Gıda fiyatlarına ilişkin verileri paylaşan Birleşik Kamu-İş’in Ar-Ge birimi KAMU-AR, 12 aylık ortalama fiyatlar esas alındığında yüzde 152,6 artış yaşandığını kaydetti.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Ocak 2023’e ilişkin “Halkın Enfasyonu Araştırması” raporunu paylaştı. Gıda fiyatlarındaki artışın devam ettiği kaydedilen raporda; en fazla tüketilen 64 gıda maddesindeki fiyat artışının bir önceki aya göre yüzde 8,1, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 135,5 olduğu belirtildi.
Raporda, “Türkiye’nin içinde bulunduğu yüksek enflasyon sürecine girdiği Eylül 2021’de 100 liraya satılan alınan bir gıda sepeti için bu yıl ocak ayında 361 lira ödemek gerekti” denildi.
İktidarın faiz indirerek yüksek enflasyonu tetiklediği vurgulanırken, Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın fiyatları Ankara’daki marketlerden düzenli olarak takip ettiği ve en fazla tüketilen 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti baz aldığı belirtildi.
‘AÇLIK RİSKİ ARTIYOR’
“Açlık riski artıyor” başlığıyla paylaşılan verilerde, yetersiz ve sağlıksız beslenmeye dikkat çekilerek şunlar kaydedildi:
“Yanlış ekonomik politikaların gıda fiyatlarında yol açtığı artış, açlık riskini giderek daha da büyütüyor. Gıdaya erişimi zorlaştıran fiyat artışları vatandaşları yetersiz ve sağlıksız beslenmeye zorluyor. Uzmanlar bu durumun, özellikle çocuklarda önemli sağlık sorunlarına yol açma riski taşıdığını belirtiyor. Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanları ve kamu emeklilerinin ücret ve aylıkları enflasyon farkları da dâhil yüzde 141 oranında arttı. Asgari ücretteki artış yüzde 200 oldu, işçi ve bağımsız çalışanların emekli aylıkları ise yüzde 132,2 oranında arttı. Faiz indirimleriyle Türkiye’nin, yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği eylül ayından bu yana gıda fiyatları ise yüzde 361 oranında arttı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepetini satın almak için yıl ocak ayında 361 lira ödemek gerekirken, kamu çalışanı ve emeklisinin Eylül 2021’deki 100 liralık geliri bu gün 241 lira, asgari ücretlininki 300 lira, işçi ve bağımsız çalışan emeklisininki ise 232 lira oldu.”
AYLIK FİYAT ARTIŞI
“Ocakta, gıda fiyatlarındaki artışta yağ dışındaki bütün harcama gruplarında yaşanan yüksek oranlı zamlar belirleyici oldu. Aylık fiyat artışına en büyük katkıyı ise et, sebze ve süt ve süt ürünleri yaptı” ifadeleri ile fiyat değişimlerine ilişkin veriler de şu şekilde paylaşıldı.
“Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları, ocakta bir önceki aya göre yüzde 0,8 oranında artış kaydetti. Et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 16,3 oranında artış yaşanan ocak ayında süt ve süt ürünleri ile yumurta grubu fiyatları ise yüzde 6,6 oranında yükseldi. Yağ fiyatlarında ise yüzde 1,8 oranında düşüş oldu.
Meyve fiyatlarının yüzde 5,8 oranında arttığı ocakta sebze fiyatlarında, bir önceki aya göre ortalama yüzde 15,3 oranında artış yaşandı.
Kuru bakliyat fiyatlarının yüzde 2,3 arttığı ocakta, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri gıda maddelerinden oluşan diğer işlenmiş gıda fiyatlarında ise yüzde 3,6 oranında artış kaydedildi
Böylece, vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için ocakta, bir önceki aya göre yüzde 8,1 oranında daha fazla para ödedi.”
YILLIK DEĞİŞİM
Tarımsal girdi maliyetlerindeki artışa da dikkat çekilerek, yıllık fiyat değişimlerine ilişkin şunlar kaydedildi:
“Bu yıl ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 113,5, et-balık fiyatlarında 94, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 104 oranında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 40,7 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 240, sebze fiyatları ise yüzde 343 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 51,9, diğer gıda fiyatları ise yüzde 105,4 oranında zamlandı.
Tarımsal girdi maliyetleri ve tarım ürünü üretici fiyatlarındaki artışlar gıda fiyatlarındaki yıllık artışın önümüzdeki aylarda da üç haneli oranlarda kalmaya devam edeceğine işaret ediyor.”
’12 AYLIK ORTALAMA FİYATLAR ESAS ALINDIĞINDA ARTIŞ YÜZDE 152,6′
Raporda, “Gıda fiyatlarındaki son 12 aylık ortalama fiyatlar esas alınarak yapılan hesaplamaya göre ise 152,6 oranında artış yaşandı” vurgusunda bulunuldu. İleri Haber