Yüzbaşı
Tarihinde Katıldı
5 üye
Toplam: 541 (Bu ay: 27)
Merhabalar;
Bir video çektim ve 10 dakikada şarj olabildiği belirtilen LTO pilleri inceledim. Gerçekten kaç dakikada şarj olduğunu, bu akım değerinde maksimum kaç °C sıcaklığa ulaştığını ölçtüm.
Öncelikle şunu belirtmek istiyorum, Donanımhaber'de pil haberleri meşhurdur ve esprili bir dille karşılanır. Bu videodaki pil laboratuvar aşamasındaki bir pil değildir, ticari olarak kullanımdadır ve bende de mevcuttur.
Bu pille ilgi bazı efsaneler anlatılsa da ben elimden geldiğince doğru yönlerini anlatmaya çalışıyorum.
Test ettiğim pilin görseli şudur;
Pilimizin tam adı; Yinlong LTO66160H - 2.3V 40 Ah Lithium Titanate Şarjlı Pil
Pil 40 Ah kapasitesindedir ve datasheet'e göre kapasitesinin 6 katı kadar akımla şarj olabilir. Yani 240 amper ile şarj edilebilir.
Bu durumda teorik olarak 10 dakikada şarj olması beklenir. (40/240=0,166 yapar, bunu da 60 ile çarparak dakikaya çeviririz 0.166*60=10 elde ederiz)
Benim elimde 240 amperlik bir şarj aleti olmadığı için 200 amper ile şarj ettim ve 12 dakikada şarj olmasını bekledim.
Şarj için bilgisayarlı bir test programım var ama görsel olarak da görebilmek için multimetre ve pensampermetre kullandım. Düzeneğim şu şekilde, görülen klipsler bilgisayarlı test makinesinin klipsleridir. Sağ üst köşede de termal kamera görüntüsü vardır.
Videoda şarj olma süresini daha iyi görebilirsiniz. Yaklaşık 12-13 dakikada %99 seviyesinde şarj oluyor. Sıcaklık ise 50 °C'ye kadar çıktı. Maksimuma yakın bir şarj akımı için bu sıcaklık normal diye düşünüyorum.
Bu pilleri şu şekilde değerlendiriyorum;
1) Bu pillerle ilgili birçok efsane vardır, abartılı söylemler vardır, bunlardan farklı videolarda bahsettim. Ancak bu pillerle ilgili 3 durum vardır ki bunlar gerçektir ve bazıları deneysel olarak kanıtlanmıştır.
a) Güvenlik
Bu piller çok güvenlidir, matkap ile delseniz bile alev almazlar.
Bu özelliği ile gerçekten öne çıkarlar, li-ion pillerin tehlikeleri ise ortadadır. (onları da doğru kullanırsak herhangi bir sıkıntı olmaz ama risk fazladır)
b) Uzun ömür
Bu pillerin 16000 çevrim, 25000 çevrim ömürleri olduğu belirtiliyor. Bu testlerle kanıtlayabileceğim bir şey değil, daha farklı imkanlar gerekli ama doğru kullanımda neredeyse 30 sene ömür sağlayacaklarına inanıyorum.
c) Hızlı şarj
Bu videoda hızlı şarj özelliğini incelediğimi düşünüyorum.
_____________________________________
Bu piller dünyanın en hızlı şarj olan pilleri değildir, Lifepo4 pillerin bazı çok özel modelleri (Headway gibi, 6 dakikada şarj olabilir) Turnigy Nano Li-Po pillerin bazı modelleri 4 dakikada şarj olabilir.
Ama bu LTO pillerin hemen hemen tüm modelleri hızlıca ve güvenli şekilde şarj olabilir.
Peki bu pilleri hızlı şarj edecek şarj aletini nereden bulacağız? Bu da oldukça zorlu bir iştir, 200 amper verebilen bir şarj aleti oldukça büyük olacaktır.
Ayrıca burada 1 pili şarj ettik, 20-30 seri hatta 30 seri 10 paralel, 300 pilli bir batarya düşünelim, bunu da solar sistemde ya da farklı bir yerde kullanıyor olalım, bunu maksimum akımda şarj etmek için gereken şarj aletinin çıkış gücü kaba hesapla 174 kW'dır.
Yani hızlı şarj olabilen pillere heyecanlanmak normaldir ama hızlı şarj aletleri de en az o kadar önemlidir.
2) Bu piller Türkiye'de üretilmez. Çin'den ithal edilmesi ise yasak değildir. Bunlardan farklı videolarda bahsettim. Link şuradadır; https://forum.donanimhaber.com/lto-lityum-titanat-oksit-piller-hakkinda-dogru-bilgiler--148599476
3) Bu pillerin çok iyi özellikleri olsa da her alanda kullanılamazlar, bir cep telefonu ya da elektrikli bisiklet için pek mantıklı olmazlar. Çünkü enerji yoğunlukları düşüktür, ayrıca ömrü telefon ömründen belki bisiklet ömründen uzun olur ve de çok çok pahalı olurlar.
Kısa bir video ile burada hızlı şarj ile ilgili yazdıklarımı anlatmaya çalıştım, izlemek isterseniz buyurun;
Merhaba;
Bazı arkadaşların bildiği gibi Youtube'da ve forumda pillerle alakalı konular açıyorum.
Yeni video/konu serisinde çeşitli özelliklerine göre dünyanın en iyi pillerinden(bana göre ve çeşitli testlere göre) bahsetmeyi düşünüyorum. (Direkt videoya geçmek isteyen varsa en alttaki linke bakabilir)
Başlık clickbait gibi görünebilir ancak kesinlikle değil.
_________________________________________
Bir pilin birçok parametresi vardır, bazıları şunlardır;
Bir pilin aynı anda tüm dallarda en iyi olması mümkün değildir. En yüksek kapasiteli ve en yüksek deşarj akımlı piller birbirlerinden farklı özelliktedirler. Hem kapasite maksimum olsun, hem de çekilebilecek en yüksek akımı çekeyim diyemeyiz.
Örneğin günümüzde 18650 pillerin kapasitesi en fazla 3500 mAh olabilir(Panasonic 18650GA veya LG 18650MJ1 örnek verilebilir). Ve kapasitesi 3500 mAh olan piller genelde 10 amper deşarj akımına sahiptir. Aynı şekilde günümüzde 18650 pillerin maksimum deşarj akımı en fazla 35 amper olabilir(Molicel 18650-P26A örnek verilebilir) ve bu pilin kapasitesi 2600 mAh'tır.
Yani tüm sınır değerlere tek bir pille ulaşmak mümkün değildir. Yani elimizde toplam 40 puan var ve bu puanları 8 özelliğe dağıtıyoruz diyemeyiz, elimizde toplamda 32-33 puan var ve uygulamamız için en yararlı/optimum pili seçmek istiyoruz.
Elinizde yüksek kapasiteli bir pil var ve bunun deşarj akımını arttırmak istiyorsunuz diyelim, kapasiteden biraz feragat edeceksiniz. Cycle sayısını arttırmak istiyorsunuz ya da çalışma sıcaklığını genişletmek istiyorsunuz diyelim, kapasiteden biraz feragat edeceksiniz. Yani genel olarak "kapasite ticareti" yapacaksınız.
Lifepo4 pilleri düşünelim, cycle sayıları 2000-4000 hatta çok daha fazla olabilir ancak kapasiteleri düşüktür.
Özet geçecek olursam, bu şekilde kapasite, cycle, deşarj akımı, hızlı şarj, fiyat ve diğer özellikler bakımından en kaliteli pilleri incelemeyi düşünüyorum.
Serinin ilk videosunu çektim; Deşarj Akımı Bakımından Dünyanın En İyi 18650 Pili; Molicel 18650-P26A
Bana göre deşarj akımı bakımından en iyi pil Molicel P26A'dır. Peki neden böyle düşünüyorum? Bu pilden 35 amper çekebiliyoruz, yani matkap, e-sigara vb cihazlar için fazlasıyla yeterli bir pil. Bu konuda tek rakibi olarak Sony VTC5A'yı görebiliriz. (kanalda onun da incelemesi var) Ancak Sony VTC5A en fazla 30 amperle deşarj edilebiliyor ve Molicel'den biraz daha fazla ısınıyor.
Bir pil tek başına tüm alanlarda en iyi olamaz dedim ancak genel olarak en iyi pili seçeceksek de ben buna Molicel derim, çünkü deşarj akımı çok yüksek(35A), 6 amperle hızlı bir şekilde şarj olabilir ve çalışma sıcaklık aralıkları gerçekten çok geniş.
Şimdi bazı test dosyalarını paylaşacağım;
520 mA ve 6000 mA ile kapasite testi;
Nominal kapasite testinde ve 6 amperle yaptığım testte beklenilen kapasiteyi rahatlıkla karşılıyor.
35 Amperle Kapasite Testi;
35 Amper ile yapılan testte ise 2573 mAh kapasite sağlıyor.
Ayrıca videoda kör yük yardımıyla 10 amperle bir test daha yaptım.
Detaylar için videoyu izleyebilirsiniz, forumdan, Instagram(piladam1 https://www.instagram.com/piladam1/ ) ve Youtube (piladam) yorumlardan pillerle ilgili istediğiniz soruyu sorabilirsiniz.
Sonraki videolarda kapasite bakımından dünyanın en iyi pilini incelemeyi düşünüyorum.
Süper özet; "Kalitesiz piller dışında iyi pil kötü pil yoktur, uygulamaya uygun olan veya olmayan pil vardır."
Sabırla okuduysanız teşekkürler :))
_____________________________________________
Bu konuda video çekmeye devam ediyorum.
Son mesajda görsellerle birlikte bulabilirsiniz. İlk mesaja eklerken hata aldım.
Dünyanın en iyi 18650 pilleri serisinin 2. videosunda en yüksek kapasiteli pili inceledik.
Videoda daha fazlasını bulabileceğiniz şeyler olsa da buraya kısaca yazıyorum;
18650 boyutundaki bir pil, yani çapı 18 mm boyu 65 mm olan bir pil en fazla 3500 mAh kapasiteye sahip olabilir.
Panasonic Sanyo NCR18650GA isimli pil 3500 mAh kapasiteye sahiptir ve bu videoda bu pili inceledim.
Piyasada üzerlerinde 4800 mAh, 6600 mAh yazan piller görürsünüz, eğer bunlar 18650 boyutunda ise sahtedir.
Daha önce N11, Trendyol, Hepsiburada gibi sitelerde satılan 6600 mAh olduğu iddia edilen ama sadece 1000 küsur mAh kapasiteye sahip olan bir pili incelemiş ve başlığını açmıştım; https://forum.donanimhaber.com/sahte-pil-satin-aldim-6800-mah-18650-pil--148909466
18650GA gerçekten 3500 mAh kapasite sağlayabiliyor mu?
3 pil test ettim, deşarj akımı olarak datasheet'e uygun şekilde 670 mA'yı seçtim;
1. pil 3462 mAh kapasite sağladı.
2. pil 3471 mAh kapasite sağladı.
3. pil 3469 mAh kapasite sağladı.
tam olarak 3500 mAh olmasa da bunlar piyasada bulabileceğiniz en yüksek kapasiteli pillerdir.
Daha fazla akım çekerseniz veya 2.5 volta kadar değil de 3 volta kadar deşarj ederseniz kapasite azalacaktır.
Bu pilleri 3 volta kadar deşarj etmenizi tavsiye ederim.
Bunun dışında bir test daha yaptım, bu pilin maksimum deşarj akımını denedim. Bu pilin maksimum akımı 10 amperdir, yani 11 amper çekmeniz tavsiye edilmez.
10 amperlik testi ise DL24P isimli kör yük ile test ettim.
3333 mAh kapasite sağladı.
Bu oldukça müthiş kapasite ama pil inanılmaz ısındı. Sıcaklık 80 dereceye kadar ulaştı.
Bu sıcaklık oldukça fazladır ancak bu pilin 10 amperde kesintisiz şekilde kullanılması tavsiye edilmez.
Yani 1 dakika 10 amper çekerseniz sonra 1 dakika beklerseniz hiç problem olmaz. Ama devamlı 10 amper çekilirse soğutma uygulanması tavsiye edilir.
Bu pilin en iyi kullanım alanı, -paralel sayısını arttırarak- drone, elektrikli bisikletler gibi yerlerdir.
Videoyu izlemek isterseniz linke tıklayabilirsiniz.
https://www.youtube.com/watch?v=tCVRaaTGIg8&feature=youtu.be
Merhaba arkadaşlar;
Görselde görünen kendinden vidalı pillerle batarya yapmak çok kolay. Herhangi bir punta cihazı ya da lehim ihtiyacımız yok. Bu pillerle bir batarya yaptım ve videosunu Youtube'da yayınladım. Link en altta.
Gördüğünüz gibi bu pilin üzerinde vida yuvası var ve bir alyan yardımıyla kolayca birleştirme yapabiliyoruz.
Bu pillerden artık Türkiye'de pek yok. Benim elimdeki piller de 6 senelik.
Sizce 6 senelik, 10 Ah Lifepo4 pillerle oluşturduğum bataryanın kapasitesi kaç çıkmıştır? 6 sene içerinde kapasite kaybı olmuş mudur? (Bataryalar sadece senede 1 kez doldurulup boşaltıldı)
Bataryaya bms bağladım ve sonrasında test cihazına bağlayarak 3 test yaptım. Hiçbir şekilde kapasite kaybı yok.
1. testi 10 amperle yaptım; Kapasite 10178 mAh
2. testi 20 amperle yaptım; Kapasite 10099 mAh
3. testi 30 amperle yaptım; Kapasite 10052 mAh
Gördüğünüz gibi bataryada hiç kapasite kaybı yok. Ve 10 amperdeki kapasite ile 30 amperdeki kapasite arasında neredeyse hiç fark yok. Bu Lifepo4 pillerin çok önemli bir özelliğidir, deşarj akımı artsa bile verebileceği kapasite önemli ölçüde değişmez. Kurşun asit akülerde deşarj akımı arttıkça kapasite önemli oranda azalır.
Grafiği incelemek isterseniz;
Her seferinde pili 10 amperle 14.6 volta kadar CC-CV yöntemiyle şarj ettim ve 10 dakika bekledikten sonra deşarj ettim. (Ben 8 volta kadar deşarj edecek şekilde programlama yaptım, gördüğünüz daha düşük voltajlar bms'in kapatma yapması ile ilgilidir)
Günümüzde bu pillerin satılması birçok işi kolaylaştıracaktır. Şu pillerden 12 tane olsa kolayca bir bisiklet bataryası yapabiliriz.
Günümüzde LTO piller bu şekilde vidalı üretiliyor. Ama prizmatik piller dışında Li-ion ve Lifepo4 pillerde böyle bir seçenek maalesef yok.
Arz talebe göredir, böyle bir talep olursa böyle bataryalar getirilir diye düşünüyorum.
Videoyu izlemek isterseniz link;
Merhabalar;
12V 100 Ah LiFePO4 akü ile ilgili bir video çektim.
Bildiğiniz gibi karavanlarda, solar sistemlerde ve daha birçok yerde kurşun asit aküleri kullanıyoruz. Bu aküler çoğu zaman 2 senede ömrünü tamamlıyor.
Fiyatları ucuz olsa da toplam maliyeti hesapladığımızda aslında hiç ucuz değil. Yenisini alana kadar bir süre akü kullanamamak, yeni aküleri değiştirecek birini bulmak gibi zorlukları da var.
Solar için ağırlık ve hacim çok önemli olmayabilir ancak karavan gibi mobil uygulamalarda ağırlık çok önemlidir.
Bunun için en hafif piller li-ion piller olsa da fiyatları, çevrim sayıları, sürekli dolu kalmaya çok elverişli olmamaları ve maksimum voltajlarının akünün kullanıldığı yerlere uygun olmaması gibi sebeplerle tercih edilmeyebiliyorlar.
Günümüzde kurşun asit akülerin(AGM veya JEL fark etmez) en iyi alternatifi LiFePO4 pillerdir.
12 volt akü ile 4 seri lifepo4 pilin maksimum şarj voltajı ve minimum deşarj voltajı çok benzerdir. İki kimya için de aynı şarj aletleri kullanılabilir.
Ben de %80 deşarj derinliğinde 10-15 sene ömür sunacağını vadeden bir akü inceledim. İncelemenin videosu en altta var.
Videodaki şeyleri burada da anlatmaya çalışacağım;
Pilin adı; Power-Xtra PX100-12.8C1 - 12.8V 100 Ah LiFePo4 Battery -1C
Ürünün datasheeti şu şekildedir;
Aslında ürüne dair tüm bilgiler bu datasheet'te yazmaktadır. Biz yaptığımız testlerde cycle sayısı hariç bu bilgileri doğrulamaya çalışacağız.
Bu Lifepo4 pil 100 Ah kurşun ait ile hemen hemen aynı boyutlardadır ancak 11.45 kilodur. 100 Ah kurşun asit ise 30 kilodur.
En kötü durumda(aşırı sıcaklık vs hariç, normal kullanımın en kötüsü) 2000 cycle ömür sağlamaktadır. Yani her 1 kez doldurup boşaltsak 2000/365'ten 5.5 seneye yakın ömür sağlar.
Aküler genelde %80 deşarj derinliğinde kullanılır, böylece akünün cycle sayısı 500'e kadar çıkabilir. Lifepo4 akü ise %80 deşarj derinliğinde 4000 cycle yani yaklaşık 11 sene ömür sağlamaktadır.
Solar sistemleri düşündüğümüzde bu süre oldukça iyidir. Toplam maliyette pil aküden ucuzdur diyebiliriz.
%30 ya da %20 gibi deşarj derinliklerinde akü kapasitesinin çok az bir kısmını kullanarak cycle sayısı arttırılabilir ancak ürünün bir de doğal ömrü olduğu unutulmamalıdır. En fazla 20 sene kullanılabilir. Senede 1 kez kullanayım, yüz yıllar boyunca kullanılsın gibi bir mantık tabii ki doğru değildir. (Abartılı bir örnek vermek istedim)
Ben bu pile 3 farklı kapasite testi uyguladım.
1) 20 amper deşarj akımı ile 10 volta kadar deşarj ettiğimizde kapasite 98,11 Ah çıkıyor.
2) 20 amper ile 8 volta kadar deşarj ettiğimizde kapasite 98,71 Ah çıkıyor. Yani 10 volta kadar deşarj etmekle 8 volta kadar deşarj etmek arasında neredeyse hiç fark yok. Bu yüzden akü sağlığı açısından 10 volta kadar deşarj edebilirsiniz. (Deşarj voltajı ne kadar yüksek olursa pil ömrü o kadar uzun olur, kapasitede biraz azalma görülebilir)
3) 40 amperle 10 volta kadar deşarj ettiğimizde kapasite 97,65 Ah çıkıyor.
Diğer birçok pil kimyasının aksine LiFePO4 pillerde deşarj akımı kapasiteyi çok fazla etkilemez. 10 amper deşarj akımında elde ettiğimiz kapasite ile 100 amper deşarj akımıyla elde ettiğimiz kapasite arasında çok az fark vardır.
Kurşun asit akülerde bu durum böyle değildir. Kurşun asit aküler üzerlerinde yazan kapasiteyi yalnızca 20 saatlik deşarj akımında verirler. Yani 100 Ah aküyü 5 amper ile deşarj ederseniz 20 saat çalışır ve 100 Ah kapasite sağlar. Ancak 100 amper ile deşarj ederseniz 1 saat çalışmaz ve 100 Ah kapasite sağlamaz. En fazla 60 Ah kapasite sağlar.
Bu yönden de LiFePO4 akü, kurşun asit aküye göre çok üstündür. İkisi de 100 Ah diye alıyorsunuz ancak kurşun asit çoğu durumda 100 Ah veremiyor.
Kurşun asit akü şarj aletiyle bu pili şarj edebilirsiniz demiştim. Şarj voltajı 14.4V ile 14.8 volt arasındadır. Zaten kurşun asit şarj aletleri de bu voltaja kadar şarj eder.
Şarjdan sonra akünün dolu kalması ama bu doluluktan da zarar görmemesi için birçok şarj aletinde şarj voltajı düşürülür, güneş enerji sistemi ya da ups'lerde 12 volt aküler 13.8 volt ile sürekli şarjda tutulurlar. Bu Lifepo akü de 13.8 volt ile sürekli şarj altında tutulmaya uygundur.
Deşarj sıcaklıkları -30 ile 60 °C arasındadır. Düşük sıcaklıklarda kötü, yüksek sıcaklıklarda iyi performans sergiler.
Şarj sıcaklıkları ise 0 ile 45 °C arasındadır. Birçok lityum bazlı pil gibi bu pil de sıfır derecenin altında şarj olmaya uygun değildir.
Bu ürünün içinde BMS vardır. En fazla 100 amper deşarj akımına izin verir. 4 seri bağlantıya kadar izin verir. Yani 12 voltluk aküleri seri bağlayarak 48 volt elde edebilirsiniz. Birçok solar sistem ve karavan için bu voltaj yeterlidir.
Aynı zamanda 20 paralel bağlantıya izin verir, yani kapasiteyi 2000 Ah'a kadar arttırabilirsiniz.
Seri bağlantıda sınır olmasını anlayabiliyorum, daha yüksek voltaj bms'te kullanılan elemanlar açısından uygun olmayabilir ama neden daha çok paralel bağlayamadığımızı anlayamadım açıkçası.
Aylık %2 kendi kendine deşarj oranı vardır. Yarı dolulukla 2 seneye yakın depolayabilirsiniz. Kurşun asit aküler ise en geç 6 ayda bir şarj edilmeli.
Kısa devre koruması var.
Aşırı akım koruması var.
Aşırı sıcaklık koruması var.
IP56 koruması var, dış ortamda kullanılabilir.
Ürün linki ve detaylı datasheet;
Nerelerde kullanılır?
Ups, solar sistemler, karavan, forklift vb birçok uygulamada kullanılabilir.
Bir inverter yardımıyla 220 volt AC ile çalışan birçok cihazı çalıştırabilir.
Avantajlar;
1) Çok uzun ömürlü olması
2) Kurşun asite göre çok hafif olması
3) Oldukça güvenli olması (diğer lityum piller gibi yanma/patlama tehlikesi yoktur)
4) Akünün kullanıldığı yerler için direkt muadil olması
5) Kolayca şarj edilebilmesi
6) Kendi kendine deşarj oranının düşük olması.
Dezavantajlar;
1) Fiyatı pahalı. Ürünün fiyatı yukarıdaki linkte 600 dolar olarak görülüyor. Bu fiyata 6 tane kurşun asit akü alınabilir. Ancak birden fazla aldığınızda kesinlikle indirim uygulanır diye düşünüyorum.
2) Cycle sayısının henüz doğrulanmamış olması. (Bunu bir dezavantaj olarak saymak adil olur mu bilemiyorum)
3) Çok yüksek akım isteyen yerlerde kullanılamaması. Maksimum deşarj akımı 100 A olduğu için daha fazla akım isteyen yerlerde kullanamayız. (otomobillerde 100 Ah akü yoktur ama olsaydı da bunu kullanamazdık.)
Aslında videoyu birkaç ay önce çektim ancak bugün yayınlayabildim. O sürede ürünü denedim, birkaç ayda anlaşılmaz ancak şu an için performans düşüşü yok.
Bu durumu anlamak için birkaç yaz ve kış kullanmak gerekir.
Dünyada LifePO4 aküler çok yaygındır, uzun yıllardır birçok uygulamada kullanılıyor, bizde de zamanla yaygınlaşacaktır.
Şu üründen 4 tane alarak bir karavanın(ev diyelim biz ona) tüm ihtiyaçları karşılanabilir. (Dediğim gibi fiyat pahalıdır ancak 4 tane alındığında ciddi indirim olur diye düşünüyorum)
Videoyu izlemek isterseniz;
https://www.youtube.com/watch?v=0q5E1wxoU1A&feature=youtu.be
Merhaba arkadaşlar;
Bildiğiniz gibi cep telefonlarımız AC 100 Volt ile 220 volt arasında çalışıyor.
Peki DC 220 volt ile çalışır mı?
Bununla ilgili bir video çektim, izlemek isterseniz;
Böyle bir işlemi neden yaptım, gerek var mı, adaptör 220 volt veya daha düşük dc değerlerde nasıl çalışıyor biraz bunlardan bahsedeyim.
Öncelikle örnek bir cep telefonu adaptörü şeması şu şekildedir;
Prizden verdiğimiz 220 volt girişte doğrultulur. Gördüğünüz gibi DC 311 volta dönüştürme yapıyoruz. Peki neden? AC 220 volt dediğimiz sabit bir değer değildir, dalgalıdır.
220'nin tepe değerini bulmak için kök2 yani yaklaşık 1.41 ile çarparız, bu da bize DC 311 voltu verir. Eski şarj aletlerinde olduğu gibi girişte trafo yoktur. Daha sonra frekans dönüşümleri var ancak ben bunlardan bahsetmeyeceğim, konuya hakim olan arkadaşlar benden daha iyi anlatacaktır.
Sonuç olarak biz bu devreye 110 volt ac de versek, 220 volt ac de versek, 220 volt dc de versek çalışır. Çünkü ac gerilim girişte doğrultuluyor.
220 volt dc verdiğimizde zaten doğrultulmuş voltaj uygularız ve devre normal şekilde çalışmaya devam eder.
Peki sadece DC 220 ile mi çalışır?
Voltajı azalta azalta denedim, 90 volta kadar denedim çalışıyor.
90 voltun altında çalışmadı.
SMPS'ler böyledir, bir laptop adaptörünü de aynı şekilde kullanabiliriz. Yeter ki pil istediğimiz gücü karşılayabilsin.
Hindistan'da trenlerde 110 volt dc bulunur ve sadece cep telefonu şarjı için kullanın uyarı vardır.
Bu video gerekli miydi, normal hayatta işimize yarar mı?
Büyük ihtimalle yaramaz, zaten istesek sadece 9 volt pil ve ufak bir devre yardımıyla da telefonu şarj edebiliriz.
Hatta 1.5 volt ile de şarj edebiliriz. Ben sadece mantığını göstermek istedim.
Bu arada cep telefonunu yaklaşık 1 amper ile şarj ediyoruz ama pillerden sadece 40-50 mA civarında çekiyoruz. (5 volt 1 amper < 220 volt 0.05 amper gibi düşünebilirsiniz)
Facebook'ta bu soruyu sorduğumda elektrikçi arkadaşların birçoğu adaptörün patlayacağını söyledi, tabii ki patlaması gibi bir durum yok.
Çok acil durumlarda bu şekilde 9 volt pillerle 100 volt elde edip adaptör kullanılabilir, 7-8 tane aküyle kullanılabilir ama dediğim gibi gereksiz olur.
Merhaba play store'da batarya paketlerinin voltajını, kapasitesini ve daha birçok özelliğini hesaplamak için bir uygulama var.
Uygulamanın adı "Easy Battery Calculator". Yabancı bir uygulama, benle herhangi bir ilgisi yok.
Yapmak istediğiniz li-ion batarya paketlerinde bu uygulamayı kullanabilirsiniz.
Uygulamanın görseli ve adı;
Mesela Panasonic 18650GA isimli pili kullanarak bir batarya paketi yapacaksınız. 13 seri 6 paralel yaparsanız şöyle oluyor;
Paketin kapasitesini, voltajını, dizilimini, paketin maksimum kaç amper verebileceğini, şarj ve deşarj değerlerini, ölçülerini ve yaklaşık ağırlığını görebiliyorsunuz.
Seri paralel sayısını değiştirerek kapasite ve voltaj hesabı yapabilirsiniz.
Hemen hemen tüm 18650 hücreler tanımlanmış, kendi hücrenizi de tanımlayabilirsiniz.
.
Apple'da var mı bilmiyorum.
Basit hesaplamalar için oldukça yararlı bir uygulama.
Merhaba arkadaşlar;
Bildiğiniz gibi bazen pil gruplama ihtiyacımız oluyor ve lehimle pil gruplamak oldukça zor.
Pil birleştirmelerinde punta kaynak kullanılmalı ancak punta makineleri çok pahalı. Mikrodalga trafosu benzeri bir ürün ve zamanlayıcı yardımıyla da punta makinesi yapılabilir ancak bu da çok uğraştırıcı.
Bunların yerine amatör ve yarı profesyonel işlerinizde kullanabileceğiniz pratik bir ürün var.
Ürün şu; Aliexpress'te 12V nokta kaynakçı olarak geçiyor, farklı farklı versiyonları var. (Benim satın aldığım versiyon şu an yok ama hepsi benzerdir, hatta yeniler daha iyidir)
Ben eylül 2020'de 2 tanesini 175 tl'ye almıştım ancak şimdi maalesef 1 tanesi bu fiyata satılıyor.
Ancak birkaç batarya bile yapsanız ücretini çıkarır.
Powerbank, matkap bataryası, elektrikli bisiklet bataryası gibi bataryalar yapabilirsiniz.
Ürünün 3 farklı güç modu var, metal kalınlığına göre bu modları seçebilirsiniz.
Pil birleştirmede yaygın olarak 0.10 mm ve 0.15 mm nikel şeritler kullanılır. Bu kalınlıktaki şeritleri çok sağlam bir şekilde puntalıyor.
0.20 mm kalınlığındaki metali de puntalıyor ancak zorlanıyor.
Zaten 0.15 mm metal birçok işimizi görür, en kötü ihtimalle 2 kat atarız.
Bu ürün şebeke elektriği ile çalışmıyor, güç kaynağı olarak akü veya pil kullanmak lazım.
3s veya 4s yüksek c değerli bir Polymer pil kullanırsanız çok iyi punta yaparsınız. Ancak bu piller pahalıdır. 2. el araba aküsü de kullanabilirsiniz. (200-250 lira civarına satılıyor)
(Ben 4s 6500 mAh 55C li-po pil kullanıyorum)
Sadece birkaç pil puntalayacaksanız pahalı gelebilir ama ara sıra pillerle iş yapıyorsanız oldukça yararlı bir cihaz olacaktır.
Çok kısa videosunu da çektim ancak orada cihazı anlatmadım, sadece punta yaptım. (İlerleyen zamanlarda çok daha detaylı inceleyip birkaç batarya yapacağım) https://www.youtube.com/watch?v=2FudnxEJPqo&feature=youtu.be
Merhabalar;
INR ve ICR isimli 18650 pillerin farklarına, bu isimlerin önemli olup olmadığına dair bir video çektim. İzlemek isterseniz link en aşağıda.
Videodaki konuları burada da yazmak istiyorum;
INR ve ICR Pil kimyası değildir, pil isimlendirmesidir. Bu isimlendirmenin dayanağı Uluslararası Elektroteknik Kurumudur Türkiye de bu kuruma bağlıdır.
Komisyonun standartlarından birine göre li-ion pillerin isimlendirilmesi şu görseldeki gibi yapılmalıdır;
Ancak bu görsel günümüzde geçerliliğini çok fazla korumuyor. Bu görsele göre pilin katotunda nikel varsa pile INR deriz, ancak günümüzde katotta birden çok element bulunabilir.
Firmaların hepsi de bu isimlendirmeye uymuyor.
Eskiden ICR pillere kobalt içeriğinden dolayı düşük akımlı denilirdi, INR pillere IMR pillere Nikel ve Manganez içeriklerinden dolayı yüksek akımlı denilirdi. Artık hibrit kimyalar var. Alüminyum, nikel, kobalt aynı andan kullanılabilir. Bu elementlerin farklı oranlarda kullanımı ile pilin özellikleri değiştirilir.
Bizim için pilin ismi önemli değildir, özellikleri önemlidir. 2 tane aynı boyuttaki, aynı kapasitedeki INR pilden birisi 10 amper verirken diğeri 35 amper verebilir.
Yüksek akımlı işlerde bizim datasheet'lerdeki "Maximum Continuous Discharge Current" yani Maksimum Devamlı Deşarj Akımı bölümüne bakmamız lazım. Bu birçok datasheet'te yazar. Datasheet'i olmayan ürünleri ise zaten kullanmamalıyız.
Matkap için genelde 10-15 amper deşarj akımına sahip piller kullanılır. Bazı elektrikli cihazlarda çok daha güçlü pillere ihtiyaç vardır, onlarda 20 amperlik piller kullanılır, hatta bazılarında 2 paralel pil kullanılır.
Laptop bataryalarından çıkan 2. El pillerle yüksek güçlü uygulamaları çalıştıramayız, verimli olmaz.
O piller düşük güçlü pillerdir, yani "eskinin ICR'sidir."
Bazı arkadaşlar o pilleri kullanıyor, düşük güçlü matkaplarda kullanılabilir, 2 paralel yapılarak kullanılabilir ancak genel olarak çok verimli olmaz.
Laptop pillerini powerbank, aydınlatma ürünleri gibi basit ürünlerde kullanabiliriz.
Matkap gibi uygulamalarda kapasite çok önemli değildir, 1300 mAh'lık matkap pili de vardır, 3000 mAh'lık matkap pili de vardır.
Ancak elektrikli bisiklet gibi ürünlerde kapasite de önemlidir. Hem kapasitesi yüksek, hem de deşarj akımı 10 amper ve üzerinde olan pilleri seçmek gerekir.
İyi pil kötü pilden ziyade uygulamaya uygun pil seçmek gerekir.
Datasheet bulmakta zorlanıyorsanız şu site çok yardımcı olur; https://secondlifestorage.com/index.php?pages/cell-database/
Tekrarlıyorum, önemli olan pilin adı değildir, üreticinin pil için datasheet'te yazdığı değerlerdir.
Datasheet'i olmayan pilleri kullanmak istiyorsanız videodaki gibi yük testi yapabilirsiniz.
Sadece akım meselesi değil, cycle, çalışma ve depolama sıcaklığı gibi birçok veriye datasheet'ten bakabilirsiniz.
Sonuç olarak çok güçlü uygulamalar için pil arayışınız varsa videoda da görünen şu pili öneririm; https://www.pilburada.com/molicel-inr18650p26a---2600-mah-li-ion-sarjli-pil-35a
Bu pil çok pahalıdır ancak tüm uygulamaların güç ihtiyacını karşılamak için en iyi adaydır. Sony Vtc serisinden daha iyidir. (matkapta bu pili kullanmak bence israftır)
Videoyu izlemek isterseniz;
Merhaba arkadaşlar;
Aşağıdaki bütün yazıları okumak istemeyenler direkt videoya geçiş yapabilir :)
Sülfat gidermenin birçok yolu olabilir, ben en basit ve risksiz yöntemlerden birisi olan "Güç Kaynağı ile Sülfat Gidermeyi" Yuasa marka aküler üzerinden anlatacağım. (Akülerinizi götürdüğünüz elektrikçilerin yaptığı işlem de aslında bundan farksızdır.)
Başlığa tamir etme yazdım aslında tam bir tamir bile sayılmaz.
Akü arızalarının birçoğunun sebebi sülfatlaşmadır. Benim incelediğim arızalı akülerin en az %70'inde sülfatlaşma var. En kaliteli markalarda bile sülfatlaşma olabilir.
Sülfatlaşma nedir?
Akü yeterince şarj edilmezse, kullanılmadan çok uzun süre(birçok marka için 6 ay) bekletilirse, dönem dönem şarj deşarj edilmezse, aşırı sıcak ortamda depolanırsa akü sülfatlaşır.
Bu sülfatlaşma sonucunda akü çok düşük voltaj verebilir, bu durumda aküyü kullanamayız.
Bazen akü 13 volt civarında voltaj verir ama yüke bindiği anda voltaj düşer ve akü kullanılamaz.
Birçok kişi aküyü kullanıp boş şekilde bırakıyor, bu da çok hızlı sülfatlaşmaya sebep oluyor.
Aynı zamanda boş bir akü, birkaç miliamper bile olsa tüketim yapan bir cihazın içinde beklerse 1 ay sonunda bile sülfatlaşma oluşabilir.
Yumuşak sülfat oluştuysa normal bir şarj cihazı ile sadece şarj etmek yeterli olur. Ancak daha katı bir sülfat varsa şarj aleti akünün hemen şarj olduğunu sanabilir ve şarj işlemini sonlandırabilir.
Bu durumda bir güç kaynağı ya da desülfatör kullanmak gerekiyor.
Benim elimde ups'in içinde şarj edilmeden bırakılmış 2 adet 12V 7 Ah akü vardı. Akülerin birisi 5 volt, diğer 0.4 volt veriyordu.
Aküleri güç kaynağına bağladım ve 14.4 volta ayarladım. 5 volt olan akü hemen şarj olmaya başladı, ancak voltaj 14.4'e fırladı ki bu doğru değildi. Zamanla akım iyice arttı ve voltaj düşmeye başladı, bu sülfatın azaldığını gösterir. Sülfat azaldıktan sonra akü voltajı tekrar 14.4 volta çıktı ve akım azalmaya başladı, akım 70 miliampere düşünce şarj işlemi tamamlandı.
Diğer akünün işlemi ise bu kadar kolay olmadı, akü başlangıçta 10 mA almaya başladı, yani diğer aküye göre daha çok sülfatlaşmıştı. Zamanla akım arttı ve yaklaşık 24 saat sonunda o da ilk akü gibi onarıldı.
Daha sonra voltaj yükseldiği için akü düzeldi demedim ve 2 farklı cihazla kapasite testi yaptım, aküler beklenen kapasiteyi sağladı.
1190 mA ile deşarj ettiğimde datasheet'e göre 5900 mAh kapasite sağlaması lazım.
2 akü de 6000 mAh üzeri kapasite sağladı. Kapasite konusu videoda detaylıca anlatılıyor.
Kapasite sonuçları;
- akü 6277 mAh
Diğer aküyü batarya test sistemi ile test ettim, onun da kapasitesi çok iyi çıktı.
- Akü 7007 mAh
Benim elimdeki aküler Yuasa markaydı, Yuasa çok kaliteli bir markadır ancak şarj edilmezse sülfatlaşabilir.
Çok uzun süre geçmeden işlem uyguladığımız için aküler kolayca onarıldı. Eğer akü daha eski tarihli olsaydı veya çok uzun süre sülfatlı şekilde kalsaydı işimiz zor olurdu.
Daha önce aynı yöntemi farklı marka bir aküye uygulayarak video çekmiştim, orada 60 saat kadar şarj etmemiz gerekmişti. Burada marka iyi olduğu için ve sülfatlaşma ileri seviyede olmadığı için çok zor olmadı. Siz çok eski tarihli akülerde denerseniz iyi sonuç alamayabilirsiniz.
Sonuç olarak bu akülerin 2'si 300 tl değerindeydi ve gerekli işlemler uygulanmadan hurdaya verilseydi çevre açısından da kişisel ekonomimiz açısından da oldukça kötü olacaktı.
Akülerinizi götürdüğünüz elektrikçilerin yaptığı işlem de aslında bundan farksızdır.
İzlemek isterseniz link; (video açıklamalarında diğer video da var, orada çok daha detaylı bir test yapmıştım.)
Merhabalar;
Daha önce Lityum iyon ve lityum polimer piller hakkında başlık açmış ve video çekmiştim, okumak ve izlemek isterseniz linkler şuradadır;
lityum iyon;
lityum polimer;
Bu sefer LiFePO4 pillerden bahsedeceğim. Bu videodaki her şeyin açıklaması ve daha detaylısı en alttaki videodadır.
Yazı şu başlıklar etrafında şekillenecek;
Nominal Voltaj;
LiFePO4 pillerin nominal voltajı 3.2 veya 3.3 volttur. Seri batarya hesaplamalarımızı nominal voltaj üzerinden yapacağız. 3.2 volt kabul edersek, 4 seri batarya 12.8 volt olur.
LiFePO4 pillerde nominal voltaj; tamamen dolu bir pili nominal deşarj akımıyla tamamen boşalttığımızda, deşarjdaki ortalama voltajdır.
Şurada benim yaptığım bir testin deşarj grafiğini görebilirsiniz. Neredeyse testin başından sonuna kadar 3.3-3.2 volt voltaj var.
Yani LiFePO4 pillerin voltaj eğrisi oldukça düzdür. Deşarj akımı artsa da bu eğri yine düz olur ama 3.2 volt olmaz da 3.1 volt olur.
Bu düz eğri; sabit voltaj istediğimiz bazı uygulamalarda çok işimize yarar ancak pil %90 doluyken de %15 doluyken de yaklaşık aynı voltajı verebilir. Bu yönden voltaja bakarak doluluğu anlamak zordur. (Tüm pillerde zordur ancak LiFePO4 pillerde biraz daha zordur.)
Seri-Paralel Bağlantı
Tüm piller gibi LiFePO4 pillerde de seri bağlantıda voltaj artar, paralel bağlantıda kapasite artar. Li-ion için hazırladığım görseli aynen koyuyorum, 3.6 yerine 3.2 olarak düşünebilirsiniz.
Kapasite;
LiFePO4 piller aynı boyuttaki li-ion pillere göre daha az kapasite sağlar.
Görselde bazı LiFePO4 pilleri görüyorsunuz;
Ortadaki 18650 pilin 1500 mAh olduğunu görüyoruz, benim elimde yok ama günümüzde bi LiFepo4 18650 pil en fazla 1700 mAh olabilir. 18650 li-ion pil ise 3500 mAh olabilir. Bu yüzden yarı yarıya kapasite sağlar diyebiliriz. Aynı zamanda voltajı da 3.2 olduğu için li-ion'a(3.7) göre düşüktür.
Yani 10 tane li-ion pille gittiğimiz yolu 20 tane lifepo4 pille anca gideriz.
Bu pilin en büyük dezavantajı budur. Enerji yoğunluğu düşüktür. Yani aynı ağırlık ve hacimde li-ion'a göre daha az enerji sağlar.
Bu pili diğer pillerden ayıran bir özellik vardır, kapasite yüke neredeyse hiç bağlı değildir. Yani 0.2 amperde ne kapasite alıyorsak 30 amperde de hemen hemen aynı kapasiteyi alırız.
Pil testleri konusunda herkese tavsiye edebileceğim bir siteden aldığım şu görsele bakabiliriz;
Çeşitli akım değerleri ile 2 numune test edilmiş ve her seferinde yaklaşık 6.5 Ah kapasite çıkmıştır. (Ancak yüksek akımlarda voltaj eğrisinin 3 voltlara kadar geldiğine dikkat edelim) Yani kapasite aynı kalsa da enerji düşüyor.
Li-ion INR dışındaki tüm pillerin kapasitesi deşarj akımıyla çok değişir, bu yönden LiFePO4 farklı bir pil kimyasıdır.
Kendi yaptığım testi de göstermek isterim;
Görseldeki 2000 mAh'lık pili 1-2-3-4-5 ve 6 amperle olmak üzere 6 kez test ettim. Hepsinde 2000 mAh üzerinde ve birbirine oldukça yakın kapasiteler sağladı.
Peki kapasiteyi hangi cihazlarla ölçebiliriz?
Lii-500 hariç görselde gördüğünüz cihazlarla ölçebilirsiniz.
Videoda biraz daha detaylı anlattım.
Şarj/Deşarj
Şarj ve deşarj voltajı için her zaman datasheet kontrol edilmelidir ancak genel olarak 3.65 volta kadar şarj, 2 volta kadar deşarj ederiz.
Görsel açıklayıcı olacaktır;
Ucuz bir şarj modülü arayanlar TP5000 modülünü kullanabilirler;
Cycle Sayısı / Çevrim Ömrü
LiFePO4 pillerin en önemli özelliklerinden birisi çevrim sayılarının çok yüksek olmasıdır. Yani bu pilleri diğer birçok pile göre daha fazla kez doldurup boşaltabiliriz.
Li-ion pillerin yaklaşık 500-1000 cycle ömrü varken, lifepo4 pillerin 2000-10000 cycle ömrü olabilir.
3 farklı modelin cycle testlerine bakabilirsiniz. (1 cycle demek, pilin 1 kez tam doldurup 1 kez tam boşaltılması demektir)
Sol üstte yaklaşık 1700 kullanım sonunda hala kapasitesinin %93-%94'ünü koruyan A123 pilini görüyoruz.
Sağ üstte ise farklı bir marka var. Çeşitli kullanım senaryolarında 25000 cycle'a kadar kullanılabiliyor.
Biz en yaygın olanlara bakalım, 1 cycle'ı her seferinde pil kapasitesinin %80'ini kullanacak şekilde kabul edersek pilimizi 10.000 kez kullanabiliriz. Yani yıllar boyunca pil sıkıntısı yaşamayız.
Bu yönden solar sistemler için, karavanlar ve bazı elektrikli bisikletler için çok uygun bir pildir. Çevrim başına maliyet çok düşüktür. En sonda detaylı bir kıyaslama var.
Çalışma ve Depolama Sıcaklıkları
Tüm lityum bazlı piller gibi bu piller de serin ortamda depolanmalıdır. Oda sıcaklığı idealdir.
%40-50 dolulukla oda sıcaklığında 1 sene kadar saklayabiliriz. Sonrasında doldurup yarıya kadar boşaltmak gerekebilir.
Çalışma sıcaklıkları -40'a kadar inebilir. Ancak sıfır derecenin altında şarj olmazlar. (Özel modeller olabilir)
Tam değerleri öğrenmek için her zaman datasheet kontrol edilmelidir.
LiFePO4 ve Diğer Piller Kıyaslaması
Bu videonun da bu yazının da en önemli kısımlarından birisi bu.
4 farklı pil kimyasını kısaca kıyaslamak için böyle bir görsel hazırladım, detaylara görselden bakabilirsiniz.
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, en hafif li-ion oluyor sonra lifepo4 oluyor.
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, en ucuz akü oluyor sonra lifepo4 oluyor.
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, en güvenli lto oluyor, sonra lifepo4 oluyor. (Pili delmezseniz ikisi de aynı güvenlik seviyesinde aslında)
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, çevrim sayısı en yüksek olan lto oluyor, sonra lifepo4 geliyor.
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, çevrim sayısı başına maliyette en ucuz olan lifepo4 olabiliyor. (2000 cycle yazdım çünkü sitede en çok satılan pillerden biriydi)
Tüm kimyalarla 12V 40 Ah pil hazırlamak istersek, ağırlık mesele değilse totalde en optimum pil lifepo4 gibi görünüyor.
Burada yazan veriler sadece 1 satıcının sitesinden alınmıştır, başka satıcıya bakarsak fiyatlar değişebilir. Aynı satıcıda da zamanla fiyatlar değişebilir.
Özetleyecek olursak;
Lifepo4 piller çok güvenlidir, cycle sayısı çok uzundur, solar sistemlerde panellerin ömrü kadar ömür sağlayabilir.
Elektrikli arabada kullanılabilir ancak menzil kısa olur.
Elektrikli bisiklette de kullanılabilir. Li-ion'a göre daha ağır ve daha büyük bir batarya yapılırsa aynı menzil elde edilebilir. Hem de batarya çok uzun ömürlü olur.
Şu anda 12V akü kullanılan sistemlere 4 seri Lifepo4 yapılırsa kullanım voltajı ve şarj voltajı hemen hemen aynı değerde olur. Aynı şarj aleti(lifepo4 şarj aleti olsa daha iyi olur), aynı invertör, aynı sistem bozulmadan kullanılabilir.
Lifepo4 pillerde de mutlaka bms kullanılmalıdır.
Sonraki videolarda lifepo4 batarya yapacağım ve kapasite testleri yapacağım.
Video linki;
Soru, yorum, eleştiri ve her şey için forumu ve Youtube yorumları kullanabilirsiniz. Gördüğüm her şeye cevap vermeye çalışıyorum.
Sabırla okuduğunuz için teşekkürler. İzlediyseniz ayrıca teşekkürler :)
Meslek: Elektrik Elektronik Mühendisi
İlgi Alanları: Piller, Elektronik, Şarj Devreleri
Son Giriş: 3 gün önce
Son Mesaj Zamanı: 2 ay
Mesaj Sayısı: 386
Gerçek Toplam Mesaj Sayısı: 391
İkinci El Bölümü Mesajları: 0
Konularının görüntülenme sayısı: 0 (Bu ay: 347)
Toplam aldığı artı oy sayısı: 715 (Bu hafta: 0)
En çok mesaj yazdığı forum bölümü: Donanım / Hardware