7338 SAYILI KANUNLA YAPILAN GİDER PUSULASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER
7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun gider pusulasına yönelik düzenlemelerinde bazı değişiklikler yapılmıştır.
Yapılan değişikliği gider pusulası uygulamasının genişletilmesi, bunlara belli bir düzenleme süresi getirilmesi, belirlenen sürede düzenlenmemesi halinde de hiç düzenlenmemiş sayılarak özel usulsüzlük cezası yaptırımına tabi tutulması olarak özetleyebiliriz.
Yapılan düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır:
- GİDER PUSULASI DÜZENLENECEK MAL VE HİZMET ALIMLARININ KAPSAMI GENİŞLETİLMİŞTİR :
7338 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce, gider pusulası birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için tanzim edip kendilerinden imza aldıkları bir belgeydi. Bu belge bu kapsama giren mal ve hizmet alımları için fatura yerine geçen ve gider ve maliyeti tevsik eden bir belgeydi. Ayrıca birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de düzenlenmesi gerekmekteydi.
Kanunda gider pusulasının yalnızca vergiden muaf esnaftan yapılan mal ve hizmet alımları ile zati eşyalarını satan kimseler için öngörülmüş olması, belge düzenleme mecburiyeti olmayan diğer kişilerden yapılan mal ve hizmet alımlarının belgelendirilmesinde başka bir belge türü öngörülmediğinden sıkıntı yaratıyordu. Bununla birlikte, Vergi İdaresi özelge bazındaki görüşlerinde belge düzenleme mecburiyeti bulunmayan diğer kişilerden yapılan mal ve hizmet alımları (iade suretiyle gerçekleştirilenler de dâhil olmak üzere) gider pusulası düzenlenmesi gerektiğini belirtmekteydi.
Bu eksiklik 7338 Sayılı Kanun’la giderilmiş olup, Vergi Usul Kanunu’na göre belge (fatura ve serbest meslek makbuzu) düzenleme zorunluluğu olmayan tüm kişi ve kurumlardan yapılan mal ve hizmet alımlarının gider pusulası ile belgelendirilmesi mecburiyeti getirilmiştir. Yalnızca önceden olduğu gibi gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerden yapılan mal ve hizmet alımlarında müstahsil makbuzu düzenlenmeye devam edilecektir.
2. GİDER PUSULASI İÇİN DE YEDİ GÜNLÜK DÜZENLEME MECBURİYETİ GETİRİLMİŞ, HİÇ DÜZENLENMEMESİ VEYA YEDİ GÜNLÜK SÜREDEN SONRA DÜZENLENMESİ HALİNDE ÖZEL USULSÜZLÜK CEZASI ÖNGÖRÜLMÜŞTÜR :
7338 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerden önce gider pusulasının düzenlenmesi için belli bir süre öngörülmemekteydi. Yalnızca daha önce gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından düzenlenen fatura mahiyetinde sayıldığı ve Vergi Usul Kanunu’nun 231. Maddesi uyarınca fatura düzenleme süresi mal teslimi veya hizmet ifasından itibaren 7 gün olarak belirlendiği için gider pusulasının da 7 gün içinde düzenlenmesi gerektiği çıkarımı yapılabiliyordu.
7338 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile gider pusulasının mal teslimi veya hizmet ifasından itibaren 7 günlük süre içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içinde düzenlenmeyen gider pusulasının hiç düzenlenmemiş sayılması öngörülmüştür.
Buna bağlı olarak 7338 Sayılı Kanun’la Vergi Usul Kanunu’nun 353/1. Maddesinde yapılan değişiklikle gider pusulasının düzenlenmemesi hali de özel usulsüzlük cezası kesilecek fiiller arasına dâhil edilmiştir.
Bu düzenlemeler uyarınca, Vergi Usul Kanununa göre belge düzenleme mecburiyeti olmayanlardan alınan mal veya hizmetler için gider pusulası düzenlenmemesi halinde bu belgede yazılması gereken tutarın %10 u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Maddede yer alan asgari ve azami ceza limitlerinin dikkate alınacağı da tabiidir.
- GİDER PUSULASI DÜZENLENMEYEBİLECEK HALLER BELİRLENMİŞTİR:
Yapılan düzenleme özü itibariyle Vergi Usul Kanunu uyarınca belge (fatura ve serbest meslek makbuzu) düzenleme mecburiyeti olmayanlardan yapılan mal ve hizmet alımlarının gider pusulası ile belgelendirilmesi ve tevsikine yöneliktir. Ancak aşağıda sayılan belgelerin düzenlenmesi durumunda; satın alma işlemi, belge düzenleme zorunluluğunda olmayanlardan yapılsa bile belirtilen belgeler gider pusulası yerine geçecek, yani gider pusulası düzenlenmeyebilecektir:
- Malın veya hizmetin bedelinin, dördüncü fıkrada belirtilen süre dâhilinde satıcıya; 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlanan banka 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında yetkilendirilmiş ödeme kuruluşları veya 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa göre kurulan Posta ve telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla ödenmesi halinde, bu kurumlarca düzenlenen belgeler,
- 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında satın alınan malların gider pusulası düzenlemek zorunda olanlara iade edilmesinde, 6502 sayılı Kanun uyarınca iade edilecek tutarların, (a) bendinde yer alan kurumlar aracılığıyla iadesinde bu kurumlarca düzenlenen belgeler,
- Bu Kanuna göre belge düzenleme zorunluluğu bulunmayan kamu kurum ve kuruluşlarının, tabi oldukları ilgili mevzuat dâhilinde, yaptıkları işler veya sattıkları mallar için düzenledikleri belgeler.