Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliği
Polis, asker ve memur hukuku bakımından disiplin cezaları- Hoşnutsuzluk yaratmak disiplinsizliği 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 19'uncu maddesinde düzenlenmiş bir disiplinsizlik olup hizmet yerini terk etmeme disiplin cezasını gerektirmektedir. Kanuni tanımı ile hoşnutsuzluk yaratmak; Çalıştığı mesai ortamında söz veya fiilleri ile hizmetin yerine getirilmesini olumsuz yönde etkilemek olarak tanımlanmaktadır.
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliğinde Uygulama
Amirler disiplin cezalarının tecziyesi sırasında hukukun gereklerine göre davranmak ve özellikle de suç ve ceza arasındaki tipiklik unusurunun gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda bilgi sahibi olmalıdırlar. Günümüzde Türk Silahlı Kuvvetleri personeline verilen disiplin cezalarında amirlerin sanki çok geniş bir takdir yetkisine sahipmiş gibi hareket ettikleri ve suçta tipiklik unsuru oluşmadan disiplin cezaları verdikleri tarafımızca tespit edilmekte ve açılan davalarla bu disiplin cezalarının iptaline gidilmektedir.
Disiplin cezalarının tecziyesinden önce aynı savcılık makamı gibi bir ruha bürünülmeli, sanığın haklarının gözetildiği gibi askeri personelin de haklarına, lehine olacak hususlara önem verilmelidir. İş bu sebeple disiplin kurullarının tarafsız ve bağımsız bir şekilde hareket etmesi, idarenin bir parçası olmaktan öte her iki tarafa da eşit uzaklıkta duracak şekilde kararını vermesi gerekmektedir. Kişinin aleyhine delil toplarken lehine olacak nitelikteki hususları soruşturma kapsamına eklemeli kamunun yararını gözetirken kişi yararı es geçilmemelidir. Ne kadar vatansever, ne kadar millet sevdalısı olunursa olunsun, olaya tarafsız bakabilmek, insan unsurunu ortadan kaldırmamak ile hukukun gereklerini yerine getirmek şarttır.
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliğinde Açılacak Dava Nedir?
Hoşnutsuzluk yaratmak disiplinsizliğinde açılacak dava idari işlemin iptali davasıdır. Nitekim askeri personele verilen disiplin cezaları da idari işlem niteliğinde olup iptali için idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliği İptal Davası Ne Zaman Açılır?
Hoşnutsuzluk yaratmak disiplinsizliği iptal davası idari dava açma süresi içinde açılmalıdır. Bu davalar 2577 sayılı yasaya göre disiplin cezasının kesinleşmesinin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılmalıdır. 60 günlük sürenin geçirilmesi ile birlikte ne yazık ki dava açma süresi hak düşürücü süre niteliğinde olduğundan dolayı bir daha dava açma hakkının olmayacağı şekilde ortadan kalkacaktır.
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliği İptal Davası Nerede Açılır?
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliği disiplin cezası verilen ve personelin çalışmış olduğu yer idare mahkemesinde açılmalıdır. Nitekim 2577 sayılı kanunda kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarakgörevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemein ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olacağı belirtilmiştir.
Hoşnutsuzluk Yaratmak Disiplinsizliği Örnek Karar
T.C.
KONYA
1. IDARE MAHKEMESI
ESAS NO : 2021/...
KARAR NO : 2021/...
DAVACI :...
VEKILI : AV. BILGEHAN UTKU/ Av. EMRE ASAN
DAVALI : MILLI SAVUNMA BAKANLIGI
VEKILI : ...
DAVANIN ÖZETI : ... Hv.P.Asb.Kd.Üçvs. Olarak görev yapan davacı tarafından, "hosnutsuzluk yaratmak" fiilini islediginden bahisle hakkında baslatılan disiplin sorusturması sonucunda düzenlenen sorusturma raporunda getirilen teklif sonucunda Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun 19'uncu maddesinin 1'inci fıkrasının (g) bendi uyarınca "hizmet yerini terk etmeme" cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de olumlu hizmet, sicil ve disiplin safahatı ile eylemin niteligi gözönüne alınarak aynı Kanun'un 14.maddesi uygulanmak suretiyle bir derece hafif ceza olan (1/20 oranında) aylıktan kesme cezasıyla tecziye edilmesine iliskin 02/11/2020 tarih ve 62520895-130.01-2/27021 sayılı islemin; suçun maddi unsurlarının olusup olusmadıgının belirlenebilmesi için
ifadelerinin dikkate alınmadıgı, ayrı bir sorusturmacı görevlendirilmeden ceza verildigi, dava konusu islemin hukuka ve mevzuata aykırı oldugu ileri sürülerek iptaline ve sözkonusu ceza nedeniyle aylıktan kesilen miktarın kesildigi tarihten itibaren isletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETI : Dava konusu islemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadıgı, Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 7.maddesi uyarınca ayrı bir sorusturmacının görevlendirilmesi hususunda takdir yetkisinin disiplin amirine bırakılmıs olup disiplin amirleri için bu yönde bir zorunluluk bulunmadıgı öne sürülerek davanın reddi gerektigi savunulmaktadır.
TÜRK MILLETI ADINA
Karar veren Konya 1. Idare Mahkemesi'nce dava dosyası incelenerek isin geregi görüsüldü:
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 7.maddesinde;"Maiyetinden birinin disiplinsizlik teskil edebilecek bir fiilini veya meslege aykırı tutum ve davranısını herhangi bir sekilde ögrenen disiplin amirleri, olayın arastırılması gerektigine kanaat getirirse, yazılı olarak görevlendirecegi sorusturmacılar vasıtasıyla ya da sahsen disiplin sorusturması yapar..."hükmüne, 19/1/g maddesinde;" Hosnutsuzluk yaratmak: Çalıstıgı mesai ortamında söz veya fiilleri ile hizmetin yerine getirilmesini olumsuz yönde etkilemektir" fiili "hizmet yerini terk etmeme" cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında sayılmıs, 14/2.maddesinde;" Disiplin amirleri, personelin; olumlu hizmet, sicil ve disiplin safahatı ile eylemin niteligini göz önüne alarak bir derece hafif ceza uygulayabilir." hükmüne yer verilmistir. Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Kanunu'nun "Müracaatlar" baslıklı 25.maddesinde;" Her asker resmi ve sahsi islerinden dolayı müracaatini söz veya yazı ile en yakın amirinden baslıyarak silsile yoliyle yapar." hükmüne ve "Sikayetler" baslıklı 27.maddesinde;" Sikayet söz veya yazı ile en yakın amire yapılır. Eger bu amirden sikayet olunacaksa bir derece üstündeki amire yapılır.Ve bunun gibi her sikayet edilen amir geçilir. Sözle yapılan sikayetler bir zabıtla tesbit olunur." hükmüne yer verilmistir.
..."hosnutsuzluk yaratmak" fiilini islediginden bahisle hakkında disiplin sorusturması baslatıldıgı, sözkonusu sorusturma sonucunda düzenlenen sorusturma raporu ile getirilen teklif sonucunda Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'nun 19'uncu maddesinin 1'inci fıkrasının (g) bendi uyarınca "hizmet yerini terk etmeme" cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de olumlu hizmet, sicil ve disiplin safahatı ile eylemin niteligi gözönüne alınarak aynı Kanun'un 14.maddesi uygulanmak suretiyle bir derece hafif ceza olan (1/20 oranında) aylıktan kesme cezasıyla tecziye edilmesine iliskin 02/11/2020 tarih ve 62520895-130.01-2/27021 sayılı islemin iptaline ve sözkonusu islem nedeniyle aylıktan kesilen miktarın kesildigi tarihten itibaren isletilecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldıgı anlasılmaktadır.
Bakılan davada; davacının 20/10/2020 tarihli dilekçesinin içeriginde özetle; yutdısı geçici görevlerine personel planlamasından, MADESTIM Kurslarına ögretmen görevlendirmesine, diger Arama Kurtarma Birliklerinin görev yogunlugundan, Personel Kurtarma Kursuna istekli personel sayısına kadar çok genis yelpazede arastırma yapılmasını istedigi, spesifik bir olaydan, personelden veya amirden bahsetmek yerine tüm AKIPlerin görev süreleri incelendiginde esit sayıda göreve gidilmedigi, subay rütbesindeki AKIPlerin göreve ya hiç planlanmadıgı ya da çok az planlandıgı, görevler sonrasında zamanında yatırılmayan yurtiçi geçici görev yollukları sebebiyle maddi yönden sekteye ugradıkları ve asırı kredi kartı borcu olusmasına sebep oldugu gibi yakınma, sızlanma ve hosnutsuzlarını dile getirdigi görülmektedir. Sözkonusu dilekçenin verilme usulü açısından degerlendirilmesi neticesinde ise; davacının sözkonusu sikayetini/müracaatını en yakın amirinden baslayarak silsile yoluyla yapması gerekmekte iken dogrudan üst kapak yazısı ile AKIP Komutanlıgı'na yazmasının Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Kanunu'nun 25.ve 27.maddeleri açısından usulsüz müraccat/sikayette bulunma suçu kapsamında oldugu degerlendirilmistir.
Olayda; davacının 20/10/2020 tarihli dilekçesindeki ifadeleri nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 19/1/g maddesinde yer alan " Hosnutsuzluk yaratmak" eylemini islediginin sübuta erdiginden bahisle dava konusu disiplin cezasının tesis edildigi görülmekte ise de hosnutsuzluk yaratmak eyleminin "Çalıstıgı mesai ortamında söz veya fiilleri ile hizmetin yerine getirilmesini olumsuz yönde etkilemek" olarak anılan Kanun maddesinde tanımlanmıs olmasına karsın davacının disiplin cezasına konu eyleminin, (20/10/2020 tarihli dilekçe ile AKIP Komutanlıgı'na yaptıgı müracaatın) çalıstıgı mesai ortamında söz veya fiilleri ile hizmetin yerine getirilmesini olumsuz yönde etkilemek eylemini olusturdugundan söz edilemeyecegi, baska bir ifade ile davacıya isnat edilen fiil ile verilen disiplin cezasının örtüsmedigi sonucuna varılmıstır.
Bu durumda; davacının fiiline karsılık verilen disiplin cezası uygulamasında kanuni tipiklik ilkesine uygun davranılmadıgından sözkonusu cezayı içeren dava konusu islemde hukuka uyarlık bulunmamıstır. Öte yandan, Mahkememizin isbu kararı ile dava konusu islemde hukuka uyarlık bulunmadıgı sonucuna varıldıgından, davacının dava konusu islem nedeniyle aylıktan kesilen miktarın kesildigi tarihten itibaren isletilecek yasal faizi ile birlikte iadesi isteminin de kabulü gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu islemin iptaline, davacının dava konusu islem nedeniyle aylıktan kesilen miktarın kesildigi tarihten itibaren isletilecek yasal faizi ile birlikte iadesi isteminin kabulüne, asagıda dökümü yapılan 252,10 TL yargılama giderinin ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin hükmün kesinlesmesinden sonra talep edilmemesi halinde resen davacıya iadesine, kararın tebligini izleyen günden itibaren 30 (otuz)gün içerisinde Konya Bölge Idare Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere 26/10/2021 tarihinde oybirligiyle karar verildi.