-
Binarium
Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
demo hesabı! Kayıt bonusu!
-
Binomo
Güvenilir ikili opsiyon broker!
VİOP’ta Opsiyon Sözleşmeleri
Opsiyon Sözleşmesi Nedir?
Opsiyon Sözleşmesi Hakkında Bilgi
Opsiyon sözleşmesi, iki taraf arasında yapılan herhangi bir varlığı belirli bir vadeye kadar belirli bir miktarda, bugünden belirlenen kullanım fiyatta satın alma veya satma hakkı tanır. Opsiyon bir haktır, zorunluluk değil.
Opsiyonları bir tür sigorta olarak düşünebiliriz. Opsiyon alımı-satımı yapan yatırımcının düşüncesinde, önünü görebilmek ve portföyündeki finansal varlığın ya da emtianın zarara uğramaması vardır.
Alım opsiyonu ve satım opsiyonu olmak üzere iki tür opsiyon bulunmaktadır.
Alım Opsiyonu (Call Option)
Sözleşmeyi alan tarafa belli bir vadeye kadar, belirli bir miktarda varlığı belirli bir fiyattan alma hakkı verir. Ancak almayı zorunlu tutmaz, satan tarafı (kısa pozisyon sahibini) ise alıcının talebi halinde satmaya yükümlü tutar. Alım opsiyonunda alıcının beklentisi, varlık fiyatının gelecekte yükselmesine dayalıdır.
Sözleşmeyi “satın alan” taraf;
- Almış olduğu opsiyonu satabilir.
- Opsiyonu kullanabilir.
- Sadece ödediği opsiyon primi kadar zarar eder, kazanç potansiyeli sınırsızdır.
Satım Opsiyonu (Put Option)
Sözleşmeyi satan tarafa belli bir vadeye kadar, belirli bir miktarda varlığı belirli bir fiyattan satma hakkı verir. Ancak satmaya zorunlu tutmaz, satan tarafı ise opsiyon alıcısının talebi halinde almakla yükümlü tutar. Satım opsiyonunda satıcısının beklentisi dayanak varlık fiyatının gelecekte düşmesidir. Bir satım opsiyonunda dayanak varlığın spot piyasa fiyatı kullanım fiyatının altında ise, opsiyon kârdadır.
Sözleşmeyi “satan” taraf;
- Satmış olduğu opsiyon sözleşmesini tekrar satın alabilir, böylelikle pozisyonunu kapatabilir
- Kullanım süresi dolana kadar opsiyonu sattığı kişi hakkını kullanmazsa, aldığı opsiyon primi kadar kâr elde eder.
- Kazanç potansiyeli prim kadardır ancak kayıp riski sınırsızdır.
Bu iki opsiyonda da taraflar miktar, işlemin vadesi, vade tarihindeki fiyat ve opsiyon hakkını alan tarafın ödeyeceği prim konusunda bugünden anlaşırlar. Anlaşma tarihinde opsiyon hakkını alan taraf anlaşılan prim miktarını opsiyon hakkını veren tarafa nakden öder. Opsiyon primi aslında satın alınan opsiyonun fiyatıdır. Opsiyon primi alıcı için bir maliyet oluştururken satıcıya gelir teşkil etmektedir. Alıcı taraf bu opsiyonu kullansın ya da kullanmasın opsiyon primini ödemek zorundadır.Bu prim genelde işlem anında ödenir ve opsiyonun kullanılmadığı bir durumda ise alıcıya iade edilmez. Bunun dışında herhangi bir para değişimi yapılmaz.
Bu iki opsiyonda da alıcının ödediği prim (opsiyon fiyatı) dışında başka bir riski yoktur. Opsiyon alış işlemleri, maksimum opsiyon primi kadar zarar riskine karşılık teorik olarak dayanak varlık fiyatı ile orantılı sınırsız kar imkanı sunar, bu sebeple opsiyon işlemleri bireysel ve kurumsal yatırımcılar tarafından korunma ve kar elde etme amaçlı işlemlerde yoğun bir şekilde tercih edilmektedir. Opsiyon satış işlemleri ise sınırlı kar karşılığında, teorik olarak sınırsız zarar riski taşırlar.
Örnek olarak; 100.000 kullanım fiyatlı alım opsiyonu satın alan bir yatırımcı, uzlaşma fiyatı vade sonunda 100.000’nin üzerinde olursa, aradaki fark kadar eksi ödediği opsiyon primi kadar eksi kar etmiş olur. Eğer, tam tersi olsaydı, sadece ödediği primi kaybedecekti. Satıcı ise tam tersi bir durumdadır. 100.000’in altında primi hak kazanır. 100.000 üzerine olduğu takdirde, teorik olarak sınırsız zarar riski taşırlar.
-
Binarium
Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
demo hesabı! Kayıt bonusu!
-
Binomo
Güvenilir ikili opsiyon broker!
· Amerikan tipi opsiyonlar vadeden önce herhangi bir tarihte opsiyon alıcısı tarafından kullanılabilirler.
· Avrupa tipi opsiyonlar ise yalnızca vadesinde kullanılabilirler.
Opsiyonlara Yatırım Yapmanın Avantajları
o Pay senedi almaksızın pay senedi fiyatında ortaya çıkacak yükseliş ve düşüşlerden kar elde edebilme imkânı sağlar.
o Opsiyon sözleşmeleri kaldıraçlı ürünler olduğu için düşük tutarlı yatırımlarla spot piyasaya göre çok daha yüksek oranda kar elde etme olanağı sunar.
o Opsiyon sözleşmeleri piyasa hangi durumda olursa olsun (yükseliş, düşüş, değişikliğin olmaması) yatırım yapılarak para kazanılmasını mümkün kılar.
o Standardize edilmiş opsiyon sözleşmelerinin likiditesi yüksektir.
o Opsiyon sözleşmeleri doğru uygulanacak stratejiler yoluyla spot piyasada bulunmayan korunma imkânlarını yatırımcılarına sunar.
Opsiyonlara Yatırım Yapmanın Dezavantajları
o Kaldıraçlı ürünler olduğu için, yatırımlardan spot piyasaya göre çok daha hızlı bir şekilde ve yüksek oranda zarara uğrama olasılığı vardır.
o Uzun pozisyon sahibi için opsiyonun riski, ödemiş olduğu prim ile sınırlıdır. Ancak kısa pozisyon sahibi için risk sınırsız olabilir.
o Opsiyon sözleşmelerinde çok sayıda kullanım fiyatı için sözleşme varsa yaygın olarak kullanılan sözleşmeler dışında likidite sorunu ortaya çıkar ve alım-satım fiyat teklifleri (bid/ask spread) arasındaki fark da büyür. Bu durum pozisyon kapamayı ve kar realizasyonunu güçleştirir.
o Ödenen komisyon ve alım-satım fiyat teklifleri arasındaki farklar dikkate alındığında opsiyon piyasasında işlem yapmanın spot piyasaya göre daha maliyetli olduğu söylenebilir.
o Opsiyon sözleşmesi fiyatlaması daha karmaşık olduğu için alım satımına ilişkin olarak yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği ve bu analizlerde yapılan öngörülerin gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu dikkate alınmalıdır.
Opsiyon nedir?
Belirli bir kıymeti, önceden belirlenen bir vadeden veya fiyattan alma ya da satma hakkı veren sözleşmelerdir.
Sözleşmeyi elinde tutan kişi sözleşmeye konu olan kıymeti alma (call option) veya satma (put option) hakkına sahip olurken, sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir yükümlülüğü yoktur. Sözleşmeyi satan (yazan) taraf ise vadede sözleşmeyi elinde tutan tarafın, sözleşmeye konu olan kıymeti sözleşme şartları içerisinde almak veya satmak istemesi durumunda, sözleşme hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür.
Opsiyonu satan taraf bu işlem karşılığında prim geliri elde etmektedir. Pay opsiyonlarının fiyatını etkileyen 6 temel faktör bulunmaktadır.
• Pay senedinin spot piyasa fiyatı
• Kullanım fiyatı
• Vadeye kalan gün sayısı
• Hisse senedinin volatilitesi
• Risksiz faiz oranı
• Temettü
Hisse senedi opsiyonları
Hisse senedi üzerine yapılan alım opsiyon sözleşlmelerinde yatırımcıların beklentisi hisse senetlerinin yükseleceği yönünde olmaktadır. Yatırımcının beklentisi gerçekleştiğinde hisse senedini daha düşük fiyattan alma imkanı doğmaktadır. Hisse senedi üzerine satım opsiyonlarında beklentiler alım opsiyonunun tersi yönündedir. Satım opsiyonlarında yatırımcılar hisse senedinin fiyatının düşeceğini beklemekte ve ellerindeki hisse senetlerini opsiyon sayesinde spot piyasaya göre daha yüksek fiyattan satmayı planlamaktadırlar.
Hisse senedi endeks opsiyonları
Hisse senedi üzerine yazılan opsiyonlara benzemekle birlikte endeks opsiyonları bazı farklılıklara sahiptir. Hisse senedi opsiyonlarında opsiyon kullanılmak istendiğinde fiziki teslimat geçerli olurken, hisse senedi endeks opsiyonlarında nakit uzlaşma yöntemi uygulanmaktadır.
Döviz opsiyonları
Sözleşmeye konu olan dayanak varlık yabancı para birimi olup, opsiyonu satın alan taraf sözleşmede belirtilen dövizi, önceden belirlenmiş fiyat üzerinden vade sonunda (veya vade süresince) alma veya satma hakkına sahip olmaktadır. Döviz opsiyonları döviz riskini azaltmak veya fiyat hareketlerinden faydalanarak kar etmek amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca herhangi bir döviz pozisyonu olmamakla birlikte dövizdeki fiyat hareketlerinden faydalanmak isteyen spekülatörler de döviz opsiyonlarına ilgi göstermektedir.
Faiz opsiyonları
Alım opsiyonu yatırımcıya prim ödeyerek, faiz oranının sözleşmede belirtilen oranın üzerine çıkmayacağını garantilemekte olup , diğer taraftan da faiz oranları düştüğü takdirde düşük orandan borçlanma imkanı kaybedilmemiş olacaktır. Satım opsiyonu alan taraf ise düşen faiz oranları karşısında mevcut parasını sabit bir orandan değerlendirme imkanı bulacak , faiz oranlarının yükselmesi halinde ise opsiyonu kullanmayarak piyasadaki yüksek faiz oranından faydalanabilecektir.
Vadeli işlem sözleşmeleri üzerine opsiyonlar (Options on Futures)
Vadeli işlem sözleşmesi alma veya satma hakkı veren opsiyonlardır. Sözleşmeye konu olan ürün yine bir türev enstrüman olan vadeli işlem sözleşmesidir. Burada alım opsiyonu kullanıldığında vadeli işlem sözleşmesi satın alınmakta, satım opsiyonu kullanıldığında ise vadeli işlem sözleşmesi satılmaktadır. Diğer bir ifade ile,opsiyon kullanıldığında vadeli işlem sözleşmesinde pozisyon sahibi olunmaktadır.
Opsiyon işlemlerinde teminatlandırma
Opsiyonu satın alan yatırımcı, opsiyon primi ödeyerek opsiyonu satın alır. Opsiyonu satın alırken teminat yatırma zorunluluğu yoktur. Ancak opsiyonu satan yatırımcının takas kurumunun belirlediği bir tutarı teminat olarak yatırması gerekir. Opsiyonu satan yatırımcının teminat yatırma zorunluluğu, kar potansiyeli ile sınırlı iken (tahsil edilen prim kadar) zarar potansiyeli alım opsiyonu satışında sınırsızdır, satım opsiyonu satışında ise kullanım fiyatının 0 ile arasındaki fark kadardır.
Sözlükte “opsiyon” ne demek?
1. (bankacılıkta) borç senetlerinin, bankalara ödenmesi için vade tarihinden başlayarak tanınan iki gün.
2. (ticarette) bir alışverişin karara bağlanması için genellikle satıcının alıcıya tanıdığı süre.
3. Belli bir tarih için, vapur, uçak vb.’de önceden ödeme yapmadan, koşula bağlı yer ayırtma.
Opsiyon kelimesinin ingilizcesi
n. option
Köken: Fransızca
Opsiyon Sözleşmesi Nedir?
Opsiyon sözleşmesi, kişinin bir varlığı daha önceden belirlenmiş bir fiyat üzerinden, belirli bir tarihte ya da bu tarihten önce alıp satma hakkına sahip olmasını sağlayan bir anlaşmadır. Vadeli işlem sözleşmelerine benzer gözükse de, opsiyon sözleşmeleri alan tacirler pozisyonlarını uygulamaya koymak zorunda değildir.
Opsiyon sözleşmeleri, hisseler ve kripto paralar da dahil farklı birçok çeşit dayanak varlık için kullanılabilen türevlerdir. Bu sözleşmeler, finansal endekslerin türevi de olabilir. Opsiyon sözleşmeleri genellikle varolan pozisyonlardaki riski dengelemek ve spekülatif ticaret için kullanılır.
Opsiyon sözleşmeleri nasıl çalışır?
İki temel çeşit opsiyon vardır, bunlar satım (put) ve alım (call) opsiyonlarıdır. Alım opsiyonları kontrat sahibine dayanak varlığı alma hakkı verirken, satım opsiyonları satma hakkı verir. Buna bağlı olarak, tacirler genellikle, dayanak varlığın fiyatında bir artış beklediklerinde alım opsiyonlarına, düşüş beklediklerinde de satım opsiyonlarına girerler. Bunlara ek olarak, fiyatların sabit kalacağını düşündüklerinde ise, alım ve satım opsiyonlarını (ve hatta bunların kombinasyonunu) kullanarak, piyasa oynaklığının aleyhine ya da lehine oynayabilirler.
Bir opsiyon sözleşmesi en az dört öğeden oluşur: büyüklük, vade, kullanım fiyatı ve prim. İlk olarak teklifin büyüklüğü, alınıp satılacak sözleşme sayısını ifade eder. İkinci olarak vade, kişinin opsiyonu kullanabileceği son tarihi ifade eder. Üçüncü olarak kullanım fiyatı, bir varlığın alınacağı ya da satılacağı fiyattır (sözleşme alıcısı opsiyonu kullanmayı tercih ederse). Son olarak prim, opsiyon sözleşmesinin alım satım fiyatıdır ve yatırımcının opsiyon gücüne sahip olabilmek için ödemesi gereken fiyatı temsil eder. Yani alıcılar sözleşmeleri, vade yaklaştıkça sürekli olarak değişim gösteren prim değerine göre yazıcılardan (satıcılar) satın alırlar.
En temelde, eğer kullanım fiyatı piyasa fiyatından düşükse, tacir dayanak varlığı indirimli olarak alabilir ve primi de denkleme ekledikten sonra kar elde edebilmek için sözleşmeyi uygulamaya karar verebilir. Fakat eğer kullanım fiyatı piyasa fiyatından yüksekse, sözleşme sahibinin opsiyonu kullanması için bir neden yoktur ve sözleşme kullanışsız hale gelir. Kontrat uygulanmadığında alıcı sadece kontrata girerken ödediği primi kaybeder.
Alıcıların alım ya da satımları gerçekleştirmeyi tercih etme ya da etmeme seçeneği olsa da, yazıcıların (satıcılar), alıcıların tercihlerine bağlı olduğunu belirtmek önemlidir. Yani eğer bir alım opsiyonu sahibi sözleşmesini kullanmayı tercih ederse, satıcı dayanak varlığı satmakla yükümlüdür. Benzer şekilde, eğer bir tacir satım opsiyonu alırsa ve bunu uygulamaya karar verirse, satıcının dayanak varlığı sözleşme sahibinden satın alması gerekir. Bu da, yazıcıların alıcılardan daha yüksek riske maruz kaldığı anlamına gelir. Alıcılar için kayıplar sözleşme için ödedikleri primlerle sınır olsa da, yazıcılar varlığın piyasa fiyatına bağlı olarak çok daha büyük kayıplara uğrayabilirler.
Bazı sözleşmeler, tacirlere vade tarihinden önceki herhangi bir zaman opsiyonlarını kullanma hakkı tanır. Bunlara genellikle Amerikan tipi opsiyon sözleşmeleri denir. Bunun aksine, Avrupa tipi opsiyon sözleşmeleri yalnızca vade tarihinde uygulanabilir. Fakat, bu iki tip opsiyonun coğrafi konumla bir ilgisi olmadığını da belirtmek gerekir.
Opsiyon primleri
Prim değeri birçok farklı etmenden etkilenir. Basitleştirmek için, bir opsiyon priminin en azından dört öğeye bağlı olduğunu varsayabiliriz: dayanak varlığın fiyatı, kullanım fiyatı, vadeye kalan süre ve piyasa dalgalanması (ya da endeks). Bu dört öğe, aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde alım ve satım opsiyonlarının primleri üzerinde farklı etkiler yaratır.
-
Binarium
Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
demo hesabı! Kayıt bonusu!
-
Binomo
Güvenilir ikili opsiyon broker!