Kimlerin Emekli Maaşları Daha Düşük Olacak ? Aynı Maaşı Alacaklar Fakat Emekli Maaşları aynı Olmayacak!İşte Detaylı Emekli Maaşı Hesaplaması...
Teknokent ve Teknopark’larda çalışan araştırma, geliştirme, tasarım ve destek personellerinin maaşlarından ve ücretlerinden vergi kesintisi yapılmıyor. Ücretleri de net ücret üzerinden ödenen bu çalışanların brüt ücretleri, yani prime esas kazanç olarak adlandırılan kısım düşük olduğu için emekli maaşları da bu durumdan olumsuz etkilenerek düşecek.
AR-GE personeli olarak çalışanlar için iki farklı noktada vergi teşviki var. Teknokentlerde çalışanlar 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’a, teknokent dışındakiler ise 5746 Sayılı Araştırma Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’a tabi olmaktadır.
Bu iki kanuna göre de net ücret uygulaması vardır. Ancak aynı ücretle çalıştıkları halde prime esas kazançları arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu sebeple 4691 Sayılı Kanun’a tabi olanlar, emekli aylığı bakımından olumsuz etkilenecektir.
5746 ve 4691 sayılı kanunlar kapsamında net ücret alan sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl hesaplanacağına dair cevap, SGK tarafından 18 Haziran 2020 tarihinde yayımlanan 2020/20 Sayılı Genelge’sinde açıklanmıştır.
Bu genelgeye göre 5746 Sayılı Kanun kapsamında AR-GE, tasarım ve destek personelinin araştırma geliştirme, yenilik veya tasarım faaliyeti kapsamındaki kazançları üzerinden gelir vergisi hesaplanıyor. Fakat bu bedel muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden düşürülüyor.
5746’ya göre AR-GE çalışanları için net ücretten brüt ücret hesaplama şu şekilde yapılıyor:
Örnek maaş üzerinden;
- Net ücret: 8000 TL
- Sigorta primi işçi payı (% 14): 1.566,63
- İşsizlik sigortası primi işçi payı (% 1): 111,90
- Gelir vergisi matrahı: 9.511,69
- Gelir vergisi (% 15): 1.426,75
- Damga vergisi: 84,93
- Brüt ücret (Prime esas kazanç): 11.190,22 TL
İlgili hesaplamada vergi dilimi için ilk vergi dilimi olan yüzde 15 olarak hesaplama yapılmıştı. Asgari geçim indirimi ise göz önünde bulundurulmamıştır.
4691 Sayılı Kanun kapsamında teknoloji geliştirme bölgesinde (Teknopark ya da teknokent) çalışan AR-GE, tasarım ve destek personelinin görevleri ile ilgili olan ücretleri, 31 Aralık 2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesna. Bu sebeple ücretten herhangi bir kesinti yapılması mümkün değil. O sebeple, 4691 kapsamında net ücret sistemine göre çalıştırılanların brüt ücretleri hesaplanırken gelir vergisi ve damga vergisi alınmıyor.
4691’e göre AR-GE çalışanı için net ücretten brüt ücret hesaplaması ise şu şekilde olacaktır:
- Net ücret: 8000 TL
- Sigorta primi işçi payı (% 14): 1.317,65
- İşsizlik sigortası primi işçi payı (% 1): 94,12
- Gelir vergisi matrahı: 0
- Gelir vergisi: 0
- Damga vergisi: 0
- Brüt ücret (Prime esas kazanç): 9.411,76 TL
Net Ücreti Aynı Olan Ar-Ge’cilerin Emekli Aylığı Farklı
SGK’nın genelgesinin içinde bulunan bu örneklerdeki kişilerin 25 yıl aynı ücretlerle çalıştıkları ve diğer koşulların da hiç değişmediğini düşünürsek, 4691’e göre çalışan personelin emekli aylığı 4705 TL olurken, 5746’ya göre çalışan personelin emekli aylığı 5.595 lira olmaktadır. Teknokent ve teknoparklardaki AR-GE çalışanlarının emekli aylığını olumsuz etkileyen bu durumun düzelebilmesi için kanun değişikliği gerekmektedir.
Bordrosu 4691’e göre düzenlenen çalışanların kıdem tazminatında da aynı sorun ortaya çıkabilir. Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden ödendiğine göre her bir yıla karşılık, bir aylık brüt ücret tutarında kıdem tazminatı hesaplanır. Bu sebeple AR-GE personelinin kıdem tazminatının hesaplanmasında sorun çıkmaması için baştan gerçek brüt tutar üzerinden hesaplanmasına dair madde – hüküm koyulmasında yarar olacaktır.