Mezun ettiğim öğrenciler zaman zaman ziyaretime gelirler. Onları gördüğümde hüzün sevinç bir arada yaşarım. Malum yaş ilerliyor (her geçen gün öğrenciler daha zor hale geliyor) bunun verdiği hüzün, hocam seneye doktor olacağım diyenin yaşattığı sevinç. Ben bu duyguları yaşarken bazı öğrencilerim de pişmanlıklarını dile getirir. Hatadan ders çıkarmış keşke o dönemlerde sizi daha iyi dinleseydik, bugün bu durumda olmazdık diyerek. Ben de bu pişmanlık yaşayan öğrencilerimi zaman buldukça fırsata çeviriyorum ve benimle birlikte derse gelmelerini istiyor, öğrencilerimle (kardeşleriyle) sohbet etmelerini sağlıyorum.
“Ben bir matematik adamı değilim”.
Öğrenciliğinde derslere karşı ilgisiz olan, beni diğer arkadaşlarına nazaran daha fazla yoran bir öğrencim ziyarete geldi. İnşaatta çalıştığını, zorlandığını, keşke ders çalışması gereken zamanda çalışsaydıları konuştuk ve açık liseye nasıl kayıt yaptıracağını araştırdık vs.. Fırsat bu fırsat diye düşünerek, ‘Hadi zamanın varsa benimle derse gel.’ dedim.
Aldım mezun öğrenciyi yanıma sadece yaşadıklarını konuşsa yeter diye düşünerek kazanımları kafamdan geçirerek merdivenlerden çıktım. Sınıftan içeri girdim sınıfı öğrenciye bıraktım. İlk cümle “Ben bir matematik adamı değilim”. Yok yok ben bunu istemiyordum, öğrencilerle pişmanlıklarını konuşmalı, ders çalışmaları gerekliliğini yaşadıklarından çıkarmalıydı. Ama o bu konulara hiç girmeden matematik adamı değilim diyerek girdi konuya ve ekledi, ‘Matematik adamı olmayışımın nedeni sayısal zekamın düşük olması.
Sayısal zekamın düşük olmasının nedeni ise ellerimi kenetlediğimde sağ başparmağımın sol başparmağımın üzerinde olmaması. Bu da sözel zekamın olduğunun göstergesi!’ dedi. Ben şoktayım, öğrencilere baktım ellerini kenetliyor, hangisi sağ eldi diye yanındakine soran var. Bazı öğrenciler ‘Şimdi anladım neden zayıf aldığımı’ diyerek homurdanıyor. Benim plan bozulmasıyla beraber aylardır bu öğrencilere verdiğim emek boşa gidecekken dedim herkes eline kalem alsın, ‘Matematik denince aklınıza geleni yazın bir de matematiğin resmini çizin..’ kaybettiğim öğrencilerimi geri kazanmaya başlamıştım ve malum soruyu sordum onlara. ‘ Zeka mı sizi kontrol etmeli yoksa siz mi zekayı kontrol etmelisiniz? ’
Zeka; insanın düşünme, yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamı olarak tanımlanır ve zihnin öğrenme, öğrenilenden yararlanabilme, yeni durumlara uyum sağlayabilme ve çözüm yolları bulabilme yeteneği olarak da nitelendirilir. Bu tanımdan yola çıkarak zeki insan; öğrendiğini kullanabilen ve yeni olaylara çözüm getirebilen kişidir.
2011 de yapılan bir araştırmada insan zekasının %50 sinin genetik, %50 sinin çevresel olduğu kanıtlanmıştı. Yani bir insanın zeki olması için sadece anne ve babasının zeki olması yeterli değil. Çevresel uyarıcılar aracılığı ile zekanın geri kalan %50 lik kısmının geliştirilmesi gereklidir.
Zekanın en hızlı geliştiği dönem, insanların doğup dünyaya yeni tanıyan gözle baktığı çocukluktur. İnsanlar çocuk yaştayken her gün zekalarını zorlayan yeni bir durumla karşılaşır ve beynini organize ederek sürekli yeni duruma adapte olmaya çalışır. Bu durum dünyayı yeterince tanıdığını düşünene kadar devam eder. Artık her şey rutin hale gelir ve zekanın gelişme hızı da yavaşlar. Çünkü zekanın gelişmesini tetikleyen durum yoktur ya da ihtiyaç kalmamıştır.
Zeka seviyenizi sürekli artırmak ve kendinizi şaşırtacak düzeyde geliştirmek aslında mümkün. Bu araştırma hepimizin bildiği bir dergide yer aldı. (BİLİM TEKNİK)
Aşağıdaki listedeki davranışları gerçekleştirmeniz ve gelecekte de bu davranışlara devam etmeniz kısa zamanda daha iyi işleyen bir beyine sahip olmanızı sağlar hiç şüphesiz.
1. Vücutta yıkıma (katabolizma) sebep olan ve yıkım sürecinin olması gereken zamandan daha erken başlamasına neden olan alkol ve sigara gibi zararlılardan mutlaka uzaklaşın.
2. Protein açısından zengin besinler yarar sağlıyor. Düzenli kahvaltı yapmak da zihinsel performansı artırıyor; gazlı içecekler tam tersi etki yapıyor. Haftada bir gün mutlaka yağlı balık tüketin. Beyninizin %60’ı yağdan oluşur. Omega-3 yağlı balıklarda bol bulunur ve beynin doğru çalışmasında önemli katkıları bulunmaktadır.
3. Egzersiz ve spor yapmayan kişilerde beyin içi kan dolaşımı yavaşlamaktadır. Bu durum insanların küçük bir tetikleyiciden aşırı etkilenmesine sebep olmakta ve kolay depresyona giren yapılar oluşmasına neden olmaktadır. Bu durum düzenli egzersizle kan dolaşımını artırarak düzeltilebilmektedir ve zeka düzeyinde doğal olarak fark edilir gelişmeleri beraberinde getirdiği kanıtlanmıştır.
4.Sizi üzen filmleri(dram, korku, şiddet), müzikleri(arabesk, ağıt) terk edin. Bu tür davranışlarda bulunmanız sizin dünyadaki renkleri daha az fark etmenize, negatif yönlerinize odaklanmanıza neden olacaktır. Örneğin Türkiye’deki dizi ve filmlerin genellikle dram ve şiddet içeriyor olması bir düşük zeka göstergesidir. Bir komedi filmi yapmak çok zordur, çünkü insanları güldürmek zor bir iştir fakat insanları ağlatmak çok basittir, zeka gerektirmez. Sonuç olarak zeka dolu bir komedi filmi izlemek doğal olarak zekanızı artıracaktır.
5.Mimiklerinizi daha fazla kullanın. Örneğin, işaret ya da bir durumu anlatma için kullanılan bir “göz kırpma” hareketi karşınızdakine ve kendinize “güven” verir ve zekanızın aktif olduğunun kendiniz tarafından fark edilmesini sağlar.
6. Çevrenizdeki insanları değiştirmeye çalışmayın. Bu davranış sizin zeka düzeyinizi ve onların zeka düzeylerini düşürecektir. Çevrenizdeki insanları kendi kalıplarınıza sokmaya çalışırsanız onlar sınırlarını aşmayan, yaratıcılıkları öldürülmüş birer beden halini alırlar ve bu onlardan daha fazla sıkılmanıza sebep olur. Çevrenizdeki insanların beyinlerini özgür bırakırsanız sizi şaşırtmaya devam edecekler ve zekanızın gelişmesine faydalı olacaklardır. Aynı zamanda sıkıcı olmayacaklardır.
7. Eğer bir seyahat/gezi planınız varsa ve seçenekleriniz arasında daha önce gittiğiniz bir yer ya da gitmediğiniz bir yer varsa gitmediğiniz yeri tercih edin. Sonucu kötü olsa ya da beklediğiniz gibi olmasa bile yeni bir yaşantı edinmiş, beyninizin hücreleri arasında düşünemeyeceğiniz kadar yeni bağ kurmuş olursunuz.
8. Eğer kiloluysanız fazla kilonuzdan yavaş bir şekilde kurtulun ve yemek için yaşamayın, yaşamak için yemek yiyin. Fazla kilolu olmak genellikle özgüveni sarsar ve depresif bir hal almaya iter. Bu durumda zihniniz düşünmek için boş değildir, sürekli rahatsız eden bir uyaran var demektir.
9. Mutlaka bedeninizi kullanmanızı gerektirecek hafif bir spor dalı ile ilgilenin. Tenis, basketbol, masa tenisi, yüzme, hafif koşu, voleybol… Gibi fakat futbol, dövüş (boks, taekwando…), sürat koşusu… Gibi bedeni aşırı zorlayan sporlar profesyonel olarak yapılmalıdır tercih etmeyiniz.
10. Özellikle Mozart dinlemenin matematiksel zekâyı artırdığı ve müzik derslerinin, çocukların IQ’’sunu yükselttiği belirlendi. Ancak pop müziğin böyle bir etkisi görülmedi.
11. Bir yerde beklemekten sıkıldıysanız kağıt kullanmadan sayılarla oynayın. Kafanızdan bir sayı düzeni tutturun ve düzenli işlemlerle nereye kadar gidebileceğinizi izleyin. Bir süre sonra beklemediğiniz kadar ileri işlemlere daha rahat gittiğinizi fark edeceksiniz.
12. Satranç oynayın. Satranç, karar verme becerinizi geliştirecek ve risk alırken bilinçli davranmanızı sağlayacaktır. Önünüze çıkan fırsatları görmenize olumlu yönde etki edecektir.
13. Yazı yazın. Uzun yazılar yazarsanız ifade yeteneğinizin geliştiğini, derdinizi anlatmada daha başarılı olduğunuz göreceksiniz. Eğer sürekli yazmaya devam ederseniz sadece eski yazılarınıza bakarak ne kadar geliştiğinizi görebilirsiniz. Çünkü eski yazılarınızdaki ifade bozuklukları gözünüze daha net çarpacaktır. “Bunu ben mi yazmışım?” gibi durumlarla oldukça fazla karşılaşmanız mümkün. Bu sizin gelişmekte olduğunuzun net göstergesidir.
14. Beyninizi sürekli kullanın. Örneğin bir alışveriş listesini kağıda yazmak yerine ezberleyin, “işleyen demir ışıldar” atasözü beyin için oldukça geçerlidir.
15. Klasik IQ testlerinden geçip “ben zeki değilim” şeklinde düşünmeyin. Çünkü bu test sadece sizin sayısal yeteneğinizi ölçer. Daha iyi bir zeka tahlil sitemini kendinizde deneyin ve kendinize olan güveninizi artırın.
Muhammed EROL
Vatan Ortaokulu
Matematik Öğretmeni
m.muhammeterol.@aktifbeyin.net