Toplumsal hafıza ve dolayısıyla toplumsal bilinç erozyona uğratıldıkça, insanların duyarlılıkları da köreliyor. Günlük hay huy ve içi boş konularla oyalanan zihinler, kendisini yakından ilgilendiren meselelere dahi gereken ilginin gösterilmemesine neden oluyor. Toplum, hassas olması gereken bir konuyla ilgili yakın zamandaki gelişmeleri bile hatırlamaz hale geliyor. Bu da, o konuyla ilgili olması gereken duyarlık ve bilinci körleştiriyor. Bir bakıma, kendi meselelerine ve kendine yabancılaşan bir insanlar yığınına dönüşüyoruz yani.
Ağustos ayı içerisinde benzine art arda yapılan ve toplamda 29 kuruşu bulan zamla birlikte Türkiye, dünyada Norveç'in ardından benzinin en pahalı olduğu ülke konumunu sağlamlaştırdı. Ki, Norveç'in milli gelirinin Türkiye'nin 7-8 katı kadar olduğunu da hesaba katarsanız, memleketimizdeki nisbi fiyatların çok daha yüksek olduğu sonucuna varabilirsiniz. 3-4 seneden beri krizle cebelleşen ve Avrupa'nın karabasanı haline gelen Yunanistan'da bile benzin fiyatları Türkiye'nin altında seyrediyor gibi bir gerçek de var malum. Bu durum bile toplumun hassasiyetini ve ilgisini yeterince gıdıklamıyor nedense.
Halbuki, Türkiye'de benzinin ve motorinin rafineri çıkış fiyatı 1.59 lira ve bu ürünler sırasıyla 4.58 ve 3.99 liradan satılıyor. Aradaki fark, uygulanan vergi oranlarından kaynaklanıyor. Benzin için düşünüldüğünde tam 3 lira devlet tarafından vergi olarak sırtımıza yükleniyor. Amenna, devlet vergi alsın, ancak bunun da bir insafının olması gerekiyor herhalde. Hem KDV, hem ÖTV, hem de ÖTV'nin KDV'si gibi bir "vurun abalıya" yaklaşımı hiç de adil bir tabloyu ortaya koymuyor.
Aynı vergi yükü, insanların sıklıkla kullandığı ürünlerin çoğunda var. Geçici olarak konan ÖTV, her nedense kalıcı hale geliyor ve tepkisizlik yine devam ediyor. Araba almaya niyetlenen birisi, eğer ki 1600 cc'ye kadar bir model seçtiyse yüzde 37, 1600-2000 cc arası için yüzde 80 ve 2000 cc bir araç için de yüzde 130 ÖTV ödemek zorunda kalıyor. Kişi başına düşen milli geliri Türkiye'yi katlayan Avrupa ülkelerindeki fiyatlar Türkiye'dekilerin yanında komik kalıyor. Toplanan bunca verginin ne olduğu, nerelere harcandığı sorusunun cevabı da dahil olmak üzere toplumun meraksızlığı da devam ediyor maalesef.
Bir tarafta, yabancı basının da pohpohlaması ile beraber, çizilen ve gerçeği temsil ettiği hayli şüpheli bir "ekonomik başarı" manzarası duruyorken, öte yanda ise küresel bir kriz halinde tepe taklak olma riski olan bir ekonomi duruyor. Memur maaş zammı sırasında "ilave 1 puanın bütçeye yükleyeceği yük" üzerine atılan nutuklar çoktan unutuldu toplum tarafından. Unutkanlıktan olsa gerek, "IMF'ye 5 milyar dolar verip krizin çözümüne katkı verecek duruma geldik" gibi komik açıklamalara inananlar çıktı. Bir tarafta, "yumuşak iniş" ardına gizlenmeye çalışılan, ancak rakamlarla sabit olan ekonomik yavaşlama ve üstü kapalı olarak 2013'ün "muhtemel kriz yılı" olacağına yönelik açıklamalar dururken, öbür taraftan Türkiye'nin 2023 hedefleri gibi afaki şeylerden dem vurulabiliyor.
Geçen sene yüzde 8-9 civarındaki ekonomik büyüme ortamında bile çift hanede seyreden enflasyonun, yüzde 3-4'e gerileyen büyüme rakamlarına rağmen yüzde 8.2'ye düşmesi (!) de toplumun merakını celb etmiyor, hayret. Toplumsal hafıza zayıflayınca toplumsal bilinç de köreliyor gerçekten de.
Mesela, üretici 1.5 kilo süt satarak 1 kilo yem alamaz hale gelmiş durumda. Türkiye gibi tarım ve hayvancılığın bir zamanlar önemli gelir kalemleri arasında yer aldığı (artık önemli gelir kalemleri olmaktan çıkıyor bu sektörler. Sanayileştiğimizden değil, bu sektörleri bitirdiğimizden) bir ülke, yurt dışından canlı hayvan satın aldığı yetmezmiş gibi şimdi de yem olarak kullanmak üzere saman ithal ediyor. Ancak, bütün bunlar toplumun ilgi alanına, dolayısıyla hassasiyet alanına giremiyor.
Türkiye'nin benzin fiyatlarında dünya şampiyonluğuna koşmasına internette insanlar tepki verirlerken, bir yorum şaşırtıyor ve Nasrettin Hoca'nın "Fil" hikayesini anımsatıyor. Herkesin zamlardan şikayet ettiği bir ortamda, vatandaşın birisi benzin fiyatlarının Avrupa'da 2 kat arttığından (öyle bir artış olmadığı gibi artsa ne olacak yani? Avrupa'dan almıyoruz ki petrolü) "bunu görmeyen halkın zammı hükümetin yaptığını zannettiğinden" bahsediyor. Bilinç düzeyi bu seviyede olunca yeni fillerin gelmemesi kabahat zaten.