Örgütsel Güven
Güven kavramı; bir kişinin başka birinin ifadelerinden, davranış tarzından ve kararlarından emin olması ve buna göre davranışını sergilemesidir. Güven hem bireysel hem de örgütsel düzeyde oluşur; fakat bireye duyulan güven ve örgüte duyulan güven farklı kavramlardır.
Güven; diğerine açık olma arzusunu artırır, savunma yapma arzusunu azaltır. Güvenilir kişinin davranışı daha az kontrol edilir. Güven zamanla gelişir. Karşılıklı bağımlılık gerektirir. Güven, olumlu bir beklenti, arzu ve inancı içerir. İki veya daha fazla insanın etkileşimi ile şekillenir. Toplumlardaki güven kavramı, ülkeler arasındaki kültürel ve ahlaki farklılıklardan dolayı farklı anlamlara atfedilse de bazı benzerlikler taşır. Bu kavramlar: özgüven, yardımseverlik, uyum, dürüstlük, nezaket, açıklık, tutarlılık, bilgi sahibi olmak ve dedikodu yapmamaktır.
İnsanlar kültürlerden etkilendiği gibi insanların oluşturduğu örgüt kültürünün de etkisi altındadır. Örgüt kültürü en basit tanımıyla; örgüt içindeki yaşam tarzını ifade eder. Örgüt kültürü, kurum dışından bireylere yönelik değerlerin, inançların ve eğilimlerin ifadesidir.
İşletmenin üst yönetimi tarafından belirlenen politikaların örgüt kültürü üzerinde önemli bir etkisi olduğu bilinmektedir. Özellikle, insan kaynakları politikalarına dahil edilen faaliyetler, işletmelere duyulan güven algısı üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Performans değerlendirme, ödüllendirme, etkin denetim vb. İnsan kaynakları faaliyetlerinin güvene dayalı yönetim üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Güven kavramı özellikle örgütlenme açısından dikkate alındığında, örgütün güveni arasındaki en önemli ayrım, bireyin ve örgütün güvenidir. Bireylere duyulan güven, çalışanların örgütsel güveni artırmak için ihtiyaç duydukları bir güçtür. Bu nedenle, yöneticiler ve çalışanlar arasındaki etkileşimin bir sonucu olarak, işyerine güvenip güvenmeyeceğine karar verirler.
Bireylere duyulan güven kavramı ile hem çalışanların yöneticilere olan güvenleri hem de çalışanların birbirlerine olan güvenleri ifade edilmektedir. Yöneticiye güven, organizasyona duyulan güveni artırır. Buradaki önemli nokta, yöneticilere güvenirken güven çalışanlarının hangi unsurlarını göz önünde bulundurması gerektiğidir. Örgüt bazında güven oluşturmak için kuruluşun çalışanlarına verdiği sözleri kanun, yönetmelik ve düzenlemelerle yerine getirmesi gerekir.
Örgütsel güven, örgütsel yapı içindeki tüm ögelerin birbirlerine inanç, doğruluk, samimiyet ve bağlılık oluşturdukları süreçtir. Geçmişte tek boyutlu bir kavram olarak görülen örgütsel güvenin farklı boyutlara sahip olduğu düşünülmektedir. Uzmanların çoğu, örgütsel güveni aşağıdakilere dayanarak tanımlar:
- Çok Düzeylidir: Güven, meslektaşlar, ekipler, örgütler ve örgütsel anlaşmalar arasındaki etkileşimlerden kaynaklanır.
- Kültüre Dayalıdır: Güven, örgüt kültürünün normlarına, değerlerine ve inançlarına yakından bağlıdır.
- İletişim dayanır: Güven, doğru bilgi sağlama, kararlarla ilgili açıklamalar yapma ve samimi ve açık görünme gibi iletişim davranışlarının sonucudur.
Örgütsel güven, kuruluş içindeki tüm üyelerin katılımıyla oluşturulması gereken, psikolojik bir ortam olarak değerlendirilebilir. Yönetim kademesine yaklaşım bu ortamı oluşturmada temel belirleyici faktör olarak görülebilir. İlişkinin derinliği, rol ve sorumlulukların tam olarak anlaşılması ve çalışanlarda çalışabilme becerisi, kurumun güvenilir bir kültüre sahip olmasını sağlayan önemli faktörler arasındadır.
Çalışanların birbirlerine ve yönetime olan güvenleri, örgüt içindeki tüm bireyler için bir zorunluluk olarak görülmelidir. Bunlara ek olarak, çalışanların ve yöneticilerin güven inşa etme görev ve sorumluluklarını ve güven oluşumuna katkıda bulunması beklenen faktörleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Çalışma ortamında etkili ve uyarlanabilir kurallar ve düzenlemeler oluşturulması
- Örgüt içinde iyi işleyen bir iletişim sistemi.
- Örgütsel yönetim açısından kararlara etkili bir yetki ve katılım sistemi oluşturulması.
- Bireylerin üstün becerilere sahip olmalarını sağlayacak sürekli bir eğitim sistemi oluşturulması ve etik değerlere önem verlmesi.
Örgütsel güven işletmelerde işletme gelirini arttırmaya yardımcı olur. Güven, çalışanların moralini arttırır. Güven, çalışan bağlılığını arttırır. Örgüt sadakati yüksek kurumsal güveni olan işletmelerde müşteri artar. İşletmelerdeki çalışanlar güven içinde çalışır. Güven çalışanların moralini arttırır ve iletişimi arttırır.
Güven, iş misyonunun, çalışanların var olma nedenini belirleyen çalışanlarla etkili bir şekilde iletişim kurmasını sağlar. Örgütsel güven, işletmedeki işbirliğinin gelişimine katkıda bulunur. Güven, çalışanları işin öngördüğü yeniliklere karşı daha cesur davranmalarını teşvik eder ve güçlendirir. Çalışan motivasyonu üzerinde olumlu bir etki sağlar, böylece iş performansını arttırır. Çalışanın yetkilendirilmesi, yönetimin çalışanın güvenini gösterdiği anlamına gelir ve değerli olduğunu ve güvendiğini anlayan çalışan örgüte güvenir. Güven, çalışanın işletmede yaptığı işin verimliliğini ve verimliliğini arttırır. Güven, iş misyonunun çalışanlara etkin bir şekilde iletilmesini sağlar.
Güven, sosyal takas teorisi ve karşılıklılık ilkesine dayanarak gelişen çok boyutlu bir kavram olarak düşünülebilir. Araştırmacılar, güvenin insan ilişkilerinde yapıcı bir rol oynadığını ve bireyler arası ve grup güveninin kuruluşun kalıcılığı için önemli bir faktör olduğunu bulmuşlardır. Kişilerarası iletişim ve etkileşimin bir sonucu olarak ortaya çıkan güven olgusu, yönetici ve çalışan ile örgütsel performans arasındaki ilişkiyi etkileyen bir unsur olarak görülmektedir. Örgütsel güven; işbirliği ve takım çalışması, kurumsal gelişim, ortak hedeflerin oluşturulması ve gerçekleştirilmesi, kurumsal bağlılık ve çalışan memnuniyetinin arttırılması gibi önemli bir role sahiptir. Çalışanların kendilerine güven duymaları, güvenilir olma ve başkalarına güvenmenin temelidir. Çalışanlar, çalıştıkları örgütün kendi lehlerine karar vereceğine veya en azından kendilerine zarar vermeyeceğine inanıyorlarsa, örgütün kendisine güvenirler.