Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 63
Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 63
Meb Yayınları 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı Çözümleri ve Cevapları Sayfa 63
MİLLÎ MÜCADELE’NİN HAZIRLIK DÖNEMİ
Millî Mücadele Yolundaki İlk Adım: Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı (19 Mayıs 1919)
Mustafa Kemal, İstanbul’da bulunduğu süre içinde devletin ve milletin kurtuluşu için çareler aradı. İşgallere karşı etkin bir hükûmetin kurulmasına çalıştı. Ordunun dağıtılmasını önlemeye, silah ve cephanelerin İtilaf Devletleri’ne teslim edilmesini engellemeye çaba gösterdi. Mustafa Kemal, vatanın ve milletin bağımsızlığına kasteden düşmana karşı verilecek mücadelenin işgal altındaki İstanbul’dan başlatılamayacağını anladı. Ona göre mücadele Anadolu’dan başlatılmalı ve Türk milletinin desteği alınmalıydı. Samsun ve çevresinde Pontus Rumlarıyla Türkler arasında yaşanan çatışmalar nedeniyle İngilizler, İstanbul Hükûmeti’nden Trabzon, Erzurum, Sivas, Van vilayetleri ile Erzincan ve Samsun müstakil sancaklarında asayişin sağlanmasını istedi. Bunun üzerine Osmanlı Hükûmeti 30 Nisan 1919 tarihinde Mustafa Kemal’i 9. Ordu Müfettişliği görevine getirdi. Mustafa Kemal Paşa’ya görevi sırasında bütün askeri ve sivil makamlara emretme yetkisi de verildi.
Mustafa Kemal’in 9. Ordu Müfettişliği kapsamındaki görevleri şunlardır:
- Bölgede iç güvenliğin sağlanması, yerleştirilmesi ve güvenliği bozan olayların ortaya çıkış sebeplerinin araştırılması
- Bölgedeki silah ve cephanenin toplatılarak muhafaza altına alınması
- Bölgede yer aldığı iddia edilen Türk direniş kuvvetlerinin dağıtılması
Rumların Karadeniz Bölgesi’ndeki güvenlik ortamını bozmalarının amacı nedir? Açıklayınız.
Rumların Karadeniz Bölgesi’ndeki güvenlik ortamını bozmalarının amacı Pontus Rum Devletini kurmak diğer adıyla Trabzon imparatorluğunu kurmaktır.
1917-1922 yılları arasında Trabzon Metropoliti Hrisanthus tarafından yönetilen ancak hiçbir devlet tarafından tanınmayan Pontus Cumhuriyeti kuruldu. 1917 yılında Yunanistan ve İtilaf devletleri tarafından Ponto-Ermeni Federasyonu’nun bir parçası olarak Helenik bir özerk bölge oluşturması planlanmıştı. Paris Barış Konferansı’nda alınan kararlar sonucu Hrisanthus, tamamen bağımsız bir Pontus Cumhuriyeti’nin kurulmasını önermişti. Ancak bu teklifi ne Yunanistan ne de diğer ülkelerin delegeleri tarafından desteklendi.
Mustafa Kemal 16 Mayıs 1919 tarihinde Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrıldı. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Böylece millî bilincin uyandırılması ve Millî Mücadele’nin başlatılması yolunda ilk adım atıldı. Mustafa Kemal Anadolu topraklarına ayak basar basmaz işgal altındaki Türk vatanının tam bağımsızlığını sağlamak için millî direniş fikrini uygulamaya koyacaktır.
Mustafa Kemal, Nutuk’ta Samsun’a çıkışını şöyle anlatmaktadır: “1919 yılı Mayısının 19. günü Samsun’a çıktım. Genel durum ve görünüş: Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu topluluk, Genel Savaş’ta yenilmiş, Osmanlı ordusu her yanda zedelenmiş, şartları ağır, bir ateşkes anlaşması imzalanmış. Genel Savaş’ın uzun yılları boyunca, millet yorgun ve fakir bir halde. Millet ve memleketi Genel Savaş’a sürükleyenler, kendi hayatları endişesine düşerek memleketten ayrılmışlardır…” (M. Kemal Atatürk, Nutuk, s.3)
Mustafa Kemal, Samsun ve çevresindeki asayiş durumunu inceledi. 21 Mayıs 1919’da Genelkurmay Başkanlığına gönderdiği bir telgrafta bölgedeki Rumların, Pontus Devleti kurma emeli taşıdıklarını ve burada güvenliğin bozulmasından Rum çetelerinin sorumlu olduğunu bildirdi.