TERAVİH, KAZA VE YOLCU NAMAZLARI
Ey iman edenler! Sarhoş iken ne söylediğinizi bilinceye kadar, bir de -yolcu olmanız durumu müstesna- cünüp iken yıkanıncaya kadar namaza yaklaşmayın. Eğer hasta olur veya yolculukta bulunursanız, veyahut biriniz abdest bozmaktan gelince ya da eşlerinizle cinsel ilişkide bulunup, su da bulamazsanız o zaman temiz bir toprağa yönelip, (niyet ederek onunla) yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin. Şüphesiz Allah, çok affedicidir, çok bağışlayıcıdır.(Nisa 4/43)
TERAVİH, KAZA VE YOLCU NAMAZLARI
İslam dininin güzelliklerinden ve kolaylıklarından namaz da nasibini ziyadesiyle almıştır. Yüce Allah kullarına kolaylık göstererek; savaş dininceye, nöbet bitinceye, zaruret kalkıncaya, tehlike geçinceye, maruzat giderilinceye, yolculuk bitinceye, hastalık iyileşinceye, kadınların özel halleri sonlanıncaya kadar vb. kullara müsaade etmiş, geciken veya kaçıran ya da unutanların bu namazların farzlarını kaza etmesine müsaade etmiştir. (Bilerek ve isteyerek vakti kaçırmak günahtır. Ancak bu tür namazların da kazası kılınabilir.) Kaza ve yolcu namazları bu haldedir.
Ramazan aylarında kılınan teravih namazı ise; mümin gönüllerinde ayrı bir yer tutmaktadır. Yatsı namazından sonra, vitr namazından önce kılınır, aslen yirmi rekâttır ancak yatsı ve vitr ile birlikte 33 rekat etmektedir ki müminlere zor gelmez. Aksine namazın kullara adeta bir miraç olduğunu bilen müminler Allah’ın huzurunda daha uzun süre kalmaktan hoşnut olurlar.
Mümin tüm namazlarını vaktinde, mazeretsiz ve sağlıklı olarak kılmak ister. Lakin hastalıklar, yolculuklar, olağanüstü durumlar bazen buna mani olur. Bu durmda yeise gerek yoktur. Rahim ve Rahman olan Yüce Allah kullarına telafi imkanı sağlamıştır. Ancak sünnetler (Sabah namazı hariç) kaza edilemeyeceğinden sevap kaçırılacaktır.
KAZA NAMAZI (NH)
Bir namazı vaktinde kılmaya “Eda”, vakti çıktıktan sora kılmaya da “Kaza” denir. Namazı bile bile, özürsüz olarak vaktinden sonraya bırakmak büyük günahtır. Namaz, kaza edilmekle yerine getirilmiş olur. Ancak vaktinden sonraya bırakıldığı için Cenab-ı Haktan af dilemek lâzımdır.
Beş vakit namazın farzları ile vitir namazı kaza edilir, vakit çıktıktan sonra sünnetler kaza edilmez. Yalnız sabah namazını vaktinde kılamayan kimse, aynı gün büyük kuşluk vaktine kadar farz ile birlikte sünneti de kaza eder.
Kaza namazı kılmak için belirli bir vakit yoktur. Gündüz ve gece her zaman kılınır. Yalnız üç mekruh vakitte, yani güneş doğarken, güneş tam tepe noktasında iken ve güneş batarken kılınmaz.
Geçmiş namazları kaza ederken hangi günün hangi vaktinin namazı olduğunu bilemezse: “Niyet ettim Allah rızası için kazaya kalan son sabah namazının farzını kılmaya” diye niyet eder, diğer namazlar için de, kazaya kalan son öğle, son ikindi, son akşam, son yatsı, son vitir namazı diye niyet eder.
TERAVİH NAMAZI
Yalnız Ramazan’da her gün yatsı namazından sonra kılınır. Ramazan’da teravih kılmak sünnettir. Teravihten sonra vitir namazı kılınır. Teravih namazı 20 rekattir. Yalnız veya cemaatle kılınabilir.
2 rekatte bir veya 4 rekatte bir selam verilerek kılınabilir. 2 rekatte bir selam vererek kılmak daha faziletlidir. Teravih naması 2 rekatta bir selam verilerek kılındığında aynen sabah namazının sünneti gibi kılınır. 4 rekatta bir selam verilerek kılındığında ikindi namazının sünneti gibi kılınır.
YOLCU NAMAZI
Onbeş günden az oturmak niyetiyle, yaya veya orta yürüyüşte onsekiz saatlik (90 kilometrelik) veya daha uzak yolculuğa çıkanlar dinde “YOLCU” sayılır. 90 kilometrelik bu yolculuğu trenle, uçakla, vapurla yapanlar da yolcu sayılırlar.
Dinimiz, yolcular için bazı kolaylıklar göstermiştir. Şöyle ki:
a) Yolcular 4 rekatlı farz namazları iki rekat olarak kılar.
b) Vakitte darlık varsa sünnetler kılınmayabilir.
c) Ramazanda dilerlerse ramazan oruçlarını tutmayıp bir başka zamana bırakabilirler.
d) Ayaklarına giydikleri “Mest”e 3 gün süre ile (72 saat) meshedebilirler.
Dinimizde güçlük yoktur. Yüce Allah’a ibadeti gücümüz yettiğince yaparız. Yolculara, hastalara ve özürlülere tanınan kolaylıklar bu sebeptendir.
NOT: Yazının son kısmında Prof. Dr. Nihat HATİPOĞLU resmi sitesinden alıntı yapılmıştır.
(O sayılı günler), insanlar için bir hidayet rehberi, doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık delilleri olarak Kur’an’ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır. Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa, onu oruçla geçirsin. Kim de hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutsun. Allah, size kolaylık diler, zorluk dilemez. Bu da sayıyı tamamlamanız ve hidayete ulaştırmasına karşılık Allah’ı yüceltmeniz ve şükretmeniz içindir.(Bakara 2/185)
TERAVİH, KAZA VE YOLCU NAMAZLARI