Osteoartrit
Eklemlerin en sık görülen hastalığıdır. Halk arasında kireçlenme olarak isimlendirilir. Yaş ilerledikçe sıklığı artar. Osteoartritte kıkırdak hasarı vardır ancak kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve otuz dakikadan fazla süren sabah tutukluğu gibi eklem içinde inflamasyonu gösteren belirtiler yoktur. Mekanik faktörler hastalığın gelişimindeki ana nedendir.
Eklem sıvısı kayganlığı sağlar ve kıkırdağı aşınmaktan korur. Eklem kıkırdağı yıpranınca, yeni kıkırdak oluşturulabilir. Ancak osteoartritte, bu sistem bozulmuştur. Kıkırdak hücreleri ölmeye başlar ve kıkırdakta lokal erezyonlar oluşur. Yeni sentezlenen ara maddeye rağmen kıkırdak düzeyinde çatlak ve yarıklar olur. Kıkırdaktaki kayıp kemiğin daha yüksek basınç ve yüke maruz kalmasına yol açar. Bu da kemikte küçük kırıklara ve kist oluşumuna neden olur. Kemik bunu tamir etmeye çalışır. Ancak kıkırdağa komşu alanda anormal yapıda ve sert kemik oluşur. Bu yeni kemik kenarlarda aşırı büyür ve osteofit oluşur.Böylece eklem aralığı daralır. Kıkırdak ve kemik parçaları eklem boşluğuna döküldüğü için eklem içinde hafif bir inflamasyon gelişebilir.
Obezite, genetik yatkınlık, bayan cinsiyet, travma, kırık öyküsü ve bazı sporlarda osteoartrit gelişme riski artar. Özellikle aynı eklemin sürekli kullanılması ve eklemde hasar gelişmesine neden olan sporlarda görülür.
Osteoartrit sinsi başlangıçlı ve ilerleyicidir. Eklem ağrısı ve eklem hareketinde kısıtlılık en önemli bulgusudur. Ağrı aktivite ile artarken, istirahatte azalır. Osteoartrit birçok eklemi tutar. Ancak el bileği ve metakarpofalangial eklemi tutmaz. Osteoartritte sistemik bulgular gözükmez. Kalça ve diz eklemi tutulumu hareket kısıtlılığına yol açabilir. Dizde krepitasyon oluşabilir.
Osteoartrit tedavisinde kilo vermek önerilir. D vitamini düzeyinin, normal seviyeye getirilmesi faydalı olacaktır. Hastalara, egzersiz ve fizik tedavi yapılması şikayetlerin azalmasına katkı sağlamaktadır. Ağrı için gereğinde asitaminofen ve non-steroid antiinflamatuar grubu ilaçlar verilir. Glukozamin ve kondroitin sülfatın etkiniliği tartışmalıdır. Eklem içine steroid ve hyalorinik asit enjeksiyonları yapılmaktadır. Ancak etkilerinin geçici olduğu düşünülmektedir. Eklemde, istirahat ağrısı gelişir ve eklem fonksiyonlarında azalma gelişirse, diz ve kalçaya protez konulmaktadır.