Sabit Köprüler
Sabit köprüler eksik dişlerin yerine geçerek çiğnemeyi kolaylaştırır, görüntüyü düzeltir, dişlerin, dişetlerinin ve çene kemiğinin korunmasını sağlarlar. Köprüler eksik dişin yanındaki bir veya iki dişten destek alırlar. Metal destekli porselen, full porselen, zirkonyum şeklinde çeşitleri vardır.
İnsanlar genellikle diş kaybının yol açtığı fonksiyonel kayıptan çok estetik kaybı önemserler. Halbuki diş boşlukları, estetiğin yanında bir çok çeşit rahatsızlığa yol açabilir sayısız probleme yol açan yıkıcı etki başlatabilirler.
Sağlıklı normal bir ağızda dişlerin doğal bir dengesi vardır. Alt üst karşılıklı dişler devamlı temas halindedirler bu sayede dengeli bir çiğneme kuvveti oluşur.
Diş kaybı bu dengeyi kolaylıkla bozar. Bir diş bile kaybetmek diğer dişlerin pozisyonlarının değişmelerine yol açar. Dişler yukarıya, aşağıya, ileriye, geriye doğru yönelebilir. Diş eksiklikleri, çiğnemenizi ve görünüşünüzü değiştirecek boşluklar oluşturabilirler. Tüm bu değişiklikler ağrılı ve zor çiğneme, yeni çürük oluşumları, dişeti hastalıklarında ilerleme gibi sorunlar oluştururlar.
Genellikle eksik dişler tedavi edilmediğinde diğer dişlere binen fazla çiğneme kuvveti sonucu yeni diş kayıpları meydan gelir. Kısacası kaybolan dişlerin boşluklarını kapatmak şu faydaları sağlar:
Doğal ısırışı korumak ve tamir etmek
Diğer dişlere gelecek anormal kuvveti engellemek
Karşıt dişin yerinde uygun pozisyonda kalmasını sağlamak
Yan dişlerin eğilmelerinin ve dönmelerinin engellenmesi
İlerde oluşabilecek çürüklerin ve dişeti hastalıklarının oluşmasını engellemek
Gülüşünüzü, konuşmanızı ve çiğneme fonksiyonunuzu iyileştirmek
Köprü Türleri
İki ana tip köprü vardır.
Bunlardan biri klasik diğeri de maryland tipi köprüdür.
Klasik köprü
Boşluğun iki yanında bulunan doğal dişlerden destek alınarak yapılır. Boşluğu kapatan diş doğal dişler üzerine geçirilen kronlara bağlanır. Boşluğu dolduran diş ve sağlam dişlerin kaplamaları oldukça kuvvetli bir yapı oluşturulur.
Bu örnekte boşluğun iki yanındaki birer diş küçültülmüş ve köprü ayağı olmak üzere hazırlanmıştır.
Porselenin altında genellikle metal bulunur porselen bu metalle birleşir.
Resimde metal altyapının ağızda denenmesi görülüyor.
Son olarak metal altyapılı porselen ağızda denenir. Resimdede görüldüğü gibi köprü dişeti içine kadar uzanır.
5 - 15 yıl dayanır (maryland köprülerden uzun ömürlüdür)
Komşu ve karşı dişlerin hareketlenmesini engeller
Maryland köprülerden daha pahalıdır
Maryland köprü
Boşluğu kapatan diş yan dişlere metal veya porselen bir uzantıyla tutunur. Yan dişler sağlık olarak iyi durumdaysa bu köprü uygulanabilir.
Mine çok az kaldırılarak dişler aşındırılır.
Dişlerin arkaları ve uzantıların iç yüzü pürüzlendirilir
sonrasında kuvvetli bir yapıştırıcı ile yapıştırılır.
Kuvvetli metal kanatlar yapay dişi destek dişlere bağlar.
5-10 yıl kadar dayanır
Dişler daha az aşındırılır
Klasik köprülerden daha ucuzdur
Dişler ince yapıdaysa metal uzantılar görülebilir
Uygulama
Dişinizi hazırlamak ve köprüyü yerleştirmek iki yada daha fazla seans tedavi gerekir. İlk önce doktorunuz destek dişleri keserek onları şekillendirir. Sonra dişlerin ve çevre dokuların ölçüsü alınır. Mevcut dişlerinizin rengi alınır. Kesilen dişleri korumak için gerçek köprü yapılana kadar ağızda kalmak üzere geçici kaplama yapılır.
Randevular arası en azından bir hafta geçer. Bu süre zarfında dişinizi temizlerken ve yemek yerken dikkatli olunmalıdır geçici dolgu zarar görebilir. Geçici dolgu düşer yada kırılırsa lütfen anında doktorunuzu haberdar ediniz.
İkinci randevuda geçici kaplama kaldırılır yeni köprünüz denenir. Köprünün oturuşu ve ısırışınız kontrol edilir gerekli ayarlamalardan sonra köprü yapıştırılır. Yapıştırma işleminden sonra belki ufak ayarlamalar gerekebilir sıkıntılarınız konusunda lütfen doktorunuzu bilgilendirin.
Destek dişlerin yapısı iyi durumdaysa doktorunuz maryland köprüyü önerebilir. Doktorunuzdan durumunuz ve en uygun tedavi seçeneğiniz hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Köprülerle Yaşam
Sabit köprüler doğal dişlere çok benzerler ve onlar gibi fonksiyon görürler. Yapıştırıldıkları için hareket etmezler ancak doktorunuz tarafından yerinden çıkarılabilirler. Oldukça sağlamdırlar. Yine de kesilip küçültülen dişler tüm yükü taşıdığı için bu bölgelere çok aşırı yük bindirilip, köprülerin kırılmaması için bir miktar dikkatli kullanılmalıdırlar.
İyi bir ağız sağlığıyla köprülerinizi yıllarca kullanabilirsiniz. Köprülerinizin ömrünü aşağıdaki uyarılara uyarak uzatabilirsiniz :
Her yemekten sonra mutlaka fırçalayın. Köprünüzün tüm yüzlerini doğal dişlerinizi fırçalıyormuş gibi fırçalayın. Diş araları için özel fırçaları kullanın.
Günde en az bir kez diş ipi kullanın. Köprüler için özel diş iplerini tercih edin.
Yılda en az iki kez doktorunuza kontrole gelin. Doktorunuzun özel tavsiyelerini mutlaka uygulayın. Özel temizleme materyalleri hakkında doktorunuza danışabilirsiniz.
Sabit protezlere çeşitli alternatifler vardır. Bunların arasında en basit olanı parsiyel protezlerdir. Parsiyel protezlerde boşluklara yerleştirilen yapay dişler sağlam dişlere geçirilen kancalar yardımıyla yerinde durur, çok estetik ve kullanışlı değillerdir. İmplantlar da son yıllarda yaygınlaşmıştır. İmplantların en büyük avantajı destek dişlere müdahale yapılmadan boşlukların kapatılmasıdır. İmplantlar kemik içine yerleştirilen vidalardır aynen doğal dişlerin kökleri gibi fonksiyon gösterirler.
Zirkonyum Porselenler
İlerleyen teknolojiyle zirkonyum diş hekimliğinde kullanılmaya başlanmıştır. Zirkonyum diş renginde bir alaşımdır.
Klasik metal destekli porselen köprülerdeki gri renkteki metalin kaldırılarak yerine zirkonyumun kullanılması estetik açıdan çok büyük bir gelişmedir.
Klasik metal destekli porselenlerde metal ne kadar maskelense de porselenin altında grimsi bir yansıma engellenememektedir. Bu nedenle estetiğin çok önemli olduğu bölgelerde metal kullanımı giderek terk edilmektedir.
Metalsiz köprü ve kronlar ya zirkonyumla yada full porselen protezlerle mümkündür. Zirkonyum full porselenlere göre daha sağlam bir altyapı oluşturduğu için son zamanlarda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Ayrıca zamanla dişetinin metale gösterdiği reaksiyon oluşmadığı için metal destekli protezlerde yıllar sonra görülen diş eti çekilmesi zirkonyum protezlerde görülmemektedir.
zirkonyum köprülerdeki yıllar sonra bile devam eden mükemmel dişeti uyumu
klasik metal destekli protezlerdeki diş eti çekilmesi ve bozuk estetik
zirkonyum köprülerin mükemmel ışık geçirgenliği ve estetiği