Almanya’da Vatandaşlık Yasası yirmi yıl önce daha fazla insanın Alman vatandaşı olabilmesi için değiştirildi. Almanya’da gazeteciler için hizmet platformu olan MEDIENDIENST Integration‘ın sunduğu verilere göre 2000 yılında değiştirilen yasadan bugüne Alman vatandaşlığına geçişler azaldı.
Alman Vatandaşlığı Başvuruları Azalıyor
Platformun sunduğu verilere göre Türkiye kökenlilerin Alman vatandaşlığı başvurusunun yıldan yıla gerilemesinin sebepleri, vatandaşlığı alabilmek için yüksek gereklilikler ve yetkili dairelerin çok az personel bulundurması. Prof. Dr. Dietrich Thränhardt, konuyla ilgili yaptığı çalışmada 2017 yılında Türkiye kökenlilerin sadece yüzde 1,1’inin Alman vatandaşlığı aldığını vurguluyor. Çalışmaya göre bunun sebebi olarak ise Türkiye kökenlilerin Alman vatandaşlığı almak için kendi vatandaşlığından vazgeçmeleri gerekmesi. Diğer taraftan Almanya’da doğan çocukların iki vatandaşlığı alma imkanı olduğunu vurgulayan Thränhardt, Alman yasasının çelişkilerinden bahsediyor. Ayrıca Türkiye vatandaşları, AB-Türkiye Anlaşması kapsamında oturum statüsünü etkileyen bir durumla karşılaşmadıkları için Alman vatandaşlığına başvurma gereği duymuyor.
Çifte Vatandaşlığın ABC’si ve Almanya’da Çifte Vatandaşlık
700 bin Türkiye Kökenli Alman Vatandaşlığına Geçti
Verilere göre 2020 yılında 109 bin kişi Alman vatandaşlığına geçti. Bu rakam bir önceki seneye kıyasla yüzde 15 gerileme teşkil ediyor. Suriye kökenlilerin vatandaşlık başvurusu ise yüzde 74 oranıyla 2019 yılına kıyasla büyük artış gösterdi. Vatandaşlık başvurusu sayıları azalsa da Türkiye kökenlilerin başvuru sayısı Alman vatandaşlığına başvuruda ilk sırada yer alıyor. 2020 yılında önceki yıla nazaran yüzde 28 gerilemeyle 11 bin 600 Türkiye vatandaşı Alman vatandaşlığı alırken, Suriye kökenlilerin sayısı yüzde 74 artışla 6 bin 700, Romanya kökenlilerin ise yüzde 2 artışla 5 bin 900. 2000 ve 2020 yılları arası toplam 2,5 milyondan fazla göçmen Alman vatandaşı oldu. Bunların 700 binini ise Türkiye kökenliler oluşturuyor.
Alman Vatandaşlığı İçin Mümkün Yollar
Alman vatandaşı olmanın üç yolu var; soy, Almanya’da doğmak ve Alman vatandaşlığı başvurusu yapmak. En az bir Alman ebeveyni olan herkes, doğumda otomatik olarak Alman vatandaşlığı alıyor. Çocuk yurt dışında doğmuşsa veya sadece babası Alman vatandaşıysa ve doğum anında anne ile evli değilse, bazı delillerin sunulması gerekiyor. En az bir ebeveynin sekiz yıldır Almanya’da ikamet etmesi ve sınırsız oturma izni olması durumda, başka ülke vatandaşlarının çocukları da ek olarak Alman vatandaşlığını alabiliyor. Böyle bir durumda çocuklar 18 ve 22 yaş arasındayken bir vatandaşlığı seçmek zorunda kalabiliyor. Bu durumdan Alman vatandaşlığının yanı sıra başka bir Avrupa ülkesi veya İsviçre vatandaşı olanlar muaf. Buna göre Türk vatandaşı çocukları, iki vatandaşlık arasında seçim yapmak zorunda kalıyor.
Alman vatandaşlığı almanın bir diğer yolu ise belirli şartlar kapsamında vatandaşlık başvurusuyla yapmak. 2000 yılına kadar sadece “soy yoluyla” Alman vatandaşı olmak mümkündü. 2008 yılında vatandaşlık testi yürürlüğe girdi. Testi geçmek için vatandaşlık başvurusu yapanların 33 sorudan en az 17’sini doğru cevaplamış olması lazım. Bu testten muaf tutulanlar ise sağlık açısından teste katılamayanlar veya Almanya’da mezun olanlar. (P)