17 Temmuz 1993 tarihinde Lenin’in ağaç büstünün Akçakoca sahillerine vurmasının üzerinden geçen 29 yılın sonunda belediyenin bodrumunda muhafaza altına alındığı ileri sürülen büstün aslında kaybolduğu ortaya çıktı. Böylelikle, büstün sahile..
17 Temmuz 1993 tarihinde Lenin’in ağaç büstünün Akçakoca sahillerine vurmasının üzerinden geçen 29 yılın sonunda belediyenin bodrumunda muhafaza altına alındığı ileri sürülen büstün aslında kaybolduğu ortaya çıktı. Böylelikle, büstün sahile vurduğu dönemde belediye başkanı olan Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP)’li baba Hüseyin Yanmaz’la başlayan ‘büst hikâyesi’, şimdiki Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)’li belediye başkanı oğlu Okan Yanmaz’la son buldu. Aslında ‘şimdilik’ demek daha uygun olacak, çünkü; belediye başkanı Okan Yanmaz rahmetli babasından yadigâr kalan Lenin büstünü araştırıp bulmaya niyetli.
1993 YILININ SICAK YAZI
O gün sıradan bir gündü. Akçakoca’nın ince kumlu sahilinde insanlar ya denize giriyorlardı ya da kumsalda uzanmış yatıyorlardı. Temmuz ayının o sıcak gününde sahilde bulunanlar birden hareketlenmiş, bir ‘cisim’ etrafında toplanmışlardı. Meraklı bakışlar ağaçtan yapılmış bir büstü inceliyorlardı. Sonrasında üzerinde çokça yazılacak, belgeseller, filmler çekilecek hatta turizm çalıştaylarına konu olacak olan ‘ağaç büst’ 1917 Ekim Devrimi’nin lideri Marksist Lenin’e aitti. Muhtemel 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla denize atılan Lenin büstü Akçakoca sahiline kadar gelmişti.
İLK BAŞKAN VE LENİN’E BAKIŞ
Lenin büstünün sahile vurduğu dönemde Akçakoca’da Sosyaldemokrat Halkçı Parti adına belediye başkanı Hüseyin Yanmaz’dı. 1993 yılı Türkiye’de çok sıcak, acı olaylara sahne oluyordu. 2 Temmuz tarihinde Sivas Katliamı olarak bilinen Madımak Oteli’nin yakılması ile 35 kişinin öldüğü olay insanların içini acıtmış her platformda konuşuluyordu. 5 Temmuz’da Erzincan’ın Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar köyünde Başbağlar Katliamı oldu. PKK tarafından 33 sivil öldürüldü. Köy ateşe verildi. 7 Temmuz tarihinde de ‘Hababam Sınıfı’nın yaratıcısı, yazar ve şair Rıfat Ilgaz hayatını kaybetti. Rıfat Ilgaz’ın Akçakoca için önemi çok büyüktü. Ilgaz 1936 yılında Akçakoca’da Orhan Gazi İlkokulunda öğretmenlik yapmış, hem öğrencilerin hem de halkın büyük sevgisini kazanmıştı.
Dönemin belediye başkanı Hüseyin Yanmaz, sahilde bulunan ve kendisine ulaştırılan Lenin büstünü belediyenin deposuna kaldırdı. Yanmaz’ın görev süresinin dolmasına da 8 ay vardı, muhtemel Türkiye’nin temmuz gündemine bir tartışma daha açmak istememişti.
BAŞKANLAR GÖRMEZDEN GELDİ, TAM 19 YIL
1993 yılından 2022 yılına kadar Akçakoca’da yedi belediye başkanı görev yaptı. 2009 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nden Fikret Albayrak belediye başkanı olana değin, Lenin hep ‘bodrumda’ kaldı. Tam 19 yıl kimse Lenin’den söz etmedi, görmezden gelindi. Ta ki, Fikret Albayrak döneminde Turizm Yazarları ve Gazetecileri Derneği’nin (TUYED) 23-24 Mayıs 2009 yılında Akçakoca’ya gezi düzenlemesine kadar.
Akçakoca kaymakamlığı ve belediye başkanlığının daveti üzerine şehre gelen TUYED heyeti bölgenin turizm potansiyeli ve değerleri üzerine araştırma yaptı. Bu gezi ve araştırma sonrasında Akçakoca’da turizm çalıştayı yapıldı ve Lenin büstünün turizm faktörü olarak değerlendirilmesi gerektiği sonuç bildirgesine girdi. Ve böylelikle Akçakoca ve Lenin büstü Türkiye’de ilgi odağı haline geldi.
Belediye başkanı Fikret Albayrak, 16 yıl sonra Lenin’in gün ışığına çıkmasını şu şekilde açıkladı “ Turizm yazarlarının gezi sonrası çalıştıkları gazete, dergi ve kurumlarda Lenin büstünden bahsetmeleri sonrasında Türkiye’nin dört bir yanından telefonlar gelmeye başladı. Birçok yayıncı kuruluş ‘canlı yayına’ çıkmamı, röportaj vermemi istedi. Büst uzun yıllar depoda kalmıştı. Bakım ve onarımını yaptırdım. Turizm çalıştayında ortak bir karar almıştık. Lenin büstünün kaide olarak hazırlanması, heykelinin dikilmesi, sergilenmesi Akçakoca tanıtımına büyük katkı sağlayacaktı.”
PUTİN DAVET EDİLECEKTİ
Başkan Fikret Albayrak Lenin heykelinin açılışı için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i davet etmeyi düşündüklerini ifade etti ve “Putin’in Türkiye’deyken Akçakoca’ya tatile geldiğini biliyorduk. Bunu da fırsat bilerek davet etmeyi planladık. Belediyemizin Yukarı mahalle bölgesinde sokak sağlıklaştırılması projesi vardı. Burada müze açacaktık. Lenin heykelini de burada sergileyecektik. Ama ne yazık ki projemize onay alamadık ve ertelemek zorunda kaldık. Yerel seçim zamanı geldi ve kazanamadım. Kazanmış olsaydım bu projeyi hayata geçirecektim”, dedi.
AK PARTİ VE MHP DÖNEMLERİ
CHP’li belediye başkanı Fikret Albayrak’ın Lenin büstünün değerlendirilmesine ilişkin projesi yarıda kalmıştı. 2014 tarihinde belediye başkanlığına seçilen Ak partili Cüneyt Yemenici Lenin büstü projesini askıya almış, ancak, büstü bodrum katından bir üst katta bulunan Kültür müdürlüğü ofisine taşımıştı. Yemenici bu şekilde Lenin büstünü muhafaza etmeyi düşünmüştü.
Bu arada Lenin büstünün hikâyesi Sosyalist Kültür tarafından ‘Hoşgeldin Lenin’ belgeselinde ele alındı. Sonrasında da yine Lenin büstünü anlatan ‘Sen Ben Lenin’ filmi Netflix’te seyirciyle buluştu.
BU HİKÂYE UZUN SÜRDÜ
Bugün Lenin büstünün akıbeti merak ediliyor, Lenin büstü ne oldu, hâlâ depoda mı? Buna da cevabı şimdiki belediye başkanı Okan Yanmaz verdi. Lenin büstünün hikâyesi baba Hüseyin Yanmaz’la başladı, 29 yıl sonra oğlu Okan Yanmaz son noktayı koydu. “Lenin büstü depoda durmuyor. Arattırdık ama bulamadılar. Şimdi tatildeyim, döndüğümde baktıracağım, araştıracağım. Lenin büstü gündem oldu. Akçakoca’nın turizmi, tanıtımı açısından da iyi olur. İnşallah buluruz.”
29 yıl süren bir babadan başlayan ve oğlu ile devam eden Lenin büstü hikâyesine ‘şimdilik’ kaydı ile nokta koyuyoruz. Çünkü; belediye başkanı Okan Yanmaz rahmetli babasından yadigâr kalan Lenin büstünü araştırıp bulmaya niyetli.