1.Bölüm: Rhurdan görünen Avrupa manzarası
Dortmundta St Reinoldi kilisesinin hemen dibindeki bir kahvede oturuyorum. İkinci savaşta çok ağır hasar gören bu yediyüz elli yıllık kilise, kısa zaman önce, geçtiğimiz aralık ayında bir grup neo-nazinin işgaline uğramıştı.
Dortmundun küçük ama hayli aktif nazi partisi Die rechte üyeleri Luteryan kilisenin kulesine çıkıp Almanyanın en büyük Noel pazarının kurulduğu meydandan görülecek şekilde, üzerinde islamlaşmayı durdurun yazan dev bir pankart açmışlardı.
Ruhr bölgesinde son yıllarda hızla güçlenen nazi hareketinin bu tip eylemleri karşısında Alman solu klasik islamofobiye hayır sloganı dışında bir tepki veremiyor. Bu olaydan sonra da benzer sözler tekrarlanmıştı. Sorunun kaynağını görmekten aciz, politik doğrucu ezberlere dayalı bu miyop bakış, Naziler sanki uzaydan gelmiş mutlak kötü yaratıklarmış gibi davranıyor. Almanyanın bu bölgesinde Nazilerin güçlenmesinin kapanan fabrikalarla, ucuz işçi olarak kullanılan müslüman göçmelere kaptırılan işlerle bağlantısını kuramıyor.
Dortmunddaki lokantalarda, kahvelerde garson olarak çalışan yetmiş yaşında Almanlar görebiliyorsunuz. İki kuşak Almanlar, güvenceli endüstri işlerini kaybetmiş durumda, gelen iki kuşağın ise böylesi işleri bulma umudu yok. Devletin bulduğu çözümse onları yeni tür girişimciler olmaya özendirmek. Tabi ki işe yaramıyor. Siyasetin yerini kuru bir dayanışmacılığa bıraktığı, adeta birer göçmenlere yardım kulübüne dönüşmüş olan sol partiler de sorunu anlamaktan, ayağı yere basan çözümler üretmekten uzaklar. Sonuçta meydan nazilere kalıyor.
Almanyanın durumu böyle olmakla beraber yine de ırkçılıkla mücadelede Avrupanın en başarılı ülkesi olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Diğer Avrupa ülkeleri çok daha kötü durumdalar. Almanyadaki Nazi mirasına rağmen aşırı sağ büyük bir güç haline gelemedi. Bu, bir bakıma, son yıllarda Almanyayı yöneten muhfazakar sağın başarısı olarak yorumlanabilir.
Özellikle Irak ve Suriye savaşından sonra göçmen sorunu ırkçılık ateşinin üzerine dökülen bir benzin gibi oldu. Merkelin pek çokları tarafından acımasız ve göçmen karşıtı olarak görülen politikaları Almanyayı bu yakıcı etkiden korumuş gibi görünüyor. Örneğin, vatandaşlığa kabulün sınavla yapılması, suç işleyen göçmenlerin deport edilmesi gibi uygulamalar Avrupa solu -bizde ise AKP- tarafından kıyasıya eleştirilmişti. Ancak Fransa, İsveç, Danimarka, Avusturya gibi ülkelerde yaşananlara bakınca Merkelin son bir yılda gelen -Bir milyonun üzerinde mülteciye rağmen- bu işte başarılı olduğunu kabul etmemiz gerekiyor.
Dünyanın en demokratik ükesi İsveçte siyasi partiler göçmen konusunu eski ezberleri ile ele alıp kahrolsun faşizm demekten başka bir iş yapmadıkları için bugün Nazi partisi SDnin oyları %15i geçmiş görünüyor. Almanyanın krizini ise -maalesef- liberal solcular değil muhafazakar sağcılar önlüyor. Ancak Rhur bölgesinde Alman işçi sınıfının düştüğü durum bunun kesinlikle geçici bir frenleme olduğunu gösteriyor. Aşırı sağ merkez üzerindeki baskısını hissettiriyor, tüm siyaset yelpazesi sağa doğru kayıyor. Sağcıların en sağcılar tarafından ham yapılması çok da uzun sürmeyebilir.
Şimdi gelin bu gerçekler üzerinden merceği Türkiyeye çevirelim. Yazının ikinci bölümünde kaldığımız yerden devam edeceğiz.