Baklagiller beslenme zincirinde en önemli halkalardan birisidir. Bununla birlikte baklagilleri sevmeyen de yoktur. Hele bir de yanında kuru soğan, turşu, yoğurt koydunuz mu “yeme de yanında yat” atasözünün birden kafanızda canlandığını hissedersiniz. Kuru Baklagiller ve Hipertansiyon İlişkisi başlıklı yazımızda baklagillerin faydalarından ve hipertansiyona etkisinden bahsedeceğiz.
Kuru Baklagiller Nedir? Faydaları Nelerdir?
İsmi üzerinde görünüş, saklanma şekli ve tüketim şekli olarak Bakla bitkisine benzeyen aynı familyadan olan besinlerdir.
Teknik terim anlamına baktığınızda Baklagiller Fabales takımından çoğunu otsu bitkilerin oluşturduğu çalı ve ağaç türlerini de içeren büyük bir familyadır. Genel olarak 400 cins ve 10.000 dolayında türden oluşurlar.
Ülkemizde en fazla bilinen baklagiller Mercimek, nohut, kuru fasulye, barbunya, bezelye, börülce ve bakladır. Bunların farklı yörelerde yetişenleri farklı isimlerle adlandırılabilir.
Kuru baklagiller bağışıklık sistemini güçlendirici etkileriyle özellikle kış aylarında ayrı bir önem kazanmakla birlikte; Etten sonra en etkili bitkisel protein kaynaklarından biri olmaları ve lifli yapılarının yanı sıra içerdikleri demir, çinko, magnezyum mineralleri, B12 ile E vitamini, tiamin, riboflavin, niasin, folik asit sayesinde vücudumuzu hastalıklara karşı zırh gibi korumaktadırlar.
Beslenme uzmanlarına göre Tüm faydaları göz önüne alındığında kuru baklagillerin haftada en az 2 kez tüketilmeleri çok önemlidir. Kuru baklagillerin c vitamini açısından zengin besinlerle tüketildiğinde demir emiliminin daha fazla olduğunu belirten beslenme uzmanları kur baklagillerin ne kadar önemli besinler olduğunun altını tekrar tekrar çiziyorlar.
Kuru Baklagiller Faydaları
- Kuru Baklagiller Bağışıklık Sistemini Güçlendiriyor
Özellikle kışın karşılaşılan hastalıklara karşı vücudun direnç gösterebilmesi için bağışıklık sistemini güçlendirilmesinde kuru baklagiller oldukça önemli. İçerikleri demir, magnezyum ve potasyum minerallerinin yanında antioksidan özelliğine sahip e vitamini sayesinde baklagiller vücut direncini artırmada oldukça etkililer.
- Kuru Baklagiller Kalbi Koruyor.
Kolesterol özellikle de kalp hastalıklarının en önemli risk faktörlerinden birisi olan kötü kolesterolün (LDL) düşürülmesinden oldukça etkili besinlerden olan Kuru baklagiller diyetisyenlerin reçetelerinde kullandıkları en önemli besin.
- Kuru Baklagiller Kan Şekerini Dengeliyor.
Glisemik indeksi düşük olan besinler listesinde en üstte yer alan Kuru Baklagiller sindirim sistemi tarafından oldukça yavaş sindirilmekteler. Kuru Baklagillerin içerdikleri lifler mideyi daha geç terk ettiğinden dolayı bağırsaklardaki glikoz emilimi diğer besinlere göre daha geç oluyor. Bu sayede kan şekeri dengeli seyrediyor. (Glisemik indeks – kan şekerini yükseltme değeri )
- Kuru Baklagiller Kabızlığı Engelliyor. Sindirim Sistemiyle İlgili Kanser Riskini En Aza İndiriyor.
Kuru Baklagillerin içerdikleri lifler bağırsaklar boyunca sindirilmeden vücuttan dışarı atıldıkları için dışkımızı yumuşak ve hacimli tutuyor. Kuru baklagiller sindirim sistemini hareketlendirerek kabızlık şikayetlerinin azalmasında etkili oluyorlar.
Ayrıca Posalı (lifli) kurubaklagil tüketimi bağırsak florasını düzenliyor ve zararlı bakterilerin üremesini engelliyor. Özellikle de Rektum kanserinin riskini en aza düşürüyor.
- Kuru Baklagiller Kilo Kontrolünde Oldukça Etkililer.
Kuru baklagiller tüketildiklerinde sindirim sisteminde çözülen lifler jelimsi bir forma geçiyorlar. Mideyi terk etmesi uzun süren bu jelimsi form midenin kendini tok hissetmesini sağlıyor. Bağırsaklardaki emilim de yavaş olduğundan özellikle kilo problemi olanların birinci sıradaki diyet yemeği oluyorlar.
Vücut ısısını yükseltme etkisi yüksek (termojenik etki) besinler ile tüketildiklerinde ise (pul biber, zerdeçal, karabiber) yağ yakımını hızlandırıyor.
Yine tam taneli tahıllarla tüketilmesi durumunda da protein kalitesi sayesinde metabolizmanın hızlanmasına yardımcı oluyor.
- Kuru Baklagiller Hafızayı Güçlendiriyor.
B vitamini, tiamin, riboflavin, niasin ve folik asit açısından zengin olan kuru baklagiller düzenli olarak (haftada en az 2 defa) tüketildiklerinde unutkanlığın önüne geçiyorlar. Zihinsel performans artıyor. Öğrenme kolaylaşıyor ve konsantrasyon artıyor.
Metabolizma üzerinde olumlu etkileri uyku düzensizliğinin giderilmesinde de etkili oluyor.
- Kuru Baklagiller Kansızlığa İyi Geliyor.
Demir deposu olarak da bilinen kuru baklagiller C vitamini yönünden zengin besinler ile birlikte tüketildiklerinde demir bağlanma miktarı artıyor ve kanda oksijeni taşıyan hemoglobinlerin üretilmesi normalleşiyor.
Hemoglobin üretiminin azalması organların temel ihtiyacı olan oksijenin iletilememesine sebep oluyor. Bu da ilerleyen dönemlerde beklenmeyen hastalıkların ortaya çıkmasına sebep oluyor. Dokuların bozulmasına ve kötü huylu hücrelerin üremesine sebep oluyor.
Kansızlık çekiyorsanız kesinlikle kur baklagiller tüketmeniz gerekiyor.
Kuru Baklagiller ve Hipertansiyon İlişkisi
Kan basıncının aşırı derecede artmasının sebeplerinden birisi de iç organlarımızın ihtiyaç duydukları oksijeni kan vasıtası ile almalarıdır. Kanda oksijeni taşıyan hemoglobin denen maddedir. Hemoglobin miktarının düşük olması yani kansızlık yani Anemi olarak adlandırılır.
Bununla birlikte kalp damarlarının ve kalbin kötü kolesterol ile zarar görmesi de hipertansiyonu tetikleyen durumlardan birisidir. Kalp ve damar sağlığı tansiyonun dengeli olması açısından oldukça önemlidir.
Kuru baklagiller kalp ve damar sağlığı açısından ve içerdikleri demir açısından tansiyon hastalığına yakalanmak istemeyenler ve hipertansiyonunu dengede tutmak isteyen tansiyon hastaları için oldukça faydalı besinlerdir.
Özellikle beslenme bozukluklarına bağlı hipertansiyon hastalarının en fazla tüketmesi gereken besinler listesinde ilk sırada Kuru baklagiller vardır.
Zeytinyağlı ve bol limonlu olarak veya salatalarda tüketilmesi daha da faydalıdır.
Kuru baklagiller ve Hipertansiyon ilişkisi sorgulandığında düzenli olarak kuru baklagiller tüketen bireylerin hipertansiyon ile tanışmalarının daha geç olacağı söylenebilir.
Kuru Baklagiller Tüketim Şekilleri
Kültürel anlamda kuru baklagiller ile yapılan yemek çeşitleri saymakla bitmez. Bu yüzden diyetisyenlerin özellikle belirttikleri bazı kuralları burada paylaşmakta fayda var.
- Kuru baklagiller iyice pişirilmelidir. İyi pişirilmeyen baklagiller sindirimi zorlaştırmakta yani faydadan çok zarar vermektedirler. En güzel pişirme yöntemi önceden ıslatmaktır. Oda sıcaklığında 1 gün önceden ıslatarak bekletmek çok önemlidir.
- Kuru baklagiller özellik itibarı ile sindirim sisteminde aşırı gaz oluşumuna sebep olurlar. Bunun önüne geçmek adına yemeklere kimyon, kekik veya kişniş eklenmesi tavsiye edilmektedir.
- Piştikten sonra dolapta 3-4 güne kadar saklanabilirler. Bu yüzden 3-4 gün içerisinde tüketilmesi tavsiye edilir.
- Kuru baklagiller ile yapılan yemekleri tüketirken yanında C vitamini açısından zengin besinler de tüketilmelidir. Örneğin havuç, biber, soğan gibi besinleri de yemeğe eklemeniz yemeğin aynı zamanda kansızlık ilacına dönüşmesini sağlar.
- Etli olarak çok lezzetli olsa da kuru baklagiller zaten protein açısından zengin besinler oldukları için ayrı tüketilmesi daha sağlıklı olacaktır. Zeytinyağlı olarak hazırlanan yemekler her yemeğin yanına servis edilebilir ve soğuk olarak da tüketilebilir.
- Aşure kuru baklagil açısından zengin bir yemektir. Lakin hazırlanırken şeker yerine meyve suyu kullanılabilir. Böylelikle daha sağlıklı olacaktır ve kuru baklagillerin de faydalarından maksimum şekilde faydalanılacaktır.
Kuru baklagiller ve Hipertansiyon İlişkisi başlıklı bu yazımızda siz değerli okuyucularımıza kuru baklagillerin faydaları ve Hipertansiyon ile ilişkisi hakkında bilgi vermeye çalıştık. Değerli yorumlarınızı yazının altındaki yorum gönderme kısmından ekleyebilirsiniz.