Soru: Zeybek oyunu hakkında bilgi vermeniz ricasıyla saygılar. Nedim Soyata
Cevap: Bu konuda daha önce, "Anadolu’nun Batı yakasında, bilhassa Ege Bölgesi’nde zeybek oyunu, herkes tarafından sevilen bir oyundur. Zeybek oyununun çeşidi pek çoktur. Herkes bundan birini oynar, ötekilerini pek beceremez. Her toplantı yerinde zeybek oyununu oynamak âdettir" demiştik. Şimdi, kaldığımız yerden devam edelim:
Arasıra, İstanbul’da ve başka yerlerde görüldüğü gibi, beş on kişi birden meydanda oyun oynamaz. Çok defa meydanda bir kişi oynar. Çift oyun oynanacağı zaman, iki kişi meydana çıkar ve ikisi de bir insan gibi bütün pozlarını beraberce yaparlar. Buna ‘Çift Oyun’ derler. Çift oyunu herkes oynayamaz. Bunu önceden iki arkadaşın beraberce çalışıp, öğrenmesiyle oynamak mümkündür. Birbirinin oyununu tanımayan iki yabancı kimsenin meydanda güzel bir ‘Çift Oyun’ oynaması güçtür. Oynanırsa bile, falsolu oynanmış olur. Bir kişi tarafından oynanan oyuna da, ‘Tek Oyun’ derler.
Her zeybek oyunu, üç kısım oynanır. Meydana oyun için kalkan bir kimse, üç kısım oyun oynamadan meydanı terk etmez.
Meydanda bir oyunca oyun oynamakta iken, başka birisinin oyun oynamak üzere meydana çıkması, göreneğe uygun düşmez. Böyle bir hâle, kimse teşebbüs eylemez. Herhangi bir sebeple oyuncunun üstüne oyun oynamaya kalkan birisi olursa bu, meydanda oynamakta bulunan oyuncuya hakaret sayılacağından, kavga çıkar. Bu gibi hallere, ‘yeynilik’, yani hafiflik, hoppalık derler. Efeler, zeybekler; yeynilik eden ve muhabbeti bozan kimseleri sevmezler. Böyle bir hale cüret edenler, başka meclislere alınmamak suretiyle, bu durumlarını düzeltmelerine çalışılır.
Meydanda oyununu bitirip, ortadan çekilecek bir kimse, meydanı boş bırakmamak için tanıdığı veyahut saygı beslediği bir kimsenin önüne varır ve elini uzatarak, onun elinden tutar ve kolunu çekmek suretiyle kendisini kaldırır ve meydana iterek, yerine oturur.