Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG) hakkında yaptığı kabahat duyurusuyla ilgili bir açıklama yayınladı. 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu’nun 6. unsurunun 1. ve 3. fıkrasına atıfta bulunulan açıklamada “Kanunun bu unsuru, ‘Resmi İstatistik’ kapsamında olsun ya da olmasın, gerçek yahut hukukî şahıslar tarafından üretilerek yayınlanan her çeşit istatistiksel bilgi için geçerlidir” dendi.
Açıklamada “Çeşitli araştırmalar sonucunda üretilerek yayınlanan istatistiklerin, data kalitesi açısından kıymetlendirilmesi kullanıcıların takdirinde olmakla birlikte, bilginin hangi metotla üretildiğine dair temel bilgilerin açık ve net bir biçimde kamuoyu ile paylaşılması yasal yükümlülüktür. Sınıflaması, anlaşılır ve eksiksiz açık metaverisi ile birlikte yayınlanan her cins istatistiksel dataya dair tanımlayıcı bilgilerin kullanıcıya uygun biçimde sunulması, Türkiye’nin de benimsediği ve uymayı taahhüt etmiş olduğu Avrupa İstatistikleri Uygulama Temellerinin ‘Erişilebilirlik ve Açıklık’ olarak tanımlanan 15. Unsuru gereği de zorunludur” bilgisi verildi.
Bahsi geçen kümenin 2020 yılının eylül ayında başladıkları çalışmaları ile eş vakitli olarak uzunca bir müddet rastgele bir metaveri bilgisi paylaşmadığı söz edilen açıklamada, “Sonraki periyotta internet sitelerinde açıklanan mevcut metaveri kısmı de standartlardan uzak ve son derece yetersizdir. Bu nedenle, kullanıcılar sınıflama, kapsam ve teknikleri içeren bilgilere şeffaf bir biçimde erişememektedir” dendi.
Açıklamada, bu çerçevede kanunun ilgili hususlarına alışılmamış davrandığı kıymetlendirilerek 23 Şubat 2021 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na hata duyurusunda bulunulduğu anlatıldı. “Suç duyurusunun içeriği; ilgili kümenin bültenleriyle birlikte gerekli açıklayıcı bilgileri yayınlamamalarıyla sonludur, yayınlanan çalışmanın sonuçları ile ilgisi bulunmamaktadır” tabirine yer verilen açıklama, şöyle devam etti:
- “Ayrıca ilgili çalışmayı engellemeye yahut durdurmaya yönelik değildir. Yalnızca kamuoyunun tam, eksiksiz ve yanlışsız bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır. Kelamı edilen kümeyle ilgili rahatsız edici bir başka konu da çalışmalarının sonuçlarını duyururken tüketici enflasyonunu kamuoyunu aldatıcı biçimde resmi istatistik programında yer alan tıpkı isimle duyurmuş olmasıdır.
- Örneğin 2021 yılı Ocak ayı sonuçlarının açıklandığı 3 Şubat 2021 tarihli İngilizce tweet paylaşımında ‘The Consumer Price Index (CPI) in Turkey has increased by %2.99 in January 2021’ halinde bir tabir yayınlanmıştır. Bu tabirin Türkçe karşılığı ‘Türkiye’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Ocak 2021’de % 2.99 arttı’ biçimindedir.
‘Grup, kamuoyunu bilhassa milletlerarası alanda yanlış bilgilendirmektedir’
- Bu tabir ile kendi hesaplamalarını güya resmi istatistik sonucuymuş üzere yayınlayan küme, kamuoyunu bilhassa memleketler arası alanda yanlış bilgilendirmektedir. TÜİK; araştırmacıları, ürettikleri ve yayınladıkları istatistikleri RİP kapsamında üretilen resmi bilgiler ile karıştırılmasına sebebiyet verecek biçimde isimlendirmeme, bu dataları kamuoyuna resmi istatistiklere duyulan itimadı sarsacak yahut manipülasyonlara taban yaratacak halde sunmama üzere mevzularda gerekli hassasiyeti göstermeye davet etmektedir.
- Kurumumuz; akademisyenlerin, araştırmacıların ve sivil toplum kuruluşlarının uyguladıkları örnekleme dayalı araştırmalarını ve istatistiksel çalışmalarını her manada desteklemektedir. Araştırmacılara örnek seçimi, soru kağıdı hazırlanması, sınıflama vb. mevzularda her türlü teknik dayanağı sağlamaktadır. TÜİK, kamuoyunda oluşturulmaya çalışılan algının bilakis; emeli, kapsamı, metaverisi ve metodolojisi kamuoyuna tam ve hakikat olarak aktarılmak suretiyle gerçekleştirilecek her türlü bilimsel çalışmaları ve istatistiksel araştırmaları bundan evvel olduğu üzere bundan sonra da desteklemeye devam edecektir.”
Kaynak: TR Sputnik