İnsanlar merak eder. Hem de pek çok şeyi.
Artık görüşmedikleri tanıdıklarının neler yaptıklarını, yarınki hava durumunu, otobüs saatlerini… Merak belki de en belirgin özelliklerimizden biridir. Merak ettiğimiz için soru sorarız. Herkes aynı ölçüde meraklı değildir elbette. Kimi yeterince meraklı görülmediği için çevresinden ‘ vurdumduymaz’ damgasını yer, kimi de fazla meraklı görüldüğü, fazla soru sorduğu için ‘ her işe burnunu sokan’ lafına maruz kalır.
Peki, insanların genel merakı ile gazeteci merakı aynı şey midir?
Ya da meraklı olmak gazeteci olmak için yeterli midir?
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü belki de bu soruların cevaplarını irdelememiz için iyi bir fırsattır.
Günlük hayatta, her gün karşılaştığımız bir durum karşısında hissettiğimiz merakla, ülkenin sosyal, politik durumuyla ilgili bir durum karşısında hissedilen merak arasında fark vardır elbette. Bunu daha iyi anlayabilmek için bir soruyu sormalıyız belki de: Gazeteci kimdir? Bunun için, Türkiye’de basın özgürlüğü için önemli bir isim olarak görülen, mesleğine duyduğu saygı ve ciddiyetiyle bilinen 1993’te hayatını kaybeden araştırmacı gazeteci Uğur Mumcu’nun konuyla ilgili sözlerine göz atabiliriz:
“Gazeteciyi nasıl tanımlarsınız? Kimdir gazeteci, ne yapar? İşlevi nedir? Gazeteci, her konuda fikir ileri süren, her şeyi bilen insan demek midir?
-Hayır. Nereden bilecek gazeteci her şeyi? Ben kendime göre bir tanım yapayım: Gazeteci, haber ve bilgi kaynağına en çabuk ulaşan ve bu kaynaklardan edindiği bilgi ve haberleri okurlara sunan insan demektir. Gazetecinin bu görevini yapabilmesi için habere, olaya, olguya, belgeye ve bilgiye dayalı yazılar yazması gerekir. Bunun için de gazetecinin güvenilir kişi olması zorunludur.
Araştırmacı gazeteci ve yazar UĞUR MUMCU
Milliyet, 3 Mayıs 1992
Dünya’da 21 Ekim’de kutlanan Gazeteciler Günü, Türkiye’de 1961’den beri Çalışan Gazeteciler Günü adıyla 10 Ocak’ta kutlanır. Her şey 10 Ocak 1961’de gazetecilerin bazı yasal haklarının iyileştirilmesini sağlayan yasanın kabulünün Resmi Gazete ’de yayımlanmasıyla başladı. Büyük gazetelerin patronları bu yasayı boykot etmek için gazetelerin 3 gün boyunca kapatılacağı haberini verdi fakat bu karar gazetecilerin, yazı işleri müdürlerinin, sekreterlerin ve bir gazeteyi gazete yapan diğer kimsenin kararı değildi. Tam da bu sebepten, bu üç gün boyunca ‘ Basın’ adında bir gazete yayımladılar. Ve o günden beri de 10 Ocak ‘’Çalışan Gazeteciler Günü’nde emek vermeye, araştırmaya, soru sormaya devam eden gazeteciler saygıyla anılır ve kutlanır.
Basın özgürlüğü için gazetecilerin soru sormaları, konuya ilişkin gerçeklere giden yoldaki ilk adım olarak görülebilir. Sorular artar ve şekil değiştirir; merak bu noktada itici bir güç, mantık yol gösterici ve iş etiği tüm sürecin ilerlemesinde bir rehber olur.
‘Türkiye basını, milletin gerçek ses ve iradesinin doğduğu yer olan cumhuriyetin etrafında çelikten bir kale oluşturacaktır. Bir düşünce kalesi, düşünce yolu kalesi. Basın görevlilerinden bunu istemek, cumhuriyetin hakkıdır. ‘
Mustafa Kemal ATATÜRK
5 Şubat 1924 İzmir’de Gazetecilerle
Gazetecilerin objektif bir bakış açısına sahip olmaları belki de en önemli özellikleridir. Tüm süreci aynı objektif düşüncelerle yönetmeleri oldukça önemlidir. Kişisel duygularla verilen haberin içine yorum da girebileceğinden, haber objektif olmaktan çıkabilir. Böylece haberler tüm tarafları temsil etmekte zayıf kalabilir. Mesleğini tüm bu değerler ve daha fazlasıyla icra eden ve soru sormaya devam eden gazetecilerin bu günlerini ve diğer tüm günlerini kutlar, yaptıkları çalışmalar için teşekkür ederiz.
Yazan: Esra Nur Elmas
Uğur Mumcu Biyografi Belgeseli için: https://www.youtube.com/watch?v=pHCrmtCdUIY