

ÇERKESYA
“Çerkesya 19. Yüzyıl Tarih ve Etnografyası” adlı kitap, Chiviyazıları yayınevinin Mjora dizisi tarafından Mayıs 1998 tarihinde İstanbul’da yayımlandı. Leonti Yakovleviç Lyulye’nin makalelerini içeren kitabın Rusçadan çevirisi Murat Papşu tarafından yapıldı. Kapak tasarımını Paxajansın yaptığı kitap, Özcan Sapan tarafından yayına hazırlandı.
Kitabın birinci bölümünde, Çerkeslerin (Adığe), Abhazların (Azeğa) ve onlarla komşu dağlı halkların yaşadığı ülkeye genel bir bakış ve Azeğa (Abhaz) kavimleri; ikinci bölümünde Natuhajlar, Şapşığlar ve Abadzehler; üçüncü bölümünde, Çerkeslerde inançlar, dini törenler ve boş inançlar; dördüncü bölümünde, Şapsığların ve Natuhajların toplumsal kurumları ve gelenekleri yer alıyor.
Kitabın arka kapağında: “Rusya'nın Kafkasya'yı işgal etmek ve işgal ettikten sonra yönetmek için gerekli coğrafi, siyasi, etnografik vb. bilgileri elde etmeye yönelik araştırmalar yaptırmak, kurumlar kurmak için sürekli çalışmaları vardı. Zaten bu durum imparatorluğun geleneksel politikası haline gelmişti. Bunun için çok sayıda yabancı uyruklu bilim insanları o bölgelerde çalıştırılmıştır. Bu isimlerden biri de Lyulye’dir. Kitap, 1820-1862 yıllarında Rusya hizmetinde Çerkesya'da ‘özel görevli memur’ olarak çalışan Fransız asıllı Lyulye'nin yazdığı makalelerden oluşmaktadır. Kitabın en önemli özelliği, yazarının o dönemde toprakları Rusya tarafından henüz işgal edilmemiş ve Rusya etnografyasında az tanınan Çerkes boylarının (Abadzeh, Şapsığ ve Natuhajların) arasında bizzat kalarak dillerini öğrenmiş, yaşam tarzları ve kültürleri hakkında doğrudan gözlem yapabilmiş olmasıdır. Bugün Abadzehler ve Şapsığlar Türkiye'de yaşayan Çerkesler içinde nüfus olarak en büyük grubu oluşturmaktadır. Kafkasya'da ise Karadeniz sahilinde ve Adıgey Cumhuriyeti’nde yaşayan on bin kadar Şapsığ, onlardan daha az sayıda da Abadzeh kalmıştır. Ubıhların tamamı Türkiye'de yaşamaktadır. Natuhayların adı ise sadece tarih kitaplarında kalmıştır.” deniliyor.
Edinme telefonu: 0216 330 90 01