ÖTV’ de Yeni Dönem Başlıyor!
Tarih: 24 Ağustos 2015 | Vergi Günceli,
Bilindiği üzere, 26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete’ de KDV Genel Uygulama Tebliği yayınlanmış olup, söz konusu tebliğ ile uygulamada bulunan 123 adet KDV Tebliği güncellenerek tek bir Tebliğ haline getirililmiştir. Dolayısı ile bu tebliğ ile yürürlükte bulunan KDV Tebliğlerinin tamamı yürürlükten kaldırılmış, bu şekilde mevzuattaki dağınıklık giderilerek tüm tebliğler tek bir çatı altında toplanılmıştır.
Diğer bir dolaylı vergi olan ÖTV de de KDV benzer bir uygulama görülmektedir. ÖTV deki dağınık yapının giderilmesi, kolay anlaşılabilir ve günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi için çalışma yapılmış olup yapılan bu çalışma 08.08.2015 tarih ve 29439 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Yapılan bu düzenlemeler kolalı gazozlar, alkollü içkiler ve tütün mamullerini kapsamaktadır. Bu düzenlemelere ilişkin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği 1 Eylül 2015 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğin de, kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslara yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
Söz konusu tebliğde,
1) Mükellefiyetin nasıl oluşacağı,
2) Hangi malların listede yer aldığının tespiti
3) Vergi oranlarının nasıl hesaplanacağı
konularında detaylı açıklamalar yapılmıştır.
1) Mükellefiyetin Nasıl Oluşacağı:
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, (III) sayılı listedeki malları imal veya ithal edenler ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ÖTV mükellefidir.
2) (III) Sayılı Listenin Kapsamı
Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı liste, (A) ve (B) cetvellerinden oluşmaktadır.
(A) Cetvelinde; kolalı gazozlar ile alkollü içkiler yer alır. Kolalı gazozlar dışındaki gazozlar ve etil alkol liste kapsamında yer almadığından ÖTV’ye tabi değildir.
B) Cetvelinde; puro, sigarillo, sigara, nargile tütünü, enfiye veya çiğnemeye mahsus tütün gibi tütün mamulleri yer alır.
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, bu Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan malların ithali veya imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabidir.
ÖTV, konusuna giren her mal için bir kez uygulandığından, (III) sayılı listedeki malların vergi uygulandıktan sonraki el değiştirmeleri vergiye tabi değildir. Örneğin, rakının, imalatçısı tarafından pazarlama şirketine teslimi ÖTV’ye tabidir. Ancak, pazarlama şirketinin ve sonraki safhaların perakende veya toptan teslimi aşamalarında ÖTV aranmaz.
(III) sayılı liste kapsamındaki mallardan daha önce ÖTV’ye tabi tutulmamış olanların, mahkeme satış memurlukları ve icra daireleri dâhil olmak üzere, resmî veya özel kuruluşlarca müzayede yoluyla satışı ÖTV’ye tabidir. Ancak, daha önce ÖTV uygulanmış malların müzayede yoluyla satışlarında ise ÖTV uygulanmaz.
Örneğin, sigara imalatçısı bir mükellefin, ürettiği ve stoklarında bulunan sigaralarının icra yoluyla satılması halinde, bu satış vergiye tabidir. Bununla birlikte, bu mükellefin ÖTV’sini ödeyerek ithal ettiği sigaraların icra yoluyla satılması halinde, ÖTV uygulanmaması gerekmektedir.
(III) sayılı liste kapsamındaki ürünlerin ÖTV’nin konusuna girmeyen bir malın imalinde kullanılması halinde teslim gerçekleşmiş sayılacak, ancak işletmede üretilen ÖTV’ye tabi bir malın aynı işletme bünyesinde ÖTV’ye tabi olan başka bir malın imalinde girdi olarak kullanılmasından vergi aranılmayacaktır.
İstisnalar ve Vergi İindirimleri
a) İhracat İstisnası
1. ÖTV Mükelleflerinin İhracat Teslimleri
Teslimin yurt dışında ki müşteriye (“Yurt dışındaki müşteri” tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezleri yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir işletmenin yurt dışında faaliyet gösteren şubelerini ifade eder) yapılması;
Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması
Yukarıda şartların birlikte gerçekleşmesi durumda söz konusu işlem ÖTV’ den istisnadır.
Bu bağlamda, (III) sayılı liste kapsamındaki malların, imalatçıları tarafından yurt dışındaki müşterilere teslim edilmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkması halinde bu teslim ÖTV’den istisnadır.
Söz konusu malların imalatçıları tarafından yurt dışındaki büro, temsilcilik, acente veya benzeri kuruluşlarına, buralarda tüketilmek veya satılmak üzere tesliminde de ihracat istisnası uygulanır. Uluslararası taşımacılığa ilişkin olarak; yabancı bayraklı gemilere, yabancı hava yolu firmalarının hava taşıma araçlarına ve yerli deniz ve hava taşıma araçlarına yapılan teslimler de ihracat teslimi olarak değerlendirilir. İstisna kapsamına giren teslimlere ilişkin işlem veya ödemelerin yabancı deniz ve hava yolu firmalarının Türkiye’deki acenteleri tarafından yapılması istisnanın uygulanmasına engel değildir. Söz konusu teslimlerin ihracat istisnası kapsamında vergiden istisna tutulabilmesi için, gümrük çıkış beyannamesi ile bu işlemin tevsik edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
İhraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden Türkiye’deki kişi ya da kuruluşlara veya bizzat alıcıya işlenmek ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmek üzere Türkiye’de teslim edilen mallar için ihracat istisnası uygulanmaz.
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 6 ncı maddesine göre, Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan malların,
• Karşılıklı olmak kaydıyla yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerine, konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına,
• Uluslararası anlaşmalarla vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına,
• Ev sahibi hükümet anlaşmaları veya ülkemizin taraf olduğu diğer anlaşmalar çerçevesinde Türkiye’deki uluslararası kuruluşlara ve bunların yönetici kadrolarında görev yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan mensuplarına Türkiye’de görevde bulundukları süre içerisinde kendi ihtiyaçları için teslimi, ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı ve bunlar tarafından ithali ÖTV’den istisnadır.
Diğer İstisnalar
Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi uyarınca, Gümrük Kanununun;
• 167 nci maddesi [5 numaralı fıkrasının (a) bendi ile 7 numaralı fıkrası hariç],
• Geçici ithalat rejimine ilişkin,
• Hariçte işleme rejimine ilişkin,
• Geri gelen eşyaya ilişkin,
hükümler kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna olan malların ithali ÖTV’den de istisnadır.
Bu kapsamda, (III) sayılı listede yer alan malların, Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin birinci fıkrasının 4 ve (6/a) bentleri kapsamında gümrük vergisinden muaf olarak ithalinde ÖTV istisnası uygulanır.
1 EYLÜL 2015’ TE YÜRÜRLÜKTE
Tebliğde ayrıca, hangi mallardan hangi oranlarda ÖTV alınacağı da hüküm altına alınmış olup, bu konuda örneklemelere yer verilmiştir.
Söz konusu tebliğ 1 Eylül 2015 tarihinde itibaren yürürlüğe girecektir.