Yazı Boyutu:
Meyhanelerin günümüz ritmine uyum sağlayan modern versiyonları artık şehrin her semtinde, neredeyse her sokak ve her köşe başında. Aralarında kaybolmak istemeyenler için seçkin bir öneri hazırladık, tavsiye ve yorumlarla doldurduk!
Son on yıldır yeni nesil meyhane konseptini o kadar çok konuştuk ki, meyhane kültürünün aslını, gerçek adabını doğru düzgün bilip sindirmeden moderniyle uğraştık desek yeri, kabul edelim. İstanbul meyhane kültürü Osmanlı’dan bugüne sosyal hayatı, memleketin geçtiği süreçleri yansıtan, yanındaki çilingir sofrasıyla, mezelerle, farklı etnik kökenlerin İstanbul’a kattığı zenginlikler ve bıraktığı hatıralarla şekillenen derin bir mevzu.
Geçmişten bugüne meyhane kültürünün tarihi
Duayen Vefa Zat’ın ‘Rakı Ansiklopedisi’nde tasvir ettiği “küflü şarap kokan” ama mezelerinin lezzetiyle hatırda kalan eski meyhanelerde önceleri şarap içilirmiş. Anason güzelimiz rakıyla tanışıldıktan sonra rakı yanına tüketilen yemeklerin kültürü de, meyhaneler de bu doğrultuda gelişmeye başlamış. Osmanlı Dönemi’nin ‘Gedikli’ denilen belgeli meyhaneleri, her akşam dolup taşar, patronlarına barba, tezgahın başındaki meyhane ustasına mastori denilirmiş. Boydan boya bar gibi uzanan büyük tezgâhın çevresinde şarap ve tuzlu balık fıçıları olur, içeriye doluşan müşteriler fasulye piyazı, turşu, leblebi gibi meyhanenin baş mütevazı mezelerini yavaş yavaş içkilerine eşlik ettirirmiş. Mutfakların her zaman düzenli ve tertemiz olduğu Gedikli meyhaneler hakkında en çok hatırlatılan bilgilerden. Tanzimat ve Cumhuriyet sonrası Gedikli meyhanelerin yerini masalı düzen, beyaz örtüler almaya başladıktan sonra Avrupa’dan ithal çatal bıçaklarıyla birlikte klasik meyhane dönemi de başlamış oluyor.
Kur masayı Madam Despina
Meyhane tarihinin erken evrelerindeki erkek egemenliğinin kırılması bugünden bakıldığında sanılacağı kadar kısa ya da kolay bir süreç değil asla. Bugünün modern meyhane konseptlerinin vazgeçilmezi kadın müşteriler, uzun yıllar meyhanelere adım atamamış elbette. 50’lerin ikinci yarısından sonra Tomris Uyar, Leyla Erbil gibi edebiyatımızın öncü kadınları meyhaneye gitmeye başlasa da bunun kabul edilmesi, hatta meyhanelere bir kadın tuvaleti kısmının eklenmesi bile neredeyse 70’leri bulan bir süreç. Kadın meyhanecilerin lideri Madam Despina’yı ve Kurtuluş’taki güzel meyhanesini burada anmanın tam sırası. Türkiye’de kalan Rumlardan Madan Despina, dolmaları özellikle de yaprak ciğeri, meyhanesinin atmosferiyle çok sevilmiş. Bugün meyhane eski lezzet ayarında değil ama hiç değilse yerli yerinde. İçinde vakit geçirmenin keyfi de her zaman başka. Lefter, Pandeli, Lambo gibi eski Beyoğlu Pazarı meyhaneleri akşamcıların, İstanbul entelejansının en uğrak yerleri. Yazık ki 6-7 Eylül olayları ve akabinde yaşananlarla sahipleriyle birlikte hayatımızdan ve Beyoğlu’ndan çıkıp giden değerler.
Meyhane adabı nedir?
Eskinin klasik meyhanelerinden geriye çok az örnek kaldı. Bu meyhanelerde içkiye eşlik eden yemeklerin az ve öz seçilmesi, küçük lokmalarla, eskilerin ‘çatal ucu’ diye tabir ettiği şekilde yenmesi makbuldü. Kavun, peynir ve beyaz leblebiyle bütün geceyi geçirmek de; piyaz, turşu, tarama, tuzlu balıkla, humus, favayla belki ciğerle devam etmek de vardı ama hepsi her zaman kararında. Paylaşmak, sohbet etmek bu kültürün ve sofranın asıl olmazsa olmazı. Bugünün yeni nesil meyhanelerinde masaya donatılan onlarca meze, ara sıcak çilingir sofrasının hafif eşlikçi adabını bozan unsurlar. Neticede meze bir teknik, yeni tatlara, deneyimlere açık. Bugün yaşanan çeşitlilik; şeflerin meyhane konseptine kattığı yaratıcılık, hepsi güzel. Meyhanenin bu kültürü doğru yaşatması sofranın muhabbetini paylaşanların, doğru iyi seçimler yapmasına kalıyor diyebiliriz.
İstanbul’un Yeni Nesil Meyhaneleri
Yeni nesil meyhaneler gençlerin meyhane kültüründen kopmaması, kolay ulaşması, tanışması, özellikle azınlıkların ve Osmanlı-Türk kültürünün köklü mezelerini öğrenmesi adına başardıklarıyla ayrıca sevindirici. Acele etmeden, karın doyurmak için değil, tadına varmak için yemeye çalışacaklara yeni dönem mekanlar seçkimiz aşağıda…
Alaf 2 TEK, Kuruçeşme
Dönemimizin en yetenekli genç şeflerinden Murat Deniz Temel ve Tuba Yazıcı Temel’in açtığı Alaf, İstanbul’un en heyecan veren yenilerinden. Alaf 2 Tek, Beyoğlu’nun eski zaman tektekçi meyhanelerinden ilham alıyor. Bu geleneği, gerçekten tadanı etkisinde bırakan nefis ve pratik atıştırmalıklarla tamamlıyorlar. Uzun barında sadece patates, turşu, belki tuzlu balık duran, hızlıca iki tek atılıp kaçılan tektekçi meyhanelerin ruhu da böylece Kuruçeşme’deki bu minik ama tasarımıyla oldukça işlevli mekânda yeniden hayat buluyor. Yedi farklı bölgeden kebap, deniz kestanesi, tulum peyniri, mumlu kefal yumurtası gibi çok özel lezzetleri ayaküstü rakının yanına eşleyebileceğiniz, oturup alevin önünde pişen etleri, kokoreçi izleyerek tadım yapabileceğiniz şahane bir ortamları var. İzmir’den gelen midye dolmalar ve kokoreç ayrı bir dünya zaten.
Alaf Kuruçeşme ise üst kattaki şık restoran konseptleri. Tarihi apartmanın birinci katında konumlanan restoran, hem tasarımı, hem de menüsüyle çok başka. Bu katın alameti farikası taş fırını; Anadolu’nun farklı bölgelerinden kebap ve pide çıkarıyorlar. Anamur’dan nefis çökelek övmeç, Urfa’dan çiğ köfte üstü tartar, Mersin’den turba sarılı batırık, Hatay’dan tuzlu yoğurt kavurması, Alanya’dan keçi kavurma ve kuzu kaburga pastırmalı pide İstanbul’da rastlayamayacağınız etkileyici seçenekler arasından tavsiyemiz. Dar vakitte 2 Tek’e uzun keyifler için üst kattaki Alaf’a mutlaka zaman ayırın.
Beşiktaş, Kuruçeşme Cad. No: 19B; 05309794795
Mahkeme Lokantası, Karaköy
Karaköy’de Bankalar Caddesi’nin alt tarafında Perşembe Pazarı’nın kurulduğu ara sokaklardan birinde konumlanan bu özel binaya vurulmamak imkânsız. İsmini karşısındaki 1314 yapımı Ceneviz Mahkemesi’nden alıyor. Uzun yıllar iş hanı olarak kullanılan tarihi yapı; ünlü Kamondo Ailesi’ne ait. İstanbul’da yaşayan Sefarad Yahudilerinden bankacı aileyi yaptırdıkları ünlü merdivenlerle de hatırlarsınız. 1845 yılına ait binanın ilk adı Saatçi Han; hem giriş kapısında hem de içeride üst kata çıkan duvarlardan birinde eski harflerle yazılı. Bu yazılar öyle güzel ki, durup uzun bakmadan geçemiyorsunuz. İşletmenin bugünkü sahibi Selim Akgül, eskiden iş yeri olarak kullandığı alanı, Karaköy’ün yaşadığı gelişmeyle birlikte bir restorana dönüştürmeye karar vermiş. 2017’de açıldıklarından bu yana öğlenleri Türk yemekleri sunan bir esnaf lokantası olarak çalışıyorlar. Akşamüstü 16-18 arası hazırlıklar yapılıyor ve 18’de meyhane olarak tekrar kapılar açılıyor.
Mahkeme Lokantası’nı eşsiz kılan itinayla; işin gerçek erbaplarına yaptırılan titiz renovasyon. Tarihi doku zedelenmeden eski tuğla duvarlarını, yüksek tavanı ortaya çıkarmışlar. Sade bir tasarıma giderek de bunu tamamlamışlar. Alt kata 110 kişi ağırlanabiliyor. Yazın açılan akordiyon kapılarla sokağa hakim şahane bir atmosfer oluşuyor. Üst katta yedi ayrı büyüklükte özel odalar var. Bunlardan üç tanesi 15, bir tanesi 25, diğeri de 33 kişilik. Odaları özel etkinlikler için kapayabiliyorsunuz. Mutfağından çıkan tarçınlı pilaki ise favori lezzetlerinden. İtinalı servisleriyle ayrıca mutlu ediyorlar.
Karaköy, No.14; Yoğurtçu Han; Perşembe Pazarı Cad.; 02122553255/ 05322956905
{51703}
Ahali, Teşvikiye
İstanbul’da yeni nesil meze ve ara sıcağın ilk servis edildiği örneklerden Ahali. Meyhaneden çok bir meze bar ama yine de bu listede olması şart. Onu ayrıcalıklı kılan kapıdan girdiğiniz anda mutlu eden açık mutfak ve geniş bar hakim oturma düzeni. Bu samimi ortamı besleyen şahane odun ateşi yemekler bağımlılık yapıyor. Tek başınıza bile gelebilir, yalnız ya da mutsuz hissetmeden ayrılabilirsiniz. Çalan müzikleri, bilgili, güler yüzlü çalışanları hepsi bütünü güzel tamamlıyor. Menü mevsime göre sıklıkla değişiyor. Ortaya soğuklar ve sıcaklar olarak yazılan menü paylaşmayı, tadını çıkarmayı sevenler için birebir. Yeni menüsünden paçanga topları ve kaburga roll akılda kalanlardan.
Teşvikiye, Av. Süreyya Ağaoğlu Sok. No:33; 05462024450
Firuze, Şişhane
Manzara isteyenleri üzmeyecek bir diğer modern konsept Firuze. Şişhane’deki İKSV binasının 6. katındaki terasa hakim mekân hem şık hem de konforlu. Tarihi yarımada ve Haliç’i izleyerek başladığınız akşamüstünü ilerleyen saatlerde tempolu müzikler de renklendiriyor. Eğer müzik istemiyorsanız dikkat, mutlaka rezervasyon yaparken sakin bir gün seçtiğinizden emin olun. Firuze menüsünde Antakya etkisi ön planda. Mutabbel, muhammara, kıbbe, humus mutlaka tadılması gerekenler.
Nejat Eczacıbaşı Binası (İKSV), 6.Kat, Şişhane; 02122385050
Köprüaltı Lokantası, Rumelihisarı
Rumelihisarı sahilinde tatlı bir köşeye konumlanmış Köprüaltı Lokantası. Günlük malzemeyle hazırlanan yemeklerine bir de günün sürpriz lezzetlerini ekliyorlar. Köprüaltı Lokantası’nın, damakta iz bırakmak üzerine iddialı olduğu sıkı bir menüsü var. Karabuğday köftesi, lavantalı haydari ve çökertme kebabı öne çıkan lezzetlerden. ‘Basit, iyi yemek’ mottosuyla yola çıkan mekanın menüsünde yer alan eğlenceli ürünler arasında “bugün hangi ot var”, “pideleri sor”, “bi çorba” ve “bugün ne tatlı yaptınız” gibi meraklandıracak tanımlar da var. Sektörün değerli isimlerinden Gül Etker’in açtığı Köprüaltı Lokantası, 60 kişilik kapasitesiyle haftanın 7 günü açık. Öğlen yemeği servisi de bulunan mekanın Türkçe parçalardan oluşan müzikleri keyifli.
Yahya Kemal Cad. No: 4 Rumeli Hisarı; 02122877323
Tünel Buselik, Beyoğlu
Meyhane kültürünü hakkıyla yaşatmayı hedefleyerek açılan Buselik, hem geleneksel hem de modern dokunuşlara sahip bir adres. Kısa sürede müdavimlerini de oluşturan konsept hızla şubeleşti. Adını buselik makamından alan meyhane, mevsimine göre yöresel lezzetler, özgün mezeler sunuyor. Özenli bir servisleri var. Tünel Buselik’te kurduğunuz mezeli sofraya Haliç’ten Sultanahmet’e uzanan panoramik tarihi yarımada manzarası da eşlik ediyor ki mekânın en büyük artılarından biri bu. Geleneksel Türk ve Ege tatlarını yorumlayan menüde badem ve fıstıklı Girit ezmesinden otlu ızgara levreğe, güveçte yaprak ciğerden pastırmalı sıcak humusa, sıcak ot kavurmadan İzmir tulum peynirli köz patlıcan güvece keyifli seçenekler var. Tahin helvası final için şahane bir seçenek.
Buselik’in tüm şubelerini buradan görebilirsiniz.
Hane, Kadıköy
Kadıköy Moda hattı her gün yeni açılan bir başka kafe ve meyhaneyle dolup taşıyor ancak radara girecek kalitede yeni yerler az. Modalı hâlâ Koço ve Sahil restoran hattında takılı ancak onlar da fahiş fiyatlarıyla üzüyor. Hane mahalle meyhane konseptinin başarılı uygulanmış örneklerinden. Yöresel malzemelere ağırlık veriyorlar. Rahat bir oturma düzeni var, mekân üzerinize gelmiyor. Otlu kuru cacık, semizotu, salatası, fırın mücver menüden seçtiklerimiz.
Mimar Çıkmazı Sokak No: 7; 02165500002, 05523880300
Küçük Kulüp Meyhane, Teşvikiye
Teşvikiye’nin en popüler modern meyhanelerinden. Eski 45’lik geceleri de düzenleyen mekân Yeşilçam ve nostalji hakim atmosferiyle gerçekten sempatik. Gençleri kendisine çekmeyi başardığı da kesin. Amerikan Hastanesi’nin yanındaki Poyracık Sokak’ta konumlanan Küçük Kulüp’te müzik hakimiyeti söz konusu ama rahatsız eden, bağıran türde değil. Patates delileri bu meyhaneye ayrıca uğramalı. Patatesi parlatan her işletme bizi sevindiriyor elbette. Küçük Kulüp’te yoğurt soslu anne patatesi şahane bir eşlikçi.
Poyracik Sok No:47; 02122191030
Akbaba’lı Meyhane, Asmalımescit
Allpoints Restaurant Group’un kült markalarından Akbaba’lı Meyhane, adını döneminin en sevilen dergilerinden olan Akbaba Dergisi’nden alıyor. İstiklal Caddesi’ndeki Tünel Pasajı’nda bulunan mekan, aynı zamanda pasajın tek meyhanesi olma özelliği taşıyor. Akbaba’lı Meyhane, mutfağındaki lezzetlerde yerel tariflere yer vermeyi oldukça önemsiyor. Haydari, Atom, Girit Ezmesi, Humus menüde klasikleşen lezzetlerin başında geliyor. Zeytinyağlı mezelerinin yanı sıra çilingir sofrasının vazgeçilmezi olan ara sıcaklardan Kalamar Tava, Güveçte Karides ve Paçanga Böreği de Akbaba’lı müdavimlerinin en sevdiği lezzetler arasında. Akbaba’lı Meyhane, Udi Rahim ve ekibinin canlı müzik performansıyla da misafirlerine tarihi atmosfer içinde eğlenceli ve unutulmaz bir deneyim yaşatıyor.
Asmalımescit Mahallesi Tünel Geçidi İşhanı No: 7; 02122514338
Cemiyet Meyhane, Asmalımescit
Asmalımescit bölgesinde yer alan Cemiyet Meyhane, nostaljiyi ve lezzeti bir arada sunuyor. Beyoğlu’nun tarihi dokusunu yansıtan yüksek tavanlı bir binanın içinde yer alan Cemiyet Meyhane, sunduğu hizmet ile öne çıkıyor. Bozkır tahinli hibeş, zahterli ve narlı kırma zeytin ve fırında kuzu kelle menüde dikkat çekiyor. Cemiyet Meyhane, vejeteryan müşterilerine özel sunduğu ara sıcaklar menüsüyle de gönüllerde taht kuruyor. Patlıcan söğürme, peynir saganaki ve peynir soslu ot kavurma vejeteryan ara sıcaklarından sadece birkaçı. Bahçe kısmı da bulunan Cemiyet Meyhane’de her cumartesi günü gerçekleşen canlı müzik performansı, misafirlerin eğlenceli ve unutulmaz bir akşam geçirmesini sağlıyor.
Asmalı Mescit Mah. Nergis Sk. No:8; 02122432685
Şişko Perihan Meyhane, Arnavutköy
Anadolu mutfağının zenginlikleri ve eski usül meyhane anlayışının samimiyetinden ilham alan Şişko Perihan Meyhane, eğlence rotasını Arnavutköy’e çevirenlerin uğrak mekanı. Bahçe kısmında semtin Arnavut kaldırımlarının üstünde nostaljik bir ambiyans yaşatıyor. İç kısmında ise mimar Engin Özmen’in dokunuşları, mükemmel bir ambiyans sunuyor. Menüde ispir kuru fasulye, fellak köfte ve gerdan kokoreç gelenlerin iştahını kabartıyor. Mekanda kullanılan Gaziantep’te özel olarak hazırlatılan dövme bakır sunum tabakları ise müdavimleşen misafirlerinin beğenisini kazanıyor.
Arnavutköy Mahallesi Francalacı Caddesi No.10/A; 05305909191
Ya Sonra?, Ortaköy
Ortaköy’de muhteşem Boğaz manzarasına karşı konumlanan Ya Sonra Meyhane, kutlama gecelerinin gözde mekanlarından biri. Yeme-içme sektöründe 15 yıllık tecrübeye sahip Mertcan Boylu ve ekibi tarafından işletilen Ya Sonra Meyhane, haftanın her günü hizmet veriyor. Ege ve Akdeniz tatlarının hakim olduğu menüde topik, somon pastırma ve fesleğen soslu köpoğlu favori tatlar arasında. Saat 23:00’ten itibaren ise hareketlenen müzikle birlikte davul, dansöz ve drag queen performansları sergileniyor.
Ortaköy Mahallesi, Portakal Ykş. Cd. no:2; 05330563234
İstanbul’un Ünlü Meyhaneleri
Salaş ama lezzetli ve keyifli ortamıyla nam salmış İstanbul’un en ünlü meyhaneleri de denemeye değer. Hem uzun yıllardır misafirlerini ağırlayan tarihi meyhaneleri hem de çok beğenilen klasik meyhane kültürünü yaşatan mekanları bu linkte bulacaksınız.
Kapak görseli: Hane Kadıköy