Osman Tural İmam Hatip Ortaokulu Öğrencileri Mübadele Müzesini gezerek yetkililerden bilgiler aldılar. 31 Aralık 1923 ile Temmuz 1924 tarihleri arasında Samsun’a 44.255 göçmen getirilmiştir. Mübadillerin bir kısmı Alaçam, Tekkeköy, Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba, Terme ilçelerine yerleştirilirken bir bölümü de kara ve tren yolu ile Tokat, Amasya, Çorum, Sivas, Yozgat ve Niğde başta olmak üzere daha iç bölgelere taşınmış olduklarını görmekteyiz.
Müze Binası 19.yy’ın son çeyreğinde İptidai Mektebi olarak yapılmış, daha sonraki dönemlerde farklı işlevlerde yine kamu binası olarak hizmet vermiştir. Zemin üstü tek katlıdır. Kırma çatılı ve Marsilya kiremit örtülüdür.
Müze giriş kat: İdari bölüm, dokümantasyon, wc ve depo gibi bölümler den oluşmaktadır. Dokümantasyon bölümü mübadele ve ilçe tarihine ait yayınlar ve mübadele yıllarına ait fotoğraflardan oluşan fotoğraf albümlerinden oluşmaktadır.
İkinci kat: Eserlerin tefrişinin yapıldığı bölümdür. Tefriş bölümümüz Lozan Antlaşması’na 30 Ocak 1923 tarihinde konulan ek protokol ve Mustafa Kemal Atatürk’ün “ Mübadiller Kaybedilmiş Toprakların Aziz Hatıralarıdır “ sözü ile ziyaretçileri karşılamaktadır.