Ağzınızda sürekli kötü bir koku varsa ağız kokusu neden olur nasıl önlenir? diye merak ediyorsunuzdur. Bu içeriğimizde ağız kokusu tedavisi nasıl yapılır? sorusuna ayrıntılı yanıt verilecektir.
Ağız kokusu (halitoz); hem sağlığı hem de toplumsal ilişkileri olumsuz etkileyen bir sorun olup tütün ürünlerinin kullanımı, sinüzit, kokulu yiyeceklerin tüketimi, ağız temizliğine özen gösterilmemesi, dişlerin düzenli olarak fırçalanmaması gibi durumlardan kaynaklanabilmektedir. Bazen farklı hastalıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkan ağız kokusu, ciddiye alınması gereken bir problemdir. Gargaralar, aromalı şeker ve sakızlar vb. ağız kokusu için geçici çözüm olmaktan öteye gidememektedir. Ağız kokusundan muzdarip olan bireyler hem diş temizliğine ve ağız hijyenine dikkat etmeli, hem de probleme sebep olan şeyin belirlenmesi, etkili bir tedavi uygulanabilmesi için vakit kaybetmeden bir diş hekimine görünmelidir.
Ağız Kokusu Neden Olur?
Pek çok faktör ağız kokusuna yol açabilir. Ağız kokusu neden olur şöyle sınıflandırılabilir:
- Yiyecekler: Dişlerimizi iyi bir şekilde temizlemezsek gıda parçacıkları dişlerin aralarında ve dış yüzeylerinde birikir. Bu artıklar bakteri oluşumuna yol açar ve buna bağlı olarak ağızda kötü koku meydana gelir. Baharat, sarımsak ve soğan tüketimi de ağız kokusuna sebebiyet verir.
- Tütün Ürünleri Kullanmak: Sigara, ağız kokusunun başlıca nedenlerindendir. Diğer tütün ürünleri de ağızda koku yapmaktadır. Öte yandan bu ürünler, dişeti hastalıklarına ve vücutta çeşitli rahatsızlıklara da zemin hazırlamaktadır.
- Diş Bakımının Yeterli Olmayışı: Dişleri düzenli fırçalamak ve diş fırçasının ulaşamadığı yerlerdeki yemek kalıntılarını diş ipiyle gidermek önemlidir. Bu yapılmadığı takdirde ağız kokusu ortaya çıkacaktır. Dişlerin üzerinde yapışkan ve renksiz bir bakteri plağı oluşacaktır. Bu plak temizlenmezse diş etleri tahriş olabilir. Bu da diş ile dişeti arasında periodontitisin (plak dolgulu setlerin) oluşmasına davetiye çıkarır. Protez kullananların da bu hususa dikkat etmeleri; protezlerini düzenli olarak temizlemeleri ve doğru şekilde takmaları gerekir.
- Ağız Kuruluğu: Ağız kokusu nedenleri arasında yer alan diğer bir durum, kserostomi yani ağız kuruluğudur. Tükürük üretiminin azalması nedeniyle meydana gelir. Aslında herkes doğal olarak ağız kuruluğu yaşar. Uyurken ağızda kuruluk olması normal kabul edilmektedir. Sabahları görülen ağız kokusunun nedeni budur. Fakat ağzınız açık uyuyorsanız bu koku sizde çok daha belirgin olacaktır. Ağız kuruluğunun sürekliliği tükürük bezlerinde bir sorun olduğuna işret ediyor olabilir.
- İlaçlar: Yan etki olarak ağız kuruluğu yapan ilaçlar hâliyle ağız kokusuna sebep olmaktadır. Bazı ilaçlar ise metabolize olduktan sonra parçalandıklarında birtakım kimyasallar açığa çıkar. Bu kimyasallar kana karışır ve ciğerlere ulaşarak nefesin kötü kokmasına yol açar.
- Ağız Enfeksiyonları: Ağız ve çene operasyonlarının ardından (örn: Diş çekilmesi) ağızda yaralar oluşarak koku yapabilir. Diş eti hastalıkları ve dişlerdeki çürükler de ağız kokusu neyden olur? sorusunun cevapları arasındadır.
- Burun-Boğaz Hastalıkları: Genizde akıntı, sinüs enfeksiyonu, boğaz iltihabı gibi durumlar da ağız kokusu sebepleri içerisindedir.
- Muhtelif Etkenler: Reflü ve diğer mide rahatsızlıkları, kanser, diyabet, metabolik bozukluklar da ağız kokusu yapabilir.
- Kalsiyum eksikliği de ağız kokusunun altında yatan sebeplerdendir.
- Su alımının yetersiz oluşu (dehidrasyon) ağız kokusunun bir diğer nedenidir. Tükürük; ölü derinin getirdiği kükürt bileşiklerini yıkayarak ağızda kötü kokuyu önler. Günlük yeterli miktarda su alınmazsa bakterilerin ağız içinde üreyip çoğalması daha kolay olur. Bu da ağız kokusunu beraberinde getirir.
Gebelikte Ağız Kokusu
Gebelik döneminde anne adayının vücudu büyük bir değişim sürecinden geçer. Hamilelik hormonları olan progesteron ve östrojen seviyelerinin artması, diş plaklarını da artırır. Plaklarda bulunan bakteriler sülfür üreterek ağız kokusu oluşturmaktadır. Ayrıca gebelikte sık aralıklarla yemekde plak oluşumuna sebebiyet vererek ağız kokusuna, dişeti dokusunun enfeksiyon kapmasına ve periodontal hastalıklara yol açabilir.
Sabah bulantılarının da hamilelikte ağız kokusu yaptığı bilinmektedir. Gece yemek yemek, gebelikte sindirim sisteminin yavaşlamış olması da hamilelerin ağız kokusu şikayetine yol açan diğer etkenlerdendir.
Çocuklarda Ağız Kokusu
Diş çürükleri, alerji hapları ve antibiyotikler, ağızdan nefes almak; faranjit, sinüzit, bademcik iltihabı ve buna benzer üst solunum yolu enfeksiyonları, diş fırçalamamak, şeker ve böbrek hastalığı, reflü gibi durumlar çocuklarda ağız kokusu nedenleri olarak sıralanabilir.
Bebeklerde Ağız Kokusu
Bebekler çoğu zaman parmaklarını, battaniyesini, kıyafetlerini veya oyuncaklarını emer. Bu durum ağız kuruluğu ve bunun sonucunda ağız kokusu oluşturur. Bebeğin kullandığı emzikler de ağız kokusu yapan şeyler arasındadır. Burun deliğine boncuk, fasulye gibi bir nesnenin sıkışmış olması, soğuk algınlığı ve alerji gibi burun yollarını tıkayan rahatsızlıklar da bebekte ağız kokusu yapabilir. Buna ilâveten bebek kusmuğu (kaynama) durumunun da bebeğin ağzında koku meydana getireceği bilinmelidir.
Mideden Gelen Ağız Kokusu
Ağız kokusu şikâyeti bazen mideden kaynaklı olmaktadır. Reflünüz varsa; baharatlı yiyecekler ve süt ürünleri gibi bazı şeyleri tükettikten sonra mide ekşimesi, mide yanması vs. oluyorsa muhtemelen ağzınızdaki koku, sindirim sisteminizin ürettiği fazla asitten kaynaklanıyordur. Mide ülseri de ağız kokusu yapan sindirim sistemi rahatsızlıklarındandır. Mideden gelen ağız kokusu ciddi sorunların habercisi olabileceğinden hafife alınmamalıdır.
Oruçluyken Ağız Kokusu
Oruç tutarken uzun süre bir şey yemediğimizden dolayı ağzımızda bakteriler oluşmakta, bu da ağız kokusu yapmaktadır. Bu dönemde ağzımızdaki asit-baz dengesi normal seviyede kalamamakta, asit oranında artış olmaktadır. Sahur yaptıktan sonra dişleri iyice fırçalamadan hemen yatmak da bakteri oluşumunu tetiklemektedir. Oruçluyken ağız kokusu nasıl giderilir? Sorusuna tabii ki, bol su tüketmek, bitki çayı-sakız vb. gibi ürünlerden yararlanmak gibi önerilerde bulunularak cevap verilemez. Oruçluyken meydana gelen ağız kokusunu gidermek için ağzı bol suyla çalkalamak tavsiye edilir. Ayrıca dişler gün içinde macun ve su yutmadan fırçalanabilir. Bunun orucu bozmadığı belirtilmektedir. İftarda ve sahurda limon, tarçın tüketmek; baharatlı yiyeceklerden kaçınmak da oruçluyken ağız kokusunu önlemek için uygulanması gereken yöntemlerdir.
Ağız Kokusunu Önlemek İçin Ne Yapılmalı?
Ağız kokusuna engel olmak için tabii ki ağzı ve dişleri daima temiz tutmak gerekir. Ağız kokusu nasıl önlenir? Sorusuna kısaca şöyle yanıt verilebilir:
- Yemeklerden sonra dişler mutlaka fırçalanmalı; antibakteriyel diş macunları kullanılmalıdır.
- Diş ipi kullanılarak plaklar ve yemek parçacıkları dişlerden uzaklaştırılmalıdır.
- Dil de fırçalanmalıdır.
- Köprü ya da takma diş kullananlarbunların bakımını düzenli olarak yapmalıdır.
- Ağız nemli tutulmalıdır. Su tüketimi artırılmalı, tütün ürünlerinden kaçınılmalıdır. Şekersiz sakız da çiğnenebilir. Ağız kuruluğu kronik boyuta varmış ise ağızdan ilaç veya yapay preparat tedavisi uygulanabilir.
- Çok şekerli gıdalardan uzak durulmalı, sarımsak ve soğan tüketimi sınırlandırılmalıdır.
- Diş fırçası 3-4 arayla muhakkak değiştirilmelidir.
- Belirli aralıklarla diş muayenesi ve diş temizliği yaptırılmalıdır.
Ağız Kokusu Nasıl Teşhis Edilir?
Kişi, ağzının koktuğunu kendisi fark edemeyebilir. Ağız kokusu nasıl anlaşılır? sorusunun cevabı öncelikle yakın akraba ve arkadaşlara sorarak teyid almak şeklindedir. Bunun dışında ağız kokusu şu yollarla da anlaşılabilir:
- Kişi bileğine tükürür ve kurumasını bekler. Sonra kurumuş tükürüğü koklar. Ağır kokuyorsa ağzı da o şekilde kokuyor demektir.
- Avucunuzu çukurlaştırıp içerisine nefes verin. Koku alıyorsanız ağzınız kokuyordur.
- Dilinizin üzerini kazıyın ve çıkan tortuların kokup kokmadığına bakın.
Ağız kokusunun nedenini tespit etmek için ağız-diş muayenesine ihtiyaç vardır. Bunun yanında kan tetkikleri ve röntgen de gerekebilir.
Ağız kokusu için hangi doktora gidilir? sorusu ise; ‘Ağız kokusu için bir diş hekimine gidilmelidir şeklinde cevap verilebilir. Dilediğiniz bir hastanenin ağız ve diş hastalıkları ünitesinden randevu alarak diş doktoruna muayene olmanız; ağzım kokuyor neden? Ve ağız kokusu nasıl geçer? Sorularınıza yanıt verecektir.
Mideden gelen ağız kokusu için hangi doktora gidilmeli sorusuna da bu şekilde cevap verilebilir. Sorunun mide-bağırsak sistemiyle ilişkili olduğu belirlenirse tedaviye bir gastroenteroloji uzmanı dâhil olacaktır. Bunun yanında diş hekiminiz gerekli görürse sizi KBB doktoruna yönlendirecektir.
Ağız Kokusu Nasıl Tedavi Edilir?
Ağız kokusu nasıl giderilir? Sorusunun cevabı problemin nedenine göre farklılık arz eder. Kimi zaman ağız kokusu tedavisi için diş fırçalama alışkanlığı edinmek ve evde uygulanan bitkisel tedaviler yeterli olurken; kimi zaman altta yatan hastalıkların tedavisi için ilaç kullanımı gerekebilmektedir.
Ağız kokusu için ne yapmalı? Diye merak edenlere önerilerimiz şu şekildedir:
- Ağız-diş hijyeni alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Her yemeğin ardından dişlerinizi doğru bir şekilde iyice fırçalayın. Dilinizin üzerini ve yanaklarınızın iç kısımlarını da fırçalamayı unutmayın.
- Diş ipi kullanarak diş fırçasının temizleyemediği yemek artıklarını giderin.
- Bol su içmeye özen gösterin ki ağız kuruluğu oluşmasın.
- Ağzınızı limonlu su veya tuzlu suyla çalkalayın.
- Kuru karanfil çiğneyin. Karanfil çayı tüketin veya günde birkaç defa ağız içini bununla yıkayın.
- Maydanoz çiğneyin. (Sirkeye batırıp çiğnerseniz daha etkili olur.) Maydanoz suyu da ağız kokusunu giderir, ayrıca sindirimi kolaylaştırır.
- Yemeklerden önce bir bardak suya bir yemek kaşığı elma sirkesi koyup tüketin veya, bununla gargara yapın.
- Karbonat ağız içerisindeki asit seviyesini dengeler ve çürük oluşumuna yol açan bakterilerle mücadele eder. Bir bardak suya yarım tatlı kaşığı karbonat ekleyip ağzınızı bununla çalkalamak, kötü kokunun üstesinden gelmenize yardım edecektir. Dişlerinizi karbonatla fırçalamanız da çözüm sağlayacaktır.
- Çay ağacı yağı, ağız kokusu için bitkisel çözüm niteliğindedir. Antiseptik özelliklere sahip olan çay ağacı yağı; ağzı dezenfekte ederek kötü kokuyu giderir. Çay ağacı yağı içeren diş macunlarını kullanmak veya diş macununa birkaç damla çay ağacı yağı damlatmak tavsiye edilir. Yahut 1 bardak suya nane yağı, limon yağı ve çay ağacı yağından birkaç damla eklenerek ağız bu su ile çalkalanır.
- Çemenotu da ağız kokusu giderici bir bitkidir. Bir tatlı kaşığı çemenotu tohumu bir bardak suda kaynatılıp günlük olarak tüketilirse ağız kokusunda etkili olur.
- Ağız kokusuna sebep olan şey diş eti hastalığı ise tedavi, bir periodontist tarafından yapılır.
- Ağız kokusu enfeksiyondan kaynaklanıyorsa antibiyotik tedavisi uygulanır.
- Soruna reflü neden oluyorsa bazı ilaçlarla midenin asitliği azaltılmaya çalışılır.
- Ağız kokusu spreyi de acil çözüm için kullanılabilir. Bu ürün reçetesiz olarak satılmaktadır fakat sadece kokuyu bir süreliğine baskılayacağı, yani kalıcı bir çözüm olmadığı unutulmamalıdır.
- Lokmaları iyi çiğnemek, ağızda yemek parçası kalma olasılığını azaltır.
Bu da bakteri oluşumuna ve ağız kokusuna karşı iyi bir tedbirdir.
Piyasada ağız kokusu gideren kapsüller ve çeşitli farmakolojik ürünler bulunmaktadır. Ancak hemen ağız kokusu için ilaç kullanmak doğru değildir. Tedavi, sebebe yönelik olarak gerçekleştirilmelidir.
İbrahim Saraçoğlu’dan Ağız Kokusunu Gideren Kür Tarifi
Ağız kokusu İbrahim Saraçoğlu tarafından önerilen kür yardımıyla da yok edilebilir. Şöyle ki;
Malzemeler
- Su
- Maydanoz
- Adaçayı
Yapılışı
Bir su bardağı suya bir tatlı kaşığı adaçayı atılır ve 10 dakika kısık ateşte kaynatılır. Demlenir ve süzülüp içilir. Gün içerisinde de bununla gargara yapılır.