Dinin temelinde ‘korku’ olduğuna dair inancım gittikçe pekişiyor, bilhassa de izlediğim sinemalar, okuduğum haberler, anlatılan hikayelerle… Dini saiklerle kurulmuş yurtlarda tecavüze ve şiddete uğrayan küçücük çocukların yaşadıkları kabusları düşünsenize… Ecnebi topraklarda din uğruna ‘cadı’ yaftasıyla bayanların yakıldığı eski yüzyıllardan bahsetmiyoruz üstelik; bu dehşet dolu geceler, günler halihazırda memleketimizde yaşanıyor, yaşatılıyor. Sevgi üzerine inşa edildiği öne sürülen tüm dinlerde karşımıza çıkıyor bu kaygılar, hatta tehditler, sindirmeler, cinayetler. Güya insan denen tıp tüm pisliklerini paka çekmek için icat etmiş dini ve bu kisve altında ne yaparsa mübah… Netflix’in yeni sineması “The Devil All The Time”ın aklıma getirdiği niyetlerden kimileri bunlar oldu işte. Zati sinemanın ismi da bunu vurguluyor tam olarak; Türkçe mealiyle ‘Hep şeytan işi’ üzere bir şey. Lakin İngilizcede aslında sinemadaki ‘Her vakit şeytanla çaba eden bir babayla oğul’ cümlesinin bir kısmını alarak türetilmiş bu isim; yani biraz zorlama da olsa şeytanla gayret edenlerin aslında daima şeytanın kendisi olduğu üzere bir sonuca da varılabilir. Alışılmış bu benim fikrim.
Tom Holland sinemanın başrolünde.
Antonio Campos’un direktörlüğünü üstlendiği “The Devil All The Time” 50’li yılların sonlarında ABD’nin ortabatı yörelerinde geçiyor. Bu yöreler ekseriyetle toplumun daha bilgisiz, daha dindar, daha muhafazakar bölümlerinin yaşadığı yerler sıklıkla. Örneğin hiç siyah yok etrafta, çünkü esasen buralar ırkçılığın norm olarak kabul edildiği yerler tıpkı vakitte. Uzatmayalım; savaştan dönen bir gencin (filmin burası 40’ların ikinci yarısı) kendi hayatını ve ailesini kurmasıyla başlayan öykü üst üste gelen felaketlerle trajik bir istikamet alıyor ve yaklaşık 25 yıllık bir periyodu kapsıyor. Birden fazla koldan ilerleyen kıssada yap-boz misali bir yapı oluşması ve tüm modüllerin sonlara hakikat yerlerine oturarak ortaya büyük fotoğrafın çıkması sinemanın en değerli numarası üzere duruyor. Anlatıda ise klasik kaygı tansiyon klişelerinden fazla bilhassa son yıllarda çok popülerleşen ‘true crime’ (gerçek suç) belgesellerini andıran bir üslubun güçlü oyunculuklara desteklendiğini görüyoruz. Sinemaya başından itibaren eşlik eden dış sesin müdahaleleri de hem masalsı bir hava veriyor hem de aslında birebir belgesel anlatıma bir adım daha yaklaştırıyor “The Devil All The Time”ı. Tekrar sinemanın birinci karelerinde karşımıza çıkan harita da kıssanın gidişatı boyunca birbiriyle yolları kesişen karakterleri de simgeleyen bir anlatı ögesine dönüşüyor. Bu manada sinemanın en yüklü karakterini canlandıran Tom Holland başta olmak üzere güçlü isimlerden oluşan oyuncu takımının (Robert Pattinson, Riley Keough, Bill Skarsgaard, Jason Clarke, Mia Wasikowska ve Sebastian Stan) sinemanın en büyük kozu olduğunun da altına çizmek gerek. Bu ortada Tom Holland’ı tüm dünyada ünlü eden Spider-Man karakterine de sağlam bir gönderme yapılmış sinemada, bakalım bu minik ayrıntısı yakalayabilecek misiniz; Marvel hayranlarına hodri meydan.
Bill Skarsgard ve Michael Banks Repeta.
Daha evvel “Christine” isimli sinemayla dikkatleri üzerine çeken Antonio Campos’un yakın gelecekte çekeceği beklenen sinemalardan birinin yeniden dini bir dehşet sineması olduğunu da belirtelim. 70’li yılların en sağlam kaygı sinemalarından “Omen”in öncesini anlatacağı “The First Omen” isimli üretimde Campos yeniden direktör koltuğuna oturacak lakin şimdi rastgele bir gelişme yok.
Jason Clarke ve Riley Keough.
Amerikan endişe sineması geleneği içinde kendisine çok özel bir yer edinemeyecek tahminen fakat dinin günahla olan ikiyüzlü bağını göz önüne sermesi açısından izlenmesinde ziyadesiyle fayda olduğunu düşündüğüm bir sinema “The Devil All The Time”…
SINEMANIN NOTU: 7/10
EMSAL TEMALI SINEMALAR
Bu vesileyle bir de küçük izleme listesi tavsiye edelim. Şayet “The Devil All The Time” hoşunuza gittiyse emsal temalar etrafında dönen şu üretimleri da sevebilirsiniz:
“The Witch”
Robert Eggers’in 2015 tarihli folk-horror tipindeki başyapıtı “The Witch” yeniden dini temalar etrafında şekillenen ve ruhsal çözülmeyle dogmatik inancın tehlikeli bir harmanını anlatan güçlü bir sinema.
“The Exorcist”
Artık bunu da koymaya gerek yok tahminen ancak şeytan deyince “The Exorcist”i atlamak daha büyük bir günah olurdu muhtemelen. 10. kere de olsa izlenir.
“The Omen”
70’lerin şeytan temalı sinemalar furyasının en etkililerinden biri. Üstelik dinin yanı sıra politikayı da işin içine katıyor ve şeytanı duble berbatlaştırıyor.
“Midsommar”
Tahminen “The Wicker Man”i bu listeye almak daha hakkaniyetli olurdu (siz aldım varsayın) ancak Ari Aster’in ikinci sineması (ki birinci sineması de yeniden endişe tipindeydi ve onu da bir yanıyla bu listeye alabilirdim aslında) tekinsiz bir endişe hissinin baştan sona izleyiciyi esir aldığı bir atmosfere sahip olduğu için eklendi buraya.
“Badlands”
Terrence Malick’in 1973 tarihli sineması “Badlands” kaygı tipinde bir imal değil fakat “The Devil All The Time”da işlenen temalardan birine bir epey yakın bir tarafı var. Hepsinin ötesinde gerçek bir başyapıt ve ne olursa olsun izlenmesi gereken filmlerden…
Cumhuriyet