Virüs kaynaklı tropik hastalık
Tıbbi adı (Sarı humma)
Muhtemel belirtiler
Ateş
Baş ağrısı
Mide bulantısı
Siyah dışkı
Kan kusma
Kusma
Göz kızarıklığı
Kas ağrısı
Dışkıda kan
Kısa süreli şuur kaybı
Hastalığın kısa tanımı
Sarı humma, subtropikal ve tropikal bölgelerde (özellikle sub-Sahara Afrikası ve Amazon havzası) sivrisinekler ile bulaşan virüsler sebebiyle oluşan bir enfeksiyöz hastalıktır. Çok ciddi durumlara sebep olup, özellikle erişkinlerde ölüme bile yol açabilir. Grip benzeri semptomlarla ortaya çıkar: ateş, bulantı ve ağrı. Nadir olarak, hastalarda sarılığa (ikterus) sebep olan karaciğer enflamasyonu (hepatit), hatta kanamaya yatkınlığın artması sonucu ölümcül olabilen kanama bozuklukları gelişebilir. Dünya Sağlık Örgütü etkilenen bölgelere seyahat etmeden önce aşılanmayı önermektedir.
Hastalığın tanımı
Sarı humma virüsü Afrika ve Güney Amerika’da çoğunlukla maymunlarda bulunmaktadır, fakat insanlara da sivrisinekler aracılığıyla bulaşabilir. Bulaştıktan 3-6 gün sonra (kuluçka dönemi) hastalık tipik olarak 3 evrede ortaya çıkar. Hastalık, çocuklarda sadece hafif semptomlar gösterirken, sıklıkla ağırlaşabilir ya da erişkinlerde ölümcül (ölüm oranı %50’ye yakın) seyredebilir.
Hastalığın oluşumu ve belirtileri
Hastalığın ilk evresinde, semptomlar gribe benzer, birden yükselen ateş (40°C), titreme, başağrısı ve kas ağrısı, bulantı ve kusma ve de konjuktivit görülür. Ikinci evrede (3-4. gün), ateş düşer ve semptomlar azalır. Hastalık bundan sonra ya iyileşir, ya da üçüncü evreye ilerler. Bu evrede, ateş tekrar yükselir ve organlar hasar görmeye başlar. Karaciğer ve böbrek yetmezliği ve gastrointestinal sistemde ya da ciltte kanama görülür. Kan kaybı ve ateşin kombinasyonu genellikle dolaşım yetmezliğine bağlı şoka sebep olur.
Hastalığın etkisi ve tedavisi
Sebebin tedavi edilmesi, yani virüsün öldürülmesi, mümkün değildir. Sadece, hastaları yoğun bakım ünitesinde tedavi etmek ve semptomlarını gidererek sıvı kayıplarını dengelemek mümkündür. Erişkin ölüm oranı %20 ve %50 arasındadır, bu sebeple tropikal ülkelere seyahat etmeden önce aşılanma önerileri hakkında bilgi edinmek gerekir. Çünkü diğer hastalıklar için de aşı gerekebilir, ve özellikle sarı humma aşısı diğer hastalıkların aşısından belirli bir süre sonra yapılmalıdır. Olmanız gereken aşıları mümkün olan en erken şekilde planlamanız gerekmektedir.
Kime gidebilirim?
Çocuk hastalıkları
Dahiliye
Enfeksiyon hastalıkları