Alt Islatma Nedir?
Gece ya da gündüz farkında olmaksızın idrar kaçırma, anlamadan idrarını yapmaya halk dilinde alt ıslatma, tıp dilinde ise enurezis denir. Özellikle gece altını ıslatanların mesane gelişiminin gecikmesinden, yani idrarı tutmaya yarayan kasların kontrolünün yapılamamasından kaynaklanan alt ıslatma sorunu olarak ortaya çıkar. Çocuğunuz dört beş yaşına geldiği halde hala altını ıslatıyor ise buna alt ıslatma sorunu denir. Alt ıslatma kız çocuklara oranla, erkek çocuklarda daha fazla görülmektedir. Yapılan araştırmalara göre on sekiz yaşındaki her yüz kişiden biri bu sorunla yaşıyor. On sekiz altmış üstü yaşlarda ise yüz kişiden biri düzenli şekilde alt ıslatma sorunu ile yaşamlarını devam ettiriyor. Bu sorun çocuğunu yetiştirme anlamında, anne baba ile ilgili bir sorun değildir, sadece çocuğun büyüme döneminde henüz gelişemeyen idrar kesesi kaslarını kontrol edememesidir. Tedavi edilmesi gerekir.
Alt Islatmanın Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler daha çok çocuklar ile ilgilidir. Yalan söylemek, özgüven eksikliği, öfke belirtileri, yaşından farklı davranışlar sergileme, genellikle yalnız kalma isteği, kendisine olduğu gibi başkalarına da güvensizlik.
Alt Islatmanın Nedenleri Nelerdir?
Alt ıslatma bir sorun olarak ortaya çıktığından bazı durumlarda yalnızca çocuklarda değil erişkinlerin de sorunudur ve çeşitli nedenleri vardır. Gece altını ıslatanlar da vardır ki, bu durum çoğunluktadır, gündüz altını ıslatan da vardır, sürekli ve arada altını ıslatanlar da vardır. Arada altını ıslatan çocukların ara sıra altını ıslatmasının nedenleri genelde hasta olduklarında, idrar yolu hastalıklarında, ateşli ve bel ağrılarından kaynaklı ve bel açıklığından olabilir. Çeşitli nedenlere bağlı olan bu alt ıslatma sorununun fiziksel, psikolojik ve genetik olarak alt ıslatmayı tetikleyen kısımlara ayrılır. İnsanlar idrarı, gündüze göre gece daha fazla üretir. Mesanenin kapasitesini aştığı ve kişinin uykusunun derin olmasından kaynaklanarak uyanamaması refleks olarak alt ıslatmaya sebep olabilir.
- Fiziksel nedenler olarak adlandırılan gurupta, sayabileceğimiz nedenler, aileden gelen genetik kaynaklı bir durumlardır. Bunlar idrar kaslarının kontrolünün yapılamaması, enfeksiyonlar, yatmadan önce sulu gıda ve içeceklerin aşırı tüketimi, ayak ve belin üşümesi sayılabilir.
- Psikolojik sorunlar ise, gece alt ıslatma psikolojik sorunlardan kaynaklanmaz ancak psikolojik sorunlara neden olur. Kıskançlık duygusu, korku (Sınav korkusu olabilir, yeni bir yere taşınma korkusu olabilir, şiddet korkusu olabilir, anne babanın çocuğun yanında tartışıyorlarsa yeniden tartışma korkusu olabilir, bu örnekleri çoğaltmak mümkündür), sevip güvenilen birini kaybetme, ilgi çekme adına (Bebekler çok sevildiği için bebekleri taklit), özellikle anne babayı cezalandırma adına ve uyuduğunda hiç bir şey duymama yani ağır bir uyku hali, alt ıslatmanın nedenlerinden bazılarıdır.
- Genetik olarak ise anne ya da babanın, her ikisinin de küçük yaşta bu sorunu yaşamaları ya da sadece anne ya da sadece baba böyle bir sorun yaşadıysa genellikle çocukta da bu soruna yol açabilir. İlle de anne baba da böyle sorun varsa çocukta da olacak diye bir şey yoktur, bunun için yapılan araştırmaların sonucuna göre söylenen veriler yüzde kırk, yüzde yetmiş civarındadır. Bu durumda ebeveynlerin yapması gereken bir takım davranış şekilleri vardır. Bunlar özetle, kas kontrolü tedavisi yapılmadan (Doktor kontrolünde) tuvalet eğitiminde zorlayıcı olmamak, bu sorunu yaşayan altı bağlanan bir çocuk ise, altını ıslattığında çok fazla bu şekilde kalmamalı, hele ceza asla verilmemeli, çocuğunuzun tuvaleti geldiğinde nerede olursanız olun bu ihtiyacını gidermeli, yatağını ıslatan çocuğunuzun bu durumunu başkalarına söylememeli hele çocuğunuzun yanında hiç bahsedilmemeli, çocuğun taşıyabileceğinden fazla bir şey kaldırmasına izin verilmemelidir.
Uyku sorunu olan çocuklarda tedavi uygulama döneminde, anne, baba ve çocuk birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Zor bir süreçtir, uyumsuzluk başarısızlıkla sonuçlanacaktır. Gecenin belirli saatlerinde alarm kullanarak çocuğun kalkmasını sağlayın, yatmadan en az iki saat öncesi çok fazla sulu ve tuzlu gıdalar tüketmesine izin vermeyin. Çocuğunuz kendisi tuvalete gidebiliyorsa gece rahatlıkla tuvalete gidebilmesi için ışıkları açık bırakın, altını ıslatmadığında ödül verin. Çocuğunuz yatmadan önce ve gece uyandırdığınızda da mesanesinin tamamen boşaldığından emin olun. Çocuğunuzun tuvalet eğitimi başladığında çocuğunuza sert tepkiler verip korkmasına neden olmayın. Çocuğunuz kalktığında ya da gece yatağı ıslatmış ise giysi ve çarşafının değişmesinde kendisinden yardım isteyin, birlikte değiştirin. Sürekli olarak altına kaçıran çocuğunuzu, ilk başlarda gece saat olarak saat başında uyandırın ve tuvalete gitmesini sağlayın, sonraki günlerde bu saat aralığını iki, üç saat olarak uzatın.
Alt Islatmanın Tedavisi Var mıdır?
Altını ıslatan bireylerin görünmesi gereken doktor bir üroloji uzmanıdır. Genellikle idrar tahlili ile ne olduğu anlaşılır, bazı durumlarda doktor daha farklı yöntemler kullanarak tahliller uygulayabilir. Çocukların gece altını ıslatmaları, çocuğun ve ya ailenin suçlanması anlamına gelmez; bu bir sorundur, ne çocuğun istediği bir şey ne de ailenin hoşlanacağı bir durumdur. Sadece tedavi edilmesi gereken, tedavi edildiği takdirde geçici bir süreçtir. Bu süreç çocuk ve anne baba için önemli olduğu kadar sabır gerektiren bir dönemdir. Altını ıslatan çocukların bu sorununun sebebi bilinirse tedavisi de kolaylaşacaktır, yani tıbbi bir rahatsızlıktan mı kaynaklanıyor, yoksa diğer sayılan sebeplerden mi? (Psikolojik, fiziksel olarak.)
Altını ıslatan çocukların bir kısmında, şeker, böbrek ve idrar yolu hastalıkları olduğu saptanmıştır. Son yıllarda yapılan bir araştırmada ise bazı çocuklardaki geniz eti hastalığının da alt ıslatmaya sebep olduğu saptanmıştır. Geniz eti ameliyatı sonrasında bu sorun ortadan kalktığı görülmüştür. Bağırsak parazitleri ve kronik kabızlık, horlama da alt ıslatmaya neden olan sebeplerdendir. Alt ıslatma bu sayılan sorunlara bağlı ise öncelikle bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekmektedir.
Çocuğunuz dört beş yaşını geçtiyse tedavi edilmesi gerekir. Hoş olmayan bu sorunun geçmesini beklemek tedavi sürecini uzatır. Altını ıslatan bireyin ruhsal olarak yaşının ilerlemesiyle birlikte altını ıslatması onu fazlaca etkiler. Özellikle her sabah yatağının ıslak olmasından utanç duyan çocuk, doktora gitmekte de tereddüt edebilir, çocuğunuzu bu konuda motive etmek gerekmektedir. Alt ıslatmanın tedavisinde ilaç kullanılır ve başarılı sonuçlar elde edilir. Kullanılan bu ilaçlar çocuklarda eksik maddeyi tamamlamak içindir, doktor gözetiminde kullanılması daha uygundur. Bunun dışında yaşa bağlı olarak doktorların ayrıca tedavi şekilleri vardır. İlaç kullanımından dolayı ileride çocuğun sorun yaşayacağı halk arasında söylenen yanlış bir inanç vardır, her hastalığın tedavisinde olduğu gibi alt ıslatmada da kısa bir zamanda ya da birdenbire çözüm olayı yoktur. Biraz zaman, destek, yardımla bir süre sonra bu sorundan kurtulunabilir. Alt ıslattığı için ruhsal olarak sıkıntı yaşayan çocuğunuzun başka bir tedavi şekli de psikoloğa gitmek gerekirse terapilere katılmaktır.
Tedavi edilmeyen alt ıslatma sorunu, çocukta veya bireyde asosyalleşmeye, öz güveninin yitirilmesine, asabi davranışlar, psikolojik sorunlar, gece kalması gereken yerlerde kalamama nedeniyle (Altını ıslatacağı korkusunu yaşadığı için), ilerleyen zamanlarda korkusun yenememesinden kaynaklanarak iş ve özel hayat kavramlarını alt üst etme gibi olaylara yol açabilir.