Yazarlar Kim ve Mauborgne “Mavi Okyanus Stratejisi” isimli kitaplarında pazarları “kızıl okyanus” ve “mavi okyanus” olacak şekilde iki grupta sınıflandırırlar. Kızıl okyanus; mevcut pazardaki talebi bölüşmektir, şirketlerin kanlı rekabet alanında didişmesidir. Kızıl okyanus; maliyet-değer ödünleşmesi yapmak, stratejiyi YA düşük maliyet YA DA farklılaşma üzerinden oluşturmak zorunda kalmaktır. Kızıl okyanus, şirketlerin mevcut talepten pay alabilmek için kıyasıya mücadele ettikleri pazar alanıdır. Kızıl okyanusta “farklılaşmanın” maliyeti çok yüksektir, çünkü herkes “en iyi uygulama” ile rekabet etmek zorundadır.
Mavi okyanus; rekabetin HEMEN oluşamayacağı bir pazar boşluğu bulmak, rekabeti geçici süre devre dışı bırakmak, yeni talep yaratmak ve ona hizmet etmek, değer-maliyet ödünleşmesi zincirini kırıp atmak, stratejiyi HEM düşük maliyet HEM DE farklılaşma üzerine kurmaktır. Mavi okyanus, talebi bölmek yerine talebi artırmaktır. Mavi okyanus, önceden göz ardı edilmiş alıcı grubunu tespit etmektir. Mavi okyanusa ulaşmanın yollarından biri ürünün kendisi değil “tamamlayıcısı” üzerinden değer yaratmaya çalışmaktır.
Kendine “mavi okyanus” yaratabilmiş olan “düşük maliyetli hava yolu taşımacılığı” modeli üzerinden aktaralım:
• YOK ET: Sektördeki kritik bir rekabet unsurunu YOK ET. Örnek: bedava yiyecek ve içecek
• AZALT: Sektörün standardı haline gelmiş bir ürünü AZALT. Örnek: koltuk rahatlığı beklentisi
• YARAT: Sektörde olmayan bir şeyi YARAT. Örnek: Düşük fiyatlı uçuş imkânı
• YÜKSELT: Sektörde olan bir standardı YÜKSELT. Örnek: Direk kanallardan bilet satışı
“Strateji, neyi YAPMAYACAĞINI tercih etmektir” der Michael Porter. Haklıdır.