... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Güler Küçükturan"— Sunum transkripti:
1 Prof. Dr. Güler Küçükturan KALITIMveDÖLLENMEProf. Dr. Güler Küçükturan
2 Kalıtım döllenme ile gerçekleşir Dişi üreme hücresi ovum ile erkek üreme hücresi spermin belirli dönemlerde birleşmesiKALITIMCanlıların özelliklerinin sonraki nesillere aktarılmasıKalıtım döllenme ile gerçekleşir
3 Menstrual siklus ne demektir? Hormonların etkisi ile üreme organlarının heraygeçirdiği değişikliklerdir. Bu değişikliklergebelikle veya menstrual kanamayla sonlanır.Menstrual siklus ortalama 28 gün sürer.
4 1. gün; menstrual kanamanın başladığı gün siklusun 1 1. gün; menstrual kanamanın başladığı gün siklusun 1. günü olarak kabul edilir gün;rahmin iç tabakası dökülür ve kanama giderek azalır. 6. gün;kanamanın bittiği bugün yumurtalıklarda folikül adı verilen kesecikler içinde yumurta gelişmeye başlar ve rahmin endometrium adı verilen iç tabakası giderek kalınlaşır gün; yumurtayı içinde bulunduran kesecikler büyür ve östrojen üretimi devam eder gün; bu günlerde ovulasyon (yumurtlama) gerçekleşir. Bu dönemde cinsel ilişkide bulunulursa gebelik gerçekleşebilir. Ovulasyon sırasında kasık ağrısı ve hafif bir kanama görülebilir, bu günlerde vücut ısısı artar gün;yumurtalıklardan salınan yumurta tüpler aracılığı ile rahme gelir. Bu arada östrojen düzeyi düşer ve yumurtalıklardan progesteron adı verilen hormon salınmaya başlar gün; rahim gebeliğe hazırdır. Premenstrual sendroma ait yakınmalar bu dönemde başlar gün; endometriumdaki bezler büyür ve kan damarları artar.
5 28 günlük bir mensturasyon döngüsünde regl kanamasından sonra yaklaşık 14. günde oluşan yumurtlama sonrası serbestkalan yumurta hücresi Fallop tüpünün saçakları tarafından içerialınır ve tüpün iç yapısında bulunan tüycükler yardımıyla rahimiç tabakasına doğru ilerletilir.
6 SPERM OVUMYumurta hücresi ve sperm hücresi her biri 23 sayıda kromozom içeren yapılardır.Döllenme sonunda iki hücrenin kromozomlarının birleşmesiyle 46 adet kromozom içeren bir hücre oluşmaktadır.
7 Vücut ve Üreme Hücrelerinde Kromozom sayısı Vücut Hücrelerinde Kromozom sayısı= 44(Vücut Kromozomu) + 2( Cinsiyet Kromozomu)Vücut Hücrelerinde Kromozom sayısı= 44 + XX veya XY olabilir Vücut Hücrelerinde Dişilerin Kromozom sayısı= 44 + XX Bu kromozom "X" kromozomu olarak bilinir.Erkekler ise bir tane "X" kromozomu bir tane de, gerek yapı gerekse işlev bakımından farklı olan ve "X" kromozomundan daha küçük olan-bir "Y" kromozomu taşırlar.Vücut Hücrelerinde Erkeklerin Kromozom sayısı= 44 + XY
10 Döllenme ile birliktebebeğin göz rengi, kangrubu, muhtemel erişkinlikboyu, davranışsal özellikler,bedensel özelikler gibi çoksayıdaki özellikleri (hemannesine hem de babasınabenzeyen) belirlenmiş olur.
11 Hangi özelliğin kime benzeyeceğinin belirleyicisi hangi genin "baskın" (dominant) olduğudur.. Bir canlının sahip olduğu genler topluluğuna genotip adı verilir. Genotipte anneden ve babadan gelen tüm dominant ve resesif genler mevcuttur.Dıştan gözlenen özelliklerimiz genotipteki dominant genin, yada iki resesif genin ortaya çıkardığı fenotip özelliklerimizdir.
12 İNSANDA KALITSAL OLAN BAZI ÖZELLİKLER Baskın ÖzelliklerÇekinik ÖzelliklerSaç, Deri, Tırnak, Diş ÖzellikleriKoyu renk saçAçık renk saçKıvırcık saçDüz saçSık vücut kıllılığıSeyrek vücut kıllılığıBeyaz perçemDoğal rengiBalık pullulukNormal deriDiş minesi eksikliğiNormal diş minesiGöz ÖzellikleriKoyu renk gözAçık renk gözYüz ÖzellikleriAyrık kulak memesiYapışık kulak memesiKalın dudaklılıkİnce dudaklıkUzun kirpikKısa kirpikDolaşım ve Solunum SistemiNormal kan pıhtılaşmasıKanın pıhtılaşmaması (Hemofili)
14 Döllenme falloptüplerinde gerçekleşirve döllenen hücre biryandan çoğalmaya öteyandan Fallop tüpüiçinde ilerlemeye başlar.Hücre çoğalması ikiyekatlanarak devam eder
15 Rahim iç tabakasınagelindiğinde canlıartık büyümüş veBlastosist adı veilenbir "hücreler yığını“haline gelmiştir.
16 Gebelik ne zaman başlar? Döllenen yumurtadaki hücreler birYandan bölünerek çoğalırken diğeryandan rahime (uterus)doğruyolculuğunu sürdürür. Yaklaşık 6. günuterus içine gelir ve rahim iç zarına(endometriyum) yapışır ve burayayerleşerek gelişmeye başlar.
17 İmplantasyon bölgesinde bebeği besleyecek olan ve plasenta adı verilen yapınıntemelleri atılır. Bu sırada anne, ile bebekarasındaki ilişkiyi sağlayan diğer yapılarolan Umblikal kordon, Amnion kesesi vesıvısı, embiryonik disk de gelişmektedir.Embiryonik diskten vücut yapılarınıoluşturacak olan tabakalar oluşmaktadır.
18 Bu tabakalar, endoderm (iç tabaka), ektoderm (dış tabaka) ve iki tabakanın arasında oluşan mezoderm (orta tabaka) dır.
19 Ektoderm’den; santral sinir sistemi, saç, tırnak,hipofiz, hafıza hücrelerioluşur.
20 Mezoderm’den;kemik,kıkırdak,kas,kan Kalp damar,yumurtalıklar,böbrek,dalakoluşur.
21 Endoderm’den karaciğer,pankreas, mesane, solunum ve sindirim sistemleri oluşur.