Avrupa, gelişmiş robotlar için haklar ve sorumluluklar vermeyi düşünüyor. Birçok uzman ise bunun çok kötü bir fikir olduğunu savunuyor.
Avrupa Parlamentosu’nda geçtiğimiz yıl, en sofistike otonom robotlar için özel yasal bir “elektronik kişiler” statüsünü öngören bir yasa tasarısı geçti.
Bu teklif, Avrupa’nın üst düzey düzenleyicisi olan Avrupa Komisyonu tarafından değerlendirilmekte.
Robotik, yapay zeka, hukuk, tıp bilimi ve etik konularında uzmanlanmış 150’den fazla kişi, bu tür bir hamleye karşı net bir uyarı ile fikir birliği sağladı.
Avrupa Komisyonu’na gönderdikleri açık bir mektupta, tekliflerin gerçek dünyadan ziyade bilim kurgudan etkilenmiş gibi göründüğünü belirttiler.
Kanun yapıcılar ise gelişmiş robotlara yasal statü verilmesiyle, zarar vermeleri durumunda makineleri bundan sorumlu tutmanın mümkün olacağını tartışıyorlar. Teklifi hazırlayan milletvekili Mady Delvaux ise mektubu yorumlamak için müsait değildi.
Komisyon sözcüsü, “Yapay zeka toplumumuza ve ekonomimize büyük faydalar sağlayabilir… Fakat aynı zamanda, yapay zekanın toplumumuz ve işimizin geleceği üzerindeki etkileri ile ilgili soruları da gündeme getiriyor.” dedi.
Uzmanlar, Avrupa Parlamentosu’nun önerisinin üreticilerin, programcıların ve robot sahiplerinin onlar hakkında sorumlu olmadıklarını iddia etmelerine olanak sağlayabileceğini söyledi.
Uzmanlar mektupta, robotlara yasal statü verilmesinin uygunsuz olacağını tartıştı ve tüm bu düşüncenin “bilim kurgu ve birkaç yeni sansasyonal basın duyurusuyla çarpıtılan” bir robot algısına dayandığını iddia etti.
Fransa’daki Artois Üniversitesi’nde robotik etiği uzmanı Nathalie Nevejans, mektubun imzacılarından biriydi. Nevejans, robotlara yasal kişilik verme fikrinin “uygunsuz olduğu kadar yararsız da olduğunu” söyledi.
Bir robotun insan bir operatör olmadan topluma katılmasının imkansız olduğunu ve bu durumun öngörülebilir bir gelecekte değişmeyeceği de ekledi.
“Yasal kişilik, insan ve makine arasındaki ilişkiyi bulanıklaştıracak; böylece kanun yapıcı birey, robota haklar atfedilmesine doğru ilerleyebilecek.” dedi. “Bu, onları bize hizmet etmeleri için geliştirdiğimiz ölçüde, tamamıyla ters bir etki yaratabilir.”
Uzmanlar, güvenliğin temini ve yenilikçiliğin teşviği için Avrupa’nın robotik ve yapay zeka üzerine kurallar oluşturması gerektiğini, ancak bu kuralların robot hükümdarlar tarafından yönetilen bir geleceğin vizyonuna dayanmaması gerektiğini belirtti.
Parlamentonun önerileri, Avrupa’nın geleceğe hazırlanma çabalarının bir parçası. Yasa tasarısı, robotların kayıtlı olması gerektiğini ve ayrıca robotların insanlığa hizmet ettiğinden ve zarar vermek için kullanılmadığından emin olmak amacıyla bu yasaların yazılı olması gerektiğini içeriyor.
Ancak parlamento, robotların insan çalışanların yerini almaya başlaması durumunda sahiplerinin vergi vermesi veya sosyal güvenlik maliyetlerine katkıda bulunması yönündeki önceki bir öneriyi reddetti.