”Türkiye barışın tesisi için bütün süreçlerde yer almalı”
Suriye Cumhurbaşkanı Esad, Türkiye'nin arabuluculuk yaptığı Suriye-İsrail dolaylı barış görüşmelerine ilişkin konuştu.
ŞAM - Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esad, Suriye ve İsrail arasında barışın sağlanabilmesi için bütün süreçlerde Türkiye'nin yer alması gerektiğini söyledi.
Arapça yayın yapan TRT El Turkiya kanalına demeç veren Esad, Türkiye-Suriye ilişkilerinin yanısıra bölgesel gelişmeleri ve PKK sorununu da değerlendirdi.
Esad, Türkiye'nin arabuluculuk yaptığı Suriye-İsrail dolaylı barış görüşmelerine ilişkin, "Biz, Türkiye ile başladığımızda amacımız, doğrudan görüşmelere ulaştıracak dolaylı görüşmeler için ortak zemini yoklamaktı. Türkiye bu süreci başlattı ve başardı" dedi.
ABD'nin İsrail üzerinde etkili önemli bir güç olduğunu belirten Esad, ABD'nin barış sürecinin uygulanması aşamasında garantörlüğünün çok önem taşıdığını söyledi. Ancak barışın sağlanmasına kadar olan müzakere sürecinin yürütülmesi, sorunların çözülmesi ve engellerin kaldırılması aşamasında diğer ülkelere ve Türkiye'ye rol düştüğünü vurgulayan Esad, "Türkiye'nin (barışın tesisi için gerekli) bütün süreçlerde rol alması gerektiğini" kaydetti.
Suriye'nin ve bölge ülkelerinin Türk yetkililere güvendiğini belirten Esad, Türkiye'nin bölgeyi iyi tanıması ve barış sürecine başından beri katılması yönüyle rolünün önemine vurgu yaptı.
Esad, ABD'nin 1991 yılından beri bölgede barışın sağlanmasına ilişkin çalışmalarda bulunduğunu ancak garantörlük gücüne sahip olmasına rağmen arabuluculuk yapamadığını kaydederek, "ABD'nin arabuluculuk yapamamasının bölgeyi iyi tanımamasından kaynakladığını" söyledi.
Bölgede barışın sağlanması için Fransa ve ABD dahil birçok ülkenin temsilcilerini bölgeye göndermesine rağmen henüz hiç birşeyin netleşmediğini hatırlatan Esad, "İsrail'de radikal bir hükümet var, en azından barış yanlısı bir hükümet değil" dedi.
Demokratik açılım ve PKK
Esad, PKK sorununun Suriye, Türkiye, Irak ve İran'ı ilgilendirmesi nedeniyle bölgesel bir sorun şeklinde nitelendirerek, "Fakat bu ülkelerdeki Kürtlere bakıldığında çoğunluğunun o ülkeye tabi kaldığı kanaatindeyim. Iraklı Kürtler Irak'a, Türkiye'deki Kürtler Türkiye'ye, Suriye'deki Kürtler Suriye'ye tabi. Aslında karşı karşıya olduğumuz sorun Kürt sorunu değil, sorun Kürt meselesini kullanarak içişlerimize müdahale etmek isteyenler" dedi.
Kürtlerin de Türkler veya Araplar gibi yüzyıllardır bu coğrafyada yaşadığına dikkati çeken Esad, "Geçmişte birtakım hataların yapıldığını ancak bu anlaşmazlıkların normal olduğunu" belirterek, "Bazı güçler tarafından aldatılanlarla daha fazla iletişimde olmamız gerekiyor" diye konuştu.
Esad bu çerçevede, "Türkiye'nin demokratik açılım sürecinin veya affın doğru olduğunu ancak bunların ulusal çerçeve içinde yapılması gerektiğini" söyledi.
Demokratik açılım veya af gibi süreçlerde bölgedeki ilgili ülkelerle koordinasyon içinde kalınması gerektiğini belirten Esad, Türkiye ile Suriye arasında koordinasyon bulunduğunu kaydetti.
Esad, bölgede bağımsız bir Kürt devletinin kurulması gibi bir endişesinin olmadığını söyledi.