Cebir Nedir, Cebir’in Tarihi, Cebir’i İlk Kim Bulmuştur, Cebir’i Tarihte İlk Kimler Kullanmıştır, Cebirin Tarihsel Gelişimi hakkında bilgileri yazımızın devamında bulabillirsiniz.
Cebir Nedir, Cebir’in Tarihsel Gelişimi
Cebir, kelime anlamı ile parçalanmış ya da birleşmesi gereken parçalar şeklinde ifade edilmektedir. Matematiksel ifadelerde, geometri konularında ve analizlerde yararlanılan cebirsel ifadeler konularına ve içeriğine göre farklı kategorilerde değerlendirilebilmektedir. İki ayrı şekilde de düşünüldüğünde cebir tek başında tüm matematiksel konuları kapsarken yalın olarak kullanılması durumunda lineer cebir ya da temel cebir anlamları çıkabilmektedir.
Cebir’i İlk Kim Bulmuştur
Bugün ki kelime yapısı, Harezmi tarafından yazılan Ilm al-jabr wa’l-muḳābala isimli Arapça kaynaktan alınan Cebir, ilerleyen dönemde Algebra adını alarak farklı dillerde çevrilmeye başlanmıştır. Kısaca Cebir’i ilk Harezmi bulmuştur diyebiliriz. Cebir 12.yüzyıldan sonra Arapça yazılan pek çok eser gibi bu kaynakta İtalyan’lar tarafından batı dillerinde kullanılmak üzere çevrilmeye başlanmıştır.
Cebir’i İlk Kim Kullanmıştır, Tarihsel Gelişimi
İlk olarak Babiller tarafından matematiksel problemlerin çözülmesi amacıyla kullanılan cebir, lineer denklemler ve orta dereceli denklemlerde değerlendirilmiştir. Mısır, Çin ve Yunan kaynaklarında da yer almasına karşın ilk olarak Harezmi tarafından hazırlanan kaynakta cebir ve matematiğin temel kurallarına ilişkin önemli bilgiler verilmiştir.
14. asrın ikinci yarısından itibaren, 15. asrın ilk yarısına kadar (İstanbul’un fethine kadar), Bizans matematiğinde bilim tarihinde isim bırakmış matematikçilere rastlanılmaz. Bu tarihlerde, siyasal olaylar yüzünden, bilim savsaklamıştır. Bu tarihlerin enteresan bir olayı, İstanbul’da saklı kalmış özel şahsi kitaplıkların dışında, elyazması ne kadar yapıt varsa İtalya’ya götürülmüştür. İstanbul’da el yazmalarına ait hiç bir eser bırakmamışlardır. Givanni Aurispa’nin (1369-1460) Bizans’tan Venedik’e 238 el yazması eser götürdüğü tarihi bir olay olarak bilinmektedir.
16.yy’dan itibaren öne çıkmaya başlayan Cebir’e ilişkin temel kaynaklar ise François Viète tarafından yapılan çalışmalar ile dikkat çekmiştir. 19.yy’ın son dönemlerine kadar cebirden yalnızca genel denklem teorilerinde yararlanılırken soyut cebir kavramı 19.yy’da gelişmeye başlamıştır. Yine Richard Dedekind ve Leopold Kronecker gibi isimlerin gerek cebirsel sayı teorisi gerekse de cebirsel geometriyi ortaya çıkan ve ilk kullanmaya başlayan kişiler olduğundan söz edilmektedir.