Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçinin dinlenmesi esastır. Bu günlerde işçinin çalışmamasını isteyen İş Kanunu, her ihtimale karşı, gerektiğinde çalışma yapılabilmesinin önünü de açmıştır.
İlk bakışta bu iki ifade birbiriyle çelişiyor gibi görünse de bu çelişkinin aşağıdaki gibi anlaşılmasında yarar vardır:
- Normal şartlar altında, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçi dinlenmelidir.
- Eğer işverenin bu işçinin çalışmasına gerçekten de ihtiyacı varsa ve işçi de çalışmaya rıza gösterirse, çalışmak da mümkündür.
UBGT çalışması için onay şart
İş Kanunu’nun 44’üncü maddesine göre; işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı ancak işçinin onayı ile belirlenir. Buna göre, aşağıdaki yöntemlerle işçinin onayı alınabilir:
- İş sözleşmesi
- Toplu iş sözleşmesi
- Özel onay
İş sözleşmesine koyulacak bir hüküm ile işçi UBGT günlerinde çalışmaya peşinen onay vermiş olur. Toplu iş sözleşmelerine de benzeri hükümler koyulduğunda, bu hükümler de işçiyi bağlar.
Eğer işçinin iş sözleşmesinde buna dair bir onayı yoksa ya da TİS ile de bu onay alınmamışsa, geriye son bir çare kalacaktır.
Genel tatil çalışması muvafakatnamesi
Alınacak olan bu onay, işçiyi sonrası için tamamen bağlayacaktır ve işveren tarafından her gerekli görüldüğünde işçinin çalışması gerekecektir.
UBGT muvafakatnamesi çok basit bir şekilde hazırlanabilir ve işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya açıkça onay vermiş olması yeterli olur.
UBGT çalışmasının karşılığı
İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya onay vermesi, onun bu günler için ekstra ücret almasına engel değildir.
Çünkü İş Kanunu’nun 47’inci maddesine göre, işçiler bu günlerde çalışmasa bile ücrete hak kazanır ve çalışmaları halinde ise bir günlük ücret daha almaları gerekir.
Böylece UBGT çalışması için onay veren bir işçi, örneğin 1 Mayıs’ta çalıştığında hem çalışmadan hak ettiği bir günlük ücret hem de çalıştığı için hak ettiği bir günlük ücret olmak üzere, toplam iki günlük ücret alacaktır.
UBGT günleri
Mevzuatımızda öngörülen 15 buçuk gün ulusal bayram ve genel tatil günü vardır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’a göre;
- Bir buçuk gün Cumhuriyet bayramından ibaret olan “Ulusal Bayram”
- 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs günü Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı ve 30 Ağustos günü Zafer Bayramından oluşan “Resmi Bayram”
- Ramazan ve Kurban Bayramlarından müteşekkil “Dini Bayram”
- 1 Ocaktan ibaret “Yılbaşı Günü”
- 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Gün
- 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü tatili
ulusal bayram ve genel tatil günlerimizdir.
UBGT onayı her yıl alınmalı mı?
İşçinin UBGT çalışması için onayının alınması gerektiğini söyleyen İş Kanunu, bunun her yıl yenilenmesi gerektiğini özel olarak belirtmemiştir.
Başkaca bir mevzuatta aksine bir hüküm olmadığı için, bu onayın bir defa alınmasının yeterli olduğunu kabul etmek gerekir. İster iş sözleşmesiyle alınmış olsun, ister toplu iş sözleşmesinde hüküm bulunsun ve isterse işçi özel olarak onay vermiş olsun, bir defa UBGT onayı alındıktan sonra, bu onayın her yıl yenilenmesi gerekmez.
Genel tatil onayından vazgeçme
İşçinin iş sözleşmesiyle ya da özel olarak verdiği genel tatil çalışması onayından her zaman dönebilmesi gerekir. Bunun olmadığını kabul etmek, işçiye İş Kanunu’nun tanıdığı bir hakkı görmezden gelmek olur.
Çünkü ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmak için işçinin özel onayı gerekirken, bu onayı veren işçinin bir daha geri dönemeyeceğini kabul etmek hem vicdani hem de hukuki olmayacaktır.
Şu hususu da son olarak hatırlatmak gerekir ki; UBGT çalışması için onay veren işçinin, artık bundan sonra işveren tarafından bu günlerde çalışmaya davet edildiğinde, çalışması şart olacaktır: iscidunyasi.com/isci-bayramda-calismak-zorunda-mi
UBGT onayı örneği
İşçiden alınacak ulusal bayram ve genel tatil çalışması onayı örneğini aşağıdaki bağlantıdan indirebilir ve inceleyebilirsiniz: