Sıra geceleri özellikle son yıllarda medya yapımcılarının ilgi odağı olmuş, bu sayede de tüm Türkiye tarafından tanınması sağlanmıştır. Eşkıya ve Züğürt Ağa gibi kült filmlerde sıra gecesi sahneleri yer almıştır. Bunun yanı sıra “Urfa sıra geceleri” gibi isimlerle birçok şov programı da yapılmış, kasetler çıkarılmıştır. Zaman içinde sıra gecesi, Urfa’da önemli bir gelenek olmasının yanı sıra, Urfa kültürünü tanıtmak için sıklıkla kullanılır hale gelmiştir.Sıra gecesi genel olarak medyada yalnızca müzik faslı şeklinde aktarılmıştır. Buna karşın içeriğinde sohbet ve oyunlar gibi birçok farklı unsuru da barındırmaktadır. Bu yapımlar, sıra gecelerinin yalnızca müzikli eğlence gibi algılanmasına da neden olmuştur. Oysaki müzik, bu gecelerin yalnızca bir bölümünü oluşturmaktadır.SIRA GECESİ NEDİR?Sıra gecesi genel olarak kış gecelerinde, birbirine yakın yaş grubundaki insanların, her hafta farklı bir evde toplanarak eğlenmeleridir. Bu eğlencede, belirli bir nitelik ve düzen vardır. Geleneklere bağlı olarak gerçekleştirilen bu toplantılara sıra gecesi adı verilmektedir. URFA KÜLTÜRÜNDE SIRA GECESİBu gecelerin Urfa’nın kültürel yaşamında oldukça önemli bir yeri vardır. Urfa’da gençlerin bu sıra gecelerine katılmasına özen gösterilir. Bu sayede gençler, gelenek ve görenekleri, cemaatle oturup kalkmayı, cemaatla konuşma adabını, dinlemeyi ve saygıyı öğrenir. Bu açıdan bakıldığında sıra gecesi aslında görgü kurallarının öğretildiği bir çeşit adab-ı muaşeret mektebidir.Sıra geceleri, Urfa’da müzik kültürünün gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu gecelerde ustalar, çıraklarına geleneksel müziği öğretir ve icra ettirir. Aynı zamanda bu gecelerde zaman zaman çeşitli kitaplar okunarak, üzerine tartışmalar yapılır. Kimi zaman ortak ilgi konularında sohbetler gerçekleştirilir. Bu toplantılar acı ve mutluluk gibi duyguların paylaşıldığı ortamlardır. Ölüm, cenaze, hastalık gibi sorunlarla başa çıkmada sıra gecesine katılanlar birbirlerine destek olurlar. Yine düğün gibi mutlu günlerde de sıra gecelerinde paylaşılan mutlu günler arasındadır.Nezih bir sohbet ortamının olduğu bu gecelerde ilim ve irfan sahipleriyle bilgi alışverişi yapılır. Kültür, edebiyati şiir gibi konuların yanı sıra Urfa’nın yaşamı, kültürel ve sosyal sorunları hakkında da çözüm aranır. Bu gecelerde zaman zaman para toplanarak, ihtiyaç sahiplerine dağıtılmaktadır.Sıra gecelerinde aynı zamanda Urfa yöresinde geleneksel olan Tolaka ve yüzük fincan gibi oyunlar oynanmaktadır. Çiğ köfte bu gecelerin baş kahramanı iken tatlılar da eksik olmamaktadır.SIRA GECESİNE GELİŞ VE MİSAFİR AĞIRLAMASıra gecesine geliş saatleri daha önceden belirlenmektedir. Bu saatte toplantının düzenleneceği lokasyonda olmak oldukça önemlidir. Geceye katılan herkesin, belirlenen saatte gelmesi beklenir. Geç kalanlar para cezası ödemekle yükümlüdür.Geceye gelenleri ev sahibi kapıda karşılamaktadır. Herkesi oturulacak odaya alır. Daha önce gelenler sonra gelenleri ayağa kalkarak buyur eder. Yeni gelenler herkese selam verir, tokalaşır ve uygun bir yere oturur. Sırada yaşça daha büyük olanlar üst tarafa oturmaktadır. Yaşça daha genç olanlar ise kapıya yakın oturmaktadır. Sonradan gelenler, eğer çok kalabalık bir topluluk varsa cemaatin hepsine merhaba anlamına gelecek biçimde “cemaatimize rahmet” der.Sıra grubunda yer alanlar zaman zaman yanlarında misafir getirirler. Misafirlere odanın en üst kısımlarında yer verilir. Sıraya gelen misafirler, kim getirmiş onun tarafından tanıştırılır. SIRA GECESİNDE SOHBETSıra gecelerinin en önemli bölümlerinden biri sohbettir. Sohbete genel olarak hal hatır sorularak başlanır. Birçok farklı konuda sohbet edilebilmektedir. Sohbetin konuları arasında Urfa’nın sosyo-ekonomik durumundan siyasete ve dini konulara kadar geniş bir yelpaze vardır. Sohbet konusu genel olarak sıra gezenlerin ilgi alanına göre belirlenir. Sıra gezenler müzik meraklısıysa müzik, kuş meraklısıyla kuş üstüne muhabbetler yapılabilir.Sıra gecelerinde sohbeti yapılan konular çok değişkenlik gösterebilmektedir. Sağlık, sanat, eğitim, siyaset, dini konular, Urfa’nın sorunları, Türkiye ve dünya meseleleri gibi birçok farklı konuda sohbetler gerçekleştirilmektedir. Kimi sıra gecelerinde, merak edilen bir konu üzerine uzman olan misafirler davet edilir ve onun konuşması dinlenir.SIRA GECESİNDE OYUNLARSıra gecelerinin en önemli bölümlerinden bir diğeri de oyunlardır. Yaygın olarak oynanan oyunlar ise tolaka ve yüzük fincandır.
- Tolaka
- Yüzük Fincan