İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) bir bağırsak hastalığıdır. Kişiden kişiye değişen belirtiler gösterir. Kimi zaman ishalle kendini göstermektedir. Kramp tarzında karın ağrıları, şişkinlik, göbek çevresinde ağrılar hissedilebilir. Tamamen tedavi etmenin bir yolu yoktur. Ancak semptomları azaltmaya yönelik tedbirler alınabilmektedir.
IBS hastalığının seyri, günden güne değişiklik gösterebilir. Kimi gün tamamen sessizliğe bürünürken, kimi gün şiddeti artabilmektedir. Kesin olan şey, IBS daha kötü seyirleri olan iltihabi bağırsak hastalıklarına ya da kansere dönüşmemektedir.
İrritabl bağırsak sendromu, (IBS) nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Hastadan hastaya nedenleri farklılıklar gösterebilmektedir. Stres ve anksiyete sık rastlanan nedenler arasındadır. Bazı gıdaların da irritabl bağırsak sendromuna neden olabileceği düşünülmektedir. Hormonal değişiklikler ve antibiyotik kullanımı da İrritabl Bağırsak Sendromunu tetiklediği saptanmıştır.
Hastalığın Belirtileri
Başlıca belirtileri arasında, karın ağrısı, ishal, kabızlık, mukuslu dışkılama, tam bir boşaltım yapamama hissi yer almaktadır. İshal ve kabızlık arasında gidip gelen tuvalet alışkanlıklarında değişiklikler gözlenebilir. Çoğu hastada bu iki belirtilerden birisi daha sık gerçekleşir.
Belirtiler kimi hastalarda doktora başvurmayı gerektirecek düzeyde gerçekleşmez. Ancak, kramp tarzında ağrılar, şişkinlik ve ishal şikayetleri rahatsız edici boyutlara ulaşabilmektedir. Doktora başvurma aşaması genellikle bu seviyede iken başlar.
Çoğu zaman fizik muayene ve hastalığın öyküsü doktorların tanı koymasında yeterli olmaktadır. Ancak kesin tanının konması için, ortak belirtilere sahip diğer bağırsak hastalıklarının elenmesi gerekebilir. Bu doğrultuda doktorlar birtakım kan veya dışkı testleri isteyebilir. Kolonoskopik inceleme ile de kesin tanının konması kolaylaşmaktadır.
Tedavi yaklaşımları
İrritabl bağırsak sendromunda tedavi yaklaşımları ilaç tedavisinin yanı sıra, yaşam tarzı değişiklikleri yer alır. Diyet önerileri, egzersiz, stres yönetimi gibi yöntemler sebeplerin ortadan kaldırılmasına yönelik etkili tedavi yöntemlerini oluştururlar.İshal ve kabızlık şeklinde seyreden İrritabl Bağırsak Sendromu hastalarında ilaç tedavisine başvurulabilir. Ayrıca, ağrılı seyreden tablolarda ağrının azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik de medikal tedaviler önerilebilir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
IBS hastalarının da düzenli olarak doktor kontrollerini yaptırmaları önerilir. Ancak belirtilerde artış ve seyri ağırlaştıran tablolar durumunda derhal bir doktor kontolü gerekir.
- Tanılanmış bir IBS hastalığınız varsa ve belirtiler rahatsız edici boyutlara ulaştıysa
- Normalden daha yorgun hissediyorsanız
- Belirtiler sizi uykudan uyandırıyorsa
- Açıklanamayan kilo kaybınız varsa
- İştahsızlık çekiyorsanız
- Ağrı ve aşırı gaz şikayetiniz oluyorsa
- Herzamankinden farklı taraflarda ağrı oluşuyorsa
- Dışkıda kan görüyorsanız
- Ateş şikayetiniz varsa
Tedavide diyet yaklaşımları
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) hastalarının büyük bir kısmının yeme içme kaynaklı tetikleyici unsurlara sahip olduğu bilinmektedir. Bu durumda sıkı bir diyet yönetimi, hastalıkla yaşamayı kolay hale getirecektir.
- Şişkinlik, gaz ve ishale neden olan gıdaları sınırlayın.
- Kafein, alkol, gazlı içecekler, süt ve süt ürünleri alımını azaltın.
- Şekerli gıdaları tüketmeyin.
- Sakız çiğnemeyin.
- Aşırı yağlı besinlerden uzak durun.
- Gaz oluşturan gıdaları (fasülye, lahana, brokoli vb.) azaltın.
- Bol su tüketin ve egzersiz yapın.
- Lifli gıdalar sindirime yardımcı olur. Diyetinize ekleyin.
- Yavaş yavaş yemek yiyin.
- Mümkünse, yediklerinizin bir listesini tutun. Tetikleyen gıdaları böylelikle tespit edebilirsiniz.
- Düzenli yemek yiyin. Öğün atlamayın.
İrritabl Bağırsak Sendromu ile yaşamak
IBS, belli başlı bir tedavi olmayan hastalıklardandır. Destek tedavileri elbette verilmektedir. Ancak daha da önemlisi hastanın bu hastalıkla yaşamayı öğrenmesidir. Böylelikle hastalığı yönetmek ve seyrini hafifletmek de mümkün olabilecektir.
Hastalığın tanınması birinci aşamadır. Mümkün olduğunca çok sayıda kaynaktan hastalık hakkında araştırmalar yapın. Hatta bu hastalıkla ilgili oluşturulan gruplara katılın. Deneyimlerinizi paylaşın. Diğer üyelerin deneyimlerini öğrenin.
Hastalık hakkında sorular sormaktan çekinmeyin. Hastalığı kabullenin. Uzman kişilerle bir araya geldiğinizde veya ulaşabileceğiniz kanallar yardımıyla, kafanıza takılan soruları cevaplandırın.
Hastalığınızı tanıyın. Belirtilerin nasıl ve ne zaman ortaya çıktığını iyi gözlemleyin. Böylelikle hastalığı yönetmek de mümkün olabilecektir. Hastalığınızı tanımak daima tedbirli olmak anlamına gelir. Yiyeceğiniz bir gıda, çıkacağınız bir seyahat, girişeceğiniz bir iş sonrası neler yaşayabileceğinizi önceden tahmin edebilirsiniz.
İşyerinizde hastalık hakkında arkadaşlarınızı bilgilendirin. Paylaşmaktan çekinmeyin. Bu durum, stres kaynağı olmaktan çıkacak ve sizi daha da rahatlatacaktır.
Dışarıda dolaşacaksanız, kullanabileceğiniz tuvaletlerin nerede olduğunu önceden tespit edin. Kafanızdaki stres kaynaklarını bir bir elimine edin.
Bir yemeğe gidiyorsanız, yemek ücretinden önce menüde neler olduğunu bilin.
Utanç verici olduğunu düşünmeyin. Unutmayın ki bu bir hastalıktır. Etrafınızdakilerin de bunu anlayabileceğini unutmayın.
İrritabl Bağırsak Sendromu hastalarında stres yönetimi
Stres yönetimi için yoga, meditasyon gibi farklı yöntemlerle ilgilenebilirsiniz. Nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri uygulanarak belirtilerde büyük oranda azalma sağlanabilmektedir.
Bunlara alternatif olarak psikoterapi de alınabilecek profesyonel destekler arasındadır. Hipnoterapi, bilişsel davranış terapisi gibi davranış terapileri stresle başa çıkmada yardımcı olacaktır.
Hastalıkla ilgili her türlü soru, yorum ve önerilerinizi, sayfanın sonundaki yorum kısmında paylaşabilirsiniz. Böylelikle bizimle etkileşime geçebilir ve destek alabilirsiniz.
Sağlıklı günler dilerim.