... konulu sunumlar: "GENEL KIMYA Kimya Maddenin ozelliklerinin saptanmasi, bilesimi ve donusumleri ile ugrasan bilim dalidir. Madde Boslukta yer tutan ve kutle denilen bir."— Sunum transkripti:
1 GENEL KIMYAKimyaMaddenin ozelliklerinin saptanmasi, bilesimi ve donusumleri ile ugrasan bilim dalidir.MaddeBoslukta yer tutan ve kutle denilen bir ozellige sahip olan herseydir.Maddenin uc hali vardir:1. Gaz: Belirli bir hacmi veya sekli yoktur. Bulunduklari kaba gore sekil alir. Sikistirilabilir veya genisletilebilirler.2. Sivi: Belirli bir hacmi vardir, ancak bulundugu kabin seklini alir.3. Kati: Belirli bir sekli ve hacmi vardir. Katilar sikistirilamazlar.BilesimBir madde orneginin bilesenlerini ve bunlarin madde icindeki bagil oranlarini belirtir.
2 OzelliklerBir madde ornegini baska madde orneklerinden ayiran niteliklerdir. Kimi durumlarda gozle gorulebilir (renk ozellikleri).Ektensif ozellikler (kapasite ozellikleri): Maddenin buyuklugune bagli olan, kutle ve hacim gibi ozelliklerdir.Intensif ozellikler (siddet ozellikleri): Maddenin buyuklugunden bagimsiz ozellikler (yogunluk, erime noktasi. Kaynama noktasi gibi).Fiziksel Ozellikler:Maddenin bilesimini degistirmeyen ozelliklerdir.Kimyasal Ozellikler:Bir madde orneginin belli kosullarda bilesiminde bir degisme meydana getirebilmesi yetenegidir.Fiziksel Degisme:Maddenin bazi ozellikleri degisir, ancak bilesimi degismeden kalir. Orn: Sivi su donarak kati su (buz) olusturmasi.Kimyasal Degisme:Bir ya da daha fazla madde ornegi farkli bilesimlerde yeni madde ornegine donusur. Baska bir deyisle maddenin bilesiminde meydana gelen degismedir. Orn: Kagidin yanmasi bir kimyasal degismedir. Kagidin yanabilirligi ise onun kimyasal ozelligidir.C/H/O -- CO2 +H2O
3 ElementDaha baska maddelere ayrilamayan, butun maddeleri olusturan en basit yapi taslaridir. Dunyadaki hersey 109 degisik elementten meydana gelmistir. Insan vucudunun % 90’I yalnizca 3 degisik elementten olusmustur: Oksijen, Hidrojen ve Karbon.Element KisaltmalariCarbon CFluorine FHydrogen HIodine INitrogen NOxygen OPhosphorus PSulfur SAluminum AlBarium BaCalcium CaChlorine ClHelium HeMagnesium MgPlatinum PtSilicon SiCopper Cu (from cuprum)Iron Fe (from ferrum)Lead Pb (from plumbum)Mercury Hg (from hydrargyrum)Potassium K (from kalium)Silver Ag (from argentum)Sodium Na (from natrium)Tin Sn (from stannum)
4 BilesiklerFarkli elementlerin sabit ve belli oranlarda birlesmesiyle olusan saf maddelerdir.Ornegin, su % 11 hidrojen ve % 89 oksijen iceren bir bilesiktir.Molekul, bilesigi olusturan atomlari, bilesikteki ile ayni oranda iceren en kucuk birimdir. (Su molekulu, iki hidrojenin bir oksijen atomuna bagli oldugu uc atomlu bir birimdir).Bir bilesigi olusturan elementlerin kutleleri arasinda degismez bir oran vardir ve bu degismez oranlar yasasi (Proust Yasasi) olarak bilinir (J. Proust, 1799).KarisimlarIki veya daha fazla sayidaki madde kendi ozelliklerini bozmadan bir arada bulunmasi durumudur.Homojen karisimlar yada cozeltilerin bilesimi ve ozellikleri verilen ornegin her tarafinda aynidir.Tek fazdan ibarettir ve gaz, sivi ve kati fazda olabilirler. Her madde kendi ozelliklerini korumaktadir. Orn: Tuzun sulu cozeltisi.Heterojen karisimlar: Birden fazla faz iceren karisimlar olarak tanimlanir ve her faz kendine ait ozellikleri tasir.
5 MaddeAtomlarHomojen karisimlar (cozeltiler)Heterojen karisimlar1CekirdekElektronlar1Saf maddelerProtonlarNotronlar2BilesiklerElementler1 Fiziksel yolla ayirma2 Kimyasal yolla ayirma
6 OLCME, HESAPLAMA ve BIRIM SISTEMLERI Bir buyuklugu olcmek icin karsilastirma amaciyla secilen ayni cinsten buyukluklere birim denir. Bir buyuklugun olculmesi demek, bu buyuklugun secilen birimi veya birimin belli bir kesrini kac kere icerdiginin aranmasi demektir. Bir olcme isleminde bir birim buyukluk secilir ve olculecek buyukluk bununla karsilastirilir. Bir olcme sonucu elde edilen rakamlara anlamli rakamlar denir. Aksi belirtilmedikce her olcmede en son rakamda belirsizlik oldugu kabul edilir.Ornek: Bir kagidin boyunu 1 metrelik bir cetvelle olcelim. Bu metre cubugu mm araliklarla isaretlenmis. Bulunan degerler: 279.2, ve mm. Ortalama mm.Son rakam hesaplanarak bulundugu icin 1 veya 2 birim belirsizdir4 tane anlamli rakamOlculen nicelikteki anlamli sayilar, olcme aletinin duyarliliginin bir gostergesidir.Anlamli (sifir olmayan tam sayilar)Anlamli (bir sayida ondalik basamagin sagindaki sifirlar)Sifirdan farkli sayilar arasindaki sifirlar da anlamlidirOndalik bsamagi gostermek icin kullanilan sifirlar anlamsiz
7 Sayisal hesaplamalarda anlamli rakamlar: Carpma ve bolmenin sonucu ancak hesaplamada kesinligi en az bilinen niceliginki kadar anlamli rakam icerebilir.14.79 cm X cm X cm = cm3(4 anlamli rakam) ( 4 anlamli rakam) (3 anlamli rakam) (3 anlamli rakam)14.79 x x 5.04 =14.79 x x 5.05 =14.79 x x 5.06 =15,029.986,0,51810.004,538Toplama ve cikarmada , sonuc, ondalik sayisi en az olan nicelikteki ile ayni sayida ondalik basamakla ifade edilmektedir.Sayisal sonuclarin “yuvarlanmasi”: 1.48 x 104Sayiyi yuvarlamak icin bir basamak atmamiz gerekiyorsa ve atilacak rakam >5 ise son rakam bir basamak artar, atilacak rakam <4 ise son basamak degistirilmez.15.55 = = 15.5
8 SI Birimler Sisteminin Temel Birimleri SI Birimlerinin Onekleri Buyukluk Adi SimgesiUzunluk metre mKutle kilogram kgZaman saniye sElektrik akimi amper ASicaklik kelvin KMadde miktari mol molIsik siddeti kandela cdSI Birimlerinin OnekleriCarpan Onek Simge Carpan Onek Simge1018 Eksa E desi d1015 Peta P santi cTera T mili m109 Giga G mikro m106 Mega M nano n103 Kilo k piko p102 Hekto h femto f10 Deka da atto a
9 Cevirme Faktoru Yontemi: Genel kimyada bazi hesaplamalarda bir birimler grubunda olculen bir niceligin bir diger birimler grubuna cevrilmesi icin cevirme faktoru dedigimiz oranlar kullanilir1m = 100 cmEsitligin her iki tarafinida 1m ile bolun1m cm1m 1m1m = 100 cmEsitligin her iki tarafinida 1m ile bolun1m cm =100 cm/1m orani metreyi1m 1m cm ye cevirmek icin kullanilacakcevirme faktorudur6,22 m kac cm dir?6,22 m X 100cm/1m= 622 cmAranilan bilgi = verilen bilgi x cevirme faktoruSehrin merkezine dogru 5 km lik bir kosu planlanmistir. Bir mil’de 8,0 sehir bloku varsa, izlenecek yol boyunca kosuya yer saglamak amaciyla, kac blok trafige kapatilmalidir?? Blok = 5,0 km x cevirme faktorleriKmmcminftmiblok?Blok = 5 km x 1000m/1km x 100cm/1m x 1in/2.54cm x 1ft/12in x 1mi/5280ft x 8 blok/1mi= 25 blok
10 Bilinmesi gerek:1 in = 2.54 cm1 ft = cm = 12 in1mi = 1609 m = 5280 ftBilinmesi gerek:1 0C = 5/9 (0F-32)0 0K = CCevirme faktorlerinin birimlerin karesinin alinmasinda kullanilmasi:1 m2 nin 1 ft2 cinsinden degeri nedir?1m = in ve 12 in = 1ft?ft2 = 1.00 m2 x [(39.37in/1m)x(39.37in/1m)] x[(1ft/12in)x(1ft/12in)]?ft2 = 1.0 m2 x (39.37)2 in2/1m2 x 1 ft2/(12)2 in2=10.8 ft 2Yogunluk ve yuzde bilesiminin soru cozumunde kullanilmasi:Yogunluk (d) =kutle (m) / hacim (V) (kg/m3 veya g/mL (cm3)Kati yogunluklar: 0.2 g/cm3 – 20 g/cm3Sivi yogunluklar: 0.5 g/mL – 3-4 g/mLGaz yogunluklar: cogunlukla litre basina bir kac gram araligindadir.