Doğum Kontrol Hapı Adet Gecikmesine Neden Olabilir Mi?
Amenore, kadınların üreme yıllarında; ergenlik ile menopoz dönemi arasında, adet görülmemesi durumudur. Bu, bir hastalık değildir ve kişinin kısır olduğunu göstermez; ancak, kontrol edilmesi gereken başka bir sağlık sorununun belirtisi de olabilir. Kadınlarda adet döngüsü, ergenlik ile birlikte başlar ve genellikle 50 yaşına kadar, her ay düzenli olarak gerçekleşir.
Menopoz ile birlikte, adet döngüsü de durmaktadır. Ayrıca, hamilelik döneminde de durur ve emzirme döneminde de sıklıkla bu durum ile karşılaşılır. Eğer, adet döngüsü, yukarıda sayılan durumların dışında, olması beklenen bir zamanda meydana gelmezse; bu durum amenore olarak adlandırılmaktadır. Amenore ile, doğum kontrol hapı kullanılan dönemde de sıklıkla karşılaşılmaktadır.
Doğum Kontrol Hapları Adet Dönemini Nasıl Etkiler?
Doğum kontrol haplarının farklı tipleri bulunmaktadır ve her biri farklı hormon kombinasyonlarından oluşmaktadır. Yumurtlamanın gerçekleşmesini ve döllenen yumurtanın rahme yerleşmesini engelleyen bu hormon kombinasyonları, spermin yumurtaya ulaşmasını da engellemektedir.
Doğum kontrol hapları, önerilen şekilde alındığında, istenmeyen gebelikleri önlemede, %99 oranında etkilidir. Dozlar, alınması gereken zamanda alınmadığında, etki oranında da azalma görülmektedir.
Ayrıca, hapın alınmasının ardından kusma görülürse, bu da hapın henüz sindirilmeden vücuttan atılması anlamına gelir. Bu gibi durumlar ile birlikte, doğum kontrol haplarının koruma etkisinde azalma ve düzensiz adet kanamalarında artış riski görülmektedir.
Adet Yokluğu Sebepleri
Aşağıda yer alan durumlar; doğum kontrolü sağlamak için kullanılan doğum kontrol haplarının alınması sırasında amenore, yani adet yoksunluğuna neden olabilir:
Hapın Cinsi
Doğum kontrol haplarının bazı türleri, adet kanamalarında düzensizliklere ve hatta adet olamama durumuna neden olabilir. Bazı türler ise, kanamaların yılda yalnızca birkaç kez gerçekleşmesine neden olmaktadır.
Sonuçlar, kullanan her kadında farklılık göstermektedir ve yan etkileri her zaman önceden belirlenebilir değildir. Eğer, kullandığınız doğum kontrol hapını değiştirdiyseniz ya da ilk kez kullanıyorsanız, vücudunuzun o ilaca alışması sürecinde, adet gecikmeleri ve amenore görülebilir.
Stres
Stres, pek çok sağlık sorununda olduğu gibi, adet döngülerinde de problemlere neden olabilir. Bazı kadınlarda, stresin, adet kanamalarını tamamen durdurabildiği görülmektedir.
Hızlı Kilo Kaybı
Düşük kalorili bir diyet, hızlı kilo vermenize yardımcı olsa da, vücudunuzda pek çok düzeni değiştirebilir. Örneğin şok diyetlerde, vücuttaki aşırı kalori yoksunluğu, kadınlarda yumurtlamayı sağlayan hormonların düzensizliğine neden olabilir.
Fazla Kilolu ve Obez Olmak
Beden kitle indeksi normalin üzerinde olan kadınlarda, östrojen hormonunun üretimi de normalin üzerindedir. Bu da, kadınlarda adet düzensizliğine ya da amenore’ye neden olabilir.
Aşırı Spor
Aşırı spor yapmak da kadınlarda adet düzensizliğinin nedenlerinden biridir. Yoğun bir egzersiz programınız varsa, bu durum, vücudunuzda hormon dengesizliklerine neden olabilir ve sonucunda adet döngünüzde düzensizlikler görülebilir.
Hastalıklar
Adet düzensizliği ya da adet yoksunluğu, her zaman doğum kontrol haplarının kullanılmasına bağlı değildir. Bazen, altta yatan bazı hastalıklar da adet yoksunluğuna neden olabilir. Özellikle, kadınlarda 11 yaşından itibaren görülebilen bir hastalık olan Polikistik Over Sendromu, kadınlarda adet düzensizliği ve yoksunluğunun en yaygın nedenidir. Eğer adet görememenizin nedeni hamilelik değilse, doktorunuz bunun için farklı testler uygulayacaktır.
Hamilelik
Doğum kontrol hapları, istenmeyen gebelikleri önlemede en etkili yöntemlerden biridir. Ancak, hiçbir doğum kontrol yönteminin koruma oranı %100 değildir. Ayrıca, bu haplar önerilen şekilde kullanılmadığında da etkinliğinde düşüş görülmektedir. Dolayısıyla, bir kadın, doğum kontrol hapı kullandığı dönemde de hamile kalabilir. Eğer, hamile olduğunuzdan şüpheleniyorsanız, evde gebelik testi uygulayarak sonucu öğrenebilirsiniz.
Adetin Gecikmesi Hamilelik Anlamına mı Gelir?
Adet gecikmesinin nedenlerinden biri de hamileliktir. Doğum kontrol hapları, istenmeyen gebeliklerde yüksek bir koruma oranına sahip olsa da; düzenli olarak kullanıldığı durumlarda bile, hamilelik ile karşılaşılabilir. Dolayısıyla; aktif bir cinsellik hayatınız varsa ve adet gecikmesi olduğu günlerde lekelenmeler fark ederseniz, mutlaka doktorunuzla görüşmeli ve hamilelik testi yaptırmalısınız.
Doğum kontrol haplarının etkinliğinde, ilaçların doğru zamanda ve doğru şekilde alınması çok önemlidir. Aksi takdirde, hamile kalma riskiniz yükselmektedir. Doğum kontrol hapı kullanırken hamile kalan kadınlar, genellikle iki veya daha fazla dozu art arda atlamaktadır. Peki, hamile olduğunuzu gösteren işaretler nelerdir?
Hamilelik, erken dönemde de bazı belirtiler ile kendini göstermektedir. Erken belirtiler arasında:
- Kusma ve mide bulantısı,
- Göğüslerde şişlik ve aşırı hassasiyet,
- Enerji seviyesinde düşme ve yorgunluk,
- Belin alt kısımlarında ağrı,
- Sık idrara çıkma gibi durumlar yer almaktadır.
Adet gecikmesini takip eden bir haftalık süreçte, bu belirtilerin ortaya çıkması durumunda, bir gebelik testi yapmanız önerilmektedir.
Ne Zaman Adet Beklenmeli?
Doğum kontrol haplarını kullanmaya başlamanız ile birlikte, vücudunuzun bu duruma alışması için belirli bir süreç gerekir. Bu haplar, bir sürenin sonunda, kadınlarda yumurtlama döngüsünü de düzenlemektedir. Doğum kontrol haplarının büyük bir kısmı, 1 aylık periyotlar halinde kullanılır. Doğum kontrol hapı kullanan bir kadın, yumurtlama döngüsü düzenlendiğinden, her 28 günde bir adet görecektir. Hapın cinsine göre, adet döngüsü normalden daha kısa ya da daha uzun da sürebilir ve bazı kadınlarda, amenore görülebilir.
Sonuç Olarak
Adetiniz geciktiğinde, aklınıza gelen hamilelik sorularını ortadan kaldırmak için yapabileceğiniz ilk şey, evde bir gebelik testi uygulamaktır. Bu testleri, eczanelerden reçetesiz olarak satın alabilirsiniz. Ayrıca, daha kesin bir sonuç için, dilerseniz bir hastaneye giderek kan testi de yaptırabilirsiniz.
Eğer hamile değilseniz, adet gecikmenizin altında farklı bir sağlık problemi de yatıyor olabilir. Adet düzensizliği ve adet yoksunluğu uzun bir süre devam ederse, mutlaka doktorunuza danışın.
Doktorunuz, farklı bir sağlık probleminden şüphelenirse, sizden farklı testler talep edebilir ya da sizi farklı bir bölüme yönlendirebilir.