İngiltere’nin şu ara gündemi ertelenen Brexit oylaması olabilir. Ama bu yaşamın akışına engel değil. Tıpkı nakit kullanımını tamamen kaldırmaya hazırlanan şu zincir restoranlar gibi…
İngiltere’den dünyaya yayılan çeşitli kültürel fenomenler var. Kırmızı çift katlı otobüsler, özel tasarımlı telefon kulübeleri, siyah ve klasik görünümlü taksiler ve elbette Pub’lar… Bunlar arasında en fazla ülkede yansıması bulunan ise ülkede yaşayanların iş çıkışı uğrayıp sohbet ettikleri Pub’lar…
Ancak bu içecek dükkanları ana teması olan alkol satışını sürdürse de ödeme seçeneklerinde geçmiş yerine geleceğe baktığını söylemek mümkün. BBC’de yayınlanan “The pub where your cash is worthless” başlıklı analiz, nakit kullanımından vaz geçen pub’ların iş modellerini nasıl yenilediğine dikkat çekiyor.
Her şey London Village Inns Operasyon Müdürü Arber Rozhaja’nın hırsızları caydırmak için bir yöntem aramasıyla başlıyor. Şubelerdeki nakit kullanımını hesaplayan Rozhaja’nın yaptığı çalışmaya göre nakit ödeme yapanların oranı yüzde 10-13 aralığındayken geri kalan ödemeler debit kart ya da kredi kartı ile gerçekleşiyor. Londra’nın güneyindeki Crown and Anchor şubesiyle başlayan nakitsiz gün uygulaması olumlu sonuç verince uygulama üç şubeye daha yayılıyor. Bu günlerde müşterileri bilgilendirmek için etrafa üzerinde; “Özür dileriz, dijital bir çağdayız. Bugün sadece kartlı ödemeleri kabul edebiliyoruz.” yazan bilgilendirme panoları yerleştiriliyor.
Rozhaja, bu uygulamanın kendilerine pek çok faydası olduğunu ifade ediyor. Olası bir hırsızlık durumunda hırsızların çalabileceği nakit para dolu kasaların olmaması ilk başta magazin haberi gelse de bir fayda niteliği taşıdığı kesin. Rozhaja, bunun dışında mesai sonunda çalışanların çok sayıda madeni parayı saymak zorunda kalmamasını önemli bir katkı olarak belirtirken, şube yöneticilerinin bankaya içi nakit dolu çantalarla gitmesine de gerek kalmadığını sözlerine ekliyor.
BBC’deki analiz dünyanın farklı ülkelerinden örneklerle devam ediyor. Yine İngiltere, Suffolk’taki bir başka pub’ın Eylül ayında ilk nakitsiz pub olduğunu açıklaması, yine aynı ülkeden bir başka kafe zinciri haberde kendine yer buluyor. Bir başka örnek ise Ikea. Şirketin yaptığı çalışmaya göre her 1000 kişiden yalnızca 1,2’si nakit para ile ödeme yapma konusunda ısrarcı. Şirket, bu kişilere kafeteryadan ücretsiz yiyecek sunmanın maddi olarak kabul edilebilir bir gider olduğunu belirtiyor.
Her beş alışverişten biri nakitle ödenecek
UK Finance tarafından yapılan bir araştırma, İngiltere’deki bu trendin yaygınlaşacağını öngörüyor. Yapılan çalışmaya göre 2026 yılın tüm satışların yalnızca beşte birinde nakit kullanılacak. McKinsey ise nakit kullanımının daha uzun yıllar devam etmesini bekliyor. Bir süre önce yayınlanan bir rapora göre bu gerekçenin nedeni müşterilerin gizlilik ve güvenlik nedeniyle nakit kullanımını tercih etmesi. Cep telefonu kapsama alanının yetersiz olduğu bölgeler veya sıkça elektrik kesintisi olan yerler de nakit kullanımının devam edeceğini gösteriyor.
Türkiye’de neler yapılabilir?
Türkiye’de ise pub kültürü diğer ülkelerdeki kadar yaygın olmadığı için alternatif noktalara bakmak daha faydalı olabilir. Henüz nakitsiz ödemenin mahalle kahvelerine indirgenebilecek seviyede olduğunu söylemek mümkün değil. Ancak özellikle genç kuşakların hem temassız ödeme hem de mobil ödeme alternatiflerini daha sık tercih etmeye başladığı da bir gerçek. Bu kesimlerin alışveriş tercihleri nakitsiz topluma geçişte hızlandırıcı bir faktör olabilir.