Bedensel Yetersizlik Destek Eğitim Programı
Eğitim, bireyin davranışlarını kendi yaşantısı yoluyla istenilen yönde değiştirme sürecine denir. Bireyin ihtiyaçlarının karşılanmasındaki birincil etken bireyin gereksinimi olan eğitimin sağlanabilmesidir. Bedensel engelli bireylerin genel özelliklerinin çok geniş bir alanda çeşitlilik göstermesi, yaşam kalitelerinin arttırılması ve belli bir düzeyde tutulması gereğinden harekete geçerek Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programına duyulan ihtiyacın önemini ortaya koymaktadır.
Kurumlarımızda MEB onaylı Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programı uygulanmaktadır. Bu programın amacı engelli bireyleri fiziksel ihtiyaçlarına göre desteklemektir. Bu süreçte kaba motor ve ince motor kas gelişimlerine yönelik, disiplinlerarası iş birliği ile en kaliteli eğitimi vermeyi hedeflemekteyiz.
ENGEL GRUBUNUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ
Doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrasında herhangi bir sebebe bağlı olarak kas, iskelet (kemik)ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucunda oluşan bedensel fonksiyonlarını çeşitli derecelerde kaybeden, toplumsal yaşama uyum sağlamakta ve günlük yaşantılarındaki ihtiyaçlarını karşılamada güçlük çeken, bu sebepler ile rehabilitasyon, bakım, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiye bedensel engelli ; bu duruma yol açan durumlara ise bedensel engel denir
PROGRAMIN DÜZEYİ
Program, doğuştan ya da sonradan herhangi bir neden ile, kaba ve ince motor gelişim becerileriyle günlük yaşam aktiviteleri olumsuz etkilenerek, bu nedenle fonksiyonel hareket yeteneği ve aktiviteleri kısıtlanmış her yaştaki bireyin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
PROGRAMIN GENEL AMAÇLARI
Bu program ile bireylerin;
- Normal motor gelişim basamaklarındaki becerileri kazanmaları,
- Duruş (postür) ve hareket ile ilgili bozukluklarını en aza indirgenmesi,
- Kaba ve ince motor becerilerinde gelişmeleri,
- Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hareket etme becerileri kazanmaları,
- Bacaklarını ve kollarını fonksiyonel bir şekilde kullanmaları,
- Düzgün bir duruş ve hareket için gerekli olan bilişsel, motor, algı ve duyu bütünlüğünü sağlamaları,
- Transfer, yer değiştirme ve ilerlemeye yönelik (ambulasyon) hareketlerinde gelişmeleri,
- Yardımcı cihaz, araç gereç ve ekipmanı kullanma becerilerini geliştirmeleri,
- Gelişim basamaklarına uygun şekilde davranma becerisi geliştirmeleri,
- Hareket yeteneğinin yanı sıra psikolojik, sosyal, bilişsel ve duyusal bütünlüğü geliştirmeleri de beklenmektedir.
Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programından Yaralanabilecek Gruplar
1.Serebral Palsi:
Serebral palsi (SP) beynin bir grup nörolojik bozukluklarını içeren geniş bir terimdir. Hayat boyu süren bir durumdur. Beyin ve kaslar arasındaki iletişimi etkileyerek vücudun hareket ve duruşunda kalıcı bir bozukluğa yol açar. SP, beyinde oksijen açığına yol açan bir olayın sonucudur.
– Spastik Tip: Motor kortekste oluşan zedelenme sonucu ortaya çıkmaktadır. Kaslar sertleşmiş ve sıkı haldedir.
Spastik Cerebral Palsy, beyinde hasar gören bölgeye bağlı olarak vücudun farklı kısımlarını etkileyebilir:
- Hemipleji (Tek Taraflı) Vücudun bir tarafı (bir kol ve bir bacak) etkilenmektedir.
- Kuadripleji (Dört Taraflı) Hem kollar hem de bacaklar etkilenmektedir. Gövde, yüz ve ağız kasları da sıklıkla etkilenmektedir.
- Dipleji (İki Taraflı) İki bacak da etkilenmektedir. Kollar az derecede etkilenebilir.
– Atetoit Tip: Hareket ve pozisyonlara göre kaslar bazen sert, bazende gevşektir. Hareketler istemsiz, yavaştır.
– Ataksik Tip: Duruş (postür), denge bozuklukları, hareketlerde titreme ve koordinasyon bozuklukları ile karakterizedir.
– Hipotonik (Gevşek) Tip: Tüm vücut kaslarında yaygın gevşeklik durumu söz konusudur.
– Karışık Tip: SP’nin farklı tiplerine ait özelliklerini bir arada taşır. Çoğunlukla atetoid ve spastik tip birliktedir.
2. Merkezi Sinir Sistemini Etkileyen Dejeneratif, Metabolik ve Genetik Kökenli Hastalıklar:
Motor gelişim geriliklerine bağlı hareket ve fonksiyon kayıplarına yol açabilmektedir. (Subakut sklerozan panensefalit, Doen sendromu, Prader-Willi sendromu, Joubert sendromu, Rett sendromu, Williams sendromu vb.)
3. Mental Motor Retardasyon (MMR-Mental Motor Gerilik):
Zekâ, duyu, algı ve motor sistemi bozuklukların çeşitli oranlarda bir arada görüldüğü durumu ifade eden genel bir isimdir.
4. Doğuştan Kol Felci (Brakial Pleksus Yaralanması):
Doğum sırasında kola giden sinirlerin zedelenmesine bağlı olarak görülen, hareket ve duyuyu etkileyen felç tablosudur. Tek taraflıdır. Etkilenen kolda tamamen bir felç tablosu olabileceği gibi ağırlıklı olarak elde ya da omuz çevresindeki kasların zayıflığı ile de görülebilmektedir.
5. Omurilik Kapanma Defektleri (Spina Bifida-Meningomyelosel):
Omuriliğin ve omurilik sıvısının dışarıya doğru kese şeklinde fıtıklaşması ve bacaklarda tek ya da çift taraflı değişen derecelerde felçlere neden olan bir hastalık türlüdür. Bazı hastalarda beyin omurilik sıvısının dolaşımının beyin içinde kapalı kalması sonucu beyin içinde birikmesi ve buna bağlı başın büyüdüğü (hidrosefali) görülmektedir. Hidrosefali beyin gelişimini ciddi oranda engelleyebilecek bir durumdur.
6. Doğuştan Kas Hastalıkları:
İskelet kaslarının yapısındaki bozulma ve buna bağlı olarak ilerleyici kas güçsüzlüğü ile devam eden, doğumdan itibaren ortaya çıkan bir grup hastalık türüdür. Kas güçsüzlüğünün yanı sıra şekil bozuklukları, eklem sertlikleri ve ilerleyici sakatlık meydana gelebilmektedir.
7.Travmatik Nedenli Merkezi Sinir Sistemi Yaralanmaları:
Çoğunlukla trafik kazası, ateşlinsilah yaralanmaları, yüksekten düşme gibi kazalar sonucunda oluşmakta ve sinir sisteminde geçici ya da kalıcı engelle neden olmaktadır.
8. Süreğen Hastalıklardan Kaynaklanan Motor Gelişim Gerilikleri:
Doğuştan ya da sonradan oluşabilen, yaşam boyu devam eden veya ilerleyici, ince ve kaba motor gelişiminde yetersizlik söz konusu olan durumları tanımlar (osteogenesis, epilepsi,imperfekta).
Fizyoterapi eğitim programlarımız uzman fizyoterapistlerimiz tarafından uygulanmaktadır. Program içeriğinde aşağıdaki modüllere yönelik eğitimler amaçlanmaktadır.
KABA MOTOR BECERİLER
- Destekli Oturma
- Desteksiz Oturma
- Destekli Yürüme
- Desteksiz Yürüme
- Sırtüstü
- Yüzüstü
- Emekleme
- Dizüstü
- Ayakta Durma
- Merdiven İnip Çıkma
-İleri Düzey Fonksiyonel Beceriler
MOTOR BECERİLER
- Çizim Becerileri
- Tutma ve Bırakma
- El Becerileri ve El-Göz Koordinasyonu
- Proprioseptif Sistem (Vücut Farkındalığı)
- Taktil Sistem (Dokunma)
- Görsel Algılama
- Vestibuler Sistem (Denge)
Kimler Merkezimizden Hizmet Alabilir ?
– Cerebral Palsy (CP)
– Spina Bifida
– Down Sendromu
– Merkezi Sinir Sistemini Etkileyen Dejeneratif, Metabolik ve Genetik Kökenli Hastalıklar
– Mental Motor Retardasyon (MMR- Mental Motor Gerilik)
– Brakial Pleksus Yaralanması
– Doğuştan Kas Hastalıkları (DMD, SMA v.b.)
– Travmatik Nedenli Merkezi Sinir Sistemi Yaralanmaları
– Duyusal Algı Bozukluğu Olanlar