Litvanyalı tasarımcı Agne Kucerenkaite, projesinde endüstriyel metal atıklarının değerini ortaya koyuyor: Cehalet mutluluktur projesi; renkli seramik yapımında metal malzemelerin değerlendirilmesini amaçlayan bir projedir. Döngüsel bir ekonomiyi teşvik etmeyi amaçlayan proje kapsamında; endüstriyel metal atığının, porselen sofra takımını ve seramik karoları renklendirmek için kullanılabilecek toz boyalara nasıl dönüştürülebileceği araştırılmaktadır.
Cehalet Mutluluktur Projesi
Tasarımcıya göre, toprak ıslah şirketleri yılda yaklaşık 30.200 ton metal atığı ayrıştırıyor. Ancak ayrıştırılan metal atık sınırlı olarak kullanım alanı buluyor. Bazı metal atıkları yeni yol yapımlarında betonla karıştırılarak kullanılsa da bir çok metal atığı çöplüklerde son buluyor. Kucerenkaite, “Endüstri devrimi dönemi, insanın üretebileceği olanakların sınırsız göründüğü bir zamandı. Sanayinin potansiyel yan etkileri hakkında hiçbir şey düşünülmedi; o zamanlar aslında hiçbir bilgi yoktu” demektedir. Sonuç olarak, birçok ağır metalin üretim tesislerinin yakınındaki geniş alanları kirletmesine izin verildi. Denemek için çok az masraflı veya hiç masrafsız atık materyal bolluğu var. Metaller dünyamız için çok önemli ve ne yazık ki yenilenemez bir kaynak.” diye devam etmekte.
Projenin Aşamaları
Kucerenkaite, bir toprak iyileştirme şirketi, bir su arıtma ve damıtma tesisi olan Aquaminerals de dâhil olmak üzere endüstriyel tesislerden hammadde topladı. Ayrıca Güney Hollanda’daki bir çinko fabrikası tarafından kirletilen bir bölgeden de kaynak aldı. Metal atıkları; fabrikaların bulunduğu yere bağlı olarak demir, ayrıca manganez, alüminyum, magnezyum, baryum ve çinko karışımı içeren “çamur” şeklinde geldi. Ekstraksiyona ihtiyaç duyulmamakla birlikte çamur; pigment olarak kullanılmadan önce kurutulma, öğütülme ve eleme hazırlık işlemlerinden geçirildi. Genellikle endüstriyel olarak hazırlanan metal oksitler kullanmak yerine, Kucerenkaite bu pigmentleri kullanarak seramik sırlar elde etmeyi başardı.
Metal Atıklardan Renk Elde Etme
Pigmentin yoğunluğuna ve miktarına bağlı olarak metal atıklarından farklı renkler elde edilebilir. Örneğin, atık pigmentin yüzde 10’u eklenirse, yeşil bir renk oluşturur. Yüzde 20’si eklendiğinde renk daha kahverengi olur. Farklı metaller de sırları farklı şekilde renklendirir. Örneğin demir; kırmızılar, kahverengiler ve siyahlar üretir. Kobalt ise mavilerle sonuçlanır ve bakır yeşil tonlar oluşturur. Kucerenkaite’e göre, cehalet mutluluktur projesi; güzel nesneler üretmekte değil, daha çok yeni yöntemler ve yeni sistemleri entegre etmekle ilgilidir diyor. Projesinin daha geniş ölçekte kabul edilebileceğini ve neredeyse tüm içme suyu şirketlerinin su filtrasyonundan metal artıkları üretmesi nedeniyle yerel pazara uyarlanmasını umuyor. Tasarımcı özellikle inşaat ve moda endüstrilerinin seri üretimine meydan okumak ve daha dairesel bir ekonomiye doğru ilerlemek için bu mevcut renklendirme endüstrileriyle işbirliği yapmak istiyor.
Hollandalı tasarımcı Xandra Van der Eijk de benzer şekilde insanların ev kimyasallarını yaygın şekilde bulunan metal nesnelere dökmesini ve bunun ileride sebep olacağı kimyasal etkileri gösteren bir tesis kurmayı amaçladı. Gelecek kalıntıları ismini verdiği tesiste; insanların doğa üzerinde baskın güç olarak tanımlandığı antroposen döneminden esinlenildi.