‘Her yıl milyonlarca cep telefonu çöpe atılıyor’
Kullanılmış cep telefonları ve tabletlerin makul bir standartta yenilenerek garantili ve sertifikalı bir formda “yenilenmiş ürün” olarak tekrar …
Kullanılmış cep telefonları ve tabletlerin makul bir standartta yenilenerek garantili ve sertifikalı bir formda “yenilenmiş ürün” olarak tekrar satışa sunulmasına ait yol ve asılları düzenleyen Yenilenmiş Eserlerin Satışı Hakkında Yönetmelik, geçen yıl Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Yönetmelik kararları uyarınca, “yenileme” süreçlerini yapma ve “yenilenmiş ürün” piyasaya arz etme faaliyetleri, yalnızca Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilen yenileme merkezlerince gerçekleştirilebiliyor. Yetkilendirilen firmalara ait bilgiler, Bakanlığın internet sitesindeki “https://tuketici.ticaret.gov.tr/yayinlar” sayfasından yayımlanıyor.
Garantili Teknoloji Genel Müdürü Zafer Sucuoğlu, bahse ait AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’de yetkili yenileme merkezi olmaya hak kazanan birinci şirket olduklarını belirterek, “Kullanılmayan cep telefonlarını fabrikadan çıktığı birinci günkü seviye ve performansına getiriyoruz. Gerek duyulan tüm modüllerini değiştiriyoruz. Kendimize ilişkin özgün kutusunda 1 yıl garantili olarak tekrar hizmete sunuyoruz.” dedi.
“Her yıl milyonlarca cep telefonu çöpe atılıyor”
İlgili yönetmelik öncesinde Türkiye’de cep telefonu yenileme süreci yapıldığını fakat bu yenilemenin nerede, kimler tarafından yapıldığı konusunun net olmadığını aktaran Sucuoğlu, “Örneğin, siz bir cep telefonu satacaksınız, sizden sonraki kullanıcının kim olduğunu, ne gayeyle kullanacağını bilmiyorsunuz. Ya da cep telefonu alacaksınız. Sizden evvel bu telefonu kim, ne emelle kullandı, bilmiyorsunuz. Münasebetiyle satarken de, alırken de çok büyük risk alıyorsunuz. Bu riskler nedeniyle birçok kişi cep telefonunu satmak yerine meskeninin bir köşesinde atıl halde bekletmeyi tercih ediyordu ya da çöpe atıyordu.” diye konuştu.
Sucuoğlu, Türkiye’de her yıl çöpe atılan milyonlarca cep telefonu olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Cep telefonlarını satın alırken öncelikle devletin bize sağladığı Beyaz Liste’de olup olmadığını denetim ediyor ve ona nazaran yeniliyoruz. IMEI numarasının kayıtlı olup olmadığını doğrulayan Beyaz Liste’de yer almayan telefonlarla ilgili rastgele bir süreç yapmıyoruz. Ayrıyeten, yenilemek üzere telefon satın alırken, satış tarihinden evvelki tüm sorumluluğun satıcıya ilişkin olduğunu belirten ıslak imzalı taahhüt alıyoruz. Birebir biçimde yenilediğimiz telefonu satarken de, satış tarihinden evvelki tüm sorumluluğun bize ilişkin olduğunu, satış tarihinden sonraki sorumluluğun da satın alan şahsa ilişkin olduğuna dair taahhütname alıyoruz. Böylelikle herkes kendisini garantiye almış oluyor.
Şu anda yönetmelik kapsamında yenileme yapmayan firmalar bunu yapamıyor. Ayrıyeten, bir yere telefon yenilettiğiniz vakit, telefonunun hangi süreçlerden geçtiği, kullanılan modüllerin kalitesi, yepyeni modüllerde oynama olup olmadığı, verilen garantinin kimin teminatında olduğu bilinmiyor. Yönetmeliğe tabi olan yenileme merkezleri ise devlet tarafından yetkilendirilmiş, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından periyodik olarak denetimleri yapılan firmalar oluyor.”
“Sıfır telefona istek düşecek”
Garantili Teknoloji Genel Müdürü Sucuoğlu, batarya içindeki bileşenlerin çok zehirli olduğunu belirterek, “Bu zehirli bileşenler toprağa karıştığı vakit toprağı, içme sularını zehirliyor. Cep telefonunun çöpe atılması engellenince hem etraf kirliliği önlenmiş oluyor hem de iktisada katkıda bulunuluyor.” dedi.
Yenilenmiş cep telefonlarının en kıymetli katkılarından birinin atıl biçimde bekleyen ya da çöpe atılacak telefonların tekrar iktisada kazandırılması olduğuna işaret eden Sucuoğlu, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bu sayede cep telefonu ithalatında önemli bir düşüş olacağını ve bu düşüşle birlikte yurt dışına çıkan milyonlarca dolar ve avronun ülkemizde kalacağını düşünüyoruz. Yenilenmiş telefonların piyasaya çıkmasıyla birlikte her şeyden evvel sıfır telefona isteğin düşeceğini biliyoruz. Zira yenilenmiş telefonlarla sıfır telefonlar ortasında performans açısından hiçbir fark bulunmuyor. Ekonomik olarak onlardan çok daha ucuz olduğu için kullanıcılar bir müddet sonra yenilenmiş telefonlara yönelecektir.
Maksadımız, ‘bayi’ ismi verdiğimiz yetkili alıcı ve satıcılarımızda Türkiye çapında çabucak her noktada yenilenmiş cep telefonu hizmetini halkımıza sunmak. Yenilenmiş telefon satış mağazamızı İstanbul Bakırköy’de açtık ve bu mağazaların sayısı süratle artacak. Yenileme süreci uyguladığımız telefonları son kullanıcılardan topluyoruz. Bu son kullanıcı gerçek ya da hükmî kişi olabilir. Örneğin, bir firmanız var ve çalışanınıza telefon veriyorsunuz. Bu telefonları aşikâr bir kullanımdan sonra yeniletmek istiyorsunuz. Hukuksal kişi olarak bu telefonları bize verip yeniletip geri alabiliyorsunuz ya da bize satabiliyorsunuz.”