Tüp Bebek Tedavilerinde IVM ve Natürel Siklus
IVM (in vitro maturasyon), tüp bebek yönteminde uygulanmak üzere geliştirilmiş bir tekniktir. Doğal tüp bebek olarak da adlandırılan bu yöntem, geleneksel tüp bebek ile aynı işlemler kullanan kısırlık tedavilerinden biridir. Fakat en büyük fark, yumurtaların gelişmesi ve çatlamanın gerçekleşmesi için ilaç kullanımı aşamasının yapılmaması, hormonal stimülasyon kullanımını içermemesidir. Tüp bebek tedavisinin yanı sıra, erkek kaynaklı bir kısırlık sorunu mevcut ise sağlıklı spermin doğrudan yumurtaya enjekte edildiği aşılama yönteminde de kullanılabilmektedir.
İlaç kullanmadan tüp bebek tedavisi mümkün müdür?
Klasik bir tüp bebek döngüsüne başlamadan önce kadının adet düzenini dengelemek, yumurta gelişimini desteklemek ve foliküllerin çatlamasını sağlamak için yaklaşık 1 ay süreyle birtakım hormon ilaçları kullanılmaktadır. İlaçlar ile birlikte yumurtaların olgunlaşma durumu kontrol altına alınabilmektedir. IVM yönteminde ise bu aşamada mümkün olduğu kadar az sayıda ilaç verilir, hatta birçok durumda hiç ilaç kullanımı yapılmamaktadır.
Yumurtaların toplama işlemi henüz yumurtaların tam olgunlaşması beklemeden gerçekleştirilir. Olgunlaşmaları için bir kültür sıvısının içerisinde bekletilir. Döllenmeye hazır olduklarında sperm ile birleştirilir. Eğer döllenmiş yumurta, yaklaşık 5 gün sonra blastosist aşamasına ulaşırsa ve sağlıklıysa, implantasyon için kadının rahmine aktarılır.
Natürel siklus nedir?
Natürel siklus esnasında doğurganlık ilaçları ve enjeksiyonları daha azdır veya hiç yoktur. Vücut tarafından doğal olarak seçilen ve olgunlaşan bir yumurtanın toplaması amaçlanır ve döllenmiş yumurta, rahim içerisine aktarılır. Bu tip bir tedavi, ilaç kullanılmadığı için diğer tüp bebek yöntemlerine göre daha güvenlidir. Natürel siklusta yumurtanın miktarına değil, kalitesine odaklanılır.
IVM ve natürel siklus hangi durumlarda uygulanabilir?
- Polikistik over sendromu, kısırlık sebepleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Bu probleme sahip olan kadınlar tüp bebek aşamasında kullanılacak olan ilaçlara karşı hassas olabilmektedir. IVM yönteminin de ortaya çıkış sebebi de budur.
- Daha önce klasik yöntemlerle uygulanmış olan tüp bebek döngülerinde, hormonal enjeksiyonlarla over stimülasyonuna karşı zayıf yanıt alınması durumunda IVM denenebilir.
- Ovarian hiperstimülasyon sendromu, tüp bebek yönteminin en ciddi yan etkilerinden biridir. Hormon ilaçlarıyla normalden daha fazla uyarılmış olan yumurtalıklar aşırı sayıda büyür ve gelişir. Şiddetli ağrılar, nefes darlığı, kusma, ishal, mide bulantıları, kah pıhtılaşması gibi birçok riskli sorun bu sendroma bağlı olarak meydana gelebilir. IVM yönteminde ilaç kullanılmaması nedeniyle bu ihtimal de ortadan kaldırılır.
- Yumurtalık rezervleri yeterli, adet döngüleri düzenli olan bazı kadınlar; isteğe bağlı olarak hormonal ilaçların kullanımından kaçınmaktadır. Böyle durumlarda da herhangi bir engel olmadığı takdirde IVM uygulanabilir.
IVM hangi durumlarda uygulanamaz?
Doğal döngü tekniği yumurta geliştirme problemi bulunan ve adet dengesizliği yaşayan kadınlar için uygun bir seçenek değildir. Böyle durumlarda başarı oranı yok denecek kadar az olduğu için uygulamanın yapılması tavsiye edilmez.
IVM yönteminin avantajları nelerdir?
IVM, klasik bir tüp bebek yönteminden daha az maliyetlidir. Çünkü yumurtlama ve uyarım ilaçları kullanılmadığı için ödeme yapılması da gerekmez. Hormonal enjeksiyonların olmaması nedeniyle, kadınlar üzerinde daha az stres yaratacaktır. Ayrıca devamlı kontrol yapılması gerekmediği için klinik ziyafetleri de seyrek olarak gerçekleşecektir. Hormon ilaçlarından kaynaklanan şişkinlik, duygu durum dalgalanmaları, göğüs hassasiyeti, karın ağrısı ve kilo alımı gibi hiçbir yan etki mevcut olmayacaktır.
IVM yönteminin riskleri var mıdır?
Doğal döngü ile gerçekleşen tüp bebek döngülerinde başarı oranı daha düşüktür. Bunun nedeni, doğurganlığa olumlu yanıt veren ve sağlıklı bir embriyo haline dönüşen bir yumurtaya sahip olma şansının; standart tüp bebek tedavisi sırasında üretilen yumurta ile kıyaslandığında daha düşük olmasıdır.
Normal bir tüp bebek döngüsüne göre kontrol sağlanması daha güç olduğu için, her tüp bebek merkezinde bu işlem yapılamayabilir.