NASA ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) yürüttüğü bağımsız analizlere göre Dünya’nın 2021 yılındaki ortalama küresel yüzey sıcaklığı, 2018 ile birlikte kayıtlardaki altıncı en sıcak yıl.
NASA’nın New York şehrindeki Goddard Uzay Çalışmaları Enstitüsünde (GISS) görev yapan bilim insanlarına göre 2021 yılında görülen ve gezegenin uzun vadeli ısınma eğilimini devam ettiren küresel sıcaklıklar, NASA’nın dayanak aldığı dönem ortalamasının 0,85 °C üzerinde. NASA, 1951-1980 dönemini dayanak alarak küresel sıcaklıkların zamanla nasıl değiştiğine bakıyor.
Son sekiz yılın tamamı, 1880 yılında başlayan modern kayıtlardaki en sıcak yıllar şeklinde öne çıkıyor. Küresel sıcaklık kayıtlarını teşkil eden bu yıllık sıcaklık verileri, bilim insanlarına gezegenin ısındığını söylüyor.
NASA’nın sıcaklık kayıtlarına göre 2021 yılında Dünya, sanayi devriminin başladığı 19’ncu yüzyıl sonlarının ortalamasından yaklaşık 1,1 °C daha sıcaktı.
NASA Başkanı Bill Nelson, “Bilim kuşkuya hiç yer bırakmıyor” diyor. “İklim değişimi, zamanımızın var oluş tehdidi. Gezegenimizdeki en sıcak 10 yılın sekizi, son on yılda yaşandı. Bu tartışılmaz gerçek, ülkemizin ve insanlığın tamamının geleceğini güvenceye almak üzere cesur eylemler gerektiğinin altını çiziyor. NASA’nın Dünya’nın nasıl değiştiğine ve ısındığına yönelik bilimsel araştırmaları, dünya çapındaki topluluklara rehberlik ederek insanlığın iklimle yüzleşmesine ve yıkıcı etkilerini hafifletmesine yardımcı olacak.”
Dünya çapında gözlenen bu ısınma gidişatı, insanların karbondioksit ve diğer sera gazlarını atmosfere daha fazla yaymasından kaynaklanıyor. Gezegen, küresel ısınmanın etkilerini şimdiden görüyor: Kuzey kutup denizindeki buzlar küçülüyor, deniz seviyeleri yükseliyor, orman yangınları daha şiddetli hale geliyor ve hayvanların göç kalıpları değişiyor. Gezegenin nasıl değiştiğini ve bu değişimin ne kadar hızlı meydana geldiğini anlamak, insanlığın daha sıcak bir dünyaya hazırlanması ve uyum sağlaması için büyük önem taşıyor.
Dünya çapındaki hava durumu istasyonları, gemiler ve okyanus şamandıraları, Dünya yüzeyindeki sıcaklığı yıl boyunca kayıt altına alıyor. Yüzey sıcaklığında yapılan bu yer tabanlı ölçümler, NASA’nın Aqua uydusundaki Kızılötesi Atmosfer Ölçüm Cihazı’ndan (AIRS) alınan uydu verileriyle doğrulanıyor.
Bilgisayar algoritmaları kullanarak verideki belirsizliklerin üstesinden gelen ve ölçümleri analiz eden bilim insanları, yüzey sıcaklığında her yıla ait ortalama farklılıklarını hesaplamak üzere kalite kontrolü yapıyor. NASA ise bu küresel sıcaklık ortalamalarını 1951-1980 referans dönemiyle karşılaştırıyor. Bu dayanak hattı, iklim kalıplarını ve diğer etmenler sebebiyle olağandışı şekilde sıcak veya soğuk geçen yılları da kapsıyor. Bu sayede, Dünya’nın sıcaklığında meydana gelen doğal değişimleri de içeriyor.
Tropik Pasifik’teki La Nina ve El Nino iklim kalıpları gibi; herhangi bir yıla ait ortama sıcaklıkları etkileyen pek çok unsur bulunuyor. Örneğin 2021 La Nina yılıydı ve NASA’da çalışan bilim insanları, bu sebeple küresel sıcaklıkların ortalamadan 0,03 derece Celsius daha düşük olmuş olabileceğini tahmin ediyor.
NOAA’nın yaptığı ayrı ve bağımsız bir analizde de 2021’deki küresel yüzey sıcaklığının (kayıtlar 1880’de tutulmaya başlandığından bu yana) altıncı en yüksek seviyeye ulaştığı belirlenmiş. NOAA’da çalışan bilim insanları, yaptıkları analizde aynı ham sıcaklık verisinin büyük bir kısmını kullanıyor ancak farklı bir dayanak dönemi (1901-2000) ile metodolojiyi temel alıyor.
NASA’nın iklim modellemesi ve iklim değişimi araştırmaları konusunda önde gelen merkezi GISS’in başkanı Gavin Schmidt, “Bu farklı analizlerin ne kadar karmaşık olduğu önemli değil çünkü sinyaller çok güçlü” diyor. “Gidişatların hepsi aynı çünkü çok büyükler.”
NASA’nın 2021’e yönelik küresel yüzey sıcaklıklarına ait veri dizisinin tamamı ve NASA’da çalışan bilim insanlarının analizi nasıl yürüttüğüne ilişkin detaylar, GISS’ten görülebilir.
GISS, ajansın Goddard Uzay Uçuş Merkezindeki Dünya Bilimleri Bölümünce yönetilen bir NASA laboratuvarı. Laboratuvar, Columbia Üniversitesi Dünya Enstitüsü ile New York’taki Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Fakültesine bağlı.
Kaynak: NASA. Çeviren: Ozan Zaloğlu.