2021 ales ösym tarafından yapılan açıklamaya göre yükseköğretim kurumlarında öğretim görevlisi, araştırma görevlisi, okutman, eğitim öğretim planlamacısı, çevirici dışındaki kadrolardan herhangi birine atanabilmek için girilmesi gereken sınav olarak belirlenmiştir. Sınava herhangi bir lisans programından mezun olmuş yâda olabilecek durumda olanlar, lisans programlarını bitirmiş olanlar ile denklik belgesi almış olmak şartıyla yurt dışında lisans eğitimini görmüş olanlar başvuru yapabilmekte.
Akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı açılımlı ales, yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, öğretim görevlisi, okutman, çevirici, eğitim öğretim planlamacısı kadrolarına atanabilmek için alanlarındaki puan türünden yüz üzerinden yetmiş alan adaylar başarılı sayılmakta.
Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı isteklerinin karşılanması amacıyla, lisansüstü eğitimi için yurt dışına gönderilecek adayların seçiminde ales sonuçları kullanılır. Bu şartlar doğrultusunda yurt dışında lisansüstü öğrenimi almak isteyen adayların bu sınava girmiş olmaları gerekmekte.
Alesten alınan iyi puan yüksek lisans başvurularında büyük avantaj sağlar. Üniversitelerin tezli yüksek lisans bölümlerinde ales sonucu en az %50 oranında bir paya sahiptir. Lisansüstü programlar için tüm üniversite kurumları alesten alınan puanı kullanırlar. Ancak bazı üniversiteler lisansüstü öğrencilerini sadece ales puanına göre belirler bazı üniversiteler ise diploma notları ve mülakat sonuçlarının da eklendiği puanlama sistemi ile alım yaparlar. Doktora programları ve ya sanatta yeterlilik programlarına başvuru yapacak adaylar için ise alt sınır 80 puan olarak belirlenmiştir.
Sınavlarda adaylara sözel ve sayısal alanları kapsayan test uygulanır. Bu iki bölüm tek kitapçık şeklinde adaylara verilir ve adaylar cevaplarını her sorunun bitiminde ilgili alana cevaplarını işaretlerler. Uygulanacak sınavın sözel bölümünde 50 soru, sayısal bölümünde ise yine 50 soru vardır. Sınavda adaylara cevaplamaları için 2,5 saat yani 150 dakika verilir. Sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerli olan bir sınavdır. Başarı puanı en az 55 olarak belirlenmiş ancak üniversiteden üniversiteye göre puan değişkenlik göstermekte.
Akademik personel ve lisansüstü eğitimi giriş sınavı, ilkbahar döneminde 1 kez ve sonbahar döneminde 2 kez olmak üzere yıl içinde toplam 3 kez yapılan bir sınavdır.