Günümüzde herkes belli zamanlarda paraya sıkışabilmektedir. Paraya sıkıştığımız zamanlarda acilen para bulmak için ya yakınlarımızdan borç isteriz ya da bankadan kredi kullanmak zorunda kalırız. Bankadan kredi çekmek her zaman kolay olmamaktadır. Çünkü banka borcun geri ödenmesini garantiye almak için sizden kredi miktarınızca bir teminat isteyebilir, gelir belgesi talep edebiir veya kefil şartı koşabilir. Her ne kadar bu şartlar ağır da gelse, acilen paraya ihtiyacımız olduğunda kabul etmek zorunda olabiliyoruz. Tüm bunlar yetmezmiş gibi faiz oranı uygun kredi veren bankalar pek bulunmadığından kredi başvurusu yaparken yüksek faiz oranlarını kabul ediyoruz. Tüm bunlar büyük bir hataya sebep olabiliyor, kredi başvurusu yaparken dikkat etmeniz gereken pek çok husus bulunmaktadır. Konut kredisi kullanacaksak, konut kredisi faiz oranları, ihtiyaç kredisi kullanacaksak ihtiyaç kredisi faiz oranlarına dikkat etmemiz gerekmektedir. Konuyu pek fazla kurcalamadan bu yazıda kredi alırken dikkat etmeniz gereken tüm hususları detaylı bir şekilde kaleme alacağız.
1- Planlama Fizibilite Çalışması
Kredi almadan önce yapacağınız en mantıklı hareket, bir ödeme planlaması oluşturmaktır. Genelde bankalar kredi verirken kredi taksit tutarının maaşınızın yarısını geçmeyecek şekilde düzenlenir. Aynı şekilde sizde kredi almadan önce krediyi ne kadar sürede ödeyebileceğinizi, vade süresini, taksit tutarını ve faiz oranını iyi planlamanız gerekmektedir. Çünkü vade uzadıkça borcunuza uygulanan faiz oranı artar. Örneğin 100.000 TL kredi çekerken, vadeyi 1 ay uzatmanız borcunuzu ortalama 2.500 TL artıracaktır. Vadeyi uzattığınız her ay aylık ödemenizi azaltıyor olsa da borcunuzu artırdığından mantıklı bir hareket olmayacaktır.
Yeni bir örnek vermek gerekirse 100.000 TL’lik bir kredinin 2 yıllık bir ödeme planı oluşturulduğunda ortalama geri dönüş miktarı 160.000 TL’dir. Bu da kredinizin aylık ödemesini 6.660 TL dolaylarında yapmaktadır. Bu kadar aylık ödemeyi yapmaya gücünüz yetmiyorsa, krediyi 4 yıla uzattığınızda aylık ödemeniz 4580 TL’ye iner. Ancak toplam kredi borcunuz 60 bin TL artarak 220.000 TL’ye ulaşır. Bu nedenle kredi veren bankalara başvurmadan önce detaylı bir ödeme planı oluşturun.
2- Araştırın Acele Karar Vermeyin.
Kredi alırken acil paraya ihtiyaç duyduğumuz için her şeyi hemen kabul eder krediyi almaya çabalarız. Ancak araştırmadan sorgulamadan kredi almak size binlerce liraya mal olabilir. En basitinden alacağınız 100 bin TL’lik bir krediyi %1 daha uygun faiz oranlarıyla veren bir banka bulunuyorsa ve siz bunu araştırmadıysanız, 4 yıllık vadede 4 bin TL kaybetmenize neden olacaktır.
Ancak gözünüz korkmasın çünkü kredi konusunu araştırmak hiç zor değil. Eğer ihtiyaç kredisi kullanacaksanız hemen ihtiyaç kredisi hesaplama aracımızı kullanarak en uygun faiz oranıyla kredi veren bankaları bulabilirsiniz.
3- Kredi Notunuzu Yüksek Tutun
Eğer kredi notunuz düşük ise bankaların kara listesine düşme ihtimaliyle karşı karşıyasınız demektir. Bankalar ödemelerini düzgün yapmayan geciktiren bireylerin kredi notlarını düşürür. Böyle bir durumla karşı karşıya kaldıysanız kredi çekmeniz pek mümkün olmamaktadır. Ancak yine de ödemelerinizi geciktirmez ve finansal işlerinizi kredi notunuzun düşük olduğu bankadan yaparsanız zamanla kredi notunuz yükselecektir.
Kredi notunuz düşük iken kredi çekmemeye özen gösterin, kredi veren bankalar kredi notu düşük bireylere kredi verirken çekimser davranırken, bir de kredi çektiğinizde ödemenizi geciktirmeniz kara listeye alınmanıza sebep olabilir.
4- Kredinin Yıllık Maliyetine Dikkat Edin.
İnsanlar kredi kullanırken kredilerin yıllık maliyetine pek odaklanmazlar, bu nedenle pek çok hata yaparlar. Kredi başvurusu yaparken dikkat etmeniz gereken en önemli hususlardan biri kredinin size 1 yılda ne kadar ek yük getireceğidir. Örneğin 50.000 TL kredi çektiğinizde bu kredinin vadesini her bir yıl uzattığınızda size ne kadar faiz yükü oluşturur, bunu hesaplamalısınız.
Ben bir örnek göstereceğim. 50.000 TL’lik bir krediyi %30 yıllık faiz oranıyla aldığınızı varsayıyorum, şu anda bankada oranlar ortalama bu miktardadır. 50.000 TL’lik bir krediyi bir yıllık vade ile aldığınızda yıl içi ödeyeceğiniz faiz 15.000TL’dir. Artı olarak kredi vadesini uzattığınız her yıl için 15.000 TL daha faiz ödersiniz. Kredi başvurusu yaparken almak istediğiniz kredi miktarı bu tutarın iki katı ise yıllık 30.000 TL faiz ödemeniz gerekir.
5- Kredi Masraflarını İnceleyin- Karşılaştırın.
Her bir kredinin faiz dışı masrafları vardır. Örneğin, kredi veren bankalar alacağınız kredi tutarının binde 5’i kadar kredi tahsis ücreti alırlar. Örneğin 100.000 TL’lik kredi için 500 TL ücret ödemeniz gerekir. Bunun dışında çeşitli dosya masrafları da çıkarırlar. Ancak bu masrafları almayıp taşıt kredisi, konut kredisi ya da ihtiyaç kredisi veren bankalar bulunmaktadır. Kredinizi almaya giderken ummadığınız masraflarla karşılaşmamak için lütfen detaylı araştırma yapın.
6- Uzun Vadeli Kredi Kullanmayın
Herkesin sıklıkla düştüğü büyük bir hata olan uzun vadeli kredi kullanmak, sizin borcunuzu artırmaktan başka hiçbir işe yaramamaktadır. Kredi kullanırken aylık ödeme tutarınızı değil toplam ödeme tutarınızı önemsemelisiniz. Çünkü aylık ödemeniz 1.000 TL azalırken toplam ödemeniz 30.000 TL artabilir. Bu sistem daha avantajlı gibi görünürken paranızı sömürmekten başka hiçbir işe yaramamaktadır. Unutmamanız gereken önemli bir şey vardır, kredi veren bankaların sizin iyiliğiniz için yaptığı her hamle, cebinizdeki son kuruşu da almak içindir. Bir uzmana değil kendi mantığınıza güvenin.
7-Ara Ödemeli Kredilere Dikkat Edin.
Kredi veren bankalar, ihtiyaç kredisi konut kredisi veya taşıt kredisi verirken ara ödemeli kredi seçeneğini sunarlar. Bu özellik kredi taksitlerini ayda bir değilde 3 ayda bir 6 ayda bir veya 12 ayda bir ödemeli şekilde planlanır. Bu nedenle paraya sıkıştığınız aylarda ödeme yapmak zorunda olmamaktasınız.
Her şey iyi gibi görünüyor ancak göründüğü gibi değil. Ara ödemeli kredilerde ödemeniz 6 ayda bir de olsa faiz oranları aylık hesaplanır. Örneğin 1 yıllık vade ile 6 ayda bir ara ödemeli kredi aldığınızda kredi borcunuz yine faizli bir şekilde çıkar. Kredi veren bankaların en büyük hamlesi ise burada başlamaktadır.. Normalde kredi taksidinizi ödeyemediğiniz durumlarda sadece taksit tutarınıza gecikme faizi işlenir. Ancak 6 ayda bir ara ödemeli şekilde kredi kullandığınızda 6 aylık taksit tutarınıza gecikme faizi işlenir ve bu faiz bazen inanılmaz boyutlara varabilir.
Bir örnek vermek gerekirse 50.000 TL kredi kullanmak istediniz, bu kredinin 1 yıllık toplam geri ödeme miktarı yaklaşık 65.000 TL’dir. 6 aylık periyotlarla iki taksit şeklinde ödemek istediğinizde bu miktar 32.500 TL olacaktır. dolayısıyla gecikme faizi 32.500 TL üzerinden hesaplanacaktır. Bu taksit tutarının gecikme faizi ortalama 1.000 TL olacaktır. Ancak aylık taksit yaptığınızda gecikme faizi 150 TL dolaylarına düşecektir.
8- Sabit Ödeme Seçeneğini Tercih Edin
Kredi veren bankalar, kullandığınız kredi için azalan veya artan ödemeli kredi seçeneği sunar. Bu seçenekte ilk aylarda az tutarda taksit öderken sonraki aylarda taksit tutarı artar veya ilk zamanlarda fazlayken daha sonra azalır. Bu özelliği seçmeniz uygun olmayacaktır, sabit ödemeli kredi seçeneğini tercih edin.
9- Döviz Geliriniz Yoksa Döviz Kredisi Kullanmayın.
Kredi veren bankalar, alacağınız krediyi size dolar olarak veya euro olarak verebilmektedir. Türk Lirası yıllık faiz oranı %30 civarındayken Dolar kredisinde bu miktar %4-5, euro kredisinde %2-3 civarındadır. Faiz oranın düşüklüğü kesinlikle sizi döviz kredisi kullanmaya itmesin.
Bildiğiniz üzere ani krizlerde döviz fiyatları aniden iki katına çıkabilmektedir. Bu gibi durumlarda borcunuz Türk Lirası değil döviz olduğu için borç miktarınızda aniden yükselebilmektedir. Ancak kredi taksidinizin %60-%70’i gibi sabit döviz geliriniz yoksa döviz kredisi kullanmayın.
10- Kredi Kullandıktan Sonra da Faiz Oranlarını Takip Edin
Kredi kullandıktan sonra da kredi faiz oranlarını takip etmeye devam edin. Kredi faiz oranlarında ciddi bir düşüş olması halinde mevrut kredinizi refinansman yaparak daha düşük faizli bir krediye dönüştererek aylık taksitlerinizi düşürme şansınız olabilir.