Tüm Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de aşırı hız trafik kazalarının en önemli sebepleri arasında yer alıyor. Kaza kusurları arasında büyük bir paya sahip olan aşırı hız, sürücülerin sıklıkla tekrarlayarak, kazaya adeta davetiye çıkardıkları önemli bir trafik ihlalidir.
Ülkemizde trafik hız limitleri yasal olarak bölgelere, kullanılan karayoluna ve aracın cinsine göre belirlenmiş olsa da, aşırı hız sadece yasal limitlerle alakalı değil, bulunan ortama göre de değişiklik göstermektedir.
Aşırı hız kaza ihtimallerini arttırmakla beraber, kaza sebebinin hız olmadığı durumlarda dahi, yüksek hız kaza sonuçlarının daha da ağırlaşmasına neden olabilir. Daha önceki paylaşımlarımızda da belirttiğinmiz gibi bu gibi kaza riskleri karşısında trafik sigortası çok önemli bir güvencedir.
Sürüş sırasında araç hızının artmasına paralel olarak, aracın kontrolünü sağlamak da bir o kadar güçleşir. Bu durum çevresel koşullarla birleşince ise kaza riskini daha da arttırır. Özellikle virajlarda ve eğimi yüksek yolllarda bu gibi durumlar doğrudan kaza sebepleri arasında yer alabilmektedir.
Yol şartlarının dışında aşırı hız, aracın ani şekilde durması gerektiği anlarda da büyük bir tehlike yaratır. Sürücü, karşısına çıkan engelden dolayı durmak istediğinde, hem hızdan dolayı, hem de gerekli tepkiyi verme süresi nedeniyle durmakta zorlanabilmektedir.
Aşırı hız kazalardaki hasarlarla da doğrudan doğruya ilgilidir. Kaza yapan araç çarpma sırasında ne kadar hızlıysa, ortaya çıkan enerji de o kadar artmaktadır. Örneğin 80 Km hızla giden bir araçta bulunan kişinin çarpma nedeniyle ölme ihtimali, 30 Km hızla seyreden bir araçtaki kişiye göre 20 kat daha fazladır.
Aşırı hızdan kaynaklı çarpmalarda yaya ve bisiklet sürücüsü gibi daha savunmasız kişilerde ise ortaya çıkan hasar çok daha yüksek boyutlarda olabilmektedir. Örneğin 30 Km hızla giden bir aracın çarpmasına maruz kalan kişinin hayatta kalma ihtimali %90 oranlarındayken, 45 Km hızda ise bu oran %50’lere düşmektedir. 80 Km hızla giden bir aracın çarpması halinde ise yayaının yaşama ihtimali yok denecek kadar azdır.
Aşırı hızla ilgili yapılan araştırmalar ise ortaya oldukça ilginç sonuçlar koymaktadır. Yapılan araştırmalara göre aşırı hız, yüksek gelir grubunda bulunan ülkelerdeki trafik kazalarının %30’unda etken durumken, bu oran düşük ve orta gelirli ülkelerde ise %50 seviyelerindedir.
Bugüne kadar yapılmış olan tüm araştırmalarda hız ve kaza riski arasındaki ilişkinin boyutları açıkça ortaya koyuyor ki, kazalardaki yaralanma ve ölüm oranları hızla paralel olarak artmaktadır.
Kazalarda ortaya çıkan hasar ve şiddetle ilgili tahminlerde kullanılan Kuvvet Modeli de hızın azaltılmasıyla birlikte hem kaza oranlarında, hem de kazalardaki ölüm ve yaralanma oranlarında düşüş yaşandığını göstermektedir.
Aşağıdaki grafikte verilen örneklerde de görüldüğü üzere kaza sırasında hızın %5 oranında arttırılması, kazalardaki yaralanma oranlarında %10, ölüm oranlarında ise %20 düzeyinde artışa neden olmaktadır.
Ortalama hız azaltıldığında
KAZA TÜRLERİ ve hızda azalma miktarı
İncelenen ortalama hız
50km/s
60km/s
70km/s
80km/s
90km/s
100km/s
110km/s
120km/s
Yaralanmalı kazalar
1 km/s azalırsa
4.0
3.3
2.8
2.5
2.2
2.0
1.8
1.7
2 km/s azalırsa
7.8
6.6
5.6
4.9
4.4
4.0
3.6
3.0
Ölümlü ve ciddi kazalar
1 km/s azalırsa
5.9
4.9
4.2
3.7
3.3
3.0
2.7
2.5
2 km/s azalırsa
11.5
9.7
8.3
7.3
6.5
5.9
5.4
4.9
Ölümlü kazalar
1 km/s azalırsa
7.8
6.5
5.6
4.9
4.4
3.9
3.6
3.3
2 km/s azalırsa
15.1
12.7
10.9
9.6
8.6
7.8
7.1
6.5
Kuvvet Modeli’inde verilen rakamların tamamen kuramsal bir veri olmadığını ise daha önce Dünya’nın farklı ülkelerinde yapılan uygulamalar net bir şekilde göstermiştir.
Örneğin 1990 yılında İsveç’te hız limitlerinde yapılan bir değişikle, yasal hız limiti 110 Km’den, 90 Km’ye düşürülmüş ve bu değişikliğin ardından ölümlü kazalarda %21 oranında düşüş yaşandığı tespit edilmiştir.
İngiltere’de ise 1991 yılında 100 Km olan yasal hız limiti 90 Km’ye düşürülmesinin ardından kazalarda ortalama %14 oranında bir düşüş gerçekleştiği fark edilmiştir.
Hız limitinin arttırılmasına paralel olarak ölümlü kaza oranlarının da arttığını gösteren uygulama ise ABD’de 1987 – 1988 yılları arasında yapıldı. ABD’de toplamda 40 eyalette yasal hız sınırının 89 Km’den 105 Km’ye çıkartılması sonrasında ölümlü kazaların %20 – 25 oranında arttığı gözlenmiştir.
Sürüş sırasında sürücüler her ne kadar trafik kurallarına uymaya çalışsalar da, dikkatli bir sürücü olabilmek için çaba gösterseler de, bir anlık dalgınlık veya elde olmayan başka bir durum, kazaya sebebiyet verebiliyor. Bu gibi durumlarda trafik sigortası kaza sırasında karşı tarafa verilen hasarın karşılanması adına çok önemli bir avantaj sağlamaktadır.
Siz de olası kaza riskleri karşısında hemen trafik sigortası sorgulama ile veya 444 24 00 numaralı 7/24 kesintisiz Sigorta Destek Hattı’nı arayarak bütçenizi kolayca güvence altına alın.