Outliers (Çizginin Dışındakiler) Kitabı İncelemesi
18.02.2021
Yazar: Derya Ceren Durgun
Başarıya ve başarılı insanlara dair herkesin varsayımları ve hatta basmakalıp tanımları vardır, değil mi? Başarının tanımı her birimiz için farklı olduğu gibi başarıyı yakalamış insanlara atfettiğimiz nitelikler de çeşitlilik gösteriyor. Kimine göre başarı için azim yeterlidir; bazıları başarının öncül kaynağının zekâ olduğunu savunur, bazılarına göre bu kaynak şanstır. Ama Outliers kitabına göre başarı için birçok etken daha var, doğum tarihi bile bir etken. Nasıl mı? Bu ve daha birçok ilginç başarı etkenini bu blog yazısında ele alıyoruz.
Kitabın ilk bölümü, doğum tarihinin sporcular için nasıl fırsat oluşturduğunu anlatıyor. Kanada Buz Hokey Ligi’nin en başarılı takımlarının sırrını araştıran bir psikolog, takımların oyuncu kadrolarının çoğunlukla doğdukları yılın ilk çeyreğinde doğan sporculardan oluştuğunu fark etti. Bunun nedeni ise yılın ilk çeyreğinde doğan çocuğun, son çeyreğinde doğan yaşıtına kıyasla vücut gelişimi bakımından aylarca önde olmasıdır. Kitapta şöyle aktarılıyor; “Bu durumda 2 Ocak’ta 10 yaşını dolduran bir çocuk yıl sonuna kadar 10 yaşını doldurmayan biriyle yan yana oynayabiliyor ve bu yaşta, ergenlik öncesi dönemde, 12 aylık bir boşluk, fiziksel gelişim açısından çok büyük bir farkı temsil ediyor.”
İkinci bölüm “10 Bin Saat Kuralı” olarak adlandırılıyor. Yazar Gladwell, bir işte yetkinleşebilmek için 10 bin saatin feda edilmesi gerektiğini ifade ediyor. On bin saat çaba, başarıyı elde edebilmek için tek başına yeterli değildir, yaşadığınız şartların işinize odaklanabilmeniz için elverişli olması ve karşınıza çıkan fırsatları da doğru yerde ve doğru zamanda değerlendirebilmeniz gerekiyor elbette. Örneğin kişisel bilgisayar devriminin öncülerinden Bill Gates, varlıklı bir ailenin çocuğu olarak iyi bir eğitim alabilecek kadar şanslıydı. Ayrıca öğrenim gördüğü lisenin bilgisayar kulübü kurmasıyla bilgisayar ile tanıştı ve bu fırsatı, zamanının çoğunu burada geçirerek değerlendirdi. O ve onun gibi birçok teknoloji devrimcisi, elde ettiği fırsatları en verimli biçimde değerlendirerek başarıya ulaşmıştır.
Bir sonraki bölüm ise IQ ile başarı arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Araştırmalara göre 130 IQ düzeyine kadar IQ değerindeki artış başarıya olumlu yansıyor, 130 ve üstü değerlerde değer artışı başarıda belirli bir fark oluşturmuyor. IQ puanı 130’un üzerinde olan kişileri birbirlerinden farklı kılan etken hayal gücü. Yani sanıldığının aksine IQ-başarı grafiği sürekli doğru orantılı olarak ilerlemiyor.
İnsanların doğuştan gelen yetenekleri ve çalışmalarının yanı sıra, kültürel çevresi de insan davranışlarında ve dolayısıyla da insan başarılarında etkili olmaktadır. Kitap, bir başka bölümde içinde büyüdüğümüz toplumun geçmişinden gelen eğilim, varsayım ve davranış biçimlerinin kişiliğimiz ve dolayısıyla başarılarımızda nasıl iz bırakabildiğini anlatıyor.
Uzakdoğu halkları, gelirlerini pirinçten elde edebiliyorlardı. Fakat pirinç üretimi oldukça fazla uğraş gerektiren bir işti üstelik çiftçilerin ekim alanlarını genişletme imkânları da kısıtlıydı. Dolayısıyla çiftçiler, azami düzeyde verim elde edebilmek için zamanlarını ve tüm olanaklarını değerlendirmek zorundalardı, bu da onları sürekli matematik kullanmaya mecbur bıraktı. Yüzyıllardır süregelen matematik kullanımı, onların matematik alanında dünyaya öncülük edebilmesinin nedenidir. Uluslararası matematik yarışmalarında en başarılı ülkelerin Çin, Güney Kore, Japonya gibi Uzakdoğu ülkeleri olması da rastlantı değildir.
KİTAP YORUMU
İyi ki okumuşum, kesinlikle okumanızı öneririm. Kitap, başarı kavramını onlarca değişken üzerinden değerlendiriyor ve bunu, okuyucuyu istatistiklerle boğmadan, savlarını somut örneklerle destekleyerek yapıyor. Bu kitabı okumak size başarı, başarılı ve çizginin dışındaki kavramlarına bakışınızı değiştirecek.
KİTABIN KÜNYESİ
Adı : Outliers (Çizginin Dışındakiler) – Bazı İnsanlar Neden Daha Başarılı Olur?
Yazarı: Malcolm Gladwell
Yayınevi: MediaCat
1. Baskı Yılı: 2009
Son Baskı Yılı: 2018
Sayfa Sayısı: 244
ISBN: 978-605-575-530-0
Hakkımızda
İTÜ´de girişimcilikle ilgili gerek akademik düzeyde, gerekse öğrencilerin sosyal hayatlarında uygulamaya yönelik herhangi bir çalışmanın olmamasını çıkış noktası olarak gören kulübümüz 2006 yılından bu yana İTÜ’nün en aktif öğrenci oluşumlarındandır. Günümüze kadar İTÜ’de girişimcilik ekosisteminin gelişmesinde büyük katkı sağlamıştır.