Hızla dijitalleşen dünyada kripto paralar hayatımıza dahil olmaya başladı hatta bu dijitalleşmenin sonucunda NTF diye bir kavram ortaya çıktı. Son günlerde internet alemi NFT ile çalkalanırken sanat piyasası bu yeniliğe çoktan ayak uydurmuştu. Dijital sanatçı Beeple'ın bir kolaj çalışması 69,3 milyon dolara satılınca NFT'ler aniden kripto paralara ilgi duymayanların bile dikkatini bu yöne çekti. Peki son zamanlarda sıklıkla duyduğumuz ve internette karşımıza çıkan NFT nedir ve ne işe yarıyor? Gelin bu 10 soruda NFT hakkında merak edilenlere beraber bakalım.
1- NFT Ne Demektir, Nasıl Ortaya Çıkmıştır?
Değiştirilemez jeton olan NFT (Non Fungible Token), dijital bir varlığın benzersiz olduğunu ve dolayısıyla birbirinin yerine geçemeyeceğini onaylayan, blok zinciri adı verilen dijital defterde depolanan veri birimidir. NFT; fotoğraflar, videolar, ses ve diğer dijital dosya türleri gibi öğeleri temsil etmek için kullanılabilir. Değiştirilemeyen belirteçler olan NFT'ler, bitcoin ve ethereum gibi kripto para birimlerinin temelini oluşturan dijital veritabanı olan blockchain'e bağlı dijital içerik parçalarıdır.
NFT'ler dijital sanat eserlerini ve diğer koleksiyonları blok zincirinde ticareti kolay, türünün tek örneği, doğrulanabilir varlıklara dönüştürür.
2017 yılında Dapper Labs şirketi insanların kripto para birimi ile sınırlı sayıdaki "dijital kediler"i satın almalarına ve üretmelerine izin veren bir site olan CryptoKitties'i yarattı. Site kısa zamanda bir fenomen haline geldi, ancak CryptoKitties'in üzerine kurulu olduğu ağ olan Ethereum, talebi karşılayamadı. Kripto para birimi fiyatları 2018'de düştüğü için insanlarında bir anda ilgisini kayboldu. Ancak Dapper Labs bu dönemde büyüyerek daha fazla risk sermayesi finansmanı sağladı ve işlemleri yönetmek için Flow'u kurarak N.B.A. ile birleşti. Bu büyümeyle birlikte yalnızca Ocak ayında 43,8 milyon dolarlık satışa ulaşan yeni bir girişim olan Top Shot aracılığıyla koleksiyon niteliğinde önemli dijital görüntüler satmaya başladı.
2- NFT Paraları Nedir, Neyi İfade Eder?
Aslında burada NFT'yi daha yalın bir şekilde açıklayabiliriz: NFT'ler dijital sanat eserlerini ve koleksiyon ürünlerini tescil edilebilir ve satılabilir varlıklar haline getiren dijital sertifika anlamına geliyor.
3- NFT Nasıl Çalışır?
Resimler gibi geleneksel sanat eserleri, türünün tek örneği olduğu için değerlidir. Ancak dijital dosyalar kolayca ve sonsuz bir şekilde çoğaltılabilir. NFT kripto teknolojisi sayesinde dijital sanat eserleri, satın alınabilen ve satılabilen dijital bir sahiplik sertifikası oluşturmak için "belirtilebilir".
4- NFT İyi Bir Yatırım Mı?
NFT'ler nispeten yeni bir yatırım türü olduğundan, onlar hakkında öğrenilecek daha çok şey var. Fakat işin uzmanları dijital sanatta bir fiyat belirlemek de zor olduğu için NFT'leri inanılmaz derecede riskli bir yatırım haline gelebileceğini söylüyorlar.
5- NFT Nasıl Alınır?
Esasen herhangi bir dijital görüntü NFT olarak satın alınabilir. Fakat kripto dünyasına yeni adım attıysanız bir NFT eserini satın alırken göz önünde bulundurmanız gereken birkaç nokta vardır. NFT sanat eserinizi hangi coin pazar yerlerinden satın alacağınıza, onu saklamak için ne tür bir dijital cüzdan gerektiğine ve satışı tamamlamak için ne tür bir kripto para birimine ihtiyacınız olduğu hakkında fikir sahibi olmanız oldukça önemlidir.
6- NFT Nasıl Satılır?
NFT'ler birçok coin pazar yerinde satılır ve satış süreci platformdan platforma değişebilir. İçeriğinizi NFT eserler veya ürünler satan bir pazara yükleyip ardından onu bir NFT'ye dönüştürmek için talimatları uygulayabilirsiniz. Çoğu NFT, Ethereum kullanılarak satın alınabilir, ancak WAX ve Flow gibi diğer ERC-20 jetonlarıyla da satın alınabilmesi mümkündür.
7- NFT Nasıl Yapılır?
Herkes bir NFT oluşturabilir. İhtiyaç duyulan tek şey bir dijital cüzdan, küçük bir Ethereum satın alma ve içeriği yükleyebileceğiniz bir NFT pazarına erişmektir.
8- Bir NFT Eseri, Sahibinin İzni Olmadan İnternette Paylaşılabilir Mi?
NFT teknolojisiyle şifrelenen bir sanat eseri veya dijital varlıklar sadece sahibine özeldir. Yani siz internetten o eseri indirip, kopyalayıp, paylaştığınızda suç işlemiş olmazsınız. Neden mi? Şöyle açıklayalım: Nasıl ki dünyanın en ünlü tablolarını kağıda basıp satan kişiler suçlu olmuyorsa, bu noktada da NFT eserlerin kopyasını paylaşmak da suç teşkil etmiyor; çünkü satın alınan dijital eserlerin orijinali sadece tek bir kişiye ya da kuruma ait hale geliyor. Ancak herhangi bir NFT varlığı orijinalmiş gibi pazarlanırsa orada hukuk sistemi devreye girebiliyor.
9- Hangi Blok Zincirlerinde NFT Var?
Ethereum blok zincirinde çoğu NFT mevcut olsa da, Flow, WAX, Matic, EOS ve Tron gibi diğer rakipler de son zamanlarda kripto çılgınlığına dahil oldu.
10- NFT Türleri Nelerdir?
Birkaç platformda NFT olarak sunulan tonlarca farklı dijital varlık türü yer alıyor. Örneğin basketbol hayranlarının maçın önemli anlarını dijital biçimde toplamasına olanak tanıyan NBA Top Shot adlı popüler bir NFT platformu mevcut. Hatta bu kategoride Şubat ayının sonunda 205 milyon dolarlık bir satış gerçekleşti. Ayrıca sanal moda veya "kripto kıyafetleri" olarak da tanımlanan ve büyüyen bir pazar var. Başka bir örnek olarak da sanal bir spor ayakkabı şirketi olan RTFK, NFT olarak satın alınabilen ve kazanan teklif sahibi tarafından özel bir AR filtresi kullanarak “giyilebilen” tamamen dijital ürünler tasarlıyor. Müzik endüstrisi de NFT'lerin satışına katılmaya istekli... Deadmau5, WAX blok zincirinde NFT kullanarak bir dizi dijital koleksiyon yayınlarken, elektronik müzisyen 3LAU, çevrimiçi bir açık artırma yoluyla NFT eserlerini 11,6 milyon ABD dolarına sattı.
Bonus: NFT'nin Geleceği Parlak Mı?
Bu sorunun cevabını şimdilik kimse veremiyor. Amerikalı dolar milyarderi Mark Cuban, blockchain teknolojisi alanını ve NFT'leri "vahşi batı" olarak adlandırdı. NFT trendinin emekleme dönemi göz önüne alındığında, işin uzmanları NFT'nin ilerde bir yatırım aracı haline gelebileceğini söylüyor.