Gençlere Öğütler
SEVGİLİ GENÇLER
*Yrd.Doç.Dr.Mehmet MURAT
Sevgili gençler;
Sürekli bir büyüme, gelişme ve değişme içindesiniz. Siz anne-babanızın bir benzeri ya da kopyası değilsiniz. Anne-babanızın çocuğu olmanıza rağmen onlardan ayrı bir kişilik geliştiriyorsunuz. Siz kendinden başkasına benzemeyen özel bir kişilik geliştiriyorsunuz. Bu bakımdan özel birisiniz. Her genç gibi sizlerde kendinizi tanımak, başkalarını tanımak farklılıkları keşfetmek istersiniz. Bu farklılıklardan, özelliklerden benim ve çevremdekilerin sevdikleri hangileri? Bu sevilen özelliklerimi daha ustalıklı nasıl kullanabilir ve geliştirebilirim? Beni ben yapan güzellikler nelerdir? Gibi soruları kendinize sormakta son derece haklısınız. Bu tür soruların yanıtlarını bulabilmek için sevdiğiniz, ilgi duyduğunuz alanlarda kendinizi tanımanızı, bazı etkinliklerde bulunmanızı da son derece memnuniyetle karşılamaktayız. Biz anne-babalar, öğretmenler ve okul yöneticileriniz de sizlere yeteneklerinizi açığa çıkarıp geliştirebilmeniz için neler yapabileceğimiz konusunda sürekli düşünüyor ve bazı eylemler planlıyoruz. Sevgili gençler; sizlere pek belli edemesek de bizler sizlerin her birinizin ayrı bir dünya olduğunu biliyoruz. Bu ayrı dünyalarda ayrı ayrı güzelliklerin olduğunu hiç unutmuyoruz. Sizlere farklı türden çiçekler gözü ile bakıyoruz. Bu çiçekler ki toplumun vazgeçilmez yapı taşlarını oluşturacaklar. Biz biliyoruz ki sizler de var olan bu güzellikler sayesinde gelecek zamanlar daha yaşanılır olacak.
Gençler; kendi kendinize ben neyim ve ne olacağım gibi sorular soruyor ve bu sorulara kesin yanıtlar bulamıyor olabilirsiniz. Çünkü bizlerde sizler gibi iken böyle sorular soruyorduk. Hatta bizler; mahallemizde popüler olan ve herkes tarafından sevilen, medyada boy gösteren, sinemalarda baş rol oynayan, okullarda başarılı olan kişilere de özenir onlara benzemeye çalışırdık. Büyüyen ve değişen fiziksel yapımızın özendiğimiz kişilere benzemiyor diye kendimize ne kadarda kızdığımız olurdu. Aynanın karşısında saatlerce kendimizin sevdiğimiz ünlülere benzeyip benzemeyeceğini düşünerek hayal kurmuşuzdur. Sivilce olan yüzümüzden, uzamayan boyumuzdan, çirkinleşen (değişen) sesimizden, sakarlaşan elimizden, içimizde tam olarak anlamlaştıramadığımız enerji ve duygulardan bunlar gibi daha pek çok şeyden nefret ediyorduk. Arkadaşımızdan bazıları gibi matematik problemleri çözemiyor, şiir okuyamıyoruz ya da resim yapamıyoruz diye kendimize ne kadar da kızardık. Hele öğretmenimiz bir açığımızı yakalasa ondan, dersinden hatta okuldan bile soğurduk. Bazen karşı cinsten arkadaşlarımızın bizimle ilgilenmediklerini düşünüp üzülürdük. Ara sıra bilemediğimiz yerleri öğretmenlerimize soramaz, hatta öğretmenlerimizin sordukları soruları bilsek bile parmak kaldırmaktan çekindiğimiz bile olurdu. Her şeyi arkadaşlarımıza söyler onlardan yardım beklerdik. Anne-babalarımız ya üzülürler ya da bizlere kızarlar diye onlardan bazı şeyleri sakladığımız bile olurdu. Biz hayır demeyi terbiyesizlikle eşleştirir bu nedenle de kimseye hayır diyemezdik. Çoğu kez isteklerimizi babamız yerine annemize yöneltirdik. Bir yanlışımız olsa öğretmenimizden, okul müdürümüzden hatta ailemizden bile korkardık. Hata yapmayı dünyanın sonu olarak görürdük. Bunun yanında iyi şeylerin yapılması gereken rutinler olduğunu düşünür, onların keyfini bile doya doya yaşamazdık. Arkadaşlarımızdan etkilenir onların seçtikleri meslekleri seçerdik. Toplumda moda olan birkaç mesleğin dışında aklımıza hiçbir şey gelmezdi. Moda olan meslekleri seçmeyi toplumdan onay almanın bir yolu olarak görürdük. Biz asitli içeceklerin (kola gibi) ve bazı yiyeceklerin (çikolata gibi) alışkanlıkların başlangıcı olduğunu bilmezdik. Sigara ve alkollü içeceklerin çok zararlı olduğunu değişik kaynaklardan duyardık. Ancak sigara paketi taşımanın, büyüklerimize bakkal market gibi yerlerden bunları satın almanın hatta çakmak ve kibrit taşımanın bu zararlılara alışma da etkili olacağını hiç düşünmezdik. Büyüklerimizin bizden bu tür isteklerini masum istekler gibi görür onların yanımızda sigara içmelerine sesimizi çıkarmak aklımızdan bile geçmezdi. Sigaranın süründürüp, alkolün ise öldürdüğünü duyardık. Ama bu ifadenin anlamını düşünmezdik. Genç ve sağlıklı olmamız, basın ve yayın organlarının günümüzdeki kadar gelişip yaygınlaşmamış olması gibi nedenlerle sürünmek ve ölmek kavramlarını yeterince anlayıp hissedemezdik. Madde bağımlılığı yaygın olmadığından bu konuyu gündemimize bile almazdık.
Sevgili gençler; sizlere olan sevgimizi kolayca anlayacağınız bir şekilde gösteremesek bile sizleri seviyoruz. Sizleri bizlerden daha kendine güvenen ve yetenekli olarak görüyoruz. Sizlerin medyada boy gösteren, halk arasında popçu-topçu olarak tanımlanan modellere itibar etmediğinizi biliyoruz. Sizlerin doğuştan getirdiğiniz, anne-babanızdan aldığınız soyunuza ait özelliklerinizin sizin özgün yapınızı ortaya koyduğunu, bu yapı içersinde de sizin, içinde bulunduğunuz toplumun beğeneceği bir sürü özellik olduğunun farkında olduğunuza inanıyoruz. Bu özelliklerinizin sınırlarını tam olarak bilmeseniz de pek çok güzelliğe sahip olduğunuzu biliyorsunuz. Sizler için popüler modeller değil geleceğinize ilişkin verdiğiniz kararların önemli olduğunu biliyoruz. Sevdiğiniz insanların bazı davranışlarını kendinize model seçmenizin çok yerinde olduğuna inanıyoruz. Ancak bu durumu kendi özgün yapınız içinde algılayıp yorumlamanız bizleri rahatlatıyor. Artık siz fiziksel yapınızın (uzun ya da kısa boylu, şişman ya da zayıf, sarı ya da siyah saçlı, sakalının erken ya da geç çıkması ....) size has bir gelişim izleyeceğini bunun da doğal olduğunu, fiziksel farklılıkların insanın gerçek değerini belirlemediğini insanın gerçek değerini; onda var olan yetenekleri kullanıp kullanmamasının ya da insanların yararına kullanmasının belirlediğini bilmeniz bizleri rahatlatıyor. Sizler bütün arkadaşlarınızla aynı yeteneklere sahip olmadığınızı, bu nedenle de her derste en başarılı olmak yerine ilgi ve yetenekli olduğunuz ve sevdiğiniz derslerde başarılı olmanız gerektiğini biliyorsunuz. Sizlere okutulan dersleri dikkatlice incelerseniz size uygun sevebileceğiniz dersler kesinlikle olacaktır. Öğretmenlerinizin sordukları sorular da yanlış yanıt vermenizin dünyanın sonu olmadığını yaşayarak görüyorsunuz. Sevgili gençler; sizlerde yaşayarak gördünüz ki sorunlarınızı arkadaşlarınıza anlatmak onları çözmenizde yeterli olmuyor. Artık okullarınızda rehberlik servisleri ve rehber öğretmenler var. Onlarla da zaman zaman iletişim halinde olmanız elbette en doğrusudur. Sizler bir problemi çözmede yeri geldikçe okul müdürünüzün bile kapısını tıklayıp yardım isteyebilecek güvene sahipsiniz. Sevgili gençler sizler küçük-büyük bütün insanlarla iletişim kurabilen ve iletişimde yeri geldikçe gerekçeleri ile birlikte hayır diyebilen bir yapıdasınız. Sizler biliyorsunuz ki güzellikleri yaşamak (bir dersten iyi not almak, bir işi başarı ile tamamlamak, birine yardımcı olmak gibi olumlu davranışlar) sizinde hakkınız. Güzellikleri doya doya yaşamanız bizleri de mutlu etmektedir. Özellikle sağlığınız bizim için çok önemlidir.
Sevgili gençler; kola gibi asitli içecekler ve çikolata gibi yiyeceklerin bağımlılık yaptığını biliyor olmanız gelecekte sizleri bekleyen büyük tehlikelere karşı önlem almanız bakımından önem taşımaktadır. Günümüzde tıp ve iletişim alanlarındaki gelişmeler sigara ve alkollü içeceklerin zararlarını öğrenmemizi kolaylaştırmaktadır. Sizlerde bir tane içmekten ne çıkar, çevreye zarar vermeden içmek gerek gibi sözlerin çok anlamsız olduğunu biliyorsunuz. Sizler bir itirafta bulunmak istiyoruz o da büyüklerinizin elindeki sigaraya size hiç yakışmıyor dercesine bakmanız onları perişan ediyor. Sigara içen kişi çok yakınınız dahi olsa sizin bulunduğunuz ortamda sigara içmesine eleştiri getirmeniz bizim için çok anlamlıdır. Biz içtik hata yaptık siz içmeyin gibi sözlerin sizin açınızdan hiçbir değere sahip olmadığını biliyoruz. Bizlerde yanlışları yapmayarak sizlere örnek olmanın daha doğru olacağına inanıyoruz. Birde sigara ve alkol kullananların biz dertten içiyoruz, yok biz keyiften içiyoruz, muhabbet olsun diye gibi sözlerin sizler tarafından da çok anlamsız olarak yorumlanacağı açıktır.
Sevgili gençler; son zamanlarda bazı ülkelerde madde bağımlıları da kendini göstermektedir. Siz gençlerimizin bu tür olaylara karşıda uyanık olacağını düşünüyoruz. Bu maddelerin zararlarından bazılarını sizlerle paylaşmak istiyoruz. Sizlerde başkalarını aydınlatırsınız diye.
Madde bağımlılığının zararları;
* Merkezi sinir sistemi üzerinde etkili olmakta, karar verme sürecinin işletilmesini engelleyerek doğru karar vermeyi zorlaştırmaktadır.
* Dikkati azaltmakta, değerlendirme yeteneğini yok etmektedir.
* Özdenetimi azaltmaktadır.
* Duyu alma yeteneğini azaltmakta, hissizleşme başmaktadır.
* Cinsel hormonların bozulmasıyla birlikte cinsel güçte azalmaya neden olmaktadır.
* Aile içi ilişkilerde bozulma ve iletişimsizliğe neden olmaktadır.
* Üst beyin denetimi ortadan kalktığı için cinsel tacizin olmasını ve yapılmasını artırmaktadır.
* Bütün uyuşturucu ve uyarıcılar alışkanlık yapmaktadır.
* Bedensel ve zihinsel sağlığı ciddi bir biçimde etkilemektedirler
* Madde bağımlısı kendisini ve çevresini tehlikeye sokacak davranışlarda bulunabilir
* Maddelerin çoğu pahalıdır ve yüksek alım gücüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle yasa dışı yollardan kazanç elde etmeye zorlanılır.
Sevgili gençler yukarıda zararlarından sadece birkaçını saydığımız madde bağımlısı kişilerden kendinizi korumanız gerektiğine inanıyoruz. Bu kişileri çok yakından tanıyor olmanız hatta sizlerle akrabalık ilişkilerinin dahi olması sizlere zarar vermeyecekleri anlamı taşımamaktadır. Aklınıza en yakın arkadaşlarımız böyle bir durumla karşı karşıya kaldıklarında ne yapmalıyız gibi sorular gelebilir. Bizce; arkadaş seçiminde arkadaşlarınızın zararlı alışkanlıkları olup olmaması önemli bir etkendir. Bu tür arkadaşlardan uzak olmanın daha yararlı olacağını düşünmekteyiz. Hatta biz başlangıçta hiçbir zararlı alışkanlığı olmayan ancak daha sonra bazı olumsuzluklar yaşayan arkadaşlarla bile ilişkilerin yeniden gözden geçirilmesi ve gerekirse arkadaşlığın bitirilmesinden yanayız. Çünkü insanların nasıl öldükten sonra tekrar dirilme şansları yok ise bazı zararlı maddeleri bir kez aldıklarında geriye dönüşleri de yok gibidir. Kesinlikle boğulacağımızı bildiğimiz bir suya nasıl girmemek için tedbir alıyorsak aynen öyle de zararlı maddelerden, hatta gölgelerinden bile kaçmak ve dostlarımızı da uyarmak gerektiğini düşünüyoruz.
Sevgili gençler; son söz olarak sizleri sevdiğimizi bir kez daha söylemek istiyoruz. Yaşamınızı ve geleceğe ilişkin planlarınızı bizlerle paylaşmanız bizleri son derece mutlu etmektedir. Bizlerden bir şeyler istemeniz bize bir yük değil işe yarıyoruz duygusu verir ve seviniriz. En güzel günlere...
* Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Psikolojik Danışma ve Rehberlik ABD


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Gençlere Öğütler" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Doç.Dr.Psk.Dnş.Mehmet MURAT'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Doç.Dr.Psk.Dnş.Mehmet MURAT'ın izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.