Franz Kafka temmuz 1883 yılında Prag’da yer alan Eski Kent Meydanı civarında dünyaya geldi. Moda ürünleri satan ve yaklaşık olarak on beş kişinin çalıştığı dükkanı işleten Yahudi asıllı Julie ve Hermann çiftinin altı çocuklarından en büyüğüydü Kafka.
Babası Hermann Kafka (1854-1931), Osek’te dini geleneklere göre kasaplık yapan Jakop Kafka’nın dördüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi Julie Kafka (1856-1934) ise zengin kesimin içerisinde yer alan Jakob Löwy’ nin kızıdır. Julie Kafka kocası Hermann Kafka’ ya göre daha iyi bir eğitim almıştır.
Franz Kafka’nın Ailesi
Kafka’nın toplamda üç kız kardeşi ve 2 erkek kardeşi vardır. Franz Kafka daha altı yaşındayken iki erkek kardeşi (Georg-Heinrich) öldü. Üç kız kardeş (Gabriele-Valerie-Ottilie) ise İkinci Dünya Savaşı esnasında hayatlarını kaybettiler. Ottilie, Kafka’nın en sevdiği kız kardeşidir. Her iki ebeveyninin aile şirketinde çalışıyor olmasından dolayı Kafka çocukluğunu yalnızlık içinde geçti.
Kafka’nın Eğitim Yılları
Franz Kafka ilk eğitimini 1889-1893 yılları arasında erkek çocuklara eğitim veren alman okulunda tamamladı. Lise eğitimini ise Alttadler Deutsches Gymnasium’da tamamladı. Okulun dili Almanca olmasına nazaran buna ek olarak Çekçe eğitimi aldı. Sekiz senelik lise eğitiminden sonra okulu başarıyla tamamladı. Çekçe bilmesine ve bu konuda başarılı olmasına rağmen asla kendini yeterli görmedi.
1901 yılında liseden mezun oldu ve ardından Prag’da yer alan Deutsche Karl Ferdinand Üniversitesine kabul edildi. Eğitime başta kimya alanıyla başlasa da bundan memnun kalmayıp sonra hukuk alanına geçti. Hukukta Kafka’yı heyecanlandırmadı. Fakat babası tarafından iyi sayılabilecek bir kariyer basamağı olarak görüldü.
Bu eğitim dönemi içerisinde Lase-und Redehalle der Deutschen (Alman öğrencilerin okuma ve konferans) kulübüne katıldı. İlk dönemin sonuna doğru hayatı boyunca ona arkadaşlık edecek Max Brod ile tanıştı. Max, Kafka’nın çekingenliğini ve utangaçlığını kırıp konuştuğunda kelimelerinin dikkat çekici olduğunu fark ederek onu yazmaya yönlendirdi. Max Brod, Kafka’nın yazmaya başlamasında onu destekleyerek önemli bir rol oynadı.
Meslek Hayatı
Assicurazioni Generali şirketinde bir yıl boyunca çalıştı. Burada çalışma saatlerinden dolayı yazmaya fazla vakit ayıramadı ve bu Kafka’yı huzursuz etti. Mutsuz bir çalışma hayatına yenik düşerek 15 temmuz 1908 yılında istifa etti.
Sonrasında Bhemya Krallığı İş Kazası Sigortacılığı Enstitüsünde işe başladı. Babası onun bu işinden de pek memnun olmadı ve hep Kafka’nın aile şirketini devralmasını istedi, fakat o şirketi hiç devralmadı. Yaşamı boyunca hiç evlenmeyen Kafka babasından aldığı çeyiz parası ile Prag’da yer alan ilk Asbest fabrikasına ortak oldu.
Mutsuz Bir Yazardı
Kafka bu kadar bilindik ve sevilen bir yazar olmasına rağmen mutsuz bir çocukluk geçirdi. Bunun yanı sıra babası ile problemleri olduğu ve babasına karşı nefret beslediği bilinir. Babasıyla olan anlaşmazlığını Babaya Mektuplar adlı kitabında şu şekilde dile getirdi;
“ Asker selamı vermeyi ve asker gibi yürümeyi becerdiğim zaman desteklerdin beni, ama ben geleceğin askeri değildim ya da iştahla yemek yiyebildiğim, hatta yanı sıra bira da içebildiğim zaman desteklerdin beni. Anlamadığım şarkıları tekrar edebildiğim veya senin en sevdiğin lafları senin peşinden geveleyebildiğim zaman, ama bunların hiçbiri benim geleceğimin bir parçası değildir.
Ve aslında bugün bile, herhangi bir konuda, ucu ancak sana da dokunuyorsa, zedelediğim veya benim şahsımda zedelenen(örneğin pepa beni azarladığı zaman) senin onurunsa destekliyorsun beni. O zaman destekleniyorum, bana değerim hatırlatılıyor, yapmaya hakkım olan hamlelere dikkatim çekiliyor ve pepa mutlak bir biçimde mahkum ediliyor. Ama şimdiki yaşımda artık desteğine neredeyse hiç ihtiyaç duymadığımı bir kenara bıraksak bile, ancak öncelikle söz konusu olan ben değilsem, gelen desteğin bana ne faydası olacak?”
Evlilik Hayatı
Kafka insanlar tarafından hep dışlanacağından şüphe etti. Bunun getirdiği içine kapanıklık hayatının her döneminde ve yazdığı eserlerde görülür. Eserlerinin çoğunu beğenilmeme olasılığından ötürü hiç yayınlamadı.
İlişki hayatında da başarılı bir imaj çizemedi. Hayatına tek tük giren kadınlar oldu ve bunlardan Felice Bauer ile iki kez nişanlandı. Sonrasında ilişkisi mektuplarla devam etti. Felice’den ayrıldıktan sonra yoksul bir otel hizmetçisi olan Julie Wohryzek ile üç kez nişanlandığı bilinir. Julie ile evliliğe karar verip hatta ev tuttuktan sonra Kafka başka bir ilişki yaşamaya başladı ve bu evlilik gerçekleşmedi.
İlişki hayatında pek başarılı olamayan Kafka 1920’de, mektup arkadaşı olan, Çek gazeteci ve yazar Milena Jesenská ile yoğun bir ilişki kurdu. Hiç evlenememiş olmasına rağmen evliliğe ve çocuklara değer verdi. Milena’ya yazdığı mektuplar daha sonra Briefe an Milena (Milena’ya Mektuplar) adıyla yayımlandı.
Kafka’nın Ölümü
Kafka’nın larinjeal tüberkülozu kötüleşti ve 1924 yılının mart ayında Berlin’den Prag’a döndü. Franz Kafka tüberküloz ile yıllarca mücadele etti. Son zamanlarında ise hastalığı iyice arttı ve bakımını kardeşi Ottla üstlendi. Uzun yıllar dostluklarının sonunda Kafka, ölmeden önce yayınladığı ve yayınlamadığı tüm eserlerini arkadaşı Max Brod’a göndererek şu sözlerle imha etmesini istedi;
“Sevgili Max, son isteğim; Arkamda bıraktığım her şeyin günlüklerin, el yazmaların, mektupların(benim ve diğerlerinin), eskizlerin vb. okunmadan yakılmasıdır.”
Fakat arkadaşı Brod, Kafka’nın ölümünden sonra, onu dinlemeden ve yazılarının hepsini okunmaya değer bulduğundan tüm eserlerini yayınladı. Kafka’nın vasiyetini yerine getirmeyen Max Brod, Kafka’nın dünya edebiyatında önemli bir konuma gelmesini sağladı. Böylece Kafka dünyanın en büyük yazarları arasına girdi.
Kafka 3 Haziran 1924 yılında hayata gözlerini yumdu.
Max, Franz Kafka’nın hayatında önemli bir yere sahiptir. Max için detaylı bilgiye şuradan ulaşabilirsiniz.
Franz Kafka Sözleri
Franz kafka‘nın eserlerinde kullandığı cümleler hala akıllarımızda sağlam yer edinir. işte bunlardan bazılarını aşağıda bulabilirsiniz:
“Kötüye bir kere kapılarını açmaya gör, kendisine inanılmasını beklemez artık.”
“Odamda günlerdir yalnızım, ziyanı yok dünyada da yıllarca yalnız değil miydim?”
“Asla eğilip bükülme; ruhun hafiflemesin, makul olmaya çalışma; kendi ruhunu başkalarına göre biçimlendirme.”
“Hayatta her şeye sahibim ama eksik olan hayatı tamamlamama engel oluyor.”
“Ölümün olduğu bu dünyada hiçbir şey ciddi değildir aslında.”
“Bak milena, nasıl da kontrolden çıkmışız, sırf kötülük olsun diye insanı yutmayan bir denizde oradan oraya savruluyor gibiyiz.”
“Bu gece sana mutlu uykular dilerken her şeyimi sana veriyorum bir solukta! Benim mutluluğum sende erimektedir…”
“Zamanı hep engel aramakla geçirme. Belki de bi engel yoktur.”
“Bilgeliğin başladığına ilk işaret ölmek istediğidir. Bu yaşam dayanılmaz görünür bir başkası ise erişilmez. İnsan ölmek istediği için utanmaz, artık nefret ettiği eski hücresinden alınıp ilk işi nefret etmeyi öğrenmek olacağı yeni hücresine konulmak için yalvarıp yakarır. Bundan belirli bir inancın kalıntısı da etkilidir taşınma sırasında efendi koridorda görünecek tutukluya şöyle bir bakacak ve diyecektir ki, bu adamın yeniden hücreye kapatılmasına gerek yok. O bana geliyor artık.”
“Bence istediğin zaman yalnız kalabilmek mutluluğun en önemli nedenlerinden biridir.”
“Yorgunum. Tek istediğim, yüzümü kucağına koymak. Başımın üzerinde dolaşan elini hissetmek ve sonsuza dek öyle kalmak.”
“Kabul görenden değil, doğru olandan başla.”
“Bir hedef var ama yol yok. Bizim yol dediğimiz şey bir duraksamadır.”
“Sen ödevsin ama görünürde öğrenci yok.”
“Kimse beni anlamayacak, madem öyle; günlerce konuşsam bile bir şey söylememiş olacak mıyım?”
“Ama bütün dumanların altında ateş vardır.”
“İnsan aynı anda iki şey olabilir; Dostunun güzel bir rüyası ve kendi korkunç gerçekliği.”
Kafka’nın Önemli Eserleri
- Dönüşüm
- Babaya Mektuplar
- Aforizmalar
- Dava
- Amerika
- Bir Kavganın Anlatımı
- Milenaya Mektuplar
- Şato
- Ottla’ya ve Aileye Mektuplar
- Ceza kolonisinde ve diğer öyküler
- Bir kavganın tasviri
- Felice’ye Mektuplar
- Bir Köpeğin Araştırmaları
- Bir Kardeş Cinayeti
- Açlık sanatçısı
Kaynak için buraya bakabilirsiniz?