Munchausen by Proxy Sendromu çocuk istismarının çok ağır ve çok özel bir şeklidir. Munchausen by Proxy Sendromu , bir kişinin gerçekten hasta olmasa dahi rutin olarak gerçek bir sağlık sorunu varmış gibi davranmasıdır. Bu yüzden kişi aslında var olmayan bir hastalık yaratır. Böylece tepkilerini abartır. Şikayetleri artar.
Türkçe’ye vekaleten hastalık uydurma diye çevirebiliriz. Bu tür durumlarda bakım veren kişi çocukta bir hastalık yaratır. Böylece hasta olan çocuğu doktora götürür. Sonuçta var olmayan bir hastalık yüzünden çocuk tedavi olmaya başlar. Hatta bazı zamanlarda cerrahi müdahale bile gerçekleşir.
- İçindekiler ;
1. Munshausen by Proxy Sendromu Nasıl Fark Edilir?
2. Munshausen by Proxy Sendromu Belirtileri Nelerdir?
3. Munshausen by Proxy Sendromu Sebebi Nedir?
4. Munshausen by Proxy Sendromu Tedavisi Nasıldır?
Munchausen by Proxy Sendromu Nasıl Fark Edilir ?
MPS karışık ve ciddi zarar verici bir çocuk istismarıdır. 30 yıl önce ortaya koyulmuştur. Ancak günümüzde halen tanı ve tedavi aşamasında tartışmalı alanlar vardır.
Eğer ki bakıcı olan kişide delüzyon mevcutsa çocuğunu sık sık doktora götürür. Bakıcının bu tür delüzyon belirtileri ortadan kalkınca doktor kontrolleri de son bulur. Örneğin bir anne çocuğunda fazla sayıda bit var diye doktora sık sık götürür. Ancak anneyle parazitlere karşı olan delüzyonla çalışmak gerek. Böylece çocukları doktora getirmeyi sonlandırır. Burada asıl problem çocuklarla ilgili değildir.
Diğer yandan hastalık hastalığına sahip bireyler kendilerini oldukça fazla dinler. Dinledikçe daha fazla belirti bulur. Bu tür durumlarda çocuktaki her belirtiye dikkat eder. Munchausen by Proxy Sendromu da bu yüzden gittikçe artar. Çocuk için gereksiz tıbbi girişimler de artar.
Diğer taraftan ise Obsesif Kompulsif Bozukluk belirtileri olan bireyler de çocuklarını sık sık kontrole götürür. Bu tür durumlarda da MPS ortaya çıkar. Aşırı endişeli ebeveynler ise çocuğuma doğru tanı konmadı der. Bu yüzden sık sık doktor değiştirir. Çocuğunu farklı farklı doktorlara götürür. Çocukları için hem tıbbi bir tanı öğrenmek ister. Hem de muayeneden korkar. Bu tür ebeveynler de aslında çocuklarına zarar verir. Örneğin bir anne çocuğunun bezine vişne suyu dökerek doktor doktor gezdirmiştir. Ancak yapılan incelemelerde çocukta sağlık problemi olmadığı ortaya çıkmıştır. Anneyle yapılan görüşmede çocuğuyla ilgilenirken kendisini yetersiz hissettiği belirlenmiştir. Anneyle çalışıldıktan sonra Munchausen by Proxy Sendromu da ortadan kalkmıştır.
Bu tür çalışmalarda teşhis koymak ya da tanı koymak çok zordur. O yüzden hekimlerin bu konuda dikkatli olması gerekir.
Munchausen by Proxy Sendromu Belirtileri Nelerdir ?
- Varlığının belirlenmesi zor olan nörolojik semptomlar belirtir. ( Baş dönmesi , nöbet gibi )
- Çocuğun vücuduna bilerek zarar vermek ( ilaç vermek , boğmak )
- Bir hastalığı tıbbi şekilde ifade etmek
- Çocukla ilgili asılsız bilgi vermek
- Tedaviye başladıktan sonra artan şikayetler
- Hastalıklarla ilgili geniş bilgi sahibi olmak
- Çeşitli hastanelerde çeşitli kontrollere gitmek
- Semptomların yalnızca bakıcı tarafından fark edilmesi
- Aileyle çocuğun hastalık belirtisine karşı konuşmanın engellenmesi
- Ameliyat ve tedavi için yoğun istek
Bu tür semptomların başlangıçta saptanması çok zordur. Bu yüzden hekimlerin Munchausen by Proxy Sendromu için oldukça dikkatli olmaları gerek.
Bu tür durumlarda çocuk tedaviye genelde cevap vermez. Çünkü ortada var olan bir hastalık yoktur. Olası durumlarda hastalığı cevap verse dahi ilerleyen zamanlarda belirtiler artar. Bu tür çocuklar ebeveynleri tarafından hastalık belirtileri için zorlanır. Uygulayıcı genel olarak annedir. Ancak bazı çalışmalarda bakıcı ya da babanın da zorlayıcı olduğu belirtilir.
Bu noktada bakıcı araştırmalara ilgi duyar. Hekimin söylediği semptomlara bir şekilde cevap verir. Tanı ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi sahibidir. Araştırmaları sık sık takip eder. Bu tür annelerin geçmiş yaşam öyküleri oldukça önemlidir.
Munchausen by Proxy Sendromu Sebebi Nedir ?
Bu tür belirtiler genelde anne tarafından ortaya konur. Anne, çevresi tarafından ilgili ve şefkat dolu olarak görülür. Bu yüzden çevre tarafından takdir görür. Doktorlar da genel olarak annenin ilgili olduğunu fark eder. Ancak bakıcı yalnızken çocuğuyla ilgilenmez. Çocukları saatler hatta günler boyu ihmal eder. Sevgi ve ilgi göstermez. Çocukları için planlı eylemler ortaya koyar. Böylece hastalık belirtilerini yavaş yavaş oluşturur.
Bu tür anneler sağlık çalışanları ile uyum içerisindedir. Böylece dikkatleri üzerlerinde toplamaz. Ancak anne sonuç istediği gibi ortaya çıkmadığında dürtüsel tepki verir. Tepki gösterir.
Narsistik Kişilik Bozukluğu ve Borderline Kişilik Bozukluğu bu tür durumların ortaya çıkmasına sebep olur. Diğer yandan depresyon , histerik kişilik de bu duruma sebep olur.
Ayrıca yapılan çalışmalarda bu tür bakıcıların geçmiş yaşantıda istismar durumu olduğu da ifade edilir. Çocuk yaşta terk edilme ve istismar Munchausen by Proxy Sendromu durumunu tetikler. Geçmiş öykülerde bu kişilerin hasta taklidi yaptığı bilgisine erişilmiştir. Sebepleri ;
Kişi kendisini ilgi odağı hisseder
Kendilerini ya da çocuklarını hasta ederek değersizlik duygusunu pekiştirir
Çocuklarına bakım sağlayamadığı için bir sebep arar
Munchausen by Proxy Sendromu Tedavisi Nasıldır ?
Konuyla ilgili yapılan çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Bu tür durumlarda olumsuz tedavi sonuçları da ortaya çıkar. Ancak genel olarak çocukluk ve erişkinlik döneminde güvensizlik dikkat çeker. Ek olarak karşıt gelme , TSSB , karşıt gelme , bağlanma stilleri gibi durumları da tedavi sürecinde ele almamız gerek .
Çocuklar bu süreçte ebeveynleri tarafından istismar edildiğini fark etmez. Çünkü ebeveyn çocuk için güvenli bir sığınaktır. Bu yüzden annesini ya da bakıcısını bilir kişi olarak düşünür. Diğer yandan çocukların bu durumu kabul etmesi bir yıkıma sebep olur.
Tedavi kısmında genel olarak bakıcıyla çalışmak gerek. Anne ya da bakıcıya sunulacak ruh sağlığı desteği ile problem tespit edilir. Eğer ki düzenli bir şekilde terapi süreci devam etmezse durum sık sık tekrarlar. Eğer ki bu tür durum tespit edilir ve bakıcı tedaviye yanıt verilmezse çocuğun tekrarda aileye verilmemesi gerekir. Bu konuda ruh sağlığı uzmanları , sosyal çalışmacılar ile iş birliği içerisinde çalışma devam etmelidir.