Ebeveynlikte Yetersizlik
Çoğunlukla anne ve babanın üstlendiği ancak bazı durumlarda bakıcı, aile yakınları gibi kişiler tarafından da üstlenilen çocuk büyütme süreci, ebeveyn için de çocuk için de oldukça hassas bir dönemdir. Çocuklarında büyüme ve gelişme dönemlerinde, çocukların kendilerini yetersiz hissedebileceği gibi çocuğun bakımını üstlenen kişiler de yetersizlik hissine kapılabilmektedir. Çocuk ve çocuğa bakma görevini üstenen kişinin, çocuğun büyüme ve gelişme döneminde kendilerini yetersiz hissetmesine veya yetersizlik hissi uyandıracak potansiyellerin gözlemlenmesine Ebeveynlikte Yetersizlik denmektedir. Bu hemşirelik tanısının nedenleri belirlenerek, sorunun önüne geçebilmek adına çözümler üretilmelidir.
Ebeveynlikte Yetersizlik Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?
Ailelerin çocuğunun gelişimi ve büyümesinde gerilik fark etmesi, bu tanının en büyük nedenlerinden biridir. Ebeveyn yetersizliğinde çocuğun gelişimi yaşıtlarına göre daha geriden gelebilmektedir. Bunun en büyük belirtisi, çocuğa verilen dokunma, koklama, konuşma gibi uyarıcılara çocuğun hiç tepki vermemesi ya da gelişim dönemine uygun olmayan, geriden gelen tepkiler vermesidir. Genç yaşta ve plansız bir şekilde hamile kalmak da Ebeveynlikte Yetersizlik tanısı konmasına sebebiyet vermektedir.
Çocuk büyütmek keyifli ancak aynı zamanda zor bir süreç olduğundan dolayı, çocuğun tüm sorumluluğunu tek bir ebeveyne yüklemek doğru değildir ve tek ebeveynlik de ebeveyn yetersizliğinin görülmesine neden olabilmektedir. Ebeveynin davranışlarının mutlaka çocuğun gelişimini destekleyici yönde olması gerekmektedir. Ebeveynin davranışlarının çocuğun durumuna ve gelişim düzeyine uygun olmaması, çocuğun kendisini yetersiz hissettiğini ifade etmesi, ebeveynin çocuğun hayal dünyasını ve başarılarını göz ardı etmesi ve bunu dile getirmesi ebeveyn yetersizliğinin yaşanmasına neden olan diğer maddelerdir.
Ebeveynlikte Yetersizlikte Neler Yapılmalıdır?
Ebeveynlikte Yetersizlik ile başvuran kişilere veya bu durumun yaşandığı gözlemlendiğinde, öncelikle durumun sebepleri ebeveyn ile paylaşılarak onlara destek olunmalıdır. Eğer suiistimal şüphesi varsa mutlaka gerekli kurumlar bilgilendirilmelidir. Çocuğun yaşına uygun olan gereksinimleri ebeveyn ile paylaşılarak, çocuğun gelişim dönemine uygun olarak ona nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda bilgilendirilme yapılması ve ebeveyn çocuk bakımını konusunda cesaretlendirilmelidir. Çocuğun büyüme ve gelişim evrelerine uygun bir düzeyde olup olmadığı gözlemlenerek, çocuğun eğer sorunlu bir durumu varsa bu tespit edilerek aile ile durum paylaşılmalıdır. Çocuğuna disiplin yöntemi olarak şiddet değil, sevginin kullanılması gerektiği mutlaka belirtilmelidir.