... konulu sunumlar: "A İ LE HEK İ ML İĞİ NDE HASTALIKLAR Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Aile Hekimli ğ i."— Sunum transkripti:
1
A İ LE HEK İ ML İĞİ NDE HASTALIKLAR Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Aile Hekimli ğ i
2
Amaç ve Hedefler Amaç; Aile hekimli ğ inde sık görülen hastalıkların morbidite paternleri hakkında bilgi vermek Hedefler; Bu ders sonunda ö ğ renciler; 1- Aile hekimli ğ i uzmanlı ğ ının Türkiye’deki güncel durumunu açıklayabilmeli 2- Aile hekimli ğ i prati ğ inde morbidite paterninin hastanelerden neden farklı oldu ğ unu açıklayabilmeli 3- Aile hekimli ğ i prati ğ inde sık görülen hastalıkları sayabilmeli 4- Aile hekimli ğ i uzmanlı ğ ının sa ğ lık hizmetlerindeki önemini savunmalı
3
Aile Hekimi Bireylerin ve aile fertlerinin ikamet yerlerinin yakınlarında ya da kolaylıkla ulaşabilecekleri bir yerde bulunan, ilk başvuracakları, kişiye yönelik koruyucu sa ğ lık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sa ğ lık hizmetlerini, yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın, her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak vermekle yükümlü, gerekti ğ i ölçüde gezici sa ğ lık hizmeti de veren hekimdir.
4
Aile Hekimli ğ inde Güncel Durum 2010 yılı sonu itibariyle tüm ülkede aile hekimli ğ i uygulamasına geçilmiş olup; yaklaşık 3500 nüfusa 1 aile hekimi düşmektedir.
5
Aile Hekimli ğ inde Güncel Durum Türkiye’de 45 tıp fakültesinde aile hekimli ğ i ana bilim dallarında lisans ve lisans üstü e ğ itim verilmektedir. Ülkemizde yaklaşık 2000 aile hekimli ğ i uzmanı ve 1500 asistan var. ABD’ de 200 000’ e yakın aile hekimli ğ i uzmanı var.
6
Aile Hekimli ğ inde Güncel Durum Günümüzde aile hekimli ğ i uzmanları, aile sa ğ lı ğ ı merkezleri, devlet hastaneleri, e ğ itim ve araştırma hastaneleri, üniversite ana bilim dalları, özel hastaneler ve özel sektörde hizmet vermektedir.
7
Sa ğ lık İ htiyacı Sağlam %25 Hasta ama doktora gitmez %50 1. Basamak %24 2. Bas. %1 3. Bas.%0,01 Sağlığı iyileştirme Sağlığı destekleme, tarama Sağlık hizmeti sunma
8
Aile Sa ğ lı ğ ı Merkezi Hizmetleri Kişiye yönelik koruyucu sa ğ lık hizmetleri ile birinci basamak tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetleri sunar Kendisine kayıtlı kişileri bir bütün olarak ele alıp, kişiye yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sa ğ lık hizmetlerini sunar Sa ğ lıkla ilgili olarak kayıtlı kişilere rehberlik yapar, sa ğ lı ğ ı geliştirici ve koruyucu hizmetler ile ana çocuk sa ğ lı ğ ı ve aile planlaması hizmetleri verir.
9
Aile Sa ğ lı ğ ı Merkezi Hizmetleri Kendisine kayıtlı kişilerin ilk de ğ erlendirmesini yapmak için altı ay içinde ev ziyaretinde bulunup veya kişiler ile iletişime geçer. Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları (kanser, kronik hastalıklar, gebe, lo ğ usa, yenido ğ an, bebek, çocuk sa ğ lı ğ ı, adölesan, erişkin, yaşlı sa ğ lı ğ ı ve benzeri) yapar.
10
Aile Sa ğ lı ğ ı Merkezi Hizmetleri Periyodik sa ğ lık muayenesi yapar, Tetkik hizmetlerinin verilmesini sa ğ lar. Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa de ğ erlendirerek sa ğ lık kayıtlarını günceller.
11
Aile Sa ğ lı ğ ı Merkezi Hizmetleri Evde takibi zorunlu olan özürlü, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kendisine kayıtlı kişilere evde veya gezici/yerinde sa ğ lık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik koruyucu sa ğ lık hizmetleri ile birinci basamak tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini verir. Aile sa ğ lı ğ ı merkezi şartlarında tanı veya tedavisi yapılamayan hastaları sevk edip, sevk edilen hastaların geri bildirimi yapılan muayene, tetkik, tanı, tedavi ve yatış bilgilerini de ğ erlendirir, 2. ve 3. basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde bakım hizmetlerinin koordinasyonunu sa ğ lar.
12
Aile Sa ğ lı ğ ı Merkezi Hizmetleri Gerekti ğ inde hastayı gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapar. Entegre sa ğ lık hizmetinin sunuldu ğ u merkezlerde gerekti ğ inde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapar. Aile sa ğ lı ğ ı merkezini yönetir, birlikte çalıştı ğ ı ekibi denetler ve hizmet içi e ğ itimlerini sa ğ lar.
13
Aile hekimlerine yıllık müracaat sayısı kişi başına 2,5-7 arasındadır. Aile hekimi hastasını en az yılda iki kez görür. Bu durum hastalıkların toplumdaki gerçek yaygınlı ğ ını saptamak için mükemmel bir fırsat sa ğ lar.
20
Aile Hekimli ğ inde Sık Karşılaşılan Hastalıklar 1-Esansiyel Hipertansiyon 2. Rutin infant ve çocuk muayenesi 3. Akut ÜSYE 4. Artropati ve ilişkili hastalıklar 5. Kanserler 6. Diabetes mellitus 7. Spinal hastalıklar 8. Romatizmal hastalıklar 9. Genel fizik muayene 10. Tarama muayeneleri 11. Gebelik 12. Jinekolojik muayene 13. AOM 14. Astım 15. Lipid metabolizma bozuklukları 16. Kronik sinusit 17. Kalp hastalıkları 18. Akut farenjit 19. Alerjik rinit 20. Takipler Cherry DK, Woodwell DA, Rechtsteiner EA. 2005 Summary: National Ambulatory Medical Care Survey. National Center for Health Statistics, Advance Data Vital Health Statistics. No 387. Washington, DC, US Government Printing Office, 2007.
21
Türkiye’de Ölüm Nedenleri 21 Türkiye Ulusal Düzeyde Ölüme Neden Olan İ lk 20 Hastalı ğ ın % Da ğ ılımı (UHY-ME Çalışması, 2000, Türkiye)
22
Türkiye’de Ölüm Nedenleri 22 Türkiye Ulusal Düzeyde Ölüm Sayılarının Temel Hastalık Grupları ve Cinsiyete Göre Da ğ ılımı (UHY-ME Çalışması, 2000,Türkiye)
23
Kentsel Alanda Ölüm Nedenleri 23 Türkiye Kentsel Alanda Ölüm Sayılarının Temel Hastalık Grupları ve Cinsiyete Göre Da ğ ılımı (UHY-ME Çalışması, 2000,Türkiye)
24
Kırsal Alanda Ölüm Nedenleri 24 Türkiye Kırsal Alanda Ölüm Sayılarının Temel Hastalık Grupları ve Cinsiyete Göre Da ğ ılımı (UHY-ME Çalışması, 2000, Türkiye)
25
Birinci Basama ğ ın Önemi Aile hekimleri, hastalıklarla toplumda gerçek görülme sıklı ğ ına göre karşılaşmaktadırlar. Birinci basamak sa ğ lık hizmetleri ne kadar kaliteli ve verimli ise genel sa ğ lık hizmetleri o kadar kaliteli ve verimlidir. Birinci basama ğ ın kuvvetlenmesi ile sa ğ lık masraflarında azalma olacaktır. 25