Cyan, Myst’i 28 yıl önce yarattı ve o zamandan beri atmosferik bulmaca oyunu tüm zamanların en başarılı PC oyunlarından biri haline geldi. Oyun ince ayarlar ve güncellemelerle birçok kez yeniden yayınlanmıştı ve “realMyst” gibi komik isimler almıştı. Bu yapım için o kadar özen gösterilmiş ve özüne sadık kalınmış ki, direkt olarak orijinal isim olan Myst olarak adlandırıldı.
Yemyeşil ortamlar keşfetmek için hiç bu kadar çekici olmamıştı ve sanal gerçeklik (VR), oyunun zengin atmosferine kendinizi kaptırmanın yeni bir yolu. Çok sayıda platformda ve 50 TL makul bir etiket fiyatıyla oyunu oynamak hiç bu kadar kolay olmamıştı ve deneyim hiç bu kadar iyi olmamıştı.
Myst İnceleme
Oyun ilk olarak 1993’te çıkış yaptı ve özellikle bu tarz bir oyun için herhangi bir video oyunu için alışılmadık bir kültürel anı ateşledi. Bir ev konsolu oyun sisteminde değil, PC pazarına giren ilk CD-ROM oyunlarından biri olarak piyasaya sürüldü. Yapım, hızlı aksiyondan kaçındı ve bunun yerine zaman sınırlarını, düşmanları, oyuncu ölümünü ve dövüşü kaldırarak dünyasını kendi hızınızda keşfetmeye teşvik etti. İşaretleme ve tıklama ile gezinen statik görüntülerden biraz daha fazlası olmasına rağmen, yine de milyonlarca oyuncunun hayal gücünü canlandırdı.
Aradan geçen on yıllarda geliştirici Cyan, bu oyunu daha erişilebilir hale getirmek için grafikleri ve oyun motorunu yeniledi. Nintendo Switch’te oynadığım realMyst: Masterpiece Edition, hareketsiz görüntülere tıklamak yerine özgürce dolaşabilmenizi sağlıyordu. Geçen yıl, tamamen yenilenmiş bir Myst oyunu, Oculus Quest’te VR çıkışını yaptı ancak PC için daha yüksek kaliteli bir sürüm hala geliştirme aşamasındaydı.
Tüm bu oyunların ve burada yazdığım oyununda, işlevsel olarak orijinal 1993’te çıkan ile aynı oyun olduğunu belirtelim. Platform ve görseller değişse bile; konumlar, bulmacalar ve hikaye aynı. Bu oyunun devam oyunları var ama bunlar onlar değil. Bu, ilk oyunun yeniden yapımı.
Kitabın Sayfalarını Aralamak
Oyun, Myst adasının iskelesinde başlıyor. Hemen, bu yerin gizemli havasını hissediyorsunuz. Önünüzde devasa bir teçhizat ve sağınızda yarı batık bir yelkenli gemi var. Küçük adanın geri kalanını keşfederek, daha garip anıtları ve sonunda Ages (Çağlar) adı verilen diğer dört dünyaya kitap şeklinde portalları ortaya çıkarıyorsunuz.
Yol boyunca, adanın eski sakinlerini ve hepsini tuzağa düşüren ölümcül aile planını öğreniyorsunuz. Oyunun hikayesi, son muammanın anahtarı olsa da, asıl çekicilik bulmacalar ve fantastik mekanlar.
Her Age’de (Çağ’da), büyülü kitaplardan yırtılmış kırmızı veya mavi sayfalar bulmalı ve Myst adasına geri dönmelisiniz. Yolunuz genellikle karmaşık mekanizmalar şeklindeki bulmacalar tarafından engellenecek. İlerlemek için, diğer zorlukların yanı sıra, sesli kilitleri açmalı, asansörlere binmeli ve altın bir denizaltıda bir su altı hız treni labirentinde gezinmelisiniz. Bu oyun bazen eğitici bir eğlence olarak düşünülse de, bu bulmacaları çözmek sadece sabır ve deney gerektirecek. Bu oyunun size matematik veya dünya başkentlerini öğretmek gibi kaygıları yok. Tamamen sabrınızı sınayacak bir yapım.
Oyunun sömürgeci dönemle ilgili anlatısı oldukça derin ancak oyunun temelinde kendi kendinize sohbet etmek gibi felsefi bir anlatı mevcut. Oyunun yaratıcıları Rand ve Robyn Miller kardeşler, oyunda iki cani kardeş Achenar ve Sirrus’un rollerini anlatmaya çalışmış. Babaları Atrus, Ages kitaplarında, kelimenin tam anlamıyla tanrısal bir figür, sanat yaratmanın sorumluluğuna ve sonuçlarına değinen bir kişi. Büyülü kitapların sizi kelimenin tam anlamıyla içerdikleri dünyalara götürmesi kesinlikle büyüleyici.
Oyundaki yrıntıların bazıları değişmiş ancak oyunun sunduğu fikirler hala güçlü. Hala bulmacalardan daha fazlasını düşünmenizi sağlayan bir yapıda.
Sanal Gerçeklik ile Myst
Orijinal oyun söz konusu olduğunda, grafiklerinin teknik karmaşıklığına odaklanan pek çok sıkıntı vardı ancak büyüleyici bir oyundu. Sanal gerçeklik ile Myst, bu büyülü kaliteyi yeniden kazanmış. Görsel tasarım, Oculust Quest oyunuyla neredeyse aynı ama Oculust Quest’in teknik sınırlamalarından arınan bu sürüm, grafiksel olarak kesinlikle çok daha büyüleyici.
Bu oyun, tam olarak deneyimlemeyi umduğum gibiydi. Kullandığım Valve Index VR başlığını taktığımda, oyun yüklenir yüklenmez afalladım ve Myst adasının rıhtımında gözlerim kamaştı. Ada hiç olmadığı kadar canlıydı. Sağımda su dalgalanıyor ve kuşlar tepemde dönüyordu. Devasa ağaçların altında sallanan otlar ve küçük çiçekler uçuşurken, ufalanan taşlar dağın yamacından dökülüyordu.
Ön odadaki ışıltılı mavi mağaraya hayran kaldım ve özellikle ilginç bir kayayı incelemek için eğilmek zorunda hissettim. Aslında kütüphanedeki ahşap tahtaların kıvrımlarına karşı da nefesim kesildi. Selenit Age’in sessiz, rüzgarlı melankolisi aslında beni biraz sersemletti, özellikle de uzun bir merdivenden bir mağaraya inerken büyülendim. Bu seri, her zaman keşfetmeyi ödüllendiren bir oyundu ve bu kadar ayrıntılı bir dünyada uzun süredir oyunun hayranı olanlar bile araştıracak çok şey bulacak.
Oyunun ana itici gücü görseller olsa da, VR deneyimi de kulaklarınız için de bir zevk. Size yavaş yavaş fısıldayan su sesi ve cıvıl cıvıl böcekler gibi ortam ses efektleri gerçek bir sinematik deneyim. Robyn Miller’ın orijinal oyun müziği de hala inanılmaz seviyelerde.
Sanal gerçeklik gözlüğüne karşı oldukça hassasım, bu yüzden oyunun Oculust Quest versiyonunda bulunan Cyan konfor ayarlarının bunda da yer aldığını görmek beni mutlu etti. Analog çubuklarla serbestçe dolaşabilirsiniz ancak ben analog çubuğu ileri tutmaktansa ışınlanma seçeneğini tercih ettim. Hangi yöne bakacağınızı belirlemek için analog çubuğu bile döndürebiliyorsaunuz. Oyunu oturarak gayet iyi oynayabilirsiniz ama ben sanal bir korkuluğun üzerine eğilip altındaki dalgaları hayranlıkla seyretmenin keyfini yaşadım. Serbest dolaşımı tercih ediyorsanız, ayağa kalkıp oyuna öyle başlamanızı şiddetle tavsiye ederim.
Bu önemli grafik yükseltmeye rağmen, oyunun hala bazı düşük çözünürlük sorunu da mevcut. Nesneler hala biraz eski. Yine de bu sıkıntılar gerçekten pek göze batmıyor, diğer detaylar bu sıkıntıları kapatmayı başarmış.
Kalem Kağıt ile Not Almak
Oyunu VR’a uyarlamak için Cyan, etkileşim kurmaları daha kolay olacak şekilde çevre düzenlemeleri yapmış. Örneğin Myst’in kitaplığındaki tablolarda artık düğmeler ve kadranlar mevcut. Oyunun hayranları, bu özelliklerin derinlikten yoksun olduğunu söylese de ben bu özelliği sevdim.
Entegre bir fotoğraf aracı, birkaç tıklamayla oyun içi görüntüler yakalamanıza izin vererek oyunun içinde kalmanıza yardımcı olan bir yapıda eklenmiş. Bunun kağıt ve kalemle not almanın yerini tamamen alacağından emin değilim, ancak bu özellik, not almak için başlığı çıkarmanız gereken VR’da özellikle hoş bir ek olmuş. Oyunt ayrıca, önemli ses efektleri için durumsal etiketlerle birlikte mükemmel altyazılara sahip. Oyunun bulmacalarının çoğu sesli anlatıma dayandığından, bu erişilebilirlik için gerçekten yararlı.
VR ile her şey mükemmel şekilde çalışmadığını da söyleyeyim. Oyun, hikayesini anlatmak için kitaplar ve notlar kullanan bir yapım. Oyunu VR’da oynarken, kitap tutmak ve sayfalar arasında gezinmek oldukça doğal ama biraz yorucu.
Switch’teki realMyst: Masterpiece Edition‘ın mükemmel bir unsuru, entegre bir ipucu menüsüydü. Bu şaşırtıcı derecede eğlenceli bilgileri tek başlarına okumak için eğlenceliydi ve giderek daha belirgin hale geldi, böylece tam cevabı almadan ufak tefek ipuçları alabiliyordunuz. The Room: A Dark Matter, bir ipucu menüsünü VR’ye entegre etme konusunda mükemmel bir iş çıkarmıştı. Ne yazık ki, bu oyunun bu versiyonunda mevcut değil.
VR’sız Bir Deneyim
Oyunun VR sürümü ile çok kısa bir süre geçirdikten sonra, tüm oyunu bir fare ve klavye ile normal bir ekranda oynadım. Myst’e tamamen kapılma hissini kaybetmiş olsam da pek bir şey kaybettiğimi hissetmedim.
Bu oyunda, VR olmadan daha kolay takdir ettiğim bir şey, geliştirilmiş grafiklerin oyunun atmosferini gerçek bir atmosferle nasıl desteklediğiydi. Channelwood’un ağır, nemli havasından Myst adasının sıcak, rahatlatıcı ışıltısına kadar her yerin kendine özgü bir görünümü ve ışığı vardı. Özellikle deneyimli oyuncular bu küçük ayrıntılara bayılacak. Channelwood’un sisli, sular altında kalan ormanı, küçük su bitkileri ve hatta ara sıra kurbağaları görmek harikaydı. Stoneship’te balık sürüleri su altı manzaralarını daha da ilgi çekici hale getirmişti.
Geleneksel bir klavye ve fare ile oynarken oyunda acele etme dürtüsü hissettim. Bulmaca rastgeleleştirme, oyuna zaten aşina olan insanları yavaşlatacak ancak bu, bulmacaların yapısını değil, yalnızca bazı ayrıntıları değiştiren bir sistem. Cevaplar farklı olsa da, onları nasıl ve nerede bulacağınızı bilmek yine de işinize yarayacak. Bulmaca rastgeleleştirmeyi test etmedim, ancak oyunla ilgili kaba bilgimle yaklaşık altı saatte bitirdim.
Myst İnceleme Sonucu
Karantina başlayana kadar hiç bu serinin oyununu oynamamıştım ve oynamaya başladığımda da seriyi kısa sürede çabucak bitirdim. O zamandan beri, serinin üç farklı versiyonunu inceledim ve bugünün oyunu deneyimlemenin en iyi yolunun bu oyun olduğunu kesin olarak söyleyebilirim.
İlk orijinal oyunun yeniden yapımı, modern oyuncu için son derece erişilebilir bir yapım olmuş ve VR’da kesinlikle göz kamaştırıcı. İster oyunu hiç oynamamış olun, ister gözünüz kapalı bulmacaları çözebilecek bir usta olun, bu oyun sizi kesinlikle memnun edecek.
Steam‘de 50 TL gibi çok uygun bir fiyatla satıldığı için, oyunu gözüm kapalı tavsiye ediyorum.