SES SAGLIGI TERAPİSİ :
Ses Bozukluğu Nedir ?
Sesin aşırı ya da kötüye kullanımı, nöroloji bozukluklar ve yapısal anomaliler sonucu ses problemleri yaşana bilmektedir.
En sık karşılaşılan problemler vokal fold nodülü, sulcus vocalis, kas gerilimi disfonisi gibi ses bozukluklarıdır. Seste kabalaşma, çatallanma, kısılma, erken yorulma, boyun ve bogazda ağrı, takılma hissi, gün içinde sesin tamamen kesilmesi gibi bir çok belirti verebilir.
Ses bozukluklar çocukluk çagında da görülmektedir. Çocuklarda en yaygın görülen ses roblemi nodüllerdir. Çocugunuzun sesi sık sık kısılıyorsa, bogazında arğrıdan, takılma hissinden yakınıyorsa bir kulak burun boğaz doktorunun muayenesi gerekebilir. Birçok ses rahatsızlıgının tedavisinde çok ender olarak cerrahi yöntemler tercih edilir. Bunun yerine ses terapisiyle tedavisi önerilir.
Ses Terapisi Nedir ?
Birçok ses bozukluğunun tamamen davranışsal yöntemlerle giderilmesini sağlayan bir süreçtir. Ses terapisinin hedefi sağlıksız ve işlevsel olmayan davranış ve şartları tespit ederek ortadan kaldırmak ve yerine sağlıklı şartları oluşturma becerisi ile işlevsel davranışı getirmektedir.
Ses terapisi etkili ve kalıcı iyileşme sağlamaktadır
Cerrahinin kaçınılmaz olduğu durumlarda bile cerrahi öncesi-sonrası ses terapisinin önemi herkes tarafından kabul görmektedir. Burada vurgulanması gereken önemli bir nokta, ses terapisinin, bu konuda eğitim almış ve deneyim sahibi; odyoloji, konuşma ve ses bozuklukları uzmanları ya da dil-konuşma terapistleri tarafından, Kulak Burun Boğaz doktorlarıyla koordinasyon içinde yürütülmesi gerekliliğidir.
Profesyonel Ses :
Profesyonel ses kullanıcıları; tiyatrocular, şarkıcılar sesi kullanıcıları, din görevlileri, ögretmenler, konferans konuşmacıları gibi meslekleri yaparken seslerini geniş perde aralığında, yüksek gürlükte ve uzun süreli aralıksız kullanmak zorunda kalan kişilerdir. Bu durum, vokal hijyen yetersizliğinde ve yanlış tekniklerin kullanımında vokal travmaya ve beraberinde gelen ses bozukluklarına neden olabilmektedir.
Bu mesleklere sahip kişilerin vokal hijyen ve ses kullanım teknikleriyle ilgili eğitim ve danışmanlık hizmeti alması mesleklerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri açısından son derece önemlidir.
Vokal Hijyen Nedir ?
Vokal hijyen, ses organları ve özellikle de ses tellerinin zararlı madde ve davranışlardan korunmasının yanı sıra doğal yapısının desteklenmesi olarak özetlenebilir.
Ses bozukluğu olsun olmasın eğer sesinizi yoğun olarak kullanmanızı gerektirecek bir mesleğiniz var ise vokal hijyene dikkat etmelisiniz
Vokal hijyen;
ses tellerinin düzenli olarak nemlendirilmesi, ses üretimini zorlayacak davranışlardan ve dolaylı veya dolaysız yoldan tahriş eden maddelerden kaçınılmasını kapsar. Ne var ki; günlük yaşamda içinde bulunulan şartlar ve sosyal gereklilikler vokal hijyenin sağlamasını çogu zaman zorlaştırmaktadır.
Dolayısıyla kişinin yaşam şartları ve alışkanlıkları klinisyen tarafından degerlendirilecek, kişiye özel bir yaklaşım ile ses terapisi sürecinde takip edilmelidir.
Ses Nasıl Üretilir ?
Akciğerlerden gelen hava ses tellerini (vokal foldlar) titreştirerek ses enerjisinin ortaya çıkmasını sağlar.
Gırtlak bölgesinde dudaklara kadar uzanan ses yolu boyunca çarptığı yerlerde tını kazanan ses; çene, dil, dudaklara kadar uzanan ses yolu boyunca çarptığı yerlerde tını kazanan ses; çene, dil, dudak ve damak hareketleri ile şekillenerek konuşma seslerinin oluşmasını sağlar, Dolayısıyla ses; akciğerler, vokal foldlar ve ses yolu üzerindeki yapıların uyumlu çalışması ile ortaya çıkmaktadır. Bu sistemlerde ya da bu sistemlerin uyumunda var olan bir bozukluk sağlıklı ses üretimini bozabilmektedir.
DİL KONUSMA BOZUKLULARI :
Konuşma sağlayan kas ve kemik yapılarındaki degişiklikler, yarık damak, diş problemleri, beyin ya da sinirlerde meydana gelen problemler, işitme kaybı, serebral palsi, parkinson, als gibi nörolojik bozukluklar, beyin hasarı ve mental retardasyon (zeka geriligi), otizm, asperger, down sendromu gibi sendromlar, dil ve konuşma problemlerinin nedenleri arasında sayılabilir. Artikülasyon bozukluğunu, gecikmiş konuşma, kekemelik bu bozukluklardan bazılarıdır.
İSİTME EGİTİMİ :
Artikülasyon, ses, dil, işitme bozuklukları alanında ülkemizde en önde gelen üniversiteden uzmanların katılımı ile konuşma eğitimi bölümü uzmanları hizmet içi eğitime katılır. Yetişmiş ve eğitimli uzmanların dışında kalan uzmanlar bu bölümde görevlendirilmez. Hizmet içi eğitim sürecini tamamlayan uzmanlar işitme eğitimi bölümünde görev alır.