Tüp bebek tedavisine karar vermeden önce
çiftin tüm tetkikleri yaptırılmalıdır. Tetkikler değerlendirilerek,
çiftin çocuk sahibi olmaları için uygun tedavi tüp bebek ise uygulamaya
geçilmeli ve tetkiklere göre çifte uygulanacak protokol seçilmelidir.
Tüp bebek uygulaması şu şekilde olmaktadır.
1- Birden fazla yumurta elde etmek için ilaç tedavisine ( ovulasyon indüksiyonuna ) başlanır. Bunun için değişik protokoller uygulanabilir. Hastanın yaşı ve yumurtalıklarının durumuna göre bu protokollerden biri tercih edilir.
2- Periyodik aralarla ultrason ve hormon tetkikleriyle folikülün gelişimi takip edilir. Verilen ilacların doz ayarlaması yapılarak yeterli folikül gelişimi sağlanmaya ve olası yan etkilerden kaçınılmaya çalışılır.
3- Foliküller olgunlaşınca çatlatmak için iğne verilir ve yumurta toplama saati tayin edilir.
4- Genel veya lokal anestezi altında yumurtalar toplanır.
5- Her 5-7 yumurtanın yanına eşinden alınan spermlerden yaklaşık 500 bin adeti bırakılır. Bir spermin yumurtanın içine girerek döllemesi beklenir.
6- 24 saat sonra döllenen yumurtalar tespit edilir ve bunların gelişmeleri takip edilir.
7- Yumurta toplamından ortalama üç gün, blastosist aşamas
ında transferi uygun görülüyorsa beş gün sonra kaliteli embriyolardan biri veya ikisi rahim içine transfer edilir. Transfer edilecek embrio sayısına hekimin çok hassas davranması gerekir. Çünkü tüp bebek uygulamasının ciddi komplikasyonlarından birisi çoğul gebeliklerdir. Çoğul gebelikler hem anne adayının hem de yeni doğanın morbidite ve mortalitesini artırmaktadır. Transfer edilecek embriyonun sayısına hastanın yaşı, infertilite süresi, daha önceki başarısız uygulamaların sayısı ve infertilitenin etyolojik nedeni dikkate alınarak karar verilir.
8- Transferden 11 gün sonra gebelik testi yapılır.
Tüp bebekte başarı oranı : Bir çok faktöre bağlıdır. Dünyanın hiçbir yerinde, en çok gelişmiş tüp bebek merkezlerinde dahi %80, %100 başarı oranı yoktur. Hastadan hastaya ve merkezden merkeze başarı oranları değişmektedir. İşleme başlamadan önce bu konuda hasta bilgilendirilmeli, abartılmış başarı oranları vermekten kaçınılmalıdır. Tedavi sırasında ve sonrasında hastanın psikolojisi mutlaka dikkate alınmalıdır.
Başarıyı etkileyen faktörleri şöyle özetleyebiliriz.
1- Hastanın yaşı
2- Over rezervi
3- İnfertilite nedeni
4- İnfertilite süresi
5- Hastanın daha önce doğum yapıp yapmadığı
6- Yumurtanın ve spermin kalitesi
7- Endometriumun receptivitesi
8- Laboratuarın teknolojik ve ekip donanımı
9- İşlemi uygulayan hekimin deneyimi