

Köktencilik (Radikalizm) Nedir?
Siyasal ilkelerin kökten değiştirilmesini öneren öğreti. İngiliz
düşünürleri Bentham, James Mill ve John Stuart Mill üçlüsünün, bütünüyle
temel siyasal ilkelerin değişikliğini öngören, düşünsel yaşamın çeşitli
alanlarında ileri sürdükleri kökten değişiklik öğretisine felsefesel
köktencilik denir.
Bu öğretinin temel düşüncesi bireycilik'tir. Ekonomik, töresel, siyasal
bütün alanlarda bireye tam ve koşulsuz bir özgürlük tanınmasını
Öngörürler. Bu üçlü düşünürlerin başkanı Bentham'dır. Her üçü de,
sonunda pragmacılığı doğuran, yararcılık öğretisini savunmuşlardır. Buna
törebilimsel yararcılık diyorlardı. Ruhbilimlerinde çağrışımcı'ydılar.
Siyasada seçimle iş başına gelen hükümetin ve milletvekillerinin tam
yetkili ve devlette en büyük güç kılınmasını istiyorlardı.
En üstün iyiliği ve mutluluğu yararlı olan'da buluyorlardı. İnsan usunun
gerçek ve tek ölçüt kılınmasını savundular. Koyu liberal olmalarına
rağmen eşitçiydiler, bu bakımdan bilmeyerek toplumculuğa yol
hazırladıkları kimi yazarlarca örneğin Bertrand Russell ileri sürülür.
Bu düşünürlerin dağınık ve metafizik yapılı düşüncelerinin bilimsel
toplumculukla en küçük bir ilgisi olmamakla beraber köktencilik gene de
en iyi dilegelişini Marx'da bulmuştur.
Marx, Hegel'in Hukuk Felsefesinin Eleştirisine Katkı'sında söyle der:
"Radikal olmak işi kökünden almaktır ve kök de insan için insanın
kendisidir". Siyasal açıdan XIX. yüzyılın başlarında İngiliz liberal
partisinin demokratik reformlar isteyen üyeleriyle 1876 anayasasının
ilanından sonra Cumhuriyetçi partinin oportünistler adıyla anılan ılımlı
üyelerine karşı bulunan ve köklü değişiklikler isteyen üyelerine
radikaller adı verilmiştir.
Daha sonra hemen bütün dünyada düzen değişikliği isteğinde birleşen
gruplar ve partiler, birbirlerine karşıt durumda bulunmalarına rağmen,
bu adla anılmışlar ve solda düşman olmaz sloganını benimsemişlerdir.
Bunun yanı sıra sağ radikalizm de oluşmuş ve Alman ırkçılığından
Amerikan McCarthy'ciliğine kadar birçok çağdışı ve gerici akımlar
radikal adıyla anılmışlardır.
Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf
"Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş
Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü"
Orhan Hançerlioğlu