Hala işletim sistemi pazarının büyük bir bölümünü elinde bulunduran Microsoft işletim sistemlerini bir başlık altında toplamak istedim. Geçmişten günümüze kadar aslında azımsanamayacak kadar büyük bir yol kat ettiğini görmek bakımından tek başlık altında toplamak çok daha mantıklı geldi bana. Microsoft işletim sistemi pazarına 1970 li yılların sonunda girdi, ve bir anda popüler olmayı başardı. Halen işletim sistemi pazarının büyük bir çoğunu işgal ediyor her 10 ev bilgisayarının 7sinde Microsoft işletim sistemi kurulu, büyük bir kesim satılan lisans değerlerine bakarak pazardaki popülaritesini yitirdiğini düşündüğü Microsoft aslında satılan lisans oranının 4 misli kadarda lisanssız kullanıma sahip. Lisanssız kullanımı ilk sırada %95 ile Çin ikinci sırada %83 ile Hindistan üçüncü sırada ise %79 ile Rusya takip ediyor. Çinde her 100 bilgisayarın 85inde microsoft işletim sistemi yüklü ve bu sistemlerin %5inde lisans var.
Peki bukadar popüler bir firma işletim sistemi pazarına geçmişten günümüze ne kazandırmış tek tek ele alalım ayrıntılı versiyonları ile Microsoft işletim sistemleri ve bize kazandırdıkları;
Xenix
1979 yılında geliştirilen Xenix temelde Unix kernelini kullanan fakar ağ erişim protokolü Unix’ ten farklı olan bir sistemdi. Unix oldukça pahalı bir işletim sistemi olduğu için alternatif olarak Xenix geliştirilmiştir. 8086 ve üzeri sistemleri kontrol etmek için geliştirilen Xenix 5,25″lik disketler ile 25 Ağustos 1980′ de son kullanıcıya sunulan ilk Microsoft işletim sistemidir. Microsoft ve AT&T ortak yapımı olan Xenix 1985 yılında 80286 işlemci desteği ile Xenix V2.0 olarak sunuldu. Varlığını 1989 yılına kadar sürdüren Xenix en son V2.3.4 ile veda etti.
MS-DOS
Genel Açılımı Microsoft Disk Operating System, 1980 li yılların en gözde işletim sistemi olma ünvanına sahiptir, ilk PC uyumlu işletim sistemi olan DOS 1982 yılında Microsoft için devrim niteliğinde bir ataktı. Öyle büyük bir devrimdi ki Windows 98′e kadar bütün işletim sistemlerinin temelini aslında DOS oluşturuyordu.Windows XP ile yeni bir yapıya geçene kadar DOS hayatımızın geri planında çalışan bir işletim sistemiydi.18 farklı versiyon ile varlığını sürdüren MS-DOS Mayıs 1982 yılında Ver. 1.0 ile merhaba dedi bilgisayar kullanıcılarına ve yazılmış en son versiyon DOS 8.0 Eylül 2000′de yayınlandı. En bilindik ve en büyük değişikliği içeren MS-DOS versiyonu Ver.6,22 Haziran 1994 yılında Microsoft tarafından sunuldu. DriveSpace özelliği MS-DOS 6,22 ile başladı. COMMAND.COM boyutu 54.645 byte DOS 6,22 için kimlik niteliğindeydi.
MS-OS/2
OS/2 Microsoft ve IBM tarafından geliştirilmiş daha sonra ise IBM tarafından yürütülmüş bir projedir. İlk GUI(Graphic User Interface) işletim sistemidir. Ver. 1.0 ile 1985 yılında başlayan yolculuk Ver 4.52 ile Aralık 2001′ de son bulmuştur. Microsoft ilk versiyondan sonra projeden çekilmiştir ve işletim sisteminin gelişimini OBM tek başına yürütmüştür. 31 Aralık 2006′ da IBM OS/2 projesine verdiği desteği ve OS/2 ile ilişiğini ve desteğini kestiğini açıklamıştır.
Microsoft Windows
Windows çok uzun bir yol 1.0 versiyonu ile başlayıp önümüzdeki aylarda 2008 veriyonu ile yoluna devam edecek bir işletim sistemi, şuanda en yaygın veryion Windows XP ve Windows Vista. Windows çok geniş bir kapsamda olduğu için alt başlıklar altında ele alacağım.
Windows 1.0
20 Kasım 1985′ te kullanıcılara tanıtılan ve satışa sunulan Windows 1.0 Microsoft’un IBM ile ortak geliştirdiği OS/2′den sonraki ilk özgün GUI tabanlı işletim sistemidir. Grafik arayüzünden dolayı MS-DOS kerneli kullanmasına rağmen daha fazla RAM’e ihtiyaç duyuyordu. Microsoft bu versiyonla Grafik arayüzlü işletim sistemleri atağına başlamış oldu. aynı zamanda hızlı gelişimin en büyük habercisiydi Windows 1.0
Windows 2.0
Windows 1.0 ile beklediği başarı ve ünvanı yakalayan Microsoft 9 Aralık 1987′de kullanıcılarına Windows 2.0′ı sundu. Geliştirilmiş grafik arayüz artık daha fazla RAM ve Video işlem gücü istiyordu.
Windows 3.0
22 Mayıs 1990′da Windows 2.0 çıtası yeni özellikler ve geliştirilmiş performans uygulamaları ile bir kademe yükseltildi. Microsoft’tan yapılan açıklamada Windows 3.0 bu alanda yapılmış en başarılı üründü ve artık bilgisayar kullanıcıları için yeni bir çağın başlangıcı olarak nitelendiriliyordu.
Windows 3.1
Ağustos 1992′de Microsoft bir atak yaparak Windows 3.0 için ek bir sürüm çıkardı. Öyleki yenilenmiş arayüzü ve geliştirilmiş grafik performansı kullanıcıları çok cezbetti, Microsoft Windows 3.1 ile tekel olma yolunda hızla ilerliyor basamakları emin adımlar ile tırmanıyordu. O kadar çok tuttu ki işletim sistemi bir yılda milyonlarca sattı bir dönemde gelen talebi karşılamakta zorlanan Microsoft durumdan çok memnun ve kazandığı başarının vermiş olduğu şevk ile gelecek yıllar için hazırlanıyordu. Çok geçmeden Windows 3.1′in gelişmiş network uygulamalarına sahip ve aynı zamanda ilk 32bit versiyonu olan Windows 3.11 ile Microsoft Windows NT’nin habercisi olmuştu.
Windows NT 3.1
Ağustos 1993′te atık server tabanlı işletim sistemlerindeki pazarda da söz sahibi olmak isteyen Microsoft, Windows NT 3.1 ile ilk NT akımının başlangıcını yaptı.
Windows 3.2
Microsoft 1993 Ekim’inde Çin için çok büyük bir jest yaptı ve sadece Çince versiyonu var olan Windows 3.2′yi Çin pazarına sürdü. Neden böyle bir çıkış yaptığı o dönemde tam olarak tespit edilemeyen Microsot bu atağı ile Çindeki azımsanamayacak kadar çok bir kitlenin sempatisini kazandı. Buda ileriki yıllarda Microsoft’a Çin’ den güzel geri dönümler kazandırdı.
Windows NT 3.5 ve 3.51
Windows NT ile güzel bir başarı elde eden Microsoft bunu iyi değerlendirmek istediğinden dolayı 1995 yılına kadar desktop işletim sisteminden çok NT ile ilgilenip Windows 3.1 arayüzünü kullanan ama özellikleri herdaim geliştirilen güvenlik ve kullanım kolaylığı gibi birçok etken katılan Windows NT 3.5 ve 3.51 versiyonlarını server kullanıcılarına sundu.
Windows 95
24 Ağustos 1995′te tamamen yenilenmiş bir arayüz ile Bill Gates tarafından tanıtılan Windows 95 versiyon atlamalarını artık yıllara göre yapılacağınında habercisiydi. Windows 95 sadece arayüz olarak değil aynı zamanda kernel yapısı olarakta değişmişti çünkü DOS 6.22 yerine DOS 7.0 kerneli üzerine geliştirilen Windows 95 kullanıcılara kolay kullanım ve her alanda donanıma müdahale şansı tanıyordu. Dünyada işletim sistemi pazarında öyle bir akım başladı ki Microsoft pastanın en büyük dilimine sahip oldu 3 ay gibi kısa birzamanda milyonlarca Windows 95 satarak Bill Gates bir anda Dünyanın En Zenginleri listesinin ilk sırasına oturdu. Microsoft Windows 95 artık 80486 sistemleri hantal görür oldu en az 4MB RAM ve 486DX işlemci gereksinimi duyan Windows 95 Disket versiyonu yanı sıra CD versiyonları ilede parzara sunulan ilk işletim sistemi ünvanınıda barındırıyor.
Daha piyasaya sunulalı 4 ay olmuştu ki Windows 95 SP1, Aralık 1995′te devrim diye adlandırılan büyük muammanın açıklarını ve eksiklerini gidermek için raflarda yerini aldı.
Windows NT 4.0
Microsoft’ un başarılı server işletim sistemi Windows NT’ de değişimden payını aldı Windows 95 arayüzüne sahip ve birçok yeni uygulama ile 29 Temmuz 1996 yılında Server yöneticilerinin işlerini kolaylaştırmak için satışa sunuldu. İlk çok kullanıcılı işletim sistemi ve aynı zamanda RISC algortiması desteğine sahip işletim sistemide Windows NT 4.0′ dır.
Windows 98
25 Haziran 1998 yılına kadar Windows 95 ile başlayan heyecanlı yolculuk Windows 95 için sürekli yama paketleri ve güncellemeler ile sürdü. Bir Haziran günü Bill Gates tarafından tanıtımı yapılan Windows 98 daha tanıtım sırasında Mavi ekran hatası vererek bir anda gündeme oturdu, Reklamın iyisi kötüsü olmaz diye düşünen Bill Gates bu durumdan bile bir fayda sağlamayı başardı ve yıllarca Windows 98 ile özdeşleşen Mavi Ekran Hatasını lehine kullandı. Windows 98 aslında insanlara Windows 95′ten sonra pek bir yenilik sağlamıyordu. Disket sürümleri olman ve daha fazla harddisk kapasitesi RAM ve İşlemci gücüne ihtiyaç duyan Windows 98 bir çok kişiye bilgisayarlarını değiştirmeleri yönünde psikolojik baskı yapan bir işletim sistemi oldu.
5 Mayıs 1999′da Windows 98 için iyileştirme paketi piyasaya sunuldu bu Service Pack sayesinde Windows 98′deki birçok eksik giderilmişti o tarihten sonra Windows 98 aranılan bir işletim sistemi oldu.
Windows Me[Millenium]
Windows Me 19 Haziran 2000 yılında sessiz sedasız piyasaya sürüldü, birçok kesim tarafından gereksiz görülen Windows 98 varken neredeyse aynı özelliklere sahip ufak tefek ayrıntıları içeren bir işletim sistemine ne gerek vardı gibi yorumlarla anılan Windows Me aslında Windows 2000′in Home Edition versiyonu olarak piyasaya sürülmüştü.
Windows 2000
17 Şubat 2000′ de tanırımı yapılan ve aynı anda dünya pazarına sunulan Windows 2000 ilk 64bit desteğine sahip Microsoft İşletim Sistemi olma özelliğine sahiptir. İntel Ititanium 64bit işemcileri destekler ve NT gelişiminin en verimli ve en güzel versiyonu olma özelliğini elince barındırır. Kullanıcıya kazandırdığı kolaylıklar ve server konfigurasyonundaki başarılı yapısı sayesinde birçok kurumdan ve kuruluştan övgü kazanmıştır. 4 Farklı versiyon ile piyasaya sunulan Windows 2000 Servertabanlı işletim sistemlerinde getirdiği yeniliklerle yıllarca beğinilerek kullanılmıştır.
- Windows 2000 Professional
- Windows 2000 Server
- Windows 2000 Advanced Server
- Windows 2000 Datacenter Server
Windows 2000 Mimarisini anlatan bu diyagram kullanıcı modu ve kernel modu hakkında bilgi vermektedir.
Windows XP
25 Ekim 2001′de Windows 98 altyapısına sahip ama MS-DOSkernelinden tamamen sıyrılmış bir işletim sistemi ile Microsoft yine sahnedeydi. Windows ME’den sonra çıkan işletim sistemi artık Windows NT platformu ile tam uyumlu ve NT altyapısını kullanıyordu. Yenilenmiş bir arayüz değiştirilmiş ve yeniden kodlanmış kernel yapısı esnek kullanıcı uygulamaları ile Microsoft birkez daha göz dolduruyordu. Gelen olumlu ve olumsuz tepkilere rağmen kısa sürede birçok kullanıcının sisteminde yerini aldı. Windows XP kullanıcılara en çok geliştirilmiş güvenlik uygulamaları ve NTFS dosya sistemi desteği ile kendini gösterdi. MS-DOS kerneline sahip olmadığı için yeni bir boot düzeni ve kurulum algoritmasına sahipti. Sistem kurulmadan önce MBR düzenleniyordu. Windows XP diğer işletim sistemlerine göre daha fazla sistem kaynağı kullanıyor ve insanları upgrade yapmaya zorluyordu. İlk etapta Windows XP Home Edition ve Windows XP Pro olarak piyasaya çıkan işletim sistemi ilerleyen yıllarda Windows XP ailesine yeni Versiyonlar katarak ilerlemesini Windows Vista çıkana kadar sürdürdü. Windows XP versiyonları;
- Windows XP Starter Edition
- Windows XP Home Edition
- Windows XP Home Edition N
- Windows XP Professional
- Windows XP Professional N
- Windows XP Professional x64 Edition
- Windows XP Tablet PC Edition
- Windows XP Media Center Edition
Windows Server 2003
Windows 2000′den sonra kendisine özgü olarak geliştirilen kernel yapısı ve geliştirilmiş server kontrol eklentileri ile son derece başarılı olmuş bu alanda her işlemi eksiksiz olarak yerine getirebilecek kapasiteye sahip bir işletim sistemidir. Windows 2003 Server İşletim Sistemine hakim sistem yöneticileri kolaylıkla iş bulabilecek duruma gelmiştir. Microsoft gerek döküman gerek eğitimler ile Windows 2003 işletim sistemi kullanan sistem yöneticilerine herzaman destek sağlamıştır. 6 farklı versiyon ile piyasaya sürülmüş ve çoklu kullanıcı desteğine sahiptir. Windows 2003 geliştirilmiş Active Directory ve Group Policy özellikleri sayesinde alanının en iyisi ünvanını hak eden bir işletim sistemidir. Windows 2003 Server Versiyonları;
- Small Business Server
- Web Edition
- Standard Edition
- Enterprise Edition
- Datacenter Edition
- Storage Server
Windows Vista
Geliştirilmesi aşamasında Windows Longhorn olarak adlandırılan fakat son anda isim değişikliği ile Windows Vista olarak kullanıcı karşısına çıkan işletim sistemi 19 Ocak 2007 Yılında resmen satışa sunuldu. Bir yıldır kullanılan Vista Microsoft tarafından geliştirilen en sorunsuz işletim sistemi olarak görülşüyor. İlk başlarda donanımlar ile driver uyumu problemleri yaşayan Vista Microsoft’un tam desteği ile kısa sürede bu sorunu atlattı. Microsoft Vista’nın yaygınlaşması için farklı bir politika izledi. Windows XP’den desteğini çekeceğini açıklaması ile 2007′nin ikinci çeğreğinden itibaren Vista satışlarında patlama yaşandı. Vista kullananlar Windows XP’ye geri dönüş yapmayı pek tercih etmiyor, çünkü Windows Vista alıştıktan sonra kullanması en kolay Microsoft işletim sistemi. Çok fazla sorun çıkarmıyor ve 64Bit versiyonları X64 sistemlerde ciddi bir performans ile çalışıyor. Vista geriye dönük bir işletim sistemi olmadığından dolayı Vista kullanacak kullancılar sistemlerini upgrade etmek zorunda kalıyor. Çünkü Windows Vista çok fazla sistem kaynağına gereksinim duyuyor. 6 farklı versiyon ile piyasaya sunulan Windows Vista güvenlik ve kullanılabilirlik açısından en verimli Microsot işletim sistemi. Aynı zamanda geliştirilmiş arayüz ve grafik özellikleri yüksek sistem özellikleri gerektiriyor. Microsoft Vista’ ya çok fazla önem veriyor Vista kutuları bile göze hitap eden estetiğe sahip. Bir çok kullanıcı bundan dolayı halen Windows XP’yi tercih etmekte.
- Windows Vista Starter
- Windows Vista Home Basic
- Windows Vista Home Premium
- Windows Vista Business
- Windows Vista Enterprise
- Windows Vista Ultimate
Windows Vista Ulimate Kutusu:
Windows Mobile Platform İşletim Sistemleri
Desktop ve server için işletim sistemi geliştiren Microsoft aynı zamanda paralel bir platform olan mobil platformlar içinde işletim sistemi ihtiyacını karşılamaya yönelik çalışmalar içerisinde olmuştur. Sürekli farklı platformları takip edip ihtiyacı karşılamaya çalışan Microsoft mobil platformdaki pazardan da payına düşeni almış bulunuyor. Microsoft’ un Mobile platformlar için geliştirmiş olduğu işletim sistemleri Windows CE 1.0 ile başlayıp CE5.0′dan sonra mobile ismi ile devam etmiştir. En son CES 2008‘de tanıtımı yapılıp piyasaya sunulması beklenen işletim sistemi Microsoft Windows Mobile 7.0 beklenilen gibi olmadı ve 7.0 olarak değilede 6.1 olarak piyasaya sunulacağı ve bu seriden sonra isim değişikliğine gidileceği bildirildi. 2009un ilk çeğreğinde Windows Photon olarakmobil platformda yoluna devam etmesi düşünülüyor.
Gelecek Windows İşletim Sistemleri
İlk aşamada şuanda beklenen işletim sistemi beta3 versiyonu ile testerlar tarafından kullanılan ve yakın bir zamanda piyasaya retail olarak çıkması beklenen Microsoft Windows 2008 Server var. Windows 2008 Server sadece Windows 2003′ün biraz daha modifiye edilmiş versiyonu olarak karşımıza çıkacak çok fazla bir değişiklik veya yenilik beklemiyor kullanıcıları. Windows 2008′deki en büyük yenilik Windows Vista kerneli üzerine yapılandırılmış olması buda daha fazla sistem gereksinimlerine ihtiyaç duyacağının sinyallerini veriyor. Gelecek Windows İşletim Sistemleri şu şekilde;
Microsoft Windows 2008 Server
- Windows Web Server 2008
- Windows Server 2008 Standard Edition
- Windows Server 2008 Enterprise Edition
- Windows Server 2008 Datacenter Edition
- Windows Storage Server 2008
- Windows Small Business Server 2008
- Windows Essential Business Server 2008
- Windows Server 2008 Itanium-based Systems
Microsoft Windows Home Server:
Windows Vienna
Microsoft Vista işletim sisteminden sonra çıkması planlanan Windows 7.0 işletim sistemi olarak Vienna ismi seçilmiş durumda, Microsoft 2009′ un son çeğreğine yetiştirmeye çalışıyor fakat 2010 ihtimalinide hep açık tutmuş. İsim konusunda tartışmalar halen sürüyor bir kesim Blackcomp olmasından yana fakat Microsoft kararını vermiş gibi görünüyor. Beta versiyonları 2008 Ağustos gibi sunulacak.
Geliştirilmiş Fakat Yayınlanmamış Microsoft İşletim Sistemleri
Microsoft tarafından geliştirilmiş fakar farklı nedenlerle piyasaya sunulmamış bazı işletim sistemleri mevcut bunlardan en bilindik olanı Neptune.
Microsoft Neptune
1999 yılında beta sürümleri kullanıcılara değiştirilmiş fakat ani bir kararla yayınlanmayacağı haberi duyulmuştu Windows Neptune beta olarak kaldı.
Yayınlanmayan diğer işletim sistmleri :
- Windows Nashville
- Windows Cairo