Merkeziyetsiz finans (DeFi) dünyasında her yeni gün bir başka proje ortaya çıkıyor ve o projeye bağlı token’lar zaman zaman çarpıcı fiyat artışları yaşıyor. Böyle bir dönem, 2017 yılında ve 2018 yılının ilk yarısında ICO’larla olmuştu. Şimdi bir benzeri DeFi ile yaşanıyor. DeFi’daki çılgınlığın sonunun da ICO’lara benzeyip benzemeyeceği merakla bekleniyor. SushiSwap nedir sorusunun yanıtına geçmeden DeFi kavramının ne olduğunu öğrenmek yararlı olabilir. Bu soruya yanıt arayanlar DeFi nedir başlıklı yazımıza göz atabilirler.
İçindekiler
SushiSwap nedir?
SushiSwap, UniSwap’ın birkaç özellik eklenmiş kopyasıdır. UniSwap ise Ethereum’da otomatik token takası sağlayan bir protokolü, merkezsiz borsadır. 2018 yılının Kasım ayında piyasaya sürüldü ve kendisini “ERC20 token’larının takası için basit bir akıllı sözleşme arayüzü” olarak tanımlıyor.
UniSwap projesi araştırıldığında, içinde “Chef Nomi” gibi anonim geliştiricilerin olduğu SushiSwap’ın neden UniSwap’ı kopyalamak istediği anlaşılıyor. Her gün 100 bin işlemin yapıldığı merkezsiz bir borsa olan UniSwap, orta ölçekli merkezi bir borsanın yaptığı kadar varlık transferlerini kolaylaştıran bir güç merkezi haline geldi.
Uniswap ve Sushiswap arasındaki temel fark, birincisinde kripto bulunmaması, diğerinde ise olmasıdır. SUSHI, likiditenin UniSwap’tan SushiSwap’a geçmesinin sağlanması için yaratıldı. SUSHI ayrıca her yatırımcısına borsada yapılan işlemlerden yüzde 0.05 pay veriyor.
Bu çatallanmanın amacını aktarmak için SushiSwap ekibi şu notu yazdı:
“SushiSwap’ı biz, UniSwap protokolünden bir sonraki adım olarak tasarladık: bir evrimleşme. UniSwap’ın zekice yaratılmış olan çekirdek tasarımına, protokolün geliştirilmesine yardımcı olacağını düşündüğümüz topluluk-yönlü, ve katılımcılara da kazandıran özellikler ekledik.”
Geliştiriciler ayrıca, şu anda merkezi şekilde bir şirket ve yatırımcıları tarafından kontrol edilen UniSwap’tan farklı olarak, SushiSwap’e bir yönetim işlevi de eklediler.
Sushi nedir?
SushiSwap nedir sorusunu yanıtlandırdıktan sonra Sushi’ye geçelim. Sushi (SUSHI) ise SushiSwap’in yönetim token’ıdır ve SushiSwap’ı UniSwap’tan ayıran şeylerden biri de budur. Bilindiği üzere UniSwap’ın henüz bir yönetim token’ı yok ve likidite sağlayıcılarına toplanan işlem ücretlerini veriyor. Diğer yandan SushiSwap ise likidite sağlayıcılarına, protokolün mainnet’i 2 hafta içinde devreye girdiği zaman SUSHI’leri vermeye başlayacak.
Uniswap şu anda, hangi havuzda olduğu fark etmeksizin likidite sağlayıcılarına tüm işlem ücretlerinin yüzde 0,30’unu ödül olarak veriyor. SushiSwap’ta ise yüzde 0.25’lik rakamın yanında yüzde 0.05’lik bölüm de SUSHI’ye çeviriliyor ve ödüller bu şekilde dağıtılıyor. Sonuç olarak en çok likiditeyi sağlayan kullanıcılar en çok SUSHI token’larına sahip oluyor.
Kilitli değer 1.3 milyar doları geçti
Son veriler, SushiSwap’ta kilitli fonların 1 milyar 300 milyon doları geride bıraktığını gösteriyor. Bu fonlar ağırlıklı olarak SUSHI, ETH, USDT, DAI, UMA, BAND ve LINK’ten oluşuyor. Protokole fon kilitleyerek likidite sağlayanlar, ödüllendiriliyor.
SushiSwap için neler dediler?
SushiSwap ve yönetim token’ı Sushi, son günlerde çarpıcı bir büyüme yaşadı. Son üç gün içinde Sushi, yüzde 1500’den fazla değer kazanırken SushiSwap’ta kilitli fonların değeri de benzer bir patlayıcı artış gördü. SushiSwap’taki bu hareket, DeFi dünyasının önde gelen isimlerinin gözünü korkutmuş gibi görünüyor.
Borç verme protokolü Dharma Labs’ın kurucu ortağı Brendan Forster, iddialı bir öngörü ile SushiSwap deneyinin çökmesini beklediğini söyledi. Forster, “Likidite çatallanması takas fiyatlarını tüm kullanıcılar için daha zararlı hale getirecek ve tüm likidite sağlayıcıları için geçici zararı daha da artıracak. Buradan tek fayda sağlayacak kesim Sushi kurucularıdır” dedi.
Merkezsiz borsa protokolü olan 0x’in kurucu ortağı Will Warren da bu savaşı SushiSwap’ın kazanmasının korkunç olacağını ifade etti. Warren, “Yaratıcıları ödüllendirmek Ethereum topluluğunun çıkarına… Likidite çatallanması, sadece daha kötü takas (swap) fiyatlarının oluşmasına yol açacak.” şeklinde konuştu.
Öte yandan Binance CEO’su Changpeng Zhao’da DeFi dünyasındaki bu yüksek getirilerden endişeleniyor gibi görünüyor. Zhao, “Şu anda DeFi’da çok fazla balon görüyorum. ‘Likidite sağlamak ve getiri elde etmek için coin’leri stake etme’ temel konseptinin kalıcı olacağına inanıyorum. Ama yeni token’larla sübvanse edilen bu süper yüksek getiriler olmayacak. Süper yüksek risk. Dikkatli olun!” ifadelerini kullandı.
SushiSwap güvenli mi?
Herkesin aklındaki sorulardan biri bu. Özellikle bu soru işaretleri, geçtiğimiz ay DeFi deneyi YAM’da meydana gelen olaydan sonra daha çok oluşmaya başladı. Bilmeyenler için iki günlük bir DeFi projesi olan Yam.Finance, hızla popüler hale gelirken projede ortaya çıkan kod hatasından sonra yüzde 99’dan fazla değer kaybetmiş ve çok sayıda insan büyük zararlar etmişti. Konuyla ilgili açıklamadan önce Yam.Finance’in piyasa değeri 500 milyon dolara ulaşmıştı. Yam.Finance, dolar paritesinin korunması için token’larının arzının azaltıldığı bir ‘yield farming’, yani ‘gelir hasadı’ protokolüydü.
SushiSwap’ın kodları henüz denetlenmedi. Öncelikle protokole güvenebilmek için akıllı sözleşmelerin profesyonel olarak denetimden geçmesi gerekiyor. SushiSwap ekibi; Trail of Bits, PeckShield, OpenZeppelin, Consensys, Certik ve Quantstamp’ı sözleşmeleri denetmeye davet etti ve 5 ETH ödemeyi vadetti. Yakında Blockchain güvenlik şirketi Quantstamp’in SushiSwap’ı denetleyeceği belirtiliyor.
Bununla beraber SushiSwap’i kullanacak herhangi bir kişinin şu aşamada dikkatli bir şekilde ilerlemesi gerekiyor. Proje konusunda hâlâ birçok bilinmeyen var. Denetim ile ilgili gelişmeler için SushiSwap’i Twitter üzerinde takip edebilirsiniz.
SushiSwap kullanımı
Protokol ve akıllı sözleşme düzeyinde SushiSwap, Uniswap ile aynı arayüzü paylaşıyor. Bu, protokolünüz şu anda Uniswap ile uyumluysa SushiSwap ile entegre etmenin nispeten basit olacağı anlamına geliyor. Ekip, “SushiSwap’ı entegre etmeye başlamak için çeşitli DeFi ve diğer ekosistem araçlarıyla çalışacağız.” diyor.
https://app.sushiswap.org adresindeki arayüzü kullanarak MasterChef sözleşmesine LP token’ları yatırmaya başlayabilirsiniz. Kullanıcılar, 107500000 numaralı bloktan itibaren SUSHI kazanmaya başlayacaklar.
SushiSwap token verileri
SushiSwap nedir sorusunun yanıtına detaylı bir şekilde yanıt vermeye çalıştık. Son olarak SUSHI token’ı ile ilgili verileri merak edenler için kısa bir tabloda bunlara göz atalım:
|Son fiyat||10.80$ (1.09.2020)|
|Piyasa değeri||273.549.699$|
|Dolaşımdaki arz||25.338.499|
|Toplam arz||25.338.499|
|Maksimum arz||—|
|En yüksek değer||15.79$ (01.09.2020)|
|En düşük değer||0.697$ (29.08.2020)|