Soru:
Bağımsız çalışan bir mali müşavirim. Serbest meslek gelirlerinde emsal bedel ve ücret kavramını açıklayabilirmisiniz. Tarifenin altında veya üstünde serbest meslek kazancı elde etmemizin sonuçları ne olacaktır?
Cevap:
KDV Kanunu’nun 27/5. maddesinde serbest meslek hizmet bedelinin ilgili mesleki teşekküllerce belirlenen tarifede gösterilen ücretten düşük olama¬yacağı hükme bağlandığından, tarifedeki asgari bedelden daha yük¬sek bir bedelle hizmet verilmesi halinde, KDV matrahını tarife bedeli de¬ğil, hiz¬metin gerçek bedeli oluşturacaktır. Örneğin tarife ücreti 500 YTL olarak belirlenen serbest meslek hizmetinin 600 YTL karşılığında yapılması halinde, KDV 600 YTL üzerinden hesaplanacaktır. Serbest meslek hizmetlerinin, ilgili mesleki te¬şekküllerce belirlenen tarifede gösterilen ücretten düşük bedelle veril¬mesi halinde, KDV matrahı olarak hizmetin gerçek bedeli değil, tarife be¬deli esas alınacak ve KDV’ nin tarife bedeli üzerinden hesaplanması gere¬ke¬cektir. Bu zorunluluk, Kanun’un 27/5. maddesinden ileri gelmektedir. Örneğin tarife asgari ücreti 500 YTL olan serbest meslek hizmetinin 400 YTL karşılığında yapılması halinde, KDV’nin 500 YTL üze¬rinden hesaplanması gerekecektir.
KDV Kanunu’nun 25/a maddesinde, fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilen teamüllere uygun iskontoların KDV matrahına dahil olmadığı hükme bağlanmıştır. KDV Kanunu’nun 25/a maddesi genel bir düzenleme olup, ilke olarak bu şartları taşıyan iskontoların, işlemin karşılığını oluşturan bedelden düşülerek KDV matrahının tespit edilmesi gerekir. Ancak, aynı Kanun’un 27/5. maddesinde yer alan ve serbest meslek faaliyetleri için ilgili mesleki teşekküllerce tespit edilmiş bir tarifenin bulunması halinde hizmet bedelinin ve tarifede gösterilen ücretten düşük olamayacağına ve tarifede yer alan ücretin KDV matrahını oluşturacağına ilişkin hüküm özel bir düzenleme niteliğinde bulunmaktadır. Dolayısıyla tarife bedelinden bir iskonto yapılsa dahi, KDV’nin Kanun’un 27/5. maddesi gereği tarifede yer alan ücret üzerinden hesaplanması ve beyanı gerekir. İskonto tutarı ancak, hizmetin tarifede gösterilen ücretten daha yüksek bir bedelle yapılması halinde, KDV matrahına dahil olmayacaktır. Ancak bu durumda da, KDV matrahı hiçbir şekilde tarife bedelinden daha düşük olmayacaktır.
Koray ATEŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi - Denetçi
firstname.lastname@example.org
www.MuhasebeTR.com
(07.08.2009)
Kaynak: www.MuhasebeTR.com