Aşırı kilolarınız polikistik over sendromunu tetitkliyor
Karabük’ten Cansu hanımın sorusu olan genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkan polikistik over sendromunun nedeni nedir, riskleri ve tedavisine dair merak ettiği soruları cevaplandırıyoruz.
Normal şekillerde her ay yumurtalıklarda birkaç yüz yumurta, gelişen yumurta olmak için büyük bir yarış içerisine girmektedir. Yumurtalardan en güçlüsü büyür ve diğerlerinin büyümesini engelleyerek onları yok eder. Polikistik overde ise bütün yumurtalar bir anda ani şekillerde gelişmeye başlar ve ancak hiçbiri tam olarak gelişemez ve aynı boyda kalırlar. Yumurtalığın içinde kalan bu yumurta kesecikleri aynı zamanda erkeklik hormonu da salgılandığı için polikistik over (çok sayıda kist içeren yumurtalık) belirtileri gözlenir. Yumurtalıklara ultrason ile bakıldığında da orta boy, tespih tanesi gibi kesecikler görülür. Bu nedenle polikistik over, içinde çok sayıda içi sıvı dolu kesecik olan yumurtalık anlamına gelmektedir. Polikistik over sendromunun kadınlarda en sık rastlanan hormon bozukluğu olduğunun belirtilerinden bir tanesidir. Hastalık tipik olarak genç kızlarda ve genellikle ergenlik döneminde boy göstermektedir. Polikistik over sendromu, kendini, vücutta erkeklik hormonunun artmasının getirdiği bazı sonuçlarla gösterir. Genellikle aşırı derece de şişmalık. Erkeklik hormonunun fazlalığına bağlı olarak da ciltte aşırı yağlanma ve akne oluşumu gözlenir. Bu nedenle vücutta erkeksi tüylenme denilen dudakların üst kısmında ve yanaklarda tüylenme gözlenir. İleri aşamalarda ise göğsün ortasında, çevresinde ve karnın alt kısmı ile bacakların diz üstü kısımlarında kıl oluşumları meydana gelmeye başlar. Polikistik overin nedeni tam olarak bilinmese de genetik etmenler bu bağlamda öne çıkmaktadır. Hastalık anneden geçebildiği gibi babadan da geçme ihtimali vardır. Menopoz süresine kadar düzelmeyen bir hastalıktır. Genetik nedenli bir hastalık olmasından dolayı tedavi etmek neredeyse imkânsız denilebilir.
Tedavi hastaya göre farklıklar gösterebiliyor
Yanlış beslenme, aşırı kilo alma gibi etmenler bu hastalığı tetiklemektedir. Tedavide de var olan sorunlara çözüm bulma yolu izlenir. Bu nedenle en önemli ve birinci basamak, kilonun kontrol altına alınması ve kilo verdirilmesidir. Polikistik over sendromlu kadınlar çok zor kilo verirler. Hormon bozukluğunun neden olduğu kilo alımı söz konusu ise diyetlerin buna yönelik olarak programlanması gerekmektedir. Yine fazla erkeklik hormonuna bağlı olarak gelişen ciltte meydana gelen değişmelerin tedavisinde de anti-androjenler (erkeklik hormonlarını baskılayan ilaçlar) kullanılması tavsiye edilir. Polikistik over sendromunun diğer bir bulgusu ise adet düzensizliği ve gebe kalmanın engellenmesidir. Tedavi, hastanın çocuk sahibi olmak isteyip istememesine göre şekillenir. Henüz evlenmemiş veya çocuk sahibi olmak istemeyen kadınlarda bu adetler doğum kontrol hapları ile düzenlenebilir. Fakat çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda, yumurtalamayı uyarıcı ilaçların kullanılması gerekir.
Polikistik over hastalığının riskleri
- Riskler kilonun kontrol altına alınması, kilo kaybı ve düzenli beslenme ile en aza indirgenebilir.
- Memede ve rahim içi tabakasında kanser oluşumu daha fazla görülüyor.
- Menopozdan sonraki dönemlerde diyabet olma riski de daha yüksek.
- Gebelikte yüksek tansiyon ve gizli şekerin ortaya çıkma olasılığı daha yüksek oluyor.
- Kan yağların yüksek oranda olmasına bağlı olarak ilerleyen yaşlarda koroner damar hastalıklarına yakalanma riski arttırmaktadır.