Ülke olarak taraf olduğumuz MARPOL 73/78 sözleşmesine dayanılarak oluşturulan Gemilerden Atık Alınması Ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Bu yönetmelik hükümleri gereği deniz aracı kabul eden tüm kıyı tesisleri rıhtımın/iskelesine gelen veya yanaşmak üzere açıkta bekleyen gemilerden kaynaklanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan atıkları gemilerin talebi üzerine gemilerin gecikmesine yol açmaksızın almakla yükümlüdürler.
Bu hükmün gereği limanların Bir geminin normal faaliyetleri sırasında üretilen ve MARPOL 73/78’in EK-I, EK-II, EK-III, EK-IV ve EK-V’ i kapsamına giren, tüm atıklar
Gemilerin normal seyirlerini aksatmayacak, kesintisiz hizmet verebilecek teknoloji ve donanımda
Oluşabilecek tüm atıkları alabilecek yeterli kapasitede
Çevre ve iş güvenliği önlemleri alınmış yapıda
Kaza risklerini en aza indirgeyecek yönetim sistemi ile
Gemiden Alınması, geçici depolanması, çevreye ve yönetmeliklere uygun yöntemlerle bertaraf edilebilmesini sağlamak amacı ile uygun bir atık kabul tesisi kurmak işletmek veya işlettirmek zorundadır.
YETERLİ KAPASİTEDE ATIK KABUL TESİSİ NEDİR?
IMO standartlarına göre gemilerin atık tank kapasiteleri
Gemilerin
Tipleri
Büyüklükleri
Motor Güçleri
Personel ve yolcu sayısı
Seyir süreleri (30 Gün)
Dikkate alınarak Hesaplanarak kurulur.
Atık kabul tesisinde kurulacak tankların kapasiteleri de
Limana yanaşacak gemilerin
Tipleri
Büyüklükleri
Motor Güçleri
Personel ve yolcu sayısı
Seyir süreleri
Rıhtım sayısı
Gemi trafiği
Dikkate alınarak tüm rıhtımlara aynı anda maksimum büyüklükte gemiler yanaştığı varsayılarak tüm gemilerin tüm atıklarını alabilecek kapasitede olmalıdır. Atık alım operasyonlarını gemi bildirimden veya limana yanaşmasından sonra 24 saat içerisinde ve her gemi operasyonunu 4 saatte (Petrol tankeri slop atığı için 10 saat) tamamlayabilecek donanımda olmalıdır.
Bu standartlar dikkate alınarak Atık Kıyı Tesisi/Liman Atık kabul tesisi projesi ve atık yönetim planı nedir, Nasıl Hazırlanmalıdır?
Atık kabul tesisi kurmaya başlamadan önce Mevzuat ve standartlar dikkate alınarak atıkların gemilerden alınmasından lisanlı tesislere teslimine kadar olan tüm süreçlerde nasıl yönetileceği tanımlayan plan hazırlanmalıdır. Bu yönetimin ve gemi atık alım operasyonlarının sorunsuz yapılabilmesini sağlayacak Atık kabul tesisi kapasiteleri hesaplanmalı ve bu kapasitelere göre en uygun teknoloji donanımlar belirlenir.
Atık kabul tesislerini yeterliliği bakanlıkça onaylanır. Bu onay için kıyı tesisleri öncelikle kurmayı planladıkları atık kabul tesislerinin projesini ve atık yönetim planını hazırlayarak veya bir uzmana hazırlattırarak bakanlığa sunar. Bakanlıkça onaylanan atık kabul tesisinin kurulumunu yönetmelikte tanımlanan süre içerisinde tamamlar.
Bakanlığa sunulan proje ve atık yönetim planı bir taahhüt niteliğinde olup sonrasında bakanlık onayı olmadan hiç bir gerekçe ile projede ve atık yönetim planında taahhüt edilenler dışında bir işlem yapılamaz.
Bu hüküm gereğince atık kabul tesisi projesi ve atık yönetim planı konusunda deneyimli uzmanlarca hazırlanmalıdır.
Atık kabul tesisinin işletilmesinde ciddi zorluklarla karşılaşılamaması ve sorunsuz yönetilebilmesi için atıkların gemiden alınmasından bertarafına kadar sürecindeki
Yer seçimi, inşaat, elektrik, makine, ekipman, malzeme, boru hatları, mobil araçlar, bertaraf imkanları, dokümantasyon atık alım operasyonları gibi daha bir çok parametre titizlikle değerlendirilmelidir,
Uygun hazırlanmayan atık kabul tesisi projesi ve atık yönetim planı sonrasında atık kabul tesisi mevzuata uyumla değil daha çok uydurulması ile yönetilebilecektir. Bu durum ciddi miktarda mali kayıp ve idari yaptırım riskini beraberinde getirecektir.