Glokom, Göz sağlığınız için ve iyi görme için hayati önem taşıyan optik sinire zarar veren çok önemli ve sinsi bir göz rahatsızlığıdır. Bu hasara genellikle gözünüzdeki anormal derecede yüksek basınç neden olur.
Glokom, 60 yaş üstü kişilerde körlüğün önde gelen nedenlerinden biridir. Her yaşta ortaya çıkabilir, ancak daha yaşlı erişkinlerde daha sık görülür.
Glokomun birçok formunun hiçbir uyarı işareti yoktur. Etki o kadar kademelidir ki, durum ileri bir aşamaya gelene kadar görüşte bir değişiklik fark etmeyebilirsiniz.
Glokoma bağlı görme kaybı telafi edilemediğinden, erken evrelerinde bir teşhis konulabilmesi ve uygun şekilde tedavi edilebilmesi için göz tansiyonunuzun ölçümlerini içeren düzenli göz muayeneleri yaptırmanız önemlidir. Glokom erken teşhis edilirse görme kaybı yavaşlatılabilir veya önlenebilir. Eğer Glokom hastası iseniz, genellikle hayatınızın geri kalanında tedaviye ihtiyacınız olacaktır.
Belirtiler
Glokomun belirti ve semptomları, durumunuzun türüne ve evresine göre değişir.
Örneğin:
-Açık açılı glokom
-Yanınızda (periferik) veya merkezi görüşte düzensiz kör noktalar, sıklıkla her iki gözde İleri aşamalarda tünel görüşü
-Akut açı kapanması glokomu
-Şiddetli başağrısı
-Göz ağrısı
-Mide bulantısı ve kusma
-Bulanık görme
-Işıkların etrafında haleler
-Göz kızarıklığı
Eğer Glokom tedavi edilmezse bu hastalık sonunda körlüğe neden olur. Tedaviyle bile, glokomlu kişilerin yaklaşık yüzde 15’i 20 yıl içinde en az bir gözünde kör olur.
Ne zaman doktora görünmeli
Şiddetli baş ağrısı, göz ağrısı ve bulanık görme gibi akut açı kapanması glokomunun bazı semptomlarını yaşarsanız, derhal hastanemizi arayarak göz doktorumuzdan randevu alarak muayene olunuz.
Göz Tansiyonunun Nedenleri
Glokom, optik sinire verilen hasarın bir sonucudur. Bu sinir giderek bozulurken görme alanınızda kör noktalar oluşur. Tam olarak bilinmeyen nedenlerden dolayı, bu sinir hasarı genellikle gözdeki artan basınçla ilişkilidir.
Yüksek göz basıncı, gözünüzün içinde akan bir sıvının birikmesinden kaynaklanır. Bu iç sıvı normalde iris ve korneanın birleştiği açıda trabecular ağ denilen bir dokudan dışarı akar. Sıvı aşırı üretildiğinde veya drenaj sistemi düzgün çalışmadığında sıvı normal hızında dışarı akamaz ve göz basıncı artar.
Glokom ailelerde irsi olarak görülme eğilimindedir. Bazı insanlarda, bilim adamları yüksek göz tansiyonu ve optik sinir hasarı ile ilgili genleri tanımlamış durumdadırlar.
Glokom türleri şunları içerir:
Açık açılı glokom
Açık açılı glokom, hastalığın en yaygın şeklidir. Kornea ve irisin oluşturduğu drenaj açısı açık kalır, ancak trabecular ağ kısmen bloke olur. Bu, gözdeki basıncın giderek artmasına neden olur. Bu basınç optik sinire zarar verir. O kadar yavaş olur ki, bir problemin farkına bile varmadan görüşünüzü kaybedebilirsiniz.
Açı kapanması glokomu
Kapalı açılı glokom olarak da adlandırılan açı kapanması glokomu, iris, kornea ve iris tarafından oluşturulan drenaj açısını daraltmak veya tıkamak için öne doğru şiştiğinde ortaya çıkar. Sonuç olarak, sıvı göz içinden dolaşamaz ve basınç artar. Bazı insanlar dar drenaj açılarına sahiptir ve bu da onları açı kapanması glokomu riskini artırır.
Açı kapanması glokomu aniden (akut açı kapanması glokomu) veya yavaş yavaş (kronik açı kapanması glokomu) ortaya çıkabilir. Akut açı kapanması glokomu tıbbi bir acil durumdur.
Normal tansiyonlu glokom
Normal tansiyonlu glokomda, göz basıncınız normal aralıkta olsa bile optik siniriniz hasar görür. Bunun kesin sebebini kimse bilmiyor. Hassas bir optik siniriniz olabilir veya optik sinirinize daha az kan gidiyor olabilir. Bu sınırlı kan akışına ateroskleroz (atardamarlarda yağ birikintilerinin (plak) birikmesi) veya dolaşımı bozan diğer koşullar neden olabilir.
Çocuklarda glokom
Bebeklerde ve çocuklarda glokom olması mümkündür. Doğumdan itibaren mevcut olabilir veya yaşamın ilk birkaç yılında gelişebilir. Optik sinir hasarına drenaj tıkanıklıkları veya altta yatan bir tıbbi durum neden olabilir.
Pigmenter glokom
Pigmenter glokomda, irisinizdeki pigment granülleri drenaj kanallarında birikir ve gözünüzden çıkan sıvıyı yavaşlatır veya bloke eder. Koşma gibi aktiviteler bazen pigment granüllerini karıştırır, onları trabecular ağ üzerinde biriktirir ve aralıklı basınç yükselmelerine neden olur.
Risk faktörleri
Glokomun kronik formları herhangi bir belirti veya semptom ortaya çıkmadan önce görüşü bozabileceğinden, şu risk faktörlerinin farkında olun:
– Göz içi basıncının yüksek olması (göz içi basıncı)
– 60 yaşın üzerinde olmak
– Ailede glokom öyküsü olması
– Diyabet, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve orak hücreli anemi gibi belirli tıbbi rahatsızlıklara sahip olmak
– Merkezde ince kornealara sahip olmak
– Aşırı derecede miyop veya ileri görüşlü olmak
– Göz yaralanması veya belirli göz ameliyatları geçirmiş olmak
– Kortikosteroid ilaçları, özellikle göz damlalarını uzun süre kullanmak
Nasıl Önlem Alabilirim
Bu kendi kendine bakım adımları, görme kaybını önlemede veya ilerlemesini yavaşlatmada önemli olan glokomu erken evrelerinde tespit etmenize yardımcı olabilir.
Düzenli olarak detaylı göz muayeneleri yaptırın. Düzenli kapsamlı göz muayeneleri, önemli hasar oluşmadan önce glokomun erken evrelerinde tespit edilmesine yardımcı olabilir. Genel bir kural olarak, 40 yaşın altındaysanız her iki ila üç yılda bir kapsamlı bir göz muayenesi yaptırmanızı önerir; 40 ila 54 yaşındaysanız her iki yılda bir; 55 ila 64 yaş arasındaysanız her yılda bir; ve 65 yaşından büyükseniz her yılda bir veya iki defa. Glokom riski altındaysanız, daha sık tarama yaptırmanız gerekir. Doktorunuzdan sizin için doğru tarama programını önermesini isteyin.
Ailenizin göz sağlığı geçmişini öğrenin. Glokom ailelerde akma eğilimindedir. Artmış risk altındaysanız, daha sık taramaya ihtiyacınız olabilir.
Güvenli bir şekilde egzersiz yapın. Düzenli, orta derecede egzersiz, göz basıncını azaltarak glokomun önlenmesine yardımcı olabilir. Uygun bir egzersiz programı hakkında doktorunuzla konuşun.
Reçeteli göz damlalarını düzenli olarak alın. Glokom göz damlaları, yüksek göz basıncının glokoma ilerleme riskini önemli ölçüde azaltabilir. Etkili olması için doktorunuz tarafından reçete edilen göz damlalarının herhangi bir semptomunuz olmasa bile düzenli olarak kullanılması gerekir.
Göz koruması kullanın. Ciddi göz yaralanmaları glokoma neden olabilir.
Glokom Teşhisi
Doktorunuz tıbbi geçmişinizi gözden geçirecek ve kapsamlı bir göz muayenesi yapacaktır. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli testler yapabilir:
Göz içi basıncının ölçülmesi (tonometri)
Genişletilmiş göz muayenesi ve görüntüleme testleri ile optik sinir hasarı testi
Görme kaybı alanlarının kontrol edilmesi (görsel alan testi)
Kornea kalınlığının ölçülmesi (pakimetri)
Drenaj açısının incelenmesi (gonyoskopi)
Glokomun Tedavisi
Glokomun neden olduğu hasar geri döndürülemez. Ancak tedavi ve düzenli kontroller, özellikle hastalığı erken evrelerinde yakalarsanız görme kaybını yavaşlatmaya veya önlemeye yardımcı olabilir.
Glokom, göz basıncınız (göz içi basıncı) düşürülerek tedavi edilir. Durumunuza bağlı olarak seçenekleriniz reçeteli göz damlaları, ağızdan alınan ilaçlar, lazer tedavisi, ameliyat veya bunların herhangi bir kombinasyonunu içerebilir.
Gözyaşı Damlası
Glokom tedavisi genellikle reçeteli göz damlaları ile başlar. Bunlar, sıvının gözünüzden nasıl aktığını iyileştirerek veya gözünüzün yaptığı sıvı miktarını azaltarak göz basıncını düşürmeye yardımcı olabilir. Göz tansiyonunuzun ne kadar düşük olması gerektiğine bağlı olarak, Doktorumuzun vereceği göz damlalarından birden fazlasının reçeteli bir şekilde kullanılması gerekebilir.
Ağızdan alınan ilaçlar
Göz damlası tek başına göz tansiyonunuzu istenen düzeye indirmezse, doktorumuz oral yoldan alacağınız bir ilaç da verebilir.
Cerrahi müdahale ve diğer tedaviler
Diğer tedavi seçenekleri arasında lazer tedavisi ve çeşitli cerrahi işlemler yer alır. Aşağıdaki teknikler, göz içindeki sıvının drenajını iyileştirmeyi ve böylece basıncı düşürmeyi amaçlar:
Lazer tedavisi. Açık açılı glokomunuz varsa lazer trabeculoplasty bir seçenektir. Doktorunuzun ofisinde yapılır. Doktorunuz trabecular ağdaki tıkanmış kanalları açmak için küçük bir lazer ışını kullanır. Bu prosedürün tam etkisinin ortaya çıkması birkaç hafta sürebilir.
Filtreleme ameliyatı. trabeculectomy adı verilen cerrahi bir prosedürle, cerrahınız gözün beyazında (sclera) bir açıklık oluşturur ve trabecular ağın bir kısmını çıkarır.
Drenaj boruları. Bu prosedürde, göz cerrahınız göz basıncınızı düşürmek için fazla sıvıyı boşaltmak için gözünüze küçük bir tüp yerleştirir.
Minimal invaziv glokom cerrahisi (MIGS). Doktorunuz göz tansiyonunuzu düşürmek için bir MIGS prosedürü önerebilir. Bu prosedürler genellikle daha az acil postoperatif bakım gerektirir ve trabeculectomy veya bir drenaj cihazı kurmaktan daha az risk taşır. Genellikle katarakt ameliyatı ile birleştirilirler. Bir dizi MIGS tekniği mevcuttur ve doktorunuz hangi prosedürün sizin için uygun olabileceğini belirleyecektir.
İşleminizden sonra, takip muayeneleri için doktorunuzu görmeniz gerekir. Ve göz tansiyonunuz yükselmeye başlarsa veya gözünüzde başka değişiklikler meydana gelirse, sonunda ek prosedürlerden geçmeniz gerekebilir.
Akut açı kapanması glokomunun tedavisi
Akut açı kapanması glokomu tıbbi bir acil durumdur. Size bu durum teşhisi konulursa, gözünüzdeki basıncı azaltmak için acil tedaviye ihtiyacınız olacaktır. Bu genellikle hem ilaç hem de lazer veya diğer cerrahi prosedürleri gerektirir.
Doktorun bir lazer kullanarak irisinizde küçük bir açıklık oluşturduğu lazer periferik iridotomy adı verilen bir prosedürünüz olabilir. Bu, sıvının içinden akmasına izin vererek göz basıncını azaltır.
Yaşam tarzı ve ev tedavisi
Bu ipuçları, yüksek göz basıncını kontrol etmenize veya göz sağlığını geliştirmenize yardımcı olabilir.
Sağlıklı diyetle beslenin. Sağlıklı bir diyet izlemek sağlığınızı korumanıza yardımcı olabilir, ancak glokomun kötüleşmesini engellemez. Çinko, bakır, selenyum ve antioksidan vitaminler C, E ve A dahil olmak üzere birçok vitamin ve besin göz sağlığı için önemlidir.
Güvenli bir şekilde egzersiz yapın. Düzenli egzersiz, açık açılı glokomda göz basıncını azaltabilir. Uygun bir egzersiz programı hakkında doktorunuzla konuşun.
Kafeini sınırlayın. Çok miktarda kafein içeren içecekler içmek göz tansiyonunuzu artırabilir.
Düzenli bir şekilde her gün sıvı tüketin.
Kısa bir süre içinde herhangi bir sıvıdan bir litre veya daha fazla içmek, göz basıncını geçici olarak artırabilir.
Başınız yüksekte uyuyun. Başınızı yaklaşık 20 derece hafifçe yukarıda tutan kama bir yastık kullanmanın, uyurken göz içi basıncını azalttığı gösterilmiştir.
Mutlaka doktorunuzun verdiği reçeteli ilaçları kullanın. Göz damlalarınızı veya diğer ilaçlarınızı reçete izah edildiği şekilde kullanmak, tedavinizden mümkün olan en iyi sonucu almanıza yardımcı olabilir. Damlaları tam olarak belirtildiği şekilde kullandığınızdan emin olun. Aksi takdirde, optik sinir hasarınız daha da kötüleşebilir.
Hastalıkla Başa çıkma ve destek alma
Glokom teşhisi aldığınızda, potansiyel olarak ömür boyu tedavi, düzenli kontroller ve ilerleyici görme kaybı olasılığı ile karşı karşıya kalırsınız.
Doktor Randevunuza gelmeden yapmanız gereken hazırlıklar
Randevunuzdan önce aşağıdakilerin bir listesini yapın:
– Sahip olduğunuz semptomlar ve ne kadar süredir
-Aldığınız tüm ilaçlar, takviyeler ve vitaminler, dozları dahil
-Görme değişiklikleri veya göz rahatsızlığı gibi geçmişte yaşadığınız herhangi bir göz problemi
-Glokomlu aile üyeleri, ne tür glokomları vardı ve durumun onlar için ne kadar şiddetli olduğu
– Varsa önceki glokom testi – örneğin görme alanları, görüntüleme veya göz muayenesi kayıtları