İl özel idaresi yönetmelik çıkarabilir mi? Yönetmelik nedir? Kimler yönetmelik çıkarabilir? Yönetmelikler ne zaman uygulamaya alınır?
Yönetmelik, cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların, tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla çıkardıkları yazılı hukuk kurallarıdır. İl özel idaresi yönetmelik çıkarabilir mi? Yönetmelik nedir? Kimler yönetmelik çıkarabilir? Yönetmelikler ne zaman uygulamaya alınır? İşte detaylar haberimizde… YÖNETMELİK NEDİR? Yönetmelik, cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların, tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla çıkardıkları yazılı hukuk kurallarıdır.Kamu yönetiminin yönetmelik çıkarması, düzenli yönetim ilkesinin bir gereğidir. Kamu yönetimi, yönetmelik çıkarma yetkisine kendiliğinden sahiptir. Yönetmelik çıkarmak için, kamu yönetiminin kanun ile yetkili kılınmasına gerek yoktur. Bu konu, Anayasa’nın 124’üncü maddesinde düzenlenmiştirYönetmelik çıkarmak, yasama ve yargılama tasarrufu olmayıp, sadece yönetim görevi ile ilgili bir icraattır. Yönetmelikler, kanuna aykırı olamayacakları gibi tüzüğe aykırı hükümleri de taşıyamazlar. Aksi halde, Danıştay tarafından iptal edilirler.Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, tüm yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanması zorunluluğunu getirmemiştir. Yönetmeliklerden hangisinin Resmî Gazete’de yayımlanacağının takdiri, yasama organına bırakılmıştır. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı, hangilerinin yayımlanmayacağı, 1984 yılında çıkarılan 3011 sayılı kanunda belirtilmiştir.Kamuyu ve kamu personelini ilgilendiren yönetmeliklerin cumhurbaşkanı imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanması zorunludur. Belirli bir idari bölgeyi ilgilendiren ve yerel yönetimler tarafından çıkarılan yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanmasına gerek yoktur. Yerel gazetelerde ya da diğer yerel basın ve yayın organları aracılığıyla ilân edilmeleri yeterlidir.Ayrıca, millî güvenlik ile ilgili olan ve gizlilik niteliğini hâiz yönetmelikler kamuya açık basın ve yayın organlarında yayımlanamazlar. Resmî Gazete’de yayımlanması gerektiği halde yayımlanmayan yönetmelikler ise kanuna aykırıdır, yargı yerleri tarafından uygulanmaz.Gerek Resmî Gazete’de, gerekse mahalli bir gazetede yayımlansın, yönetmelikler ilgililere duyurulmadıkça ya da tebliğ edilmedikçe onlara uygulanamaz, haklarını azaltamaz, yükümlülüklerini çoğaltamaz. Resmî Gazete’de yayımlanması gereken yönetmelikler, yayımlandıkları tarihte başka yolla ilgililere duyurulması gereken yönetmelikler ise, duyuruldukları tarihte yürürlüğe girmiş sayılır.İdarî bir işlem olan yönetmeliklerin denetimi idarî yargıda yapılmaktadır. Bakanlıkların yönetmelikleri ile kamu kuruluşlarının ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerinin yargısal denetimi, ilk derece mahkeme olarak Danıştay’da yapılmaktadır. Kamu kurum ile kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarının belli bir yörede uygulanacak yönetmeliklerinin yargısal denetimi ise, o yerde bulunan genel görevli idarî yargı yeri olan idare mahkemelerinde yapılmaktadır.Çıkarılan kanun ve tüzüklerin kolay uygulanmasını sağlamak için, hükümlerin somutlaştırılması gerekir. Bu aşamada yönetmelikler devreye girer. Kanunla ilgili uygulanabilecek yöntemler hakkında bilgilendirme yapan yönetmelik; Cumhurbaşkanı, ilgili bakanlıklar, kamu tüzel kişileri ve bakanlar kurulu tarafından çıkarılabilir. Bakanlar kurulu tarafından çıkarılan yönetmeliklerde Cumhurbaşkanı’nın imzası istenir.Anayasa Madde 124 – Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmeliklerçıkarabilirler. (2) Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir. YÖNETMELİKLER NE ZAMAN UYGULAMAYA ALINIR? Özellikle mahalli idarelerde yetki ve görev alanlarının sınırlarını belirleyen yönetmelikler, Resmi Gazete’de yayınlandığı gün uygulamaya koyulur. Mali konuları kapsayan yönetmeliklerde ise Sayıştay’dan onay ve görüş istenir.Kanunların ve ilgili tüzüğün uygulanmaya alınması için çıkarılan yönetmeliğe; UygulamaYönetmeliği,Kurumların işleyişini düzenleyen yönetmeliğe; Adi yönetmelikler denir. KİMLER YÖNETMELİK ÇIKARABİLİR? Yönetmelik çıkarma yetkisi olan idareler sırasıyla; Başbakanlık ve Bakanlıklar ve Kamu tüzel kişilerdir. İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy gibi yerel yönetimler tüzel kişiliklere sahip olduğu için yönetmelik çıkarabilirler.
#