Salgındaki son durumu değerlendiren Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. İsmail Cinel, vaka sayısının ciddiyetine dikkat çekti, tam kapanma çağrısı yaptı.
Independent Türkçe’den Lale Elmacıoğlu’nun haberine göre COVID-19 ölümlerindeki yükselişe dikkati çeken İsmail Cinel, hastalığı atlatan bazı kişilerin ise hayatına “yarım insan” gibi devam etmek zorunda kaldığını söyledi. Bazı özel hastanelerin Kovid hastası almadığını öne süren Cinel tam kapanma çağrısı yaptı.
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında vaka, ağır hasta ve vefat sayıları, iki ay içinde 4 katına yükseldi. Son bir aydaki artış oranı dahi tehlikenin büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
19 Mart’ta 21 bin 30 olan vaka sayısı, 19 Nisan’da 55 bin 149’a, bin 547 olan ağır hasta sayısı 3 bin 319’a, 87 olan vefat sayısı da 341’e yükseldi. Hastalardaki ortalama yaş düşerken, yoğun bakımda yatış süresi uzadı
Hastanelerin Kovid-19 vakalarıyla dolup taştığı ve yoğun bakımlarda yer kalmadığı ifade ediliyor. Bu amaçla yeni alanlar yoğun bakıma dönüştürülse de bu kez de tecrübeli personel açığı doğuyor.
Bu hızla giderse salgının yükünü taşımanın mümkün olamayabileceği uyarısı hekimler, tam kapanmaya gidilmesi gerektiğini savunuyor. Gözler ise ek tedbir gündemini değerlendiren Ankara’ya çevrilmiş durumda.Ramazan ayının son haftası ile bayramı içeren dönemde tam kapanmaya gidilebileceği konuşuluyor.
“Acil olmadığı sürece hastanelere gitmeyin”
Vaka, ağır hasta ve ölümlerdeki yüksek orana değinen Cinel, virüsün bulaşıcılığının önlenemediği takdirde, hiçbir sağlık sistemi altyapısının bu duruma direnemeyeceğini söyledi.
Prof. Dr. Cinel, sağlık üst yapısının ise yorgunluk, yılgınlık, bitkinlik nedeniyle dayanmasının mümkün olamayacağını kaydederken, acil olmadığı sürece hastanelere gidilmemesi uyarısında bulundu.
Gelinen noktada doluluk oranının yüzde 69,5’a yükseldiğini belirterek, bu durumun “yoğun bakımlar doldu” anlamına geldiğini söyleyen İsmail Cinel’e göre, kısmi tedbirler salgının önünü almada yetersiz.
“Ek tedbirleri dört gözle bekliyoruz”
Yoğunluk nedeniyle alarm durumunda olduklarını belirterek, tam kapanmanın gerektiğini ifade eden Cinel, “Ek tedbirleri dört gözle bekliyoruz” şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Cinel, sözlerini “Vaka sayıları çok arttı, bu vakaların bir bölümü yoğun bakımlara gelecek. Ortalama 20 gün daha yatacak ve sonrasında ya iyileşecek ya da kaybedeceğimiz hasta grubu var. Vaka sayısı stabil devam etse bile, bu yükü taşıyamayız. Biz böyle gidemeyiz. 180’le giderken fren yapıp durma mesafesiyle, 60’la giderken ki farklı olur! Hızı düşürmek şart! 60 binlerdeki vaka sayısıyla fren yapıp durabilmek çok güç” ifadeleriyle sürdürdü.
“Virüs silah değiştirdi, çocuklardaki yüzdeler de arttı”
Mutasyon ve yeni varyantlara ilişkin “Virüs silah değiştirdi” yorumunu yapan İsmail Cinel, Kovid-19’a yakalanmada ortalama yaşın düştüğünü ve hasta çocuk yüzdelerinin arttığını belirterek, bu kişilerin hastalığı ağır geçirmeseler taşıyıcı olabildikleri uyarısında bulundu.
“Bazı özel hastaneler bile Kovid hastası almaya yanaşmıyor”
Salgının başından beri en kritik dönemden geçildiğini ifade eden Prof. Dr. Cinel’e göre, ülkede seferberlik ruhu eksik.
Gönüllü seferberlik yapılması gerektiğini dile getiren Cinel, “Milli mutabakat olması gerektiğini düşünüyorum. Bu, biyolojik bir savaş ama virüse karşı verilen bu savaşta bazı özel hastaneler bile Kovid hastası almaya yanaşmıyor” şeklinde konuştu.
“Bazı bilim insanları kötü örnek oldu, genel kurullara profesörler katıldı”
İsmail Cinel, tıp camiasının bir kesimini de salgın varken genel kurul düzenleyip, kalabalıkları bir araya getirdikleri gerekçesiyle eleştirdi.
“Derneklerin olağan genel kurullarına profesörler katıldı. Vatandaş ne hissedecek?” diye soran Cinel’e, binlerce kişilik mitingleri de sorduk ancak siyasetle ilgili yorum yapmak istemediğini belirtti.
“Bize her yer Trabzon” sloganına atıfta bulunan Prof. Dr. Cinel, benzetmede de bulundu:
“COVID’in davetiye çıkardığı başka mikrop ve enfeksiyonlar, ana ölüm nedenimiz haline geldi”
Zorunlu haller dışında evden çıkılmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Cinel, koronavirüs aşısı olan kişilerin bile dikkatli olması uyarısında bulunarak, “Karşımızda çok güçlü bir mutant virüs var ve en önemlisi, Kovid’in davetiye çıkardığı başka mikrop ve enfeksiyonlar, ana ölüm nedenimiz haline geldi” dedi.
Ortalama 16 günde negatife dönüldüğünü ancak yoğun bakımlarda daha uzun süre yatıldığını belirten İsmail Cinel, “İlk yumruğu atıp yoğun bakıma düşüren Kovid. Dışarıya çıkarmak için uğraşsak da hastaların vital fonksiyonlarını koruyup yaşamlarını desteksiz şekilde devam ettirmeye halleri olmuyor, araya başka enfeksiyonlar da girince ölümler artıyor” yorumunu yaptı.
Cinel’in bu sözleri, akıllara bir kez daha, hastalığı atlattığı için PCR testi negatife dönüp, ölüm nedeni kayıtlara Kovid-19 olarak geçmeyen kişilerin durumunu getirdi.
“Organların fonksiyonel kayıpları nedeniyle adeta yarım insan olarak hayata devam ediliyor”
Yoğun bakımda yatılan her günün risk teşkil ettiğini vurgulayan İsmail Cinel, PRC testi negatife dönen bazı kişilerin de organlarındaki fonksiyonel kayıplar nedeniyle hayatlarına adeta “yarım insan” olarak devam ettiklerini dile getirdi.
Prof. Dr. Cinel ayrıca kas kaybı, kilo kaybı, akciğer sorunları ve yutma refleksi problemi nedeniyle midede delik açılma durumlarıyla da sıkça karşılaştıklarını sözlerine ekledi.
“Salgının 2022’yi içermeyeceğine inanmak istiyorum”
Kovid-19 salgınının ne kadar daha sürebileceğine ilişkin ise İsmail Cinel, bu yıl da etkisini sürdürmesini beklediğini ancak önümüzdeki sene hayatın normale döneceğine inanmak istediğini söyledi:
Her çeşit pandemi belli bir sürede tükenecektir. Bu salgının da bu yıl devam edeceğini bekliyorum ama 2022’yi içermeyeceğine de inanmak istiyorum.
“13 aydır uyku uyumadık, formamızı çıkarmadık”
Son olarak herkesten fedakarlık yapmasını isteyen Cinel, “Sağlık çalışanları olarak 13 aydır uyku uyumadık, formamızı çıkarmadık. Herkes bir adım geride dursun, kalabalıklara karışmasın” dedi.