TEI Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Akşit, Ülke TV’de Siyaset Bilimci Dr. Murat Yıldız’ın sunduğu, Kanal7 Ankara Temsilcisi Mehmet Acet ve Prof. Dr. Mehmet Şahin’in yorumlarıyla katıldığı ‘Haftanın Raporu’ programında soruları cevaplandırdı.
2013’ten bu yana TEİ’nin Genel Müdürlüğü görevini yürüten Prof. Dr. Mahmut Akşit canlı yayında soruları cevaplandırdı.
Programda öne çıkan satır başları;
SİLAHLI KUVVETLER VAKFIMIZ TEI’NİN YÜZDE 54’ÜNE SAHİP
TEI, 1985 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri Vakfı’nın doğrudan ve dolaylı iştirakleriyle General Electric (GE) ortaklığıyla kurulmuş bir firmadır. Silahlı Kuvvetler vakfımız şirketinin yüzde 54’üne sahiptir, yani şirketimiz Silahlı Kuvvetler alt şirketidir.
2002’DEN SONRA ATILIM DÖNEMİ
2002’den sonra devletimizin sayın cumhurbaşkanımızın da ciddi olarak taip etmesi ve desteğiyle savunma sanayisindeki hamlesiyle TEI’de de kendi özgün motorlarımızı geliştirmek yönünde çalışmalar başlamış. 2010 – 13 arası küçük kendi özgün motorlarımızla üretime başlandı. Ben 2013’ün sonunda göreve geldim.
DÜNYADA HEMEN HEMEN HİÇBİR UÇAK İMALATÇISI MOTORU DA İMAL ETMEKLE UĞRAŞMAZ
Motor ciddi yüksek teknoloji gerektiren bir konu. O nedenle dünyada hemen hemen hiçbir uçak imalatçısı motoru da imal etmekle uğraşmaz. Motoru yüksek teknoloji sahibi başka firmalar üretir. Mesela hepimizin bildiği AirBus ve Boeing yolcu uçaklarını üretiyor ama bunların motorlarını kendisi üretmiyor. Bu firmalar müşteriye soruyor örneğin THY 10 tane 737 alacak. Boeing soruyor hangi firmanın motorunu tercih edersin diye. Yüksek teknoloji gerektirdiği için herkes de yapamıyor.
MOTOR ÜRETİMİ PROJESİNDE BAŞARISIZ ÖRNEK HİNDİSTAN
Hindistan kendi milli motorunu geliştirmek için yaklaşık 17 yıllık bir program uyguladıktan sonra projeyi rafa kaldırdılar diye biliyorum hala daha Hindistan’ın kendi özgün helikopter motoru veya savaş uçağı motoru yok. Genellikle Hindistan ve Çin Rus bloğundan alıp uçaklarına entegre ediyorlar.
Türkiye’nin ilk milli turboşaft motoru TEI-TS1400’ün geliştirilmesi amacıyla hazırlanan Turboşaft Geliştirme Projesi’nde neredeyiz, bunu Hürkuş gibi uçaklarda görecek miyiz?
Turboşaft Geliştirme Projesi 2017’nin Şubat ayında imzalandı ve mart ayında takvim başladı. Motorumuzun tasarımlarını ve tasarım döngülerini yaptık. Şu an imal edip teslim ettiğimiz. Aralıkta Cumhurbaşkanımız katılımıya teslim ettiğimiz motor 7 kere tasarım döngüsü baştan aşağıya yenilenmiş bir motordur. tasarım belli bir aşamaya geldi. Prototipimizi teslim ettik. Şu aşamada olgunlaştırma aşamasındayız.
PEKİ PERSONELİNİZE KANCA ATIYORLAR MI?
Öyle girişimler oldu. Hatta TEI-PD170’den en kritik aşamasında baktık ki ekibimizin en değerli elemanlarına Avrupa’dan çok güzel teklifler gelmeye başladı. Ben de duydum bunları. Ekibi topladım onlara güzel bir öğlen yemeği ısmarladım onlara. dedim ki arkadaşlar bakın bu milli bir görev kendinizi yarı yarıya askerde kabul edeceksiniz. Biraz daha yüksek maaş tabi ki hakkınız gidebilirsiniz ama bun bir milli bir göre addedip birazcık dişinizi sıkacaksınız. Biz bu motoru üretim eşiği aşıncaya kadar hiçbir yere gitmemenizi rica ediyorum dedim. Onlar da sağ olsunlar sıkı durdular. Ciddi bir kayıp yaşamadık.