Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), vücuttaki organların ve vücut içindeki yapıların görüntülemek için manyetik alan ve radyo dalga enerjisini kullanan bir tanı yöntemidir. Birçok durumda, MR, vücuttaki yapılar hakkında röntgen, ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT) taramasından farklı olarak bilgi verir. MR ayrıca diğer görüntüleme yöntemleriyle görülemeyen problemleri de gösterebilir.
Bir MR testi için, incelenen vücudun alanı güçlü bir mıknatıs içeren özel bir makinenin içine yerleştirilir. MR taramasındaki görüntüler, daha fazla çalışma için kaydedilebilen ve bilgisayarda saklanabilen dijital görüntülerdir. Görüntüler aynı zamanda bir klinikte veya ameliyathanede olduğu gibi uzaktan incelenebilir. Bazı durumlarda, bazı yapıları daha net göstermek için MR taraması sırasında kontrast madde kullanılabilir.
Tüm vücudun içine girdiği kapalı MR cihazlarından farklı olarak açık MR’lar da mevcuttur fakat açık MR’lar her yerde bulunmaz. Açık bir MR’dan alınan görüntüler standart bir MR cihazından alınan görüntüler kadar iyi olmayabilir.
MR neden yapılır?
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) birçok nedenden dolayı yapılır. Tümörler, kanama, yaralanma, kan damar hastalıkları veya enfeksiyon gibi sorunları bulmak için kullanılır. MR ayrıca bir röntgen, ultrason tarama veya BT taramasında görülen bir sorun hakkında daha fazla bilgi sağlamak için yapılabilir. Kontrast malzeme, anormal dokuyu daha net göstermek için MR sırasında kullanılabilir.
Aşağıdakiler için MR taraması yapılabilir:
Beyin:
Beyin tümörü, anevrizma, beyin kanaması, sinir yaralanması ve inmeden kaynaklanan hasarlar gibi diğer problemler için beyin MR’na bakılabilir. MR ayrıca gözler, optik sinirler,kulaklar ve işitsel sinir problemlerini de bulabilir.
Göğüs:
Göğüs MR görüntülenmesinde kalp, kalp kapakçıkları ve koroner kan damarları görüntülenir. Kalp veya akciğerlerin hasar görüp görmediği gösterebilir. Göğüs MR’ında meme kanserinin araştırılması için de kullanılabilir.
Kan damarları:
Anjiografi eşliğinde yapılan manyetik rezonans, kan damarlarına ve kan akışına bakmak için kullanılır. Anevrizma, tıkanmış bir kan damarı veya kan damar yırtıkları (diseksiyon) gibi damar sorunları bulunabilir.
Karın ve pelvis:
MR karaciğer, safra kesesi, pankreas, böbrekler ve mesane gibi organlarda ve yapılarda problemleri gösterebilir. Tümör, kanama, enfeksiyon ve tıkanıklığı bulmak için kullanılır. Kadınlarda rahim ve yumurtalıklar,erkeklerde prostat görüntülenebilir.
Kemik ve eklemler:
MR, artrit, kemik tümörleri, kıkırdak sorunları, yırtılmış ligamentler veya tendonlar, enfeksiyonlar gibi kemik ve eklem sorunlarını gösterebilir. MR, röntgen bulguları ile görüntülenemeyen kemiğin kırıklarında da yardımcı olur.
Omurga:
MR, spinal darlık, disk çıkıntıları ve spinal tümörler gibi durumlarda omurga ve sinirler hakkında bilgi verir.
MR çekim hazırlığı nasıl yapılır?
MR çekimi yapılmadan önce her hangi bir ilaca alerjiniz olup olmadığı önemlidir. MR çekimi sırasında damardan verilen kontrast maddeye karşı daha önceden alerjiniz olduğunu biliyorsanız bunu doktorunuza veya çekimi gerçekleştiren teknisyene söylemeniz gerekir. Ayrıca hamileliğin ilk üç ayında eğer acil bir durum yoksa MR çekimi ertelenebilir. Bununla birlikte MR radyasyon yayan bir tanı yöntemi değildir.
Ayrıca vücudunuzda kalp pili, protez gibi implantlar mevcutsa bunun hakkında çekim öncesi bilgi vermeniz gerekir.
Karın ve pelvis MR’ları öncesi aç kalmanız gereklidir.
MR nasıl çekilir?
MR çekimi genellikle bir radyoloji teknisyeni tarafından yapılır ve radyoloji uzmanı tarafından yorumlanır.
Test öncesi MR cihazı güçlü bir mıknatıs olduğu için vücudunuzda bulunan işitme cihazları, toka ve saat gibi metal eşyaların çıkarılması gerekir. Test sırasında MR tarayıcının bir parçası olan bir masaya sırt üstü yatılır. Masa daha sonra mıknatıs içeren alana kayacaktır.
Bazı insanlar MR mıknatısı içinde gergin (klostrofobik-kapalı alanda kalma korkusu) hissederler. Bu durumda rahatlamanıza yardımcı olması için sakinleştirici bir ilaç verilebilir. Açık MR cihazları bu şikayetleri olan kişilerde oldukça yardımcıdır fakat bu cihazlar her sağlık kuruluşunda olmayabilir.
Tarayıcı içinde bir fan sesi duyulur ve hava akımı hissedilir. Ayrıca MR cihazı içinde tıkırtı gibi çeşitli sesler duyulabilir. Tarama yapılırken tamamen hareketsiz durmak çok önemlidir. Kısa bir süre için nefesinizi tutmanız da istenebilir.
Test sırasında çekim odasında yalnız olursunuz. Ancak radyoloji teknisyeni sizi bir pencere aracılığıyla izler ve kendisiyle konuşabilirsiniz. Eğer kontrast maddeye ihtiyaç duyulursa, teknisyen bunu kolunuzdaki damar yolu ile verir. Kontrast madde 1-2 dakika içinde verilir. Daha sonra MR taraması yapılır. MR testi genellikle 30 ile 60 dakika sürer.
MR sırasında her hangi bir acı çekmezsiniz. Uzun süre aynı konumda yatmaktan dolayı rahatsızlık hissedebilir, masa giderek sert gelmeye başlayabilir ve sıkılmış hissedebilirsiniz. Kontrast madde kullanılmışsa biraz serinlik hissedebilirsiniz. Nadiren metal diş dolgularınız varsa ağızda karıncalanma hissi, incelenen alanda sıcaklık hissi, bulantı, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, ağrı, yanma veya soluma zorluğu hissedebilirsiniz.