Avukatlık Ücret TarifesiAvukatlık Ücreti Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Avukatlık ücreti hakkında bilgilendirmeye geçmeden önce avukat ve müvekkil arasındaki ilişkiye kısaca bakmak gerekir. Dünyadaki hukuk sistemleri ile ülkemizdeki hukuk sistemine kısaca göz attığımızda şunları söyleyebiliriz:
Dünya üzerinde var olan ülkeleri yargıda davacı ya da davalının kendisini temsil edip etmeme konusunda 2'ye ayırabiliriz. Yani bireyin yargısal bir olayı olduğunda Almanya'da olduğu gibi bir avukat tarafından temsil edilmesi zorunlu tutulduğu ülkeler olduğu gibi ülkemizdeki gibi belirli hususlar dışında avukat tarafından temsil edilmesinin zorunlu olmadığı bireyin de kendisini yargıda temsil edebilmesinin olanaklı olduğu ülkeler mevcuttur. Yani ülkemizde birey davacı ya da davalı bir şekilde mahkemelik bir olay ile karşılaştığında bir avukat tarafından temsil edilmesi zorunlu değildir. Birey kendisini davada temsil edebileceği gibi hukuk eğitimi almış ve kendisine profesyonel destek sunabilecek ve lehine kararların alınmasında yardımcı olabilecek bir avukat aracılığı ile davasını da sürdürebilir. Avukatlık sadece hukuk eğitimi almış ve baro tarafından kendisine avukatlık ruhsatı verilmiş kişiler tarafından icra edilebilen bir meslektir. Kanun koyucu 1136 sayılı Avukatlık kanun ile avukatlık mesleği hususunda birçok konuyu hüküm altına almıştır. Kanun koyucu müvekkil ile vekili avukat arasındaki ilişkiyi de kanun içerisinde hüküm altına almıştır.
Akla gelen en bilindik sorulardan biri de avukatlar ücret almakta iseler bu ücret ne kadardır? Avukatlar da her meslek erbabı gibi emeklerinin karşılığını almak için davada temsil ettikleri müvekkillerinden belli bir meblağ almaktadırlar Kanun koyucu hem 1136 sayılı Avukatlık Kanununda hem de Borçlar Kanununda avukatlık ücretinin meşru bir şey olduğunu hüküm altına almışlardır.Avukatlık Kanunun 164. Maddesinde
avukatlık ücreti hüküm altına alınmıştır. Kanun hükmünü yazarak lafzını yorumlarsak şunları söyleyebiliriz:
Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.
Yüzde yirmi beşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir.
İkinci fıkraya göre yapılacak sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz.
Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması halinde, durum baro yönetim kuruluna bildirilir.(Değişik üçüncü ve dördüncü cümle:13/1/2004 – 5043/5 md.) Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde; değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilâmın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır.
Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.
Kanun koyucu 164. Maddenin birinci fıkrasında avukatlık ücretini tanımlamaktadır. Genel bir hüküm içerisinde tanımladığı avukatlık ücreti içerisinde şunlar bulunmaktadır. Yargıda davanın açılması için dilekçe yazılması gerekir. Bir davanın açılması için dilekçe yazılması gerekir. Avukat davanın açılması için öncelikle dilekçeyi yazar. Ardından dava eğer basit usul ile gerçekleşmeyecekse mahkeme sırasında sözlü savunmayı gerçekleştirir, müvekkilinizin aklında takılanlara ve hukuki sorunlarına çözüm bulmaya çalışır. Bu gibi durumlar yerine getirecek olan avukatın bu hizmetleri yerine getirirken aldığı ücrete avukatlık ücreti denmektedir.
Diğer fıkralara baktığımızda kanun koyucu avukatın alacağı ücretin nelere göre nasıl belirleneceğini ifade etmektedir. Örneğin dava sonucunda bireyin alacağı tazminatsa avukatlık ücreti %25'i aşmamak üzere avukatlık ücreti kararlaştırılabilir.
Kanun koyucu avukatlık ücreti ile ilgili diğer hususları da kanunun ilerleyene maddelerinde ayrıca düzenlemiştir. Bizim için önemli olan husus avukatlık ücretinin ne kadar olacağı olduğu için diğer hususlara değinmeden devam ediyorum.
Avukatlık ücreti özellikle davadan davaya değişmekle beraber şehirden şehre de birçok avukatlık bürosunda değişiklik göstermektedir. Ankara avukat bürolarına baktığımızda ücretler büronun gelişmişliğine ve avukatların tanınmışlığına göre değişiklik göstermektedir.Avukatlık Ücreti Kısımları
Avukatlık ücreti iki kısımdır. Bu kısımları şu şekilde ifade edebiliriz:
Avukatlık Ücretine Dava Masrafları Dâhil Midir, Değil Midir?
- Avukat vekâlet ücreti olarak davayı kazanmış olsun ya da olmasın müvekkilinden kararlaştırılmış olan ücreti tahsil eder. Müvekkili ile avukat arasında gerçekleştirilen vekâlet ücreti önceden kararlaştırılır ve genelde peşin olarak avukata ödenir. Avukatlık ücreti kanun hükmüne göre avukatlık asgari ücret tarifesi altında kararlaştırılamamaktadır.
- Dava sonunda hangi taraf davayı kazanmışsa kaybeden tarafın avukatı tarafından vekâlet ücreti ödenmektedir.
Yargı süreci sadece avukatlık ücreti ile sınırlı değildir. Kanun koyucu gerek kanunlar ile gerekse de yönetmelikler ile dava harcı, dilekçe gibi masraflarını da belirlemiştir. Dava masrafları bu gibi harçları kapsarken avukatlık ücreti içerisinde dâhil değildir. Avukatlık ücreti ile dava harcı birbirinden farklı ücretler olup avukatlık ücreti içerisinde dava harcı bulunmamaktadır. Bu nedenle müvekkil dava açılacağı zaman dava harcı için ayrıca birtakım meblağlar da ödeyecektir. Her şeyin dâhil olduğu avukatlık sözleşmesi yapılabilir mi? Bu elbette olabilir fakat bu genellikle tercih edilmemektedir.Avukata Bir Hususta Danışmak Ücrete Tabi Midir?
Avukatlar sadece müvekkillerini dava sırasında temsil etmek ve onları savunmak için bir meslek icra etmemektedirler. Ayrıca bir dilekçe yazımı olsun ya da bireyin bir hukuki mesele hakkında danışması gereksin bu gibi durumlarda da avukatlar mesleklerini icra etmektedirler. Mesleklerinin getirdiği bu hususları da yerine getirirken elbette ki ücret almaktadırlar. Ücretler genelde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenememekte olup avukattan avukata da değişmektedir.Avukatlık Ücreti ile Dava Masraflarının Geri Alınması
Yukarıda avukatlık ücretini iki kısma ayırmıştık. Birincisi müvekkilin avukatına ödediği ücret diğeri de kaybeden tarafın avukatının diğer kazanan tarafın avukatına ödediği ücret diye. Kaybeden tarafın avukata ödediği ücret sonucu kazanan taraf avukatına ödediği ve dava sırasında yapmış olduğu masrafları alabilmektedir. Bunun için davanın kazanılması gerekir.Avukatlık Ücreti Peşin Mi Ödenir?
Bu hususu genelde vekâlet sırasında müvekkil ile avukat arasında anlaşma yapılırken konuşulan ve anlaşılan bir husustur. Genel bir şey söylemek gerekirse ceza davalarında avukatlar ücretleri peşin alırlarken icra gibi hususlarda taksitli şekilde de ücretlerini tahsil edebilmektedirler.Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?
Avukatlık ücreti her ne kadar avukat ile müvekkili arasında belirlenen bir husus olsa da her sene barolarca belirlenen avukatlık asgari ücret tarifesi bulunmaktadır. Bu ücret tarifesi altında herhangi bir ücret belirlenememekle beraber avukatlar tarifenin üstünde de bir fiyat belirleyebilmektedirler. Avukatın tecrübesine ve başarısına bağlı olmakla beraber her avukat aynı dava için farklı ücretler söyleyebilmektedir. Bu nedenle kesin bir husustan bahsetmek elbette ki yanlış ve yanıltıcı olacaktır. Bireyin yargıda bir işi olduğu zaman hukuk alanında kendisini göstermiş ve bu konuya vakıf olan avukatlar ile çalışması her zaman kendisinin lehine bir durumdur.