ÇAYCUMANIN SON KORALISI: HALİT DURMUŞ BAŞOĞLU
Heyecan
Fırtınası
Temmuz ayının ilk günüydü.
Telefonum çaldı.
Telefonun ucunda, Mevlüt Kırnapçının
heyecanlı sesiyle karşılaştım.
Yazmak için on beş yılını verdiği
Meşede İnecek Var romanının devamı olarak Koralı adında bir romana
başladığını ve bununla ilgili hazırlıklar yaptığını söyledi ilkin.
Koralıyı,
Meşede İnecek Var romanından tanıyorum. Kendisi, Mevlüt Kırnapçının
babasıdır ve Kore Savaşı gazisidir. Savaş sonrası Çaycumada yaşamaya devam
eden babasının adı, çevresinde Koralı olarak anılmaya başlar.
Babasının yaşadıklarından yola çıkarak
savaşa gidenlerin neler hissettiklerinin, neler yaşadıklarının peşine düştüğünü
anlattı Kırnapçı. Bu nedenle Çaycuma Askerlik Şubesine de gittiğini, Çaycumada
yaşayan üç kişinin adına ulaştığını anlattı heyecanla.
Daha sonra bu üç isimden yalnızca
birinin hayatta olduğunu öğrenmek hayal kırıklığı yarattı bizde ama iyi ki en
azından biri hâlâ hayattaydı.
İşte bugün (13 Temmuz 2016), Çaycumanın
yaşayan son Koralısını; Kırnapçı, ben ve kızım Ezgi ile birlikte ziyaret
ettik.
Koralı
Son Koralı: Halit Durmuş Başoğlu.
2 Mart 1926 doğumlu (Askerlik Şubesi kayıtlarına göre 1929 doğumlu görünüyor ama nüfus
kaydına göre 1926 doğumlu).
Çaycumanın Karapınar Beldesinde,
Durmuşoğlu Mahallesinde yaşıyor.
91. yaşına girmiş olmasına karşın aklı
berrak, eli kuvvetli, misafirlerine ikramda bulunmak için hâlâ istekli.
Uzak ülkelere savaşa gönderdiğimiz, 5090
askerden biri Halit Amca.
25-26-29-30 Eylül ve son olarak 2 Ekim
1950 tarihinde, İskenderun Limanından gemilerle gönderdiğimiz 5090 askerden
biri.
Süveyş Kanalından geçip Kızıldenize
açılan ve Babül Mendep boğazını geçip Aden Körfezine yelken vuran, Sri Lanka
Adasının merkezi olan Colomboda mola veren, Singapur ve Filipinleri geçtikten
sonra Korenin güneyinde bulunan Pusan Limanına 26 günde varan 5090 askerden
biri Halit Amca.
Askere gitmeden önce, gençliğinin en
güzel yıllarında, Zonguldakın maden ocaklarında üç yıl boyunca mükellef
(zorunlu yasal kölelik) olarak çalışan, ardında eşini bırakarak uzak ülkelere
savaşmaya giden Halit Amca.
***
Öğle saatlerinde Çaycumadan Karapınar
beldesine doğru yola koyulduk.
Perşembe günleri, Karapınarda pazar
kuruluyor. Etraf kalabalık.
Önce, belde merkezinde Durmuşoğlu
Mahalle muhtarı Aydın Uzundalın yanına uğradık. Kendisi bize yolu tarif etti.
Yola tekrar koyulduk ve evi elimizle
koymuş gibi bulduk.
Evin demir kapısını yavaşça aralayıp,
ürkek güvercin adımlarıyla evin kapısına yöneldik.
Meraklı bakışlarıyla karşıladı bizi
Halit Amcanın gelini.
Misafiri olduğunu öğrenen Halit Amca,
balkondan uzanıp, buyurun dedi.
Ahşap eski bir kapıdan, sonradan yapılmış
gıcır gıcır mermer merdivenlerden ikinci kata çıktık hep birlikte.
Halit Amca, merdiven başında bekliyordu
bizi.
Merhabalaştık, elini öptük.
Üç çekyatlı, iki koltuklu, bir vitrin ve
bir sehpalı evinin salonuna geçtik.
Karşımızda yaşayan bir tarih oturuyordu.
Bütün konuşmalarımızı videoya kaydettik
Halit Amcanın izniyle.
Fotoğraflar çektik.
Kırnapçı, babasıyla konuşur gibi konuştu
onunla; babasına bakar gibi baktı.
Yanımda oturan kızım, hayatının en
sessiz zamanlarını Halit Amcanın evinde geçirdi.
Tam da burada konuştuğumuz ayrıntılar,
Mevlüt Kırnapçının mahremiyet alanına giriyor. Bu nedenle şimdilik konuşulan
anıları paylaşmıyorum.
Konuşulanlardan, Koralı romanına neler
sızar neler sızmaz bunu Kırnapçı bilir.
Amerika
Halit Amca, göğsüne taktığı madalyalarla
yaşamaya devam ediyor.
Çektiğim bir fotoğrafa bakınca fark
ettim, boynunda bir yaprakla yaşamaya devam ediyor.
Koreden gelen madalyaları gösterdi
bize. Amerikadan gelen madalyayı takmıyorum dedi. Bizi ölüme sürdüler,
çembere aldırdılar bizi! dedi.
Öfkeliydi.
Türkiyeden giden askerlerin süngülerle
savaşa zorlanmasının kahramanlık hikâyesini anlatıyordu aslında Halit Amca;
Takmayacağım o madalyayı! diyordu.
Dostlar
Kore Savaşında; bu topraklar 37 subay,
26 astsubay, 658 er olmak üzere toplam 721 şehit, 2147 yaralı, 346 hasta, 234
esir ve 175 kayıp vermiştir.
Siyasi yalakalığın gelip dayandığı,
boğazın düğümlendiği en son kertelerden biri.
Belki de bu yüzden bütün savaş
galibiyetlerimizi kutluyoruz ama ne hikmetse Kore Savaşı kahramanlığı diye
insanların göz göre göre ölüme gönderildiği Koreyle ilgili en ufak bir anma
bile gerçekleştirmiyoruz.
Ne demiş Nazım Hikmet:
Kimi
öldürmeğe gidiyorsun Ahmet?
Koralılar
Çaycuma bu savaşa çok insan göndermiş.
Gidip de gelemeyen Zonguldaklı
Koralıların adları aşağıda yazılı:
Yunus Uçar, Tacettin
Özcan, Şevket Dere, Selim Yurtseven, Satılmış Odabaş, Satı Çetin, Şakir Doğan,
Rıdvan Terzi, Recep Arıpek, Ramazan Çetin, Mustafa Çetinalp, Mehmet Özkoç,
Mehmet Onat, Mehmet Arslan, Mehmet Altıntaş, İsmail Arık, İbrahim Tezeren,
İbrahim Ergül, Hüseyin İnan, Hüseyin Bozan, Hüseyin Arabacı, Hasan Çiğdem,
Durmuş Çarşambalı.
Son
Aslında
bugün hep birlikte sırtımıza ağır bir yükü daha sırtlamış olmanın çaresizliği
içerisinde çıktık dönüş yoluna.
İnanın
yazacaklar bitmedi ama derman tükendi.
Şimdilik.
Kulağımıza
küpe olsun Halit Amcanın dedikleri:
Savaşın
iyisi olmaz, barış iyidir!
Tuna Ölger-13
Temmuz 2016