“Dilhan Eryurt Kimdir?” sorusu Google’ın Dilhan Eryurt’a özel doodle yapmasıyla günün en fazla merak edilenleri arasına girdi. Peki Dilhan Eryurt Kimdir?
Dilahn Eryurt bir astrofizikçi olmasının yanı sıra özellikle NASA’da çalışan ilk Türk bilim kadını olarak bilinmektedir.
Dilhan Eryurt, 29 Kasım 1926 tarihinde İzmir’de doğdu. Eryurt, dünya’ya gelişinden kısa bir süre sonra Ankara’ya taşınmalarının üzerine ilk öğrenimini ve lise eğitimini Ankara’da tamamladı.
Üniversite eğitimini ise İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü’nde tamamladı. 1946 yılında mezuniyetinin ardından ise Ankara Üniversitesi’nde astronomi bölümü açmak için görevlendirilen Tevfik Oktay Kabakçıoğlu’nun yanında fahri asistenlık yaptı. 2 yıl boyunca sürdürdüğü fahri asistanlık görevinin yanı sıra Lisansüstü çalışmalarına da Michigan Üniversitesi’nde devam etti. Ardından 1953 yılında Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalı’nda sırasıyla doktorasını ve doçentlik çalışmalarını tamamladı.
Sergilediği başarılı meslek ve eğitim hayatı sonrası 1959’da Uluslararası Atom Enerji Ajansı’nın bursuyla 2 yıl boyunca Kanada’da Prof. Dr Alastari G. W. Cameron ile çalışma fırsatı buldu. 2 yılın ardından ise ABD’ye giderek Amerikan Scoroptimist bursu kazandı ve Indiana Üniversitesi’nde görev almaya başladı. Burada yıldız modelleri üzerine yaptığı çalışmalar ide adını duyurmuş Prof Dr. Marshall Wrubel ile çalışma fırsatı buldu. Buradaki çalışmalarının ardından ise NASA’ya bağlı olarak görev yapan Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü’nde görev aldı.
Dilhan Eryurt Güneş hakkında yaptığı çalışmalar ile dönemin oldukça önemli gerçeklerini ortaya çıkarmıştır. Goddard Enstitüsü’nde yaptığı çalışmalar ile Güneş hakkında o zaman kadar yanlış bilinen bilgilerin doğrularını ortaya koyarak önemli başarıya imza atmıştır. Eryurt, O dönem bilinenin aksine Güneş’in parlaklığının gittikçe artmadığını aksine geçmişte çok daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu.
Gerçekleştirmiş olduğu bu çalışmalar ise o dönemin uzay uçuşlarının gidişatını etkileyecek ölçüde önemli olarak görüldü. Bu nedenle Ay’a ilk iniş için yapmış olduğu başarılı çalışmaların ardından 1969’da Apollo Barış Ödülü’nün sahibi oldu. Eryurt Goddard Enstitüsü’ndeki 2 yıllık çalışmasının ardından bu sefer kıdemli araştırmacı olarak görevine devam etti. Enstitü kendisini bu süreçte yıldızların oluşumu ve gelişimi gibi konular üzerinde araştırmalarını sürdürmesi amacıyla California Üniversitesi’ne gönderdi.
Yaptığı çalışmaların ardından 1968 yılında Türkiye’ye dönen Eryurt, Odtü’de bir yıl boyunca görev aldı. Eryurt, aynı süreçte Tübitak’ın da desteği ile I. Ulusal Astronomi Toplantısı’nı düzenledi.
Sonrasında 1969-1973 yılları arasında NASA’da bilimsel araştırmalarına devam etti. 1973 yılında ise yeniden ODTÜ Fizik Bölümü’ne dönerek burada astrofizik ana bilim dalının kurucusu oldu. Yaptığı başarılı çalışmaların ardından ise 1977 yılında Tübitak Bilim Hizmet ve Teşvik Ödülü ile ödüllendirildi. 1988 yılında 6 ay boyunca Fizik Bölümü başkanlığı yapan Eryurt, sonrasında ise 5 yıl boyunca Fen Edebiyat Fakültesi’nde dekan olarak görev aldı. Ardından ise 1993 yılında emekliye ayrıldı.
13 Eylül 2012 yılında ise geçirdiği bir kalp krizi sonrası hayatını kaybetti.