2022, iklim krizini ele almak için daha ne kadar yapılması gerektiğine dair iç karartıcı bir uyarı mesajı verdi. Pakistan, Nijerya ve Endonezya’daki sel binlerce insanı öldürdü, kuraklık Somali ve Çin’de milyonlarca insanı etkiledi ve alışılmadık şiddetli sıcak dalgaları Avrupa’yı ve ABD’nin çoğunu kapladı.
Fakat yanlış yönde ilerlemeye devam ediyoruz. Fosil yakıt yakma ve kömür kullanımından meydana gelen küresel emisyonlar, tekrardan başlamış olan Covid seyahati ve jeopolitik huzursuzluğun tetiklediği tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. BM Genel Sekreteri António Guterres’in yıl sonu konuşmasında söylediği benzer biçimde, dünyanın artan sıcaklıkları 1,5 santigrat aşama ile sınırlama mevzusundaki ortak hedefi “nefes almaktır”.
2023’te yapılabilecek daha oldukca şey var ve ABD’nin oynayacağı hususi bir rol var. Tarihsel olarak dünyanın en büyük kirleticisi olan ABD, nihayet iklim değişikliği mevzusunda şimdiye kadarki en büyük tekrardan düzenlemesine hazırlanıyor. Ülkenin iklim kirliliğini azaltma ve nüfusu aşırı hava koşullarının etkilerinden koruma şansı var. Ek olarak, insanların kendi yaşamlarında ve topluluklarında bir fark yaratmak için atabilecekleri eyleme geçirilebilir adımlar da vardır.
ABD’nin 2023’te hayata geçirmeye karar verebileceği beş şey:
1) Petrol ve gaz sektöründen metan emisyonlarını azaltın
Gelecek yıl, iklim değişikliğine en oldukca katkıda bulunan ikinci metan gazı için bir dönüm noktası olma fırsatına haiz. Metan, iklim değişikliğinin yalnızca yüzde 30’undan mesuldür, bu karbondioksitten daha ufak bir paydır, sadece bununla birlikte ısıyı tutma mevzusunda oldukca daha yeteneklidir. Metan bununla birlikte benzersizdir bundan dolayı bir tek yanan fosil yakıtların bir yan ürünü değildir, bununla birlikte dır-dir yakıt organik gaz. Tüm bu faktörler metanı bilhassa kaygı verici, sadece kısa vadede çözülebilir bir iklim problemi haline getiriyor.
Atmosferdeki metan konsantrasyonları 2021’de yeni bir zirveye ulaştı ve her zamankinden daha süratli artıyor. Bu, dünyanın en fena süper yayıcılarından bazılarına ev sahipliği yapmış olduğu için ABD’nin üstünde alışılmadık bir kontrole haiz olduğu bir mesele. Başlangıç noktası, iklim değişikliğini kötüleştiren metan emisyonlarının saatli bombası olan Permiyen Havzasındaki petrol ve gaz operasyonlarıdır.
Biden yönetiminin, bu problemi hedefleyen ve gelecek yıl kesinleştirmesi ihtiyaç duyulan bir avuç değişik kuralı var. Bunlardan ikisi EPA’dan ve Arazi Yönetimi Bürosu’ndan geliyor, israf edilen gazı azaltmayı amaçlıyor petrol ve gaz üreticileri atmosfere salınmasına yada yanmasına izin veriyor. EPA, şirketlerin petrol ve gaz kuyularından gelen kirliliği tertipli olarak izlemelerini ve şirketlerin fazla gazı yakmasını sınırlamasını gerektirecektir. Ve Arazi Yönetim Bürosu kuralı, fazla gazı yakmak için aylık limitler belirleyerek ve operatörlerin herhangi bir izin başvurusuyla beraber bir atık azaltma planı sunmasını sağlayarak bilhassa kamu ve kabile arazilerini hedefliyor.
Öteki bir mühim değişim, Enflasyon Azaltma Yasası’nın metan tutarı olacak. Ücret, teknik olarak 2024’e kadar geçerli olmayacak, sadece gelecek yıl, onun uygulanmasını anlamanın anahtarı olacak. Yasa, petrol ve gaz operatörlerinden salınan her metrik ton metan için 900 $ ücret alıyor ve 2026 yılına kadar 1.500 $’a çıkacak.
Bu kuralların hiçbiri, uygun seyretme ve uygulama olmaksızın pek bir anlam ifade etmeyecektir. Sadece gelecek yıl, çevreyi en fena şekilde kirleten suçlular hakkında daha iyi gerçek zamanlı veriler sağlama mevzusunda nihayet bir oyun değiştirici olacak. NASA ve Carbon Mapper ve Environmental Defence Fund benzer biçimde gruplar tarafınca yönetilen bir uydu filosu, metanın tam olarak nereden geldiğini yakalamak için çalışır durumda olacak. Şirketlerin ve hükümetlerin metan emisyonlarıyla savaşım mevzusunda verdikleri yüce taahhütleri hakikaten yerine getirip getirmediğine dair dünyanın ilk kontrolünü sağlayacak.
2. Enflasyon Düşürme Yasasına haiz ana akım ısı pompaları, indüksiyon ocakları ve elektrikli araçlar
Bu yaz Kurultay’de Demokratlar tarafınca kabul edilen Enflasyon Azaltma Yasası, Amerikalı tüketicileri ve endüstriyi fosil yakıtlara güvenmekten uzaklaştırmak için 369 milyar doları içeriyor. Kanundaki kamu hizmeti ödemeleri, yenilenebilir enerji kaynaklarının yeni kömür ve gaz santralleri inşa etmekten daha ucuz olmasını elde edecektir. Vergi kredileri ve indirimleri de tüketicilerin yenilenebilir ve enerji açısından verimli teknolojilere geçiş yapmasına destek olmayı amaçlıyor. Çatıdaki güneş enerjisi ve yalıtım benzer biçimde bu teknolojilerden bazıları tanıdıktır, sadece ısı pompaları, endüksiyon ocakları ve fişli elektrikli araçlar dahil olmak suretiyle bazıları Amerikalılar için daha yeni olacaktır.
Yasa, bazı Amerikalılar için makinelerin maliyetlerini binlerce dolar düşürmeye destek olacak. Kısaca gelecek yıl, ümit ederim aynı ürünler ana akım haline gelir. Isı pompalarının ve endüksiyon ocaklarının ana akım haline getirilmesi, büyük seviyede IRA’nın teşviklerinin uygulanmasına ve tüketicilere başarıya ulaşmış pazarlamaya bağlı olacaktır.
Biden yönetimi içinde ajanslar, yasa kapsamında mevcut olan milyarlarca doları denetlemek için kurallar ve yönergeler oluşturmaktan görevli olacak. Beyaz Saray’ın ek olarak mevcut tüketici kredilerini açmak için hususi bir sitesi vardır. Sadece uygulama, yasa programlarının çoğunu dağıtmaktan görevli olan devletlere de bağlı olacaktır. Mesela, yasanın terk edilmiş petrol kuyularının temizlenmesine yönelik yatırımlarını ve indirim programlarını ve müteahhitleri en yeni enerji verimli teknoloji mevzusunda eğitmek benzer biçimde öteki programları yürütmek eyaletlere bağlı olacaktır.
3. Aşırı sıcağı soğuk kadar ciddiye alın
Bu yıl elektrik şebekesi hakkında bazı mühim dersler aldık. Bu yıl yüksek talep zamanlarında ülke çapında tekrarlanan yakın temaslardan sonrasında, Kaliforniya ve Teksas, yalnızca tüketiciler termostatı değişiklik yapmak benzer biçimde ufak eylemlerle şebekedeki yükü azaltmaya destek olduklarında toplu elektrik kesintilerini kıl oranı önlediler.
Bu vakalar, olağandışı ısı dalgaları esnasında toplu elektrik kesintilerini önledi. Elektrik kesilseydi, milyonlarca insan potansiyel olarak tehlikeli sıcaklıklara maruz kalabilirdi. Her insanın sıcağa karşı değişik toleransları vardır ve bir sıcak hava dalgasında, termostat üç haneye ulaşmadan oldukca ilkin yaşlılar en savunmasız olma eğilimindedir.
Sadece, iklim değişikliğinden daha büyük ve daha ihtimaller içinde bir yıkım haline gelse bile, ABD’nin siyaset tepkisinde ısı gözden kaçma eğilimindedir. Tarihsel olarak ABD, insanların kışı atlatmasına yardım etme mevzusunda daha iyisini yapmayı başardı. Eyaletlerin büyük çoğunluğu, kış donması esnasında elektrik kesintilerini yasaklayan politikalara haizdir. Bir çok eyalet ek olarak oldukca aileli evler için ısıtma gerektirir. Sadece yazları soğutmayı yöneten siyaset, en savunmasız olanların çatlaklardan geçmesine müsaade eden bir yama işidir. Federal binalar, konutlar ve hapishaneler ısı standartlarına haizdir, sadece AC garantisi yoktur. Indiana Üniversitesi Enerji Hakkaniyet Laboratuvarı tarafınca derlenen ve Vox ile paylaşılan verilere gore, yalnızca bir avuç eyalette kamu hizmetlerinin bir sıcak hava dalgası esnasında gücü açık tutması benzer biçimde herhangi bir gereksinim var.
Millet, tutarlı bir soğutma stratejisinin eksikliğinin halka nelere mal olduğuna dair doğru bir resme haiz değil. Bazı düşük gelirli tüketiciler, klimayı açmakla yiyecek almak içinde seçim yapmak zorunda kalıyor. Bazıları için bu, kamu hizmetlerinin, yaşamı tehdit eden sıcakta bile ödenmemiş bir faturayı geciktirmek için elektriklerini kestiği anlamına geliyor.
Bir sıcak hava dalgasında kayıpları önleyebilecek makul siyaset önlemleri vardır. Biri, insanları ödenmemiş bir satmaca sebebiyle beklenmedik bir halde elektriğinin kesilmesinden korumaktır. Bir diğeri ise, şebekede yedekliliğe yatırım yaparak ve alan kişi ile kamu hizmeti şirketi içinde yazışma kuran akıllı sayaçlara yatırım yaparak, bir sıcak hava dalgası esnasında elektriğin kesilmemesi için istikrarlı bir elektrik şebekesi sağlamaktır.
Bunlar, nihayet sıcağı soğuğu kadar ciddiye alan ufak adımlardır.
4. Küresel iklim finansmanı sağlayın
ABD, Yeşil İklim Fonu’na 3 milyar dolar sağlama mevzusunda 2015’teki orijinal Paris iklim anlaşması taahhüdünü hâlâ yerine getirmedi. Fon, varlıklı ülkelerin iklim değişikliğine yol açan orantısız suçlamalarını kabul ederek, gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji finansmanına destek olmayı amaçlıyor. Biden bu yıl Kurultay’den 1 milyar dolar alırken, kalan 2 milyar doların nereden geleceği belli değil.
ABD’nin Yeşil İklim Fonu haricinde başka yükümlülükleri de var. Biden ek olarak gelişmekte olan ülkelere 11 milyar dolar taahhütte bulunmuş oldu. Bu, Beyaz Saray’ın Cenup Afrika, Endonezya, Vietnam ve AB ile ortak enerji ortaklıkları duyurularının başlangıcında geliyor. Bu fonun bir kısmı ajansların isteğe bağlı bütçesinden gelebilir, sadece Biden’ın geri kalanı için Kurultay’ye bağlı olması gerekecek.
ABD’nin ek olarak gerçekleştirmesi ihtiyaç duyulan yeni bir tür iklim taahhüdü var. Mısır’daki son internasyonal iklim konferansında, dünya ilk kez gelişmekte olan ülkelerin yaratmada dikkatsizlik edilebilir bir rol oynadıkları bir kriz sebebiyle maruz kaldıkları yitik ve zararları tanıma taahhüdünde bulunmuş oldu.
ABD, dünyanın tarihsel olarak en büyük kirleticisine karşı bir takım dava ve dava açacağından kaygı ederek herhangi bir yitik ve ziyanı ödemeyi kabul etme mevzusunda uzun süredir davranışlarında ölçülü davranıyor, sadece Mısır’da temel bir çerçeve üstünde anlaşmaya vardı. Bunun dolar cinsinden ne ifade edeceği hemen hemen belli değil.
5. Kişisel ve politik olun
2023’te Amerikalılar, haiz oldukları karbon ayak izi üstünde her zamankinden daha çok kişisel kontrole haiz olacak. İnsanların ısınmak, yiyecek pişirmek ve otomobil kullanmak için her gün evlerinde çalıştırdıkları “mini fosil yakıt fabrikaları” üstünde denetim sahibi olabilecekler.
Enflasyon Düşürme Yasası kapsamında mevcut olan teşvikler, sonunda elektriğe geçmeyi mali açıdan daha uygun hale getirecek. Çatıda güneş enerjisi için para var; elektrikli araçlar, çamaşır kurutma makineleri, sobalar ve fırınlar; ısıtma, soğutma ve sıcak su için ısı pompaları; elektrik panoları ve kablolama. Yasa bununla birlikte bir binanın enerji kullanımını azaltmak için yalıtım ve iklimlendirme harcamalarını karşılayan programları da içeriyor.
İklim değişikliği üstünde yaratabileceğiniz tek etkinin tüketme, yeme ve yaşama biçimleriniz olduğu şeklindeki zihniyetin dışına çıkmak da önemlidir. Yapabileceğin daha oldukca şey var. Fiil, kimlikleriniz, iş yeriniz, ağlarınız ve ayrıcalıklarınız hakkında düşünmek anlamına gelebilir, sadece bununla birlikte, birazcık daha soyut bir halde, ne tür eylemlerin siyaset değişikliğine yol açtığını idrak etmek anlamına gelebilir. Tamamı, bağlantı oluşturmak için uygun topluluğu belirlemenize destek olacaktır. Başka bir deyişle: Tek başına hareket etmeyerek daima daha fazlasını yapabilirsin.