Fiyat istikrarının önemi
29 Ocak 2021
Fiyat istikrarı denildiğinde sıfır düzeyinde bir enflasyon kastedilmiyor. Fiyat artışının her yıl %2 -hadi bizim için %3 olsun- civarında kaldığı bir ülkede fiyat istikrarı olduğu rahatlıkla söylenebilir. Yüzde 0 enflasyon ya da fiyatların sabit kalması istenilir bir durum değil. Çünkü bir ‘tık’ ötesi fiyat düşüşü demek; çok tehlikeli. Fiyatların sürekli düştüğü bir ortamda harcamalar erteleniyor. Bu da ekonominin daralması ve işsizliğin yükselmesi anlamına geliyor. Tıpkı 1990’larda Japonya’da yaşandığı gibi. Fiyat artışlarının sıfıra yaklaştığı bir dünya elbette Türkiye için bir hayal.
[Devamı]
2.2 kat zengin ama 18 kat destek veriyor
27 Ocak 2021
Dün, Güven Sak’ın yazısında yer alıyordu. Açıkladığı yeni destek paketiyle birlikte ABD’nin pandeminin başından bu yana vatandaşlarına verdiği doğrudan gelir desteği milli gelirinin yüzde 27’sine ulaşmış olacakmış. Türkiye’nin ise vatandaşlarına verdiği doğrudan gelir desteğinin boyutu milli gelirimizin yüzde 1,5’i kadar olduğu belirtiliyordu aynı yazıda.
[Devamı]
Milli gelirin yüzde 27’si
26 Ocak 2021
2021 yılını zorlaştıran nedir? 2021 yılını dünyanın tamamı için zorlaştıran iki temel hadise var aslında. Bunlardan ilki gıda fiyatlarının hızlı artışı, ikincisi ise istihdamın azalmaya devam etmesi ya da yeniden artmaya başlamaması olasılığı. Bu ne demek? Hane halklarının COVID-19 nedeniyle gelir kaybına uğradığı bir dönemde, gıda fiyatlarındaki artış eğilimi bir nevi çifte riziko gibi doğrusu.
[Devamı]
FETÖ milliyetçi miydi, İslamcı mıydı?
24 Ocak 2021
FETÖ bir kült örgüttür. Kült örgütler Türkiye’de maalesef yeterince anlaşılabilmiş yapılar değildir. Bu yüzden FETÖ konusunda da hâlâ hatalı, yanlış tespitlerle karşılaşmaya devam ediyoruz. En üzücü olanı bunun ilahiyat, akademi dünyasından gelmesi. Geçen gün sosyal medyada Prof. Dr. Mehmet Büyükkara’nın “Fethullah Gülen de sıkı bir milliyetçiydi hocam, unutmamak lazım, FETÖ hiçbir zaman ümmetçi bir çizgiye gelememiştir.” Tweeti de tam bu türden bir hatayı içinde barındırıyor. Büyükkara, Mezhepler Tarihi konusunda yetkin bir uzman ama açık söyleyeyim ki, FETÖ konusunda birçok meslektaşım hem geçmiş yorumlarında hem mevcut tespitlerinde hata yaptılar. Muhtemelen bu durum, FETÖ’nün tüm eserlerini gözden geçirmemekten ve FETÖ’nün kült örgüt karakterini dikkate almamaktan kaynaklandı.
[Devamı]
Hazine neden yurtdışında yüksek faiz ile borçlanıyor?
22 Ocak 2021
Salı günü Hazine Eurobond pazarında 3.5 milyar dolarlık tahvil sattı (borçlandı). Beş yıllık tahvilin getirisi yüzde 4.9, 10 yıllık tahvilin getirisi ise yüzde 5.95 oldu. Uzmanlar bu borçlanma maliyetinin beklenenden düşük olduğunun altını çiziyorlar ve başarılı bir borçlanma operasyonu gerçekleştirildiğini vurguluyorlar.
[Devamı]
Yüksek faiz çıkmazından çıkmak
20 Ocak 2021
2021 nasıl bir yıl olacak? Yanıtlaması zor bir soru. Çok fazla belirsizlik var. Belirleyici olacaklar listesinin başında elbette COVID-19 aşısı var. Yeterli sayıda vatandaşımızı aşılayabilecek miyiz? Bu sayıya kısa sürede ulaşabilecek miyiz? Hizmet sektörünü olumsuz etkileyen sosyal mesafe önlemlerinin ne kadar devam edeceği, turizm gelirlerimizin ne olacağı, ihraç ürünlerimize olan talebin nasıl şekilleneceği ve belirsizliğin ne ölçüde değişeceği verilecek yanıtlara bağlı. Kaldı ki sadece Türkiye’deki aşılama değil küresel ölçekteki aşılama da önemli.
[Devamı]
2021 nasıl olur?
19 Ocak 2021
Geçen gün, Dünya Bankası Başkanı David Malpass, Eurasia’dan Ian Bremmer’e COVID-19 aşısının yaygın dağıtımının “2021 yılının ikinci yarısına, hatta 2022 yılına sarkabileceğini” anlatıyordu. Aklında özellikle aşı üretiminin yetersizliği ve gelişmekte olan ülkelerin aşıya erişim sorunları vardı. Bu çerçevede, 2021 yılının ekonomi açısından bakıldığında, 2020 yılına benzemesini mi beklemek gerekiyor? Evet ve de hayır.
[Devamı]
Göç tersine mi dönecek, yoksa başka diyarlara mı gidilecek?
15 Ocak 2021
Sanayi üretimi son on yılda ortalama yüzde 0.54 oranında artmış. Bu değer, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış üretim verisinin aylık artış oranlarının ortalaması. Yıllık olarak yüzde 6,7’ye denk düşüyor. On yıl yerine son yirmi yıla da baksanız benzer bir değer karşınıza çıkıyor. Pandemiye karşı alınan önlemler sonucunda geçen yılın Nisan ayında yüzde 30,1 oranında azalmıştı üretim. Mayısta yüzde 18,1 arttı, sonra bu artış oranları hep düştü. Dün açıklanan Kasım ayı verisine göre üretim artışı yüzde 1,3. Farklı bir ifadeyle, düşmüş hali bile hala oldukça yüksek bir üretim artışına işaret ediyor. Üretim, yılın on iki ayı aynı oranda artsaydı (1,3’ü yıllıklandırıldığında) yüzde 16,8 gibi çarpıcı bir üretim artışı olacaktı.
[Devamı]
Bir uçtan öteki uca savrulmamak için
13 Ocak 2021
Tekrar dile getirmekte bir sorun olmasa gerek: Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik sorunları salt para politikası ve birkaç süslü “yapacağız, edeceğiz” cümleleri ile çözmek mümkün değil.
[Devamı]
Yine o aynı “Açlık Oyunları” dünyası
12 Ocak 2021
Bakın bu yıl ikinci kez oluyor. Bu hafta, Kapitol’e (Capitol-Amerikan Kongre Binası) saldıran güruhu televizyon başında izlerken, ben yine kendimi Susanne Collins’in “Açlık Oyunları” dünyasında gibi hissettim doğrusu. Temmuz ayı civarında “Black Lives Matter” ayaklanmaları sırasında da böyle olmuştum. Bu kez kalabalık, esasen beyazlardan oluşuyordu ama hadise yine aynı “Açlık Oyunları” dünyasında geçiyor gibiydi. Neden?
[Devamı]