Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Abd'nin Güney Kafkasya politikası
The policy of the USA in the Southern Caucasia
Rovshan Mammadov - 2008Teze Git (tez.yok.gov.tr)
Özet:
Tarih boyunca birçok uygarlığın üzerinde hakimiyet kurduğu Kafkasya 1928 yılında tamamen Rus Çarlığı egemenliği altına girmiş, XX. yüzyılda ise SSCB coğrafyasında yer almıştır. XX Yüzyılın 90`lı yıllarının başında SSCB'nin resmen dağılmasının ardından Güney Kafkasya'da üç yeni bağımsız cumhuriyet kurulmuş, Kuzey Kafkasya Rusya Federasyonu'nun bir parçası olarak kalmıştır. Hazar enerji kaynaklarına ulaşmada en güvenilir geçiş yolu olması, ABD'nin İran'ı kontroledebileceği bir alan olması Rusya'nın sıcak denizlere inmesinde en kısa yolu oluşturması, zengin enerji kaynaklarına sahip olması, gibi nedenlerle stratejik açıdan büyük öneme sahip olan Güney Kafkasya bölgesi tarih boyunca hep büyük devletlerin ilgisini üzerine çekmiştir. Soğuk Savaş döneminde Dış Dünya-SSCB arasında kanat bölgesi işlevini yürüten Kafkasya bölgesi bugün de Hazar enerji havzası kaynaklarının dünya pazarına ulaşımı açısından hayli önem kazanmıştır. Hazar enerji kaynaklarının işletilmesi ve taşınmasında Rusya'nın tekelini kırmaya çalışan ABD ile Rusya arasında etkinlik mücadelesi sahasına dönüşen Güney Kafkasya gelecekte de önemini korumaya devam edecektir.Giriş bölümünde ABD için Güney Kafkasya'nın jeopolitik önemi belirtilmiş, ilk bölümde iseABD`nin Güney Kafkasya'yla olan ilişkileri incelenmiş. Tezin ikinci kısmında ABD bölgedeki petrol politikası incelenmiş. Üçüncü kısımda da ABD`nin bölgedeki sorunlara yönelik politikası incelenmiştir.
Summary:
The Caucasia, over which many civilizations dominated throughout the history, fell into Tsarist Russia?s power in 1928 and took place in the region of U.S.S.R. in 20th century. Following the collapse of the U.S.S.R. in the beginnig of the 90`s of the XX Century, three new independent republics were founded in Southern Caucasia and the Northern Caucasia continued to be a part of the Russian Federation. The Southern Caucasian region which has great strategical importance throughout the history such as being the most reliable passing way to reach the Caspian energy resources, being an area for U.S. to use in its containment policy toward Iran, constituting the shortest way for Russia to access the high seas, having rich energy resources, has attracted the attention of the big states and has caused the desire of domination in Caucasia of these states. The Caucasian playing the role of the wing region between the Rest of The World and U.S.S.R. in the Cold War era, today has become important in terms of the transportation of the Caspian energy resources to the world markets. The Southern Caucasia having turned into an area of efficiency conflict between the Russian Federation and the U.S. which is trying to undermine Russia?s monopoly in the fields of operating and transporting the Caspian energy resources will continue to protect its significancy in the future.In introduction part, the geopolitical importance of the Southern Caucasia was noted and in the first chapter it was analized the relations between USA and the South Caucasus. In the second chapter, it was analized the oil policy of the USA in the region . In the third chapter it was analized the policy of the USA directed to the regional issues.