Robert Venturi, mimarlığın içeri ve dışarı arasında bir buluşma noktası olduğunu söyler. Schulz da içeri ve dışarı kavramlarının sınırların oluşmasıyla ortaya çıktığını ifade eder. Schulz’un bahsettiği bu sınırlar yapay ve doğal çevreyi buluşturan kenarlar olarak düşünülebilir mi? Sınırlar ilişkileri koparıcı, kenarlar ise ilişki kurmaya çok açıktır. Dışarısı ile içerisi ise birbiriyle sürekli bir beslenme ilişkisindedir.
Yapay çevre yani “içeri”, doğal çevreyi yani dışarıyı taklit ederek ortaya çıkar. İçeriyi oluşturmadaki farklı çözümler ise doğanın farklı yorumları olduğu söylenebilir(Schulz,N). Holl, şüpheyle yaklaşmaktan daha esnek düşünebilmekten bahseder ve yeni çözümler için tekrar tekrar doğal çevreden parçalara bakmaya yönlendirir. Bu yorumlar Schulz’un bahsettiği gibi doğanın elemanlarından bir yapının sınırlarını oluşturmak mıdır ya da Steven Holl’un topoğrafya analizi ile The Strotto House’u tasarlaması mıdır?
Önemli nokta doğanın hangi elemanından ne üretildiği değil doğanın içinde yeni bir doğa oluşturma isteği olabilir mi?
İnsanoğlunun doğayı ait olma içgüdüsü ile mi taklit eder?
İçerisi aslında sahip olmaya gücünü yetiremediği dışarının, büyüklüğünün bir yansıması mıdır?
Öznenin kendini ait hissetmesi; o yere bir karakter katması ile ilişkilendirilebilir mi?
Karakter bir kentin, mahallenin ya da konutun ‘atmosfer’idir. Zumthor, atmosferi tanımlarken sıfatlar ve öznel yargılar kullanır. Bu da var oluşla ilişkilendirilebilir. Öznenin varlığı, o yere karakter kazandırması, o yerin bir mekana dönüşmesi ve özneye aidiyet oluşturması birbirine bağlı zincirlerdir.
Bir yeri mekana dönüştüren oranın atmosferi ise, Schulz’un değindiği gibi karakter mekandan güçlü müdür? Karakteri güçlü kılan öznenin duygusu mudur?
Ceren Tonkal
Kaynaklar
Christian Norberg-Schulz, Genius Loci – Towards a Phenomenology of Architecture
Peter Zumthor, Atmospheres – Architectural Environments, Surrounding Objects
Steven Holl, Parallax