Damar sertliği nedir, nedenleri, belirtileri ve tedavisi ile ilgili bilgileri aynı zamanda damar sertliğine hangi bölüm bakar sorusunun cevabını bu konumuzda öğrenebilirsiniz.
Damar Sertliği İçin Hangi Bölüme Gidilir ?
- kalp damar cerrahi
Damar Sertliği Nedir ?
Damar sertliği, toplumda çok sık görülen, özellikle yaş ilerledikçe ortaya çıkan bir hastalıktır. Damar sertliği, damarın etrafındaki kas ve yağ tabakalarının etkilenmesi sonucu oluşur. Damarın kana maruz kalan kısmı olan intima tabakasında değişimler meydana gelir. Bazı damar sertliği ile giden durumlarda bu olay çok ciddileşebilir hatta kalsifikasyonlar yani kalsiyum çökmeleri için damar iş yapabilme yeteneğini tamamen de kaybedebilir. Damar sertliği bazen de vaskülit adı verilen, genellikle otoimmün yani vücudun kendi sağlıklı hücrelerine saldırması ile ortaya çıkan, nadir görülen hastalıklar ile de yaşanabilir.
Çeşitli durumlarda atardamar vücudun şekline göre değişir. Bazı durumlarda genişler bazı durumlarda ise daralır. Bu değişimde kan miktarının akışı da değişir. Atardamarın sertleşmesi olayına ise damar sertliği denir.
Damar sertliği hastalığı teşhisi geç konulduğu zaman kötü sağlık sorunlarına veya ölüme bile neden olabilir. Bunun için damar sertliği sorununda şüphelendiğiniz zaman doktora başvurmanız her zaman daha iyi sonuç alınacaktır. Damar sertliği kalp krizi ve beyin kanaması gibi hastalıkların başlangıcı olarak ele alınır.
Atardamarlar sağlıklı bir bünyede esnek yapıdadırlar. Bu damarlar insan vücuduna göre şekillere bürünürler. Bu bürünme bazen kanın akış miktarında da etkide bulunur. Bazı çeşitli sebeplerden dolayı bu damarların duvarları zarar görebilir. Buda kan akışı için sağlıklı olmayabilir. Damarların duvarlarının sertleşmesine damar sertliği denir. Damar sertliği teşhisinde geç kalındığı zaman bu hastalık ölümle sonuçlanabilir. Kalp krizi, beyin kanaması gibi hastalıkların belirtisidir. Neredeyse günümüzde bir çok hastalık için başlangıç kısmını oluşturan ateroskleroz bilinen adıyla damar sertliği hep atladığımız aslında hayati önem taşıyan tetikçidir. Bütün mesele atardamarlarla alakalı olup, atardamarların kanı en verimli şekilde vücuda iletebilmesi ile alakalıdır. Yani taşınan kan miktarı ile doğrudan alakalıdır. Buna bağlı olarak da istenilen verim elde edilmediğinde hayati diyebileceğimiz sorunlarla karşı karşıya gelinebilir. Çünkü damar sertleşmesi kalp ve beyinde ciddi hasarlara yol açar ve ölümle sonuçlanır.
Damar Sertliği Nedenleri Nelerdir ?
Damar sertliğinin nedenlerinin başında sigara ve yağlı beslenme gelir. Fast food ürünler en büyük nedenlerdendir. Ayrıca yaşlanmakla da damarların bir miktar sertleşmesi normaldir. Hastalığın asıl nedeni kontrol edilmeyen bir neden kaynaklıdır. Aileden gelen bir sorundur. Bu hastalık yaşlılarda daha çok meydana gelir. Bu hastalık ayrıca yüksek tansiyon sorunu olan hastalarda da görülme olasılığı fazladır. Yanı yüksek tansiyon sorunu hastalığa neden olmaktadır.
Damar sertliği nedenleri arasında yaygın olarak bireylerin doğuştan getirdiği yapısal ve kalıtsal özellikler yer almaktadır. Bireyin anne ve babasından aldığı genetik yapı, cinsiyet, yaş ve bazı kalıtsal özellikler damar sertliğinin nedenleri arasında ilk sıralarda karşımıza çıkmaktadır. Kalp ve damar sistemi bireyin yaşı ilerledikçe çeşitli sebeplere bağlı olarak yıpranma ve zedelenmeye uğramaya başlar. Yaş ilerledikçe kalp ve damar hastalıkları riski de artar.
Bu nedenle özellikle ileri yaş grubu bireylerin düzenli olarak kalp ve damar sistemini kontrol ettirmesi sağlığını koruması ve daha iyi hale getirmesi açısından faydalı olacaktır. Damar sistemini hasara uğratan ve sertlik oluşturan etkenlerden bir tanesi de sigara ve alkol kullanımıdır. Sigara ve alkol kullanan bireylerde kalp ve damar hastalıkları kaçınılmazdır diyebiliriz. Özellikle uzun yıllar boyunca sürekli olarak tüketilen sigara damarları yıpratır.
Yıpranan damarlar bireyin yaşı ilerlediği için onarım gücünü kendinde bulamaz hale gelir. Hastalıklı damar kendini onaramayacak duruma geldiği için bireyin sağlığı olumsuz yönde etkilenir. Bu nedenle mümkün olduğunca alkol ve sigaradan uzak durmalısınız. Damar sertliği psikolojiden de az çok etkilenmektedir. Aşırı stres altında bir yaşam sürüyorsanız bu yaşam tarzı da kalp ve damar sağlığınızı olumsuz etkileyecektir. Mümkün olduğunda stresten de kaygıdan da uzak durmanızı öneriyoruz.
Araştırmalara göre damar sertleşmesi cinsiyete, yaşa ve genetiğe bağlı olarak da bizleri etkileyebilir. Bunun için ve diğer bütün ölümcül risk taşıyan hastalıklar için erken teşhis büyük öneme sahiptir. Yani aslında genlerimizde ne taşıyorsak taşıyalım önlemini almak ve gerekeni yapmak da imkansız değildir. Damar sertleşmesi damarların bağ dokuyla kaplanarak esnekliğini yitirmesi olayı olarak tanımlanabilir. En çok yaş ile alakalı olan damar sertliği vücudun en savunmasız olduğu dönemde bizim karşımıza çıkar. Kalp damarlarında sertleşme kalp krizlerine kadar gidebilir. Aynı şekilde beyinde de beyin damarlarının sertleşmesi ile beyin kanamaları görülebilir. Damarların sertleşmesi damarların tıkanması anlamına gelmez. Ancak damar tıkanıklığının en önemli sebeplerinden birisini oluşturur. Yani damar sertleşmesini damarların işlevini yitirmesi olarak tanımlayabiliriz. Aynı zamanda damar tıkanıklığına da zemin hazırlayarak bir çok hastalığın habercisi halin gelir.
- Hastalığın nedenleri kontrol edilmeyen sebeplerden ötürüdür. Örneğin aileden gelen genetik genden dolayı bu hastalığın görülmesinin ilk nedenidir.
- Yaşlılarda daha çok ortaya çıkar. Zayıf bünyelerinden dolayı hastalığın tedavisi geç başlar ve buda ölüm sonucunu getirir.
- Ayrıca menopoz sonrası dönemde kan dolaşımı daha farklı olduğundan bu hastalık kadınlarda görülme sorunu yaratır.
- Aşırı miktarda sigara kullanan kişilerde aynı şekilde bu hastalığın görülme olasılığı çok fazladır.
- Yüksek tansiyon sorunu yaşayan kişilerde görülme olasılığı yüksektir.
- Alkol kullanan kişiler, beslenme alışkanlığı düzenli olmayan kişilerde de bu hastalık meydana gelir.
Damar Sertliği Belirtileri Nelerdir ?
Damar sertliğinin en başta ortaya çıkan belirtileri yüksek tansiyondur. Yüksek tansiyon, çok sık görülen bir durumdur. Genellikle enseden başlayıp başın diğer bölümlerine doğru, yukarıya yayılan bir baş ağrısı ile kendini belli eder. Ani yüksek tansiyon atakları ise göz ardına ve göz içine kanamalar, böbrek yetmezlikleri, beyin kanamaları ile gelebilir. Damar sertliğinin bir diğer bulgusu, klaudikasyon intermittans adı verilen durumdur. Yürümeye başladıktan sonra bir bacakta ani bir ağrı hissetme ile görülür. Bu ağrı batıcı tarzdadır ve genellikle dizin altında olur. Biraz dinlendikten sonra bu ağrı hafifler ve yola devam edebilirsiniz.
Hastalık kendini hemen ilk aşamada belli etmez. Yapılan belli başlı kontroller sonrası damar kapaklarında meydana gelen hasarın teşhisi sonrası hastalığın adı konulur.
Damar sertliği damarın olduğu her yerde gerçekleşir. Bunun için kalpte eğer damar sertliği sorunu yaşanırsa kalp atışlarında düzensizlik, kalp kasında ağrı, zor nefes alma gibi belirtiler meydana gelir. Bacaklarda meydana gelen damar sertliği ise, bacaklarda kramp sorununa neden olur. Bu sorun kişinin zor yürümesine de neden olur. Bu tür belirtiler damar sertliği denilen hastalığın belirtileri arasında yer alır.
Bu hastalık ilk başta kendini hemen belli etmez. Belli kontörlerden sonra damar kapaklarında fark edilen zedelenme bu hastalık için ilk belirtidir. Göğüs sıkışması, kasılmalar, kramplar gibi durumlar da damar sertliği belirtileridir. Baş dönmesi, kulakta çınlama ve sürekli devam eden baş arıları damar sertleşmesinin en yaygın belirtileridir. Bunun yanında en çok risk taşıyan belirtileri kalpte oluşacak sızılardan kaynaklanır. Göğüs kafesi sıkışması, rahat nefes alamama ve ritim bozukluğu ciddi belirtileri arasında yer alır. Bacaklarda oluşacak kasılmalar ve hareket zorlukları da belirtiler arasındadır. Yüksek tansiyon ve şeker rahatsızlıkları da sıkça görülen belirtiler arasındadır.
Baş dönmesi, kulakta çınlama ve sürekli devam eden baş arıları damar sertleşmesinin en yaygın belirtileridir. Bunun yanında en çok risk taşıyan belirtileri kalpte oluşacak sızılardan kaynaklanır. Göğüs kafesi sıkışması, rahat nefes alamama ve ritim bozukluğu ciddi belirtileri arasında yer alır. Bacaklarda oluşacak kasılmalar ve hareket zorlukları da belirtiler arasındadır. Yüksek tansiyon ve şeker rahatsızlıkları da sıkça görülen belirtiler arasındadır.
- Damarda aşırı derecede deri yüzeyinde belirginleşme.
- Kalp kaslarında zayıflama.
- Tansiyon yüksekliği
- Börek sorunları
- Görme-konuşma bozuklukları
Damar Sertliği Tedavisi
Damar sertliği tedavisi genellikle hipertansif ilaçlar yani tansiyon düşürücü ilaçlar ile yapılır. Diüretikler, ACE intibitörleri, beta blokörler, kalsiyum kanal blokörleri gibi bir çok tansiyon düşürücü ilaç bulunmaktadır. Bunun dışında, damarların fibröz adı verilen sertleşmeye gitmesini engelleyen bir takım ilaçlar da nadiren bulunabilir. Damar sertliği olan hastaların haftada en az üç gün ve en az otuz dakika olmak üzere egzersiz yapması gerekmektedir. Ayrıca düzenli bir beslenme yapmaları da önerilir. DASH adı verilen, yüksek tansiyona karşı önerilen bir diyet vardır. Bu diyet türünde tuz çok az tüketilir. Ekmek ve salça gibi çok tuzlu yiyeceklerden kaçınılır. Taze meyve ve sebzeler tercih edilir. Günde en az 2-3 litre su tüketilir. Özellikle trans yağlardan, donmuş yağlardan uzak durulur. Tek tip bir beslenme yerine her besinden sık sık ve az az yemeleri önerilir. Ayrıca bu hastaların fazla stresten de uzak durması gerekir. Çünkü stres, bu hastalığın en büyük tetikleyicilerinden biridir.
Damar sertliği durumu teşhisi konulduğu zaman damarın kapaklarında daralma ne kadar olmuş diye bakılır. Daha sonra daralmanın ne kadar olduğu teşhis edildiği zaman çok fazla değilse ilaç tedavisi yapılır ama eğer damarda meydana gelen daralma fazla ise o zaman bay pas ameliyatı yapılır.
Bu ameliyat sonrası hastaların bünyeleri için gerekli bazı eylemler vardır. Örneğin damar sertliği yaşayan hasta sık sık egzersiz hareketlerinde bulunmalıdır. Ayrıca damar sertliği olan kişilerin yeme ve içmelerine dikkat etmeleri çok önemlidir. Özellikle ıhlamur ve papatya çayı sakinleştirici özelliğinden dolayı damar sertliği sorunu olan hastaların içmesi çok büyük faydalı sağlayacaktır. Son olarak damar sertliği sorunu yaşayan hastaların doğal besinlerle beslenmeleri çok önemlidir.
Damar sertliği durumu kalpte meydana geldiği zaman çok kötü durumlara neden olur. Eğer damar sertliği yaşanıyorsa tedavisi için genelde ilk yapılan anjiyo sistemidir. Daha sonra bazı önemli noktalarla tedavi devam edilir. Damar sertleşmesi tedavi kısmı aslında kişinin dikkat edilmesi gereken her hususa özenli bir şekilde dikkat etmesiyle başarılı bir şekilde geçirilebilir. Tedavide ilk olarak damar tıkanıkları gibi damarlarda oluşan hasarlar tedavi altına alınır. Gerekli ilaçlar kullanılarak hiçbir rahatsızlığı tetiklememesi ve her hastanın daha başka rahatsızlıkları varsa onlar da hesaba katılarak ilaç kullanımına dikkat edilir. Yani her hasta için aynı ilaç tedavisinin uygulanması mümkün değildir. İlaçla tedavinin yanı sıra günümüzde daha çok bitkisel tedaviler tercih edilmektedir. İnsanlar ilaç ile tedaviden kaçınır bir hale gelmiştir. Aslında düşünüldüğünde mantıklı bir yaklaşımdır. Ancak bu yaklaşım sertleşmenin ileri derecede olmadığı hastalar için mantıklıdır. Aksi halde vakit kaybından başka bir şey değildir. Damar temizlenmesine ve sertleşme için çözüm olarak görülen besinler şu şekilde sıralanabilir: Nar, zeytinyağı, badem, ve bazı bitki çaylarıdır. Bunlara da zerdeçal tarçın karışımı, çoban çantası ve aslan pençesi eklenebilir. Ancak bu besinlerin düzenli ve belirli miktarlarda kullanılması istenilen sonucu elde etmek adına önemlidir.
- Örneğin anjiyo olan bir hasta gün içinde hep yürüyüş yapmalıdır. Temiz hava ortamı bu hastalar için çok önemlidir.
- Sigara, alkol gibi zararlı maddelerden kesinlikle uzak durmaları gerekir.
- Ayrıca beslenme alışkanlıkları değişmelidir. Stres ve sıkıntıdan uzak bir hayat bu hastalar için çok büyük önem taşır.
- Bu hastalığın teşhisi zor olduğundan tedavisi çok önemlidir. Bol egzersizler yapılmalı. Damar sertliği nerde meydana gelmişse gereken masaj oraya yapılmalıdır.
- Damar sertliği tedavisinde hasta gereken her türlü tedbiri almalıdır.