|Havran evleri|
Prehistorik Dönemde Havran: Havran çevresinde prehistorik(Tarih öncesi) kültürün aydınlanmasında rol oynayan en önemli yer “İnönü Mağaraları” dır. Havran ilçesinin yaklaşık 8 km. Güney doğusunda yer alan İnönü mağaraları 381 m. Rakımlı, Havran çayının kuzeyinde yeralmaktadır. Mağaralarda yapılan araştırmalar neticesinde Bakır devrine ait olduğu tahmin edilen siyah çömlek ve küçük boy değirmen taşları, kap kırıkları, seramik parçaları, çakmak taşı ve kemik eşya tespit edilmiştir.Aşağılara inildikçe malzemenin kahverengi ve siyah perdahlı, tek ve kazıma çizgi süslü seramiğe döndüğü görüşmüştür.Çakmak taşından yapılmış olan ok uçları ve yonga aletler i üzerinde Poleolitik devir tekniğinin açık izleri görülmüştür.Taş Devri ve Maden Devrine ait buluntulardan anlaşıldığına göre M.Ö. 50,000 yılından itibaren Havran çevresinde yerleşim izleri görülmektedir.
Mysia ve Mysialılar: Bölgemiz antik çağdan itibaren “Mysia” olarak anılmaya başlanmıştır.Mysia şehirleri şunlardır: Bergama, Adramitium, Enjisa, Esus, truvat, Antandros, Gargar, Askamender, Blaudos, Adriyanotere, Havran.Tabiat kuvvetlerine tapan ve haraları çok meşhur olan Mysialılar Bağımsız bir devlet kuramadılar.Hitit,Frig,Lydia,Pers,İskender ve Hellenistik krallıkların güdümünü benimsemek zorunda kaldılar.
Pers Egemenliği: M.Ö. 546 yılında Mysia şehirleri(Havran ve çevresindeki şehirler) Perslerin egemenliğine geçti.M.Ö.336-330 yılları arasında yönetimde bulunan ııı. Darius zamanında Pers devleti zayıflamıştır.
İskender ve Hellenistik Krallıklar Dönemi: M.Ö.334 yılıilkbaharındaMakedonyalı İskender, öncü kuvvetlerin Çanakkale Boğazının Anadolu kıyısında kurmuş oldukları köprübaşı sayesinde, kayıp vermeksizin Anadolu’ya ayak bastı.Granikos denilen Biga çayı kenarındaPers Kralı ııı. Darius’u ilk büyük yenilgiye (M.Ö.334) uğrattı.Bu başarısını İssos ve Gavgamela savaşları ile sürdürünce Pers devleti yıkılmıştır.Perslerin yıkılmasıyla Havran yöresinin de içinde bulunduğu Mysia İskender’in egemenliği altına altına girmiştir.İskenderin ölümünden sonra Mysia bölgesi önce Trakya hakimi Lysmachos’un daha sonra da Bergama Krallığı’nın hakimiyetine girdi.
Roma ve Bizans Hakimiyeti: Bergama Kralı ııı. Ottolos M.Ö.133 te ölümü üzerine vasiyetnamesi gereğince Krallık Romalıların eline geçti. Havran yöresi Ro hakimiyetine girmiş oldu.M.S. 395 te Roma İmparatorluğunun ikiye bölünmesi ile Mysia bölgesi Doğu Roma yani Bizans’ın yapına düştü.Mysia şehirleri 678 yılından itibaren bölgede İstanbul’u fethetmek üzere gelen Arap-İslam askerleri görülür.718 yılına kadar Tüm Marmara bölgesi Arap akınlarına maruz kaldı.