Hiç kimse ciğerleri memelilerde biyolojik ağırlıklarını çekmemekle suçlayamaz, ancak kanı oksijenlendirme konusundaki tartışılmaz yeteneklerinin yanı sıra, kırmızı şeyi yaratmada da hayati bir rol oynadıkları görülüyor.
Bu, fare akciğerlerinin saatte 10 milyondan fazla trombosit ürettiğini keşfeden Kaliforniya Üniversitesi’nden araştırmacıların sonucudur – çoğu fare dolaşımında. Akciğerlerin trombosit üretebileceğini bilmemize rağmen, kimse bu çalışmanın gösterdiği ölçeği gerçekten anlamadı – şimdiye kadar aslanın payına düşen şeyin kemik iliği olduğunu varsaymıştık.
Bu, otomatik olarak insanlarda da aynı olduğu anlamına gelmez, ancak durum böyle olmasaydı şaşırtıcı olurdu. Araştırmacılardan biri olan Profesör Mark Looney şöyle açıkladı: “Burada farelerde gözlemlediklerimiz, akciğerin insanlarda da kan oluşumunda önemli bir rol oynayabileceğini kuvvetle gösteriyor.
“Bu bulgu, kesinlikle akciğerlere ilişkin daha sofistike bir görüşe işaret ediyor – bunlar sadece solunum için değil, aynı zamanda kanın önemli yönlerinin oluşumunda da kilit bir ortak.”
Akciğer fonksiyonu hakkındaki bu önemli bilgi parçası nasıl bu kadar uzun süre gizli kalmıştı? Keşif, iki fotonlu intravital görüntülemeye dayalı nispeten yeni bir teknoloji kullanılarak yapıldı. Kısacası, yeşil floresan protein (GFP) fare genomuna yerleştirildi, yani trombositler vücutta yol alırken yeşil bir ışık yayacaktı. Bu yöntemi kullanarak, araştırmacılar megakaryositlerin (trombosit oluşumundan sorumlu hücre) nerede yoğunlaştığını görebildiler.
Daha derine indiler ve yaklaşık bir milyon megakaryosit progenitör hücresinin ve kan kök hücrelerinin her bir fare akciğerinin dokusunun hemen dışında olduğunu keşfettiler. Megakaryositler daha önce kemik iliği ile ilişkilendirilirken, inancın tamamen yanlış olmadığı görülüyor – trombosit üretimine başladıkları akciğerlere geçmeden önce yaşamları kemik iliğinde başlatıyorlar.
Ekibin bir başka üyesi olan Guadalupe Ortiz-Muñoz, “Megakaryositlerin kemik iliğinden akciğerlere kadar trombosit üretmek için seyahat etmesi büyüleyici” dedi. Akciğerin, kanın mekanik kuvveti veya belki de henüz bilmediğimiz bazı moleküler sinyaller nedeniyle trombosit üretimi için ideal bir biyoreaktör olması mümkün. “
Bu ilginç olsa da, aslında tıp için ne anlama geliyor? Araştırmacılar, bu keşfin akciğer iltihabı gibi rahatsızlıklara yardımcı olup olamayacağını merak ediyorlardı. Bu amaçla, vurgulanmış megakaryosit progenitör hücreli akciğerleri düşük trombosit sayısı olan farelere naklediyorlar. Sonuç, birkaç ay boyunca sayıları normal seviyelere yükselten bir trombosit oluşumu patlamasıydı. Umut verici bir başlangıç.
Araştırmacılar daha sonra, vurgulanmış hücrelere sahip sağlıklı akciğerleri, normal kan kök hücreleri olmayan kemik iliği olan farelere nakletti. Şaşırtıcı bir şekilde, bilim adamları akciğerlerdeki hücrelerin hasarlı kemik iliğine gittiğini ve zamanla çalıştığını keşfettiler – sadece trombosit değil, aynı zamanda nötrofiller, B Hücreleri ve T Hücreleri de ürettiler. Bu, akciğerlerin bir sürü kan progenitör hücresini ve kök hücresini sakladığını gösteriyor.
Looney, “Kanı üreten kök hücrelerin sadece tek bir yerde yaşamadığını, aynı zamanda kan dolaşımıyla dolaştığını giderek daha fazla görüyoruz” dedi. “Belki de farklı organlarda ‘yurtdışında çalışmak’ kök hücre eğitiminin normal bir parçasıdır.”