Sosyal fobi günümüz toplumunda her yaş kesiminden oldukça sık görülmeye başlanan bir sıkıntı haline gelmiştir. Bununla birlikte, bu sıkıntıdan muzdarip olan insanların bu konuda bilinçlenmesi ve doğru yönlendirilmesi de ciddi bir önem taşımaktadır.
Sosyal Fobi Nedir?
Sosyal kaygı veya sosyal anksiyete bozukluğu olarak da bilinen sosyal fobi; bireyin sosyal koşullarda ve ortamlarda negatif değerlendirileceği, hata yapacağı gibi baskın düşünceler üzerine korku ile yoğun kaygı duyması ve bu durumdan kaçınma veya erteleme gibi davranışları göstermesi olarak adlandırılan bir kaygı bozukluğudur.
Kişi özellikle utanılacak bir eylemde bulunmaktan ve kendisini izleyen veya izlediğini düşündüğü insanların ona olan bakışının kötü yönde değişeceğinden korkmaktadırlar. Sosyal anksiyetesi olan bireyler belirli bir veya birden fazla ortama karşı kaygı geliştirmiş olabilecekleri gibi daha geniş koşullara karşı yaygın bir fobi de edinmiş olabilirler.
Sınıf içi bir sunum, iş yerindeki bir toplantı veya bir mağazada kasiyer ile iletişimde bulunmak bu durumlara verilebilecek basit örneklerdir.
Bu sosyal ortamlarda bulunan kaygılı bireylerde anksiyete fiziksel belirtiler ile kendisini belli edebilir. Bu belirtiler; terleme, titreme mide ağrısı ile kasların gerinmesi olarak çeşitlilik gösterir. Birey özellikle duyduğu kaygının belirtilerinin insanlar tarafından gözleneceğinden ve küçük düşeceğinden korkmaktadır.
Buna rezil olma ihtimalinden duyulan bir korku olarak da bakabiliriz.
Ne Sıklıkta Görünür?
Veriler gösteriyor ki sosyal anksiyete bozukluğu depresyon ve alkol bağımlılığının ardından en sık karşılaşılan üçüncü psikolojik rahatsızlıktır.
Bu yaygınlık toplumun çeşitli kesimlerinden farklı oranlarda görülebilmektedir. Toplum içinde birçok kesimden birey kendisini utangaç veya çekingen olarak tanımlasa da bu belirtiler sosyal fobi tanısını alabilecek seviyede ağır yaşanmıyor olabilirler. Bu noktada önemli olan bu çekingenlikten ziyade korku ve kaçınmanın bireyin hayatında neleri etkilediği ve değiştirdiğidir.
Bununla birlikte korkulan durumla her karşılaşılmasında, bireyin kaygı ve kaçınma davranışı tetiklenmektedir. Sosyal fobi insanların akademik, sosyal ve iş hayatlarında ciddi yetersizliklere ve işlev bozukluğuna yol açabilir. Bunların sonucu olarak da kişi kendisini eksik biri olarak görmeye ve belirli konularda özgüvenini yitirmeye başlar. Birçok öğrenci sınıf içi veya sosyal iletişimde, sunumlarında yaşadıkları kaygıdan şikayetçiyken yetişkinlerde de aynı durum iş hayatında görülebilmektedir. Özellikle sosyal ortamlarda travmatik deneyimlere sahip bireylerin bu sıkıntıya sahip olma riski artabilmektedir.
Bilinçli Olmak!
Herhangi bir tedavi uygulanmazsa sosyal fobi, bireyin ileriki yaşlarında etkisini sürdürüp ve farklı alanlarda işlevini bozmaya devam eder. Sosyal fobinin hayat kalitesini oldukça düşürecek bir hale gelebileceğini bilmek sorunun tedavisine atılacak adımda önemlidir.
Bu rahatsızlığın bir kaygı bozukluğu olduğunun bilincinde olmak ve sorunun tedavisi için gereken adımları atmak bireyin işlevsel bir hayat sürmesi için oldukça mühimdir.
Eğer bir sosyal fobiniz olduğunu düşünüyorsanız, mutlaka bir psikiyatri hekimine başvurunuz. Hekiminiz size uygun ilaç tedavisini ve/veya psikoterapiyi önerecektir.
İhtiyacınız olduğunda Psikademi Psikologları yanınızda! Hemen tıklayın ve randevu alın…
Kaynakça
Binbay, Z. ve Koyuncu, A. (2012). Sosyal Anksiyete Bozukluğu ve Duygudurum Bozuklukları Birlikteliği. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(1), 1-13. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/115089
Dilbaz, N. (1997). Sosyal Fobi. Psikiyatri Dünyası, 1, 18-24.