Ilısu Barajı’nın inşaatı nedeniyle sular altında kalacak tarihi Hasankeyf ilçesi hudutları içinde yer alan 650 yıllık tarihi Artuklu Hamamı, Yeni Hasankeyf Kültür Parkı’na taşındı.
550 yıllık Zeynel Bey Türbesi’nin geçen yıl aynı bölgeye taşınmasında uygulanan yöntemlerle geçen hafta Artuklu Hamamı’nın ayakta kalan kısmının taşınması sağlandı.
Artuklu Beyliği’ne adını veren Artuk Bey Oğuzların Döğer boyundandır. Önce Kutalmışoğlu Süleymanşah’a hizmet eden Artuk Bey, onunla anlaşamayınca Suriye’de Melik Tutuş’un hizmetine girmiştir. Kutalmışoğlu Süleymanşah ile Tutuş arasında cereyan eden Ayn Seylem Savaşı’nda Tutuş’un tarafını tutarak savaşı Tutuş’un kazanmasını sağlamıştır. Hizmetlerinden dolayı Suriye Meliki Tutuş tarafından Kudüs valiliğine getirilmiştir. 1091’de Artuk Bey ölünce yerine oğulları geçti. Lakin Kudüs’ün Fatımîlerin eline geçmesi üzerine (1098) Artuk Bey’in oğulları Sökmen ve İl-Gazi burada tutunamadılar. Güneydoğu Anadolu bölgesine gelerek üç kol hâlinde Artuklu Beyliği’ni kurdular. Hasankeyf Artukluları 1102-1231, Mardin Artukluları 1108-1409, Harput Artukluları 1112-1234 yılları arasında varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bölgede Artuklulardan kalma çok sayıda mimari eser bulunmaktadır. Taşınan hamam da bunlardan birisidir.
Bu taşınmayı televizyondan izlerken ister istemez şehrimizde yıllardan beri atıl durumda olan ve kaderine terk edilmiş bulunan Güpür Hamamı’nı düşündüm. Onbeşinci yüzyılın ortalarında inşa edilen ve yaklaşık 600 yaşında olan Güpür Hamamı, hatırladığım kadarıyla 1970’li yıllara kadar halkımıza hamam olarak hizmet veriyordu. Ailevi bir anlaşmazlık sonucu kapanan bu hamam, aradan geçen 50 yıl içinde tamamen bir çöküntü haline gelmiştir.
Bu hamamın canlandırılması ile ilgili çok sayıda yazı yazdım. Belki de bu yazılarımın da etkisiyle Çorum Belediyesi, burayı satın alarak ihya etmeye karar verdiyse de mal sahipleriyle fiyat konusunda anlaşamadıklarından bu girişim sonuçsuz kaldı. Belediye’nin on yıl kadar önce attığı bu olumlu adımdan sonra, ne gibi yeni gelişmeler oldu bilmiyorum.
Son yazımda Velipaşa Oteli ve Hanı’nın tarihsel geçmişi üzerinde durmuş ve işletmesi hakkında bilgi vermiştim. Ahşap olan bu binanın çökerek yok olmasını, Çorum Belediyesi zamanında ve yerinde müdahalesiyle kurtarmak için adımlar attı. Ve bugün buranın tamiratı hızla sürdürülmektedir. Bu tamirat bittiği zaman burasının Tokat’ta bulunan Yazmalı Han gibi merkezi turistik bir yer olacağını düşünüyorum. Bu güzel hizmet için tüm Çorumluların, Belediyemize teşekkür borcu olduğuna inanıyorum.
Bana göre, Çorum’a gelen turist sayısının giderek azalmasının nedenlerinden birisi de Çorum’daki tarihi yapıların ve sokakların, komşumuz Amasya’da olduğu gibi korunamamış olmasıdır. Tüm Çorumlulara ve Çorum’da görev yapan kamu görevlilerine düşen görev, bunların korunması ve yaşatılmasıdır. Bu kapsamda, Güpür Hamamı’nın daha da geç olmadan, herhangi bir fonksiyonu yerine getirmek için belediyemizce satın alınması veya kamulaştırılması sağlanmalı ve ondan sonra Velipaşa Oteli’nde olduğu gibi ihya edilmelidir.
Bodrum- Dörttepe, 9 Ağustos 2018