tuğva
Gaziantep'te bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle zeytin üretiminin olumsuz etkilediğini belirten çiftçiler, ekim yağışlarının geçen yıla göre yüzde 90 civarında azalmasının siyah zeytinin kalitesini ve üretimini düşürdüğünü söylediler.
Gaziantep'te siyah zeytinin hasadının başlamasıyla birlikte yorucu ve zahmetli bir çalışmanın ardından tarladan toplanan zeytin, çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra yağa dönüştürülüyor. Güneydoğu'nun önemli zeytin üretim merkezleri arasında gösterilen Gaziantep'te hasat dönemi yaşanan kuraklıktan dolayı sıkıntılı geçiyor.
Zeytin hasadının başlamasıyla zeytin tarlalarında yoğun bir dönem geçiriliyor. Sabah erken saatlerde aileleriyle birlikte zeytin bahçelerine gelen çiftçiler, ilk olarak ağaçların altına brandalarını seriyorlar. Elle veya demir sırıkla bin bir zahmetle toplanan zeytinler, tane tane ağaçların altına serilen brandalar üzerine dökülüyor. Zeytinler, daha sonra da çuvallara konularak işlenmek üzere tesislere gönderiliyor.
Şehitkamil ilçesinin kırsal mahallelerinden Karacaören Mahallesi'ndeki zeytin üreticileri, bu yıl yeterli yağışların olmaması nedeniyle yaşanan kuraklığın kendilerini zor durumda bıraktığını belirttiler.
Şehitkamil Ziraat Odası Ziraat Yüksek Mühendisi Halil Yay, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada, bu yıl sonbahar yağmurlarının beklendiği gibi yağmadığını ve zeytin rekoltesinin de kuraklıktan dolayı çok düşük olduğunu söyledi.
Zeytin üreticisinin kuraklık nedeniyle zor günler geçirdiğini belirten Yay, "Gaziantep'te havalar kurak geçti. Havalar kurak geçtiğinden dolayı bizim genel üretimimiz kuru tarım üzerine olduğu için sulama imkanlarımız yoktur. Mevcut sulama imkanları olan da kuyu veya sondaj yoluyla sulama yapıyor. bu bulunduğumuz parselde sulama imkanı yok. bundan dolayı ürün az zeytin de rekolte artmıyor." dedi.
Son yıllarda Gaziantep'te zeytin üreticiliğinde iyi gelişmelerin yaşandığını, ancak yaşanan kuraklıklar nedeniyle zeytinin üreticisinin beklentisini karşılamadığını belirten Yay, "Çünkü kurak geçtiği için son zamanlarda Gaziantep'te, üç tane büyük kuraklık yaşadık. Bundan dolayı da zeytin dikimi artıyor. Ama üretim azalıyor, gün geçtikçe de rekoltemiz düşüyor. Bir an önce sulu tarıma geçilmesi gerekiyor. Bu kurak şartları bir an önce kendi elimizle gidermemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Zeytinde büyük oranda rekolte ve kalite kaybı oluştuğunu bildiren Yay, "Zeytin hasadımız Eylül ayının sonlarına doğru başlıyor, aralık sonlarına doğru bitiyor. Mevcut yağışlar hali hazırda olan zeytinin yağ miktarına etki etmiyor. Bu kalitesine etki eden parametreler üretim şekli toplanmış zamanı şu an bu zeytinler toplandı, 4 saat içerisinde sıkıma hazır olması gerekiyor. Gaziantep'te genelde zeytini yağlık olarak kullanıyorlar. Çünkü burada yetişen zeytin genelde gemlik çeşididir." şeklinde konuştu.
Kalite olarak Gaziantep merkez, Nizip ve Kilis zeytinin daha kaliteli olduğunu belirten Yay, buralarda elde edilen zeytinlerin ise zeytinyağı olarak kullanıldığını söyleyerek, bu yıl rekolte düşüklüğünden dolayı çiftçilerin kendi yağ ihtiyaçlarını karşıladıklarını ifade etti.
Türkiye'de zeytinyağı tüketiminin arttığını belirten Yay, "Zeytinyağına hızlı bir talep var. Zeytinyağında fiyat artışları yaşanan kuraklıktan kaynaklanıyor. Bu yıl zeytinimiz çok fazla olmadığından dolayı diğer illerden zeytin talep edildi. Hatay, Kilis gibi çevre illerden de zeytin temin edildi. 18 litrelik zeytinyağı fiyatı 300 liradan satılıyor." bilgisini verdi.
45 yıldır Karacaören köyünde çiftçilik yapan Mustafa Yiğit, zeytinde üretimin artması için sulamanın çok büyük bir önem arz ettiğine dikkat çekerek, sulu tarıma geçilmesi gerektiğini söyledi.
Yiğit, "Siyah zeytin toplama bu ayda başladı. Çiftçi olarak bizler elimizden gelen mücadeleyi veriyoruz. Zeytinlerimiz bu yıl kuraklık olduğundan dolayı tam verimli olmadı. Keşke çok üretim yapabilsek. Bütün vatandaşlar kimseye muhtaç olmadan zeytinyağını ucuz bir şekilde çiftçilerden alsalar, sofralarına koysalar. Bizim burada da yer altından su çıkıyor. Ama elektrik çok ağır olduğundan dolayı suları çıkartamıyoruz. Eğer devlet bize elini uzatırsa çiftçiler daha çok üretim yapacaktır." diye konuştu.
Gaziantep'in Antep fıstığı gibi zeytin üreticiliğinde de çok iddialı olduğunu vurgulayan Yiğit, çiftçiye bu konuda destek verilmesi gerektiğini ve yüksek mazot fiyatlarının düşürülmesi gerektiğini belirterek, şunları söyledi:
"Gaziantep genelde fıstığıyla bilinir. Şu anda zeytin üretimine çok ciddi bir talep var. Biz çiftçi olarak elimizden geleni yapıyoruz. Bizim burada 15 dönüme yakın yerimiz var. Kârıyla, zararıyla bizler üretimimizi yapıyoruz. Eğer mazot fiyatları düşerse ve çiftçiye destek verilirse yaptığımız üretim bizi kurtaracaktır. Ama maalesef her gün petrole zam geliyor. Eskiden tarlalarımızı atlarla sürüyorduk, şimdi artık o da kalmadı ne yapalım? Fakir çiftçi hasat dönemine kadar borç ederek mazotu borç alıyor. Devletin çiftçisine sahip çıkması gerekir."
Resul Yiğit ise Gaziantep'te zeytinin ağırlıklı olarak Nizip bölgesinden çıktığını, kuraklık nedeniyle bu yıl üretimin az olduğunu belirterek, zeytin üretimi yapılan bölgelerde mutlaka sulu tarıma geçilmesi gerektiğini kaydetti. (İbrahim Koçyiğit-İLKHA)