Kadrolu İşçi İşten Atılabilir
Kadro alan sürekli işçiler 3 tutanakta işten çıkarılabilir mi? Taşeron şirketlerden sürekli işçi ve belediye şirketlerine geçen işçilerin disiplin işlemleri nasıl yapılacaktır? İşte detaylar… İş Kanununda belirlenmiş bir disiplin cezası yoktur. Öyle ki; İş Kanunu disiplin cezalarına dair hiçbir hüküm içermemektedir. Peki bu durum, işçiye disiplin cezası verilmeyeceği anlamına mı gelir?
İŞ KANUNU NEYİ DÜZENLEMİŞTİR?
Bu konuda İş Kanunu 25. maddesinde “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı”nı düzenlemiştir. Genel kural da; iş sözleşmeleriyle ve toplu iş sözleşmeleriyle, işçi aleyhine olmamak kaydıyla her tür kuralın belirlenebilmesidir. Disiplin cezaları iş sözleşmesi veya toplu sözleşmede belirlenmiş ve işçilere tebliğ edilmiş olması gerekir. İşçilere tebliğ edildikten sonra da artık bu hükümlerin bağlayıcılığı vardır.
KANUNDAKİ HAKLARDAN GERİ GÖTÜREMEZ
Kadroya geçen işçilere hangi ceza söz konusu olursa olsun, İş Kanunu’nun işçiye tanıdığı hakları geri götüremeyecektir. Yani kanuna aykırı bir ceza verilemeyecektir. Örnek olarak İş Kanunu işçinin arka arkaya 2 iş günü işe gelmemesi durumunda işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilebileceği belirlenmiştir. Kurumlar bunu değiştirip süreyi asla 1 güne düşüremez. Fakat lehte artırım yaparak 3 güne çıkarılabilir. SÖZLEŞME VE KANUNDA YOKSA CEZA DA YOK
İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde disiplin cezalarına ilişkin hükümlerin bulunmaması durumunda ve kanunda yer alan düzenlemelerde yer almayan fiillerden dolayı işçilere, çeşitli adlarda disiplin cezası verilmesi mümkün olmayacaktır.
İŞ SÖZLEŞMELERİNE DİKKAT
Kadroya geçen işçilere imzalatılan iş sözleşmelerinde şayet varsa disiplin hükümlerine dikkat edilmelidir. Buradaki yer alan hükümler ve kanunda sayılan haller dışında herhangi bir disiplin cezası verilebilmesi söz konusu olmayacaktır. İşveren kurumlar genellikle disiplin ceza cetvellerini sözleşmenin eklerine koymaktadırlar. Bu kurallar imza ve tebiliğ edildikten sonra işçileri bağlamaktadır.
ÖRNEK: Kadroya geçen işçilerden Sağlık Bakanlığı’nda çalışan sürekli işçilere imzalatılan sözleşmenin ekinde Disiplin Ceza Cetveli eklenmiş ve hangi fiillere kaç defa işlenirse ne cezası verileceği belirlenmiştir. 3 TUTANAK İş arkadaşına hakaret etmek; —*
1. defada ihtar, —
*2. defa işlenirse 3 yevmiye, —
*3 kez işlendiğinde ise işten çıkarma olacağı ceza cetvelinde belirtilmiştir. Bu cetvel sözleşmeyi imzalayan kişiyi bağlamaktadır. Ayrıca her kurumda geçerli değildir ve sadece bir örnektir. Yani tutulan tutanak, işlenen fiiller ve kurumlara göre disiplin cezaları değişmektedir. Kadroya geçen işçiler hak kaybına uğramamak açısından bunları iş sözleşmelerinden kontrol etmeleri gerekmektedir.
İŞÇİLERİN ÜCRET KESME CEZASI NASILDIR? İşçilere verilebilecek ücret kesme cezası İş Kanunu’nun 38. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun ” İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez.” demektedir.
CEZALARDA TOPLU SÖZLEŞME VEYA İŞ SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİ
Taşeron şirketlerden kadroya geçen işçiler için imzalamış oldukları toplu sözleşme veya iş sözleşmelerindeki hükümlere tabidirler ve bu sözleşmelere aykırı davranamazlar. Devlet Personel Başkanlığı da görüş yazısında buna net olarak değinmiş ve kamu kurum ve kurumlarınca re’sen düzenlenecek yönerge, genelge, tebliğ vb. idari düzenleyici işlemlerle işçilere disiplin cezası verilmesinin uygun olmayacağı belirtilmiştir.
ÜCRET KESİNTİSİNDE DERHAL BİLDİRİM
İş Kanunu ayrıca işçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesini şart koşmuştur.
KAÇ GÜNLÜK ÜCRET KESİLEBİLİR Kanun ücretlerde yapılabilecek kesintiye sınır getirmiş ve “İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz.” diyerek bir ay içerisinde 2 günlük kazançtan fazla kesinti yapılamayacağını hükme bağlamıştır.
DERHAL FESİH KANUNDA NASIL DÜZENLENMİŞTİR? İş Kanunu 25. Maddesi işverenin haklı nedenle iş sözleşmesini süre bitmeden hangi hallerde derhal feshedebileceğini düzenlemiştir.