Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi(NKÜ) Tıp Fakültesi’nde kanser hastalarında hücresel immün tedavisinde kullanılmak üzere başlatılan aşı çalışmasının laboratuvar evresinde sona gelindi.
Türkiye’de kanser hastalarına umut veren aşı çalışması Tekirdağ’dan geldi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Tümör Biyolojisi ve İmmünolojisi Anabilim Kolu Lideri Prof.Dr. Burhan Turgut, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Doç.Dr. Bahadır Batar, yüksek lisans öğrencileri Elif Serdal, Nurcan Fiyat, doktora öğrencisi Bahar Yılmaz, lisans öğrencisi Metehan Gazioğlu, TUBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile işbirliği yaparak, kanser hastaları için hücresel immün tedavisinde kullanılmak üzere başlattıkları aşı çalışmasında değerli evre kaydetti.
‘BEKLENTİMİZ EPEY YÜKSEK’
NKÜ Tıp Fakültesi Tümör Biyolojisi ve İmmünolojisi Anabilim Kısmı Lideri Prof.Dr. Burhan Turgut, kansere karşı 6-7 yıldır çalışmalarının sürdüğünü belirterek, bununla ilgili çok sayıda projeleri olduğunu söyledi. Turgut, “Kanser aşısı diye de söz edilebilen bilhassa hücresel immün tedavi usulü diye söz edebileceğimiz bir usul üzerine de çalışmalarımız epey ilerlemiş durumda. Preklinik kademesindeyiz şu anda ancak epeyce ilerledik, sonlarına yaklaşmış durumdayız. Bu projemizi TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’yle ortak yürütüyoruz. Bir yıl içinde insan çalışmalarına başlamayı hedefliyoruz. Bu bahiste beklentilerimiz epeyce yüksek” dedi.
‘ABD, AVRUPA VE ÇİN’DE HASTALAR ÜZERİNDE DENENİYOR’
Prof.Dr. Burhan Turgut, aşı çalışmalarıyla ilgili üniversitede 7-8 kişilik, Marmara Araştırma Merkezi’nde de 10 kişilik bir takımın ortaklaşa çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi. Her iki merkezin de lavoratuvar imkanlarıyla, projenin büyük bir kısmı Marmara Araştırma Merkezi’nde gerçekleştiğini söyleyen Turgut, “Özellikle konstrak oluşturma denilen kademeleri var. Bizim merkezimizde de bilhassa crispr teknolojisiyle bağlı çalışmaları devam ediyor. Bir bütünlük içinde, epey geniş bir takım diye tabir edebiliriz. Bu formüller hücresel immün tedavi yolları dünyada batıda bilhassa Amerika’da, Avrupa’da ve Çin’de hasta üzerinde de deneniyor ve kullanılıyor. Hatta standart tedavi olarak birtakım merkezlerde kullanılmaya başlanmış durumdadır. Bilhassa hematolojik kanser dediğimiz lösemi, lenfoma lenf bezi kanserlerinde kullanımları kelam konusu. Fakat ülkemizde şimdi bizim çalışmamızla bir arada başarılı olursak kullanılabileceğini düşünüyoruz” diye belirtti.
‘İNSANLARA UYGULAMA ETABINA 1 YIL İÇİNDE GEÇMEYİ PLANLIYORUZ’
Yaptıkları çalışmanın beşerler üzerinde belirli bir tecrübe kazanması gerektiğini söz eden Prof.Dr. Burhan Turgut, “Çalışmanın yapılmasını en az 6 ay düşünürsek 1,5- 2 yıllık bir evre gerekebilir, standart tedavi olarak Türkiye’de kullanılması için. Bizim üreteceğimiz eserin devreye girmesi için belirli bir klinik basamak gerekiyor. Şu an preklinik dediğimiz laboratuvar kademesinde. Hücreler üzerinde bu, genetik mühendislik çalışması aslında bu. Yani T lenfosit dediğimiz immün hücreleri yani bağışıklık sistemi hücrelerinin değişimiyle, genetiklerinin değiştirilmesiyle oluşturulan hücresel bir tedavi usulü bu. Bu etabın sonlarındayız. Yani preklinik basamak diyoruz, klinik dediğimiz insanlara uygulanma basamağı. O etaba şimdi gelinmedi. O kademeye 6 aylık – 1 yıllık bir süreç içerisinde geçmeyi planlıyoruz. Bunları kullanmayı planladığımız hastalar genelde artık diğer tedavi seçeneği kalmamış lösemili, lenf bezi kanserli hastalar olacaktır” halinde konuştu.
‘TÜMÖR HÜCRELERİNİ BÜSBÜTÜN ORTADAN KALDIRMAYI AMAÇLIYORUZ’
Biyoloji Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Doç.Dr. Bahadır Batar, Türkiye’de bu çalışmayı yalnızca kendilerinin yaptığını söyledi. Kanser aşısı geliştirilmesindeki çalışmalarında en faal, en güçlü ve en son geliştirilen genetik mühendisliği teknolojilerinden bir adedini kullandıklarını belirten Batar, “Bu genetik mühendisliği teknolojisi crispr olarak isimlendirilmektedir. Ve crispr sistemi şu an dünya genelinde çağdaş kanser immün tedavisinde en yaygın olarak kullanılabilecek tekniklerden bir tanesi olarak kabul edilmektedir. Crispr sistemi bilhassa hücrelerin genomunda yani genlerinde yine düzenlemeyi, genlerde değişiklik yapmayı sağlayan bir sistemdir. Çalışmalarımızı tamamladığımızda umuyoruz ki bağışıklık sisteminde rol oynayan hücrelerin yine programlanmasıyla birlikte tümör hücrelerine çok daha güçlü bir bağışıklık cevabı oluşturulabilecektir” diye konuştu.
İNSANLIĞA HOŞ ÇALIŞMALAR
NKÜ Rektörü Prof.Dr. Mümin Şahin, üniversitedeki bilim insanlarının kanser aşısı üzerinde çalışmalarının sürdüğünü belirterek, “Ekibimiz doktora ve yüksek lisans öğrencileriyle birlikte TÜBİTAK’daki öğretim üyeleriyle hücresel immün tedavi, yani öteki ismiyle kanser aşısıyla ilgili çalışmalarına devam ediyorlar. Umuyorum yakın vakitte bununla ilgili ülkemize ve tüm insanlığa hoş çalışmalar verecekler diye kestirim ediyorum. İnşallah bununla ilgili hoş sonuçlar en yakın vakitte sizlere sunarız diye düşünüyorum” dedi.
Karar