Vasiyetçi dilediği zaman vasiyetinden dönebilir. Kural olarak vasiyetçi bir sebep göstermek zorunda değildir. Vasiyet tek taraflı hukuki işlem olduğundan vasiyetten dönme kimsenin muvafakatine bağlı değildir. Vasiyetten dönme üç şekilde gerçekleşebilir; yeni vasiyetname ile sonraki tasarruf ile, yok etme ile.
Yeni Vasiyetname İle Vasiyetten Dönme
Miras bırakan, kanuna uygun şekilde düzenlediği yeni bir vasiyetname ile önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir. Bunun için yapılan yeni vasiyetname kanunda yer alan şekillere uygun olmalıdır. Bu şekiller resmi şekil, el yazılı veya sözlü vasiyetnamedir. Kanuni düzenlemeden anlaşıldığı üzere vasiyet eden hayatta olduğu süre zarfında her zaman için yeni bir vasiyetname düzenleyerek vasiyetnamesini geri alabilir.
“Vasiyetçi vasiyet için kanunda muayyen şekillerden biri ile vasiyetinden her zaman rücu edebilir. Önceki vasiyetnamenin geri alınması maksadıyla yapılan sonraki tarihli vasiyetnamenin istenilen sonuçları doğurabilmesi için kanunda gösterilen şekil şartlarına uygun bulunması gerekir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere 7.9.2001 günlü el yazılı vasiyetname geçersiz olmakla 27.07.1995 günlü el yazılı vasiyetnamenin geri alındığından söz edilemez.” (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, KT: 08.11.2006, 14226-15235)
Vasiyetnameden mutlaka yapıldığı şekil ile dönme zorunluluğu yoktur. Örneğin resmi şekilde yapılan bir vasiyetten el yazılı vasiyet ile dönülebilir. Miras bırakan vasiyette bulunduktan sonra vasiyetname ile bağdaşmayacak şekilde sağlar arası bir tasarrufla, vasiyete konu şey üzerinde tasarrufta bulunulursa ilk vasiyetten dönmüş sayılır. Ancak bunun için sağlar arası kazandırmanın gerçek bir satışa dayanması gerekmektedir.
Miras bırakan vasiyetname için kanunda öngörülen şekillerden birine uyarak yaptığı yeni vasiyet ile eskisinin tamamından dönebileceği gibi bir kısmından da dönebilir. Dönülmeyen kısımlar geçerliliğini korur. Örneğin vasiyetnamede yer alan birçok taşınmaz olmasına rağmen birine ilişkin olarak vasiyetinden dönebilir.
Yok Etme İle Vasiyetten Dönme
Miras bırakanın vasiyetnameden yok etmek suretiyle de dönebilir. Yakmak, yıkmak, karalamak yok etmeye yönelik davranışlardır. Vasiyetnamenin buruşturulup çöpe atılması ise yok etme sayılmamaktadır. Yok etme 3. Kişinin kusuruyla veya kazayla yok olduysa da kural olarak hükümsüz kalır. Ancak miras bırakanın isteği/iradesi dışında yok olan vasiyetin içeriği aynen ve tamamen belirlenebiliyorsa vasiyet hüküm ifade eder. Yırtılan tüm parçaların yapıştırılarak bir araya getirilmesi buna örnektir.
Yok olma halinde hem içeriği hem de şekil şartlarına uyulup uyulmadığı tanıkla ispat edilebilir. Miras bırakanın artık yeniden yapamayacağı durumda ve zamanda vasiyetnameyi kasten ve hukuka aykırı olarak ortadan kaldıranlar mirasçı olamayacakları gibi, tasarruf nedeniyle herhangi bir hak da elde edemezler. Kusuruyla vasiyetnamenin yok olmasına neden olan üçüncü kişiye karşı tazminat isteme hakkı saklıdır.
Sonraki Tasarruf İle Vasiyetten Dönme
Miras bırakan, önceki vasiyetnamesini ortadan kaldırmadan yeni bir vasiyetname yaparsa, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde önceki vasiyetnameyi tamamlamadıkça sonraki vasiyetname onun yerini alır.”Murisin düzenlediği ikinci vasiyetnamesinde, esaslı değişiklikler yapmış, önceki vasiyetnamesinde yer alan bazı düzenlemelerden vazgeçmiş, bu vasiyetnamede yeni düzenlemelere yer vermiş, birinci vasiyetname ile oluşan iradesini değiştirmiş, yeni iradesini düzenlediği ikinci vasiyetnamesi ile oluşturmuştur. O halde ikinci vasiyetname birinci vasiyetnamenin yerine geçmiş ve ilk vasiyetname geçerliliğini yitirmiştir. (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.03.2003, 601-3742). Eğer sonraki vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi tamamlar nitelikte olduğu duraksamaya yer bırakmayacak surette anlaşılıyorsa önceki vasiyetname geçerliliğini korur.
Belirli bir mal bırakma vasiyeti de aksi belirtilmedikçe, miras bırakanın sonradan o mal üzerinde vasiyetle bağdaşmayan başka tasarrufta bulunmasıyla ortadan kalkar. Ancak bunun aksi vasiyetnamede belirtilebilir. Vasiyetle bağdaşmayan nitelikteki sağlar arası bir tasarrufla vasiyete konu şey üzerinde tasarrufta bulunulursa ilk vasiyetten dönülmüş sayılır. Bu sağlar arası kazandırmanın geçerli bir satışa dayanması gerekmektedir. Sağlar arası işlemin iptali için dava açıldıysa sonucu beklenmelidir.
“Vasiyetten dönmenin gerçekleşmesi için sağlar arası kazandırmanın geçerli bir satışa dayanması gerekir. Somut olayda vasiyete konu taşınmaz mal başkalarına değil vasiyetnamede gösterilen kişilere ölünceye kadar bakma sözleşmesi uyarınca temlik edilmiştir. Muris muvazaasına dayalı olarak tapu iptali ve tenkis davasının yapılan yargılaması sonucunda Yargıtay’dan geçip kesinleşen mahkeme kararı ile muris muvazaası sabit olduğundan tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların veraset belgesindeki payları oranında mirasçılar adına tesciline karar verilmiştir. Eğer ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile yapılan temlik mahkemece iptal edilmese idi vasiyetname konusuz kalacaktı. Oysa, açılan ve muvazaa nedenine dayalı dava sonucunda davalılar adına oluşan tapu kaydı iptal edildiğinde vasiyet geçerliliğini korumuştur. Bu itibarla iptal edilmediği sürece vasiyetname geçerliliğini koruyup infaz edilecektir.” Hukuk Genel Kurulu Esas: 2002 / 2-874 Karar: 2002 / 893 Karar Tarihi: 06.11.2002
Yılmaz & Çelik Hukuk Bürosu
Avukat Tuğsan YILMAZ – Avukat Halil İbrahim ÇELİK
Baharlı Bahçe Sk. Onart Apt. No:14 D:5 İncirli-Bakırköy/İSTANBUL
0212 343 24 95
Vasiyetname düzenleme ve vasiyetname çeşitleri hakkında bilgiler içeren Vasiyetname Nasıl Düzenlenir? başlıklı diğer bir yazımızı da okumanızı öneririz.