Britanya Kütüphanesi-Katar Vakfı işbirliği projesi sayesinde yarım milyonu geçen kıymetli tarihi arşivini ve elyazmalarını halka açık erişime sunan Katar Dijital Kütüphanesi faaliyete geçti.
Bu muhteşem kaynak Katar, Basra Körfezi ve ötesinin modern tarihiyle alakalı belge ve diğer öğeleri modern bir çevrimiçi portal üzerinden araştırmacılara ve kamuya tamamen açık ve ücretsiz hale getirdi.
Katar Dijital Kütüphanesi, beşeri potansiyeli Katar ve dünyanın yararına ortaya çıkarma gayesinde olan Qatar Foundation’ı, ulusal mirası korumayı ve Arap ve İslam değerleri ve kimliğini yükseltmeyi amaçlayan “Katar Ulusal Vizyonu 2030” gelişim planının prensipleri ekseninde destekliyor.
Katar Vakfı üyesi olan Katar Ulusal Kütüphanesi, araştırmacılara, öğrencilere ve halka kaynak sağlayarak ve bilgi paylaşımında bulunarak eğitimi ve halkın gelişimini teşvik etmek ve Katar’ın kültürel mirasını korumak ve göstermek adına sıkı bir çaba içinde.
Katar Vakfı’nın desteğiyle, alanında uzman bir teknik ekip, iki yılı aşkın bir süredir Birleşik Krallık’ın Hindistan arşivleri üzerinden ve Katar Ulusal Kütüphanesinin sahip olduğu ve yönettiği portal aracılığıyla halka açık olarak paylaşılacak materyalleri korumakta ve dijitalleştirmekte.
Katar Dijital Kütüphanesi, Hindistan arşivlerinde bulunan ve 18. yüzyılın ortalarından 1951’e kadar tarihlendirilen 475,000’i aşkın sayfaya çevrimiçi erişim sağlamakta ve Katar, Basra Körfezi ve Orta Doğu bölgelerinin modern tarihi olayları ile ilgili ilişki kurmakta.
Buna ek olarak, Katar Dijital Kütüphanesi, 25,000 sayfalık olan ve Orta Çağ’dan kalma İslam ve Arap dünyasına ait bilimsel elyazmalarını, tarihi haritaları, fotoğrafları ve ses kayıtlarını paylaşıyor.
Bu kıymetli materyaller ilk defa çevrimiçi olarak sunuluyor.
Katar Dijital Kütüphanesi Arapça ve İngilizce olmak üzere dijital kaynakların açık tanımlarını veriyor ve bu kaynaklar bireysel ya da araştırmaya dayalı amaçlar için her yerden ücretsiz olarak kullanılabiliyor.
Arap tarihini, kültürünü ve bilim, tıp, matematik ve geometri gibi alanlardaki İslam alimlerinin dikkate değer etkilerini aydınlatan Katar Dijital Kütüphanesi, İslami Arap kültür mirası ile Katar ve Basra Körfezi bölgesinin modern tarihi üzerine farkındalık yaratmada ve bilgi yaymada önemli bir rol oynayacaktır.
Katar dijital kütüphanesinin dikkat çeken bir özelliği de 1929’dan 1938’e kadar kullanılmış çeşitli bayrakların tanımlarına ve eskizlerine yer vermiş olması. Bunlara, 1913’ten 1949’a kadar hüküm sürmüş olan Katar şeyhi Abdullah bin Jasim Al Thani’nin kullandığı bayrağa ait rengi gösteren bir kumaş örneği de dahil.
Döneminin en önemli ticaret merkezi olan tarihi sahil kasabası Al-Zubarah’ın 1782 yılına ait ilk bahsi geçen kayıtlarının da içinde bulunduğu dijitalleştirilmiş sayfalar ayrıca Katar tarihinin diğer kilit noktalarını da gösteriyor.
Koleksiyonun başka bölümlerinde Katar’ın sahil kesiminin modern metodlarına göre 1823’te gerçekleştirilmiş ilk nüfus sayımının kayıtları da mevcut.
İslam alimleri tarafından sunulmuş olan 25,000 sayfalık İslam ve Arap bilim elyazmaları arasında ünlü İskenderiye’li matematikçi Öklit’in Data, ya da Kitaab-ul-mu’Tayat adlı eseri de yer almakta.
Milattan önce 10. yüzyılda Ishaq ibn Hunayn tarafından çevrilen ve Thabit ibn Qurrah tarafından tashih edilen bu metin şimdi Nasir al-Din al-Tusi nüshasında portal üzerinden sunuluyor.
Faaliyete geçme ile ilgili olarak Katar Vakfı başkanı mühendis Saad Al Muhannadi şöyle diyor: “Katar Dijital Kütüphanesi beşeri potansiyeli ortaya çıkaran ve kültürel mirasın daha iyi anlaşılması adına öğrenme ve gelişme süreçlerinde yardımcı olan değerli bir kaynak.
Bu Kütüphane, Katar Vakfı’nın, hepimizin geleceğine faydası olması için Katar, Basra Körfezi ve ötesindeki insanlar ile bilgi paylaşımına olan bağlılığının parlayan bir örneğidir.” Konuşmasına şöyle devam ediyor: “Katar Ulusal Kütüphanesi, karbon bazlı bir ekonomiden bilgiye dayalı bir ekonomiye geçiş yolculuğunda Katar’ı destekliyor.
“Katar Vakfı, Katar Ulusal Vizyonu 2030” gelişim planının hedeflerine paralel olarak Britanya Kütüphanesi ile işbirliğinin öğrenmeye, pek çok farklı disiplinde araştırmaya ve yenilik ve yaratıcılığı desteklemeye fayda sağlayacak olmasından gurur duymaktadır”.
Katar Ulusal Kütüphanesinin proje yöneticisi Dr. Claudia Lux, durumu şöyle yorumluyor:
“Katar Dijital Kütüphanesi, K.U.K.’nin Katar’ın mirası ve geleceğini birleştirme vizyonunu kapsıyor. K.U.K. Britanya Kütüphanesinin ve Qatar Foundation’ın bir partneri olmaktan gurur duyuyor ve bu müşterek çalışmanın sonuçları, İslami Arap Bilimleri ve Basra Körfezi tarihi ile ilgili dünyanın en önemli ve kolay ulaşılabilir kaynaklarından birini yaratarak gelecek nesillere esin kaynağı olacak. Katar Ulusal Kütüphanesi’nin yardımcı yöneticisi Saadi Al Said ise “Katar Dijital Kütüphanesi, Katar´daki her yaştan insanın ilgisini çekecek muhteşem bir materyal hazinesine sahip. İslami Arap elyazmalarından ulusumuzun tarihine yeni bakışlara varıncaya kadar, herkes için gerçekten bir şeyler var” diyor.
Britanya Kütüphanesi’nin baş yöneticisi Roly Keating şunları söylüyor:
“Arap kültürel mirası ve Basra Körfezi’ndeki İngiliz tarihi üzerine detaylı araştırmalar yapılmasına en büyük engellerden biri fizikseldi.
Önceden, arşivlenmiş bir yapıtı almak için Britanya Kütüphanesi’ne gitmeniz gerekiyordu. Şimdi ise bir tıklamayla bu engel kaldırılıyor ve konu üzerine küresel araştırmalar hiç olmadığı kadar hızlanacak.
Artık bölgeye ait yüz binlerce elyazması, arşivler, haritalar, ses kayıtları ve fotoğraflara ücretsiz ve açık erişimimiz var ve bunların hepsi en yüksek kalitede dijitalleştirilmiş durumdalar. Dijitalleştirme calışmaları, kütüphanedeki saklanan bilgileri küresel olarak paylaşılan bilgiler haline getiriyor”.
Katar Dijital Kütüphanesi’ne erişim için kullanıcılar bu bağlantıyı ziyaret edebilirler: http://www.qdl.qa