EMEKLİLİK BAŞVURUSU YAPMADAN ÖNCE
Yıllarca aynı kurumda çalışmış tüm hizmetleri tek sigorta kolunda olanların emeklilik başvurusu öncesi e devlet şifresi ile hizmetlerini kontrol etmesi çoğunlukla yeterli olmaktadır. Fakat birden fazla işyeri veya sigorta kolunda hizmetiniz varsa emeklilik başvurusu yapmadan birkaç ay önce Sosyal Güvenlik Kurumuna dilekçe ile başvurup hizmetlerinizi birleştirmeniz emeklilik maaşınızın geç bağlanmasının önüne geçecektir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun E-Bildirge uygulamasına geçmesinden sonra TC kimlik numaraları ile Sosyal Güvenlik Sicil numaraları eşleştirilmiştir. Geçmişte bilgisayar ortamında e-bildirge verilmediği için çoğu sigortalının birden fazla sosyal güvenlik sicil numarası bulunmaktadır. Birden fazla sigorta sicil numaranızın olması halinde emeklilik öncesi sicil birleştirme talebinde bulunmak doğru olacaktır .Bunun için sigortalının son çalışmalarının geçtiği ilde veya ikamet ile çalıştığı il farklı ise ikamet ettiği ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılı başvurması gerekir.Sigortalının isim,soyisim,doğum tarihi ,doğum yeri gibi bilgilerinde hatalar varsa yine ikamet ettiğiniz en yakın Sosyal Güvenlik merkezine yazılı başvurmanız gerekir.Sigortalının SGK daki bilgileri ile nüfus müdürlüklerindeki bilgileri iç yazışma ile eşleştirilmektedir. Bazen SGK kayıtlarda düzeltme yapmamaktadır.Bu durumda dava açmak doğru olacaktır.
Yine geçmiş dönemlerde sigortalının çalışmaları 4 aylık dönem bordroları ile SGK na gönderilmekteydi. İşveren tarafından sigortalıların çalışma gün sayıları ile kazançlarını gösteren dönem bordrolarında sigortalının sicil numarasının hatalı olması halinde bu süreler sigortalının hizmetleri arasında görünmez. Eksik bildiren gün ve kazançlar için emeklilik başvurusu yapmadan en az 6 ay önce SGK ‘na dilekçe ile başvurmanız doğru olacaktır.
Sigortalıların özellikle Emekli Sandığı veya Banka Sandıklarında günleri bulunanların Emeklilik başvurusu öncesi hizmetlerinin birleştirilmesi konusunda SGK na yazılı başvuruda bulunmaları emekli aylığı bağlama süresini kısaltacaktır.
Türk Sosyal güvenlik sistemimizde sigortalı olmak bir yükümlülüktür ve zorunludur.Kişinin isteğine bağlı değildir.İşçi işveren kendi arasında sigortalı olmayı bir anlaşma ile sağlayamaz.Beni sigortalı yapma diyemez.5510 sayılı Kanunun 92.maddesinde sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak ,azaltmak ,vazgeçmek veya başkasına devretmek için işçi işveren arasındaki sözleşmelere konulan hükümler geçersiz sayılmıştır.
Sigortalılık zorunlu olmakla birlikte ,bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverenin emrinde çalışmaları dolayısıyla zorunlu 4a sigortalısı olanlar,sigortalılıkları devam ederken başka bir şirkete ortak ,anonim şirkette kurucu veya yönetim kurulu üyesi olmaları halinde 4a sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar 4b kapsamında sigortalı sayılmıyacaklardır.
Aynı anda birden fazla zorunlu sigortalılık kapsamında çalışıyorsanız çakışan sürelerle ilgili uyuşmazlıklarda Yargıtay önceleri hangi faaliyetin daha önce başladığına bakarak ilk başlayan sigortalılığı geçerli saymaktaydı.Daha sonra ise kararlarında sigortalı gelirini hangi sigorta kolundan ağırlıklı sağlıyorsa bu çalışmayı geçerli kılmıştır.
5510 sayılı kanunun 53.maddesinde birden fazla sigorta koluna tabii çalışma varsa öncelikle 4c kapsamında ,4c çalışması yoksa 4a kapsamında ve 4b kapsamında çalışması varsa 4a kapsamında sigortalı sayılırlar.Yani sigortalılığın üstünlüğü prensibi gereği 4c,4a,4b şeklinde sigortalılık statüsü sıralanmaktadır.Yine 4b kapsamında sayılanlar kendilerine ait işyerinde veya ortak oldukları işyerlerinde 4a kapsamında çalışamazlar.
Sigortalının hatalı statüde ödenmiş primi varsa ödenen primler ,geçerli sigortalılığa ilişkin prim borcuna sigortalının mahsuplaşma talebi ile mahsup edilir.
Kuşkusuz emeklilik şartları ve emekli aylığı şartlarında 4A statüsünden emekli olmak 4B statüsüne göre daha iyi şartları içinde barındırır.
Son olarak da Kuruma Emeklilik başvurusu öncesi SGK ‘na olan bütün borçlarınızın ödenmiş olması gerekir. Emeklilik başvurusu yaptığınız tarihi takip eden aydan itibaren emekli aylığına hak kazanırsınız. Emeklilik aylığı başvurusu yaptığınız tarihte zorunlu 4b kapsamında sigortalı iken aynı zamanda 4a kapsamında kesintisiz çalışmanızdan dolayı işten çıkıp emeklilik başvurusu yaptığınız tarihten itibaren takip eden aya kadar 4b kapsamında Bağ- Kur borcu çıkıyordu. Son çıkan 6736 sayılı kanun ile buna da çözüm bulundu. Diyelim 4b kapsamında işyeri sahibi veya şirket ortağısınız. Aynı zamanda 4a kapsamında çalışıyorsunuz . Emeklilik başvurusu yapmak için işten çıkışınız yapıldı.Bu tarihten itibaren emeklilik maaşı başvurusu yaptığınız tarih ile bir sonraki ay maaşın bağlandığı tarih arasında Bağ-Kur borç çıkarıyordu.Bu borcu yatırmadan da emekli maaşını bağlamıyordu.6736 sayılı kanun ile artık emeklilik başvurusu yaptığınız tarihi takip eden aya kadar Bağ-Kur borcu çıkmayacaktır.Eğer bir ay içinde maaş bağlanmazsa çıkan Bağkur borcu sigortalı tarafından ödenecektir.
Sosyal Güvenlik Kurumunda emekli maaşınızın bağlanması farklı statülerde çalışmalarınız varsa zaman almaktadır.Bu nedenle emeklilik başvurusu yapmadan bir yıl önce gerekli kontrolleri ve düzeltmeleri yapmakta yarar vardır.
DİLEK ETE / ALI TEZEL SOSYAL GÜVENLIK MÜSAVIRLIGI
Cum.Blv. Aytekin İşhanı (SGK KONAK KARŞISI 4.KAT )
No:71 Kat:4/402 Pasaport/IZMIR
Tel: 0232 446 4528- 4464538 /0531 955 90 71