Geleceğimizi etkileyebilecek buluş ve çalışmalar- Seçil Fidan
Son zamanlarda gerçekleştirilen biyoloji ve sağlık alanında önemli buluşlar ve çalışmalardan bazılarını sizlere aktarmak isterim.
Michigan Üniversitesi’nde, Moleküler Biyoloji ve Genetik alanında çalışan Adam Brown ve Prof. Kazım Kaşifi önemli bir buluş gerçekleştirdi. Cupriavidus metallidurans bakterisi altınklorürün içine atılmıştır. Bakterinin zehirli maddeleri yemesi sonucu altınklorür 1 hafta içinde %99,9 oranında som altına dönüşmüştür.
Bir diğer önemli konu da; uzmanlara göre, dünyada saatte 50 kişinin ölmesine sebep olan sepsis hastalığından ölenlerin oranı AIDS, prostat ve meme kanserlerinden ölenlerin oranından oldukça yüksektir.
Sepsis(septisemi), mikroorganizmalar ve toksik ürünlerinin neden olduğu sistemik bir hastalıktır. Genellikle, etken ve toksik ürünleri, lokal bir odaktan sürekli ve ya zaman zaman kan dolaşımına katılır. Bu hastalıkla baş etmek ve sepsise bağlı ölümleri önlemek için Küresel Sepsis Topluluğu tüm dünyada bir hareket başlattı ve 13 Eylül “Dünya Sepsis Günü” ilan edildi.
Ayrıca sizlere ENCODE Projesi’nden bahsetmek isterim. 3 kıtadan 442 bilimadamının uzun süren çalışması sonucunda, genleri oluşturan ve şimdiye kadar işlevleri bilinmeyen DNA’lara ışık tutuldu. 2001 yılında taslak genom dizisi ortaya çıkınca 2001 Şubat’ında Nature ve Science Dergisi bu konuya yer verdi. Bilimadamları, insan genom projesi ile gen haritasını 2003 yılında tamamladı. 2003 yılındaki sonuçları da Konsorsiyum ve Celera Şirketi aynı anda açıklamışlardır. Gen haritasının %2’sinin ne işe yaradığı bulunabilmişti. Bu bulunan DNA’lar da protein üreten DNA’lardı. Ancak protein üretmeyen DNA’ların, yani toplam DNA’ların %98’inin işlevinin ne olduğu bilinmiyordu. Uluslararası ENCODE Projesi ile bilim adamları, DNA’ların bilinmeyen %98’inin %80’ini aydınlattı. 196 milyon dolarlık proje çerçevesinde bilimadamları 3 milyardan fazla DNA dizimi ele aldı. Hazırlanan 30 rapor birleştirilerek genlerin işlevlerinin el kitabı çıkarıldı. 17 kanser türünün arkasında 20 genin bulunabileceği tespit edildi.
Yazımın konusu devam edecek…
Kaynaklar: www.bbc.co.uk, Tıbbi Mikrobiyoloji(Fritz H. Kayser, Kurt A. Bienz, Johannes Eckert, Rolf M. Zinkernagel), Yaşamın Şifresi: İnsan Genom Projesi – ODTÜ Yayıncılık