MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Anayasa Mahkemesi’nin Cumhurbaş-kanlığı hükümet sistemine göre yapılandırılması, yerine Divan-ı Âli kurulması önerisi hakkında eski Adalet Bakanı Prof. Dr. Hikmet Sami Türk, yazılı bir değerlendirme yaptı:
“Divan-ı Âli, 1876 tarihli Kanun-i Esasî ile 1924 tarihli Teşkilâtı Esasiye Kanunu uyarınca vekiller/bakanlar ve yüksek yargı organlarının başkan ve üyelerini yargılamak için gerektiğinde kurulan ve 1945’ta yapılan Anayasa Türkçeleştirmesiyle Yüce Divan olarak adlandırılan bir mahkeme idi. 1961 Anayasası’ndan itibaren Anayasa Mahkemesi’nin gerektiğinde Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapması kabul edildi. Yürürlükteki 1982 Anayasası’nın 148. maddesinin son olarak 16.4.2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun’la değişik I, VI ve VII. fıkralarına göre;
‘Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlardan uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruları karara bağlar. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. …
…
Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar.
Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları da görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanırlar.’
Anayasa’nın 146. maddesinin son olarak 16.4.2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun’la değişik I-III. fıkralarına göre ‘Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden kurulur.’ Üyeler, Anayasa’da gösterilen usule göre belirli niteliklere sahip adaylar arasından seçilirler. Türkiye Büyük Millet Meclisi üç, Cumhurbaşkanı ise dördü doğrudan olmak üzere oniki üye seçer.
Son şeklini zaten Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini getiren 16.4.2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun’la alan, Anayasa Mahkemesi’nin bağımsızlık ve tarafsızlığı açısından eleştiri konusu olan bu hükümlerden sisteme daha uygun ne olabilir? Anayasa Mahkemesi’nin tamamıyla kaldırılması mı? İstenilenin bu olduğu anlaşılıyor.
Öyle anlaşılıyor ki, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun Anayasa Mahkemesi Başkanını hedef alan konuşmasından sonra MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin bu çıkışı Yüksek Mahkeme’nin bazı bireysel başvurular hakkında verdiği kararlara tepki niteliğindedir. Anayasa’nın 148. maddesinin III-V. fıkralarında 12.9.2010 tarih ve 5982 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle kabul edilen bireysel başvuru, Anayasa ile güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlâli durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gitmeye gerek kalmadan konuyu Anayasa Mahkemesi önüne getirmek için açılmış bir hukuk yoludur. Yüksek Mahkeme, asıl görevi olan Anayasa’ya kanunların uygunluk denetimi yanında temel hak ve özgürlüklerin korunması bakımından da önemli kararlar vermiştir. Bazı kararları hatalı olabilir, eleştiri konusu olabilir. Bütün yargı organlarının kararları arasında hatalı olanlar vardır. Ancak her şeye rağmen Anayasa Mahkemesi, Türkiye’de hukuk devletinin, hukukun üstünlüğünün en önemli güvencelerinden biri, demokratik rejimin kurumsal sigortasıdır.”