Yirmi Yaş Dişimi Çektirmeli miyim?
Bazı insanlar ağızlarında çıkan son diş olan yirmi yaş dişlerini hayatlarının geri kalanı boyunca kaybetmezler. Bazıları ise yirmi yaş dişlerini çektirmeyi bazen bu dişler dişetlerinden yüzeye çıkmadan karar verirler. Kararınızı verirken aşağıdaki noktaları göz önünde bulundurun:
- 16 ile 19 arası bir yaştaysanız, yirmi yaş dişlerinize baktırmanız gerekir.
- Diş hekiminiz yirmi yaş dişini eğer diğer dişleri sıkıştırıyorsa, ağrıya neden oluyorsa veya yüzeye çıkmaya çalışırken gömülü kalmışsa çekilmesini tavsiye edebilir. Diş çekimi aynı zamanda yirmi yaş dişinin dişetinden zorlanarak çıkmasından dolayı enfeksiyon oluştuğunda da tavsiye edilebilir.
- Çene cerrahları genelde daha genç insanlarda yirmi yaş dişi çekiminin bu dişlerin tam olarak gelişmediklerinden dolayı dişin köklerinin ve kemiğinin daha yumuşak olduğu bir zamanda daha kolay olduğunu söylerler. Genel olarak yirmi yaş dişlerinizin çekilmesi işlemi daha genç olduğunuzda daha kolay olacak ve daha hızlı iyileşeceksiniz. Bazı diş hekimleri 20 yaşına gelmeden önce gelecekte ortaya çıkabilecek sorunları önlemek için gömülü yirmi yaş dişlerinizi çektirmenin en iyi çözüm olduğunu düşünüyorlar.
- Yirmi yaş dişlerinizle ilgili herhangi bir sorununuz olmayabilir. Eğer yaşınız 30'dan büyükse ve herhangi bir yirmi yaş diş sorunu yaşamadıysanız, muhtemelen gelecekte de bu sorunları yaşamayacaksınız. Sağlıklı ve düzgün çıkmış yirmi yaş dişleri sorun çıkarmaz.
Yirmi yaş dişlerini çektirmenin riskleri nelerdir?
Eğer bir yirmi yaş dişini çektirirseniz aşağıdaki durumları yaşayabilirsiniz:
- Dişin çekildiği yerdeki diş etlerinizde ve diş oyuğunda ağrı ve şişme
- Yaklaşık 24 saat boyunca tamamen durmayan kanama
- Çenenizi açarken oluşan ağrı veya yaşanan zorlanma (çene kilitlenmesi)
- Yavaş iyileşen diş etleri
- Kaplama veya köprü yapılmış dişlerde hasar veya yirmi yaş dişin yanındaki dişin köklerinin hasarı
- Koruyucu kan pıhtısının hemen kaybedilmesi halinde oluşan, iyileşemeyen diş yuvasındaki ağrılı bir iltihaplanma durumu
- Çenedeki sinirlerin iltihaplanması veya yaralanması yüzünden lokal anesteziklerin etkisinin geçmesinden sonra ağızda ve dudaklarda kalan uyuşukluk. Uyuşukluk genelde kendiliğinden geçer, ama seyrek görülen durumlarda kalıcı olabilir.
- Bir yirmi yaş dişinin üst çeneden çekilmesi halinde sinüs boşluğuna doğru oluşan bir açıklık
Gömülü olmayan yirmi yaş dişlerinin çektirilme kararı, çoğu insanın ameliyattan sonra yaşayacağı düşük sinir hasarı kadar ağrı ve şişmeye değmelidir.
Genel anestezi çoğunlukla yirmi yaş dişi çekilmesi sırasında kullanılır ve genel anestezi kullanan tüm ameliyatların ufak bir ölüm riski ve başka komplikasyonları vardır.
Yirmi yaş dişlerini çektirmemenin riskleri nelerdir?
Eğer yirmi yaş dişleri çekilmezse, aşağıdaki sorunlar gelişebilir:
- Yirmi yaş dişlerinin yerleşebileceği kadar yeterli alan olmadığında gömülü kalabilir ve hiçbir zaman dişetinden baş gösteremeyebilir.
- Yirmi yaş dişleri üzerlerinde dişeti parçasının büyümesine neden olarak kısmen baş gösterebilir. Yiyecekler bu dişeti parçası altına girebilir ve dişetlerinizin kızarık, şişmiş ve ağrılı olmasına neden olabilir. Bunlar dişeti parçasının altında büyüyen mikropların enfeksiyona neden olduğunun işaretleridir.
- Yirmi yaş dişlerinizin biri veya daha fazlası çok kötü bir açı ile dişin üstünden ileri doğru veya geriye doğru veya her iki yöne doğru çıkabilir.
- Diğer dişlere ve kemiğe verilen hasar veya enfeksiyon gibi daha ciddi sorunlar gömülü dişler yüzünden oluşabilir. Bir sıvı kesesi gömülü bir diş çevresinde meydana gelebilir ve kese yanındaki dişlere, çeneye ve kemiklere kalıcı bir hasara yol açabilecek bir kiste dönüşebilir.
- Yirmi yaş dişlerinizi tutmanız halinde ağzınızın arkasında çürük ve dişeti hastalığı oluşma riskiniz daha yüksektir, çünkü ağzınızın o kısmını düzgün olarak fırçalamak ve diş ipi ile temizlemek zordur. Ama eğer diş hekiminizi yılda bir veya iki kez ziyaret ederseniz çürükler ve dişeti hastalığı erken bir evrede tespit edilebilir ve tedavi edilebilir.
- Eğer ortodonti tedavisine ihtiyacınız varsa yirmi yaş dişinizin yerinde kalmasına izin vermek tedaviyi etkileyebilir.
Yirmi yaş dişini çektirmeye karar vermek
Yirmi yaş dişinizi çektirme nedenleri şunlar olabilir:
- Yirmi yaş dişleriniz çıkabilecekleri yeterli yere sahip değilse gömülü kalabilir.
- Yirmi yaş dişlerinizi tutarsanız diş eti hastalığı veya çene enfeksiyonu yaşama riskiniz artar.
- Zamanla daha da kötüleşebilecek bir sağlık sorununuz varsa sağlıklıyken yirmi yaş dişinizi çektirmek isteyebilirsiniz. Yirmi yaş dişini çektirmek zorlu bir ameliyat olabilir ve küçük veya büyük çaplı komplikasyon riskleri oluşturabilir.
- Gömülü bir yirmi yaş dişi çevresinde bir sıvı kesesi (kist) oluşursa yanındaki dişlere ve çeneye kalıcı hasar verebilir.
- Yirmi yaş dişleriniz çıkıyorsa diş hekiminizin düzeltici ve güçlendirici bir diş bakımı (diş telleri ve kaplamalar gibi) yapması zorlaşabilir veya yaptırdığınız diş bakımı zarar görebilir.
Yirmi yaş dişinizi çektirmeme nedenleri şunlar olabilir:
- Yirmi yaş dişlerinizle ilgili hiçbir zaman sorun yaşamayabilirsiniz.
- Yirmi yaş dişini çektirmeden kaynaklanan riskin çok az olmasına rağmen herhangi bir ameliyata dair riskiniz olabilir.
- Yaşınız 30'dan büyükse yirmi yaş dişleriyle ilgili sorunlar yaşama riskiniz çok az olabilir.
- Yirmi yaş dişin yanındaki mevcut dişler ve mevcut diş tedavisi dişin çekilme sürecinde zarar görebilir.