3
İLK TEMAS ◦ Normal olarak sağlık sistemiyle ilk tıbbi temas noktasını oluşturur; ◦ Hizmet almak isteyenlere açık ve sınırsız bir giriş sağlar; Yaş, cinsiyet ya da kişinin başka herhangi bir özelliğine bakmaksızın tüm sağlık sorunlarıyla ilgilenir.
4
İLK TEMAS ◦ “Normal olarak” deyimi; Majör travma gibi bazı durumlarda ilk temas noktası olmayabileceğini belirtmek için kullanılmaktadır. Bununla birlikte aile hekimliği başka birçok durumda ilk temas noktası olmalıdır.
5
İLK TEMAS ◦ Kişilerin aile hekimlerine ulaşmasında hiçbir engel bulunmamalı ◦ Aile hekimleri genç ya da yaşlı, kadın ya da erkek tüm hastalarla ve onların tüm sağlık sorunlarıyla ilgilenmelidir.
6
KOORDİNASYON VE SAVUNUCULUK ◦ Sağlık kaynaklarının etkili kullanımını sağlar. Bunu bireylere sunulan bakımı koordine ederek, Birinci basamakta diğer sağlık çalışanlarıyla birlikte çalışarak Gerektiğinde hasta adına üstlendiği savunmanlık göreviyle diğer uzmanların sunduğu hizmetlerle teması yöneterek yapar.
7
KOORDİNASYON VE SAVUNUCULUK ◦ Bu eşgüdüm sağlama rolü; Nitelikli birinci basamak sağlık hizmetlerinin anahtar özelliklerinden biri olan ve hastaların özel sorunları için en uygun sağlık çalışanını görmelerini sağlayan verimliliği (maliyet-etkin olma) oluşturur. ◦ Farklı hizmet sunucularının sentezi, bilginin uygun dağıtımı ve tedavi düzenlemeleri, eşgüdüm biriminin varlığına bağlıdır. ◦ Genel pratisyenlik ancak yapısal koşullar izin verirse bu çok önemli görevi yerine getirebilir.
8
KOORDİNASYON VE SAVUNUCULUK ◦ Hastanın çevresinde tüm sağlık çalışanlarıyla bir ekip oluşturma hizmetin niteliğini artırır. ◦ Diğer uzmanların sunduğu hizmetlerle teması yöneterek aile hekimliği, ikinci basamaktaki yüksek teknoloji hizmetlerine gereksinim duyanların bu hizmetlere uygun bir şekilde ulaşmalarını sağlar.
9
KOORDİNASYON VE SAVUNUCULUK o Savunmanlık yaparak gereksiz tarama, test ve tedavilerin yol açabileceği zararlardan hastaları korumak ve sağlık sisteminin karmaşıklığı içinde onlara kılavuzluk etmek, disiplinin temel görevidir.
10
Bireye, ailesine ve topluma yönelik kişi-merkezli bir yaklaşım geliştirir.
11
HASTA VE ORTAMA DAYALI ◦ Aile hekimliği; Kişisel olmayan patoloji ya da “olgularla” değil, insanlarla ve onların yaşadıkları ortamlarda oluşan sorunlarıyla ilgilenir. Sürecin başlama noktası hastadır. Hastanın kendi rahatsızlığına nasıl yaklaştığını ve onunla nasıl başa çıktığını anlamak, hastalık sürecinin bizzat kendisiyle uğraşmak kadar önemlidir. Ortak payda inanışları, korkuları, beklentileri ve gereksinimleri olan kişidir.
12
DOKTOR HASTA İLİŞKİSİ ◦ Kendine özgü bir hastayla görüşme süreci vardır. Bu süreç etkili bir iletişimle, doktor ve hasta arasında zaman içinde gelişen bir ilişki kurulmasını sağlar
13
DOKTOR HASTA İLİŞKİSİ ◦ Hasta ve aile hekimi arasında kurulan her temas; Yavaş yavaş gelişen bir öyküye katkıda bulunur Hastayla yapılan her bir görüşme önceki ortak deneyimin üzerine kurulur. ◦ Bu kişisel ilişki, aile hekiminin iletişim becerileriyle değer kazanır ve kendi başına iyileştirici bir nitelik taşır.
14
Rahatsızlıkların toplum içindeki prevalans ve insidansının belirleyici olduğu özgün bir karar verme süreci vardır.
15
İNSİDANS VE PREVALANSA BAĞLI KARAR VERME ◦ Problemler, toplum ortamında çalışan aile hekimlerine, ikinci basamakta olduğundan çok farklı bir şekilde sunulur. ◦ Hiçbir ön eleme olmadığı için rahatsızlıkların prevalans ve insidansı hastane ortamından farklıdır ve ciddi hastalıklar birinci basamakta hastanede olduğundan daha az sıklıkla görülür. Bu ise hastalara ve içinde yaşadıkları topluma ilişkin bilgilerin kullanıldığı ve olasılığa dayalı özgün bir karar verme süreci gerektirir.
16
AYRIŞMAMIŞ HASTALIKLAR ◦ Klinik bir belirtinin ya da tanısal bir testin olumlu ya da olumsuz kestirim değeri, hastane ortamı ile kıyaslandığında aile hekimliğinde farklı bir ağırlığa sahiptir. ◦ Aile hekimleri sıklıkla, ilk kez saptanan bir rahatsızlıkla ilişkili anksiyetesi olan kişilere böyle bir rahatsızlığın olmadığı yönünde güven vermek zorundadırlar.
17
Aile hekimliği bir hastanın tüm sağlık sorunlarıyla ilgilenmek zorundadır. Kişinin yalnızca o günkü rahatsızlığının yönetimiyle kendini sınırlayamaz ve doktor sıklıkla çok sayıda sorunu yönetmek zorunda kalır. Hasta çoğunlukla yaşla birlikte artan sayıda çeşitli yakınmalar için doktora başvurur. ◦ Çeşitli isteklere aynı anda verilen yanıt, sorunların hem hastanın hem de doktorun öncelikleri dikkate alınarak hiyerarşik bir sırayla yönetilmesini zorunlu kılar.
18
Gelişiminin erken evresinde henüz ayrımlaşmamış bir şekilde ortaya çıkan ve ivedi girişim gerektirebilen rahatsızlıkları yönetir
19
Hasta sıklıkla semptomların henüz başlangıcında başvurur ve bu erken evrede tanı koymak güçtür. Bu tarz başvurunun anlamı, hasta için önemli kararların sınırlı bilgiler temelinde alınmak zorunda kalınması ve klinik bakı ve testlerin kestirim değerinin daha az kesin olmasıdır.
20
Belli bir hastalığın belirtileri genelde çok iyi biliniyor olsa bile; ◦ Bu sıklıkla özgül olmayan ve birçok hastalıkta benzer bir şekilde görülebilen erken belirtiler için geçerli değildir. ◦ Bu koşullar altında risk yönetimi disiplinin anahtar özelliğidir. ◦ Hemen ortaya çıkabilecek ciddi bir gelişme dışlandığında, ileri gelişmeleri bekleme ve daha sonra yeniden gözden geçirme kararı yerinde olabilir.
21
Tek bir görüşmenin sonucu, sıklıkla bir ya da birkaç semptom düzeyinde kalabilir, Bazen bir hastalık düşünmeye ve seyrek olarak da tam bir tanıya kadar gidebilir.
22
Girişimler uygun ve etkili olmalı, ve olabilen her durumda sağlam kanıtlara dayandırılmalıdır. Gereksinim olmadan yapılan girişimler zarara neden olabilir ve değerli sağlık kaynaklarının boşa harcanmasına yol açar.
23
AKUT VE KRONİK PROBLEMLER ◦ Hastaların akut ve kronik sağlık sorunlarını aynı anda yönetir.
24
SAĞLIK VE İYİLİĞİN TEŞVİKİ ◦ Uygun ve etkili girişimlerle sağlık ve iyilik durumunu geliştirir.
25
TOPLUMUN SAĞLIĞINDAN SORUMLU ◦ Toplumun sağlığı için özel bir sorumluluk üstlenir.
26
TOPLUMUN SAĞLIĞINDAN SORUMLU ◦ Disiplin, sağlık konularında hem bireylere hem de topluma karşı bir sorumluluk taşıdığını kabul eder. ◦ Bu zaman zaman bir gerginlik yaratır ve uygun bir şekilde yönetilmesi gereken çıkar çatışmalarına yol açabilir.
27
FİZİK,PSİKOLOJİK,SOSYAL,KÜLTÜREL,VAROLUŞÇU ◦ Sağlık sorunlarını fiziksel, ruhsal, toplumsal, kültürel ve varoluş boyutlarıyla ele alır.
28
FİZİK,PSİKOLOJİK,SOSYAL,KÜLTÜREL,VAROLUŞÇU ◦ Disiplin tüm bu boyutları aynı anda tanımak ve her birine gereken önemi vermek zorundadır. ◦ Bunların çoğu rahatsızlık davranışını ve hastalık kalıplarını değiştirir ve çoğu mutsuzluğun nedeni hasta için sorunun temelindeki nedeni dikkate almayan girişimlerdir.