CHP İstanbul Milletvekili ve PM Üyesi Gökan ZEYBEK, Küresel İklim Değişikliğinin Etkilerinin En Aza İndirilmesi, Kuraklıkla Mücadele ve Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Toplantısında kamuoyunun gündemini meşgul eden 3 konuda halkın cevap beklediği kritik soruları, sunumunu gerçekleştiren Çevre ve Şehircilik Bakanı Sn.Murat Kurum ve Komisyon Başkanı Sn.Veysel Eroğlu’na yöneltti.
ZEYBEK ’in; Çevre ve Şehircilik Bakanı Sn.Murat Kurum ve Komisyon Başkanı Sn.Veysel Eroğlu’na yönelttiği ancak zaman darlığı bahanesiyle yüzeysel bir takım açıklamalarla geçiştirilen, tatmin edici cevaplar alamadığı soruları şöyle;
Sn.Bakan ve Sn.Başkan; İstanbul’u aydınlatmamız gerekiyor. Sn.Eroğlu; sizin gerek İSKİ Genel Müdürlüğü gerekse Bakanlık döneminizde şöyle bir temel anlayış egemendi: “Karadeniz’i Tuna, Don, Dinyeper ve Dinyester Nehirleri kirletiyor. O zaman biz İstanbul’un evsel atıklarını ya da şehrin ürettiği atıkları ön arıtmadan geçirdikten sonra Boğaz’ın dip akıntısına vererek Karadeniz’e gönderelim.” O nedenle gerek Yenikapı’daki gerekse Anadolu yakasındaki arıtma tesislerimizde ön arıtmadan geçirdikten sonra atık suları Boğaz’ın dip akıntılarına veriyordunuz. Şimdi, görünen o ki bu tez çürüdü. Yani bu tezin doğru olmadığını, dip akıntısıyla Marmara’ya verilen evsel atıkların büyük oranda Marmara’da kaldığı ve Boğaz’dan Karadeniz’e gitmediği de ortaya çıktı. Günümüzde bu sorunu ortadan kaldırmak için çok hızlı biçimiyle ileri biyolojik arıtma tesislerinin yapımına ihtiyaç var. Arıtılmış olan suların da mutlaka şehrin geri dönüşümünde kullanılması gerekmekte.
a) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak siz bu işin neresinde olacaksınız?
b) Biyolojik tesislerinin yapılması konusunda İstanbul ya da büyük şehirlerde bunu belediyelerin ya da ilgili su idare kurullarının kendi bütçelerinden yapmasını mı bekleyeceksiniz?
c) Yoksa, paydaşlarla birlikte Marmara’yı kurtarmak için bir yol haritası çizip çözüm yolları mı arayacaksınız?
d) Burada öğrenmek istiyorum; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bu konularla ilgili kaynak ayıracak mı?
e) Bu büyük projeler için lazım olan finansmanı sağlama konusunda ya da projeleri yürütme konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kendisi sürecin içine dâhil olacak mı?
2. Sn. Bakan ve Sn.Başkan; su meselesi önemli, Allah’a şükürler olsun son 1 yıldır İstanbul’a çok iyi yağmur yağdığı için İstanbul’un su problemi olmayacak gibi gözüküyor ama hâlâ Melen Barajı’ndaki çatlak meselesi çözülebilmiş ve Melen barajının su toplama ve su tutmayla ilgili ilave iksa inşaatlarıyla ilgili henüz bir adım atılmış değil. Sn.Eroğlu; dönemin Orman ve Su İşleri Bakanı olarak 28 Aralık 2017 Perşembe günü basına yaptığınız açıklamada, “Melen Barajı tek başına İstanbul’un su ihtiyacını karşılayacak, 2 yıl kuraklık olsa bile sıkıntı olmayacak.” dediniz. Aradan 3 yıl geçti. 2018 yılında su tutması ön görülen Melen barajı hâlâ 1 metreküp bile su tutmayı başaramadı. DSİ, Tarım Bakanlığına bağlı ama bu bir çevre sorunudur, bu bir çevre meselesidir. O sebeple;
a) Melen Barajı’nın akıbeti nedir?
b) Melen Barajı’ndaki çatlak sonucunda barajın 1 metreküp su tutamama sorunu nasıl çözülecek?
c) İlave iksa inşaatı ne zaman başlayacak?
3. Sn.Bakan ve Sn.Başkan son olarak da Çeşme Yarımadası’nda 100 milyon metrekarelik bir alanın imara açılması ile ilgili sormak istediklerim var. İzmir su fakiri bir kent, burada 100 milyon metrekare alanı imara açıyorsunuz. Demek ki burada aşağı yukarı 1 milyona yakın yeni bir nüfus hareketi planlamaktasınız. Bu planlanan nüfus için öngörülen su da, “Osmoz” yöntemiyle deniz suyunun arıtılması marifetiyle sağlanması öngörülüyor.
a) Araştırmalarımızda gördük ki deniz suyunun 1 metreküpünün bu sistemdeki arıtılma maliyeti 50 sent. Atık suyla birlikte 1 dolar civarında bir maliyet meydana geliyor. Bu planlamada bir yanlışlık olduğu, bu maliyetlerin sürdürülemez bir su politikası olduğu aşikar. Bu hususta endişelerimiz var. Siz ne düşünüyorsunuz?
ZEYBEK sözlerine son verirken; Çevre ve Şehircilik Bakanı Sn.Murat Kurum ve Küresel İklim Değişikliğinin Etkilerinin En Aza İndirilmesi, Kuraklıkla Mücadele ve Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Başkanı Sn.Veysel Eroğlu tarafından bu sorulara kamuoyunun zihnindeki soru işaretlerini giderecek nitelikte cevaplar verildiği takdirde hiç vakit kaybetmeden bu cevapları da kamuoyu ile paylaşacağını aktardı.