Selamun aleykum Değerli Hocam.
Misyar nikahı caiz midir? Muta nikahı ile farkı nedir? Emre Karkar
*******
Ve aleyküm selam.
Bildiğimiz kadarıyla “misyar nikâhı” denilen şey, tarafların evlilik sorumluluğu almadan rahatça kendi hayatlarını devam ettirip, evliliği sadece isim olarak bir arada götürmesi anlamına geliyor. Sanki bu nikâh, sadece tarafların istedikleri anda görüşebilmeleri için biçilmiş, güya “şer'i” bir kılıf (hîle-i şer’iyye) gibi oluyor. Uygulama da bunu gösteriyor. Bunun hoş görülüp tasvip edilebilecek tarafı yoktur. Mut’adan farkı, süreyle sınırlı olmamasıdır, ancak İslami bir evlilik ve aile hayatını tam olarak yansıtmadığı da açıktır. Malum olduğu üzere İslâm’da evliliğin belli bir takım yükümlülük ve sorumlulukları vardır. Keza, zaruret ve mecburiyet olmadıkça, eşler ayrı değil, birlikte yaşamalıdır.
Maalesef bu tarz, hatta bundan da öte mut’a türü çarpık evlilikler, günümüzde, özellikle şark toplumlarında yayılıyor. Hemen her gün sözde muhafazakâr bir ülke olan Suudi Arabistan basınında buna benzer evlilik çeşitleri veya modelleriyle karşılaşmak mümkün… Bunun en son örneklerinden birisi, M. Diyab adlı yazarın, yine 14 Mayıs 2007 tarihli Şarku'l-Evsat gazetesindeki yazısı. Bahsettiği evlilik çeşitleri bizim örf ve âdetlerimize de, dinî inanç ve hukuki amelimize / uygulamamıza da yabancı.
Evet, Mehmed Zihni Efendi merhumun Nimet-i İslam’ında, iş yeri ile ikametgâhı farklı olan bir insanın muayyen günler veya gecelerde buluşmak üzere eşiyle akit yapabileceğine dair hükümler vardır. Bu şer’-i şerifin bir ruhsatıdır. Burada maişet derdi ile izdivaç zorunlulukları arasında bir uyum ve denge kurulmuş, sıkıntılar dikkate alınıp bir çözüm ve kolaylık getirilmiştir. Yoksa sırf zevke hitap eden bir evlilik tarzı değildir. Yapılan, şartlarla ihtiyaçların bir araya getirilip aile dengesinin sağlanmasıdır.
Günümüzde ise sadece yolculuklara veya gezilere münhasıran yapılan evlilikler var. Bunun formu veya formülü nedir, detaylarıyla bilmiyoruz; ama Araplar bu gezi beraberliklerine 'misfar evliliği' diyorlar. Ama bir nevi mut’a nikâhı-evliliği gibi olduğu aşikâr! Bunun yanında bir de yazlık evlilikleri var. Bu noktada bazı Suudlu veya Körfez zengini yeni yetme gençlerin, Yemen'e giderek fakir ailelerin kızlarıyla yazlığına evlenebildiklerini ortaya koyan veriler var. Buna da 'zevacu misyaf' deniliyor. Yani yazlık evliliği/evlilikleri… Buna mukabil, friend evlilikler (arkadaş evliliği) denilen evlilik çeşidi de var. Dost hayatı veya metres evliliği… Günümüz dünyasının realitesi / yeni gerçekleri!.. Maalesef metreslik, artık evlilik makamına kaim olmaya başladı. Rabbim encamımızı hayreylesin.
İşte bütün bunlara ilaveten çoktan beri tedavülde olan 'misyar evliliği' de var. Kadın babasının evinde kalıyor, erkek istediği zaman kadının yanına gelip gidiyor… Eşinin hiçbir ihtiyacına karışmıyor. Erkeklere, hanımlarının geçimini karşılamak zorunda olmaksızın evlilik imkânı tanıyan bu nikâh şekline, Körfez ülkelerinde yaşayan kadınların yanı sıra pek çok din âlimi de karşı çıkıyor. Çünkü sûistimale açık ve kadını mağdur etmeye müsait bir uygulama olarak görülüyor. Sonuçta da böyle olduğu açık.
Kısacsı, her şeyde olduğu gibi nikâhta da öteden beri uygulanan en sağlıklı usûlü tercih etmek, caizdir diyerek şâz yollara sapmamak en doğru olandır. Sınırda dolaşan, sürekli zarar etme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Her şeyin en güzel ve en doğru olanına talip olmak lazım.