Ahmet Ümit’in Everest Yayınları etiketiyle çıkan “Elveda Güzel Vatanım” romanı üzerine bir inceleme.
Polisiye ile Tarihi Roman Arasında Bir İttihat ve Terakki Serüveni: Elveda Güzel Vatanım
“Biz de Poe gibi ızdırabımızla alay etmeyi başardığımızda insan olmaya bir adım daha yaklaşacağız. (…)Şu sokakları dolduran kalabalıkların kaç tanesi, Poe gibi sadece insan olmanın kederini hissedebilir? Onların bu görkemli isyanı, herhangi bir canlının hayatta kalma çabasından daha manalı değil ki. Elbette biz sosyalleşmiştik, hürriyet, kardeşlik ve eşitlik isteyecek kadar geliştik ama hâlâ insan olmanın derinliği bütün bu kalabalıkların hareketlerinden uzaklarda bir yerlerde duruyor.” (s.71)
mektup yöntemini kullanmış olmasından ötürü, uzun süre boyunca bu kadar romantik ve hassas bir adamın başarılı bir ittihatçı fedai olabileceğini düşünemedim. Aynı şekilde tam tersini de düşünmeme izin vermedi roman; çünkü Ester sadece kendisine mektupta hitap edilen, geçmişte kalan bir kahraman olarak kaldı. Her bölüm başında Ester’e hitaben yazılan yeni bir mektuba başlasak da Ester; romandaki gerçek tarihi figürlerin karşısında bir araç, kurgunun bir kurbanı olarak kalmış. Bu yorumum cinsiyetçi bir yorum gibi algılanmasın; tarihi bir romanda, tarihi karakterlerin karşısına hayali figürler çıkaracaksak, çok sarsıcı ve belirgin figürler çıkarılması gerektiğini düşünüyorum sadece.
“Yüz küsur yıl Şehsuvar, en az yüz küsur yıllık bir zaman dilimi var Paris’le aramızda. Üstelik sadece iki inkılabı kıstas alırsak. Sen inkılabını daha dün yaptın, onlarsa yüz on dokuz yıl önce. İhtilali hazırlayan sanayiyi, içtimai vaziyeti, hayat şartlarını, sanatı tartışmıyorum… Dersaadet’i Paris yapmak, güzel hayal ama mümkün değil.” (s.128)
“Ne yaparsak yapalım, sanki mağlubiyete mahkûm gibiydik, hep hayal kırıklığına yazgılı… Ne yaparsak yapalım beyhudeydi, bir türlü çıkamayacaktık bu derin, bu kanlı çukurdan. Yıkımlar, ihanetler, isyanlar… Zulüm, yolsuzluk ve yoksulluk. Ne varsa devr-i Abdülhamit için söylediğimiz, hepsi tekrar yaşanıyordu bizimle birlikte. Uğursuz bir döngü gibi olaylar hep kendini tekrar ediyordu bu coğrafyada… Ve insanlar, buğday taneleri gibi ezilip gidiyordu tarih denilen o değirmenin taşları arasında.” (s.303)
1987, Ankara.
ÇOMÜ’de Türk Dili ve Edebiyatı lisansı, SAÜ’de Yeni Türk Edebiyatı yüksek lisansı…
KalemKahveKlavye’nin kurucu editörü.
Evli ve iki kedi babası…
Bazı kitaplar yazdı: Kadran Kadraj (2015), Kaosun Kalbi (2020), Yeraltı Kütüphanesi (2020), Gecenin Kıyısından Gelen Suratsız ve Yaşlı Kuzgun: Edgar Allan Poe (2020)