Genetik materyalimiz DNA üzerinde bulunan kodlar, bizi biz yapan ve özel kılan bilgiler taşıyor. Gen kodları, saç rengimizden boyumuza, göz rengimizden bazı hastalıklara yakalanma ihtimaline kadar her şeyde söz sahibi. DNA molekülünü, içinde tarifler (genler) olan bir yemek kitabına benzetebilirsiniz.
Bu yemek kitabı toplam 2 ciltten oluşuyor. Kitabın birinci cildinde anneden gelen yemek tarifleri, ikinci cildinde ise babadan gelen yemek tarifleri yer alıyor. Kitapta 4 harften oluşan bir alfabe kullanılıyor; A, T, G ve C harfleri. Toplam 3 milyar harf ve 20 bin kadar da tarif var. DNA tarifleri yaşamımızı sağlayan binlerce proteinin ne kadar, ne zaman ve nerelerde yapılacağını belirleyen kodları içeriyor. Herkesin kitabında tarifler neredeyse aynı ancak tek harflik değişiklikler bizi birbirimizden farklılaştırıp ayırıyor.
Nutrigenomik, genlerinizle besinlerin nasıl etkileştiğini araştıran bilim dalı. Genetiğimizin birbirimizden ufak tefek de olsa farklı olduğunu düşününce, yediklerimizin bizleri farklı etkilemesi de hiç şaşırtıcı değil.
Pek çok faydası var
Genetik bilgilerimiz önemli çünkü bu bilgileri kullanarak;
■ Sağlığımız,
■ Kendimizi nasıl hissettiğimiz,
■ Yediklerimize ve içtiklerimize nasıl tepkiler vereceğimiz,
■ Karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmamız,
■ Detoks kapasitemiz,
■ Antioksidan ve mineral gereksinimiz,
■ Spora bağlı sakatlıklara yatkınlığımız,
■ Egzersiz sonrası geri dönüşüm ve toparlanma hızımız hakkında bilgiler edinebiliriz.
Bu bilgileri nasıl kullanacağız?
İki türlü kullanmak mümkün. Birincisi, DNA’mız üzerinde bulunan ve bizleri birbirimizden ayıran farklılıklardan dolayı bazı yiyeceklerin bizi nasıl etkileyeceğini anlamak için kullanabiliriz. Örneğin bazı insanlar çok yağlı yemekler yedikleri halde kolesterol seviyeleri hiç çok yükselmezken bazılarımız hiç yağlı yemese de kolesterol seviyesi hep tavandır. İkincisi, bu bilgileri genlerimizle bire bir etkileşime giren yiyeceklerin (biyoaktif yiyecekler) bu genlerin fonksiyonlarını nasıl etkileyeceği hakkında bilgiler edinmek için kullanabiliriz. Biyoaktif yiyecekler, genetik kitapta bulunan 20 bin tariften bazılarının yapımını desteklerken, bazılarının yapımını köstekleyebilir. Örneğin brokolide bulunan bazı kimyasal maddeler, genleri destekleyerek fazla mesai yapmalarını sağlıyor. Bu tariflerin oluşturduğu özel proteinler sayesinde vücudumuza giren bazı toksinlerden daha kolay kurtuluyoruz. Brokolinin aktifleştirebildiği bazı genler bazılarımızda eksik. Tüm bu bilgilerin artık elimizin altında ve kullanılabiliyor olması çok heyecan verici. Ama şunu da
belirtmek lazım, sadece genlerimize bakarak sağlığımız ve diğer parametreler hakkında kesin ve nihai sonuçlar çıkartmak eksik olur. Bu bilgilere, işin uzmanı bir kişi eşliğinde, tamamen size özel yapılandırılmış bütüncül bir yaklaşım da eşlik etmeli.
Bol sporlu, sağlıklı günler dilerim.