Mağazacılığın tarihini yazdık.
Mağazacılığın tarihini yazdık…
Alışveriş ve ticari yapılar, antik zamanlardan ve ençok eski Yunan ve Romalılarla dikkate değer olmuştur.Yunan uygarlığında birçok yeni yapı türü vardır ve ticaret konusunda enönemli bilgide AGORA dır. İlklim koşulları bu yapıların yarı açık ve açık yapılardan oluşmasını sağlamıştır,sınırları net olmayan yapılardı. Geniş yollarda kurulan bu ticaret alanları belli bir dönem sonra ticaretin yanı sıra eğitim ve aktivitelerinde yapıldığı alanlar oldu. Şehrin gelişmesi kaçınılmaz olduğunda ticaret alanı etrafında bir çok yerleşim alanı oluştu. Agora ticaret alanı ise şehrin kalbinde bir yer olarak kalmıştır.
Ticaret ve alışveriş bu kadar kıymetli hale gelince iş ve politika’da bu alanlarda tansiyon tutmaya başlamıştır.
Roma’da ise gelişmeler biraz daha ileri taşınmıştır, yapılarda barınaklar bulundurup ürünlerin korunması sağlanmıştır. Günümüzdede buşekilde gelişir ,ihtiyaçlar bize yapıları şekillendirmektedir.
ROMA da alışveriş ve pazar alanlarına FORUM adı verilmekteydi ,forumlarda mağazalar büyük ve gösterişli kolon taşıyıcılarla 2 katlı olarak düşünülürdü. Alt katlar hafif ticaret ve yürüş alanlarıdır, üst katlar ise birbirlerinde yarılan ve korunaklı yarı açık mağazlardan oluşurdu. Bu mağazalar birbirlerine bağlantıları ile müşterilerin sirkülasyonu sağlanırdı. Takas ve mal alışverişide bu alanlarda daha güvenli yapılmaktaydı.Roma da en belirgin tarihi pazar alanıda TRAJAN pazarıdır.
İslam mimarisi bu dönemlerde kapalı pazar alanları gelişmekteydi ve birçok medeniyete örnek olmuştur.Ticaret geliştikce korunma ,barınma ve takas önemli oldu. Yapılar daha dikkatli şekilde tasarlanamya başladı.İlk başlarda kare yapılar yapılsada ,birsüre sonra yapıların dikdörtgen olmasının ticarete ve alışverişe uygun olduğu bulundu. Dükkanlar arasına bölücü unsurlar konuldu ve yapılar daha fazla şekillenmiş oldu. Kemerli tonozlar ile üst çatılarının kapatılmasıda belli bir süre sonra gelişti. Evet ,artık kapalı çarşı (THARCHI) sokağı oluştu.
Yunanlılar koloni oldukları için gittikleri yerlere bu akımı taşıdılar, pazar alanları kuruldu ve herkesin bişeyler satmasınına olanak sağladılar. İzmir Efes yakınlarındada AGora benzeri oluşumlar görülür.
Alışveriş ve ticaret insanlar için çok önemlidir, bir pazar alanı oluşturursunuz,etrafına yapılar yapılır,onun etrafına evler konumlanır ve bir şehir oluşur. Muhabbet ,siyaseti,eğitimi ve etkinlikleri getirir.
Bora ÇAKILKAYA,
dESIGNER