Libya’da yaşanan son gelişmeleri değerlendirne Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başbakanı Fayiz es-Serrac’ın istifa kararı ile ilgili de konuştu.
“Sayın Serrac yaptığı açıklamada kurul ve başkanlık ile ilgili yapılan çalışmalara fırsat tanımak ve onların daha sağlıklı bir biçimde ilerlemesi için vazifesi bırakılabileceğini söz etti. Kendisiyle yaptığımız görüşmelerde de orada tekrar bir yapılanmaya giderken tahminen kendisinin yapacağı katkıların daha direkt ve sağlıklı olması için bu türlü bir yolu tercih edebileceğini söz etti” diyen Kalın, şunları söyledi:
“ Her halükârda Başkanlık Kurulu ve Meclis orada, Sayın Serrac ile bizim temaslarımız doğal ki devam edecek. Zira kendisiyle son 1-1.5 yıl içerisinde yakın çalıştık. Cumhurbaşkanımızın aldığı inisiyatif sayesinde, Trablus’taki Ulusal Mutabakat Hükümeti sağlam bir biçimde Libya’nın yasal hükümeti olmaya devam ediyor. Birebir vakitte memleketler arası tanınırlığı da bu süreçte güçlendi. Münasebetiyle bireylerden bağımsız olarak Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin kurumsal manada daha düzgün bir noktada olduğunu söyleyebiliriz.”
‘Mutabakat Hükümeti’ne dayanağımız de motamot devam edecek’
Libya’da son 10 yılda çok fazla siyasi aktör değişimi olduğuna işaret eden Kalın şunları kaydetti: “Tabii şahıslar, isimler de değerli. Son analizde bu aktörler üzerinden bu müzakereler yürüyor, bu çalışmalar devam ettiriliyor. Orada doğal öteki aktörlerle de bizim temaslarımız sürüyor, sürmeye de devam edecek. Önümüzdeki günlerde Sayın Cumhurbaşkanımızın da söz ettiği üzere oraya heyetlerimiz gidebilir. Libya ile bu trafiğimiz devam edecek. Zira biz Libya’nın istikrar ve güvenliğini hem Kuzey Afrika’nın hem de Akdeniz’in güvenliği ve istikrarı açısından da değerli görüyoruz. Bizim için de değerli bir ülke Libya. Ayrıyeten Aralık 2019’da yaptığımız güvenlik işbirliği ve eğitim mutabakatı çerçevesinde de biz orada Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne de takviye veriyoruz. Bu dayanağımız de motamot devam edecek. Ve bunun devam etmesi gerektiğinde kendileri de ısrarcılar. Hem siyasi manada takviye verilmesi hem askeri mevzularda eğitim ve işbirliği yapılması hem de ekonomik alanda Türk firmaları ile orada altyapı yatırımlarında, hastane, sıhhat, yol, ulaştırma üzere öbür alanlarda, güç üzere başka kesimlerde de işbirliği yapılması konusunda onlar aslında istekli. Münasebetiyle bizim Libya ile olan bu çok kapsamlı bağlantılarımız her halükârda devam edecek. Lakin alışılmış ki bu siyasi süreci de yakından takip edeceğiz.”
‘Bu muahedeler bu siyasi süreçten etkilenmez’
Serrac’ın istifasının, Libya ile Türkiye ortasında imzalanan ‘Güvenlik ve Askeri İş birliği Mutabakat Muhtırası’ ile ‘Deniz Yetki Alanlarının Sonlandırılmasına Ait Mutabakat Muhtırası’nı nasıl etkileyeceğine ait soru üzerine Sözcü Kalın, şu karşılığı verdi:
“Bu muahedeler bu siyasi süreçten etkilenmez, zira bunlar hükümetin aldığı karar, şahısların aldığı karar değil. Başkanlık Konseyi’nin aldığı kararlar, geçerliliğini motamot koruyor. Esasen bizim o mutabakat çerçevesinde ilgili arkadaşlarımız, kurumlarımızın temsilcileri de orada çalışmalarına devam ediyor. Sayın Serrac misyonundan ayrılsa bile, onun çalışma grubu, Meclis’teki başka temsilciler, bakanlıklardaki öteki vazifeliler, sorumlular ki onlar da sık sık Türkiye’ye gelirler masraflar, bu trafiği devam ettirirler. Bu çalışmaların ve işbirliğinin devam etmesi konusunda tam bir kararlılık içerisindeler.”
‘Akdeniz’de güç konferansına olumlu bakıyoruz’
İbrahim Kalın, tıpkı formda Doğu Akdeniz’de adil, paylaşımcı ve bütün kıyıdaş ülkelerin içinde olduğu bir güç perspektifinin geliştirilebileceğini lisana getirirken şöyle konuştu:
“Siyasi ihtilaflarımız olabilir. Evet, bizim de şu anda İsrail ile, Mısır ile kimi siyasi görüş ayrılıklarımız var, ihtilaflarımız var. Bunlar güç konusunda işbirliği yapmanın önüne illa da bir pürüz olmak zorunda değil. Zira hepimiz son analizde bu coğrafyanın bir kesimiyiz, coğrafyayı değiştiremeyeceğimize nazaran bu gerçekler ışığında hareket etmemiz gerekir. O yüzden de son periyotta daha sık lisana getirilen bütün Akdeniz’e kıyıdaş ülkelerin iştirakiyle, adil ve paylaşımcı bir güç platformu konferansı, toplantısı ya da süreci başlatılmasına biz olumlu bakıyoruz. Cumhurbaşkanımız da esasen bunu muhataplarına iletti, söz etti. Hem AB Liderine hem Sayın Merkel’e, muhtemelen önümüzdeki hafta yapılacak görüşmelerde de bu husus tekrar gündeme gelecek. Biz buna olumlu bakıyoruz. Zira ihtilaflı alan, bölge diye tanım edilen yerlerde de bir zenginlik varsa bunlar paylaşılabilir. Bunların sistemleri, modaliteleri geliştirilebilir, çalışılabilir. Bu güç ve imkansız bir şey değil. Hasebiyle Doğu Akdeniz’deki güç kaynaklarını bütün ülkelerin yararına olacak bir kaynağa, bir kıymete dönüştürebiliriz.”
‘Rum Kesimi’ne gidiyorsan Türk Kısmına de gideceksen’
ABD’nin son devirde Kıbrıs’a yönelik adımlarına değinen Sözcü Kalın, ABD’nin Kıbrıs’a uygulanan silah ambargosunu kaldırması, Rum Bölümü ile ‘Kara, Açık Denizler ve Liman Güvenliği Merkezi’ kurulmasına dair mutabakat imzalaması ve Yunanistan ile Batı Trakya’da Türklerin ağır olduğu İskeçe bölgesinde ortak tatbikat yapması ile ilgili şu görüşleri lisana getirdi:
“ABD’nin bu tek taraflı adımları sürece katkı vermez. Silah ambargosunun kaldırılmasından sonra Amerikan Dışişleri Bakanı’nın Kıbrıs Rum Kısmı’nı ziyaret etmesi, Türk tarafına geçmemesi, oradakiler ile temas etmemesi, bize nazaran çok tek taraflı, taraflı ve sürece katkı sağlamayan bir tutumdur. Amerikan yetkililerinin ‘bölgede tansiyon olmasın, adil paylaşım olsun’ açıklamalarının somut aksiyonlarla desteklenmesi gerekir. Sayın Pompeo’nun bu ziyaretleri, Amerikan idaresinin aldığı bu kararlar maalesef bunu teyit eder tarafta değil. Ve burada şayet Amerika sürece katkı vermek istiyorsa, adil ve eşit bir tavır içerisinde olması gerekir. Rum Kesimi’ne gidiyorsan Türk Kesitine de gideceksen, Rum Kısmının görüşlerini alıyorsan, Türk tarafının görüşlerini de dikkate alacaksın. Adaletli davranmak bunu gerektirir. Münasebetiyle ABD burada adil ve tarafsız bir rol oynayacaksa, bir katkı sunacaksa bunu yalnızca bir tarafın, yani Rum tarafının görüşlerini dikkate alarak, Rum tarafıyla temas kurarak yapamaz. Kesinlikle Türk tarafıyla da temas kurması gerekir.”
‘Bizim açımızdan bu iki bahis masada olmaya devam edecek’
Kasım ayında ABD’de yapılacak başkanlık seçimlerinin Türkiye’yi nasıl etkileyeceğine ait soruyu yanıtlayan Kalın, “Bizim açımızdan Türk Amerikan ilgilerini zehirleyen iki tane temel sorun budur. Birisi Amerika’nın PYD/YPG’ye verdiği takviye, ikincisi de FETÖ konusunda şu ana kadar Türkiye’yi tatmin edecek, Türkiye’nin ulusal çıkarlarını garanti altına alacak adımlar atmamış olmaması. Yeni gelecek idare, Trump idaresi devam edebilir, Biden idaresi gelebilir, bizim açımızdan bu iki mevzu masada olmaya devam edecek. Doğal ki öteki güç, güvenlik, Suriye, Irak istikrar ve başka birçok mevzu bunlar da masamızda olmaya devam edecek. Libya, Doğu Akdeniz, Filistin sıkıntısı ki orada da bizim eleştirel halimizi biliyorsunuz, bunlar devam edecek. Münasebetiyle şahıslardan bağımsız olarak bizim önceliklerimiz bunlar” diye konuştu.
‘Pandemi Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin başarını teyit etti’
Temmuz ayında 2 yılını dolduran Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi hakkında değerlendirmelerde de bulunan Sözcü Kalın, bu sistemin çok daha aktif bir idarenin ve direkt halkın oylarıyla gelen bir iktidarın neler yapabileceğini açık ve net bir biçimde gösterdiğini söyledi.
Kalın, “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin aktifliğini en düzgün test eden ve teyit eden süreç şu 4-5 aydır yaşadığımız salgın süreci oldu. Bu aktif ve süratli karar verebilme düzeneği sayesinde Cumhurbaşkanımız bütün bu hususlara şahsen vaziyet ederek kararlarını aldı ve kararnamelerle direkt talimatlarla bakanlıklarımız, kurumlarımız üzerinden, vatandaşlarımızın en temel gereksinimlerinden bir tanesi olan sıhhat konusunda çok yeterli bir noktaya geldik. Kamu güvenliği, besin güvenliği, ulaştırma, güç, iktisat, o kadar çok boyutu var ki, bir bütün halinde insicam halinde bu süreç çok düzgün yönetildi” görüşünü tabir etti.
‘AK Parti ve MHP’nin oluşturduğu bu ittifak son derece güçlü bir formda de devam ediyor’
Sistemin güvenlik, ulusal savunma, dış siyaset, istihbarat, savunma sanayi ve öteki bütün büyük başlıklarda çok daha faal bir model ortaya koyduğunu vurgulayan Kalın, “Türkiye’de siyasi kaosun olmaması, zayıf koalisyon hükümetlerinin ürettiği maliyetlerin tekrar bu ülkeye yük olmaması için Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin motamot bu halde devam etmesi gerekiyor. Bunun siyasal tabanı da Cumhur İttifakı olarak esasen son derece güçlü şu anda, yani AK Parti ve MHP’nin oluşturduğu bu ittifak son derece güçlü bir biçimde de devam ediyor. Bunun dışındaki siyasi tartışmaları biz biraz fuzuli görüyoruz. Fakat olağan ki demokrasi tıpkı vakitte farklı seslerin yükseldiği bir siyasal sistemdir. Muhalefet de kendi görüşlerini olağan ki lisana getirecek. Bunlar yapan, yol gösterici olursa bence iktidarıyla, muhalefetiyle herkes kazanır” dedi.
‘Kısıtlamalar salgının seyrine bağlı’
İbrahim Kalın, günlük koronavirüs hadise sayılarındaki yükselişin beraberinde sokağa çıkma kısıtlamalarını getirip getirmeyeceğine ait soruyu ise şöyle yanıtladı:
“Burada baştan beri hükümetimizin aldığı önlemler bütün dünyada örnek kabul edildi biliyorsunuz hamdolsun biz bu süreci dünyada en yeterli yöneten ülkelerden birisi olduk. Lakin Kurban Bayramı’ndan sonra bir gevşeme oldu. Kurban, ziyaretler, seyahatler, tatil vesaire şu yahut bu münasebetlerle. Artık bilhassa grip nezle dönemine girdiğimiz bu Eylül-Ekim aylarında artık tekrar toparlanmamız lazım. Yani illa hadise sayılarının 10 katı, 20 katı, 30 katı artmasını beklememek lazım, şu anda bu gerçek bir tehdit olarak etrafımızda dolanıyor, her gün görüyoruz, beşerler ölüyor, yakalanıyorlar, entübe olanlar var, ağır bakıma alınanlar var. Aşı bulunup yaygın bir formda ve inançlı bir biçimde kullanılana kadar ve tahminen ondan sonra da bir süre daha biz bu paklık maske ara, Cumhurbaşkanımızın formülasyonuyla ‘Tamam’ formülünü sıkı bir halde uygulamak zorundayız. İlla devletin zecri önlem almasını beklememek lazım. Burada toplum şuuru son derece kıymetli. Toplumun kahir ekseriyeti bunlara uyuyor; fakat uymayan bir kitle var ve maalesef genelde taşıyıcılar ve olayların artmasına sebep olan şahıslar de bunlar. Öbür ülkelerde de hala olay sayılarında önemli artışlar var, biz aldığımız önlemler çerçevesinde denetim altında tutuyoruz; ancak yani 7’den 70’e bütün vatandaşlarımızın önlemler konusunda çok sıkı odunsuz davranması gerekiyor.”