13 Aralık 2016
Bugün iç piyasaya ait üç önemli veri olan sanayi üretimi, perakende satışlar ve sabit yatırımlara ait Kasım ayı verileri açıklandı. Özellikle iç tüketime ilişkin en önemli aylık veri olan perakende satışların piyasa beklentilerini epey aşması hem Çin hem de küresel ekonomi için iyi haber. Sanayi üretimi beklentileri bir tık aşarken, sabit yatırımlar ise tam da beklentiler düzeyinde geldi.
Grafikte gördüğümüz gibi sanayi üretimi ve perakende satışlar hemen hemen son 1.5 senedir belirli düzeylerde aheste seyirler tutturmuş durumdalar. Zaten bu iki göstergenin yataya yakın seyri de sürekli olarak ‘Çin ekonomisinin dip noktaya ulaştığı’ şeklinde yorumlanıyor. Google’da “China economy bottoming out” diye aradığınız zaman 2015 yılı sonbaharından bu yana hemen her ayda web’e düşmüş bir sonuç bulabiliyorsunuz.
Artık herkesin dikkati sabit yatırımlara odaklanmış durumda. Yukarıdaki grafikte görülebileceği üzere bu yılın ilk yarısında sert bir düşüşe giren sabit yatırımlar Temmuz ayından itibaren yatay bir seyir tutturdu. Bunun en büyük nedeni ise bir aşağıdaki grafik. Muhtemelen başka yerlerde de görmüşsünüzdür çünkü bu grafik Çin ekonomisinin kısa ve uzun vadeli geleceği için kilit öneme sahip. Özel sektör (kamu dışı) yatırımları Temmuz ayında dip yaptıktan sonra yavaş yavaş toparlanıyor.
Meraklısı için 2016 yılında görülen anormalliği kısaca anlatalım. Aslında Çin’in ekonomik dönüşümünde temel hedeflerden birisi sabit yatırımların ağırlığının kamudan özel sektöre aktarılmasıydı. Nitekim verilerin kamu ve özel olarak ayrıldığı 2004 yılından bu yana özel sektörün toplam yatırımlar içerisindeki payının -küresel krizin hissedildiği 2008-2009 yılları hariç- sürekli yükselerek %65’e kadar ulaştığını görüyoruz. Ancak 2016 yılının ilk aylarında ekonomik belirsizlikler, yüksek borç birikimi ve piyasalardaki çalkantılar gibi etkenlerle özel sektör yatırımlarında sert bir yavaşlama meydana geldi. Bu durumun ekonomik büyümeye yansımaması için de hükümet hızlı bir şekilde devreye girerek altyapı ağırlıklı kamu yatırımlarını artırdı.
Özel sektör yatırımlarının ekonomi içerisinde geldiği nokta bundan sonrası için ekonominin hem kısa hem de uzun vadede sağlığı için çok önemli. Aslında sabit yatırımların 1994’ten bu yana seyrinde bir döngüsellik var ki bu döngüyü Excel vasıtasıyla basit bir polinom denklemle bile ortaya koyabiliyoruz. Ancak bu döngüsellik 2012 yılından bu yana beklenmedik bir şekilde yukarı yerine aşağı yönde kırılıyor gibi. Bu durumun da enflasyon verilerinde değindiğimiz ve ÜFE’nin söz konusu 23 yılın en uzun deflasyon dönemine denk gelmesinin tesadüf olmadığı görüşündeyiz. Bu nedenle ÜFE’deki deflasyonun sona ermesini çok önemli bir gelişme olarak görüyoruz.
Sonuç olarak Çin’de ekonomik görünüm her ay biraz daha iyiye gidiyor. Nitekim piyasalarda da bugünkü verilerle birlikte Merkez Bankası’nın bir sonraki para politikası adımının gevşeme değil sıkılaşma yönünde olacağı konuşulmaya başlandı.