- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Çinko vücudun temel minerallerinden biridir. Eksikliği kansere neden olabilir. Çinko içeren meyve, sebze gibi yiyecekler tüketerek mineralden faydalanın.
Sağlıklı bir toplum sağlıklı bireyler yetiştirerek olur. Bu hem fiziksel sağlık hem de ruhsal sağlığı sağlar.
Devlet politikaları da bunu öngörür ve hastalıklarla mücadelede önemli projeler geliştirir. Tabi vatandaşlar da kendi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmeli; dengeli, sağlıklı ve düzenli beslenmeye dikkat etmeli, yapay ve hazır gıdadan uzak durup doğal beslenmeye özen göstermelidir.
Vücudumuzun her birinin ayrı ayrı öneme sahip olduğu vitamin ve minerallere ihtiyacı vardır. Vücut metabolizmasında kilit nokta olan vitamin ve mineraller, organizmadaki birçok fonksiyonun aksamaması için, hastalıklarla mücadele için alınması gereken besin öğeleridir.
Vitamin ve mineraller, doğrudan enerji kaynağı olmasa da enerji sağlayıcı reaksiyonlarda enzimlerle birlikte önemli görevler alıp, metabolizmayı düzenleyen hayati önemli görevlere sahiptir.
Yetişkin bir insan vücudunda %6 oranında mineral bulunur. Tırnak, kemik, diş gibi yapılara katılır. Her insanın günlük alması gereken mineral ihtiyacı cinsiyet, yaş, ağırlığa göre farklılık gösterir. Mineraller, insan vücudunda üretilmediğinden dışarıdan besinlerle alınır. Minerallerin eksikliklerinde ise vücutta yapısal ve fonksiyonel bozukluklar oluşur.
Çinkonun Faydaları Nelerdir?
Vücudun ihtiyacı olan başlıca minerallerden biri de çinko’dur. Çinko; vücutta önemli metabolik görevleri olan, çocukların büyüme ve gelişmesinde rölü olan, birçok enzimin yapısına katılan, vücudun kendini iyileştirmesi ve hücre yenilenmesi için, zihinsel fonksiyonlarda önemli rolü olan bir mineraldir.
Çinko az miktarda da olsa günlük her gün alınması gereken bir mineraldir. Çünkü vücuda dayanıklılık vererek bağışıklık sistemini destekler. Bağışıklık sisteminin kuvvetli olması demek de başta kanser hastalığı olmak üzere birçok hastalıktan korunmak anlamına gelir.
Bazı kinolon grubu antibiyotikler çinko emilimini olumsuz etkilediğinden, antibiyotikler doktor bilgisi olmadan rastgele kullanılmamalıdır. Ayrıca; eklem iltihabı için kullanılan bazı ilaçların emilimini çinko azaltabilir. Bu ilaçları aldıktan sonra 2-3 saat içinde çinko içeren besinler alınmamalıdır.
Erkekler için günlük çinko ihtiyacı 11 gr iken kadınlar için bu oran 8 gr, çocuklar da ise yaş grubuna göre 5-8 gr arasındadır. Hayvansal besinlerle alınan çinko bitkisel besinlerden alınan çinkoya göre emilimi daha fazladır. Diyabet hastalarında ve sedef hastalarında çinko yaşam kalitesini arttırır. Vücuttaki çinkonun %90’nını kas ve kemikler içerir.
Çinko;
hücrelerde yenilenme sağladığından cilt ve kasların erken yaşlanmasını önler, cildi güzelleştirir ve antioksidan etkisi vardır.
Çinko İçeren Gıdalar?
Birçok hayvansal besin, kuruyemiş ve sebzede bulunur. Kırmızı ve beyaz et, balık, kabuklu deniz canlıları, tahıllı gıdalar, kuru fasulye, nohut, badem ve fındık gibi yağlı tohumlar süt ve süt ürünleri iyi birer çinko kaynağıdır. Yalnız sütteki kalsiyum çinko emilimini azaltır.
Karaciğer ve böbrek etleri, susam, tahin, kabak çekirdeği ve ay çekirdeği, ceviz, keten tohumu, buğday ekmeği, ıspanak, mantar, bezelye, bamya, mayalı ürünler( ekmek gibi), yeşil mercimek, kaju bitkisi kavrulmuşu; marul, soğan, turp gibi birçok besinden çinko ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.
Sebzelerin sularında bol miktarda mineral bulunduğundan, sebzeleri haşladığınızda suyunu kesinlikle değerlendirmeli, kullanmalısınız, atmamalısınız. Özellikle içinde bol miktarda çinko mevcuttur. Ayrıca sebzelerin mineral ve vitaminlerinin yok olmaması için yemek pişirirken çok yüksek ateşte pişirilmemelidir. Protein içeren besinlerdeki çinkonun emilimi daha kolaydır. Örneğin; et ve süt ürünleri gibi.
Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre kanser hastalarının %55’nde çinko eksikliği görülmüştür. Zaten kanser hastalığı da bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bu da çinkonun bağışıklığı arttırdığının bir kanıtı olabilir. Hastalıklarla mücadelede önemli olan T-hücrelerinin olgunlaşmasını sağlar.
Çinko Yetersizliğinde Neler Olur?
Çinko açısından yetersiz beslenenlerde çinko eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan bazı bozukluklar şunlardır:
Tırnaklarda beyazlama, halsizlik, saçlarda kırılma ve dökülme ya da cansızlık, bağışıklık sisteminin zayıflaması, çocuklarda eksikliğe bağlı büyüme geriliği, cinsel organların gelişememesi, akne ve sivilce oluşumu gibi cilt sorunları, tat ve koku almada ve hatta görmede bozukluklar, öğrenme ve dikkat eksikliği, zihin karışıklığı ve ruhsal problemler, eklem ağrıları gibi.
Çinko eksikliğinde aksaklıklar çıktığı gibi çinko fazlalığında da bazı sorunlar yaşanabilir. Bulantı, kusma, terleme, titreme ve huzursuzluk gibi rahatsızlıklar görülebilir.
Çinkonun diğer bir görevi de sinir hücreleri olan nöronlar arasındaki iletişim kurmayı sağlayan nörotranmitter maddeler olarak rol almalarıdır. Bu nörotransmitter maddeler o kadar hayati bir öneme sahiptir ki ufak bir iletişim aksaklığında felç, alhzahimer gibi önemli hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur.