Hükümetler her yil “yatirimlarin, döviz kazandirici hizmetlerin ve isletmelerin tesviki ve yönlendirilmesine ait esaslar” i bir kararname ile açiklar. Buna kisaca “Tesvik Kararnamesi” denilir. Bu kararnamede hangi yörelerdeki hangi yatirimlarin nasil tesvik edilecegi açiklanir.
Her Tesvik Kararnamesi’nde ‘Tesvik Tablosu” basligi altinda tesvik edilecek yatirimlar teker teker açiklanir. Bu tablodan bir kaç örnek vereyim:
Tarimda tohum üretimi, hayvancilik entegre yatirimlari, tekstilde konfeksiyon yan sanayii, kagitta artik kagit isleme tesisleri, lastik sektöründe soguk lastik kaplama tesisleri, kimyada her türlü cam yatinmlan, madeni esyada rulman yapimi, hizmetler kesiminde günlük yayin yapan basin ve yayin kuruluslarinin yapacaklari ve halen devam eden yatinmlar…gibi.
Tesvik Tedbirleri’nden yararlanabilmek için yatirimcilarin Tesvik Belgesi almalari gerekir. Bu tesvik belgesinde yatirimin hangi tesviklerden nasil yararlanacagi gösterilir. Halen yürürlükte olan tesvik terbirleri, (yatirimlarda kullanilacak makine ve teçhizata gümrük indirimi), (yatinmlar bitip, isletme dönemine geçildiginde ve kar saglandiginda, vergi öderken yararlanilacak yatarim indirimi)
(Vergi, Resim, Harç Bina Vergisi Istisnasi), (Enerjiyi Ucuz Fiyatla Kullandirma Tesviki) ve (Fon Kaynaklan Krediler) gibi imkanlardir.
* * *
Fon Kaynaklari Krediler, ilk olarak 1992 Yili Programinda Tesvik Kredileri arasinda yer almis ve fondan fiili ödemelere ayni yil sonunda baslanmistir…
Fonun amaci, ülke ekonomisine yararli oldugu için tesvik edilecek yatirimlarin finansmani için düsük faizli kredi kullandirilmasini saglamaktir.
Fonun kaynaklan, ithalat rejimi çerçevesinde irad kaydedilen teminatlar, tesvik kararlari geregince ödenmesi gereken fonlar-primler, tahsil edilen cezalar, faizler ve diger fonlardan yapilacak aktarmalardir.
Yaptigi yatirim, Tesvik Karari’na bagli özel listede belirtilen yatinmlar a-rasinda yer alan, tesvik belgesine sahip ve de tesvik belgesinde “Fon Kaynakli Kredi “den yararlanabilecegi belirtilen her yatirimci bu krediyi kulanabilir.
Bu kredi Türkiye Kalkinma Bankasi, Emlak Bankasi, Türkiye Sinai Kalkinma Bankasi, Sinai Yatirim ve Kredi Bankasi araciligiyla kullandirilmaktadir.
Fon Kaynakli Kredi, yatirim projesinin sabit yatirim tutari üzerinden tahsis edilmektedir. Geri kalmis yörelerde toplam sabit sermaye yatariminin yüzde 60’ina kadar kredi verilirken, gelismis yörelerde de bu oran yüzde 30 dolayindadir.
Fon Kaynakli Krediler 2 yil ödemesiz, toplam 5 yilda 7 esit taksitte geri ödenir. Ilk anapara ödemesi yirmidördüncü ayin sonunda yapilir.
Kredinin faiz oranlan, birinci derecede kalkinmada öncelikli yörelerdeki yatinmlar için yüzde 10, ikinci derecedeki-lerde yüzde 15 ve gelismis bölgelerdeki yatirimlara verilen kredilerde yüzde 30’dur. Faiz ödemeleri yilda 2 defa yapilir.
Fon kaynakli kredilerin verilmesi islemi sirasinda alinacak teminata ait esaslar, krediyi verecek bankalarca kendi u-sullerine göre belirlenmektedir.
Tesvik belgesi alinan her yatirimda, genelde en çok 50 milyar liralik fon kaynakli kredi kullandirilmaktadir. Tesvik Kararnamesinde “Büyük Proje” diye tanimlanan projeler kapsamina giren yatinmlar için bu sinir 100 milyar liraya yükselmektedir.
Tesvik Belgesi’ne göre o yatirimda en az 5 yil vadeli döviz yatirim kredisi kullaniliyor ise, döviz kredisinin Türk Lirasi karsiligi kadar fon kaynakli kredi kullanma sansi dogabildiginden bu tavan yukari çikabilmektedir.
Fon Kaynakli (ucuz) Kredilerden çok sayida sektör yararlanabilmektedir. Bilgi için hangi sektörlerde hangi yatirimlarin bu ucuz krediden yararlanabilecegini bir liste halinde yazinin altinda Sayin Okuyucularima veriyorum.
Fon Kaynakli (ucuz) Kredilerden hangi sektörlerde, hangi yatirimlar yararlanabiliyor?
L Tarim ve tarimsal sanayi . Buzdolabi
A, Taniti . Bulasik makinasi
– Seracilik . Çamasir makinasi
B. Tarimsal sanayi . Pompalar
– Su ürünleri ve yetistiriciligi, avciligi, . Isitma ve havalandirma cihazlari islenmesi, depolanmasi, entegre
– Sinai kalipyatirimlari.
IV.HIzmetler – Sebze, meyve isleme, soklama, – Öncelikli tür turizm (Teblige konserve entegre yatirimlari. belirlenecek konular)
II.Madencilik -Çevre
III. imâlat – Egitim (Zihinsel ve bedensel özürlüler
– Deri ve tekstil konfeksiyonu
için yapilacak egitim yatirimlari dahil)
– Tekstil terbiye – Saglik (Hastane disi yatirimlar hariç)
– Örme – Arasttrma-gelistirme (Bilgisayar yazilimi dahil)
– Nakis – Tekstil sanayiinin modernizasyonu ve – Spor tevsii – Kültür-Sanat
– Der! isleme (O.S. Bölgelerinde) – Yap-Islet-Devret modeli çerçevesinde
-Saraciye yapilacak alt yapi yatirimlari
– Elektronik – Basin ve yayim yatirimi (Günlük yayin
– Otomotiv ve otomotiv yan sanayi yapan basin ve yayin kuruluslarinin
– 4,000 DWTun üzerindeki gemi insa yapacagi ve halen devam eden yatirimlari (ihraç edilmek üzere insa yatirimlar dahil
edilenlerde bu sinir aranmaz) – Denizde petrol arama
-Haç V. Enerji
– Enerji tasarrufu saglayan yalitim – Kojenerasyon malzemeleri – Jeotermal
– Elektrikli makina VI. Büyük proje yatinmlan
. Elektrik motoru VII. Özellesme kapsaminda satilan
. Güç kondansatörleri tesisler
.YG. salt cihazlari VIII. Genel tesvik tablosunda
. Pil yer alan yatirini konularindan, ana
.Elektrikli ev cihazlari makina modernizasyonuna
– Elektriksiz makina (makina degisikligi . is makinalari seklinde) yönelik
. Belirti sanayi makinalari yatirimlar
p>