2010 yılında yapılan Anayasa referandumunda ‘Yetmez lakin evet!’ kampanyası yürüten çevrelerin önde gelen isimlerinden olan muharrir Orhan Pamuk ve sosyolog Nilüfer Göle, Fransa’da düzenlenen “Batı karşısında Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye” bahisli panele katıldı.
Fransa’nın Başşehri Paris’teki College de France’da düzenlenen panelde, Pamuk ve Göle’nin ortalarında olduğu sözkonusu isimlere “2010 yılında Anayasa referandumuna ‘Yetmez fakat evet!’ deyip oy vererek, Türkiye’nin bu günlere gelmesine katkı yaptınız. Pişman mısınız?” sorusu yöneltildi.
VOA’dan Dilek Çakır‘ın haberine nazaran, panele New York Columbia Üniversitesi’nden görüntü konferans yoluyla katılan Orhan Pamuk, “Ben bu soruyu yanıtlamaktan kaçınıyorum. Zira milliyetçi laik etraf ve kurumlar tarafından çok fazla cezalandırıldım ve azap gördüm. Tahminen Paris’teki şu vaktin tadını çıkarmalıyım. Başka soru lütfen” diyerek soruyu yanıtlamadı.
Nilüfer Göle ise “O devirde, Türkiye’nin AB üyeliğine inanıyorduk. Büyük bir coşku, memnunluk (öfori) içindeydik. Birtakım şeyleri değiştirebileceğimizi düşünüyorduk. Mesela Ermeni soykırımının tanınması, Kürt sıkıntısının çözülmesi tartışılıyordu. İdam cezası kaldırılmıştı. Bu ‘öfori’ devrinde büyük bir dinamik vardı, birbirinden farklı katmanlar, Türk-Kürt işadamları, entelektüeller, dernekler, çok sayıda farklı bölümden gelen insan biraraya gelmişti. İdam cezasının kaldırılması Avrupa’ya yaklaşma yolunda kıymetli bir adımdı.Bir ekip birbiri arkasına gelen seri gelişmeler bizi umutlu kılmıştı” dedi.
Göle’nin akabinde kelam alan, panelin düzenleyicisi Edhem Eldem de “Genelde Berlin duvarının yıkılmasıyla bir arada, dünyada bir coşku ortamı vardı. AB üyeliği de bizim için coşkulu bir gelişmeydi. Bana nazaran, Nilüfer’in de kelam ettiği sorun, bizi ‘kullanışlı aptallar’ diye tanımladıkları telaffuz. Yani Erdoğan’a Avrupa nezdinde meşruiyet ve görünürlük kazandırmakla suçlandık. Bu söyleme nazaran, Erdoğan, kuzu postuna bürünmüş kurt idi. Ve onun son amacı toplumun İslamlaştırılmasıydı. Bugün elbette bu istikamette birtakım dokunuşlar var fakat asıl sorun İslam değil, demokratikleşme sorunu, otoriterlik sorunu. Ve bunun kökleri Osmanlı’nın son 10 yılına kadar uzanan bir otoriterlik geleneğine kadar uzanıyor. İslam, Erdoğan’ın kendisini Kemalizm’den uzaklaştırmak için kullandığı bir araçtır” dedi.
PAMUK: ERDOĞAN DEMOKRASİYİ BİTİRDİ
Tekrar kelam alan Orhan Pamuk da ”Edhem’le birebir fikirdeyim. Sorun İslam değil lakin Erdoğan bunu çok başarılı bir biçimde kullandı. Çok başarılı bir siyasetçi. Güç elde etmek için İslam’ı kullandı. Meselelerimizin özü İslam değil, otoriterlik. Türkiye’nin komşusu Rusya’da demokrasi çok daha az. Onların İslam üzere bir sorunu var mı? İslam’la hiçbir ilgisi yok demem, ancak Erdoğan İslam’ı kullandı, tıpkı Avrupa’daki Hıristiyan Demokratlar ya da korumalar partiler üzere. Hatta Erdoğan en başında Avrupa hakkında çok olumluydu zira Avrupa müdahalesi olmasaydı Türkiye’de mahpusa atacaklardı. Ne vakit gücü büsbütün ele geçirdi, ve kendisine çeşitli yollardan direniş başladı, Avrupa’dan direniş ya da askeri darbe üzere, Erdoğan demokrasiyi sıkmaya başladı, hatta büsbütün bitirdi. Sandık başına gidip oy atmak dışında burada öteki demokrasi kalmadı. Neden? Bunu unutmayın. Ben Türkiye’den yeni geldim. Popülaritesi düşüyor. Taksi şoförleri, herkes konuşuyor ‘kim başa gelecek’ diye. Yönetici seçkin, İslami seçkin kesim sandığa hürmet gösterecek mi, müsaade verecek mi? Şayet seçime hürmet gösterirlerse, iktidardan gidiyorlar, ben bundan eminim” diye konuştu.
Prof. Dr. Seyfettin Gürsel de “Hepimiz demokrasi uğraşı için AB’ye girişi destekledik. Elbette kolay yada garanti olmadığını biliyordum. AB’ye girerek, yalnızca demokrasi, hukuk devleti, ferdî özgürlükler değil, ekonomik açıdan da pek çok sorun çözülecekti. Ermeni soykırımı sorunu, Kürt sorunu, demokrasi sorunu üzerine düşünmeyecektik. Hepsi birden çözülecekti. Halbuki Avrupa’ya demokrasi gökten inmedi, asırlarca demokrasi çabası verdi lakin biz bedel ödemeden demokratik bir idareye kavuşacaktık. Hem de ekonomik açıdan da kıymetli bir ilerleme olacaktı. Özetle, AB’nin norm, kural ve maddelerini her alanda uygulayarak, Türkiye’yi bedel ödemeden çok ileri bir noktaya taşıyacaktık. Daha realist olmak gerekirdi. Bilhassa Euro tek para üzere hususlarda, daha dikkatli olmak lazımdı. Artık bizim hayal kırıklığımız, evet yanıldık, çok kolay bir lisanla, yanıldık, bunu söylemek lazım” diye konuştu.