Dünya ısınıyor. Orman yangını riski her yaz daha da fazla artıyor. Artık düzgün bir yangın söndürme uçak filosu kurmanın zamanı geçiyor. Ülke olarak elimizi çabuk tutmazsak ciddi risklerle karşılaşacağız. Üstelik birçok bölgede çıkan yangınlarla ciğerimize kadar yanan bir yaz geçirdik. Şimdi Türkiye 4 yeni yangın söndürme uçağı alacak. Astarı yüzünden pahalı olmasın istiyorsak yeni yapılanma döneminde en uygun harcama ile bu işi yapmalıyız. 3 ay uçup sonra 9 ay yatacak uçaktan hayır gelmez.
4 yangın söndürme uçağı geliyor
Yaz sadece iki ay geride kaldı. Ciğerimize kadar yanan bir yaz geçirdik. Birçok bölgede birbiri ardına çıkan orman yangınları yeşilimizi siyaha boyadı. İnsan, yanmış, kuru gövdeleri ile ayakta durmaya çalışan ağaçları görmeye dayanamıyor. Orman yangınları yangın söndürme uçaklarımızın eksik olduğu gerçeğini ortaya çıkardı. Türk Hava Kurumu’nun elindeki uçaklardan uçabilecek hale getirilebilecek uçaklar için para bulunamadığı için yerde durduklarını ortaya çıkardı. O uçaklardan dört tanesi uçabilseydi birçok nokta da yangınlar başlangıç aşamasında bastırılabilirdi.
SEFERBER OLUNDU
Kiralık uçaklar ve helikopterlerle söndürme çalışmalı için seferber olundu. Binlerce insan ama en önemlisi Orman çalışanlarımız hayatlarını tehlikeye atarak alevleri bastırmaya çalıştılar. Şimdi kavrulmuş topraklardan çıkan birkaç yeşillikle avunmaya çalışıyoruz.
Helikopterlerle yapılan söndürme çalışmaları her yerde iyi sonuç vermedi. Bazı yamaçlara yaklaşılırken pallerden çıkan hava hareketi yanmakta olan kozalakları sağa sola saçtı ve orman yangını hızla yayıldı. Rusya’dan getirilen uçaklar daha çok düz arazilerdeki yangınlarda başarı olduğu biliniyordu. Öyle vadilere girip, dalışlar yapabilecek kabiliyetleri sınırlıydı. Bizim coğrafyamız dağıyla, tepesiyle daha zorlu olduğu için sonuçlar yine gecikmelere yol açtı. Şimdi Türkiye 4 yeni yangın söndürme uçağı alacak. Aynı alım içinde bir de keşif ve gözetleme için bir adet insansız hava aracı için ihaleye çıkılacak. Yaz boyu Bayraktar Grubu orman yangınlarını anında belirlemek için İHA’larla Orman Bakanlığı’na ciddi destek vermişti. Uçak ve İHA alımı sanırım Savunma Sanayi Başkanlığı üzerinden yapılacak. Orman Genel Müdürlüğü içinde de havacılık bölümü büyütülecek.
ASTARI YÜZÜNDEN PAHALI
Bence burada bir yanlış var. Orman Genel Müdürlüğü içinde 4-5 uçak için yeniden hangarlar kurulması, yeni pilot alımları, uçakların bakımlarının yapılması için teknisyenler istihdam edilmesi astarı yüzünden pahalı bir iş. THK ayağa kaldırılıp oradaki uçaklarda faal hale getirilerek geniş bir filo kurulmalı. Daha önceki gibi S2-Tracker deniz karakol uçaklarını yangın söndürme uçağını çevirip sonra da çöpe atma lüksümüz artık yok. Küresel ısınma orman yangınlarının arttırıyor. Yangı söndürme uçağı filosu bir gecikmeye yol açmadan oluşumu yine Hava Kuvvetleri içinde organize edilebilir. Alınacak uçaklar da Multi Roll dediğimiz çok amaçlı kullanılır olmalı. Yani birden fazla görevde kullanılmalı. Orman yangınları için üç ay uçup sonra 9 ay yatacak uçaktan hayır gelmez. Belki işin kiralamalar dahil koordinasyonu Orman Genel Genel Müdürlüğü bünyesinde yapılabilir. Ama uçaklar ve insansız hava araçları yangın başlayınca gecikmemek için Türkiye’nin belirli bölgelerindeki havalimanlarında ya da askeri üslerde tutularak hızlı müdahale şansı arttırılabilir.
YÜREK DAYANMAYACAK
Sonuçta orman yangınlarına müdahale için Türkiye, yeni bir yapılanmaya hazırlanıyor. Elimizdeki bütün imkanları bir araya getirilip en uygun harcama ile bu iş yapılmalı. Savunma Sanayi Başkanlığı’nın hızlı karar vermesi ve belki organizasyonu planlaması gelecek yaz ciğerlerimizin çok iyi korunmasını sağlayacaktır. Yanan evler, canlılar, ağaçlar bir daha kolay kolay geri gelmeyecekler. Geciktiğimiz ve gardımızı tam olarak almadığımızda tutacağımız yaslara da yürek dayanmayacaktır.
ABD BÜYÜKELÇİMİZDEN BİR RİCAM VAR
Geçtiğimiz haftalarda THY’nin yeni uçuş noktası için Amerika’da Dallas’a uçtum. Dallas’ı şöhrete kavuşturan ünlü ‘Dallas’ dizisinin çekildiği Southfork Çiftliği’ne de gittim. Zaten kentte gidilecek yer sayısı çok az. J.F. Kennedy suikastinin gerçekleştiği yerdeki müze ve bu çiftlik kentin artısı ve eksisi olarak biliniyor. Çiftliği gezerken, içeri girdikten sonra grupların bindiği araca geçerken ortada bayrakların olduğu bir bölge var. Dizinin yayınlandığı 51 ülkenin bayrakları göndere çekilmiş. Gördüğümde gözlerime inanamadım. Her ülkenin bayrağı yepyeni, renkleri güneşten etkilenmemiş. Bizim Türk Bayrağı ise solmuş, kırmızıdan pembeye dönmüş. Böyle olunca da o kırmızı-beyaz ayyıldız iyice kaybolmuş. Çok uzun süredir değişmemiş. Belki de çiftliğin değişen yönetimi Türk Bayrağını öyle sanıyorlardır. Amerika’da bu tür cahilliklere sıkça rastlanır.
Türk Bayrağının o şekilde kalmasına gönlüm asla razı gelmeyeceği için Türkiye’nin ABD Büyükelçisi Murat Mercan’a bir ricada bulunmaya karar verdim. Büyükelçiyi Tokyo’dan tanırım, aynı masayı paylaşmıştık. Tanımasam da zaten böyle bir konuda yüksek duyarlılık göstereceklerdir. Güneşi bol ve sert Dallas’taki bu çiftliğe, biri de yedek olmak üzere iki Türk Bayrağı gönderilmesini rica ediyorum. En yakın başkonsolosluğumuz ölçüleri belirleyerek bu işi sanırım hızla çözecektir.
Benim ve oralara giden bütün Türklerin de gönlü rahat edecektir. Şimdiden çok teşekkürler sayın büyükelçi…
Murat Mercan