SIĞINMACI TALEPLERİNDEKİ ARTIŞ ENDİŞE YARATIYOR
AB üyesi 6 ülke, 26 Ekim 2012 tarihinde Lüksemburg’da gerçekleşecek AB İçişleri Konseyi toplantısı öncesinde, özellikle Balkan ülkelerinden AB üye ülkelerine yapılan sığınma başvurularına ilişkin endişeleri içeren bir mektubu Avrupa Komisyonu’na iletti. Söz konusu mektupta, Balkan ülkelerinden AB üye ülkelerine yapılan sığınma başvurularında son dönemdeki hızlı artıştan duyulan rahatsızlık dile getiriliyor ve başta Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu olmak üzere, ilgili kurumlardan söz konusu ülkeler ile AB arasında uygulanan vize muafiyet programlarının acil şekilde askıya alınması talep ediliyor.
Fransa, İsveç, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg İçişleri Bakanları adına, Almanya İçişleri Bakanı Hans-Peter Friedrich tarafından kaleme alınan ve imzalanan mektupta, söz konusu ülkelerin uzun yıllar boyunca, uluslararası koruma konusunda oldukça duyarlı ülkeler olduğunun altı çizilirken, son aylarda özellikle Balkan ülkelerinden yapılan sığınmacı başvuru sayısındaki artışa dikkat çekiliyor. Söz konusu başvuruların “endişe verici” boyutlara ulaştığı uyarısının yapıldığı mektupta, mevcut sistemin halihazırda önemli ölçüde yük altında olduğu ve bu ülkelerin gelen başvuruları karşılayacak kapasiteye sahip olmadığı ifade ediliyor. Mektupta bu ülkeler ile var olan vize muafiyet programlarının askıya alınması talep ediliyor.
Balkan ülkeleri arasında özellikle Sırbistan ve Makedonya’dan gelen sığınma talepleri ön plana çıkıyor. 12 Ekim 2012 tarihinde Reuters’de yayımlanan bir habere göre Almanya İçişleri Bakanı Hans-Peter Friedrich, bu iki ülke ile olan mevcut vize muafiyet programlarının acilen sonlandırılmasını talep etti. Habere göre son bir ayda Sırbistan ve Makedonya’dan Almanya’ya yapılan sığınma talepleri, tüm taleplerin neredeyse üçte birine ulaşmış durumda. Eylül ayında Sırbistan’dan yapılan başvurular üç katına çıkarken; Makedonya’dan yapılan başvurular ise yüzde 70 artmış durumda. Habere göre gelen başvuruların çoğu da sahte.
Aslında Belçika, Lüksemburg, Fransa ve Almanya, Mayıs 2011 tarihinde Avrupa Komisyonu’na başvurmuş ve özellikle Sırbistan, Makedonya, Bosna-Hersek, Arnavutluk ve Karadağ ile olan vize muafiyet programlarının bir an önce askıya alınmasına yönelik bir teklif sunmuştu. 2009 ve 2010 yılları arasında müzakereleri tamamlanan ve uygulamaya geçen söz konusu programlar, 2001 tarihli ve 539 Sayılı Tüzük çerçevesinde ele alınıyor. Söz konusu Yönetmelik, sığınmacı başvuru sayısında ciddi bir değişiklik olması durumunda üye ülkeye, programı değerlendirme ve gerekirse askıya alma imkanı tanıyor. Belçika, Lüksemburg, Fransa ve Almanya tarafından verilen teklif halen Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nde tartışılırken, söz konusu mektupta Almanya İçişleri Bakanı Hans-Peter Friedrich, bu konuda yıl sonuna kadar bir mutabakata varılması gerektiğinin de altını çiziyor. AB İçişleri Bakanları ayrıca Avrupa Komisyonu’ndan söz konusu ülkelerin hükümetleri ile sığınmacı taleplerinin Frontex ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde düzenlenmesi ve kontrol altına alınması konusunda yardım talep ediyorlar.
26 Ekim 2012 tarihinde Lüksemburg’da gerçekleştirilecek AB İçişleri Konseyi toplantısında AB üye ülke İçişleri Bakanları, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve 28 Ağustos 2012 tarihinde yayımlanan, Batı Balkan ülkeleri ile olan vize serbestliği mekanizmalarının ele alındığı raporu değerlendirecek.