TRANSDÜSERLER VE SENSÖRLER
Sensörler hakkındaki yazı dizisinin bu bölümünde sensörler ve trandüserler hakkında genel biligiler verilmiştir.
Transdüserler,farklı enerjiler arasında dönüşüm yapan elamanlardır.Elektriksel açıdan transdüser,herhangi bir fiziksel büyüklüğü elektriksel işarete dönüştüren eleman olarak tanımlanabilir.Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan cihazlara “sensör”, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren cihazlara “trandüser” denir.
Transdüser genel olarak enerji dönüştürücü olarak tanımlanırken sensörler ise,farklı enerjiler arasında dönüşüm yapan elamanlardır.Sensör ve transdüser terimlerini birbirinden tamamen ayrılamazlar.Bu nedenledir ki 1969 yılında ISA(Instrument Society of America) bu iki terimi eş anlamlı olarak kabul etmiş ve “ölçülebilen fiziksel özellik,miktar ve koşulların kullanılabilir elektriksel miktara dönüştüren bir araç” olarak tanımlanmıştır.
Algılayıcılar ölçme, kontrol ve regülasyon teknolojisinin, son yıllarda sıklıkla kullanılan önemli bir elemanı haline geldiler. Algılayıcılar takip eden işlemciye her proses büyüklüğü hakkında bilgi verirler. Proses büyüklüklerine örnek olarak sıcaklık, basınç, kuvvet, uzunluk, dönme açısı, sıvı seviyesi, debi gibi fiziksel büyüklükler verilebilir. Birçok fiziksel büyüklüğün belirlenmesi amacıyla, bu büyüklüklere hassasiyetle tepki veren ve uygun sinyalleri ileten algılayıcılar kullanılır.
Sensörler ve transduserler sadece endüstriyel firmalarda kullanılan cihazlar değildir.Günlük hayatımızda da bizi değişik ortamlarda sürekli gözleyen gözler gibidir. Bizim programladığımız gibi işlerini aksatmadan yapan işçilerdir. Örneğin; ayarladığımız sıcaklığı algılayarak çalışan oda ısıtıcıları, TV kumandasından sürekli emir bekleyen televizyonun kumanda algılayıcısı, bizi gördüğünde otomatik açılan kapılar sensörlere en güzel örneklerdir.
Endüstriyel uygulamalarda sensör içeren bir devrelerde sensörden alınan bilgiler transdüserler ile elektriksel sinyale dönüştürüldükten sonra sinyal düzenleyici devrelerde istenilen formata sokulur daha sonra ise elektronik devreler tarafından yorumlanarak sistemler kontrol edilir.
Sensör seçim kriterleri ve sensör çeşitleri hakkında yazı dizisinin diğer bölümlerinde bilgi verilecektir.