Avustralya İşçi Partisi (Australian Labor Party), seçim öncesi başlatmış oldukları bir kampanyayı yenileyerek son günlerde yeniden gündeme soktu. Bu kampanyada Liberal Parti (Liberal Party of Australia) önderliğindeki koalisyon hükümeti döneminde ücret artışlarındaki yetersizlik, çalışan haklarındaki gerileme, mesai kesintileri ve daha birçok kalem çok net bir şekilde gözler önüne seriliyor.
Ücret ne demektir?
Ekonomi literatürümüze İngilizce’deki ‘wage’ sözcüğünden geçmiş olan ‘ücret’ kavramı, bir emek veya işgücüne karşılık ödenen bedeldir.
Nominal ücret, işçinin işverenden aldığı ücretin parasal karşılığı iken;Reel ücret, elde edilen ücretle ne kadar mal ve hizmet alınabileceğini gösterir.
Yani bir emekçi, geçen yıl elde ettiği $100 ile tüm market alışverişini yapabiliyor ve buna karşılık ücret artışıyla beraber elde ettiği $120 ile aynı ürünleri bu yıl satın alamıyorsa ‘nominal ücreti’ artmış olsa bile ‘reel ücreti’ düşmüş demektir.
Bu nedenle emekçilerin asıl odaklanması gereken, elde ettikleri parasal ücret artışı değil, reel ücret artışı olmalıdır.
Ücretlerdeki durgunluk
Avustralya’da Liberal Parti’nin iktidara geldiği 2013 yılından itibaren çalışanların ücret artışında kademeli bir düşüş söz konusu. Ücret artışı son çeyrekte %0.6 olarak gerçekleşirken, yıllık ortalamada ise %2.3’te kaldı.
New South Wales Üniversitesi (UNSW)’nden Profesör Richard Holden’ın yaptığı çalışmaya göre, bu rakamlarda endişe edilmesi gereken iki husus var:
Birincisi, ücretlerde görünen bu artış aslında gerçeği yansıtmıyor; zira son üç çeyrekte rakamlar hiç değişmedi.
İkinci olarak da, gösterilen büyüme rakamları daha çok kamu ücretlerindeki artıştan kaynaklanıyor. Ve bu artış da sağlık ve ‘kişisel bakım’ sektörü özelinde gerçekleşmiş durumda.
Ayrıca 1 Temmuz 2019 itibarıyla yürürlüğe giren yasayla hükümet, ‘penalty rate’ olarak bilinen hafta sonu çalışanların aldığı ‘zamlı mesai ücretleri’ düşürmüştü.
Tüm bunlara ek olarak, işsizlik rakamlarına baktığımızda da görüyoruz ki, işçi hak ve ücretlerindeki kesintiler hükümetin iddia ettiği gibi ‘yeni iş olanakları’ açmış durumda değil; bilakis işsizlik rakamları giderek yükseliyor.
Liberal Parti ‘merkez-sağ’ siyasetini ve muhafazakâr değerleri temsil ederken; Avustralya halkı nezdinde ise ‘patronların ve işverenlerin partisi’ olarak biliniyor. İşverenden kasıt tabii ki küçük işletmelerden ziyade büyük işletmeler.
Yukarıdaki tablo da halkın Liberalleri neden öyle gördüğünü açıklıyor aslında. İşçi haklarındaki kesintiler, fazla mesai ücretlerindeki azalmalar, liberal hükümetin işverenden yana tavır aldığının apaçık göstergesi. Ve hiç şüphesiz, muhalefetteki İşçi Partisi’nin bu konuda daha yoğun bir çaba gösterip tüm Avustralya halkına bu tabloyu anlatması gerekiyor.
Süleyman Duran – Brisbane
Avustralya Postası Ekonomi Editörü