-
Model araç yapımı
http://www.youtube.com/watch?feature...&v=JpxBUUJNAgc
RC, Radio Control anlamına geliyor yani radyo frekanslı, kumandalı arabalar.
RC arabalar, sokak tipi (touring), yarış tipi (gas on road) ve off road tarzı arazi araçlarından oluşmaktadırlar.
Radyo kontrollü arabalar iki temel formda sunulurlar : "Oyuncak" versiyonundaki araba veya arazi araçlarıdır. Bunları oyuncak marketlerde bulabilirsiniz ve "kit" yani montajlayarak toplama tipi araba veya arazi araçları ise sadece uzmanlaşmış hobby dükkanlarında veya özel siparişle çalışan imalatçı firmalar tarafından sunulurlar. Bu arabaların montajını kendiniz yaparak toparlayip, hazır hale getirirsiniz. Oyuncak tipi arabalar genel olarak "uzaktan kumandalı" şeklinde lanse edilirler, ancak bizim kullandığımız arabalar "radyo kontrollü" olarak adlandırılırlar.
Kit modelleri kendiniz veya arkadaşlarınızla montajını yapabilmektesiniz veya satıcı firmanın bilgili elemanları ile yapabilirsiniz. İlk başlarda Rc arabalar biraz pahalı gibi görünebilirler ancak oyuncaklara göre daha dayanıklı ve hızlıdırlar.
Aynı zamanda kit model arabalarınızı tamir edebilirsiniz ki bu, oyuncak kumandalı arabalarda imkansızdır. Kit modellerin tamiride çok düşük fiyatlarda olmaktadır. Yedek parça her zaman imalatçıların sunduğu ilave hizmet olmaktadır. Kit model arabaları istendiği zaman güçlendirilebilmekte (tuning) hızını arttırmaya ve görünüme yönelik seçenekler olabilmektedir. Kit model arabalarda, araba kaporta alternatifi çoktur yani ister touring tipi, ister rally tipi, ister klasik tip araba kaportalari kullanılabilmektedir. Bu da kit model imalatçıların sunduğu seçeneklerdir.
Rc kit model arabaları güç tahrik tipi olarak ikiye ayrılırlar:
1) Nitro metanol yakıtla çalışan motorlu kit model arabalar (kısaca GP = Gas Power, yani benzinli)
2) Akü ile çalışan kit model arabalar
(kısaca EP = Electric Power, yani elektrikli)
Rc kit modellerinde hem benzinli hemde elektriklilerin kendine özgü ekipmanları vardır ve bunları araba şasinin üzerine monte edilerek kullanılmaktadır. Kısaca; benzinlilerde tek silindirli değişik beygir gücünde (genelde 0,6 - 2,5 HP gibi) bu motorun karbüratörünü açıp kapayan servo ünitelerini (servo = mini redüktör görevi gören komuta edilen ünite) ön tekerlekleri sağ/sola çeviren diğer servoyu ve bu servoları besleyen pil grubu ile yakıt deposu, bunun dışında kumandadan gelen komutları servolara yönelten reciever (alıcı ) ünitesi araba şasisine monte edilmektedir. Aynı zamanda modifiye egzost (tuned pipe) kullanılarak motorda rezonans elde edilerek ses izolasyonu yapılmış olur, bunun aynı zamanda %10 gibi oranla hıza katkısı vardır. Benzinlilerde 4x4 kayış tahrikli veya şaft tahrikli hareket aktarım düzeneği seçeneklidir. Aynı zamanda çift ve üç vites seçenekleride mevcuttur. Profesyonel kit modellerde ekipman seçenekleride dahada artmaktadır. Elektriklilerde yine 4x4 hareket aktarımını kayış veya şaft ile olabilmektedir, bu seçenekler her imalatçı tarafından sunulmuştur.
Elektriklinin şaside elektrik motoru ki bunlar değişik bobin sarımlarında olmakta ve hız/tork güçleride buna paralel değişiklik göstermektedir, ayrıca bu motora gerekli amper akımı ile pilden aldığı elektrik voltajını gönderen Speed Control (yani hız kontrol) ünitesi montelidir. Bunun yanında yine ön tekerleri sağa/sola çeviren servo ünitesi, kumandadan komutlari alip servo ve speed control ünitesine yönlendiren reciever da montelidir, tabi gücü aldığı 7.2V aküde öyle. Elektriklilerde en önemli ünite speed control 'dur, bunlar mekanik ve elektronik olarak iki tipe ayrılır. Mekanik olanlar daha çok yeni başlayanlar için ve düşük güçteki motorlar içindir. Elektronik speed control üniteleri (yani ESC) yüksek performans motorları destekler ve genelde ileri seviye rc kit model arabalar ile uğraşanların tercih ettiği ünitedir. Bunun yanında elektrik motorlarida Stock motor ve Tuning motor olarak ikiye ayrılırlar. Stock motorlar genelde arazi tipi kit modellerde kullanılan tork gücü yüksek motorlardır, Tuning motorlarda el sarımı bobinli ve makine sarım bobinli olarak iki grupta yer alırlar, el sarımı olanlar rotorları balanslanmış olduğundan yüksek hız imkanını daha iyi vermektedir. Makine sarımı olan bobinli rotorlarda yüksek hız daha düşüktür ama motor ömrü uzundur.
Benzinli kit modellerde ebatlandırma vardır : 1/5 , 1/8 ve 1/10 yani gerçeğinin 5 kere küçültülmüşü 8 kere küçültülmüşü ve 10 kere küçültülmüşü. Boyları cm olarak 1/5 = 70-80 cm, 1/8 = 60-70 cm ve 1/10 = 35-50 cm arasında değişebilmektedir. Bunlar yine imalatçıların kendi ölçü standartlarına göre olmaktadır. Genelde kullanılan ve uluslararası yarışlarda kullanılan ebatlar 1/8 ile 1/10 'dur. 1/8 deki motor ve ekipmanı daha güçlüdür.
Elektriklilerde genel olarak 1/10 ve 1/12 ebatları mevcuttur. 1/10 'nun boyu benzinlideki gibidir. 1/12 ise 20-40 cm arasi boyunda olmaktadır.
Benzinli ve elektrikli kit modellerde kullanılan tekerlek, jant, rulman, vs. ekipmanlar yine kullanıcıların seçeneklerine sunulmuş çok değişkenli ürünler olarak mevcuttur.
Hem benzinlide hemde elektrikli kit modellerin gövde yani şasileri ile teker salıncak,
differansiyel , aksı tutan sehpalar değişik alaşımlı malzemelerden imal edilerek kit model araba kullananlara sunulmaktadır. Genelde yüksek teknoloji kompozit veya metal alaşım malzemeler kullanılmaktadır. Bu da radyo kontrollu kit model arabaları oyuncak olmaktan çıkarmaktadır.
Bu soru genelde rc araba modelciliğine başlayacak olan kişilerin kafasını kurcalayan bir sorudur. Temelde istenen şey yüksek hızdır, ama unutulmamalıdırki ne kadar yüksek hız varsa masraf, sarfiyat ve riskde her zaman var demektir. Bu kriterleri gözönüne alarak ister elektrikli ister benzinli olsun mutlaka yeni başlayanlar için versiyonu yavaş bir model almak en mantıklısıdır. RC araba modeli imalatçılarının sunmuş olduğu yeni başlayanlar (beginner) modellerinden alarak ve mantığını anlayarak kişinin bu hobideki deneyimini ve bilgisini geliştirip ilerleyen safhalarda profesyonel versiyonlara geçiş yapması mümkündür.
Başlangıç versiyonlar genelde ucuz malzeme ile donatılmış ve fazla karmaşık olmayan düzenektedirler. Bundan dolayı yeni başlayanlar için çok çabuk mantığını kavrama imkanı verir. Arabalardaki alt şase, üst şase, ön/arka diferansiyel daha basittir ve standart malzemeler kullanılmıştır. Elektrikli olsun benzinli olsun, fazla performanslı ve hızlı olmayan motor ve ilgili ekipmanları kullanılır. Bu durum daha sonra kullanıcıyı tatmin etmeyecek daha üst model versiyonlara yönelecektir. Elektrikli ve benzinli modellerin başlangıç versiyonları hız açısından kullanıcıyı fazla tatmin etmeyebilir. Ancak unutulmamalıdırki hızlı model demek daha fazla para demektir. Modellerdeki off road, touring klasmanlarının başlangıç versiyonlarını genelde yarışlarda kullanmak için değilde bu hobiye ilgi duyup başlayanlara çalışma şeklini öğretir nitelikte olmaktadırlar.
Başlangıç versiyonu modelleri kullanacağınız mekan mümkünse pist veya pist yoksa uygun bir zemini olan yol (asfalt) olmalıdır, off road içinse düz ve pürüzsüz bir zemin aramaya gerek yoktur. Ancak dikkat edilmesi gerekenbir nokta, bu tip arabaları kullanacağınız ortamlarda küçük çocuklar, hayvanlar veya çarparak zarar vereceğiniz canlılar olmamalıdır, unutmayınki bu tip arabalar oyuncak değillerdir.
Elektrikli modellerde dikkat edilmesi gereken unsurlardan bazıları;
1.Kullanılacak akülerin tam şarz edilmesi, varsa dişli oranlarının doğru seçilmesi.
2.Hız kontrol ünitesinin gücünün yetebileceği, zorlanmadan kontrol edebileceği motor ile kullanımı, bu motorun düzgün sabitlenmesi.
3.Gerekli noktalarındaki bakım ve temizliğin yapılmış olması sorunsuz uzun ömürlü bir kullanım süreci sağlayacaktır.
Benzinli modellerde dikkat edimesi gereken unsurlar;
Benzinli modellerde durum biraz daha detaylıdır.
1.Kullanılan motora göre buji ve nitro yakıtın yanıcılık oranının doğru seçilmesi.
2.Servolar ile motor karbüratöründeki rölanti aralığının ve fren sertliğinin iyi ayarlanması gerekmektedir.
Zaten bu hususları RC model araba imalatçıları modelleri ile birlikte verdikleri kullanım ve ayar kitapçıkları ile detaylı bir şekilde belirtmektedirler.
RC Kit model arabaları güç tahrik tipi olarak ikiye ayrılırlar;
1.Nitro metanol yakıtla çalışan motorlu kit model arabalar.
2.Akü ile / Elektrik motorlu çalışan kit model arabalar.
YAKITLI MODEL ARABA (Nitro Rc) EKİPMANLARI
Bilindiği gibi model arabalar elektrikli ve yakıtlı olarak 2 ana sınıfa ayrılmaktadır. Yakıtlı ve elektrikli modellerin çalışma prensiplerinin farklı olması dolayısıyla, her sınıf için de farklı ekipmanlar gerekmektedir. Sizlere tanıtacağımız bu ekipmanlar model arabamızın çalışması için gerekli olan ve herhangi birinin bulunmaması durumunda arabamızı çalıştıramayacağımız türden ekipmanlardır. Şimdi yakıtlı model arabaların çalıştırılıp kullanılabilmesi için gerekli ekipmanları açıklamaya başlayalım.
Yakıtlı modellerin çalışabilmesi için gerekli ilk ekipman yakıttır. Model arabalarda kullanılan yakıt, benzin istasyonlarında satılan yakıtlardan faklı olarak nitro ve yağ içermektedir. Yakıtları, model arabanın üreticisinin tavsiye ettiği oranlarda nitro içeren türden almamız motor ömrü açısından önemlidir. Genelde yakıtın içindeki nitro oranı %10 ile %30 arasında değişmektedir. Model araba yakıtlarının bir diğer özelliği de yağlı yakıt olmasıdır. Yakıtlı model araba motorlarının kendine ait bir yağlama sistemi olmadığı için, yağlı yakıt sayesinde motor çalışırken aşınmaları önleyici ve motoru koruyucu bir yağlama sistemi sürekli devrede olmaktadır.
Birinci resimde model arabalarda kullandığımız özel yakıtı, ikinci resimde ise yakıtı model arabamızın deposuna doldurabilmek için kullandığımız yakıt şişesini görüyorsunuz.
Yakıtlı model arabaların ekipmanlarından biri de buji ısıtıcısıdır. Buji ısıtıcısı, arabanın volanı dönerken motor kafasındaki bujiye temas ettirilerek bujinin motor kısmındaki telinin içeriden kor hale gelmesini ve pistonlara dolan yakıtın patlama yapmasını sağlamaktadır.
Yandaki resimde (buji ısıtıcısı şarzlı) görülen ısıtıcının arka tarafında şarjlı pil vardır. Isıtıcının yanında görülen ise bu pili doldurabilmek için gereken şarj aletidir. Fakat 2. resimdeki (buji ısıtıcısı pilli) gibi her bittiğinde değiştirilebilen pillerle çalışan ısıtıcılar da bulunmaktadır.
Ayrıca model arabamıza uzaktan yön verebilmemiz için bir de kumanda sistemi gerekmektedir. Kumanda sistemi, kumanda, 2 kanallı alıcı, servolar ve alıcı pilinden oluşmaktadır. Model arabalarda en yaygın kullanılan ana kumanda pistol (tabanca) tip olarak tabir edilen profesyonel kumandalardır. Kumanda sisteminde 1.resimde (kumanda) görülen tabanca tip kumanda verici konumundadır. 2.resimde (alıcı) görülen ve model arabanın üzerinde konumlandırılan alıcı ise kumandadan gelen sinyalleri alarak servolara (servo) iletir. Servolar ise içlerindeki küçük elektrikli motorlar ve bu motorlara bağlı aksamlar sayesinde tekerlekleri sağa sola döndürme ve motora giden yakıtı artırma azaltma işlemini yaparlar. 3.resimdeki (receiver pili) pil ise hem arabanın üzerindeki alıcının hem de servoların çalışabilmesi için gerekli gücü sağlayan ve şarj edilebilen türden pillerdir.
Yakıtlı model arabalarda volanın starterbox ile ya da pull start ile çalışma esasına göre farklı ekipmanlar kullanılmaktadır. Pull startlı bir model arabada ilk çalıştırma pull startın ipini çekme suretiyle olurken startbox kullanılan arablarda ise modelin volanını alttan elektrikli bir motor çevirmektedir.İlk resimde pull startlı bir motoru, diğer resimde ise starterbox görülmektedir. Starterbox'lar gerçek araba akülerinden ya da pillerden güç alarak çalışırlar.
Bunların yanında günlük yaşamda kullandığımız anahtar, alyan takımı, tornavida ve benzeri el aletleri de kullanılabilecek ekipmanlar arasındadır. Yukarıda sayılan ekipmanlardan herhangi birisinin olmaması model arabamızın çalışmamasına sebep olur. Bu açıdan yukarıda açıklanan ekipmanların hepsi ayrı ayrı önemlidir ve sürüş esnasında hepsinin hazır bulunması gerekmektedir.
ELEKTRİKLİ ARABA EKİPMANLARI
Elektrikli arabalarda ekipman olarak en öne çıkan ürün elektronik hız kontrol ünitesidir (yani ESC = electronic speed controller). Elektrik motoruda ayni derecede önem teşkil eder. Çünkü yüksek hızlı motorları amper akım yönlendirmesi yüksek ESC ile kontrol edilip tam performans alınması mümkündür.
Bunun yanısıra elektrikli arabalarda yine hıza ve torka direkt etki eden iç aktarma oranıda önemli yer tutar.
Motor ucuna takılan motor pinyon ve bu pinyonun tahrik ettiği tahrik dişlisi (spur gear) arasındaki dişli aktarma oranı (ki bu oran arabanin kendi iç oranı da katılarak elde edilir) arabanın hızı ve torkunda büyük rol oynar. Bu oranlar belirlenirken motor sarımı ve yarışılacak pistin fiziksel durumu göz önüne alınarak belirlenir. Bu motor pinyon ve tahrik dişlisi (spur gear) diş kesitine göre 48P (pitch) ve 64P olarak iki ayri kesitte mevcuttur. Diğer dişli kesitleri mevcutsa da genel olarak bu iki diş kesiti kullanılır. 64p dişliler hız ve touring yarışlarda tercih edilir ve bazı imalatçıların kullandığı prezisyon imalat sayesinde "whisper theeth" yani "fısıltı dişli" olarak da adlandırılmaktadırlar, bunlar mekanik ses olarak fısıltı sesi çıkarırlar. Ancak arabanin dönen diğer mekanik aksamından da kendine has sesler çıkabilmektedir. 48p dişliler genelde torklu motorlarda kullanıma uygundur veya kısa pistlerde sert kalkış ve ani frenleme gerektirecek durumlarda tercih edilmektedir.
Ratio (yani aktarma oranı) belirlerken motor sarım sayısı göz önüne alınmalı, pistin durumu göz önüne alınmalıdır.
Ratio (aktarma oranı) iki şekilde hesaplanmaktadır :
Tahrik dişlinin (spur gear) diş sayısı / (bölü) Motor pinyon diş sayısı * (çarpı)
araba iç aktarma oranı = Ratio (aktarma oranı)
Araba iç aktarma oranı imalatçının kullandığı differansiyel çarkındaki dişli sayısı ile layshaft (yatık şaft) üzerindeki dişli sayısına göre ortaya çıkar. Bu arabanın kendi iç aktarma oranıdır ve kayış tahriklilerde olsun şaft tahriklilerde olsun araba kendi iç aktarma oranı differansiyel ile hareket aktarma şaftındaki dişli sayısına göre belli olur.
Örnek vermek gerekirse :
Tahrik dişlisi (Spur gear) diş sayısı = 116
Motor pinyon diş sayısı = 30
Araba iç aktarma oranı = 2.125
(116 / 30) * 2.125 = 8.21
Yani ratio (aktarma oranı) 8.21
Bu oranı ele alacak olursak hızlı kalkış gerektiren kısa parkuru olan pistler için uygundur.
Bu bahsettiğimiz ratio (aktarma oranı) hesaplaması imalatçıların tavsiye ettiği ve kendilerinin de kullandığı bir hesaplama yöntemidir, bunun dışında ikinci bir hesaplama şekli daha vardır ki bu pek tavsiye edilmez.
Tahrik dişlisi (spur gear) diş sayısı / (bölü) motor pinyon dişli sayısı = Ratio (aktarma oranı) Yine yukardakine göre örnekleyecek olursak 116 / 30 = 3.86
Yani ratio = 3.86
Elektrikli arabalar kayış veya şaft tahrikli olsa bile aktarma oranı hesaplaması aynıdır.
Dişli grubunun dışında motora tam performansla çalışma imkanı verecek besleme ünitesi olarak gördüğümüz Sub-C ebatlı pil grubundan oluşturulmuş 7.2V akülerde önemli yer tutmaktadırlar. El sarımı ve balanslanmış tuning motorlarda performansı en üst seviyeye çıkaran 3000 mAh (mili amper/saat) NiMh (Nickel Metal Hydride) alaşımlı akülerin kullanımı tatmin edici sonuçlar vermektedir. Ancak yine son dönemlerde 3300 mAh olan akülerinde kullanımı iyi sonuçlar vermiştir. El sarımı tuning motorlarin beslemesinde kullanılan NimH alaşımlı aküler hem yüksek performans hemde uzun kullanım süresi imkanı vermektedir. Bir diğer akü NiCd (Nicel Cadmium) alaşımlı akülerdir, bu tip akülerde fazla performans gerektirmeyen durumlarda ve motorlarda kullanılmaktadırlar. Her iki akü şarj edilebilir özelliktedir ancak alaşımları gereği şarjda farklılıklar göstermektedirler.
Elektrikli araba motorları tip olarak ikiye ayrılır, bu kullanım alanına göredir.
1-Tuning Motor : Daha çok hız için ve 4x4 Touring arabalarda kullanılır.
2-Stock Motor : Genelde Off-road (buggy) tarzı ve Big Foot tipi arabalarda kullanılır.
Tuning motorlar:Kendi içinde bobin sarım şekline göre ikiye ayrılır:
1-El sarımı : El sarımı ile yapılmış motorlar genelde yüksek devirli ve hızlı
motorlardır. Bunlarda balansı sağlamak için epoxy kaplama vardır, yüksek hızdan dolayı oluşacak balans sapmalarını bu epoxy ile dengelenmektedir. Bu tip sarımlı motorlar yüksek devirli olduğu için aküyü çabuk tüketirler. Ancak motor sürekli bakım ister, komutator, kömür bakımı süreklilik gerektirir, kullanıma göre motor ömrü değişkenlik gösterebilir.
2-Makine sarımı : Makine sarımı motorlarda çok yüksek devir yoktur ama tork vardır. Ralli tipi arabalarda tavsiye edilir. Bu tip sarımlı motorların ömrü uzundur ve aküyü çabuk bitirmezler.
Motorların teknik özellikleri her markaya göre değişkenlik gösterebilmektedir. Kullanılan malzeme, mıknatıs tipi, kömür malzemesi, vs. Kullanacağınız arabaya göre motoru belirlemek gerekmektedir.
Arabalarda yol tutma ve virajlarda savrulmadan dönme imkanı veren amortisörler de çok önemli yer tutar. Genel olarak arabalar plastik amortisör olarak sunulurlar, ancak aluminyum veya teflon kaplama amortisörler yüksek hızda yol tutuş ve yine yüksek hızda viraj dönüşlerinde savrulmayı en aza indirme özelliğine sahiptirler. Tabi amörtisörde kullanılan yay sertlik dereceside en önemli etkendir. Pist durumuna göre hangi sertlikte yay kullanılacağı iyi seçilmelidir. Genel olarak orta sertlikteki yay kullanılır.
Arabadaki dönen aksamlarda rulman kullanılması sürtünmeyi azaltacağından dolayı mekanik olarak hıza ve atalete artısı olacaktır. Bunun dışında arabada kullanılacak body (kaporta) aerodinamik yapısıda yol tutuşu ve hızlanmadaki süreçte etkin rol oynamaktadır.
Son yıllarda teknolojik olarak imalatçıların kullandığı materyal veya malzemeler sayesinde sağlam ancak fazla ağır olmayan estetik olarakda göze hoş gelen ürünler sunulmaktadır, bu vesile ile arabalarda ağırlığın azaltılması da hızın artmasına imkan sağlamaktadır.
-
Cevap: Model araç yapımı
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2 ©2011, Crawlability, Inc.