Açıklama
Mutfaklarımızda en sık kullandığımız bitkilerden biri olan nane, hem baharat olarak yemeklerimize, tatlılarımıza; hem de taze yeşillik olarak salatalarımıza ve içeceklerimize lezzet ve ferahlık katıyor. Mis kokulu yapraklarında bol miktarda uçucu aromatik yağlar bulunduran nanenin sağlığımıza da birçok faydası bulunuyor. Evinizde de saksıda kolaylıkla yetiştirebileceğiniz bir bitki olan nane aynı zamanda parfüm, içki, sakız ve ilaç sanayileri için de oldukça önemli bir yer tutuyor. Ülkemizde yılda yaklaşık 3000 ton nane, ticari amaçlarla üretiliyor ve kullanılıyor. Antik Mısır mezarlarında da milattan önce 1200-1600 yıllarından kalan mezarlarda nane bitkisinin kalıntılarına rastlandığına bakıldığında, bitkinin çok uzun zamandır insanlar tarafından çeşitli amaçlar için kullanıldığı bilinmektedir.
Nane nedir?
Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait bir bitki olan nanenin en sık kullanılan türünün Latince ismi, Mentha piperita’dır. Anavatanının Akdeniz sahilleri olduğu bilinir. Ülkemizde yabani çeşitlerine de rastlanan nanenin Mentha piperita crispa, Mentha piperita viridis ve Mentha piperita pulegium olarak isimlendirilmiş olan 3 türü bulunur.
Nane yapraklarının içeriği, eterik yağlardan menthol ve tanen bakımından oldukça zengin olduğu için bu bitki, tıbbi ve aromatik bitkiler arasında kabul edilir.
Nane, 30-80 cm civarında boylanabilen, yarı odunsu bir bitkidir. Gövde boğumları üzerinde sivri uçlu yaprakları karşılıklı dizilirler. Bazı nane türlerinde yaprakların üzerinde hafif tüysü yapılar gözlenebilir. Sıcak ve soğuk birçok iklimde rahatlıkla yetişebilen, bakımı oldukça kolay bir bitki olan nane, yarı gölgeli ve serin yerlerde en iyi şekilde gelişebilmektedir.
Nane yapraklarında bol miktarda uçucu yağ, tanen ve menthol bulunmasının yanı sıra bitki, protein, kalsiyum, demir mineralleri ve A, B, B2, B6 ve C vitaminleri bakımından da zengindir.
Nane çayı tarifleri
Nane limon çayı tarifi: Mide bulantısı şikayetleri için en sık kullanılan doğal yöntemlerden biri olan nane limon çayını biraz dikkat ve özenle, çok lezzetli bir keyif çayı haline getirebilirsiniz. Bunun için;
- Bir tatlı kaşığı kuru nane (ya da 8-10 adet taze nane yaprağı)
- İki dilim limon
Bir su bardağı taze kaynamış suyun içerisine ilave edilir, karışımın üzeri kapatılarak 10 dakika boyunca demlenmeye bırakılır.
Naneli stres giderici çay: Bir tatlı kaşığı nane, bir tatlı kaşığı melisa otu (limon melisa), 5-6 baş tıbbi papatya, 4-5 yaprak adaçayı ve bir kabuk tarçın, iki su bardağı kaynamış suyun içerisine ilave edilir ve 8 dakika kadar demlenmeye bırakılır. Süzüldükten sonra isteğe bağlı olarak bir çay kaşığı bal ile tatlandırabileceğiniz bu çay karışımı, sinir sisteminizi rahatlatarak vücudunuzun gevşemesine yardımcı olacak ve özellikleri akşamları içildiğinde, çok daha iyi uyumanıza yardımcı olacaktır.
Naneli detoks çayı: Bir tatlı kaşığı nane, bir tatlı kaşığı ısırgan otu, bir çay kaşığı yeşil çay, iki-üç dilim taze zencefil ve bir dilim limonu bir su bardağı kaynamış suda 10 dakika kadar demleyin. Süzdükten sonra içerisine bir yemek kaşığı limon ilave ederek tüketin. Dilerseniz bu çayı daha fazla miktarda demleyip süzdükten sonra cam bir şişede saklayarak soğuk olarak da gün boyunca tüketebilirsiniz.
Kilo verdiren nane çayı: Bir tatlı kaşığı nane, bir tatlı kaşığı yeşil çay, 7-8 parça kiraz sapı, bir tutam mısır püskülü, bir çay kaşığı rezene ve bir çay kaşığı sinameki bitkisinin üzerine bir su bardağı kaynamış su ilave ederek karışımı 10 dakika demleyin. Süzdükten sonra karışıma bir yemek kaşığı limon suyu ilave ederek tüketin. Bu karışım metabolizmayı hızlandırmaya ve yağ yakımına yardımcı olarak kilo verme sürecinizi destekleyecektir.
Nane çayının olası yan etkileri
- Reflü rahatsızlığı bulunan kişilerde nane çayı, belirtileri arttırabilir.
- Hamilelikte ve emzirme döneminde nane çayı tüketmeden önce doktora danışılması gerekir.