SATEN ALÇI NEDİR? NASIL YAPILIR?Ekim 10, 2019
Saten Alçı, alçıpan veya sıva yapılmış yüzeylerde, boya öncesi son kat düzeltme yapmaya yarayan bir alçı sıva türüdür.
Son kat boya öncesi, boşlukları, pürüzleri kapatarak düzgün ipeksi bir yüzey elde etmeye yarar.
Saten perdah alçısı veya perdahlı alçı sıva adları da verilmektedir.
Macun kıvamında olduğu için çelik alçı malası ile kolaylıkla tatbik edilir.
Yüksek yapışma özelliğine sahiptir, sert bir film tabakası oluşturur. Bu yazımızda saten alçının hazırlanışı, sarfiyatı, uygulama aşamaları, yapımında dikkat edilmesi gereken hususlar ve sık sorulan soruların cevaplarını vermeye çalışacağız.
Saten Alçı Su Karışım Oranları ve Sarfiyat Miktarı
- Alçı su oranı, 6-7 lt suya 10 kg alçı olmalıdır.
- Toz halinde 1 m3 alçı 700 kg gelmektedir.
- Sarfiyatında 1mm kalınlık için her bir metrekare için 1 kg hesaplanır. (1mm kalınlıkta – 1kg/m2)
Saten Alçı Uygulama Aşamaları
Ortam Sıcaklığı
Uygulama yapılacak ortam sıcaklığı +5 dereceden az olmamalıdır. Soğuk havalarda uygulama yapılacak ortamın ısıtılmasından sonra imalat yapılabilir. Perdah alçı uygulama kalınlığı az olduğu için soğuk havalarda dondan çok kolay etkilenebilir.
Alt Yüzeydeki Tozun Temizlenmesi
Sıva imalatı öncesinde alt yüzey üzerindeki toz ve tutunmayı önleyen maddeler bir fırça yardımı ile temizlenmelidir.
Islatma
Alçı sıva uygulamadan önce alt yüzeyin ıslatılması gerekir. Alt yüzey suya doyduğunda saten alçıdaki suyu çekmeyecektir. Böylelikle tozumanın ve çatlamaların önüne geçilebilir.
Mikser ile Karıştırma
Karıştırmadan evvel su – toz alçı karışımının birkaç dakika beklenmesi gerekir. Mikserle 200 devir/dk ile karıştırılmalı ve karıştırma süresi 3 dakikayı geçmemelidir. Alçıda topaklaşmanın önüne geçmek için bu orana dikkat edilerek karışım yapılmalıdır. Hazırlanan alçı bitmeden üzerine su ve alçı eklenmemelidir. Perdah alçı içerisine başka malzeme katılmamalıdır.
Uygulama Süresi
Hazırlanan harcın plastik kıvamda kalma süresi 1,5 saattir. Bu süre zarfında sıvanın uygulamasının yapılması gerekir.
Su – Saten Alçı Karışım Oranı
Su ve alçı miktarına dikkat edilmezse ve yüksek devirli mikserle gereğinden fazla karıştırılırsa alçı sıva daha erken donacaktır. Yukarıda belirtilen su – perdah alçı karışım miktarlarına dikkat edilmeli düşük devirli mikserle 3 dakikadan fazla karışım yapılmamalıdır. 6-7 lt suya 10 kg alçı karıştırılmalıdır.
Nakliye – Depolama
Toz perdah alçı içerisinde topaklanma, iri taneli parçalar, yabancı maddeler bulunmamalıdır. Bunun önüne geçmek için depoda yapılacak istifin 20 alçı torbasını geçmeyecek şekilde olması gerekir. Alçı sıva depoda kuru bir ortamda saklanmalıdır. Nakliye esnasında alçının ıslanmasını önleyecek şekilde üzeri örtülmelidir. Yada kapalı tır konteynerlerde sevkiyatı yapılmalıdır.
Karıştırma Kabı ve Su
Kullanılacak karıştırma kabı ve su temiz olmalıdır. İçerisinde yabancı maddeler bulunmamalıdır.
Raspalama
Alçı imalatından önce alt katmandaki sıva pürüzsüz ve temiz olmalıdır. Yani alçı imalatında kendiliğinde kopacak parçaların bulunmaması gerekir. Bu tür parçalar saten imalatında çiziklerin oluşmasına yol açacaktır. Saten alçı öncesinde yüzeydeki kabarıklar, çıkıntılar, fazlalıklar spatula ile raspalama yapılarak sıvaya hazır hale getirilmelidir. Alt yüzeydeki sıva tamamen kurumadan evvel rende ile de düzeltme yapılabilir.
SATEN ALÇI NASIL YAPILIR?
Hazırlanan harç çelik mala ile duvar veya tavanda uygulanabilir. Uygulama aşağıdan yukarı ve sağdan sola doğru sıyırma şeklinde aynı yönde yapılmalı, mala izlerinin kalmamasına dikkat edilmelidir. Sıva imalatında aydınlatmanın belli bir açıda duvara yansıtılarak yapılması durumunda işçilik kalitesi artacaktır.
Saten Alçı Zımparalama
Pürüzsüz düzgün bir yüzey elde etmek için son aşama olarak perdah alçı yüzey zımparalanır. Zımparalama işlemi el ile veya makine yardımı ile yapılır.
Malzemelerin Temizlenmesi
Bir sonraki alçı imalatında kullanılmak üzere kullanılan el aletlerinin, karışım kabının alçı kurumadan çok iyi temizlenmesi gerekir.
SATEN ALÇI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Saten Alçı Nasıl Hazırlanır?
Karışımda kullanılacak temiz bir kaba 6-7 lt su ve 10 kg alçı olacak şekilde hazırlanan karışım düşük devirli bir mikserle 3 dakikayı geçmeyecek şekilde karıştırılır. Karışım kabının ve karışımda kullanılacak suyun temiz olması önemlidir. İnce bir malzeme olduğu için karışım içerisine girecek yabancı maddeler uygulamada hatalara yol açar. Hazırlanan malzeme bitmeden üzerine su ve alçı eklenmemelidir.
25 Kg Saten Alçı Kaç m2 Yer Yapar?
25 kg saten alçı kaç m2 yer yapar sorusunun cevabına geçmeden önce, 1 m2 de 1 mm alçı sıva kalınlığı için kaç kg malzeme kullanmak gerekir bunun bilinmesi lazımdır. Uygulama yapılacak sıva kalınlığı 1-2 mm arasında değişkenlik gösterir. 1 mm alçı sıva kalınlığında sarfiyat 1 kg olacaktır. Dolayısıyla eğer sıva kalınlığı 1 mm ise 1 torba (25 kg) saten alçı ile 25 m2 yer yapılabilir. Eğer sıva kalınlığı 2 mm olursa 12,5 m2 yer yapılabilir.
Saten Alçı Zımpara Nedir?
Daha pürüzsüz düz bir yüzey elde etmek için saten sıva yapılan yüzeyin elle, zımpara takozu veya makine ile zımparalanmasıdır. Zımpara boya yapılmadan önce yapılır. Uygulama yapılacak alanın yeterli ışıklandırılması ve aydınlatmanın sıva yapılacak yüzeye eğik bir açı ile tutulması gerekir. Zımpara yapılan kısımlarda gölge oluşmaması gerekir. Yüzey pürüzsüz hale geldikçe gölge oluşumu da yok olacaktır. Zımpara kağıtlarının çeşitli numaraları vardır. Numara arttıkça zımpara kalınlığı azalır. 180-200-220 numaralı zımpara kağıtları yüzeyi pürüzünü almakta kullanılabilir.
Karışık Alçı Nasıl Yapılır?
Karışık alçı sıva perlitli alçı sıva (kaba alçı), beton, alçıpan ve kara sıva üzerine uygulanır. Karışım oranları uygulamalarda farklılık gösterebilir. Çevre ve şehircilik bakanlığının 15.280.1003 nolu pozunda 1/2 perlitli alçı + 1/2 sat. alçı sıva karışımı olduğu ve uygulama kalınlığının 5 mm olduğu yazmaktadır. Karışık sıva saten öncesi yüzeyin daha düzgün olmasını sağlamak amacıyla yapılır. Saten sıva ince bir malzeme olduğu ve uygulama kalınlığı da 1-2 mm kadar olduğu için kaba sıva, kara sıva ve alçıpandaki hataları düzeltemez.
Kuruma Süresi Ne Kadardır
Kuruma süresi hava sıcaklığına göre değişkenlik göstermektedir. Abs alçının teknik föyünde max. 2 gün olarak yazmaktadır.
Kara sıva üzerine alçı nasıl yapılır?
Kara sıva üzerine önce 5 mm kalınlığında karışık alçı sıva yapılır. Sonrasında saten sıva yapılarak yüzey pürüzsüz, düzgün hale getirilerek zımpara aşamasına geçilir.
Saten alçı üzerine boya nasıl yapılır?
Saten alçı üzerine boya yapılmasında dikkat edilmesi gerekli hususlar şunlardır.
- Saten alçı üzerine boya yapılmasında zeminin düzgünlüğü, mastarı kontrol edilmelidir. Herhangi bir dalgalanma ve bozuk yüzey olmamalıdır.
- Sıva yapılmış yüzeyin zımparalama işleminin istenilen kalitede olmasına özen gösterilir.
- Boya yapılacak yüzeyde gevşek malzeme, kir, toz gibi istenmeyen durumlar bulunmamalıdır.
- Kaliteli bir boya seçilmeli ve sağlığa zararlı maddeler bulundurmadığına dikkat edilmelidir.
- Boya yapmadan önce tek kat boya astarı uygulanır. Astar kullanılmasının amacı, boya sarfiyatını azaltmak, aderansı ve boyanın örtücülüğünü artırmak içindir.
- Boya karışımı iyi yapılmalı ve istenilen kıvamda olmalıdır.
- Boyanın tatbikinde fırça ve rulo kullanılabilir.
- Astar kuruduktan sonra 1. kat ve 2. kat boyalar üretici firmanın ürün kataloğundaki değerlere göre su ile inceltilerek uygulanır. 2. kat boya ilk kat boya kuruduktan sonra yapılmalıdır.
- 2. kat boya sonrası yüzeyde kapanmamış kısımlar, renk farklılıkları ve dalgalanma oluşmuş ise 3. kat boya uygulanır.
- Kestirme olarak adlandırılan duvar tavan köşe birleşimleri muntazam olmalıdır.
Daha detaylı bilgi için iç cephe boya yapılmasında nelere dikkat edilir? başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Saten Alçı ile Normal Alçı Arasındaki Fark Nedir?
Saten alçı ile normal alçı arasındaki fark nedir? Normal alçı olarak bahsedilen perlitli alçı, kaba sıva olarak 1-2 cm kalınlığında uygulanır. Tuğla, bims, beton, gazbeton üzerine direk olarak uygulanabilen ilk kat alçı sıvadır. Fakat normal perlitli alçı sıva üzerine direk boya yapılmaz. Yapılan sıva imalatının kabadan inceye doğru aşama aşama yapılması gerekir. Perlitli normal alçı sıva üzerine karışık ve saten alçı sıva yapılması gerekir. Saten alçı ince sıva, perlitli normal alçı sıva da kaba sıva olarak düşünülebilir. Kabadan inceye doğru yapılan imalatlar ve zımpara ile pürüzsüz ipeksi bir yüzey elde edilir. Saten sıva imalatı birkaç mm kalınlığında olur.
Alçı Sıva Sağlığa Zararlı mıdır?
Alçı sıva doğal bir malzeme olan alçı taşından üretildiği için sağlığa herhangi bir zararı olmaz. Ortamdaki nemin fazla olması durumunda nemi bünyesinde tutar, azaldığında ise geri vererek nefes alma özelliği gösterir. Gözenekli yapısından dolayı uygulama yapılan mekanın kışın daha sıcak, yazın ise daha serin olmasına katkısı olur. Gürültüyü emerek rahatsız edici seslerin azaltılmasında yapılacak yalıtıma faydası olur.