Sorunlu kredilerin yüzde 89’u ticari
Şebnem TURHAN Tahsili gecikmiş alacaklarda (TGA) kurumsal ticari kredilerin payı arttı. Banka bilançolarında yakın izleme olarak nitelendirilen …
Şebnem TURHAN
Tahsili gecikmiş alacaklarda (TGA) kurumsal ticari kredilerin payı arttı. Banka bilançolarında yakın izleme olarak nitelendirilen 2. grup ve tahsil imkanı kısıtlı olarak nitelendirilen 3. grup olarak sınıflandırılmış kredilerde ticari ve kurumsal nitelikli alacakların payı yüzde 89’a yükseldi. Pandemi sürecinde finansal sıkıntıların hafifletilmesine yönelik olarak, takibe dönüşümde sürelerin 180 güne kadar uzatılması TGA oranını aşağı çekti. Diğer sektörler gibi varlık yönetim sektörünün de salgından etkilendiğini belirten Varlık Yönetim Şirketleri Derneği Başkanı Sezin Ünlüdoğan, bu dönemde alınan kararlarla TGA satışlarının azaldığına işaret etti. Ünlüdoğan, “2019 yılında yaklaşık 10 milyar TL’lik bir satış olduğunu göz önünde bulundurursak, 2020 yılında satışların neredeyse durma noktasına geldiğini söyleyebiliriz” dedi. Dünyanın her yerinde olduğu gibi salgının etkilerini en aza indirmek için Türkiye’de de tahsili gecikmiş alacak (TGA) yönetiminde değişikliğe gidildi. İşletmelerin pandemi döneminde finansal sıkıntıların büyümemesi için bankaların kredileri tahsili gecikmiş alacak olarak sınıflandırma süreleri 180 güne kadar uzatıldı. Bu da takibe düşen alacak oranının da gerilemesini sağladı. Ancak bu adımlar bile işletmeleri rahatlatmaya yetmemiş görünüyor. Varlık Yönetim Şirketleri Derneği Başkanı Sezin Ünlüdoğan, bankaların bilançolarındaki TGA’lara bakıldığında kredilerin niteliğinde bir değişim yaşandığını belirterek banka bilançolarında yakın izleme olarak nitelendirilen 2. grup ve tahsil imkanı kısıtlı olarak nitelendirilen 3. grup olarak sınıflandırılmış kredilerin içinde KOBİ, ticari ve kurumsal nitelikli kredilerin payının arttığını vurguladı. Ünlüdoğan, TGA stokunun ve yakın izlemedeki kredilerin yüzde 89’unun KOBİ, ticari ve kurumsal nitelikli kredilerden oluştuğunu vurguladı.
Geçen yıl 10 milyar lira satılmıştı
Varlık Yönetimi Şirketleri Derneği Başkanı Sezin Ünlüdoğan, pandemiden her sektörün olduğu gibi varlık yönetim sektörünün de etkilendiğini belirterek “Şu ana kadar Türkiye’de bankalardan varlık yönetim şirketlerine 66 milyar TL tahsili gecikmiş alacak (TGA) satışı yapılmışken, 2020 yılında yapılan satışlar 850 milyon TL olarak gerçekleşti. 2019 yılında yaklaşık 10 milyar TL’lik bir satış olduğunu göz önünde bulundurursak, 2020 yılında satışların neredeyse durma noktasına geldiğini söyleyebiliriz” dedi.
Neredeyse hayatın durma noktasına geldiği bu dönemde böyle bir etkinin normal olduğunu vurgulayan Ünlüdoğan, pandemi döneminde ülkeler TGA’larını yönetmek için çeşitli önlemler aldıklarını hatırlattı. Ünlüdoğan şöyle konuştu: “Dünyadaki uygulamalara paralel olarak Türkiye’de de pandemi sürecinden olumsuz etkilenen, işlerini yeni düzene göre dönüştürüp değiştirmesi gereken sektörler için çeşitli önlemler hayata geçirildi. Bu dönemde işletmelerin yaşayacakları nakit akışı sıkıntısının bir finansal probleme dönüşmemesi için 2. grup krediye geçiş süresi 30 günden 90 güne, 3. grup krediye geçiş süresi 90 günden 180’e çıkartıldı. Ayrıca, bireysel, KOBİ, ticari ve kurumsal, tüm segmetlerdeki yeniden yapılandırma talepleri karşılandı. Dolayısıyla, yılsonu itibari ile 150 milyar TL olan kanuni takipteki krediler ve 330 milyar TL olan 2. grup krediler stoku sabit kaldı. Ancak bankaların bilançolarındaki TGA’lara baktığımızda, kredilerin niteliğinde bir değişim yaşandığını görebiliyoruz. Banka bilançolarında 2. ve 3. grup olarak sınıflandırılmış kredilerin içinde KOBİ, Ticari ve Kurumsal nitelikli kredilerin payının son 3 yıl içinde artmakta olduğunu söyleyebiliriz.”
TGA’ye geçecek alacaklar da ticari
Avrupa’da da stokta artış beklendiğini belirten Ünlüdoğan, “Avrupa’nın 2019 yılsonu itibari ile 600 milyar Euro olan stokunun 2021’de 1 ila 1.4 trilyon Euro arasında olmasının beklendiğini görüyoruz. Ülke bazında artış beklentisi ise yüzde 70 ile yüzde 300 arasında değişiyor. Türkiye’de de bir artış olacağını, ancak artışın Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında daha düşük seviyelerde kalacağını öngörüyoruz” dedi.
Şu anda bankaların 151 milyar TL değerindeki TGA stokunun yüzde 89’unun KOBİ, ticari ve kurumsal nitelikli kredilerden oluştuğunu vurgulayan Ünlüdoğan, yakın izleme olarak sınıflandırılan 2. grup kredilerin içerisinde KOBİ, ticari ve kurumsal nitelikli kredilerin payının da yine yüzde 89 seviyelerinde olduğunu belirtti. Ünlüdoğan, bunların büyük kısmı yeniden yapılandırmaya konu olduğuna ancak TGA’ya geçecek olan alacakların da yine bu grubun içinden geleceğine dikkat çekti.
Normalleşme ile birlikte TGA satışları artacak
Önümüzdeki dönemde hem normalleşmenin hem de yılsonu bilançolarının temizlenmesi ihtiyacının etkisiyle TGA satışlarının artmasını beklediklerini söyleyen Ünlüdoğan, “Bankacılık bilançosundaki alacakların niteliklerinin değişmesi sebebiyle artışın ağırlıklı olarak KOBİ, ticari ve kurumsal nitelikli kredilerden kaynaklanmasını öngörüyoruz” dedi.
Yapılandırmalar bankaların satışını erteledi
Yapılandırmaların genel olarak bankaların portföy arzını ertelediğini ve bu kredilerin banka bilançolarında yönetilmeye devam ettiğini kaydeden Ünlüdoğan, şöyle konuştu: “Önümüzdeki dönemde yapılandırması başarısız olmuş şirketlerin alacakları kadar, yapılandırma sürecindeki ticari kurumsal alacaklar da satış portföylerine dahil olabilir. Varlık yönetimi şirketleri organizasyonel ve kurumsal yapılarıyla ticari alacakların tasfiyesi, finansal ve operasyonel yeniden yapılandırılması konularına çözüm üretebilecek kurumlardır. Ticari nitelikli TGA’ların çözüme kavuşturulmasında yetkinlik kazanılması gerekecek en önemli alan, operasyon yeniden yapılandırmalarda olacak. Hem şirketlerin borç yükümlülüklerinden kurtulması sağlanacak, hem de bankaların bilançoları daha sağlıklı ve güçlü bir yapı kazanacak. Dolayısıyla, güçlü bir kredi tahsisi ile reel sektörün sağlıklı şirketlerine bankacılık sistemi kaynak yaratmaya devam edecek.”