İsilik özellikle yaz aylarında sıkça görülen ve herkeste görülme ihtimali yüksek olan bir cilt problemidir.
Cildimiz dış dünyadaki enfeksiyonlardan, kimyasal risklerden ve zararlı ultraviyole ışınlardan bizi koruyan ilk savunma hattımızdır. Cildimiz korumanın yanında ayrıca ter üreterek vücudumuzdaki sıcaklığı düzenler. Cildimizdeki ter, vücudumuzun her tarafında bulunan ter bezlerinden gelir (parmaklarımız, ayak tırnaklarımız ve kulak kanallarımız hariç). Bu küçük bezler beyin tarafından düzenlenir ve cildimizdeki kanallar vasıtasıyla yüzeye gelen ve daha sonra buharlaşıp bizi serinletmeye yardımcı olan teri üretir. İşte bu işleyiş ter kanallarında oluşan bir iltihaplanma ile oluşmaz ise isilik ortaya çıkar. Makalemiz ile sizlere isilik nedir, nedenleri ve belirtileri nelerdir sorularının cevaplarının yanı sıra isilik tedavisi nasıl olur anlatmaya çalışacağız. İsilik nedir sorusu ile başlayalım.
İsilik Nedir?
İsiliğin diğer adı ısı döküntüsüdür ve tıkalı ter kanallarının iltihaplanmasınadenir. Ter kanalları tıkandığında, ter buharlaşmak için cildin yüzeyine gelemez ve cildin altında kalır. Küçük cilt lekelerine eşit olarak yayılmış küçük, kabarık şişlikler (kaba zımpara kağıdı gibi) şeklinde kızarıklıklar meydana gelir. İsilık genellikle birkaç saat ya da gün içerisinde kendiliğinden geçer. Geçmemesi halinde ciddi bir cilt problemine işaret edebilir, bu sebeple ciddiye alınacak bir rahatsızlıktır. İsilik çeşitleri olan bir rahatsızlıktır, çeşide göre durum farklılık gösterebilir.
İsilik Çeşitleri Nelerdir?
- Berrak (miliaria crystallina),
- Kırmızı (miliaria rubra),
- Beyaz / Sarı (miliaria pustulosa),
- Derin (miliaria profunda).
İsilik çeşitlerine kısaca göz atarsak eğer;
Berrak İsilik
Miliaria crystallina veya berrak isilik, cildin üst katmanındaki küçük, berrak ter taneleri gibi görünür. Genellikle çok hafiftir ve rahatsız edici semptomlar ortaya çıkarmaz.
Kırmızı İsilik (Miliaria Rubra)
Kırmızı isilik (miliaria rubra) en sık görülen ısı döküntüsüdür. Bu tip aynı zamanda yoğun kaşıntı ve yanma semptomları nedeniyle “dikenli ısı” olarak da adlandırılır. Ter bezleri tıkanır ve iltihaplanma “rubra” olarak bilinen döküntüde kırmızı bir renge neden olur.
Beyaz / Sarı İsilik (Miliaria Pustulosa)
Püstüller bir kırmızı isilik durumunda oluştuğunda, buna beyaz / sarı isilik (miliaria pustulosa) denir. Bu püstüller cilt enfeksiyonunun ilk belirtileri olabilir ve doktorunuz tarafından kontrol edilmelidir.
Derin İsilik (Miliaria Profunda)
Tekrarlanan isilik ile, cildin daha geniş alanlarındaki ter bezleri kronik olarak iltihaplanabilir ve cildin daha derin katmanlarına zarar verebilir. Büyük, sert kızarıklıklar özellikle egzersiz veya ısıya maruz kaldıktan sonra görünebilir. Bu cilt problemine derin isilik (miliaria profunda) denir.
İsilik çeşitleri de bunlar şimdi sırada İsilik belirtileri venedenleri nelerdir öğreniyoruz.
İsilik Belirtileri Nelerdir?
Yaygın olarak görülen İsilik belirtileri arasında ince, inişli çıkışlı, kaşıntılı döküntü, cilt yanması ve “kabarık” bir his vardır (ciltte bir şeyler sürünüyor gibi). Etkilenen en yaygın vücut parçaları eller, yüz, boyun ve dirsek kıvrımları gibi güneşe sıkça maruz kalan alanlardır. İsılik ayrıca karın duvarı, kasık, uyluk kıvrımları, kalçalar ve göğüs altındaki alan gibi dar kıyafetlerle kaplı alanları da etkileyebilir.
İsilik Nedenleri Nelerdir? Neden Olur?
İsilik nedenleri arasında en önemlisi engellenen ter bezleridir. Ter bezleri birçok nedenden ötürü tıkanabilir, ancak en yaygın nedenleri arasında şunlar bulunur:
- Boyun, koltuk altı veya kasık çevresindeki bitişik cilde temas eden veya sürtünen cilt ter buharlaşmasını önler.
- Terin buharlaşmasını önleyen bir diğer neden ise bel, karın, göğüs veya kasık bölgelerinin etrafındaki sıkı giysilerdir.
- Deride terin birikebileceği ağır giysiler isilik nedenleri arasında yer alan bir diğer faktördür.
- Ağır kremler, yağlı losyonlar veya yapışkan bandajlar ter kanallarını tıkayabilir.
İsilik neden olur, nedenleri nelerdiri de öğrendik, peki kimler risk altında bir göz atalım mı? Kimlerde görülür;
- Yenidoğan veya bebek (özellikle çocuk bezi veya dar kıyafetler giydiklerinde),
- Ne kadar terlediklerini anlamayan veya kıyafetlerini sık sık değiştirmeyen yaşlı insanlar,
- Sıcak ve nemli iklimlerde yaşayanlarda,
- Terin yaygın olduğu sıcak, kapalı alanlarda çalışanlarda isılik sıklıkla görülebilir.
İsilik Nasıl Teşhis Edilir?
İsilik tanısı, özellikle belli bir ısıya maruz kaldıktan sonra, belli cilt bölgelerinde oluşan kızarıklıkların, döküntülerin görünümüne göre konulabilir. Bir doktor genellikle döküntülerin görsel olarak incelenmesiyle tanı koyabilir. Bununla birlikte, karmaşık veya atopik olgular cilt kültüründen, cilt kazımalarından veya biyopsiden onay gerektirebilir. İsilik diğer cilt koşulları, alerjik reaksiyonlar, bakteriyel enfeksiyonlar , mantar enfeksiyonları veya egzamayı taklit edebilir. Teşhis aşaması dikkatlice yapılmalıdır.
İsilik Tedavisi Evde Nasıl Olur?
İsilik genellikle kendi kendine geçer, yani tedavi olmadan kendi kendine düzelir. Kaşıntı ve yanma semptomlarını tedavi etmek için kalamin, hidrokortizon kremi, kaşıntı önleyiciler (Benadryl spreyi gibi) veya güneş yanığı losyonları gibi reçetesiz tedaviler kullanılabilir. Hindistan cevizi yağı, hint yağı gibi uçucu yağlar da tedavisi için faydalar sağlar.
İsilik Tedavisi Nasıl Olur?
Bazen kızarıklıklar, özellikle açık bir şekilde görüldüğünde, enfekte olabilirler. Bakteriler cildi istila edebilir ve selülit enfeksiyonlarına neden olabilir. Kızarıklık, şişme, artmış ağrı, ateş veya püstüller gibi belirtiler doktorunuz tarafından kontrol edilmelidir. Topikal kremlerle antibiyotik tedavisi veya ağızdan alınan ilaçlar, ısı döküntüsü ile ilişkili enfeksiyonları tedavi etmek için gerekli olabilir.
İsilik Nasıl Önlenebilir?
Ter bezlerinin tıkanmasını önlemek, ısı döküntülerini önlemenin en iyi yoludur. Bol ve nefes alabilen kıyafetler giyin. Sıcak ve nemli havalarda egzersiz yapmaktan kaçının. Özellikle terin birikebileceği cilt kıvrımları veya kırışıklıkları yer alan alanlarda cildi kuru tutun. Kızarıklığa maruz kalmaya yatkınsanız, mümkün olduğunda gölgede kalın.
Sıcaklıklar Çok Yüksek Olduğunda Kendinizi Nasıl Korursunuz?
Bir dereceye kadar, vücudunuz zamanla sıcak ve nemli havalara uyum sağlayabilir. Aşırı sıcak saatlerde çalışmaktan veya egzersiz yapmaktan kaçının. Sık sık soğutma molaları verin, bol miktarda sıvı alın. Aşırı ısınmış, baş dönmesi veya soluk soluğa hissettiğinizde aktiviteleri durdurun.
Sıcak ve nemli iklimlerde egzersiz yapmadan önce sıcaklığı ve ayrıca ısı indeksini dikkate alın. Isı endeksi, genel olarak sıcaklık ve nem hissinin hesaplanmış bir ölçümüdür. Havadaki su içeriği (nem oranı) yüksek olduğunda ter buharlaşamadığından, tek başına terleme vücudu soğutamaz.
Sıcak Havalarda Ne Kadar Su İçmeliyim? İsilik Tedavisi
Susadığında ve terlediğinizde ne kadar su tüketebileceğinizi söylemek zordur. Eğer susuz kalırsanız, böbrekleriniz vücudunuzda olabildiğince fazla su tutmaya çalışacaktır. Bu azalmış idrar çıkışıyla sonuçlanır ve attığınız idrar koyu veya konsantre olabilir. Sıcak ortamlarda, idrarınızın net veya sadece hafif sarı görünmesini sağlamak için yeterli miktarda sıvıyı içmeniz iyi bir kuraldır.
Sıcak Havalarda Nasıl Giyinmeliyim?, İsilik Tedavisi
Terleme cildi nemlendirir ve vücudu serinletir. Eğer sıkı giysiler ya da nefes alabilir olmayan bazı kumaşlar nedeniyle terin buharlaşmasına izin verilmezse, bu sizi aşırı ısınma ya da isiliğe neden olma riski taşır. Çalışırken veya sıcağa maruz kalacağınızı biliyorsanız terin buharlaşmasını sağlamak için cildinizden ter dökmek üzere tasarlanmış pamuk veya sentetik gibi kumaşlardan yapılmış giysiler giyin.
Makalemizin sonuna geldik. İsilik nedir, neden olur, belirtileri, çeşitleri nelerdir sorularının cevaplarının yanı sıra İsilik tedavisi evde ya da hastanede nasıl olur anlatmaya çalıştık. Umarım faydalı olur. Esen kalın.