Ogün Akkaya
ANKARA – Faizsiz ev ya da araba almak isteyen kişilerin başvurduğu, sonu ‘-evim’ ile biten şirketlerin sayısı geçtiğimiz yıllarda 50’li sayılara ulaştı. İşlek caddelerde peş peşe açılan ofisler, büyük binaların cephelerine verilen reklamlar, bu şirketlere olan talebi artırdı. Özellikle de faize sıcak bakmayan muhafazakâr dünya görüşlü kişilerin ev ya da araba sahibi olma hayaliyle başvurduğu bu şirketler bir süre sonra Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) radarına takıldı.
21 ŞİRKET TASFİYE EDİLDİ, 8 ŞİRKET KENDİNİ FESHETTİ
Tasarruf finansman faaliyeti yürüten 21 şirket gerekli koşulları yerine getirmediği gerekçesiyle BDDK tarafından tasfiye edildi. 8 şirket kendini feshetti. Faizsiz konut alanında faaliyet gösteren sadece 6 şirket kaldı. Süreç içerisinde, İktisatevim, Vizyonevim, Doğruevim, Finansevim, Birikimevim, Finalevim, Yaşamevim, İhtiyaçevim, İkizlerevim, Hedefevim, Benimevim, Kumbaraevim gibi 10’larca sonu -evim ile biten şirket piyasadan silinirken, Eminevim, Fuzul Gayrimenkul, Sinpaş Yapı, İmece Yatırım, Katılımevim ve Birevim adlı şirketler faaliyetlerine devam ediyor.
Bu dönemde tasfiye edilen şirketlere para yatıran ve paralarının akıbetini soran binlerce kişi ‘Evim Mağdurları Platformu’nu oluşturdu. Meydanlarda, kapanan şubelerin önünde, BDDK merkez binasında ve Meclis’te açıklama yapan kişilere çeşitli partilerden milletvekilleri de destek verdi. Gelinen son noktada ise Meclis’ten geçen yasayla tasfiye edilen sonu ‘-evim’ ile biten şirketlerin yarattığı mağduriyetlerin giderilmesine yönelik düzenlemeleri de kapsadı. Düzenlemeye göre faaliyet izni almış şirketlere devredilen sözleşmelerle birlikte müşterilere iade edilecek tasarruf tutarlarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından nakit olarak ödenmesi kararı alındı.
‘BİZİ SİSTEME SOKANLAR ŞİMDİ GÖRMEZDEN GELİYOR’
Peki tasfiye edilen ev ya da araba finansmanı sağlayan şirketlerden geri kalanlarda durum ne? BDDK’nın lisans vermesi, şirketlerin belirli koşulları yerine getirmesi, altın gününün ev versiyonuna benzetilen bu sistemin sorunsuz işlemesini sağladı mı? Bu sorulara yanıt bulmak için sistem içerisinde kalıp ev sahibi olmak için kira ödemesi yapan kişilerle konuştuk.
İlk olarak ev almak için sisteme 230 bin lira ile giren Mehmet Bey ile konuştuk. Sisteme 2019 yılında girdiğinden beri ödeme yapmayı sürdürdüğünü söyleyen Mehmet Bey, teslimat günü gelmesine rağmen ev sahibi olamadıklarını söyledi. Sisteme girdikleri günden bu yana çalışanlar tarafından ne denirse yaptıklarını, paralarının enflasyon karşısında değer kaybettiğini belirten Mehmet Bey sistem içerisinde yaşadığı soruna dair şunları kaydetti:
“Biz ödeme yapmaya başlayalı neredeyse üç yıl oldu. Anlaştığımızda ev fiyatları gayet uygundu. İstediğimiz evi zorluk yaşamadan alabiliyorduk Şimdi bütün evler 1 milyon liranın üzerine çıktı. Teslimat zamanımız geldi ancak hâlâ bir adım yok. Yardımcı olacaklarını söyleyenler şimdi ortada yok. Güler yüzleri, imza atana kadar. Bizi sisteme sokanlar şimdi görmezden geliyor.”
‘ŞİMDİ ORTADA NE EV VAR NE DE ARABA’
Üç yılı aşan süredir sistem içerisinde kalıp her ay ödemelerine devam eden bir başka kişi Muzaffer Bey de sistemin işleyişinden şikayetçi. “Böyle olacağını bilseydim hiç bulaşmazdım” diyerek sitem eden Muzaffer Bey de ev hayali kurarken enflasyona takılanlar arasında kendine yer bulduğunu söyledi. Sisteme girmek isteyenlere imzalanacak kağıtların iyice okunması gerektiği tavsiyesinde bulunan Muzaffer Bey yaşadıklarına dair şöyle konuştu:
“250 bin liralık ev için taksit ödemeye başladım. Tabi bu süreçte enflasyon artınca almak istediğimiz evin fiyatı da arttı. Çalışanlar organizasyon ücreti ödemeden başka bir ev anlaşmasına geçebileceğimi söyledi. Sonradan baktım ki organizasyon ücretini yükseltmişler. Ödeme yapmaya devam ettim ama param pul oldu. Baktık ev çıkmıyor, araba almayı denedik ama sonuç alamadık. Sistemden çıkmak istedim. Organizasyon ücretini geri istedim ama vermediler. Bizim ne çektiğimizi Allah biliyor. Şimdi ortada ne ev var ne de araba.”
‘BENİM GÖZÜMDE HEPSİ DOLANDIRICI’
Bir başka ‘-evim’ müşterisi Furkan Bey ise faizsiz ev alma girişimlerini en sonunda “Sakın, sakın kimse bulaşmasın. Kimseye güvenmeyin” sözleriyle anlattı. Artan ev fiyatları yüzünden kurada çıksalar da ev alamadıklarını söyleyen Furkan Bey, mağdur olduklarını belirterek “Hakkım varsa haram olsun. ‘Biz artık aile olduk’ diyenler yardım için aradığımızda telefonlarımızı açmıyor. Çıkmak istediğimizde ana paramızı vermiyorlar: Hakkımızı yediler. Çevremde kim varsa bunlara bulaşmaması için uyarıyorum. Keşke faize bulaşsaydık da bu kadar sürünmeseydik. Bizim paramızı çalıştırdılar, olan bize oldu. Artık benim gözümde hepsi dolandırıcı” dedi.
‘BEKLE ALLAH BEKLE’
Bir diğer ‘-evim’ şirketinden önce ev daha sonra araba almak için sözleşme imzalayan Hamza Bey ise sözleşmelerin imzalandığı yıllardaki ev fiyatları ile şu anki ev fiyatlarının aynı olmadığına dikkat çekti. “Sözleşme imzaladığımız fiyatlarda artık ev alınamayacağını herkes biliyor” diyen Hamza Bey de çareyi ev alamayacağını anlayınca birikimini araba sözleşmesine aktarmakta buldu ama sorunu çözülmedi. Araba teslimatı için aylarca beklediğini anlatan Hamza Bey yaşadıklarına dair şunları kaydetti:
“İnsanlar artık ev almaktan vazgeçip parasını arabaya aktarmak istiyor. Ekim ayında kuradan çıktım, ‘Aralık ayına kadar bekle’ dediler. Bekleme barajı varmış. Evraklarımı teslim ettim. Aralık oldu, ocak oldu hala bekliyorum. Arabam teslim edilir mi bilmiyorum. Bekle Allah bekle.”