Çılgın mimardan çılgın hesap!
İşte Kanalİstanbul için yapılan ilk fayda ve maliyet analizi!
HABERTURK.COM EKONOMİ SERVİSİ
Çılgın projenin 27 Nisan’da açıklanmasının ardından tartışmalar giderek alevleniyor. ‘Gerekli mi değil mi?’ tartışması sürerken Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bu projenin tamamlanması konusunda kararlı olduklarını bir kez daha vurguladı. “Bu proje bitecek diyen” Erdoğan, 3 Mayıs’ta yaptığı konuşmada “Benim dedem istedi, Abdülmecid bunun mimari projesini yaptı. Biz de onun bu projesini yapıyoruz. Bütün engellemelere rağmen Kanal İstanbul projesini tamamlayacağız. Bitmedi, onun güneyinde otomobil geçişi için bir tüp geçit daha yapacağız. İsteseniz de istemeseniz de o kanal açılacak” ifadelerini kullanmıştı.
Tabii işin hukuki boyutu da enine boyuna tartışılıyor. Uluslararası boğazlar hukukunu nasıl etkileyeceği de merak konusu. Yeni bir çevrecilik anlayışının İstanbul’a kazandırılacak olmasının yanında projenin en önemli ayağını ekonomik sonuçlar oluşturacak gibi görünüyor. İşte bu kapsamda Kanalİstanbul projesinin açıklandığı ilk günden beri çeşitli söylemler gündeme geldi. Genel olarak projenin maliyetinin 10-50 milyar dolar arasında olacağı ifade edildi. İşte bu tahminlere bir yenisi daha eklendi. Fakat bu kez fayda-maliyet analiziyle…
Başbakan Erdoğan’ın, ‘daha işin başında şu anda satın alımda ’30 milyar dolar vermeye hazırım diyen yerli bir yatırımcı var’ dediği o çılgın iş adamı herkes tarafından merak edilmişti. Ve bir kaç gün sonra da o çılgın yatırımcı ortaya çıkmıştı. İnanlar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Serdar İnan’dan bahsediyoruz. Aynı zamanda mimar olan İnan, söz konusu bu projenin ilk ayağı yere basan fayda maliyet analizini de yapan kişi oldu.
Serdar İnan’ın kanal İstanbul yaptığı yaklaşık maliyet ve fayda hesabını aynen paylaşıyoruz:
Öncelikle Kanal İstanbul yapılınca ulaşım dahil meydana gelecek faydaları sıralarsak
Ulaşım faydası: Boğaza alternatif yoldan geçecek gemilerin rotası hızlanacak, bu sayede gelir elde edeceğiz. Yaklaşık 1 milyar dolar. (Bugünkü rakamlarla)
Deprem riskini kaldırma: şehir içindeki depreme dayanıksız zemindeki binaların (dere yatakları v.s.) ve statiği yetersiz zayıf binaların tahliyesi.
Şehir içindeki yoğunluğu azaltma: şehirdeki keşmekeş olmuş alanların yeni kurulacak Kanal İstanbula taşınması, şehrin sosyal donatı alanlarının çoğaltılması.
Enerji: Türkiyenin en büyük barajı olacak, bu manada elektrik açığımız azalacak.
Tanıtım: Kanal İstanbulun konuşulmasıyla şehrimiz tüm dünyada tanınan yatırım yapılan bir yer haline gelecek.
Özgüven: Bu ölçekte bir projeyi konuşmamız ve neticelendirme azmi göstermemiz ülke vatandaşlarımıza bir gurur aşılacak ve özgüven sağlayacaktır.
Bağımsızlık: yabancıya satış ile boynumuzdaki ilmek olan dış borcumuzu kapatabilecek, özgürlüğümüze gölge düşüren Montröden kurtulma şansı yakalayacağız.
Maliyet olarak ise kaba hesapla durum şöyle (bugün basında çıkan yaklaşık metrajlara göre):
1-Hafriyat:
Basında bugün çıkan yaklaşık metrajlara göre 200mtx100mtx50,000mt = 1,000,000,000 m3x 5TL/m3 = 5,000,000,000 TL
* Hafriyatın bedelinin azaltılabilmesi için devlet bu projeye vergisiz mazot sağlayabilir.
* Hafriyat bedelinin azaltılabilmesi için döküm yeri olarak proje içindeki çökelti alanları kullanılabilir. Yada metrajı azaltmak için suni tepeler seyir ve manzara alanları oluşturulabilir.
* Nakliyat bedellerinin azaltılabilmesi için, proje sonrasında da kullanılabilecek demir haTLar döşenerek, damperli vagonlu trenler ile nakliye yapılabilir.
* Ayrıca yüksek alanlardan hafriyat inişinde dolu vagonlar taşıyan havai haTLar inşa edilerek, aşağıya inen dolu vagonların dökümden sonra yukarı çıkan boş vagonları çekmesi sağlanarak sıfır enerji maliyeti sağlanabilir.
* Ayrıca dökülen hafriyat ile sağlanacak ada, yarım ada vs ile yeni rekreasyon alanları turizm merkezleri oluşturulabilir, bu alanların pazarlanmasıyla haf