BAKIM23 Temmuz 2012 Pazartesi - 16:33
Kategori: Makale
PAYLAŞ
İş makinelerinde; Uzun ömürlü olmaları Verimli çalışmaları Ekonomik çalışmaları için yapılması gereken işlemlere bakım adı verilir. Makinelerde nerede, ne zaman, nasıl bakım yapılacağı üretici firmaların bakım talimatlarında belirtildiği şekilde yerine getirilmelidir. Bakım yapılabilmesinin en önemli şartı kayıt tutmaktır. Bu da makineye ait çalışma sürelerini gösteren çalışma saatlerinin faal durumda olmaları ile mümkündür. Operatör gün sonunda çalışma saatinden okuduğu değeri yazmalıdır BAKIM ŞEKİLLERİ Kontrol İş makinesi operatörünün makinesi ile işe başlamadan önce ya da iş bitiminde yapmış olduğu kontrolde gözle muayenesi ve şüphelendiği durumlarda elle yapmış olduğu kontrollerdir. (Makinenin genel durumunun değerlendirilmesi, gevşek cıvataların kontrolü ve sıkılması.) Tamamlama İş makinesi motorunda ve diğer elemanlarında kullanılan yağ, hidrolik ve su kontrolü ve eksikse tamamlanması işlemidir. (Motor yağı, hidrolik yağı, soğutma suyu, akümülatör sıvısı.) Değiştirme Makinelerde kullanılan bazı parçaların ve yardımcı sıvıların kullanma sürelerinin bitiminde yenisiyle değiştirilmesi işlemidir. (Motor yağı, filtreler, tekerlek lastiği vb.) Ayarlama İş makinelerinde çalıştırma talimatı değerlerinin üstünde ya da altında bir durum söz konusu ise belirtilen değere ulaşabilmesi için yapılması gereken işlemdir. (Motor ayarları, vantilatör kayışının gerginlik ayarı, basınç ayarları, ekipman ayarları vb.) Kuru Yağlama (Şasi Yağlaması) Makine üreticisi ve işleticisi firmaların bakım talimatlarına göre makine üzerindeki gresörlüklerin , açıkta çalışan dişli, zincir, halat gibi parçaların gresle yağlanması işlemidir. Onarım Operatörün bilgi ve öğrendikleri çerçevesinde makinesinin çalışmayan aksamlarını çalışır duruma getirmesi işlemidir. BAKIM ZAMANLARI Genellikle aşağıda belirtilen zamanlarda bakım yapılması tavsiye edilir: Günlük bakım: 1-10 çalışma saati Periyodik bakım: 50, 250, 500, 1000, 2000 çalışma saatleri S.O.S. bakım (Erken uyarı) Depolama bakım veya kışlık bakım Günlük Bakım Operatörün 1-10 saate (her gün) ya da vardiya değişiminde, makine imalatçısının ve işyerinin talimatları doğrultusunda yaptığı bakımdır. Genel metotlar ve işlemler 4 faaliyette toplanabilir. Çalışma öncesi kontrol ve bakım Isıtma sırasında kontrol Çalışma sırasında kontrol İş bitimi kontrolü ve bakımı Çalıştırma Öncesi Kontrol ve Bakım Operatör kendi emniyet ve makinenin azami ömrü bakımından çalıştırmadan önce makine etrafında dolaşarak şu kontrol ve bakımları yapar. Hasarlı, gevşek ve aşınmış parçalar: Makinenin dış aksam durumu, yürüyüş takımları ve ataşmanlarda gözle görülebilecek gevşeme, çatlama, kırılma, aşınma gibi durumların olup olmadığının kontrolü, varsa arızalarının giderilmesidir. Sıvı sızıntıları: Hidrolik yağ, yakıt, su sızıntıları ile fren hidrolik sızıntıları, şanzıman ve hidrolik devrede olabilecek sızıntılar kontrolü, varsa önlem alınması. Sıvı seviyeleri: Motor yağ seviyesi, soğutma suyu seviyesi, akü eriyik seviyesi, fren hidroliği seviyesi kontrolü ve gereğinin yapılmasıdır. Ön temizleyici ve hava filtresi: Günlük olarak ön temizleyicinin temizlenmesi, tıkanmış hava filtresinin temizlenmesi veya değiştirilmesi. Lastikler: Hava basınçlarının kontrolü, aşırı aşınma, kesilme ve yanak hasarlarının kontrolü ve eksiklerinin giderilmesi. Yakıt sistemi: Depo ve sistemdeki su ve tortunun tahliye edilmesi. Vantilatör kayışı: Gerginliği ve genel durumu kontrolü. Isıtma Sırasında Kontrol Motor çalıştırılır. (Park freni uygulanmış, ataşmanlar yere indirilmiş, vites boş konumda) Motorun 3-5 dakika ısınması sağlanır Motor yağ basınç, sıcaklık, şarj göstergelerinin çalışması kontrol edilir Varsa fren hava basınç göstergesi ve ilave göstergelerin de çalışması kontrol edilir Makinenin aydınlatma ve uyarı sistemleri kontrol edilir Boş halde kumanda levyeleri kullanılarak ataşman hareketleri kontrol edilir Makine yürütülerek yön vitesleri, direksiyon ve frenler tatbik edilerek kontrol edilir Bu kontroller tamamsa çalışmaya hazırdır Çalışma Sırasında Kontrol Motorda veya makinede anormal sesler olup olmadığı dinlenir Göstergelerin normal çalışıp çalışmadıkları gözlenir Makinedeki performans değişiklikleri takip edilir İş Bitimi Kontrolü ve Bakımı Akaryakıt ikmali yapılır Toz ve pislikler temizlenir Makine parka çekilir, ataşmanlar yere indirilir, park freni uygulanır Motor durdurulmadan önce 3-5 dakika rölantide çalıştırılır Motor stop edilir,çalışma saati kaydedilir Varsa fren hava tankları boşaltılır. Periyodik Bakım Periyodik bakım, kontrol, tamamlama gibi diğer bakım şekillerine ilave olarak “kuru yağlama” ve “ayarlama”yı da kapsamaktadır. Makine üreticisi firmalar bakım zamanlarını 50, 250, 500, 1000, 2000 gibi çalışma saatleriyle vermişlerdir. Bu periyodik bakım zamanlarında genellikle aşağıdaki işlemler yapılır. Motor, şanzıman, diferansiyel, hidrolik sistem v.b. yağlarının değiştirilmesi Makine üzerindeki tüm filtrelerin değişimi Kuru yağlama yapılması Tüm saplama, cıvata ve somunların kontrol edilip sıkıştırılması Motor ayarları ve diğer ünitelerin ayarlarının yapılması Periyodik ne zaman, nerede, nasıl ve ne şekilde yapılacağı üretici firmaların bakım kataloglarında belirtilmiştir, bu talimatlara göre bakım yapılması esas olmalıdır. S. O. S. Bakım (Erken Uyarı) Makinelerin yağ sistemlerinde, aşınarak oluşmuş ve filtreden geçebilecek kadar küçük mikroskobik metal parçalarının miktarı cihazlarda ölçülerek limit değerlerini aşanlar tespit edilmektedir. Her yağ değişiminde alınan numunelerde çalışmış yağın içinde genel olarak araştırılan elementler şunlardır. Makinenin genel olarak motor, şanzıman, cer, diferansiyel, hidrolik sistem yağları her yağ değişiminde analiz edilerek, yağın içinde bulunan aşırı element miktarları değerlendirilmek suretiyle ortaya çıkmaya hazır arıza belirlenebilir ve problemli kısım ağır hasara uğramadan önlemi alınabilir. Yağ analizi ile erken uyarı bakım sisteminde tek bir yağ numunesi ile durumun kritik olup olmadığını anlamak mümkündür. Fakat analizler sürekli yapıldığında henüz bu noktaya gelmeden gerekli tedbirlerin alınması sağlanır. Kontrol periyotları makine üreticisi firmaların yağ değişimi için önerdiği zamanlardır. Depolama Bakım Uzun sure iş verilmeyecek makinelerin stok veya park alanlarında çalışmadan bekletilmeleri gerektiğinde yapılacak bakımdır. Bakım işlemleri şunlardır; Makine yıkanıp temizlenir Lastik tekerlekli makine takoza alınır Akü sökülür, servise alınır Yakıt deposu boşaltılır Kuru yağlaması yapılır (greslenir) Açıkta kalan hidrolik sistem silindir rodları kalın yağ ile yağlanır Motor belirli zamanlarda (15 günde) çalıştırılarak makine ataşmanları boşta hareket ettirilir Bu sayede keçe, conta, ring gibi metal olmayan sızdırmazlık elemanlarının uzun süre yağsız kalıp kurumaları ve çatlamaları önlenir. BAKIM YAPARKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Yağ ilavesi esnasında makinenizde hangi cins ve viskozitede yağ kullanılıyorsa aynı yağ ile tamamlayınız Bütün kapak ve tapaları kapamayı unutmayınız Kontrol ve doldurma işlemi sürerken herhangi bir kısma yabancı madde girmesini önleyiniz Hidrolik yağ seviyesini ataşmanlar yere inmiş vaziyette kontrol ediniz Motor yağ seviyesini işe başlamadan motor durmuş vaziyette düz bir zeminde kontrol ediniz Lastik hava basınçlarını işe başlamadan lastik soğuk iken kontrol ediniz Soğutma su seviyesini motor soğuk iken kontrol ediniz, motora sıcakken su ilavesi yapmayınız Bakım amacı ile yapılan sökme, takma işlemlerinde uygun takım ve alet kullanınız, uygun sıkma torkunu tatbik ediniz Hava filtresi temizliğinde yüksek basınçlı hava kullanmayınız Bakın yapılacak yerlerin sökme işleminden önce temiz olmasına dikkat ediniz MAKİNE BAKIM KARTI Makine bakımının ilk şartı bu makine ile ilgili kayıtların tutulmasına bağlıdır. Günlük çalışma surelerinin yazılması, harcanan yakıt ve kullanılan bakım malzemelerinin günü gününe işlenmesi için özel formatta bakım kartları gerektirir. Çalışma saatlerinin toplamından bakım, ayar, revizyon durumları ile ilgili zamanlar belirlenir.