Önemli Noktalar
Başta Amerika ve Avrupa ülkelerinde olmak üzere ailelerin önemli bir kısmında evde bir veya daha fazla sayıda evcil hayvan bulunmaktadır. Hamilelik ve bebek bakımı döneminde bu evcil hayvanların evde bulunmaları çoğunlukla bir soruna yol açmaz. Ancak yine de bazı noktalara dikkat etmek muhtemel olumsuz durumları önlemek açısından önemlidir.
Gebelik döneminde evde kedi beslemek
Kedilerin ve özellikle sokağa çıkarılan kedilerin en büyük tehlikesi dışkılarında, doğmamış bebekte enfeksiyon yarattığında ciddi durumlara yol açabilen toksoplazma parazitin bulunabilmesidir. Ev kedilerinde bu parazit nadir görülmektedir. Ancak bu parazit kedinin dışkısıyla bulaştığından önlem olarak kedinizin dışkı kabını başka birinin değiştirmesini sağlayın. Kediyi sevmenizde, ona dokunmanızda bir sakınca yoktur.
Kedilerden insanlara bulaşabilen Toksoplazma (“Toxoplasma Gondi”) adı verilen etken parazitten kaynaklanan toksoplazmosis yani toksoplazma enfeksiyonunu barındıran diğer bir kaynak çiğ kırmızı etlerdir.
Vücudunda toksoplazma etkenini barındıran kedilerden parazit insana kedi dışkısıyla temas sonucu ellerin yıkanmamasıyla bulaşabilir. Yine kedi dışkısıyla bulaşmış sebze ve meyve türü gıdaların iyi yıkanmaması veya iyi pişirilmemesi sonucu da etken vücuda sindirim sistemi yoluyla girer.
Vücudunda Toksoplazmaya karşı bağışıklığı olmayan bireylerde toksoplazma çok çeşitli hastalık tablolarına yol açarken anne adaylarına geçmesi durumda bebeklerde düşük, erken doğum, göz ve beyin kusurları gibi çeşitli sorunlara neden olabilir.
Toksoplazmaya bağışıklık olup olmadığını gösteren testler Toxo IgM ve ToxoIgG’dir. ToxoIgM testinin pozitif çıkması büyük olasılıkla halihazırda geçirilmekte olan enfeksiyonuve bağışıklığı gösterir. ToxoIgG testinin pozitif çıkması ise büyük olasılıkla önceden geçirilmiş enfeksiyonu ve bağışıklığı gösterir. Şüpheli durumlarda bu testlerin belirli aralıklarla tekrar edilmesi gerekebilir. Hatta ToxoIgG avidite adı verilen ileri testlerin yapılması gerekebilir.
ToxoIgG pozitifliği tüm anne adaylarının ancak %1-3’lük kısmında mevcuttur. Tokspolazma etkenine bağışık olan anne adaylarının bebeklerinde gebelikte toksoplazma enfeksiyonu sorunu yaşama olasılıkları düşüktür.
Tavsiye:
Kedi besleyen anne adaylarının kediyle direkt temastan mümkün olduğunca kaçınmalarını öneririz. Kumunu eşlerine değiştirtmeleri veya kendileri değiştiriyorlarsa eldiven kullanmaları ve sonrasında ellerini iyice dezenfektan sabunla temizlemeleri hamilelik döneminde sorun yaşama olasılıklarını önemli ölçüde azaltır.
Sokağa çıkmayan, çiğ etle beslenmeyen ve veteriner kontrolleri düzenli olarak yapılan bir kediden toksoplazma bulaşma ihtimali son derece azdır. Bu nedenle hamilelik planlayan anne adaylarının kedilerinden vaz geçmeleri gerekli değildir.
Sokak kedileri toksoplazmayı genelde ufak oldukları dönemde geçirirler. Büyük kedilerin toksoplazma etkeni barındırma ihtimalleri azdır.
Kedi tırmalaması çoğunlukla toksoplazma bulaşmasına neden olmayan bir durumdur. Kedi tüyü ise toksoplazma barındırmaz.
Gebelik döneminde evde köpek beslemek
Köpeklerin herkese aşikar olan ancak günümüzde ender görülen kuduz hastalığı dışında en büyük tehlikesi “köpek kisti” adı verilen ve yine bir parazit tarafından oluşturulan sıklıkla karaciğer yerleşimli kistlerin oluşumuna neden olabilmeleridir (kist hidatik). Gebelikte bu enfeksiyon geçirildiğinde bebek üzerinde olumsuz etki yaratması beklenmemektedir. Yine de köpeğinizin bakımını başka birinin üstlenmesinde fayda vardır.
Gebelik döneminde evde kuş beslemek
Evcil kuşların bakımı genellikle sorun yaratmaz.
Ancak evcil de olsalar kuşlarda kampilobakter, salmonella, klamidya gibi bakterilerin ve protozoonların bulunabileceği dikkate alınmalıdır. Kuş alırken veteriner tarafından bakımı ve muayenesi yapılmış bir yerden alınmalıdır. Özellikle papağanlar bakımları zor olması yanında etraflarını çok kirletirler ve ortamları çoğunlukla tozludur. Bu tür kuşların mümkünse bahçede veya yaşam alanından nispeten uzak yerlerde bulundurulması önemlidir. Tüm kuşlarda ama özellikle papağanlarda “chlamidia psittaci” adı verilen bir etken bakteri yoluyla oluşan psittakoz vardı. Günümüzde ender olmakla beraber evinde papağan bulunan ve grip belirtiler gösteren bireylerde bu hastalıktan şüphelenilmelidir.
Gebelik döneminde evde kemirgen beslemek
Anne adaylarının bulundukları ortamlarda kemirgenlerden uzak durmaları daha uygundur.
Gebelikte hamster türü benzeri kemirgenleri beslerken veteriner kontrollerini aksatmamalı. Veteriner önerilerine uymak çok önemlidir. Kemirgenlerdeki en büyük tehlike bu hayvanlardan insanlara “Lenfositik Koriyomenenjit virüsü(LCMV)” bulaşma ihtimalidir.
Gebelik döneminde evde sürüngen beslemek
Hamile kadınların birçok zararlı bakteri taşıyabilen iguana ve benzeri sürüngenler ile temas etmemesi uygun bir yaklaşımdır.
Hamilelik dönemi, doğum ve doğum sonrası ile ilgili ayrıntılı bilgiler içeren bu bölümümüz Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Kağan Kocatepe tarafından hazırlanmaktadır.