Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), periyodik olarak üye ülkelerin istihdam, eğitim ve öğretim süreçlerinin dışında kalan gençlerinin sayısını araştırıyor. 15-19 yaş aralığındaki erkek ve kadınlar ile 20-24 yaş aralığındaki kadın ve erkekler olmak üzere iki kategori, dört grupta yapılan araştırma verileri Türkiye’nin OECD ortalama verilerinin çok üzerinde olduğunu gösteriyor. Araştırmaya göre, Türkiye‘de gençlerin neredeyse üçte biri istihdam, eğitim ve öğretimde yer almıyor!
OECD: Türk gençlerinin üçte biri boşta geziyor
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından sağlanan gösterge ile istihdamda, eğitimde veya öğretimde yer almayan gençlerin (NEET) oranını, belirlenen yaş grubundaki toplam gençlerin cinsiyetine göre yüzdesi olacak şekilde sunuluyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) araştırması 15-24 yaş aralığındaki gençleri 15-19 ve 20-24 olarak iki farklı grupta cinsiyete göre ele alıyor.
İşte, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) istihdamda, eğitimde veya öğretimde olmayan gençler (NEET) araştırma verileri.
NEET göstergesinde yer alan 15-19 yaş aralığındaki gençlerin verileriyle 20-24 yaş aralığına ait veriler karşılaştırıldığında; her iki grupta da hem kadın hem erkeklere ait oranların neredeyse ikiye katlandığı görülüyor!
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalama değerleri ise durumun ciddiyetini daha da net bir şekilde gözler önüne seriyor!
OECD verilerine göre 20-24 yaş aralığında kadınlarda; istihdam, eğitim ve öğretimde yer almayanların oranının en yüksek olduğu ülke %56.2 ile Güney Afrika oluyor. Güney Afrika’yı %45.2 ile Türkiye ve %37.8 ile Kolombiya takip ediyor.
GENÇLER NEDEN EVDE OTURUYOR?
Türkiye’de gençlerin neredeyse 3’te 1’i çalışmazken, Hollanda’da bu oran 22 kişide 1! Peki, Türkiye’de gençler neden çalışmıyor?
Esasında çok yönlü olarak cevap aranması gereken en önemli soru budur. Bunun başlıca sebepleri şunlar olabilir:
Z Kuşağı Faktörü: İletişim çağının nimetlerinden en fazla faydalanan Z kuşağı, diğer kuşakları en fazla şaşırtan kuşaktır. Kendileri hakkında; her şeyi sorgulamaları, minimalist yaklaşımları, çalışmayı hayatın esası olarak görmemeleri gibi birçok neden sıralanmıştır. Ancak listedeki birçok ülkenin kendi Z Kuşağını istihdam ve eğitim süreçleri içinde tutabilmeyi başarmış olması, bu tezin geçerliğini tartışmalı hale getirmektedir. O zaman muhtemelen sorun kuşakta değildir?
Yanlış Eğitim Planlaması: Sınava hazırlığı esas alan ezberci eğitim sistemi Türkiye’nin geçmişi uzun yıllara dayanan bir sorunudur. Gençlerin yetenekli oldukları alanlar yerine üniversite sınavına yönlendirilmesi verimlilik ve yaratıcılığın azalmasına neden olmuştur. Ailesinin yüksek beklentilerinden de etkilenen ve Boğaziçi hayalleri kuran bir öğrencinin nihayetinde Ardahan’daki bir yüksekokula kayıt yaptırabilmesi, doğal olarak bu gençlere daha o yaşlarda hayatlarındaki en büyük kırılmayı ve moral bozukluğunu yaşatmaktadır. Diğer yandan, ara eleman yetiştiren okulların ihmal edilmesi de teknik personel açığının en büyük sebebi olmuştur.
Daralan İstihdam İmkânları: Piyasanın ihtiyacı ara eleman kadroları iken gençlerin birçoğunun yükseköğrenim yapması, doğal olarak onların da beklentilerini yükseltmiştir. Bu durumda eleman ile yapılacak işi buluşturma sorunu yaşanmaya başlamıştır. Lisans diplomasına sahip milyonlarca genç bir türlü istihdam edilememektedir. Üstüne üstlük uydurulan “atanamayan” tabiri de gençlerin pasif bir beklenti içine girmelerine neden olmaktadır.
Yetersiz Gelir Düzeyi: İş hayatında asgari ücretin sürecin neredeyse tamamı için bir alışkanlık haline getirilmesi kendini geliştirmek isteyenler için adeta bir engel haline gelmiştir. Yaşanan yüksek enflasyona bağlı olarak standart bir çalışanın yatırım yapma imkânlarının azalması, çalışmaya olan iştahı da azaltmıştır. Sorumluluk almaktan kaçınan, evlenmeyi erteleyen, ebeveynlerinin yanında bir lokma – bir hırka, bir de wifi beklentisi ile sınırlı şekilde yaşamayı tercih eden gençlerin sayısı hızla artmaktadır.
Yabancı İşçiler: Kaçak şekilde çalışan ve kayıtlara girmeyen yabancı kaçak işçiler tabii ki istihdamın önündeki en büyük engellerden birisidir. Tek kuruş prim yatırmamalarına rağmen gelecekte Türk sağlık, emeklilik ve hatta sosyal yardımlaşma sisteminden yararlanma ihtimalleri en büyük endişelerden birisidir.
SGK SİSTEMİ NE OLUR?
Tarım, üretim ve hizmet sektörlerindeki büyük işgücü açığına rağmen gençlerin üçte birinin evde oturuyor olması çok büyük bir sorundur. Bekar kadınlara ömürleri boyunca anne ve babasından ayrı ayrı emeklilik maaşı bağlanması sistemi, özellikle genç kadınları çalışma fikrinden ve iş hayatından uzaklaştırmaktadır. Hayatı boyunca bir gün dahi çalışmadan hem SSK hem de Emekli Sandığından yetim aylığı alan insanlar mevcuttur. Yukarıda bahsettiğimiz yabancı işçilerden kaynaklanan kayıplar da hesaba katıldığında gelecek hem çalışanlar hem de emekliler için pek de parlak görünmemektedir.