... konulu sunumlar: "İÇİNDEKİLER Giriş MEGEP’in amacı MEGEP’in önerdiği yapı"— Sunum transkripti:
1 İÇİNDEKİLER Giriş MEGEP’in amacı MEGEP’in önerdiği yapı MEGEP’de okul yapısı nasıl olmalı?Modül nedir?Modüler öğretim nedir?
2 İÇİNDEKİLER Modüler öğretimin yararları Türkiye’de Modüler Öğretim MEGEP’de hazırlanan programlarMEGEP’in hazırladığı tanıtım modülü örneğiModüler öğretim için ortam düzenleme
3 İÇİNDEKİLER Modüler öğretim (fiziksel)sınıf ortamı Modüler Öğretimde İzlenebilecek Yöntem, Teknik ve StratejilerModüler öğretim yönteminin etkili ve verimli uygulanmasına ilişkin önerilerYararlanılabilecek kaynaklar
4 Mesleki ve Teknik Eğitim Gelişmelere Paralel Olarak Teknolojik ve SosyalGelişmelere Paralel OlarakTüm DünyadaÖnem KazanıyorYeniden Yapılanıyor
8 Uluslar arası pazarda nitelikli insan faktörü en önemli rekabet unsuru haline gelmiştir. İnsan faktöründen etkin ve verimli şekilde yararlanmak etkili ve kapsamlı öğretim tasarımı ile mümkündür.
9 *Genç ve dinamik insan gücüne sahip ülkemizde, bireyleri çağın gereklerine ve iş hayatının beklentilerine uyum sağlayabilecek nitelikte yetiştirerek bu potansiyeli değerlendirebiliriz.* Meslekî ve Teknik Eğitim Programlarının, uluslar arası standartlar doğrultusunda, iş hayatının ve bölgelerin değişen gereksinimlerine cevap verebilecek yapıda olması gerekmektedir.
10 ULUSLAR ARASI GÖRÜŞMELERDE Eğitimde;*Eğitim öğretim sistemlerinin kalitesini ve etkinliğini sürekli artırma,*Eğitim ve öğretim sistemleri arasında geçişleri kolaylaştırmak,*Yaşam boyu öğrenme kalitesini yükseltmek,*Cinsiyet, etnik köken, engelliler gibi ayrım olmaksızın her yaş ve düzeyde bireye eğitim,*Yetenek, ilgi ve beceriye dayanan geniş tabanlı programlar ile işe yönelik eğitim,*Eğitimde teknolojiyi, bireysel öğretim yöntemlerini ve materyallerini kullanmanın,Önemi üzerinde sıklıkla durulmaktadır.
11 YAŞAM BOYU ÖĞRENMEDE KALİTE ÜZERİNE GÖSTERGELER BECERİ, YETENEK VE DAVRANIŞLAROkur, yazarlık ve aritmetikÖğrenen toplum için yeni becerilerÖğrenmeyi öğrenmede yeni becerilerEtkin vatandaşlık, kültürel ve sosyal becerilerÇıktılar ile ilgili iş pazarıGEÇİŞLER VE KATILIMGeçişKatılımYAŞAM BOYU ÖĞRENME İÇİN KAYNAKLARYaşam boyu öğrenmeye yatırımEğitimciler ve öğrenmeÖğrenmede iletişim teknolojileriYAŞAM BOYU ÖĞRENME: STRATEJİLER VE SİSTEM GELİŞTİRMEStratejilerMateryal teminiKalite edinimiBelgelerin tanınması ve belgelendirmeRehberlik ve danışma hizmetleriKaynak: Avrupa Eğitim Bakanları Konferansı Raporu
12 TÜRKİYE’DE MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ Türkiye’nin AB’ye uyumu sürecinde önemli düzenlemelerden biri, mesleki eğitim sisteminin yaşam boyu öğrenme ilkesi çerçevesinde yeniden yapılandırılmasıdır.Avrupa komisyonu tarafından desteklenen MEGEP’in genel hedefi ülkenin sosyo-ekonomik gereksinimlerine cevap veren ve yaşam boyu öğrenme ilkesine dayalı modern, esnek ve yüksek nitelikli bir mesleki eğitim sisteminin geliştirilmesidir.
13 TÜRKİYE’DE MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ MEGEP ile;İş piyasasının gereksinimlerini çözümleyebilmek,Meslek standartlarını sürekli gözden geçirmek,Modüler programlar hazırlamak,Ulusal yeterlik sistemini kurmak,Yaşam boyu öğrenme politikası oluşturmak,Kalite güvence sistemini geliştirmek amaçlanmaktadır.Bu amaç doğrultusunda mesleki ve teknik öğretim, Modüler Öğretim ilkeleri esas alınarak; esnek,AB ülkeleri ile akreditasyona uyumlu, çağdaş bir yapıya kavuşacaktır
15 MEGEP’de Okul Yapısı Nasıl Olmalı? Yerel eğitim ihtiyaçlarına duyarlı ve ihtiyaçları belirleyen, Çevrenin katılım ve iş birliği ile daha güçlü, yerel düzeyde yetki ve inisiyatif kullanan, İhtiyaçlara göre modüler öğretim programları geliştirebilen,Meslek standartları ve belgelendirme esaslarına göre eğitime işlerlikkazandıran, Bireysel öğretim yöntemi doğrultusunda öğretim materyali hazırlayabilen, Öğrencileri iş hayatı ve üniversite hakkında bilinçlendiren ve mezunlarını izleyebilen, Kaynakları etkili ve verimli kullanan, yeni kaynak yaratabilen, Personelin sürekli eğitimini sağlayan, Sistemini yaşam boyu eğitime ilkelerine göre yapılandıran.
16 Modül nedir?Modül; üretim ve teknolojiden gelen bir kavramdır.Yapı bloğu ve montaj anlamındadır.Üretilen ürünün daha hızlı ve ekonomik üretilmesini sağlayan süreci tanımlar.Eğitimdeki anlamına göre, modül bir öğrenme birimidir. Öğrencinin belirli yeterliği kazanması için, kendi içinde bütünlük gösteren ve belirli bir sistematik içindedüzenlenmiş öğretim yaşantılarından oluşur.
17 Modüler Öğretim nedir? Modüler öğretim; Öğrenci merkezli, bireyselleştirilmiş bir öğrenmeöğretme yaklaşımıdır.Esnek yapısı nedeniyle yaşam boyu öğrenme ilkesine uygundur.İçerik ve yapısı itibariyle ülkedeki sosyo-ekonomik gereksinimlere duyarlı, eğitim ve meslek standartları gözetilerek tasarlanmaktadır.
18 Modüler Öğretim; * İşsizlere * Çalışanlara * Kırsal kesimde yaşayanlara* Ev hanımlarına* Özürlülere ve cezaevindeki hükümlülere* Sosyal hizmetler kapsamındaki kişilere* Meslek değiştirmek ya da düzeyyükseltmek isteyenlere* Meslek lisesi mezunu olmak isteyenlerehizmet götürülebilir.
19 Modüler Öğretimde öğrenci; * Okula devam ederek* Telefon ederek* Okulun araç gerecini kullanarak* TV, CD ve video izleyerek* İnterneti kullanarak* Öğretmene danışarak eğitim alabilir.
20 Modüler Öğretimin Yararları Bireye ilgi ve isteğine göre beceri kazanma şansı tanır.Okul ortamında bulunan bilgi kaynakları ile sınırlı kalınmaz ve gerçek yaşama dair güncel ve yoğun bilgi akışı sağlanır.Bireysel öğretime olanak sağlar.Öğrencinin okul dışında konu ile ilgili bireysel olarak sahip olduğu deneyim ve bilgileri sınıf ortamına da taşıyabilmesini kolaylaştırır.Öğrenci öğretim programına farklı zamanlarda girip çıkabilir.Farklı programlar arasında geçiş yapma olanağı vardır.
21 Türkiye’de Modüler Öğretim (MEB) Endüstriyel Eğitimi Geliş. ve İşlevsel Yetişkinler Eğitimi Projesi(MEB Eğt. Bil. Fak.)Okul Sanayi Ortaklaşa Eğitimi OSANOR projesi1989-(ILO+SEGEM) İstihdam Edilebilir Beceri Modülleri ISEBEM(MEB) Lise Mezunlarına Meslek Edindirme LİMME Projesi(ILO+ Turizm Bakanlığı)Otelcilik İkram ve Turizm Eğitimi projesi1992-KOSGEB Sanayi Eğitim projesi1993 MESS Eğitim Vakfı Çalışmaları(MEB Kız Tek.Öğr.Gn.Md.)Mesleki ve Teknik Eğt. Gel.METGE Projesi1995 Fırat Ü. Teknik Eğt. Fak. Öğretmen Yetiştirme Modül Serisiİçişleri Bknlğ.Emn. Gn. Md. Polis Mes. Yük. Okulları Modüler Meslek Eğitimi ProjesiDevletin VII.( ) ve VIII.( ) Beş yıllık kalkınma planlarında veMilli Eğitim Şuralarında Eğitimde Modüler yaklaşım konusu yoğun olarak yeralmıştır.
23 MEGEP’de 17 alan 64 dalda modüler program çalışmaları sürmektedir. 1. Kuyumculuk2. Büro yönetimi sekreterlik3. Makine teknolojisi4. Sac- Metal işleri5. Döküm6. Elektrik Teknolojisi7. Gaz dağıtımı8. Uçak bakımı
24 MEGEP’de 17 alan 64 dalda modüler program çalışmaları sürmektedir. 9. Araç yapımı ve tamiri10. Otomotiv teknolojisi11. Yiyecek içecek hizmetleri12. Konfeksiyon13. Cam işleri(Endüstriyel)14. Plastik İmalat15. İnşaat teknolojisi16. Konaklama hizmetleri17. Seyahat işletmeciliği
25 MEGEP MOTORLU TAŞITLAR SEKTÖRÜ TANITIM MODÜLÜ T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞIProjeler Koordinasyon Kurulu BaşkanlığıEğitim Araştırma ve Geliştirme Dairesi BaşkanlığıMEGEP(MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRME PROJESİ)MOTORLU TAŞITLAR SEKTÖRÜ TANITIM MODÜLÜ(ÖĞRETMEN UYGULAMA STANDARDI/KLAVUZU)ANKARAEYLÜL 2004
26 MODÜLÜN KODUTM-01MODÜLÜN ADIMotorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörü(Otomotiv Teknolojisi, Uçak Bakımı, Araç Yapım veTamiri Alanları)DERSİN ADISektör TanıtımıMODÜLÜN TANIMIMotorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar sektörünün, sektörün günümüzdeki durumunun, geleceğinin, sektörün altında yer alan alanların, dalların, mesleklerin ve özelliklerinin tanıtıldığı öğretim materyalidir.SÜREToplam Süre: 40 /20 (10+10)Sürenin Dağılımı -Teorik:10 SaatSınıfta, öğretmen kontrolünde, öğretmenle yüz yüze yapılan, öğrenciye teorik bilgi vermeye dayalı eğitim süresi-Uygulama:10 SaatOkul tarafından koordine edilen, öğretmen kontrolünde, okulda bulunan atölye/laboratuvarda, okulda atölye yok ise çevrede bulunan diğer okulların atölye/ laboratuvarında veya çevrede bulunan işletmelerde yapılan uygulamalı eğitim süresi-Bireysel öğrenme: 20 SaatÖğretmen rehberliğinde veya gözetiminde, öğrencilerin kendi kendine ve grup ile yapacakları, araştırmalar, grup çalışmaları, işletme gezileri, proje hazırlama, ev ödevi, kendi kendine çalışma, vb öğrenme faaliyetlerini yapacakları eğitim süresiÖN KOŞULZorunlu temel eğitimini tamamlamış olmak.
27 MODÜLÜN AMACIModül tamamlandığında, öğrencinin Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar sektörünün, dünyada ve ülkemizdeki durumu ve geleceği hakkında bilgi sahibi olması, sektördeki alanları, meslekleri ve meslek elemanlarını tanıyarak kendi mesleki eğilimine uygunluğunu değerlendirmesi, ögretmenin modül uygulama çalışmaları sırasında öğrenciyi izlemesi, gözlemesi ve sektöre ilgisini değerlendirmesi amaçlanmaktadır.EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARIOrtamSınıf, atölye, laboratuvar, işletme, kütüphane, internet ortamı, ev, vb. öğrencinin kendi kendine veya grupla çalışabileceği tüm ortamlar (Ortam; öğrencilerin grup veya bireysel olarak çalışabileceği şekilde düzenlenmelidir).Donanım Sınıf: Televizyon, VCD, DVD, tepegöz, projeksiyon, bilgisayar ve donanımları, sınıf kütüphanesi, dijital kayıt cihazı, öğretim materyalleri, vb.Atölye: Sektördeki; Otomotiv Teknolojisi, Uçak Bakımı, Araç Yapım ve Tamiri alanlarının ve mesleklerinin gerektirdiği atölye donanımı sağlanmalıdır (Okul veya okul dışında bulunan atölyeler ve işletmelerden yararlanılır).
28 EĞİTİMCİLER Modül; Otomotiv Teknolojisi, Uçak Motorları, Araç Yapım veTamiri alanından, Mesleki rehberlik ve yönlendirme konusunda eğitimli, Modüler eğitim ve öğretim yöntemleri konusunda bilgili, Sektör deneyimi veya sektör ile işbirliği konusundadeneyimli, öğretmenler tarafından uygulanmalıdır. Not: -Otomotiv Teknolojisi, Uçak Bakımı, Araç Yapım ve Tamiri alanı öğretmeninin olmadığı durumlarda ise diğer branş öğretmenlerinden yararlanılır.2-Mesleki rehberlik ve yönlendirme, Modüler eğitim ve sektör deneyimi olmayan öğretmenlerin bu konularda eğitim almaları sağlanmalıdır.MODÜL SONUNDA KAZANILACAK YETERLİKLERUUygun ortam sağlandığında bu modül ile öğrenci;Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar sektörün dünyada ve ülkemizdeki durumu ve geleceğine ilişkin bilgi toplayarak analiz etme, Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün iş piyasasındaki yerini ve önemini kavrayarak yorumlama, Sektörün altındaki alanları, meslekleri ve çalışma koşullarını araştırarak raporlaştırma ve sunma, Bu alanlardaki meslek elemanlarının yeterlilikleri hakkında bilgi sahibi olarak bu işlerin kendi mesleki ilgi ve yeteneklerine uygunluğunu değerlendirme,ilgi ve becerilerine sahip olacaktır.
29 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME MModülün içinde yer alan her faaliyetten sonra öğrenci, modülde verilen ölçme araçları ile kazandığı bilgi ve becerileri ölçerek kendi kendini değerlendirecektir.ÖÖğretmen her modül sonunda öğrencilere ölçme aracı uygulayarak bireyin modül uygulamaları ile kazandığı bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. Öğretmen rehberlik servisi ile birlikte her öğrenci için “öğrenci gözlem formu” hazırlayacaktır. Modül uygulamaları sırasında ve sonunda öğrencinin sınıf içerisinde ve sınıf dışında yürüttüğü tüm faaliyetleri izleyerek bu gözlem formunu dolduracaktır.MModül uygulamalarını izleme faaliyetleri sonucunda öğrenciler hakkında elde edilen bilgiler rehberlik servisi, veli ve alan öğretmeni tarafından her bir öğrenci için ayrı ayrı değerlendirilecektir.YÖNTEM VE TEKNİKLERM Modül uygulama faaliyetleri sırasında sınıfta, atölyede ve bireysel olarak;· Gösteri, anlatım, problem çözme, soru cevap, grup çalışması, tartışma, uygulamalı gösteri, söyleşi, sohbet, konferans, panel, vb. Gerçek yaşantı ortamlarında gözlem yapma, gezi, simulasyon, deney, araştırma, görüşme, proje hazırlama, uygulama, rol yapma, vb. yöntem ve teknikleri uygulanabilir.
30 ARAŞTIRMA VE UYGULAMA YERLERİ Modülü uygulayacak öğretmen; diğer alan öğretmenleri, üniversiteler, sosyal taraflar, çevrede bulunan işletmeler ve ilgili yerlerle işbirliği yaparak, öğrencinin çevrede; Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörü (Otomotiv Teknolojisi, Uçak Bakımı, Araç Yapım ve Tamiri Alanları) ile ilgili olarak iletişim kurabileceği, araştırma, gözlem ve uygulama yapabileceği atölye, işletme, firma, vb. yerleri planlayarak öğrencileri yönlendirir.İşyerleri:Üniversiteler:Diğer eğitim kurumları:Sosyal taraflar:Diğer kurum, kuruluş ve kişiler:KAYNAKLAR
31 Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektöründeki Alanlar ve Meslekler ÖĞRETİM FAALİYETLERİÖĞRETİM FAALİYETİ -1Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün Dünyadaki ve Türkiye’deki DurumuÖĞRETİM FAALİYETİ -2Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektöründeki Alanlar ve MesleklerÖĞRETİM FAALİYETİ -3Otomotiv Sektöründe Yer Alan Kurum ve KuruluşlarÖĞRETİM FAALİYETİ -4Uçak Bakım ve Onarım Sektöründe Yer Alan Kurum ve KuruluşlarÖĞRETİM FAALİYETİ -5Araç Yapım ve Tamiri
32 Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün Tanımı ve Önemi GİRİŞDoğru meslek seçimi, kişiliğe, eğilimlere ve yeteneklere uygun, kişinin ortaya koyabileceği, baskı altında kalmadan özgürce yönlenebileceği, mutlu, huzurlu ve başarılı bir yaşamın ilk basamağıdır. Genç bir nüfusa sahip olan ülkemizde, gençleri üretken hale getirebilmek için onların meslek sahibi olmalarına yardımcı olmak gerekmektedir. Meslek seçme aşamasında olan gençler kendilerini tanımalı, zayıf ve güçlü yönlerini, beceri ve yeteneklerini bilmelidirler.Bu nedenle bu tanıtım/ yönlendirme modülleri özellikle bilinçli bir yardım alma olanağı olmayan gençleri kendilerini tanımaya yönlendirecek uygulamalara ve onların meslek alanlarını belirlemelerine yardımcı olacak içeriğe sahiptir.Bu modül başarıya giden yolda bilinçli bir meslek seçimini hedefleyen gençlere ve öğrencilere rehberlik edecek eğitimciler için yararlı bir kaynak niteliğini taşımaktadır.(Tanıtım modülünün kapsadığı meslek alan ve dallara ait kısa bilgiler, modülün amacına ve uygulanışına ilişkin açıklamalar yer alacaktır.)Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün Tanımı ve Önemi
33 1 MOTORLU TAŞITLAR, GEMİLER VE UÇAKLAR SEKTÖRÜNÜN DURUMU AMAÇ ÖĞRETİM FAALİYETİ1MOTORLU TAŞITLAR, GEMİLER VE UÇAKLARSEKTÖRÜNÜN DURUMU AMAÇBu faaliyette verilen bilgiler doğrultusunda öğrenci, Motorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün Dünyadaki ve Türkiye’deki Durumu ve geleceği ile ilgili araştırma yaparak bilgi toplayacak ve bu bilgileri analiz ederek yorumlayabilecektir. ARAŞTIRMA SORUSUMotorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün (Otomotiv Teknolojisi, Uçak Bakımı ve Onarımı, Araç Yapımı ve Tamiri Alanları) Dünyadaki ve Türkiye’deki Durumu nasıl bir görünüm sergilemektedir? İÇERİKMotorlu Taşıtlar, Gemiler ve Uçaklar Sektörünün Dünyadaki veTürkiye’deki Durumu1-Motorlu Taşıtlar Sektörünün Dünyadaki ekonomi ve istihdama etkileri2-Motorlu Taşıtlar Sektörünün Türkiye’deki ekonomi ve istihdama etkileri3-Motorlu Taşıtların günlük ve sosyal yaşama olan etkileri
35 MODÜL DEĞERLENDİRMEModül sonunda öğrencilere aşağıdaki ölçme aracı (bu ölçme aracı okullarda modülü uygulayan öğretmenler tarafından tekrar geliştirilebilir) uygulanarak öğrencilerin modül ile kazandığı bilgi ve beceriler ölçülerek değerlendirilecektir.SORULARS.1.CEVAP ANAHTARIC.1.
36 ÖĞRENCİ İLGİ ENVANTERİ ÖRNEKLERİ Modül uygulamaları sırasında öğrencilere, aşağıda örnekleri verilen “İlgi Envanteri uygulanarak öğrencilerin mesleki ilgi yönelimleri değerlendirilecektir.Bu ölçme araçları; okullardaki alan öğretmenleri, mesleki rehberler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık servisleri, çevredeki mesleki rehberlik ve yönlendirme uzmanları ile birlikte tekrar geliştirilebilir
37 MEGEP MOTORLU TAŞITLAR SEKTÖRÜ TANITIM MODÜLÜ T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞIProjeler Koordinasyon Kurulu BaşkanlığıEğitim Araştırma ve Geliştirme Dairesi BaşkanlığıMEGEP(MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRME PROJESİ)MOTORLU TAŞITLARSEKTÖRÜ TANITIM MODÜLÜ(ÖĞRENCİ ÇALIŞMA KILAVUZU)ANKARAEYLÜL 2004
38 MODÜLER ÖĞRETİM İÇİN ORTAM DÜZENLEME * Öğrencinin serbest çalışabileceği,* Öğrencinin uygulama yapabileceği,* Öğrencinin sınava alınacağı,* Yazılı ve görsel kaynaklarınbulunduğu bir kütüphane ve* Öğretmenlere ait alanlardan oluşur.
39 Modüler öğretim sınıf (fiziksel) ortamı Televizyon video VCD çalar vs.Yazı tahtasıProjektör perdesiSunu MasasıÖğretmen masasıProjektörİnternet bilgisayar yazıcıÖğrenci. Masalarıİnternet yazıcı bilgisayar, tarayıcı vs.Kitaplık ve çok amaçlı dolaplarÇalışma masası veya tezgahıÖlçme araçları yeri
40 Modüler Öğretimde İzlenebilecek Yöntem, Teknik ve Stratejiler Küçük Gruplarla ÖğretimProje ÇalışmasıProblem ÇözmeSoru –CevapGösteri (Demonstrasyon)Gözlem gezisiRol oynamaÖrnek Olay incelemesiBenzetişimBeyin FırtınasıTartışmaGörüşme vb.
41 Küçük Gruplarla Öğretim 2- 6 kişiden oluşur, öğrenciler arasında işbirliği söz konusudur.Gruplandırma;rastgele,bilgiye, ilgiye,beceri düzeyine ve arkadaşlık durumlarına göre yapılabilir. Öğrencilerin de önerileriyle proje konuları belirginleştirilir.
42 Proje ÇalışmasıÖğrencilerin somut bir ürüne ulaşmaları için tek başına veya küçük gruplar halinde bir görev üzerinde uzun süre çalışmalarıdır.Bireysel projeler olabileceği gibi,projelerin genellikle gruplar halinde yürütülmesi daha yararlıdır.
43 Proje çalışması için öneriler Projenin amacı,Ulaşılabilen kaynaklar,İzlenecek aşamalar,Sunumun ve değerlendirmenin nasıl yapılacağı,belirlenmelidir.Öğretmen tüm aşamalarda güdüleyici tavrını koruyarak rehberliğini sürdürmelidir.
44 Problem ÇözmeEğer öğrenciler depolamakta oldukları bilgilerle düşünmeyi öğrenemezlerse, gerçek anlamda o bilgilere sahip değildirler.Problem çözmeye dayalı öğrenme, eğitim (modüler öğretim) ortamında, öğrencileri düşünmeye, bilmeye ve yapmaya yönelten bir öğretim stratejisidir. Problemlere bilimsel yaklaşımı gerektirir.
45 Problem Çözme Aşamaları Problem durumu bulmaÖğrencilerin hazırlanmasıProblemle karşılaşmaNe bilindiğinin ve daha nelerin bilinmesi gerektiğinin saptanmasıProblemin tanımlanmasıBilgilerin toplanması ve paylaşılmasıOlası çözümlerin üretilmesiEn uygun çözümün kararlaştırılmasıÇözümü sunmaProblem çözme sürecinin raporlaştırılması
46 1.Problem durumu bulmaÖğrenme faaliyetlerini içeren problem durumunun bulunmasında öğretmenin yardımı gereklidir. Öğrenciler problemi çözmekle yükümlü kişiler yerine geçebilirler.Örneğin: Çevrede görsel kirlilik problemiBir ilde reklam tabelaları oranında artış gözlenmektedir. İl Danışma meclisi üyesisiniz. Sağlık, sosyal, çevresel, politik, estetik, mali vb. açıdan problem nasıl çözülebilir?
47 2. Öğrencilerin Hazırlanması Bu aşamada amaç, problem çözmeye dayalı öğrenme ile ilk kez karşılaşan öğrencileri desteklemektir. Bu destek öğrencilerin ön yaşantıları, ilgileri ve problemin doğasına bağlı olarak değişebilecektir.Başlarda öğrencileri, basit problemlerle karşılaştırmak ve giderek daha karmaşık problemlere yöneltmek yerinde olacaktır.
48 3. Problemle karşılaşmaBu aşamada, öğrencilerin probleme katılımlarını ve problemin çözümüne yönelik bilinç geliştirmelerini sağlayarak, onları problemin çözümü için motive etmek gerekir.Bazen öğrencileri farklı rollere büründürmek yararlıdır. Örneğin, mühendis, vatandaş, makine bakım ve onarımcısı vb.
49 4. Ne bilindiğinin ve daha nelerin bilinmesi gerektiğinin saptanması Bu aşamada bir çizelge oluşturarak, öğrencilerin problem durumuna ilişkin ön bilgilerinin açığa çıkmasını sağlamak,problemin çözümü için ne tür bilgilere gereksinim duyduklarını belirlemek ve çözümle ilgili olarak öğrencilerin kendilerinin düşünce üretmelerine yardımcı olmak gereklidir.
50 5. Problemin tanımlanması Bu aşamada amaç, öğrencilerin problemi tanımlamalarını sağlamaktır.Problemin tanımlanması için öğrenciler, problemin belirtilerine, nedenlerine, çözüm yollarına ve olası sonuçlarına ilişkin bir problem haritası hazırlayabilirler.
51 Problem haritası örneği Reklam panolarındaki artış Rekabet ortamıÇevreci örgütlerin gözlem Denetim eksikliğiraporları Yasal boşluklarKent dokusunda bozulmaBelirtileriNedenleriGÖRSEL KİRLİLİKSonuçlarıÇözümlerYasal düzenlemelerYeterli denetimÇevre bilincinin geliştirilmesiGörsel tasarım eğitimiCan güvenliği endişesiVatandaşların şikayetleriEstetik rahatsızlıkGörsel iletişim bozukluğu
52 6. Bilgilerin toplanması ve paylaşılması Bu aşamada öğrencileri, etkili bilgi toplama, verileri paylaşma ve anlam oluşturma sürecini planlamaları için desteklemek gerekir.Problem çözmeye dayalı öğrenmenin bu aşaması diğerlerinden daha uzun sürebilir. Öğrenciler yeni yaşantılarla karşılaşabilirler.Örneğin: Problemle ilgili uzmanlarla telefon görüşmesi yapmak, internet aracılığıyla bilgi toplamak gibi.
53 7. Olası çözümlerin üretilmesi Bu aşamada öğrencilere, seçtikleri problemin bütün yönlerini ilgilendiren olası çözüm önerileri geliştirmelerini sağlamaktır.Örneğin; görsel kirlilik probleminin çözümü için halka, iş çevrelerine görsel bilgi eğitimi vererek onları bilinçlendirmek, konuyla ilgili el ilanları hazırlamak, TV, radyo programları hazırlamak vb.
54 8. En uygun çözümün kararlaştırılması Bu aşamada amaç, öğrencilerin, etkili düşünmelerini ve her çözüm önerisinin avantajları, dezavantajları ve sonuçları hakkında bir değerlendirme yapmalarını sağlamaktır.
55 9. Çözümü sunmaBu aşamada amaç, öğrencilerin problem durumuna ilişkin ne bildiklerini, nasıl bildiklerini,niçin bildiklerini ve bu bilgilerin kimin için önemli olduğunu sunmalarını veya sergilemelerini sağlamaktır.Paneller, posterler, raporlar veya modeller bu amaç için kullanılabilecek stratejilerden bazılarıdır.
56 10. Problem çözme sürecinin raporlaştırılması Bu aşama amaç, öğrencilerin geçirdikleri problem çözme süreci üzerinde genel değerlendirme yapmalarını sağlamaktır.Örneğin, öğrenciler, geliştirdikleri çözüm önerisinin etkinliğini ve daha başka neler yapılabileceğini tartışırlar. Bir sonraki araştırmalar için öneriler geliştirebilirler.
57 Soru –CevapSoru-cevap, öğretmenin yapılandırdığı soruları öğrencilerin sözel olarak cevaplandırmalarına dayalı bir öğretim yöntemidir.Etkili kullanılırsa, öğrencinin analitik düşünme yetilerini uyandırmaya yarar.Soruyu açık, net ve anlaşılır biçimde sormak, cevaplamaları için öğrencileri yüreklendirmek gerekir.En önemlisi soru sorulduktan sonra öğrencinin cevabı için bir süre beklemek, cevap verirken etkin olarak dinlemek, cevap bittikten sonra da ve dönüt-düzeltme (geri bildirim) ve pekiştireç vermektir.
58 Gösteri (Demonstrasyon) Gösteri yöntemi, öğretmenin öğrencilere bir şeyin nasıl yapılacağını açıklayarak, uygulamalı olarak göstermesidir.Gösteri sonunda öğrencilerin gösteriyi uygulamalarına fırsat verilmelidir.Gösteri sırasında izlenecek basamaklar işin özelliğine uygun olarak, basitten karmaşığa doğru sıralanmalıdır.
59 Gözlem gezisiGözlem gezisi öğretim amaçlarına uygun olarak, belirli bir plan çerçevesinde olayların ve durumların yerinde incelenmesine yönelik etkinliklerdir. Örneğin, fabrika, müze, sanat galerisi, çeşitli iş yerlerine vs. yapılan ziyaretlerdir.Bu yöntemin başarılı olabilmesi için; gözlem öncesi gezinin amacı, yeri, zamanı, nelerin gözleneceği ayrıntılı olarak planlanmalıdır. Gözlem gezisi sonunda öğrencilerin yaşantılarını ve kazanımlarını içeren bir rapor veya kompozisyon hazırlamalarını ve sunmaları sağlanmalıdır.
60 Rol oynamaRol oynama yöntemi, öğrencilerin kendi duygu ve düşüncelerini başka bir kimliğe bürünerek ifade etmelerini sağlar.Amaç, öğrencilerin belli durumlara ilişkin kendi duygu ve düşüncelerini anlamalarına yardım etmek ve kendilerini çevreleyen sosyal dünya hakkında bir anlam oluşturmalarını sağlamaktır.Bu yöntemde, görevli öğrencilerin ve rollerin seçimine birlikte karar vermek, onlara prova için zaman tanımak, sonunda mutlaka bir tartışma ortamı oluşturmak gerekir.
61 Örnek Olay İncelemesiÖrnek olay incelemesi öğrencilerin gerçek yaşamda karşılaşılan sorunlu bir olaya aktif olarak katılmalarını gerektirir. Olay gerçek ya da hayali olabilir ve genellikle yazılıdır. Örnek olay üzerinde çalışan öğrenciler olayın içeriğini öğrendikten sonra, verileri analiz ederek değerlendirirler ve sonunda çözüme ulaşırlar.Bazen de konuya ilişkin örnek olayı öğrencilerin yazmaları istenebilir.Örnek olayın öğrencilerin düzeylerine uygun olması gerekir.Olayda, temel sorun ve ayrıntıları belirgin işlenmiş, öykü bütün olarak mantıklı kurgulanmış olmalıdır.Örnek olayın açıklığa kavuşmasını ve istenen yönde tartışılmasını sağlayacak (örneğin; olayın nedeni, oluş şekli ve sonuçlarına ilişkin) kilit soruların hazırlanması gerekir.Öğretmen tartışmaları yönlendirebilmek için iyi bir grup lideri olmalıdır.
62 BenzetişimBenzetişim ile öğrenciler gerçek durumun bir benzeri üzerinde eğitilirler. Örneğin; uçuş personelinin uçak modelleri ile eğitilmesi, sürücü adaylarının özel pistlerde araç kullanması, sanayide işçilerin modeller üzerinde eğitilmesi gibi.Bu tekniğin uygulanmasında önemli olan amacın öğrencilere açıklıkla anlatılmasıdır.Aksi takdirde öğrencilere oyun gibi gelebilir.Eğitim sonunda mutlaka bir özet ve genel değerlendirme yapılması gerekir.
63 Beyin FırtınasıÖğrencilerin grup içinde, yeni fikirler üretmesini sağlayan birtekniktir.Gruplardan objektif fikirler çıkmasına aracılık eder.Amaçları:Herkese eşit fırsat vermek ve yenilikçi fikirlerin oluşmasını sağlamak.Toplantılarda düzeni sağlamak.Zamanı verimli biçimde kullanmak.Grubun ortak sorunlarını ortaya çıkarmak.Sorunlara ilişkin olarak hangi verilerin toplanacağına karar vermek.Sorunu ortadan kaldırmaya yarayacak önerileri oluşturmak.Yeni bir uygulamada çıkabilecek olası sorunları önceden belirlemek.
64 Beyin FırtınasıGörüşülecek konu belirlenir ve görünür bir yere yazılır. (Tercihen “Flip-Chart”, yani büyük boy kağıtlar kullanılır.)Toplantı konusu sorun belirleme ise, grup üyeleri olası sorunlar için öneride bulunur. Sorun çözümlemekse, çözüm önerilir.Gruptaki her üye sıra ile söz alarak fikir belirtir. Her söz alışta sadece bir fikir açıklanır. Tüm fikirler yazılır.Fikirler belirtildiğinde üzerinde kesinlikle tartışma yapılmaz, ancak anlaşılmadı ise açıklama talep edilebilir.
65 Beyin FırtınasıTüm fikirler ortaya konduktan sonra ilk tur oylamaya geçilir. Fikirler tek tek oylanır. Üyeler istedikleri her öneriye oy verebilirler.İlk tur oylama sonucu en çok oy alan öneriler daire içine alınır ve bunlar üzerinde tartışılır. Yine üyeler sıra ile söz alır. Tüm üyeler pas geçince ikinci tur oylamaya geçilir.İkinci tur oylama sonucu öneriler önem sırasına göre belirlenmiş olur.
66 Beyin FırtınasıBeyin fırtınası belli bir disiplin gerektirmekle beraber, katılık içinde olunmamalıdır. Yapıcı ve zevkli bir atmosfer oluşturulmalıdır.Öğrenciler zorlanmamalı, teşvik edilmelidir.Öneriler aşırı iyimser hatta fantezi bile olsa alaycı tavır alınmamalı, fikirler eleştirilmemelidir.Hava yumuşak tutulmalıdır.
67 TartışmaTartışma yöntemi, öğrencilerin bir konunun kavranması amacıyla karşılıklı görüşler, düşünceler üreterek o konuyu kapsamlı ve detaylı olarak irdelemeleridir.Bu yöntem öğrencilerin etkili konuşma, dinleme, sorgulama, düşünme, fikir alışverişinde bulunma, gibi yetilerini geliştirir. Planlı yapılması gerekir.Tartışma yönteminin münazara, panel, forum gibi modelleri bulunmaktadır.
68 MünazaraBu tartışma modelinde, belirli bir konunun lehinde ve aleyhinde olan iki grup öğrenci; ön hazırlık yaparak, sınıfta kendilerine ayrılan sürede, konuyu tüm ayrıntılarıyla tartışırlar.Her grup, kendi fikirlerini savunmaya ve diğer grubun fikirlerini ve görüşlerini çürütmeye çalışır.
69 PanelPanel modelinde amaç, bir grup öğrencinin belirli bir konuda sınıftaki diğer öğrencileri derinlemesine bilgilendirmesidir.Paneli oluşturan üyeler, ön çalışma olarak konunun çeşitli boyutları ile ilgili bir araştırma gerçekleştirirler.Bu modelde,panel başkanı, grup üyelerine eşit süreler tanıyarak onların konuşmasını yönetir.
70 ForumForum modelinde de panelde olduğu gibi , bir grup öğrenci belirli bir konunun çeşitli boyutları hakkında dinleyicilere derinlemesine bilgiler verir.Forumun panelden farklı olan yönü ise, sununun bitiminde dinleyicilerin konuşmacılara konu ile ilgili sorular yöneltmesidir. Soruyu, konuyla ilgili bilgiler veren konuşmacı yanıtlar.
71 GörüşmeGörüşme, bilgi toplama tekniğidir.Belirli konularda ilgili kişilerin neler düşündüklerini, neler duyduklarını öğrenmek, niçin ve nasıl böyle bir yol izleyerek işlerini yürüttüklerini anlamak amacıyla uygulanır.Planlı yapılmalıdır. Görüşmeyi en çok üç kişi, ilgili kişiden randevu alarak ve önceden hazırlanmış sorularla yapmalıdır.Görüşme tekniği, özellikle değişik yaştan ve meslekten kişilere uygulandığında öğrencilere bilişsel olduğu kadar duyuşsal davranışlarda kazandırır. Öğrencilerde dengeli ve uyumlu ilişki kurma yeteneği ve güven duygusu gelişir.
72 Modüler öğretim yöntemini etkili ve verimli uygulamak için öneriler Modüler öğretimin önemine ve gerekliliğine önce siz inanmalısınız ki öğrenciniz de sizden etkilensin. Kısacası güdüleme çok önemli.Her modülün öğretmen kılavuzunu ve öğrenci çalışma kılavuzlarını dikkatli olarak öğrencilerinizle birlikte inceleyiniz. Gerekli gördüğünüz yerleri meslektaşlarınızla ve öğrencilerinizle tartışınız.Sınıf ya da atölyenin fiziksel ortamını ve araç gereç donanımını olabildiğince modüler öğretimin koşullarına uygun hale getirmeye çalışınız.
73 Modüler öğretim yöntemini etkili ve verimli uygulamak için öneriler Siz öğrencinizin öğrenmesine kılavuzluk eden bir yol göstericisiniz. Ancak, modüler öğretim yönteminin öğrenci merkezli bir yaklaşım olduğunu unutmayınız. Öğrencinize kendi yolunu bulmasına yardım etmelisiniz. Bunun için öğrencinizin ilgilerini ve yetilerini ve yöntemi iyi tanımalı, ona göre yönlendirmelisiniz.Yüz yüze eğitim zamanlarınızı etkili ve ekonomik kullanmalısınız.Öğrencilerinizle sağlıklı bir iletişim kurabilmek için onları etkin olarak dinleyiniz. Onlara değer verdiğinizi hissettiriniz.Modüllerin her aşamasında dönüt(geri bildirim) vermeyi unutmayınız.
74 Modüler öğretim yöntemini etkili ve verimli uygulamak için öneriler Modüler öğretimde yararlanacağınız her yöntemin öğrencilerinizle birlikte planlamasını mutlaka yapınız.Kendinizi sürekli yenilemeli ve geliştirmelisiniz. Öğrencinize bu yönde örnek olmalısınız.Süreç içinde Modüler Öğretimi daha etkili hale nasıl getirebilirim sorusunu kendinize sürekli sormalısınız.Çeşitli öğretim yöntemlerini irdelemeli ve bunlardan hangisinin sizin öğretmenlik kimliğiniz ve değerlerinizle bağdaştığına karar vermeniz gerekir.Modüler öğretimin esnek yapısı sizin bu yöndeki kararınızı kolaylaştıracaktır.
75 Yararlanılabilecek Kaynaklar Akgül, F.(2004). Çağdaş bir eğitim organizasyonu biçimi olarak modüler öğretim - kuramdan uygulamaya. Pelikan yayıncılık.Doğan, H. (1997). Eğitimde program ve öğretim tasarımı.Önder Matbaacılık.Saban, A. (2000). Öğrenme öğretme süreci-Yeni teori ve yaklaşımlar.Nobel yayın dağıtım.Quality Matters in International Vocational Education And Training. Ankara University IVETA Conference 1998
76 Yararlanılabilecek Kaynaklar Alkan,C. ve Teker, N.(1992). Programlı öğretim Değişik teknolojiler ve Türkiye’deki Uygulama. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.Akpınar,A. (2002). Mesleki eğitim sistemi açısından meslek standartlarının geliştirilmesi. Mesleki Eğitim ve İstihdam Uluslar arası semineri. Kızılcahamam- AnkaraCEDEFOP (2001). European structure of qualification levels, WEB://www2.trainingvillage.gr/etv/publication/systeme.aspETF(European Training Foundation). (1997) Glossary of labour market terms and standard and curriculum develeopment terms. Torino-İtaly, WEB:http://www.etf.eu.int.