Soysal Danışmanlık’ın bu yıl 20’ncisini düzenlediği Perakende Günleri, dün İstanbul Haliç Kongre Sarayı’nda başladı. POSTA’nın da sponsor olduğu Perakende Günleri’nde, sektörün dernek başkanları basınla bir araya geldi. Toplantıda konuşan bütün başkanların ortak talebi ise pandeminin işverene etkilerini hafifletmek için sağlanan ve 30 Haziran’da sona erecek olan Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) ile kira, gelir kaybı gibi hibelerin uzatılması yönünde oldu.
AVM’LERE ZİYARETÇİ AKINI
KÇÖ, vergilerin ötelenmesi, KDV’nin düşürülmesi gibi kamudan alınan desteklerle pandemi sürecini atlatmak için çabaladıklarını belirten Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Altaş, “17 günlük kapanmanın ardından AVM’ler açılır açılmaz ilk gün 2.2 milyon ziyaretçiyi yakaladık. AYD olarak perakendeciden kira almayarak ya da kirayı düşürerek yanlarında olduk. Perakendeci de açılma kararı verilen her süreçte, mağazasını açtı. Yani tüketici de AVM yatırımcısı da perakendeci de üzerine düşeni yaptı. Sadece bankalar AVM’lerin yanında olmadı” dedi.
13 MİLYAR DOLARLIK BORÇ
AVM’lerin bankalara 13 milyar dolar borcu olduğunu belirten Altaş, “Bankalardan bu borcun aynı dönem kur üzerinden TL’ye döndürülmesini ve faizin de 1 yıl ertelenmesini istedik. Bu konuda halen bankalardan dönüş bekliyoruz” dedi. Zor günlerin sektör içindeki dayanışmayla ve devlet destekleriyle geçirildiğini belirten Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel de “Dünyada pek çok perakende firması iflas ederken, Türkiye’de böyle birşeyin yaşanmamasında en önemli etken KÇÖ oldu” diye konuştu.
KAPALIYKEN KİRA ALINMASIN
Turizmdeki durumdan etkilendiklerini belirten Öncel, “2019’un ilk dört ayında 8.7 milyon yabancı turist gelirken, bu yıl aynı dönemde rakam 2.7 milyon ve sektörümüz için ciddi bir sorun. Çünkü alışveriş yapan, yiyen-içen turist yok” diye konuştu. Ayrıca tedarik zincirinin kırılması ve kur artışı nedeniyle lojistik maliyetlerinin yükseldiğini ve bunu sektör olarak fiyatlara yansıtmadıklarını belirten Öncel, “Bu durum, 2021’e gelindiğinde sektörün borçlanmasında yüzde 30’luk bir artışa sebebiyet verdi. Kapalı kalınan dönemde kira alınmayacağına ilişkin düzenlemenin Meclis’ten geçmesini bekliyoruz” dedi.
Yıllardır perakendenin nabzını tutan Perakende Günleri’nde, perakendecinin gazetesi POSTA’nın standına katılımcılar yoğun ilgi gösterdi.
ORTAK GİDER SORUNU ÇÖZÜLMELİ
Tüm Restoranlar, Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Başkanı Ramazan Bingöl, şunları söyledi:
“Pandemide en büyük darbeyi biz aldık. Bu dönemde yüzde 70 küçüldük. 2 milyon çalışan ve 150 bin işletme ile 200 milyar liralık bir işlem hacmi yaratan sektörüz. Üyelerimizden bize en çok gelen şikayetlerden biri ‘ortak alan işletme gideri’ meselesi. Bunun çözülmesi lazım. Bütün AVM’lerde kangren olmuş bir yaradır.”
ENFLASYONDAN ‘GIDA’ SORUMLU DEĞİL
Pandemide sağlıkçılardan sonra en fazla sorumluluk yüklenen sektörün gıda perakendecileri (market) olduğunu belirten Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) Başkanı Galip Aykaç, “Türkiye, gıda tedariği konusunda diğer ülkeler gibi market raflarının boş kalmasına izin vermedi. Aldığımız tedbirlerin etkisiyle bu süreci iyi yönetmeye devam ediyoruz. Pandemi ve enflasyonun etkisiyle sektörümüz yüzde 30 büyüdü. Enflasyonda yılın ikinci yarısından itibaren düşüş bekliyoruz. Sanki enflasyonu gıda perakendecisi yukarı çekiyormuş gibi bir yanlış algı var. Enflasyonda gıdanın payı yüzde 22. Kalanlara da bakılmalı” dedi.
HİBE MEKANİZMASI ETKİN ÇALIŞMALI
Kamu desteği ve sektör dayanışmasıyla zorlu sürecin hafifletilmeye çalışıldığını belirten Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) Başkanı Serhan Tınastepe, “Desteklerin artarak devam etmesi çok kritik. Sadece kredi ile olabilecek gibi değil. Hibe mekanizması daha etkin çalışmalı. Kira konusunda çözüm çok önemli, kısmi kapalılık dönemi kiraları için de bir regülasyon gelmeli” diye konuştu.
GÜVENLİ YEME-İÇME SİSTEMİ
Ev dışı Tüketim Tedarikçileri Derneği (ETÜDER) Başkanı Melih Şahinöz de şunları söyledi:
“4 milyon kişiye iş veren ve 300 milyon liralık bir ciro sağlayan üyelerimiz, pandemide müşterilerinin yüzde 80’ini kaybetti. Bu bekleme döneminde aralarında Gıda Güvenliği Derneği’nin de olduğu 12 sivil toplum kuruluşu (STK) bir araya gelerek yeni bir sistem geliştiriyoruz. Tüketici yediği-içtiği her şeyin nasıl hazırlandığını, masaya nasıl geldiğini bilecek. Eylül 2021 itibarıyla restorana girdiği QR kod ile sipariş verir gibi yine QR kod ile ilgili tedarikçi ve ürün güvenli mi diye bakabilecek. Bu dünyada ilk olacak bir uygulama.”