Diş Gıcırdatma Nedir ?
Diş gıcırdatma, daha çok psikolojik nedenlerden (sinir, stres) dolayı ortaya çıkan; hiç de hafife alınmaması gereken bir hastalıktır. Özellikle uyku esnasında artan diş gıcırdatmanın, günlük hayatı ve yaşam kalitesini olumsuz etkilememesi için tedavi edilmesi gerekmektedir.
Tıpta “Bruksizm”, olarak adlandırılan bu rahatsızlık uyku sırasında dişleri sıkmak, gıcırdatmak ve çeneyi kenetlemektir. Halk arasında diş gıcırdatma olarak adlandırılır. Normal olmayan bir durumdur. Genel olarak uyurken ortaya çıkabilen bu durum bazı kişilerde yaşadığı olaylara bağlı olarak gündüzde ortaya çıkabilir. Çoğu kişi yaşadığı bu rahatsızlığın farkında değildir. Birçok birey bu rahatsızlığı yakınlarının onlara söylemesinden sonra fark eder. Diş gıcırdatma tehlikeli bir durumdur ve bireyin dişlerinden oldukça rahatsız edici bir ses çıkar. Normal zamanda bu sesi çıkartması mümkün değildir.
En büyük sebebi: STRES
Diş gıcırdatma, dişler arasındaki kapanış ilişkisinin bozulmasından kaynaklanabilir. Fakat bu durum çok sık karşılaşılan bir durum değildir. Genel olarak bu rahatsızlığa sebep olarak günlük hayatta yaşanılan maddi ve manevi sorunların kişi üzerinde yarattığı psikolojik baskı neden olur. Çünkü birçok birey istediği ya da arzuladığı yaşam şartlarına ulaşamadığı için bu olayı kendi içerisinde farklı boyutlara taşır. Böylelikle uyku esnasında da diş gıcırdatma olarak ortaya çıkar. Bruksizm hastalığına stres dışında bireyin kişisel özellikleri de neden olur. Aşırı sinirli, hassas ve titiz bir yapıya sahip olmakta bu tarz rahatsızlıkların ortaya çıkmasında etken rol oynar.
Diş Gıcırdatmanın Dişlere Verdiği Zararlar
- Dişlerin çiğneyici yüzeyinde aşınmalar olur.
- Diş minelerinde oluşan rahatsızlık diş boylarının kısalmasına sebep olur.
- Dişlerde kamaşma olarak bilinen, soğuğa karşı hassasiyet belirir.
- Ani diş sızlamaları gerçekleşir.
- Diş ve dişi tutan kemik arasındaki bağlarda gevşemeler oluşarak diş sallanmaları ya da dökülmeleri görülür.
- Dişlerde kırılma ve diş eti çekilmeleri ortaya çıkar.
- Ağız yaraları, baş ağrısı, çene ağrısı şakak ve yanak bölgelerinde de kas ağrılarına neden olur.
- Aynı zamanda alt çene eklemine(T.M.E) (T.M.J) fazla kuvvet gelmesine yol açarak eklem diskinde hasarlara yol açar. Bu durum ileride eklemden ağız açıp kaparken seslerin gelmesine daha sonraki aşamalarda ise çene kilitlenmelerine yol açar.
Bu belirtiler diş gıcırdatmasının başlangıcından itibaren görülmeyebilir daha ileriki zamanlarda kişinin karşılaşabileceği problemlerdir.
Tedavi
Diş gıcırdatmanın yol açtığı rahatsızlıkları ve kişinin diş gıcırdatmasına devam etmemesi adına günümüzde kullanılan yöntem botoks (btx) uygulamasıdır. Botoks uygulaması çiğneme kaslarına enjeksiyon şeklinde olur. Bu uygulamanın (tedavinin) süresi yaklaşık 2-5 dk dır. Etkisi ortalama 2-3 günde başlar, bir hafta içinde etkisini tamamen gösterir. Bu uygulama estetik amaçlı değildir ama diş sıkmadan kaynaklanan kas hipertrofilerini ortadan kaldırarak yüzde oluşan bu aşırı kaslı görüntüyü giderir.
Botoks ile bruksizm tedavisinin avantajları
- Botoks uygulamasının etkisi gece gündüzdür. Özellikle gündüz de dişlerini sıkan hastalarda bu durum daha da önem kazanır çünkü aparey(oklüzal splint) ile tedavi edilen hastalar apareyi sadece geceleri kullanır.
- Hastanın ağzına bir aparey takmasına gerek yoktur.
- Uygulama süresi kısadır (2-5dk) Hastanın koltukta uzun süre geçirmesine gerek kalmaz.
- Tek seansta uygulanır
- Herhangi bir laboratuvar aşaması içermez.
- Diğer tedavi yöntemi oklüzal splint olarak adlandırılan diş plaklarıdır. Bu plaklar ağız içi ve ağız dışı yapım aşamalarını içerir. Hastanın geceleri kullanması için yapılır. Temizlikleri yapılır, hijyeniktirler
- Bir başka yöntemde ise ’’ koruyucu plak’’ yada ’’ elastik şeffaf plaklar’’ dır. Ancak elastik şeffaf plakların temizliği yapılamaz hijyenik değillerdir, bu nedenle kullanımı önerilmez. Yine şeffaf sert plakların da oklüzal düzenleme yapılamadığı için kullanımı önerilmez.
- Diş sıkma/gıcırdatma hangi yöntem ile tedavi edilirse (botoks veya okluzal splint) edilsin kişinin rahatsızlığının seviyesine göre ek olarak kas gevşeticiler, psikolojik terapi yöntemi, eksik dişlerin yerine protez tedavisi uygulanabilir aynı zamanda hatalı yapılmış dolgu ve kaplama varsa bunlarda yenilenebilir.