Transkript
1 KAPAK:Layout 1 28/05/14 09:51 Page 2 Yasam ve HAZİRAN / TEMMUZ / AĞUSTOS AYDA BİR YAYINLANIR SAYI 66 Türkiye sineması 100 Yaşında... Nazan ÖZCAN Tosca ile doğan Zeliha Berksoy Çiğdem ÖZTÜRK İstanbul Yazı Nasıl Karşılardı? Gökhan AKÇURA
2 KAPAK:Layout 1 28/05/14 09:51 Page 3 ME SA ve Yaşam MESA DOSTLARINA ÜCRETSİZ GÖNDERİLİR. MESA Mesken Sanayii A.Ş. adına sahibi Erhan Boysanoğlu Yazı İşleri Yönetmeni Aslı Tokatlı Yayın Kurulu Ayşe Kandar, Aslı Tokatlı, Uğur Büke Yayın Hazırlığı: Büke Yayıncılık Bilimkent Sitesi No:14 Avdan Köyü / Bolu Tel: Tasarım Hazan Koltuk Yazışma Adresi: MESA Mesken Sanayii A.Ş. MESA Plaza, Koru Sitesi Ihlamur Cad. No:2 Çayyolu Ankara Tel: (0312) Faks: (0312) Baskı YORUM BASIN YAYIN SAN. LTD. ŞTİ. İvedik Organize Sanayi Bölgesi Matbaacılar Sitesi 1341.Cad. (Eski 35. Cad.) No: Yenimahalle-ANKARA Tel : (0312) Faks: (0312) Mesa dostlarına merhaba Yaz sıcağı kalbinizi de ısıtsın Eski yazarlar da baharın keyfini çıkaramadıklarından yakınırlar. Örneğin, 1930 lardaki bir Mayıs yazısı şöyle başlar: İstanbul ilkbaharı kararsız geçiyor. Hava bir açıyor, bir kapıyor ve kışta mı, yazda mı olduğumuzu anlayamadan yaz sıcaklarına giriyoruz. Gökhan Akçura bu sayıdaki yazısına böyle başlıyor. Yapılan tespit taa 30 lardan. Bakın bakalım bugünlerle bir fark var mı? Dergimiz yayına hazırlanırken şakır şakır yağmur altındaydık. Baharın bereketidir, sevinmediğimiz de sanılmasın, yağmur iyidir. Ayrıca romantiktir de! Yağmur altında ıslanan çocukların çığlıkları, sevgililerin umarsızlığı, eve varılınca içilen koca bir bardak çay, kuru giysiler... Evet evet yağmur güzeldir. Ama neticede bir o kadar güzel olan yaza da girmek üzereyiz. Gökhan Akçura da o nedenle, mutlulukla okuyacağınız bir Osmanlı yazı nasıl karşılardı? yazısı yazmış. Şöyle diyor: Osmanlı İmparatorluğu İSTANBUL YAZI NASIL KARŞILARDI? İstanbul Yazı Nasıl Karşılardı? Osmanlı İmparatorluğu döneminde yazlıkların en makbulü Boğaziçi yalılarıydı. Şehirden bahar sonu buralara, oldukça zahmetli biçimde taşınılırdı. Cumhuriyet döneminde, biraz da ulaşım araçlarının gelişmesi sayesinde bu göç daha kolaylaştı. Artık moda Adalar ve Suadiye ye kadar Kadıköy sahilleriydi. O zamanlar İstanbullu Marmaris i, Bodrum u bilmezdi. Bilmesine de gerek yoktu. Şehrin dört bir yanı sayfiye sayılırdı. Gökhan AKÇURA stanbul da bahar kısa sürer, şöyle cevap verir: Yaz, kirazın çıkması, doyamadan yaza girilir. Bu konuda uçurtmaların seyrekleşmesi ve yoğurtçu atasözleri bile uydurulmuş. Sermet seslerinin azalmasıyla boy gösterir. İ 2 Biz de Muhtar Alus, İstanbul un kışı yaza bu yazımızda baharla yaz arasındaki en doğrudur, diye en anlamlısını önümüze önemli duraklardan biri olan yazlığa geçiş sürer. 1 Eski yazarlar da baharın keyfini konusu üzerinde duracağız. Osmanlı dan çıkaramadıklarından yakınırlar. Örneğin, Cumhuriyet in ellili yıllarına kadar uzanan 1930 lardaki bir Mayıs yazısı şöyle başlar: bir zaman diliminden söz edeceğiz İstanbul ilkbaharı kararsız geçiyor. Hava bir açıyor, bir kapıyor ve kışta mı, yazda mı Yalıya Göç olduğumuzu anlayamadan yaz sıcaklarına Eski dönemlerde yazlığa çıkış Nisan giriyoruz. O günden bugüne değişen bir ayından itibaren başlardı. Boğaziçi nde şey yok görüldüğü gibi yalıları; Çamlıca, Haydarpaşa dan Pendik e Peki, bahar ne zaman bitip de yaz başlar? Bu kadar uzayan demiryolu boyunca köşkleri soruya, elli yıl önce Ahmet Hamdi Tanpınar bulunan zenginler, paşalar, molla beyler, 1900 lerin başında Rumelihisarı ve yalıları. 4 M E S A V E Y A Ş A M İstanbul Yazı Nasıl Karşılardı? Gökhan AKÇURA S.4 döneminde yazlıkların en makbulü Boğaziçi yalılarıydı. Şehirden bahar sonu buralara, oldukça zahmetli biçimde taşınılırdı. Cumhuriyet döneminde, biraz da ulaşım araçlarının gelişmesi sayesinde bu göç daha kolaylaştı. Artık moda Adalar ve Suadiye ye kadar Kadıköy sahilleriydi. O zamanlar İstanbullu, Marmaris i, Bodrum u bilmezdi. Bilmesine de gerek yoktu. Şehrin dört bir yanı sayfiye sayılırdı. Ayrıca hâlâ tatil planlarının içine Adalar ı rahatlıkla alabilirsiniz. Tatil için valizler hazırlanırken, elbette tatilde okunacak kitaplar da yerini alacaktır. Ama nedense, tatil için hafif kitaplar seçilmeye çalışılır. Bizce bu sene bir değişiklik yapın ve Cem Erciyes in bu sayıda ölümünün ardından gayet güzel bir yazıyla andığı sevgili Gabo nun kitaplarını alın yanınıza. Hayatın büyüsünü edebiyata dönüştüren yazar Gabriel Garcia Marquez in okuduğunuza sevinç duyacağınız o kadar çok kitabı var ki: Kırmızı Pazartesi, Yüzyıllık Yalnızlık, Kolera Günlerinde Aşk, Başkan Babamızın Sonbaharı ya da Albaya Mektup Yok. Tatil ve iyi kitap, her daim nasip olmayan bir ikili. Bu sayımızda 2014 ü özel kılan durumu da unutmadık. 2014, Türkiye sinemasının 100. yaşı demek! Ve ne kadar iyi ki, Atilla Dorsay gibi bir sinema eleştirmeni bunu atlamıyor ve bize 100. yılında 100 Türk filminin kitabını yazıyor. Nazan Özcan da, Atilla Dorsay ın kitabını ve Türkiye sinema tarihinin 100 yılını özetliyor. TÜRKİYE SİNEMASI 100 YAŞINDA Türkiye sineması 100 yaşında ve şahane Hep rahmetle andığımız büyük sinema tarihçisi Nijat Özön Türk Sineması nı 14 Kasım 1914 tarihinde, geçmişteki Rus-Türk savaşı sırasında İstanbul a dek gelen Rus güçlerinin Ayestefanos (bugünkü Yeşilköy) semtine diktikleri Rus Abidesi nin vatansever teğmen Bahri Doğanay ve askerleri tarafından dinamitle havaya uçurulması ve bunun yedek subay sinemacı Fuat Uzkınay tarafından filme alınması yla başlatıyor. Nazan ÖZCAN Türkiye Sineması 100 yaşında ve şahane Nazan ÖZCAN S.8 Seçilen 100 filmin içinde kesinlikle seyretmelere doyamadığınız onlarca Türk filmi olduğunu göreceksiniz. Ah bir de eskiden olduğu gibi yazlık sinemalar olsaydı da, şu 100. yılda o güzelim filmlerin tertemiz kopyalarını o sinemalarda çekirdek çitleyerek tekrar izleyebilseydik. Nostalji yapmıyoruz, yalnızca Türk filmlerinin ve yazın insanı mutlu eden yanlarını istiyoruz. Çok şey mi? Y ıl 2004, aylardan Temmuz. Çek Cumhuriyeti nin Karlovy Vary Film Festivali ndeyiz. Yıllar önce temiz kopyasını Beyoğlu Sineması nda seyrettiğim şahane Yol filminin gösteriminden yine tokat yemiş gibi çıkıyorum. Tokatın ağırlığını sonra hissederim diyerek, dünyanın her yerinden gelen seyircilerin salondan çıkışlarına bakıyorum. Benim topraklarımın hikâyesi bana mı ağır geldi, yoksa yedi kat yabancı da aynı şeyleri mi hissediyor, onun peşindeyim. Sinemanın kapısından çıkanların gözleri dolu dolu, herkes etkilenmiş, aralarından ağlayanlar da var. Ağlayanlardan birine yaklaşıyorum, neden ağladığını soruyorum. Seyit Ali yle Zine diyor duruyor: İsimleri doğru söylüyorum değil mi? Ne kadar ağır bir hikâyeydi o, çok çarptı beni. Tokat yemiş gibi oldum diyor. Polonyalı bir sinemaseverle o an sinema kardeşi oluyoruz, duygu kardeşi. O yıl Ankara Sinema Derneği nin akademisyen, eleştirmen, yönetmen, oyuncu gibi sinemayla yakından ilgilenen 400 e yakın kişiyle yaptığı anket sonucu belirlenen Türk sinemasının en iyi 10 filmi Karlovy Vary de gösteriliyordu: Yol, Umut, Sürü, Muhsin Bey, Masumiyet, Selvi Boylum Al Yazmalım, Anayurt Oteli, Susuz Yaz, Gelin ve Uzak. Hepsinde salonlar dolu doluydu, sinemaseverler yine ağır çıkıyordu sinemalardan. Türkiye den gelenlerde, hem bir hüzün hem de içten içe gurur ve mutluluk var. Bütün filmler beğeniliyor! Sinemamızın unutulmazları, bizden başkalarının kafasına da kazınıyor diye. Ve elbette, o zamanlar ha öldü, ha ölüyor diye durmadan konuşulan Türkiye sinemasının aslında biraz hırpalanmış da olsa, ayakta olduğunu ve yaşayacağını gördüğümüz için. 2004, 90. yılıydı Türk sinemasının ise 100. yaşı demek! 100 yaş, bir asır yani, az değil! 8 M E S A V E Y A Ş A M ATIF YILMAZ Atıf Yılmaz B eyoğlu ndan Dolapdere ye kadar uzanan Sakız Ağacı Caddesi nin bir kısmı birkaç yıldır Atıf Yılmaz Caddesi diye anılıyor. Bu isim değişikliği, 2006 da kaybettiğimiz usta yönetmene bir vefa işareti olmanın yanı sıra, küçük bir sinema şakası, hatta adeta bilinçaltı bir mecaz barındırıyor. Bilindiği üzere, filmcilik tarihimize 1950 lerden itibaren ismini bağışlayan Yeşilçam Sokağı, minik, daracık, kıvrımlı bir geçit kimliği taşırken, hemen yakınında, az ötede, ona paralel uzanan Sakız Ağacı ya da Atıf Yılmaz Caddesi, Tarlabaşı Bulvarı na 1 2 M E S A V E Y A Ş A M Türk sinema tarihini, İstanbul a dek gelen Rus güçlerinin Ayestefanos (bugünkü Yeşilköy) semtine diktikleri Rus Abidesi nin teğmen Bahri Doğanay ve askerleri tarafından dinamitle havaya uçurulması ve bunun yedek subay sinemacı Fuat Uzkınay tarafından filme alınmasıyla başlatabiliriz. Memleket sinemasının yüz yılının yarısına alınterini akıtan Atıf Yılmaz, Yeşilçam ekolünün kurucularındandı. Lütfi Akad, Osman Seden, Metin Erksan, Memduh Ün ve Halit Refiğ yle birlikte, bu ticari ekole birer sanatçı dokunuşu armağan edenler listesinin başlarındaydı. Derya BENGİ Atıf Yılmaz Derya BENCİ S.12 kavuşarak genişler, büyür, çoğalır. Tıpkı Atıf Yılmaz gibi! Atıf Yılmaz, bir anlamda Yeşilçam ın ta kendisidir, ama onun paralelinde ve ötesinde, çok daha geniş, büyük, çoğul bir sinemanın serüvencisidir. Memleket sinemasının yüz yılının yarısına alınterini akıtan Atıf Yılmaz, Yeşilçam ekolünün kurucularındandı. Lütfi Akad, Osman Seden, Metin Erksan, Memduh Ün ve Halit Refiğ yle birlikte, bu ticari ekole birer sanatçı dokunuşu armağan edenler listesinin başlarındaydı. Akranları sahneyi yavaş yavaş terkederken, 80 li yıllara denk gelen ikinci delikanlılığında, özellikle kadın odaklı filmleriyle genç kuşakların da kahramanı olmasını bildi. Atıf Yılmaz Batıbeki 9 Aralık 1926 da Mersin de doğdu, bu eski Akdeniz şehrinin kozmopolit ortamında büyüdü. Ne zengin ne fakir, bir memur çocuğuydu. Arkadaşları tarafından, ne hikmetse, Rejisör lakabıyla çağrılıyordu. İstanbul a kapağı attığında lise çağını geçmişti. Bir süre Hukuk Fakültesi ne gitti, ama daha önemlisi, gizlice Akademi de resim derslerine devam etti, Nuri İyem in atölyesindeki genç ressamların arasına katıldı. Gözlerini alamadığı sinema camiasına kolaylıkla, çarçabuk giriverdi. Yeteneğini tuallerden peliküle taşıdı. Türkiye de sinema 40 lı yılların sonlarına kadar tiyatrocuların tekelindeydi. Haftanın yedi günü sahne tozu yutanlar, çevrilen tek tük filmde, kameranın önünde ve arkasında fazla mesai yapardı. Nöbeti tiyatroculardan devralıp, yedinci sanata gerçek dilini, gerçek çehresini kazandırmak, Lütfi Akad, Atıf Yılmaz gibi henüz yaşlarındaki genç yönetmenlere düştü. O dönem sokaktan geçenleri sinemaya almak için kollarından çektiğimiz bir dönemdi. diye hatırlıyor Lütfi Akad, Sinema bizde hiçbir zaman dışa kapalı olmamıştır. Yeni gelenler her zaman bir hoşgeldinle karşılanmıştır. Nitekim Atıf Yılmaz ın kolundan çekenlerden biri de Lütfi Akad tı. Hoş, zaten Atıf Yılmaz buna dünden razıydı. Önce Semih Evin in asistanlığını yaptı, sonra 1951 de Kanlı Feryat filmiyle yönetmen koltuğuna oturdu. Bir daha kalkmamacasına. Delik Deşik Bir Gemi Attilâ İlhan Eski Sinemalar başlıklı şiirinde Tarzan dan korsan gemilerine, Teksas eşkıyalarından Akdeniz cariyelerine, bir dizi Hollywood klişesi sıralıyordu. Çünkü Türkiyeli seyirci için o yıllarda sinema demek, bol bol ABD, biraz Avrupa, biraz da Mısır kurdelaları demekti. Türk filmleri bunlarla boy ölçüşecek nitelikte ve nicelikte değildi. Anılarında aktardığına göre, Atıf Yılmaz da çocukluğunun Mersin inde, kovboy serileri, Baytekin ler, Lorel-Hardi ler,
3 KAPAK:Layout 1 28/05/14 09:51 Page 4 could watch once again Atıf Yılmaz s films: My Girl with the Red Scarf, Oh Beautiful Istanbul, The Sacrifice, Kibar Feyzo, or A Sip of Love? No reason not to mention theater when we ve touched upon books and films! May the summer heat warm your heart Is it summer yet? Writers of previous decades complained that they could not fully enjoy the spring. For example, an article from the 1930s, written in the month of May, begins: Spring is hesitant in Istanbul this year. One second the sky clears up, the other it becomes overcast again, and before we can tell whether it s winter or summer we suddenly find ourselves right in the heat of summer. The above observation was made way back in the 1930s. Is it any different today? As we were preparing this issue, the rain was pelting down. Now don t go thinking that we re not happy about it; rain is nice, it s the bounty of spring. And what s more, it s romantic! The shouts and cries of children getting soaked under the rain; the desperation of lovers; drinking that big cup of tea once you get home; dry clothes... But after all, we re about to enter summer, which is just as nice. And so, Gökhan Akçura has written and article on How the Ottomans welcomed the summer. We re sure you ll enjoy it: During the Ottoman era, the most highly favored summer houses were the mansions on the Bosphorus. At the end of spring, people would move from the city to these houses; a rather toilsome process. During the Republican era, thanks in part to the development of transportation, this migration became easier. The trend had shifted to the shores of the Prince Islands and along the Kadıköy coast up to Suadiye. Back then Istanbulites had not discovered Marmaris or Bodrum yet. They didn t need to. It seems like there were resorts in the four corners of the city. And you can still easily include the Islands in your vacation plans. Lighter ones Of course, when packing for the holidays we include books to read on vacation. But for some reason, we try to choose lighter books. What say you do something different this year and take along books by dear Gabo, whom Cem Erciyes commemorates following his death in a rather beautiful article: Gabriel Garcia Marquez, the author who made literature out of the magic of life, has written so many books which will all give you joy when you read them: Chronicles of a Death Foretold, One Hundred Years of Solitude, Love in the Time of Cholera, The Autumn of the Patriarch, or No One Writes to the Colonel. Vacation and a good book are a duo that we do not often find the opportunity to enjoy. 100 films for 100th year We haven t forgotten to include in our issue the event that makes 2014 so special: The 100th anniversary of Turkish cinema! And it s a good thing that a film critic such as Atilla Dorsay has not overlooked this and has written a book about 100 Turkish films for its 100th year. Nazan Özcan gives a summary of Atilla Dorsay s book and of the 100-year history of Turkish cinema. You will see that among the 100 films selected are dozens of Turkish films you ll never get enough of watching. If only we still had the open-air cinemas like we used to. On this 100th year we could have watched those wonderful films again from clean copies while munching on sunflower seeds. We re not going all nostalgic, we just want the things in summer and Turkish movies that make people happy. Is it too much to ask? Founder of the Yeşilçam School Speaking of Turkish cinema; no doubt we have dozens of great masters who captured their dreams from behind the camera and made those dreams our own. Derya Bengi s article is about one of these great masters: Atıf Yılmaz, who sweated much blood for half of the century of Turkish cinema, is a founder of the Yeşilçam school. Together with Lütfi Akad, Osman Seden, Metin Erksan, Memduh Ün, and Halit Refiğ, he was at the top of the list of those who lent an artist s touch to this commercial school. As we said earlier, wouldn t it be nice if there were an open-air cinema where we A lifelong achievment In this issue we ve also featured Zeliha Berksoy, who has received the Lifelong Achievement Award at the 16th State Theater-Sabancı International Adana Theater Festival. It s truly fun to read about a woman who tells her story as follows: During my birth, when my mother (Semiha Berksoy) started screaming because of labor pains, Doctor Eyüp Bey told her to sing an opera aria. So my mother started singing Tosca. Three Garip Poets After the theater we go on with poetry. Vecdi Seviğ writes both about the city and poetry in Ankara through the Footsteps of Three Garip Poets : This year saw the hundredth birthday of Orhan Veli Kanık and Oktay Rifat Horozcu and the 99th birthday of Melih Cevdet Anday. All three wrote their first works in Ankara. Those who find Ankara boring and sterile, take note! Classic automobiles Do you like cars? Wait, these are some awesome cars we re speaking of! Take a peak in the magazine s pages, you ll really love these automobiles and wish you could hop into one of them and drive, even if for a kilometer: Starting with the Spring Rally, one of the rallies held three times a year by the Classic Automobile Club, Esra Açıkgöz has interviewed Zeynep Tura Kalın, general secretary and member of the board of the club, on everything about classic automobiles. You will greatly enjoy the stories of automobiles such as the Classic Mercedes, Ford, Buick, Chevrolet, Mercury, Plymouth, Cadillac, BMW, Alfa Romeo, Porsche, Doditroen, and Volvo. Have a great summer and a wonderful holiday
4 66.SAYI DOKUMAN:Layout 1 28/05/14 09:32 Page 3 ZELİHA BERKSOY Tosca ile doğan Zeliha Berksoy Benim doğumumda sancı çekerken, annem bağırmaya başladığı zaman, Doktor Eyüp Bey bir opera aryası söyleyin demiş. Annem de Tosca yı söylemeye başlamış. Çiğdem ÖZTÜRK 1 6 M E S A V E Y A Ş A M Tosca ile doğan Zeliha Berksoy Çiğdem ÖZTÜRK S.16 BİR TIK LA DÜNYA AYAĞINIZIN ALTINDA Bir Tık la Dünya Ayağınızın Altında İnternet hayatlarımızın ayrılmaz bir parçası artık. Sadece bilgisayar başındayken değil, yolculukta, yatakta, plajda, hatta doğa yolculuğunda bile ipadlerimiz, cep telefonlarımız sayesinde hep onla birlikte yaşıyoruz. Peki internet hayatımıza nasıl, ne zaman girdi? Akıllı cep telefonları ne kadar güvenli? İnternet bağımlılığı nedir? Biz ölümlüyüz ya sanal kimliğimiz? Sosyal medyanın yarar ve zararları neler? Yanıtlar bu yazıda Esra AÇIKGÖZ ir gazeteci olarak onsuz zamanlar nasıldı hiç hatırlamıyorum. Bir isim mi Baklınızı karıştırıyor; bir dakika içinde hemen yaşamının en derinine kadar her şeyi seriyor önünüze. Sabah haberlerinde kaçırdığınız bir konu mu oldu; anında ulaşıyorsunuz. Bir adres mi arıyorsunuz; size dünyayı sunuyor. Aklınızı bir türlü adını çıkaramadığınız bir şarkı mı kurcalıyor? Çocuk oyuncağı! Evet, neden bahsettiğimi anlamışsınızdır. İnternet hayatımızın her alanına sirayet etti artık. Hele de akıllı cep telefon devriyle. Dünya üzerindeki sınırlar onunla silikleştiriyor, sizden kilometrelerce uzaktaki olayları anında öğrenebiliyorsunuz, dünya ekonomisinin gidişatı, yeni yapılmış bir icat; ne ararsanız size sadece bir tık uzakta. Ama aslında internet hayatımıza gireli çok da olmadı te sadece 15 bilgisayarın birbirine bağlı olduğu bir ağdan ibaret olan internet, 70 li yılların ortalarına doğru hızlı bir yükselişe geçti. Ve 1971 de sosyal medyanın kapısını aralayan ilk adım atıldı. İlk programını geliştiren Ray Tomlinson, ilk e- posta mesajı attı. Ne mi yazıyordu? QWERTYUIOP. Yani Q klavyenin en üstteki yan yana harf kombinasyonu. Böylece dünyanın parlak geleceğine ilk adımlar atıldı. 80 li yıllarda alan adları kullanılmaya başlandı. O yıllarda host sayısı sadece 1000 ken 90 larda bu sayı katlanarak arttı. İnternetin asıl patlama noktası kuşkusuz, www (World Wide Web) deyiminin hayatımıza girmesiyle oldu. Ve 90 ların sonlarına doğru internetteki site sayısı 10 bine, host sayısı ise üç milyona ulaştı. Dünya ticaretinde başka bir kapı aralandı. Hızla bankalar, markalar, alışveriş merkezleri sanal şubelerini açmaya başladı. Yepyeni bir pazarlama ve ekonomi anlayışı doğdu. Birçok insan internet üzerinden hayatını geçindirmeye başladı. E-Ticaret siteleri kuruldu çok kısa sürede, bu sitelere milyon dolarlık yatırımlar yapılmaya başlandı. Ve tabii insanlığın ilk ortaya çıktığı andan itibaren hep ihtiyaç duyduğu sosyallik de internetteki yerini aldı: 955 milyon aktif kullanıcısı ile Facebook bir ülke olsaydı, Çin ve Hindistan dan sonra dünyanın en kalabalık 3. ülkesi olacaktı; 307 milyon üyesi ile YouTube da öyle! İnternet hızlı bir şekilde yaygınlaşarak alışverişten ticarete, bilimsel araştırmalardan eğlenceye, sivil toplum kuruluşlarının örgütlenmesinden siyasi partilerin propagandasına kadar hayatın her alanını içine aldı. Her geçen gün daha M E S A V E Y A Ş A M 2 5 Bir Tık la Dünya Ayağınızın Altında Esra AÇIKGÖZ S.25 Memleket sineması denilince, elbette onlarca büyük ustamız var, kameranın arkasında düşlerini çekip, o düşleri bizim yapan. Derya Bengi, işte onlardan birini anlatıyor. Atıf Yılmaz ı: Memleket sinemasının yüz yılının yarısına alınterini akıtan Atıf Yılmaz, Yeşilçam ekolünün kurucularındandı. Lütfi Akad, Osman Seden, Metin Erksan, Memduh Ün ve Halit Refiğ yle birlikte, bu ticari ekole birer sanatçı dokunuşu armağan edenler listesinin başlarındaydı. Dedik ya, bir yazlık sinema olsa, Atıf Yılmaz ın Selvi Boylum Al Yazmalım ını, Ah Güzel İstanbul unu, Adak ını, Kibar Feyzo sunu, Bir Yudum Sevgi sini bir kez daha seyretsek, güzel olmaz mı? Kitabı, sinemayı unutmadık da, tiyatroyu neden unutalım! Bu sayımızda 16. Devlet Tiyatroları-Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali nde Yaşam Boyu Başarı Ödülü alan Zeliha Berksoy var. Benim doğumumda sancı çekerken, annem (Semiha Berksoy) bağırmaya başladığı zaman, Doktor Eyüp Bey bir opera aryası söyleyin demiş. Annem de Tosca yı söylemeye başlamış diye anlatan bir kadının hikâyesini okumak gerçekten çok eğlenceli. Tiyatroyu da tamamladık ve sırayı şiire veriyoruz. Vecdi Seviğ, Üç Garibin izinde Ankara yı yazıyor. Hem kent var hem de şiir yani. Bu yıl doğumlarının yüzüncü yılını kutladığımız Orhan Veli Kanık ve Oktay Rifat Horozcu ile 99. doğum yıldönümü geride bıraktığımız Melih Cevdet Anday, ilk eserlerini Ankara da verdiler. Birlikte okudular, aynı dergilerde imzaları çıktı, aynı yerlerde yemek yediler, sohbet ettiler. Ankara yı sıkıcı ve kısır bulanlara duyurulur! Araba sever misiniz? Bir dakika, bahsettiğimiz öyle böyle arabalar değil, sayfalara bir göz atın kesin içiniz eriyecek ve birisine binip şöyle bir kilometre de olsa sürmek isteyeceksiniz: Klasik Otomobil Kulubü nün yılda üç kere düzenlediği rallilerden birinden, Bahar Rallisi nden yola çıkarak Esra Açıkgöz, Klasik Otomobil Kulubü genel sekreteri ve yönetim kurulu üyesi Zeynep Tura Kalın la klasik otomobillerle ilgili her şeyi konuşmuş. Klasik Mercedes, Ford, Buick, Chevrolet, Mercury, Plymouth, Cadillac, BMW, Alfa Romeo, Porshe, Doditroen, Volvo otomobillerin hikâyeleri de nefis. Ve artık neredeyse elimiz, kolumuz gibi bir uzvumuz olan bir meseleyi Esra Açıkgöz ele almış, enine boyuna: İnternet. Sadece bilgisayar başındayken değil, yolculukta, yatakta, plajda, hatta doğa yolculuğunda bile ipadlerimiz, cep telefonlarımız sayesinde hep onla birlikte yaşıyoruz. Peki internet hayatımıza nasıl, ne zaman girdi? Akıllı cep telefonları ne kadar güvenli? İnternet bağımlılığı nedir? Biz ölümlüyüz ya sanal kimliğimiz? Sosyal medyanın yarar ve zararları neler? diye soruyor ve yanıtları da veriyor. Bir değişiklik yapın o zaman. Mesela yaz tatilinde interneti, cep telefonunu unutun ve elinize şu pırıl pırıl kağıda basılmış dergimizi ya da saman sarısı sayfalarıyla romanlarınızı alıp okuyun. Mis gibi kağıt kokusu, internette olabilir mi hiç! ÜÇ GARİBİN İZİNDE ANAKARA... Üç Garibin İzinde Ankara Bu yıl doğumlarının yüzüncü yılını kutladığımız Orhan Veli Kanık ve Oktay Rifat Horozcu ile 99. doğum yıldönümü geride bıraktığımız Melih Cevdet Anday, ilk eserlerini Ankara da verdiler. Birlikte okudular, aynı dergilerde imzaları çıktı, aynı yerlerde yemek yediler, sohbet ettiler... Vecdi SEVİĞ Orhan Veli Kanık Oktay Rıfat Melih Cevdet Anday nkara, Anafartalar Caddesi 69 İki garip, Mimar Mukbil Kemal [Taş] Mektep dâhilinde 15 kuruşa satılan numaralı binanın kaldırım tarafından yapılan Anafartalar Caddesi 69 dergide Orhan Veli, Oktay Rifat imzaları da hizasında sıralanmış hazır giyim numaralı bu binada tanıştılar. Oktay, yıllar var. Oktay Rifat ın anlatımıyla, Bir yıl sonra Amağazalarının hemen sağındaki sonra 1950 de Yeditepe edebiyat dergisine, İstanbul dan Melih geldi. Kadıköy merdivenleri tırmandım, bir okulun Orhan ı ilk mektebin beşinci sınıfından Sultanisi nden (Orta okul) 1931 yılında bahçesindeydim: Altındağ Atatürk beri tanırım diyecek ve ekleyecektir: Asıl mezun olan Melih Cevdet, babası avukat Ortaokulu. Cumhuriyet in ilk yıllarında dokuzuncu sınıfta can ciğer arkadaş olduk. İbrahim Cevdet Bey in Ankara ya gelişi inşa edilmiş eğitim kurumu ikiz yapı yıllık bir hikâye. İkimiz de şiir dolayısıyla Taş Mektep öğrencisi olmuş, özelliği taşıyor. Gazi Mustafa Kemal delisiydik. Sesimiz deki imzalar arasına katılmıştı. Numune Mektebi ve Latife Gazi Kız İki gencin can ciğer arkadaş oldukları Melih Cevdet, Orhan Veli ile tanışmasını, Numune Mektebi olarak 1925 yılında okul, o zamanki adıyla Develik tepesinde, O olsa, günüyle saatiyle söylerdi; öğrenci kabulüne başladığında, binaya Taş Mektep olarak bilinen Ankara nın ilk tanışmamız, galiba 1931 yılına düşer. Mustafa Kemal bir piyano, bir de Kuran-ı lisesi idi yılında inşaatı tamamlanmış, Benden bir sınıf yukarıdaydı diye anlatır. Kerim armağan etmiş. Abidin Paşa nın valiliği döneminde Melih Cevdet in de dâhil olduğu üçlü Okula çocuğunu kaydettiren iki açılmıştı. Lise nin önüne gidip bahçesine grubun okuduğu okulun Edebiyat Cumhuriyet aydınının adlarını anımsadım: girme, içinde dolaşma isteği duymadım. öğretmenleri arasında Ahmet Hamdi Samih Rifat Bey ve Mehmet Veli Bey. Samih Çünkü artık o binanın yerinde koca bir Tanpınar, Halil Vedat Fıratlı, Rıfkı Melül Rifat Bey, Konya ve Trabzon da valilik hastane bulunduğunu biliyordum: Yüksek Meriç, Ahmet Kutsi Tecer de vardı. Üç genç yapmış, Mustafa Kemal in ardından İhtisas Hastanesi. şairin okuldan mezun olmalarından birkaç Ankara ya gelerek Kurtuluş Savaşı Oktay Rifat ile Orhan Veli nin yıl sonra, Mehmet Kemal in anlatımıyla, kadrosunda yerini almış. Mehmet Veli Bey, teneffüslerinde şiir konuştukları, Sesimiz Ön bahçe kapısı, Nümune Hastanesine Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul da dergisinde imzalarının yayımlandığı o bina bakan Taşmektep i yıktılar. Mızıka-i Hümayun da hem müzisyen hem artık yok. Binanın fotoğrafını ararsanız, de öğretmen olarak çalışmış, Cumhuriyetin Orhan Veli nin, şiirden söz etmek istediğinde Ankara İdeal Matbaası nda basılmış 30 ilanından sonra Ankara ya gelerek müzik Teneffüsü gâvur etmeyelim, Oktay dediği Teşrinievvel [Ekim] 1930 tarihli Sesimiz alanındaki hizmetlerini sürdürmeye koridorlar, Gazi Oymağı nın kurulduğu dergisinin kapağındaki Ankara Erkek odalar boşalmıştı. Yeni Lise Sezenler başlamıştır. Samih Rifat Bey in oğlu Oktay, Lisesi Mecmua Heyeti tarafından Sokağında Mimar Bruno Taut imzalı binada İstanbul da Fransızca eğitim veren özel neşrolunur aylık mecmuadır yazısının eğitim vermeye devam ediyordu. okulun ilk bölümünde okumuş, Mehmet hemen üstüne bakın. Turan Tanyer, Veli Bey in oğlu Orhan da dört yıl derginin öyküsünü Taş Mektep kitabında Üç arkadaş, lise sonrası farklı okullara Galatasaray Lisesi ne devam etmişti. ayrıntılarıyla yazmıştır. gittiler. Orhan Veli, önce İstanbul 2 2 M E S A V E Y A Ş A M Üç Garibin İzinde Ankara... Vecdi SEVİĞ S.22 KLASİK OTOMOBİL BİR TUTKUDUR Klasik Otomobil Bir Tutkudur... Zamana meydan okuyorlar. Her biri yaşanmışlıkları gizliyor motorlarında, yolculukları. Klasik otomobil tutkusu bu yüzden pek çok insanın yüreğine dokunuyor. Klasik Otomobil Kulübü de bu tutkuyu, sevgiyi yaygınlaştırmak için çalışıyor. Bizde Türkiye de klasik otomobillere olan ilgiyi, dünyadaki durumu, gezebileceğiniz klasik otomobil müzelerini sizinle paylaşalım istedik. Esra AÇIKGÖZ urtköy de başlayıp Şile ye, erkeklerin peşinde olduğu bir tutku değil -Kaç üyeniz var, nasıl bir profile Şile den Ömerli ye uzanan bir bu. Kadınların da hatırı sayılı bir ağırlığı sahip üyeleriniz; ekonomik yolculuğun kahramanları onlar. var. Hatta Klasik Otomobil Kulubü genel durum, yaş ortalaması, KHızları değil, ama yaşlarına sekreteri ve yönetim kurulu üyesi de bir yaşadıkları şehirler...? rağmen hayata meydan okuyan kadın, biz de kulübün etkinliklerini, klasik Kulübün 400 den fazla aktif üyesi var. motorlarının gücü, bakımlı edalarıyla otomobil tutkusunu Zeynep Tura Kalın la Üye profilimiz holding sahiplerinden izleyenlerin yüreğini ağzına getiriyorlar. görüştük. serbest meslek sahiplerine, üst düzey Ardı ardına geçiyorlar hayran bakışlar yöneticilerden tamirhane sahiplerine, altında, birincilik için yol alıyorlar. - Önce Klasik Otomobil öğrencilere, koleksiyonerlere, ev Yürekleri ağızlara getiren bir yarış bu, zira Kulübü nün kuruluş hikâyesiyle kadınlarına ve hatta emeklilere kadar kiminin yaşı 1920 lere uzanıyor başlayalım mı? Nereden çıktı bu uzanıyor. Kulübümüze üye olmak için kulübü kurma fikri, neden ihtiyaç Meraklıları zaten biliyordur, ama belli bir gelir seviyesi ya da unvan duydunuz? bilmeyenler için söyleyeyim, Klasik aramıyoruz. Hatta klasik otomobil sahibi Otomobil Kulubü nün yılda üç kere Klasik Otomobil Kulübü 1990'da bir avuç olmak koşulu bile yok. Klasik otomobil düzenlediği rallilerden birinden, Bahar klasik otomobil meraklısının bir araya sevgisi, ilgi ve elbette klasik otomobiller Rallisi nden, bahsediyorum. Mercedes, gelerek kurduğu, 24. yılına geldiğimiz bu konusunda bilgili olmak üye olmak için Ford, Buick, Chevrolet, Merrcury, günlerdeyse aktif üye sayısının 400'ü aştığı yeterli kriterler. Tabii ki bu kişinin Plymouth, Cadillac, BMW, Alfa Romeo, bir kulüp. Tamamen hobi olarak başlamış üyelerimiz tarafından kabul görecek Porshe, Doditroen, Volvo markalı ve her bir tutku. Daha sonra öncelikle kurucu konuma ve eğitime biri adeta filmlerden, romanlardan, üyelerin yakın çevrelerinin de ilgilenmesiyle sahip olması belgesellerden fırlamış, sanat eseri kulüp genişledi. Arkasından başlayan gerekiyor. kategorisinde sigortalanan bu rengârenk organizasyonların, yarış ve gösterilerin, otomobiller, nostalji rüzgârı estirdi medyada yer almasıyla klasik severler yavaş Klasik otomobil tutkusu Türkiye de yavaş üye olarak kulübümüzün bugünkü küçümsenmeyecek kadar fazla. Hatta haline gelmesini sağladı. sadece klasik otomobillerin sergilendiği müzeler bile var. Üstelik sadece 2 8 M E S A V E Y A Ş A M Klasik Otomobil Bir Tutkudur... Esra AÇIKGÖZ S.28 İyi yazlar ve iyi tatiller...