Doğu Akdeniz’de Türkiye-Yunanistan arasında artan gerilim, Fransa’nın 1950’lerden beri peşini kovaladığı “Avrupa Ordusu” Planı için mükemmel bir fırsat. Yunanistan’ın yanında, Türkiye’nin karşısında NATO’daki çatlağı iyice büyüterek, Avrupa Ordusu fikrini temellendirmek istiyor. İşte tüm bunların sonucunda Fransa’yı Girit’in doğusunda, Beyrut’ta, Türkiye’nin arka bahçesinde IKBY’de Barzani ile görüşürken buluyoruz.
Bu kapsamda, gelin Fransa Donanması’nı detaylıca inceleyelim. İlk olarak, benim de Türk Donanması’nın bir uçak gemisi olacaksa (nükleer enerjili olmasa da olur) bu boyutlarda olmalı dediğim gemi ile başlayalım. “Charles De Gaulle”
1- Charles De Gaulle Uçak Gemisi:
Yapımı 1989-1997 yılları arasında gerçekleştirilen ve 42.500 Ton deplasmana, 261 Metre boya sahip olan geminin kalbi, nükleer enerji ile çalışan türbin motorlarıdır. Nükleer enerji ile çalıştığı için limana uğramadan (kumanya hariç) ortalama 25 yıl boyunca hareket edebilir.
Ortalama Sürati 27 knots olan Uçak Gemisi, 28-40 hava aracı taşıyabilme kapasitesine sahiptir. Fransa, Charles De Gaulle Uçak Gemisi’ne hava araçları olarak;
- Rafale-M Savaş Uçağı
- E-2C Hawkeye Awacs uçağı
- SA-365 Dauphin Çok maksatlı helikopter
- EC-725 Caracal Nakliye Helikopteri
- AS-532 Cougar Çok Maksatlı helikopter konuşlandırabilmektedir.
Uçak Gemisi kendi öz savunmasını ise;
- 4×8 Hücreli A-43 Lançerlerinden fırlatılan 30+km orta menzilli Aster-15 Hava Savunma Sistemi
- 2×6 Hücreli Mistral çok kısa menzilli hava savunma sistemi (6km)
- 8 adet Giat 20F2 20mm uzaktan kontrol silah sistemi ile sağlamaktadır.
2- Mistral Sınıfı LHD
2005 yılında yapımına başlanan gemilerden Fransa Donanması’nda 3 adet, Mısır Donanması’nda ise 2 adet vardır. Aslında Mısır Donanması’nda bulunan 2 adet LHD önce Rusya için inşa edilmiş, lakin Rusya Kırım’ı işgal edince ambargolardan ötürü Fransa inşa ettiği gemileri Rusya’ya değil, Mısır’a satmıştır
Birazdan teknik detaylarına gireceğim gemi, Türk Donanması için inşaa edilen TCG Anadolu’dan daha ufak bir gemidir. Lakin Fransa’nın elinde bu gemiden 3 adet olması avantajlarınadır.
21.300 Ton deplasmana, 199 metre boya sahip olan gemi, gücünü dizel motorlardan alır. İktisadi sürat ile (15 knots) menzili 10,700 Deniz milidir.
Üzerinde taşıdığı hava araçları kapasitesi 16 ağır veya 35 hafif tip helikopterdir. Mistral Sınıfı LHD bu hali ile F-35B taşıyamamaktadır.
Mistral sınıfı bir Landing Helicopter Dock (LHD) yani Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi olduğundan; çıkartma görevleri icraa edebilir, tank veya zırhlı araç taşıyabilir.
Toplam 59 araç taşıma kapasitesi olan Mistral’ler, 13 adet Ana Muharebe Tankı taşıyabilmektedir. Geri kalan araçlar ise zırhlı muharebe aracı ve tekerlekli personel taşıyıcılar olarak farklılık gösterir.
Mistral Sınıfı LHD’ler öz savunmalarını ise;
- 2 Adet Mistral füze lançeri
- 2 Adet Narwhal 20mm RWS
- 2 Adet M134 Miniguns
- 4 Adet M2-HB Browning ile sağlamaktadır.
3-Horizon sınıfı Destroyer
Fransa Donanması’nın en büyük muharip gemisi olan Horizon sınıfları İtalya ile ortak üretilmiş olup; ilk başta 8 adet üretilmesi düşünülüp, maliyetler sebebiyle 4 adedi iptal edilerek toplam 4 adet üretilmiş, 2 Adedi Fransa Donanması’nda hizmet vermeye başlamıştır.
2002-2007 yılları arasında üretilen Horizon Sınıfı Destroyerler, Fransa’nın tek Destroyer sınıfıdır. 7.000 Ton deplasmana, 152 metre boya sahiptir. Gücünü CODAG yani Dizel ve Gaz Türbin motarlardan almaktadır. 18 knot iktisadi sürat ile 6100 Deniz Mili menzile sahiptirler.
Horizon Sınıfı Destroyerlerin silah yükü ise şöyledir:
- 48 Hücreli A-50 lançerlerinden atılabilen Aster-15 30Km menzilli Hava Savunma Füze Sistemi veya Aster-30 120km menzilli Hava Savunma Füze Sistemi
- 8 Adet Exocet MM-40 Gemisavar Füzesi
- 2 Adet OTO Melara 76mm Süper Rapid Top
- 1 Adet Sadral Mistral Yakın Hava Savunma Sistemi (CIWS
- 2 Adet 20mm Modele F2
- 2 Adet WASS B515/1 Torpido Tüp
Horizon Sınıfı Destroyerlerin Silah yükü böyledir, üretime geçildiği takdirde TF-2000 Muhribimiz silah yükü bakımından çok daha güçlü olacaktır. LHD’lerde olduğu gibi, Destroyerlerde de fark kapatılabilir, hatta öne geçilebilir.
4- Aquitaine (FREMM) Sınıfı Fırkateyn
Fransa Donanması’nın Fırkateyn filosunun bel kemiği olan Aquitaine sınıfı fırkateynler, İtalya ile geliştirilen FREMM Projesinin bir parçası olup, Fransa’nın kendi isterlerine göre geliştirdiği gemidir.
2007 Yılından itibaren üretilmeye başlanan ve 8 adet üretilmesi planlanan gemilerden günümüzde 6 adedi envantere alınmış, D656 Alsace Gemisi 18 Nisan 2019 tarihinde suya indirilmiş lakin henüz Fransa Deniz Kuvvetlerine teslim edilmemiştir. D657 Lorraine ise hâlâ inşaa edilmektedir.
6.000 Ton Deplasmana, 142 metre boya sahip olan gemiler gücünü 1 Adet Gaz Türbin ve 2 Adet Elektik Motordan alır. 15 knots olan iktisadi sürat ile 6.900 Deniz Mili menzilleri vardır.
Silah Yükleri ise şöyledir:
- 1 Adet OTO Melara 76mm SR Baş Topu
- Son iki gemi hariç (Alsace ve Lorraine) 6 gemide 16 hücreli A-43 VLS Sistemi varken, son iki gemide ( Alsace ve Lorraine ) 16 Hücreli A-50 VLS Sistemi vardır. A-43 VLS Sistemi ebatları yüzünden daha küçük ve daha az menzilli olan Aster-15 Hava Savunma Füzesini alırken, A-50 VLS Sistemi hem Aster-15 hem de daha uzun menzilli Aster-30 Hava Savunma Füzesini alabilmektedir.
- 3 Adet Nexter 20mm Uzaktan Kontrol Edilebilen Silah Sistemi
- 8 Adet Exocet MM-40 Block 3 Gemisavar Füzesi
- 16 Hücreli A-70 VLS Sistemi (A-43 veya A-50 VLS Sistemine ek olarak, yani toplam 16+16=32 Hücre) ve bu sistemden atılabilen SCALP Seyir Füzesi vardır.
- 2 Adet çiftli B-515 torpido tüpü ve MU-90 Torpidoları
Aquitaine sınıfına baktığımızda, mevcut olarak inşaa ettiğimiz İ Sınıfı fırkateynlere baktığımızda, aslında İ Sınıfı fırkateynlerimizin ne kadar dolu olduğunu, 3000 tonluk deplasman ile Aquitaine Sınıfına yakın silah yükü ve iktisadi sürat ile Aquitaine’den 1000 mil az seyir yapma kabiliyeti olduğunu fark ediyoruz. Bu da bize, aslında İ Sınıfı’nın keşke 4.000-4.500 tonlarda yapılacak olmasını, hiç olmazsa ek olarak Tf-4500 Fırkateyni’nin üretiminin ülkemizin Mavi Vatan müdafaasında elini çok güçlendireceğini görüyoruz.
5- Cassard Sınıfı Fırkateyn
1982-1991 yılları arasında üretilen, günümüzde aktif olarak 2 gemi bulunan Cassard Sınıfı 5.000 Ton deplasmana ve 139 metre boya sahiptir. Cassard Sınıfı, 4 adet Dizel Motorlarından gücünü alır. 17 knots hız ile 9.200 deniz mili menzilleri bulunur.
Cassard Sınıfı Fırkateynlerin Silah Yükü:
- 1 Adet Mk-13 Lançeri, lançerden fırlatılan 40 Adet SM-1MR Füzesi. (Biz de Gabya Sınıfı Fırkateynlerimizde kullanmaktayız.)
- 8 Adet MM-40 Exocet Gemisavar Füzesi2 Adet Torpido Tüpü ( 10 Adet L5 Mod 4 Torpido)
- 1 Adet Creusot-Loire Compact 100mm baş topu
- 2 Adet 20mm F2 Hava Hedeflerine karşı silah
- 4 Adet 12.7mm Makineli Silah
- 2 Adet Sadral Lançeri ve bu lançerden fırlatılan 39 Adet Mistral Anti uçak füzeleri CIWS
6-Georges Leygues Sınıfı Fırkateyn
1974-1988 yılları arasında inşaa edilen fırkateynler oldukça eskidirler ve silah sistemleri de yeterli düzeyde değildir. Fransa bu gemileri yakın bir tarihte envanterden çıkartmayı düşünmektedir.
4.500 Ton deplasmana, 139 metre boya sahip olan gemiler gücünü CODAG’dan (Dizel ve Gaz Türbin motorlar) alır. Gemiler, 30 knots sürat ile 7.400 deniz mili seyir alırlar.
Georges Leygues Sınıfı Fırkateynlerin Silah Yükü ise Şöyledir:
- 4 Adet MM-38/MM-40 Exocet Gemisavar Füzesi
- 2 Adet Torpido Tüpleri ve atıma hazır 10 adet L5 Mod4 veya MU90 Torpidoları
- 1 Adet Creusot-Loire Compact 100mm Baş Topu
- 2 Adet 30mm Breda-Mauser veya 20mm F2 hava hedeflerine karşı silah
- 2 veya 4 adet 12.7mm Makineli Silah
- 1 Adet Crotale Navale CIWS Lançeri ve 26 Adet Hava Hedeflerine karşı atıma hazır füzeler
- 2 Adet Simbad ikili lançer ( Mistral 4 adet CIWS hava hedeflerine karşı füzeler)
Görüldüğü üzere, üretim yılı ve silahların güncelliği bakımından Georges Leygues Sınıfı Fırkateynler miladını doldurmuş, silah yükü yeterli değildir.
7- Floreal Sınıfı Fırkateynler
Floreal Sınıfı Fırkateynler 1992 yılında üretilmiş ve toplam 6 adet aktif olarak Fransa Donanması’nda hizmet vermektedir. 2.950 Ton deplasmana ve 93.5 metre boya sahiptirler. İktisadi sürat olan 12 knots ile 15.000 Deniz Mili menzile sahiptirler. (Güzel bir harekat çapı)
Floreal Sınıfı Fırkateynler’in Silah yükü şöyledir:
- 2 Adet MM-38 Exocet Gemisavar Füzesi
- 1 Adet 100mm Cadam Baş Topu
- 2 Adet 20mm F2 Hava Hedeflerine karşı silah
- 2 Adet Mistral Simbad Lançeri
Görüldüğü üzere silah yükü olarak zayıf bir sınıftır. Silah ve Elektronik sistemleri bakımından bir fırkateyn değildir aslında. Lakin tonajı ve seyir mesafesinden dolayı Fırkateyn olarak sınıflandırılır. Fransa bilindiği kadarıyla bir modernizasyon süreci bu gemiler üzerinde düşünmemekte. Kısacası bu gemilerin caydırıcılığı yoktur.
8- La Fayette Sınıfı Fırkateynler
1996 yılından itibaren inşaa edilen La Fayette Sınıfı Fırkateynler güzel bir ihracat başarısı da yakalamıştır. Fransa Donanması’nda 5 adet olmak üzere, Suudi Arabistan’da 3 adet, Tayvan’da 6 adet ve Singapur’da da 6 adet olmak üzere toplam 20 Adet üretilmiştir.
3.600 Ton Deplasmana, 125 metre boya sahip olan gemiler, gücünü 4 adet Dizel motordan almaktadır. İktisadi sürat olan 12 knots ile 10.000 deniz mili seyir özelliği vardır.
Silah yükü bakımından Ada sınıfı “Korvetlerimiz” ile eşdeğerdir ve hatta Ada Sınıfımızın Torpido atma yeteneği varken, La Fayette Sınıfı Fırkateynlerde bu özellik yoktur. Lakin ilerleyen süreçlerde gemiye VLS eklenebilir, gemide bunun için yeterli alan oluşturulabilir.
Silah Yükü ise Şöyledir:
- 8 adet Exocet MM-40 Block 2 Gemisavar Füzesi
- 1 adet 100mm TR otomatik baş topu
- 2 adet 20mm F2 Silah
- 1 adet Crotale CN2 CIWS
Görüldüğü üzere, bu haliyle silah yükü bakımından Ada sınıfından dahi geridir ki Ada sınıfı takriben 1.500 ton daha hafifdir. İ sınıfı ise yaklaşık 500 ton daha hafiftir ve La Fayette’den çok daha güçlü bir gemidir.
8- D’ Estienne d’ Orves sınıfı korvet
İsmini tekrar yazıp kafanızı bir kez daha karıştırmak istemem :) Bahsi geçen korveti biz de envanterimizde Burak sınıfı olarak kullanıyoruz. 2000’li yılların başında Fransa Donanması’ndan 2’inci el olarak aldık. Ada sınıfı envantere girdiğinde Burak sınıfı çıkarılacaktı lakin artan gerginlik ortamı ve gemi inşaamızın yavaşlığından dolayı envanterden çıkarılması şimdilik iptal oldu. Küçük ve pek konforlu gemiler değillerdir. Baş topu ve gemisavar füzesinden dolayı envanterimize ilk kez Fransız deniz ürünleri girmiştir. Lakin 100mm Baş Topu hantal ve pek başarılı bir top değildir. Bu topun az önce birkaç fırkateynde de olduğunu söylemiştim, bu hantallık o toplar için de geçerlidir. Genel olarak verimsizdir. Onun için Deniz Kuvvetleri isterleri doğrultusunda Burak sınıfına modernizasyon yapılmaya başlanmıştır. Modernizasyonun detayları açıklanmasa da, geçtiğimiz yıllarda Burak sınıfından Cirit ve L-Umtas füzelerinin atış testlerinin yapıldığını biliyoruz. Aynı şekilde, geçtiğimiz günlerde de bir gemimizde bazı radarların ve atış kontrol radarının Aselsan ürünü sistemlerle, baş topunun ise 76mm Oto Melara değiştirildiğini gördük. Her neyse, biz Fransız Donanmasındaki “Burak” Sınıfına bakalım…
6 adedi Türk Donanması’nda, 3 adedi Arjantin Donanması’nda ve 9 adedi de Fransa Donanması’nda hizmet vermektedir.
1.250 ton deplasmana ve 80 metre boya sahip olan bu gemiler gücünü 2 adet Dizel motordan almaktadır. İktisadi sürat olan 15 knots ile 4.500 Deniz Mili menzilleri vardır.
Silah sistemleri ise şöyledir:
- 1 Adet 100mm CADAM baş topu (TCG Beykoz’da 76mm Oto Melara top)
- 2 Adet Exocet MM-38 Gemisavar Füzesi
- 2 Adet 20mm F2 Silah Sistemi
- 4 Adet 12.7mm Makineli silah
- 4 Adet L3 veya L5 torpidolar
- 1 Adet 375mm roket lançeri
Fransa’nın Muharip Su üstü filosu burada büyük ölçüde bitmekte, birkaç karakol botu ve lojistik gemisini bu yazıma dahil etmeyeceğim. Şimdi, denizlerin altındaki sinsi kurtlara geçelim. Unutmayın, denizlerde sadece “Denizaltılar” ve hedefleri vardır. :)
Fransa Donanması’nda toplam 9 Denizaltı vardır ve hepsi nükleer tahriklidir. Sınıflarına ve özelliklerine geçmeden önce bir detayı ekleyeyim. Halihazırda yeni bir 6 adetlik denizaltı inaa projeleri de var 2007 yılından beri. Bu denizaltılar da nükleer tahrikli olacak. Naval Group tarafından Fransız Donanması için inşa edilecek 6 adet Barracuda sınıfı denizaltının ilki olan Suffren’in, donatım ve test faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından 2020 yılı içerisinde Fransız Donanmasına teslim edilmesi planlanıyor. 10.2 milyar dolar tutarında bir bedelle üretilecek olan Barracuda sınıfı denizaltılar, Fransız Donanması envanterinde bulunan ve yaşlanan Rubis sınıfı nükleer denizaltıların yerini alacaklar. Barracuda sınıfı denizaltıların, 2060 yılına kadar envanterde kalması planlanmakta. Barracuda sınıfı denizaltılar; 4.700 ton yüzey deplasmanına, 5.300 ton dalış deplasmanına, 99 metre uzunluğa, 8.8 metre çapa ve hibrit tahrik sistemine sahiptirler. 270 gün boyunca aralıksız görev yapabilen denizaltılar; Naval Cruise Füzeleri (NMS), F-21 Ağır Torpidoları ve Exocet SM39 Anti-Gemi Füzeleri ile donatılmışlardır.
Şimdi yazımıza, Barracuda sınıfı denizaltılar ile değiştirilecek olan Rubis sınıfı denizaltıları anlatarak devam edelim.
8- Rubis Sınıfı Denizaltılar
Rubis Sınıfı Denizaltılar 1983 yılında inşasına başlanmış, nükleer tahrikli denizaltılardır. Envanterde aktif olarak 5 adet vardır. 2.600 Ton deplasmana, 73 metre boya sahiptirler. Az önce de dediğim gibi, Barracuda sınıfı denizaltılar ile değiştirilecektir. Nükleer tahrikli oldukları için, suyun altında neredeyse sınırsız görev yapabilirler.
Silah Sistemleri ise şöyledir:
- 4 Adet 533mm torpido tüpü
- 14 Adet F17 Mod2 torpido
- 14 Adet Exocet SM-39 Gemisavar füzesi
300 metreden daha derin bölgelerde görev icra edebilir.
9-Triomphant Sınıfı Denizaltılar
Triomphant Sınıfı Denizaltılar da Nükleer tahriklidir ve envanterde aktif olarak 4 adedi görev almaktadır.
14.000 ton deplasmana ve 138 metre boya sahip denizaltılar 1997-2010 yılları arasında inşaa edilmiştir.
Silah yükü ise şöyledir:
- 16 Adet Kıtalararası M-45 veya M-51 Balistik füze
Söz konusu füzeler çok tehlikeli ve ciddi bir güç çarpanıdır. Örnek vermek gerekirse M-51 Füzesi tahmini olarak 8.000 kilometre menzile sahiptir.
- 533mm Torpido Tüpleri
- Exocet SM-39 Gemisavar Füzesi
Görüldüğü üzere Nükleer tahrikli Denizaltılar son derece önemli ve tehlikeli sistemlerdir. Üzerinde taşıdıkları Kıtalararası Balistik Füzeler ise bu tip platformları daha da ölümcül kılmaktadır. İnşallah ülkemiz de ilerleyen on yıllarda bu tip platformları üretebilecek, kullanabilecek seviyeye gelir.
Genel olarak bakıldığında Fransa Donanması’ndaki Nükleer Denizaltıları saymazsak, Türk Donanması’nın gemi olarak bakıldığında vurucu güç olarak ön planda, bazı eksik sistemleri ise 2030’a kadar tamamlayacağını düşünürsek aradaki farkın kapatılmasının çok zor olmadığını söyleyebiliriz.
Unutmayalım ki, gemilere ruh veren içindeki bahriyedir ve Donanmamızın ruhu en sert alaşımdan bile daha güçlüdür. Türk Bahriyesi ve Türk Donanması birbiri içine işlemiş bir vücuttur. Yazımı bitirirken, Aylardır ailesinden uzak ve çocuklarını, eşini, dostlarını görmeyen Demirden Bahriyeye sevgilerimi, saygılarımı ve selamlarımı iletiyorum. 83 Milyon sizinle ! Esen kalın….
Yazar: Arda Ç. | Kaynak: SavunmaSanayiST.com