Değişen Algı: Ön Lisans
Ön lisans, üniversitelerin meslek yüksek okullarında verilen 2 yıl süreli bir eğitimdir. Ortaöğretime dayalı dört yarıyılı kapsar ve ara insan gücü yetiştirmeyi amaçlar.
TYT’ de 150 ve üzeri puan alan öğrenciler ön lisans bölümlerini tercih edebileceklerdir.
TYT’ de 2018 yılında yapılan değişiklikler ile birlikte altı olan puan türü tek puan türüne düşürülmüştür. Bu puan türünde derslerin ağırlıkları şu şekildedir.
Matematik % 33
Türkçe % 33
Sosyal bilimler % 17
Fen bilimleri % 17
Buna göre TYT sınavında en avantajlı kesimin eşit ağırlık alanında öğrenim gören öğrencilerin olduğu görülmektedir.
Ön lisans bölümlerinin tercih edilirliği son yıllara kadar çok düşüktü. Genel algı bu bölümlerin işe yarar olmadığı ve bu bölümlere giden öğrencilerin başarısız olduğu yönündeydi. Başarılı öğrenciler lisans bölümlerine gitmeliydi. Bu da bir kısır döngü yaratarak ön lisans bölümlerinin puanlarının giderek düşmesine ve olumsuz algının güçlenmesine hizmet ediyordu.
2000’li yıllardan itibaren değişen ekonomik, teknolojik ve sosyokültürel koşulların etkisiyle meslekler değişime uğrayarak dallanmaya başlamıştır. Bu dallanmanın etkisi ve üretimin artması nedeniyle ülkemizde ara eleman ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Buna rağmen ülkemizde katsayı problemi ve olumsuz algısı nedeniyle meslek liselerinin işlevsiz hale gelmesi, ön lisans bölümlerine yönelik düşük talep ve yeterliliği düşük öğrenci profilinin baskın çıkmasıyla ara elaman ihtiyacı karşılanamamıştı.
Son yıllarda ise meslek liselerindeki kısmi gelişmeye ek olarak sayısı artan vakıf üniversitelerinde özellikle sağlık ve teknik alanlarındaki ön lisans bölümleriyle başlayan ve diğer alanlarda da etkisi görülen yukarı yönlü bir ivme vardır. Artık ön lisans bölümlerine talep artmakta, bu bölümlerin puanları yükselmekte ve özellikle teşvik edilmektedir.
Tüm bunlara rağmen hala ön lisans bölümlerine karşı olumsuz kalıp yargılar varlığını korumaktadır. Burada mesleki rehberlik faaliyetleri kapsamında okul psikolojik danışmanlarının önemi ortaya çıkmaktadır. Öğrenci ve velilere tercih dönemlerinde doğru bilgilendirme ve uygun yönlendirmenin yapılması okul psikolojik danışmanlarının yetki ve sorumluluk alanındadır.
M*** T***
Psikolojik Danışman – Rehber Öğretmen
Ali Yakup Cenkçiler Anadolu İmam Hatip Lisesi / Pendik