Sirkadiyen Beslenme Nedir?
Sağlıklı beslenme ya da beslenme çeşitlerinin pek çoğu bize neleri yiyip neleri yemememizi söylüyor. Kimi beslenme şekillerinde ise yiyecekleri nasıl yememiz gerektiğine vurgu yapılıyor. Sirkadiyen beslenmede ise yedikleriniz değil yeme zamanınız önem taşıyor. Gelin, detaylarını birlikte inceleyelim!
Sirkadiyen Ritimden Sirkadiyen Beslenmeye
Dünya, kendi ekseninde döndüğü 24 saatlik zaman dilimi içerisinde canlılar üzerinde; biyolojik, fizyolojik ve davranışsal ritimler oluşturuyor. Bu ritimler de sirkadiyen ritim olarak adlandırıyor. İnsan fizyolojisini ve metabolizmasını etkileyen bu ritim, kilo dengenizi korumanız ve daha sağlıklı bir vücuda sahip olmanız için önemli bir rol oynuyor. Sirkadiyen beslenmede bu ritme uygun bir rutin oluşturuluyor.
Özellikle vardiyalı ya da nöbet sistemiyle çalışan, uzun süre yolculuk yapıp jet-lag yaşayan, uykusuzluk sorunu nedeniyle gecesi gündüzü birbirine karışan kişiler, doğru zamanda doğru yiyecekleri tüketemedikleri için kilo sorunları yaşıyor. Bunun yanında melatonin yani uyku hormonu sirkadiyen ritmi oldukça etkiliyor. Gece 02:00 ile 03:00 saatleri arasında salgılanan bu hormon, uyku düzeni olmayan kişilerin kilo problemleri yaşamalarına neden oluyor.
Sirkadiyen ritmin düzensiz hale gelmesi sonucu;
-Metabolik sendrom,
-Obezite,
-Tip 2 diyabet başlangıcı,
-Kardiyovasküler hastalıklar meydana gelebiliyor. Bir bakıma sirkadiyen ritmi bozmak hızlı yaşlanmayı da beraberinde getiriyor.
Sirkadiyen Ritme Göre Beslenme Düzeni
Sirkadiyen beslenme, günün saatlerine uygun şekilde beslenip doğru bir uyku düzeni oluşturmayı esas alıyor. Biyolojik saatimize uygun beslenmenin önemini vurguluyor. İşte sirkadiyen beslenmeye göre bir günlük beslenme süreci:
Sabah:
Sirkadiyen ritim, sabah saatlerinde organizmayı uyandırıp adrenalin ve tiroid hormonlarını salgılıyor. Bu saatlerde metabolizma günün geri kalanına göre çok daha hızlı çalışıyor. Dolayısıyla gün içerisinde yiyeceğiniz kalorisi yüksek yiyecekleri sabah saatlerinde tüketebilir, vücudunuzun bunları enerjiye dönüştürmesini sağlayabilirsiniz.
Öğle:
Öğle saatlerinde artık vücudu tok tutacak ve metabolizmanın giderek yavaşladığı akşam saatlerinde açlığı çok fazla hissetmeyecek yiyeceklerin yenilmesi tavsiye ediliyor. Kalorisi sabah saatlerinde olduğu kadar yüksek olmayan ama enerji verecek düzeyde olan yiyecekleri seçmeniz gerekiyor.
Akşam:
Vücut akşam saatlerinde yağ depoluyor. Dolayısıyla sebze, salata gibi yiyecekler akşam için çok daha uygun. Akşam yemeğinden sonra vücudunuz sirkadiyen ritim dolayısıyla kendini yenilemek için kapatmaya hazırlanıyor. Dolayısıyla metabolizma iyice yavaşlıyor. Gece boyunca dinlenen, kendini onaran vücudunuzu korumak için gece yemek yememeniz tavsiye ediliyor.
Vücudunuzu doğrudan etkileyen sirkadiyen ritim ve bu ritme uygun şekilde beslenmeyi prensip alan sirkadiyen beslenme hakkında detaylı bilgi almak için Ayşegül Çoruhlu’nun Sirkadiyen Beslenme isimli kitabını okuyabilirsiniz.