Batı hegemonyası sona ererken, blok sonunda kendisini Büyük Avrasya’nın batı yarımadası olarak yeniden tanımlamaya zorlanabilir.
Çin, Hindistan, Rusya, Pakistan ve İran gibi Avrasya devleri ekonomilerini yeni seviyelere entegre ederken, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (SCO) Özbekistan’daki toplantısı jeo-ekonomik bir depreme yol açtı.
Bu arada Türkiye, gruba katılan ilk NATO ülkesi olmak istiyor.
Toplantının artçı sarsıntıları Avrupa’da da hissediliyor. Daha spesifik olarak, burada Macaristan Merkez Bankası tarafından düzenlenen Budapeşte Ekonomik Forumu’nda otururken, Avrasya’nın geleceği planlanırken SCO’nun Semerkant Ruhunu hissedebiliyorum.
Uluslararası ekonomik sistemin çöküşü
Liberal uluslararası ekonomik sistemler, güçlü bir liderin altında bir ekonomik güç yoğunlaşması olduğunda oluşma eğilimindedir. Muazzam bir mali yük yoğunluğu ile kolektif Batı, kamu mallarını teslim edebilecek ve istikrarlı bir uluslararası ekonomik düzende güven yaratabilecek “iyi huylu bir hegemon” olarak hareket edebildi. Bu, ABD’nin tek süper güç olduğu ve AB’nin kıta genelinde ekonomik ve sosyal refah için bir lokomotif olarak görüldüğü 1990’larda Macaristan’ın entegre olduğu Avrupa Birliği idi.
Ancak, otuz yıl sonra dünya çok farklı bir yer. AB’nin küresel ekonomideki nispi payı, endüstriyel rekabet gücü kötüleştikçe, borç sürdürülemez boyutlara ulaştıkça ve euro’nun geleceği kasvetli göründükçe istikrarlı düşüşünü sürdürüyor. ABD’de ekonomik tablo ve siyasi istikrarla ilgili sorunlar da endişeye neden oluyor.
Brüksel ayrıca daha geniş bir işbirliğini kolaylaştırma konusunda yetersizdir. Blok, kıtadaki en büyük devlet olan Rusya’yı hiçbir zaman barındıramadı ve Soğuk Savaş dinamiklerinin yeniden canlanmasına neden oldu. İngiltere’nin ulusal parlamentoların siyasi egemenliğini koruma talebi karşılanamadı ve İngiltere böylece AB’den ayrıldı. Şimdi, Avrupa çadırında Macaristan ve Polonya’nın muhafazakar özlemlerine de yer yok gibi görünüyor. Blok, Macaristan’a sağlanan milyarlarca dolarlık fonu askıya almakla tehdit ederken, siyasi bağımsızlığı korumak daha da zorlaşıyor.
Bir ekonomik hegemon görece düşüşte olduğunda, uluslararası ekonomik sistem parçalanmaya başlar. ABD ve AB, uluslararası sistemdeki konumlarını savunmak için hem müttefiklerine hem de düşmanlarına karşı ekonomik baskı kullanıyor. Batı, Çin ve Rusya gibi rakip güçlerin yükselişlerini engellemek için tedarik zincirlerini bozarken, Hindistan, Türkiye ve Macaristan gibi dost ve müttefikler de jeoekonomik sadakat göstermedikleri için cezalandırılıyor. Daha sonra, tek kutuplu dönem sona erdi. Batı artık kamu malları sağlayarak veya güvene dayalı uluslararası bir ekonomik sistem yöneterek iyi niyetli bir hegemon olarak hareket edemez.
Avrasya yükseliyor
Uluslararası ekonomik sistem, geçtiğimiz on yıllarda oluşan ekonomik bağımlılıklar silaha dönüştüğü için parçalanıyor. Yıkıcı teknolojiler, savaş ve çevresel bozulmaya kadar çok sayıda sorun dünyayı tehdit ediyor, ancak gerekli işbirliği bocalıyor. Tek kutuplu düzenin çoktan sona erdiği ve ekonomik bağlantıyı yeniden canlandırmak ve istikrarı yeniden sağlamak için onun yerine çok kutuplu bir düzenin ortaya çıktığı açıktır.
Bu, yeni bir çok kutuplu jeoekonomik ekosistemin geliştirilmesini gerektiren Büyük Avrasya ortaklığı ile kolaylaştırılmaktadır. Avrasya süper kıtasındaki ülkeler, yeni ulaşım koridorları oluşturmak için büyük altyapı projeleriyle fiziksel olarak bağlantı kurarken, teknolojik merkezleri ve finans merkezleri arasında bağlantı geliştiriyorlar.
Budapeşte’nin amacı, yeni Avrasya jeoekonomik ekosisteminde kilit bir düğüm haline gelmek ve çok kutuplu bir formatta ekonomik bağlanabilirliği canlandırmaktır. Macaristan, Orta ve Doğu Avrupa’da Çin ile para takası anlaşması imzalayan ilk ülke ve Avrupa’da Çin’in trilyon dolarlık Kuşak ve Yol altyapı girişimine katılan ilk ülke oldu. Budapeşte kendisini Asya’nın büyüme motoruna daha da yakınlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda kendisini Doğu ile Batı arasında bir köprü olarak kuruyor.
Macaristan, enerji kaynaklarına erişimi sürdürmek için Rusya’ya yönelik ek yaptırımlara da direniyor. Basitçe söylemek gerekirse, Avrasya küreselleşmeyi canlandırıyor.
muhafazakar bir yol
Macaristan’ın Avrasya yolu, muhafazakar özlemleriyle de tutarlıdır. Onlarca yıllık komünizm ve Marksist İnsan’ın gelişiminden sonra, Macaristan doğal olarak ulusal kültürün, Kilisenin ve geleneksel değerlerin ulusal bilincindeki rolünü yeniden kurmaya çalışıyor.
Yeni teknolojiler ve yaygın piyasa güçleri aksamalara neden olduğundan, değişimi süreklilikle dengelemek gerekiyor. Bu nedenle muhafazakarlık, aile, inanç ve geleneklere odaklanmak, toplumu bozulmalara hazırlamak için geçmişle gelecek arasında bağlantı kurarken, istikrarı ebediyete demirler.
Yine de, kolektif Batı’daki liberalizm, muhafazakar değerlere özellikle hoşgörülü değildir. Liberal ulus-devlet daha önce başarı için bir araç iken, liberalizm son yıllarda kendisini ulus-devletten ayırmaya başladı. Liberal İnsan, çok kültürlülük, radikal laiklik, istikrarlı bir toplumun ana kurumu olarak aileyi tanımaktan uzaklaşma ve geleneksel değerlere karşı bir isteksizlik yoluyla kendini kendi geçmişinden hızla özgürleştiriyor.
Buna karşılık, çok kutuplu bir Avrasya’da işbirliği, siyasi bir sistem ihraç etmeyi veya “değerler” etrafında uyumu gerektirmez. Avrasya evindeki çeşitli uygarlıklar, kendi kültürel farklılıklarını korurken, ekonomik ve kültürel bağlantı peşindedir. Muhafazakar bir ülke olarak, Macaristan’ın çok kutuplu Avrasya formatında Avrupa’daki farklılığını koruması paradoksal bir şekilde daha kolay hale geliyor.
Umuyoruz ki, Macaristan, Avrupa’nın geri kalanına, çatışmacı tek kutuplu düzenden, Büyük Avrasya’nın batı yarımadası olarak, işbirlikçi çok kutuplu bir formata geçiş açısından yol gösterecektir.
Kaynak : https://www.rt.com/news/563244-hungary-turns-to-east/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=RSS