Çocukların aşı olmadığı günlerde…..
Hekimlik mesleğine başladığımda ülkemizin çocuklarına uygulanan düzenli aşı programı yoktu. Eğitimli ve bilinçli aileler çocuklarının büyüme ve gelişmesinin takibi ile aşı yapılması için özel veya devlet kurumlarındaki çocuk hekimlerine götürürdü. Nüfusun çoğunun yerleştiği kırsal kesimde sağlık ocakları bilinçlendirme ve aşı kampanyaları sürdürmeye çalışırlardı. Çocuklar arasında aşılanma oranı düşüktü.
Köyden kovulan aşı ekibi
Ankara’nın köylerinde halk sağlığı stajını yaptığım 1979 yılında, sağlık ocağı personeli ile aşılama çalışmalarına katılırdım. Soğuk bir kış sabahı, iki kız öğrenci ve gezici hemşire sağlık ocağının cipine atlayıp yakındaki bir köye ev ziyaretine gittik. Girdiğimiz evlerde çocukların ağırlıklarını, boylarını ölçüp eksik aşılarını tamamlayacaktık. Birinci evde ölçümleri tamamladığımızda baba devreye girip aşı yapmamızı engelledi. Aşının Türk çocuklarını kısırlaştırmak için keşfedilmiş bir yabancı icadı olduğu inancındaydı. Gençliğin verdiği idealist duygularla saydığımız tıp bilgileri evden atılmamıza engel olamadı. Dışarı çıktığımızda dehşet içinde, dere boyunca köyün erkeklerinin köpekleriyle birlikte sıralandığını gördük. Sağlık ocağının şoförü yanımıza gelerek cipe geri dönmemizi önerdi. Biz inatla kalmak isterken, köpekler üzerimize salındı. Cipe nasıl kaçtığımızı ve canımızı kurtardığımızı bu kadar yıl sonra bile hala çok iyi hatırlıyorum. Uzun süre o köye sağlık personeli giremedi.
Köyün adını hiç unutamadım.
Asistanlık yıllarımın salgın hastalıkları, kaybedilen yavrular…
1980 yılında Ankara’daki bir üniversitede çocuk sağlığı ihtisasına başladım. Gün aşırı nöbet tutardık. Hastaneye yatan süt çocuklarının çoğunda enfeksiyon hastalıkları saptanırdı, üçte birinin yaşamını kurtaramazdık.
Enfeksiyon servisinde kızamık en sık görülen hastalıklardan biriydi, tedavisi de yoktu. Akciğeri tahrip eden saldırgan kızamık zatürresi ve kalp yetmezliği yapan kalp kası iltihabına (myokardit) karşı durabilen çocuk pek olmuyordu. Gece nöbetimizde yatan küçücük bebeklere tıbbın sunduğu bütün olanakları kullanıyorduk ama sabaha karşı ailelerine kötü haberi vermek zorunda kalıyorduk. Tesadüfen kurtulabilen çocuklarda “harap olmuş akciğer” (bronşiektazi) gelişiyor ve yaşam boyu solunum zorluğu çekiyorlardı.
Şimdi dünya yüzünden silinmekte olan çocuk felci haftada bir kaç kez tanı koyduğumuz bir hastalıktı. Çocukların boyundan aşağısı tam felç olduğunda nefes almaları da mümkün olmaz, suni solunum cihazına bağlanırlardı. Uzun süre hareket edemeyen ve cihaza bağlı olanlarda başka organ sistemlerine ait enfeksiyonlar da gelişir ve çok yaşamazlardı. Hastalık kısmi olarak gerilerse soluk alabilirler ama, bacakları felçli kalırdı.
Menenjit, enfeksiyon servisinin sıradan hastalığıydı. Menenjit yapan mikropların hiç birinin aşısı yapılmadığından, serviste her zaman bir kaç menenjitli çocuk olurdu. Beyinleri etkilenen bu çocukların bir kısmı, havale geçirir, özürlü kalırlardı.
O yıllarda pisipisine kaybedilen güzel çocukların gözleri, nefes yetmezliği ile çırpınışları kırk yıldır zihnimde kayıtlı.
Şimdi diyorlar ki “biz aşı yaptırmak istemiyoruz” , “aşıya karşıyız”.
Siz aşı olmadığı zamanlarda çocukların ne çektiğini bilmezsiniz de dersiniz.
Yoksa nasıl reva görürsünüz evladınıza boğulmayı ve felç olmayı?
1980’li yılların sıkça kullanılan bir deyimini hatırlatayım:
“Yoksa siz 1980’den önceki yıllara mı dönmek istiyorsunuz?”
Prof. Dr. Elif Dağlı
This message is only visible to admins.
Problem displaying Facebook posts. Backup cache in use.
Click to show error
Korona Virüs Konusunda
Değerli Ailelerimizin Dikkatine ;
Korona virüs salgını dünyayı sardı. Solunum hastalığı olan çocuklarınız için endişe duyduğunuzu biliyorum.
Son bilimsel verileri, sizi rahatlatacağınızı düşünerek paylaşmak istedim.
Korona virüs bugüne kadar çocuklarda ağır zatürre ile can kaybına neden olmadı. Erişkinlerde virüse karşı aşırı iltihabi cevap çoklu organ hasarına neden olmaktadır. Çocukların bağışıklık sistemi aşırı iltihabi cevap gösterecek kadar olgunlaşmamış olduğundan hastalık ağır geçmemektedir.
Bu hastalıkta, çocukların bağışıklık yetersizliği onlar için şans olmuştur. Bu nedenle çok endişe duymayın.
Korunmayı da bırakmayın. Elinizi gözlere, ağıza, buruna sürmeyin, sabunla sık sık yıkayın. İyi uyuyun, iyi, beslenin. Bu salgında en çok yaşamını yitirenler, halen veya geçmişte sigara içenler oldu. Tütün ürünleri kullanmayın, dumanına maruz kalmayın.
Sağlıkla kalın
Prof Dr Elif Dağlı ...