Diyabetli bireyle iletişim, diyabet öz yönetim desteğinde önemli rol oynar. Meslek hayatımda yıllarca farklı yapıda kişiliklerle, farklı düzeylerde iletişim kurdum. Meslek hayatımda hizmet verdiğim bireylerle kurduğum etkili iletişimin, çoğu zaman onların memnuniyet düzeyini de olumlu yönde etkilediğini deneyimledim.
Elbette kimi zaman iletişim sorunu yaşadığım anlar olmadı değil. Yaşadığım iletişim sorunlarının nedeninin genellikle etkili iletişim ortamı sağlanamaması olduğunu gördüm.
Hemşirelerin mesleki ve kişisel gelişimlerinde:
- İletişim yeteneklerini ve empati becerilerini geliştirmeleri
- Etkili dinleme becerisi kazanmaları
- İnsanları iyi gözlemlemeleri
- Kabullenici, şefkatli ve yargılamadan iletişim kurmaları
- Sevgi dolu yaklaşım sergilemeleri
- Ses tonlarını, sözcükleri ve beden dilini etkili kullanmaları
- Etkili iletişimi engelleyen durumlarda da iletişim kurmanın inceliklerini bilmeleri önemli
Etkili İletişimi Engelleyen Durumlar
Kimi zaman farklı nedenlerle sağlıklı iletişim kurulmasını engelleyen ya da zorlaştıran durumlar olabilir. Hastane ortamında sağlık profesyonellerini zorlayan ya da stres yaratarak olumsuz duygular hissettiren durumlarda etkili iletişimi engelleyen durumlar yaşanabilir. Biz sağlık profesyonelleri bazı zamanlar diyabetli bireylerle de etkili iletişimi engelleyen durumlar yaşayabiliriz elbette.
Diyabetli bireyle etkili iletişim kurulmasını zorlaştıran faktörler şunlar olabilir:
- Sağlıklı iletişim ortamının sağlanamaması
- İletişimde anlaşılması güç ifadeler kullanılması
- Etkileşimde stres ya da kriz ortamı yaratılması
- İletişimde olanların birbirini etkin dinlememesi ya da birbirine eleştirel yaklaşımı
- İletişim kurulan bireyin, iletişim anında kendini yeterince rahat hissetmemesi
- İletişim kurulan bireyin karşısındakine yeterli güven duymaması
Bu ve benzeri hususlar diyabetli bireyle etkili iletişimi engelleyen durumlar yaratabilir. Böyle durumlarda diyabetli bireyle etkili iletişim kurmak zor olabilir. Etkili iletişimin önündeki diğer engeller ise:
- Birey iletişim kurmaya isteksiz olabilir.
- Bireyin ikna edilmesi zordur.
- Bireyin göstereceği tepkiler kestirilemez.
- Birey hoşunuza gitmeyen tutumlar sergileyebilir.
- Birey tavırlarında inatçı olabilir.
- Bireyle çatışma yaşama olasılığı yüksektir.
Diyabetli bireylerle iletişimi engelleyen durumlarda, etkili iletişim kurmanın inceliklerini bilmek önemli bir yaklaşımdır.
Diyabetli Bireyle İletişim Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Mesleki hayatımda sıkça iletişimi zorlayan durumlarla karşılaşmışımdır. Fakat profesyonel bir yaklaşımla ve etkili iletişim yeteneğiyle, çoğu zaman zor anların ya da iletişim engellerinin üstesinden geldiğim kanaatindeyim.
Diyabetli bireyle iletişim sürecinde dikkat edilmesi gereken hususları sizlere şu şekilde sıralayabilirim:
- Diyabetli bireyi; kendine özgü yapısıyla değerlendirmeli ve onu önemsediğinizi hissettirmelisiniz.
- Diyabetlinin bireysel ve kültürel özelliklerini, hastalık algısını ve yaşam anlayışını dikkate alarak iletişim halinde olmalısınız.
- İletişim kurarken mutlaka göz teması kurmalı ve gülümsemelisiniz.
- Ses tonunuz oldukça yumuşak ve sakin olmalı.
- Etkileşim halinde olduğunuz karşınızdaki diyabetli bireyin duygularını anlamalısınız.
- Karşınızdaki diyabetli bireyle empati kurmalı, yapıcı ve uyum içinde bir tutum sergilemelisiniz.
- Diyabetli bireyin yaşadığı sorunlarını içtenlikle dinlemeli ve samimiyetle çözüm önerisinde bulunmalısınız.
- Tedavi ve bakım sürecinde diyabetliyle iş birliği içinde hareket etmeli ve onu cesaretlendirmelisiniz.
- Diyabetliye her koşulda hoşgörülü davranmalı ve o an ki duygularınızı gerektiğinde kontrol etmelisiniz.
- Diyabetli bireyle çatışmadan kaçınmak için çatışma yönetimi becerinizi geliştirmelisiniz.
- İletişim kurduğunuz ortamın fiziksel özellikleriyle, diyabetli bireyin kendini rahat hissetmesine imkân tanımasına özen göstermelisiniz.
- İletişiminizde diyabetliyle iş birliği içinde olarak onun diyabet eğitim gereksinimlerini karşılamalı ve diyabet öz yönetim desteğinde bulunmalısınız.
Her koşulda iletişim yeteneğinizi geliştirmeniz, farklı gereksinimleri olan ve farklı yapıda bireylerle etkili iletişim kurmanıza katkı sağlar. Bu durum biz sağlık profesyonelleri için de önemlidir.
Diyabetli bireyle iletişimde, etkili iletişim yeteneği diyabet öz yönetim desteğinde ayrıca değerli bir anahtardır.
Hemşirelik insanın yaşamına dokunan bir meslektir. Hemşireler olarak öncelikle mesleğimizi ve insanları sevmemiz şarttır. Hemşirelik mesleğinde iletişimi zorlayan durumlar her zaman karşımıza çıkabilir. Önemli olan iletişim kurmada zorlandığımız durumlarda da iletişim yeteneğimizle etkili iletişim kurabilmektir.
Etkili iletişim öğrenilebilir bir sanattır. İletişimde kazandığınız ustalık sizi yaşamınızda bir adım öne taşır. Etkili iletişim her kapıyı açan sihirli bir dokunuş gibidir.
Her koşulda etkili iletişim kurmak mümkündür. Tüm mesele iletişimde ustalığınızı konuşturma beceriniz ve kendinize olan güveniniz.
Sorumluluk Reddi Beyanı: Bu sitede sunulan içerikler ve materyaller sadece bilgilendirme amaçlıdır. Paylaşımlar tıbbi hizmet, tıbbi talimat veya tıbbi öneri olarak anlaşılmamalıdır. Bu sitede yer alan bilgilerin hiçbiri, sağlık uzmanları ile yapılan görüşmelerin yerini almayı amaçlamamaktadır. Bu nedenle; sağlıkla ilgili her türlü gereksinimiz için mutlaka hekim, hemşire, diyetisyen, eczacı ya da ilgili diğer sağlık uzmanlarına danışmanız ve tavsiyelerine uymanız önemlidir.
Kaynaklar
- Özcan A. (2006), Hemşire Hasta İlişkisi ve İletişim. 2. Basım, Sistem Ofset Yayıncılık, Ankara, 164-198.