1 OBEZİTENİN ÖNLENMESİ VE FİZİKSEL AKTİVİTENİN ÖNEMİ
2 Beslenme Nedir? Beslenme; insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğeleriniYETERLİ MİKTARDAalıp, vücutta kullanabilmesidir.
3 Obezite Nedir?Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite “Sağlığı bozacak ölçüde yağ dokularındaki anormal artış veya aşırı yağ birikmesi“ olarak tanımlanmıştır.
4 Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’ini,kadınlarda ise %20-25’ini yağ dokusuoluşturmaktadır.Erkeklerde > % 30OBEZİTEKadınlarda > % 25
5 Obezitenin sınıflandırılmasında kullanılan başlıca ölçümler BKİ (Beden Kitle İndeksi)BKİ = Vücut Ağırlığı (kg)Boy Uzunluğu (m²)BKİ < Zayıf20 – Sağlıklı25 – Aşırı kilolu30 – Obez
6 Bel / Kalça Oranı = Bel Çevresi (cm) Kalça Çevresi (cm)Kadınlarda > ANDROİDTİPErkeklerde > 1 OBEZİTE
7 Çocuk ve adölesanlarda ise ‘Persentil’ değerleri kullanılmaktadır. BKİ’nin yaşa ve cinsiyete göre;95.persentilin üstünde olması obezite,85.persentilin üstünde olması ise aşırı kiloolarak değerlendirilmektedir
8 Aşırı Kilo ve Obeziteye Neden Olan Etmenler Nelerdir? Obezitenin oluşmasında başlıca risk faktörleri aşağıda sıralanmıştır:YaşCinsiyetMedeni durumDoğum sayısıSosyo – kültürel etmenlerEğitim düzeyi
9 Gelir durumuHormonal ve metabolik etmenlerGenetik etmenlerPsikolojik problemlerYetersiz fiziksel aktiviteAşırı ve yanlış beslenme alışkanlıklarıSık aralıklarla çok düşük enerjili diyetler uygulamaSigara- alkol kullanma durumuKullanılan bazı ilaçlar
10 Obezitenin gelişmesinde dikkat edilmesi gereken faktörlerden biri de yaşamın ilk yıllarındaki beslenme şeklidir. Yapılan çalışmalarda, obezite görülme sıklığının anne sütü ile beslenen çocuklarda, anne sütü ile beslenmeyen çocuklara göre daha düşük oranlarda olduğu, anne sütü verme süresinin, tamamlayıcı besinlerin türü ve başlama zamanlarının obezite oluşumunu etkilediği bildirilmektedir
11 Aşırı Kilonun ve Obezitenin Yol Açtığı Sağlık Sorunları Nelerdir? Obezitenin çeşitli hastalıklarla ilişkisi bilinmekte olup morbidite ve mortaliteyi artırıcı etkisi ortaya konmuşturObezitenin neden olduğu sağlık problemleri:İnsülin direnci – HiperinsülinemiTip 2 Diabetes MellitusHipertansiyonKoroner arter hastalığıHiperlipidemi – Trigliseridemi
12 Obezitenin TedavisiObezite tedavisi, bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, tedavisi zorunlu, uzun ve süreklilik arz eden bir süreçtirObezite tedavisinde amaç, gerçekçi bir kilo kaybı hedeflenerek, obeziteye ilişkin morbidite ve mortalite risklerini azaltmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir
13 Obezite tedavisinde kullanılan yöntemler 5 grup altında toplanmaktadır Tıbbi Beslenme (Diyet) TedavisiEgzersiz TedavisiDavranış Değişikliği TedavisiFarmakolojik TedaviCerrahi Tedavi
14 Tıbbi Beslenme (Diyet) Tedavisi Obezitede beslenme tedavisi ile:Vücut ağırlığı arzu edilen düzeye indirilmelidir.Bu düzey; kişinin olması gereken ideal ağırlığı olabildiği gibi, ideal ağırlığının biraz üzerinde de olabilir.Uygulanacak zayıflama diyetleri yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri ile uyumlu olmalıdır.Bireye yanlış beslenme alışkanlıkları yerine doğru beslenme alışkanlıkları kazandırılmalıdır.
15 Obezitenin tedavisinde TIBBİBESLENME TEDAVİSİanahtar rol oynamaktadır.
17 OBEZİTENİN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR ŞEKERHASTALIĞIKALPHASTALIKLARIKALPHASTALIKLARIHİPERTANSİYONHİPERTANSİYONKARACİĞERYAĞLANMASISAFRA KESESİTAŞIGUT-ARTRİTKANSERREFLÜ-ÜLSERPSİKOLOJİKSORUNLARADETDÜZENSİZLİKLERİFELÇ-İNMEUYKUAPNESİ
18 ŞİŞMAN KİŞİLERİN YİYECEK SEÇERKEN DİKKAT EDECEĞİ NOKTALAR ŞEKER,TATLI,PİLAV,MAKARNA,BÖREK GİBİYİYECEKLER AZALTILMALIDIR.YEMEKLERE EKLENEN YAĞ MİKTARIAZALTILMALI VE ET YEMEKLERİNEYAĞ İLAVE EDİLMEMELİDİR.KIZARTILMIŞ YİYECEKLERDENUZAK DURULMALIDIR.
19 DOYGUNLUK SAĞLAMASI İÇİN ENERJİ DEĞERİ DÜŞÜK SEBZE VE MEYVELER DAHA SIK KULLANILMALIDIR.KEPEKLİ,ÇAVDAR VE TAM TAHILLIEKMEK TERCİH EDİLMELİDİR.İÇECEK OLARAK SU,AYRAN VE MADENSUYU TERCİH EDİLMELİDİR.
20 ÇAY VE KAHVE ŞEKERSİZ İÇİLİRSE ENERJİ VERMEZ. MEŞRUBAT VE ALKOLLÜ İÇECEKLERİN ENERJİSİYOĞUN OLDUĞU İÇİN TÜKETİLMEMELİDİR.MEYVE SUYU YERİNE MEYVENİNKENDİSİ TÜKETİLMELİDİR.
21 KURUBAKLAGİLLERE VE BULGURA DİYETTE DAHA ÇOK YER VERİLMELİDİR. YEMEK TABAĞI KÜÇÜK SALATA TABAĞI BÜYÜKTUTULMALIDIR.
22 Egzersiz TedavisiDüzenli fiziksel aktivite, sadece enerji dengesinin düzenlenmesinde değil ayrıca obezite ile gelişen sağlık risklerini ve bu risklere bağlı ölüm oranlarının azaltılmasında önemli bir role sahiptir.Yağ dokusuFiziksel aktiviteAbdominal yağlanma
23 EGZERSİZ ŞİŞMANLIĞIN EN BÜYÜK NEDENLERİNDEN BİRİ HAREKETSİZLİKTİR. SADECE DİYET TEDAVİSİ İDEAL KİLOYA ULAŞMAK İÇİN YETERLİ DEĞİLDİR.HERGÜN DÜZENLİ EGZERSİZ YAPMAK HEM İDEAL KİLOYA ULAŞMAK HEMDE SAĞLIKLI OLMAK İÇİN GEREKLİDİR.
24 GÜNLÜK 30 DAKİKA FİZİKSEL AKTİVİTE YAPMAK ZORMU?
27 CERRAHİ TEDAVİ BKİ’Sİ 40 IN EN AZ 3 18-60 YAŞ ÜZERİNDE YILDIR OBEZ OLANLARAEN AZ 3YILDIR OBEZOLANLARA18-60 YAŞARASIKİŞİLEREALKOL VE İLAÇBAĞIMLISIOLMAYANLARAHORMONALHASTALIĞIOLMAYANLARAKABUL EDİLEBİLİRAMELİYAT RİSKİOLANLARAİLAÇ VEDİYETE RAĞMEN1 YILDIR KİLOVEREMEYENLERE
28 Cerrahi yöntemlere başvurmadan önce hasta detaylı analizlerden geçirilmeli ve obezitenin herhangi bir genetik, endokrin, nörolojik (hipotalamik fonksiyon bozukluğu gibi) patolojiden veya ilaç kullanımından kaynaklanmadığı ortaya konmalıdır.
29 DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ YETERLİ HAREKETLİ VE DENGELİ YAŞAM BESLENME YAŞAM TARZI
30 KİLO VERME UZUN VADEYE YAYILMALIDIR. Hızlı verilen kilolar kısa sürede geri alınır.Haftada kg veya ayda 3-4 kg danfazlası verilmemelidir.
31 Sadece %5-10’ luk bir kilo kaybı Kiloyla ilişkili metabolik hastalıkların riskiniKan basıncınıKan glikoz düzeyiniKandaki kolesterol ve trigliseritleriErken ölüm riskini AZALTIR.
32 UNUTULMAMALIDIRKİ; HER DİYET KİŞİYE MUCİZE DİYET YOKTUR ÖZELDİR ŞİŞMANLIKLA MÜCADELE‘GELİN SİZİ 15 GÜNDE TIĞ GİBİ YAPALIM’MERKEZLERİYLEBAŞARILABİLECEK BİR İŞ DEĞİLDİR
33 BAŞARI;Sadece kişinin kendi isteği ve beslenme uzmanlarının desteği ile, yaşamınızda yapacağınız küçük ama önemli değişikliklerle sağlanabilir.SU İÇSEMYARIYOR
34 ÖNERİLER ALIŞVERİŞ YAPARKEN Açken alışveriş yapmayın, Bir liste hazırlayın ve listenizde olmayan yiyecekleri almayın,Listenizde bol miktarda sebze, meyve ve tahıl bulunmasına özen gösterin,
35 Paket etiketlerini okumayı öğrenin ve 1 gr Paket etiketlerini okumayı öğrenin ve 1 gr. yağın 9 kalori olduğunu unutmayın.Yağ oranı düşük alternatifler bulmaya çalışın,Önceden hazırlanmış gıdalar genellikle yağ ve kalori açısından zengindir, bunlardan kaçının.
36 YEMEK HAZIRLARKENYemeklerde yağ kullanmayın, yapışmayan tencereleri tercih edin,Kızartmalardan uzak durun, yerine fırın ya da ızgarayı tercih edin,
37 Etin yağlı kısımlarını ve tavuğun derisini pişirmeden önce ayırın, Yemeklere sos gibi şeyler eklemeyin, basit bir şekilde hazırlayın,Gereğinden fazla yemek hazırlamayın.
38 YEMEK YERKENYemeği hiçbir zaman ayakta ya da televizyon karşısında yemeyin. Her zaman masada oturarak yiyin,Yemeğe başlamadan önce bir bardak su için,Yemeğe yağdan fakir bir çorba ve/veya salata ile başlayın.
39 Ekmek ve tereyağını masadan kaldırın, Porsiyonlarınızın miktarını ayarlayın. Tabakları masada değil mutfakta hazırlayın,Sebze yemekleri ve salata dışında ikinci bir porsiyon almayın,
40 Yavaş yavaş yiyin, yemeklere saldırmayın, Yemeklerden sonra masayı toplayın, bu gelip geçerken bir şeyler atıştırmanızı önler,Doyduğunuzu hissettiğinizde yemeği kesin,Tabağınızdakileri tamamen bitirmek zorunda değilsiniz.