7’inci kez taşınacak ilçenin yeni yeri heyecanlandırdı
Artvin’in Yusufeli ilçesinde yapımı süren Yusufeli Barajı, ilçe merkezi ve 4 köyü sular altında bırakacak. 151 yıllık tarihinde 6 kez yeri değiştirilen ve 7’nci kez taşınmaya hazırlanan Yusufeli için yeni yerleşim yeri inşa ediliyor. 69 yıllık ilçe yerleşim yerine veda etmeye hazırlanan vatandaşlar, götürüldüğü yeni yerleşim yerinde yükselen binalar ve işyerlerini ilk kez gördü, cadde ve sokakları gezdi. Kimi vatandaşlar heyecandan gözyaşlarını tutamadı, kimileri ise yeni yerleşim yerini cep telefonları ile görüntüledi.
Türkiye sınırları içerisinde 410 kilometrelik uzunluğa sahip Kuzeydoğu Anadolu’nun en büyük nehirlerinden olan Artvin’deki Çoruh Nehri üzerinde 26 Şubat 2013 tarihinde dönemin Başbakanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından temeli atılan Yusufeli Barajı ve HES Projesi inşaatı sürüyor. 270 metre gövde yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise Çin’deki 292 ve Gürcistan’daki 272 metre yüksekliğindeki barajlardan sonra çift eğrilikli ince kemer baraj tipi kategorisinde 3’üncü en yüksek barajı olacak olan Yusufeli Barajı, ilçeyi sular altında bırakacak. İlçe merkezi ile 4 köyün sular altında kalacağı Yusufeli’nde yaklaşık 5 bin konut, 270 iş yeri ile 9 bin 430 dönüm tarım arazisi sulara gömülecek. 151 yıllık tarihinde 6 kez yerleşim yeri değiştirilen ve 7’inci kez taşınmaya hazırlanan Yusufeli’nde geri sayım başladı.
MEZARLAR TAŞINIYOR
1950 yılında son yerleşim yerinde kurulun Yusufeli ilçe merkezi, Yansıtıcılar Mevkii’ndeki yeni yerleşim yerine taşınacak. Yeni yerleşim yeri için başlatılan alt yapı çalışmalarında sona gelindi. Alt yapı yatırımları ile bin 638 konut inşaatının planlandığı yeni yerleşim yerine mezarlar taşınmaya başladı. Yusufeli Belediyesi, sular altında kalacak 7 farklı toplu mezar yerinde bilirkişiler, muhtarlar ve belediye meclis üyelerinden oluşan komisyonlarla birlikte inceleme yaptı, taşınacak mezarları kayıt altına aldı. Vatandaşların talepleri ile tespit edilen 500 dolayında mezar, yeni yerleşim yerindeki toplu mezar alanına taşınıyor.
İLK KEZ GÖRDÜLER
Yusufeli için yaklaşık 150 hektarlık yeni yerleşim alanına 334 konut inşa edilecek. 1600 yetişmiş ağaç, 16 bin adet çalı türü peyzaj bitkisi ekilecek. Bölgede, 100 dönümlük alan tarımsal alan olacak. Yansıtıcılar Mevkii’nde kurulan yeni yerleşim yerinde kamu binaları, ev ve işyerleri ile yol, kaldırım ve parklar ortaya çıkmaya başladı. 69 yıllık ilçe yerleşim yerine veda etmeye hazırlanan vatandaşlar için yeni yerleşim yerine gezi düzenlendi. Yükselen binalar ve işyerlerini ilk kez gören vatandaşlar, cadde ve sokakları gezdi. Kimi vatandaşlar heyecandan gözyaşlarını tutamadı, kimileri cep telefonlarına sarılarak yeni yerleşim alanlarını görüntüledi.
‘BACA VARMI, SOBA KURABİLECEK MİYİZ’
Vatandaşlara ilçenin yeni yerleşim yerini gezdiren Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin, uzun bir süreçin sonuna doğru gelindiğini belirterek Bugün, hiçbirimizin hayal etmediği bir yere geldik. Yeni yerleşim yerimiz inşa ediliyor. Toplamda 800 dönüme tekabül eden alanlarımız oluyor. Bu mevcut ilçemizin 2 katı büyüklüğünde. Bu alanlarda tarım faaliyetleri yapılarak gelir elde edilebilecek. Eski yerleşim yerinden daha verimli topraklara sahip oluyoruz. 10 farklı konut tipi inşa ediyoruz. 4+1, 3+1 ve 2+1 konutlar olacak. 3 metre kareden 8 metrekareye kadar balkonları olan evler olacak. Doğalgazımız olacak. Burada oturmak, yaşamak için bir tereddütünüz olmayacak dedi.
Vatandaşların sorularını yanıtlayan Başkan Aytekin, ‘Evlerde baca varmı, soba yakabilecek miyiz’ sorusuna ‘Evler doğalgazlı’ yanıtını verdi.
YUSUFELİ’NİN TAŞINMA SÜRECİ
Yusufeli bölgesi, Çoruh Nehri havzasında yer alan batıda Bayburt, İspir, doğuda Oltu ve kuzeyde Artvin bölgeleri kültür çevresinde yer almaktadır. Nehir havzaları insanoğlunun ilk önce yerleşik hayata geçerek tarım toplumunu oluşturduğu yerlerdir. 1892 yılına kadar 3 kez yerleşim yeri değişen Yusufeli’nin eski adıyla Kiskim olan ilçe merkezi Öğdem’den Ersis’e taşındı. 29 Haziran 1926 tarihinde çıkarılan kanunla da kaza merkezi yeniden Ersis’ten Öğdem’e nakledildi. 1 Haziran 1933 tarihinde Artvin vilayeti lağvedilerek, merkezi Rize olan Çoruh vilayeti kuruldu. Artvin’in kaza olması ile Yusufeli kazası ve köyleri tekrar Erzurum vilayetine bağlandı. Çoruh vilayetinin merkezi, 4 Ocak 1936 tarihinde çıkarılan kanunla Rize’den Artvin’e nakledildi. Aynı kanunla Yusufeli, Erzurum vilayetinden alınarak, tekrar Çoruh vilayetine bağlandı. 17 Şubat 1956 tarihinde Çoruh vilayetinin ismi Artvin olarak değiştirildi. 18 Şubat 1950 tarih ve 5531 numaralı kanunla Yusufeli ilçe merkezi, Öğdem’den bugünkü merkezi olan Ahalt’a nakledildi.
YUSUFELİ BARAJI VE HES
Artvin’de, 270 metre gövde yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise Çin’deki 292 ve Gürcistan’daki 272 metre yüksekliğindeki barajlardan sonra çift eğrilikli ince kemer baraj tipi kategorisinde 3’üncü en yüksek barajı olacak Yusufeli Barajı’nda, 558 mega watt kurulu güce sahip santral ile 650 bin nüfuslu bir şehrin elektrik ihtiyacı karşılanabilecek. Türkiye’nin kendi öz kaynakları ile tamamı Türk mühendisler tarafından inşa edilen baraj projesinde, yaklaşık 3 bin kişi vardiyalı 24 saat süreyle çalışıyor. Gövde yüksekliği 100 katlı bir gökdelene eş değer olacak Yusufeli Barajı’nda, Artvin’den Edirne’ye 13 metre platform genişliğinde beton yol veya 120 metrekarelik 60 bin adet konutun inşa edilebileceği 4 milyon metreküp beton kullanılacak. Gelecek yılın yarısından itibaren su tutulmaya başlanacak, 2020 yılında ise elektrik üretimine geçilecek. 2130 milyon metre küp su depolanacak ve 2,5 milyar liraya mal olması planlanan proje ile günlük 3 milyon lira elektrik enerjisi geliri elde edilecek.