Bilindiği gibi, son iki yılda insanların hem kişisel hem profesyonel hayatlarını önemli ölçüde değiştiren pandeminin en ciddi darbe vurduğu sektörlerden bir tanesi de lojistik oldu. 2021’de navlun fiyatlarında meydana gelen hızlı artışın, 2022’de de devam edeceği lojistik sektöründe geçtiğimiz yılın sonlarından beri konuşuluyordu. Hem iş sahiplerinin hem de analistlerin hem fikir olduğu bu konudaki öngörüler gerçeğe dönüştü, ve 2022’de lojistik navlun fiyatları ciddi miktarda artış gösterdi. Bu yazımızda, pandeminin lojistik sektöründeki bu küresel krizde nasıl bir rol oynadığından ve 2022 Lojistik Navlun Fiyatları dan bahsettik.
Lojistik Krizinin En Önemli Kaynağı: Pandemi
Geçtiğimiz yıl, salgının etkisiyle pek çok gemi seferi -özellikle de Doğu/Batı rotasındakiler- iptal olunca yüksek hacimde sipariş de fabrikalarda, limanlarda yığılı kaldı. Konteyner ve gemi arzı azaldıktan, taşıma faaliyetleri neredeyse durma noktasına geldikten sonra, Çin salgını bir nebze kontrol altına alıp tekrar operasyonları hızlandırdığında ise Çin çıkışlı kargo fiyatlarında çok ciddi artışlar meydana geldi.
Financial Times gazetesi, küresel ticaret zincirindeki pandemi kaynaklı bozulmalar yüzünden konteyner kıtlığı yaşandığını, bu sebeple de navlun fiyatlarının arttığını ifade etmişti- gazetenin haberine göre, Asya’dan Kuzey Avrupa’ya yapılan 40 ft’lik bir konteyner sevkiyatının 2020 kasım öncesi maliyeti 2 bin dolar iken, kasım sonrası bu rakam 9 bin dolara kadar yükseldi.
Çin-Türkiye hattında da 2021 yılının ikinci çeyreğinde 2 bin dolar seviyelerinde olan lojistik navlun maliyetleri, üçüncü çeyrekte 3 bin, dördüncü çeyrekte ise 6– 8 bin dolar seviyesine ulaştı.
Bu süreçte, Dünya Denizcilik Konseyi Başkanı John Butler da limanlarda ortaya çıkan yoğunluğun ve lojistik şirketlerinin uzun bekleme süreleri için ekstra ücret talep etmesinin de navlun bedellerini yükselttiğini belirtti.
Havayolu taşımacılığı ile aktarılan malların önemli bir kısmı yolcu uçaklarının kargo kısmında taşındığından, yolcu seferlerinin iptal olup sonra kademeli kademeli açılmasıyla birlikte havayolu taşımacılığında da arz-talep dengesi bozuldu, ve azalan kapasite de navlunun artmasına sebep oldu.
Karayolu taşımacılığında salgının sınır geçişlerini yavaşlatması ve tır şoförü sıkıntısı, yine maliyetlerin önemli ölçüde artmasıyla sonuçlandı.
Krizin 2022’de de Süreceği Öngörülmüştü
Uzmanlar, pandeminin rol oynadığı bu küresel krizin, 2022’de de Lojistik Navlun Fiyatları artışın devam edeceğini öngörmüştü. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİ- KAD) Başkanı Ayşem Ulusoy, 2022 yılına dair öngörülerinde navlundaki yüksek seviyelerin devam edeceğini belirtmiş, bu konuda aşağıdaki ifadeleri kullanmıştı:
“Salgın öncesi yük gemisi fazlası varken salgın sonrası denizyoluna olan talep ve taşıma için kullanılan konteynerlerin dünyanın belli başlı limanlarında birikmiş olması ve bu konteynerlerin sisteme dahil edilmesi halen küresel tedarik zincirinin dengeye ulaşmasında engel teşkil ediyor. Rekabetin gün geçtikçe arttığı günümüzde, özellikle gelişmekte olan ülkelerde lojistik maliyetlerin 2022’de daha da önemli hale gelmesi bekleniyor. Tüm dünyada etkisi halen devam etmekte olan pandemi sebebiyle, özellikle yeni varyantlar göz önünde bulundurulduğunda lojistik ve ulaştırma maliyetlerindeki artışın yeni yılda da başta karayolu ve havayolu olmak üzere sektörü olumsuz etkilemeye devam etmesi muhtemeldir ki, bu taşınan malların nihai tüketiciye ulaştığındaki fiyatlarını da etkileyecek. Ülkemizin ihracatında önemli bir yeri olan konteyner taşımacılığındaki navlun zirve seviyelerinin 2022 boyunca da devam edeceğini tahmin ediyoruz.”Daha fazla bilgiyi Arkas Lojistik Dijital platformu Shipeedy.com’u ziyaret ederek alabilirsiniz.
Nakliyat Sigortası Hakkında Merak Ettikleriniz