Hazırlayan: Sami Aslan
İlaç endüstrisi korona virüse karşı aşı geliştirmek için çalışırken, USA’ da yapılan bir ankette Amerikalıların yarıdan fazlasının aşıyı kullanma konusunda çekinceli olduğu ortaya çıktı.
Bugünlerde hasta sayısının 2 milyonu bulduğu, ölü sayısının 150 bini geçtiği USA’ da insanların KOVİD’ i önleyen aşıyı bir an önce olmak için kuyruklara girmesi beklenirken önemli bir kısmının buna sıcak bakmamasına şaşırmamak gerekir.
Ağustos ayında yapılan bir Gallup Araştırması’nda USA’ da en nefret edilen sektörün ilaç endüstrisi olduğu ortaya çıkmıştı. Katılımcıların yüzde 58’ inin ilaç endüstrisiyle ilgili olumsuz görüşleri varken sadece yüzde 27’ si sektöre müspet bakıyordu. Tıbbın ticarete alet edilmesi, tıbba olan güveni sarstı. Sadece USA’ da değil tüm dünyada ilaç endüstrisine olan güven giderek azalıyor. Bunun elbette birçok sebebi olabilir ama en önemlisi tıbbın ticarileşmesi.
Şimdi büyük bir kazanç kapısı olarak gördükleri KOVİD aşısı için canla başla uğraşan endüstrinin üç sene önce Avrupa Birliği’nin koronavirüs gibi patojenlere karşı bir salgından önce hızlı aşı geliştirme projesini reddettikleri ortaya çıktı. Sebep bunun ticari bakımdan câzip olmaması idi.
Dünyanın en büyük aşı üreticilerinden Sanofi’ nin CEO’ sunun “Parayı veren düdüğü çalar” sözü aslında her şeyi özetliyor. Kimse tabii ki endüstrinin ürünlerini bedava dağıtmasını beklemiyor ama daha çok kazanma hırsının şirketleri kanun dışı yollara sevk etmesi de olacak şey değil.
Radyoaktiviteyi keşfeden, radyum elementini ayrıştıran ve iki Nobel Ödülü sahibi de olan Marie Curie bu buluşları için patent almayı reddetmişti: “Radyum bir elementtir ve insanlığın malıdır. Kimseyi zenginleştirmek için araç olamaz.” demişti.
Çocuk felci aşısını geliştiren Jonas Salk da bu buluşu için patent çıkarma tekliflerini reddetmişti; oysa bu sayede milyarlarca dolar kazanabilirdi. Dediği şuydu:
“Aşı tıpkı güneş gibi insanlığın malıdır. Güneşe patent alabilir misiniz?”
Günümüzde ise tüm insanlığın sahibi olması gereken tohumlar gibi bakteri ve virüslere de patent alınıyor. Parayı veren düdüğü çalıyor! Amaç” insan sağlığı” değil, para kazanmak.
Aşı haberleri hisse fiyatlarını artırırken, bir yandan da kargaşaya yol açıyor. İlk açıklamadan sonra hisse değerleri yükseliyor, satışlar başlıyor, sonra fiyat düşüyor, demek ki birileri kasalarını dolduruyor.
Halk sağlığının en önemli koruyucu uygulamalarından olan stratejik aşılar, sadece kâr amacıyla üreten şirketlerin eline teslim edilmemelidir.
Kaynak: Prof.Dr. Ahmet Rasim Küçükusta