu, ölü böcekler, nişastalı tatlılar, sabun ve kitap ciltleri de dâhil, var olan bütün yiyecek kaynaklarından beslenebilirler.Bu haşereler, özellikle en az miktarda bulunan yiyecek kaynaklarından bile kırıntılarla, hatta gece bulaşıklıkta bırakılmış kirli tabak ve çanaklardan beslenebilmeleriyle bilinirler.
Alman Hamam Böceği'nin Özellikleri
Hızlı üremeleri ve kimyasallara olan dirençleri bilim insanlarını bu canlılar üzerinde araştırmalara yöneltmektedir.Son yapılan araştırmalar ve deneyler neticesinde alkol ve glukoz karışımının alman hamam (kalorifer) böceğini cezbettiği düşünülmektedir. Segmentli vücut yapıları olduğundan dolayı, bu segmentlerde oksijen girişini sağlayan küçük delikler bulunur ve kafaları olmadan ortalama 1 hafta yaşayabilirler.Yani nefes almak için kafaları gerekmez.Yalnızca ağızları olmadığı için beslenemezler ve bir süre sonra susuzluktan ölürler.Diğer hayati fonksiyonlarını kontrol eden organları ise zaten gövdelerinde yer almaktadır.
Bu canlılar metabolizma hızlarını düşürerek, beslenmeden yaklaşık bir ay yaşayabilirler.Fakat hamam böcekleri için, su yaşamsal önem taşır.Bu nedenle su kaybına karşı nefeslerini tutmayı bilirler ve yetişkin bir hamam böceği 40 dakika kadar su içerisinde nefesini tutarak hayatta kalmayı başarabilir.Tüm hamam böceklerinin dokunmaya duyarlı tüyleri vardır ve kendi vücutlarından çok dar alanlarda rahatlıkla yaşayabilirler.Bunlarla sığınacakları yeri algılamaya çalışarak bu bölgelere yavaş yavaş sürünerek yerleşirler.
Hamam böcekleri birçok ülkede besin kaynağı olarak görülmesi sebebiyle, Çin başta olmak üzere; bazı ülkelerde kurulan üretim çiftliklerinde kontrollü şekilde çoğaltılmaktalar.Besin olarak tüketilmesinin yanı sıra, hamam böceği tozu bazı kozmetik şirketleri tarafından da kullanılıyor.2012'de Amerika'da hamam böceği yeme yarışına katılan Edward Archbold, yarışmadan hemen sonra ölmüş.Bazı kaynaklar Edward'ın yerken böceklerin boğazına tıkandığını, bazı kaynaklar ise; hamam böceklerine alerjisi olduğu için öldüğünü belirtmişlerdir.
Kendilerini öldürecek te olsa hemen hemen herşeyi yiyebilen hamam böcekleri hepçil canlılardır.Ölü böcekler, kağıt, bez, sabun, ahşap, saç ve kıl, nişastalı tatlılar ve etleri de tüketirler.Alman hamam (kalorifer) böcekleri, çok yüksek seviyede olan radyasyonu tolere edebilirler.300 milyon yıldır yaşam sürmelerinin sebeplerinden biri de, bu zor koşullara çok dayanıklı olmalarıdır.Bilim insanları Çernobil ve Hiroşima'yı bile atlatan bu canlı grubunun dayanma gücünün yavaş hücre döngüleriyle alakalı olduğunu düşünüyorlar.Hızlı üremeleriyle bilinen Alman hamam böcekleri gruplar halinde yaşarlar ve önlem alınmadığı takdirde girdikleri alanı süratle istila edebilirler.Eğer bir alman hamam böceğine rastlarsanız bilin ki; bir yerlerde devamı da vardır.Salgıladıkları feromonlar sayesinde birbirleriyle iletişim halinde kalabilirler ve bu kimyasal iletişim özellikle besin kaynağı bulunduğunda aktif olarak sağlanır.
Diğer bir özellikleri de, bazı dişiler için hayatları boyunca tek çiftleşme yeterlidir.Dişiler bir kez çiftleşmeden sonra kendilerine ömür boyu yetecek spermi saklayabilirler.Hatta bazı dişilerin çok ağır koşullar altında dahi, erkek olmadan da üreyebildikleri düşünülmektedir.Alman hamam böcekleri evcil hayvan olarak da beslenmektedirler.Aslında az bakım gerektiren ve kokusuz haşarat oldukları için tercih ediliyorlar.Bunun yanı sıra her şeyi yiyebildikleri için beslenme problemleri de yok.Yine de hastalıklar açısından taşıyıcı olabilirler.
Türkiye'nin endemik türü Alman hamam böcekleri vücutlarındaki bakterilerle simbiyotik ilişki içindedirler.Bu bakteriler anne tarafından yavruya aktarılır.Bakterinin yağ doku içinde konforlu yaşamı karşılığında hamam böceği de, bakteriden yaşam için gerekli olan aminoasit ve vitaminleri temin eder.Süratlı yapıları ile saatte ortalama 4 km. hıza ulaşabilirler.Her hamam böceği vücudundaki tüyler sayesinde hava akımlarındaki değişiklikleri algılar ve hemen ortadan kaybolur.Koşarken bacakları bir saniyede 27 kez hareket edebilir.Modern hamam böceklerinin 200 milyon yıl önce, primitif olanlarının ise; 300 milyon yıl önce karbonifer döneminde ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.Yani dinazorlardan daha önceleri hayattaydılar, hala da hayattalar ve bilinen dinardorlardan bile yaşlılardır.!
Alman Hamam Böceği'nin Zararları
Alman hamam böceği hem sağlık açısından hem de psikolojik açıdan insanlar ve hayvanlar için zararlı kategorisindeki canlılardan biridir.Ölmüş bir hamam böceğinde protozoon, bakteri ve virüs gibi hastalık üreten organizmalar bulunur.Bu organizmaları bünyesinde barındıran bir hamam böceğini yiyen başka kalorifer böceği de doğal hastalık taşıyıcısı olmaktadır. İnsanlarla ya da evcil hayvanlarla doğrudan ya da dolaylı yoldan temasta bulunan alman hamam böceği, gıda zehirlenmesine ve beslenme bozukluklarına neden olabilir.Ayrıca bu hastalıklara neden olan organizmalar hamam böceğinin bacaklarına ve vücuduna yapışık olarak besinlere ve mutfak eşyaları üzerine taşınır.Nişastalı yiyecekler, tatlılar ve etler, en sevdikleri besinler olsa da, kıtlık zamanlarında seçici davranmazlar.Bir hamam böceği asla aç kalmaz, gerekirse yere düşen bir saçı, kendi dışkısını, hatta arkadaşının ölüsünü bile yiyebilir.Duyargaları sayesinde çok hafif hava akımlarına bile duyarlıdır. Öyle ki; potansiyel bir tehlikeden saniyenin 52/1000'si gibi bir zamanda kaçmayı başarabilir.Dizanteri, gastroenteritis, antrax, pnomoni, hepatit, mantar hastalıkları, alerjik reaksiyon gibi çeşitli hastalıkların mikroplarını taşırlar ve bazı türlerinin kanları beyaz renklidir.
Evde açıkta kalan yiyeceklere kokusunu, salgısını, dışkısını ve dolaştığı pis yerlerdeki mikropları bulaştırarak hem yiyeceklerin yapısını bozar, hem de etrafa taşıdığı mikropları saçar.Ağzı açıkta kalmış bir meyve tabağının üzerinden, gece siz uyurken kaç tane hamam böceğinin dolaştığını ve o meyvenin tadına baktığını bilemezsiniz.Alkollu içecekler de alman hamam böceklerinin beslenme ve ilgi alanları arasındadır.Hamam böceği dışkıları ve dökme derileri, cilt döküntüleri, sulanmış gözler ve hapşırma, burun pasajlarının tıkanması ve astım gibi alerjik rahatsızlıklara sebep olduğu bir dizi alerjene de sahiptir.Özellikle büyük metropollerde yapılan araştırmalara göre; alt yapısı sağlam olmayan, daha yoksul kentsel bölgelerde yaşayan çocukların astıma yakalanmaları ile hamam böceklerinin arasında doğru orantı olduğu tespit edilmiştir.Kalorifer hamam böceği insanın ağzına girmese de, hamam böceği dışkısı ve ölü böceklerin vücut kısımlarına maruz kalmak bile alerjileri ve astımı tetikleyebilir.Bir araştırma sonucunda, alman hamam böceği üzerinde 14 milyon bakteri olduğu saptanmıştır.Hatta yapılan araştırmalarda kalorifer böceklerinin kanserojen madde taşıdıkları da gözlemlenmiştir.
Mükemmel bir yaradılışa sahip bu zararlı canlıların, yaşanılan ortamda var olduğunu bilmek ve örneğin mutfak dolaplarının içinde dolaştığını anlamak bile insanı rahatsız etmektedir.Aslında doğrudan fiziksel zararları yoktur, insanları ıssırmazlar ve kan emici özellikleri de yoktur.Fakat gerek görüntüsü gerekse varlığından haberdar olmak, insanı oldukça tedirgin edebilir ve sağlıklı uyku uyumasını engelleyebilir.Bu durum bazı kişilerde psikolojik sorunlara da yol açabilir.Alman hamam böcekleri orta derece uçan hayvanlardır.Bu sayede taşıdıkları mikropları hızlı bir şekilde bulaştırabilirler.Yeni doğmuş bebeklerin ya da evcil hayvanların üzerinde dolaşma ihtimalleri bile insanın bu canlıdan uzak durması için yeterli bir sebeptir.Antalya'nın bir turizm kenti olması ve yerli yabancı turistlerin yoğun olarak tercik ettikleri göz önünde bulundurulduğunda ve bu yabancı turistlerin bulundukları ülkelerde bizim kurtulmaya çalıştığımız hamam böceklerinin üretimini yaptıklarını ve yediklerini düşündüğümüzde olası bir göç ihtimali her zaman vardır.Özellikle otel gibi konaklama merkezleri ve restoran işletmelerinde bu ihtimalle karşılaşmak, başta müşterilerin, kurum prestijinin ve çalışanlarının psikolojik olarak olumsuz etkilenmesine sebep olabilir.
Alman Hamam Böceği İlaçlaması Nasıl Yapılır?
Süratli yapıları ve karanlık ortamlarda aktif olmaları sayesinde kamufle konusunda çok iyi olan Alman (Kalorifer) hamam böceği, kendi türleri arasında en zor yok edilenidir.Başarılı bir mücadele için eğitim almış, analizi ve tespiti eksiksiz yapmış birinin incelemesinden sonra uygulamaya geçmesi gerekir.Marketlerde satılan hamam böceği ilaçlama ürünleri, bu haşerelerin yumurtalarını en korunaklı noktalara bırakması ve kendi ebatlarından daha dar alanlara saklanabilmeleri nedeniyle yeterince etkili olamaz.Çünkü bu malzemelerle yapılan uygulamalar, bütün hamam böceklerine ulaşamaz ve dolayısıyla da tekrar üremelerinin önüne geçemez.Hijyen kurallarına uygun olarak detaylı temizlik yapılması da, hamam böceği istilasının sona erdirilmesi için yeterli değildir.Amatör olarak yapılan hiçbir ilaçlama ve müdahale, bu böcekleri tam anlamıyla yok etmeyi başaramaz.Kalorifer böcekleri ile mücadele kapsamında uzmanlar tarafından geliştirilmiş iki tip mücadele yöntemi vardır.
Alman hamam böceği ile mücadele yöntemlerinden en kolay olanı klasik jel ilaçlama uygulamasıdır.Jel ilaçlama henüz istila noktasına gelmemiş hamam böcekleri için uygulanır.Jel kıvamında hazırlanan karışım, içinde böceklerin hoşlandığı ve rahatlıkla kokusunu alarak bulduğu bir madde içerir ve bu ilaç için üretilmiş özel tabanca yardımıyla uygulanmaktadır.Bu yapışkan jellerin temel amacı haşereyi yer yemez öldürmek için değil de, yuvalarına gidecek kadar zaman tanıması ve yuvalarını kökten kurutması için tasarlanıp geliştirilmiştir.Genellikle kapı ve pencerelerin pervazlarına, duvar çatlaklarındaki aralara, lavabo altlarına, mutfak dolaplarının ve çekmecelerin iç kesimlerine sıkılan bu ilacı yiyen kalorifer böcekleri 8-18 saat içinde imha edilmiş olur.
Yedikleri yem ile karınları doymuş ve mutlu olarak yuvalarına dönen kalorifer böcekleri, yuvalarında ortalama 1 gün içerisinde ölürler.Kendi ölü türlerini de yiyen alman hamam böcekleri, birbirlerini yiyerek zehirlenirler.Adeta domino etkisi oluşturan bu döngü, ilacın etkisi geçene kadar devam eder.Jel ilaçlama yönteminde kullanılan yapışkan jel tabletlerin etkileri de oldukça uzundur, haftalarca etkili olmaktadır.Böylece yumurtalardan çıkan larvalar da yapışkan jellerden nasiplenecek ve üreyemeden yaşamları son bulacaktır.
Diğer bir yöntem ise; likit (sıvı) ilaçlama yöntemidir.Bu yöntem genellikle istila edilmiş yaşam alanları için uygulanır.Yaşam alanının ya da hedef alanın tamamını veya çoğunluğunu sarmış alman hamam (kalorifer) böcekleri için en etkili yöntemdir.Sıvı ilaçlama uygulaması genel kullanıcı tarafından en fazla talep gören yöntemdir.Çünkü bu ilaçlama esnasında kesinlikle ilaçlanan ortamın terk edilmesi gibi bir durum söz konusu değildir.Yiyecek ve içecekler açıkta bırakılmadığı sürece, sağlık açısından en ufak sorun teşkil etmez.
Bu yöntemle bir ev ilaçlaması yapıldığında, ilaçlamanın başarı oranının üst düzeyde ve etkili olması için, en az 3-4 gün boyunca uygulama alanında ıslak temizlik yapılmamalıdır.Burda dikkat edilmesi gereken nokta, sıvı ilaçlama yapılırken alman hamam (kalorifer) böceklerinin yumurtaları ilaçlamadan ve ilaçların gücünden etkilenmez.Bu nedenle larvaların yumurtalardan çıkış sürelerine göre belirlenen periyodlarla 1 ya da 2 defa daha aynı yoğunlukla ilaçlama tekrarlanır.Ortamda çok yoğun şekilde kalorifer böcekleri bulunduğu zamanlarda, hem sıvı hem de jel ilaçlar olmak üzere her ikisinin de kullanılması gerekebilir.
Alman Hamam Böceği İlaçlamasında Akdeniz Hijyen!
Antalya'da ve Alanya başta olmak üzere tüm ilçelerinde işletmelere ve yaşam alanlarına profesyonel alman (kalorifer) hamam böceği ilaçlama hizmeti veren şirketimiz; uluslararası yasa ve normlara uygun olarak işletilmekte, gerekli izinlere ve sertifikalara (Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi) sahip olmakla birlikte, ulusal kriterlere uygun ve uluslararası standartlarda, Antalya bölgesinin genelinde ilaçlama hizmeti vermeye devam etmektedir.Ayrıca işletmemizde kullanılan ilaçlama ekipmanları ve malzemeleri; Sağlık Bakanlığı ve tüm ilgili kurumlarca onay almış olup, insan sağlığını tehlikeye atacak her türlü etkenden arındırılmış biosidal ürünlerden oluşmaktadır.
Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde her zaman başarılı grafik çizen firmamız Akdeniz Hijyen; Sağlık Bakanlığı'na bağlı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından hazırlanmış olan Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarını gözeterek ilaçlama hizmetini vermektedir.Ayrıca uzman personelimiz ve çalışanlarımızın hepsi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından verilen Biyosidal Ürün Uygulayıcı belgesine sahiptir.
- Günün her saati (7/24) iletişim araçlarımızdan bize ulaşabilir, acil yardım talebinde bulunabilirsiniz.
- Ücretsiz keşif sistemimiz sayesinde yaşam alanlarınızda olası tehdit unsurları ve alman (kalorifer) hamam böceği hakkında uzman ekibimiz tarafından bilgi ve destek verilmektedir.
- Canlı destek operatörlerimiz aracılığıyla alman (kalorifer) hamam böcekleriyle ilgili yaşadığınız sorun ya da problemler hakkında yardım ve destek verilmektedir.
- Sosyal medya hesaplarımız üzerinden bize ulaşarak her türlü alman (kalorifer) hamam böceği ilaçlama sorunlarınız için yardım ve destek alabilirsiniz.
- Çağrı merkezimizdeki operatörlerimiz her türlü alman (kalorifer) hamam böceği sorununuz, şikayet ve önerileriniz için sizin görüşlerinizi değerlendirmektedir.