Türkiye’nin ilk Uluslararası Göç Film Festivali’nin bu yıl ülkenin güneydoğu şehri Gaziantep’teki yıllık etkinlik takvimine giriş yapması planlandı, ancak maalesef koronavirüs pandemisinin başlaması nedeniyle çevrimiçi olarak göç etmek zorunda kaldı.
14 Haziran’da başlayan festival, hem gerçek hem de sinema dünyası açısından bir konunun sıcak bir patates olan göç temasıyla mücadele eden ücretsiz 45 film sunuyor. Festivalin amacı göçün tarih boyunca tüm ulusların deneyimlediği ortak bir anlatı olduğunu göstermektir.
Geçen yıl Sundance Film Festivali’nde gösterime giren Afgan yönetmen Hassan Fazili’nin “Midnight Traveller” film meraklılarının online olarak kendilerini izleyebilecekleri bir özellik. Filmin en başında yönetmen, bu özelliğin tamamen üç cep telefonunda çekildiğini belirtiyor.
Hikili gelişirken, Fazili’nin ve ailesinin yolculuğunun gerçek hikayesini ortaya koyarken, film yapımcısının yolculuğunu basit el cihazlarında belgelemekten başka seçeneği yok gibi görünüyor.
Filmmaker dergisine verdiği röportajda Fazili, “İzleyicilerin neşemize, üzüntülerimize, hayallerimize ve duygularımıza daha yakın olmasını istedik. İzleyicinin film boyunca yanımızda olduğunu, bizimle gülüp ağlayarak hissetmesini istedik. ümitsiz ve aklımız karıştı, sadece kenarda değil. ”
Yönetmenin de belirttiği gibi, “Midnight Traveler”, bu ailenin göç hikayesini daha büyük bir çekirdeğin marjinal bir parçası olarak sunan samimi bir yapımdır.
Fazili ailesinin zorlayıcı sığınmacı sürecine başlamadan önce, film Tacikistan’dayken Fazili ve eşi Fatima arasında günlük bir sohbet sunuyor. Çift, yemek yerken Fazili’nin ayaklarında dönen karıncalardan bahsediyor. Fazili, onların canlı varlık olduğunu ve yaşama hakkına sahip olduğunu söylüyor. Yaşamın kutsallığına inanan bir kişi olarak, bu sahne bir an için yaşama hakkı onlardan alınmış ve kendilerini medeni diyenler tarafından görmezden gelen göçmenler hakkında düşünmemi sağladı.
Tacik hükümeti artık kalamayacaklarını açıkladıktan sonra çift Afganistan’a dönmelidir. Afili TV’nin Taliban komutanını çirkin bir ışıkla boyanan filmlerinden birini yayınlaması nedeniyle Fazili, Taliban’ın kafasına bir lütuf koyması nedeniyle sığınma talebinde bulunuyor. Bu nedenle, çiftin ilk oğlu Nargis Fazili, “cehennemin kenarına bir yolculuğun hikayesi” filmini söylüyor.
Fazili kendi kendini yönetmiş bir yönetmen ve birçok Afgan kadın gibi eğitim alamayan karısının kendi filmlerini çekmesine yardımcı oluyor. Çoğu çocuğun molla olmak için yetiştirildiği geleneksel bir aileden gelmesine rağmen Fazili, Hussaini ile farklı bir kariyer yolunda ilerliyor. Ayrıca açık fikirli insanlar için sosyal bir buluşma mekanı olan Kabil’de bir sanat kafe açtılar. Ancak, istikrarsız güvenlik ortamı nedeniyle, kafe polis tarafından basıldı ve şüpheli yerliler tarafından boykot edildi ve kapanmasına yol açtı.
Tacikistan’dan Afganistan’a seyahat eden aile, mümkün olan en kısa sürede başka bir ülkeye gitmeye çalışır. Güzergahları İran, Türkiye, Bulgaristan, Sırbistan ve son olarak Macaristan’a gidiyor.
İran ve Türkiye’ye yaptıkları yolculuklarda aile bu kadar rahatsız olmuyor; seyirciler Nargis’in İstanbul’un sularından nasıl hoşlandığına bile tanık oluyorlar. Bununla birlikte, bu süreç boyunca yaşam koşullarını görmek kalp kırıcıdır. Aile Bulgaristan’dayken koşullar daha da kötüleşiyor. Nargis’in sıkıntıdan kaynaklanan varoluşsal krizi gibi aile içi sorunların yanı sıra aile milliyetçi gruplar tarafından tehdit ediliyor. Aile Bulgaristan’ın artık güvenli olmadığına ve yerlerini değiştirmek zorunda olduğuna karar verdi. O anda Fazili’nin tüm bu sahneleri nasıl çekebileceğini merak etmeye başladım. Elbette, her aile üyesi telefonla bir sıraya giriyor, ancak asıl endişem bir baba olarak Fazili’nin ailesinin sefaletini nasıl kaydedebileceğiydi.
Fazili açıkça sevecen, sevgi dolu bir baba olsa da, telefonu tutarken hemen bir gözlemci olur. Hatta bunu bir noktada itiraf ediyor. Yürümeye başlayan Zahra kaybolunca, kaçırılan çocuklar hakkında duydukları tüm kötü haberleri düşünür ve güvenliği konusunda endişelenir. Ancak, film çekerken onu çalıların arasında arar ve cesedini bulursa, bu filmdeki en çarpıcı sahne olacağını düşünüyor.
Fazili, Filmmaker ile yaptığı röportajında şöyle devam ediyor: “Kendimi güçlü göstermeye çalıştım, ama kendim korktum ve nerede güvenlik bulabileceğimi bilmiyordum. Onlar için hiçbir şey yapamadığım için kendimden utanıyordum. Kendimden nefret ettim; Sinemadan nefret ettim; Cep telefonunu kırıp kendimi dövmek istedim. ”
Bulgaristan’dan sonra aile Sırbistan’a mülteci aldı. İki ya da üç yıl beklediler, sonunda bir hapishaneye benzeyen bir geçiş bölgesinde tutuldukları Macaristan’a ulaştılar. Ancak, tüm dikenli tellere rağmen, sığınma taleplerinin kabul edildiğine dair haberler aldıkları için yer ani bir rahatlığa dönüşüyor.
Bu kaçak ailenin bu gerçek hikayesi, aynı zamanda kırılganlıklarını ve dayanıklılıklarını yakalar. Bir süre sonra izleyiciler bir film izledikleri duygusunu geride bırakırlar ve gerçekçilikle kurulan empati ruhsallığı karıştırır.
“Seyahat fanatik. Web aşığı. Hardcore alkol ninja. Sosyal medya uzmanı. Bira fanatik.”