Talep var, arz yok
Ege Yapı Yönetim Kurulu Başkanı İnanç Kabadayı, konut talebinde canlılığın devam ettiğini söyledi. Kabadayı, arz sıkıntısının da sürdüğünü belirtti.
Gayrimenkul sektörü temsilcilerinden Ege Yapı Yönetim Kurulu Başkanı İnanç Kabadayı, konut satış verilerinden arsa giderlerine ve kredi maliyetlerine kadar pek çok konuda önemli değerlendirmelerde bulundu. Kabadayı’nın değerlendirmelerinden öne çıkan kısımlar şöyle:
Önemli tespit
Konut satışları, geçen ay 141 bin 400 olarak kayıtlara geçti. Satışlar yüzde 17 geriledi. Buna rağmen talebin canlı olduğunu gözlemliyoruz.
Arz sıkıntısının da sürdüğünü görüyoruz. Umarız, bu sıkıntının önüne geçilir.
Şu anda mühim olan, tüketicinin kaliteli konuta uygun vadelerle erişebilmesi. Bilindiği üzere toplam satışların yüzde 20’si ipotekli konut kredisiyle, mortgage yöntemiyle yapılıyor. Yüzde 20 çok düşük bir oran. Bizim bu konuyu önemle ele alıp tüketiciyi uzun vadeli, daha küçük taksitle eve ulaştırmamız gerekiyor.
Arsa maliyetleri yükseliyor
Büyük şehirlerde arsa bedelleri artıyor. İstanbul’da proje maliyetlerinde arsanın payı yüzdesi 40 ila 60 bandında. Şu hakikat ki arsa bizim hammaddemiz. Bu hammaddeyi ucuz hale getirmek için çalışmalıyız. Yeni hamleler yapmalıyız.
Arzı arttırmak için ilave adımlar atılabilir. Orta ve alt gelir grubu için daha çok konut üretmeye imkân verecek stratejiler geliştirilebilir. Rezerv alanlarda mikro şehirler, mahalleler oluşturulabilir.
Sübvansiyon yapılabilir
Bu kredi faiz oranlarıyla uzun vadeli gayrimenkul üretip kiralamamız kolay değil. İşte onun için gayrimenkul firmalarına farklı finansman modellerinin kullanmalarını öneriyoruz. Bu yolla daha rahat şekilde konut üretilip satılabileceğine, kiralanabileceğine inanıyoruz.
Tüketici için de çalışmalar yürütülebilir. İlk evini almak isteyene bir konut kredisi sübvansiyonu yapılabilir.
Geçen yıl hükümet tarafından başlatılan kredi kampanyası olumlu sonuç vermişti. Haziran, temmuz, ağustos ayında 500 bin adedin üzerinde konut satılmıştı. Yine bu tür bir teşvik uygulanabilir. Ayrıca KDV yükü, toplu alım satım harçları azaltılabilir.
Gayrimenkul sertifikası önemli bir seçenek. Diyelim ki bir evi almaya gücünüz yetmiyor. Tasarrufl arınızla 100 metrekarelik evin 10-20 metrekaresini alabilirsiniz. Tasarrufl arınızı arttırıp metrekare metrekare gayrimenkul sertifikaları edinebilirsiniz. Sertifikaları, belli bir noktaya geldiğinde daireye çevirebilirsiniz ya da elden çıkarıp farklı bir alanda değerlendirebilirsiniz.
Kiracıların yararlarına olacak yeni hamleler yapılabilir, fonlar üzerinden model oluşturulabilir.
Fiyatlar artış eğiliminde
Şu net ki inşaat maliyetleri tedrici olarak artıyor. Bizim bir projeyi tamamlamamız 4 yılı buluyor. İşimiz zor. Alan bulup planlıyor, ruhsat alıyor, inşaat yapıyoruz. Şu gerçek ki mevcut konutlar 2-3 yıllık maliyetlerle oluştu. Ancak yeni inşaatlarda maliyetler bugünkü değerlerle hesaplanıyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde konutta yukarı yönlü eğilim olacaktır.
Yükselen çimento ve demir fiyatları da gündemde. Emtiada döviz bazında yüzde 50 üzerinde fiyat artışı var. Bu da konut fiyatlarının artış eğiliminde olacağını ortaya koyuyor.