Basında son zamanlarda, ABD vatandaşlarının vergi yükümlülüklerine bağlı olarak vatandaşlıktan çıkmak için sıraya girdiğine dair haberler okuyoruz. Bu haberleri, ülke dışında yaşayan ABD vatandaşlarının ve Yeşil Kart sahiplerinin vergi yükümlülüklerini New York’ta avukatlık yapan Remzi Güvenç Kulen’e sorduk.
Sayın Kulen vergiler nedeniyle ABD vatandaşlığından çıkan oldukça fazla kişi olduğu haberleri için ne diyorsunuz ve Yeşil Kart sahiplerinin vergi yükümlülükleri nelerdir?
Bu haberlerin doğruluk derecesi nedir bilmemekle beraber; vatandaşlıktan çıkma veya Yeşil Kart’tan vazgeçme seçeneğini gündeme almadan önce, raporlama ve vergi yükümlülüklerinin ne olduğunu tam manasıyla anlamanın ve buna göre karar vermenin daha doğru olacağını söylemek mümkün.
Amerikan hükümeti ABD vatandaşlarını ve Yeşil Kart sahiplerini vergilendirmeye tâbi tutarken onların bütün dünyadaki gelirlerini hesaba katmaktadır. Genel itibariyle her ABD vatandaşı ve Yeşil Kart sahibinin, nerede yaşadığına bakılmaksızın her yıl 15 Nisana kadar vergi beyanında bulunması gerekmektedir. Bu nedenle, genel kanı olan “ABD’de yaşamazsak vergi beyanında bulunmamıza gerek kalmaz” düşüncesi tamamen hatalıdır.
Yurt dışındaki bankalardaki hesapların hepsini ABD’nin bilmesi mümkün mü?
Bu konu, ABD’de 2010 yılında yürürlüğe giren Yabancı Hesaplar Vergi Uyum Yasası (FATCA)’na bağlı olarak artık ayrı bir önem arz etmektedir. ABD Meclisi, FATCA yasasını vergi kaçırmanın önüne geçmek ve bankacılığı dünya genelinde daha şeffaf hale getirmek amacıyla çıkarmıştır. Söz konusu yasa; yabancı finans kuruluşlarına, ABD vatandaşlarının ve yeşil kart sahiplerinin hesap bilgilerini bildirme zorunluluğu getirmektedir.
FATCA’nın öngördüğü yükümlülükleri kabul etmeye yanaşmayan finans kuruluşları, %30 oranında stopaj tutma ve ABD finans piyasasında işlem yapmaktan men edilme yaptırımlarına tabi tutulmaktadır. Bu ağır yükümlülüklerin altına girmemek için bütün ülkeler ve finans kuruluşları yasaya uyum sağlamaktadır. Halihazırda 80’in üzerinde ülke ve 77.000’in üzerinde finans kuruluşu anlaşma imzalayarak yasaya uymayı kabul etmiştir. Bu finans kuruluşları; ABD vatandaşları ve Yeşil Kart sahiplerinin isim ve adreslerini, hesap numaralarını, hesap bakiyelerini de içeren bilgileri ABD hükümeti ile paylaşmaktadır. Kanun, ABD menşeli olan şirketleri de kapsamaktadır.
Peki yurt dışındaki ABD vatandaşları ve Yeşil Kart sahipleri mevduatlarını bildirmek zorunda mı?
ABD dışındaki banka hesaplarında toplam değeri 10.000 ABD dolarını aşan miktarda birikimi bulunan her ABD vatandaşı ve Yeşil Kart sahibinin, her yıl 30 Hazirana kadar Yurtdışı Banka Hesabı Raporu (FBAR) hazırlayıp ilgili merciye teslim etme yükümlülüğü meselesidir. Aslında FBAR, FATCA’dan daha önce de var olan bir raporlama yöntemidir; ancak FATCA ile birlikte ayrı bir önem kazanmıştır. FBAR raporu verme yükümlülüğünü ihmal etmek olası cezai soruşturmaya ek olarak, 100.000 ABD doları veya ihlal tarihindeki hesap bilançosunun %50’si değerinde para cezalarına yol açabilmektedir. Siz FBAR raporu hazırlayıp teslim etmiş olmasanız bile, bankanız FATCA’ya dayanan bilgilendirme yükümlülükleri doğrultusunda bu bilgileri Amerikan hükümeti ile paylaşacaktır. Bu durumda FBAR yükümlülüğünüze aykırı hareket ettiğiniz gerekçesiyle cezaya maruz kalmanız dahi söz konusu olabilecektir. Yani bundan böyle ABD dışındaki gizli banka hesaplarına elveda diyebilirsiniz.
Vergi muafiyetleri söz konusu mu peki?
Basında çıkan haberlerin aksine, ABD dışında bir banka hesabının varlığına ilişkin rapor vermek, otomatik olarak o hesap üzerinden vergi ödeyeceğiniz manasına gelmiyor. Ayrıca ABD’nin bazı ülkelerle yaptığı çifte vergilendirmeyi önlemeye yönelik vergi anlaşmaları da mevcut ve Türkiye de bu ülkelerden bir tanesi. Yani bir vergi beyanında bulunuyor olsanız bile, bazı muafiyetlerden faydalanma şansınız mevcut olabilir. Sonuç olarak, rapor verme yükümlülükleri ile vergi yükümlülüklerini ABD’de faaliyet gösteren bir yeminli mali müşavire danışarak yerine getirmek ve önemli kararları konuya hakim olduktan sonra almak faydalı olacaktır.