Akaryakıtta otomatik fiyatın ertelenmesi, spekülatif ithalat ihtimalinden kaynaklandı. Bazı şirketlerin eski Doğu Bloku ülkelerinden dampingli mal çekme hazırlığını öğrenen Maliye Bakanlığı, YPK'dan erteleme kararını çıkarttı.
Otomatik fiyatlandırma uygulamasının iki ay ertelenmesinin altında, ‘‘akaryakıtta bazı şirketlerin spekülasyon yaparak, büyük vurgunlara hazırlanmalarının yattığı’’ öğrenildi. Hampetrol ithalatında gümrük vergisi olmamasına rağmen, akaryakıt ürünlerinin ithalatı ve üretiminde değişik vergilerin uygulanmasını fırsat bilen bazı spekülatörlerin, benzin ve bazı fuel-oil cinslerinin ithalatına hazırlandıklarının duyumunu alan Maliye'nin, böylesine bir spekülasyona izin veren mevzuatı değiştirmek için iki ay erteleme istediği, Yüksek Planlama Kurulu'nun (YPK) bu isteği kabul ettiği belirtildi. Nitekim önceki akşam erteleme kararını da Maliye Bakanı Zekeriya Temizel açıkladı.
SPEKÜLASYON HAZIRLIĞI
Yetkililer, Avrupa Birliği ve Ortak Gümrük Tarifesi (OGT) uygulanan ülkelerden yapılan akaryakıt ürünü ithalatında gümrük vergisinin sıfır olmasına rağmen, diğer ülkelerden yapılan ithalatta yüzde 5, Tüpraş'ın ürettiği ürünlerde de yüzde 5.2 oranında gümrük vergisi tahsil edildiğini hatırlatarak, bu farklı uygulamayı fırsat bilen bazı şirketlerin spekülasyona hazırlandıklarının öğrenildiğini söylediler. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne çok sayıda ithalat izni başvurusu olduğunu kaydeden bir Maliye yetkilisi, şu bilgiyi verdi:
‘‘Avrupa'da fiyatlar çok düştü. Bazı eski Doğu Avrupa ülkelerinde ise çok daha ucuz fiyatlarla akaryakıt ürünü bulunuyor. Otomatik fiyatlandırmada baz alınacak İtalya fiyatlarının 10 dolar altında bazı ülkelerde mal bulunduğu öğrenildi. Bazı açıkgözlerin ise örneğin Romanya'dan aldıkları bu çok ucuz akaryakıt ürünlerini, gümrük vergisi sıfır diye Lüksemburg gibi ülkelerden geliyormuş gibi gösterip, ithalat yapmaya hazırlandıklarını duyduk.’’