Ülkemizde bankacılık sisteminde son dönemde oldukça ilgi gören katılım bankası hakkında birçok insan bilgi sahibi değildir. Ancak çağın getirdiklerine bakıldığında katılım bankası sayısı giderek artmakta ve bu alanda her geçen gün bankalar yeni şubeler açmaktadırlar. Bu nedenle etrafımızı çevreleyen katılım bankaları hakkında bilgi sahibi olmak gerekmektedir. Katılım bankası, bankacılık işlemlerinin faizsiz bankacılık ilkesi ile gerçekleştirildiği sisteme verilen isimdir.
Bu sistemde faiz yer almamaktadır. Faiz yerine kar payı adı verilen bir olgu vardır. Katılım bankaları karlarını kar zarar ortaklığı adı altında toplamaktadır. Fon dağıtımı ise çeşitli yollardan yapılmaktadır. Finansal kiralama, ortaklık gibi yöntemler bunlardan bazılarıdır. Bu yollarla elde edilen karın tümü kullanıcıya kalmamaktadır. Banka ile kullanıcı arasında oran paylaşımı söz konusudur. Yani elde edilen kar payının yüzde yirmilik kısmı bankaya, yüzde seksenlik kısmı ise hesap sahibine dağıtılmaktadır.
Ülkemizdeki Katılım Bankaları Hakkında
Günümüzde bilinen dört tane katılım bankası bulunmaktadır. Bunlar Bank Asya, Kuveyt Türk, Albaraka Türk ve Türkiye Finans olarak bilinmektedir. Fakat son dönemde bu banka sayısında artış olmuş ve Ziraat Bankası da katılım bankası açmaktadır. Bunun haricinde Halk bank ve Vakıfbank’ın da katılım bankası açacağı yönünde bilgiler bulunmaktadır. Buradan da anlaşılacağı gibi katılım bankacılığı ülkemizde giderek gelişen bir yol izlemektedir. Bu katılım bankalarının ortak özelliği nakit kredi vermemektir. Bunun haricinde diğer tüm bankacılık işlemlerini yerine getirirler.
Katilim Bankacılığı Ne Zaman Ortaya Çıkmıştır?
Katılım bankacılığı hem ülkemizde hem de dünya üzerinde gelişme göstermiştir. Ülkemizdeki ilk örneği 1985 yılına aittir. Dünya ekonomisinde ise 1970li yıllardan itibaren konuşulmaya başlanmıştır. Sisteme sahip ilk ülke İngiltere olmuştur. Ancak halk arasında Araplara ait olduğu yönünde bir inanış bulunmaktadır, bu pek doğru olmayan bir düşüncedir. İngiltere’den sonra yavaş yavaş diğer ülkelere doğru yayılmaya başlamıştır. Danimarka, İsveç, Suriye, Lüksemburg, Irak, İngiltere gibi ülkelerde faizsiz sistemin örneklerine rastlamak mümkündür.
Faizle Kar Payının Farkı Nedir?
Belli bir vade sonrası paraya eklenen getiri faiz olarak adlandırılmaktadır. Kar payı ile faiz bu yönden farklılık göstermektedirler. Kar payından vade sonunda ne kadar kazanılacağı önceden belli değildir. Vade bitiminde elde edilen tutar üzerinden kar dağıtımı yapılır. Hatta bazen zarar durumu dahi ortaya çıkabilir, sürekli kar elde edilecek diye bir kural yoktur. Ancak zarar oluştuğu durum bu güne kadar çok görülmemiştir.