Reçetesiz satýlan ilaçlarýn reklamý, Danýþtay’ýn ‘1928 yýlýndan kalma yasa yürürlüktedir’ kararý nedeniyle yapýlamýyor.
RTÜK Kanunu olarak bilinen 6112 sayýlý Radyo ve Televizyonlarýn Kuruluþ ve Yayýn Hizmetleri Hakkýnda Kanun, 3 Mart 2011’de yürürlüðe girdikten sonra artýk reçetesiz ilaçlarýn reklamýna izin çýktý yorumlarý yapýlmýþtý. Hatta, yasayý eleþtiren Ýstanbul Eczacý Odasý bildiri yayýmlayarak, “Vatandaþlarýmýz ve 24 bin eczacý adýna utanýyoruz” demiþti.
Aslýnda RTÜK Kanunu’ndaki ilgili madde yeni bir geliþme deðil. Söz konusu 3984 sayýlý yasa ilk kez 1994’te yürürlüðe konduðunda 22. maddesi þöyleydi: “Reçete ile satýþýna izin verilen ilaç ve tedavilerin reklamý yapýlamaz. Diðer ilaç ve tedavilerin reklamlarý dürüst, gerçeði yansýtan ve doðrulanmasý mümkün unsurlardan oluþacak ve ferdin zarardan korunmasý gereklerine uygun olacaktýr.”
3 Mart 2011’de yürürlüðe giren yeni 6112 sayýlý yasanýn ayný konudaki 11. maddesi ise þöyle: “Reçeteye tabi ilaçlar ve tedaviler hakkýnda ticari iletiþim yapýlamaz. Reçeteye tabi olmayan ilaçlar ve tedavilerin reklamlarý dürüstlük ilkesi çerçevesinde, gerçeði yansýtan ve doðrulanmasý mümkün unsurlardan oluþacak þekilde hazýrlanýr.”
Eski ve yeni madde arasýndaki fark hakkýnda görüþüne baþvurduðumuz Reklam Özdenetim Kurulu Baþkaný Çetin Ziylan, eski maddenin yeni yasada anlamý itibariyle deðiþmediðini, sadece ‘… ferdin zarardan korunmasý…’ kýsmýnýn çýkarýldýðýný söyledi ve “Bu durumda yeni bir hak gelmiþ deðil” dedi.
Danýþtay kararý
Ziylan, eski yasadaki maddenin iþlerliðine bakýldýðýnda, bu konuda verilen bir Danýþtay kararýnýn televizyon ve radyo mecralarýnda yasaðý sürdürdüðünü belirtti. Ziylan’ýn iþaret ettiði Danýþtay 10. Dairesi’nin 13.12.2005 tarihli ve K. 2005 / 7622 sayýlý kararý þöyle: 3984 sayýlý yasanýn 22. maddesinde reçete ile satýþýna izin verilenler dýþýndaki ilaç ve tedavilerin reklamlarýnýn yani ilanlarýn gerçeði yansýtacak ve ferdin zarardan korunmasý gereklerine uygun olacak þekilde yapýlacaðý kuralýna yer verilmesi karþýsýnda, 1262 sayýlý (1928 yýlýnda çýkarýlan Týbbi ve Ýspençiyari Müstahzarlar Hakkýnda Kanun) yasanýn 13. maddesindeki “Müstahzarlarý övme yolunda ve bunlara malik olmadýklarý þifa hassalarý atýf veya mevcut þifai tesirleri büyütmek suretiyle sabit veya müteharrik sinema filmleri, ýþýklý ve ýþýksýz ilan, radyo ve herhangi bir vasýta ile reklam yapýlmasý memnudur. Þu kadar ki, tarifname ve gazetelerde ‘… hastalýklarýnda kullanýlmasý faydalýdýr’ þeklindeki ilanlarý müsaade olunabilir…” hükmünün geçerliðini koruduðu…
Ziylan’ýn yorumu þöyle: “Bu karar deðiþmediði sürece, yeni hüküm yeni bir olanak doðurmayacaktýr. Eðer yeni yasa, ‘Bu konudaki 1262 sayýlý kanunun 13. maddesi uygulanmaz’ gibi bir göndermede bulunsaydý, bu yeni bir durum olur ve Danýþtay’ýn o maddeye dayanarak verdiði kararý geçersiz kýlardý. Ama böyle bir göndermede de bulunulmamýþ.
kaynak: Radikal