“Bizim evde elektrik var. Güneş paneli de neymiş? Hiç masraf yapamam.”, dediğinizi duyar gibiyim. Böyle peşin hüküm vermeden önce açıklamama izin verin. Güneş paneli, içinde bulunan silikon hücreler yardımıyla güneş ışığını elektrik enerjisine çeviren sistemdir. Fazla üretilen elektriği şarj regülatörleri aracılığıyla depolamayı da sağlar. Monokristal, Polikristal ve Amorf yapıda olan güneş panelleri mevcuttur. En yüksek verim, Monokristal türde %20 civarındadır. Ayrıca ihtiyaç duyulan güç miktarına göre seri ya da paralel bağlanabilir.
Fosil Yakıtlar Tükeniyor
Yıllardır kömür, doğalgaz, petrol, su gibi doğal kaynakları kullanarak, daha doğrusu yok ederek elektrik elde ediyoruz. Evet, doğru duydunuz, “YOK ediyoruz! ” Maalesef şu bir gerçek ki; bu kaynakların meydana gelmesi çok uzun yılları kapsamaktadır. Bir örnekle bu durumu açıklayayım: Deniz, göl gibi ortamlarda ölen bitki ve hayvanların kalıntıları, bu ortamları besleyen akan sularla gelen kum gibi katı taneciklerle birlikte çökelir. Oksijensiz bir ortam meydana geldiğinde de karbon – azot ve hidrojen içeren kalıntılar çürümez ve 6 – 15 milyon yıl içerisinde, 760 – 4480 metre derinliklerde, 65 – 150°C sıcaklıkta sıvı petrol oluşumu başlar. Sanmayın bu kadarla bittiğini. Petrol, oluştuğu “Hazne Kaya” dediğimiz süngerimsi milimetrik deliklerden yılan gibi kıvrılarak sürekli göç eder. Her bir göç ile içinde bulunan uçucu bileşenlerinden arınır, damla damla ayrışarak adeta damıtılır. Ayrı ayrı yolculuk yapan küçük miktardaki bu petroller, en az 1 milyon yıl süren yolculukları sonucunda buluşarak, “Örtü Kaya” denilen kil gibi geçirimsiz kayayla karşılaşır. Göçünü tamamlayıp hazne kaya içine sıkışan petrol, hareket yeteneğini kaybeder. İçinde bulunan hidrokarbonlar, yani “Hava Gazı” başka deyişle “Doğalgaz” düşük yoğunlukta olduğundan en üstte kalır. Onun altında aşırı tuzlu su ve en altta da kıymetlimiz petrol bulunur. Bu yapıyı düdüklü tencereye benzetebiliriz. Ocakta altı yanan içi yemek dolu düdüklü tencereyi düşünün. Sıcaklık arttıkça yemek ısınır. Katı malzeme tabandadır, ortada kaynayan sıcak su, en üstte ise basınçlı hava vardır. Petrol de bu killi kapağı sürekli yukarı iterek çıkmak istemektedir. Zaman içinde yaşanan depremlerle bu geçirimsiz tabakada çatlaklar meydana gelirse önce Doğal gaz serbest kalır –ki bunu yakıt olarak kullanıyoruz-. Ardından aşırı tuzlu su ortaya çıkar. Son olarak ta petrol yeryüzüne fışkırır. Eğer bilgili bir jeolog petrolün yerini keşfeder de önceden sondajla ona ulaşırsa ne ala. Unutmadan bir şeyi daha açıklamak istiyorum. Petrolün oluşması için gereken maksimum sıcaklık 150°C artacak olursa, en az 6 milyon süren bu organik artıklar yanarak, bir başka fosil yakıt olan kömüre dönüşür. “Bu kadar şeyi bize niye anlatıp kafamızı karıştırdın, zamanımızı aldın.”, demeyin. Birkaç satırda özetleyerek anlatmaya çalıştığım fosil yakıt oluşumunun en az 6 milyon yıl sürdüğünü ve bin bir zahmetle oluştuğunu düşünürsek, bunları gözümüzü kırpmadan yok etmenin ne kadar can yakıcı olduğunu görebiliriz…
Güneş Panelinin Avantajları
Dört mevsimi bir arada yaşadığımız ülkemizde yılın on ayı güneş ışınlarını kullanabileceğimizi göz önüne alırsak; yaz aylarında 11 saat, sonbaharda 7 saat ve kış aylarında 5 saat güneşten faydalanabilmekteyiz. Yıllık güneş ışınımı metrekare başına ortalama 1303 kWh, yine metrekare başına günlük ortalama 3.6 kWh’tır. Bu demek oluyor ki; çevremize zarar vermeden, doğal kaynaklarımızı yok etmeden güneş enerjisiyle elektrik üretebiliriz. Güneş panelleri, masrafını 3 – 5 yıl içinde karşılamaktadır. Ortalama ömrü ise 25 yıl olup, güneş ışınlarının 90 derecelik açıyla panellere gelmesi sağlanırsa, maksimum verim elde edilir. Ayrıca gün içinde gelen ışınların yönleri değiştiğinden, güneşi takip eden bir sistem kurulması halinde elde edilen verim %50 artar. Solar panellerin gücü 5 – 250W arasında değişmekte olup, fiyatları ortalama 44 – 779 TL civarındadır. Örneğin; sık kullanılmayan üç odalı bir dağ evi için ev tipi güneş enerjisi kuralım. Günün 24 saati çalışan bir buzdolabı, 4 saat açık kalan aydınlatma ve yine 4 saat izlenen televizyonun olduğunu varsayalım. Bu koşullarda maliyet yaklaşık 3.000 TL’dir. Kullanılan malzemelerin markasına göre maliyeti düşürmek mümkündür. Burada dikkat etmeniz gereken nokta, kullanılacak ürünler hakkında bilgi sahibi olmanız. Aksi halde uğrayacağınız zararın telafisi mümkün olmayabilir.
Kullanım Alanları
Binalarda çatı ve cephe kaplaması olarak kullanılabilen güneş paneli, evin tüm elektrik ihtiyacını karşılamaktadır. Bu nedenle akıllı ev sistemlerinde de tercih edilir. Bunun dışında teknelerde, artezyen kuyularında yer altından su çıkarmak için, güneş enerjisiyle çalışan araçlarda ve daha bir çok alanda kullanılmaktadır. Artık sık rastladığımız güneş paneli tarlaları ile de elektrik üretilerek gelir elde edilmektedir.