|KIRKLARELİ İLİNİN JEOLOJİSİ


Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye’yi Bulgaristan’a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.
Kırklareli ilinin kuzeyinde, kuzeybatı güneydoğu doğrultusu boyunca uzanan Istranca Masifine ait metamorfik kayaçlar yüzeylerken, güneyinde Ergene havzasına ait Tersiyer-Kuvaterner yaş aralığında çökelmiş kırıntılı birimler bulunur. Istıranca masifi içerisinde yer alan metamorfik seriler, Kretase yaşlı plütonik kayaçlar tarafından kesilmektedir. Istranca Masifi, hemen batısındaki Rodop Masifi ile doğusundaki İstanbul Paleozoyiki arasında bir geçiş zonu oluşturmaktadır.
Masifin tabanında Permiyen ve öncesi yaşa sahip yüksek derecede metamorfizmaya uğramış çekirdek kayaçları yer almaktadır (Yurtsever vd.1990). Bu çekirdek kayaçları, Kırklareli-Dereköy hattı üzerinde ve masifin tüm batı bölümünde yüzeylerken doğuda, Saray-Çatalca civarında geniş bir alanda yüzeylemektedir. Ayrıca masif içerisinde amfibol gnays, amfibol şist, biyotit gnays gibi ileri metamorfik kayaçların yanısıra iri pembe mikroklin kristallerinin egemen olduğu çoğunlukla belli bir şistozite kazanmış gnaysik granitler, alkali metagranit özellikli gnayslar ile kumtaşı görünümlü gnays ve şistlerden oluşan diğer gnays türleri masifteki diğer temel birimleri oluşturmaktadır.
Çekirdek kayaçlarıyla temsil edilen bu kıtasal kabuk üzerinde Permo-Triyas’tan itibaren uyumsuzlukla başlayan ve Kretase’ye kadar çökelimine devam eden metamorfik çökel paketi yer alır. Yeşil şist fasiyesinde başkalaşıma uğrayan metamorfik çökel paketi, masifin orta ve batı bölümünde karasal (akarsu) kökenli kırıntılı kayaçlarla başlayıp karbonatlarla biterken, orta ve doğu bölümde sığ denizel kırıntılı kayaçlarla başlayan denizel şeyl ve türbiditler şeklindedir. Metamorfik çökel kayaçlar, Kocabayır metakırıntılı takımı, Şermat kuvarsiti, Ranpana kuvars şisti, Mahya şist takımı, serves metagrovağı ve Dolapdere formasyonu ile temsil olunur.
Istranca Masifi içerisindeki metamorfik seriler Kretase yaşlı granitoyitler tarafından kesilmektedir. Bu granitoyitler büyük kütleler halinde, batıdan doğuya doğru Dereköy, Karacadağ ve Demirköy plütonları olup kompozisyonları gabro ve diyoritten, granodiyorit, siyenit, lökogranit ve granite kadar değişmektedir. Bölgede sadece İğneada civarında gözlenen Üst Kretase yaşlı volkanotortul kayaçlar, Bulgaristan’da geniş yüzlekler vermektedir.
Istranca (Yıldız Dağları) masifinin en genç birimleri ise Eosen yaşlı Kırklareli kireçtaşları ile başlayan ve Oligosen yaşlı kömürlü seri ile devam eden, Miyosen yaşlı Ergene formasyonu ve Pliyosen yaşlı Karasal Trakya formasyonu ile sona eren genç ve kalın istiften meydana gelmektedir.
Istranca Masifindeki tektonik hatlar genel olarak KB-GD yönlü olarak gelişmiştir. İkincil yönler ise KD-GB yönlüdür. Yöredeki intrüzyonların yerleşiminde ve maden zuhurlarının gelişiminde KB-GD yönlü tektonizmanın etkisi olmuştur.
Masif içerisinde metamorfik serileri kesen Kretase yaşlı plütonik kayaçların varlığı, bölgede metalik ve endüstriyel hammadde açısından maden çeşitliliği yaratmıştır. Ayrıca, Kretase yaşlı granitoyitlerle kesilen bu kayaçların etrafında, fels ve skarn zonları oluşmuş olup, hidrotermal etkiler izlenmektedir. Masifte görülen cevherleşmeler, bu granitoyitler içerisindeki genç dayklar içinde ve yan kayaç kontaktlarında gelişmişlerdir. Ergene tersiyer havzasında ise daha çok hammadde ve enerji kaynakları potansiyeli mevcuttur.