4 Talocrural eklem;Tibia ve fibulanın distali ile talus arasındaki eklemHareketleri: talusun ant. ve post. gliding’i ile dorsi ve plantar fleksiyonİstirahat pozisyonu: 10º plantar flek.Kilitli pozisyonu: full dorsi flek.
5 Artrokinematik hareketler Talocrural eklemde: dorsi fleksiyon ile talusta post. glidingPlantar fleksiyon ile anterior gliding
6 Ayak yapıları(eklemleri) SubtalarMidtarsalMTPPIPDIP
7 Subtalar eklem: Talusun inferioru, calcaneusun superioru arasındadır. Hareketi:inversiyon-eversiyon
8 Midtarsal eklem(Chopart): Talonavikular-calcaneocuboid eklemdirAyağı ön ve arka ayak olarak 2’ye ayırırDengenin sağlanmasında ve stabilitede önemliSubtalar eklemle birlikte çalışır.Arka ayakta inv., ever. olurken ön ayağın yere temasını sağlar.Hareketleri: kayma ve rotasyon yapılabilir.
9 Tarsometatarsal eklem(Lisfrank) Medialde 1.,2. ve 3. metatarslar ile ilk 3 cuneiform kemik arasındaLateralde ise 4. ve 5. metatarsler ile cuboid kemik arasındadırFonksiyonu: stabilite
10 Metatarsophalangeal eklemler: Metatars başları ile falankslar arasındadır.Fleksiyon, ekstansiyon ve çok az rotasyonStreslere açık bir eklemdir.Sıklıkla subluksasyonlar meydana gelir.
11 Proksimal ve distal phalangeal eklemler: Menteşe tip özelliktedir.Fleksiyon - Ekstansiyon
15 Transvers ark: 3 bölümden meydana gelmiştir: 1- Anterior transvers ark; 1. ve 5. metatars başları arasında2- Mid transvers ark: 3 cuneiform ve cuboid kemik tarafından oluşturulur3- Posterior transvers ark: Cuboid ve navikula arasında
16 Arkların fonksiyonu:Bu arklar, plantar fasianın, plantar kasların ve bağların fonksiyonu ile korunur.Bağlar ayağa yük binmesi ile gerilir.Vücut ağırlığı sınırlı bir yüzey tarafından desteklenir.Ayağın plantar yüzeyindeki damar ve sinirler korunur.
17 Ayak tabanındaki yük dağılımı: Ayağa ağırlık binip, statik olarak durulduğunda her iki ekstremiteden eşit şekilde geçer(%50, %50).Tibiadan yüklerin 5/6’sıFibuladan 1/6’sı geçer.Calcaneustan yüklerin %60’ı,Metatars başlarından %40’ı geçer.Metatarslardan geçen yüklerin 1/3’ü 1. Metatarsta, 2/3’ü diğer metatarslardan geçer.
26 Yaralanma Plantar fleksiyon ve inversiyonda meydana gelir Sırasıyla ATFLCFL vePTFL yaralanır
27 Risk Faktörleri Intrinsik Faktörler İleri yaş İyi tedavi edilmemiş önceki yaralanmalarKuvvet dengesizliğiFleksibilitedeki yetersizlikPes planus gibi alt ekstremite deformiteleri
28 Extrinsik Faktörler Uygunsuz ayakkabı Uygun olmayan alan Ortam sıcaklığı
29 Grade Bulgu ve semptomlar Grade I Grade II Grade III Hafif hassasiyet, ödem ve ağrıMinimal fonksiyonel kayıpStabilite normalGrade IIOrta şiddette ağrıödemOrta şiddette ekimozLateral yapılrda hassasiyetNEH ve fonksiyonda kayıpHafif instabiliteGrade IIICiddi ödem, ekimozŞiddetl, ağrıCiddi hareket ve fonksiyon kaybıTam instabilite
48 Pesplanus: Medial arkın çökmesi Ayak tabanındaki yük dağılımı değişir. Ağrı ayakta başlar proksimal segmentlere kadar çıkar.Not: Yeni doğanda pes planus vardır ancak 5-6 yaşından sonra ark gelişir.
49 Pes cavus: Konjenital/sonradan olabilir. Patolojiktir. Medial ark çok yükselirPlantar fasia kısalırParmaklar çekiç parmak görünümündedir.Çok ağrılıdır.Ayağa ağırlık verilinde ayak 3 noktadan yere temas eder.Bu bölgelerde nasır oluşur.Proksimal eklemlere yayılan ağrılar olur.
50 Pes ekinovarusAyağın lateral arkı boyunca konveksite, medial arkı boyunca konkavite gösterirAyağın dış kenarına basarak yürürlerTalusun navikula ve calcaneus ile açısal ilişkisi bozulmuştur.Deformitenin 3 komponenti vardır;1- ayakbileğinin ekin pozisyonu2- subtalar eklemin inversiyonu3- ön ayağın adduksiyonu
51 Pes ekinovarusNedenleri:1- Genetik2- İntrauterin ayak pozisyonu
52 Pes ekinovarus Ayağın tüm lateral kenarı boyunca nasır oluşur. Yürüyüş bozulurDeformite ilerleyicidir.
53 Hallux valgus: Başparmağın MTP eklemden itibaren add.’a gitmesi Oluş sebepleri:1- abd.-add. kas dengesizlikleri2- Yüksek topuklu ve sivri burunlu ayakkabı giyimi3- ön ayak açılarında normalden sapmalar
54 Hallux valgus:1. MT ağrılıdır.MT başı yanında kızarıklık ve ağrı
55 Çekiç parmakParmaklar MTP eklemden itibaren hiper ekstansiyonda, İP eklemden fleksiyondadırAyakkabıyla temas eden yüzeylerde nasırlar görülür.
56 Metatarsus adduktus:Ayak tarsometatarsal eklemden itibaren adduksiyondadır.
58 Aşil tendiniti:Tendonun dejeneratif hastalığına peritonon da inflamatuar bir yanıt oluşmasıdır.En belirgin semptom aşil tendonunda ağrı ve duyarlık olmasıdır.Yürmede ve merdiven inip çıkmada zorluktan yakınma sıkça görülür.
59 Hasta anemnez verirken ağrının olduğu sırada bir ses duyduğunda bahsederse o zaman aşil tendonunda kısmi veya tam bir yırtık düşünülebilir.Aşil tendonunun kalkaneusa yapışma yerinin 5-6 cm yukarısında, şişlik ve duyarlık olması,Aşil tendonunun çok sert ve ayak bileğinin dorsifleksiyonunda 90 dereceye zorlukla gelmesi, tendon boyunca palpe edilebilen bir defekt yırtığı düşündürür.
60 Tedavide başlangıçta ağrı ve duyarlılık azaltılmaya çalışılır. Bu amaçla istirahat, soğuk uygulama ve NSAİİ kullanılabilir.Topuğun yükseltilmesi tendona binen yükü azaltacağı için uygulanması önerilir.
61 Kronik devrede elektrik stimülasyon ve ultrason tedavileri ve egzersizin birlikte uygulandığı protokoller uygulanırTerapötik egzersizler kuvvet, dayanıklılık ve esneklik hedeflenmeliTendonun tam yırtığı düşünüldüğünde cerrahi konsültasyon yapılmalıdır
62 Metatarsalji;Metatars kemiklerinin başlarının bulunduğu ayağın plantar yüzündeki ağrıdır.Primer ve sekonder olabilir.Metatarsların başlarında iç veya dış kaynaklı biyomekanik sorunların sonucunda yükün artmasına bağlı olarak oluşur.
63 NEDENLERİ Ayakta aşırı pronasyon deformitesi, yüksek topuklu veya sivri uçlu ayakkabı giymek,destek yapısı kötü ayakkabı giymek,obezite,pes planus
64 BelirtileriÖzellikle yürürken ayağın ön tarafındaki ağrı ile karakterizedir.Hastalar “yürürken ayakkabımın içinde sanki çakıl var “ diyerek ağrılarını ifade ederler.Fizik muayenede ayak hem yük taşırken hem de ağırlıksız olarak değerlendirilir.Ayakta şişlik, kitle ve nasır yönünden inceleme yapılır.Nasırlar aşırı yük binmenin tipik belirtileridir.
65 DeğerlendirmeAyak parmakları muayenesinde 2. metatarsalın uzun 1. metatarsalın kısa olması (Morton Ayağı) değerlendirilmelidir.Bu durumda 2. metatarsal normalin üzerinde yük taşımak durumunda kalır.
66 DeğerlendirmeMetatarsal arkın değerlendirilmesi yapılmalı ve çökme varsa buna eşlik eden parmak deformiteleri gözden geçirilmelidirAyağın arka kısmı varus/valgus deformiteleri yönünden değerlendirilmelidir
67 TedavideBaşlangıçta ağrının azaltılması amacı ile analjezik ve antiinflamatuar ilaçlar kullanılırAyakkabı düzenlenmesi ve ortotikler özellikle önemlidirMetatars başı yastıkçıkları, tabanlıklar ve destekler ayağın durumuna göre verilebilirPostür bozuklukları var ise bunlar düzeltilmeye çalışılırAyak kaslarının kuvvetlendirilmesi çalışmaları yapılır
68 Tarsal Tünel Sendromu; Tibial sinir veya dallarının fleksör retinaculum altında sıkışması sonucu oluşan bir tuzak nöropatisidir.Diğer tuzak nöropatileri ile karşılaştırıldığında tarsal tünel sendromu oldukça ender görülür
69 Nedenleri Travma ve post-travmatik değişiklikler, lezyonların kompresyonu,sistemik hastalıklar,eklem yapısı veya deformitesi ile ilişkili biyomekanik nedenler
70 Belirtiler:Hastalar genellikle ayak tabanında ağrı ve paresteziden yakınırlar.Ağrı yanıcı tarzda olabilir, kramp veya ayak tabanında sertlik hissedilmesi de görülen yakınmalardır.Semptomlar uzun süre ayakta durmak veya yürümekle artar. Tarsal tünel sendromu genellikle tek taraflıdır.
71 Değerlendirme Fizik muayenede Tinel testi kullanılır. Tibial sinir üzerine vurmakla tibial sinir boyunca ağrı ve parestezi bulguları oluşturulur.Baş parmağın ekstansiyonu ve ayak bileğinin pasif eversiyonu ile de semptomlar oluşturulabilir.İlgili tibial sinir dallarının duyu muayenesinde azalma saptanabilir.İlerlemiş olgularda kaslarda atrofi gözlemlenebilir.
72 TedavideEğer biyomekanik olarak ayakta bir bozukluk varsa ortezlerle düzeltilmelidir.Fizik tedavi modaliteleri uygulanabilir (ultrason, iyontoforez gibi).Egzersizler germe ve kuvvetlendirme egzersizleri şeklinde düzenlenebilir.
73 Plantar Fasciitis;Plantar fasya medial kalkaneal tuberesitastan başlayarak metatars kemiklerinin başlarına ayrı ayrı yapışan çok katlı fibröz bir yapıdır.Plantar fasciitis fasyanın özellikle kalkaneusa yapışma yerinde tekrarlayan mikrotravmalar sonucu oluşan bir aşırı kullanım yaralanmasıdır.
74 Plantar Fasciitis; Sporcularda özellikle koşucularda görülür Sporcu olmayan kişilerde ise uzun süreli sert zeminde yürüme, ayakta durma veya merdiven çıkma sonrasında görülürPes planus, pes cavus ve ayakta bulunan arkların sert oluşu ve kötü ayakkabı bu duruma katkıda bulunan olaylardır
75 Hastalar ayakların altında özellikle plantar fasyanın kalkaneusa yapıştığı yerde şiddetli ağrıdan yakınırlar.Ağrı genellikle ayakta dururken veya sabah uyandığında ilk adımlarda veya uzun süreli oturmayı takiben kalkıp adım atarken şiddetlidir.Antrenmanın başlangıcında şiddetli iken egzersiz yaptıkça ağrı azalır.
76 Tedavide ilk dönemdeistirahat,Soğuk uygulamabandaj uygulanabilirSoğuk uygulama özellikle akşamları kişi eve geldiğinde buz masajı şeklinde uygulanırsa çok yararlı olabilir
77 Rehabilitasyon programı plantar fasyanın germe ve kuvvetlendirilmesine hedeflenmelidir Gastro-soleus, quadriceps, hamstring, ve kalça fleksör ve ekstansörleri de bu programın devamında ele alınmalıdırUygun ayakkabı ve ortotikler ayakta bulunan patolojileri düzeltmek için gereklidir