Hızla yükselmeye devam eden ve nerede duracağı kestirilemeyen petrol fiyatlarındaki artışın ucuzcu olarak tanımlanan düşük maliyetli havayolu şirketlerinin sonunu getirebileceği belirtiliyor. British Airways'in Genel Müdürü Willie Walsh, "Ucuzcu havayolu şirketlerinin çoğu, petrol 80 dolarken bile para kazanamıyordu. Petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle ucuz uçuş dönemi artık geride kaldı" diyor
Kızışan rekabet nedeniyle bilet fiyatlarını artıramadığı için zaten zor durumda olan havayolu şirketlerinde birleşmeler ve iflasların hızlanacağı belirtiliyor.
Uluslararası piyasalarda 135 doları aşan petrol fiyatları karşısında zor durumda kalan havayolu şirketleri soruna çözüm ararken, bu durumdan en büyük zararı "ucuzcu" olarak tanılanan düşük maliyetli havayolu şirketlerinin zarar göreceği belirtiliyor.
İngiliz Havayolları British Airways'in Genel Müdürü Willie Walsh "Ucuz uçuş dönemi artık geride kaldı" diye açıklama yaptı.
Ucuz petrol zamanında bile kar etmiyorlardı
Petrol fiyatlarının havayolu şirketlerine etkisini değerlendiren British Airways'in Genel Müdürü Willie Walsh, İngiltere’de yayınlanan Guardian Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, düşük maliyetli havayolu şirketlerinin artık hayatta kalma mücadelesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Avrupa'daki düşük maliyetli havayolu şirketlerinin çoğunun petrolün 80 dolar olduğu zaman bile para kazanamadığını söyleyen Willie Walsh, petrol fiyatlarındaki artışın ucuzcu havayolu şirketlerinin sonunu getirebileceğini söyledi.
En büyük havayolu küçülme kararı aldı
Ancak sorunun yalnız düşük maliyetli havayolu şirketlerinde olmadığı belirtiliyor. Buna örnek olarak da dünyanın en büyük havayolu şirketi American Airlines'ın artan yakıt fiyatları nedeniyle tasarruf tedbirleri alacağına ilişkin açıklaması gösteriliyor.
American Airlines’ın bu açıklaması, havayolu şirketlerinin karşı karşıya kaldığı krizin daha da arttığına işaret ediyor.
Amerikan Airlines'dan yapılan açıklamada, artan petrol fiyatları nedeniyle uçuşların azaltılacağı, 75 uçağın emekliye ayrılacağı, binlerce kişinin işten çıkartılabileceği ve yolcuların her bir bagajı için 15 dolar ücret alınabileceği belirtildi.
Ek gelir yaratma çabaları
American Airlines, ikinci bagaj için aldığı 25 doların ardından, ilk bagaj için de 15 dolar alacağını açıkladı. Uçaktaki her hizmeti paralı hale getiren şirketin bu uygulaması, yolcular tarafından "Yakında tuvalet ücreti de toplanacak" diye eleştirildi. Şirket ayrıca, genel olarak kapasitesini daha önceki yüzde 1.5'lik daralma planı yerine yüzde 4 küçültmeyi düşündüğünü bildirdi.
American Airliines'ın CEO'su Gerard Arpey, sektördeki diğer şirketlerin de benzer önlemler alması gerektiğini belirterek, aksi takdirde havayolu şirketlerinin daha önce karşı karşıya kaldığı iflas riskini yeniden yaşabilecekleri uyarısında bulundu. Arpey, sektörün, özellikle Amerikan ekonomisinin zayıflamaya başladığı şu dönemde petrolün varil fiyatının 125 dolara çıkmasına dayanamayacağını ifade etti.
Gelirde yüzde 30 düşüş bekliyor
Bu arada Avrupa'nın en büyük havayolu şirketi Air France-KLM de, zarar açıkladı ve petrol fiyatları nedeniyle bu yıl gelirinin yüzde 30 azalacağını bildirdi.
Air France-KLM, 2003 yılından bu yana ilk çeyrek dönemlik zararını açıklarken, petrol fiyatlarındaki artış ve hava taşımacılığına talebin azalması nedeniyle bu yıl gelirinin yüzde 30 düşeceği uyarısı yaptı. Şirket, 31 Mart'ta sona eren mali yılın son çeyreğinde 542 milyon avro net zarar açıklarken, CEO Jean Cyril Spinetta, yakıt masraflarının bu yıl 1.2 milyar dolar artacağını ve gelirlerinin 2008 mali yılında 1.4 milyar avrodan 1 milyar avroya ineceğini söyledi. Şirket, yüksek petrol fiyatlarının oluşturduğu baskının önümüzdeki yıl da hissedileceğini bildirdi.
İflaslar hızlanır
Petrol fiyatlarındaki artış Türkiye’deki havayolu şirketlerini de olumsuz etkiliyor.
Havayolu şirketlerinin önümüzdeki dönemde yaratıcılıklarıyla bağlantılı olarak ek gelir yaratacak yeni uygulamalara başlayacaklarına dikkat çeken Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneği (TÖSHİD) Başkanı Yavuz Çizmeci, "Firmalar nereden ne yakalayabilirse, onu alacak. Devir kendi göbeğini kesme devri. Herkes bir şeyler bulacak, çünkü önemli olan uçağı havada tutmak" dedi.
Çizmeci, "Önümüzdeki dönem çok kritik, birleşmeler ve kapanmalara tanıklık edeceğiz. İş modelleri maliyetleri kaldıramayan firmalar sahneden çekilecek. ABD'de ve Avrupa'da durum ortada, henüz bize bu kadar yoğun yansımadı, ancak çok kısa süre içinde yansımalar olacaktır" dedi.
Rahat koltuk için ek ücret
Petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye’deki havayolu şirketlerini de çözüm arayışına yöneltirken, uçakta rahat koltukta seyahat etmek isteyenlerden 10 YTL ek ücret alınmaya başladı.
Havayolu şirketlerinde giderlerin yüzde 30'unu yakıtın oluşturduğunu belirten havayolu şirketlerinin yöneticileri, rekabet nedeniyle bilet fiyatlarına zam yapamadıklarını söylüyorlar.
Kendilerine yeni gelir kaynakları bulmaya çalışan havayolu şirketleri, ikinci bagaj, uçak içi hizmet, yiyecek-içecek, erken check-in gibi kalemlerin ardından "rahat koltuğa" ekstra para uygulamasına başladı.
Pegasus'un ardından Onur Air de çıkış ve ön sıralarda oturmak isteyen olculardan 10 YTL'lik ekstra ücret alacağını duyurdu.
Yeni zamlar yolda
Onur Air Genel Müdürü Şahabettin Bolukçu da, ek gelirlerin özellikle düşük maliyetli havayollarının gelirlerinin büyük bir kısmını oluşturduğunu vurgulayarak, "Maliyetleri en aza indirme, gelir kalemlerini artırma planları yapıyoruz" dedi. Özellikle bagaj ağırlığıyla ilgili uygulamaların yolda olduğunu anlatan Bolukçu, ilk etapta fazla taşınan kiloları fiyatlandıracaklarını, çeşitli ikram ürünlerini satacaklarını söyledi.