Geçici İş İlişkisi Nedir?
Geçici iş ilişkisi tasarısı TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonundan geçerek özel istihdam bürolarına, geçici işçi ve işveren ile sözleşme yaparak geçici olarak işçiyi işverene devri yetkisi veriyor.Kabul edilen iş kanunuyla Türkiye İş Kurumu Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile beraber özel istihdam burolarının faaliyet alanları artırılıyor ve geçici iş ilişkisi kurma durumuda özel istihdam bürolarına verilyor. Geçici iş ilişkisi, özel istihdam büroları ile birlikte veya holding çatısı altında yada aynı şirket topluluklarına bağlı iş yerlerinde istihdam edilerek yapılabilecek.
Esnek çalışma modeli tasarısında özel istihdam bürolarına işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak, işçisini geçici olarak işverene devri yetkisi geliyor. Fakat bunun için özel istihdam büroları Türkiye İş Kurumundan geçici işçi sağlama izni alması gerekicektir.
Geçici iş ilişkisi hangi durumlarda oluşur?
Temizlik işleri, mevsimlik tarım işleri, yaşlı, hasta ve çocuk bakımı vb.. ev hizmetlerinde, süre sınırı olmadan geçici iş ilişkisi oluşabilecek.
Doğum izninde ve doğum sonrasında sınırlı çalışma hakkı kullanan çalışanların, iş sözleşmesinin askıya alınmış çalışan ve askerlik hizmetini yapan çalışanlar yerine başka bir işçi ile geçici iş ilişkisi kuranlar bu durumların devamı süresince geçici iş ilişkisi kurulabilecek.
İşletmenin aralıklı olarak yapılan işlerinde, iş sağlığı ve güvenliği bakımından acil yapılması gereken işlerinde ya da işletme üretimini önemli seviyede etkilen sebeplerin çıkması durumunda, işletme iş büyüklüğünün öngörülmemiş seviyede artması durumlarında ve dönem dönem ortaya çıkan iş artışları durumlarında en fazla 4 ay süreyle geçici iş ilişkisi oluşturulabilecek.
Geçici işçi ilişkisinde mevsimlik işler hariç dönem dönem oluşan iş artışları dışımda, toplam 8 ayı geçmemek kaydıyla en fazla iki defa yapılabilecek. Süre sonunda aynı işle ilgili 6 ay geçmedikçe geçici işçi çalıştırılması yapılamıyacak.
Kamuda ve Madenlerde Geçici İş İlişkisi Kurulamayacak
Toplu olarak işçi çıkarılmış işletmelerde 8 ay boyunca, kamu kurum ve kuruluşlarında, yer altı madenlerinde geçici işçi çalıştırılamayacak.
İşlermede eğer grev ve lokavt varsa iş ilişkisi kapsamında geçici işçi çalıştırılamayacak.
İşletme iş hacminde ön görülmemiş ölçüde artması durumunda çalıştırılan geçici işçi sayısı, işletmede bulunan işçi sayısı dörtte biri geçemeyecek. 10 ve daha az işçi çalıştırılan işletmelerde, 5 işçiye kadar geçici işçi çalıştırabilecek.
İşçi sayı tespitinde geçici işçiler, çalışma süreleri dikkate alınarak tam zamanlı çalışan olarak devam esebilecekler.Geçici iş ilişkisi bulunan çalışanlar, engelli işçi çalıştırma kontenjan hesaplamalarına dahil edilmeyecek.İşletme, iş sözleşmesi feshedilen işçisinin iş fesih tarihinden itibaren 6 ay dolmadan geçici işçi çalıştıramayacak.
Geçici iş ilişkisi bulunan çalışanlar, özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans ve borç alamayacak.
Geçici işçiler sosyal haklardan yararlanabilecek
Geçici iş ilişkisi bulunan çalışanlar, çalıştıkları dönem boyunca ulaşım, kantin, yemek ve çocuk bakım hizmetleri gibi sosyal haklardan, çalışmadıkları zamanlarda da özel istihdam bürosundaki eğitim ve çocuk bakım hizmetlerinden yararlanabilecek.
Sözleşme süresinin dolmasına rağmen geçici işçinin iş ilişkisi devam ederse, belirsiz süreli iş sözleşmesi geçerli sayılacak. Bu durumda özel istihdam bürosu, işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresince sorumlu olacak.