Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortalı, zararın tazminini talep edebilmek için, “sigortacıya zararın hesabını gösteren bir liste” vermek ve “… kâfi vesikalarla …” menfaati, sigorta edilen şeyin deniz rizikolarına maruz kaldığını, iddianın dayandığı kazayı, zararı ve kapsamını ispat etmek zorundadır (TTK m. 1441 / II). Ancak sözleşme ile sigortalının TTK m. 1441 / II hükmünde belirtilen hususları veya bu hususlardan bazılarını ispat etmekle yükümlü olmadığı kararlaştırılabilir (TTK m. 1444). Bu tür bir anlaşma sigortacının aksini ispat edemeyeceği anlamına gelmez; TTK m. 1444 hükmünde de açıkça ifade edildiği gibi, sigortacı, sözleşme gereğince sigortalının ispat etmekle yükümlü olmadığı hususların aksini ispat edebilir.
Başkası hesabına sigortada sigortalı, TTK m. 1441 /II hükmünde belirtilen hususlara ilaveten “…sigorta ettirene mukavelenin akdi hususunda vekâlet verdiğini de …” ispat etmek zorundadır (TTK m. 1442; HGB § 883). Tekne sigortası sözleşmesi sigorta ettiren tarafından vekâlet olmaksızın akdedilmişse, sigortalı sözleşmenin kendi hesabına yapıldığını, diğer bir anlatımla kendisine ait malik menfaatinin sigorta ettirildiğini gösteren hususları ispat etmelidir. TTK m. 1444 hükmünde sigortalıyı sadece TTK m. 1441 / II hükmünde belirtilen hususları ya da bunların bir kısmını ispat etmekten kurtaran anlaşmaların geçerli olduğu belirtilmişse de, başkası hesabına sigortada sigortalının sigorta ettirene sözleşmenin akdi için vekâlet verdiğini, sözleşme vekâlet olmaksızın akdedilmişse sözleşmenin kendi hesabına akdedildiğini ispat etmekle yükümlü olmadığına dair anlaşmaların da geçerli olduğu kabul edilmek gerekir. TTK m. 1441 / II hükmü uyarınca sigortalı, sigorta tazminatının ödenmesini talep edebilmek için, “zararın hesabını gösteren bir liste” ile sigorta konusu menfaatin kendisine ait olduğunu gösteren belgeleri sigortacıya vermek zorundadır. Tekne sigortasında sigorta konusu malik menfaatinin ilişkin olduğu geminin mülkiyetinin sigortalıya ait olduğunu gösteren belgeler, menfaati ispat için yeterli sayılır (TTK m. 1443, bent 1). Bundan başka “geminin deniz rizikolarına maruz kaldığını, bu iddianın dayandığı kazayı, zararı ve kapsamım” ispat yükü de sigortalıya aittir. TTK m. 1441 / II hükmünde yer alan “sigorta edilen şeyin deniz rizikolarına maruz kaldığı ve iddianın dayandığı kaza” ifadesinin anlamı, sigortalının zararın teminat kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiğini ispat etmek zorunda olduğudur. Yat Sigortası – Deniz raporu (TTK m. 982 – 985) ve gemi jurnali (TTK m. 980, 981), zabt ve müsadere hallerinde zabt ve müsadere mahkemesinin kararı, gaiplik hallerinde geminin kalkma limanından çıktığı zamana ve gaiplik müddeti içinde varma limanına ulaşmadığına dair güvenilebilir belgeler, zararın teminat kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiğini ispat için yeterli belgeler sayılır (TTK m. 1443). Zarar ve kapsamı ise, zararın tesbit olunduğu yerin kanun veya teamüllerine uygun muayene, değer biçme ve açık artırmaya dair belgelerle bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlar (keşif kağıtları), yapılmış olan tamirlerin makbuzlu hesap pusulaları ve verilmiş diğer paraların makbuzları ile ispatlanabilir. Bununla birlikte, kısmî hasar hallerinde (TTK m. 1431 ve 1432) muayene ve değer biçmeye ilişkin belgeler ile bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlar, ancak aşınma, eskime, çürüme veya kurt yemesinden ileri gelen zarar ayrıca tesbit edilmiş olmak ve aynı zamanda mümkün olduğu ölçüde resmen tayin edilen yahut o yer mahkemesi veya Türkiye Cumhuriyeti konsolosu tarafından ve bunlar yoksa ya da bunların katılımı sağlanamamışsa, diğer bir resmi makam tarafından özel olarak seçilen bilirkişi çağrılmış olmak şartıyla ispat için yeterli belge sayılır.
TPGŞ m. B.2 hükmünde de sigortalının tazminatın hesabını gösteren bir liste vermek zorunda olduğu öngörülmüştür. Anılan hüküm uyarınca sigortalı, tazminat hesabını gösteren listeden başka, deniz raporu, kaza ile ilgili güverte ve makine jurnallerinin onaylı kopyaları, denize elverişlilik belgesi, kaza ile ilgili sınıflama kurumu raporu, yürürlükte bulunan sınıf (klas) belgesi, sınıflama belgesine sahip değilse yürülükteki mevzuata uygun olarak inşa edildiğini gösteren belge, ekspertiz ve/veya dispeç raporu, gemi adamları donatımında asgari emniyet belgesi, gemi adamları listesi, zarar ilişkin proforma fatura, makbuz, vb. belgeleri de sigortacıya vermek zorundadır.
TTK m. 1441 ve 1443 hükümleri ile TPGŞ m. B.2 hükmünden anlaşılan, sigortalının teminat kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu sigorta konusu menfaati dolayısıyla bir zarara uğradığını ve zarar miktarını ispat etmekle yükümlü olduğudur. Dolayısıyla zararın teminat kapsamında olmayan bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiğini ya da tazmin etmekle yükümlü olduğu zarar miktarının iddia edildiği kadar olmadığını sigortacı ispat etmek zorundadır. Bununla birlikte uygulamada sigorta ettiren veya sigortalının rizikonun gerçekleştiğini bildirmesi üzerine sigortacı tarafından zarar miktarı ile sebebinin tesbiti için “sigorta hasar eksperi” olarak adlandırılan uzmanlar görevlendirilmektedir. SMK m. 38 / S hükmüne göre “sigorta hasar eksperi”, “… sigorta edilen rizikoların gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini tespit ile mutabakatlı kıymet, ön ekspertiz ve gözetim gibi işlemleri meslek halinde yapan …” kişilerdir. Sigortalı, sigorta hasar eksperinin düzenlediği ekspertiz raporunda belirtilen zarar sebebi ile miktarına itiraz ederse, TTK m. 1441 / II hükmü uyarınca zararın teminat kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiğini ve zarar miktarını ispat etmek zorundadır. Ancak, sigortalının zarara sebebiyet veren olguyu kesin olarak ispatlaması şart değildir; zararın teminat kapsamındaki bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelmiş olabileceğinin kuvvetle muhtemel olduğunu ispatlaması yeterli sayılmak gerekir. Zararın (zaman veya tür itibariyle) teminat kapsamında olmayan bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiğini ispat yükü ise, sigortacıya aittir. Buna göre, örneğin sigortalının zararın gemide çıkan bir yangın ya da patlama sonucu meydana geldiğini ispatlaması halinde, sigortacı, zararı tazmin yükümlülüğünden kurtulabil mek için yangının sigortalı tarafından kasden çıkarıldığını ispat etmelidir