Bu kitabı belki de yıllar sonra okuyacaktım, İgnazio olmasaydı tabii. Gözlerindeki Canavar sayesinde haberim oldu bu kitaptan, yalan yok.
Ve merak ettim, okumak istedim. Gerçekten de değerli bir kitapmış onu fark ettim. Tekrar tekrar okumam gerektiğini hissediyorum. Bu kitabı okumamı sağlayan yazara teşekkür ediyorum.
Yazılırken Prens'lerden, yapmaları gereken düzenlemelerden, nasıl bir strateji izlemeleri gerektiğinden bahsediyor ama bana göre bu tavsiyelerin hepsi şu an bile kullanılabilir. Gerçi çoğu kişi için de böyledir, eminim.
Ben bir kaç ders çıkardım ve şunu da söylemeden geçemeyeceğim, dipnotlar beni bitirdi. Tarih'le bu kadar içli dışlı olmadığım için bahsedilen prenslere --krallara dair bir fikrim yoktu ve sürekli dipnotlara bakmak zorunda kalıyordum. Neyse, yine de okudum. Tekrar okumayı düşünüyorum, bir kere okumak yeterli değil. Eminim gözden kaçırdığım bir ders vardır.
Kitapta geçen 'Hiç de dostun olmayan her zaman senden taraf tutmadan kalmanı isteyecek, dostun ise kendi yanında vuruşmanı dileyecektir.' cümlesi o kadar anlamlı ki, şu an hala böyle bir şey olduğu için belki de. Dünyanın o belli düzeni, kalıbı asla değişmiyor ve bunu gösteren cümlelerden sadece birisi bu.
Mesela prensin 'bakanlarını', 'arkadaşlar' olarak düşündüm çoğu yerde. Bana göre tam yerine oturdu.
'Dalkavuklardan Nasıl Kaçılacağı' diye bir başlık var, o başlık benim için çok önemli. Şu an hala var olan görünmez dalkavuklardan korunmak için gayet yararlı bir bölüm.
-Her şeyden haberi olmalı ve onların da görüşlerini almalıdır; ama sonra kendi kafasına göre düşünüp karar vermelidir.- cümlesi beni gülümsetti. Ben de böyle yaparım çünkü, yapardım gerçi, şu an böyle bir şey yapacak ortamım pek olmuyor ama bu hareketimin doğru olduğunu görmek beni mutlu etti.
Aldığım kararlar doğrultusunda inatla hareket etmem gerektiğini yazıyordu. Gerçi bunu prens için söylemiş ama ben kendi üstüme aldım çoğu şeyi. Öyle yapıyordum, bu kitaptan sonra daha kararlı olacağımın farkındayım.
-Sevilmekten çok korkulmak bence çok daha güvenlidir. Çünkü insanlar hakkında genelde şu söylenebilir; Nankör, değişken, içten pazarlıklı, korkak ve çıkarcıdırlar.- (Son cümlede yazanları okuyunca insanların hala değişmediğini gördüm. Biliyordum tabii ki ama okuyunca farkındalık bir başka oluyor.)
-Onlara iyilik ettiğin sürece hepsi seninledir.- yazıyor, adam o kadar iyi tespitler yapmış ki... Durup düşününce gerçekten yoğun bir emek verildiği belli.
-Ama insanlar sakınmasızca bir işe başladılar mı iyinin tadına bakarken altta yatan zehiri fark etmezler.-
Farkına varmalarını sağlamak için dilimi boşu boşuna yormama kararı almıştım zaten, herkes kafasının dikine gidiyor. Bir şeyin yanlış olduğunu anlamaları için kendileri bizzat yaşamak zorundalar. Her neyse...
Daha fazla yazabilirim ama tekrar okuduğumda bu yazdıklarımı değiştireceğimi düşündüğüm için burada bitiriyorum.
Farkındalık yaratmak için gerçekten okunması gereken bir kitap.
Zamanın birinde bir prens vardı, her şeye inanan ama üç şeye inanmayan.Prenseslere, adalara ve tanrıya inanmıyordu.Babası kral prense bu tür şeylerin var olmadığını söylerdi.Babasının krallığında prensesler ve adalar olmadığı gibi tanrının varlığındanda söz edilmezdi, genç prens babasına güveniyor ve inanıyordu.
Ama sonra bir gün genç prens saraydan kaçdı ve krallığın sınırlarını aşıp bir sonraki kara parçasına kadar geldi.Orada her kıyıdan farklı adaları ve adaların üzerindeki isim dahi veremediği tuhaf ve rahatsız edici varlıkları(yabancıları) görünce şaşkına döndü.Tam bir tekne araken siyahlar içinde giyinmiş bir adam ona doğru yaklaştı.
Genç prens sordu "bu adalar gerçek mi?"
"Elbette gerçek adalar" dedi siyah elbiseli adam.
Peki bu tuhaf ve rahatsız edici yabancılar?
Hepsi gerçek ve otantik prensesler.
Prens haykırarak " o zaman tanrı da var olmalı"
"Ben tanrıyım." dedi başıyla selamlayarak siyahlar içindeki adam.
Genç prens olabildiğince çabuk saraya geri döndü.
"Demek geri geldin" dedi babası kral.
Adaları gördüm, prensesleri gördüm, tanrıyı gördüm; dedi sitemkar bir şekilde genç prens.
Kral istifini hiç bozmadı.
Ne adalar ne prensesler ne de bir tanrı var, hiçbiri gerçek değil.'
Onları gördüm!'
Bana tanrının nasıl giyindiğini söyle.'
Tanrı baştan aşağıya siyah bir elbise giyiyordu.'
Paltosunun kolları kıvrılmışmıydı?
Prens öyle olduğunu hatırladı.Kral gülümsedi.
O bir büyücünün ünüforması.Aldatıldın.
Daha sonra prens tekrar aynı sahile geri döndü ve burada bir kez daha aynı siyah elbiseli adamla karşılaştı.
Babam kral bana gerçekte senin kim olduğunu söyledi dedi prens öfkeyle.'Geçen defa beni kandırdın ama bu defa başaramayacaksın.Şimdi bunların gerçek adalar , gerçek prensesler olmadığını biliyorum çünkü sen bir büyücüsün.'
Kıyadaki adam gülümsedi.
Asıl kandırılmış olan sensin, evlat.Babanın krallığında birçok ada ve çok sayıda prenses var.Babanın büyüsü altında olduğundan sen onları göremezsin'.
Prens dalgın bir şekilde evine döndü.Babasını görünce gözlerinin içine baktı.
Baba senin gerçek bir kral değilde sadece bir büyücü olduğun doğru mu?
Kral gülümsedi ve kollarını geri yuvarladı.
Evet oğlum ben sadece bir büyücüyüm.
O zaman sahildeki adam tanrıydı.
Sahildeki adam da başka bir büyücü.
Gerçek gerçeği, sihrin ötesindeki hakikatı bilmeliyim.
Büyünün ötesinde bir hakikat yoktur dedi kral.
Prens üzüntü doluydu.
"Kendimi öldüreceğim" dedi prens.
Kral büyüsünü kullanarak ölümü çağırdı.Ölüm kapıda durdu ve prensi çağırdı.Prens titriyordu.Güzel ama gerçek olmayan adaları, gerçek olmayan ama güzel prenseseri hatırladı.
Çok iyi dedi prens 'dayanabilirim'.
Gördün mü evlat dedi kral ' şimdi bir büyücü olmaya başlıyorsun.'
Bir prens hayvan doğasını nasıl kullanacağını öğrenmek zorunda olduğunda, hayvanlar arasında aslanı ve tilkiyi seçmelidir. Çünkü aslan, kendisini tuzaklardan koruyamaz; tilki de kurtlardan. Bu yüzden sezmek için tilki, kurtlarla başetmek için de aslan olmalı.Prens, Niccolo Machiavelli (Sayfa 100 - İlya Yayınevi)
Prens'ten inciler 2Prens, Niccolo Machiavelli (Sayfa 100)
Bir prens, hayvan doğasını nasıl kullanacağını öğrenmek zorunda olduğunda, hayvanlar arasında aslanı ve tilkiyi seçmelidir. Çünkü aslan, kendisini tuzaklardan koruyamaz; tilki de kurtlardan. Bu yüzden, tuzakları sezmek için tilki, kurtlarla başetmek için de aslan olmalı.
Total War: Medieval II Oyun Serisindeki Mükemmel Alıntılar
Matthew of Edessa:
-İki taraf da kraliyet ailesinden olan prensler tarafından kontrol ediliyordu ve birbirlerini merhametsizce katlettiler.
--Muharebe vahşiydi ve günün büyük bir bölümünde devam etti.Nehirler kanlı akıyordu.
-Fransız dükü askerlerinin katletildiğini görünce acı bir şekilde ağladı.
Fulcher of Chartres:
-Yazık! Ne kadar çok soylu ve cesur şövalyeler kaybettik.
-Ordulardaki çoğu insan perişan haldeydi,gelecekte fakir kalacaklarından korkuyorlardı,bu yüzden yaylarını sattılar ve korkakça evlerine döndüler.
-Düşman ordusunun görüş açısına girdiğinde,aklını inletti ve dehşete düşürdü.
Bernard of Clairvaux:
-Bu nedenle kılıçlarınızı kuşanın ve İsa adına -sevinçli bir şekilde- silahlanın.
-Tanrı,Hristiyan isminin düşmanlarının kökünü dünyadan kazımak için,prenslerin ve kralların ruhunu uyandırdı.
Martin Luther:
-Savaş insanları etkileyen en büyük salgındır;dini,eyaletleri,aileleri yok eder.Her türlü felaket ona karşı tercih edilebilir.
-İnanç her türlü anlayışı,nedeni ve duyguyu ayak altında ezmelidir.
-İyilik hiçbir zaman şiddetle gelmez.
-Güvenli bir kalemiz olan Tanrı’mız sakin.Güvenilir bir kalkan ve silah gibi.
Niccolo Machiavelli:
Madem ki sevgi ve korku hiç bir arada olamıyorsa,ve onların arasından birsini seçmemiz gerekiyorsa,korkulmak sevilmekten çok daha güvenlidir.
-Prens tuzakların farkına varmak için bir tilki olmalı...Kurtları korkutmak için de bir aslan.
-Savaştaki güçler altın değil,iyi askerlerdir.
-Çok büyük işler başaran prensler vaatlerine çok az saygı duyan prenslerdir.
-Bir prens elinden geldiği kadar iyilik yolunda olmalıdır,ancak,eğer ihtiyaç duyarsa,kötülüğü nasıl izleyeceğini bilmelidir.
-Erkekler ya cömertçe iyileştirilmeli yada yok edilmelidir,çünkü aldıkları küçük yaraların intikamını alırlar,iri olan yaralar için ise intikam alamazlar.
-Bir prensin sahip olabileceğin en iyi kale,halkının ona karşı olan sevgisidir.
-Savaşlar istediğiniz zaman başlar,ancak siz dilediğiniz zaman bitmez.
-Zaferi garantiye almak için,askerler kumandanları kadar kendilerine güven duymalıdır.
-Ünvanlar erkekleri onurlandırmaz,erkekler ünvanları onurlandırır.
-Bir kişi,bir kişinin tam desteğini almadan,asla bir kişinin geleceğini tehlikeye atmamalıdır.
-Emirlerine uyulmasını isteyen kişi,nasıl komuta edeceğini bilmelidir.
-İyi emirler insanları cesur yapar,düzensizlik ise korkağa dönüştürür.
-Bir prens savaştan ve onun organizasyonundan ve disiplininden başka hiçbir amaç gütmemelidir.
-Bağımsız bir kasabayı fetheden ve onu yıkmayan bir kişi inanılmaz bir hata yapar ve kasabayı kendisi tarafından kasabayı yıkılmış varsayar.
-Herhangi bir ordu,iyi emirler ve disipline sadece cesarete göre daha çok ihtiyaç duyar.
-Herhangi bir ordu,iyi emirler ve disipline sadece cesarete göre daha çok ihtiyaç duyar.
-İnfaz zamanı gelinceye kadar bir teşebbüsün başarılı olması,düşmandan gizlenen başka bir teşebbüse göre,mümkün değildir.
John Milton:
-Cehennem’de hüküm sürmek Cennet’te hizmet vermekten iyidir.
-Şans,plandan arta kalandır.
-Savaş,ancak bitmeyen savaş,neden hala devam etmektedir?
-Beni yok etmeyen şey,beni güçlendirir.
-Barış’ın zaferleri,en az Savaş’ınkiler kadar ünlüdür.
Michel de Montaigne:
-Galibiyetlerden daha başarılı olan yenilgiler vardır.
-İmparatorların ve kaldırım taşı döşeyenlerin ruhları aynı kalıptan gelir.Komşularımızla tartışmamızı sağlayan aynı sebep prenslerin birbirlerine savaş açmasını sağlar.
-Bir kral olmak çok bir şeydir ki,sadece kral olarak kral olunur.
Papa II.Urban:
-Önceden birbirlerine karşı savaşmış olanlar şimdi haklı olarak barbarlara karşı savaşsınlar.
-Cennet’in Krallığı’nın yok edilemez görkeminin verdiği güvence ile,günahlarınızın bağışlanması için bu yolculuğu üzerinize alın!
Saadi(Sadi Şirazi):
-Düşmanlarınızın arasında bölünme gördüğünüz sırada,arkadaşlarınızla birlikte dinlenin,ama onları tek bir vücut olarak görürseniz,yayınızın telini takın ve mazgalların üzerine taş yerleştirin.
-Düşmanına tüm gücünle saldırma,çünkü sonradan dostun olabilir.
Erasmus:
-Savaş,hiç savaşmamış olanlara tatlı gelir.
-Talih cesurların yanındadır.
-En kötü barış en doğru savaştan iyidir.
Luis de Camoes:
-Hepinizin başarıya ulaşmak üzere olduğunuzu fark ettiği anlarda,bırakın dünya titremeye başlasın.
-Uzun bir yolculuk için uygulanabilir her şeyi yaptık,bir denizcinin ufkunda her zaman var olan ölüme bile hazırlandık
William Shakespeare:
-Atı hakkında konuşmak dışında hiçbir şey yapmadı.
-Tüm dünya bir sahnedir,ve tüm erkekler ve kadınlar yalnızca bir oyuncudan ibarettir.
-Seni yüz elli farklı yolla öldürebilirim.
-İşte burada ben ve dertlerim oturuyor,işte burası tahtım,krallar boyun eğerek selamlamaya geliyorlar.
-Git,askerlere ateş etmesini söyle.
-Dünyanın 3 köeşesinden geldik,ve onları şaşırtacağız.
-Bir adam ancak bir kez ölebilir.
-Bana başka bir at ver,yaralarımı sar.
-Bir at!Bir at!Krallığım için bir at!(Gereksiz bir alete bazen çok ihtiyaç duyulduğunda kullanılır)
-Cesaretin daha iyi parçası tedbirdir.
-Tanrı kimin yanında olacaksa,zafer de orada olacaktır.
-Eğer sefere katılan herkes geri dönerse,zafer ikiye katlanır.
-Son adama kadar şansımızı zorlayacağız.
-Son nefese kadar savaş!
-Kraliyet ailesine ait olan yüzünde,etrafını sarmış olan orduya karşı hiçbir korku belirtisi yoktu.
-İnsanların gülümsemelerinde hançerler vardır(Yani,bazen insanlar tam sana saldıracakken,seni aldatmak için sahte bir gülümseyiş yaparlar).
-Vücüdum kemiklerimden ayrılanana kadar savaşacağım.
-Bir kez daha saldıralım,dostlarım,bir kez daha!(Yani,tekrar deneyelim anlamına geliyor)
-Ve birkaç hamle,küçük bir balta ile olmasına rağmen,en sağlam keresteli meşeyi yardı ve yıktı.
Diğer:
-Hepsini öldürün,Tanrı kendisini haklı bulacaktır.(Arnaud Amaury,Citeaux Başrahibi)
-İnançsız,kalabalık topluluğun üstesinden gelmek için,Tanrı’nın gücü bizi-küçük ama inançlı topluluğu- etkinleştirecektir(Robert Guiscard)
-Kimin Tanrı’ya inancı varsa benimle gelsin!Gelin kardeşlerimiz için savaşalım!Gelin Cennet’in işi tamamlansın!(III.Conrad,Kutsal Roma İmparatoru)
-Her kim bu kutsal görevi üzerine alır ve yerine getirirse,insanları ödüllendiren kişiden gelen ebedi ödülün zevkini tadacaktır.(Papa III.Eugenius)
-Ölmeden önce teslim olun,yok olup gitmenizi istemem.(İmadeddin Zengi)
-Teslim olmayacağız!(Başpiskopos Hugh)
-Gelin askerlerim!Gelin yüce kanunun koruyucuları ve temsilcileri!İşte burada kılıçlarınız için hazır bekleyen köpekler bulunuyor!(İlgazi)
-Borazandan gelecek olan ilk seste,herkes kılıçlarını ve zırhını kuşanmak için acele davranmalıdır.(Walter,Salernolu Roger’ın danışmanı)
-Binlerce insanın kurtarılması için şerefli ordumuzun yanında yer alın.(Adela,Bloisli Stephen’ın hanımı)
-Eğer bugün savaşmak istiyorlarsa,bırakın gelsinler.(Bohemund)
-Bilir misin,evladım,dünyanın ne kadar küçük bir anlayışla yönetildiğini?(Papa III.Julius)
-Korkudan başka bir şeyden korkulmaz.(Francis Bacon)
-Hacılığı aklınıza kazıyıp Doğu’daki kafirlere karşı zafer kazanın.(Orderic Vitalis)
-Davulu çalmaya başla ve cesurca ilerle.(Christopher Marlowe)
-Otlakların gözleri,ağaçların da kulakları var.(Geoffrey Chaucer,Canterbury Masalları,Şövalye Masalı)
-Güneşin ışığını takiben,Eski Dünya’yı geride bırakıyoruz.(Kristof Kolomb)
-Birbiri ardına,her taraftan geldiler;silahlar,atlar ve tüm savaş yelpazesiyle…(Anna Komnena,Alexiad)
-Geri çekildi,yaralıydı,eve şerefini geride bırakarak geri dönmek zorunda kaldı,ağlıyordu.Önceden kendini beğenmişce zaferin getireceği şerefi umuyordu.(Apulialı William)
-Savaşın eşit olması için,üç şey gereklidir.İlki,bağımsız bir otorite;ikincisi,adil bir neden;üçüncüsü,haklı bir niyet.(Thomas Aquinas)
-Vahşi bir rahipten çektiğim acıların intikamını kimse almayacak mı?(II.Henry,İngiltere Kralı)
-Bir imparator Tanrı ve adaletin dışında kimsenin kölesi değildir.(Frederick Barbarossa)
-Bırak çocuk kendini göstersin.(III.Edward,İngiltere Kralı,Crecy savaşı,1345.)
-Eğer aralarından bazıları masumsa,fırındaki altınlar gibi ayarları belirlenmeli ve uygun hukuki mercinin incelemesi ile günahlarından arındırılmalılar.(Tapınak Şövalyelerinin soruşturulmasını başlatan kraliyet mektubu)
-Ve siz savaşları ve onların söylentilerini duyacaksınız,bunların hepsi bir gün sona ereceği için sıkıntıya düşmeyin,ama daha o son gelmedi.
(Matthew,24.bölüm,6.versiyon)
-Kimse savaşmadığı sürece,fetih gerçekleşmez.(Gabriel Biel)
-İnsanlarımızdan geri kalanlar olarak biz,Tanrı’dan bize merhamet etmesi ve Fransızların gücünü kovması için kalplerimizi ve gözlerimizi Cennet’e diktik.(Thomas Elthem,V.Henry’nin Agincourt Savaşı’ndaki vaizi)
-Taklit etmeyi bilmeyen,hüküm süremez.(XI.Louis,Fransa Kralı)
-Çok fazla güçlü soylular,varlıklar,yönetimler,çok büyük şefler,çok cesur milletler,çok gururlu prensler,ve çok görkemli güç;bir anda,göz açıp kapayıncaya
kadar,tamamen yok oldu.(Jacobus de Benedictus)
-Tahtı hakkıyla kazanmak tahtın varisi olarak doğmaktan daha onurludur.Birisini şans hediye eder,diğerini fazilet elde eder.(Petrarch)
-Her şeyi savunan kişi,hiçbir şeyi savunmaz.(II.Frederick,Kutsal Roma İmparatoru)
-Roma’nın Kralı’yım,ve dilbilgisinden münezzihim.(Sigismund,Kutsal Roma İmparatoru)
-Felaketler bize alçakgönüllü olmayı öğretir.(Aziz Anselm,Canterbury Başpiskoposu)
-Ellerime savaşı,parmaklarıma da savaşmayı öğreten kudretli RAB'be övgüler olsun. (Psalm,64.bölüm)
-Adaleti sevdim ve haksızlıktan nefret ettim,bu nedenle de sürgünde ölüyorum.(Papa VII.Gregory)
-Savaşı sürdürmek için üç şey gereklidir;para,para ve daha fazla para.(Gian Jacopo Trivulzio)
-Eğer bu otlağı terk etmezseniz,Selehaddin buraya gelip size saldıracaktır.Ve eğer bu saldırı karşısında geri çekilirseniz,çok büyük utanç duyacaksınız.(Ridefortlu
Gerard,Kral Guy’e yazılan mektup)
-Tanrı’ya İspanyolca,kadınlara İtalyanca,erkeklere Fransızca,atıma da Almanca konuşurum.(V.Charles-Türkçe’de Şarlken olarak geçer-.)
-Eğer Yaratılış’ta var olsaydım,evrenin daha iyi yönetilmesi için işe yarar ipuçları verirdim.(X.Alfonso,-Bilge Alfonso olarak da bilinir-,Kastilya Kralı)
-Tüm erkekler kendilerini olabildiğince hızlı silahlandırıp,Kral’a gelmeliler.(Charles Oman)
-Şartlar ne olursa olsun,sonuç ne olursa olsun,kötülüğe son verin ve barış uzlaşmasıyla yaklaşın.(Surlu William)
Atasözleri:
-Bir gün aslan gibi yaşamak yüz yıl kuzu gibi yaşamaktan iyidir.(İtalyan Atasözü)
-Surun arkasında cesur olmak kolaydır.(Gal Atasözü)
-Savaşta,öfke cesaret kadar yararlıdır.(Gal Atasözü)
Kitapta şu sorulara yanıt veriliyor:
Kaç tip krallık vardır?
Krallıklar nasıl yönetilir?
Krallar nasıl olmalı ve nelere dikkat etmelidir?
... Bir prense yönetim konusunda yazılmış bir metin,rapor gibi daha çok.Daha sonra kitap olmuş.Kitabın sonundaki yazıdan bunu anlıyoruz.Yazar dönemini iyi gözlemlemiş, yorumları gayet başarılı.Her olayı mantığıyla yoğurmuş,öğüt verir gibi bir konuşma yapmamış.Okunmaya değer gerçekten...