Sayfa İçerikleri
Keman çalarken güzel bir ton almamızı 2 önemli etken belirler. Bunlardan ilki kemanın kalitesidir. İşçilik, kullanılan malzeme, kullanılan ağaç yapısı keman tonunu belirler. Diğer ise keman yayının kalitesidir.
Yine keman yayında kullanılan ağaç, kullanılan kılların sentetik mi yoksa at kılından keman yayı mı olduğu, karbon keman yayı mı yoksa ağaçtan yapılan bir keman yayı mı, kısacası keman yayının materyali nedir sorusunun cevabı keman tonunu olumlu ya da olumsuz etkileyen bir diğer etkendir.
Bu yazımızın içeriği boyunca sizlere kaliteli bir keman yayında olması gereken özellikleri anlatıyor olacağız. Herhangi bir markanın kemanını aldığınız zaman zaten keman, yay, reçine gibi üyeler size birlikte verilir.
Ancak eğer kendinizi kemanda geliştirdiyseniz ve daha kaliteli tonlar elde etmek istiyorsanız kendinize özel bir keman yayı yaptırabilir ya da isteklerinizi en iyi karşılayacak yayı alabilirsiniz.
Arşe Nedir ? Keman Yayı Ne İşe Yarar ?
Yazımıza öncelikle keman arşesi nedir sorusunu cevaplayarak başlayalım. Keman çalmak için bize yardımcı olan üyelerden biridir. Bildiğiniz üzere keman sadece arşe ile çalınmaz. Parmak ile çalma tekniği yani pizzicato tekniği kullanılarak da çalınabilir.
Bu teknikte sanki kemanı gıdıklıyor gibi sağ elden işaret parmağı ile teller çekilir. Keman yayı kullanılmaz.
Bir diğer teknik ise yay kullanımıdır. Yay tellere temas ettiğinde kemanın o mükemmel sesinin ortaya çıkmasına yardımcı olmaktadır.
Keman yayını kullanırken ki buna kemanda sağ el teknikleri ya da keman yay teknikleri de denir, bu teknikleri kullanmanızı sağlamaktadır.
Birçok keman yay tekniği bulunmaktadır. Bu yazımızın konusu olmadığı için bir başka yazımızda sizlere keman yayı tekniklerini detaylı bir şekilde anlatacağız.
Gelelim konumuza. İyi bir kemancı nasıl bir keman yayı almalı ?
Bulmaca keman yayına ne denir ?
Keman yayının bulmaca anlamı arşedir. Keman yayı ismi sanatçılar arasında arşe olarak da bilinir.
Kaliteli Keman Yayı Nasıl Seçilir ?
Keman kursu öğretmenlerimizin görüşleri alınarak hazırlanmış bu yazımızda iyi bir arşenin taşıması gereken özellikleri, kaliteli keman yayının sahip olması gereken özellikleri ve arşe seçerken dikkat etmeniz gereken noktalara değindik.
Bilindiği üzere kemandan ses çıkarmak için bize ilk yardımcı olan eleman arşedir. Arşenin kalitesi ve kullanım biçimi kemanın ses verimliliğini direkt olarak etkilemektedir.
Bu yüzden tercih edilecek arşe dikkatli bir şekilde seçilmeli ve kullanım rahatlığı yakalanan arşe edinilmelidir.
Keman yayı yapımında kullanılan doğal malzeme nedir ?
Aslında keman birkaç parçanın birleşmesinden oluşur. Bu malzemeler arşe yapısını oluşturan ağaç, at kılı yaya ve kılları gevşetip sıkmak için kullanılan metal topuz.
Keman yayının yapımında kullanılan doğal malzeme at kılıdır. Bunun dışında keman yapımında kullanılan diğer malzeme ise ağaçtır.
Keman yayı yapımında kullanılan diğer malzemeler nelerdir ?
Kullanılan diğer malzeme sentetik kıllardır. Doğal at kılı gibi bir tınısı bulunmayan sentetikler genellikle fabrikasyon kemanlarda kullanılır.
Keman yayı kılı koparsa ne yapmalıyım ?
Hangi çeşit yay materyali kullandığını önemli değil. Bu at kılı da olabilir sentetik ürünler de olabilir. Yaydaki kılların kopması durumunda topuz kısmından kıllar iyice gevşetilere sökülür. Ardından yeni kıllar takılır.
Bu işlem kolay gibi görünse de yine de bir luthiere yaptırmanız daha sağlıklı olacaktır. Özellikle at kılının yanlış takılması ve kopması sizlere ek maliyet çıkaracağından bir bilene bu işi yaptırmak daha sağlıklı olacaktır.
İyi Bir Arşenin Taşıması Gereken Özellikler
Keman yayının ağırlığı ne çok fazla ne de çok hafif olmalıdır
Mutlaka el ve yay arasında bağlantının rahat sağlanabileceği bir yay tercih edilmelidir. Yayın hafifliği ve ağırlığının belirlenmesi kişinin kendisine bağlıdır. Bu yüzden arşe almadan önce mutlaka denemesini yapmalı ve rahat olduğunuz ağırlıktaki arşeyi tercih etmelisiniz.
Satın alınan keman yayı düz bir görünüme sahip olmalıdır
Yayın üst bölümü olarak adlandırılan ağaç kısmında dümdüz bir görüntü oluşmalı, sağa ya da sol tarafa doğru yamulmalar olmamasına mutlaka dikkat edilmelidir. Yay salık bir durumdayken kavisli olup olmadığı anlaşılamayabilir. Bu yüzden yayın vida bölümünden yayı sıkılaştırabilirsiniz.
Düzgün ve rahat bir arşe eser icrasındaki pasajların geçişlerinde çalıcıya kolaylık ve rahatlık vermeli, aynı zamanda titreme oluşturmamalıdır
Bu yüzden kılların esnekliğine bakın ve çok gevşek olmadığından emin olun. Aynı zamanda vida bölgesinden sıkıldığında cızırtı ve sürtme sesi çıkarmaması açısından kılların ağaç bölgeye temas etmediğinden emin olun.
Yaydaki kılların tam olduğundan emin olun
Yay üzerinde bulunan kimi zaman at kuyruğundan kimi zamanda işlenmiş misinadan üretilen bu kıllar zaman içerisinde kopma gösterebilir.
Kopan bu kıllar gerekliği görüldüğü zaman kolaylıkla değiştirilebilmektedir.
Kılların kolay kopmasını ve yayın yıpranmasını önlemek amacıyla her çalışmanızdan sonra mutlaka yayı gevşetmenizi ve kutusuna yerleştirmenizi tavsiye ediyoruz.
Keman yayı hakkında yeterli bilgiye sahip olacağınız bu yazıyı okuduktan sonra kesinlikle arşe aramasına başlamalısınız. Bir başkasının beğendiği arşe sizin içinize sinmeyebilir.
Örneğin yakın arkadaşınız Dörfler keman yayı, Valencia keman yayı ya da Carbon fiber keman yayı kullanıyor olabilir. Bunları deneme şansınız varsa mutlaka deneyin ! Ancak bu keman yayları ile arkadaşınızın rahat etmesi, sizin de edeceğinizi garanti eden bir durum değildir.
Yazımızın geri kalanına ünlü müzisyen ve koleksiyoncu Andy Lim’in kaliteli keman yayı hakkındaki söyleşisini paylaşarak bitirmek istiyoruz.
Andy Lim : Kemanda Kaliteli Yay Seçimi
Yaylı enstrüman çalan kişilerin arayışı içinde olduğu keman yay seçimi oldukça sıkıntılı bir süreçtir. Onlarca ürün, bu onlarca ürünün denenmesi gereken onlarca saat…
Eğer şuan keman yayına sahipseniz aklınızda olan yegane soru ” acaba daha iyi bir keman yayı bulabilir miyim ? ” olmaktadır. Andy Lim’in de dediği gibi : ” en iyi yay ya başka birinin kullandığı yaydır ya da ulaşmakta zorlanacağınız bir yaydır. ”
Yaylar hakkında İzmir’e seminer vermek için gelen Andy Lim’in bu alanda kendisini geliştirmesi aslında bir kaza sonucu ortaya çıkan bir durumdur.
Andy’nin babası çellist olduğu için kendisi çelloya başladığında tam 7 yaşındaydı. Kendisi o yaşlardan beri inanılmaz büyük bir ilgi ile enstrüman ve yaylar hakkında araştırma yaptığını belirtiyor.
O yaş grubu için en ideal 3/4 ‘lük bir yay kullanan Andy, kız kardeşinin yayı oturarak kırması sonucunda 4/4 ‘lük tam yaya geçiş yaptığını belirtiyor. Hatta o zamanlar evde başka 3/4 ‘lük yay olmadığı için tam yaya geçişi bir fırsat olarak görüyor.
Çalışmalarına tam yay ile devam eden Andy, bu süreçten itibaren çevresinde her yaylı enstrüman çalan kişinin yayını denediğini ifade etmekte. Kendisi ” O kadar çok yay denedim ki hayal bile edemezsin diyor. ” Profesyonel bir seviyeye geldiğinde ise hemen hemen herkesi kaliteli yay seçimi konusunda kendisinden destek aldığını belirtiyor.
Andy Lim’ yöneltilen bir diğer soru aslında bu yazımız içeriği ile oldukça yakından ilgilidir.
Müzisyenler ya da öğrencilerin yay seçimi sırasında yaptığı en büyük hata nedir
Andy Lim’ e göre çoğunluklu müzisyenler altın topuklu yayları tercih etmektedir çünkü altın topuklu yaylar hem pahalıdır hem de ulaşması zordur. Lafın kısası aslında ” en iyisi en pahalıdır ” kavramına gelmektedir.
Kendisi, yaptığı seminerlerde çoğu zaman katılımcılara ” Ton mu daha önemli yoksa işlevsellik mi ? ” sorusunu yöneltiyormuş. Çoğunlukla gelen cevabın ise ” ton ” olduğunu açıkça belirtiyor.
Bu konunun kişi ile ilgili olduğunu söyleyen Andy Lim, ” Bugün beğenmediğiniz bir yayı yarın beğenebilirsiniz. Bu çok doğal bir durumdur. Zaman içerisinde herkes, her şey gelişmekte ve değişmektedir ” diyor.
Yay seçimi sırasında yapılan hataların başında ;
- O yayı denemeden almak gelmektedir. Kendinize yayı tanıma fırsatı vermeden yay alınmamalıdır. Bunun nedeninde ise kişinin kendine güvenmemesi, genel yargılara boyun eğmesinden kaynaklanmaktadır. Yani biri ” bu yay iyi ” derse diğerleri ” evet bu yay iyidir ” düşüncesini benimsiyor.
- Kıyaslama yaparken uzun süredir kullanılan yay ile yeni yayı kıyaslamanın yanlış olduğunu vurguluyor. Eski yayınız kötü olsa bile sizin için fazla tanıdık. Bunu şöyle özetliyor ; ” Bir ilişkide sürekli eski ilişkileriniz ile kıyaslama ” durumu. Yani yeni yayın hiçbir şansı yok.
- İyi yayı bulmak için öncelikle kötü yaylar ile tanışmaktan geçtiğini söylüyor. Yani olabildiğince çok yay denemeniz gerekli diyor.
Keman kursu İzmir sayfamıza ulaşmak için bağlantıya tıklayabilir ve keman dersi içerikleri konusunda detaylı bilgiye sahip olabilirsiniz.
Youtube sayfamızı hemen ziyaret edin, eklenene ücretsiz etütlere, birçok enstrüman hakkında paylaşılan içeriklere ilk siz erişin.