Global ısınma bu resif yapılarının en büyük düşmanı. Mercanların sağlıklı yaşayabilmesi için optimum sıcaklık değerleri 24-29°C arasında olması gerekiyor.
1998 ve 2001 yıllarında okyanuslarda meydana gelen aşırı sıcaklık artışlarında Japonya mercan resiflerinin büyük bir kısmı ağarma olayı yaşadı ve öldü.
Japonya’nın Okinawa Adalar grubu kristal berraklıktaki masmavi suları ve çevresinde barındırdığı canlı ekosistemle dünyanın önemli resif alanlarından birini oluşturur. Bu bölgede yer alan komüniteler dünyadaki mercan resif dağılımının en kuzey limitini oluşturması bakımından önem taşır. Bu enlemden yukarıda resif bulunmamakta.
Mercan resifleri denizler ve okyanuslardaki sucul ekosistemler içersinde en zengin canlı çeşitliliği sunan alanlar olarak bilinirler. Karasal ekosistemde Mangrovlar (hem kara hem sualtı) ve Yağmur Ormanları canlı zenginliğinde ilk sırada gelirken; sucul ekosistemler içersinde de en önde mercan resifleri yer alır. Bu canlı komüniteleri, sucul habitatın karbon döngüsünde önemli basamağı temsil etmelerinin yanında kalsiyum karbonat yapılı kaya benzeri iskeletleri sayesinde diğer canlılar için beslenme, barınma ve üreme gibi ihtiyaçların karşılandığı alanları oluştururlar. Sert mercan ekosistemleri, karnivor olan ve milyonlarca polipten meydana gelen kalkerli omurgasız canlılar olarak tanımlanabilir. Polipler canlılığı süresince mercan için besin tutmada görev alırken aynı zamanda da salgılarıyla canlının iskelet yapımında yardımcı rol üstlenir. Okyanuslarda yayılım gösteren dünyanın en geniş üç mercan resifi Avustralya Büyük Set Resifi, Filipinler Apo Resifi ve Karayipler Mezoamerikan Resifi olarak sıralanmaktadır. Bununla birlikte dünya sıralamasında resif yayılımına göre bölgeler, Avustralya, Güney Doğu Asya, Güney Batı Pasifik, Kızıldeniz, Mikronezya, Kuzey Karayipler, Doğu Afrika, Polinezya ve Doğu-Kuzey Asya olarak belirtilebilir.
Scleractinia şubesine ait olan bu canlıların dünya üzerindeki toplam tür sayısı 800’dür. Japonya Okinawa bölgesi için toplam tür sayıları; Yaeyama takımadaları 380, Okinawa adaları 340, Anami takımadaları 220, Tanegashima ve Shikoku arasındaki alanda 150, Kyushu adasından Kii yarımadasına kadar olan bölgede 100’dür. Tokyo çevresindeki kıyılarda ise 25-40 tür arası mercan komünitesi yaşam sürmekte.
Global ısınma bu resif yapılarının en büyük düşmanı. Mercanların sağlıklı yaşayabilmesi için optimum sıcaklık değerleri 24-29°C arasındadır. 1998 ve 2001 yıllarında okyanuslarda meydana gelen aşırı sıcaklık artışlarında Japonya mercan resiflerinin büyük bir kısmı ağarma olayı yaşamış ve ölmüştür. Bu alanların tekrar eski haline döndürülmesi için Japon bilim insanları yaklaşık 20 yıldır sualtı transplantasyon çalışmalarına büyük destek vermektedir. Ölen mercanların yerine yeni resifler oluşturmak adına dizayn edilen yapay materyaller (seramik, beton vb.) türlerin üreme faaliyetlerini gerçekleştirdikleri dönemlerde sualtında önceden belirlenen alanlara yerleştiriliyor ve larvaların bu materyallere tutunup yeni resif inşa etmeleri bekleniyor.
Yılda ortalama 1-2 cm arasında büyüme gösterebilen bir canlı resif ekosistemini yeniden oluşturabilmek için sualtında harcanan çabanın o kadar da basit bir açıklaması olamaz. Japonya Okinawa adalar grubunda yapılan uzun dönemli çalışmanın sonuçları umut verici. National Geographic tarafından da takip edilen araştırmalarda birçok yavru mercanın sağlıklı büyüme gösterdiği belirtilmektedir.
Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZALP /Bilim ve Teknik Dergisi Temmuz 2007
Fotoğraf: Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZALP/ Japonya-Okinawa adaları