Karakter boyutu :
Çerkeslerde Doru At
03 Nisan 2021 Cumartesi Saat 17:07
Пц1эгъуэплъ (Ptseğuepl): Kuyruk ve yele siyah, gövdesi kırmızı ve kahverenginin karışımını (Тхъуэплъ: Thueplh yani kızılımsı) andıran doru renkte at. Kelime пц1э+гъуэ+плъы olarak üç sıfattan oluşur.
Eski Çerkesçe’de her biri başlı başına bir kelimeydi. Fakat günümüzde sadece Çerkesçe’nin doğu diyalektinde (Kabardey diyalekti) Гъуэ sıfat olarak kullanılmaktadır.
Kabardey Balkar Cumhuriyeti'nde Kaminomost yakınında Kabardey atı sürüsü.
Пц1э ve Плъы sıfatlarıysa genel olarak son ek ve ön ek durumuna gelmiştir. Ör: Бдзапц1э (Bdzaptse), Пц1ащхъуэ (Ptsaşhua), Тхъуэплъ (Thuaplh) vb.. Çerkesçedeki Къуапц1э (Khuapçe: Esmer), Плъыжь (Plıj: Kırmızı) kelimeleri yapı olarak bu formdadır.
Nart mitolojisinde de adı geçen bu renk Çerkeslerin en sevdiği at renklerindendir ve cesur atların da genelde bu renge sahip olduğu görüşü yaygındır. Шыгъэ-л1ыгъэ зыхэлъ, Шхуэм еныкъуэкъу шыхэр нэхъыбэу Пц1эгъуэплъым къыхэк1т (gemle ve kantarmayla mücadele eden cesur atlar genelde doru atlardan çıkar).
Nart mitolojisinde de aynı minvalde benzetmelere rastlanır; Тэн ик1ыкъуэр и зы лъэбакъуэу, пц1эгъуэплъ джэмыдэу (Don ırmağını bir adımda geçer doru at) фарийм и плъыфэм бжэн тхьэху, дзэху удз зэщ1элъ мэкъур и пэрыдзэну хьэгъуэхугъуэр и 1усу зытесынури хуэтп1ынщ жа1эри л1ыжь фызыжьым бадынокъуэ 1ахащ.. (Badınokoyu büyütecek aile, onu büyüyünce doru ata bindireceklerini söyler emanet alırken)
Kaynaklar: Kardenğuş Ziramuk/ Araştırma
Derleyen: Agoy Talhat Akay
Cherkessia.net, 03 Nisan 2021
Bu haber toplam 1866 defa okundu.