Doğru UV Lamba Seçimi ve Önemi
UV Lamba seçimlerinde kritik olan ve sıkça karşılaşılan sorunlardan biri de hangi tipte ve özellikte UV Lamba kullanılması gerektiğinin bilinmemesidir. Bilgi kirliliğinin çok yoğun yaşandığı şu günlerde yanlış bir seçim ile doğru ve güvenilir sonuçlara ulaşmak neredeyse imkânsızdır. SpectrumUVC® CleanAir dezenfeksiyon uygulamalarında ozon üretmeyen, farklı ihtiyaçlara göre farklı çıkış güç ve boylarda, 254 nm dalga boyuna sahip profesyonel T 5 tipi U V lamba kullanılmaktadır.
Bu yazımızda UV Lamba seçimlerinde kritik olan hususlarda bilgi kirliliğinin önüne geçmek adına sizlere doğru UV Lamba seçiminin nasıl yapılacağı konusunda bilgi aktaracağız. U V lamba ve Işıma konularında daha fazla bilgi almak için bilgi merkezi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Dezenfeksiyonun Temelleri
Öncelikle kullanımın olacağı alanla ilgili doğru tercihlerin yapılması bu hususta çok elzemdir. Ultraviyole(morötesi) mi kropkırıcı ışıma (UVGI) çalışma prensipleri doğru anlaşılmalı ve dezenfeksiyonu hedef alınan mikroorganizma’ya göre dezenfeksiyon seviyesi (yüzde log azaltım) ve bu dezenfeksiyon seviyesine göre dezenfeksiyon süreleri göz önünde bulundurulmalıdır. Örnek vermek gerekirse bir ofis ortamında çalışmanın yoğun olduğu saatlerde, çalışanların konforuna zarar vermeden ortam havası dezenfeksiyonunun nasıl yapılacağı hususunda detaylı analizler ve çözümler gerekmektedir. Çalışma ortamında ne kadar kişinin bulunduğu, çalışma alanının ölçüleri, çevresi ile geçirgenlik düzeyi(bölümlenmiş ofis alanları vb. durumlar göz önüne alınmalıdır), bu alandaki hava sirkülasyonun hangi düzeyde, hangi sistem ile, ne koşullarda yapıldığı gibi kritik veriler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu veriler ışığında optimum dezenfeksiyonun hangi girdiler ile yapılabileceğini bulmak daha da kolaylaşacaktır. İç mekânlarda havalandırma/iklimlendirme sistemi ile sağlanan hava sirkülasyonunda parçacık olarak ortama yayılan mikroorganizma (virüs, bakteri, küf, mantar)ve türevlerinin, havalandırma/iklimlendirme ünitesi içerisine yerleştirilmiş bir kit ile imha edilmesi mümkün olmaktadır. İç klima ünitelerinde kullanılmak üzere seçilen U V lambanın ortam şartlarına uygun olarak yeterli güç ve boyda seçilmesi çok önem arz etmektedir.
UV Lamba Işıma Gücü (Watt)
U V Lamba seçimlerinde başlıkta da belirttiğimiz gibi hangi UV lambanın kullanılması gerektiği teknik bir konudur. Bu bağlamda piyasalarda bulunan ve UV Lamba olarak geçen fakat asıl yapması gereken ‘Doz Atım Değeri’ açısından sınıfta kalan amatör ürünler göze çarpmaktadır
UV Lambalar, elektriksel güç haracayarak bu gücü ultraviyole ışıma gücüne dönüştürürler. Bu donüştürme sırasında tüketilen elektrik enerjisi ile üretilen UV ışıma gücü arasında bir verim söz konusudur. Tüketilen elektriksel güç yüksek iken üretilen UV Işıma gücü elektriksel gücün %30-35 arasına tekabül eder bu oran verim olarak tanımlanır. Bir UV lambanın, dezenfeksiyon açısından dikkate alınması gereken güç değeri Watt cinsinden üretilen UV Işıma gücüdür. Piyasada bazı markalar UV güç olarak UV lambanın tükettiği yüksek elektriksel gücü kullanmaktadırlar. Bu son kullanıcı açısından aldatıcı bir durumdur.
Piyasada çokça karşılaşılan T8 tipi lambalar günümüz virüs ve diğer mikroorganizmalar ile mücadelede yeterli çıkış doz değerini sağlayamamaktadırlar. Ayrıca T8 lambalar daha geniş bir çap boyutuna sahip olduğundan iç klima ünitelerindeki dar bölümlere yerleştirilmesi mümkün değildir. Düşük çıkış doz değeri yanısıra T8 lambalar çok daha fazla elektriksel güç tüketirler. Yüksek elektriksel güç ile düşük U V Çıkış dozu vermeleri nedeniyle daha düşük verime sahiptirler. T 8 lambalar tükettikleri yüksek elektriksel güç nedeniyle de çevre dostu bir lamba değildir. Günümüzde dezenfeksiyon açısından T 5 tipi profesyonel UV lamba tercih edilmelidir. T 5 tipi lambalar, T 8 tipi lambalarla kıyaslanamayacak ölçüde daha yüksek çıkış dozu üretirler.
UV Lamba Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
İç Mekânlarda bulaş riskini ortadan kaldırmak, hijyen ve konfor sağlamak açılarından UV lamba kullanılarak yapılan dezenfeksiyon sağlığımız açısından büyük önem taşımaktadır. Bu konuda ASHRAE (Amerika Isıtma, Soğutma ve Hava Şartlandırma Derneği) ve onun Avrupa muadili REHVA, klima sistemlerinde ultraviyole ışıma kullanılarak dezenfeksiyonun önemini vurgulamış , bu konuda teknik makaleler yayımlamışlardır. Ülkemizde de bu yabancı derneklerin muadili olan TTMD (Türk Tesisat Mühendisleri Derneği) de, UV dezenfeksiyonun klima sistemlerinde kullanımını önermiştir. Klima sistemlerinde dezenfeksiyon yöntemi ile teknik makalelere bahsi geçen derneklerin web sitelerinden erişmek mümkündür.
UV dezenfeksiyon öncelikle teknik bir konudur. Tasarım sırasında bazı matematiksel hesaplar yapılması gerekmektedir. Bu hesap hedef alınacak mikroorganizmanın dezenfeksiyonu için gerekli doz miktarına ulaşacak yeterli UV lamba çıkış gücünün bulunması açısından gereklidir. UV doz hesabının nasıl yapılacağını daha önce yayımlamış olduğumuz “UV Doz Hesabı: UV Lamba ve Dezenfeksiyon” başlıklı blog yazımızda paylaşmıştık.
Doz hesabı dışında lamba seçiminde dikkate alınması gereken diğer konu dezenfeksiyonu yapılacak ortamın iyi analiz edilmesidir. Kullanım alanının insan-hayvan yoğunluğu açısından analizlerinin yapılıp optimum değerlerin sağlanması ve bu aşamada insan-hayvan sağlığının göz önünde bulundurulması gerekmektedir. UV dezenfeksiyon amacıyla kullanılacak UV dezenfeksiyon kitinin insan sağlığı gözetilerek yapılması da gerekmektedir. Klima santralleri, iç klima üniteleri, iç mekân hava dezenfeksiyonu, kanal içi akan hava dezenfeksiyonu gibi UV dezenfeksiyon uygulamalarımız için gerekli UV doz hesapları güçlü mühendis kadromuz ve yerli/yabancı üniversite iş birlikleri süreciyle geliştirdiğimiz yazılımımız ile yapılmaktadır. Sonuç olarak insan sağlığını yakından ilgilendiren böyle teknik bir konunun profesyonellerce yapılması sağlığımız açısından büyük önem taşımaktadır. SpectrumUVC® CleanAir olarak müşterilerimizin ihtiyaçlarına cevap verecek her türlü donanıma sahip olduğumuzu ve profesyonel yardım için her zaman müşterilerimizin yanında olduğumuzu belirtmek isteriz.