Einstein’ın genel görelilik denklemlerine göre kütleçekimi aynı zamanda itici de olabiliyor. Enerjinin çekici mi yoksa itici yönde mi etki yapacağını belirleyen faktör, basıncı. Işınım ya da sıradan maddede olduğu gibi bu basınç sıfır ya da pozitif olursa, kütleçekim, çekici etki yapar. Eğer basınç negatifse, kütleçekim iticidir.
Işınım – Sıradan Madde — Düşük N. Basınç — Yüksek N. Basınç
Bir enerji topağının çekici mi yoksa itici mi olacağını basıncı belirler. Eğer basınç, ışınım ve sıradan madde için olduğu gibi 0 ya da pozitifse kütleçekim kuvveti çekicidir (resimde aşağı sarkmış çukurlar potansiyel enerji kuyularını temsil ediyor). Işınımın basıncı daha fazladır dolayısıyla kütlesi daha çekicidir. 5. kuvvet için basınç negatiftir . Basınç ve kütleçekim iticidir (çukurlar tepelere dönüşüyor).
Evrenin genişlemesinin hızlandığı yolunda inandırıcı işaretler ortaya çıkalı beri kozmologları meşgul eden sorun, bu itici enerjinin Einstein’ın önermiş olduğu kozmolojik sabit mi, yoksa daha sonra ortaya atılan ve “beşinci kuvvet”, “beşinci element” , ya da basitçe “karanlık enerji” diye adlandırılan akrabası mı?
Kavram, adını eski yunanda temel elementler olarak tanınan toprak, su, ateş ve havanın yanı sıra “Ay’ın ve gezegenleri taşıyan kürenin Dünya’nın üstüne çökmesini önleyen bir beşinci elementten esinlenmiş. Özelliği kozmolojik sabitin tersine, zaman ve yere göre değerinin değişebilmesi. Kozmolojik sabitse değişmez olduğu için şişme kuramıyla uyumlu değil. Çünkü başlangıçta da pozitif bir değer taşıdığı için madde yoğun olan ve Ω değeri şişme sürecince sabit 1’e doğru itilen evren düşüncesiyle uyum içinde değil. Oysa beşinci kuvvet, kuramcılarına göre başlangıçta kendini gizliyor ve ancak madde evrende egemenliğini yitirdiğinde devreye giriyor. Boşluk enerjilerinden hangisinin geçerli olduğunu, ileride yapılacak daha duyarlı gözlemler ve daha ileri kuramsal çalışmalar ortaya koyacak. Bu noktada kesin olan flu.
Evren, Ω değeri 1’in üzerinde olmadığına göre madde yoğun değil. Dolayısıyla kendi üzerine çökmeyecek. Yani birbirinden uzaklaşan gökadalar, kütleçekimin üstün gelmesiyle giderek hızlanan bir biçimde yeniden birbirlerine yaklaşıp sonunda üst üste yığılarak, Büyük Patlama öncesindeki gibi sonsuz yoğunlukta ve sıcaklıkta bir “tekillik” içinde son bulmayacaklar. Özetle evrenimizin sonu ateş değil. Ama biliyoruz ki Dünyamızın sonu ateş. Bugün 4.5 milyar yıllık yaşıyla ömrünü yarılamış olan Güneş, birkaç milyar yıl sonra giderek şişerek bir kırmızı dev haline gelecek ve Mars’a kadar olan gezegenleri (Dünya dahil) içine alıp buharlaştıracak. Gerçi Frank Drake’in ünlü matematik formülüne göre insanlığın bırakın milyarlarca yılı, milyonlarca yıl bile varlığını sürdürmesi bir mucize. Evrende akıllı varlıkların ortaya çıkması olasılığını matematiksel parametrelerle belirlemeye çalışan Drake, insanlığın yaklaşık 10 000 yıl içinde kendi kendisini yok edeceği görüşünü savunuyor. O zamana kadar torunlarmızı uzayın derinliklerine gönderebilirsek ne âlâ.
Diyelim bu işi başardık, ve kardeş gezegenlerimizin insanlı keşfiyle başlayan uzay serüvenimiz, torunlarımızın giderek başka yıldızların çevresindekigezegenlere ulaşmalarıyla noktalandı. (Drake’in hesabına bakacak olursakastronot torunlar yoldayken Dünya’daki uygarlığımız son bulmuş olacak;çünkü bugünün teknolojisiyle , yaklaşık en yakın yıldız olan Alfa Centauri’yebile yolculuk 30-40 bin yıl alır). Varsayalım tüm güçlüklere karşın astronot torunlarımız uzaya yayılmaya başladı ve Güneş yok olduktan sonra daonlarla devam eden soyumuz başka yaşam sığınaklarında gelişmeye çoğalmaya devam etti. Evren bir ateş topu haline gelmeyeceği için bu şanslı torunlar ne görecek? Güneş’in yaklaşık beş milyar yıl sonra yakıtını tümüyle tüketip öleceğini görmüştük. Ancak evrendeki yıldızların büyük çoğunluğu Güneş’ten daha küçük olduklarından ömürleri de daha uzun. Güneş’ten 10 kat daha küçük olan bir yıldızın ömrü 10 trilyon yıl kadarolabiliyor. Ama sonunda gökadalarda yeni yıldızların doğmasına yol açan gaz rezervi tükenecek ve yıldızlar da teker teker sönecek. Sonra belki birkaç”kahverengi cüce” çarpışıp birleşerek sonunda bir yıldız olabilecek ve birkaç trilyon yıl da onlar saltanat sürecek. Evren yeniden karanlığa gömülecek. Sonra gökadaların dağılma süreci başlayacak. İçlerindeki ölü ya da canlı yıldızlar arasındaki kütleçekimsel etkileşim, bunları uzaya fırlatacak. Gökadaların bu şekilde yok olmasının 1019 yıl süreceği hesaplanıyor. Evren giderek küçülen gökadalarla, aralarındaki boşlukta dolaşan kovulmuş yıldızlarla dolacak. Küçülen gökadalarda kütleçekim dalgalar›, kalan yıldızların da merkezdeki karadeliğe çekip yutulmalarına yol açacak. Sonunda evrende olup bitenleri izleyecek torunlarımız, ya da varsa başka canlılar da kalmayacak. Çünkü yıldızların (ve çevrelerindeki olası gezegenlerin) tükendiği evrende yalnızca süperdev kütleli karadelikler vearalarında dolaşan birkaç ölü yıldız kalacak. Sonunda “Hawking radyasyonu süreciyle karadelikler de buharlaflacak. Ancak bunlar soğuk cisimler olduklarından, buharlaşma yavaş. Güneş kütlesinde bir kara deliğin tümüyle yok olması için 1065 yıl gerekiyor. Bir milyon Güneş kütlesindeki kara deliğinse buharlaşma süresi 1083 yıl. Milyarlarca Güneş kütlesindeki karadeliklerin buharlaşma süresi hesaplanmamış. Karadelikler de bitti , sıra geldi protonlara. Bu en kararlı parçacığın bozunmasının 10100 yıl olduğunu öne süren fizikçiler var. Eğer bir proton bozunuyorsa bu hepsinin de bozunacağı anlamına geldiğinden evrendeki tüm ölü yıldızlardaki protonlar da zaman içinde pozitron ve fotonlara dönüşecek. Sonunda evrende bir miktar pozitron, bir miktar elektron ve bir miktar da fotonkalacak. Evren çok genişlediği için pozitronlarla elektronlar kolay kolay buluşup birbirlerini yok edemeyecekler ve evrenimizden anı olarak , başka everenlerden gelebilecek ziyaretçileri karşılayacaklar. Gerçi insanlığın şanslı torunları, yaşayacak yer kalmayıncaya kadar giderek genişleyen donuklaşan ve karanlıklaşan bir evren gördüler, ama gene de şişme ve beşinci kuvvet kuramcılarına şükretmeliler. Çünkü başka bazı kuramlar evreni kendi üzerine sararken birazını üst üste koyuyor ve ortaya çıkan sonlu evrende gökadaların hatta kendi gökadanızın seraplarını görebiliyorsunuz. Düşünsenize, onca yıl yolculuk yaptıktan sonra yaklaştığınız gökadaya bir türlü varamıyor, yakıtınız tükendiğinde de gökadanın gerçeğinin evrenin öbür ucunda olduğunu anlıyorsunuz. Başka bazı senaryolar daha da radikal ve de torunlar için tehlikeli. 10 uzay ve 1 zaman boyutu üzerine kurulu sicim teorisinden esinlenmiş evren modelleri de var. Bunlar son derece küçük, görünmez boyutların doldurduğu bir “gövde” içinde yüzen ve yalnızca kütleçekim dışındaki temel doğa kuvvetlerinin üzerinde etkileştiği üç boyutlu zarlardan oluşan evrenleri de içeriyor. Kütleçekim, zardan, çok boyutlu gövdeye uzanıyor ve ancak o yeni boyutları hissedip onlarla etkileşebiliyor.
Gerçi bir cam üzerinde yaşamak fena olmayabilir ama sorun flu: başka bir cam yaklaşıp da size değdiğinde evreniniz patlıyor. Aslında evrenimize, pek iç açıcı olmasa da, mevcut gözlemlere d a y a n a r a k “tutucu” sayılabilecek bir kader çizdik. Öteki modeller, çok yabancı , çok uçuk geliyor. Evren deyince aklımızda hep küreler var. Simitler, ikki , üç delikli çöreklerin duvarı içinde biteviye gidip gelmek çok cazip gelmiyor. Hele dörtköşe cam biçiminde evren senaryoları estetik duygularımızı ayağa kaldırıyor. Ama unutmayalım ki, bir zamanların en “uçuk ” düşüncelerinden olan şişme kuramı, şimdilerin en başarılı kuramı mertebesine erişti. O halde hazırlıklı olalım: MAP ve ondan sonraki keşif araçlarımız, bizi yepyeni kaderlere taşıyacak sürprizler de sağlayabilir.
Ağustos 2001 Bilim ve Teknik.
Raşit Gürdilek
Kilise Üniversite İttifakı
Posted: 03/07/2010 in Sıradışı
0
Biyolog Stephen Jay Gould ‘un belirttiği üzere der arkeoloji tarihini yazan Paul Bahn , “Bilimin o kadar büyük kısmı hikayelere dayanıyor ki! Hikayeyi iyi bir anlamda kullanıyorum, ancak yine de hikaye işte.”
İnsanoğlunun evrimine dair geleneksel senaryoda av ateşi, mağara ateşi,karanlık mağara,ayinler,alet yapımı,yaşlanma, ölüm ve bunla ilgili hikayeler yer alır. Bu hikayelerin ne kadarı somut ne kadarı edebiyata dayandığı detaylı olarak incelendiğinde açık şekilde görülür. Bulunan birkaç somut veri sonrasında boşlukların tümü edebiyat eseridir.
İnsan buğday ekmeyi ve tohum ıslah etmeyi nasıl öğrendi ? gibi soruların cevabı tümüyle edebiyattır. Hikayeler bunlarlada bitmez , Evrenin ve güneş sisteminin nasıl oluştuğuna, yeryüzünde yaşamın nasıl başladığına dair sorularına da, yine küçücük verilerden hareket edilerek “ Bing Bang” benzeri hikayeler uydurulur , uydurmayada devam edecekler gibi gözüküyor. Bizler gündelik yaşamlarımızla uğraşırken önümüze doğru bilgi diye koyulan hikayelerin doğruluklarını belki hiçbir zaman öğrenemeyeceğiz.
Arkeoloji bilimi 20 yy başlarında heyecanlı ve idealist bir grup tarafından hızla yol alırken süreç içerisinde tamamen siyasallaşmış bir daldır. Arkeolojiye gönül veren insanlar önce akademik eğitime tabi tutulmakta daha sonrada bu çizgi doğrultusunda çalışmalarını sürdürmekte , çizgi dışı bulgu ve belge ile görüş açıklayan yeni kurulan dünya sistemde sansayyon yaratıcılığı sebebiyle Akademik Olimposu tarafından aforoz edilmektedir.
Bügün hükümetler arkeoloji bilimine insanoğlunun geçmişiyle ilgili sırları çözümleme olarak değil turizmi geliştirecek tarihi zenginlikleri derleyecek bir disiplin olarak bakarlar. Bunlardan en tipik olanı Mısır Arkeolojisidir. Her ne kadar dinsel ayrılıklar nedeniyle ülkeler birbirine düşman olsada geçmişi saklama konusunda ortak noktada birleşmektedirler. Mısır eski eserler dairesi başkanı Dr. Zahi Hawass ve kamuoyu önünde sürekli kavga etmiş oldukları batı üniversiteleri tarafından atanan ekürisi Arkeolog Mark Lehner egemen Judaize düşünce ve ortodoksin anlatımların haricinde her türlü söyleme hakaret gözüyle bakıp bu doğrultuda çalışan, bu doğrultuda faaliyet göstermeyen Arkeologların araştırma yapmasını bırakın bölgeye girişini bile yasaklayan bir zihniyettir.
Lehner – Hawass
Bu zihniyete göre Mısır için yeni Krallık döneminden başlayan bir Turistik imaj yarataratmak ve bunun merkezine Büyük Ramses figürü oturtmak, ortodoksin ejiptoloji anlayışına ters düşen her türlü iddiayı red ederek iddiaları susturmak için görev yaparlar.
1993 yılında Gizada bulunan Büyük Piramitin Kraliçe odasının güney kısmında bulunan odayı on yıl boyunca inatla açtırmayan bu ortodoksin zihniyet insanoğlundan saklamaya çalıştıkları gerçek bilgi bir gün açığa çıkacaktır. Bu odayı bulan Alma Mühendis Gantekbrink ‘de bu buluşundan dolayı mükafatlandırılmış Giza bölgesine girişi yasaklanmıştır. Hawass ve ekürisi Lehner’in ısrarlı tavırları Sfenks ‘in sanılandan çok daha eski olduğunu Jeolojik bulgularla kanıtlayan Dr. Robert Schoch ve araştırmacı John Anthoy West ‘i de istenmeyen adamlar listesine sokmuştur.
Yönetime geldiklerinden beri Hawass ve Lehner’in tek yaptığı Piramitlerin 4. Hanedan döneminde inşaa edilmiş birer Kral mezarı olduğunu kanıtlamak için çırpınmak olmuştur. National Geographic gibi Ortodoksin yayın kuruluşlarıda tek yönlü destekleri ile ; sözde piramit işcileri mezarları gibi yayınlarla yönetim politikalarını desteklemektedirler.
Ortodoksin Bilim ve dinlerin arka planda ki gizli işbirliği karşıt iki düşüncenin aynı merkezden çıkıp aynı yöne giden bir tren olduğu tüm bu yapılan kavgaların anlamsızlığı boyutunu bir kez daha düşündürür. Batı bilim ve araştırma merkezleri olan üniversitelerin birer kamu kuruluşu olması her ne kadar özerk kuruluşlar olduğu iddia edilirse edilsin İnanç dünyasına aykırı tez üretemez ve kurumsal açıklama yapamaz. Sebebi ise iki organizasyonunda düşünce kökenlerinin aynı olmasıdır.
Üniversite denen kurum bürokrasisi içerisinde ilerleyen bir bilim adamı sıra dışı konularda yapılan açıklama ve teorileri tekiyle cevap verip konuyu tümden red ederken inanç konusunda kuramsal bir açıklama asla yapmaz. Bilimsel titizlik ve kuşkuculuk sadece ve sadece yaratılan tarihi korumak içindir.