Moda; toplumsal, kültürel ve ekonomik faktörlerin bir yansımasıdır. Giyim trendleri, her dönemin kendine özgü koşullarına göre şekillenir. Bu süreğen ilişki de modayı, hızla evrilen bir alan hâline getirir. Yani insanlık tarihi, modadan bağımsız düşünülemez. Zira tarih kitaplarında izlenen kronoloji, giyim tarzlarının dönemsel değişimini de ortaya koyar. Bu döngüsel süreçte beylerin klasikten sokak tarzına tercih ettiği görünümler daima değişir. Ayrıca daha önceki dönemlerde yankı uyandıran stiller, yıllar sonra güncel uyarlamalarla tekrar hayat bulur. Yazının devamından erkek modasının devridaimini ve 100 yıllık serüvenini dönemler itibarıyla görebilirsiniz.
Zaman Tünelinde Bir Yolculuk: 1900-1930 Yılları Arasında Erkek Şıklığı
1900-1930 yılları, erkek modasında milat kabul edilen dönemlerden biridir. Erkek giyiminde klasik tarzın hüküm sürdüğü bir zaman dilimidir. 1900’lerin başlarında beyler; genellikle üç parçalı takımlar, kravatlar ve şapkalar gibi geleneksel giyim parçalarını tercih etmiştir. Fakat I. Dünya Savaşı’nın etkisiyle erkek giyiminde bazı değişiklikler meydana geldi. Savaşın etkileri, giyimde daha rahat ve fonksiyonel tasarımların ortaya çıkmasına yol açtı. Bu dönemde pantolon paçaları daraltıldı, ceketler ince kesimlerle tasarlandı ve kravatlar daha dar hâle geldi.
Windsor Dükü Prens Edward, 1930’ların ünlü bir moda ikonuydu. Tüm dünyada geniş yankı uyandıran İngiliz drape takım elbisesine ve erkek yelek modasına popülerlik kazandırdı. Militarist izler taşıyan erkek takım elbiselerinin aksine Edward, daha zarif ve yumuşak hatlara sahip ceketler giyiyordu. 1930’ların takım elbiseleri, yüksek belli ve hafifçe daralan kıvrık manşetli pantolonlardan oluşuyordu. Bu dönemde erkek modasına şerit, kare ve ekose gibi klasik desenler hâkimdi.
1900’lü yılların birinci çeyreğinde Türkiye’de de kökten bir stil dönüşümü yaşanıyordu. Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk halkı, muasır medeniyetler seviyesine ulaşma hedefine yönelik kıyafet devrimiyle tanıştı. 1925’te yapılan Şapka ve Kıyafet Devrimi, alışılagelmiş giyim tarzını baştan aşağı değiştirdi. Modern giyim tarzının temellerinin atıldığı bu dönemde beyler, fes ve kalpak yerine çağdaş erkek şapkaları kullanmaya başladı. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk’ün balolarda, resmî ziyaretlerinde, günlük hayatında ve diğer aktivitelerinde giydiği zamanın ötesindeki kıyafetler de bu değişimi hızlandırdı.
Beyaz Perdenin İhtişamı: 1940-1950 Arası Sinemanın İlham Verdiği Erkek Modası
1940-1950 erkek modası, beyaz perdenin altın çağından izler taşır. Bu dönemin erkek modasına Hollywood yıldızlarının stilleri ve kostümleri damga vurmuştur. James Dean, Frank Sinatra, Dean Martin ve Marlon Brando gibi ikonik isimlerin tarzları, erkek giyimine yepyeni bir soluk getirdi. Amerikan sinemasının etkisiyle takım elbiselerin popülerliği arttı. Yüksek bel pantolonlar, tek düğmeli ve dar kesimli ceketler, bu dönemin erkek modasının temelini oluşturdu. Kravatlar ve papyonlar ise rağbet gören erkek aksesuarları arasındaydı. Ayrıca tarz sahibi beyler; kasketleri, renkli fötr ve hasır şapkaları da sıklıkla kullanıyordu.
Renkli Çağın Moda Yansımaları: 60’lar Erkek Giyim Stilleri
1960 modası, erkek giyiminde önemli bir dönüşümü temsil eder. 60’lı yıllarda Amerika’da ve Birleşik Krallık’ta başlayan karşı kültür akımı, erkek modasında da radikal bir değişim yarattı. Bu dönemde kıyafetlerde cesur renkler ve desenler hâkim oldu. Normlara meydan okunan 60’lar, aynı zamanda Mad Men dönemi olarak da bilinir. Bu ikonik televizyon dizisinde söz konusu yılların terzilik harikası erkek stili en şık hâliyle yansıtılır. Flanel kumaştan tasarlanan takım elbiseler, klasik tarzın temsilcisi Oxford gömlek modelleriyle bir araya gelir. Yani bir tezatlıklar dönemi olan 60’larda hem aykırı hem de klasik erkek modası aynı anda benimsenmiştir.
Rock’n Roll Ruhu: Psychedelic Rock’ın Erkek Modasına Katkısı
Psychedelic rock, 1960’ların ikinci yarısında müzik sahnesini kökten sarsan ve gençlik kültürünü etkileyen bir akım olarak yükselmiştir. Bu aykırı tarz sadece müzik dünyasını değil; aynı zamanda erkek giyimini de büyük ölçüde etkiledi. Sanatçılar ve hayranları, ezberleri bozan bir giyim tarzını benimsedi. Parlak renkler, deri ceketler, yırtık kotlar ve uzun saçlar, bu dönemin erkek modasının vazgeçilmezleri hâline geldi. Yani sınırsız hayal gücünü destekleyen psychedelic rock, erkek giyimine de özgün ve yaratıcı bir soluk getirdi.
60’lar Sonu Hippi Kültürünün Modaya Etkileri
1960’ların sonlarına doğru hippi kültürü, gençler arasında büyük bir etki yarattı. Bu harekette barış, özgürlük, doğa ve karşı kültürün vurgulandığı bir felsefe benimsendi. Söz konusu değerler, genç erkek giyim modasında da yankı buldu. Hippi giyim tarzı, rahat kesimli ve rengârenk kıyafetlerden oluşuyordu. Bu dönemin modasında karmaşık desenler, çiçek baskıları, yırtık kotlar, geniş kenarlı şapkalar, püsküllü yelekler ve uzun saçlar öne çıkıyordu. Yani hippi stilinin temelini oluşturan özgürlük, 1960’ların sınır tanımayan erkek modasına da yön vermiştir.
Disko Topu Altında 1970’lerin Göz Alıcı Erkek Modası
Eğlencenin yılları olan 1970’ler, erkek modası açısından ikonik bir dönemdir. Disko müziğinin yükselişi, dönemin giyim tarzını kayde değer ölçüde etkilemiştir. 70’li yıllarda genellikle parlak, renkli ve dikkat çekici kumaşlar tercih ediliyordu. Dar kesim ceketler, çiçek desenli gömlekler, yüksek belli ve geniş paçalı pantolonlar, beylerin dikkat çekici kombinlerinde yer buluyordu. 70’lerin erkek modasına, iddialı aksesuarlar da damga vurmuştur. Geniş kravatlar, büyük güneş gözlükleri ve platform ayakkabılar, tarzına renk katmak isteyen beyler tarafından sıklıkla tercih ediliyordu.
Müziğin Moda Üzerindeki Etkisinde Punk Ruhu ve Işıltılı 80’ler
Müzik ve moda, geçmişten bugüne birbirini etkileyen iki güçlü sanat formudur. 1980’ler, bu ilişkiyi çarpıcı şekilde yansıtan dönemlerin başında yer alır. Punk müziğin isyankâr ruhu, özellikle gençler arasında büyük bir etki yarattı. Deri ceketler, yırtık kotlar, metal tokalı kemerler ve asi saç stilleri, punk alt kültürünün simgeleri hâline geldi. Dönemin parlak ve ışıltılı atmosferi, 80’ler erkek modasında karşıt bir akım oluşturdu. Renkli kıyafetler ve ekstrem saç kesimleri, dönemin pop ikonlarının imza tarzlarıydı. Her açıdan taban tabana zıt olan bu iki müzik tarzı, o yılların dinamik erkek sokak modasına yön verdi.
90’lar Nostaljisinde Erkek Giyim Modası
1990’ların moda dünyasında “uyumsuzluğun uyumu” anlayışı baskındı. Önceki yıllardaki gösterişli görünümün aksine 90’lar erkek modasında daha rahat ve gündelik bir estetik benimsenmiştir. Bu yıllarda büyük beden kıyafetler giymek, çeşitli alt kültürlerin tarzlarını birleştirmek, desenleri ve dokuları karıştırmak gibi trendler vardı. 1990’lı yıllarda beylerin sıklıkla tercih ettiği kıyafetler ise şunlardır:
- Balıkçı yaka kazaklar
- Bol kesim takım elbiseler
- Kot şortlar, ceketler ve yelekler
- Ekose gömlekler ve ceketler
- Bol kargo ve kot pantolonlar
- Bomber ceketler
Sayılan kıyafetlerin neredeyse tamamı, yakın dönemde yeniden moda hâline gelmiştir. Örneğin 90’lı yıllarda sıklıkla tercih edilen balıkçı yaka kazaklar, günümüzde de tarz sahibi beylerin gardıroplarında yer bulur. Erkek kış modasının vazgeçilmezleri arasındaki bu kazakları, farklı model ve renk seçenekleri sunan Germirli’den satın alabilirsiniz.
Yeni Binyılın Moda Yolculuğu: 2000’lerden Günümüze Erkek Giyim Modası
Yeni milenyumun başlangıcı, bazı radikal sosyokültürel değişimleri ve erkek modası dönüşümlerini beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla 2000’ler erkek modası, günlük stilden klasiğe geçişi temsil eder. Bu geçiş döneminde klasik tarzı vurgulayan hırkalar ve polo yaka üst giyim ürünleri popülerlik kazandı. Erkek yaz modasında ise baskılı ve V yaka tişörtlere sıklıkla rastlanıyordu.
Söz konusu trendlerin pek çoğu, yeni binyılın ikinci çeyreğinde de etkilerini sürdürmeye devam eder. Örneğin V yaka tişörtler, günümüzde hem günlük tarzda hem özel anlarda sıklıkla tercih edilir. Benzer şekilde hırkalar ve polo yaka tişörtler de stiline önem veren beylerin kombinlerinde yer alır. Geçmişten bugüne erkek modasının vazgeçilmezlerinden olan kıyafetleri ve aksesuarları, Germirli’nin zamana meydan okuyan ürünleri arasında bulabilirsiniz.