Neandertaller Galip Gelseydi Dünya Nasıl Olurdu?
Evrimsel terimlerle, insan nüfusu saniyeler içinde fırladı. Nüfusun şu anda 8 milyara ulaştığı haberi, tarihimizi düşündüğünüzde anlaşılmaz geliyor.
Varlığımızın son milyon yılının yüzde 99’u boyunca, insanlar diğer insanlarla nadiren karşılaştı. Herhangi bir zamanda yaşayan sadece yaklaşık 10.000 Neandertal vardı. Bugün, bir Neandertal tarafından işgal edilen aynı alanda yaklaşık 800.000 insan yaşıyor. Dahası, insanlar sosyal gruplar halinde yaşadıklarından, bir sonraki en yakın Neandertal grubu muhtemelen 100 km’den fazla uzaktaydı. Kendi ailenizin dışında bir eş bulmak zordu.
Neandertaller aile gruplarında kalmaya daha yatkındı ve yeni insanlara karşı daha temkinliydi. Kendi türümüzü (Homo sapiens) geride bırakmış olsalardı, nüfus yoğunluğu muhtemelen çok daha düşük olurdu. Örneğin, genetik olarak yakın ailelerinin dışındakilere karşı daha az arkadaş canlısı olmaya yatkın oldukları düşünülürse, onların şehirler inşa ettiğini hayal etmek zor.
Çarpıcı nüfus artışımızın nedenleri, Homo sapiens’in 100.000 yıldan daha eski zamanlarında yatıyor olabilir. Neandertaller gibi soyu tükenmiş türlerle aramızdaki genetik ve anatomik farklılıklar, bizi evcilleştirilmiş hayvan türlerine daha çok benzetti.
Örneğin, büyük inek sürüleri, küçük bir alanda birlikte yaşamanın stresini, küçük gruplar halinde ve birbirinden ayrı yaşayan yabani atalarına göre daha iyi tolere edebilir. Bu genetik farklılıklar, kendi grubumuzun dışındaki insanlara karşı tutumumuzu değiştirdi. Daha hoşgörülü olduk.
Homo sapiens’in aileleri dışındaki gruplarla etkileşime girme olasılığı daha yüksek olduğundan, sağlık sorunlarını azaltan daha çeşitli bir genetik havuz oluşturdular. Örneğin İspanya’daki El Sidrón’daki Neandertaller, yalnızca 13 kişide 17 genetik bozukluk gösterdi. Bu tür mutasyonlar, kendi türümüzün sonraki popülasyonlarında neredeyse hiç yoktu.
Ancak daha büyük popülasyonlar aynı zamanda hastalığın yayılmasını da artırır. Neandertaller tipik olarak modern insanlardan daha kısa yaşamış olabilirler, ancak göreli izolasyonları onları bazen tüm Homo sapiens popülasyonlarını yok eden bulaşıcı hastalıklardan korumuş olacaktı.
Bizim türümüz, daha önceki insan türlerine göre yüzde 10 ila 20 daha hızlı üreme oranlarına da sahip olabilir. Ancak daha fazla bebeğe sahip olmak, yalnızca yemeleri için yeterli yiyecek varsa nüfusu artırır.
Dostluğa yönelik genetik eğilimimiz yaklaşık 200.000 yıl önce şekillendi. Bu andan itibaren, arazide daha geniş bir şekilde hareket eden aletleri yapmak için hammaddelere dair arkeolojik kanıtlar var.
100.000 yıl öncesinden, yeni tür av silahlarının ve deniz kabuğu boncuklar gibi takıların yayılabileceği ağlar yarattık. Fikirler geniş çapta paylaşıldı ve Homo sapiens’in ritüeller ve sosyalleşme için bir araya geldiği mevsimsel toplanmalar yapılıyordu. İnsanların yiyecek sıkıntısı çektiklerinde farklı gruplarda güvenecekleri arkadaşları vardı.
Ayrıca, sosyal dünyalarımızın dışında daha fazla duygusal temasa ve yeni ilişki türlerine ihtiyaç duymuş olabiliriz. Neandertallerin büyüdüğü alternatif bir dünyada, insanların evcilleştirme yoluyla hayvanlarla ilişkilerini geliştirmesi daha az olası olabilirdi.
Doğal ortamlar, bitkilerde ve hayvanlarda birçok durumda yaşanan ani düşüşler gibi, bu kadar çok ani kıtlık yaratmasaydı da işler farklı olabilirdi. Bu şans değişiklikleri olmasaydı, Neandertaller hayatta kalabilirdi.
Kaynakların ve fikirlerin gruplar arasında paylaşılması, daha etkili teknolojilerin dağıtılarak ve kriz zamanlarında birbirlerine yiyecek vererek insanların daha verimli yaşamalarına olanak sağladı. İklim değişirken ve diğerleri ölürken bizim türümüzün gelişmesinin ana nedenlerinden biri muhtemelen buydu. Homo sapiens, değişken hava koşullarına ve riskli koşullara daha iyi uyum sağladı. Bunun nedeni kısmen, türümüzün kriz zamanlarında geniş ağlara bağlı olabilmesiydi.
Yaklaşık 20.000 yıl önceki son buzul çağının zirvesi sırasında, Avrupa’daki sıcaklıklar bugüne göre 8-10℃ daha düşüktü ve Almanya’daki hava daha çok şu anki Kuzey Sibirya’ya benziyordu. Kuzey Avrupa’nın çoğu yılın altı ila dokuz ayı boyunca buzla kaplıydı.
Sosyal bağlantılar, uyum sağlamamıza yardımcı olmak için icatların gruplar arasında yayılabileceği aletleri sağladı. Bunlar arasında avlanmayı daha verimli hale getirmek için mızrak atıcılar, bedene oturan giysiler yapmak ve insanları daha sıcak tutmak için ince iğneler, yiyecek depolama ve evcilleştirilmiş kurtlarla avlanma yer alıyordu. Sonuç olarak, daha fazla insan doğanın çarkından kurtuldu.