Bu haftaki yazımızın konusu artık koskocaman bir sektör olan futbolda, oyuncuları bekleyen en büyük olarak da kabul edebileceğimiz “tekelleşme.” Konunun ayrıntılarına geçmeden önce tekelleşmenin ne olduğunu netleştirmemiz gerekiyor ki futbolcular neden tehlikede anlayalım. Tekelleşme = tekel durumuna gelmek anlamında kullanılan bir kelimedir.
Bu kapsamda; Tekel: Bir malın üretiminin sadece bir kuruluşun elinde bulunduğu durum, inhisar, monopol anlamına gelir. Bu durumda futbolun tek elde toplanmasından söz ediyoruz ki kişi ya da şirketlerin futbol kulüplerini tek elde toplaması uzun vadede futbolcuların sadece aynı grup içindeki takımlarda oynayabilmesi sadece bu yönde transfer olabilmesi sonucunu da doğurabilir. Öte yandan futbolda başarının sadece para varsa geldiği de su götürmez bir gerçek. Para olunca bol sıfırlı transferler yapılabiliyor, şampiyonluk da tekele alınabiliyor. Sadece o gruplarda oynayan futbolcular şampiyonluk sevincini tadabiliyor. Bu girizgahtan sonra gelin kim futbola milyar dolarlar akıtmış, hangi takıma sahip, futbol takımları hangi ellerde toplanmış bir bakalım…
Kamu Yatırım Fonu | Newcastle
Suudi Arabistan'ın egemen servet fonu, Premier Lig tarafından sadece altı ay önce bloke edilen bir devralmayı tamamlamak için Ekim 2021'de Newcastle'da yüzde 80 hisse satın aldı. Kamu Yatırım Fonu; ABD, Rusya, Hindistan, Fransa ve Brezilya da dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki şirketlere ve projelere büyük yatırımlar yaptı. Kamu Yatırım Fonu'na Suudi Arabistan'ın veliaht prensi Muhammed bin Salman başkanlık ediyor. Yasir Al-Rumayyan ise Newcastle başkanlığına atandı. Sovereign Wealth Fund Institute'a göre, fonun 430 milyar doları aşan varlıkları olduğu bildirilirken, RB Sports & Media ve PCP Capital Partners, devralmanın bir parçası olarak Newcastle'da yüzde 10 hisseye sahip. Bin Salman'ın kişisel servetinin ise yaklaşık 17,6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Şeyh Mansur | Man City, Melbourne City, New York
Şeyh Mansour olarak da bilinen Mansour bin Zayed Al Nahyan, Premier Lig kulübü Manchester City'ye sahip. Ancak aynı zamanda City Football Group aracılığıyla bir dizi başka kulübe de sahip. Man City'nin yanı sıra Major League Soccer takımı New York City ve A-League takımı Melbourne City, Şeyh Mansour'un sahibi olduğu City Football Group'taki kulüpler arasında yer alıyor. Diğerleri arasında Hindistan'daki Mumbai City, Belçika ekibi Lommel SK ve Uruguay takımı Montevideo City Torque de yer alıyor.
Dietrich Mateschitz | Red Bull Salzburg, RB Leipzig, NY Red Bulls
Avusturyalı milyarder Dietrich Mateschitz, çeşitli spor dallarında, çoğunda şirketinin adının yer aldığı geniş bir takım portföyüne sahip. Futbolda sahip oldukları takımlar; Bundesliga ekibi RB Leipzig, Avusturya takımı Red Bull Salzburg ve MLS ekibi New York Red Bulls.
Andrea Agnelli ve Ailesi | Juventus
Agnelli Ailesi Juventus'un sahibi ve Andrea Agnelli, ailenin futbol girişiminin yüzü olarak hem kulübün hem de Avrupa Kulüpler Birliği'nin (ECA) başkanı olarak görev yapıyor. Sanayici bir aile olarak bilinen Agnelli ailesinin ticari gelirleri çeşitli. Kazançların çoğunluğu ise otomobil endüstrisinden geliyor. Fiat, Ferrari, Alfa Romeo ve benzeri markaları üretiyorlar.
Dietmar Hopp | Hoffenheim
Bundesliga ekibi Hoffenheim'da küresel çapta oyuncular olmayabilir, ancak sahipleri Dietmar Hopp, SAP SE'nin kurulmasına yardımcı olan yazılım ve veri işleme sektöründe etkili bir iş adamı. Hoffenheim'a yaklaşık 400 milyon euro yatırım yaptığı bildirilen Hopp, Almanya'daki futbol taraftarları tarafından ağır bir şekilde eleştiriliyor, ancak 2020'de koronavirüs aşısı arayışında ön plana çıktı.
Roman Abramovich | Chelsea
Rus işadamı Roman Abramovich, 2003 yılında İngiltere ve Avrupa'da başarıya giden yolda Chelsea'ye milyonlar akıttığında büyük bir heyecan yarattı. Abramovich parasını petrol endüstrisinde kazandı. Ayrıca alüminyum işlerine de yatırım yaptı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından kulübü devretmek zorunda kaldı ve tüm mal varlığına el konuldu. Bu olay gerçekleşmeden önce ise listede altıncı sıradaydı.
Philip Anschutz | LA Galaxy
Major League Soccer'ın kurucu üyelerinden biri olan Philip Anschutz, popüler LA Galaxy takımının sahibi. Ancak geçmişte MetroStars, Chicago Fire ve diğerleri de dahil olmak üzere ligde bir dizi başka takıma da sahipti. Amerikalı milyarderin ana ticari gelirleri gayrimenkul, petrol, demir yolu ve eğlence sektörleri.
Stan Kroenke | Arsenal, Colorado Rapids
Premier Lig kulübü Arsenal, Kroenke Spor ve Eğlence şirketi aracılığıyla Amerikalı milyarder Stan Kroenke'ye ait. Kroenke'nin şirketi ayrıca MLS ekibi Colorado Rapids'in yanı sıra NFL'de Los Angeles Rams, NBA'de Denver Nuggets ve NHL'de Colorado Avalanche dahil olmak üzere diğer sporlardaki bir dizi takımın da sahibi.
Nasser Al-Khelaifi | PSG
Katarlı iş adamı Nasser Al-Khelaifi, Fransız ekibi Paris Saint-Germain'in sahibi ve işletmecisi olduğu Qatar Sports Investments'ın başkanı. Al-Khelaifi aynı zamanda çeşitli spor dallarını yayınlayan beIN Media grubunun da başkanı ve Neymar'ın Barcelona'dan PSG'ye 222 milyon Euro'luk dünya rekoru transferinin arkasındaki isim.
Zhang Jindong | Inter
Zhang Jindong, şirketi Suning Holdings Group aracılığıyla 2016 yılında Serie A kulübü Inter'in çoğunluk hissesini satın alan Çinli bir milyarder. Suning grubu, ev aletleriyle uğraşan bir perakende işletmesi. Ancak Jindong'un diğer ilgi alanları, sporun yanı sıra medya ve yayıncılık sektörünü de kapsamakta.