19 Temmuz mükerrer Resmi Gazete’de yayınlanan torba yasa ile vergi sistemine ve sosyal güvenliğe ilişkin önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerden en dikkat çekici olanı ise yurtdışı borçlanması yapacak gurbetçiler ile ilgili.
Bu maddelerde borçlanma tutarı ve borçlanılan sürelerin değerlendirilmesine yönelik kötü haberler mevcut. Bu sebeple de yurtdışı borçlanması yapmak isteyenlerin ellerini çabuk tutmaları gerekiyor.
BORÇLANMA ORANI YÜKSELECEK
Bir kişinin yurtdışı borçlanması yapabilmesi için borçlanılacak her gün için belli oranda prim ödemesi gerekiyor. Mevcut durumda, borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın yüzde 32'si tutarında.
Buna göre bir aylık yurtdışı borçlanması yapmak isteyenler en az 818 TL, bir yıllık borçlanma yapmak isteyenler ise en az 9.823 TL prim ödemesi gerekiyor.
Yapılan değişiklik ile yüzde 32’lik oran yüzde 45 olarak değiştirildi. Söz konusu değişikliğin nedeni ise ödenen prim ile kısa sürede emekli olunması sebebiyle SGK’nın aktüeryal dengesinin olumsuz etkilenmesi olarak gösteriliyor.
Yapılan değişiklikten sonra 2019 yılı için bir aylık yurtdışı borçlanması yapmak isteyenler en az 1.151 TL, bir yıllık borçlanma yapmak isteyenler ise en az 13.815 TL prim ödemesi gerekecek. Yani ödenecek tutarda yaklaşık yüzde 40’lık bir artış söz konusu olacak…
SON 10 GÜNÜNÜZ VAR
Yurtdışı borçlanmasında yapılacak söz konusu artıştan etkilenmemek için önünüzde çok uzun bir süre yok. Nitekim bu değişiklik Resmi Gazete’de yayımını izleyen aybaşından itibaren yürürlüğe girecek. Yani 1 Ağustos 2019 tarihinde yeni uygulamaya geçilecek. Dolayısıyla başvuru için elinizi çabuk tutmanız gerekiyor.
Peki söz konusu tarihlere kadar yurtdışı borçlanması yapmak isteyenlerin ne yapması gerekiyor? Öncelikle 1 Ağustos 2019 tarihinden önce borçlanma başvurusunda bulunulması gerekiyor. Ancak bu tarihe kadar borçlanma talebinde bulunulması yeterli değil. Aynı zamanda tahakkuk ettirilen borç tutarının, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerekiyor. Şayet bu sürede ödeme yapılmazsa yeniden yapılacak başvurularda zamlı tarife uygulanacak.
SİGORTALILIK STATÜSÜ DE DEĞİŞİYOR
Torba kanunla yapılan düzenlemede göze çarpan bir başka değişiklik ise yurtdışı borçlanmasındaki sigortalılık statüsü ile ilgili. Mevcut durumda, yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanuna göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa 4/b kapsamında (yani BağKur kapsamında) geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul ediliyor. Yani yurtdışı borçlanmasında şayet talep tarihinden önce en son 4/a kapsamında sigortalılığınız varsa borçlanılan süreler 4/a (SSK) kapsamında değerlendiriliyor. Aynı durum 4/c’liler yani memurlar için de geçerli ve borçlanılan süreler 4/c kapsamında değerlendiriliyor.
Yapılacak değişiklik ile yurtdışı borçlanmasına ait sürelerdeki ikili uygulamaya son verilecek ve tüm süreler 4/b kapsamında değerlendirilecek. Bu durum hizmetlerin birleştirilmesi esnasında son yedi yıl dikkate alınırken sigortalı aleyhine sonuçlar doğurabilir. Nitekim bilindiği üzere 4/b kapsamında emekli olabilmek için daha uzun prim ödeme gün sayıları isteniyor.
Aynen borçlanma tutarındaki zamda olduğu gibi bu değişiklikten etkilenmemek ve mümkünse borçlanılan sürelerin 4/a ve 4/c kapsamında değerlendirilmesini sağlamak için yasanın Resmi Gazete’de yayınlandığı tarihi takip eden aybaşına kadar başvurmak ve tahakkuk ettirilen borç tutarının, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenmesi gerekiyor. Aksi halde borçlanılacak tüm süreler 4/b kapsamında değerlendirilecek.