18.nci asır öncesinde bazı yazarlarca ortaya atılan bu görüşe göre her ülke için belirli şartlar altında elde edilebilecek en yüksek yaşama seviyesine tekabül eden bir nüfus hacmi vardır.
Bu teori, kaynaklar ile teknoloji muayyen ve sabit tutulduğu taktirde, emek hacmi ve diğer üretim faktörleri arasında nüfus başına hasılayı (geliri) maksimum yapacak bir oranın olduğunu; bu oranın altında kalan durumlarda yani fiili nüfus optimum nüfusun üzerinde seyrederken fert başına gelir ve dolayısıyle refah seviyesinin düşeceğini, aksi halde yani nüfus optimumun altında iken nüfus artışları dolayısıyle refah seviyesinin yükseleceğini kabul eder.
Nüfus hacmi ile iktisadi refah seviyesi arasında ilgi kuran bu düşünce tarzı 19. ncu asır sonu ve 20. nci asır başlarında tekrar önem kazanmış ve geniş anlamda optimum nüfus, belirli bir gayeyi en tatminkâr bir şekilde gerçekleştirebilecek nüfus miktarı olarak tanımlanmıştır. Bu miktar sayıca bir optimum olup, ele alınan ülkenin en önemli menfaat ve maksatlarının hangi nüfusta en avantajlı halini bulacağını gösterir.
O halde aşılması zararlı olan bu had nasıl ve hangi esaslara göre tayin edilecektir?
Aynı şartlar altında şahsa, görüş maksadına ve kabul edilen kriterlere göre çeşitli optimumlar olabilir. Askeri açıdan bir optimum ile Ekonomi k açıdan bir optimum farklı sonuçlar verebilir. Ayrıca Ekonomi k optimum tek veya çok maksadlı kriterlere göre de değişebilir.
Ekonomik açıdan optimum nüfus kısaca ülkenin belirli kaynak ve teknolojisi ile fert başına hasılayı maksimum yapacak şekilde tespit edilmesidir. Teorinin sabit kabul ettiği çeşitli faktörlerin aslında zamanla değişmesi nedeniyle bu miktarın belirli bir dönem için geçerli olduğu söylenebilir.