Bayburtlu Zihni Kimdir Kısaca Hayatı ve Eserleri
Bayburtlu Zihni 1795 yılında doğduğu bilinmekle birlikte hem divan edebiyatı şiir geleneğine hem de halk edebiyatı şiir geleneğine uyarak hayatı boyunca birçok eser ortaya koymuş Türk şairlerimizden bir tanesidir. Gerçek adının Mehmed Emin olduğu bilinmekle birlikte, Bayburtlu olması ve takma adının Zihni olması sebebiyle ona halk arasında Bayburtlu Zihni denmiştir.
Öğrenimini Erzurum ve Trabzon’da yaptığı bilinen Bayburtlu Zihni’nin İstanbul’a giderek çeşitli kâtiplik görevlerinde bulunduğu da bilinmektedir. Özellikle divan şiirleriyle tanınan ve yazmış olduğu divan edebiyatı şiirleriyle başarıyı yakalan Bayburtlu Zihni, yazdığı kasidelerle de tanınmayı başarmıştır.
Memleketi olan Bayburt’a döndüğü sıralarda Bayburt’un Ruslar tarafından işgale uğramasının ardından bölgeden ayrılmış, işgal bittikten sonra da tekrar Bayburt’a dönmeye karar vermiştir. Bir süre Bayburt’ta kaldıktan sonra 1834 yılında dini vazifesi olan hac ibadetini yerine getirdi.
Hac ibadetinden dönmesinin ardından Anadolu’nun birçok farklı noktasında memurluk görevini üstlenen Bayburtlu Zihni, edebiyattan hayatının hiçbir döneminde ayrılmadı. Hem hece ölçüsünü hem de aruzu şiirlerinde kullanan Bayburtlu Zihni’nin tanınmasında önemli olan eserlerini ise hece ölçüsüyle yazdığı şiir ve kasideler oluşturmaktadır. Bayburtlu Zihni 1859 tarihinde hayatını kaybetmiştir.
Bayburtlu Zihni Şiirlerinin Kısaca Özellikleri
- Gevheri ve Aşık Ömer'den sonra Divan yazan ilk halk şairidir. Bu divan'da gazel ve kasidelerini toplamıştır.Ayrıca hayatını anlattığı Sergüzeştname adında mesenevisi vardır.
- Hicivleriyle ünlenmiştir.
- İstanbul Divan-ı Humayun'da katip olarak görev almıştır.
- ''Kalem şairlerindendir. Şiirlerinin yazım dili ağırdır.
- Kitab-ı Hikaye-i Garibe adlı bir eseri daha bulunmaktadır.
Bayburtlu Zihni Eserleri
Divan-ı Zihnî:
Sergüzeştnâme-i Zihnî:
Kitab-ı Hikâye-i Gâribe: 27 varaklık bir eser olup, Bayburt beylerinden Abdullah'ın 18 yıllık hayatının hikâyeleştirilmiş şeklidir. Eser, Saim Sakaoğlu ve Ahmet Sevgi tarafından 1992 yılında yayımlanmıştır. Bu eserin Türk romanına geçiş aşamasında önemli bir yeri vardır.