Irkçılığa
Hayır ( No To Racism) !..
Ülkemizin 2018 yılında oynanacak Dünya Kupası maçlarına
hazırlığını TV kanallarından izlerken, ister istemez diğer ülke takımlarının
oynadığı maçları da özet yayınlardan izlemek şansımız oluyor. Tüm takımların formalarının bir görülür
yerinde “No To Racism” ibaresi olduğunu görmekteyiz. Ülkemiz futbol sorumluları ise bu ibareyi çok
yerinde bir kararla sadeleştirmiş ve “Saygı” diyerek formalara eklemişlerdir.
TV ekranlarından UEFA tarafından ısrarla yinelenen bir replik
izlemekteyiz. Ünlü futbolcuların
ağzından ve onların kendi ana dillerinden “Irkçılığa Hayır” anlamını taşıyan sözcükler
dökülüyor. Bu ibarenin İngilizce
karşılığını yazı başlığımızda görüyorsunuz.
Irkçılık; kendi ırkını öteki ırklardan üstün saymak ve siyaseten
de bu tutumu dayatmak halidir.
İnsanoğlunun evrimsel gelişmesinin atalarının muhtemelen milyon
yıl önceye dayanması yanında, dünya insanlarını ırkçılık hastalığı ile malul
olmalarının geçmişi sadece 100 bin önceye kadar varmaktadır.
Irkçılık; kendi ırkını fiziksel özelliklerinin üstünlüğü yanında
daha ahlaklı, daha eğitimli, daha varsıl ve üstün görmek hastalığıdır. Irkçılık ile sömürgecilik sanırım koşut
olarak başlamıştır ve bu nedenle kendi ırkını üstün sayan silahlı güçlü ırklar
diğerlerinin topraklarını ve de doğal kaynaklarını mülkiyetlerine
geçirmişlerdir. Kendi kültürlerini öne
çıkaran ırkçı düşünceli insanlar, dünyadaki düzensizlikten ve adaletsizlikten
karşı ırkları sorumlu tutarak onları küçümserler ve hakir görürler. Bunun ABD de hangi yollardan zorlanarak
geçmesini ve bugüne gelirken nice cana mal olmasını hepimiz yakın tarihten
izlemişizdir.
Irkçılık rüzgârı Avrupa kıtasında da pupa yelken giderken, konuya
en ciddi şekilde uyanan ve tepki koymayı öne çıkaran kurum, Avrupa Futbol
Federasyonu (UEFA) olmuştur. Bunda,
Afrika kökenli siyahi oyuncuların seyirciler ve hatta bazen kendi arkadaşları
tarafından taciz edilmesi etken olmuştur.
Konu ile ilgilenen FARE adlı ırkçılık karşıtı kurumla işbirliği yapan
UEFA, 2013 yılında formalara bir ibare koymak kararı almış ve 2014 yılından
itibaren “No To Racism” olarak kabul edilen ırkçılığa hayır sloganı tüm
formalara yazdırılmıştır.
Irkçılık hastalığı sadece spor sahaları ile sınırlı değildir. Günlük yaşama yansıyan kareleri de vardır ve
belki de halen yaşananlar, ağırlıklı olarak diğer insanlar tarafından
onaylanmasalar bile görülebilmektedir.
Şimdi size sunacağım bir örnek, 14 Ekim 1998 yılında kıtalararası
bir uçuş sırasında geçmiş, ibretlik bir olgudur.
Uçağın orta sıralarında oturan orta yaşlı bir kadın, yan koltukta
yolculuk eden siyahi erkek yolcudan kendi ırkçı ölçütlerini kontrol edemeyerek
rahatsız olmuştur. Bu sıkıntısını
çözümlemek için uçağın görevlisinden yardım ister. Kendisini başka bir koltuğa almasını talep
eder. Uçaktaki diğer yolcular, kadının
bu talebini şaşkınlıkla izlerler ve terbiye dışı davranışını en azından yüz
hatları ile onaylamazlar.
Kadının isteğini dinleyen erkek kabin yardımcısı (steward), başka
boş koltuk olmadığını, ancak birinci mevkide boş yer varsa yardımcı olacağını
söyleyerek ayrılır. Yolcular ise bu
nahoş olayı yaratan kadının üstelik birinci mevki bir koltuğa alınacağından
şaşırmışlardır.
Birkaç dakika sonra gelen kabin görevlisi kadına hitaben konuşur;
“ Birinci mevki alanda bir boş koltuk olduğunu, ancak yer değişikliği için
kaptan pilottan izin alması gerektiği için pilot kabinine gittiğini”
söyler. Ve devam eder; “Kaptan pilot,
hiç kimse sorun yaratan birisinin yanında yolculuk yapmaya zorlanamaz, bu
nedenle yer değişikliğine izin veriyorum” demiştir.
Olayı yakından izleyen tüm yolcular, terbiye dışı davranmış olan
ırkçı kadının üstelik birinci mevki koltuğa transferinden mutlu olmamış
görünümdedirler.
Steward, birinci mevki koltuğa geçmek hazırlığı yapan kadın ayağa
kalkınca, yanında oturan siyahi yolcuya hitap eder; “Beyefendi, sizi birinci sınıf koltuğunuza
almam için lütfen beni takip ediniz.
Kaptanımız ise böyle nahoş bir olaya muhatap olduğunuz için firmamız
adına sizden özür diliyor!” der ve önde kendisi, arkada siyahi yolcu koridora
çıkarlar.
Tüm yolcular, uçak personelinin ırkçılık karşıtı bu olumlu jestinden
mutlu olmuşlar ve alkışa başlamışlardır.
Seyahat firması ise bu doğru hareketten dolayı pilotları ve
hostesleri ödüllendirmiş ve olguyu örnek olarak tüm personellerine
yayınlamışlardır.
Kıssadan hisse; “ Önce seni yok sayarlar / Sonra sana bakıp
gülerler / Sonra da seninle savaşırlar / Sonunda sen kazanırsın!” (Gandhi)
Erdal Akalın (06.10.2017)