Yargıtay Kararı: Atama yetkisi belediye başkanında
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi AK Parti Grup Başkanvekili ve Esenler Belediye Başkanı Tevfik Göksu, arkadaşımız İsmail Saymaz'a yaptığı açıklamada, şu günlerde yine tartışması konusu olan belediye şirketlerine yönetici atamasıyla ilgili görüşünü aktardı, “Belediye şirketinin yönetimini başkan atamalı” dedi.
Tevfik Göksu, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde, sert bir muhalefet uyguluyor, Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun projelerini engellemek adına yoğun bir çaba gösterdiği biliniyor. Ankara ve İstanbul'da belediye meclislerinde AKP'nin çoğunluğu var. Şirket yönetimlerine atama yapılacaksa, AKP kimi istiyorsa o olur. Ama, Göksu, “Başkan atamalı” demesine şaşıranlar oldu. O zaman bunu araştırmak gerekiyor.
BAŞKAN SEÇMEYECEK
Belediye şirketlerinin genel kurulunda, belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişiler 31 Mart 2019 tarihine kadar belediyle başkanı tarafından belirleniyordu. Bu konuda AKP'nin hiçbir şikayeti yoktu. Aralarında İstanbul, Ankara başta olmak üzere büyükşehir belediyelerini kaybeden AKP, hemen harekete geçti.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na bağlı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, belediye şirketlerinin genel kurulunda, belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişilerin, belediye meclisi tarafından belirlenmesine ilişkin genelge yayımladı. Bu genelge Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından illerdeki Ticaret Sicil Memurluğu'na gönderdi. Bundan böyle, belediyelerden gelecek olan yönetim kurulu üyeliklerine, belediye meclisi tarafından atama yapılacağından, belediye başkanı tarafından atama yapıldığı bilgisi geldiğinde, bunun Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanmaması ve tescil edilmemesi istendi.
“YETKİ BAŞKANDADIR”
Bunun üzerine bazı belediye şirketleri Ticaret Mahkemesi'ne, kararın iptali yönünde dava açarken, bazıları da genelgenin iptali için Danıştay'a başvurdu. Danıştay 8 ve 10. Dairelerinin ortak kararıyla yürütmenin durdurulması reddedildi. Bunun üzerine belediye davayı, Danıştay İdari Dava Daireleri'ne götürdü. Danıştay'da bu süreçte yaşananları, daha önce bu köşede duyurmuştum. Biz yine Ticaret Mahkemesi'nde giden davaya dönelim.
Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne CHP'li İzmit Belediye Başkanlığı'nın açtığı dava ile ilgili olarak 24 Temmuz 2019 tarih ve 2019/296 E. – 2019/446 sayılı kararda, atama yetkisinin belediye başkanında olduğu belirtildi. Bunun üzerine Ticaret Sicil Memurluğu, konuyu İstinafa taşıdı. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi tarafından 16 Aralık 2019 tarih ve 2019/1394 E. – 2019/1382 K. sayılı kararda, yerel mahkemenin gerekçesi yerinde bulundu.
YARGITAY KARARI
Bu kez dava Yargıtay'a taşındı. Bunu da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/450 E., 2020/5812 sayılı kararından okuyalım:
“T.C. Ticaret Bakanlığı'nın 15 Mayıs 2019 tarihli genelgesi ile uyulması talimatlandırılan, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yasağı gereğince, belediyelerin ortak olduğu şirketlerin genel kurullarında belediyeyi temsil eden kişinin ve belediye tüzel kişiliğinin yönetim kurulu üyesi olarak seçilmesi halinde, tüzel kişi temsilcisinin belirlenmesine dair belediye meclis kararına başvuru evrakları arasında rastlanılmadığından dava açıldı. Dava konusu işlemin bu nedenle yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesince, belediye başkanının, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğunu düzenlemiştir. Belediye başkanının görev ve yetkisine ilişkin olarak ‘Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararı gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak' şeklinde düzenlenme yapılmıştır.
KARARLAR İSABETLİ
Belediye Kanunu uyarınca, belediye meclisi veya belediye encümeni kararı gerektirdiğine ilişkin açık hüküm bulunmayan hususta da bu yetki belediye başkanına aittir. Bu gerekçeyle dava kabul edilmiştir. Kocaeli Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 20.06.2019 tarih ve 2019-GD-5996 sayılı ‘tescil ret' işleminin iptaline, temsilci değişikliğinin tesciline ve tescilinin Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilanına karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir. Kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.”
Yargıtay, 10 Aralık 2020 tarihinde kararı oy birliğiyle aldı. Bu gelişmelerden Tevfik Göksu'nun habersiz olduğunu düşünülemediği için açıklamasını da kimse yadırgamadı.