Romanın büyük bir kısmı Peyaminin başında bulunan kurşunun çıkarılması için yaklaşık kırk gün kaldığı Ankara Cebeci hastanesinde yazdığı hatıra defterinden ibarettir.
Hatıra Defterine yazıldığı tarihin oniki yıl öncesinden başlıyor. O yıllarda Peyami hariciyede memurdur ve İstanbul Şişlide annesi ile birlikte kalmaktadır. Peyaminin amcasının kızı olan Ayşe Peyami ile evlendirilmek için İzmirden çağırılmasına rağmen Peyami bu evliliğe sıcak bakmaz ve Meşrutiyetin ilanından da yararlanarak ülkesini terkedip Almanyaya kaçar. Peyaminin bu davranışa karşın onurlu bir kız olan Ayşe, Peyami defterini kapatır ve İstanbulda tanıştığı diğer bir akrabası olan eski bir harbiyeci Mukbil Bey ile evlenir ve Hasan adında da bir oğlu olur. Cemal Ayşenin kardeşidir ve subaylık mesleğini seçmiştir. Mücadelenin ilk zamanlarında. Harbiye Nezaretindeki Binbaşı İhsan ile çok iyi anlaşmaktadırlar.
Peyaminin evinin salonu Büyükada ve Şişli arasındaki dedikoduların konuşulduğu bir yerdir. Genel olarak bu salonun ziyaretçileri savaştan sıkılmış İngiliz taraftarlarıdır vr başta Peyaminin de düşündüğü gibi kurtuluş İngilizlerin hakimiyeti altına girmektedir. Bu sıralarda İstanbulda çeşit çeşit fikirler savunulmakta ve bir takım faaliyetle sürdürülür. Özellikle manda taraftarı olanlar yani vatanını başka bir devletin hakimiyeti altına sokmak isteyenler daha büyük bir çabayla çalışmaktadırlar. Manda taraflarından biri olan Salime Hanım İngiliz mandacılığının en biri olup tam bir ittihatçı düşmanıdır. Neredeyse her cephede savaşlara katılmış olan Cemal İstanbul Harp Akademesinde bulunmaktadır ve bazı zamanlarda Peyamilerin Şişlide bulunan evinde kalmaktadır. Bu süreç içinde muhabbetleri daha çok ilerleyen Peyami ve Cemal çok iyi iki arkadaş olurlar. Cemalin cumhuriyetçi fik