Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu semptomları; ateş, idrar yaparken yanma ya da idrar yaparken ağlama, sık idrara çıkma, idrar kaçırma, idrarın renk ve kokusunda değişiklik olması, bel ağrısı, yan ağrısı çocuğun idrar yolları enfeksiyonu olduğunu düşündürebilecek bulgulardır. Ancak özellikle küçük çocuklarda kusma, iştahsızlık, karın ağrısı, tartı alamama, popoda pişik gibi belirtiler varsa, idrar yolu enfeksiyonu oluşumundan şüphe edilebilir. Tanı için ise hızlıca bir idrar tahlili ve idrar kültürü yapılmaktadır.
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu iyileştirmesi antibiyotik ile yapılmaktadır. Ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren hastalar, küçük bebekler ve ağızdan alımı bozulmuş genel durumu kötü hastalar hastaneye yatırılarak tedavi edilir. 2-3 gün hastanede tedavisi yapılıp ateşi kontrol altına alınan ve genel durumu düzelen hastalarda tedavi ağızdan antibiyotik ile 7-10 güne tamamlanır. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının önemli bir bölümü vezikoüreteral reflu hastalığı ile birliktedir. Bu mesane ile böbrekler arasındaki üreter dediğimiz küçük borucuklara idrarın ters akım ile geri yani böbreklere doğru kaçmasıdır. Beş yaşın altında idrar yolu enfeksiyonu geçiren bütün çocuklarda araştırılmalıdır. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına, enfeksiyonlar da böbrekte skarlaşma dediğimiz fonksiyonel doku kayıplarına sebep olmaktadır.
Çocuklarda şeker hastalığının belirtileri nelerdir? Yazısını inceleyebilirsiniz.
İdrar Yolu Enfeksiyonu İçin Önlem Alınmazsa
İdrar yolu enfeksiyonu engellenmezse ilk defa idrar yolu enfeksiyonu geçiren hastalarda öncelikle ultrasonografi ile böbrek ve mesane değerlendirilmelidir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarında vezikoüreteral reflü sorgulanmalıdır. Anne karnında yapılan ultrasonlarda saptanan böbrekle ilgili bozukluklar doğumdan sonra takip edilmesi gereklidir.
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Önemi
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu etkisi, çocukluk çağında çoğunlukla tekrarlama özelliğinde olup sıklıkla altta yatan ve idrar yolu enfeksiyonu gelişimini kolaylaştıran bir idrar yolu anomalisi vardır. Ayrıca böbreklerde hasar oluşmasına neden olarak uzun süreli izlemde tansiyon yüksekliği, gebelik problemleri ve kronik böbrek yetmezliği gibi çok ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Erken yaşta gelişen, tedaviye geç başlanan ve tekrarlayan İdrar yolu enfeksiyonlarında böbrek hasarı gelişme riski daha yüksektir. Bütün bu nedenlerle hastalarda özellikle ilk idrar yolu enfeksiyonu tanımlanması, yeterli ve zamanında tedavi edilmesi ve uygun takip edilmesi önemlidir.
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Gelişir?
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu oluşumu, normal şartlarda idrar sterildir ve içinde mikroorganizma bulunmaz. Çocuklarda en sık idrar yolu enfeksiyonu etkeni bağırsak kökenli bakterilerdir ve %80-90 Escherichia Coli denilen bakteri sebep olur. Daha az sıklıkta ise diğer bakteriler ve nadiren virüs ve mantarlar da idrar yolu enfeksiyonuna yol açarlar. Anal ve genital bölge çevresinde yerleşmiş ve çoğalmış olan bakteriler üretra denilen idrar kanalından girerek önce mesaneye daha sonra da böbreğe ulaşarak oralarda çoğalırlar ve idrar yolu enfeksiyonu oluştururlar. Daha az sıklıkla ise bakteriler kan yoluyla veya komşu organların idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle doğrudan idrar yollarına gelip yerleşebilmektedir.
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonu Riskini Artıran Sebepler
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu riskini artıran nedenler bulunmakta olup şu şekildedir:
- Yeni doğanlar ve bebekler özellikle hayatın ilk aylarında bağışıklık sistemleri tam gelişmemiş olduğundan enfeksiyon geçirmeye yatkındırlar.
- Kız çocuklarda üretra daha kısa olduğundan mikroplar idrar yollarına daha kolay ulaşır ve enfeksiyon daha kolay gelişir.
- Sünnetsiz erkek çocuklarda özellikle hayatın ilk 1 yılında bakteriler sünnet derisi altında daha kolay çoğalırlar ve idrar yollarına geçerek enfeksiyona yol açabilirler.
Mesanenin boşaltılmasında sorun olan işeme bozukluklarında veya idrarını çok tutan çocuklarda idrar akımı yavaşladığından bakteriler yeteri kadar temizlenemez ve kolaylıkla idrar yolu enfeksiyonu gelişebilir. Bağırsakların baskısı nedeniyle mesanenin boşalmasını bozan kabızlık da enfeksiyon gelişmesini kolaylaştıran nedenlerden birini oluşturmaktadır.
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi nasıl yapılır? Yazısına da göz atabilirsiniz.
Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyon Tanısı
Çocuklarda idrar yolu enfeksiyon teşhisi idrar tetkikinde beyaz küre hücrelerinin ve bakterilerin görülmesi ile konulabilir. Yalnız kesin tanı idrar kültüründe bakterinin üremesiyle konulur. İdrar kültürü için büyük çocuklarda idrarın başlangıcı ve sonu dışarıya atılarak orta akım idrar örneği alınır. Henüz idrarını söyleyemeyen çocuklarda ve bebeklerde ise gerekli temizlik yapıldıktan sonra idrar torbası bağlanarak idrar örneği alınması en sık kullanılan yöntemdir. Bu yöntemle bulaşma olasılığı yüksek olduğundan sık aralarla torba değiştirilmelidir. Ayrıca bazı durumlarda üretradan idrar sondasıyla veya göbek altından iğne ile mesaneye girerek idrar alınabilir. İdrar örneklerinin hemen laboratuvara ulaşması bulaşma olasılığını önler ve daha güvenilir sonuç alınmasını sağlar.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Ne Kadar Yaygın Görülür?
İdrar yolu enfeksiyonu yaygınlığı, yaşamın ilk sekiz yılında kız çocuklarının yaklaşık %7-8’i, erkek çocuklarının ise %2’si idrar yolu enfeksiyonu geçirmektedir. İlk bir yıl içinde ateşli idrar yolu enfeksiyonu görülme sıklığı her iki cinsiyet için aynı olup ilk 6 ayda sünnet olmamış erkek bebekler, kız bebeklere göre daha fazla risk altındadır. Ateşsiz idrar yolu enfeksiyonu ise çoğunlukla kız çocuklarında 3 yaşından sonra daha sık görülmektedir.
Enfeksiyon İçin İleri İncelemeler Kimlerde Yapılmalıdır?
Enfeksiyon için ileri incelemeler 5 yaşından küçük idrar yolu enfeksiyonu geçiren her çocuğa, ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren her çocuğa, idrar yolu enfeksiyonu geçiren her erkek çocuğa, ultrasonda anormallik olan çocuklara, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklara ileri incelemeler tanı ve tedavileri için çocuk nefroloji uzmanları tarafından planlanmalı ve takip edilmesi gerekmektedir.
İdrar Yolu Enfeksiyonunu Engellemek İçin Neler Yapılabilir?
İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için, bol su içilmesi, düzenli aralıklarla 2 ve 3 saat tuvalete gidilmesi, kabızlık varsa tedavi edilmesi, tuvalette temizliğe büyük önem verilmesi çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu oluşumunda büyük ölçüde korumaktadır.