Her birimiz iyi bir lider olmanın ne demek olduğu hakkında iyi bir fikre sahip olduğumuza inanıyoruz, ancak kavramı tanımlamaya gelince, resim o kadar net değil. Bazıları için liderlik motivasyondur, diğerleri için sonuçlara eşittir, diğerleri için ilham kaynağıdır. Bu yüzden “Liderlik nedir?” kavramı herkes için farklı anlamlara gelebilir.
Liderliğin tam olarak tanımı budur diyemesek de tüm dünyada, liderliği hepimizin hemfikir olduğu ortak unsurlara dayanarak tanımlayabiliriz. Peki nedir bu liderlik kavramları,”networkokulu.net” olarak sizler için derlerdik, birlikte göz atalım.
Lider sanatını tanımlamanın 10 yolu:
Vizyon
Liderlik vizyon sahibi olmak ve başkalarıyla paylaşmak demektir. Ancak başkalarına ilham verdiğinizde, tüm ekibin çabalarını ve özverilerini yönlendirmek için ortak bir hedef paylaşmak mümkündür. Liderler sonradan oluşan vizyondan ziyade, başlangıçta bir vizyona sahiptirler.
Çevresindeki insanlar liderin vizyonuna katılırlar. Hangi iş konuda başarılı olmuş bir insan varsa incelediğimiz zaman, kesinlikle ama kesinlikle vizyonist birisi olduğunu görebiliriz. Vizyonun nedir?
Motivasyon
Lider, herkesten daha iyi nasıl motive edileceğini bilir; insan yöneticileri olarak ana işlevlerinden biridir. Motivasyon yoluyla lider, hedeflerine ulaşmak için iş arkadaşlarının enerjisini ve profesyonel potansiyelini yönlendirir. Nitekim ünlü yazar Brian Tracy, “Ye O Kurbağayı” adlı kitabında; “İnsanların büyük çoğunluğu, “Birileri gelsin de beni, istediğim türden bir insan olmam konusunda motive etsin.” düşüncesi ile hareket etmektedir. Sorun şu ki, o insanlar sonsuza kadar bekleyecekler.
Dünyadaki insanların yalnızca %2lik bir kesmi başkalarına gerek duymadan kendi motivasyonunu sağlayarak işlerini halletmektedir. İşte biz bu insanlara lider insanlar diyoruz.” diyerek konunun aslında ehemniyetini vurgulamaktadır.
Hizmet
Lider takımın hizmetindedir, tam tersi olmaz. Grup üyeleri liderlerinin desteğini almalı ve hissetmeli, işlerini düzgün bir şekilde yapmaları için gereken araçlar kendilerine uygun olmalı, çabalarını kabul etmeli ve kötü alışkanlıkları düzeltmek için dikkat eden bir kişi olduğunu bilmelidir.
Müdür ile lideri ayıran en önemli etkenlerden biri de bu konudur. Müdür kafasındaki insanlar hep başkasından beklerler. Takımdakilerine emir verirler. Takımındakileri motivasyonu veya düşüncesi ile pek ilgilenmezler. İnsanların gerçekten şirketlerinde veya işlerinde başarıları bir takım çalışmasına bağlı olduğu için takıma hizmet etmek, aslında başarıya hizmet etmek demektir. Gözden kaçırmamak gerekir.
Empati
Herhangi bir liderin başarı arayan temel özelliklerinden biri, kesinlikle liderlerin kendilerini başkalarının yerine koymalarını, kaygılarını anlamalarını ve sorunları çözmelerini sağlayan duygusal zekadır. Liderler işletmelerinin sırlarını bilirler ve bu nedenle müşterileri ve ekip üyeleri ile empati kurabilirler: empati, sonuçta başarıya götürecek bağlantılar yaratır ve onlara ilham verir.
Tüm liderlerin etkili iletişim konusunda üst düzey olduklarını biliyoruz. Üst düzey bir iletişimin temelinde de bilinmesi gerekir ki empati yeteneği gelir. Bu yetenek doğuştan gelmez. Geliştirilebilir bir özelliktir. İnsanları daha iyi anlayabilmenizi, konulara daha çözümcül yaklaşabilmenizi sağlar.
Hemen hemen her alanda söz sahibi olarak gördüğümüz insanları başarıya götüren en önemli etkenlerden biridir empati.
Yaratıcılık
Liderliğin tanımı ayrıca yaratıcılıkla da ilgilidir. İyi liderler, ekibinin tüm üyelerini becerilerini ve hayal gücünü geliştirmeye teşvik edecek, böylece şirketin ortak projesine ve vizyonuna katkıda bulunabilecekleri bir ortam yaratabilirler. Başarılı bir şekilde liderlik etmek istiyorsanız, başkalarının yaratıcılığına saygı gösterin ve çevrenizdeki insanlardan öğrenin; fikirleri kesinlikle sizin için olumlu olacağını ispat edecektir.
İyilik
İyi bir lider çıtayı halkı için yüksek tutar, çünkü hedeflerine ulaşmak ve takımlarını en iyi şekilde kullanmak isterler. Sadece zorlu bir lider harika sonuçlar elde edecektir. Bu titizliğin yanı sıra, lider, insanların ihtiyaçlarını bilmek için nasıl dinleyeceğini bilmeli ve daha sonra işlerini doğru yapmaları için gerekli zaman ve kaynakları sağlamalı ve bu nedenle onlardan talep edilenleri karşılamalıdır.
Aslında hizmet etmenin temeli de bu ilkeye dayanmalıdır. Çünkü iyilik olarak yapılmayan bir yardım, gereken işlevi sağlayamayacaktır. Yapmış olmak için yapmış olduğumuz hareketlerden biri olarak kalacaktır. Bunun etkisi sizce ne kadar olacaktır bir düşünün!
Yönetme
Lider, hedefe ulaşılana kadar tüm süreç boyunca takımlarını yönlendirmek için ön planda olmalıdır. Ancak, bu “meşale sahibi” olmasının yanı sıra, liderler ne zaman geri çekileceklerini bilirlerse ekiplerinden birilerinin de inisiyatif almasını da sağlayabilir. Bu şekilde, ekip hem kişisel hem de profesyonel olarak gelişim şansını yakalar. Şu sözü hatırlamak gerekir;
“Saf yönetim görevlere odaklanır, gerçek liderlik insanlara odaklanır.”
Takım oluşturma
Gerçek liderlik, ortak bir hedefe ulaşmak için bir takımda çalışmaktır. İnsan yönetimi, liderlerin karşılaştığı en zor görevlerden biridir. İyi liderler için gerekli olan olumlu tutum ve çalışma arkadaşlarına duyulan güven sayesinde insanlar daha iyi sonuçlar alıyor. Ekip farkındalığı olan liderler, bir şeyler yanlış olduğunda sorumluluk alırlar ve grubu iyi yaptıklarından sonra ödüllendirirler.
Örnek olarak futbola bakarak bile bu konuyu rahatlıkla anlayabiliriz. Takım olabilen, takım olarak iyi oynayan bir futbol takımı için galibiyet sıradan bir sonuç olacaktır. Defanstaki, orta sahadaki, forvetteki futbolcular, üzerlerine düşeni yaptıktan sonra şampiyon olacak takım bellidir. Ancak önemli nokta, bu takımı oluşturacak olan kişiler, liderlerdir; takım koçlarıdır.
Risk almak
Lider, başkalarının almak istemediği riskleri almaktan sorumludur. Bir karar verebilecek kadar kendinden eminler ve eğer bir hata yaparlarsa lider, takımı suçlamadan, düzeltmek, suçluluklarını üstlenmek ve doğru yolu bulmak için cesaretli olmalı. İyi liderler, zamanlarının ötesine geçmeyi biliyorlar, başkalarının göremediği fırsatları görüyorlar ve bunu gerçekleştirmeye yönelik vizyonlarının coşkusunu nasıl yayılacağını biliyorlar.
Lider insanlar cesur insanlardır. Risk almaya isteklidirler. Ancak cesur olma kavramı yanlış anlaşılmaktadır. Nitekim bu konuda ünlü yazar T. Harv EKER “Milyoner Aklın Sırları” adlı kitabında, “Cesur insanlar, korkusuz insanlar değillerdir. Cesur insanlar da korkar. Ama onları cesur yapan şey, kokularına rağmen o şeyi yapmalarıdır. Korkularının üzerine gitmeleridir.” diyerek konuya açıklık getirmektedir.
İyileştirme
Gerçek liderlik sürekli gelişim istiyor. Liderler, takımlarındaki insanları yıldızlara, yeteneklerini geliştirebilmelerine yardımcı olur.
Kısacası, liderlik tanımının şirketteki herhangi birinin hiyerarşisi veya konumu ile ilgisi yoktur; etkileyici görüşlerle ancak bilenleri dinlemeyle ilgisi yoktur. Liderlik, bir hedefe ulaşmak için kararlı olan ve ortak bir hedefe ulaşmak için coşkuyla ve iyimserlikle başkalarına yardım etmeyi isteyenlerin, farklı bir şey arayanların, varsaydığı tutumdur.
Peki sizin için liderlik nedir?