Avusturya Veraset Savaşları (tarih)
04-08-2020
Avusturya Veraset Savaşları, XVIII. yy`ın ortalarında, güçler dengesini korumak için Avrupa`da yapılmış iki büyük çarpışmadan biri (öbürü Yedi Yıl Savaşları`dır).Prusya ile Avusturya`nınOrta Avrupa`daki rekabetinden, Avusturya ile Fransa arasındaki uzun süreli görüş ayrılıklarından ve İngiltere ile Fransa arasındaki denizaşırı ticaret ve sömürge imparatorlukları konusundaki rekabetten kaynaklanan Avusturya Veraset Savaşları`nın,görünüşteki nedeni Avusturya`da ortaya çikan veraset sorunu oldu. İmparator Leopold`un erkek çocuğu yoktu; bu yüzden Avusturya`daki mirasını küçük kardeşi arşidük Karl`a bırakmış, ama Karl`ın da erkek çocuğu olmaması durumunda, kızlarının hakkını saklı tutmuştu (1705). Ne var ki, Kari VI bu vasiyete aldırmıyor, tahtını kendi kızı Maria Theresa`ya bırakmayı düşünüyordu. Bu, Leopold`un, biri Saksonya seçici prensi August lll`le öteki de Bavyera seçici prensi Kari Albrecht`le evli olan kızlarının hakkını çiğnemek demekti. 20 Ekim 1740`ta Kari Vl`nın ölümüyle, yerine kızı Maria Theresa geçince, Prusya kralı Friedrich II, 1750`de Bohemya sınırına yakın bir bölge olan Silezya`yı işgal etti. Büyük rakibi Avusturya`ya zayıflatmak isteyen Fransa da, Prusya, Bavyera, Saksonya ve Ispanya`yı biraraya toplayan bir koalisyon kurdu. i 741 yazında bir Fransız-Bavyera saldırısıyla güç duruma düşen Maria Theresa, düşmanlarına teslim olmayı kabul etmeyip, koalisyon içindeki gizli çekişmelerden yararlanarak Prusya`yla geçici bir ateşkes yaptı. Sonra da İngiltere ve Hollanda`nın sağladığı yardımlarla, geri kalan düşmanlarına saldırdı. 1743`te Bavyera`yı alıp, Alsace`ı tehdide başladı. Bu arada İngiliz-Hannover birlikleri de Fransızları Dettingen`de yendiler. Fransa`yı, Prusya kralı Friedrich ll`nin yeniden savaşa karışması (ikinci Silezya savaşı 1744-1745) ve Avusturya`ya bağlı olan bugünkü Belçika topraklarında kazanılan zaferler kurtardı. Mareşal Saksonyalı Moritz, İngilizleri Fontenoy`da (1745), AvusturyalIları Raucaux`da, (1746) yendi. Ama Fransız donanması İngilizlerle rekabet edemedi ve Friedrich II, Silezya`nın ilhakını Dresden anlaşmasıyla onaylattı (Aralık 1745). Kendini 1742`de Kari VII adıyla imparator seçtiren Bavyera seçici prensi Karl`ın ölümü ve yeni seçici prensin uzlaşmaya yatkın tutumu, tarafları görüşme masasına oturttu. 1748 Aix-la-Chapelle (Aachen) anlaşmasıyla Fransa, Belçika`yı Avusturya`ya geri verdi; Silezya, Friedrich ll`de kaldı. Parma ve Modena dukalıkları, Ispanyol Bourbonlarının küçük kollarına verildi. Bourbonların Fransa, İspanya, Napoli ve Parma`da egemen olması, Fransa`nın işine yarayabilirdi; ama, ülke ekonomik açıdan bitkin düşmüş ve savaş yalnız Prusya kralının işine yaramıştı. Prusya zengin ve kalabalık nüfuslu Silezya`yı almakla, Avrupa`nın en güçlü devletlerinden biri haline gelmişti. Ne var ki, Avusturya`nın Silezya`yı geri almadaki kararlılığı, çok geçmeden, Avrupa`daki ikinci büyük çarpışmanın (Yediyıl Savaşları) başlamasına yol açtı.