Manifold Nedir? Arızaları Nelerdir? Manifold Bakımı Nasıl Yapılır?
Manifold, daha çok motorlu araçlarda kullanılan, emme manifoldu ve egzoz manifoldu olmak üzere farklı iki çeşidi bulunan bir motor parçasıdır. Motorun supap tertibine göre farklı boru sistemleri bulunur. Emme ve egzoz olarak ikiye ayrılan bu sistem, aslen silindir bloğunun ya da silindir kapağının yan tarafına bağlanan bir boru sistemidir. Emme manifoldu tek bir borudan gelen hava ve yakıt karışımını silindirlere ayrı ayrı olacak şekilde iletir. Egzoz manifoldu ise silindirlerden ayrı olarak çıkan gaz karışımlarını tek bir boruda birleştirerek dışarıya atılmasını sağlayacak şekilde kullanılır.
Motorlarda emme sistemleri
Motorlar sağlıklı çalışabilmek ve çalışmalarını sürdürebilmek için devamlı olarak temiz havaya ihtiyaç duyarlar. Bu ihtiyacı hava sistemleri karşılar. İstisnai hallerde her silindir için ayrı ayrı emme ve egzoz manifold borusu bulunan motorlar olduğu gibi, genelde daha çok iki silindir için bir emme borusu konumlandırılan motorlar kullanılır.
Atmosferik içten yanmalı motorlarda silindirlere hava alınırken, alçak ve yüksek basınç alanlarının farkından faydalanılır. Emme anında piston (AÖN) alt ölü noktaya doğru hareket eder ve hareketi gerçekleştirirken alçak basınç alanı oluşur. Bu basınç alanının oluşmasına silindir içinde hacim büyümesine sebebiyet verir. Emme portu; emme supabı, emme manifoldu ve diğer giriş parçaları sayesinde atmosfere açık halde kalır. Hava, emme supabı kapanıncaya kadar atmosfer basıncı aracılığı ile silindir içinde oluşan hava boşluğuna itilir.
Modern sistemlerinin bir özelliği olan araçların düşük yakıt tüketimi ile yüksek güç ve yüksek tork elde etmesi aslında her araç için bir hedeftir. Daha yüksek güç, daha yüksek tork ya da daha yüksek devir ile araç bu hedefe ulaşabilir.
Piston, biyel kolu, krank vb. gibi motorun hareketli olan bütün kütleleri, devir artışı için sınır koyucu bir unsurdur. Yani bu durumda gücün artışı için geriye bir tek tork kalır. Eğer torkun artması isteniyorsa, motor hacmi genişletilebileceği gibi sıkıştırma oranı da artırılabilir. En yüksek oranda, yani maksimum torka, çok özel bir oran gerektiren yakıt hava karışımının doğru zamanda tam olarak yanması ile ulaşılır. Motor, her devirde doğru bir şekilde hava ile beslenebilmelidir. Bu yüzden motorun verimli olması için emme sistemleri son derece önem taşır.
Emme manifoldu
Emme manifoldunun ana görevi, karbüratörlü motorlarda veya tek noktalı yakıt püskürtme sistemlerinde hazırlanan karışımı silindire ulaştırmak, çok noktalı yakıt püskürtme sistemlerinde ve dizel motorlarında da havayı silindirlere getirmektir.
Bununla birlikte emme manifoldlarının her silindire eşit miktarda, eşit oranda ve eşit sıcaklıkta karışım veya hava göndermesi çok önemlidir. Bu bakımdan sistemdeki borular silindirlere karışım ve hava akışını engellemeyecek şekilde, iç yüzeyleri düzgün ve köşeleri hafif kavisli olarak dizayn edilmiştir. Genellikle alüminyum alaşım ve dökme demirden imal edilir.
Manifoldlar motordaki supap dizilişine göre biçimlendirilir. Özel amaçlarla üretilen araçlar dışarıda tutulursa, manifoldların dizilişleri genellikle her silindir için ayrı bir emme ve ayrı bir egzoz şeklinde oluşur.
Manifoldların bakımı
Manifoldların delinmesi, çatlaması ya da oturma yüzeylerinin eğilmesi veya contalarının yırtılması gibi durumlarda motor rölantide düzgün çalışmaz, sık sık stop eder ve aşırı yakıt tüketir. Sıkıntının net bir şekilde tespit edilmesi için motor rölantinin üzerinde bir devirde çalışırken bir yağdanlık aracılığıyla emme manifold boruları etrafına yağ sıkılır. Sıkılan yağın, manifoldlar tarafından emilmesi beklenir; bu sırada egzozdan mavi duman çıkıyorsa emme manifoldlarında bir sızıntı olduğuna karar verilir.
Aynı şekilde egzoz manifoldları etrafına yağ sıkıldığı zaman hava kabarcıkları görülüyorsa egzoz manifoldlarının kaçırdığına karar verilir. Kaçıran manifoldlar, sökülerek yüzeyleri çelik bir cetvel ve sentille detaylı bir biçimde kontrol edilir. Eğer 0,10 mm’den fazla bir eğiklik varsa manifold yüzeyleri taşlanarak düzeltilir.
Manifold arızaları nelerdir? Arıza nasıl anlaşılır?
Manifold yüzeyinin bozuk, manifold contalarının arızalı olması ya da manifoldların hatalı sıkılması durumunda karışımın içine bir miktar hava sızarak karışım oranın bozulmasına neden olur. Dolayısıyla motor teklemeye ve stop etmeye başlar.
Egzoz manifoldunda geri basınç artarsa motorda yakıt sarfiyatı da artar. Kısaca açıklamak gerekirse, egzoz sisteminde gaz akışına engel teşkil edecek tıkanıklıklar olursa, sistemde geri basınç yükseleceğinden motorda yakıt sarfiyatının artar ve performans kaybı oluşur. Bu gibi durumlarda arıza net olarak giderilemezse, manifoldlar değişir.
Mapfre güvencesiyle Tur Assist tarafından sunulan otomobil garanti ürünü Warranty, bugünden ileride meydana gelebilecek olası riskleri görebilen ve bu risklere karşı önlem alan akılcı araç sahipleri için geliştirilmiştir. Dizel araç bakımı konusunda gereken önlemleri almanıza rağmen aracınız herhangi bir sebeple arızalanırsa, Warranty paketinin, aracınızın en kritik parçalarını ve işçilik ücretlerini güvenceye alan kapsamlı bir otomobil garantisi olduğunu hatırlatırız. Unutmayın her araba arızalanabilir, sizinki de!
Türkiye sınırları içerisinde nerede olursanız olun, Warranty’nin sunduğu hizmetler hakkında bilgi almak için, 7 gün 24 saat 0850 202 47 99 no’lu çağrı merkezimizi arayabilir veya www.turassistleyasam.com internet sitemiz üzerinden garanti paketini kolayca satın alabilirsiniz.