Küreselleşen dünyamızın teknolojik defteri: Blokchain. Bir hesap defteri düşünün ki herkesin ne sattığını, ne aldığını, ne sözleşme yaptığını görmek mümkün. Blockchain, gelişen teknolojide sıradanlaşmış hayatımızı değiştirmeye geldi. Esasen, şifreli data kontolü tedarik eden komplike bir veri tabanıdır. İlk defa 2008’in Kasım’da yayımladığı Cryptography Mailing List adlı makalesi ile Satoshi Nakamoto takma ismindeki birisi tarafından ortaya atıldı. Bu makale ile kripto paraların babası olarak bilinen Bitcoin’i tanıtsa da Blockchain teknolojisinin protokolünü oluşturdu. Türkçe’ye blok zinciri olarak tercüme edilmiş. Sisteme üye olan herkesin yaptığı işlemler tek tek herkesin görünümüne açık. Ayrıca geçmişte yapılmış hiçbir işlem geri alınamıyor. Yani inanılmaz derecede şeffaf.
Bu şeffaflığı sayesinde en çok finans sektöründe kullanılması düşünülüyor. Hatta bu konu ile ilgili 2018 yılında muhtelif konferanslar düzenlendi. Bu konferanslarda söz konusu sistemin FinTech üzerinde ne gibi etkileri ve gelişmeleri olabileceği konuşuldu. FinTech (Finansal Teknoloji), finans sektöründe rekabeti güçlendirmek için kullanılan yenilik manasındaki bir terimdir.
Bankaların sermayelerini ve kar paylarını güçlendirmek için giriştikleri bu finansal mücadelede blok zincirini kullanan bankaları öne geçecek. Hatta Sermaye Piyasası Kurulu gibi belli başlı devlet kurumlarının önderliğinde blockchain sistemleri geliştirilecek. Sabancı Üniversitesi’nin Finans Kürsü Başkanı olan Özgür Demirtaş, konu ile alakalı olarak gün gelecek rezerv paranın hiçbir milletin parası olmayacağını ve kimsenin değerlenmesinde etk, edemeyeceği bir paranın ve sistemin olacağını söylüyor. Yani açık açık bu teknolojiyi vurguluyor.
Sistemin en mühim vasfı aşırı güvenli olması. O kadar güvenli ki sistemi tek bir elden hacklemek mümkün değil. Zira sistem tek bir elden kontrol edilmiyor. Ayrıca yapılan her işlemi de sistem içinde bulunan herkesin görmesi başka bir mühim etken. Sistemi çökertmek için yahut sistemde parası veya sözleşmesi bulunan kişileri hacklemek için sistemin bütün üyeleri bir araya gelmeli ki bu mümkün değil. Çünkü sistem, yapılan her işlemi diğer bütün kullanıcıların hesaplarında kopyalıyor. Bu da güvenliğin doğrudan sistemin ta kendisi olduğu manasına geliyor. Yani sistemi hacklemek için sistemdeki herkes ile iş birliği yapmak gerekiyor.
Örnek olarak kişisel bir Bitcoin kullanıcısı ile sistemi kurumsal sözleşmeleri için kullanan Ziraat Bankası’nın ortak hareket etmesi demek oluyor. Bir banka neden kendi hesabını hacklesin? Burada bir tane örnek verdim ama dünyada Ziraat Bankası gibi binlerce bankanın olduğunu hesaba katarsak biraz daha derin düşünebilirsiniz.
Sistem sayesinde bir işlemin icra edilmesi için aşılması gereken aracılar ortadan kalkacak. Mesela bir banka işlemi için sıra fişi almayacaksınız. Yahut tahsilat zamanı geldiğinde kiracınızın kapısına gitmenize veya kiracının internet bankacılığı ile bankasının mobil uygulamasına girip sizin hesabınıza para göndermesine gerek bile kalmayacak. Çünkü sistemin içinde yer alan Akıllı Sözleşmeler sayesinde tahsilat günü geldiği zaman kiracınızın blockchain hesabından sizin blockchain hesabınıza otomatik olarak kira yatırılmış olacak. Bu bir nevi mobil bankacılık sistemlerinde otomatik ödeme talimatı vermek gibi bir uygulama.
Başta finans sektörü olmak üzere birçok ülke blockchain uygulamaları için kanunlar düzenlemeye başladı bile. Rusya ise bu düzenlemelerde başı çekiyor.