-
Nebihe Nur YILMAZTarih: 21-03-2019 14:30:00
Güncelleme: 21-03-2019 14:30:00
Guguk kuşları, kuşlar arasında belki de en duygusuz olanıdır. Yavrularına bakmayan, yavrularına bakması için başka kuşlara teslim eden annelik yada babalık duyguları körelmiş kuş türüdür: ‘’Guguk Kuşu’’ Yani bir canlının özgürlüğünün başka bir canlıya bile isteyerek teslim edilmesi olarak adlandırılabilir.
Esaret, özgürlük tutkusu ve sınıf ayrılıkları çerçevesinde gelişen bir filmden bahsedelim. Bu film guguk kuşu. Guguk kuşu filmi otorite ve baskıcı sisteme eleştiri niteliğinde mesajlar içeren, toplumun tüm normlarının demokratik yapıyı nasıl biçimlendirdiğini gözler önüne seren baskıcı sisteme gönderme niteliği taşıyan bir film
Guguk Kuşu filmi 1950’lerin sonunda bir akıl hastanesinde geçiyor. Çeşitli suçlardan dolayı hapse giren McMurphy; defalarca hastaneden kaçmaya çalışan ve kaçmayı başaramayınca da deli taklidi yaparak, kendini daha az güvenlik önlemi olduğunu düşündüğü bir akıl hastanesine aldırmayı başarıyor. Başta amacı, güvenlik zafiyetinden faydalanarak özgürlüğüne kavuşmakken; bir süre sonra kurduğu dostluklar, onu bulunduğu akıl hastanesine bağlıyor ve ona deli olmayı sevdiriyor. Daha sonra kaçmak istediği akıl hastanesinden kaçıp gitmek yerine; acımasız tedavi yöntemlerine ( elektroşok, ağır psikolojik ilaçlar gibi ) maruz kalarak arkadaşlarıyla birlik olmayı tercih ediyor. İçinde bulundukları tutsaklıktan bir haber olan bir sürü akıl hastasının hayatlarında farkındalık yaratıyor.
Filmde gerçek akıl hastalarının yanı sıra; dışarıdaki hayata uyum sağlayamayacakları düşüncesiyle, sağlıklı oldukları halde orada kalmayı tercih edenler de var. Bir kez “akıl hastası” etiketi aldıktan sonra sonra, tekrar toplumun bir bireyi olmanın mümkün olmadığını kendilerini inandırıyorlar.
J.J Rousseau'nun düşüncesinde özgürlüğün büyük önemi vardır. O'na göre, özgürlük var olmanın en büyük kaynağıdır. "İnsan özgür doğar, oysa yaşamının her alanında zincirlere vurulmuştur. J.J Rousseau doğal hukukun temeli olarak özgürlüğü kabul eder. Ona göre, insan ancak toplum içinde özgür olabilir: Özgür halk itaat eden fakat köle olmayan halktır. Şef vardır ama efendi yoktur, yalnız ve yalnız yasalara uyar ve yasalar sayesinde diğer insanların boyunduruğu altına girmez. Ona göre , özgürlükten vazgeçilemez: "Özgürlüğünden vazgeçmek insan olma niteliğinden vazgeçmek demektir; insanlık haklarından, hatta ödevlerinden vazgeçmek demektir. Her şeyden vazgeçen insanın hiç bir zararını karşılama olanağı yoktur. Böyle bir vazgeçme insanın yaratılışıyla zıttır. İnsanın hayatından her türlü özgürlüğü almak, yaşamını belirli kalıplara göre şekillendirmesini istemek davranışlarından her türlü düşüncesini kaldırmak demektir" Böyle bir yaklaşım bireyi suçu olan tutsaklar gibi yaşamaya mahkum etmektir. Yaşam alanını sınırlamak denektir.
Film baskıcı sistemler bu noktalardan eleştirmekte ve bir insanın hiç tanımadığı yalnızca diploması olduğu için güvendiği birine bedenini özgürce kesip biçme hakkını vermesinin yanlışlığını canlı bir şekilde yansıtıyor.. Filmde de hastalar istemedikleri ve etkileri rahatsız edici olduğu halde, çeşitli hapları almaya zorlanmakta ve dahası adeta bir işkence seansı şeklinde gelişen elektroşok tedavisine maruz bırakılmaktadır. Hastalar istemeseler dahi doktorların vücutları hakkında verdikleri kararlara uymak zorunda kalıyorlar. Ve elektroşok tedavisi nedeniyle sağlıklı bir birey gerçekten hasta durumuna düşürülüyorlar. Bu sebeple film baskıcı ve otoriter görüşe karşı olayları ve davranışları içermektedir. Bununla beraber Birlik olma, dostluk kardeşlik, gibi değerli duygu ve düşünceler gizli ve derin bir şekilde filmde yer edinmiştir.