El Atına Binen Ya Düğünde İner Ya Bayramda Ne Demek?
El atına binen ya düğünde iner ya bayramda nedir, ne demek ve ne anlama geliyor? Daha önceki yazılarımızda gündelik hayatta sıkça kullanılan ya da kullanımı eskiyen çeşitli konu başlıklarından söz etmiştik. Bu yazımızda ise kısaca el atına binen ya düğünde ya bayramda deyiminden söz edeceğiz.
El Atına Binen Ya Düğünde İner Ya Bayramda Ne Demek?
Başkasının malını ya da ismini kullanarak iş yapan kişiler, başladıkları işlerde verimlilik elde edemezler. Aynı zamanda “el atına binen” kişiler atın sahibi bir başkası olduğu için attan ne zaman ineceklerini de bilemezler. Nitekim atın kullanımı konusunda söz sahibi değillerdir. Bu nedenle kişiler başkalarının malıyla iş yaparken o malın sahibi değil kiracısı konumundadırlar. Her an malın kullanımı ellerinden alınabilir. Atalar, bu durumun verdiği olumsuzluğu el atına binen ya düğünde iner ya bayramda sözüyle özleştirmiştir.
Öte yandan atasözünün “el atına binen köy ortasında iner” ve “el atına binen tez iner” gibi iki farklı türü de bulunmaktadır.
Ünlü halk ozanı Neşet Ertaş’ın babası Muharrem Ertaş da benzer bir temaya vurgu yaparak “atı olan el atına biner mi” türküsünü yazmıştır.
Lügatta “elin malı” ile ilgili olarak çeşitli atasözleri ve deyimler de bulunmaktadır. Mesela;
- Elden gelen öğün olmaz o da vaktinde bulunmaz.
- Taşıma suyla değirmen dönmez.
- El elin eşeğini türkü çağırarak arar.
- Emanetin canı burnunda olur.
- El yumruğunu yemeyen kendisininkini balyoz sanır.