Boyabat, Karadeniz Bölgesinin Batı Karadeniz bölümünde Sinop iline bağlı bir ilçedir. Doğuda aynı ilin Durağan, Batıda Kastamonu ilinin Hanönü, Taşköprü, Kuzeyde Ayancık, Sinop, Gerze ve Erfelek, Güneyde ise Saraydüzü, Çorum ilinin Kargı ilçeleriyle çevrilidir. İlçe 1450 km²’lik bir alana sahiptir.
Yer yapısı, kısmen II.Jeolojik zamanda meydana gelmiştir. Tarihi Boyabat Kalesinin bulunduğu kayaların temeli billuri şistlerden üzeri tebeşir devri kalkeridir.Boyabat arazisi engebelidir. İsfendiyar dağları ve doğu Ilgaz sıradağlarının kapladığı alan Boyabat’a aittir. Bu sıradağlar arasında akarsu yatakları , bazı düzlükler ve yaylalar bulunmaktadır.
İlçe sınırından geçmekte olan Gökırmak bir vadi meydana getirmiştir.Bu vadi tabanında tarımsal değeri yüksek kültür arazileri oluşmuştur. Bu toprakların % 60’ı sulanabilmektedir. Yüksek dağlar ve tepeler kısmen ormanlık, kısmen fundalık, büyük bir kısmı da çıplaktır.
Belli başlı dağları Karageriş,Elekdağı, ve Dıranazdır.
Deniz etkisinden uzak olan Boyabat’ta genellikle karasal iklim görülür. Yazlar sıcak, kışlar soğuktur. Yağmur en çok ilkbaharda yağar.Ortalama yağış miktarı 400-500 mm civarındadır.
İklimi :
İlçe Karadeniz Bölgesinde olmakla birlikte deniz iklimi özellikleri taşımaktadır. Orta Anadolu’nun kara iklimi daha çok hakimdir.Yazları sıcak,kışları çok soğuktur.
Yılda ortalama yağış alan gün sayısı 80 olup,300-400 mm.yıllık yağış almaktadır.
Yılın en sıcak ayları TEMMUZ-AĞUSTOS ve EYLÜL; En soğuk ayları ise OCAK ve ŞUBAT’tır. İlçede hakim rüzgarlar POYRAZ ve YILDIZ olup,yağmur batı rüzgarları ile gelir,doğu yönde seyreder.
Bitki Örtüsü :
Boyabat İlçesi Orman Durumu :
Verimli koru ormanı : 37 957 0 Hk
Yolu bozuk koru ormanı : 11 161 5 Hk
TOPLAM koru ormanı : 49 118 5 Hk
Verimli baltalık : 10 25 5 Hk
Çok bozuk baltalık : 27 642 0 Hk
TOPLAM baltalık : 27 937 5 Hk
Mevcut Ağaç Türleri :Kızılçam,Sarıçam, Karaçam,Kayın,Göknar,Ardıç,Meşe ve Gürgendir.
Kültür ve Turizm
İlçemizde 11591 adet kolleksiyonuyla 1 sinema solonu ,1 sergi salonu ve okuyucu salonlarıyla 52529 okuyucuya hizmet veren üç katlı bir Halk Kütüphanemiz mevcuttur.
Turizm potansiyeli açısından ilçemizde görülmeye değer “Boyabat Kalesi” ve Salar köyü mevkiinde bulunan” Kaya Mezarları”bulunmaktadır. Kalenin yapılış tarihi tam olarak bilinmemekte fakat milattan önce 600 yıllarında Paflagonyalılar tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Roma ve Bizans döneminde ilaveler yapılmıştır. Kalenin bugün görülen burçları çok yeni olup, bir Türk eseridir. Yeni ve eski kaleye ait kitabeye rastlanılmamıştır. Kalenin iki tüneli vardır.
Kalenin karşısında bulunan Kırkkızlar kayasıyla ilgili bir de yerel hikayemiz bulunmaktadır;
Kale ile Kırkkızlar kayası önceleri bitişik büyücek bir kaya imiş.Bu büyük kaya üzerine Boyabat kalesi yapılmış. Bu kaleyi başka başka uluslar ele geçirmiş ve orada barınmışlar. Günlerden bir gün düşmanları kaleye saldırmışlar. Kalenin yöneticisi, kadın kız herkesi kaleyi korumaya çağırmış. Kaledekiler topluca kale çevresinde düşmana karşı çıkmışlar. Kırkkızlar Kayasının yönü kaleye girmeye ve saldırmaya daha müsait imiş. Kale beyi düşmanların çokluğunu görünce kalenin bu durumda korunamayacağını anlamış, saldırıyı önlemek için hemen kılıcını çekmiş ve Allah’a sığınarak bu kaya kütlesine tüm gücüyle vurmuş, kaya bir anda ikiye bölünüvermiş.Yarılan kaya arasından başlamış bir çay akmaya. Karşı kaya üzerinde 40 kız kalakalmış ve başlamışlar ağlamaya…Önlerinde düşmanlar arkalarında dik ve yüksek bir uçurum. Kurtuluş umudu kalmayınca hep birden başlamışlar Allah’a yalvarmaya “Ulu Allah’ım bizi kurtar. Ya taş yap ya da kuş yap” diye.
Allah dileklerini kabul etmiş kızlar bir anda orada taş oluvermişler. Bu nedenle bu kayaya “Kırkkızlar kayası”denilmiş.
Kaleden başka ilçede takriben 10 km. batıdaki Salar köyü mevkiinde bulunan Kaya Mezarı, Göynükören köyündeki Ambarkaya Mezarı, Dodurga’da Resimli Kaya, Arım Kaya Tüneli görülmeye değer eserlerden olup ulaşımı da oldukça kolaydır.
Merkeze 3 km. uzaklıkta Kalebağı, 2 km. mesafede Topalçam ve 35 km.kuzeyde Bürnük olmak üzere çeşitli Mesire yerleri bulunmakla birlikte ulaşım problemi bulunmamaktadır.
İlçemizde Topalçam ve Kalebağı olmak üzere iki adet konaklama tesisi mevcuttur.
Ekonomi
Sanayi
İlçede mevcut 26 tuğla ve kiremit fabrikası , 9 adet çeltik, 1 adet ahşap parke, 2 adet un fabrikası, 2 adet çivi ve tel fabrikası, 2 adet tekstil fabrikası, 2 adet cam mozaik fabrikası, 1 adet cam kristal fabrikası, 1 adet yangın söndürme cihazları fabrikası, 2 adet dış cephe yalıtım ürünleri fabrikası, 2 adet hazır beton fabrikası mevcuttur.Bu fabrikalar tam kapasiteli çalıştıkları zaman 3200 kişiye çalışma imkanı sağlamaktadır.Ancak ülkemizde yaşanan ekonomik kriz dolayısıyla tuğla kiremit fabrikalarının büyük çoğunluğunun fabrikaları kapattıkları bu nedenle üretiminin düştüğü ve ilçede büyük bir işsizliğin ortaya çıktığı gözlenmektedir. Bu fabrikaların ülkemizde ekonomik krizin ortadan kalkması ve fabrikaların eski kapasiteleri ile çalışmış olmaları halinde eskiden olduğu gibi ilçede sanayileşmenin temposu düşmeden ve hatta gelişerek sürecektir.
Tarım
Tarım ilçede gelişmiştir. Kaliteli çeltiği (prinç) ile tanınır. Pirinç yörede ırmak ve çay kenarlarında ekilir. Üretilen çeltik, çeltik fabrikalarında işlenir. Boyabat’ta ayrıca buğday, çavdar, şekerpancarı, karpuz, kavun, kış sebzelerinden lahana ve pırasa ile ıspanak bol miktarda yetişir. Yörede meyve üretimi de önemlidir. Elma, armut, dut, şeftali, kayısı, kiraz, ceviz ve badem yetiştirilir. Yörede yetiştirilen şekerpancarı Kastamonu Şeker Fabrikasına gönderilir.
Son yıllarda tarım modern yöntemlerle yapılmaktadır.Gübre ve ilaç,kaliteli tohum ve makine kullanımı artmıştır.
Hayvancılık
Hayvancılıkta tarım gibi Boyabat’ta bayağı ilerlemiştir. Büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvancılığı yapılmaktadır. Aynı zamanda Boyabat, bir av hayvanları bölgesidir. Keklik, tavşan, domuz, kurt, tilki, ördek, çulluk avı yapılır. Ayı, geyik, karaca, sansar, gibi hayvanlara da az miktarda rastlanır.
Eğitim, Sağlık ve Spor
Eğitim
Okur yazar oranı % 85’dir. İlçe merkezinde 6 lise ve dengi okul, merkezde 8 İlköğretim okulu, köylerde 57 adet İlköğretim okulu bulunmaktadır. Halk Eğitim ve Akşam Sanat Merkez Müdürlüğü, Çıraklık Eğitim Merkezi Müdürlüğü ,2 adet Yatılı Bölge Okulu, 1 adet Pansiyonlu İlköğretim Okulu ve Öğretmen Evi Müdürlüğü bağlı kurumlar olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Ayrıca 1 adet Sağlık Meslek Lisesi ,1 adet Özel İlköğretim okulu ve 1 adet Dershane vardır.
İlçede Samsun 19 Mayıs Üniversitesine bağlı İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi ve Meslek Yüksek Okulu vardır.Meslek Yüksek Okulu eğitim öğretim hizmetine devam etmektedir.Yüksek Okul bünyesinde Harita, Kadastro ve Tekstil Proğramı bölümleri bulunmaktadır.
Ayrıca ilçemizde 2 adet Sürücü kursu, 2 adet özel yurt faaliyet göstermektedir.
Sağlık
İlçemizde 150 yataklı Devlet Hastanesinde 16 uzman hekim, 2 diş tabibi, 9 pratisyen hekim, 1 Mikrobiyoloji uzmanı, 39 adet hemşire, 11 ebe, 7 sağlık memuru 32 teknisyen ve yardımcı hizmetli, 10 memur hizmet vermektedir.
Hastanemizin faal durumda 2 ameliyathane, 8 diyaliz ünitesi, 4’lü Koroner Bakım Ünitesi bulunmaktadır. Tam teşekküllü laboratuvar ve tek masa, tek tüp röntgen (300 miliamperlik), tek masa tek tüp (500miliamperlik) tam teşekküllü acil servis, Fizik Tedavi salonu, 4 adet hasta nakil aracı bulunmaktadır.
Sağlık Grup Başkanlığına bağlı; I Nolu Merkez Sağlık Ocağı, II Nolu Merkez Sağlık Ocağı, Bektaş, Kayaboğazı, Boyalı ve Kovaçayır olmak üzere toplam 6 adet Sağlık ocağı hizmet vermektedir. Ayrıca İlçemizde 1 adet Verem Savaş Dispanseri bulunmaktadır.
Spor
Boyabat, sportif faaliyetleri ve tesis açısından yeterli durumdadır.İlçemizde 1 adet futbol sahası, 1 adet halı saha, 1 adet kapalı spor salonu, 1 adet açık yüzme havuzu bulunmaktadır.
Ayrıca ilçede 3 tane amatör futbol takımı ve 1 adet özel tekvando kursu veren tekvando salonu bulunmaktadır.
Yatırım ve Projeler
Yöre halkının çağı yakalaması ve insanca yaşayabilmesi için devletimiz yörede ulaşım, ekonomi, eğitim ve spor alanında plan ve projeleri hayata geçirmiştir.
Bu projeler şunlardır:
Sinop-Boyabat (Tünelli Geçiş) yol inşaatı, Boyabat-Saraydüzü yolu Sinop-TETEK hattı, İlçemizde 1998 yılında Boyabat-Sinop yolu güzergahı Maruf köyü üzerinde Boyabat Organize Sanayi Bölgesi kurma çalışmaları devam etmektedir. Alternatif kuruluş alanı 806.204 m2 2002 yılında halihazır haritası çıkartılmıştır. Aynı şekilde bölgenin jeolojik ve jeoteknik raporu tamamlanmıştır.
Ayrıca ilçemizde 1992 yılı içerisinde İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi kurulmuştur. Fakültenin 1997 yılında başlanan inşaatı sürmektedir. Ve yine 1998 yılında Saraydüzü yolu üzerinde stat inşaatına başlanmış olup tribün, soyunma odaları tamamlanmıştır.