Plak geri mi dönüyor?
Dünyanın ilk mobil plak fabrikası açılıyor! Peki plak nedir, çeşitleri nelerdir?
İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan The White Cube Gallery’de, Christian Marclay’in dünyanın ilk mobil plak fabrikası açılıyor.
Plak kültürünün doya doya yaşanamaması ve özleyenler için İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan The White Cube Gallery’de, Christian Marclay’in dünyanın ilk mobil plak fabrikası görücüye çıkıyor.
Marclay, küçük sayılabilecek bir konteynırın içine kurduğu baskı makinaları yardımıyla, sergi kapsamında Thurston Moore ve Mica Levi’nin canlı performanslarını kaydedip plak formatında basacak.
“Recycled Records” isimli sergisiyle birçok kırılmış veya hasar görmüş plağı birleştirerek dinlenilebilir veya obje olarak kullanılabilir hale getiren Marclay yoğun ilgiyle karşılandı.
Plak nedir?
Plakların 33 ve 45’lik olmak üzere iki türü vardır. 40-50 yıl kadar önce ise 78’lik taş plaklar da bulunmaktaydı.
Hem 33 hem de 45’lik plaklardaki rakamlar dakikadaki dönme hızını belirtir ve RPM olarak isimlendirilir (round per minute).
Normal albümler 33’lüktür, bunlara Longplay (LP) adı verilir; 45’liklere göre daha yavaş dönerler ve daha fazla parça içerirler. 45’likler günümüzde halen daha üretilmektedir.
Yeni çıkmış bir parçanın diskoteklerde çalınması ve pikaplar (turntable) aracılığı ile ritim oturtulmak sureti ile miks edilip, kesintisiz bir müzik hedeflendiğinde 33’lük boyutundaki malzemeye 45’lik hızda dönen kayıt yazılır.
Böylece diskolardaki ve radyolardaki DJ’ler, iki veya daha çok pikabı bir miksere bağlayarak, iki plaktaki ritmi birbirine parçaları biraz yavaşlatıp hızlandırarak tuttururlar ve bir parçadan diğerine geçerler. Buna da mix denir.
Günümüzde CD’ye rağbet daha fazla olduğundan artık plak sadece DJ’ler ve radyolar için az miktarda üretilmektedir.
Plağa kayıt, temiz clean room denen özel yerlerde ve fabrikalarda yapılır. Önce özel alaşımlı bir metal plağa, özel bir iğne ile audio kayıt yapılır. Bu kayıt esnasında genellikle kaynak olarak makaralı bant kullanılır.
Plakların basımı sırasında hammadde olarak vinyl kullanılır. Fabrikada plağın her iki yüzü de aynı anda bir kerede basılır. Daha sonra etiket yapıştırılır.