Hiç değişmeyen bir klişe: Her yıl sınavdan çıkan birçok öğrenci soruların çok zor olduğunu, geçmiş senelere hiç benzemediğini, bu yılki sınavın tarihin en zor sınavı olduğunu söylüyor. Sosyal medyada binlerce paylaşım yapılıyor. Anne babalar bu söyleme inandırılıyor. Bu söylemin yarattığı 2 durum var.
Birincisi "Sınavı kazanamadım. Çünkü sorular çok zordu." diyenler. Halbuki sınavı kazanıp, kazanamamanın soruların zorluğuyla ilişkisi yoktur. YKS bir sıralama sınavıdır. Soruların zorluğu da herkes için geçerli olduğuna göre, bu nedenle sınavı kazanamamak diye bir şey mümkün değildir. Bu ancak, sınırlı sayıda öğrenci için barajı geçip geçmemeyle ilgili bir durum olabilir ki, zaten bu yıl alınan kararla adeta baraj diye bir şey de kalmadı.
İkincisi ise daha anlaşılır bir durum. Mantıklı bir sebep sonuç ilişkisi. Eğer sınav zorsa, testlerin ortalama netleri daha düşük olacaktır. Netler düşükse, geçen yıla göre aynı bölümlere girmek için daha az soru yapmak yeterli olabilir. İşte bu haklı düşünce birçok veliyi de ümitlendiriyor. Ama bu yorum bir şarta bağlı: "Eğer sınav zorsa ..." Halbuki sınav her sene olduğu gibi bu yıl da ekstra zor değildi. Kim mi söylüyor? Sayılar. İşte son 2 yılın test ortalamaları.
Ben başarı için en önemli şeylerden birisinin gerçekçi yaklaşım olduğuna inanırım. İyimserlik güzeldir ama bu iyimserlik, sayısal verilerle açık şekilde görülebilen gerçeklerin ötesine geçtiğinde hayal kırıklığı yaratır. Zorluk, elbette ki göreceli bir kavramdır. Ama 2021 TYT ve AYT söylenildiği gibi zor değildi. Yapılabilir bir sınavdı. Hedefi yüksek öğrencilerin yapması gereken bir sınavdı. Ve son söz: "2022'de de sınav, tarihin en zor sınavı olmayacak."