Gece 02:00 ile 05:00 saatleri arası ormana zarar veren böceklere karşı mücadele eden orman dostu karınca nakilleri yapıldı. Adapazarı Orman Bölge Müdürü Hasan Türkyılmaz tarafından bizzat yürütülen uygulama ile orman dostu kırmızı karınca kolonileri yoğun oldukları ortamdan alınarak bulunmayan diğer mevkilere konuşlandırılıp emniyete alındı. Akyazı Orman İşletme Müdürlüğü Dokurcun Orman İşletme Şefliği Ormanlarında yapılan bu Biyolojik Mücadele uygulaması Orman Zararlıları İle Mücadele Şube Müdürü M. Ali Ekşi, Şube Mühendisi Çetin Barsgan, Akyazı Orman İşletme Müdürü Zekeriya Beyazlı, Dokurcun Orman İşletme Şefi Mustafa İskender ve Orman Muhafaza Memurları ile konusunda yetişmiş işçilerden oluşan 12 kişilik ekip tarafından gerçekleştirildi.
Doğadaki her canlının çeşitli düşmanları olduğu gibi, böceklerin de düşmanları vardır. Bunlar böcekleri normal zararsız seviyenin altında tutarlar ve böceklere karşı tabiattaki karşı dengeyi meydana getirirler. Şayet böyle olmasaydı çok yüksek üreme enerjisine sahip olan böceklerin önüne geçmek mümkün olamazdı. Böceklerle Mücadele de takip edilen yol direkt ve indirekt olmak üzere ikiye ayrılır. İndirekt Mücadele; İşletme Tedbirleri, Biyolojik Mücadele ve Normal Koruma olmak üzere üçe ayrılır. Kurumumuzca öncelikli tercihimiz biyololjik mücadeledir.
Biyolojik Mücadele, zararlı orman böceklerinin düşmanlarını korumak ve çoğaltmak suretiyle zararlıların tehlikeli olabilecek kitle üremelerini önlemek gayesini güder. Ülkemizde Biyolojik Mücadele Formica rufa gruba karıncalar, Böcekçil kuşlar ve Laboratuarlarda üretilen yırtıcı (prededatör) böcekler ile zararlı böceklerin parazit ve parazitoitlerinin korunup çoğaltılmaları ile yapılmaktadır. Ormanlarımızı zararlı böceklere karşı koruyan önemli Biyolojik Mücadele vektörlerinden birisi Formica rufa grubu karıncalardır. Bu faydalı barış ordusu, devlet yönetimine benzer bir teşkilatın idare ettiği milyonlarca orman karıncasından ibarettir. Karıncalar arasında rekabet olmadığı gibi eşine az rastlanır bir dayanışma ve birlik söz konusudur. Toprağın 1-2 mt. derinliklerinde, toprak üstünde ve en yüksek ağaç tepelerinde 25-100 mt. çapındaki bir sahada avlanmak suretiyle besinlerini temin ederler.
Bir karınca kolonisinde ortalama 300 bin adet karınca yaşar. Bir işçi karıncanın ortalama ağırlığı ise, 8 mg. (mili gram) gelir. Bir karınca günde kendi ağırlığının 1/20 si (yirmide biri) oranında besin tüketir. (8x300 000=2400 000 mg= 2400 grX0.20= 120 gr ) Ortalama 300 bin karınca bulunan bir kolonide günde 120 gr besin tüketimi söz konusudur. İşçi karıncalar yıl boyunca 200 gün çalıştıkları varsayılmaktadır. 120X200=24 000 gr.=24 Kg. bir kolonide ki karıncaların yıllık besin ihtiyacı olduğu ortaya çıkmaktadır. Karıncaların bir yılda topladıkları bu besinin % 60’ ını zararlı orman böcekleri teşkil etmektedir. Dolayısıyla bir karınca kolonisi bir yılda ortalama 24X0.60=14,4 Kg. zararlı orman böceği toplamaktadır.
Dört adet iyi yuva bir hektar sahayı tamamen kontrol altına alabilmektedir. Kalabalık bir kolonideki karıncalar kendilerini bütün sene boyunca faal kılan bir iklim oluştururlar. Dolayısıyla böceklerin birçok çeşitleri bütün bir yıl boyunca her devrelerinde karıncalar tarafından takip edilmektedir. Bu durum zararlı böceklerle mücadele etmede karıncaları avantajlı duruma getirmektedir.
Ormanlar da zarar yapan böceklerin populasyonları normal zararsız seviyeye indiğinde karıncalar bitki bitlerinin salgılamış oldukları bal şebnemleri ile hayatiyetlerini kolayca devam ettirebilmektedirler. Bitki bitleri insanların sütünden faydalandıkları inekler gibi karıncalar tarafından sağılmaktadır. Bitki bitleri bitkilerin özsularını emerek yaşamlarını sürdürmektedir. Karıncalar bitki bitlerine, adeta bende istiyorum dercesine arkadan vurarak hareket ederler. Bitki bitleri buna karşılık vererek arka ayakları ile karıncanın başına vururlar ve istenilen usaremsi damlacıkları arkalarından ifraz ederler. Karıncalar da bu bal şebnemlerini yuvalarına taşırlar.
Orman Karıncalarının Yararları: Orman karıncaları kalabalık kolonilerden oluşurlar. Çok kolay ürerler. Çalışkan orman karıncaları yuvalarını böcek tehlikesinin fazla olduğu yerlere kurarlar. Böceklere karşı ormanları zaman ve yere tabi olmaksızın korurlar. Bunlar avlanmak suretiyle zararlı böceklerin kitle üremesi karşısında alınması gereken biyolojik, mekanik, bioteknik ve kimyasal mücadele tedbirlerine gerek kalmadan basit ve kolayca orman sağlığını temin etmiş olurlar. Karıncalar üremeye ve yardımcı yuvalar yapmak için materyal meydana getirmeye devam ederler.
Orman Karıncalarının zararlı böcekleri yok etmelerinin yanında, çok çeşitli olan ancak nadiren anlaşılan çok çeşitli ve sürekli yararları da vardır. Örneğin, toprağın havalandırılması, gevşetilmesi, asit muhtevasının düzenlenmesi, toprağı gübreleyen küçük yaratıklara etki yaparak toprağın ıslah edilmesi, toprağın fazla miktarda bitki bitleri ve ifrazatları ile parazit olarak yaşayan arı ve tırtıl sinekleri için bir beslenme kaynağının temin edilmiş olması sonucu arıların bal veriminin artırılması karıncaların diğer yararlarıdır. Ayrıca bitki tohumları, orman karıncaları tarafından dağıtılır ve böylece orman için yardımcı fideciklerinin oluşması ve bunların kök tahripçilerine karşı korunması sağlanmış olur.
Ethem Acar
Akyazı24