Yapı ruhsatları alınmadan inşaat süreçlerine devam eden yapılarda veya da ruhsatına aykırı olarak fazladan katın çıkılması durumuna halk ifadesiyle kaçak kat deniyor.
Peki, kaçak kat cezası ne kadar? Kaçak kat ihbarının dışında, inşaat çalışmalarına başlanmış olan bir yapının kendisinin ya da bir katının belediye kayıtlarında olmaması dahilinde yapının kaçak olduğu tespit edilebiliyor.
İmar Kanununun 32.maddesi gereğince, ruhsata aykırılık olan yapılarda ise, bu aykırılığın giderilmiş olabilmesi halinde herhangi bir ceza uygulaması da yapılmıyor. Fakat kaçak tespitinden otuz gün sonra hala daha aykırılık giderilmediyse de imar mevzuatında yer alan birtakım cezaları bulunuyor.
Kaçak Kat Cezası İmar Kanunu Maddesi
İmar Kanununun Madde 42 gereğince bu maddede belirtilmiş olan ve imar mevzuatına aykırılıklar teşkil eden fiillerin ya da hallerin tespit edildiği tarihten itibaren ise on iş günü içerisinde ilgili olan idare encümenince gerekli sorumlular hakkında, üstlenilen her sorumluluk için ayrı ayrı şekilde bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanıyor.
Ruhsat alınmaksızın ya da ruhsata, ruhsat ekine etüt ve projelere ya da imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan yapıların sahiplerine, yapı müteahhidine ya da aykırılığı altı iş günü içinde idareye ivedilikle bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapıların özelliklerine mülkiyet durumlarına, bulunduğu alanların özelliğine, durumuna, niteliğine ya da sınıfına, yerleşmeye ve çevrelere etkisine, can ya da mal emniyetini büyük bir şekilde tehdit edip etmediğine veya aykırılığın büyüklüğüne, 500 Türk Lirasından az olmamak şartıyla, idari para cezaları uygulanıyor.
Peki, yıkım ve imar para cezası nedir?
Yıkım ve İmar Para Cezası
Yapılan denetimler ya da şikayetler neticesinde imara aykırı olan yani kaçak inşaatların yapıldığı tespit edildiği an, inşaatı yapan kişi hakkında belediyeler ya da il özel idareleri tarafından bazı cezalar da uygulanıyor. Buna göre ise kaçak inşaatların tespit edilmesi ve sonrasındaki süreçler şu şekilde işliyor:
- İlk olarak ruhsatsız olan yapı hakkında Yapı Tatil Tutanağı düzenlenip mühürleniyor.
- İmar mevzuatına aykırı bir biçimde yapı yapılması sebebiyle İmar Kanunu yer alan 42. maddesinin 2. fıkrasına göre de belediye ya da il özel idaresi encümeni tarafından ilgili kişilere idari para cezası veriliyor.
- Verilen bu sürenin içinde eğer yapı yıkılmıyor ya da söz konusu olan aykırılık giderilmiyorsa İmar Kanunu’nun 32. maddesi gereğince uygun şekilde belediye veya il özel idaresi encümeni tarafından yıkım kararı hızlıca alınıyor.
- Verilen sürenin içinde yapı yıkılmazsa veyahut da aykırılık giderilmiyorsa İmar Kanunu’nun 42. maddesine göre belediye veya il özel idaresi encümeni tarafından da ikinci defa idari para cezası kesiliyor. Kaçak kat cezası işlem süreçleri bu şekilde sıralanıyor.
Kaçak Kat Cezası İşlemleri
Görüldüğü gibi, kaçak inşaatlar hakkında yıkım kararları verildiği gibi, inşaatları yapan kişiler de çok ciddi miktarlarda imar para cezası ile karşı karşıya kalıyor. Özellikle de 26 Mart 2020 tarihli Kanunu’nun 42. maddesindeki 2. fıkrasına eklenmiş olan bendi ile imar para cezaları ciddi oranda artıyor.
Bu saydığımız işlemlerin hepsine karşı ayrı ayrı ya da beraber, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa uygun olarak, işlemin tebliğ edilmiş olduğu tarihi takip etmekte olan altmış günlük sürenin içerisinde İdare Mahkemesinde dava açılmış olması da zorunludur.
Aksi halde bu tip işlemler kesinleşiyor. Yapı tatil tutanağının yer alan tebliğ tarihi, tutanağın inşaata asılmış olduğu tarihtir. Yıkım ya da para cezasının tebliğ tarihi encümen kararın vatandaşa tebliğ edildiği olan tarihtir.