KIBRIS Rum Hükümeti Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, Rum lider Tasos Papadopulos’un Başbakan Tayyip Erdoğan’dan defalarca görüşme talebinde bulunduğunu, her seferinde reddedildiğini, Erdoğan’ın karar vermesi halinde görüşmeye her an hazır olduğunu açıkladı. Hrisostomidis, Türk askerinin tamamen çekilmesi, garantörlük hakkının da sınırlandırılmasıyla Kıbrıs sorununun çözüleceğini söyledi.
Papadopulos’un sözcüsü Hrisostomidis, Hürriyet’in Kıbrıs sorunu ve Türkiye’nin AB süreciyle ilgili sorularını yanıtladı.
KKTC İLE GÖRÜŞMEYİZ
Erdoğan’ın, Papadopulos’a kahve içme daveti var? Kabul edecek misiniz?
Papadopulos görüşmeye hazır. Görüşmeyi biz istedik, çok yoğun girişimlerde bulunduk. Hatta son AB Konseyi toplantısında da yeniden gündeme geldi. Erdoğan, Papadopulos ile görüşmeye olumsuz, her defasında ‘hayır’ dedi. Bu davet kahve içme üzerine olmamalı. Papadopulos, Erdoğan ile sadece kahve içmeyi değil, Türk askerinin adadaki varlığı, garantiler ve Türkiye kökenliler konularını görüşecek çünkü, bu sorunlar, Türkiye’nin karar vereceği konulardır. Kıbrıslı Türkler ile Rumlar arasında çözülebilecek konular değil. Erdoğan hazır olduğunu belirtirse, görüşme yeri ve zamanı konusunda bir yol bulunur.’
Rum Yönetimi ilişkilerde ‘normalizasyon’ için Türkiye’den neler bekliyor?
Şu andaki durum normal değil. Türk askeri adada kalmaya devam ediyor. Tüm AB ülkeleri birbirlerinin bağımsızlık haklarına saygı duyuyor. Biz, Kıbrıs sorunun çözülmesi, diplomatik ilişkiler kurulması, ekonomik ilişkilerin kurulmasını istiyoruz. Kıbrıs gemilerine Türk limanlarını uçaklarına Türk hava sahasını açmasını istiyoruz.’
Gümrük birliğinin uygulanabilmesi için ne tür talepleriniz var? Veto kartıyla AB süreci içinde mi çözmek istiyorsunuz?
Gümrük birliği Türkiye’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne yükümlülüğü değildir. AB’ye yükümlülüğüdür. Biz 17 Aralık zirvesinde veto hakkımızı kullanmayarak iyi niyetimizi gösterdik. Bu ilişkilerin normalleşmesi talebimizin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Veto hakkını Türkiye’ye karşı kullanmak istemedik ve müzakereler sırasında da kullanmak istemiyoruz. Hatta Türkiye’nin AB sürecine yardım etmek istiyoruz. Temsilcilik ve vize sorunu ise başka AB üyesi ülkenin büyükelçiliğiyle de aşılır.
Hem Kıbrıslı Türklere yardım etmek istediğinizi belirtiyor hem de AB’nin doğrudan ticaret kararını engelliyorsunuz, ABD’yi de KKTC’ye uygulanan izolasyonları kaldırma girişimlerinden dolayı sürekli protesto ediyorsunuz.
Dürüst olmalıyız. Bizim Kıbrıslı Türklere izolasyonumuz yok. İki taraf arasında 30 yıldan bu yana ilişki olmadı. Bu izolasyon Türk askerinin adadaki varlığı nedeniyledir. Türkiye adanın kuzeyini kendi ekonomisine entegre etti. Türk lirasını tedavüle soktu. Denktaş 30 yıldır iki ayrı devlet istiyor. Biz Kıbrıslı Türklere yeşil hat üzerinden ticaret hakkı tanıdık. Bizim limanlarımızdan ticaret yapabilirler. Doğrudan ticaret isterken, siyasi olarak seviyelerinin yükseltilmesi amacını güdüyorlar.’
Görüşme masasında sürekli görmeye alıştığınız Rauf Denktaş artık olmayacak? Denktaş adaylığını koymayacağını açıkladı. Rum yönetimi özleyecek mi?
Rauf Denktaş çok ilginç ve değişik biri. 40 yıldan uzun süredir aynı amaç için uğraşıyor. İki ayrı devlet için uğraşıyor. Eğer Rauf Denktaş olmasaydı inanıyorum ki bu sorun çok daha önce çözülürdü.
İşte Rumların talep listesi
Türk askeri, Türkiye AB’ye tam üye olunca tamamen çekilsin
Türkiye’nin tek yanlı müdahale hakkı olmasın
Kalacak Türkiyelilerin sayısı azaltılsın biz evet deriz
Hem Türkiye hem de BM bizim neden ‘hayır’ dediğimizi ve listemizi çok iyi biliyor. 7 Haziran 2004 tarihinde Papadopulos listesinin özetini BM’ye gönderdi.
Türk askeri tamamen çekilsin: 3’üncü Annan planında Türk askerinin adadan 2018’de ya da AB’ye tam üye olunca tamamen çekilmesi vardı. İsviçre’deki görüşmelerde BM Türkiye’ye adada sürekli asker bulundurma hakkı verdi.
Türkiyelilerin sayısı azaltılsın: 1974 sonrasında çok sayıda Türkiyeli adaya getirildi. Biz belirli bir sayıda kalmasına razıydık. Yine son anda büyük bir bölümünün yasal olarak kalması, kalanların da geri gönderilmemesi plana girdi. Biz iki kesimli iki toplumlu federasyon formülüne bağlıyız. Ama Kıbrıslı Türkler ile yapmak istiyoruz. Türkiyelilerle değil.
Türkiye’nin müdahale hakkı ve mülkiyet: Garantörlük konusunda planda Türkiye’nin müdahale hakkı yoktu. Son anda o da girdi. Ayrıca geri dönecek Rum göçmenlerin mülkiyet hakkı konusunda da isteklerimiz kabul görmedi.