... konulu sunumlar: "HALKLA İLİŞKİLER VE İLETİŞİM BECERİLERİ. Halkla İlişkiler Kavramı •Kamu kurum ve kuruluşlarının temel amacı halk yararına çalışmak ve halka hizmet •etmektir."— Sunum transkripti:
1
HALKLA İLİŞKİLER VE İLETİŞİM BECERİLERİ
2
Halkla İlişkiler Kavramı •Kamu kurum ve kuruluşlarının temel amacı halk yararına çalışmak ve halka hizmet •etmektir. •Yönetimin başarısı da halkın bu yardım ve desteğini sağlayabildiği oranda artmaktadır.
3
•Toplumdaki bireylerle ilişkisi olan örgütlerin yapı ve işleyişlerini geliştirmesi, halkla olan ilişkilerinde memnuniyet derecelerini artırması veya memnuniyetsizliği en aza indirmesi için halkın tepki ve ihtiyaçlarını bilmeleri gerekir.
4
•Halkla ilişkiler kavramı bazen reklâm, propaganda, pazarlama ve duyuru gibi kavramlarla da ifade edilmektedir.
5
Halkla ilişkiler, •Tanıtma görevi yapmak, kimlik yaratmak veya örgütle kamu arasında ilişki kurmaktır. •Tanıma ve tanıtma etkinliğidir. •Yönetileni aydınlatma, yönetimin eylem ve işlemlerini tanıtma, halkın istek ve şikâyetlerini öğrenmedir.
6
•Örgütlerle halk arasında ilişkileri karşılıklı güvene dayalı bir biçimde geliştirmeye yönelik bir tekniktir. •Kamuoyunu etkileme ve ondan etkilenme sürecidir. •Örgütü çalışanlarına, müşterilerine ve bağlantılı olduğu kişilere sevdirme sanatıdır.
7
•Halkla ilişkiler, örgütlerin sosyal sorumluluğu kapsamında bir yönetim fonksiyonu,iletişim süreci, kamuoyunu etkileme ve halkla iletişim kurma etkinliğidir. •Yönetim bu görevleri iletişim ve araştırma tekniklerini kullanarak yerine getirir.
8
•Halkla ilişkilerin amacı, •• Halkın yönetime bakışını olumlu yönde geliştirmek •• Halkı aydınlatmak ve onların desteğini almak •• Halkla yönetim arasındaki ilişkileri geliştirmek ve kolaylaştırmak •• Halkın istek, dilek ve şikâyetlerini öğrenmek •• Sosyal sorumluluk duygusu yaratmak •• Yapılan çalışmaları benimsetmektir.
9
Halkla İlişkilerin Temel Özellikleri: •• Yönetim işlevidir •• Kamu yararı esastır •• Planlama vardır •• Sürekli değerlendirme yapılır •• Kamunun desteği gerekir •• Toplumsal bir konudur
10
Halkla İlişkilerin Temel İlkeleri: İki yönlü ilişki kurmak •• İki yönlü ilişki kurmak •• Doğru bilgi vermek •• İnandırıcı ve sabırlı olmak •• Dürüstlük ve sorumluluk •• Planlılık ve süreklilik •• Tanımak ve tanıtmak •• Örgüt kültürü ve imajı
11
Halkla İlişkilerde Sosyal Sorumluluk: Sosyal sorumlulukların başında, kaliteli ürün ve hizmet üretmek, çevre sorunlarına duyarlı olmak, halkın istek be şikâyetlerini dikkate almak, çalışanların hak ve hukukuna saygılı olmak, çalışanların kararlara katılımını sağlamak, sosyal, kültürel ve eğitsel etkinliklere yer vermek gelir. Sosyal sorumlulukların başında, kaliteli ürün ve hizmet üretmek, çevre sorunlarına duyarlı olmak, halkın istek be şikâyetlerini dikkate almak, çalışanların hak ve hukukuna saygılı olmak, çalışanların kararlara katılımını sağlamak, sosyal, kültürel ve eğitsel etkinliklere yer vermek gelir.
12
•Sosyal sorumluluk yerine getirilirken dürüstlük ve güven önemlidir. •Halkla ilişkiler şeffaf ve açık olmayı gerektirir. •Örgütler, açıklanması sakıncalı olan konuların dışında hiçbir konuyu kamuoyundan gizlememelidir.
13
•Kamuoyunu yanıltıcı, şaşırtıcı, aldatıcı, tutarsız, gizli politika ve eylemlerden kaçınmak örgüte olan güveni artırır. •Başarının sürekli olması kaliteye, dürüstlüğe ve güvenirliğe bağlıdır. •Halka bir şeyler yaptırmanın bir çok yolu vardır ama en önemli ve etkili yolu inandırmaktır.
14
•Halkla ilişkiler ise çift yönlüdür yani iletişim ve etkileşim vardır. •Halkla ilişkiler süreklilik gösterir ve planlıdır. •Halkla ilişkiler sürekli sempati, güvenlik ve işbirliği sağlamak için halkın çıkarları ile örgüt çıkarlarını uzlaştırmaya çalışan yönetsel etkinliklerdir.
15
İLETİŞİM kurabiliyor muyuz?
16
Sizce İLETİŞİM Nedir?
17
İLETİŞİMİN TANIMI •Düşünce, bilgi ve görüşlerin konuşma, yazı ve resim gibi semboller kullanarak paylaşımı ve aktarımıdır.
18
•Bireyler arasında ortak simgeler sistemiyle gerçekleştirilen anlam ve bilgi alışverişidir. her türlü yolla •Duygu, düşünce ve bilgilerin akla gelebilecek her türlü yolla başkalarına anlatılmasıdır.
19
İletişim bir süreçtir…
20
İletişim Süreci •İletişim süreci, kaynağın oluşturduğu herhangi bir iletinin (mesajın) uygun bir araçla bir kişi veya bir gruba gönderilmesi işlemidir. • İletişimin gerçekleşmesi için en az iki sisteme ihtiyaç vardır. •İletişimde bilgi alışverişinin iki yönlü olması beklenir.
21
22
İletişim sürecinin temel öğeleri kaynak, ileti, kanal, araç ve alıcıdır. •A. Kaynak •Kaynak, iletiyi (mesajı) oluşturan ve bir kanal ile hedef kitleye ulaştıran birimdir.
23
•Kaynakta Olması Gereken Özellikler • ☺ Güvenilir olması •alıcı dikkatle dinler •iletiye (mesaja) ilgi artar, •Mesajın benimsenmesi kolaylaşır. • ☺ İletinin (mesajın) etki derecesi üzerinde rol oynayan diğer özellikler: •yaş, •cinsiyet, •din, •ekonomik düzey, •eğitim düzeyi ve •toplumsal statüdür. •
24
Görünüş, düzgün bir giyim kaynağın kendisine duyduğu güvenin ve alıcıya karşı duyduğu saygının bir göstergesidir. • ☺ Görünüş, düzgün bir giyim kaynağın kendisine duyduğu güvenin ve alıcıya karşı duyduğu saygının bir göstergesidir. • ☺ Empati •( iletişimde bulunan kişinin söylediklerini bireysel değerlendirme yapmadan sorunu ve neler duyumsadığını anlamaya yönelik bir çabadır.)
25
•B. Kanal •Kanal, kaynakla alıcı arasındaki iletinin aktarılmasını sağlayan yoldur.
26
C. İleti (Mesaj) •İleti (mesaj), kaynak ile alıcı arasındaki ilişkiyi sağlayan öğedir. •(Harf rakam, ses, ses tonu, yüz anlatımı, her çeşit görsel, işitsel anlatımlar, bu arada dokunma, kaynağın alıcıya gönderdiği duygu, düşünce ve davranışların kodlanmış halidir.)
27
•İletinin (Mesajın) Özellikleri • ☺ Hedef kitlenin dikkatini çekecek biçimde kurgulanmalı ve sunulmalıdır. • ☺ Anlamı bozmadan aktarılabilecek biçimde, kaynağı ve alıcının ortaklaşa sahip oldukları yaşam deneyimlerini anlatan işaretlerle verilmelidir.
28
• ☺ Alıcıda ihtiyaç uyandırmalı ve bu ihtiyaçların karşılanıp, giderilebilmesi için önerilerde bulunmalı ve yol gösterici olmalıdır.
29
•D. Alıcı (Hedef) •İletinin (mesajın) ulaşması istenen kişi ya da gruba alıcı denilmektedir. •Verilerin kodlanıp çözümlenmesi kaynak ile alıcı arasındaki bilgi, düşünce, deneyim, tutum, inanç, gereksinim, istek, ilgi, roller, dil yeteneği, algılayış biçimi gibi etkenlere bağlıdır.
30
•E. Geri Bildirim •Geri bildirim iletişim sürecinin son aşamasıdır. •Alıcının iletiye (mesaja) verdiği cevaptır. •Verilmek istenen iletinin anlaşılıp, anlaşılmadığının değerlendirildiği aşamadır.
31
İnsanlar arasındaki tüm konuşmaları iletişim sayabilir misiniz?
32
ALGILAMA •Bireylerin çevrelerindeki bilgileri seçmesi, kavraması, düzenlemesi ve yorumlaması sürecini içerir.
33
•Kişinin geçmiş yaşantısından, gelecekle ilgili beklentilerinden ve o andaki duygu ve düşüncelerinden etkilenen, kişiye özgü bir süreçtir.
34
•Gürültü, iletişim sürecinde değiş- tokuş edilen iletilerde kaynak ve hedef tarafından öngörülmemiş, istenmeyen ve iletişimin kötü işlemesine ya da tümüyle engellenmesine neden olan şeylere denir.
42
•İletişimde sözlü iletişim, “dil ve dil- ötesi” olmak üzere, iki kısma ayrılır. Karşılıklı konuşmaları, hatta mektuplaşmaları, “dil ile iletişim” olarak kabul edebiliriz. Dil ile iletişimde kişiler, ürettikleri bilgileri birbirlerine iletirler. •Dil-ötesi iletişim ise, sesin niteliği ile ilgilidir; ses tonu, sesin hızı, şiddeti, hangi kelimelerin vurgulandığı, duraklamalar ve benzeri özellikler, dil-ötesi iletişim sayılır.
43
•Dil ile iletişimde, kişilerin “ne söyledikleri”, dil-ötesi iletişimde ise, “nasıl söyledikleri” önemlidir. ne söylediklerinden çok, nasıl söylediklerine dikkat ettiklerini •Araştırmalar, insanların birbirlerine ne söylediklerinden çok, nasıl söylediklerine dikkat ettiklerini göstermektedir.
44
•Sözlü iletişimde jest ve mimikler, dil ve dil ötesi anlamlar, kişiden kişiye ve kültürden kültüre değişir.
48
NE SÖYLEDİĞİNİZ DEĞİL, NASIL SÖYLEDİĞİNİZ ÖNEMLİ…
49
BÖLGELER VE HAKİMİYET ALANLARI •Duran suyun içine bir taş attığımızda etrafında oluşan halkalar gibi bizim de bedenimizin çevresinde göremediğimiz halkalar vardır. •Görünmeyen bu bölgeler ülkeden ülkeye ve şehirden şehre değişir.
50
•Mesafe, öneminin farkında olanlar tarafından kontrol edilebilir bir iletişim öğesidir. •Bu sebeple hem yüz yüze ikili ilişkilerde, hem de geniş mekan içinde bir toplulukla kurulan ilişkilerde mesafeyi bilinçli olarak kullanmak büyük yarar sağlar. •Kişinin diğer insanlarla arasına koyduğu uzaklık, onlara karşı olan duyguları ile ilgilidir.
51
•Mesafe bütün ilişkilerimizde önemli bir duygusal belirleyici olduğuna göre kendimizi çok yakın hissettiğimiz kişilere yaklaşır, hatta onlara temas ederiz. Ama pek de hoşnut olmadığımız kişiler söz konusu olunca onlardan uzaklaşmaya ve aramıza mesafe sokmaya çalışırız. Bu kişilerden “Amma da burnumun dibine giriyor” diyerek dert yanarız.
52
•Batı ve kuzey toplumlarında mesafe, doğu ve güney toplumlarına kıyasla daha uzaktır. •İnsanlar birbirleriyle ilişkilerini esas olarak dört bölgede düzenlerler. –Mahrem alan, –kişisel alan, –sosyal alan ve –genel alan.
53
54
JESTLER VE MİMİKLER
55
•Diğer kişilere görsel sinyaller gönderen hareketlerdir. •Yüz kaslarının anlatım amaçlı kullanımı mimikleri; baş, el, kol, ayak, bacak ve bedenin kullanımı da jestleri oluşturur. •Jest ve mimikler “esas” ve “ikincil” olarak ayrılır.
56
•Bilinçli olarak anlamlandırıyor olsak da olmasak da, bu jestler bizle ilgili duyguların bir aktarımıdırlar.
57
ESAS JESTLER •Bu jestler yüzün, baş, el, kol, ayak, bacak ve bedenin, bir konuya açıklık kazandırmak için yaptığı hareketlerdir. •Esas jestler; anlatım jestleri, sosyal jestler ve mimik jestlerdir.
58
59
•Bu jestler biyolojik kökenli jestleridir. •Biyolojik kökenli jestlerimiz temel duyguların ifade edilmesine yarar ve esas olarak 6 tanedir. •Anlatım jestleri günlük iletişimimizin en temel işaretlerini taşır.
60
Sosyal Jestler ve Mimikler: •Bunlar olması gereken ifadeyi yüze yerleştiren jestlerdir. •Durum gereği, olduğumuzdan çok daha mutlu veya hissettiğimizden çok daha üzüntülü olan yüz ifademiz bir sosyal mimiktir.
61
Mimik Jestler: •Bu jestler taklit ve tanımlama jestleridir. •Bir objeyi veya bir hareketi mümkün olduğu kadar kusursuz olarak taklit etmek amacıyla yapılan jestlerdir.
62
63
YÜZ İFADELERİ VE BAŞ HAREKETLERİ YÜZ İFADELERİ VE BAŞ HAREKETLERİ
64
•Yüz kasları duygusal bir ifadeyi yansıtma açısından esas olarak üç grupta değerlendirilir. Alın kasları, Alın kasları, Göz kapakları ve çevresi kasları, Göz kapakları ve çevresi kasları, Ağız bölgesi, dudaklar ve çene kasları. Ağız bölgesi, dudaklar ve çene kasları.
65
66
67
BAŞ HAREKETLERİ •Burada başın yukarıya, aşağıya ve yanlara olan hareketleri söz konusudur. •Bu hareketler insanın iç dünyasının yansıması olan anlatım jestleridir.
68
69
70
71
72
73
•Pipo, gözlük gibi aksesuarları olanlar, karar verme durumlarında bunları duygu ve düşüncelerini yansıtacak biçimde kullanırlar, Örneğin gözlük kullanan biri karar anında çenesini tutmak yerine gözlük çerçevesinin bir ucunu ağzına sokabilir.
74
75
ELLER KOLLAR PARMAKLAR
76
ELLER VE PARMAKLAR •Eller insanın kendini ifadesinde en duyarlı ve etkili organlarıdır. İnsan beyninin düşünüp hayal ettiğini, eller gerçekleştirir.
77
78
79
ELLERİN VERDİĞİ MESAJLAR •Konuşmanın tarzını, ritmini, ahengini ellerle belirleriz. •Bazen anlatmak istenileni tek bir el hareketi ile gerçekleştirdiğimiz olur. •Ellerin konuşma sırasında temel görevi, konuşmanın en önemli noktalarını vurgulamaktır.
80
Elin Konumları •Dilenci Konum •Dilenci konum rahatlık, isteme, belki yalvarma (dua eden insanlar, düşünün, ellerini yukarı ters konumda kaldırıp dua eden birisini hiç gördünüz mü?), yani eliniz dilenci konumdayken söylediğiniz bir şey karşınızdakileri rahatsız etmeyecektir; bir otorite hissi uyandırmayacaktır.
81
82
83
•Diktatör Konum: İnsanların beyninde bir anda otoriteyi çağrıştırır.
84
•Herhangi bir tartışmayı durdurmak veya bastırmak isteyen bir başkan, bir arabayı otoriter bir şekilde yavaşlatmak isteyen bir trafik polisi, v.s…
85
86
Kullanılan başlıca el hareketleri şunlardır Kullanılan başlıca el hareketleri şunlardır : •1 - Havayı hassas bir şekilde kavrama •2- Havayı güçlü bir şekilde kavrama •3- Havaya vurmak •4- İki elin makas gibi kişiden yana doğru açılması •5- Elin yumruk olarak kullanılması •6- Parmağın havaya kalkması •7- Avuç içinin yukarı bakması •8- Avuç içinin aşağı bakması •9- İki elin avuç içlerinin karşıya bakması •10- İki elin avuç içlerinin kişinin kendi göğsüne bakması •11- İki elin avuç içinin birbirine bakar şekilde yanda olması
87
•Tehdit Konumu: Bu ebeveynlerin, büyüklerin, amirlerin, öğretmenlerin, subayların kullandığı, beyinde tehdidi inceden inceye hissettiren korkutucu bir harekettir.
88
89
•ELLERİN ÖNDE BİRLEŞMESİ: •Genellikle başın eğilmesi, vücudun küçülmesi ve omuzların düşmesiyle desteklenir. Karşınızdakine genelde ‘Vur enseme, al ağzımdan ekmeği” havasını verirsiniz.
90
•EL YÜZDE: •Elin yüzü kapatması genellikle olumsuzluk, endişe, belki yalan ya da şüpheye dair bir ipucudur. •El, yüze hayat kırıklığı durumunda da gider.
91
•Elin çeneyi okşaması bir karar verme sürecini ve yoğunlaşma isteğini anlatır. •Dikkati ve yoğunlaşma isteğini gösteren asıl ipucu, işaret parmağının beyni gösterdiği, elin ise yanağa dayalı olduğu duruştur. •El yanakta ise o an da başka diyarlardasınız anlamı söz konusudur.
92
•BAŞ PARMAĞIN VERDİĞİ MESAJLAR: •Üstünlüğün, egonun ve güvenin ifadesidir.
93
•Sizi dinleyen kişinin eli yanaktayken, başparmağı şakakta değil de çene altındaysa eleştirel bakıyordur, bir rekabet hissi de yaşıyor olabilir.
94
Karşıdakinin söylediklerine itiraz
95
İNSANIN KENDINE TEMASI •İnsanın kendi bedenine temas, gerginliğin yaşandığı durumlarda kişiye rahatlık verir.
96
•Gerginlik yaratan ve kişinin kendisini güvende hissetmediği her durumda insanın yardımına kendi elleri yetişir. •İnsanların kendilerine en çok temas ettikleri ve gerginliklerini hafiflettikleri yedi jesti tekrarlarlar: 1- Çeneye yaslanmak 2- Saçı okşamak 3- Yanağa yaslanmak 4- Ağza temas etmek 5- Şakağa yaslanmak 6- Elleri cebe sokmak 7- Kollarla bedene sarılmak
97
•İnsanın kendi bedenine temas ederek iç gerginliğini hafifletmeyi amaçlayan bu jestler hem kadınlar, hem de erkekler tarafından yapılır. •Ancak saçları okşamak ve kolları bedene dolamak daha çok kadınlara, şakağa yaslanmak ve elleri cebe sokmak daha çok erkeklere özgü bir jesttir.
98
TOKALAŞMA (EL SIKMA) TOKALAŞMA (EL SIKMA)
99
TOKALAŞMA (EL SIKMA) •Tokalaşma (el sıkışma) biçimi insanın hem kişiliğini hem de statüsünü belli eden hareketlerdir. •Tokalaşmaları dört ayrı grupta ele alabiliriz:
100
Dengeli ve güven veren tokalaşma türü
101
Üstünlük belirten tokalaşma tarzı
102
Tokalaşırken güç denemesi yapmak, hem eli sıkılan kişide olumsuz duygular yaşatır hem de kişinin şiddete eğilimli olduğunu açığa çıkarır.
103
Boyun eğen tokalaşma tarzı: •Parmak uçlarının diğer kişinin avucuna bırakılarak yapılan el sıkma çeşididir. •Genellikle kendisine güvensiz, çekingen ve endişeli insanlarda bu tarz görülür.
104
SAVUNMA Kol Kavuşturmalar •Yabancı olduğumuz bir ortamda özellikle de ayaktaysak, kollarımızı, kavuştururuz ve savunmaya geçeriz.
105
Kollar Yanda El Belde •Kolların yanda, ellerin ise belde olması genel bir saldırı hazırlığının veya mücadeleye hazır olmanın habercisidir. •İş yerinde ise bu, daha üst noktalara ulaşmayı hedefleyen birisinin duruşudur.
106
Bacak Bacak Üstüne Atma •Bacak bacak üstüne atma ise, savunmanın diğer bir şeklidir. •Genelde erkeklerin daha az bacak bacak üstüne attığını göreceksiniz.
107
•Bacak bacak üstüne atmak olumsuz ve savunucu bir tutumun ve artmış olan iç gerginliğin işareti olabileceği gibi, karşılıklı ilişkideki incelik ve zarafeti de yansıtabilir.
108
109
110
111
Duruş •Vücudun göğüs kafesinin bulunduğu kısım o kişinin merkezidir. •Jest ve mimikleri kullanırken kişinin merkezinin durumu ve yönü, onu tanımak için birçok ipucu verir. •Hatta diğer özelliklerine bakmadan sadece göğüs kısmına yani merkezine bakarak önemli sayılabilecek bilgiye sahip olabiliriz.
112
113
Gözler •Yüzün ifade edeceği tüm mimiklerin hemen hepsi, gözler tarafından desteklenir. •Gözler, kişinin yaşadığı çoğu duyguyu yansıtır. •Gözlerle bir iletişimi başlatabilir ya da bir iletişimi sonlandırabilirsiniz. •Biriyle konuşurken onun bizi dinleyip dinlemediğini, ilgisini ve içtenliğini gözlerine bakarak anlamamız mümkündür.
114
•Etkili iletişim kurabilmek için, karşımızdakinin gözlerine bakmamız ve bakışlarımızı yüzünün diğer kısımlarında gezdirmemiz oldukça etkili sonuçlar verir. •Kişinin göz bebeklerinin büyümüş olması sizi dikkat ve ilgiyle dinlediğini gösterir. •Heyecan ve dikkatin artmış olması, gözbebeklerinin büyümesine neden olur.
115
116
OTURMA BİÇİMLER •İnsanın oturma biçimi, kişilik özellikleri ve iç dünyasıyla ilgili olarak önemli bilgiler taşır. •KAPLANAN ALAN •SEÇİLEN YER
123
YALAN •Yalan söyleyen birinin belirli bir süre sonra göz temasından kaçtığı, ses tonunda hissedilir ölçüde değişimlerin ortaya çıktığı görülecektir. Yalan •Dudaklarda hafif oynamalar, hafiften gülümsemeler, kafa sallamalar, el ve kol hareketlerinde normal dışı değişimler ve gözbebeklerinin küçülmesi bireyi ele verebilecek olgular olarak sıralanabilir. •Beden dilinin yalancıyı ele verdiği diğer durumlar da şöyle sıralanıyor: Yüzde aniden belirip kaybolan şaşkınlık, gücenme, öfke belirten ifadeler. ‘Rahatlatıcı’ jestleri fazlasıyla yapmak. Yalan söyleyen kişi yüzüne ya da bedenin üst kısmına dokunur. Saçlarıyla oynayabilir, kollarını kavuşturabilirler. Yalan
124
ÇEVREDE OLUMLU İZLENİM YARATACAK BEDEN DİLİ ÖZELLİKLERİ •1- Göz ilişkisi •2- Yüz ifadesi •3- Baş hareketleri •4- jestler •5- Postür (Beden duruşu) •6- Yakınlık •7- Yöneliş •8- Bedensel temas •9- Dış görünüş •10- Konuşmanın sözel özellikleri
125
Yüz yüze İlişkilerde (Konuşma) Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar •• Gereksiz konuşmalardan kaçınmak ve gereksiz yere uzatmamak •• Gerekmedikçe kendimizden sıkça söz etmemek •• Konuşurken ses tonunu iyi ayarlamak •• Jest ve mimik hareketlerinde aşırıya kaçmamak •• Dinleyiciye sık sık anlıyor musun? Tamam mı? Bilmem anlatabildim mi? gibi sorular •sormamak •• Toplulukta konuşurken bu, şu, o kişi gibi sözcükler kullanmamak •• Dinleyiciye soru sorma ve konuşma fırsatı vermek •• Dinleyicinin anlayacağı bir dil kullanmak •• Konuşma konusu ile ilgili gerekirse hazırlık yapmak •• Konuşan kişilerin sözlerini kesmemek
126
Konuşmaları dinleyicinin yüzüne bakarak yapmak •• Konuşmaları dinleyicinin yüzüne bakarak yapmak •• Konuşulan sözcükleri doğru telaffuz etmek •• Zamana riayet etmek •• Konuşmalarda hitap şekillerine önem vermek •• Konuşurken sık sık saate bakmamak •• Konuşma sırasında sert ve asık suratlı olmamak
127
•Toplumda Dikkat Edilmesi Gereken Görgü Kuralları: Hoşgörülü ve iyimser olmak •• Hoşgörülü ve iyimser olmak •• Olgun bir kişiliğe sahip olmak •• Eleştiriyi yerinde ve zamanında yapmak •• Kıyafetin yer ve zamanına uygun olmasına özen göstermek •• Başkalarını rahatsız edici davranışlardan kaçınmak •• Verilen sözü tutmak •• Ziyaretin yerine, zamanına ve süresine dikkat etmek •• Oturuş ve kalkışlara dikkat etmek •• Gerektiğinde özür dilemek •• Özel konuşanları dinlememek •• Uygun olmayan el ve söz şakası yapmamak •• İletişim araçlarını kurallarına uygun kullanmak •• Trafik kurallarına uymak
128
Giyimde Dikkat Edilmesi Gereken Görgü Kuralları Cinsiyete uygun kıyafet seçmek •• Cinsiyete uygun kıyafet seçmek •• Kıyafet seçerken yaş, fiziki yapı, cinsiyet, meslek vb. hususları dikkate almak •• Kıyafetler arasında uyum sağlamak •• Sökük, yırtık, ütüsüz elbise ve boyasız ayakkabı giymemek •• İş ortamında sade giyinmeye özen göstermek •• Yer, zaman ve özellik dikkate alınarak giyinmek •• Konuk gitme veya kabul etmede uygun giyinmek •• Toplumun kabul etmeyeceği kıyafetleri giymekten kaçınmak •• Makyaj kurallarına uymak
129
•Ast – Üst ilişkileri: Yönetim sürecinde çalışan kişilerin başarılı olması için örgüt içerisindeki iletişim önemlidir. •Kişilerin örgütteki rolleri ne olursa olsun iletişim becerilerini iyi bilmeli ve bunları uygulamaları gerekir. •Özellikle ast üst ilişkilerinde dikkat edilmesi •gereken önemli hususlar vardır. •Astlar önce insan olarak kabul edilmelidir. •Özünde insan sevgisi olan her iletişim sürecinin olumlu bir başlangıç sağladığı, sevginin ve iyi niyetin çözemediği hiçbir problemin olmadığı, makamların ve unvanların geçici olduğu ve her yöneticinin bir üstü olduğu unutulmamalıdır.
130
•Astlara sınırsız ve yetersiz bilgi vermek •tehlikelidir. •Çünkü güvensizlik yaratır, informal liderler doğurur ve dedikoduları çoğaltır. •Örgüt içerisinde iletişim kanalları çoğaltılarak astların liderlik yetenekleri geliştirilmelidir. •İletişim kanalları astların kararlara katılmasını sağlar, eşgüdümü kolaylaştırır ve iyi bir örgüt iklimi yaratır. •Bürokratik otorite sık sık kullanılmamalı ve sürekli ast oldukları hatırlatılmamalıdır. •Bu davranış bağlılık ve sadakati azaltır ve direnmeyi artırır.
131
•Yöneticilerle etkili bir iletişim kurabilmek için, onların sosyal ve mesleki yaşam felsefesi ile onların önem ve öncelik verdiği konuları bilmek gerekir. •Yöneticileri iyi tanımak, onlara etkili mesajlar vermeyi sağlar, çatışmaya düşmeyi önler ve başarılı olmanın kriterlerini belirler. •Mesaj ve öneriler yöneticilerin dinlemesi için en uygun olduğu zamanda verilmelidir. •Astlar için uygun olan zaman yöneticiler için uygun olmayabilir. •Uygun zaman ve yer seçimi reddedilme ihtimalini azaltır. •Tüm çalışanlar üstlerine bağlı ve kendi düzeyinde başarılı bir ast olduğunu yöneticilerine hissettirmelerinde yarar vardır. Bu davranış yöneticilerin güvenini artırır ve gereksiz kaygılarını azaltır. •Astlar, yöneticilerinden sürekli yakınarak çevrede onunla ilgili sözler söylememeli, birdenbire yükselme hevesine kapılmamalı ve böyle bir izlenim bırakmamalıdır.
132
•Sevilen, sayılan ve başarılı kişilerle yakın iletişim kurulmalı ancak diğerleriyle de kötü olunmamalıdır. •Ödüllendirilen iş arkadaşların başarılarından haz ve mutluluk duyulmalı ve bu duygular belirtilmelidir. •Aksi halde iş arkadaşının ödüllendirilmesini kutlamayan kişi kıskanç ve başarısız kişi olarak anılır. •İnsanların mutlu ve mutsuz günlerinde yanında olan dostları hiçbir zaman unutulmaz. Bayram, yılbaşı ve doğum günü gibi özel günlerde iş arkadaşları her zaman hatırlanmalıdır. •Nezaket her kapıyı açar ve herkesin hoşuna gider. Çalışma yaşamında kişiyi diğer çalışanlardan ayıran bazı özellikler olmalıdır.
133
•Birey bu özelliklerle fark edilir ve anılır. •Yasal ve yönetsel hak ve sorumluluklar çok iyi bilinmelidir. Hem • Dengeli, sağlıklı, tutarlı ve mutlu bir aile yaşamı oluşturulmalıdır. •İyi bir yaşam biçimi iş ortamında ve çevrede etkili iletişim kurulmasını ve saygınlığı artırır. •Çalışanlar işini sevmeli ve coşku ile yapmalıdır. Sevgi ve coşku en kötü sistemleri bile başarıyla çalıştırır. •Nefret ve karamsarlık en iyi sistemleri bile çalışmaz hale getirir.
134
İNSANLARLA İLİŞKİLERİ ENGELLEYEN VE KOLAYLAŞTIRAN DAVRANIŞLAR •Ellerin kenetlenmesi, •kolların kavuşturulması, •bacak bacak üstüne atılması ve •geriye doğru yaslanarak oturulması ilişkiyi olumsuz yönde etkilerken; –kolları kavuşturmadan, –bacak bacak üstüne atmadan oturmak ve elleri açarak öne doğru eğilmek açık bir insan olduğunuz izlenimini yaratarak ilişkiyi kolaylaştırır.
135
•Karşıdaki kişinin yüzüne bakmadan ve gözleri kaçırarak konuşmak o kişide kendisine değer verilmediği duygusunu doğuracağı için ilişkiyi zorlaştıracak; karşıdaki kişinin yüzüne bakılması, mümkün olduğu kadar göz teması kurulması ise ilişkiyi olumlu yönde etkileyecektir.
136
•Konuştuğumuz kişinin adını öğrenmemek, ondan adı yerine, sık sık “siz”, “hanımefendi” veya “beyefendi” gibi kişisel olmayan bir ifadeyle söz etmek ilişkiyi olumsuz yönde etkiler. •Buna karşılık konuştuğunuz kişinin adını öğrenmeye gayret ederseniz ve unutmamak için ilişkinin başlangıcında kullanırsanız karşınızdaki kişinin size yakınlık hissetmesine yardımcı olursunuz.
137
•İnsanlarla ilişkinizi bozmak istiyorsanız, onlarla aynı fikirde olmadığınız konuları konuşun. •Özellikle onların din, siyasal tercih veya taraftarı oldukları takımla ilgili inançları konusunda hatalı olduklarını düşündüğünüz noktalar üzerinde durun. •Sohbet ve yaklaşımlarınızda olumsuz izlenim yaratmak istiyorsanız farklılıkları, olumlu izlenim yaratmak istiyorsanız, benzerlikleri vurgulayın.
138
YARARLANILAN KAYNAKLAR •1. Milli Eğitim Bakanlığı Görevde Yükseltme Eğitimi Ders Notları, Ankara, •Zuhal BALTAŞ, Acar BALTAŞ, Beden Dili, Remzi Kitabevi, İstanbul, •Ahmet Şerif İzgören, Dikkat Vücudunuz Konuşuyor, Elma Yayınevi, 2008.