Çocukların evde, sokakta, okulda varlıklarını gösterebilmeleri, toplum içinde kendilerini fark ettirebilmeleri için kendilerine güvenmeleri ve atılgan olmaları gerekir. Bir köşeye çekilip fark edilmeyi bekleyen çocuklar çoğu zaman gruplar içinde kaybolup silinirler. Özellikle kalabalık ailelerde veya sınıflarda hep bazı çocuklar ön plandadır, bazılarıysa varla yok arasıdır. Çoğu zaman sorunun cevabını bildiği halde parmak kaldırıp söylemeye çekinen öğrencilerle karşılaşılır. Böyle durumlarda öğretmenin keşfetmesini beklemek yerine, çocuğun kendisini göstermesi çok daha doğru olacaktır. Ancak bunun için çocuğun özgüveninin yüksek olması ve kendisini seviyor olması gerekir.
Atılganlık Neden Önemlidir?
Atılganlık en geniş anlatımla; “hayır” diyebilme, karşı çıkabilme, girişimde bulunabilme özelliğidir. Evde kardeşlerine, okulda arkadaşlarına “hayır” diyebilmesi, ben de yaparım, ben bunu istiyorum diye reaksiyon gösterebilmesi için atılgan olması gerekir. Atılgan olmayan, pasif olan çocuk elinden oyuncağı alındığında tepki gösteremez, birisi ona sözlü ya da fiziksel zarar verdiğinde karşılık veremez ve bir yetişkine şikayet edemez. Bu şartlarda büyüyen çocuklar yetişkinlik yıllarında da kaba tabirle toplumun “ezik” kesiminde yer alır. Birey olabilmek ve kendini gösterebilmek için atılganlık duygusunun geliştirilmesi şarttır.
Evde Atılganlık Nasıl Öğretilir?
Atılgan bir çocuk, yetişkin olabilmek için öncelikle evde bunu destekleyecek bir ortam yaratılması gerekir. Sürekli dur, sus, yapma tepkileriyle karşılaşan çocuğun girişimci, başarıya odaklı, atılgan bir çocuk olması neredeyse imkansızdır. Evde yapılacak değişiklikler konusunda çocuğun fikrini almak ve bu fikirlere değer verdiğini göstermek çocukta duygu ve düşüncelerini açıklama hevesi geliştirecektir. Evde yapılan bir yemeği çocuk yemek istemediğinde zorlanmamalı ve baskı yapılmamalıdır. Ebeveynler de dahil, herkese hoşuna gitmeyen konularda “hayır” diyebilmelidir. Zaman zaman evdeki etkinlik ya da tartışmalarda çocuğun da lider olabilmesine fırsat verilmelidir. Çocuğun duygu ve düşüncelerini rahatlıkla ve kimi zaman yüksek sesle ifade etmesine izin verilmelidir. Çocukların yemek, kıyafet, boş zaman etkinliği gibi sadece kendisini ilgilendiren konularda yenilikler yaratmasına, farklı bir şey denemesine izin verilmelidir.
Atılganlık İle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar Nelerdir?
Atılganlık; özgüven ile paralel bir duygudur. Ancak tamamen aynı değildir. Atılgan bir çocuk bir başkasına saldırmaz ve başkalarından gelen saldırılara da boyun eğmez. Atılganlık becerisi; çocuğun kendi sınırlarını, haklarını bilmesi ve bu ölçülerde kendisini yönetebilmesini sağlıyor.
Atılganlık Becerisine Sahip Çocukların Özellikleri Nelerdir?
- Atılgan çocuklar kendi duygu ve düşüncelerine sahip çıkmayı bildiklerinden, akıllarına uymayan konularda gruptan ayrı hareket edebilirler.
- Gruplara liderlik etmeyi ve başkalarının lider olduğu durumları kabul edebilmeyi bilir.
- İstek ve fikirlerini topluluk içinde yüksek sesle dile getirebilirler.
- Yeni ve farklı ortamlara kolaylıkla uyum sağlayabilirler ve bilinmeyenden korkmazlar.
- Kendi yaşam sınırlarının ve başkalarının özgürlük alanlarının farkında olduğundan rahatsız edilmekten ve rahatsız etmekten kaçınırlar.
- Kendi hayatını rahatsız eden ve tehlikeye düşürecek olan durumları çok hızlı fark ederler ve kolaylıkla yardım isteyebilirler.