Dilin etkisi çok fazladır ama Hayır. Dil gerekli değildir.
Mesela sağır dilsiz bir insan hayvan eğitebilir mi? sağır bir hayvan insan tarafından eğitilebilir mi?
Dilleri bile ortak değilken bu durumlar çok fazla görülebiliyor. Aslında iki tarafın dil özelliği bile olmasa, bir kedi ve bir köpek yavrusunu yanyana bırakın ve ikisi de sağır olsun. Yalıtılmış bir ortamda sadece birbirlerini görsünler. Birbiriyle oynayarak, birbirlerini izleyerek bir tür öğrenim gerçekleşecektir. Bu köpek yalıtılmış ortam dışında başka bir kedi gördüğünde, ilk arkadaşı olan kediden öğrendikleriyle nasıl bir tavır alacağını bilecektir. Aslında bu örnekte "DİL", kedi-köpeğin birbirlerine ve dış dünyaya karşı gösterdikleri tüm tepkilerin ve tepkilerinin sonuçlarının beyinlerine kaydedilmiş halidir. Yazılı veya ses taklidine dayalı bir dil değildir.
Basit bir kaynak koydum, duyma sorunu olan bir kişinin at eğitimi ile ilgili. bu konuyla ilgili çok örnek bulunabilir.