Soru: çağımızda yaşanan problemler ve peygamberimizin güzel ahlakından örnekler ?
Soru: çağımızda yaşanan problemler ve peygamberimizin güzel ahlakından örnekler ?
Cevap: İnsani ilişkiler Adalet Konularında Problemler ve Peygamberimizin Güzel Ahlakı
Hz. Muhammedin Örnek Ahlakı
Hz. Muhammed üstün kişiliği güvenilirliği insana değer vermesi hakkı gözetmesi sabırlı ve hoşgörülü oluşuyla en güzel örnektir.
Hz. Muhammedin en önemli özelliği başkalarına önerdiği öğütleri ve ahlak kurallarını önce kendi yaşamında uygulamasıdır. O kendini başkalarından üstün görmemiş Kuranın öğütlerini ve yasaklarını yaşamının her anında uygulamıştır. Bu konuda Kuranın Ey iman edenler ! yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz. Ayetlerini kendine ilke edinmiştir.
HZ.MUHAMMEDİN YAŞAMINDA ÖNEM VE ÖNCELİK VERDİĞİ BAZI AHLAKİ KAVRAMLAR
CESARET
ADALET
GÜVEN
MERHAMET
ADİL OLMA
GÜVENİLİRLİK
SABIR
ÖRNEK AHLAK
DANIŞMA
SÖZ VERME
DEĞER VERME
ZAMANI İYİ
HOŞGÖRÜ
DEĞERLENDİRME
Hz. Muhammed cesaretliydi
Cesaret ve kararlılık başarılı olmanın temel ilkelerinden biridir. İnsanlar cesaretleri sayesinde zor işleri başarmışlardır.
Hz. Muhammedin başlıca özelliklerinden biri de cesaretli olmasıdır. O yaşamı boyunca inançadalet ve insan hakları için mücadele etmiştir. Güçsüzleri ve kimsesizleri savunmuştur. Zorluklar karşısında hiçbir zaman yılgınlık göstermemişler.
Peygamberlik görevi verildikten sonra insanları İslam davet etmeye başladığında Hz. Muhammed tek başına idi.Kötülüğün ahlaksızlığınher türlü ayrımın yapıldığı bir toplumda ohiçbir zaman yılgınlık göstermemiştir.
Hz. Muhammed tehlikeli zamanlarda ve savaşların en şiddetli anında bile herkese cesaret örneği olmuştur. O her zaman Allahım!Cimrilikten korkaklıktan ve tembellikten sana sığınırım. diye dua etmiştir.
Peygamberimiz Müslümanların büyük çoğunluğu Mekkeden Medineye göç ettikten sonra hicret etmiştir. Hicret yolculuğunda Sevr Dağındaki mağarada kaldıkları sırada düşmanlardan bir grup mağaranın ağzına kadar geldiği zaman endişe duyan Hz. Ebubekire Üzülme çünkü Allah bizimle beraber. diyerek cesaret vermiştir. O her konuda olduğu gibi karşılaştığı zorlukların üzerine cesaretle gidişi ile de bize örnek olmuştur.
Hz. Muhammed güvenilir bir insandı
Hz. Muhammed sözleriyle yaşayışıyla ve davranışları ile insanlığa örnek olmuştur. Yaşamı boyunca Yüce Allahın Emrolunduğun gibi dosdoğru ol!buyruğunu kendisine ilke edinmiştir.
Hz. Peygamberimizin yalan söylediğisözünde durmadığıbir kimseyi incittiğibaşkasına zarar verecek davranışlarda bulunduğu görülmemiştir. Bu özellikleri ile o yaşadığı toplumun taktirini kazanmıştır.
Hz. Muhammed gençliğinde ticaretle uğraşmış bu alandaki başarısı ve dürüstlüğü herkesçe taktir edilmiştir. Mekkenin soylu ve zengin kadınlarından Hz. Hatice ona iş ortaklığı teklif etmiştir. Hz. Hatice ona olan güvenini de Ey Muhammed sen halkın içinde iyi tanınıyorsundoğru güvenilir ve güzel ahlaklısın.sözleriyle belirtmiştir.
Hz. Muhammed bir gün Ey Kureyş! Şu dağların arkasında size karşı hazırlanan bir ordu var desem bana inanır mısınız? diye sorduğunda; hepsi:Evet çünkü senden hiç yalan söz işitmedik. Diyerek onun doğruluğunu onaylamışlardır.
İçinde yaşadığı toplumda Hz. Muhammede öylesine bir güven oluşmuştu ki bir çok kişi Müslüman olmamasına rağmen gönül rahatlığıyla değerli eşyalarını ona emanet ediyordu.
Bizler de Peygamberimizin güzel ahlakını örnek almalıyız. Söziş ve davranışlarımızda dürüst ve güvenilir olmalıyız.
Hz. Muhammed merhametli idi
Hz Muhammedin başlıca ahlaki özelliklerinden biri de merhametli olmasıdır. O; yaşamı boyunca yaratılmış tüm varlıklara karşı merhametli davranmıştır. Kuranı kerimde ant olsun size kendi içinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki sizin sıkıntıya düşmeniz ona çok ağır gelir. O size çok düşkün müminlere karşı da çok şefkatli ve merhametlidir. buyrularak Hz. Muhammedin şefkat ve merhamet örneği olduğu vurgulanmaktadır.
Hz. Muhammedin şefkatli ve merhametli oluşu yaşamının her döneminde açıkça görülür. O insanlar arsında kadın erkek i büyük küçük renk dil ve ırk ayrımı yapmazdı. İnsanlara sevgi ve merhametle yaklaşır hiç kimsenin incinmesini istemez kimseden intikam almayı düşünmezdi. Açları doyurur yetimleri öksüzleri ve kimsesizleri daima korordu. Yoksullara yardım eder yaşlıları ve hastaları ziyaret ederek onların sıkıntılarını paylaşırdı.
Hz. Muhammed bütün varlıklara karşı hep şefkat ve merhametle yaklaşmıştır. O bu konuda benim dediğim sizin sadece kendi aranızda merhametli olmanız değildir. Benim dediğim sizlerin Allahın bütün yarattıklarına karşı merhametli olmanızdır. buyurmuşlardır. Çünkü şefkat ve merhamet insan ilişkilerinin temeli ve toplumun vazgeçemeyeceği güzel davranışlardandır.
Hz. Muhammed insanlara değer verirdi
İslam dinine göre her insan değerlidir ve saygıya layıktır. Hz. Muhammed çevresindeki tüm insanlara değer verir onların iyi yaşayabilmeleri ve kendilerini geliştirebilmeleri için çalışırdı. O insanlarla ilişkilerinde Kuranın biz gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık ant olsun biz insanoğlunu şerefli kıldık .. şeklindeki ayetlerini dikkate almıştır.
Hz. Peygamber kendini hiçbir zaman başkalarından üstün görmezdi. Kendisiyle konuşmak isteyenleri dikkatle dinlerdi. Bir yere konuk olarak gittiğinde kendisi için ayağa kalkılmasını istemez boş olan bir yere otururdu.
Peygamberimiz insanlar arasında hiçbir zaman ayrım yapmamıştır. Hangi inanç yada düşüncede olursa olsun herkese değer vermiştir. Örneğin ölen bir yahudinin cenazesi götürülürken ayağa kalkmış ve saygı göstermiştir. Yine bir yahudinin hasta olan çocuğunu ziyaret etmiştir. Savaşlarda bile düşman askerlerine iyi davranılmasını emretmiştir. Savunmasız çocuk kadın ve yaşlılara zarar verilmesini yasaklamıştır.
Hz. Muhammed hakkı gözetirdi
İslam dininde insanların haklarının korunmasına ve adalete büyük önem verilir. Yüce Allah hak ve adalet konusunda Kuranıkerimde şöyle buyurmuştur: insanların mallarını ve haklarını eksiltmeyin bir başka ayette ise şüphesiz Allah adaleti iyilik yapmayı yakınlara yerdım etmeyi emreder . O düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor denilmiştir.
Hz. Muhammed insanların kişiliklerine saygı gösterilmesini başkalarını kırıcı söz ve davranışlardan kaçınılmasını istemiştir. O herkese karşı adaletli davranmıştır. Gençliğinde dürüstlüğü ve adil olmasıyla tanınmıştır.
Hz.muhammed insanlar arsında hiçbir zaman ayırım yapmamıştır. İnanç dil renk ve soy farkı gözetmemiştir. Her zaman ve her ortamda haksızlıklara karşı çıkmış zayıf ve güçsüzlerin kadınların çocukların yetimlerin ve yoksulların haklarını gözetmiştir. Kuranın eğer hükmedecek olursan aralarınd adaletle hükmet. çünküAllah adil davrananları sever. Ayetini kendisine ilke edinmiş hak ve adaletten ayrılmamıştır.
Hz. Muhammed sabırlıydı
Hz. Muhammedin üstün ahlakı özelliklernden biride sabırlı olmasıdır. Sabırla ilgili Kuran da bir çok ayet bulunmaktadır. Bunların bazıları şöyledir.
.. şüphe yok ki Allah sabredenlerle beraberdir.
..Allah sabredenleri sever.
( ey Muhammed!) o halde yüksek azim sahibi peygamberlerin sabretmesi gibi sabret
Hz. Peygamber peygamberlik görevini yerine getirirken pek çok güçlükle karşılaşmıştır. Allahın gönderdiği mesajları insanlar iletirken sabırlı olmuş direncini yitirmemiştir.
Hz. Muhammed insanlarla ilişkilerinde sabırlı ve anlayışlı olmaya daima önem vermiştir. O bir sözünde kuvvetli kimse güreşte başkalarını yenen kimse değildir. Öfkelendiğinde iradesine hakim olandır. Buyurarak öfkelenince sabır gösterilmesini öğütlemiştir.
Hz. Muhammed verdiği sözde dururdu
Herhangi bir konuda verilen sözü yerine getirmek anlaşmalara sadık kalmak güzel ahlaki bir davranıştır. Sözünde durmak; doğruluğun dürüstlüğün güvenilir olmanın temelidir. Verilen sözün sorumluluğunu yerine getirmek karşılıklı güven duygusunun oluşmasında oldukça önemlidir.
Hz. Muhammedin başlıca özelliklerinde biride verdiği sözü yerine getirmesiydi. O peygamber olmadan önce de dürüst ve güvenilir bir kişi olarak tanınmaktaydı. Verdiği sözlere her zaman sadık kalmıştı. Hz. Peygamber verilen sözün sorumluluğunu bildiği için asla yapamıyacağı şeyler için söz vermezdi. Verdiği sözü de mutlaka yerine getirirdi. Bir sözünde din kardeşinle münakaşa yapma ona söz verip sözünden dönme demiştir.
Sözünde durmak toplumsal ilişkilerin temel koşullarındandır. Toplumda karşılıklı güveni saygıyı dürüstlüğü geliştiren güzel davranışlardandır. Hz. Muhammedin bu özelliği yaşadığı dönemde yeni ve farklı bir toplumun oluşmasında önemli bir işlev görmüştür. Bu nedenle bizler hz. muhammedin verdiği sözü yerine getirme anlaşmalara sadık kalma konusundaki uygulamalarını kendimize örnek almalıyız. Verdiğimiz sözleri yerine getirmeyi ilke edinmeliyiz.
Hz. Muhammed hoşgörülüydü
Hoşgörü; her şeyi anlayışla karşılamak başkalarının görüş ve düşüncelerine saygı göstermektir.
Hz. Muhammed engin hoşgörüye sahipti. Hoşgörüsü bireysel ve toplumsal ilişkilerde karşılıklı anlayışın oluşmasına yönelikti. O ailesi komşuları arkadaşları ve çevresindeki bütün insanlara karşı hoşgörülü davranırdı.
Peygamberimiz güler yüzlü yumuşak huylu ve son derece nazik idi. Kaba ve kırıcı değildi. Ona işlerinde yardımcı olan Enes bu konuda şöyle demiştir:peygamberimiz bana hiçbir gün öf bile demedi. Yaptığım bir şey için bunu niye yaptın yapmadığım bir iş için de niye yapmadın diye beni azarlamadı.
Hz. Muhammed diğer dinlere inanan insanlara da her zaman hoşgörülü davranmıştır. İslamı anlatırken onlara karşı baskı ve zorlama yapmamıştır. Onları vicdanlarıyla baş başa bırakmış olumsuz tavır takınmamıştır. Değişik inançlara mensup insanların inançlarını ibadetlerini ve kutsal değerlerini hiçbir zaman küçümsememiştir. Hastalandıklarında onları ziyaret etmiş cenazelerin de yanlarında yer alarak onlara değer verdiğini göstermiştir.
Hz. Muhammed engin hoşgörüsü ile insanların kalplerini kazanmış gönüllerini fethetmiştir. Kuranıkerimde onun bu özelliği eğer kaba ve katı yürekli olsaydın onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi ayeti ile belirtilmiştir.
Hz. Muhammed zamanı iyi değerlendirirdi
Hz. Muhammed zamanı en iyi şekilde değerlendirirdi. O bütün işlerini düzenli bir şekilde yapardı. Namaz ve ibadet vakitleri uyku ve dinlenme için ayırdığı zaman ziyaretçileri kabul edeceği zamanlar hep belirli idi. Zamanını asla boşa geçirmezdi. O arkadaşları ile sohbet ede sorularını yanıtlar ve onlara öğütler verirdi.
Evde bulunduğu zamanlar ailesine her konuda yardım eder hayvanların bakımıyla ilgilenirdi.
Hz. Muhammed Kuranıın öyleyse bir işi bitirince diğerine koyul buyruğunu ilke edinerek zamanını yararlı bir şekilde değerlendirirdi. Boş geçen zamanı savurganlık olarak görür insanlara zamanlarını iyi değerlendirmelerini öğütlerdi. O bir sözünde insanların çoğunun aldandığı iki nimet vardır: sağlık ve zaman. demiştir. Bir başka sözünde ise iki günü birbirine eşit olan ziyandadır buyurmuştur.
Peygamberimiz çocukluk yıllarında bile aile bütçesine katkıda bulunmak için çobanlık yapmış ve ticaretle uğraşmıştır. Peygamberlik görevini yerine getirirken bütün olumsuz şartlara rağmen islamı insanlara ulaştırmada başarısı onun planlı sabırlı azimli bir şekilde çalışması ve zamanı en iyi değerlendirmesi ile olmuştur. Bu yönü il de bizlere örnek olmuştur.
Hz. Muhammed danışarak iş yapardı
Bir iş konusunda deneyimine bilgisine güvenilen uzman kimselerin fikir ve görüşlerini almak onlarla görüş alışverişinde bulunmak karar aşamasında kişinin doğru ve tutarlı karar vermesinde etkili olur.
Hz. Muhammedin başkalarıyla görüş alışverişinde bulunması onun en önemli özelliği idi. O zaman zaman çevresindeki bilgi sahibi kişilerin görişlerine başvururdu. Herhangi bir konuda karar vermeden önce işin uzmanı olan kişilerle görüşür onların görüşlerini alırdı. Bu görüş ve fikirler çerçevesinde çoğunluğun verdiği ortak karara uyar ve bu kararı uygulardı. Peygamberimiz Kuranın;
iş hakkında onlarla danış. Bir kere de karar verip azmettin mi artık Allaha tevekkül et(ona dayanıp güven) . onların aralarında işleri danışma iledir. .eğer bilmiyorsanız ilim sahiplerine sorun. şeklindeki ayetleri kendisine ilke edinmiştir.
Hz. Muhammed danışarak iş yapma konusunda bizlere örnek olmuştur. Toplumda sorunların çözümünde her zaman işin uzmanına danışılmasını fikir alışverişinde bulunarak birlikte karar verme anlayışının yerleşmesini hedeflemiştir.