Türkiye, savaşın ilk günlerinden beri arabuluculuk teklif ederek ve sorunların sadece masada çözülebileceğini vurguladı. Kalıcı barışın sağlanması için Türkiye arabuluculuk yaparak ilk defa Rus ve Ukraynalı mevkidaşları yarın başlayacak olan Antalya Diplomasi Formu öncesinde bir araya getirdi.
Zirve öncesi Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, beklentilerinin sınırlı ve düşük olduğunu dile getirmişti. Kiev topraklarıyla ilgili pazarlık yapılmasının söz konusu olmadığını dile getirmişti.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Antalya’da gerçekleştirilen ilk üst düzey görüşmeye Rusya Dışişleri bakanı Sergei Lavrov, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba katıldı. 1,5 saatlik müzakereden sonra Lavrov ve Kuleba açıklama yapmak üzere basın toplantıları düzenlendi.
Kuleba’nın açıklamaları
2 durumun acil öncelik arz ettiğini belirtti; Mariupol’da insani koridorun kurulması ve 24 saatlik ateşkes ilan edilmesi. Ukrayna’daki en ciddi durum Mariupol şehrinde olduğunu ancak bu bölge için yapılacak insani koridor teklifini Putin’in kabul etmediğini belirtti. Ateşkes konusunda bir ilerlemenin olmadığını belirtti.
Ukrayna’nın savaşı başlatmadığını sadece savunmada olduklarını vurgulayarak için durduramayacağını belirtti. Nükleer santrallerin çalıştığını ve bir sorun olmadığını belirterek , Rus ordusunun santrallerden çekilmesi gerektiğini dile getirdi. Rusya’nın teslim olun taleplerini kabul etmeyeceklerini tekrar etti.
“Buraya dışişleri Bakanı olarak çözüm bulmaya geldim ancak, Lavrov sadece dinlemek için geldi. Rusya’da başka karar alıcılar var demek ki” dedi. Benzer formatta bir başka bir toplantıda Rusya ile masaya oturabileceklerini ifade ederek müzakere yolunu açık bıraktı.
Kuleba, Çavuşoğlu’na teşekkür ediyorum, bu teması kolaylaştırmayı başardı diyerek sözlerine son verdi.
LAVROV’un açıklamaları
Lavrov: “Şunu anladık ki müzakerelerin yerini hiçbir şeyin dolduramayacağını vurguladı ve çözüme yönelik her girişimi destekliyoruz.” dedi. Zirvenin, Erdoğan’ın Putin ile görüşmesi sonrasında alınan bir karar olduğunu dile getirdi.
Ukrayna’da hastane ve doğumhanelerin hedef alındığı ve çocukların bu saldırılar sonucu hayatını kaybettiği haberlerine yönelik açıklamasında Ukrayna’nın insanları canlı kalkan olarak kullandığını iddia etti. Sivillerin zarar görmemesi için alınabilecek önlemleri konuştuklarını belirtti. İnsani koridor açma önerisini aldık, en güvenilir güzergahı seçiyoruz açıklamasında bulundu.
Batının Ukrayna’ya öldürücü silahlar sağladığını belirten Lavrov, bölge için tehlike yarattığını vurguladı. Başka ülkelere saldırı hazırlığının olmadığını ve yeter ki onlar bize saldırmasın açıklamasında bulundu. “Rusya sınırı yakınlarında biyolojik çalışmalar yapılıyor, yasaklanmış faaliyetler bulunuyor. BM yetkilileri böyle bir bilgiye sahip olmadığını söylediler, bu bizi şaşırtmıyor. Ukrayna’ya kim silah sokuyorsa, sorumluluk taşıyor ve bunun bir sonucu olacaktır.” dedi.
Ukrayna’nın doğusunda rusların yoğunlukta yaşamakta olduğu bölgeye Ukrayna’nın saldırı planlamakta olduğunu öne sürdü. Ukrayna’da özel bir askeri operasyonun olduğunu vurgulayarak plan doğrultusunda ilerlediğini aktardı.
Lavrov: “Krizin çözüme kavuşturulmasını istiyoruz, AB’nin görüşlerini de ele alarak çözüm bulmak istiyoruz. Zlenski bizi anlamaya başladı, bunu iyi karşılıyoruz. Ukrayna’daki güvenlik garantilerini görüşmeye hazırız, Ukrayna’nın tarafsız bir ülke olmasından yanayız. Ukrayna’nın güvenliğine değil, NATO genişlemesine karşıyız. Batıya bir daha asla bağımlı olmamayı deneyeceğiz. “ dedi.
Nükleer savaşın çıkacağına inanmadığını dile getiren Lavrov dengeli diplomatik çözüme hazır dedi. Bu zirvede çözüme ulaşma hedefimiz yoktu açıklamasında bulundu.
Mevlüt Çavuşoğlu; “Mevkidaşlarımla üçlü formatta görüştük. Temennimiz bölge barışının yeniden tesis edilmesidir.” ifadelerini kullandı.