Almanyadaki Türk girişimcilerin başarı öyküleri
Herkes köşedeki dönerciyi tanıyor. Ancak Almanya’daki Türk girişimciler artık sadece gastronomi alanlanlarına odaklanmıyor. Almanya’da, Bilişim teknolojileri alanında veya finanz dünyasında , birçok Türk başarı öyküsü var.
WORMS/DÜSSELDORF. Worms, Almanya’nın en eski şehirlerinden biridir. Büyük Karl buradan imparatorluğunu yönetti. İsmet Koyun da Worms’ta yaşıyor ve çalışıyor. Bu girişimci, 30 yıl önce Bilişim Teknolojisi okumak için Ankara yakınlarındaki küçük bir yer olan Çorum’dan Almanya’ya gelmiş. Öğrenciyken bile bilgisayar alıp satarak parasını kazanıyordu. (İsmet) Koyun, 1986 yılında Kobil’i kurdu.
Bugün Kobil’in 60 çalışanı var. Şirket, internetteki para trafiğini daha emniyetli kılan donanım ve yazılımları geliştiriyor ve üretiyor. Hatta “Microsoft Tanrısı” Bill Gates bile Worms’ın ürünlerinden haberdar oldu. Kobilin Yöneticisi (İsmet) Koyun geleceğe güvenle bakıyor: “Güvenlik teknolojileri pazarı daha yeni gelişiyor ve Kobil ürünleri bu konuda önderlik ediyor.”
Kobil, bir Türk girişimcinin Almanya’daki tek başarı öyküsü değil.Bu ülkede 2007 yılında 72.000 türk kökenli şirket vardı. Bu şirketler 350.000 kişiyi istihdam ettiler ve sekiz milyar avro yatırım yaptılar. Bunların cirosu 36 milyar avro tutuyordu. Bu, Alman-Türk İş Adamları Derneği ATİAD’ın yaptığı bir çalışmanın sonucu ortaya çıktı.
Türk girişimciler ekonominin tüm sektörlerinde etkindir. Fakat çoğunlukla hala yemek (Gastronomi) ve perakende satış alanında etkinler. Ortalama olarak, bir şirketin beş çalışanı vardır, ancak çalışanların organize yapısı geçmişte göre değişmiştir. Geçmişte, bir Türk patronu sadece Türkleri istihdam ediyordu.Bugün ise Alman çalışanlar artık bir istisna değildir.
Danışmanlık firması KPMG ve Türkiye Araştırmaları Merkezi ile işbirliği içinde geliştirilen bu çalışma, gelecek için olumlu bir eğilim gösteriyor: 2015 yılında, Almanya’da 120.000 Türk’ün serbest meslek sahibi olması ve toplamda 720.000 istihdam yaratması bekleniyor. Projedeki yatırım hacmi 66,5 milyar avroya yükseliyor. Örneğin Türk- Alman Sanayi ve Ticaret odasının araştırmasında olduğu gibi diğer araştırmalarda bunu gösteriyor.
Türk kökenli başarılı şirkete mükemmel bir örnek, Öger Tours tur operatörüdür. Bu firmanın arkasında Berlin’de okuyan ve 1969’da Hamburg’da seyahat acentası ‘İstanbul’u kuran Vural Öger bulunmaktadır.Bugün Öger Grubu iki tur operatörü ve bir uçuş operatöründen oluşmaktadır. Almanya genelinde 220 kişi çalıştıran Öger Grub, 2006/2007’de 722 milyon avroluk ciro yapmıştı. Geçtiğimiz turizm yılında, çoğunluğu Türkiye’ye olmak üzere, 1.4 milyon tatilci organizatörlerle seyahat etti.
Bir seyahat hedefi olarak Türkiye, Almanlar arasında giderek daha popüler hale geliyor. Tersine, Almanya uzun zamandır birçok Türk’ün para kazanmak için gördüğü cazip bir yer olmuştur. 1961’de Federal Almanya Cumhuriyeti ile Türkiye işe alım sözleşmesini imzalamıştı. Almanya’ya ilk yıl içinde 6.700 kişi misafir işçi olarak gelmişti. İlk başta aralarında serbest meslek sahibi olanlar neredeyse hiç yoktu. Ne de olsa herkes bir gün vatanına geri dönmek istiyordu.
İlk Türk girişimciler ekonomik boşlukları dolduruyorlardı: Marketler ve yiyecek içecek işletmeleriyle yurttaşlarının isteklerini karşılıyorlardı.Alman rakipler bu öncülerden korkmak zorunda değildi. 80’li yıllarda gerçek bir başlangıç patlaması gelmişti. Birçok insan Türkiye’ye dönme hayallerini bırakmıştı. Onlar artık, tasarruf ettikleri sermayelerini kendi küçük işletmelerine yatırmaya hazırlardı. Mesleki özgürlük, onlar için bağımsızlığın sembolü olarak kabul edilmişti. Buna ek olarak, yabancılar hukukundaki değişiklikler başlangıcı kolaylaştırdı.
Son yıllarda, Türk şirketlerinin sayısı yeniden güçlü bir şekilde artmıştır. Bunun Bir nedeni: Göçmenler arasında işsizliğin yüzde 30 ile alışılmadık şekilde yükselmesidir. Federal İstihdam Bürosu, Ich-AG (Ben-Anonim Şirket) diye adlandırılan olguyu teşvik ederek geri kalanı halletmişti.
Zaten, Almanyada ikinci nesil Türklerin yaşamaya başlaması ile birlikte, Türk şirketleri de Alman piyasasına ilgi duymaya başlamışlardı. Almanya’da yaşayan Türklerin getirisi ile karşılaştırıldığında, ekonomik kalkınmaya katkıları daha düşüktür.
Almanyadaki ilk Türk şirketlerinden biri olarak İş Bankası, Hamburg’da bir şubeyle yerini aldı. Türk sermaye katılımı ile finanse edilen bu finans kurumu iki ülke arasındaki ekonomik alış verişi teşvik ediyor. Bugün, “İş Bankası Almanya” nın on iki şubesi ve 160 çalışanı bulunmaktadır. Müşterilerinin büyük çoğunluğu Türktür. Ancak, bankanın ihracat ön finansmanı tekliflerini kullanan, giderek artan sayıda Alman şirketi de vardır. Çünkü, genellikle, Türkiye’ye ihracat yapmak isteyen şirketler peşin ödeme yapmak zorundalar. Böyle hallerde İş Bankası kısa vadeli kredi ile onlara yardım ediyor.
Kaynakça:
Çeviri: Mehmet Sadık SARIKAYA
Yazının orijinali için lütfen Tıklayınız