Blog
Sualtı Arkeolojisinin Öncüsü George Bass Kimdi?| Kategori: Arkeoloji ve Sanat Haberleri | Yorum: 0 yorum
Sualtı Arkeolojisinin Öncüsü George Bass Kimdi?
George Bass onlarca yıla yayılan kariyerinde, eski gemi batıklarının kazılarına öncülük etti ve bir nesil bilimsel maceracıya ilham verdi.
Sualtı arkeolojisinin bilimsel bir disiplin olarak yaratılmasında ve gelişiminde kritik bir rol oynayan öncü arkeolog George Bass, 88 yaşında, 2 Mart 2021de Texasta öldü.
Bass, öldüğü sırada, 1972de kurduğu gemi batıklarının incelenmesi için dünyanın önde gelen araştırma enstitüsü olan Denizcilik Arkeolojisi Enstitüsünde (INA) danışman olarak görev yapıyordu. Enstitünün şu anda merkezi Texas A&M Üniversitesinde bulunuyor ve burada saygın bir emekli profesör olan Bass, ilk akademik sualtı arkeolojisi programlarından birini geliştirdi.
Bass, 1960 yılında kendisinden Türkiyenin güneyindeki Gelidonya Burnu açıklarında Türk sünger dalgıçları tarafından keşfedilen eski bir gemi enkazını araştırması istendiğinde, Pennsylvania Üniversitesinde arkeoloji okuyan bir yüksek lisans öğrencisiydi.
Temel olarak bakır külçe yükü taşıyan 3.200 yıllık Gelidonya batığı, deniz tabanında haritalanan ve bilimsel olarak tamamı ile kazılan ilk gemi batığı oldu. O zamanlar dünyadaki bilinen en eski gemi batığı idi.
Bu ünvan, 1980lerin başında Türkiyenin güneyinde Uluburun gemi batığının keşfi ve kazısı ile değişti. Bassın ekibi, antik dünyadaki ticaretin karmaşıklığını aydınlatan, Yakın Doğu ve Avrupadan değerli nesneler de dahil olmak üzere, MÖ 14. yüzyıla tarihlenen olağanüstü bir eserler topluluğunu belgeledi ve kazdı.
1960 yılındaki ilk gemi batığı kazısına gitmeden önce, Bassın tek dalış deneyimi bir YMCA havuzunda birkaç dönüş içeriyordu. Bununla birlikte, Bronz Çağından Orta Çağa kadar uzanan düzinelerce gemi batığını araştırırken, kara temelli arkeolojik tekniklerin bilimsel titizliğinin zorlu su altı ortamlarında scuba (oksijen tüpü) ile donatılmış arkeologlar tarafından tekrarlanabileceğini gösterdi.
Bass 1963 yılında yaptığı bir söyleşide, Buraya spor yapmak ya da hazine için dalmaya gelmemiştik. Amacımız, arkeologların karada çalıştığı gibi su altında ilerlemekti: Katman katman kazmak, her bir nesneyi hareket ettirmeden veya yüzeye kaldırmadan önce belgelemek diyordu.
Nesillerdir arkeologlara ilham veren kişi
9 Aralık 1932de Columbia, Güney Carolinada doğan George Fletcher Bass, bir profesörün ve bir yazarın oğluydu ve etkisi arkeoloğun kariyeri boyunca yayınladığı yüzlerce makale ve kitapta görülebilir. En önemlisi, Bass yazdığı ilk makalelerden başlayarak, genel izleyiciler ve uzman olmayanlar için de anlaşılır yazdı. Bu durum, gelişen disipline büyük bir ilgi uyandırdı.
INA, Bassın rehberliğinde çalışmalarını, Champlain Gölündeki Devrimci Savaş dönemine ait gemilerden, Japonyadaki bir Osmanlı firkateynine kadar coğrafi bölgeler ve tarihi dönemler boyunca genişletti. 1990larda INA, Bodrumda Türk arkeologlar ve konservatörlerden oluşan bir araştırma merkezi kurdu.
Bass, 2002de ulusal bilimsel araştırmalarda ömür boyu başarı için en yüksek ödül olan Ulusal Bilim Madalyasını aldı.
INA, Bassın ölümünden sonra şu açıklamayı yaptı: Texas A&M Üniversitesi Onursal Profesörü, Deniz Arkeolojisi Enstitüsü Kurucusu ve Sualtı Arkeolojisi Babası, kurucumuz ve sevgili dostumuz George Bassin ölümünü duyurmaktan büyük üzüntü duyuyoruz.
www.arkeofili.com