Yapısı bozulan eklem yüzeyinin yapay materyaller ile değiştirilebilmesi, ağrıların ortadan kaldırılması ve ekleme yeniden işlevinin kazandırılması için kullanılan protezdir. Eklem protezi uygulaması, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek artmaktadır. Bu uygulamalar arasında en yüksek başarı kalça ve diz protezlerinde gerçekleştirilir. Yine bunun yanında ayak ve el bileği ile dirsek protezi uygulamaları, yüksek oranda başarı ile sonuçlanmaktadır.
Protez uygulamasının ardından hastalar uzun yıllar rahat ederler. Ancak yaklaşık 20 sene sonunda bu protezlerin yerinden çıkarılarak değiştirilmeleri gerekir. İkinci protez uygulamasından sonra bu protezin ömrü ilk protezden daha kısa olacaktır.
Çimentolu Kalça Protezi
Çimentolu kalça protezi, “metakrilat” adı verilen tıbbi bir yapıştırıcının kullanılması ile gerçekleştirilir. Bu yapıştırıcı ile kalça protezi kemiğe yapıştırılır. Yapılan ilk protez işlemlerinde genellikle bu yöntem kullanılmıştır ve bazı durumlarda kullanılmaya devam edilmektedir. Bu protezlerin hala tercih edilmesinin nedeni ise maliyetinin daha az olmasıdır. Çimentolu protezler 20-25 yıl arasında dayanabilmektedir.
Bu kalça protezi uygulamasının avantajı, katı madde sayesinde biyomekanik güç kazandırmasıdır. Ancak zamanla kemikten gevşeyebilirler.
Çimentosuz Kalça Protezi
Günümüzde uygulanan kalça protezlerinin çoğu çimentosuzdur. Bu protezlerin içerisinde kemik büyümesini sağlayan pütürlü bir yüzey bulunmaktadır. Bu pütürlerin içine doğru büyüyen kemik, protez ile kemiğin kaynaşmasını sağlamaktadır. Bu sayede protez vücudun bir parçası haline gelir.
Total Kalça Protezi
Total kalça uygulamasında ise eklemin her iki yüzeyi seramik, plastik ve metal parçalar ile değiştirilmektedir. Metal parçaların yerinde tutunması için iki yol bulunmaktadır. Bunlardan ilki çimento yöntemidir. İkincisi ise çimentosuz protezlerdir. Bu çimentosuz protezlerin yüzeyinde kemik oluşumunu destekleyen maddeler yer almaktadır.
Protezi Yüzey Kaplama
Bu yeni yöntem özellikle genç ya da aktif hastaların tedavisinde oldukça başarılıdır. Yüzey protez uygulamasında uyluk kemiği başı kesilmeden, kalça protezi uyluk başına kemik çimentosu ile yapıştırılmaktadır.
Bu protez uygulamasının diğer yöntemlere göre bazı üstünlükleri bulunmaktadır. Bunlardan ilki çıkma ihtimalinin düşük olmasıdır. Yine bunun yanında kalça hareketi, normal kalça hareketinden faklı değildir. Bunun yanında yüzey genişliği nedeniyle ağırlık geniş bir alana yayılır ve yüzey aşınması ihtimali azaltılır. Ancak bu uygulamanın en büyük avantajı, basit ve çok uzun zaman almayan operasyon ile gerçekleştirilmesidir.