30/04/2012
Makedon ve Arnavut sanat ve bilim akademileri barış ve hoşgörüye doğru ilerlemesine karşın, eleştirenler son girişimin Makedonya'nın içişlerine müdahale ettiğini söylüyor.
Southeast European Times için Üsküp'ten Misko Taleski'nin haberi -- 30/04/12
Makedonya Ansiklopedisi tartışmaların odağında yer almaya devam ediyor. [MIA]
Haziran ayına kadar, Makedon ve Arnavut bilim ve sanat akademileri Makedonya ile Arnavut halkı arasındaki ilişkilerin tarihine farklı bir yorum getirecek ortak bir işbirliği konseyi kuracak.
Arnavutluk Akademisi (ACS) Başkanı Gudar Beciraj, "Anayasaya göre, bu tür bir kurum ... sorunları çözecek ve soruları yanıtlayacaktır." diyor.
Makedonya Akademisi (MANU) Başkanı Vlado Kambovski de, diyaloğa ihtilafın değil, bilimin önderlik etmesi gerektiğini söylüyor. "Tarih ve bilimle ilgili bütün sorulara yanıt bulmak için bir Balkan akademisine ihtiyaç var."
İki akademinin üyeleri, Makedonlarla Arnavutlar arasındaki mevcut sorunlara çözüm bulmak amacıyla Haziran ayında Ohrid'de bir araya gelecek.
Kalkandelen Devlet Üniversitesi öğretim üyesi Rizvan Suleymani SETimes'a verdiği demeçte, "Makedonlar ve Arnavutlar ortak bir geçmişe sahipler. Her ikisini de aynı hükümdarlar yönetti ve her ikisine karşı da aynı tedbirleri uyguladılar.
Çözülmesi gereken önemli sorunlardan birisi de, Makedonya Ansiklopedisi. Arnavutlar, kendilerine Makedonya'nın yerlisi değil de Balkanlar'a sonradan gelmiş bir ırk muamelesi yapıldığını ileri sürdükleri kitaba karşı çıkıyor.
2009 yılında gelen bir eleştiri dalgası, kitabın basımını durdurmuştu.
Ansiklopedi, MANU'nun Sözlük Merkezi'nin bir projesi. 250'den fazla akademi üyesi, üniversite öğretim üyesi ve araştırma görevlisi, yedi yıllık bir çalışma sonunda bu iki ciltlik ansiklopediyi ortaya çıkardı. Kitap, tarih öncesi çağlardan günümüze kadar bütün dönemlerde, Makedonya'nın coğrafi sınırları dahilindeki 9 bin kişi, kavram ve olayı kapsıyor.
Ansiklopedide Arnavutlar "dağ insanları" olarak tanımlanıyor ve bu ulusun Makedonya'ya 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte geldiği ileri sürülüyor.
ASC, bu görüşlerin milliyetçi olduğunu ileri sürerek Makedon meslektaşlarını "tarihi gerçekler ve iyi komşuluk ilişkileri" adına yayını yeniden gözden geçirmeye çağırdı.
Ansiklopediyi hazırlayanlardan tarihçi Gjorgi Malkovski SETimes'a verdiği demeçte, "Ansiklopedide yer alan bütün ifadeler, doğrulanmış kanıt ve belgelere dayanmaktadır. Birilerinin gerçekleri beğenmemesi, gerçeklerin değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Bu toprakların yerlisi olduklarını kanıtlasınlar." diyor.
Malkovski, "Makedonya ansiklopedisini Arnavutların çıkarına olacak şekilde değiştirme girişimi, muazzam bir ilerleme kaydetmiş olan Makedon tarih bilimini aşağılayacaktır." diye ekliyor.
Kitabın editörü ve duayen akademi tarihçisi Blazhe Ristovski SETimes'a yaptığı açıklamada, "Makedonya Akademisi (MANU), Arnavutlar açısından da kabul edilebilir ifadeler içerecek yeni bir ansiklopedi hazırlamak üzere bir ekip kuruyor. Ama bu çabalardan hiçbir sonuç çıkmayacak. Sonuçta, MANU Arnavutluk Ansiklopedisi'nin basılmasına veya içeriğine müdahale ediyor mu? O kitapta da Makedonlar bir halk olarak bile kabul edilmeyip, hayalet "Slavomakedonların" arasına asimile ediliyor." diyor.
İlişkileri düzeltme çabalarına rağmen, tarihçiler tarihin iyi niyet anlaşmalarına tabi olmadığı konusunda birleşiyor.
Tarihçi Violeta Achkovska SETimes'a verdiği demeçte, "Başta Yunanistan ve Bulgaristan'dan olmak üzere bölge genelinde, kendi ulusal tarihi anlatılarındaki boşlukları, başta Makedonya'ya yönelik olmak üzere siyasi dikte veya siyasi anlaşma girişimlerinde de bulunarak benzer şekilde 'çözme' çabaları gördük." diyor.