- Elif
- 6 ay önce
- 0 Yorum
- 430 Görüntülenme
- 0 Beğeni
Bitcoin nedir nasıl alınır satılır?
Bitcoin nedir nasıl alınır satılır?
Değeri muazzam şekilde yükselen Bitcoin, bir balon mu yoksa geleceğin para birimi mi? Bitcoin çılgınlığı dur durak bilmeden devam ediyor. Aralık 2017’de, bir Bitcoin 16 bin 473 dolar değerinden işlem görüyordu. Tam tamına bir ay önce, yani Kasım 2017’de ise bir Bitcoin 6 bin 633 dolar seviyesindeydi. Değerini bir ay içerisinde 10 bin dolar artıran bir şifreli paradan bahsediyoruz. Elbette, bu muazzam artış küçükten büyüğe tüm yatırımcıların aklını başından alıyor. Bitcoin’in dudak uçuklatan yükseliş grafiğiyle beraber, finansal okur-yazarlığı olmayan ya da daha önce hiçbir yatırım aracını kullanmamış küçük yatırımcının bile yastık altındaki parasını Bitcoin’e yatırdığını söylemek mümkün. Peki, kimsenin görmediği, elle tutmadığı, yani fiziksel hiçbir geçerliliği olmayan bu dijital/kripto paraya yatırımcılar gönül rahatlığıyla güvenebilir mi?
Bitcoin ve türevi kripto paralar, Blockchain adındaki dijital defterde işlem görüyor. Bu defterin herkese açık ve şefaf bir yapısı var. İşlemleri kontrol eden ya da denetleyen tek bir merkez yok; herkes birbirini izleyebiliyor, her işlem şefalık içerisinde gerçekleşiyor. Peki Bitcoin nedir kısaca nasıl alınıp satılır?
Bitcoin nasıl yapılır?
Birbirine bağlanmış yapılar sayesinde sistemin tek başına çökertilmesine imkan yok. Kayıtlar birden fazla yerde tutuluyor. Kayıt yerlerinden birisi kaybolsa bile bilgiler, ağda bulunan diğer kayıt yerlerinde saklanmaya devam ediyor. Bilgilerin kaydedildiği yerler, özel bir şifreleme ile kendinden gelen bir önceki ve sonraki ‘block’ ile ilişki içinde bulunuyor. Bu durumda zinciri oluşturan halkalardan birisinde bilgi değiştirildiğinde, bu bilgi kendinden önceki kayıtlarla uyumsuz hale geliyor. Bir kaydın değiştirilebilmesi için zinciri oluşturan halkalardan birkaçında değişikliğin onaylanması gerekiyor. Bir yerden çıkan bilgi, karşı tarafa ulaşana ve kodlar eşleşip bu bilgi açığa çıkana kadar kimse tarafından erişilemiyor, yönetilemiyor veya yönlendirilemiyor. Örneğin, hesaptan hesaba “eski usul” yapılan para transferlerinde (EFT) işlem, hesap sahibinin bankasından Merkez Bankası’na, oradan ise paranın yollandığı diğer hesaba gidiyor. Blockchain’de ise bu süreç arada hiçbir kurum ya da merci olmadan bu zincirleme yapı üzerinden hızlı bir şekilde gerçekleşiyor.
Fakat Bitcoin ve diğer kripto paralarla yapılan işlemlerde işlemi kimin kimle yaptığı belirsizliğini koruyor. Örneğin, para yollaması gereken kişi açtığı bir cüzdandan bir başka cüzdan sahibine para yolladığında, bütün işlemler şifrelenmiş dosyalar aracılığıyla yapılıyor. Dolayısıyla kimin kime para yolladığı ya da kimin kimden para aldığı belli olmuyor.
Bitcoin ve türevi kripto paralar henüz herhangi bir yasal çerçeveye oturtulmuş değil. Arada hiçbir devlet ya da özel sektörü temsilen bir finans kurumu yok. Bir denetim sırasında denetçi, bankadan işlemi kimin yaptığını öğrenebiliyor.
Bitcoin ve diğer kripto paralarla yapılan işlemlerde ise kimin yaptığını sorup öğrenebileceği bir yer ya da bir makam bulunmuyor. Kimlik bilgilerinin gizliliği ve bir otoritenin olmaması, sistemi farklı amaçlar için kullanmaya da açık hale getirebiliyor.
Bu durum, Bitcoin alım satımında manipülasyona fazlasıyla olanak tanıyor. Üstelik yatırımcının karşılaştığı olası bir olumsuzluk durumunda gidecek hiçbir yeri yok. Bu, nakit parayla dolu kabarık bir cüzdanı suya düşürmeye benziyor. Dolayısıyla her ne kadar küçük ya da büyük yatırımcı için olağanüstü cazibeli bir yatırım aracı olsa da Bitcoin’e güvenilmemesi gerektiğini söyleyen azımsanmayacak bir çoğunluk var.