ABD'nin simgesi Özgürlük Heykeli Osmanlı'nın mıydı?
ABD'nin simgelerinden Özgürlük Heykeli ya da resmî adıyla Dünyayı Aydınlatan Özgürlük, ABD'nin New York şehrindeki Liberty adası üzerinde bulunmaktadır. Hikayesi Osmanlı'ya kadar uzanan Özgürlük Heykeli ABD'nin en ünlü simgelerinden biridir.
Amerika’nın dünyaca ünlü sembollerinden biri olan Özgürlük Heykeli, 1855 yılında dönemin Mısır Valisi Said Paşa tarafından sipariş edilmiş. Süveyş Kanalı’nın simgesi olarak tasarlanan heykelin, Said Paşa’nın ardından göreve gelen İsmail Paşa’nın verdiği talimat üzere Fransa’da kaldığı ve Mısır’a ulaştırılmadığı biliniyor. Said Paşa’nın siparişi üzerine Osmanlı’nın ödediği parayla oluşturulan heykel ise, Fransa’nın ABD ile geliştirdiği iyi ilişkiler sonrası bir hediye olarak ABD’ye verilmiş.
Heykel siparişini dönemin Mısır Valisi Said Paşa vermiş
19’uncu yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun toprağı olan Mısır, yüzyılın ilk yıllarından itibaren Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın soyundan gelen ‘Hidiv’ unvanlı valliler tarafından idare ediliyordu ve içişlerinde neredeyse bağımsız hale gelmişlerdi. Bu kapsamda valiler sadece yabancı memleketlerle yapılan anlaşmalardaki mali meseleleri padişaha tasdik ettirmekle yükümlüydü. Mısır Valisi Said Paşa, Akdeniz ile Kızıldeniz’i birbirine bağlamak adına geliştirdiği ‘Süveyş Kanalı’ projesi için Fransız Mühendis Ferdinand de Lesseps ile anlaşmıştı. Projenin yürürlüğü için ise dönemin Osmanlı Padişahı Abdülaziz’in onayı gerekiyordu. Uzun süre projenin onaylanmamasının ardından onaysız bir şekilde projeye başlayan Said Paşa vefat ettikten sonra yerine gelen İngiliz yanlısı İsmail Paşa projeyi devam ettirdi. 19 Mart 1866’da yayınlanan fermanla birlikte kanalın yapımı için gerekli izin alındı ve Osmanlı, proje için gerekli maddi desteği sağladı.
Said Paşa, heykel için Federic Auguste Bartholdi ile anlaştı
Said Paşa ile kanalın mühendisi Ferdinand de Lesseps arasında yapılan anlaşmada geçen bir maddede, kanalın Akdeniz’e açılan tarafına bir heykel dikileceği yazıyordu. Heykel, firavunlar zamanının kıyafetine bürünmüş bir kadını temsil edecekti ve elinde ‘Asya’nın ışığının Mısır’dan geldiğini’ sembolize eden bir meşale olacaktı. Bu heykel işi için Fransız heykeltraş Federic Auguste Bartholdi ile anlaşıldı ve işe başlandı. Heykelin tamamlandıktan sonra Mısır’a nakledilmesi için hazırlıklara başlandı. Lakin Vali İsmail Paşa, Müslüman memlekette bu heykelin huzursuzluk oluşturacağını belirterek heykelin getirilmemesi talimatını verdi. Kanalın heykelsiz bir şekilde açılmasının ardından heykel Paris’te bir depoya kondu.”
Mısır için hazırlanan heykel, ABD’ye verildi
Fransa ile Amerika arasında gelişen iyi ilişkilerle birlikte hediyeleşme dönemleri başlamıştı. Fransız Hükümeti’ne, Amerikalılar’ın Fransa’nın dostluğunu unutmaması için bir heykel yapması önerildi. Heykelin bir elinde hukuku simgeleyen bir kitap, bir elinde de özgürlüğün sembolü olan bir meşale bulunacaktı. Heykeltraş Bartholdi’ye verilen siparişle birlikte, heykelde bir takım değişikliklere gidilerek, Mısır için hazırlanan heykel Amerika’ya hediye olarak takdim edildi.
Kaynak: Yeni Akit