İçerik Başlıkları
Ruhsatsız silah, bıçak veya mermi bulundurma, satın alma veya taşıma suçu 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu kanun kapsamında bulundurma, taşıma veya satın alma hareketlerinin birinin yapılması suçun tamamlanması için yeterlidir. Ayrıca bir zarar meydana getirilmesi veya yarar sağlanması şart değildir. Şayet bir zarar meydana gelirse bu suçtan da ayrıca cezalandırılır. Yani ateşli silahla yarama eyleminde hem 6136 sayılı Kanun kapsamında hem de TCK 86 uyarınca cezalandırılacaktır. Uygulamada, bu suçlara “6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu” denilmektedir. 6136 sayılı kanuna göre suç teşkil eden fiiller şunlardır:
- Ateşli Silahlarla Bunlara Ait Mermileri Ülkeye Sokma, Sokmaya Çalışma veya Bunların Ülkeye Sokulmasına Aracılık Etme (6136 sayılı Kanun 12.Madde),
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Bulundurma (6136 Sayılı Kanun 13. madde),
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Taşıma (6136 Sayılı Kanun 13. madde),
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Satın Alma (6136 Sayılı Kanun 13. madde),
- Bulundurma Ruhsatlı Silah veya Diğer Aletleri Taşıma (6136 Sayılı Kanun 13. madde),
- Bıçak veya diğer aletleri veya benzerlerini satmak, satmaya aracılık etmek, satın almak, taşımak veya bulundurmak (6136 Sayılı Kanun 13. madde),
- Bıçak veya Başkaca Aletler Yahut Benzerlerini Ülkeye Sokma, Sokmaya Kalkışma veya Bunların Ülkeye Sokulmasına Aracılık Etme veya Bunları Ülkede Yapma veya Bir Yerden Diğer Bir Yere Taşıma veya Yollama Veya Taşımaya Aracılık Etme (6136 sayılı Kanun 14.Madde)
6136 sayılı yasada ruhsatsız silahlarla ilgili her türlü eylemi ayrı ayrı suçlar olarak tanımlamıştır. Uygulamada 6136 sayılı Kanuna muhalefet, ruhsatsız silah bulundurma olarak bilinse de bir çok eylemi içinde barındırır ve ayrı ayrı cezaları vardır. Yargılama yani mahkeme süreci de kendine has özellikleri ilerler.
6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu
6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 1.maddesinde de ifade edildiği üzere, ateşli silahlarla mermilerinin ve bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulmasına dair hükümler barındıran ve bunların ihlali halinde yaptırımlar öngören kanun 6136 sayılı kanundur.
Türk Hukukunda genel olarak suçlar ve cezalar Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmektedir. Ancak bazı durumlarda farklı kanunlar içerisinde de ceza ve yaptırımlar öngörülebilmektedir. İşte bu kanunlardan bir tanesi de 6136 sayılı Kanundur.
6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu Nedir?
Ateşli silahlarla mermilerinin ve bıçaklarla salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulmasına dair hükümler ve bunun sınırları 6136 sayılı Kanunda belirlenmiştir. Kanunda belirlenen bu hükümlerine ihlal edilmesi, sınırların aşılması uygulamada anıldığı üzere “6136 Sayılı Kanun’a Muhalefet Suçu” adıyla anılır.
6136 sayılı Kanunla ateşli silahlar, bıçaklar ve diğer aletler hakkında düzenlemeler yer almaktadır. Silah veya merminin kişisel ihtiyaç için değil de ticari amaçla satın alınması, satılması, nakledilmesi, başka bir ülkeden Türkiye’ye sokulması “silah ticareti veya kaçakçılığı suçuna” vücut verecektir. Bu Kanuna aykırı olarak hareket edilmesiyle meydana gelen suçlar, Kanun maddelerinde şu şekilde ifade edilmişlerdir:
- Ateşli Silahlarla Bunlara Ait Mermileri Ülkeye Sokma, Sokmaya Çalışma veya Bunların Ülkeye Sokulmasına Aracılık Etme Suçu – 6136 sayılı Kanun 12.Madde
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Satın Alma – 6136 sayılı Kanun 13.Madde
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Taşıma – 6136 sayılı Kanun 13.Madde
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Bulundurma – 6136 sayılı Kanun 13.Madde
- Bıçak veya Diğer Aletleri veya Benzerlerini Satma, Satmaya Aracılık Etme, Satın Alma, Taşıma veya Bulundurma – 6136 sayılı Kanun 15.Madde
- Bıçak veya Başkaca Aletler Yahut Benzerlerini Ülkeye Sokma, Sokmaya Kalkışma veya Bunların Ülkeye Sokulmasına Aracılık Etme veya Bunları Ülkede Yapma veya Bir Yerden Diğer Bir Yere Taşıma veya Yollama Veya Taşımaya Aracılık Etme – 6136 sayılı Kanun 14.Madde
Ruhsatsız Silah veya Mermi Satın Alma, Taşıma ve Bulundurma Suçlarının Unsurları
Yargıtay ruhsatsız silah veya mermi satın alma, taşıma ve bulundurma suçlarının ispatına yönelik bazı unsurların varlığını aramıştır. Bu unsurlar şunlardır:
Silahın Zilyetliği: Ele geçirilen ruhsatsız silahın failin zilyetliği yani hakimiyeti altında bulunduğu kesinlikle ispatlanmalıdır.
Silahın Taşınır ve Sağlam Olması: Belirtilen suçların meydana gelebilmesi için silahın taşınır ve sağlam olması gerekmektedir. Sağlam ifadesini iki şekilde anlamalıyız. Şöyle ki; eğer silah, silah ustasına ihtiyaç duyulmadan basit bir müdahale ile çalışır hale getirilebiliyorsa suç oluşur. Ancak silahtaki arıza, bir silah ustasından faydalanılarak gideriliyorsa bu suçun oluştuğu kabul edilemez. Bu durumun incelemesi ise Kolluk Kriminal Laboratuvarları ve Adli Tıp Raporları ile gerçekleştirilir.
Silahın Ele Geçirilmesi: İfade edilen suçların işlendiğine dair en büyük kanıt silahın kendisidir. Ancak bazı öyle durumlar vardır ki silahın kendisi olmayabilir. Silahın kendisine ulaşılamadığı bu gibi durumlarda boş kovan ve mermi çekirdeği sayesinde silahın özellikleri tespit edilebilir. Bu gibi durumlarda failin elinde Adli Tıp tarafından bir inceleme yapılarak atış artığı olup olmadığı tespit edilmeye çalışılır.
Ruhsatsız Silah Satın Alma, Taşıma ve Bulundurma Suçları
- Ruhsatsız Silah Satın Alma Suçu
Kişinin bireysel olarak ihtiyacı nedeniyle taşıma ve bulundurma ruhsatı olmayan silahı satın almasıyla birlikte bu suç oluşur.
- Ruhsatsız Silah Bulundurma Suçu
Ruhsatsız silah bulundurma suçu, silah bulundurma ruhsatı olmayan kişilerin evde veya işyerinde silah bulundurmasıyla meydana gelir. Silaha ait ruhsat olsa bile silahın ruhsatın izin verdiği yerler dışında bulundurulması da bu suça vücut verecektir. Silahın bir başka yere nakledilmek zorunda olması ve nakledilirken yakalanması halinde bu suç oluşmaz. Örnek olarak adres değişikliği yapılması sebebiyle silahın yeni adrese taşınması sırasında ele geçirilmesi halinde suç oluşmamıştır diyebiliriz.
- Ruhsatsız Silah Taşıma Suçu
Silahı taşıyabileceğine dair ruhsatı olmayan yani silah taşıma ruhsatı olmayan kişinin silah taşımasıyla bu suç meydana gelir. Yargıtay’ın kararlarında belirttiği üzere kişinin silah taşıma kastı bulunması gerekmektedir. Bu nedenle bir başkasına ait silahın taşıma ruhsatı bulunmadığı halde kısa süreliğine taşınması, arkadaşlarına hava atmak için silahı kısa süre taşınması olayında olduğu gibi suç sayılmamıştır.
- Ruhsatsız Silah veya Mermi Satın Alma, Taşıma ve Bulundurma Suçlarının Cezaları
Ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alma, bulundurma gibi fiiller 6136 sayılı Kanunun 13/1.maddesinde düzenlenmiştir. Madde hükmüne aykırı bir şekilde ateşli silahlarla mermilerinin elde bulundurulması, taşınması ve satın alınması Kanun’un 13/1.maddesince cezalandırılır. Söz konusu fiillerin gerçekleştirilmesiyle oluşan suçun cezası 1-3 yıl hapis cezası olup ek olarak otuz günden yüz güne kadar adli para cezasıdır.
- Bıçak veya Başkaca Aletler Yahut Benzerlerini Ülkeye Sokma Suçunun Cezası
6136 sayılı Kanunun 14.maddesi uyarınca bıçak veya başkaca aletler yahut benzerlerini ülkeye sokma, sokmaya kalkışma veya bunların ülkeye sokulmasına aracılık etme veya bunları ülkede yapma veya bir yerden diğer bir yere taşıma veya yollama veya taşımaya aracılık etme fiillerini gerçekleştirilenler 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçunu meydana getirmiş olur. Söz konusu fiilleri gerçekleştirerek bu suça vücut verenler 2-5 yıl hapis cezası ve buna ek olarak 200 günden az olmayacak şekilde adli para cezası ile cezalandırılır.
6136 sayılı Kanun ve Ateşli Silahlar ve Bıçaklar
6136 sayılı Kanun ve Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 2. Maddesine göre ruhsatsız bir şekilde bulundurulması, taşınması veya satın alınması suç olan silahlar şunlardır:
- Ateşli silah: Mermi çekirdeği veya saçma tabir edilen özel şekil ve nitelikteki maddeleri, barut gazı veya bu neviden patlayıcı ve itici güç ile uzak mesafelere kadar atabilen silahları ifade eder.
- Tabanca: Tam otomatik olmamak şartıyla, namlu uzunluğu fişek yatağı hariç 30 santimetreyi ve tüm uzunluğu 50 santimetreyi geçmeyen, dumanlı veya dumansız barut veya bu neviden bir patlayıcı ve itici güç ile gülle, mermi, saçma veya füze ile gaz ya da diğer nesneleri atabilen, belli bir çapta namluya uygun imal edilmiş ateşli silahları ifade eder.
- Tam otomatik silah: Tetik çekili tutulduğunda sürekli atış yapabilen ateşli yivli silahlardır.
- Yivli av tüfeği: Namlu uzunluğu fişek yatağı hariç 30 santimetreden fazla, uzun menzilli ve delici güce sahip, sabit dipçikli, tam ve yarı otomatik atış yeteneği olmayan ve münhasıran avda veya atıcılıkta kullanılan ateşli-yivli silahları ifade eder. Yivli av tüfeği, 6136 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 4. fıkrasına göre ruhsata tabi tutulmuştur.
Bıçak veya Başkaca Aletler Yahut Benzerlerini Satma Suçunun Cezası
6136 sayılı Kanunun belirttiği sınırları aşarak bıçak veya başkaca aletler yahut benzerlerini satanlar, satmaya aracılık edenler, satın alanlar, taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur.
|6136 sayılı Kanun||Suç Fiili||6136 Cezası|
|12/1 maddesi||Ateşli silahlarla mermileri ülkeye sokmak, taşımak, aracılık etmek vs.||5 – 12 yıl arası hapis + 500 – 5 bin gün arası adli para cezası|
|13/1 maddesi||Ateşli silahlarla mermileri satın alma, taşıma, bulundurma||1 – 3 yıl arası hapis + 30 100 gün arası adli para cezası|
|14/1 maddesi||Bıçak vb. ülkeye sokmak, taşımak, aracılık etmek vs.||2 – 5 yıl arası hapis + en az 200 günlük adli para cezası|
|15/1 maddesi||Bıçak vb. satmak, aracılık etmek, bulundurmak vs.||6 ay – 1 yıl arası hapis + en az 25 gün adli para cezası|
6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu İçin Verilen Cezalarda Cezayı Arttıran Haller
6136 sayılı Kanun’un 12,13,14 ve 15.maddelerinin ihlal edilmesiyle birlikte uygulanacak olan cezalardan yukarıda bahsettik. Ancak bu cezalar suçların temel haliyle işlenmesi durumunda öngörülmüş cezalar olup suçların nitelikli halleriyle işlenmesi durumunda cezalar artacaktır. Söz konusu suçların nitelikli hallerinin ne olduğu ve nitelikli halleriyle işlenmesi durumunda öngörülen cezalardan şu şekilde bahsedebiliriz:
Ateşli Silahlarla Bunlara Ait Mermileri Ülkeye Sokma, Sokmaya Çalışma veya Bunların Ülkeye Sokulmasına Aracılık Etme Suçlarının Cezayı Arttıran Halleri
- Suçların iki kişi veya daha çok kişi tarafından işlenmesi halinde 8-15 yıl hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası verilir.
- Suçların suç işlemek amacıyla kurulmuş örgütün faaliyetlerine istinaden işlenmiş olması farklı bir hal olarak görülmüştür. Suçun bu halle işlenmesi durumunda verilecek ceza 1 kat arttırılır.
- Kanun koyucu silahlarda bazı özelliklerin bulunmasını da cezayı arttıran hal olarak görmüştür. Silahların tüfek, seri atış niteliği olan otomatik silah, dürbünlü olması gibi durumlarda verilecek ceza ½ oranında arttırılır.
- Silah ve mermilerin niteliksiz olması ancak miktar bakımından vahim derecede olması nedeniyle verilecek ceza ½ oranında arttırılır. Eğer ki silah veya mermiler nitelikliyse ve miktar bakımından vahim derecede ise verilecek ceza 1 kat arttırılır.
Ateşli Silahlarla Bunlara Ait Mermileri Satın Alma veya Taşıma Veya Bulundurma Suçlarının Cezayı Arttıran Halleri
- Ateşli silahın tüfek veya seri ateşli kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik veya dürbünlü tabanca veya bu özelliklere sahip özellikler barındırması halinde verilecek ceza 5-8 yıl hapis ve 500-5000 gün adli para cezasıdır.
- Söz konusu suçlarda kullanılan silah veya mermilerin miktar bakımından vahim derecede olması halinde 5-8 yıl hapis ve 500-5000 gün adli para cezası verilir.
- Mermilerin ev veya iş yerinde bulundurulması ve tabancanın 1 adet olması halinde 1-2 yıl hapis ve 25-100 gün adli para cezası verilir.
- Kuru sıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştürülmesi durumunda 1-3 yıl hapis ve 30-100 gün adli para cezası verilir.
Bıçak veya Başkaca Aletler Yahut Benzerlerini Ülkeye Sokma, Sokmaya Kalkışma veya Bunların Ülkeye Sokulması Suçlarının Cezayı Arttıran Halleri
- Suçların iki veya daha fazla kişi ile birlikte işlenmesi durumunda 5-10 yıl hapis ve 5.000-10.000 gün adli para cezası verilir.
- Suça konu oluşturan fiillerin suç işlemek amacıyla kurulan örgüt üyeleri ve yöneticileri tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza 1 kat arttırılır.
- Söz konusu bıçak, başkaca aletlerin veya benzerlerinin miktar bakımından vahim derecede olması nedeniyle verilecek ceza ½ oranında arttırılır.
Bıçak veya Diğer Aletleri veya Benzerlerini Satma, Satmaya Aracılık Etme, Satın Alma, Taşıma veya Bulundurma Suçlarının Cezayı Arttıran Halleri
- Suçun konusu olan aletlerin üretilmesinde herhangi bir yasal engel olmadığı ancak üretilen aletlerin üretim amacı dışında kullanılması, satılması, satmaya araçlık edilmesi, satın alınması, bulundurulması hallerinde 6 ay-1 yıl hapis cezası ve en az 25 gün olmak üzere adli para cezası öngörülmüştür.
- Bıçak ve benzeri aletleri sırf saldırı amacıyla taşımak durumunda 3 aya kadar hapis ve adli para cezası verilir.
- Söz konusu aletlerin üretiminin yasal olup kullanım amacından farklı olarak kullanılmasında aletlerin miktar ve nitelik bakımından vahim derecede olması halinde verilecek ceza ½ ile 1 katına kadar arttırılır.
- Bıçak veya diğer aletleri veya benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde verilecek ceza ½ ile 1 katına kadar arttırılır.
Miktar Bakımından Vahim Derecede Olma
Miktar bakımından vahim derecede olma kavramı 6136 sayılı Kanunun 12.maddesinde düzenlenmiştir. Ancak Kanun’un bu maddesi sayı bakımından herhangi bir ölçüt belirtmemiştir. Miktarların ne olduğuna dair Yargıtay’ın uygulamalarına göre karar vermek gerekecektir. Yargıtay, kararlarında bazı miktarları esas almıştır. 6136 sayılı Kanun’un 12,13,14 ve 15.maddeleri ve madde fıkralarında belirtilen durumlara dair miktar bakımından vahim haller şu şekilde ifade etmek mümkündür:
6136 sayılı Kanun 12.Maddesine Göre Miktar Bakımından Vahim Hal
Kanun’un 12.maddesi;
- fıkrası için 5000 adetten fazla mermi,
- fıkrası için 20.000’den fazla mermi,
- fıkrası için 20 adetten fazla tabanca,
- fıkrası için 10 adetten fazla uzun namlulu silah miktar bakımından vahim hal sayılmıştır.
6136 Sayılı Kanunun 13.Maddesine Göre Miktar Bakımından Vahim Hal
Kanun’un 13.maddesi;
- fıkra için niteliksiz 4 adet silah,
- fıkra için 5000 adetten fazla mermi olması miktar bakımından vahim hal olarak görülmüştür.
- fıkrada geçen pek az mermi 31 adede kadar olan mermiyi ve mutat sayıda mermi ise 250 adede kadar olan mermiyi ifade eder. Bu sınırların aşılması halinde miktar bakımından vahim hal olduğu kabul edilir.
6136 Sayılı Kanunun 14.Maddesine Göre Miktar Bakımından Vahim Hal
Kanun’un 14.maddesi;
- fıkrasında az vahim hal düzenlemiş olup bu ifade 100 adede kadar olan bıçak sayısını ifade eder,
- fıkrası için 100-1000 adet bıçak normal hal olarak görülmüş,
- fıkrası için 1000 adetten fazla bıçağın olması vahim hal olarak kabul edilmiştir.
6136 Sayılı Kanunun 15.Maddesine Göre Miktar Bakımından Vahim Hal
6136 sayılı kanunun 15.maddesinin 3.fıkrası için 100 adet bıçak vahim hal olarak görülmüştür.
6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu Kapsamında Yargılama
Görevli Mahkeme: 6136 sayılı kanuna muhalefet suçunun soruşturması savcılık tarafından yürütüldükten sonra yargılaması asliye ceza mahkemelerinde yapılır. Ancak genellik bu suç tek başına işlenmeyip diğer bazı suçlarla birlikte işlenmektedir. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçunun yanında işlenmiş olan diğer suç ağır cezalık bir suç ise her iki suçun yargılaması ağır ceza mahkemesi tarafından gerçekleştirilir.
Uzlaşma: Uzlaşma kavramı, suçun isnat edildiği kişi ile suçun mağduru arasında uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşılmasıdır. Hangi suçların uzlaştırma kapsamına alındığı önceden kanunla belirlenmiş olup 6136 sayılı kanuna muhalefet suçu uzlaştırma kapsamında değildir.
Şikayet Süresi ve Zamanaşımı: 6136 sayılı kanuna muhalefet suçu takibi şikayete bağlı suçlardan değildir. Takibi şikayete bağlı olmaması nedeniyle savcılık tarafından her zaman resen soruşturulabilir ve yine takibi şikayete bağlı olmamasından ötürü; şikayetçi varsa ve şikayetçi, şikayetinden vazgeçerse dahi soruşturmaya devam edilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta dava zamanaşımı süresidir. Dava zamanaşımı süresi, bir suçun işlenme zamanından itibaren davanın açılması gereken süreyi ve açılan davanın kanuni süresi içerisinde sonuçlandırılmasını ifade eder. 6136 sayılı kanun için ise dava zamanaşımı süresi 8 yıl olarak öngörülmüştür.
Adli Para Cezası: İşlenen bir suç sonucunda verilen cezanın adli para cezasına çevrilebilmesi için suç nedeniyle ayrıca adli para cezasına hükmedilmemiş olması gerekmektedir. Oysa 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarının cezalarına baktığımız zaman ise hapis cezaları ve adli para cezalarının birlikte verilmesi öngörülmüştür. Bu neden 6136 sayılı kanuna muhalefet suçu için verilecek cezalar adli para cezasına çevrilemez.
Erteleme: Mahkemece verilen cezanın 2 yılın altında olması durumunda cezanın infaz kurumunda infaz edilmesi ertelenip 1 ile 3 yıl arasında denetim süresi tanınır. Denetim süresi içerisinde herhangi bir kasıtlı suç işlenmemesi istenir ve denetim süresi, yükümlülüklere uygun geçirilir ise ceza infaz edilmiş sayılır. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçunda cezanın ertelenmesi mümkündür.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu ertelemeyle benzerlik göstermektedir. Hükmedilen ceza, sanık üzerinde denetim süresince sonuç oluşturmaz, ceza çektirilmez. Denetim süresi içerisinde yükümlülükler yerine getirilir ise ceza kararı ortadan kalkar. 6136 sayılı kanuna muhalefet suçu nedeniyle verilen cezalar için Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilmesi mümkündür.
Yukarıda ruhsatsız silah bulundurma suçu ve 6136’ya muhalefet suçunun diğer tüm hallerine detaylı olarak değindik. Süreç genel olarak bu şekilde olsa da çoğu zaman karışık ve zordur. Her somut olay kendine has bir karmaşıklık içerir ve başka hukuki problemler barındırır. Özellikle ceza mevzubahis olduğu için bu süreçlerin dikkatli takip edilmesi gerekir. Dolayısıyla yapılacak en doğru karar bu konuda deneyimli ceza avukatı ile çalışmaktır.