Bangladeş, dünya kamuoyunun tüm tepkilerine rağmen Cemaat-i İslami Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Abdülkadir Molla’yı (65) dün idam etti.
1971 yılında ülkenin bağımsızlık savaşında Pakistan ordusuyla işbirliği yapıp 381 Bangladeşlinin ölümünden sorumlu tutulan Molla’nın ertelenen infazı, Yüksek Mahkeme tarafından dün sabah onanmıştı. Şok gelişmenin ardından ülkede, karşıt fikirli gruplar arasında çıkabilecek büyük çatışmalardan endişe ediliyor. Gelecek ay yapılması planlanan seçimler öncesinde siyasi çekişmelerin sokağa yansıması sebebiyle çıkan olaylarda ekim ayından bu yana 100 kişi hayatını kaybetmişti.
Mahkemenin nihai kararının açıklanması sonrası konuşan müdafaa avukatlarından Handakir Mahbub Hüseyin karara tepkisini “Müvekkilim adil yargılamadan mahrum bırakılmıştır.” ifadeleriyle dile getirdi.
İdam kararına tepkiler ülke içi ve dışarısında sosyal paylaşım sitelerinde dile getirilirken, ülke medyasında Bangladeşli birçok cep telefonu kullanıcısına henüz infaz gerçekleşmeden “Molla öldü. Bangladeş’te iç savaş çıktı.” şeklinde bir mesaj geldiği kaydedildi. Mesajın kaynağının ortaya çıkarılması için soruşturma başlatıldı.
Önce müebbet, sonra idam
Molla, ülkenin 1971’de Pakistan’a karşı verilen bağımsızlık savaşında sivillere karşı işlenen suçları yargılamak için 2010’da kurulan özel mahkeme tarafından yargılanmış ve hakkında ilk olarak şubat ayında müebbet hapis cezası verilmişti. Yerel mahkemenin Molla’yı 12 kişinin öldürülmesinde doğrudan ve Pakistan askerlerinin 369 kişiyi öldürmesine yardımcı olmaktan suçlu bularak verdiği bu ceza eylül ayında ise Yüksek Mahkeme tarafından idama çevrilmişti. Salıyı çarşambaya bağlayan gece planlanan infaz ise itirazlar üzerine yalnızca 90 dakika kala askıya alınmıştı.
Molla, 42 yıl önce işlendiği iddia edilen savaş suçları dolayısıyla başlatılan ‘özel’ yargılamalar sonucu idam edilen ilk kişi oldu. Hükümet, Pakistan askerlerinin “iç destekçilerin” de yardımıyla 3 milyon kişi öldürdüğünü ve 200 bin kadına tecavüz ettiğini iddia ediyor. Muhalefet ise sanıklarının çoğu muhalif isimlerden oluşan yargılamaların siyasi olduğunu savunuyor.
5 Ocak’ta yapılacağı açıklanan genel seçimlerde yarışın mevcut Başbakan Şeyh Hasina’nın Bangladeş Halk Ligi ile eski Başbakan Begüm Halide Ziya’nın anamuhalefet Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) arasında geçmesi bekleniyor. Muhalefet, ülkeyi seçimlere götürecek bir geçici hükümet kurulmasını isterken Başbakan Hasina ise taviz vermeyerek ülkede seçimlerin mevcut hükümetin idaresi altında yapılacağını söylüyor. Hükümet ile muhalefet arasındaki bu ihtilaf nedeniyle yapılan protesto ve grevlerde yaşanan şiddet olayları ülkedeki atmosferin çok gergin seyretmesine yol açıyor. İnfaz sonrasında gerginliğin tırmanmasıyla seçim öncesindeki hassas süreçte daha fazla kan dökülmesinden korkuluyor.
İttifak halinde olduğu Cemaat-i İslami Partisi’nin önde gelen isimlerinden Molla hakkında verilen karar sonrasında BNP, idamın infaz edilmesi halinde “vahim sonuçlar” doğuracağı uyarısında bulunmuştu.
Geçtiğimiz yıl mahkeme, 1971 yılında Bangladeş’in bağımsızlık savaşında Pakistan’a yardım ettiği gerekçesiyle 3 milyon Bangladeş askerinin ölümünden sorumlu tuttuğu Molla hakkında idam kararı vermişti. İnfazın dün gece saat 00:01 de gerçekleşmesi beklenirken, yapılan itirazı değerlendiren mahkeme, infazı ertelediğini duyurmuştu.
Öte yandan, avukatların, önümüzdeki ay gerçekleşecek genel seçimlerde siyasi şiddetin baş gösterebileceğini ve kararın askıya alınması için mahkemeyi ikna etmeye çalıştığı belirtiliyor.
İdam kararı hakkındaki memnuniyetsizlik sosyal paylaşım sitelerinde dile getirilirken, bir çok cep telefonu kullanıcısına 'Molla öldü. Bangladeşte iç savaş çıktı.' şeklinde mesaj geldiği kaydedildi. Mesajları kimin gönderdiği bilinmezken, Bangladeş Telekomünikasyon Düzenleme Komisyonu'nun mesajı kimin gönderdiğini belirlemek için çalışma başlattığı ifade edildi.
ÜLKENİN GÜNDEMİNDEN DÜŞMÜYOR
İlk olarak 2010 yılında Başbakan Şeyh Hasina, 1971'de Pakistan'a karşı bağımsızlık savaşı sırasında savaş suçu işleyen şüpheliler ile ilgili özel bir çalışma başlatmıştı.
Hükümet, bağımsızlık savaşı sırasında Pakistan ile işbirliği yapan savaş suçu işlemekle suçlanan kişileri, 3 milyon askerin ölümünden sorumlu tuttu. Cemaat-i İslami partisinin önde gelen 6 mensubu hakkında çıkan idam kararı sonrası hükümetin, yaklaşan seçimlerde oy oranını artırmak için bu yola başvurduğu iddia ediliyor.
Ülke genelinde kanlı çatışmaların baş gösterdiği protestolar sonucu son 1 ayda 100 kişi ölürken, kritik bölgelere polis takviyesi yapıldı. Molla’nın partisi ise kararın tamamen siyasi olduğunu ve yaklaşan seçimlerde muhalefetin güçsüzleştirilmesi için kampanya başlatıldığını duyurdu. Parti ayrıca, mahkeme kararının uluslararası insan hakları grupları tarafından doğru bulunmadığını belirtirken, hükümet konuyu yalanladı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navi Pillay, Başbakan Hasina’ya yürütmeyle ilgili uluslararası insan hakları kurallarına riayet edilmediği uyarısında bulundu. Molla, geçtiğimiz şubat ayında savaş suçundan hüküm yemiş ve ömür boyu hapse mahkum edilmişti. Ancak Bangladeş anayasa mahkemesi, müebbet cezasını kaldırıp, ülke genelinde büyük kaosa yol açan Molla’nın idam edilmesi yönünde karar almıştı.
ABDÜLKADİR MOLLA KİMDİR?
Bangladeş'te 1971 yılındaki bağımsızlık mücadelesi sırasında savaş suçu işlediği iftirasıyla hakkında idam cezası kararı çıkan Cemaat-i İslâmi Partisi liderlerinden biri olan Abdülkadir Molla, partinin genel sekreter yardımcılığı görevini yürütüyordu. Geçmişte The Daily Sangram gazetesinin yayın yönetmenliğini de yapan Abdülkadir Molla, 1986 ve 1996 yıllarında iki kez parlamentoya girebilmek için aday oldu.
Bangladeş'te 2009 yılında kurulan Uluslararası Suçlar Mahkemesi'nde yargılanan, 5 Şubat 2013'te savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla bağlantılı 6 iftiranın 5'inden mahkûm olanAbdülkadir Molla, bağımsızlık savaşı sırasında El Bedr milis gücünün üyesiydi.
Kararın açıklanmasının ardından savaş suçlarından yargılananların idamla cezalandırılmasını isteyen Şahbag protestoları başladı. Dakka'da başlayan protestolar, ülkenin diğer kesimlerine sıçradı. Protestocuların talepleri arasında Cemaat-i İslâmi Partisi'nin yasaklanması da bulunuyordu. Bunun üzerine Cemaat-i İslâmi Partisi, mahkûm olan ve suçlanan liderlerinin serbest bırakılması talebiyle karşı gösteriler başlattı. Bangladeş Yüksek Mahkemesi, 17 Eylül 2013 tarihinde Abdülkadir Molla'ya verilen ömür boyu hapis cezasını idam cezasına çevirdi.