ATO: Dış ticaret açığında rekor kırdık
ATO raporunda yer alan bilgilere göre, Türkiye, 2007 yılının ilk 10 ayında Vatikan'dan Endonezya'ya, Hindistan'dan Malta'ya kadar 208 ülkeden ithalat yaptı. Türkiye, 90 ülkeden net ithalatçı oldu. Diğer bir ifade ile Türkiye'nin 90 ülkeden yaptığı ithalat ihracatından fazla oldu. 10 yıl öncesi ile karşılaştırıldığında Türkiye'nin net ithalatçı olduğu ülkeler önemli ölçüde değişiklik gösterdi. 1997 yılında en fazla dış ticaret açığı verdiğimiz ilk beş ülke İtalya, Almanya, ABD, Japonya ve Fransa gibi en gelişmiş ülkeler olurken, 2007 yılında Rusya, Çin, İran gibi gelişmekte olan ülkeler ilk beş içinde yer aldı. Geçen 10 yılda Uzakdoğu Asya ülkeleri Türkiye pazarına yerleşti. 1997 yılında net ithalatçı ilk 25 ülke içinde Japonya, Güney Kore, Çin ve Tayvan yer alırken, hem bu ülkelerden yapılan ithalat büyük bir hızla arttı, hem de lige yeni ülkeler girdi. Adı geçen dört ülkeyle birlikte Endonezya, Tayland ve Malezya da en fazla dış açık verdiğimiz 25 ülke arasına katıldı.
Bu ülkelerden Türkiye'ye yaptığı ihracatı en fazla artıran ülke Çin oldu. 2007 yılının ilk 10 ayında Çin'le olan ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 7.9 olarak gerçekleşti. Diğer bir ifade ile Türkiye Çin'den 100 birim mal alırken sadece 8 birim mal satabildi. Uzakdoğu Asya ülkeleri içinde karşılama oranının daha da düşük olduğu ülke yüzde 3.5 ile Güney Kore oldu.
Türkiye, 2007 yılı 0cak-Ekim döneminde en fazla ihracatı Almanya, İngiltere, İtalya, Fransa ve Rusya'ya yaparken bu beş ülkeye yapılan ihracat 31.3 milyar dolar ile toplam ihracatın yüzde 36'sına ulaştı. Buna rağmen İngiltere hariç bu ülkelerden yaptığımız ithalat ihracatın üzerinde gerçekleşti ve dört ülke de net ithalatçı oldu. Beş ülke içinde yüzde 20.6 ile en düşük karşılama oranı Rusya'yla gerçekleşti.
Net ithalatçı ülkeler arasında Cocos Adaları, Tokelau Adası gibi adını bile bilmediğimiz ülkeler de bulunuyor. Türkiye; Vatikan, Ermenistan, St. Helene, İngiliz Hint Okyanusu, Nauru, Amerikan Hint Okyanusu, Amerikan Okyanusyası, Vallis ve Fortuna, Cocos Adaları, Niue Adası, Tokelau Adası, Antartika, St.George ve Sand Adaları gibi 14 ülkeden çok az miktarda olmakla birlikte ithalat yaptı. Bu ülkelerden bin ile 66 bin dolar arasında ithalat yapan Türkiye, hiç ihracat yapmadı.
ATO Başkanı Sinan Aygün, Türkiye'nin son yıllarda ithalat patlaması yaşadığını belirterek, dış ticaret açığını 1980'li yıllarda 37.3 milyar dolar, 1990'lı yıllarda 134 milyar dolar artıran, Türkiye'nin bu açığı son 8 yılda 257 milyar dolar artırdığına dikkati çekti. Aygün, "Dış açıkta Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdık" dedi.
Dış ticaret açığının endişe verici boyutlarda olduğuna işaret eden Aygün, "İthalattaki patlama Türkiye'nin döviz gelir-gider dengesine de olumsuz yansıyor. Cari açık büyüyor. Cari açık sıcak paranın finansmanıyla idare ediliyor. Yüksek ithalat, yüksek cari açık ve sıcak para Türkiye'nin bermuda şeytan üçgeni halini aldı. Bu şeytan üçgenini kıracak acil önlem alınması şarttır" diye konuştu.