|S: Dünden bugüne DJ’lik anlayışında neler değişti?


Hakan Türkürer: Dj’liğin son 10 yılda geldiği noktaya bakarsak hayli değiştiğini görürüz. Dj’ ler sadece dans ettiren kişiler değiller günümüzde. Artık onlar, sahnede kendi prodüksiyonlarını kendileri yapıyor. Mix yapmanın dışında müziğe müdahale eden kişiler onlar artık.


S: Müziğe müdahale konusunu biraz daha açabilir miyiz?
Hakan Türkürer: Bir takım yazılım programlarıyla DJ’lerin müdahale alanı çok genişledi. Bu yazılım programlarının başında da Ableton bulunuyor. Bu program diğerlerinden farklı olarak live müziğe olan müdahalesiyle bir hayli zengin. Aslında iki olgudan bahsedilebilinir burada live performans ve dj performansı. Aslında bunlar birbirine çok yakınlaştı. örneğin live dediğimiz zaman bir grupla veya DJ’ lerin arasında cd ve turntable kullanmadan da yapılan ve o an aranje edilen müziği kastediyoruz. ?imdi ise Ableton, Apc 40, Novatin launchpad gibi bir takım yazılım ve controller vasıtasıyla DJ”liği ve live müziği aynı anda yapabiliyorsunuz. Bunu bir örnekle açıklıyayım. Normal Dj setinizi çalıyorsunuz. Bir kanala da snare eklediniz ve o snare’i parçanın belli yerlerinde fx’ lendirip parçaya belli yerlerde ilave ediyorsunuz. Bunu bir gitar reef’i yada bir vokal ekleyerek de yapabilirsiniz. O sizin yaratıcılığınıza kalıyor artık.
|S: Dj’lik ve prodüksiyon üzerine eğitim verdiğinizi biliyorum, eğitimleriniz hakkında okuyucularımızı bilgilendirir misiniz?


Hakan Türkürer: Bu eğitimleri yaklaşık on yıldır özel ve grup dersleri olarak veriyorum. Son dönemde teknolojinin gelişimiyle prodüksiyon derslerine ağırlık vermeye başladım. Ben de DJ olduğum için daha çok DJ”liğin bir adım ötesine geçmek isteyen kişilerle bir araya geliyorum. Tabi ki bu eğitim sürecinde Dj”liği büyük ölçüde referans alıyorum. Yani bu ne demek oluyor: Bir parçayı oluştururken kick, snare, shaker gibi elementleri kullanırken ve bunların kompresör ve EQ ayarlarını yaparken bunları dans müziği için tasarlıyor olmamızı temel alıyorum. Buradaki dans müziğinden kastım 120 bpm ve üstü hızda ve klüplerde çalmak için yapılmış prodüksiyonlar. Asıl Hedefi yaratıcı DJ”lik olarak belirleyince her seviyedeki katılımcıların kendi açılarından yaratıcı taraflarının ortaya çıkması sağlanıyor. Bu da müziğe farklı açılardan bakılmasına imkan sağlar. Müziğin evrensel olduğu noktada, kendi duygularını müzikle ifade ederek var olmayanı yapma ve insanlara kendi müziklerini dinlettirme şansını buluyorlar.


S: Peki katılımcıların aldıkları eğitimde kullanmayı öğrendikleri programlar ve aksesuarlar nelerdir ? Bu öğrendikleri aksesuarları evlerinde mini bir stüdyo kurarak da kullanabilirler mi? Günümüzde elektronik aletlerin geçmişe kıyasla çok da kaliteli ve ucuz olduğunu göz önünde bulundurursak, katılımcılar açısından bu çok da pahalı bir uğraş olmasa gerek; siz ne dersiniz?
Hakan Türkürer: Bu soruyu bana 10 yıl önce sorsanız enstrümanların çok daha pahalı ve bulunmalarının çok daha zor olduğunu söylerdim. Ama günümüzde artık bir çok dağıtımcının getirmiş olduğu farklı markalarla, uygun fiyatlara çok kaliteli sistemler temin etmek mümkün. Vst enstrümanların günümüzde hardware’lara çok yaklaştığını söyleyebiliriz. Gerçi bu günlerde hardware’a yavaş yavaş dönüş var ama yine de uzun yıllar software’larla devam edilecek gibi görünüyor. Katılımcıların eğitim aldığı software programlar benim de kullandığım Ableton, Logic, Cubase ve Reason’dır. Controller olarak da Apc 40… Ayrıca günümüzde home studio kavramı da yerleşmiş durumda. Bir çok profesyonel DJ ve prodüktör de çalışmalarını home studio’larında yapmaktalar. Bunun en önemli nedeni de ekipman fiyatlarının artık uygun olması.
|İkinci konuğumuz DJ COSH…


S: DJ’liğe nasıl başladınız?
DJ COSH: 33 yaşındayım. Asıl ismim Coşkun çoban. 16 senedir DJ’lik, sahne sistemleri, prodüksiyon gibi elektronik müziğin çeşitli yönleriyle uğraşıyorum. Dj’liğe herkes gibi bir dinleyici ve koleksiyoner olarak basladım. Evde bende obsesyon haline gelmiş olan Depeche Mode, Alphaville gibi sanatçıların plaklarını ve kasetlerini biriktirerek oldukça geniş bir arşive sahip oldum. O zamanın teknolojisiyle kendim bir şeyler yapmaya çalışırdım kasetlerle. 16 yaşında bir ses ve ışık firmasında teknik eleman olarak işe basladım. Sıfırdan başlayarak kendimi ses ve ışık alanında profesyonel olarak yetiştirdim. çalıştığım bu firmada aylarca geceleri pikapları kaset çalarları birbirine bağlayarak mix yapmaya, kendimi geliştirmeye çalıştım. Geceleri çalışacağım diye bayağı üşüdüğümü hatırlıyorum depoda. Daha sonra ilk profesyonel setimi o zamanlar moda olan gündüz partilerinde yaptım ve buralarda tesadüfen beni görüp yetenekli bulan organizatörler sayesinde Enbe ve Barok Orkestraları ile beraber çalmaya basladım. İlk kulüpte çalma deneyimimi 1994’te İstanbul’un en iyi kulüplerinden olan Andromeda’da yaşadım. Artık bu işi çözdüğümü düşündüm ve yürüdüm. İstanbul’un son 12 sene boyunca en hit mekanlarında çalmayı başardım. ?u an ise DJ eğitimi veriyorum.
S: Sizce iyi bir DJ olmanın gerekleri nelerdir?
DJ COSH: Ben burada diğer Dj’lerin aksine bir cevap vereceğim sanırım. Bence herkes DJ olamaz. Evet eğitim çok önemli, fakat bu aynı zamanda bir yetenektir. Müzik ve ritm kulağı olmayan bir kişiye bu sonradan kazandırılamaz. Fakat o kişi bu kriterlere sahipse sıkı bir eğitimle ilerleyip o zaman Dj olabilir. Yani bilgisayar programının değil, kişinin kulağı olmalı.. İyi Dj, her kitleye hitap etmelidir. Bunun için de geniş bir müzik bilgisine sahip olmalıdır. Arşive sahip olup da bilgiye sahip olmayan, elindeki arşivi zaten gerektiği gibi kullanamaz. Bir de yetkili ve köklü Dj okullarından ve deneyimli hocalardan öğrenmek gerek bu işi, eğer imkan varsa. Sırf para için kurs açan kişilere ve kurumlara kanmamak gerek. Dolayısıyla bir kursa yazılmadan önce, araştırma yapmakta fayda var. Tabi biraz da sabır gerekli.
|S: Peki siz nasıl bir arşive sahipsiniz?


DJ COSH: Benim ne çalmayı tercih ettiğim önemli değil. İnsanlar ne tarz müzik duymak istiyorsa, ben bir Dj olarak, bunu onlara sunarım. Dolayısıyla ne çalmak istediğim değil, ne çalabildiğim önemli. Müzik tarzı olarak, elektronik ve türevlerinden baslayarak, oldies, latin ve dünya müziklerine kadar her şeyi çalıyorum talebe göre. Tabi ki bunun içinde oldukça geniş bir arşiv toparladım seneler içinde.
S: İyi bir set için olmazsa olmazlar nelerdir?
DJ COSH: Bir Dj’in performansında sırf parçaları sıralaması değil, yaptığı geçişler, parça seçimi ve mixing taktikleriyle kitlenin dikkatini çekmesi de gerekir. Bazen umulmadık bir parçayı tam yerinden girerseniz ve çaldığınız kitle tahmin edemeyeceğiniz kadar iyi tepki verebilir. Bunun için kitleyi sürekli izlemeniz gerekir. Bir süre sonra kitlenin genel psikolojisini anlayıp, parçalara vereceği tepkiyi bilirsiniz. Yani içinden geçenleri okursunuz bir süre sonra.
|S: DJ’lik maddi mi yoksa manevi anlamda mı daha çok tatmin ediyor sizi?


DJ COSH: Maddi anlamda başlarda pek bir getirisi olmayan bir meslektir Dj’lik. Fakat zamanla profesyonel işler yaparak para kazanabiliyorsunuz. Ama ben hiç para kazanmayacağımı bilseydim bile bu işi yapardım. Müzik aşkı çocukluktan gelir, bana da öyle oldu. Kabinden baktığımda insanların nefesinin kesildiğini, gözlerindeki mutluluğu ve heyecanı görüyorum.
İşte o zaman verdiğim emeklerin, sardığım kasetlerin ve taşıdığım plakların, yıllarımın hakkını verdiğini anlıyorum. Bunun verdiği mutluluk asla tarif edilemez.
S: Sizi takip eden DJ’lere önerileriniz?
DJ COSH: ünlü veya zengin olmak için değil, müziği gerçekten sevdikleri için bu işe ba?lasınlar ve yapsınlar. Bunun için büyük bir emek ve uzun çalışmalar gerekli her işte olduğu gibi. Bol bol müzik dinleyip takipte olmaları ve teknolojiye dikkat etmeleri gerek. Sound