İçerik Başlıkları
Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
Firar ve Cezası
1) Aşağıda yazılı askeri şahıslar bir yıldan üç yıla kadar hapsolunur:
a) Kıt’asından veya görevi icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşanlar,
b) Kıt’asından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı gün içerisinde özürsüz olarak gelmeyenler,
2) Aşağıda yazılı hallerde hapis cezası iki yıldan aşağı olamaz.
a) Suçlu, silah, mühimmat ve bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini veya ordu hizmetine tahsis edilen herhangi bir şeyi beraberinde götürmüş ise;
b) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise;
c) Suçlu mükerrir ise;
3) Seferberlikte bu maddede yazılı mehiller yarıya indirilir.
Askeri Ceza Kanunu 66. Madde Açıklaması
Madde, “Firar ve cezası” başlığını taşımakta ve askeri hizmetin devamlılığı korunmakla birlikte, nitelikleri ve unsurları itibarıyla birbirinden iki ayrı suçu, “firar” ve “izin tecavüzü” suçlarını düzenlemektedir.
AsCK 66.Maddede cezalandırılan firar ve izin tecavüzü suçları, sırf askeri suçlardandır. Her iki suç yönünden de askeri hizmetin sürekliliği ve askeri disiplinin korunması amaçlanmıştır. Maddede yazılı suçlar özgü suç, sırf askeri suç niteliğindedir. Bu nedenle sadece muvazzaf asker kişiler bu suçun faili olabilir. Bunun sonucu olarak failin suç tarihlerinde askerliğe elverişli olamaması veya asker kişi sıfatının sona ermiş olması halinde, firar veya izin tecavüzü suçları oluşmaz.
TSK ve MSB kadrolarında görevli devlet memurlarının asker kişilik sıfatlar, 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanununun 115.maddesinde belirtilen yükümlülükleri ile sınırlı olduğundan bunlar, söz konusu suçları işleyemezler. Her iki suç da kasıtlı suçlardandır. Firar suçunda failin kıtasından izinsiz olarak ayrıldığını bilmesi ve istemesi yeterlidir. Bu suç açısından izinsiz ayrılmanın iradi olması yeterli olup saikin önemi yoktur.
İzin Tecavüzü suçu bakımından ise, kişinin izninin bittiğini ve buna rağmen dönmediğini bilmesi ve istemesi gereklidir. Ancak asker kişinin birliğine veya görev yerine dönmesine engel oluşturabilecek nitelikte mazeretinin bulunmaması, suçun maddi ve manevi unsurunun gerçekleşmesi bakımından önemlidir.
Askeri Ceza Kanunu 66. Madde Firar ve Cezası Askeri Yargıtay Kararları
Askeri Yargıtay İçtihat Birleştirme Kurulu E: 1946/703, K: 1946/1389
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
(…) aydan daha fazla hava değişimi alanlara Askerlik Şubelerince tebligat yapılmadıkça izin tecavüzünden bahsedilemez.
Askeri Yargıtay İçtihat Birleştirme Kurulu E: 1947/3168, K: 1947/3147
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
Görevli olarak gönderilen erlerin bu memuriyeti yerine getirdikten sonra kıt’alarına dönerken savuşmaları 66/1-a maddesine giren bir suç oluşturur.
Askeri Yargıtay İçtihat Birleştirme Kurulu E:1948/3171, K:1948/3152
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
Hastaneden çıkan erlerin kıtalarına gitmemeleri halinde firar suçu oluşur.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu E:2014/51, K:2014/55
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
Suç tarihlerinde askerliğe elverişli olmadığı saptanan sanığın, işlediği iddia olunan sırf askeri suçların, işlenemez suç niteliği kazanması ve ortada yargılama yapılmasını gerektirecek bir fiilin kalmaması karşısında, Dairece verilen beraat kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu E: 2006/11, K:2006/10
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
Temadinin iradi olarak sona erdiğinin kabulü için, ilgilinin firar durumuna kendi serbest iradesi ile son vermesi, yani kendiliğinden birliğine dönmesi veya bir askeri birliğe veya resmi bir kuruluşa müracaat etmesi gereklidir. Sanığın yakınlarının onun teslim olmasını sağlama amacıyla hareket ederek ihbar etmeleri, sanığın teslim olma iradesiyle hareket ettiğinin kabulü için yeterli değildir.
Askeri Yargıtay 1.Daire 2015/0377, K:2015/0381
- Askeri Ceza Kanunu 66. Madde
- Firar ve Cezası
Suç bitim tarih ve saatinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde tespit edilerek, saat aşımı ile yedi tam günün dolup dolmadığının belirlenerek, suçun oluşup oluşmadığının değerlendirilip tartışılması; birliğe katılış tarih ve saatine ilişkin hususlarda şüphenin giderilememesi halinde, dönüş tarih ve saatinin sanık lehine değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekir.
Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Aşağıda yazılı fiilleri işleyen asker kişiler, yabancı ülkeye kaçmış sayılarak bir seneden beş seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar:
- İzinli olduğu durumlar hariç, ülke sınırları dışında üç günü geçirenler.
- Ülke sınırları dışındaki bir askerî birlik veya görev yerinden, deniz veya hava aracından kaçıp da bu durumda üç günü geçirenler.
- Ülke sınırları dışındaki bir askerî birlikten, deniz veya hava aracından herhangi bir nedenle ayrı düşüp de askerî veya sivil bir Türk resmî makamına veya müttefik devlet makamlarına özürsüz olarak müracaat etmeksizin üç günü geçirenler.
- Harp esiri iken serbest bırakılıp da askerî veya sivil bir Türk resmî makamına veya müttefik devlet makamlarına teslim olmak üzere harekete geçme imkânı doğduğu halde, özürsüz olarak hareketsiz kalan ve bu durumda üç günü geçirenler. Aşağıda yazılı hallerde üç seneden yedi seneye kadar hapis cezası verilir:
- Fail beraberinde silah, mühimmat, savaş araç veya gerecini götürmüş ise.
- Fail hizmet yaparken kaçmış ise.
- Fail mükerrir ise. Seferberlik ve savaş halinde, bu maddede yazılı mehil bir güne iner. Bu maddedeki suçu seferberlikte işleyenlere beş seneden, savaş halinde işleyenlere ise yedi seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
Askeri Ceza Kanunu 67. Madde Açıklaması
Yasal Düzenleme Ve Yapılan Değişiklikler: Maddede; 22.12.1934 tarih ve 2632 sayılı Kanunla, 14.06.1989 tarih ve 3574 sayılı Kanunla, 22.03.2000 tarih ve 4551 sayılı Kanunla ve 22.1.2004 tarih ve 5080 sayılı Kanunla olmak üzere, birçok kez değişiklik yapılmıştır. 5080 sayılı Kanunla, suçun temel şekline iliş kin cezanın alt sınırı, üç yıldan bir yıla indirilmiştir. Son değişiklik 691 sayılı KHK’nin 3. maddesiyle maddenin (A) bendinde yapılmış olup, değişiklik mad de metnine işlenmiştir. Değiştirilen bent şöyle idi. “A) Herhangi bir nedenle cinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler”,
Maddenin birinci fıkrasının (A) bendi, “İzinsiz vatan hudutlarından dışarı çıkan askeri şahıslar gaybubetleri gününden üç gün sonra” biçiminde iken 4551 sayılı Kanunla birinci fıkrada öngörülen unsurlarda ve ceza süresinde bir değişiklik yapılmaksızın “Herhangi bir nedenle izinli olsa dahi, yabancı ülkeye gitme müsaadesi bulunmaksızın ülke sınırları dışında üç günü geçirenler” şeklinde değiştirilmiştir. Bu kurala yapılan itiraz başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi’nin, 21.01.2004 tarihli ve E:2002/166, K:2004/3 sayılı kararıyla Askeri Ceza Kanunu’nun 67. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi, Anayasa’nın 2. maddesine aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Bu karar Resmi Gazete’ de yayımlanmadan önce 5080 sayılı Kanunla, suçun unsurlarında bir değişiklik yapılmadan yurt dışına firar suçuna uygulanacak hapis cezasının alt sının üç yıldan bir yıla indirilmiştir. Bu değişiklikten sonra yapılan itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesince, reddedilmiştir.
Ancak bu bendin, izinli iken yurt dışına çıkanları da kapsadığı şeklinde yorumlara açık olması nedeniyle, OHAL döneminde 691 sayılı KHK’nin 3. maddesiyle bir kez daha değiştirilmesi yoluna gidilmiştir. KHK ile bu bent “İzinli oldu olduğu durumlar hariç, ülke sınırları dışında üç günü geçirenler şeklinde düzenlenmiştir. Böylece yapılan düzenlemeyle, izinli iken yurt dışına çıkmış olanların eylemleri suç olmaktan çıkarılmıştır. KHK ile yapılan değişiklik lehe olduğundan, KHK’nin yürürlüğe girdiği 22.6.2017 tarihinden önce işlenmiş olan ve infazı devam eden yurt dışına firar suçlarına da uygulanır.
Ancak bu bende göre eylemin suç sayılmaması için, failin, en geç izin süresi sonunda yurda dönüş yapması ve birliğine katılması gerekir. Eğer fail, izin süresi sona erdiği halde yabancı ülkeden dönmemiş ise, fiil yine Askeri Ceza Kanunu m. 67’de yazılı yurt dışına firar suçunu oluşturur.
Yurtdışına firar, firar suçunun özel bir görünümüdür. Sırf askeri suçtur. Kesintisiz suçlardandır. Teşebbüse müsait değildir. Kasıtlı bir suç olmakla birlikte şekli bir suçtur. Maddede yurt dışına firar sayılan seçimlik hareketlerden birinin bilerek ve isteyerek yapılması halinde suç kastının varlığı kabul edilmelidir. Bununla beraber Askeri Yargıtay’ın, failin suç kastının bulunup bulunmadığını irdeleyen kararları da vardır. Bu kararlarda Askeri Yargıtay, bir taraftan yurtdışına firar suçunun şekli bir suç olduğunu kabul ederken, diğer taraftan yurt dışına dört günden az bir sürede gidip gelme yönündeki sanık iradesinin, suç kastının değerlendirmesinde nazara alınması gerektiğine işaret etmiş ve bu konuda değerlendirme yapmıştır.
Suçun temel şekli için bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. İkinci fıkranın (A), (B) ve (C) bentlerinde düzenlenen nitelikli halleder için yaptırım olarak öngörülen ceza, üç yıldan yedi yıla kadar hapistir. Maddenin son fıkrasındaki “ağır hapis” ibaresi, “hapis” şeklinde okunmalıdır. Seferberlik halinde işlenen yurtdışına firar suçu için öngörülen cezanın üst sınırı, 5252 sayılı kanunun 6/2-a maddesi uyarınca yirmi dört yıldır.
Askeri Ceza Kanunu 67. Madde Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları Askeri Yargıtay Kararları
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 20.06.2013-84/79
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
2009 yılı Şubat ayından itibaren, sıralı amirlerine yurtdışı iznine çıkmak istediğini belirten, amirinin uygun görmesi üzerine Kiev’e gitmek için … tarihinde THY’den uçak bileti rezervasyonu yaptıran, talebiyle ilgili belgeleri hazırlamasına rağmen, yapılan engellemeler nedeniyle zamanında yurtdışı izin talebi Deniz Kuvvetleri Komutanlığına gönderilmeyen sanığın; gemi komutanının, Kiev-Ukrayna adresi yazılı izin kağıdını imzalaması üzerine, amirinin bilgisi ve izni tahtında yurtdışına çıkara, izin süresi sonunda gecikmeden birliğine katılması dikkate alındığında, yabancı memlekete firar suçunun manevi unsur yokluğu nedeniyle oluşmadığı.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 20.09.2012.-107/100
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Asker kişilerin yurt dışına çıkışlarında sivil vatandaşların yerine getirmek orunda oldukları şekil şartlarına ek olarak, mevzuatta belirtilen bazı biçimsel şartları yerine getirmek zorunda olmaları farklı hukuksal konumlarının sonucudur.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 20.12.2012-135/132
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Üç günü geçmeyen yurt dışı çıkışlarında bağlı olduğu Kuvvetten izin alınması gerekmediğini çevresinden öğrendiğini belirten sanığın, üç gün süre ile yurt dışı seyahatine çıktığı, tarifeli uçak seferine bağlı olarak bu süreyi geçirmiş olduğu, suçun oluşumu için uçağın hangi saatte hava sahalarını terk edeceğini bilmesinin kendisinden beklenemeyecek oluşu dikkate alındığında; her türlü kuşkudan uzak yurtdışına firar kastıyla hareket ettiğinin söylenemeyeceği.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 27.11.2008-195/193
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Askeri Ceza Kanunu’nun 67/1-B maddesinde yazılı suçun oluşması için, ülke sınırları dışındaki askeri birlikten ya da görev yerinden firar ederek, üç günün birlik dışında geçirilmesi yeterlidir.. Bu nedenle, KKTC’de konuşlandırılan bir askeri birlikte görev yapan sanığın, birliğini izinsiz terk edip, üçüncü günün bitiminde kıtasına geri dönmemesi, Askeri Ceza Kanunu’nun 67/1-B maddesinin belirlediği anlamda yurtdışı firar suçunu oluşturur.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 19.12.2002-101/101
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Sanık yurtdışına çıkışta yasal prosedürü bilmektedir. Dolayısıyla suç tarihlerinde bilinçli bir şekilde yurt dışına çıkmıştır. Müsnet suçun temel kasıtla işlenmesi yeterli olup, hangi saikle işlendiği önemli değildir.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 11.2.1999-49/30
- Askeri Ceza Kanunu 67. Madde
- Yabancı Memlekete Firar Edenlerin Cezaları
Rum kesiminde yakalanan sanığın yakalandığı tarih, firar suçunu sona erdirmez. Ancak T.C. Devletine teslim edildiği tarihte firar suçunun sona erdiğini kabul etmek gerekir.
Askeri Ceza Kanunu 68. Madde
Mehil İçinde Yakalananların Cezası
66 ve 67. maddelerde yazılı olan süreler içinde yakalananlara iki aydan altı aya kadar hapis cezası verilir. Aşağıda yazılı hallerde, gün unsuru aranmaz ve ceza artırılır.
- Fail beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmüş ise,
- Fail hizmet yaparken kaçmış ise.
Askeri Ceza Kanunu 68. Madde Açıklaması
Bu madde de sırf askeri suç niteliğindedir. Firar suçuyla ilgili olarak yapılan açıklamalar bu suç bakımından da geçerlidir. 4551 Sayılı Kanun değişikliğiyle 66 ve 67.maddelerde yazılı süreler içinde yakalananlara verilecek cezanın alt sınırı 7 günden iki aya çıkarılmıştır. Bununla beraber maddede yapılan en önemli değişiklik; failin beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmüş olması hizmet ile yaparken kaçmış olması durumunda gün unsurunun aranmaması ve bu nedenlerin ağırlaştırıcı sebep sayılmasıdır. Burada arttırmanın 50 madde uyarınca yapılması gerektiği gözden kaçırılmamalıdır.
Failin beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmesinden maksat, faile teslim edilmiş eşyanın götürülmesidir. Böyle değil de, fail haksız bir şekilde elde ettiği, mesela çaldığı silah, mühimmat, savaş arav ve gerecini firar ederken beraberinde götürmüş ise, söz konusu eylemlerin her biri ayrı bir suç oluşturur. Ayrıca, 68.maddenin ikinci fıkrasının (A) bendinde yazılı suçun oluşması için, failin beraberinde götürdüğü silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini mal edinme kastıyla hareket edip etmemesinin önemi yoktur; firar kastının varlığı ile “izinsiz uzaklaşma” ya da “kaça” unsurunun gerçekleşmesi, şart ve yeterlidir.
Askeri Ceza Kanunu 68. Madde Mehil İçinde Yakalananların Cezası Askeri Yargıtay Kararları
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 27.03.2014-28/28
- Askeri Ceza Kanunu 68. Madde
- Mehil İçinde Yakalananların Cezası
Sanığın … tarihinde emniyet görevlilerince yakalandığına dair ikrarı mevcut ise de sanık hakkındaki yakalama tutanağının temin edilmemesi veya sanığın, nerede, ne zaman, kimler tarafından ve ne şekilde yakalandığının tespit edilmemesi noksan soruşturma olarak görülmüştür.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulu: 02.02.2012-12/13
- Askeri Ceza Kanunu 68. Madde
- Mehil İçinde Yakalananların Cezası
23.11.2007 tarihinde 07.00-09.00 saatleri arasında Tabur Kule nöbetçisi olan sanığın, 08.30 civarında silahını diğer nöbetçiye vererek spor yapacağından bahisle nöbetini ve birliğini izinsiz terk edip, 25.11.2007 tarihinde yakalanması şeklindeki eylemi AsCK’nın 68/1.maddesi kapsamındadır.