Geçenlerde Bağdat Caddesi’nde yürürken korsan film tezgahı görünce tabiri caizse “nostaljik” oldum. En tepeye de “Chernobyl”i koymuşlar. Eskiden millet ne izliyor, neyi merak ediyor korsan tezgahından net anlardınız. Bu durum değişmemiş belli ki. Çünkü cidden herkes, en azından bu yazının yazılığı sırada, “Chernobyl” izliyor.
Korsan film, en son 2001’de Teşvikiye’de satın almış olabilirim. Kalitesiz VCD izleye izleye görsel standartı iyice düşen, HD görüntüye uzun süre “aşırı net” diye alışamamış insanlarız neticede hepimiz.
Evet hepimiz alırdık korsan, çünkü başka türlü izleme şansımız yoktu. Ve yanlış anlaşılmasın korsana para ödeniyordu o zamanlar. Hafifletici neden sayılabilir. Cebimizden bir bütçe çıkıyordu neticede.
Hatırladığım kadarıyla Beşiktaş’ta, Ihlamur yolunda bir pasajın içinde, Teşvikiye Hüsrev Gerede’nin girişinde bir dükkanda, Teşvikiye Camii önündeki tezgahta korsancılar vardı. Elbette bunlar gizli saklı falan değildi. Bakkala sorsan korsancı nerde diye sana şak diye gösterebilirdi.
Karşıda Suadiye’de Boyner civarında bir tezgah hatırlıyorum. Ama tabii herkesin bildiği en büyük korsancılardan biri, Kadıköy’de bulunan The End adlı bir dükkandı. Bunun Bahariye’de şubesi bile vardı. Festival filmlerinden blockbuster’lara her şeyin korsanı bulunurdu burada. Bütün alternatif gençlik buradan korsan film alırdı. Kimse bunu gizlemezdi. Etik tartışma falan da yapılmıyordu. Onar onar toparlanıp, onda bir fiyatına çantaya atılırdı bu filmler. Öyle hemen şarlamayın, filmleri başka türlü bulma edinme şansı olmayan zamanlardı. Gurur duymuyorum ama başka çaremiz yoktu. Ne vizyona girerlerdi, ne yasal platformlar vardı, ne de televizyonlar bu filmleri ya da dizileri gösterirdi. Sadece film de değil. Konser videoları, müzik belgeselleri, müzik videolarının bulunduğu setler…
Nasıl oluyor diye merak edenleriniz olacaktır. Herkes bilirdi korsancıları ama kimse umursamazdı. Ben bu konuyu Radikal’de yazmıştım. Kadıköy Emniyet’ten bir müdür arayıp durumu açıklama ihtiyacı duymuştu. “Biz kapatıyoruz, iki gün sonra mahkeme kararıyla gene açılıyor. Böyle defalarca açılıp kapanan dükkanlar var” demişti bu müdür. Bir büyük endüstriydi demek ki bu işler.
Korsan film işi sonra elbette bireysel torrent’çiliğe döndü. Torrent korsan esnafını fena vurdu. The End kapanmak zorunda kaldı. Diğerleri de öyle. Geleneksel bir mesleğimizi daha böylece kaybetmiş olduk. Torrent siteleri yasaklanıp taşındıkça, her defasında katalogları zayıfladı. “Kisckass de çok bozdu” falan diye diye insanlar artık yıldı, uğraşmamaya başladı. Bugün anneannelerimiz bile Google’a “dizi izle” yazarak çıkan sonuçlar arasından yolunu bulabiliyor. Ya da Youtube’da bulunan yasal yüklemelerden izleyebildiklerini izliyorlar. Elbette büyük kısmı Türkiye’den ulaşılamasa da dünyada bugün onlarca şahane stream platformu her türlü yapımı anında gayet de makul bir fiyata ayağınıza getiriyor.
Durum buyken bir korsan tezgahı görmek bende arkeolojik bulgu heyecanı yarattı. Acaba kim hala aylık stream platformu üyeliği fiyatına korsan DVD alıyordu? (Yanıt bence yaşı 60’ın üzerinde, teknolojiye bulaşmamış olanlar.)
Bu arada eğlence sektöründe teknoloji ilerledi, ama sanmayın ki hinlik bitti. Onu da gelecek yazıda anlatayım. Nerde bir yenilik var, orada mutlaka yeni bir yolsuzluk da var.
Mehmet Tez, Milliyet