Rahman Rahim Allah’ın adıyla..
Kuran’daki en zor ayetlerden biri Nur Suresi 35. ayet olan “Allah, göklerin ve yerin nûrudur. O’nun nûru, içinde kandil bulunan bir oyuğa benzer. O kandil cam içindedir. Cam, inci gibi parıldayan bir yıldız sanki -doğuda da batıda da olmayan mübarek bir zeytin ağacından tutuşturulur, yağı neredeyse ateş değmeden de ışık verecek- nûr üstüne nûr. Allah dilediği kimseye nuruna yol gösterir. İnsanlar için misaller getir. Allah herşeyi bilicidir.”
Ayetin zorluğu ise şurada, birinci mesele Allah’ın nur ışık olması meselesi, kimisi bu mecazı direkt olarak alarak bunun üzerine varlık felsefesi bina etmiştir. İbni Sina ve Sühreverdi gibi. Mecaz olduğu açıktır, lakin orada da sorun şu, niye bu kadar teferruatlı. Sadece göklerin ve yerin nurudur demiyor, ayrıntılı adeta tarifler var.
Burada ise en kritik nokta, “göklerin ve yerin ne olduğu” meselesi. Bilindiği gibi “altıgün yedigök” meselesinde bunu “güneş sistemi gezegenleri” olarak belirlemiştik. O halde nur da direkt güneş olmakta. Yani Allah, kendisini güneşe benzetmekte. Gerçekten güneşte de somut olarak acaip bir belirleyicilik sözkonusu. Isı, ışık veren, gezegenleri yörüngede tutan anlamında. Allah bunun çok daha ötesindedir ama bir benzetme, mecaz.
Sonraki kısım da bunu açıklayıcı. Güneş, genel görelilik teorisine göre ağırlığıyla uzay-zamanda bir oyuk oluşturmuştur. Ayette de “oyuğun içindeki lambadan” bahsediliyor. Ve camın içinde.. Enteresan olansa lambanın değil camın “sanki inci gibi bir yıldız” olması.
Lamba güneşse peki cam ne? Güneşi çevreleyen korona tabakası olmalı. Ve güneşin yüzeyi 6000K sıcaklıkta olmasına rağmen korona 1.000.000 K sıcaklıktadır. Ve bu sıcaklık farkı açıklanamamakta. Burada ise “ateş değmese bile” ifadesi dikkat çekici.
………………..
Ve “doğuda da batıda da olmayan mübarek bir zeytin ağacından tutuşturulur. Yağı neredeyse ateş değmeden ışık verecek…” kısmının manevi boyuttaki bir iş olduğu, lakin maddi boyuta da son derece etkisi olduğu anlaşılmakta.
………………..