Jinekomasti
Jinekomasti, erkelerde çeşitli nedenlere bağlı olarak iyi huylu meme büyümesi olarak tanımlanır. Yapılan araştırmalar doğrultusunda ülkemizde, her 3 erkekten birinde jinekomasti görülmektedir. Jinekomasti bir hastalık değil, görünüş bozukluğudur. Genellikle ergenlik döneminde görülmekle birlikte bebeklik ve yaşlılık dönemlerinde de ortaya çıkabilir. Ergenlik çağında görülen jinekomasti sorunu kendiliğinden geçebilir. Bu sorunun uzun süreli görülmesi ise mutlaka tedavi edilmeyi gerektirir. Jinekomasti her ne kadar sağlık sorunu olmasa da erkelerde öz güven eksiğine, çeşitli psikolojik sorunlara ve sosyal ortamdan uzaklaşmaya neden olur.
Jinekomasti nedenleri;
Meme büyümesi sorunu, erkeklerin vücudunda bulunan östrojen ve testosteron isimli hormonların düzensiz ya da dengesiz olmasına bağlı olarak görülebilir. Östrojen yani kadınlık hormonunun erkeklerin vücudunda artması sonucunda meme büyümesi görülür. Hormon dengesinin değişmesinin birden fazla nedeni olabileceği gibi jinekomastinin de hormon dengesizlikleri dışında, altında yatan başka nedenler olabilir. Bu nedenleri aşağıdaki şekilde açıklamak mümkündür;
• Erkek bebeklerde anneden geçen östrojen fazlalığı nedeniyle, doğumdan itibaren meme büyüklüğü görülebilir. Bu jinekomasti durumu geçidir ve genellikle doğumdan 2-3 hafta sonra kendiliğinden kaybolur.
• Ergenlik döneminde görülen jinekomastinin nedeni artan östrojen hormonuna bağlıdır. Bu dönemde 6 ay ile 2 yıl arasında süren meme büyümesi sorunu gözlemlenebilir.
• Yetişkinlerdeki jinekomasti ise yaşlanmaya bağlı olarak hormonal dengenin bozulması ile görülür. Bu jinekomasti sorunu, 60 yaşından sonra ortaya çıkar.
• Meme büyümesi sorununa prostat kanseri ilaçları, prostat tedavisi ilaçları, AIDS tedavisi için kullanılan bazı ilaçlar, steroid ve andojenlerin kullanılması, anskiyete ilaçlarının bazıları, antidepresanların bir kısmı, ülser ve bazı antibiyotik ilaçları, kemoterapi tedavisi ve bazı kalp ilaçları da neden olabilir.
• Uyuşturucu maddeler ve alkol kullanımı da vücudun hormon dengesini bozarak jinekomastiye neden olabilir.
• Vücutta bulunan bazı tümörler, siroz, karaciğer yetersizliği, hipertiroidzm ve böbrek yetersizliği gibi hastalıklar da meme büyümesi sonunu ortaya çıkarabilir.
• Bazı bitkisel şampuanların, sabunların ya da losyonların içinde bulunan lavanta yağı ya da çay ağacı özü gibi maddeler düşük de olsa östrojen içerirler ve bunların uzun süreli kullanımının erkeklerde jinekomastiye neden olduğu düşünülmektedir.
Jinekomasti belirtileri nelerdir?
Erkeklerde görülen jinekomasti sorunun belirtileri göğüslerde hassasiyet olması, ağrı, normalden fazla şişlik olması ve tek veya iki meme ucundan sıvı gelmesi şeklindedir.
Jinekomasti tanısı nasıl yapılır?
Meme büyümesi sorunun tanısı için önce fiziki muayene yapılır. Fiziki muayene sırasında doktor, elle teşhis yapar. Muayene sırasında ele, meme ucundan bir kütle gelir. Bu ilk tanının ardından USG yapılır ve jinekomasti tam olarak teşhis edilir.
Jinekomasti tedavisi nasıl yapılır?
Jinekomasti sorunun çoğu zaman kendiliğinden geçmesi beklenir. Eğer 3 yıl sonunda geçmeyen meme büyüklüğü sorunu varsa, altında yatan neden araştırılmalıdır. Altında yatan tespit edilip tedavisi sağlandığında, çoğunlukla meme büyümesi sorunu da ortadan kalkar. Jinekomasti tedavisi için birden fazla seçenek mevcuttur.
İlaç tedavisi;
Henüz ilerlememiş olan yani daha başlangıç aşamasında olan jinekomasti için uygulanır. Hormon dengesizliğini gideren ilaçların kullanılması ile erken dönemde teşhis edilen meme büyümesi sorunu etkili şekilde tedavi edilebilir. Jinekomasti için testosteron replasamanı adı verilen ilaçlar da kullanılabilir. Bu ilaçlar genellikle yaşlı olan erkekler için meme büyümesi sorununu ortadan kaldırır ancak vücudunda testosteron hormonu seviyesi düşük olanlar için etki sağlar. SERM adı verilen ilaç tedavi ise şiddetli ya da ağrılı olan jinekomasti için uygulanır. Bu ilaçlar meme dokusunun azalmasına yarımcı olmaktadır.
Ameliyat tedavisi;
Jinekomasti sorunun kesin olarak çözülmesi için cerrahi müdahale gerekir. Ameliyat tedavisi ise jinekomasti türüne göre değişmektedir. Jinekomastinin türleri sert meme dokusunun fazla olmasına bağlı olarak gelişen, yağ dokusunun fazla olmasına bağlı olarak gelişen hem sert meme dokusu hem de yağlanmaya bağlı olarak gelişen ve memede fazla deri olması nedeniyle gelişen meme büyümesi olarak dört grupta incelenebilir.
• Sert meme dokusundan kaynaklan jinekomasti sorunu varsa, doktorlar tarafından açık ameliyat tercih edilir.
• Yalnızca yağ dokusundan kaynaklanan jnekomasti varsa liposuction yani yağ alma yöntemi ile tedavi sağlanır.
• Hem sert meme dokusu hem de yağlanma sebebiyle meme büyümesi sorunu varsa açık ameliyat ve yağ alma operasyonları birlikte uygulanır.
• Deri fazlalığından kaynaklanan jinekomasti varsa yine cerrahi müdahale yapılacaktır.
Ameliyat süresi, uygulanacak yönteme ve meme büyümesi nedenlerine göre değişmekle birlikte ortalama olarak 2 saat sürer. Açık ameliyatta hastanın göğüs bölgesinin alt kısmından minik kesiler yapılır ve fazla olan deri ve meme dokusu alınır. Ardından dikişler ile kesiler kapatılır ve ameliyat tamamlanır. Liposuction yönteminde ise lazer ya da vaser yöntemi kullanır ve memede bulunan fazla yağ dokusu, ince kanüller yardımıyla alınır. Her iki yöntemden sonra da hastalara az da olsa dikiş atılacaktır. Ameliyatlar genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir ancak açık ameliyatta bazen genel anestezi uygulanabilir.
Genel anestezi uygulanan hastaların ameliyattan hemen sonra bir gün hastanede kalması gerekir. Lokal anestezi ile yapılan ameliyatlarda hastalar aynı gün içinde evlerine taburcu edilir.
Jinekomasti ameliyatı sonrası süreç nasıldır?
• Jinekomasti ameliyatından sonra hastalar ağrı ya da acı hissetmez.
• Ameliyatın ardından ilk 2-3 gün hastaların dinlenmesi tavsiye edilir. Hastalar ameliyatın ardında yürüyebilir durumdadır ancak dinlenmeleri, iyileşme sürecinin hızlanması açısından önemlidir.
• Ameliyatın ardından ilk birkaç gün, dikişlerin zorlanmaması için katı gıdaların alınmaması gerekir.
• Ameliyattan sonra hastaların 3 haftalık süre ile korse takması gerekir. Bu korse, doktorun izni ile çıkarıldıktan sonra, gündüzleri ve spor yaparken yani ağır aktiviteler sırasında 6 hafta kadar daha kullanılmalıdır.
• Hastaların ameliyatın ardından günlük yaşamlarına dönmeleri için bir hafta beklemeleri gerekir. Bu bir haftanın sonunda hafif egzersizler ve yürüyüşler yapılabilir ancak hastaların kendilerini zorlayacak hareketlerden kaçınması gerekir.
• Hastaların genellikle ilk üç ay boyunca ameliyat bölgesini güneş ışınlarından koruması gerekir.
• Ameliyatın ardından ödem ve şişlik görülmesi normal kabul edilir. Bunlar, bir hafta içinde kendiliğinden geçecektir.
• Ameliyatın 3. günü hastalar, banyoda uzun kalmamak şartıyla duş alabilir.
Jinekomasti sorunu, ameliyat ile tamamen ortadan kalkar ve genellikle tekrarlamaz. Ancak hastaların çok fazla kilo alması ile sadece yağlanmaya bağlı olarak yeniden meydana gelmesi ihtimali vardır.