

Site İçi Arama


MUSTAFA KAYMAKÇI
ŞEKERLE BİRLİKTE HAYVANCILIĞIN TADI NASIL KAÇIYOR?Yazar: MUSTAFA KAYMAKÇI | Tarih: 07/03/2018 | Saat: 07:26
Şeker pancarı tarımı, ülkemizde devlet ve çiftçi arasındaki sözleşmeli üretimin ilk ve en önemli örneklerinden biri idi. Tarımın sanayiye entegre olmasını sağlamış ve gıda sanayinin temel taşını oluşturuyordu. Diğer yandan yan ürünlerinin tamamı değerlendirilen bir bitki olmasının yanı sıra, üretim ve işlenme periyodu içinde kullanılan girdiler ile birçok sektörde dolaylı olarak katma değeri artırıcı önemli bir rol oynuyordu. Şeker pancarı, ailenin bireylerine çalışma ve istihdam olanağı sağlayarak çiftçiyi tarlaya ve köye bağlıyordu.
Şeker pancarının bütün bu olumlu getirileri, 2001 yılında getirilen Kemal Derviş Yasaları(*) ile uygulamaya sokulan özelleştirmeler ve kotanın artırılmasıyla yara almaya başlamıştı. Anılan yasalar ile yüzde 10dan yüzde 15e çıkarılan ve her yıl artırılan kota ile şeker pancarı ekim alanı, 500 bin hektardan 272 bin 990 hektara gerilemişti.
Geçtiğimiz iki yazıyla bunun ekonomiye ve insan sağlığına getirdiği sakıncaları özetlemiştim.
Şeker pancarına getirilen kota, bütün bu sakıncaları ile birlikte hayvan yetiştiriciliği ve besiciliğini, pancardan elde edilen kaba yemin azalmasıyla olumsuz olarak etkilemişti.
Anlatalım; Ülkemizin yaklaşık 24 milyon ton kaliteli kaba yem açığı vardır, bir başka deyişle, hayvanlarımızın yaşama payı besin madde gereksinimlerinin ancak % 58'i karşılanabilmektedir.
Şeker endüstrisi yan ürünleri olan şekerpancarı posası, şekerpancarı gövdesi ve melası, yoğun şekilde hayvan beslemede kullanmakta ve kaba yem açığımızın giderilmesinde önemli bir paya sahiptirler.
Şekerpancarı posasının kuru ve yaş olarak rasyona katılmasının kolay ve ucuz olması yanında içerdiği karbonhidrat düzeyinin yüksekliğinden dolayı hayvanlar tarafından sevilerek tüketilmektedir. Anılan bu özellikleri şekerpancarı posasının kaba yem olarak önemini ortaya koymaktadır.
İsterseniz bir hesaplama yapalım: Bir dekar şeker pancarının yan ürünü olan pancar posası, pancar baş ve yaprağının hayvansal besin değeri yaklaşık 500 kg. arpaya eşdeğerdir. Bir başka deyişle bir dekar şeker pancarı ekmekle, aynı tarlaya 2 dekar arpa da ekmiş sayılıyoruz.
Buna göre şeker pancarı ekim alanının azalmasıyla, aynı zamanda aradan geçen her dört yılda(**) 1 milyon tondan daha fazla ya da toplam 4.5 milyon tonu geçen arpaya eşdeğer besin değerinden de olduk. Bunun parasal olarak karşılığı günümüz değeriyle 4 milyar TL.ye yakın.
Bu kayıp salt olan pancar posası, pancar baş ve yaprağından geliyor. Şeker pancarının şeker yanında, melas, maya ve alkol gibi çıktıları ve de bu kadar besin değeriyle hayvansal üretimle sağlaya bileceğimiz ette ve sütteki kayıplarımız dahil değil.
Şu soruyu soralım!? Dışarıdan saman dahil neden sürekli kesimlik ve canlı hayvan ithal ediyoruz?
Bunun en önemli nedenlerinden birisi, hayvansal üretim maliyetlerinin en yüksek giderleri içinde kabul edilen yemin pahalı olmasından, dolaysıyla para kazanamayan çiftçinin hayvancılıktan vazgeçmesi oldu. Oysa, şeker pancarı posası, kaba yemler arasında en ucuza sağlanan bir girdi değil miydi?
Sonuç olarak Şekerle Birlikte Hayvancılığın Tadı Nasıl Kaçıyor? sorusuna, Şeker Kotası İle Birlikte Şeker Fabrikalarının Özelleştirilmesidir şeklinde cevap vermek gerçeğin çıplak ifadesi olacaktır.
(*)Özelleştirme çalışmalarında Kemal Dervişi de iyi tanımak gerekiyor. Ecevit Hükümeti tarafından 2001 yılında, Türkiye ekonomisini kurtarmak (!) amacıyla ekonomiden sorumlu devlet bakanı yapıldı.15 günde 15 yasayla pancara ve tütüne kota konuldu, şeker ve tütün fabrikalarının satılması kolaylaştırıldı, ithalattaki sınırlama yabancı tekeller lehine kaldırıldı ve de kamu ihalelerine yabancıların girmesi sağlandı. Ancak yıllar sonra 2014 yılında yapmış olduğu bir söyleşide Kemal Derviş; Bizi Özelleştirmeye Zorladılar diye bir itirafda bulunuyor ve Daha sonra ABDye geldim ve Başkan Bushun Hazine Bakanı beni çok soğuk karşıladı Kendisi krediye hiç gerek yok dedi. Eğer bilmiyorsanız özelleştirme konusunda size yardımcı olayım.Ama özelleştirirken satacaksınız, piyasa ne verirse o fiyata satacaksınız. Biz bu kadar ucuza satmayız diye bir tutum içine girerseniz o zaman hiçbir şeyi başaramazsınız. dediklerini anlatarak aslında kendisine verilen uluslararası görevi örtmeye çalışıyordu(Bakınız:www.egitimajansi.com/haber/kemal-dervisten-itiraflar, www.ensonhaber.com/kemal-dervis ve catherina-40 milyar-dolari-ne yapti).
Kemal Derviş hakkında bir soru soralım mı?Acaba Türkiyeye Onu umut olarak getiren kişi ve daha sonra milletvekili yapan kişi ve de kadrolar özeleştiri yaptı mı?
(**) Bilmeyenler için bir anımsatma yapalım: Şeker pancarı tarımı, üç yılı sulu buğday tarımı+1 yıl şeker pancarı tarımı şeklinde yapılan münavebeli bir tarımdır. Son yıllarda kimi yerlerde münavebe 3 yıla inmiştir. Burada hesaplama dört yıla göre yapılmıştır.
Prof.Dr.Mustafa Kaymakçı, email@example.com

