Oyunlar uzun yıllardır sanatın çeşitli nimetlerinden yararlanarak bizleri değişik diyarlara götürüyor. Kimi nefis grafikleriyle değişik bir dünya çizerken kimisi kolay bulmacalarıyla hayatı sorgulatan sorular soruyor. Bizi fani dünyanın günlük sıkıntılarından uzaklaştıran bu üretimler ise satır ortalarında kimi unutulmaz tecrübeler vadediyor.
İçimizde bir şeylerin uyanmasını sağlayan ve fikir dünyamızda felsefi izler bırakan bu imaller ise katiyen tecrübe etmeniz gereken oyunlar ortasında yer alıyor.
1. The Stanley Parable ve Özgür İradeyi Sorgulamak
Listedeki en değişik keşif oyunlarından biri olan The Stanley Parable, oyun kavramının sonlarını zorlarken özgür irade ögesini da sorgulamamızı sağlıyor. Oyuncuların Stanley ismindeki bir şirket çalışanına hayat verdiği oyun, bir anlatıcının eşliğinde onlarca farklı seçim yapma bahtı sunuyor.
Lakin oyunun zekice tasarlanmış yapısı sayesinde seçimleriniz ve hikayenizin bir paradoksa dönüşmesi işten bile değil. The Stanley Parable, Steam üzerinde Son Derece Olumlu notuna sahip.
Seçimlerinizin bir ehemmiyeti var mı? Siz sahiden siz misiniz?
2. BioShock ve Ütopya Anlayışı
Oyun dünyasına ismini altın harflerle yazdıran BioShock, serideki her halkasında sağlam oynanış mekaniklerini nefis bir kıssayla birleştiriyor. Serinin oyunları refah ve mutluluğun son düzeyde olduğu ve her bireyin eşitlik içerisinde yaşadığı kentler de resmediyor.
Biz oyuncular ise Rapture ve Columbia ismindeki bu görkemli kentlerin her köşesini karış karış gezerken, ütopya anlayışına tekrar yaklaşıyoruz. Kişiselliğin, objektivizmin ve ütopya anlayışının sağlam bir biçimde sorgulandığı oyunlar; ideoloji hayranları için ülkü diyebiliriz.
3. The Surge ve Mega Şirket Tehlikesi
The Surge zorlayıcı dövüş mekanikleri, karmaşık harita dizaynları ve sürükleyici atmosferleriyle keyifli bir souls tecrübesi vadediyor. Dark Souls serisi ile tanımlanan souls çeşidi, distopik bir dünya resmeden The Surge’de bir kere daha hayat bulmuş.
Oyun cinsinin ögelerini başarılı bir halde aktarıyor. Ancak Deck13 tarafından geliştirilen imal birebir vakitte ekolojik istikrarını kaybetmiş, doğal kaynaklarını tüketmiş açgözlü bir dünya da sunuyor. Günümüzde Apple, Google ya da Tesla üzere dev şirketlerin adeta ülkelere dönüştüğü oyunda her şeyi denetim altına alan bir firma da karşımıza çıkıyor. Üretim eğlenceli bir oynanış sunarken, günümüze çok uzak olmayan, mega şirketlerin dünyayı denetim ettiği bir gelecek çiziyor.
4. This War of Mine ve Savaşın Acı Gerçekliği
This War of Mine için savaşın acı gerçekliğini en net halde sunan üretimlerden biri diyebiliriz. Bosna Savaşı’ndan esinlenerek geliştirilen oyun, çıkış yaptığı günden bu yana birçok ödül almayı başardı.
Ülkemizde oyunun severleri tarafından bir kısa sineması çekilen This War of Mine, savaşın sinemalarda ve başka oyunlarda gördüğümüz görkeminin ardındaki tüm gerçekliği gözler önüne seriyor.
5. Spec Ops: The Line ve Etik
Buyruk komuta zincirini sorgulatan Spec Ops: The Line, oyuncuları zorlayıcı bir askeri operasyonun tam ortasına yerleştiriyor. Uygun fiyatı ve keyifli oynanışının yanı sıra, TPS savaş oyunu etiğin hudutlarını zorlayan sahneleri gözler önüne seriyor.
Savaştan dönen birçok gazinin neden travma sonrası gerilim bozukluğuna sahip olduğunu gösteren oyun, katiyen tecrübe etmeniz gereken imaller ortasında yer alıyor.
6. Everything ve Ömür İdeolojisi
David Oreilly tarafından geliştirilen Everything, oyunculara her şeye hayat verme talihi tanıyor. Oyunda böcekten geyiğe, dağdan buluta, atomdan plank taneciğine kadar her şeye dönüşmeniz mümkün. Bir oyundan çok başlı başına bir tecrübe olan üretim, Alan Watts’ın spiritüalizm ile materyalizmden bahsettiği konuşmalarıyla da size eşlik ediyor.
7. Undertale ve Şiddet
Geçtiğimiz yılların en çok ses getiren ve yalnızca tek bir kişi tarafından geliştirilenUndertale ise birçok AAA imalden çok daha sağlam bir tesir bıraktı. Yerinaltında bir dünyada maceraya koyulduğumuz oyun, şiddet ve merhamet ortasında dayanılmaz bir çizgi çiziyor.
Oyuncu muhakkak tuş kombinasyonlarıyla karşısına çıkan canavarı nasıl şiddet yoluyla etkisiz hale getirebiliyorsa, bunu tıpkı halde merhamet göstererek de yapabiliyor. Buradaki seçim sisteminin oyunun genel yapısına yedirilmesi ise Undertale’yi harikulade bir oyun yapıyor.
8. The Turing Test ve İnsanlıkla Yapay Zeka Bağı
Alan Turing’in yıllar evvel bilime kazandırdığı Turing Testi bir makinenin insan üzere düşünüp düşünemediğini ölçer. Birebir ismi taşıyan bu bulmaca oyunu ise sizi Jüpiter’in uydusu olan Europa’ya götürüyor.
Epey başarılı olan puzzle cinsindeki üretim adeta bir Ben, Robot öyküsü kadar enteresan bir öyküye sahip. Ava Turing ismindeki bir astronota hayat verdiğiniz oyunda bir laboratuvardaki puzzle vazifelerini tamamlıyor ve bu süreçte daima olarak bir yapay zekayla sohbet ediyorsunuz. Bilim dünyasındaki en tanınan testlerden birini puzzle elementleriyle başarılı bir halde harmanlıyor.
9. Dark Souls ve Mevte Karşı Çaba
Yeni bir oyun cinsinin sonlarını çizen Dark Souls, karanlık ve sürükleyici atmosferinin satır ortalarında vefatın kaçınılmazlığının altını çiziyor. Her vefatın bir sonuçtan çok öğretici rolde yer aldığı üretim, oyuncuyu her yeni düşmanda yeni bir imtihana sokuyor.
Düşmanın hareketlerini ve nasıl alt edilebileceğini anlamak için tahminen de onlarca defa ölmeniz gerekiyor. Her vefat seyahatinizde yeni bir durak haline gelse de bu seyahatin sonu belirli. Sonunda mevt de olsa seyahati değerli kılan şey son durak değil; kendisidir.
10. The Witness ve Bilginin Elde Edilmesi
The Witness çeşitli birçok puzzle elementinin yer aldığı tatlı bir oyun olarak öne çıkıyor. Ancak Thekla tarafından geliştirilen imal aslında çok daha kadim bir kıssa anlatıyor. Oyun sizi yüzlerce bulmacayla karşı karşıya bıraktıktan sonra aslında kendi öykünüzü örmenizi sağlıyor. Bulmacaların ne manaya geldiğini ve nasıl çözüldüğünü öğrenmek de size kalmış durumda.
Başta kolay bir bulmaca oyunu üzere gözüken The Witness herkes için olmayabilir, ama herkesi anlattığı kesin.
11. NieR: Automata ve Nihilizm
Son on yılın en başarılı oyunlarından biri olan NieR: Automata, aslında satır ortalarında hepimizin bir noktada sorduğu o kadim soruları soruyor. ‘Anlamı ne?’ ve ‘tüm bunlar neden yaşanıyor?’ üzere soruları nefis bir atmosfer dizaynıyla soran NieR, günün sonunda her şeyin bir sebebi olmayabileceğinin altını çiziyor.
Her şeyin arkasında bir sebep arayan ve bu türlü mana bulmaya çalışanlar katiyetle Nier’e bir baht vermeli.
12. The Talos Principle ve İnsan Olmak Üzerine
The Talos Principle ‘insanı insan yapan nedir’ sorusunu görüntü oyun formatıyla soran en başarılı üretimlerden biridir. Listemizdeki bir öteki bulmaca oyunlarından biri olan The Talos Principle, insanı merkeze alarak kimlik, organik hayat ve şuur üzere bahisleri işliyor.
13. Deus Ex: Mankind Divided ve Ayrımcılık
Mankind Divided, Deus Ex serisinin pek sevilmeyen oyunlarından biri olsa da toplum ve ayrımcılığa dair hayli etkileyici sahneler çiziyor. Deus Ex serisi her halkasıyla ideolojinin çeşitli hususlarında izler bırakıyor diyebiliriz. Ancak Mankind Divided, kendilerini teknolojik modüllerle geliştiren bireylerin olduğu bir gelecek vadediyor.
Bu gelecekte saf kalan beşerler, bedenlerinde teknolojik protezler bulunan bireyleri dışlıyor. Toplumun ikiye bölündüğü bu gelecek aslında insanın fıtratında yer alan ayrım yapma refleksini de eleştiriyor.