11. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri kapalı alanlarda çatışmalarda karşılaşılabilecek tehlikelerdendir?
I. Kemirgenler
II. Oksijen yetersizliği
III. Bakteriler
A) I
B) I, ıı
C) II, III
D) I, II, III
12. Kapalı ve dar alanlarda yapılan kaynak işlemleri için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Bir kişi dışarıda beklemelidir.
B) Havalandırma yapılmalıdır.
C) Oksijen verilmelidir.
D) Uygun maske ve solunum cihazı kullanmalıdır.
13. Aşağıdakilerden hangisi kapalı alanlarda çalışmalarda alınacak genel korunma önlemlerinden değildir?
A) Kapalı alanlarda asla yalnız çalışılmamak, mutlaka ikinci kişiler kapalı alan dışında yardımcı olarak bulunmalıdır
B) Yapılacak bakım ve onarım işlerinde zararlı, zehirleyici, boğucu veya parlayıcı gaz veya sıvıların tehlikeli bir şekilde birikebileceği göz önünde bulundurularak bu tür işleri tecrübeli kişiler tecrübeli kişilere yaptırılmalıdır
C) Tehlikeli maddelerin taşındığı boru ve kanalların onarım işleriyle görevlendirilen İşçilere, taşınan maddelerin özellikleri bildirilmemelidir
D) Kuyu ve lağım çukurları gibi derin yerlerde çalıştırılacak işçilere güvenlik kemeri ve sinyal ipleri gibi uygun koruyucu donanım verilmelidir
14. Kapalı alanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kapalı alanlarda çalışmalarda kullanılacak aydınlatma lambası 24 volt olmalıdır.
B) Metan oranı % 1,5 olduğunda elektrikli aletlerle çalışılır.
C) Oksijen oranı % 19'dan az olan ortamdaki hava kirli hava sınıfına girer.
D) Kapalı alanlarda kaynak işlemi yapmadan önce ortam havasının temizlenmesi gerekir.
15. Aşağıdakilerden hangisi kapalı alanlarda yapılan çalışmalar için yanlıştır?
A) Kapalı alanlarda mümkün olduğunca az eleman ile çalışılmalıdır.
B) Kapalı alanlarda sürekliliği olan işlerin yapılmasından kaçınılmalıdır.
C) Kapalı alanlarda aydınlatma tesisatı güçlü ve yüksek gerilimli aydınlatma lambalarıyla sağlanmalıdır,
D) Kapalı alanlarda çalışmalara başlamadan önce risk değerlendirmesi yapılmalıdır.
olarak dört grupta incelenir.
Yanıt: C
2. Pis hava, % 19'dan daha az oksijen ihtiva eder ve bu tip hava karışımı bulunan yerlerdeki çalışmalarda kısa zaman içinde yorgunluk belirtileri görülür.
Yanıt: B
3. Basit boğucu gazlar:
Karbondioksit (C02)
Metan (CH4) -> Etan(C2H6) -» Propan (C3Hg)
Bütan (C4Hıo)
Hidrojen (H2) -> Azot(N2)
Yanıt: D
4. Kimyasal boğucu gazlar:
Karbonmonoksİt (CO) Hidrojen sülfür (H2S) -> Hidrojen siyanür (HCN)
Yanıt: A
5. Karbondioksit miktarının artması oksijeni azaltacağından solunum sayısı ve sıklığı artar.
-> %l-3 yoğunluğunda orta sürede tehlikesizdir.
—> %3-6 yoğunluğunda baş ağrıları başlar.
—> %6-10 yoğunlukta, baş dönmesi, görme bozuklukları, şuursuzluk başlar.
—> %10'dan fazla yoğunlukta narkotik etki görülür. Boğucu etki C02 fazlalığından çok, oksijen azlığından olur.
Yanıt: C
6. Karbondioksit gazının etkilerinden korunmak için:
İşyeri havasındaki miktar kontrol edilir. Solunum aygıtları kullanılır. Etkilenme olduğu takdirde, hasta açık havaya çıkarılır, oksijen verilir, suni solunum yapılır.
Yanıt: D
7. Hava ile % 13-75 oranlarındaki karışımı patlayıcı özelliğe sahip olup, en tehlikeli patlama konsantrasyonu % 30 civarındadır.
Yanıt: B
8. Karbonmonoksit'in insan üzerine etkisi;
-» %0,01 (100 ppm) konsantrasyonda uzun sürede baş ağrısı yapar.
-> %0,05 (500 ppm)de şiddetli baş ağrıları, baş dönmesi, baygınlık olur. %0,2 (2000ppm)de derin bir şuursuzluk, nabız ve solunum zayıflaması sonucunda ölüm gelir.
Yanıt: C
9. Karbonmonoksitin etkisinden korunma: İşyeri havasındaki miktarı kontrol edilir. Sigara yasaklanır. Kısa süreli çalışmalar uygulanır, gerekirse maske kullanılır.
Yanıt: D
10. LPG sıvısı deri veya göz ile temas ettiğinde soğuk yanıkları oluşur. LPG buharının solunması ise burun ve boğazda tahrişe, baş ağrısı ve mide bulantısına, baş dönmesine ve bilincin bulanmasına sebep olabileceği gibi yüksek konsantrasyonlarda solunması baygınlığa veya ölüme neden olabilir. Solunum yolu ile maruziyet halinde, LPG ile temas eden kişi acilen temiz havaya çıkartılmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.
Yanıt: D
11. Kapalı alanlardaki potansiyel tehlikeler şunlardır:
-» Atmosferik tehlikeler: Oksijen yetersizliği, yanıcı ve zehirli atmosfer oluşumu
—> Fiziksel ve mekanik tehlikeler: Yüksek sıcaklık, nem, gürültü, titreşim, enerji kaynakları, hareketli makine parçaları, düz olmayan veya ıslak zeminler vb.
—> Yutulma tehlikeleri: Ezilmiş taş, hububat, un veya talaş gibi gevşek malzeme depolanan silolarda, malzemelerin çalışanların ağırlığıyla çökmesi
-» Korozif tehlikeler: Asit, solvent ve temizlik malzemesi gibi korozif kimyasalların deriyi, mukozayı veya gözleri tahriş etmesi, solunum sistemi ve sindirim sistemine zarar vermesi
-> Biyolojik tehlikeler: Küf ve spor gibi solunum sistemini tahriş edebilen biyolojik maddelerin, atık iyileştirme ve arıtma işlemlerinde karşılaşılan bakteri ve virüslerin, kuş ve hayvan dışkılarının sağlığa zarar vermesi
—> Çalışma anındaki tehlikeler: Kaynak, kumlama, basınçlı su ile yıkama ve temizleme, kaplama, boyama gibi işlerin yapılması İle elektrikli aletlerin kullanımı
—> Diğer tehlikeler: Dar görüş alanı, yetersiz aydınlatma, emniyetsiz basamaklar, kemirgenler vb.
Yanıt: D
12. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün 520. maddesine göre; gömlekli veya çift cidarlı veya kapalı kaplarda ısı veya kaynak işleri yapılmadan önce, bunlar iyice havalandırılacak ve kaynak işlerinin yapıldığı sürece hiç bir şekilde oksijen verilmeyecektir.
Yanıt: C
13. Kapalı alanlarda çalışmalarda alınacak genel korunma önlemleri:
-» Kapalı alanlarda asla yalnız çalışılmamak, mutlaka ikinci kişiler kapalı alan dışında yardımcı olarak bulunmalıdır.
—> Kuyu veya diğer yeraltı tesislerinde yapılacak bakım ve onarım işlerinde zararlı, zehirleyici, boğucu veya parlayıcı gaz veya sıvıların tehlikeli bir şekilde birikebileceği göz önünde bulundurularak gerekli ve yeterli güvenlik önlemleri alınmalıdır. Bu gibi yerlerde, tecrübeli ve usta işçiler çalıştırılmak, bunlara uygun kişisel koruyucu donanım verilmeli ve tecrübeli bir veya birden fazla gözlemci görevlendirilmelidir.
—> Tehlikeli maddelerin taşındığı boru ve kanalların onarım işleriyle görevlendirilen İşçilere, taşınan maddelerin özelliklerine uygun kişisel korunma donanımları verilmelidir.
—> Kuyu ve lağım çukurları gibi derin yerlerde çalıştırılacak işçilere güvenlik kemeri ve sinyal İpleri gibi uygun koruyucu donanım verilmelidir. Gerekli durumlarda, bu gibi çalışma yerlerine temiz hava sağlanmalıdır.
—> Ortamda oksijenin olmama ihtimali yüksek olduğu için temiz hava beslemek maskeler kullanılmalıdır. Bu maskelere temiz hava sağlanma işlemi dalgıçlarda olduğu gibi tüple veya temiz hava pompasından (hava geçiş ayarı bulunan) sağlanmalıdır.
—> Yeraltı işlerinde, delme ve kazma sırasında çalışanların sağlığını koruyacak ve güvenliğini sağlayacak yeterli ve uygun havalandırma tesisatı yapılmalıdır.
-> Çeşitli gazların hava ile patlayıcı bir karışım meydana getirebileceği yeraltı işlerinde açık alevli lamba veya cihazlar kullanılmamalıdır.
-» Çalışanlar; pis su, gaz ve dumanların bulunduğu depolara ancak deponun iyice havalandırılıp temizlendiğine emin olunduktan sonra sokulmalı ve çalıştığı süre boyunca depo havası denetim altında bulundurulmalıdır.
-> Tehlikeli gaz, buhar veya sislerin meydana gelebileceği tank veya depolar içinde yapılacak bakım ve onarım işlerinde, İşçilere maskeler, solunum cihazları Ne emniyet kemerleri gibi uygun kişisel korunma donanımı verilerek ve iş süresince tank veya depo ağzında bir gözlemci bulundurulmalıdır. Onarılacak depo veya tanklar, başka depo veya tanklarla bağlantılı olduğunda, bağlantı borularının vanaları güvenli bir şekilde kapatılmalı veya bu borular sökülerek bağlantı ağızları, kör tapa veya kapaklarla kapatılmalıdır.
-» Gömlekli veya çift cidarlı veya kapalı kaplarda ısı veya kaynak işleri yapılmadan önce bunlar İyice havalandırılmak ve kaynak işlerinin yapıldığı sürece hiçbir şekilde oksijen verilmemelidir.
-> Yeraltı işlerinde, delme ve kazma sırasında çalışanların sağlığını koruyacak ve güvenliğini sağlayacak yeterli ve uygun havalandırma tesisatı yapılmalıdır.
-+ Kazı işlerinin yapılacağı yerlerde, elektrik kabloları, gaz boruları, su yolları, kanalizasyon ve benzeri tesisatın bulunup bulunmadığı önceden araştırılmalı ve duruma göre gereken önlemler alınmalıdır.
Kazı sırasında, zehirli ve boğucu gaz bulunduğu anlaşıldığı hallerde, çalışanlar derhal oradan uzaklaştırılmalı, gaz çıkışı önlenmeli ve biriken gaz boşaltılmadıkça kazı işlerine başlanılma-malıdır.
—> Patlayıcı maddelerin kullanıldığı veya serbest silisin bulunduğu yerlerde, kazı toprağı ıslatılmalıdır.
—> Kaya kazılmasını gerektiren yer altı işlerinde, sulu delici makineler kullanılmalı veya tozların çalışanların sağlığına zarar vermemesi için gerekli diğer önlemler alınmalıdır.
—> Elektrikle aydınlatılmış yer altı işyerlerinde, akımın kesilmesi halinde İşçilerin tahliye edilmelerini sağlamak ve ancak bu sürede kullanılmak üzere madenci lambaları veya fenerleri ya da benzeri uygun aydınlatma araçları bulundurulmalıdır.
-> Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin üretildiği, işlendiği veya depolandığı binalarda inşaat, bakım ve onarım işlerine başlanmadan önce, aşağıdaki önlemler alınmalıdır: o İş kısmen veya tamamen durdurulmalıdır,
o O mahalde bulunan bütün parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerle bunların bileşimlerine giren diğer maddeler, tehlikeli bölgenin dışına çıkarılmalıdır.
o Onarılacak kısım, bütün parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin artıklarından ve bulaşıklarından tamamen temizlenmelidir.
o İnşaat, bakım ve onarım, teknik, yetkili ve sorumlu bir elemanın devamlı nezareti Ne sağlanmalıdır.
-» Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı özellikteki çeşitli kimyasal maddelerin ortam havasında bulunan miktarları, belli ve gerekli zaman aralıkları içinde ölçülerek bu miktarların, kimyasal maddelerin ortam havasında bulunmasına izin verilen ve orada çalışanların sağlığını bozmayacak olan en çok miktardan (Mak Değer) fazla olup olmadığı ölçülerek tespit edilmeli ve havalandırma tesisatı yeterlilik bakımından yetkili elemanlarca kontrol edilmelidir.
-> Parlama ve patlama tehlikesi oluşturabilen organik tozun meydana geldiği, taşındığı, aktarıldığı ve çalışıldığı yerlerde, elektrik motor ve jeneratörleri toz geçirmez-etanş tipten olmalı veya devamlı olarak temiz hava beslenen yalıtılmış hücrelerde bulundurulmalıdır
-» Sonuç olarak, her işyerinde düzenli aralıklarla risk değerlendirmesi yapılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.
Yanıt: C
14.Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzüğün 296. maddesine göre; genel havasındaki metan oranı % 1,5'u geçen yerlerdeki iletkenlerin ve elektrikli aygıtların gerilimi derhal kesilir ve koşullar düzelmedikçe yeniden verilmez.
Yanıt: C
15.Işçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün 318. maddesine göre; kazanlar, tanklar ve benzeri dar yerlerle nemli ve ıslak yerlerde, elektrikli el lambalarında olduğu gibi alçak gerilim kullanılmayacaktır. Doğru akım kullanılıyorsa, kullanma gerilimi 100 voltu geçmeyecek ve artı kutup topraklanmış olacaktır. Alternatif akımda ise ancak küçük gerilim (en çok 42 V) kullanılacaktır. Buralarda, iyi yalıtılmış esnek kablolar kullanılacak ve kablolar düzenli ezilmeyecek şekilde bulundurulacaktır.
Yanıt: C