Tarihi olarak en eski yatırım araçlarından olan altının alıcı ve satıcılarının bir araya geldiği fiziki veya fiziki olmayan alım – satım işlemlerinin gerçekleştirildiği mekana Altın Borsası adı verilmektedir. Altın piyasası fiyatlarının uluslararası piyasalarda fiyatlarının belirlenmesinde ve denetiminde büyük rol oynayan altın borsası, uluslararası parasal sistemde altının rezerv statüsünde olduğunu kabul eder.
Her ülkede altın borsaları bulunduğu gibi ülkemizde de İstanbul Altın Borsası bulunmaktaydı. 1995 yılında tam olarak faaliyet göstermeye başlayan İstanbul Altın Borsası’nın 2013 yılı Nisan ayında tüzel kişiliğine son verilmiştir. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nın tüzel kişiliklerine son verilerek Borsa İstanbul adı altında birleştirilmiştir.
Dünya tarafından vazgeçilmez olan altın, tarihi boyunca uluslar için zenginlik ve güç göstergesi olmuştur. Günümüzde ülkeler egemenlikleri adına altın rezervlerini arttırmaktadır. Türkiye’de merkez bankası dışında vatandaşın sahip olduğu ve yastık altı olarak tabir edilen 5000 tona yakın altın olduğu düşünülmektedir. Türkiye’de altın denildiği zaman akla gelen ilk yer Kapalıçarşı’dır ve tarihi olan çarşı altın fiyatları için belirleyici bir öneme sahiptir.
Altın Borsası tam olarak görevlerini yerine getirmesi ile birlikte, altın örgütlenmiş piyasalarda işlem görmeye başlamıştır. Altının finans sistemine kazandırılması, ekonomik katkısı ve altına dayalı yatırımların geliştirilmesi sağlanmıştır. Ülkelerde bulunan altın borsalarının yardımıyla altın fiyatlarının tüm dünya ile aynı değerlere sahip olması sağlanmıştır. Aynı zamanda ithal edilen altının belirli bir standarda sahip olman ve saflık dereceleri ile ilgili olarak da zorunluluklar getirilmiştir.
Altın borsası spot bir piyasadır ve kişilerin, kurumların tasarruflarını garantili bir yatırım araçlarına dönüştürmesini sağlamaktadır. Bireysel yatırımcıların dışında kurumsal yatırımcılar, altın borsasının riskinin az ve getirisinin yüksek olması gibi özellikleri nedeniyle yatırımları için buraları tercih etmektedir.
İstanbul Altın Borsası görevleri artık Borsa İstanbul çatısı altında gerçekleştirilmektedir. Sunulan hizmetlere arasında diğer ülkelerin altın borsaları hakkında raporlar yayınlamak vardır. Bu raporlar, düzenli olarak süreli yayınlanmaktadır ve yatırımcıların kullanımına sunulmuştur. İnternet ortamından kolaylıkla edinilebilecek bu süreli yayınlar sayesinde yatırımcılar tüm dünyada altın ile ilgili bilgilere erişmiş olur. Ülkemizde Altın Borsası altın işlemleri dışında; gümüş, platin, vadeli altın işlemleri, vadeli gümüş işlemleri ve vadeli platin işlemleri de yaptırmaktadır. Merkez bankaları tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden altın fiyatları her gün düzenlenmektedir.
Altın borsası ülkemizde başbakanlık kurumuna bağlı olarak çalışmaktadır. Kurum müdür ve üst düzey personeli bakanlar kurulunun kararı ile cumhurbaşkanının onayı sonrasında atanmaktadır. Altın borsası başkanı, devlet tarafından bakanlar kurulu kararı ve başbakan ile cumhurbaşkanı onayları sonrasında atanmaktadır. Ayrıca altın borsasının birçok üyesi bulunmaktadır. Bu üyeler arasında ülkemizde, 22 tane banka bulunmaktadır.
Altın borsasında bankalar çok fazla işlem gerçekleştirmektedir ve yatırımlarının çoğu altın borsasına yatırılmaktadır. Bunun nedeni ise; bankaların müşterilerinden topladıkları mevduat veya bireysel tasarruf fonlarını bir havuzda toplayarak büyük miktarda yatırım yapar ve bu paraların değeri korunmuş, arttırılmış olur. Aynı zamanda hem kar sağlayacak fonlara yatırım yaparlar hem de az riskli yüksek getirili araçlar ile işlem gerçekleştirmiş olurlar.
Son olarak altın borsasında sürekli olarak işlem gören yatırım araçları ise şunlardır; çeyrek altın, yarım altın, tam ziynet altın, cumhuriyet altını, küçük altın, beşi bir yerde, 24, 22, 18 ve 14 ayar altın, 1 ons altın, külçe altındır.