Bir uçak bileti aldınız ve gerekli tüm belgeleri tamamladınız, uçağa da zamanında geldiniz, işlemleri yapmak için sıranız geldiğinde görevli size “üzgünüz uçakta yer kalmadı” veya “uçak dolu” benzeri bir söz ile sizi uçağa kabul etmezse ne yapılmalı, havayolu firmalarının böyle bir hakkı var mıdır? Böyle bir durumda yolcunun hakları nelerdir? Yazımızda sizlere tüm yönleriyle uçağa yer olmadığı dolayısıyla kabul edilmeme durumu olan “kapasite fazlası satış (Overbook)” ya da “arz fazlası satış” diye tabir edilen konuya değineceğiz.
Yolculuk planını yaptınız, biletinizi önceden satın aldınız, uçuş vaktinden yeterli süre önce hava alanına geldiniz. Sıraya girdiniz biniş kartınızı almak ve bagajı teslim etmek için gişede sıra size geldi, Gişedeki görevli size “kusura bakmayın uçakta yer yok, sizi uçağa alamayız” benzeri bir söz söyledi. Başta anlam veremediniz nasıl olur, zamanında geldim her şeyim tam! Biletin parasını da ödedim! Neden kapasiteden fazla bilet satıyorsunuz, bu saçmalık dediniz. Ancak uçağa almamakta ısrarlılar. Böyle durum sizlerin başına gelmese de bir çok kişinin başına gelmektedir.
Buna tam olarak Kapasite Fazlası Satış (Overbook) diyorlar,
Overbook uçağa gelmeyen yolcular sebebiyle uçakta boş koltuk kalmaması amacıyla uçak kapasitenin üzerinde bilet satılmasına verilen isimdir. Bu uygulama IATA(Uluslararası Hava Taşımaclığı Birliği) nın hava yolu firmalarına sağladığı bir imkandır. Uçakta boş koltuk olması firmaları zarara uğratacağı için uçak koltuk sayısından fazla bileti yolculara satıyorlar. Böylelikle hava yolu firmaları gelmeyen yolculara karşı kendilerini garantiye alıyor.
Ancak yolcular böyle durumlarda mağdur oluyor. İşte bu mağduriyeti gidermek için firmalar yolculara bir takım haklar sağlamak zorunda;
Geçerli belgelerinizle zamanında gelmenize rağmen veya arz fazlalığı nedeniyle, Uçağa Kabul Edilmediyseniz;
Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi tarafından, rezervasyonundan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapılır.
Gönüllülere;
-Bilet ücretinin iadesi ve seyahat başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesi,
-Son varış yerine güzergâh değişikliği sağlanması,
-Uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması,
Seçeneklerinden birisi sağlanır.
Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, size iç hatlar için 100 Avro karşılığı, dış hat uçuşlarında ise, planlanan son varış noktası hedef alınarak mesafeye göre 200 Avrodan 600 Avroya kadar olan miktarı Türk Lirası cininden ödemek zorundadır.
Ayrıca yolculara şu hizmetler bedelsiz olarak sağlanır:
– 2-3 saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler,
– 3-5 saat arası gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek,
-5 saat ve üzeri gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği.
– Bir veya daha fazla gece konaklama gerektiğinde, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama.
– Havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşım,
– Süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti.
Yönetmelikte bulunan İlgili Madde Aşağıda paylaşılmıştır.