Batı basınında sömürge sonrası Afrika'da gelişmekte olan kültürel özgürleşmeyi belgeleyen 20. yüzyıl portre fotoğrafçıları hakkında gevezelik olduğunda, her zaman üç isim ortaya çıkıyor: Malick Sidibé ve Seydou Keita – hem Malili hem de Orta Afrika Cumhuriyeti merkezli Samuel Fosso. Hepsi dikkate değer eserler oluşturmuşlardır: Sidibé'nin moda öncüsü Bamako gençlerinin siyah-beyaz fotoğrafları; Keïta'nın çatışan desenlerle zarif tek renkli tablolara olan tutkusu; ve Fosso'nun parçalanmış bir kültürel kimliğe işaret eden samimi, zaman zaman hicivli otoportreleri. Ancak daha derine inmeyi ve daha geniş bir sanatçı yelpazesine ışık tutmayı başaramadığımız bir küratörlük suçundan başka bir şey değil. Sonuç olarak, yeni imajlar ve imaj yaratıcılar, sömürge sonrası Afrika toplumlarında kendi kaderini tayin etme ve dinamizme dair büyüyen görsel kayıtlarımıza hala yollarını buluyor.
Bu, Fransız yazar ve yapımcı Florent Mazzoleni'nin, Burkina Faso'nun 1960'ların ve 1970'lerin Afro-funk (veya Bobo Yéyé) altın çağından bulması zor plakları toplamaya başladığı 2011'den bu yana beklenmedik bir şekilde kendini içinde bulduğu bir şey. Bunu yaparken, Burkinabe Sory Sanlé'nin yeni kozmopolit Bobo-Dioulasso'nun (ülkenin ikinci büyük şehri), eşsiz enerjisinin, hareketli gençlik kültürünün ve coşkulu müzik topluluğunun göz kamaştırıcı fotoğraflarına rastladı. Mazzoleni, çağın rekor kollarının çoğunun, resimlerinin sonunda Mazzoleni'nin retrospektif kutu setinde yerini bulan Sanlé'nin eseri olduğunu çabucak anladı. Bobo Yéyé: Yukarı Volta'da Belle Époque .
Mazzoleni o zamandan beri Sanlé'nin arşivcisi rolünü üstlendi ve onu tek başına dönemin 200.000'den fazla el değmemiş negatifini yakmayı bırakmaya ikna etti. Ve zamanla, 74 yaşındaki sanatçı, yeterince önemsenmeyen çalışmalarının, modern Avrupa yaşam tarzının cazibesi ile bölgenin köklü gelenekleri arasında kalan hızlı kültürel, ekonomik ve sosyal dönüşümlerden geçen bir ülkeye nasıl tanıklık ettiğini görmeye başladı. Fransız Burkina Faso Enstitüsü'ndeki ilk sergisinden bu yana sadece dört yıl geçti ve bu hafta Sanlé'nin Londra'daki Morton-Hill Gallery'deki ilk uluslararası sergisi olacak. Sory Sanle: Volta Fotoğrafı 1965-85 , Reel Art Press tarafından yayınlanan ciltli bir kitap. Chicago'daki ünlü Sanat Enstitüsü'nde Mayıs 2018'de yapılması planlanan bir kariyer retrospektifi de var. Rolleiflex ikizi ile Yukarı Volta'nın yeni cesaretlenen gençlerini ve kapsamlı iyimserlik duygusunu belgeleyen isimsiz adam hakkında daha fazla bilgi edinmek için Mazzoleni'ye ulaştık. lens, orta format kamera.
Zaman içinde, 74 yaşındaki (Sory Sanlé) küçümsenen çalışmalarının, modern bir Avrupa yaşam tarzının cazibesi ile bölgenin köklü tarihi arasında kalan hızlı kültürel, ekonomik ve sosyal dönüşümlerden geçen bir ülkeye nasıl tanıklık ettiğini görmeye geldi. gelenekler
GAZETE KAZALARINI KAPATACAK DİŞLERİNİ KESTİ
Sanlé, ülkesinin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılında fotoğraf çekmeye başladı (ve o zamanlar Yukarı Volta Cumhuriyeti idi). Birkaç ay Ganalı bir fotoğrafçının yanında çıraklık yaptıktan sonra, genç Sanlé gazeteler için araba kazalarını takip etmeye başladı. Mazzoleni, o sırada Bobo'da hâlâ bazı gazeteler olduğunu, ancak yollarda çok az araba olduğunu açıklıyor. Enkaz halindeki arabaların ve kazaların fotoğraflarını çekerdi. Henüz ortaya çıkmamış bir dizi fotoğrafımız var. Ancak çok hızlı bir şekilde, Sanlé'nin kuzenlerinden biri ilk ekipman parçalarını finanse etti, küçük bir yer kiraladı ve Volta Photo portre stüdyosu 1965'te doğdu.
RESİMLERİ, UPPER VOLTA'NIN YENİ BULUNAN OPTİMİZMİNİ KONUŞUYOR
Bağımsızlık sonrası, Togo, Benin, Gana, Nijer, Mali ve Fildişi Sahili arasında sıkışmış bir kara ülkesi olan Yukarı Volta, kendisini gelenek ve modernitenin kavşağında buldu. Özellikle kozmopolit Bobo-Dioulasso şehri (Sanlé'nin memleketi), hepsi çalışmak için oraya akın eden büyük Ganalı, Malili, Fildişili ve Nijeryalı topluluklarıyla. Sanlé'nin portreleri, deneklerinin Bob Marley ve Bruce Lee tişörtleri, araba düşkünlüğü, plaklar, müzik kutuları ve alkolsüz içecekler ile hızla öne çıkan daha liberal, kayıtsız ve tüketici odaklı bir toplumu gözler önüne seriyor. Mazzoleni, kısa sürede belirli bir serbestliğe izin verildiğini ve insanların rahatlayabildiğini açıklıyor. Nina Simone tarzındaki doğal saç kesimleri, paça pantolonlar gibi çoğaldı. Erkekler ve kızlar artık gelecek hakkında endişelenmeden birlikte eğlenebilirler. Bu konuda hesaplanmış bir şey yoktu.
Fotoğraf Sory Sanlé, Reel'in izniyleSanat Basın
BOBO-DIOULASSO'NUN MÜZİKAL HEYDAY'INI BELGELEDİ
Yukarı Volta, kültürel gücünü Afrika'da kullanmak ve müziğini sınırlarının ötesine ihraç etmek için uzun süre mücadele etti, ancak bu süre zarfında ülke içinde - ve özellikle Bobo-Dioulasso - bir devrimden başka bir şey değildi. Fransız yé-yé, Afro-funk ve Latin, Dafra Star, Orchester Volta Jazz ve Echo Del Africa gibi yerel ağır sıkletlerin performanslarında çarpıştı. Sanlé, Bobo'daki günlük hayatın resmi olmayan tarihçisi olduğundan, bu grubun geliş gidişlerini de belgelemesi şaşırtıcı değil. Mazzoleni, şarkılarından bazılarını dinlerseniz, Sory'nin resimlerini incelerken hissedebileceğiniz her şey olan duygu, derinlik, samimiyet ve samimiyetle dolu olduklarını söylüyor. Aydınlatma seçimlerinde, ayrıntılarda, titizlikte, kostümlerde veya sergilenen insan ifadelerinde, resimlerinde hem yaramaz hem de tuhaf bir şeyler olduğunu ekliyor.
SIDIBÉ VE KEÏTA İLE KARŞILAŞTIRMALAR DURDURMALI
Bu tür karşılaştırmalar, kaçınılmaz olsa da, tüm bu harikaları Afrika portre fotoğrafçısı kutusuna tıkmamızı sağlıyor. Mazzoleni'ye göre, bu analog devler net bir geçiş çizgisiyle tutarlı bir çalışma bütünü oluşturmak için onlarca yıl harcamış olsa da, Sanlé ve Sidibé hiç tanışmamış bile. O zamanlar, kıtada yüzlerce fotoğrafçı vardı. Şu anda, örneğin, Keita'nın Beninli çağdaşı, hatta ondan önce başlamış olan Félicien Rodriguez'in arşivleri üzerinde çalışıyorum ve size söyleyeyim, fotoğraflar oldukça sıra dışı. Sonuçta, Sanlé, tıpkı Sidibé gibi, inşa ettiği şeyin değerinden tamamen habersizdi.
Bu tür karşılaştırmalar kaçınılmaz olsa da, tüm bu harikaları 'Afrikalı portre fotoğrafçısı' kutusuna tıkmamızı sağlıyor. Bu analog devler, net bir hat ile tutarlı bir çalışma bütünü oluşturmak için onlarca yıl harcamış olsalar da, Sanlé ve Sidibé hiç karşılaşmadı bile.
BÜYÜYEN GECE HAYATINI YAKALAMAK İÇİN VAN'INI BOBO'DA SÜRDÜ
Stüdyoda tam bir gün çalıştıktan sonra Sanlé, Yukarı Volta'nın gençliğini fotoğraflamak için sık sık şehre ve çevresindeki köylere giderdi. Sanlé ciltli kitapta, çalılıktaki uzak bir köye gider ve bir oynatıcı, birkaç plak, birkaç hoparlör ve birkaç ışık kurar ve partiyi başlatırdım, diye hatırlıyor Sanlé. Akşam 8 gibi başladık ve insanlar bana 'Maalesef burayı ateşe vermelisin!' derdi. Sabah 5'e kadar devam ederdi. Mazzoleni'ye göre Sanlé, kendisini kırsal, ataerkil ve dini değerleri reddeden gelişen bir hareketin kalbinde buldu. Fotoğraflarının şüphesiz sosyal bir boyutu olduğunu açıklıyor. Ertesi gün ne yediğinizi bilmiyor olabilirsiniz ama bir kızla dans etmeye gider, bir Fanta içer ve bu kültürel patlamanın bir parçası olursunuz.
BOL STÜDYO AKSESUARLARI SAĞLADI
Cenaze salonu sürücülerinden korsan film meraklılarına kadar herkes stüdyosunda karşılandı ve onlara saç fırçaları, plastik oyuncaklar, müzik kutuları, tişörtler, güneş gözlükleri sunuldu. Sanlé, kitapta müşterilerin bir şeyi ellerinde tutmak istediğini hatırlıyor. Bazen elimdeki takım elbise, şapka ve kravatları ödünç almak istiyorlardı. Mazzoleni, Sanlé'nin stüdyosunu, zengin ve fakir, genç ve yaşlı, Müslüman hacıların ve Katolik rahibelerin, küçük serserilerin ve sevimli kız birliklerinin yerlerini bulduğu nihai demokratik alan olarak görüyor. Sory, zamanının tarihçisiydi. Popüler bir fotoğrafçıydı ama aynı zamanda müşterilerine nasıl davrandığı konusunda da ustaydı. Bir süreliğine kaçabilmeleri ve günlük yaşamlarını iyileştirebilmeleri için, fotoğrafı çekilenlere pek çok öğe sağladı.
Fotoğraf Sory Sanlé, Reel'in izniyleSanat Basın
ARKA PLANI BAKICILARININ HAYAL ETMESİNE İZİN VERDİ
1973'ten başlayarak, Sanlé stüdyosu için çok sayıda boyalı fon görevlendirdi. Mazzoleni, Abidjan'ı temsil eden bir plaj ortamı olduğunu açıklıyor; büyük Kuzey Amerika şehri; ve uçmaya hazır olduğunu bildiren bir uçağa biniş köprüsü. Sanlé, müşterilerinin çoğunun çok uzaklara seyahat etme araçlarına sahip olmadığını hatırlıyor. Müşterilerimden bazıları, ailelerine bir hatıra bırakmak ve gerçeklerden kaçmak için seyahat etmeye hevesliydi, diyor kitapta. Sadece Mali veya Fildişi Sahili'ne kadar seyahat edecekleri için çoğu zaman işe yaramadı. Bu uçak tasarımını Fildişi Sahili'ndeki Bouaké'de Ganalı bir ressama yaptırdım. Uçağın arka planı gerçek bir hareket hissi uyandırırken, yerel bir Bobo ressamı tarafından yapılan Volta Photo daha kibardı.
(ANALOG) ZAMANININ ADAMIYDI
Mazzoleni, Sanlé'nin Bobo'da zamanının bir tür büyücüsü olarak görüldüğüne inanıyor, çünkü o sıra dışı aletlere sahipti, ender bir uzmanlığa sahipti ve baskı yapmayı biliyordu. Sory bugün hala fotoğraf çekmek için Bobo sokaklarında dolaşıyor ve herkesin onu tanıdığını çabucak fark ediyorsunuz. Aynı zamanda dijital de yapıyor ama dediği gibi, fotoğraf bakışında bir seyrelme var. Fotoğrafçı artık bir zamanlar olduğu gibi aynı sosyal statüye sahip değil. Bugün Burkina'da ve başka her yerde herkes akıllı telefonlarıyla film çekebiliyor. Dolayısıyla, o zamanlar olduğu gibi sosyal hayatı belgelemeye aynı ihtiyaç yoktur.
Sory Sanle: Volta Fotoğrafı 1965-85 14 Eylül - 27 Ekim 2017 tarihleri arasında Londra'daki Morton Hill Gallery'de
Fotoğraf Sory Sanlé, Reel'in izniyleSanat Basın