Balkanlar’ın en güzel ülkelerinden biri olan Arnavutluk, gezilip görülmesi gereken pek çok kente sahiptir. Bunlardan biri de ülkenin tam ortasında yer alan Elbasan’dır. Aynı zamanda İlbasan ismiyle de bilinen kent, orta Arnavutluk’ta Elbasan ilinin merkezidir. İşkomi Irmağı’nın yakınında kurulmuş olan Elbasan, Osmanlı İmparatorluğu’na dair pek çok ize sahiptir. Sanayisi gelişmiş olan kentin yüz bin civarında bir nüfusu vardır. Oldukça eski bir tarihi geçmişe sahip olan Elbasan, Shkumbin Vadisi üzerine konumlaşmıştır. Uzun bir süre boyunca Osmanlı egemenliğinde kalan kent, Arnavutluk’un en önemli merkezlerinden biri olarak bilinmektedir.
Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetinin sürdüğü 1466 ve 1912 yılları arasında bir sancak merkezi olan Elbasan, ülkedeki tüm kentler arasında özel bir öneme sahiptir. Tarihi belgeler Elbasan isminin “gözetleyen kule” anlamına geldiğine işaret etmektedir. Fatih Sultan Mehmet, 1466 yılında Osmanlı’ya isyan eden İskender Bey’i takip edebilmek için bir kale olarak Elbasan’ı kurmuştur. O yıllarda boş durumda olan antik Scamba’nın üzerine inşa edilen kale, zaman içinde çevresinde bir kentin oluşmasını sağlamıştır. Halihazırda Elbasan’da antik dönemden kalan surları ve kaleyi pek çok kişi ziyaret etmektedir. Kale çevresinde kurulmuş olan Elbasan kentiyle ilgili ilk veriler Osmanlı İmparatorluğu belgelerinden ve Sırp kaynaklarından elde edilmiştir. Bu konudaki en detaylı veriler ise Kritovoulos’un eserlerinde mevcuttur. Kritovoulos’tan elde edilen bilgilere göre, antik kentin üzerinde Elbasan’ı kuran Fatih Sultan Mehmet, çevre yerleşim birimlerinden ve kırsal bölgelerden göçmen getirerek buraya yerleştirmiştir.
Muhafızlarından 400’e yakınını da buraya yerleştiren Fatih Sultan Mehmet, böylece kenti de koruma altına almıştır. Fakat Sırp kaynakları ise Elbasan kentinin kurulması konusunda farklı bilgiler sunmaktadır. Buna göre Fatih Sultan Mehmet, bu bölgeyi Ohri halkının sürgün yeri olarak inşa etmiştir. Üsküp’teki Ortodoks Hıristiyan insanların da sürgüne gönderildiği bu kasabanın adı Konjuch’tur ve Slavca olan bu ismin karşılığı Elbasan’dır. Kuruluşuna dair bilgilerin ilginç olduğu bu kent, Arnavutluk’ta gezilmesi gereken önemli yerler arasında bulunmaktadır. Arnavutluk’ta bir gezi planlıyorsanız, ülkedeki en büyük kentler arasında yer alan Elbasan’ın tarihi ve doğal güzelliklerini görmenizi mutlaka öneririz.
Elbasan’da gezilecek yerler
Elbasan’a gitmek isteyenler için çeşitli bilgiler… “Elbasan’da Yapılacak Şeyler” bu şehir hakkında turistik bir el kitabı gibi hazırlandı. “Bu yazılanlar bana yetmez” diyenler için de çok daha fazla detay içeren Elbasan Gezi Rehberi hazırladık.
Elbasan’da gezilecek yerler…
Elbasan KalesiArnavutluk’taki en büyük üçüncü kent olan Elbasan, oldukça önemli bir kaleye sahiptir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Fatih Sultan Mehmet’in yaptırdığı Elbasan Kalesi, aynı zamanda Elbasan sancağının merkezi konumunda bulunmuştur. Fatih’in ardından yıllar içinde Sırp, Bulgar, İtalyan ve Avusturyalıların kontrolüne giren Elbasan Kalesi, 1900’lü yılların ilk çeyreğine kadar Osmanlı’nın en güzel kentlerinden birini süslemeye devam etmiştir. Kimi kaynaklara göre ise bu kale Roma döneminde yapılmış, daha sonra ise Osmanlı döneminde Fatih Sultan Mehmet tarafından geliştirilmiştir. Kalenin içinde ve çevresinde süregiden renkli yaşam, Elbasan’ın bugün halen en ilgi çekici yanlarından biridir. Sade bir kale gibi değil de bir kent gibi olan Elbasan Kalesi, içinde bulunan çok sayıda yapıya da ev sahipliği yapmaktadır. Elbasan’ı daha iyi tanımak için bu yapıların da gezilip görülmesini tavsiye ederiz.
Sultan CamiiElbasan Kalesi içinde görülmesi gereken en önemli yapılardan birisi Sultan Camii’dir. Kalenin dar ve labirent gibi sokaklarında yürürken karşınıza çıkan Sultan Camii (Xhamia Mbretërore), girişindeki tabelada yazdığına göre 1492 yılında inşa edilmiştir. Caminin tabelasında, 2. Beyazıt tarafından yaptırılan diğer sultan camilerine benzerliği vurgulanmıştır. Sultan Camii, 1967 yılında ibadete kapatıldıktan sonra 1990 yılında tekrar ibadete açılmıştır.
Azize Meryem KilisesiKentte bulunan Ortodoks kilisesi olan Azize Meryem Kilisesi, gezilmesi gereken önemli yapılardan bir diğeridir. Sultan Camii’ne oldukça yakın bir konumda bulunan Azize Meryem Ortodoks Kilisesi (Kisha Shen Mëria), camiye oranla orijinalliğini daha fazla koruyabilmiş bir yapı olarak dikkat çekmektedir. Kiliseye taş sütunlu bir revaktan girilmektedir. Kilisede altın varağa sahip bol işlemeli bir ikonastasis bulunmaktadır.
Elbasan Saat KulesiKentteki en ünlü yapılardan biri olan Elbasan Saat Kulesi, kent merkezini ziyaret eden herkesin ilk dikkatini çeken yapılardan biridir. Şehre girildiğinde kendisini gösteren bu meşhur kule, Balkanların klasik eserleri arasında yer almaktadır. Balkan kentlerinin neredeyse tamamı yüksek olmayan yapılarıyla bilindiği için saat kuleleri öne çıkan eserler olarak dikkat çekmektedir. Elbasan’da da bunu, kente girer girmez görmek mümkündür.
Elbasan Etnografya MüzesiŞehirde gezilip görülmesi gereken yerlerden biri de Elbasan Etnografya Müzesi’dir. Kent merkezindeki çarşıya yürüyüş mesafesinde bulunan müze, pazar yolu üzerinde yer almaktadır. Oldukça renkli bir pazar ortamında; kıyafet, sebze meyve, türlü türlü eşyalar, tütün gibi çok sayıda tezgahın arasından yürüyerek ulaşılan bu müze, tipik Balkan mimarisinin örnekleri arasında bulunmaktadır. Müzelerin genellikle pazartesi günleri kapalı olmasının aksine, pazar günleri kapalı olan Etnografya Müzesi (Muzeu Etnografik)’ni ziyaret etmek için günlere dikkat etmek gerekmektedir. Yörenin geleneksel değerlerinin sergilendiği çok sayıda bölümün yer aldığı müze, bölge insanlarının yaşamı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
Arnavut sokaklarıArnavutluk’un dünyaca ünlü simgelerinden biri olarak bilinen ve neredeyse her ülkede adı Arnavut sokağı olarak adlandırılan o meşhur sokaklar, Elbasan’da en orijinal haliyle yer almaktadır. Kentteki ana caddelerde ve bağlantılı sokaklarda hemen hissedebileceğiniz Arnavut sokağı havası, oldukça keyifli yürüyüş ortamı sunmaktadır. Bu dar sokaklarda yürüyüş yaparken, hem tarihin izleri sürülebilir hem de huzurlu ve keyifli vakit geçirilebilir.
Elbasan’da nerede ne yenir?Tavası ile ünlü olan Elbasan’ın bu lezzetini Türkiye’de de pek çok kişi duymuştur. Kentte öne çıkan lezzetlerden olan bu Arnavutluk yemeği, pek çok işletmede nefis bir şekilde hazırlanarak konuklara sunulmaktadır. Kuzu eti, yumurta ve yoğurtla bir araya getirilerek yapılan Elbasan tava, bölgeye gelen turistler tarafından da oldukça rağbet görmektedir. Elbasan tavasının yanı sıra şehirde çok sayıda farklı yerel lezzet de bulunmaktadır.
Mantıya benzeyen samsa, yoğurt ve hamur ile yapılan enfes yemeklerden bir başkasıdır. Öte yandan Arnavut ciğeri, Arnavut çullaması, pırasa böreği, tirit, petla, nohutlu ekmek, kaymaçina, çerviş, kaçamak, mişoriz, fliya, pilaska, pule petka ve perşeş de kentte öne çıkan lezzetler arasındadır. Elbasan’da bu nefis yemekleri tadabileceğiniz meşhur restoranlar ise Taverna Attika, Caffee House ve İl Marchese gibi mekanlardır.