Dinleme, basit gibi görülse de farklı şekillerde yapılan, incelikleri olan bir eylemdir. Dinleme çeşitleri içinde en faydalı olanlardan biri ise etkili dinlemedir. Bu yazımızda etkili dinleme nedir? Etkili dinlemenin özellikleri nelerdir? sorularına yanıt verdik. Etkili dinleme; konuşanı dikkatle dinlemek, onun ne anlatmak istediğini tam olarak anlamaktır. Dinleme işitme duyumuzla ortaya çıkan bir durumdur. Ancak her işittiğimiz şeyi dinlemiş sayılmayız. İşitme olayı, kulağımıza gelen ses dalgalarının, kulak kepçesi tarafından toplanarak kulak zarına iletilmesi, kulak zarının ve diğer işitme organlarının titreşmesiyle beyne iletilmesi şeklinde gerçekleşir. Ancak dinleme bu seslere gösterilen dikkatle ortaya çıkmaktadır. Duyulan şeylerin algılanması, düşünülmesi ve bunun beyinde değerlendirilmesi, işlenmesidir.
Etkili Dinleme Koşulları
Konsantre olma: İyi bir dinleyici çevredeki, dinlemeyi bozucu etkenleri dikkate almaz ve tüm dikkatini dinleyiciye vermekte zorlanmaz. Konsantrasyon gücü arttıkça, daha iyi bir dinleyici olunur ve daha iyi bir iletişim kurulur.
Konsantrasyonu bozucu etkenlerin giderilmesi: Dikkat dağıtıcı seslerin kontrol altına alınmasıdır. Bu, dinlemenin sağlıklı bir şekilde yapılmasını sağlar.
Konuşmacıyla göz teması: Dinleyicinin konuşmacının anlattıklarına verdiği değeri gösterir. Göz teması kurmayan bir dinleyiciyle sağlıklı bir iletişim kurulamamaktadır. Bu tarz bir dinleme konuşmacının da konsantrasyonunu dağıtmakta ve konuşmanın ilerlemesini engellemektedir.
Konuşmacının sözünün gereksiz yere kesilmemesi: Etkili dinleme için vazgeçilmez unsurdur. Konuşmacının anlattıklarına odaklanmasını arttırmaktadır. Konuşmacının da anlatacaklarına daha iyi odaklanmasına neden olmaktadır.
Konuşmacının ihtiyacının saptanması: İnsanlar rahatlamak için, öfkesini çıkarmak için, ikna etmek için, haberdar etmek için, anlaşılmak ve sinirlerini gevşetmek için vb. birçok nedenle konuşmaktadırlar. Dinleyici, konuşmacının ne maksatla konuştuğunu saptadığında, dinleyici anlatılanları daha iyi anlamaktadır.
Konuşmacının anlattıklarına ilgi duyulması: Jest ve mimiklerle desteklenen dinleme, konuşmacının kendi anlattıklarına ilgi duyulduğunu düşündürmektedir. Konuşmacı bu şekilde dinlendiğinde anlatacaklarına daha iyi odaklanmakta, anlatacaklarını şevkle anlatmaktadır
Konuyu destekleyecek soruların sorulması: Konuşmacının konuya açıklık getirmesi için sorular düşünmek etkili bir dinleme ortamı sağlamaktadır. Bu soruların konuşmacıya yönlendirilmesiyle de konuşmacı daha iyi bir konuşma yapacaktır.
Fazlasının anlatılmasının istenmesi: Konuşmanın bazı kısımlarının daha fazla detay verilmesinin istenmesi dikkati daha da yoğunlaştıracaktır. Dinleme esnasında dinleyicinin aklına takılabilecek hususlar daha derinlikli anlatımla çözüme kavuşturulacak ve dinleme işi duraksamamış olacaktır.