Antarktika’da yeni yağmış karda birinci kere mikroplastik modüllere rastlandı. 19 bölgeden kar örnekleri toplayan Yeni Zelanda’daki Canterbury Üniversitesi’nden bilim insanları, her bir örnekte küçük plastik kesimlerin bulunduğunu tespit etti.
Mikroplastikler plastik materyallerin erozyonundan oluşuyorlar ve her biri bir pirinç adedinden bile küçük, münasebetiyle da çıplak gözle görülmeleri her vakit mümkün olmuyor.
Bilim insanları bir litre erimiş karda ortalama 29 adet mikroplastik kesim buldular.
13 farklı tip plastik tespit edilirken, en sık görülen alkolsüz içeceklerin şişelerinde ve kıyafetlerde kullanılan polyethylene terephthalate (PET) oldu. Bu plastik tipine örneklerin yüzde 79’unda rastlandı.
NEREDEN GELDİLER?
Araştırmayı yürüten bilim insanlarından Alex Aves, Cryosphere mecmuasına yazdığı makalede, “Bu havadan gelmiş olan mikroplastiklerin en mümkün kaynağı lokal bilimsel araştırma merkezleridir” dedi.
“Ancak yaptığımız modelleme, kaynağın 6 bin kilometre kadar uzakta olabileceğini gösteriyor” diye konuştu.
Geçmişte yapılan çalışmalar Antarktika’daki deniz buzullarında ve yüzey suyunda mikroplastik kirlenme tespit etmişti. Lakin birinci kere yeni yağmış karda mikroplastiğe rastlanıyor.
Geçtiğimiz yıl Ulusal Bilim Akademisi Çalışmaları mecmuasında yayımlanan kapsamlı bir araştırmada mikroplastik hususların dünya genelinde hareket halinde olduğu, toz, rüzgâr ve okyanus akıntılarıyla seyahat ettikleri belirtildi.
2020 yılında bilim insanları Everest Dağı’nın doruğu yakınlarında mikroplastik parçacıklara rastlamışlardı. Bu paracıklar, okyanusların derinliklerinde de görülebiliyorlar.
YENİ KEŞİF NEDEN KORKU UYANDIRIYOR?
Bu tıp kirlenmenin hem mahallî hem de çok daha kapsamlı tesirleri olabiliyor.
Canterbury Üniversitesi’nden Laura Revell, “Mikroplastiklerin yüzeylerine ağır metal ya da algi üzere ziyanlı unsurlar yapışmış olabilir. Bu halde de ziyanlı tiplerin öteki yollarla ulaşamayacakları hassas ve ücra köşelere gitmesini sağlayabilirler” dedi.
Uzmanlar insanların hava, su ve besin yoluyla mikroplastikleri soluduğunu ve sindirdiğini de söylüyor.
Mikroplastiklerin insan sıhhati üzerindeki tesiri üzerine çok sayıda çalışma bulunmuyor.
Ancak Hull York Tıp Fakültesi ve Hull Üniversitesi’nin geçtiğimiz yıl yaptığı bir araştırma, insan bedeninde yüksek oranda mikroplastiğe rastlanmasının hücre vefatları ve alerjik tepkilere yol açabileceğini ortaya koymuştu.
Ayrıca dünya genelinde daima kar altında olan bölgeler ve buzullar süratle erirken, bilim insanları koyu renkli mikroplastiklerin güneş ışığını kendi üzerlerine çekerek ve lokal ısınmayı arttırarak global ısınmayı ve iklim krizini daha da kötüleştireceği ikazında bulunuyorlar.