İTİRAZIN İPTALİ DAVASI
Borçlunun itirazı üzerine duran takibin devamını sağlamak amacıyla genel mahkemelerde açılan dava itirazın iptali davasıdır. Bu dava İİK madde 67’de düzenlenmektedir. Buna göre “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” Duran takibin devamını sağlayan diğer bir yol olan itirazın kaldırılmasına göre her halde açılabilir, çünkü dava açabilmek için alacaklının elinde İİK madde 68-68b maddeleri anlamında bir belge bulunmasına gerek yoktur. Ayrıca belirtmek gerekir ki daha önce itirazın kaldırılması yoluna başvurmuş olan alacaklının sonrasında itirazın iptali davası açma imkânı bulunmaktadır.
İcra hukukuna özgü bir dava olan bu davada yargılama sonucu verilen hüküm alacağın tahsiline ilişkin değildir, davacıya ilamlı takip yapma imkânı tanımaz. Davacı yalnızca dava sonucu hükmedilen inkar tazminatı ve vekalet ücreti ile yargılama giderleri için ilamlı icra takibi yapabilir. İtirazın iptali davasının amacı borçlunun itirazı sebebiyle duran takibe devam edilmesinin sağlanmasıdır. Keza yine icra hukukuna özgü bir dava olması sebebiyle bu dava açılmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır. İtirazın iptali davası sürecinde avukat İzmir, hukuki danışmanlık sunarak müvekkillerine etkili bir şekilde destek sağlamaktadırlar.
İcra inkâr tazminatı nedir?
Yargılama sonucunda verilen hüküm doğrultusunda haksız çıkan taraf aleyhine hükmedilen tazminata icra inkar tazminatı denir. Alacaklının talebi üzerine, haksız olarak itiraz eden borçlu ve takibinde kötü niyetli olan alacaklı için icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Borçlu alacaklının talebi üzerine hükmolunan alacağın yüzde yirmisi oranında tazminata mahkum edilir. Zararın daha fazla olduğu ispat edilirse mahkeme yüzde yirmiden daha fazla tazminata hükmeder. İcra inkar tazminatı ayrı bir davayla istenemez.
İtirazın iptali davası ne zaman açılabilir?
Dava, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bir yıllık süreden sonra açılan dava eda davası olarak kabul edilip alacağın tahsiline karar verilemez. Bu sebeple bir yıllık süre geçtikten sonra açılan davalar reddedilir. Davaya eda davası olarak devam edilebilmesi için davacının talep sonucunu davalının rızası veya ıslah yoluyla değiştirmesi gerekmektedir.
İtirazın iptali davasının bazı istisnaları da bulunmaktadır. Buna göre gecikmiş itirazda ve ihtiyati hacizde itirazın iptali davası 7 gün içinde açılmalıdır. Aksi takdirde haciz veya ihtiyati haciz kalkar.
İtirazın iptali davasında görevli ve yetkili mahkemeler nelerdir?
İtirazın iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme genel hükümlere göre tespit edilir.
Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Fakat icra takibi ticari bir ilişkiden kaynaklanıyor ise dava ticaret mahkemesinde görülür. Ticari dava kapsamına giren ticari uyuşmazlıklarda arabulucu başvurusunun yapılması da gerekmektedir.
Yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Eğer taraflar arasında sözleşmenin varlığıyla ilgili çekişme yoksa alacaklı TBK madde 89’a göre para alacağına ilişkin başlattığı takipte ileri sürülen itirazın iptalini kendi yerleşim yerinden de isteyebilir.
Mahkemenin kararı ve sonuçları
Davanın kabulü halinde, mahkeme borçlunun borcu olduğuna karar vererek itirazın iptaline hükmeder. Alacaklı dava dilekçesinde talep ettiyse borçlu inkar tazminatına mahkum edilir. Borçlu aynı zamanda yargılama giderlerine ve vekalet ücretine mahkûm edilir. Aynı zamanda borçlu, mahkeme kararının tefhim veya tebliğinden itibaren üç gün içinde mal beyanında bulunmalıdır.
Davanın reddi halinde, kararın kesinleşmesiyle alacaklının başlattığı takip iptal edilir. Takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı, borçlunun talebiyle reddedilen miktarın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilir.
Diğer yazılarımıza göz atmak için linke tıklayabilirsiniz.
Av.Bahadır Gökhan Kaya
Stj.Av.Çağla Ersungur