Pek çok kişi normalden çok daha fazla sık bir şekilde tuvalete gitme ihtiyacı duyuyor ise, sulu ve normalden çok daha gevşek bir şekilde dışkı görüyorsa eğer ishal olduğunu anlamayıp bunun bir hastalık olduğunu düşünmektedir. Fakat, bu durum kişiden kişiye göre, kişilerin bünyesine ve sağlık koşullarına göre herkes de değişiklik göstermektedir.
İshal problemine sebep olmuş olan hastalıkların yaygın olmuş olduğu ve sağlık durumlarının çok daha az gelişmekte olmuş olan ülkelerde ishal problemi, dehidrasyona (sıvı kaybı) neden olmuş olma potansiyeli sebebiyle oldukça önemli bir sağlık sorunu olarak görülmektedir.
Aniden ortaya çıkmış olan ve birkaç hafta içerisinde de kaybolmuş olan ishale rahatsızlığına tıp dilinde “akut ishal” ismi verilmektedir. Bunun ile birlikte çoğu kişi bu durumda evde kendi kendine iyileşme sağlayabilmektedir.
Bu durum eğer 4 haftadan uzun bir süre devam etmekte olan ishal problemine ise “kronik ishal” rahatsızlığı denmektedir. Bu durumlar da, genellikle bir uzman doktora görünmeniz gerekmektedir. Bu şekilde ishal rahatsızlığının sebebi kolaylıkla bulunabilir ve herhangi bir komplikasyon için gerekli tedavi yöntemleri uygulanabilir.
İshal neden olur?
İshal rahatsızlığı, genellikle vücutta bağırsak içeriğinden sıvının emilmemesi ya da bağırsakta bulunmuş olan ekstra sıvının sızması ile oluşmuş olan sulu dışkılar oluştuğunda bu durum ortaya çıkmaktadır.
Akut İshal Nedenleri
İshal probleminin genellikle bağırsak enfeksiyonu olmuş olan gastroenteritin bir belirtisi olduğu bilinmektedir. Bunlar belli sebeplerle açığa çıkmaktadır. Bu durumlara dikkat ettiğiniz zaman ishal sorununu pek yaşamazsınız.
Gastroenterit ise şu sebeplerden dolayı ortaya çıkabilmektedir :
Norovirus veya Rotavirus gibi bir virüs
Campylobacter, Clostridium difficile (C. difficile), Escherichia coli (E. coli), salmonella ve shigella gibi bakteriler (hepsi gıda zehirlenmesine neden olabilir)
Giardia intestinalis paraziti gibi, giardiyazise neden olan ve kontamine su kaynaklarından gelen parazitler
Kirlenmiş yiyeceklerin veya yabancı bir ülkenin suyunun neden olduğu ishal “gezgin ishali” olarak da bilinmektedir.
Diğer Akut İshal Nedenleri
Akut ishale neden olan diğer kısa vadeli faktörler ise şunları içermektedir :
- Gıda zehirlenmesi (kirli veya bozuk bir şey yemek nedeniyle)
- Duygusal üzüntü ya da endişe
- Çok fazla alkol içmek
- Çok fazla kahve içmek
- Bir gıda alerjisi
- Apandisit
- Radyoterapi ya da doktor tarafından yazılmış reçeteli ilaçlara bağlı olmuş olarak bağırsakların hasar görmesi (örnek olarak, fıtık yüzünden kan dolaşımının azalması sonucu oluşan bağırsak hasarları)
Kronik İshal Nedenleri
Sürekli ya da kronik ishal 4 haftadan daha fazla sürmektedir. Kronik ishale neden olabilecek faktörler şöyle sıralanmaktadır :
- İrritabl bağırsak sendromu – bağırsağın normal işlevlerinin bozulduğu bir durum
- Çölyak hastalığı – protein glutene karşı toleranssız olduğunda oluşan bir sindirim sistemi hastalığı
- Crohn hastalığı – sindirim sisteminin astarında iltihaba neden olan bir durum
- Kistik fibroz – akciğerleri ve sindirim sistemini etkileyen kalıtsal bir durum
- Diyabet – kanda çok fazla glikozun bulunması durumu
- Divertiküler hastalık – küçük keseler (divertikül) kalın bağırsakta oluştuğunda, bu durum ishal gibi belirtilere neden olabilir
- Gastrektomi – mide kanserini tedavi etmek için midenin bir kısmını çıkarmada kullanılan cerrahi bir prosedür
- Laktoz intoleransı – sütte bulunan laktoz şekerine karşı intoleransa sahip olma
- Mikroskopik kolit – sulanmış ishale neden olan bir inflamatuar bağırsak hastalığı türü
- Kronik pankreatit – pankreasın iltihabı durumu
- Ülseratif kolit – kalın bağırsağı etkileyen bir durum
- Bağırsak kanseri – bağırsaklardaki kanser, dışkıda ishal ve kan oluşturabilir.
Eğer kronik ya da sürekli ishal yaşıyorsanız bir doktora görünmeniz gerekebilir çünkü bu durum altta yatan başka ciddi bir hastalığın belirtisi olabilmektedir.
İlaç Nedeniyle Oluşan İshal
İshal ayrıca aşağıdakileri içeren birçok farklı ilacın bir yan etkisi olarak da ortaya çıkabilmektedir :
- Antibiyotikler
- Magnezyum içeren antasit ilaçlar
- Kemoterapide kullanılan bazı ilaçlar
- Non-steroid antiinflamatuar ilaçlar
- Seçici serotonin geri alım inhibitörleri
- Bazı antidepresanlar
- Statinler (kolestrol düşürücü ilaçlar)
Müshil ilaçlar (tuvalete çıkmada sorun yaşıyorsanız bağırsaklarınızı boşaltmanıza yardımcı olabilecek bir ilaç türüdür)
İshal Nedir?
İshal rahatsızlığı gevşek ve sulu bağırsak hareketlerini tanımlamış olan bir durumdur. Bu problem oldukça yaygın olarak, hemen hemen herkes de yaşanmaktadır ve genellikle geçici ve ciddi bir sağlık problemi olmayarak değerlendirilmektedir. Pek çok kişi yılda bir ya da iki kez ishal hastalığı ile mücadele etmektedir. Genellikle 2-3 gün sürmüş olan ishal, eczanelerde satılan ilaçlarla kolaylıkla tedavi edilebilmektedir.
Bazı ishal rahatsızlığı durumların da tıbbi bir yardıma ihtiyaç duyulabilir çünkü ishal problemi , vücut için gerekli olan su, mineral ve tuzları hızla vücuttan atmaktadır. Çok genç, çok yaşlı ve çok hasta insanlarda kaybedilen bu sıvıların, mineral ve tuzların vücuda hemen geri alınması bazen oldukça güç olabilmektedir. Birkaç hafta sürmüş olan ya da kan içeren ishal, ciddi bir hastalığın belirtisi olarak değerlendirilir. Bu gibi durumlarda, hemen bir doktora danışmalısınız.
İshal Belirtileri
İshal Nasıl Anlaşılır?
İshal problemi, gevşek ve sulu dışkıları tanımlamaktadır, bu sebep ile kendisi başka koşulların bir belirtisi olarak değerlendirilmektedir.
Bununla birlikte, ishal sorunu başlangıcına başka belirtiler de eşlik edebilmektedir :
- Karın ağrısı
- Karın krampları
- Şişkinlik
- Susuzluk
- Kilo kaybı
- Ateş
Kan ya da sızıntı şeklinde akıntı, ateş yükselmesi, dehidrasyon bulguları, sürekli mide bulantısı ve kusma, kronik ishal ya da kilo verme gibi daha ciddi belirtiler ciddi bir hastalığın belirtileri olarak kabul edilmektedir. Bu tür durumlarda hemen bir uzman doktordan yardım almalısınız.
İshal Tedavisi
İshal Nasıl Geçer?
İshal sorunu yaşıyorsanız başlangıç olarak evde kendiniz belirtileri kontrol altına alabilirsiniz.
İshal İçin Evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyle sıralanmaktadır :
Rehidrate : İshal ile birlikte kaybedilen sıvıları yenilemek için başta su olmak üzere bol bol sıvı tüketilmelidir.
Daha güvenli gıdaları tüketin : Çorba ya da yoğurt gibi daha güvenli gıdaları tüketebilirsiniz.
Tetikleyici gıdalardan kaçının : Kafein, pek çok şeker, kızarmış ve baharatlı gıdalar ve süt ürünlerinden oluşan gıdalar ve içeceklerden uzak durun.
Gün içerisinde yaşamış olduğunuz pek çok durum ve çevre faktörleri kronik koşullara kadar ishale sebep olabilmektedir. Belirtilerinize oldukça dikkat edin ve temizleninceye kadar kendinizi nemli ve besleyici tutmaya oldukça özen gösterin. Eğer bu sorun iki günden çok daha uzun sürer ise, doktorunuza danışmalısınız.
İshal İçin Hangi Doktora Gidilir?
İshal problemi teşhisi ve tedavisi için size en yakın sağlık ocağından aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına ya da herhangi bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz.