Troid hastalıkları, Tedavisi ve önlemesi
Son zamanlarda, dünya çapında endokrin hastalıklarında bir artış olmuştur. En yaygın olanı, tiroid bezinin akut veya kronik olabilen çeşitli hastalıklarıdır. Bazı durumlarda patoloji, hasta için hayati tehlike oluşturabilir (tiroid kanseri).
Tiroid hastalığının nedenleri çeşitlidir. Bunlar şunları içerir:
- Yetersiz beslenme;
- Standart altı su kullanımı;
- Radyasyon dahil olumsuz çevresel koşullar;
- Geçmiş radyasyon tedavisi;
- Iyot eksikliği.
Tiroid bezinin bir düzineden fazla hastalığı vardır, ancak en yaygın guatrlar toksik değildir (hormon üretimini bozmadan) ve toksiktir (aşırı hormon üretimi ile), hipotiroidizm ve inflamatuar süreçlerdir. Bu patolojideki ana yer, nodüler guatr formları tarafından işgal edilir. Ve son zamanlarda, bu endokrin organın kanserleri daha yaygın hale geldi.
İyot eksikliği ve sonuçları
İyot eksikliği hastalıklarının kapsamı geniştir ve iyot eksikliğinin vücudu etkilediği yaşam süresine bağlıdır.
Hamilelik ve embriyonik gelişim sırasında iyot eksikliği, özellikle hamileliğin ilk üç ayında düşüklerin yüksek prevalansına yol açar; yüksek perinatal ve bebek ölümleri, konjenital malformasyonlar, fiziksel ve mental retardasyonlu konjenital hipotiroidizm.
Çocuklarda ve ergenlerde iyot eksikliğine, bazı durumlarda bozulmuş veya gecikmiş fiziksel, zihinsel ve cinsel gelişim ile birlikte genişlemiş bir tiroid bezi eşlik eder.
Yetişkinlikte, iyot eksikliğine tiroid bezinin değişen derecelerde genişlemesi eşlik eder. İyot eksikliği olan bölgelerde kretinizm %1-10 sıklıkta görülür.
Vücuttaki iyot eksikliğinin ana belirtileri:
duygusal: depresif ruh hali, sinirlilik, uyuşukluk, hafıza bozukluğu, zeka azalması, sık baş ağrıları;
kardiyak: ateroskleroz, aritmi, damar duvarlarının şişmesi nedeniyle düşük kan basıncında artış;
immün yetmezlik: azalmış tiroid fonksiyonu nedeniyle sık görülen bulaşıcı ve soğuk hastalıklar;
jinekolojik: düzensiz adet döngüsü, kısırlık, mastopati.
Tiroid bezinin hastalıkları arasında daha yaygındır:
- Yaygın ötiroid guatr;
- Yaygın toksik guatr;
- Nodüler ötiroid guatr;
- Nodüler toksik guatr;
- Multinodüler ötiroid guatr;
- Multinodüler toksik guatr;
- Düğümlerin kistik dönüşümü ile nodüler guatr;
- Otoimmün tiroidit veya Hashimoto guatr;
- Subakut de Kerven tiroiditi;
- Riedel’in guatr;
- Graves hastalığı veya kaza;
- Toksik adenom;
- Tiroid kanseri;
- Karışık guatr.
Tiroid bezinin bir düğümü, dokusunun ultrason veya palpasyon (palpasyon) sırasında bez dokusunun geri kalanından farklı olan bir alanıdır.
Tiroid bezinin palpasyonu, gezegenimizin nüfusunun% 5-7’sinde nodülleri tespit edebilir. Tiroid bezinin ultrasonunun yayılmasıyla birlikte, bu organın düğümleri insanların %20-30’unda tespit edilmeye başlandı. Yaşla birlikte tiroid nodüllerinin prevalansı artar ve 50 yaşına gelindiğinde, nodüller kadınların %50’sinde ve erkeklerin yaklaşık %20’sinde zaten tespit edilebilir. 60 yaşında, zaten tiroid nodülü olan kadınların sayısı, bu patolojiye sahip olmayan kadınların sayısını aşmaya başlar.
Tiroid bezinin nodülleri – patoloji mi yoksa norm mu?
Tiroid nodüllerinin klinik önemi sorusu şu anda çok önemlidir. Son yıllarda ultrasonun yaygınlaşmasıyla birlikte tiroid nodüllerinin çok sık görüldüğü bildirilmektedir. Aynı zamanda bilimsel veriler tiroid nodüllerinin sadece %5’inin malign olduğunu göstermektedir.
Modern verilere göre iyi huylu düğümler, kötü huylu hale gelir, bu nedenle düğümün yapısını erken bir aşamada belirlemek ve ardından uygun tedavi taktiklerini seçmek önemlidir. Çoğu tümör olmayan iyi huylu nodüllerde genellikle tedavi endike değildir. Bu düğümler o kadar yaygındır ki belirli bir yaşta neredeyse norm haline gelirler.
Tiroid nodüllerinin belirtileri
Vakaların büyük çoğunluğunda tiroid nodülü olan hastalar şikayet etmezler. Küçük boyutlu (2-3 cm’ye kadar) düğümler görünmeyebilir – incinmezler, muayenede görünmezler, hastanın hayatına müdahale etmezler. Daha fazla genişleme ile tiroid bezinin düğümleri hastalar tarafından boynun ön yüzeyinde “yabancı cisim” veya boğazda kaşıntı veya “yumru” hissi şeklinde hissedilmeye başlar. Bazı hastalar boynu palpe ederken tiroid bezinde bir nodül fark eder, ancak çoğu hasta aynada kendi görüntüsünü incelerken nodülleri fark eder.
Cerrahın randevusunda hastaların ana şikayetleri:
- Boyunda rahatsızlık ve gerginlik;
- Boğazında yumak;
- Boynunun etrafındaki yakayı veya atkıyı sıkarken hoş olmayan hisler;
- Uzaktan görülebilen tümör benzeri bir oluşumun görünümü;
- Katı gıdaların yutulmasında bozulma (genellikle boyun kompresyon sendromu ile);
- Ses bozuklukları – ses kısıklığı, tını değişikliği;
- Dinlenirken ve uzanırken nefes almada zorluk;
- Boyunda ağrı (tiroiditte sohbet).
Bazen tiroid bezinin dokusunda kanama olur. Kanamanın nedeni fiziksel efor, boyun yaralanması, yüksek tansiyon olabilir. Aynı zamanda, boynun ön yüzeyinde, dokunuşa oldukça yoğun olan ağrılı bir şişlik vardır. Tiroid bezine kanama olduğunda hastanın ateşi olabilir. Bu durumda, bu semptomlar çok endişe verici olduğu için hasta çok hızlı bir şekilde tıbbi yardım ister.
Büyük tiroid nodüllerinin yanı sıra tiroid bezinin malign tümörlerinin gelişmesi durumunda ses kısıklığı, solunum ve yutma bozuklukları görünebilir. Bu tür semptomların ortaya çıkması, acil tıbbi müdahale için bir neden olabilir.
Tiroid kanseri
Tiroid kanseri, son yıllarda özellikle çocukluk döneminde biraz daha sık görülmesine rağmen, yaygın bir malignite türü değildir. Yaşlılıkta daha sık hastalanır. 40 yaşın üzerindeki kişilerde, kayıtlı kanserlerin insidansı sonraki her on yılda %10 artar. Benign nodüller ve tiroid kanseri kadınlarda daha sık görülür. Erkeklerde malignite şüphesi daha sık doğrulanır. Bazı tiroid kanserleri kalıtsaldır.
Tiroid bezinin ana malign neoplazmaları:
- Papiller karsinom (tüm vakaların %70-80’i);
- Foliküler karsinom (%10-15);
- Medüller karsinom (%5’e kadar);
- Düşük dereceli kanser (% 5’e kadar);
- Anaplastik kanser (% 1-2).
Hastaların 5 yıllık sağ kalımı onkolojik hastalıkların çok önemli bir işareti olarak kabul edilmektedir. Amerikan Tiroid Birliği’nin (ATA) güncel istatistiklerine göre – tiroid bezinin çıkarılmasından sonraki 5 yıl içinde hayatta kalma oranı %92-95’tir. 10 yıllık süre boyunca – yaklaşık %90. Bu, özellikle zamanında tedavi ile hastalığın oldukça yavaş ve sakin bir seyrini gösterir.
Klinik tablo
İlk aşamalardaki klinik semptomlar ifade edilmez. Uzun süredir devam eden iyi huylu guatrın arka planında birçok malign tümörün meydana geldiği akılda tutulmalıdır. İlk objektif semptomlardan biri, mevcut akımda hızlı bir artış, sıkışması ve kamburudur. Genellikle hastanın muayenesi, tiroid bezinde asemptomatik olan ve ilerleyen bir düğüm ortaya çıkarır. Bu durumda, malign bir tümörden şüphelenilmelidir (çoğu durumda tiroid bezinin tek düğümlerinin iyi huylu olmasına rağmen).
Sağlıklı bir bezde, bir tümör nodülü genellikle loblardan birinde, genellikle alt kutbunda oluşur; daha az sıklıkla bezin isthmusunda görülür ve her iki loba da yayılır. Tümör başlangıçta yuvarlak, pürüzsüz ve tiroid dokusundan daha yoğun bir kıvama sahiptir. Büyüdükçe tepelik hale gelir, net sınırlarını kaybeder ve bir veya iki lobu kaplar. Daha sıklıkla tümör geriye doğru büyür, burada bir bez kapsülü filizlenir, tekrarlayan sinir ve trakeayı sıkıştırır, ses kısıklığına, nefes almada zorluk ve egzersiz sırasında nefes darlığına neden olur. Yemek borusu sıkışması durumlarında yutkunma bozulur ve yutma güçlüğü (yutma bozuklukları) oluşur. Gelecekte, boyun kasları, lif ve vasküler-sinir demeti tümör sürecine dahil olur. Deride kalın bir keskin varis ağı görülür.
Etkilenen taraftaki lenf düğümlerinin büyümesi maligniteyi gösterir. Çocuklarda kanserlerin %50’den fazlası ilk kez servikal lenf nodlarının büyümesi nedeniyle teşhis edilir.Düğüm tarafındaki ses tellerinin felç olması her zaman tekrarlayan gırtlak sinirine infiltre olmuş bir kanserin belirtisidir. Ses tellerinin felci, ses bozukluğu olmadan da oluşabileceğinden, glottis direkt laringoskopi ile incelenmelidir.
Teşhis
Tiroid bezinin malign tümörünün, özellikle kanserin tanısını doğrulamak için bir dizi ek çalışma yapın. Şüpheli kanserde tiroid fonksiyonunun incelenmesi çok az değerlidir. Bezin çoğu malign tümörünün hormonal aktivitenin yanı sıra adenomatöz hiperplazideki düğümleri yoktur. Tiroid tümörlerinin %1’den azı hormonal olarak aktiftir.
Tiroid bezinin patolojisini tespit etmek için ana tanı yöntemleri:
- Boynun ultrason muayenesi (ultrason);
- Tiroid hormonları için kan testi – TSH, kan basıncı TPO, vT4, vT3’e;
- Düğümlerin ince iğne aspirasyon delinme biyopsisi (TAPB);
- Tiroid bezinin teknesyum ile taranması (Tc 99m);
- Boyun ve göğsün bilgisayarlı tomografisi (BT);
- Laringoskopi – tümör tekrarlayan laringeal siniri etkilediğinde.
Erken evrelerde tanı, bezin bir bölümünde büyüyen bir tümör (veya önceden var olan bir guatr), kamburluğu, sınırlı hareketliliği, tiroid bezinde bir gerginlik hissi görünümü ve bir nefes darlığı hissi.
Tanıda büyük önem taşıyan, tümörün bir izotop birikimi kusuru olarak temsil edildiği radyoaktif iyotlu tiroid bezinin radyoizotop taramasıdır. Bununla birlikte, radyoizotop taraması, iyi huylu “soğuk” düğümleri malign olanlardan ayırt etmeye izin vermez. Daha önce cerrahi olarak çıkarılmış olan iyot içeren ilaçları biriktirme yetenekleri ve bezin kendisinin dokusunun yokluğu göz önüne alındığında, tiroid kanseri metastazlarının tanısında bu yöntem daha az önemli değildir.
Benign ve malign tiroid nodüllerinin ayırıcı tanısında en doğru (ameliyat hariç) yöntem ponksiyon biyopsisidir. Morfolojik tanı, boyundaki tümörün veya metastatik düğümün delinmesiyle kurulur ve böylece tümörün histolojik formu ve prevalansı hakkında net bir fikir edinilir. Sadece doğru bir kanser teşhisi konulamadığında (belirgin semptomların olmaması, sitolojik incelemenin başarısızlığı) ameliyat sırasında histolojik incelemeye başvurun ve sonuçlarına bağlı olarak müdahalenin kapsamına karar verin.
Laringoskopi, tekrarlayan sinirlere verilen hasarın derecesini belirlemek için kullanılır (gırtlak muayenesi, ses telleri). Ses tellerinde felç oluşması, sinirin tümör sürecine dahil olduğunu gösterir. Aynı amaçla ve ayrıca bir trakeanın incelenmesi ve daralmasının derecesinin belirlenmesi amacıyla bronkoskopi başarıyla uygulanabilir.
Bazen röntgen teknikleri kullanılır. Bunlar, çevreleyen dokuların çimlenmesini netleştirmeye izin veren tiroid bezinin pnömografisini ve malign neoplazmların özelliği olan vasküler ağ bozukluklarını ortaya çıkaran anjiyografiyi içerir. Yemek borusunun trakeal radyografisi ve baryum kontrast değerlendirmesi de basınç veya tümör büyümesi oluşturmak için mümkündür.
Son zamanlarda, tiroid bezinin ultrasonu (US) yaygınlaştı. Uluslararası önerilere göre, çalışmaya göre, düğümün malignite riskinin belirli bir yüzdesini belirlemek mümkündür. Sitenin birkaç ana kriteri vardır:
- Pürüzsüz değil ve net olmayan konturlar;
- Düğümün dikey konumu (daha genişten daha yüksek);
- Mikrokalsifikasyonların varlığı;
- Artan intra ve perinodüler kan akışı;
- Hipoekoik (ultrasonda “siyah” düğüm).
Ultrason, tiroid bezinde palpasyonla tespit edilmeyen nodülleri tespit edebilir ve düğümün hedefli bir delinme biyopsisini yapabilir.
Tedavi
Tedavi taktikleri, tümörün histolojik tipi, saldırganlığı ve prevalansı, yaşı ve diğerleri tarafından belirlenir. Her durumda ayrı ayrı belirlenir. Tiroid kanserinin radikal tedavisi – cerrahi:
- tiroidektomi (organın tamamen çıkarılması);
- hemitiroidektomi (isthmus ile bezin sadece bir lobunun çıkarılması);
- lenf diseksiyonu – merkezi veya lateral (genellikle tiroidektomiyi tamamlar).
Çocuklukta, daha fazla endokrin bozukluğundan kaçınmak için etkilenmemiş tiroid bezinin küçük bir bölümünü bırakın (subtotal tiroidektomi). Ameliyat öncesi kanser tanısının konmadığı ve uygun maliyetli bir müdahalenin yapıldığı durumlarda ameliyat öncesi veya sonrası dönemde radyasyonla radikal miktarda tekrarlayan ameliyatlara başvurulur.
Bezin çıkarılmasından sonra hipotiroidizm durumunda, günlük hormonal ilaç alımı (“Tiroksin”) belirtilir. Birçok tiroid kanseri türü, vücudun tiroid uyarıcı hormon üretiminin tıbbi olarak engellenmesini gerektirir. Tiroid kanserli hastaların kendine özgü bir özelliği, uzak metastazların aktif tedavisi olasılığıdır. Diğer lokalizasyonların tümörleri ile ilgili olarak, genellikle uzak, özellikle malign tümörlerin çoklu metastazlarının gelişimi, herhangi bir radikal etki yolunu dışlar.
Tiroid bezi kanserinin metastazlarında, radyoaktif iyot tedavisi sırasında çok olumlu sonuçlar alınır. Bu ilacın etkisi altında kaldırılan tiroid bezi birçok hastada akciğerlerdeki metastazları tamamen ortadan kaldırır ve kemiklerdeki büyümelerini önemli ölçüde engeller. Radyoaktif iyot kullanımı tiroid kanseri tedavisini önemli ölçüde iyileştirmiştir. Tiroid kanserinin çok yaygın formlarında, palyatif amaçlar için radyasyon tedavisi veya kemoterapi kullanılır. Trakeostomi endikasyonları (trakeanın açılması ve nefes almayı yeniden sağlamak için özel bir tüpün sokulması) sıklıkla ortaya çıkar, çünkü ihmal edilen aşamaların önde gelen ve en zorlu semptomu, genellikle şiddetli asfiksiye – akut asfiksiye kadar yol açan trakeanın sıkıştırılmasıdır. Daha sonra acil bir durumda böyle bir operasyon yapılır,
Metastaz
Genellikle tümör metastaz yapmaz. Sadece yüksek derecede malign formlarını (küçük hücreli ve anaplastik kanser formları, çeşitli yapıların tiroid sarkomları) içeren tiroid bezinin tümör grubu, akciğerlere, kemiklere, karaciğere, böbreklere, plevraya, beyine ve diğer organlara yeterince erken metastaz yapar. . Orta derecede malignite tümörleri, boyundaki lenf düğümlerine metastazlarla sınırlı olabilir.
Tahmin etmek
Genel olarak prognoz, hem tedavinin başladığı sürecin aşamasına hem de tümörün histolojik yapısına bağlıdır. Tiroid kanserinden ölüm nadirdir. Sadece tiroid bezinin anaplastik kanserlerinde ve sarkomlarında prognoz olumsuzdur. Orta derecede maligniteli tümörlerde, hastaların %70-80’inde stabil tedavi mümkündür.
Önleme
İyot eksikliğinden kaçınılmalıdır (iyotlu tuz ve deniz lahanası tavsiye edilir) ve sık sık baş ve boyun röntgeninden kaçınılmalıdır. Önleme, tiroid hastalıklarının zamanında tedavisine, özellikle risk altındaysanız (diğer tiroid hastalıklarından muzdaripseniz, diğer hastalıklar için sık sık baş ve boyun maruziyetine maruz kaldıysanız, yüksek riskli bölgelerde yaşıyorsanız) sistematik önleyici muayenelere dayanır.