Ankara blöf yapmıyor
Türkiye'nin AB üyeliği yolundaki kaderini çizecek Katılım Ortaklığı Belgesi dün son şeklini almadan önce müthiş gergin bir 24 saat yaşandı. Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki kararlılığını anlayan ABD son anda devreye girerek AB başkentlerini uyardı: ‘Türkiye blöf yapmıyor.’
Türkiye onay verdi
Uyarı derhal etkisini gösterdi. Dün Brüksel'de toplanan AB dışişleri bakanları, Kıbrıs ve Ege konusunu ‘ön şart’ olarak getirmeyip ‘güçlendirilmiş siyasi diyalog’ başlığıyla yeni bir paragraf oluşturdular. Bakanlar, dün öğle yemeğinden önce Cem'le telefonda görüşüp Ankara'nın onayını aldılar.
AVRUPA Birliği merkezi Brüksel ile Ankara arasında dün tam bir diplomatik dans yaşandı. Yunanistan'ın ısrarlarıyla Kıbrıs ve Ege konusu, siyasi kriter çerçevesinde kalmasına rağmen bu çerçeve, 'Güçlendirilmiş Siyasi Diyalog' paragrafı altına alındı. Böylelikle Ankara'nın isteği oldu ve her iki konunun Türkiye'nin önüne 'Ön şart' olarak getirilmesi önlendi. Ancak Atina'nın eli, Brüksel tarafından boş bırakılmadı ve ısrarlı oldukları her iki konudan Kıbrıs 'Kısa vade', Ege ise 'Orta vadeli öncelikler' başlığıyla duyuruldu.
Katılım Ortaklığı Belgesi'ne ayrı bir paragraf eklendi ve Ege sorunu, Yunanistan veya Ege kelimeleri ifade edilmeden, 'İyi komşuluk ilişkileri' vurgulaması belgede yer aldı. Hem Kıbrıs, hem de Ege konularında, Helsinki'de yayınlanan sonuç belgesinin ilgili paragrafları aynen yeni KOB içine eklendi.
İYİ KOMŞULUK FORMÜLÜ
Dün AB Dışişleri Bakanları'nın öğle yemeği gündemini Türkiye oluşturdu. AB Komisyonu'nun Genişlemeden sorumlu Temsilcisi Günter Verheugen ise, göreve başladığından beri en mutlu günlerinden birisini yaşadığını belirtti ve şöyle konuştu: 'Hem Türkiye, hem de Yunanistan açısından son derece önemli bir gelişme kaydettik. Bu kapsamda Türkiye'nin demokrasi konusunda ciddi boyutta adımlar atabilmesi de yönlendirilmiş olacak. Benim hazırladığım Türkiye'ye ilişkin bu zor proje artık kontrol altında. Benim genişlemeden bir endişem yok. Müzakere sürecinde bulunan ve AB'ye üyelikte ilerlemiş ülkeler için birlik kapısının 2002'de açılmasını öngrüyoruz. Aksi takdirde genişleme politikamızda hedefe ulaşamayız'
8 Kasım'da açıklanan KOB'la ilgili Ankara ile Brüksel arasında yaşanan kriz, dün yemekte çözüldü. AB, yemekten önce hazırladığı taslak metni Ankara'ya iletti. Taslakla ilgili Dışişleri Bakanı İsmail Cem de dönem başkanı Fransa'nın Dışişleri Bakanı Hubert Vedrine ile telefonda görüştü. Bu temaslar sonucu Ankara, Fransa'nın hazırladığı 'siyasi diyalog ve siyasi kriterler' başlığı adı altında Helsinki Sonuç Bildirgesi'ne atfen Kıbrıs'ın kısa, Ege sorununun da orta vadeli öncelikler bölümüne alınmasını kabul etti. Ankara'nın Helsinki Sonuç Bildirgesi'ne bağlı kalınmasını vurgulanmasını nedeniyle bu değişikliği kabul ettiği bildirildi.
ABD son anda devreye girdi
AB Katılım Ortaklığı Belgesi krizini aşmak için kelimeler üzerinde yapılan yoğun pazarlık dün AB Bakanlar Konseyi toplantısına kadar sürdü.
TÜRKİYE BLÖF YAPMIYOR
Türkiye'nin rest çekmesinden sonra krizin odak noktası olan Atina, Helsinki kararlarına Katılım Ortaklığı Belgesi'nde yer verilmesi için son dakikaya kadar direndi. Son 24 saat içinde ipler kopma noktasına gelince, ABD de, Almanya, Fransa ve İtalya başta olmak üzere AB başkentlerinde devreye girdi. ABD'nin Atina Büyükelçisi Nicholas Burns de bizzat Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu'yu arayarak, ‘Türkiye blöf yapmıyor, AB ile köprüleri atabilir’ uyarısında bulundu. Burns, Yunanistan'dan bir ara formülde uzlaşmaya gitmesini istedi.
FRANSA BASTIRDI
AB dönem başkanı Fransa, son bir haftadır bütün ağırlığını Atina'ya verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, geçen hafta sonunda Atina'ya gelerek bizzat Başbakan Kostas Simitis'le görüştü ve ondan itibaren de formüller gidip gelmeye başladı.
Pazarlığı, Yunan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu yürüttü, ama Başbakan Kostas Simitis, Fransa'nın kelimeleri değiştirerek getirdiği her formülü bizzat gördü. Son kararı da yine Simitis'le Papandreu birlikte verdi.
PAPANDREU'DAN ILIMLI MESAJ
Papandreu, dün Elefteros Tipos Gazetesi'nde yayınlanan demecinde Atina'nın beklentilerini açıkça ortaya koydu. Papandreu, Türkiye'nin üyeliği için esas şartın Kopenhag kriterleri olduğunu ancak bu kriterlere göre, iyi komşuluk ilişkilerinin de bir ön şart niteliği taşıdını, bu çerçevede de Türkiye'nin Yunanistan'la ve aday ülke Kıbrıs'la ilişkilerinin değerlendirdiğini vurguladı. Helsinki kararlarıyla Kıbrıs ve Türk-Yunan sorunlarının AB sorunu olduğunu savunan Papandreu, ‘Kimse devekuşluğu yapamaz’ dedi.