Göz muayenesi yaptırmak, sağlıklı yaşamanın önemli bir parçasıdır. Peki, hangi aralıklarla göz kontrolü yaptırmanız gerektiğini biliyor musunuz? Tam göz muayenesi neleri kapsar? Göz muayenesinden sonra bulanık görme neden olur? Göz muayeneleri, görüşünüzü değerlendirmek ve göz hastalıklarını kontrol etmek için bir dizi testi içermektedir. Göz doktorunuz, muayene esnasında çeşitli aletler kullanabilir, parlak bir ışığı gözünüze tutabilir ve bir dizi mercekten bakarak, sizin için uygun lens ya da gözlüğü belirlemek isteyebilir. Kapsamlı bir göz kontrolü ile, göz sağlığınız her açıdan değerlendirilecektir.
Ne Zaman Göz Muayenesi Yaptırmalısınız?
Doğumdan ergenlik yıllarına kadar gözler büyür ve gelişir. Çocuklarda göz muayenesi, gözde yaşanan değişimleri ve bir hastalık olup olmadığını inceler. Çocuğunuzu düzenli olarak göz muayenesine götürmek ve göz sağlığı hakkında bilgi almanızda fayda vardır. Gözlerinizin sağlıklı kalmasını ve görme seviyenizin düşmemesini istiyorsanız, 20’li yaşlarınızdayken yılda en az bir kez, 30’lu yaşlarınızda da yılda en az iki kez göz doktorunuz tarafından muayene edilmelisiniz. Genel muayeneler dışında, aşağıda yer alan durumlara bağlı olarak da göz muayenesine gitmeniz gerekebilir:
- Bir enfeksiyon, yaralanma veya göz ağrınız varsa
- Aniden gelişen görüntü kaymaları, parlamalar ya da ışık desenleri fark ederseniz
- Kontakt lens kullanıyorsanız
- Diyabet ya da aile geçmişinde göz hastalığı varsa
Yetişkinlerin özellikle 40’lı yaşlarında düzenli olarak tam göz muayenesi yaptırması gerekmektedir. 40’lı yaşlar, erken hastalık belirtilerinin ya da görme değişikliklerinin en çok ortaya çıktığı dönemdir. Göz hastalıklarının erken teşhisi oldukça önemlidir. Erken tedavi edilen hastalıklarla, görüşün korunması mümkündür.
Risk Faktörleri
Yetişkin insanların tam göz muayenesi için 40 yaşına kadar beklemesine gerek yoktur. Bir göz hastalığınız varsa ya da aşağıda yer alan risk faktörlerinden etkileniyorsanız, hemen bir göz doktoruna gitmenizde fayda vardır:
- Diyabet (Şeker Hastalığı)
- Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)
- Ailede göz hastalığı geçmişi
Bir göz muayenesi sonrasında doktorunuz size, gelecek dönemde hangi aralıklarla muayeneye gelmeniz gerektiğini söyleyecektir. Özellikle ilerleyen yaşlarda, doktorun sizinle paylaşacağı takvimi takip etmek elzemdir. Çünkü yaşlandıkça, göz hastalığı yaşama ihtimalin artış gösterir.
Yaşlılarda Göz Muayenesi
65 yaş ve üstündeyseniz, yılda en az 2 kez göz kontrolü yaptırmanız gerekir. Doktorunuz, aşağıda yer alan yaşa bağlı göz hastalıkları belirtilerini kontrol edecektir:
- Katarakt
- Diyabetik retinopati
- Makula dejenerasyonu
- Glokom
Gözlerinizde herhangi bir problem çıkmasa dahi, doktorunuzun ilerleyen dönem için verdiği kontrol programına uymanız gerekmektedir.
Göz Muayenesi Esnasında Nelere Bakılır?
Kapsamlı göz muayenesi, oldukça basit ve rahat geçer. Ortalama 1 saat süren kapsamlı göz kontrolü şunları içermektedir:
Tıbbi Geçmişiniz
Doktorunuz muayeneye, genel sağlık durumunuz ve görüş seviyeniz hakkında sorular sorarak başlayacaktır. Bu noktada şunlara dikkat edilir:
- Ailenin tıbbi geçmişi
- Hangi ilaçların düzenli olarak kullanıldığı
- Kontakt lens kullanıp kullanmadığınız
Görme Keskinliği
Görme keskinliği testi, göz muayenesi dendiğinde ilk akla gelen testtir. Çeşitli mesafelerden ne kadar iyi gördüğünüzü ölçen bu test, yukarıdan aşağıya giderek küçülen harfleri okumanız üzerine yapılandırılmıştır. Görme keskinliği testi sırasıyla bir gözün kapatılması şeklinde uygulanır.
Gözlük ya da Kontakt Lens Muayenesi
Doktorunuz sizden, foroptor adı verilen bir cihaz yardımıyla göz çizelgesini okumanızı isteyecek. Bu cihaz farklı seviyelerde camlar bulundurur. Böylece, sizin için en uygun gözlüğün ya da kontakt lensin reçetesi yazılabilir.
Göz Bebeği Testi
Doktorunuz, göz bebeğinize parlak bir ışık tutarak, göz bebeklerinizin ışığa nasıl tepki verdiğini ölçer. Göz bebekleri normal şartlarda, parlak ışığa karşı küçülerek tepki gösterirler. Parlak ışığa karşı göz bebeklerinin genişlemesi ya da hareketsiz kalması, altta yatan bir problem olduğunu gösterir.
Yan Görüş Testi
Yan görüş kaybı, bir glokom belirtisidir. Yan görüş testi ile, hastanın farkında olmadığı göz problemleri teşhis edilebilir. Yan görüş, bazı hastalar hiç farkında olmadan kaybedilebilir.
Göz Hareketliliği
Oküler hareketlilik testi, gözlerinizin hareket kabiliyetini değerlendirir. Göz doktoru, gözlerinizin belli bir hizaya sahip olup olmadığını da inceler. Göz kaslarınızın olması gereken şekilde çalışıp çalışmadığı da bu test ile incelenir.
Göz Tansiyonu
Tonometri adı verilen göz tansiyon testi, gözdeki tansiyonu ölçer. Yüksek göz tansiyonu, bir glokom belirtisidir. Bu test, göze hızla hava üflenmesini ya da basınca duyarlı bir cihazı göze uygulamayı içerir. Doktorunuz, bu testin rahat yapılabilmesi için, uyuşturucu göz damlaları kullanabilir.
Gözün Ön Bölümü
Doktorunuz, gözün ön bölümünü aydınlatabilme için yarık lamba muayenesi yapabilir. Bu teste göz kapakları, kornea, iris ve lens dahildir. Bu test, korneada katarakt ya da herhangi bir yaralanma olup olmadığını inceler.
Retina ve Optik Sinir Kontrolü
Göz doktorunuz, göz bebeklerinizi genişletmek için genişletici göz damlaları kullanacaktır. Göz bebeklerinin genişlemesi, retinanın ve optik sinirin hastalıklardan kaynaklı olarak gördüğü hasarın incelenmesi adına göz dibi muayenesi için olanak sağlar.
Göz Muayenesi Sonrası Bulanık Görme Neden Olur?
Göz doktorunun gözün iç kısmını görebilmesi için, göz bebeklerinin genişletilmesi gerekir. Genişletici göz damlaları, göz bebeklerinizi büyütür ve doktorun gözün içine ışık tutmasıyla küçülmezler. Göz doktorunuz her bir gözünüze ayrı ayrı göz damlası damlatacaktır. Göz bebeklerinin tamamen genişlemesi, yaklaşık olarak 20 dakika sürer. Açık renkli gözlerin, kahverengi ve siyah gibi gözlere oranla daha hızlı büyüdüğü bilinir.
Göz bebeklerinin genişlemesi, gözlerinizin bulanıklaşmasına neden olur. Yakındaki nesnelere odaklanmakta güçlük yaşarsınız. Öte yandan parlak ışığa karşı gözleriniz hassaslaşacaktır. Göz muayenesi için doktorunuza gitmeden önce, yanınıza bir güneş gözlüğü alabilirsiniz. Güneş gözlüğü, göz kontrolü sonrası gözlerinizi parlak ışıklara karşı koruyacaktır.
Göz bebeklerini genişleten göz damlası, göz kontrolü sonrasında da gözlerinizin bulanık kalmaya devam etmesine neden olur. Doktorunuz, gözlerinizin kaç saat bulanık kalacağını net şekilde söyleyemez. Burada damlanın türü ve göz bebeklerinizin verdiği tepki, gözlerinizin kaç saat bulanık kalacağını belirler. Göz bulanıklığının ortalama 4 saat devam ettiği belirtilmektedir. Göz bebekleri genişledikten sonra, araba kullanmak gibi aktiviteler tehlikeli olabilir.
Göz Muayenesi Başka Neleri İçerir?
Göz doktorunuz, gözlerinizi daha detaylı inceleyebilmek için farklı testler de isteyebilir. Bu testler, hastalıkların erken teşhisini sağlamak için gözün arkasındaki, göz yüzeyindeki ya da göz içerisindeki sorunların tespit edilmesine yardımcı olurlar. Kapsamlı göz muayenesi, her aşamasıyla gözlerin sağlığı hakkında bilgiler verir. Genel sağlığınız için, rutin şekilde kapsamlı göz kontrolü yaptırmayı unutmayın.
Bebeklerde Göz Muayenesi
Yenidoğan göz muayenesi, özellikle prematüre bebeklerde sık görülen “prematüre retinopatisi” açısından oldukça önemlidir. Prematüre retinopatisi, her iki gözde körlüğe kadar varabilecek sonuçlara yol açabilir. Erken doğan bebeklerin rop muayenesi, doğumdan sonraki 4 ile 6 haftalık süreç içerisinde gerçekleştirilebilir. Bu muayenede bebeğe narkoz uygulaması yapılmaz. Kontrol yaklaşık 15 dakika içerisinde tamamlanır. Eğer hastalık teşhis edilirse, hiç vakit kaybetmeden tedavi süreci başlatılmalıdır.
Sonuç
Bir göz muayenesinden alınabilecek en güzel sonuçlar şunları içerir:
- 20/20 seviyesinde görüş
- Yukarı, aşağı ve kenarları iyi görme (Çevresel görüş kalitesi)
- Renkleri net ayırt edebilme
- Göz yapısının normal olması
- Retina problemlerinin bulunamaması
Olumsuz sonuçlanan göz kontrollü sonrasında doktorunuz, size bir reçete yazabilir. Göz muayenesinde çok daha farklı problemlerle karşılaşılmışsa, ileri seviye testler istenerek, altta yatan sorunların tespit edilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Damlalı göz muayenesi nasıl yapılır?
İlk olarak göz bebeklerini büyüten damla damlatılır ve yaklaşık 1 saat kadar beklenir. Göz bebekleri tam olarak büyüdüğünde ve gözlerin odaklanma refleksi kaybolduğunda, skiyaskopi ile gözlük numarası belirlenir.
Göz muayenesinde nelere bakılır?
Astigmat, miyop ve hipermetrop gibi rahatsızlıkların olup olmadığına bakılır. Herhangi bir göz kırma kusuru varsa, uygun gözlük numarası ayarlanır. Aynı zamanda göz tansiyonu ölçümü yapılır.
Göz muayenesi ne kadar sürede bir yapılmalı?
50 yaşın altındaysanız, bilinen bir göz ya da sistemik bir rahatsızlığınız ve gözleriniz ile ilgili bir sorununuz yoksa 2 – 4 yılda bir muayene olmanız yeterlidir.
Göz muayenesi ne kadar sürer?
Yaklaşık 25 – 30 dakika sürer.