O gece asıl sorun neydi
Doğruya doğru, eğriye eğri…
Safile USUL H&H YORUM
Cuma gecesi sokağa çıkma yasağının ilan edilmesindeki asıl sorun, yasağın bizzat İçişleri Bakanı tarafından yapılan bir basın toplantısıyla değil, tv’lerde altyazı ile halka duyurulmuş olmasıydı.
Halk cuma gecesi sokağa çıkma yasağından ilk olarak tv altyazılarıyla haberdar oldu.
22.00 sıralarıydı.
Tabii olayı altyazıdan öğrenen herkes şunu düşündü, “acaba daha da uzar da bu sokağa çıkma yasağı, belki günlerce alışveriş yapamaz mıyız?”
Bu çok haklı bir insani reflekstir.
Bunu küçümseyenler atıyor, kusura bakmasınlar.
Halka sokağa çıkma yasağı bilgisi altyazı ile verildiğinde, bu iş böyle olur.
Yazılı ve sözlü olmayan mesajın psikolojik tesirine bir örnek, mesela…
Diyelim ki, anneniz veya eşiniz veya çocuğunuz vs. size bir mail yazdı ve dedi ki, “Ben 2 günlüğüne gidiyorum, merak etme”
Bu tür bir mesaj sizi endişelendirir.
Oysa söz konusu yakınınız sizinle yüzyüze konuşsa, 2 gün gideceğini ve buna dair ayrıntıları (bu sürede nerde olacak, ne zaman dönecek, kesin dönecek mi 2 gün sonra vs) size anlatsa oldukça rahat olursunuz.
İşte bu da aynen böyle bir şey.
İçişleri Bakanı kameraların karşısına geçseydi ve yasağın sadece iki gün süreceğini, bundan emin olunması gerektiğini, buna söz verdiğini, marketlere akın edilirse virüsün yayılacağını, çok acil ekmek vs. ihtiyacı olmayanın şu anda da evden çıkmaması gerektiğini vs. söyleseydi toplumda bu ani panik oluşmazdı.
Fakat şunu söylemeliyim, saat ile ilgili yapılan bir yanlış ben görmüyorum.
O açıklama sabah da yapılsaydı, bir gün önce de yapılsaydı marketlere bu akın olurdu.
Ki, ben olsam bu işi şöyle yapardım…
Hiçbir zaman total bir sokağa çıkma yasağı ilan etmezdim. (Türkiye’nin mevcut epidemik durumunda)
Derdim ki, “Hafta sonları ve dahi hafta içi sokağa gezmek üzere çıkmak kesinlikle yasak, güvenlik güçleri bunu kontrol edecek, cezası var, marketlere, fırına, eczaneye ihtiyaçları karşılamak üzere gitmek serbest. Her aileden bir kişi alışverişe gidebilir.”
Belediye ile işbirliği yapar her mahalleye bir market izleme ekibi kurulmasını sağlardım.
Meydanlarda, açık yerlerde, toplu taşımada vs. iki kişinin bile yan yana gelmemesini sağlayacak (aynı evde yaşayan hane halkı hariç) önlemler için polis ve orduyu görevlendirirdim.
Bir ikinci ihtimal de hafta sonu sokağa çıkma yasağını regüle hale getirmek olabilir.
Mesela, “Artık 15 Mayıs’a kadar hafta sonu sokağa çıkmak yasak” denebilir, böylece yeni bir rutin oluşmuş olur ve millet aniden market saldırısı yapmaz.
Benim birinci tercihim ama ilk anlattığım seçenek olurdu.
İSTİFANIN SEBEBİ
Kısa notlar halinde….
1-Kabinede bakanlar arası rekabet. Sağlık Bakanı Koca Erdoğan onu 3 hafta kadar önceydi galiba, bir toplantıda övdüğünde gözyaşlarına boğulmuştu. Çünkü egosu doğrudan, sıcak olarak aktive olmuştu. Normal, insani bir şey bu aynı zamanda. Sağlık Bakanı ile Soylu arasında rekabet vardı çünkü bu sürecin en önemli iki ismi onlardı. Sağlık Bakanı kendisi hakkında, “Cuma gecesi sokağa çıkma yasağından haberi yoktu” haberlerini tekzip etmedi, bilim kurulunda ona yakın isimlerde bu uygulamayı sesli biçimde eleştirdi ve, “Hay Allah, şu ana kadar yaptıklarımız bir gecede helak oldu” mealli açıklamalar yaptılar. Soylu buna çok kızdı.
2-Erdoğan da ona yeterince destek vermedi, yani sözleriyle teskin etmedi. Soylu’ya karşı başka AKP’liler de var, onlar da onun canı acısın diye uğraşıyor, şu Pelikan denenler de dahil olmak üzere. Soylu ama o gece en çok Sağlık Bakanı’nın tavrından etkilendi ve bu onu istifa etmeye götürdü ancak yine de Abdülkadir Selvi’nin bugün köşesinde verdiği bilgiye göre, Soylu istifasını Erdoğan’a, “Sizi rahatlatmak” gerekçesi ile duyurdu. Yani, “Cuma gecesi çok eleştiri aldık, bana gelsin bu dert, size bir şey olmasın” gibi bir yaklaşımla yaptı bunu aynı zamanda.
3-Erdoğan’ın bu istifayı kabul etmeyeceğini tahmin ediyordu. Nitekim Erdoğan kabul etmedi istifayı. Ve neticede hükümet cuma gecesini bu yolla atlattı. Hatta Soylu bu hamleden sonra çok daha güçlü olarak geri döndü.
Fotoğraf: AFP