Nakil sözcüğünden türetilmiş olan ‘gayrimenkul’, Arapça dilinden Türkçe diline geçmiş bir kelimedir. Konut, tarla gibi taşınması mümkün olmayan şeyler için kullanılır. Gayrimenkul, ekonomi alanında da çok fazla kullanılan bir kelimedir.
Gayrimenkul hukuku, eşya hukukunun oldukça önemli bir parçasıdır. Eşya hukukuna bağlı olarak ortaya çıkan uyuşmazlık ve anlaşmazlıkların büyük bir çoğunluğunu kapsar. Anormal ya da istisna olarak kabul edilen durumlarda ayrıntı bulunduran gayrimenkul hukuku, yalnızca tek bir dava içerisinde farklı ve çeşitli hukuk dallarıyla bağlantı kurmuş durumdadır. Bu nedenle de gayrimenkul hukuku olabildiğince zor ve karışık bir hukuk davası olarak görülür.
Gayrimenkul Hukuku Davaları Nelerdir ?
Gayrimenkul hukuku bireyler ya da kurumlar arasındaki taşınması mümkün olmayan arazi, arsa, konut, apartman, daire gibi mevzuatları kendine konu edinen bir hukuk dalıdır. Taşınmazdan kasıt ise genelde mülklerdir.
Gayrimenkul hukukundaki davalar şöyle sıralanabilir;
- Tapu ve tescil davaları
- İstihkak davaları
- Kira bedeli belirlenmesi davaları
- Kira bedeli tescilini kamulaştırma davaları
- İzale-i Şuyu davaları
Bu dava türlerini gayrimenkul hukuku ile, dava yoluyla çözüme kavuşturmak mümkündür. Miras, pay edinme gibi konularla da gündemi meşgul eden bir hukuk veya dava şeklidir. Dava süreçlerinde ise çok farklı kanunlar veya kanun dallarına atıfta bulunulması gayrimenkul hukukundaki davaları biraz daha farklı kılar.
Gayrimenkul Hukuku Davaları
Gayrimenkul hukuku davaları 5 ana grupta incelenir. Gayrimenkul hukuku davaları hakkında detaylar hukuk konusu veya dava konusu olduğu 5 grupta da farklıdır.
Tapu Davaları
Tapu tescili veya tapu iptali gibi dava türlerini konu alan tapu davalarında hukuka aykırı olan bir düzenleme türü varsa onun hakkında mağduriyetlerin ortadan kalkması için oluşturulan dava çeşididir. Mağduriyet konulu olup, mağduriyetlerin ortadan kaldırılması amaçlanır. Bir mağduriyet söz konusu ise, taşınmaz mülkün olduğu yerdeki mahkemelere başvurmak, hatta bir avukat desteğiyle dava açmak uygun olacaktır.
İstihkak Davaları
Bu davaların konusu yine taşınmazlardır. Taşınmazın, diğer kişiler tarafından haksız yere işgal edilmesi ve bu mağduriyetin ortadan kaldırılması için açılan davalardır. Zaman aşımı gibi bir durumun söz konusu olmadığı bu tür istihkak davalarında zilyetsizliği haksız olarak işgal edilen kişilerin başvurup açmış oldukları bir dava çeşididir.
Kamulaştırma Davaları
Gayrimenkullerin bedellerini ödeme koşulu ile kamu yararı göz önünde bulundurularak yapılan kamulaştırma işlemlerinde gerçekleşen anlaşmazlık veya itirazların çözümü için açılan davalardır. Bu tür davaların konusu ise genellikle arazi ve arsalardır. Kamu yararı gözetilerek yapılan kamulaştırma işlemleri, acil kamulaştırma, trampa yoluyla kamulaştırma ve kısmi kamulaştırma konularını kapsamaktadır.
Kira Davaları
Gayrimenkul hukuku konusu ile ilgili kira davaları da olabildiğince detaylı, geniş ve açıklama gerektiren bir dava türüdür. Kiracı veya konutunu kiraya vermiş olan mal sahibi tarafından bu dava açılabilir. Genellikle kira bedeli veya tahliyeden kaynaklı oluşan anlaşmazlık ve uyuşmazlıklar kira davasının ana konusunu oluşturur.
Kira bedeli davaları da taraflar arasında kiraya konu olan gayrimenkulün kira bedelinin belirlenmesi amacıyla açılan bir dava şeklidir. Kiraya ait olan kira sözleşmesinde belirlenen kira artış ya da kiraya zam oranlarına uyulmaması ve kiraya verilmiş olan gayrimenkulün kiracısının da mağdur edilmesinden dolayı açılan dava çeşididir. Bu davalarda taraflardan biri resmi kuruma müracaat ederek dava işlemlerini başlatabilir.
İzale-i Şuyu Davaları
İki ya da daha fazla ortağı bulunan mülkte ortaklığı bitirmek amacıyla açılmış dava türüdür. Bu tür davalarda gayrimenkulün bulunduğu yerdeki kurum ve kuruluşlara müracaat edilmesi gerekir.
Genellikle uzun süreli olan bu davalar;
- Satış yoluyla ortaklığa son verilmesi,
- Taksim edilme sureti ile ortaklığın bitirilmesi hususlarını kapsar.
Gayrimenkul hukuku ile ilgili bu davaların asıl amacı, anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaktır. Bu dava türleri Gayrimenkul Hukuku’na bağlıdır.