Yaşanan felaketin akabinde boğazımızın düğüm düğüm olduğu bu güç günlerde depremzedelerimiz için beslenmenin kıymetinden bahsetmek istiyorum. Sarsıntının birinci vakitleri ve müddet gelen ileriki saatlerinde arama kurtarma takımlarının çalışmaları, kurtarılmış afet zedelere uygulanan birinci yardım öncelikli olup hayati Ehemmiyet taşırken, bunun yanı Dizi depremzedelerin besleslenmeleri de epey kıymetlidir.
Beklenmedik olan bütün bu olayların karşısında kurtarılmış yahut kendi canını kurtarmış insanların aile, mal, mülk… herşeylerini! kaybetmelerinin yanı Dizi yaşamakta oldukları hislerden biri ‘Bundan sonra ne olacak?’ telaşıdır. Afetten etkilenen insanlarımızın ömürlerini devam ettirebilmeleri için Temel ihtiyaçlarının karşılanması ise elzem bir durumdur. Beslenme her ne kadar fizyolojik bir Hadise olarak değerlendirilse de birebir vakitte ruhsal ve sosyolojik bir olaydır ve beslenme durumunda kurtarılan bireylerin öncelikli halde kâfi besin öğelerine ulaşması sağlanmalıdır. Yaşamış olduğumuz bu Aka felakette acil afet durumunda sıhhat ve beslenme hizmetlerinin organize edilmesi, kurtarılan insanlarımızın hayatlarını sürdürebilmesi, fizyolojik olduğu kadar ruhsal olarakta bu durumun üstesinden gelebilmeleri için Fazla değerlidir.
zelzele sonrasında kurtarılan insanların beslenmesi Fazla Önemli bir Kamu sıhhati sorunu haline gelebilir ve hatta dolaylı halde hayatlarını kaybetmelerine neden olabilir. Beslenme programlarını yaparken riskli kümelerin ayrıyeten düşünülmesi gerekir. gebe ve emzikli bayanlar, 0-6 ıslak kümesi bebek ve çocuklar, yaşlılar, metabolik ve çölyak üzere bağışıklık sistemi hastalıkları risk kümeleri ortasında yer alır. Yaş, cinsiyet ve fizyolojik durumlar haricinde iklim kuralları ve Besin güvenliği ise Yine elzem durumlardandır. Kış aylarındayız ve zelzele bölgelerinde hava kuralları ağır ilerlemekte. Seçilen besinlerin yüksek kalorili ve proteinli seçilmesi dahilinde kolay tüketilebilen ve çabuk bozulmayan besinlerin seçilmesi değerlidir. Seçilen Besin hususları ise saklama şartlarına Müsait değilse barsak enfeksiyonlarına ve Besin zehirlenmelerine neden olabilir.
Gıdaların haricinde ise pak su, yakıt, portatif Yemek pişirme ocakları, Yemek pişirme kapları, kibrit üzere araç gereçlerinde Temel gereksinimler dahilinde olduğu hatırlanmalıdır. Beslenme takviyesine muhtaç olan depremzedelerimiz ortasında ıslak kümelerine nazaran beslenme epey güç olsa da kısa devirli beslenmede şartlar ne olursa olsun bebek beslenmesi; gerek Ebeveyn sütü gerekse mama desteği olarak desteklenmelidir. Bebeklerimiz için Ebeveyn sütü ile beslenme güzelleşme sürecini hızlandırırken hayat kurtarıcıda olacaktır.
Uzun Devre beslenme sisteminin oluşturulmasında ise malnütrisyon oluşumu, salgın yahut riskli hastalıkların (tüberküloz, diyare, hepatit vb.) önlenebilmesi için toplu beslenme programları hazırlanmalıdır. Bireylerin olağan beslenme ihtiyaçlarına Besin ve Özel beslenme desteklerinin eklenmesi düşünülürken, bebek, çocuk, gebe ve emziklilere her gün ek bir öğün verilmelidir. Uzun devirde beslenme programlarında Özel beslenme gereksinimi duyanlar dış şahıs başı 1800 kkal/gün sağlayacak beslenme tertibi oluşturulmalı ve günlük alınan gücün %55-60’ı karbonhidrat, %13-15’i protein ve %25-30’u yağdan karşılanmalıdır. Uzun periyotta beslenme planında Tekrar tahıl kümesi besinler, peynir, yoğurt ve proteinli kolay tüketilebilen konserve eserlere ek olarak; et, süt, yumurta, kurubaklagiller, taze meyveler, yağlı tohumlar (ceviz, badem vb.) ve bu yağlı tohumların ezmeleri (fıslık/fındık ezmesi, tahin yahut tahin helvası) üzere besin bedeli yüksek olan işlenmiş besinler eklenmelidir.
Kısa Devre yahut uzun Devre beslenme planı ayrım etmeksizin sıhhat takviye kümeleri tarafınca Besin güvenliği, hijyen ve sanitasyon sağlanması depremzedelerimizin çapraz bulaştan yana veyahut Besin kaynaklı hastalık riskinin ortadan kalkmasında elzemdir. Bu nedenle sahra mutfakları, iaşe merkezleri vb. toplu beslenme alanları oluşturulurken bunların yanına kontrol ve Denetim maksatlı sıhhat tesisleri de kurulmalıdır. Ayrıyeten üzülerek afet durumlarında yagın olarak görülen sıhhat meselelerinden bahsetmeliyim ki bunlar; protein ve güç malnütrisyonu, diyare(ishal), üst ve alt teneffüs yolu enfeksiyonları, cilt enfeksiyonları, hepatit, paraziter hastalıklar, anemi, vitamin yetersizlikleri, kronik hastalık komlikasyonları ve beslenme/yeme davranışı sorunlarıdır.
Bu Tasa günlerimizde Türkiye olarak hepimiz Biricik yüreğiz. Dilerim bu imla muhtaçlık dahilinde biraz olsun merhem olabilir. Bu Üzüntü hepimizin acısıdır. Geçmiş olsun Türkiye’m.