Bölüm 3: Tasarım Süreci
Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için web tasarımı süreci
Kuruluşunuzun büyüklüğüne ve ihtiyaçlarına bağlı olarak web tasarımı sürecinizi kendi bünyenizde gerçekleştirebilir ya da dışarıdan profesyonel yardım alabilirsiniz.
Yazının bundan sonraki kısmı web tasarım sürecindeki temel adımları ve bu adımları için gerekenleri anlamanıza yardımcı olacaktır.
Kar amacı gütmeyen kuruluşunuzun web sitesini tasarlarken farklı aşamalarda, farklı düzeylerde önemli kararlar vermeniz gerekecektir. Bu kararları vermeden bazı hazırlıkları tamamlamak ve planlamalar yapmak karar anında en iyi tercihi yapmanıza yardımcı olacaktır.
Tasarım süreçlerinin en önemli girdilerinden biri “veri”dir. Bu nedenle ilk aşamadan itibaren tasarım süreci doğru veri ile beslenmelidir. Sürecin başında gözden kaçan ya da ihmal edilen küçük bir ayrıntı sürecin devamında giderilmesi güç büyük sorunlara yol açabilir. Bu nedenle süreçleri sindire sindire geride bırakmak hata yapma ihtimalini azaltır.
Web tasarım projelerinde farklı ihtiyaçlar beraberinde farklı süreçleri getirebilir. Burada standart süreçlerden bahsedilecektir.
- Araştırma – İnceleme – İç görü – Veri Toplama
Kuruluşunuzun bileşenleriyle istenenler üzerine konuşarak sürece başlayın.
- Web sitenizle kime ulaşmaya çalışıyorsunuz?
- Ulaştığınız kişilerde nasıl bir etki bırakmak istiyorsunuz?
Bu iki temel soruyu cevapladıktan sonra web sitesi tasarımınızın hedeflerinize ulaşmakta en iyi yol olup olmadığını sorgulayın. Bu sorgulamanın ertesinde de bu işe ayırabileceğiniz bütçeye karar verin. Kendi iç kaynaklarınızla yapabileceklerinizi ve ihtiyacınız olan dış kaynakları belirleyin.
Eğer tasarım süreci için bütçeniz düşükse beklentileri sade ve yalın tutmakta fayda var. Sade bir tasarımla da başarıya gidebileceğinizi unutmayın. Eğer kurum içi kaynaklarınız web sitenizi tasarlamanız yeterli değilse tasarım desteği alacağınız tasarım firmasıyla sürece başlamak için burada edindiğiniz bilgileri paylaşın. Buradan aktaracağınız bilgiler tasarım firması tarafından işlenerek iş planını oluşturmaya ve bütçeyi belirlemeye yarayacaktır.
Projeyi dışarıdan alacağınız tasarımı desteği ile gerçekleştireceksiniz bu işi gerçekleştirmek için ne kadar maddi kaynağa sahip olduğunuz önem kazanacak. Tasarım hizmetinin maliyetini karşılamak için hibe almak da projeyi gerçekleştirmek için bir seçenek olabilir. Tasarım süreci için bütçeyi belirlemeden önce farklı tasarım firmalarından fiyat teklifi almayı ihmal etmeyin.
Web sitesinin tasarımı kadar yönetimi de önemli ve sürecin başında karar verilmesi gereken bir konudur. Web sitenizi kendiniz mi yöneteceksiniz yoksa bu iş için dışarıdan hizmet mi alacaksınız? Burada teknik detayları bilmeniz gerekmez ancak aradaki temel farkları öğrenmeniz ihtiyacı belirlemek ve projenin içeriğinde uzlaşmak için faydalı olacaktır.
Web sitesinin yönetimi ile birlikte web sitesin nerede ve nasıl barınacağı da karar vermeniz gereken önemli bir konudur. Barındırma tipine karar vermek için tasarım firması ile sitenizin tahmini veya beklenen ziyaretçi sayısını, içinde barındırılacak olan içerik tiplerini ve kalitelerini ve eğer varsa e-ticaret bölümü ile ilgili verileri paylaşmanız gerekecektir. Barındırma maliyeti bu kriterlere bağlı olarak artıp azalabileceği için eğer bütçeniz kısıtlı ise bir önem sırası yapmanız anlamlı olacaktır.
Sitenizin iyi bir tasarıma sahip olması bulunabilirliğini beraberinde getirmez. Hedef kitlenize görünür olmak için arama motoru optimizasyonu (SEO) ve çevrimiçi ve çevrimdışı pazarlama tekniklerini de kullanmanız gereklidir. Tasarım sürecinin başında bu konudaki beklentilere de karar vermek gereklidir. SEO ve kullanılacak diğer pazarlama araçları web sitesini tasarımını, ara yüzünü ve içerik oluşturma şeklinizi belirleyebilir.
Teknik konularda yetkinseniz sitenizle ilgili sahip olduğunuz tüm bilgileri toplayın. Bu verileri tasarım firması ile paylaşın ve beklentilerinizi aktarın.
Bu verilerle birlikte artık tasarım firmalarından proje planı ve fiyat teklifi almaya hazırsınız. Gelecek teklifin projenin kapsamını, zaman planını, aşamaların çıktılarını, sizden istenenleri kapsıyor olmasına özen gösterin. Yine bu teklifte iki taraftan da sürece dahil olacak karar vericilerin de belirlenmesi tasarım sürecinin başarısı için önemlidir.
- Değerlendirme – Karar Verme – Harekete Geçme
Kendi içinizde gerekli çalışmaları yaptınız, tasarım firması ile paylaştınız ve teklifleri aldınız. Artık değerlendirme aşamasına geçebilirsiniz. Teklifle birlikte daha önce yapılan çalışmaları ve referansları da talep edin. Öne çıkanlarla yüz yüze görüşmeler yapın. Görüşmelere her iki tarafta da karar vericilerin katılmasını sağlayın.
Eğer kendi içinizde tasarım sürecini sürdürmeye karar verirseniz de proje planınıza bağlı kalarak sorumlulukları, görevleri ve rolleri paylaştırın. Bununla birlikte karar verme süreçlerini de belirleyin.
- İçerik: Envanter oluşturma ve geliştirme
Eğer var olan bir siteyi taşıyacaksanız yeni sitenize aktaracağınız içeriklere karar verin. Güncel olmayan verileri bu aşamada eleyerek sitenizi rahatlatın. Eğer arama motoru optimizasyonu proje planlarınızda varsa içeriklerinizin bu doğrultuda tekrar elden geçmesini sağlayın. Bu çalışmanın web sitesi tasarım sürecinden daha farklı bir bütçelendirmeye ihtiyaç duyduğunu unutmayın. Başlangıç bütçesini belirlemede bu detay önemli bir kalemdir. Yeni siteniz için yeterli içerik ve hikayeniz yoksa gereken içeriği oluşturmak da ayrı bir bütçe ve zaman planı anlamına gelmektedir.
- Beklentiler – Ortaklaşma
Tasarım toplantılarını ve karar verme süreçlerini kolaylaştırmak için kuruluşunuzun içindeki bileşenlerle yeni siteden beklentiler ve önce çıkması gerekenler konusunda ortaklaşın ve uzlaşın.
Bu toplantıları beyin fırtınası olarak gerçekleştirmek için tasarım firmasından da destek isteyebilirsiniz. Tasarım firması tarafından yapılacak bir sunumla birlikte düşünceler ve fikirler tetiklenecek tartışılacak konular ortaya dökülecektir. İyi örnekleri görmek ve üzerinde konuşmak yeni fikirleri ortaya çıkarabilir. Kendi beğendiğiniz çalışmalar da üzerine konuşmak ve beklentileri belirlemek adına işe yarayabilir. Bu aşamada eğer sizin için belirginse sevdiğiniz ve sevmediğiniz şeyler konusunda net olmaya çalışın. Logonuz, renk paletiniz, yazı karakteriniz ve bağlı kalınacak bir kurumsal kimlik kılavuzunuz varsa bu bilgileri tasarım ekibine mutlaka bildirin. Bu bilgilerle birlikte eğer varsa genel tasarım yaklaşımınızı ve iletişim stratejinizi mutlaka tasarım ekibiyle paylaşın.
Tasarım süreci hemen her aşamasında geri dönüşlere ve iyileştirmelere açıktır. Bununla birlikte erken aşamada gelen önerilerin uygulanabilirliğinin daha yüksek olduğunu akılda tutmakta fayda var. Site tamamlanmaya yaklaştıkça sürecin başında birkaç saat içinde yapılabilecek bir değiştirme günler alabilir. Bu sebeple tasarım sürecinde aşamaların sonunda ortaklaşmak önemlidir. Aşamaların çıktıları olan prototipler, taslaklar bu yaklaşımla bir sonraki aşamaya ya da tasarım sürecinin sonuna bırakılmadan ve nihai çıktı oluşmadan detaylıca irdelenmeli ve gerekli kararlar verilmelidir.
- Tasarım Süreci ve Çıktıları
Tasarım sürecindeki kararları hızlandırmak ve üzerinde uzlaşmak için somut çıktılara ihtiyaç vardır. Sürece göre bu çıktılar değişkenlik gösterebilir. Bazen yazılı bir içerik, bazen bir şablon, bazen de prototipten oluşabilir. Tasarım sürecinde belirli sayıdaki revizyonun tasarım bedeline yansıyabileceği düşünüldüğünde bu aşamadaki karar alma süreçlerine verilecek özen önemlidir.
Tasarım firması tarafından yapılacak toplantılara ve sunumlara katılmak ve bu bir araya gelişleri ciddiye almak sürecin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için önemlidir. Sürecin çıktılarına sağlıklı geri bildirimler vermek web sitesi tasarımının başarısını da etkileyecektir.
- Uygulama ve geliştirme
Tasarım çıktıları üzerinde uzlaşıldıktan ve kararlar verildikten sonra web sitesi oluşmaya başlar. Sitenin sayfa sayısına ve sahip olduğu içeriklere göre bu süreç haftalar ya da aylar sürebilir.
Bu süreçte tasarımcıdan düzenli incelemeler ve kullanılabilirlik testleri talep edebilirsiniz. Ancak bu taleplerin süreci uzatabileceğini ve projenin maliyetini arttırabileceğini de göz önünde bulundurmalısınız.
Sitenizin oluşumu esnasında potansiyel kullanıcılarınızda geri bildirim almayı ihmal etmeyin.
- Test Etme
Tasarım süreci ne kadar başarılı geçerse geçsin sitenin test aşamasında sorunların ve eksiklerin olması kaçınılmazdır. Web sitesinin test aşamasında çalışmayan sayfalar, bağlantılar, özellikler olacaktır. Sitenin boyutuna göre belirlenen test süresi boyunca siteyi denemeniz eksikliklerin giderilmesi için önemlidir.
Standart test yöntemlerinin yanı sıra tasarım sürecinin başarısını garanti altına almak adına bazı test tekniklerini uygulamak faydalı olacaktır.
- Kalite Güvence Testi
Kalite Testi sitenin işlevselliğinin incelenmesini ifade eder. Bu testi yapmak için aşağıdaki gibi soruları sorun:
Web siteniz hedef kitleniz tarafından farklı tarayıcılarda, farklı ekranlarda ve farklı cihazlarda denendi mi?
Sitenizdeki formlar doldurulup gönderildiğinde gitmesi gereken yere gidiyor mu?
- Kullanılabilirlik Testi
Kullanılabilirlik testleri son kullanıcının gerçek deneyimine en yakın deneyimleri sunar. Bu testlerde siteyi daha önce deneyimlemeyen ve davranışlarını yönlendiremeyeceğiniz kullanıcıları tercih etmeniz ideal sonucu verir. Sitenizin hemen her aşamasında bu testleri yaparak tasarım ekibine geri bildirimlerde bulunabilirsiniz.
- Güvenlik Açığı Testleri
Sitenizde özellikle bir e-ticaret modülü varsa virüsler, korsanlar ve diğer potansiyel tehtidler için popüler bir hedef haline gelirsiniz. Güvenlik açığı test araçları sitenizi inceleyerek olası riskler hakkında sizi bilgilendirir.
- Performans, Yük ve Stres Testleri
Sitenizde yoğun ziyaretçi trafiği bekliyorsanız yoğun trafik simülasyonu yapan araçları kullanmanız web sitenizin performansı konusunda bilgi verecektir.
- Lansman
Siteyi gerekli testleri uyguladıktan ve sonuçları onayladıktan sonra artık yayına alabilirsiniz. Eğer eski sitenizi taşıyacaksanız öncesinde yedeklemeyi ihmal etmeyin. Yayınlamayla birlikte sitenizin url’sini arama motorlarına tanıtarak güncel bir şekilde görünür kalmaya devam edin.
- Bakım, Güncelleme ve Geliştirme
Web sitenizin sürekli değişen ve gelişen bir yapı olduğunun bilinci ile planlarınızı yapın. Siz bir ekleme yapmasanız da yazılımların, eklentilerin gelişmesi sonucu doğacak ihtiyaçları da tasarım bütçenize dahil edin. Web sitenizde içerik güncellemesi yapılacaksa bu işi kimin yapacağı konusunu da proje ile netleştirin. Eğer bu hizmeti dışarıdan alacaksanız bu sürecin de tasarım maliyetine etkisi olacaktır.
Web siteniz dijitaldeki evinizdir!
Web siteniz dijitaldeki evinizdir. Ziyaretçileriniz kuruluşunuzla ilgili ilk çevrimiçi izlenimleri burada edinir. Bu nedenle web tasarımınızın doğru yapıldığından emin olmak çok önemlidir.
Bu yazıda sitenizin gerçekten çalıştığından emin olmak için nelere odaklanmanız gerektiğini, sürecin hangi aşamaları içerdiğini ve tasarım ekipleriyle birlikte çalışmanın incelikleri aktarılmaya çalışılmıştır. Daha farklı sorularınız ve ihtiyaçlarınız için lütfen iletişime geçin: [email protected]
Nurturing Peach | Tasarım çözüm ortağınız.
Yazar: Nurturing Peach | Tasarım çözüm ortağınız.
Nurturing Peach bütünsel tasarım anlayışına sahip multidisipliner bir tasarım atölyesidir. Sadece tek bir noktaya odaklanmış anlayış yerine tüm süreçleri ve bileşenleri göz önünde bulunduran bütünsel tasarım anlayışı ile gelişiminize katkıda bulunur
Kaynakça:
- How to Choose the Best Website Company for Your Nonprofit
- Best Nonprofit Website Designs, Safa Khudeira
- Non Profit Website Design: Examples and Best Practices, Cameron Chapman
- Tips for Designing (or Redesigning) a Nonprofit Website, Chris Peters
- Nonprofit Website Design: 14 Do’s & Don’ts for Killer Sites, Chris Morata
- 10 Website Design Best Practices for Nonprofits
- Nonprofit Website Design Projects: The Comprehensive Guide
- The Essential Ingredients of Effective Nonprofit Web Design, Ross Campbell, Sean Chisholm
- The Elements of Great Nonprofit Websites (Includes Examples), Terri Harel
- How to Overcome the Challenges of Nonprofit Website Design
- Design Round-Up: 11 Best Non-Profit Website Designs, Silvan Zingg
- Nonprofit Websites Built to Connect and Engage