Cumhuriyet'in 100. yıl kutlamaları için düzenlenecek 100. Yıl Marşı için birden fazla yarışma açıldı.
O yarışmalardan biri de Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlendi.
Yarışmanın kazananı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 30 Ağustos Zafer Bayramı Özel Konseri'nde açıklandı.
Ancak, 100. Yıl için hazırlanması planlanan marş için yarışma açılması başta sosyal medyada eleştiri konusu oldu.
İTÜ'de görevli Profesör ve Kemanist Cihat Aşkın, konu ile ilgili kendisine teklif götütüldüğünü ve ardından yaşananları sosyal medya hesabında anlattı.
Aşkın, şunları yazdı:
"100. Yıl marşı ile ilgili sansasyonlar bitmek tükenmek bilmiyor. Argümanın bir tarafındaysanız zaman zaman öyle şeyler görürsünüz ki, keşke öbür tarafta olsaydım dersiniz. İşte bu görüş ağır basmış olmalı ki, geçenlerde sosyal medyada ve daha sonra bazı ajanslarda paylaşılan haberlere baktım, marş yarışması yapılmış, birinci eser de seçilmiş ama jüri üyeleri hangi eseri seçmişler haberleri yokmuş. Skandal…
Her şeyden önce, adap ve edep gerekiyor. Her harekette, her konuda ve her durumun gerektirdiği şekilde kavramların kendine özgü bazı gelenekleri var ve buna uygun davranmak gerekiyor. Marş marş diye öyle ortaya atlanmaz. Sonuca da katlanmak zorunda kalırsınız..
Gelelim bu işin hikayesine;
Geçtiğimiz sene sonlarında konserler ve sanat organizasyonları yapan bir ajans beni aradı ve 100. Yıl marşı ile ilgili görüşmek istediler. Görüştüm. Onların düşüncesi bir belediyenin insiyatifi ile açılmış olan marş yarışmasının daha büyük bir çerçevede ele alınması ve bu işin bir devlet organizasyonu olması gerektiği görüşüne dayanıyordu. Haklıydılar. Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı için bestelenecek bir marş elbette daha geniş bir çerçevede ele alınmalıydı. Marşın organizasyon komitesinde yer almam konusunda görüşümü sordular. Komitede kimler var diye sordum. Eğer sanatsal anlamda ve arabesk gibi tarzlarda kendimi bağdaştıramadığım kimseler varsa komitede olmak istemediğimi söyledim. Onlarda garanti ettiler ve herkesin tanıdığı ve halen devlet kurumlarında da görev yapan kişilerin isimlerini söyleyince ilk danışma toplantısına katıldım. Bu toplantıda ilk önce bir marş bestelenecekse bunun ille de yarışmaya endekslenmemesi gerektiği isteyen bestecinin istediği şekilde bir marş besteleyebileceğini belirttim.
Eğer yarışma açılacaksa bu yarışma jürisinin sadece 5-6 kişiden oluşmaması gerektiği ‘marş’ ın çok daha geniş bir jüri tarafından seçilmesi gerektiği ve bu jürinin içerisinde müzisyenler olması gerektiği ama sadece müzisyenlerin sonuca karar veremeyeceği, edebiyatçı, şair, tarihçi, dil uzmanı, prozodi uzmanı ve bunun gibi tam 29 adet meslek grubunu yazarak çok geniş katılımlı bir jüri tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ve ortaya çıkan sonucun halk tarafından da desteklenmesi için halk katmanlarının da değerlendirmeye katılması gerektiğini söyledim.
Bu meslek gruplarından birisi de ‘Bando Şefi’ idi. Zoom toplantısında yer alan sevgili devlet sanatçısı büyüklerimden birisi ‘Bando şefi’ sıfatını duyunca tepki gösterdi ve ‘Cihat Bey, askeri vesayetin temsilcisi olarak konuşuyor sanki’ deyince ben de ‘‘marşı askeri bandolar da seslendirecek, askeri vesayetle bu işin ne ilgisi var’ ? ‘ diye sordum. Çünkü marş adı üzerinde askerlikte bir yürüyüş biçimidir. Ancak anlam veremediğim bir sebeple toplantıda konu askeri vesayete, cumhuriyetin ilk yıllarına, ‘malum zihniyet’ gibi konulara gelince bu danışma toplantısında bulunmaktan oldukça rahatsız oldum. Toplantı sonrası da bu görüşümü toplantıyı organize eden ajansa bildirdim. Zaten sanırım bilimsel görüşlerimden dolayı veto yemiş olmalıydım ki bir daha da beni davet etmediler. İyi ki etmediler. Zira ortaya çıkan sonuç hayli sansasyonel olmuş. Böyle bir sonucun parçası da olmak istemezdim.
Seçilmiş olan marşı ve diğer eserleri daha dinleyemedim. Yarışma için olsun veya olmasın, bestecilerimizin 100. Yıl için vermiş oldukları eserleri ve çabaları takdirle karşılıyorum. Sonuçta ortaya çıkan eserlerin halk tarafından benimsenmesi ve söylenmesi için yorumcular muhakkak ellerinden geleni yapacaklardır.
Benim asıl söylemek istediğim şey şudur: Eğer bu bir devlet organizasyonu ise bu iş öyle paldır küldür yapılmaz. Ben yaptım oldu denmez. İstiklal marşımız için açılmış olan yarışmayı hatırlayın. Bir türlü şiir seçilemedi. Yarışmaya giren şiirlerin hiçbiri kabul edilmedi. Mehmet Akif yarışmaya girmeyi reddetti, zira para ödülü vardı işin sonunda. Akif onurluydu. Ancak ikna edildi ve ölümsüz eserini o şekilde verdi. O dönemlerde değiliz artık. 100. Yılı tamamlamış bir büyük devletiz. Bu şekilde mi yapılmalıydı bu marş yarışması? Bilenlere sorulmadı. 5-6 kişi seçti. Belki onlar da seçmedi. Her neyse, 100. Yıl için önemli bestecilerimiz kendilerine özgü güzel eserler yaratacaklar ve ortaya zengin bir seçki çıkacak. Benim için asıl önemli olan yarışma değil ama ortaya çıkacak genel sonuçtur.
Durup dururken bunu niye yazdım? İçimdekini ifade etmek istediğim için. Polemiklerden kaçan bir insanım ama bu konuda bildiğim doğruları yazmam gerekiyor. Ülkemin müzik ve sanat sorunları konusunda elini taşın altına sokan bir insanım.
Atasözlerimizi alt alta yazsak dünyanın en iyi anayasasına sahip oluruz. Bu sözlerden bir tanesi de şudur: ‘Kendi düşen ağlamaz’. Ben sonuca isyan eden sevgili kardeşlerime onlardan alıntı yaparak aktarmak isterim. ‘Eninde, sonunda takkeler düşecek ve kel ortaya çıkacak. Mâlûm.... Yalancıların mumu yatsıya kadardır.’"
EMİN ÇÖLAŞAN KÖŞESİNE TAŞIDI
Gazeteci Emin Çölaşan da Sözcü'de bugün yayınlanan 100. "Yıl Marşı’nda rezalet mi desek, ne desek" başlıklı yazısında aynı konuya değindi. Çölaşan'ın yazısı şöyle:
"Sevgili okurlarım, başlıktaki bu acayip konuyu birkaç gün önce, 2 eylül 2023 tarihli yazımda anlatmaya çalışmıştım.
Tepedeki birileri Cumhuriyet'in 100. yılı nedeniyle birilerine bir marş siparişi veriyor, bu amaçla yarışma jürileri kuruluyor.
Jürinin görevi katılanlar arasında en iyi güfteyi ve besteyi seçip birinci gelen marşı 29 Ekim günü kamuoyuna duyurmak.
Ancak işin sonrası çok önemli…
30 Ağustos akşamı Saray'da verilen görkemli resepsiyonda, yarışmayı kazanan marş ilan ediliyor.
Meğer bestesi bile acele tarafından yapılmış!
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası kulaklara yabancı gelen o göstermelik marşı icra ediyor.
Sözleri ve bestesi tuhaf, kulaklara yabancı gelen acayip bir eser.
Saçma sapan güftesi ve melodisi ile işten anlayanları güldürüp üzmekten başka bir işe yaramıyor.
Bizim çocukluğumuzda ortaokullarda idare tarafından düzenlenen müsamereleri andırıyor.
★★★
Sözünü ettiğim yazımın son bölümünde şöyle demiştim:
“Siparişle marş yazılmaz. Marşlar, 10. Yıl Marşı'nda olduğu gibi milletin yüreğinden doğar. Ulusal bayramlar böyle siparişlerle göstermelik olarak değil, ulusal heyecanlarla kutlanır.
Üstelik acele hazırlanıp piyasaya sürülen 100. Yıl Marşının sözlerinde AKP ve Recep Tayyip söylemleriyle birlikte açıkça AKP propagandasına yer veriliyor.
Atatürk yok, ‘Gazi' deniliyor.
‘Türkiye yüzyılı' deniliyor, üstelik bunun bütün dünyayı titrettiği vurgulanıyor, komik sahneler yaratılıyor. Bu marş hiçbir özelliği olmayan bir siyasi propaganda ve yutturmaca safsatası.”
Yazımın son satırları ise şöyle idi:
“En son sipariş marşımız ölü doğdu, toprağa verilmek üzere. Allah rahmet eylesin, bundan sonrakilere ders olsun.”
★★★
Sevgili okurlarım, ben bunları yazarken meğer işin özünden haberim yokmuş!..
Onu da geçtiğimiz cumartesi günü bizim gazetede çıkan bir haberden öğrenmiş oldum. Gazeteci arkadaşımız Yaşar Anter'in haberinden…
Yaşar'ın haberi aynen şöyle idi:
“Dünyaca ünlü Türk piyanist ve besteci Hüseyin Sermet, 30 Ağustos gecesi Beştepe'de (Saray'da) açıklanan ve birinci olduğu belirtilen 100. Yıl Marşını seçen jüride olmasına rağmen eseri ne duyup gördüğünü, ne de birinci olduğundan haberi olduğunu söyledi.
Çok şaşırdığını belirten Sermet ‘O akşam 100. Yıl Marşını kazanan şu eser olmuştur diye bir durumla karşılaştığım zaman hissettiğim derin hayret ve kızgınlık derecesini tahmin edebilirsiniz. Şahsen ben o eseri 30 Ağustos akşamı duydum' dedi.”
★★★
Dünyaca ünlü piyanist ve bestecimiz Hüseyin Sermet'i dün arayıp telefonda konuştum…
Olay doğru idi…
Şimdi düşünün, Cumhuriyet'in 100. yılı geliyor ve bir marş hazırlanacak.
Güfte ve beste yarışmasını değerlendirmek amacıyla yine göstermelik jüriler kuruluyor.
Sonra jüriler değişiyor ve ciddiyetsizlik adım adım yoğunlaşmaya başlıyor.
Bir takım yeni düzenlemeler yapıldıktan sonra iş doğrudan Saray'ın yetkisine bırakılıyor.
Tarihte ilk kez düzenlenecek olan 100. Yıl yarışmasının duyuruları Türk Milleti tarafından görülmüyor ve bilinmiyor çünkü öyle bir durum yoktu.
★★★
Jüri veya jüriler kimlerden oluşacak?
Katılımcılardan ne gibi siparişler beklenecek?
Sözüm ona yarışmanın koşulları neler?
Sonuç ne zaman açıklanacak?
Hiç kimsenin bilmediği, haberdar edilmediği konular bunlar.
★★★
Hüseyin Sermet şöyle diyor:
“Konuya Saray'ın İletişim Başkanlığı el koydu. Ankara'daki son toplantıda önümüze gelen ‘güya besteler' çok zayıftı. ‘Oybirliği' ile karar almıştık. Başvuru süresinin uzatılmasına ve kazanan eserin 29 Ekim günü açıklanmasına karar verdik. Bu yapılan ciddiyetsizliğin ötesinde bir davranıştır.
Madem ki kafanıza göre karar verecektiniz, o zaman bu kurul niçin oluşturuldu?
Kurulun diğer üyeleri de aynı şaşkınlık içindeydiler. Onlar belki çeşitli nedenlerle bu konuyu dillendirmek istemeyebilirler…”
★★★
Sevgili okurlarım, ben bestenin yeterli ve doyurucu olup olmadığı konusunda laf söyleyecek müzik bilgisine elbette ki sahip değilim.
Ama seçilen sözüm ona şiirin dizeleri var ki akıllara durgunluk veriyor.
Az önce de değinmiştim, bir 100. Yıl Marşı düşünün, Atatürk sözcüğü hiçbir yerinde geçmiyor.
Onun yerine Recep Tayyip söylemi olan Gazi iki kez kullanılmış.
Yine AKP propagandası olarak şöyle bir dize var:
“Türkiye yüzyılı titretiyor dünyayı!”
Kendi kendilerine bir Türkiye yüzyılı icat ettiler, şimdi sürekli o konuyu propaganda aracı olarak bize kakalamaya kalkışıyorlar.
Hangi yüzyıl, dünyayı kim nasıl titretecekmiş!
★★★
Şimdi sorsam yine yanıt veremeyecekleri belli ama ben görevimi yapıp sorayım!
Bu jüri veya jürilerde kimler vardı. Kimlerdir bunca rezalete rağmen o sessiz kalanlar?
Bu laçkalığı ve ciddiyetsizliği içlerine nasıl sindirdiler?
Ortaokul müsameresinin sözleri kime aitti?
Yanıt verip verememeleri hiç önemli değil.
Önemli olan, başka ama çok önemli bir husustur.
Cumhuriyet'in 100. Yıl Marşını keyifleri doğrultusunda katlettiler.
Ellerine geçen bu son oyuncağı da doğmadan mezara gömdüler.
Meğer Cumhuriyet rejimi onlara neler yaptırıyormuş!
Ama böylesini hiç yaşamamıştık."
YARIŞMANIN KAZANANI
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen 100. Yıl Marşı Yarışması'nda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müdürü Doç. Dr. İlker Kömürcü birinci seçilmişti.
Odatv.com