Artun ÇAĞA
KKTC’de en yüksek işsizlik oranına sahip bölgenin yeni ilçe yapılan Lefke de dahil Güzelyurt bölgesi olduğu ortaya çıktı.
Devlet Planlama Örgütü’nün (DPÖ) açıkladığı Ekim 2016 Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre ülkenin batı bölgesinde çalışabilir nüfusu oluşturan 15-65 yaş grubu arasında yer alan 26 bin 106 kişinin sadece 9 bin 993’ünün işi var.
Narenciye sektöründe canlılığın yaşandığı 1980’li ve 1990’lı yıllarda neredeyse 7’den 70’e herkesin çalıştığı, sadece bu sektörün yaklaşık 8 bin kişiye iş sağladığı bölgede, istihdam oranı yüzde 38. Ankette ortaya çıkan veriler, bölgedeki 15-24 yaş grubunda yer alan ve iş bulduğunda çalışmaya hazır olduğunu söyleyen gençlerin yaklaşık 18’inin de herhangi bir işinin olmadığını gösteriyor.
Henahalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, ülkedeki toplam istihdam sayısı 118 bin 387 kişi, toplam işsiz sayısı ise 8 bin 75 kişi olarak tespit edildi.
İstihdamdaki gelişmeyi açıklayan önemli bir gösterge olan istihdam oranı, KKTC genelinde yüzde 48,2 olarak hesaplandı. İstihdam oranı yüzde 53,7 ile en yüksek Lefkoşa’da görülürken, diğer ilçeler Girne yüzde 50,8, İskele yüzde 46,6, Mağusa yüzde 42,8 ve Güzelyurt-Lefke yüzde 38 olarak sıralandı.
İşsizlik oranı, KKTC genelinde erkeklerde yüzde 5,5, kadınlarda ise yüzde 7,9 olarak bulundu. 8 bin 75 kişi olarak tespit edilen işsizlerin yüzde 66,1’i (5 bin 340 kişi) ilçe merkezlerinde, yüzde 33,9’u da (2 bin 735 kişi) bucak ve köylerde bulunuyor. 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun işsizlik oranı ise yüzde 17 olarak tespit edilirken, toplam istihdam 118 bin 387 kişi olarak kayıtlara geçti.
Ankete göre, işgücünün önemli bir göstergesi olan işgücüne katılma oranı, (işgücünün kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranı) KKTC genelinde yüzde 51,4. İşgücüne dahil olmayan nüfus, belli başlı alt gruplara göre incelendiğinde, KKTC genelinde eğitimine devam edenler yüzde 27,7 ile en büyük paya sahip. Bunu yüzde 22,5 ile emekliler, yüzde 19,4 ile ev kadınları ve yüzde 11,3 ile çalışamaz halde olanlar takip ediyor.
Hizmetler sektörü başta
Anket sonuçları, istihdam edilenler tarım, sanayi, inşaat ve hizmetler olarak dört ana sektör ayrımında incelenirken, hizmetler sektörünün yüzde 78,4 oranıyla büyük farkla önde olduğu görülüyor. Toplam istihdam içinde tarım sektörünün payı yüzde 3,6, sanayi sektörünün payı yüzde 9,8, inşaat sektörünün payı yüzde 8,2 olarak saptandı. Ülke genelinde 4 bin 261 kişi tarım sektöründe istihdam edilirken, bunların yüzde 17.3’ünü (738 kişi) ücretsiz aile işçileri oluşturuyor.
Eğitim durumuna göre istihdam edilenlerin yüzde 31,3’ünü lise ve dengi okul mezunları, yüzde 28,6’sını fakülte veya yüksekokul mezunları, yüzde 19,8’ini ilkokul mezunları, yüzde 11,9’unu orta veya dengi okul mezunları oluşturdu. Master, doktora bitirenlerin oranı ise yüzde 3,2.
İstihdamın yüzde 27,2’si kamuda
Ekim 2016 Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre KKTC’de kamu sektöründe istihdam edilenlerin sayısı 32 bin 236 kişi olarak tahmin ediliyor. Kamu sektöründe çalışanların yüzde 49,4’ü ilçe merkezlerinde bulunurken, kamu istihdamının toplam istihdam içindeki payı yüzde 27,2 olarak hesaplandı.
Çalışanların yüzde 5,5’i kayıtsız
Anket, istihdam edilenlerin yüzde 84,8’inin yaptığı işten dolayı Sosyal Sigortalar Dairesi’ne, yüzde 8,8’inin Emekli Fonu’na, yüzde 0,9’unun ise diğer Sosyal Güvenlik kurumlarına kayıtlı olarak çalıştığını gösterirken, yüzde 5,5’inin kayıtsız çalıştığı saptandı. Başka deyişle ilçe merkezlerinde istihdam edilenlerin yüzde 5,0’i, bucak ve köylerde istihdam edilenlerin ise yüzde 6,0’sı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışıyor veya çalıştırılıyor.
Veriler, ülke genelinde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışan 6 bin 427 kişinin, yüzde 53,9’unun (3 bin 463 kişi) merkezlerde bulunduğunu gösterirken, kayıtsızların yüzde 65’inin de erkeklerden oluştuğu ortaya çıktı.
Anket 3 bin 504 hane ile gerçekleştirildi
DPÖ’nün 2004 yılından itibaren başlattığı ve işgücü piyasası için asıl veri kaynağı olarak uluslararası düzeyde kabul gören Henahalkı İşgücü Anketi’nin Ekim 2016 sonuçları ülke genelinde 3 bin 504 hane ile gerçekleştirilen anket sonrasında oluşturuldu. Bu hanelerden 1.752’si 2016 yılında ankete yeni katılırken, diğer 1.752 hane ise bir yıl önce anket uygulanan hanelerden seçilerek işgücündeki yıllık değişim takip edildi.
KKTC sınırları içinde yaşayan ve kurumsal olmayan sivil nüfus (yurt, yuva, huzurevi, hastahane, hapishane, kışla v.b. yerlerde ikamet edenler dışında kalan nüfus) kapsamında örneğe seçilen tüm hanehalklarına uygulanan anketin amacı, “KKTC’deki işgücü piyasasının yapısını ortaya koymak, istihdam edilenlerin; ekonomik faaliyet, meslek, işteki durum ve çalışma süresi, işsizlerin ise; iş arama süresi ve iş aradıkları meslek ve benzeri özellikleri hakkında bilgi derlemek” şeklinde açıklandı.Güncelleme Tarihi: 17 Nisan 2017, 09:40