Tuzluluk Analizi
Tuzluluk Nedir?
Yüksek verime toprakta ve suda gerekli tuzluluk seviyesi korunduğunda ulaşılır. Ceviz üretiminde tuzluluk, bazı elementlerin aşırı birikmesine ve toprak filtrasyon sounlarına yol açar. Bu durum ağacın yeterli besini ve suyu alamamasından dolayı strese girmesine, hastalıkların oluşmasına ve hatta bitkinin ölümüne yol açabilir. Tuzluluk kontolü uzun vadeli düşünülmesi gereken, toprak ve suyun içeriğine bağlı çok önemli bir konudur. Tuzluluk, başlıca NaCl (Sodyum Klorür) gibi katyon ve anyon içeren zıt yüklü elementlerin birleşmesiyle meydana gelir. Tuzlulukla mücadelenin ilk adımı tesbit aşağıda açıklanan yani toprak ve su analizidir.
Tuzluluk Analizi
Tuzluluk analizi yıllık veya iki yılda bir konrol edilmesi gereken bir analiz türüdür. Toprak ve su olarak iki şekilde yapılabilir.
Toprak Tuzluluk Numune Alımı
Topraktaki tuzluluk analizi için bahçedeki çeşitli bölgelerden yılın aynı zamanlarında toprak analizi yaptırmak yıllara bağlı değişen tuzluluk tebsiti için en doğru yöntemdir. Yağmur rejimi tuzluluğu azaltan bir değişken olduğundan yılın farklı zamanlarında alınan örnekler farklı sonuçlar verip manipülatif sonuçlar verebilir. Killi topraklar daha geçirgen olan kumlu topraklara göre tuzluluk sorununa daha yatkındır çünkü killi toprak geçirgen değildir ve tuz bileşiklerinin yıkanması çok daha zor olur.
Toprkaktaki tuzluluk analizi için kabuk bölgesi yani 0-10 cm ve 30-60-90 cm derinliklerinden numune alıp test yaptırabilirsiniz. 0-10 cm derinliğindeki örnek size dış etkenlerin, özellikle sulamanın, etkisini gösterecektir. 30-60-90 cm derinliğindeki analiz ise ağacın maruz kaldığı, toprağın doğal yapısına bağlı tuzluluğu verir.
Su Tuzluluk Numune Alımı
Sudaki tuzluluk numune alımı toprağa göre epey basittir. Küçük bir şişeyi ağzına kadar hava kalmayacak şekilde dolurmanız tavsiye edilir. Hava girmemesi kalsiyum karbonatın çökelme ihtimalini azaltacaktır. Su numunesini su pompası çalışmaya başladıktan sonra 30 dakika kadar yapmanız tavsiye edilir. Bunun yapmanızın sebebi borular içinde önceki sulamadan veya diğer dış etkenlerden birikmiş suyun tamamının devirdaim etmesinin gerekliliğidir. Eğer durgun bir su kaynağını kullanıyorsanız topraktaki takip gibi her yıl su tuzluluk testi yapma gereği yoktur. Mümkünse su numunesi aldıktan sonra aynı gün içerisinde test yaptırın, suyu şişeledikten sonra buz dolabında donmayacak şekilde saklayın. Oda sıcaklığında bekleyen suda kalsiyum ve bikarbonat çökebileceğinden dolayı tuzluluk oranı gerçekte olduğundan daha düşük sonuç verebilir.
Tuzluluk Analiz Raporu Okuma
Analiz raporu ilk görüldüğü anda bu konudan uzak kişilere karışık gelebilir ancak okuması oldukça kolaydır. Özellikle birimlere dikkat etmek gerekir.
Tekstür (Saturasyon) oranı, (%) ile gösterilir ve topraktaki boşlukluğu ifade eder. Oran yükseldikçe toprak partiküllerinin küçüldüğü anlamına gelir. Toprak karakteri gösteren temel bir değişkendir. Alttaki tabloda oranların nasıl sınıflandırıldığı görülebilir.
|Toprak Tekstür Oranları|
|%||Sınıf|
|30 ve altı||Kumlu|
|30-50||Tınlı|
|50-70||Killi-Tınlı|
|70-110||Killi|
|110 ve üstü||Ağır Killi|
EC (Elektriksel iletkenlik, Tuzluluk) oranı, dS/m, ms/cm veya mmhos/cm olarak gösterilir. Üçü de birbirine eşittir. Bunun dışında μmhos/cm olarak görüldüğü taktirde, bu değerim 1000’e bölümü üstteki üç birime dönüşümü sağlar.
Anyon ve katyonların oranı, tuzluluk analizi yaparken suda katyonlar ve anyonların ayrı ayrı tesbit edilmesi gerekir. Kalsiyum (Ca2+), magnezyum (Mg2+) ve Sodyum (Na+) başlıca dikkat edilmesi gereken artı yüklü elementlerdir. Potasyum (K+) da ayrıca oldukça önemli bir elementtir ancak tuzluluğa sebep olma ihtimali düşükütür. Bikarbonat (HCO3–), Karbonat (CO32-), Sülfat (SO42-) ve Klorür (Cl–) temel anyonlardır.
Bor (B) ve Nitrat (NO3–) genelde tuzluluğa sebep olmayan ancak aşırı birikme yapabilen anyonlardandır.
Yukarıda değinilen elementler genelde karşımıza meq/L şeklinde çıkar. Bunun dışında ppm veya mg/L olarak da karşımız çıkabilir. Mg/L ve ppm’den meq/L’ye çevirme için alttaki tablo kullanılabilir.
|Elementler/Bileşikler ve Sembolleri|
|Element||Sembol|
|Kalsiyum||Ca2+|
|Magnezyum||Mg2+|
|Sodyum||Na+|
|Bikarbonat||HCO3–|
|Karbonat||CO32-|
|Klorür||Cl–|
|Sülfat||SO42-|
SAR değeri, sodyum absorbsiyon değeri olarak isimlendirilir. Topraktaki veya sudaki Sodyum seviyesinin Kalsiyum ve Magnezyum’a oranını ifade eder. EC değeriyle birlikte tuzluluğu anlamada en önemli iki değişken olarak düşünülebilir.
Referanslar Ramos, D. D., 1998. Walnut Production Manual. Oakland: University of California Press.
Yazıyı paylaşın: