İçindekiler
- Cittaslow (Sakin Şehir) Nedir?
- Cittaslow Hareketinin Amacı Nedir?
- Cittaslow Şehir Olmak İçin Yapılması Gerekenler Nelerdir?
- Cittaslow: Türkiye Şehirleri
- Seferihisar: Türkiye’nin İlk Sakin Şehri (Cittaslow)
- Seferihisar’a Nasıl Gidilir?
- Gökçeada: Güneşin En Yavaş Battığı Cittaslow Şehri
- Gökçeada’ya Nasıl Gidilir?
- Akyaka: Mavi Bir Cittaslow Hayali
- Akyaka’ya Nasıl Gidilir?
- Halfeti: Güneydoğu Anadolu’nun Sıra Dışı Köyü
- Halfeti’ye Nasıl Gidilir?
- Şavşat: Doğanın En Güzel Hali
- Şavşat’a Nasıl Gidilir?
Cittaslow Türkiye listesi son yıllarda sürekli güncelleniyor ve dinginlik, yavaşlık, huzurun hakim olduğu şehirler trend halini alıyor.
Hava kirliliği, hayat pahalılığı, trafik, kalabalık, gürültü gibi olgular, metropollerde yaşamayı her geçen gün biraz daha zorlaştırdığı için kafasını dinlemek isteyen insanların sayısı da giderek artıyor.
Hızlı yaşam tarzından bunalan kişiler, doğal yaşam alanlarına geri dönüyor ya da tatil için en sakin, en sessiz yerleri seçiyor. İflah olmaz şehir çocukları bile deniz kenarlarına, göllere, ormanlara, yaylalara ve dağlara gitme isteği duyuyor.
Yavaş yaşamın hayli trend olduğu bu dönemde Cittaslow kriterlerine ve Cittaslow Türkiye 2019 listesine bakmaya ne dersin? Haydi AVM’lerden kaçalım, yeşil alanlara doğru yol alalım. Ne de olsa Çek asıllı Fransız usta yazar Milan Kundera’nın söylediği gibi “Yavaşlık ile anımsama, hız ile unutma arasında gizli bir ilişki vardır.”
Cittaslow (Sakin Şehir) Nedir?
Cittaslow hareketi 1999 yılında İtalya’da doğdu. Cittaslow’daki ‘citta’ İtalyancada ‘şehir’, ‘slow’ ise İngilizcede ‘yavaş’ demek. Bu iki sözcüğün birleşmesinden türeyen Cittaslow, ‘sakin şehir’ anlamına geliyor.
Yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla kentlerin kendilerini değerlendirmeleri ve farklı bir kalkınma modeli fikrini savunan sakin şehir akımı, kısa sürede tüm dünyaya yayıldı. Toskana’nın sınırları dahilinde bulunan Greve in Chianti’nin eski Belediye Başkanı Paolo Saturnini sayesinde doğan bu akım; Bra, Positano ve Orvieto belediye başkanları tarafından da benimsendi.
Slow Food (Yavaş Yemek) hareketini şehir boyutuna taşımayı hedefleyen Cittaslow felsefesi, günümüzde 30 farklı ülkede uygulanıyor.
Cittaslow Hareketinin Amacı Nedir?
Küreselleşmeyle beraber şehirlerin üretmekten ziyade tüketen yerler haline geldiğini savunan Cittaslow hareketinin esas amacı, şehirlerin kendi kimliklerine sahip çıkmasını ve özgünlüklerinin korunmasını sağlamak.
Ayrıca insanların birbirleriyle iletişim kurabilmeleri, yerel değerlere sahip çıkılması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi, tarihi ve doğal eserlere önem verilmesi, altyapı sorunlarının ortadan kaldırılması, geri dönüşüme ve yenilenebilir enerjiye ağırlık verilmesi de sakin şehir akımının amaçları arasında yer alıyor.
Cittaslow Şehir Olmak İçin Yapılması Gerekenler Nelerdir?
Öncelikle Cittaslow unvanı kazanmak isteyen şehirlerin bu akımın felsefesine uygun hareket etmesi ve Cittaslow Kuruluşuna sunduğu başvuru dosyasından yeterli puanı alması gerekiyor. Bu puanı almak için de kuruluş tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde çalışmalar yapılması lazım. Cittaslow kriterlerini bir takım ana başlıklar altında toplamak mümkün:
- Çevre politikaları
- Altyapı politikaları
- Kentsel kalite için teknolojiler ve tesisler
- Yerel üretimi korumak
- Tarım, turizm, esnaf ve sanatkarlara dair politikalar
- Misafirperverlik, farkındalık ve eğitim için planlar
- Slow Food faaliyetlerine ve projelerine destek
- Sosyal uyum
Ayrıca unutulmaması gereken bir detay daha var. Sakin şehir olabilmek için gerekli olan şeylerden bir tanesi de şehir nüfusunun 50.000’den az olması.
Cittaslow: Türkiye Şehirleri
Ülkemiz tarihi, doğal güzellikleri ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan varlıklarıyla dünya çapında bir coğrafya. Bu sebeple “sakin şehir” kavramına da oldukça uygun. Öyle ki dünya genelindeki sakin şehirlerden bazıları Türkiye’de yer alıyor. İşte, senin için seçtiğimiz huzun veren Türkiye’nin sakin şehirleri:
Seferihisar: Türkiye’nin İlk Sakin Şehri (Cittaslow)
Cittaslow hareketine 2009 yılında katılan Seferihisar, ülkemizin ilk sakin şehri konumunda yer alıyor. Burada yaşayan insanların büyük çoğunluğu tarımla uğraşıyor. Bölgedeki diğer geçim kaynağı da turizm.
Ayrıca Seferihisar bölgesi Çeşme, Şirince ve Urla gibi gibi turistik noktalara hayli yakın olmasına rağmen sakin şehir unvanına sahip olduğu için otellerindeki yatak kapasitesi dahi belirli bir rakamın altında olmak zorunda.
Seferihisar’a Nasıl Gidilir?
Ege Denizi’nin kıyısında konumlanan ve mandalina bahçeleriyle çevrili Seferihisar, İzmir şehir merkezine 48 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Eğer İzmir’de yaşamıyorsan Seferihisar’a ulaşmanın en kolay yolu öncelikle İzmir’e uçmak ve oradan bölgeye aktarma yapmak.
Gökçeada: Güneşin En Yavaş Battığı Cittaslow Şehri
Türkiye’nin batı köşesine yer alan Gökçeada; masmavi denizi, yemyeşil doğası, sualtı güzellikleri ve huzur veren sakinliği ile yaz ya da kış fark etmeksizin gidilebilecek özel bir güzergah. Saklı bir cennet olan Gökçeada’da, unutamayacağın türden bir gezi deneyimi yaşayabilir ve ruhunu tazeleyerek dinginleşebilirsin.
Saros Körfezi’nin girişinde bulunan ada, sahip olduğu tatlı su kaynakları açısından da dünyanın sayılı adalarından biri konumunda. Gökçeada, hızla değişen dünyanın stresli ve yorucu hayatından izole bir bölge ve bu yüzden de Cittaslow Türkiye listesinde.
Buraya geldiğinde karşılacağın doğal güzellikler ve görsel şölen karşısında ağzın açık kalabilir; uyarmadı deme.
Gökçeada’ya Nasıl Gidilir?
Gökçeada’ya ulaşım sadece deniz yoluyla sağlanabiliyor. Eceabat Limanı’ndan düzenlenen feribot seferleriyle ya da Çanakkale Limanı’ndan kalkan deniz otobüsleri ile Gökçeada’ya ulaşabilir ve huzura kavuşabilirsin.
Akyaka: Mavi Bir Cittaslow Hayali
Muhteşem plajlarıyla ve efsane güzellikteki deniziyle yaz aylarının vazgeçilmez duraklarından olan Akyaka, 2011 yılında sakin şehir unvanı aldı. Muğla’ya bağlı olan belde, Ege bölgesinde tatil yapabileceğin büyüleyici güzergahların başında geliyor.
Gökova Körfezi’nin bakir koyları arasında yer alan Akyaka, sakinliği ve sessizliği ile kafa dinlemek isteyenler için yaratılmış bir cennet. Ayrıca eski bir balıkçı kasabası olan Akyaka, 1988 yılında doğal sit alanı ilan edilmiş. O yüzden burada yüksek katlı yapılara izin verilmiyor.
Akyaka’ya Nasıl Gidilir?
Marmaris’e 31 kilometre mesafede bulunan Akyaka’ya ulaşmanın en pratik yolu Dalaman’a uçmak. Dalaman Havalimanı, Akyaka’ya 50 dakika mesafede yer alıyor. Yani Dalaman Havalimanı’na indikten sonra hızlıca bu cennet köşeye ulaşabilirsin. Ne zaman gideceğini seçmek sana kalmış.
Halfeti: Güneydoğu Anadolu’nun Sıra Dışı Köyü
Halfeti, ülkemizdeki en özel güzelliklerden. Bugüne kadar birçok uygarlığı ağırlayan bölgenin bir kısmı, Birecik Barajı’nın yapımıyla birlikte sular altında kalmış ve böylece Halfeti sıra dışı bir dokuya sahip olmuş. Zengin bir kültürel mirasın bulunduğu coğrafyanın 3 bin yıllık geçmişi var.
Tatlı bir Ege kasabasını andıran Halfeti’yi ziyaret ettiğin zaman tarihin kapısını aralayabilir ve baraj gölünün üzerindeki 135 metrelik asma köprüye çıkarak nefes kesen manzaralara şahitlik edebilirsin.
Halfeti’ye Nasıl Gidilir?
Halfeti, Şanlıurfa’nın batı ilçelerinden biri olsa da coğrafi konumu gereği Gaziantep’e hayli yakın. O yüzden tarihiyle göz dolduran Halfeti’ye ulaşmak için Şanlıurfa’ya da Gaziantep’e da uçabilirsin. Tercih sana kalmış, ama biz Halfeti’nin Gaziantep’e biraz daha yakın olduğunu hatırlatalım.
Şavşat: Doğanın En Güzel Hali
Gitmeni önerdiğimiz Cittaslow Türkiye listesindeki şehirlerden biri de Artvin’e bağlı Şavşat. 2015 yılında sakin şehir unvanını alan Şavşat, bir belde ve 70 adet köyden oluşuyor. Şavşat doğal güzellikleri ve tarihi yapıları bir yana sürdürülebilir özellikleriyle de hayli ilgi çekici. Burada yaşayan çiftçiler, esnaflar ve zanaatkarlar kamusal açıdan destekleniyor.
Ayrıca Şavşat’a gittiğinde Arsiyan Yaylası’nı ve Kocabey Yaylası’nı görmeyi de ihmal etme. Gözün arkada kalır sonra!
Şavşat’a Nasıl Gidilir?
Şavşat, Artvin merkeze yaklaşık 70 kilometre mesafede yer alıyor. O yüzden Şavşat’a ulaşmak için öncelikle Artvin’e gelmen gerekiyor. Artvin’e geldikten sonra yaklaşık 1.5 saatte yeşilin her tonunu göreceğin bir doğaya kavuşabilirsin.
Türkiye’deki Cittaslow şehirler önerilerimizin burada sonuna geldik, ama sen istersen “Engelli Dostu Şehirler: Erişilebilir Kent Nedir?” yazımızla okumaya devam edebilirsin.