Hamili Yıldırım, son mektubunda annesinin öldüğünü yazıyor. Bu satırları okuyunca onu; acısını, zindan yalnızlığını düşündüm. Onun bir şey yapamamasını gözlerimin önüne getirdim. Son yolculuğuna bile katılamamasının üzüntüsü, şüphesiz onun olduğu gibi vicdanlı her insana acı verir. Sonra bir anne düşündüm, oğlunun hasretiyle yaşayan, devletin zorba baskısını gören, evi basılan, horlanan, tepelenen, herşeye rağmen özgürlük mücadelesindeki oğluyla onur duyan... Dersim Tertelesinden kurtulanların kızı olan, daha coğrafyasında acı buram buram tüterken, baba, dede ve akrabalarının acısı içindeyken çocuğunu özgürlük mücadelesine veren... Bu anne yüreği; Hamili hem zindan işkencesindeyken, hem de dağdayken korkulu ve buruktu. Her gün ilk ışınlarını öptüğü Zerdüşt güneşine dönük Xizir, Duzgin ve Munzur'a duaları, kutsal yerlerde mum yakmaları, niyaz dağıtması, oğlunu bir daha görmesi, Hamili'yi kucaklaması son dileğiydi... Ama Dersimli ana bu acıyla öldü.
Hamili ile annesini bir fotoğrafın karesinde yan yana getirince, Kürde yapılan hakareti, insanlık dışı davranışı vicdan sahibi her insan görür. Hamili, sadece Kürtlerin haklarını savunduğu için hapse atıldı. Akıl almaz işkencelere naruz kaldı. Diyarbakır vahşetini yaşadı, boyun eğmedi. Daima inandığı gibi yaşadı. Annesinin boynunu hep dik tuttu. Halkının kalbinde yerini aldı.
"Yalnızlıkla, soğukla cebelleştiğim bir dönemde anamın ölüm haberini aldım. Acılara katlanmak ve bu acıları mücadele azmine dönüştürmek... zaten bu gerçekliğin bilincinde olmamız, tutsaklık koşullarının neden olduğu yoğun duygusallığa rağmen güçlü bir duruşun sahibi olmaktan başka çaremiz yoktur... Babam için sarfettiğim cümleler henüz eskimemişken, annemin ölümü gerçekten beni üzdü. Biliyorum ki, yaşımız ne olursa olsun hep annemizin çocuğuyuz. Onu kaybettiğimiz an yetim kalırız. Acım şu an gerçekten bir çocuğun acısı. Bizim çektiklerimiz bir yana, en çok da sevdiklerimize büyük acılar çektirdik.''
Kürtlere dört duvar arası acı uygun görmelerine ne diyelim. Umarım bu toplumsal soğukluğa rağmen, Kürtler temel haklarına kavuşur, zindanlar boşalır. Hamili'nin
acısından haberi olmayanlar ise, sıcak yürekle taziyede bulunurlar. Acısına ortak olmak, acısını azaltır. Hani bir söz var gözden ırak, gönülden ırak. Acaba bu söz kutsal bir dava için uğraş veren için geçerli olur mu? Bir de bu kişi esirse ve ömür boyu zindana mahküm edilmişse! Bu kişi Hamili Yıldırım ise... Kürtler bu hay huy içinde mücadelenin öncü şahsiyetlerini gözden ırak oldukları için gönülden silemezler. Onlara karşı yürekler hep sıcaklığını muhafaza eder. Örneğin 6-7 metre karede yaşamaya zorlanan Hamili gibi bir dost, arkadaş ve yoldaşla şüphesiz ilişki içinde olanlar vardır. Zindandaki yoldaşlar yalnız bırakılamaz. Hamili gözümden uzak olsa da gönlüme en yakın bir arkadaştır.
Evet mektubunun birinci bölümü ne kadar içime sıcaklık yaydıysa, ikinci bölümünde annesinin vefatını, ona son görevini yerine getirememe nedeniyle üzüntüsünü dile getirmesine oldukça üzüldüm. Hava soğuk, sosyalitemizin yürekleri kışın soğuğunda, politik hava daha da soğuk. İşte bu nedenle Öcalan, Hamili, Hatip ve daha binlerce Kürt dört duvar arasındaki soğuğa mahküm ediliyor. Benim figanım hakları vermeyene değil, bizedir. Bizedir çünkü onların bir saat dahi dört duvar arasında kalmaları kabulümüz olmamalıdır. Onlar bu toplumun onurudur. Bugün başımız öne eğilmiyorsa bu bedeli ödeyenlerin sayesindedir.
Sevgili Hamili şöyle yazmış: "Kitaplarınızı sevgiyle okuyorum. Dersim'i dillendirmeniz onurlu bir iştir. Yazdıklarınızı anlamayanlar, Dersim'in yaşadığı veya Dersim'e yaşatılan felaketi anlamayanlardır. Gerçeklerin üstü kalın perdelerle örtülmüş, kıyım gizlenmiş, halkın kendini koruma ve savunması, cumhuriyete isyan diye toplumun kafasına kazılmış...Yeni yeni sizin gibi onurlu yazarlar bu kalın karanlık perdeyi aralamaya çalışıyor. Bu çabalar asla boşa gitmeyecek zamanla yeni nesiller yazdıklarınızı daha iyi anlayıp aydınlanacaklardır. O toprakların insanları kendileri için uğraş verenleri asla unutmazlar... Yazdıklarınızla tarihe bir not düştünüz. Arkadan gelenler sizlerin izinde yürüyecekler, daha derinleşecekler ve sizleri minnetle anacaklardır. Arevik Romanı Dersim gerçekliğinin tarihi bir kesitini ifade ediyor. Özünde tarihi belgesel bir romandır. Bölgede hakim olan toplumsal ilişkileri çok çarpıcı bir ifadeyle dillendiriyor. Aynı zamanda kimi aşiret veya toplumsal kesimlerin egemen güçlerle girdikleri ilişkilere güvenerek kendini sağlama aldıklarının ne kadar yanıltıcı olduğunu çok yalın bir dille ortaya koyuyor. Bireysel çıkarların, para hırsının bireyleri nasılda toplumsal çıkarların karşısına diktiğini, kendi değerlerinin düşmanı haline getirerek ihanete sürüklediğini önümüze seriyor. Arevik Romanı aynı zamanda, Dersim'deki etnik toplulukların en zor koşullarında; kıyımın, katliamın yaşandığı anlarda bile Dersimlilerin dostluktan dayanışmadan zayıfı koruyup kollamaktan taviz vermediklerinin romanıdır. En önemlisi Arevik Dersim yiğitliğinin ve o topraklarda yaşanan aşkın romanıdır. Arevik, Dersim halkının gerçekliğidir. Acıdır, kederdir, hüzündür, ölümdür, kıyımdır, bekleyiştir, umuttur. Dersim zaten budur. Doğduğumuz topraklarda yaşanmış gerçekleri büyük bir özveriyle romanlaştırarak anlaşılır bir dille bize sunduğunuz için, size sonsuz teşekkürlerimi iletiyorum. Yaşınız hayli ilerlemiş olsa da yeni eserlerinizi beklediğimizi özellikle belirtmek istiyorum."
AÇIKLAMA / HATIRLATMA: Gomanweb sitesi; düşünce ve ifade özgürlüğü, demokrasi, evrensel basın-yayın ilkeleri çerçevesinde görüş bildirmek isteyen herkese açıktır. Yazıların içeriğinden yazı sahipleri sorumludur.