Bergamotun sağlığımıza faydaları
Bergamot Nedir?
Eğer iyi bir çay içicisiyseniz, kuşkusuz Earl Grey’i iyi biliyorsunuz demektir. Kendine has aroması ve zarif lezzeti, onu dünyanın en popüler çaylarından biri haline getiriyor. Earl Grey’in karakteristik kokusu güney İtalya’nın Calabria bölgesinde yetişen bir meyve olan bergamottan (Citrus bergamia) geliyor. Bergamot kabuğundaki esansiyel aromatik yağ parfümlerde sıklıkla kullanılır ve aromaterapide kaygıyı azaltma kabiliyeti ile bilinir.
Ancak, nispeten nadir bulunan bu narenciye meyvesine olan ilginin gerçek sebebi; bergamot polifenolleri üzerinde yapılan ilgi çekici bir araştırmaydı. Polifenoller, antioksidan etkileri ile bilinen doğal bileşiklerdir. Kırmızı şarap, çay, çilek, kakao ve diğer süper besinler gibi bergamotun da faydaları büyük oranda; insanları kardiyovasküler hastalıklara, kansere, kemik kaybına, diyabet ve diğer dejeneratif bozukluklara karşı koruyan, yüksek polifenol içeriğine bağlıdır.
Bergamot meyvesinin çok sayıda eşsiz polifenol içerdiği ortaya çıkmıştır. Ve bu meyvenin suyu sıkıldığında, özütü çıkarıldığında, konsantre hale getirildiğinde ve tablet formuna getirildiğinde; trigliseritler ve kötü (LDL) kolesterol seviyelerini önemli ölçüde düşürür, koruyucu nitelikleri olan iyi (HDL) kolesterolü yükseltir, kan şekerini kontrol etmeye yardımcı olur ve genel kan damarı fonksiyonunu ve kardiyovasküler sağlığı geliştirir.
Bergamot, Lipid Seviyelerini Düşürüyor
Bergamot; kötü (LDL) kolesterolü, popüler kolesterol düşürücü statin ilaçları kadar etkili bir şekilde düşürür, ancak iyi (HDL) kolesterol düzeyini de yükseltir ve bu statinlerin yapamayacağı bir şeydir. İyi kolesterol, atardamarlarda birikip plak oluşturan kötü kolesterolden farklı olarak, kolesterolü arterlerden karaciğere taşır. Dolayısıyla, aslında düşük iyi kolesterol seviyesi kalp sağlığı için önemli bir risk faktörüdür.
Plasebo kullanılan ve kontrollü bir klinik araştırmada, İtalyan araştırmacılar, yüksek kolesterol düzeylerine sahip gönüllüleri araştırmak için kişilere; günde 500 mg veya 1.000 mg bergamot özütü verdi. Bir ay sonra, iki gruptaki ortalama kötü (LDL) kolestrol seviyesi sırasıyla % 24 ve % 36 azaldı ve iyi (HDL) kolesterol % 22 ve % 40 oranında arttı. Bunun yanı sıra trigliseritler ise (bir başka kardiyovasküler risk faktörü) % 30 ve % 39 oranında azaldı. Bunlar, beslenme takviyeleri de dahil, herhangi bir besin kullanımı için etkileyici sonuçlardır.
Bergamot, Damarlarınızın Sağlıklı Kalmasına Yardımcı Oluyor
Lipid seviyeleri, kardiyovasküler sağlığın yalnızca bir yönüdür. Bergamot polifenolleri, vücuttaki tüm önemli (damarların iç yüzeyi dahil olmak üzere) dokularda serbest radikal hasarına karşı çok güçlü antioksidanlardır.
Polifenoller; damar büzülmesi ve genişlemesi dolayısıyla kan basıncı, iltihaplanma, kan pıhtılaşması oluşumu ile yakından ilgilendiği için ve kan damarlarını kaplayan hücrelerin ince tabakası vasıtası ile kardiyovasküler sağlığın belki de en önemli belirleyicisi olduğu için vücut sağlığı için son derece gereklidir.
Polifenol bakımından zengin bergamot özütünün; iltihaplanmayı baskı altına aldığı, plak oluşumunu engellediği ve arteryel yanıtı geliştirdiği gösterilmiştir.
Bergamot, Metabolizmayı Düzenler
Bergamot aynı zamanda güvenli ve etkili bir metabolizma tedavisi olarak işlev görebilir. Bu durum, milyonlarca insanı etkileyen kan şekeri düzeylerini etkileyebilir. Bergamot kardiyovasküler risk faktörlerine olan olumlu etkilerinin yanı sıra, AMPK (
Adenozin Monofosfat ile aktive olan Protein Kinaz) enzimi de içerir.
AMPK enzimi, merkezi bir enerji düzenleyicisidir ve bu nedenle glikoz ve yağ asidi metabolizmasına katılır. AMPK; insülin duyarlılığını geliştirir, hücrelerdeki glikoz alımını teşvik eder ve karaciğerdeki glikoz sentezini bastırır ve böylece kan şekerini düşürür. Ayrıca, serbest yağ asitlerinin yakılmasını da uyarır ve kilo kontrolünü kolaylaştırır.
Klinik çalışmalarda günde 500 ile 1000 mg bergamot takviyesi, kan şekeri oranını yaklaşık % 22 oranında düşürdü. Bu durum kesinlikle ilaçlara karşı üstün gelmese de bergamotu ilaçlarla aynı seviyeye çıkarmaya yeterlidir. Dahası, bergamot takviyesi alan bazı hastalar kilo vermelerine yardımcı olduklarını bildirmektedir.
Bergamot, Doğal bir Antidepresan Olabilir
Tarih boyunca narenciye kokularının kişinin ruh halini geliştirdiği düşünülüyordu. Uluslararası Aromaterapi Dergisi 2004 yılında, 32 deneğin katıldığı ve anksiyete ve depresyonun hafifletilmesinde belirgin bir iyileşme gösterdiği bir çalışma yayınladı.
Earl Grey çayı yudumlarken, o muhteşem bergamot kokusunu içinize çekin. Telaşlı bir günün sonunda zihninizi sakinleştirmenin muhteşem bir yoludur.
Bergamot, Kanseri Önleyebilir
American Journal of Epidemiology Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre, hayatın ilk iki yılında narenciye suyu tüketmek, çocukluk lösemisi geliştirme riskini azaltabilir. Bergamot, güçlü bir antioksidan kaynağı olan C vitamini için mükemmel bir kaynaktır. Kansere neden olduğu bilinen serbest radikallerin oluşumuyla mücadelede yardımcı olabilir.
Meyve ve sebzelerden alınan yüksek lif alımları kolorektal kanser riskini düşürür. Bununla birlikte, 2015’te yapılan bir araştırma bergamot suyunu cilt kanseri riskinde azalma ile ilişkilendiriyor. Araştırmacılar, yüksek miktarda bergamot tüketen kişilerin, düşük miktarlarda tüketen kişilere kıyasla, cilt kanseri (melanom) geliştirme ihtimalinin daha düşük olduğunu tespit ettiler.
Bergamot, Sindirim Sistemine Yardımcı Olur
Bergamot, sindirim sıvılarının üretimini teşvik etmekle kalmaz, aynı zamanda sindirim sistemindeki gıdaların parçalanmasını kolaylaştırır ve bağırsaktaki kas kasılmalarını da uyarır. Besin maddelerinin emilimini kolaylaştıran bergamot yağının faydası da buradan geliyor. Bazı araştırmalar, özellikle C vitaminin antibakteriyel özelliklerinden dolayı gıda zehirlenmesiyle mücadele ederken, faydalı olabileceğini düşünüyor. Ayrıca içerdiği lif sebebiyle boşaltımı kolaylaştırır. Sindirim problemlerini azaltmak veya iştahınızı düzenlemek için bergamot tüketebilirsiniz.