Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un emek piyasasına yönelik reformlarına karşı üç ay sürecek grev dalgası için düdük çalındı. Hafta sonunda Paskalya tatilinden dönenlerin işe başlamasını sekteye uğratmamak için dün akşamdan itibaren devreye giren grevlerin başını, devlet demiryolları operatörü SNCF çekiyor.
Dün akşam Fransa saatiyle 19.00’dan itibaren greve çıkan devlet demiryolları çalışanları, her 5 günün 2 gününde tren seferlerini büyük oranda kesintiye uğratacak. Trenle yolculuk eden 4.5 milyon Fransız’ın günlük hayatına geniş çapta sekte vuracak grev, asıl etkisini bugün hissettirecek.
Bugün her 8 hızlı trenden (TGV) ve her 5 bölgesel trenden sadece 1’i, Londra ve Brüksel seferlerini yapan 4 Eurostar treninden 3’ü çalışacak, Belçika ve Hollanda seferlerini yapan Thalys treninin seferlerinde hemen hemen hiç aksama olmayacak. Ama İspanya, İtalya ve İsviçre’ye sefer yapan trenlerin hiçbiri çalışmayacak.
DEMİR YOLLARI İLE SINIRLI DEĞİL
Eylemler demiryollarıyla sınırlı değil. Çöp toplayıcılar, elektrik ve enerji sektörünün bazı çalışanları, Fransız havayolları Air France çalışanları da greve katılıyor. Air France grevi doğrudan Macron’un reformlarıyla ilgili değil. Maaşlarında yüzde 6 zam talep eden Air France çalışanlarının bir ay içinde 4. kez greve gitmesiyle yarın uçuşların yüzde 25’i yapılamayacak. Havayollarında iş bırakma eylemi 7, 10, 11 Nisan’da da tekrarlanacak.
Fransa’da Macron’un Mayıs 2017’de cumhurbaşkanı seçilmesinden beri en büyük eylem dalgası başlıyor. 28 Haziran’a dek devam edecek demiryollarında iş bırakma eylemleri, 40 yaşındaki banker kökenli, neoliberal ekonomik politikaların savunucusu Macron’un bugüne dek karşılaştığı en büyük meydan okuma olacak.
SENDİKALAR: MACRON SORUNLARI ÇÖZMEYECEK
Sendikaların grev açıklamasında, Macron’un ‘sırf ideolojik dogmatizme dayanan nedenlerden devlet demiryollarını yok etmeyi amaçladığı, planladığı değişikliklerin demiryollarındaki ne borç ne de fonksiyon bozukluğu sorunlarını çözeceği’ savunuldu.
46.6 milyar avro borç içinde olan SNCF’nin çalışanlarının otomatik maaş zammı, 50’li yaşlarda erken emeklilik, yılda 28 gün ücretli izin ve işten çıkarılmaya karşı koruyan hakları var. Yakın akrabalarının da bedava yolculuk hakları bulunuyor.
Macron, ilk aşamada bu kazanılmış hakları ‘ayrıcalık’ sayarak iptal etmeye soyundu, ikinci aşamada ise işten çıkarmalar eşliğinde devlet demiryollarını özelleştirmesi bekleniyor. Bu da devlet demiryollarının AB kriterlerine göre 2023’te rekabete açık hale gelmesi gerektiğiyle gerekçelendiriliyor. Sanıldığının tersine Fransa’daki yüzde 11’lik sendikalaşma oranı AB içindeki en düşük oranlardan biri.
Sendikaların kamu sektöründen 120 bin kişiyi işten çıkarmayı da içeren Macron reformlarını durdurmak için yaptığı girişim ve eylemler bugüne dek başarılı olmadı. O yüzden eylemlere öğrencilerle emeklilerin de katılması çağrısı yapılıyor.
Anketler Macron refomlarına halk desteğine işaret ediyor. Ancak son dönemde SNCF’ye destek arttı. Pazar günü yayımlanan Ifop anketinde SNCF çalışanlarına sempati, greve destek oranı, iki hafta öncesine göre 4 puan yükselip yüzde 46’ya çıktı.