BM Genel Kurulu, 4 Şubat’ta Rusya ve Çin’in çifte veto engeline takılan bir karar tasarısına benzer bir tasarıyı ezici bir çoğunlukla kabul ederek, Arap Birliği’nin Suriye’de demokrasiye geçiş planına tam destek verdi.
Suudi Arabistan’ın kaleme aldığı karar tasarısı, 193 üyeli Kurul’da dün yapılan oylamada 11 aleyhte ve 17 çekimser oya karşılık 137 leyhte oyla kabul edildi. Üç ülkenin delegasyonu ise, oylarının elektronik oy tabelasına kaydedilemediğini söylediler. Rusya ve Çin'in yanı sıra İran, Kuzey Kore, Venezüella ve Bolivya da, karar tasarısına karşı oy kullanan ülkeler arasında yer aldı.
BM Genel Kurulu'nda hiçbir ülkenin veto yetkisi bulunmadığı için kararlar oy çokluğu ile kabul ediliyor, ancak Güvenlik Konseyi kararlarının aksine Genel Kurul kararlarının hukuki bağlayıcılığı bulunmuyor.
‘Esad üzerindeki baskıyı artırabilir'
Batılı diplomatlar, Suriye lideri ve onu destekleyenleri izole etmeyi amaçlayan ve bu bakımdan sembolik önem taşıyan kararın büyük bir çoğunlukla kabul edilmesinin, Arap Birliği planına uyması için Esad üzerindeki baskıyı arttıracağına işaret ettiler.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Susan Rice, oylamadan sonra yayınladığı açıklamada, “Bugün BM Genel Kurulu, Suriye halkına “dünya sizinle beraber” şeklinde açık bir mesaj göndermiştir” dedi. Böylece BM’ye üye ülkelerin ezici çoğunluğunun, Suriyelilerin çektiği ızdırabı sona erdirmek için Arap Birliği’nce ortaya konulan planı desteklediğine dikkat çeken Rice, “Beşar Esad, hiç bu kadar izole edilmemişti” ifadesini kullandı.
Suriye'den komplo iddiası
Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi Beşar Caferi ise, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada kararı reddetti ve bunun “Suriye hükümetini devirmeyi” ve “terörist” olarak nitelendirdiği muhalefetin ülkenin yönetimini devralmasını amaçlayan “bir komplonun parçası” olduğunu öne sürdü.
“Bu tasarıyı destekleyen ve özellikle de Suriye’ye karşı siyasi ve medya saldırılarını yönlendiren ülkelerin gerçek niyetleri hakkında derin kaygılarımız var” diyen Caferi, bu ülkelerin Suriye’deki “silahlı terörist gruplara” tüm siyasi, mali ve medya desteği sağladığını ve uluslararası forumlarda yer bulmalarını garantilediğini savundu.
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vitali Churkin ise, “Karar, Suriye yönetimini izole etmeye, onunla herhangi biçimde temas kurmayı reddetmeye ve siyasi bir çözüme ulaşmak için dışarıdan formül empoze etmeye kalkışmak yönünde endişe verici bir eğilimi yansıtıyor” dedi.
Karar neleri öngörüyor?
Genel Kurul’un, Arap Birliği’nin Suriyelilerin önderliğinde demokratik ve çoğulcu bir siyasi geçişi kolaylaştıracak 22 Ocak 2012 tarihli kararını “tümüyle” desteklediğini belirten karar, BM Genel Sekreteri’ni de Suriye’ye özel bir temsilci atamaya çağırıyor. “Suriye makamlarınca insan hakları ve temel özgürlüklerin sistemli ve yaygın biçimde ihlal edilmesini” şiddetle kınayan karar, Suriye’nin, kendi halkına karşı giriştiği tüm şiddete derhal son vermesini ve halkını korumasını, tüm siyasi tutukluların serbest bırakılmasını, tüm Suriye kuvvetlerinin kentler ve kasabalardan çekilmesini ve barışçı gösteri yapma özgürlüğünü güvence altına almasını istiyor.
Karar tasarısı ayrıca, Suriye’ye, ülkenin her tarafındaki Arap ve uluslararası medya ile tüm Arap Birliği ülkelerinin kuruluşlarının, ülkedeki durumun tam olarak ne olduğunu belirlemeleri ve mevcut olayları gözlemleyebilmeleri için, engelsiz ve tam hareket serbestisi sağlama çağrısı yapıyor.
© Deutsche Welle Türkçe
Haber: Sema Emiroğlu / New York
Editör: Başak Özay