Alp Er Tunga Destanı özellikleri nelerdir?
Alp Er Tunga Destanı dünyanın en eski destanlarından bir tanesi olup, ülkemiz vatandaşlarının ismini en çok bildikleri destanlardan bir tanesidir. Ayrıca Türklere ait en eski destanlardan bir tanesidir. Alp Er Tunga Destanı hakkında bilgiler ve özellikleri aşağıda maddeler halinde verilmiştir.
-Alp Er Tunga Destanı en eski Türk destanlarından bir tanesidir.
-Sakalar’a ait olan bir destandır. Sakalar günümüzde Orta Asya topraklarında yaşayan Yakutlar’ın atalarıdır.
-Destana ismini veren Alp Er Tunga ise Saka hükümdarıdır.
-Alp Er Tunga Destanında Alp Er Tunga’nın İranlılar ile yapmış olduğu savaşlar konu edilmiştir.
-Alp Er Tunga Destanının da ki çoğu bilgiler ve konular ve bilgiler Firdevsi’nin Şehname adlı eserinden elde edilmiştir.
-Alp Er Tunga Destanı’nın tümü günümüze kadar ulaşmamıştır. Sadece belli bir kısmı günümüze kadar kalmayı başarabilmiştir. Bu nedenle destanın ne kadar olduğu ve tam olarak hangi konuları ele aldığı yönünde tam ve net bir bilgi bulunmamaktadır.
-Günümüze kadar ulaşamayan Alp Er Tunga destanın kahramanı olan Alper Tunga ve Alper Tunga destanı hakkındaki bazı bilgelere Firdevsi’nin Şehnamesi ile birlikte aynı zamanda en önemli eserler arasında sayılan Yusuf Has Hacip tarafından yazılmış olan Kutadbu Bilig adlı eserden, Yine Türk Dili’nin ilk eseri olarak kabul edilen Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmış olan Divan-ı Lügati’t Türk adlı eserinden edinmekteyiz. Ve bu eserlerde bu destana konu olan Alp Er Tunga’ya ait bilgiler de yer almaktadır.
-Alp Er Tunga’nın Med hükümdarı Keyhüsrev tarafından hile ile öldürülmesi aşağıdaki saguda da yer almıştır.
Alp Er Tunga Öldü mü
Dünya sahipsiz kaldı mı
Korkak öcünü aldı mı
Şimdi yürek yırtılır
Felek yarar gözetti
Gizli tuzak uzattı
Beylerbeyini kaptı
Kaçsa nasıl kurtulur
Erler kurt gibi uludular
Hıçkırıp yaka yırttılar
Acı seslerle bağırdılar
Ağlamaktan gözleri kapandı
Beğler atlarını yordular
Kaygı onları durdurdu
Benizleri yüzleri sarardı
Safran sürülmüş gibi oldular
Alp Er Tunga öldi mü?
Isız ajun kaldı mu?
Ödlek öçin aldı mu?
Emdi yürek yırtılur.
Ödlek yırag közetti
Oğrun tuzağ uzattı
Begler begin azıttı
Kaçsa kah kurtulur?
Begler atın urgurup
Kadgu anı turgurup
Mengzi yüzi sargarup.
Korkum angar türtülür.
Uluşıp eren börleyü’
Yırtıp yaka urlayu
Sıkrıp üni yırlayu
Sığtap közi örtülür.
Könglüm için ötedi.
Yitmiş yaşıg kartadı
Kiçmiş ödig irtedi
Tün kün kiçip irtelür