Haber: Helin AYGÜN
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Tevfik Bulut, Bakanlıkça OSB ve sanayi sitelerine (SS) kullandırılacak krediler için yeni kredilendirme modelleri geliştirdi. Bebeklerin gelişim sürecinden ilham alan Bulut, henüz kamulaştırma veya altyapı aşamasında olan OSB’ler ile milyonlarca dolarlık ihracat geliri elde eden OSB’lerin aynı kefeye koyulmasının sakıncalarına dikkat çekerek, “Şu an yürürlükte olan düzenlemelere göre, kredi geri ödemeleri anapara borç taksitlerinin eşit taksitler halinde ödenmesi prensibine dayanıyor ve faiz geri ödemeleri anaparaya göre belirleniyor. Yeni kurulan, henüz üretimde yeterli firması olmayan OSB’ler ve sanayi siteleri ile finansal açıdan yetersiz OSB’ler için, kredi ödemelerinde kademeli sistem hayata geçirilebilir. Sanayici üretime ve yatırıma odaklanırsa daha kısa sürede güçlenecek ve kredilerini kapatacaktır” dedi.
KADEMELİ ARTIŞ ORANI
Firmaların gelişim sürecini bebeklerin gelişim sürecine benzeten Bulut, firmanın OSB ve sanayi sitesine giriş yapması, kuruluş sürecine girmesi, üretim aşamasına hazır olması ve üretim aşamasına geçmesi ile bir bebeğin emekleme ve yürüme aşamaları arasında paralellik kurdu. Bulut, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca doğrudan tüzel kişiliğe haiz OSB ve SS tüzel kişiliklerine kredi kullandırıldığına dikkat çekerek, faaliyette bulunan firmaların kredi borçlarının sorumlu bir tarafı olduğunu söyledi. Diğer bir deyişle, burada faaliyette bulunan, yatırım yapan firma ya da işyerlerinin, kredi borcunu ödeyeceğini anlatan Bulut, “Dolayısıyla, geliştirilen bu modeller, OSB, sanayi sitesi ve firmaların gelişim trendini dikkate alarak anapara borç taksitlerinin eşit taksit ödenmesi yerine, gelişim periyoduna bağlı olarak kademeli artan anapara borç taksitlerinin ödenmesi biçiminde olması gerektiğini öne sürüyor” diye konuştu.
ZAMANA YAYILACAK
Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Tevfik Bulut, OSB ve sanayi sitelerinde yapılacak yatırımlarda firmaların gelişim periyoduna bağlı olarak itfa dönemi içinde ilk 5 yıllık periyodda finansman yükü kademeli bir artışa tabi tutularak hafifletilmesi, böylelikle yatırımlara ivme kazandırarak üretim aşamasına geçişinin hızlandırılmasının amaçlandığını kaydetti. Geliştirdiği kredilendirme modelleri ile OSB ve sanayi sitelerinin kredi finansman yükünün vadesi ve faiz oranları değişmeden, zamana yayarak kademeli olarak hafifletilmesini öneren Bulut, ayrıca kanuni takibe geçilecek ya da geçilmesi muhtemel OSB ve sanayi sitesi sayısının azaltılmasını da hedeflediğini söyledi.
RAHAT GERİ ÖDEME
Bulut, geliştirdiği modelin başka avantajları olduğuna da değindi. Model ile ekonomik gelişim bölgelerinin yapılaşma sürecinin hızlandırılmasını, firmaların gelişim sürecine bağlı olarak OSB ve sanayi sitelerinin kaynak yaratma kapasitesini sürdürerek kredinin geri ödenmesinin sağlanılmasını da amaçladığını ifade eden Bulut, böylece kredi geri dönüşlerinin uygun finansal modellerle verimliliğinin ve sürdürülebilirliğinin sağlanacağını ve nihai olarak sanayide katma değerin artırılacağını dile getirdi. Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Tevfik Bulut, illerin gelişmişlik durumu da dikkate alınan modellerde OSB ve sanayi siteleri için iki ayrı model geliştirdi. OSB’ler için geliştirilen modele “t+1 Modeli” diyen Bulut, sanayi siteleri için geliştirilen modele ise “t+0,5 Modeli” adını verdi.
İLLERE GÖRE FARKLILAŞACAK
Bulut, geliştirdiği modelin yanı sıra illerin gelişmişlik durumuna göre bir de örnek uygulamalar yaptı. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca kullandırılan 10 milyon liralık bir kredinin itfa (ödeme) planı illerin gelişmişlik durumuna göre yeniden hesaplayan Bulut, kalkınmada öncelikli illerdeki OSB’lerde yıllık faiz oranının yüzde 1 uygulanabileceğini kaydetti. Mevcut modele göre toplam 10 milyon liralık kredinin birinci yıl ödemesi, faiziyle birlikte 1 milyon 101 bin 389 lira olurken, Tevfik Bulut’un geliştirdiği modelde bu rakam ilk yıl 123 bin 128 lira, ikinci yıl 340 bin 299 lira, üçüncü yıl 555 bin 266 lira oluyor. Mevcut modelde anapara taksit tutarları 1 milyon liradan hesaplanırken, yeni modelde anapara ilk yıl 21 bin 739 lira, ikinci yıl 239 bin 130 lira olmak üzere giderek artan bir meblağ üzerinden hesaplanıyor.
NORMAL İLLERDE YÜZDE 2
Tevfik Bulut’un geliştirdiği modelde, normal illerdeki OSB’lerde yıllık faiz oranı yüzde 2, itfa dönemi, ödemeler yıllık olmak üzere toplam 10 yıl olarak uygulanıyor. Buna göre, mevcut modelde 10 milyon liralık bir kredinin yıllık geri ödemesi ilk yıl 1 milyon 202 bin liradan başlayarak, 10’uncu yıl 1 milyon 20 bin liraya kadar iniyor. Mevcut modelde sanayiciler 10 milyonluk kredi için toplam 11 milyon 115 bin lira geri ödüyor. Bulut’un modelinde ise ilk yıl anapara taksit tutarı 42 bin 553 lira, ödenecek tutar ise 245 bin lira olurken; bu rakam ikinci yıl anapara tutarındaki artışa paralel olarak 457 bin liraya kadar yükseliyor. Bu modelde sanayici toplamda 11 milyon 471 bin lira geri ödüyor.
GELİŞMİŞ İLLERDE 9 YIL
Yeni modelde, gelişmiş illerdeki OSB’lerde yıllık faiz oranı yüzde 3 olarak uygulanıyor. İtfa dönemi, ödemeler yıllık olmak üzere toplam 9 yıl olarak uygulanırken, mevcut modelde OSB’lerden bu süre sonunda 10 milyon liralık krediye karşılık 11 milyon 520 bin lira geri ödeme alınıyor. Yeni modelde ödenecek tutar, diğer modelin aksine başlangıçta azken, yıllar geçtikçe artıyor. 10 milyon liralık kredi, 9 yılın sonunda 11 milyon 995 bin lira olarak tahsil ediliyor.
YENİ MODEL AVANTAJLI
Geliştirilen kredilendirme modellerinin mevcut modele göre OSB, sanayi sitesi ve firmalara sağladığı avantajlar şöyle:
-İlk 4-5 yılda bütün yörelerde, OSB ve sanayi siteleri daha az anapara borç taksiti ödedikleri için, firmaların toparlanma ve gelişim süreci ivme kazanacak.
-Firmaların kuruluş aşamasından üretim aşamasına geçişi hızlanacak.
-OSB ve sanayi siteleri, borçlarını ödeyememesi ve erteleme hakları kalmaması durumunda, anapara borç taksit tutarları ilk 5 yılda mevcut modele göre daha düşük olduğu için daha az gecikme faizi ödeyecek.
-İtfa dönemi boyunca anapara borç taksitleri artarak devam ettiği için, mali durumu elverişli olmayan OSB ve sanayi siteleri yüksek miktarlardaki borçları ertelemeye zorlayacak ve bu durum, borç erteleme mantığının amacına daha iyi hizmet edecek.
-Yeni modeller, farklı kamu kurum ya da kuruluşlara örnek teşkil edebilecek.
-OSB ve sanayi sitelerinin kredi borçlarını ödeyebilme gücü ve cesareti artacak.
-Ekonomik gelişim bölgelerinin kredi talebini artıracak.
-Hem kredi borç taksitleri ve hem de gecikme faizleri açısından OSB, SS’ler ve dolaylı olarak burada faaliyet gösteren firmalar, kısa ve orta vadede mevcut modele göre konjonktürel dalgalanmalardan daha az etkilenecek.
-Kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasına yardımcı olacak.
-Ekonomik gelişim bölgelerinin yapılaşma süreci hızlanacak.
-Sanayide katma değer artacak.