2 Avcı-toplayıcı kültürden tarımcı kültüre geçen insanlık, binlerce yıldır seçmiş olduğu bitkileri yetiştirip, geliştirerek ve evcilleştirdiği hayvanları daha da iyileştirerek tarımsal üretimi artırma yönündeki çabalarını sürdürmektedir. Dünya üzerindeki nüfusun artmasıyla birlikte bu çabalar daha da hızlanmış, zamanla yeni teknikler geliştirilmiş ve tarımla uğraşan yeni bilim dalları ortaya çıkmıştır.
3 Malthus un insanların yeterli gıda maddesi bulamayarak büyük bir felakete uğrayacakları öngörüsü (Malthus, 1798) de tarımsal tekniklerin gelişmesi ve üretimdeki artış nedeniyle gerçekleşmemiştir. Geçtiğimiz yüzyıl içerisinde hızla artan dünya nüfusunu beslemeye yetecek kadar tarımsal üretimin sağlanmasında şüphesiz Yeşil Devrim olarak adlandırılan gelişmelerin etkisi olmuştur.
4 Yeşil Devrim ile yüksek verimli bitki çeşitleri (hibrit çeşitler) geliştirilmiş, tarımsal mekanizasyon gelişmiş, kimyasal gübre kullanımı artmış, kimyasal mücadele ilaçları ile hastalık ve zararlıların neden olduğu kayıplar önlenmeye çalışılmıştır. Yani standart çeşitlerin kullanımı azalmış yerine hibrit çeşitler yoğunlaşmış, kimyasal gübre ve kimyasal ilaç kullanımı ile bitki ve oluşan üründe kalıntı maddeleri yoğun olarak ortaya çıkmıştır.
5 Yeşil Devrim sayesinde 1960 lı yıllardan itibaren, bu yeni çeşitler ile yeni tarım teknolojileri Türkiye ye ve diğer çoğu gelişmekte olan ülkelere de kısa sürede girmiş ve genelde yerel nüfusun ihtiyacı olan gıda maddeleri üretiminde yeterlilik sağlanmıştır.
6 Ülkemizdeki tarımsal üretim özellikle ikinci dünya savaşından sonra önemli ölçüde artmış olmakla beraber, verimlilik artışı oranı ekilebilir alanların artışı oranıyla karşılaştırıldığında bu artışın pek de sağlıklı olmadığı söylenebilir.
7 Tarımsal üretim artışındaki temel öğeler incelendiğinde: 1950 lerden itibaren mekanizasyonun artmasıyla mera alanlarının bozularak tarlaya dönüştürüldüğü, aynı şekilde ormanların tahribiyle tarıma müsait olmayan dik eğimli alanlarda ekim yapıldığı, özellikle 1960 lardan itibaren göllerin ve sulak alanların kurutularak yeni tarım arazilerinin yaratıldığı, sulama ve/veya elektrik üretimi amaçlı göl ve göletler oluşturularak vadi içi habitatların tahrip edildiği ve geniş alanlarda sulu tarıma geçildiği ve böylece doğal dengenin olabildiğince bozulduğu ve biyolojik çeşitliliğimizin olumsuz etkilendiği görülmektedir.
8 Bunların yanında, kimyasal gübrelerin ve tarımsal mücadele ilaçlarının gittikçe artan düzeylerde ve bilinçsizce kullanımı, üretimi artırmış olmakla beraber doğal çevre ve insan sağlığını da olumsuz yönde etkiler hale gelmiştir. Yine bu bağlamda, Yeşil Devrim ile birlikte kimyasal gübre kullanımına ve sulamaya iyi tepki veren yeni çeşitlerin kullanılmaya başlamasıyla verim artışı sağlanmış, ancak tarımsal biyoçeşitliliğin belkemiğini oluşturan yerel genotipler verimsiz bulunarak, bunların kullanımı azalmıştır.
9 Dünya genelinde tarımsal üretimin gelişmesine bakıldığında, yine Türkiye dekine benzer gelişmelerin olduğu ve tarımsal üretimin artırılmasında ekolojik dengenin aleyhine bir gelişme olduğu görülmektedir. Son yıllarda, tarımsal üretim fazlasının olduğu özellikle Avrupa Birliği ve diğer gelişmiş ülkelerde aşırı kimyasal gübre kullanımı ve hastalıklarla mücadele ilaçlarının çevre üzerindeki olumsuz etkileri tartışılmaya ve bu tip tarımsal üretimin kısıtlanmasına yönelik tedbirler alınmaya başlanmıştır.
10 Nüfusun hızla arttığı gelişmekte olan ülkelerde ise durum pek de iç açıcı değildir. Nüfus baskısı nedeniyle tarım alanı açmak için tropik yağmur ormanlarının yakıldığı, suların kirlendiği, toprakların çoraklaşıp çölleşmenin hızla arttığı görülmektedir. Ancak, tarımsal alanların böylesi sağlıksız biçimde artması tarımsal üretimin sürdürülebilir şekilde artırılmasına ve bu yörelerdeki insanların gıda ihtiyacını karşılamaya yetmemiştir.
11 Bu nedenle, 2025 yılında 8 milyarı aşması beklenen dünya nüfusunun beslenmesi gerçekten önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekilebilir alanları artırmak pek mümkün olmadığı gibi, tarımsal üretimde kullanılabilecek su kaynakları da hızla azalmaktadır. Dolayısı ile artan nüfusu besleyecek miktarda üretim için ekilebilir alanların genişlemesi değil, birim alandan alınan ürün miktarının artırılması gerekmektedir.
12 20. yüzyılda gen devrimi ile daha iyi, daha dayanıklı ürünlerin biyoteknolojik yöntemlerle daha kısa sürede geliştirilmesi yolunda mesafeler katedilmiştir. Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), modern biyoteknolojik yöntemler kullanılarak yapıları iyileştirilip, geliştirilen ürünler için kullanılan bir deyimdir.
13 Yüzyılda başarı, bireyler kadar toplumların da modern biyoteknolojinin sunduğu imkanları araştırıp kullanmaya cesaret etmesini gerektirmektedir. Bunu yapamayanlar geri kalacaklardır.... Lester Thurow, 2003
14 GDO? Bir canlı türüne başka bir canlı türünden gen aktarılması veya mevcut genetik yapıya müdahale edilmesi yoluyla yeni genetik özellikler kazandırılmasını sağlayan modern biyoteknoloji tekniklerine gen teknolojisi, bu teknolojiyi kullanarak doğal süreçler ile elde edilmesi mümkün olmayan yeni özellikler kazandırılmış organizmalara da Genetik Yapıları Değiştirilmiş Organizma (GDO) denir.
15 GDO? Genomuna biyoteknolojik yöntemlerle başka bir birey, tür veya organizmadan gen veya genler eklenmiş organizma, bu yöntemle elde edilen bitkilere transgenik bitki denir
16
17
18 Ticari olarak ilk transgenik bitki tarımı 1990'lı yılların başında Çin Halk Cumhuriyeti'nde virüse dayanıklılık geni aktarılmış tütün bitkilerinin yetiştirilmeye başlanması ile başlamıştır (James, 1997). ABD'de ilk transgenik bitki tarımı, 1994 yılında geç olgunlaşma özelliği kazandırılmış ve FlavrSavr adıyla tescil edilmiş transgenik bir domates çeşidinin tarımı ile başlamıştır.
19 1996 yılından itibaren ise transgenik bitkilerin tarımı hızla yaygınlaşmaya başlamıştır yılında Çin dışındaki diğer dünya ülkelerinde 1.7 milyon ha alan üzerinde transgenik bitki tarımı yapılmasına karşılık, bu alan 2012 yılında milyon ha a ulaşmıştır.
20 Dünyada halen dört bitki türünün transgenik çeşitlerinin tarımı yapılmaktadır. Bu türler arasında ise en fazla ekim alanına sahip tür soya fasulyesidir. Bunu, mısır, pamuk ve kanola izlemektedir. Transgenik bitkiler ve ekim alanları Bitki Ekim Alanı (Milyon ha) % Soya fasulyesi Mısır Pamuk Kanola Diğer Toplam
21 Dünya da Transgenik Bitki Ekim Alanları Yıl Ekim Alanı (Milyon ha)
22 Dünyada transgenik soya ve pamuk ekim alanlarının bu bitkilerin toplam üretim alanları içerisindeki oranı %81 dir. Mısırda ise bu oran %35 dir. Transgenik bitkilerin toplam ekim alanları içerisindeki oranları Bitki Soya Fasulyesi Toplam Ekim Alanı (Milyon ha) Transgenik Ekim Alanı/Toplam Ekim Alanı (%) Pamuk Kanola Mısır
23 Halen tarımı yapılan transgenik çeşitlerin esas itibariyle ya herbisitlere dayanıklılık veya bazı böcek türlerine dayanıklılık özelliğine sahip olduğu izlenmektedir. Özelliklerine göre transgenik bitkilerin ekim alanları Özellik Ekim Alanı (Milyon ha) (%) Herbisite tolerans Böceğe dayanıklılık Herbisite tolerans / Böceğe dayanıklılık Toplam
24 Transgenik Bitki Tarımının Avantajları 1) Verim Artışı: Halen tarımı yapılan herbisite toleranslı ve/veya bazı böceklere karşı dayanıklı bitki çeşitleri ile klasik yabancı ot ve böcek kontrol yöntemlerine göre daha etkin mücadele edildiği için verim kayıpları azalmakta ve böylece verimde artış ortaya çıkabilmektedir.
25 2) Üretim Maliyetinin Azalması Herbisite ve/veya böceğe dayanıklı çeşitlerin kullanılması ile miktar ve sayı olarak daha az herbisit ve insektisit kullanılması sonucu birim alandaki üretim maliyetinde azalma ortaya çıkabilmektedir.
26 3) Pestisit Kullanılımındaki Azalmanın Çevre Üzerindeki Olumlu Etkileri Herbisite ve böceğe dayanıklı transgenik çeşitleri tarımı ile daha az herbisit ve insektist kullanımı sonucu söz konusu pestisitlerin kullanımının çevre üzerindeki olumsuz etkisinin azalması.
27 Tarımsal üretimde halen yaygın olarak kullanılan ürünler, herbisitlere (yabancı ot ilacı) dayanıklı soya ve kanola, ile bazı zararlı böceklere dayanıklı mısır ve pamuktur. Biyoteknolojik ürünler sadece tarımsal ürünlerle sınırlı olmayıp, insülin ve hepatit B aşısı gibi birçok tıbbi ürün ve gıda sanayinde kullanılan enzimler bu yöntemler kullanılarak üretilmektedir.
28 Yakın Gelecekteki Transgenik Bitkiler 1) Betakaroten İçeren Çeltik: Narcissus pseudonarcissus bitkisinden iki gen (Phytoene synthase ve Lycopen cyclase) ve Erwinia uredovara bakterisinden bir gen (Carotene desaturase) aktarılarak endospermlerinde betakaroten sentezleyen çeltik. Halen mısırdan phytoene synthase geni aktarılmış ve betakaroten içeriği 30 kat arttırılmış yeni bir çeşit üretilmiştir. 2) Sclerotinia ya karşı dayanıklı Ay Çiçeği 3) Nikotinsiz tütün 4) Herbisite dayanıklı çim bitkileri (Poa pratensis, Agrostis sp., Buchleo dactyloides) 5) Tuza toleranslı domates 6) Kolero ve Hepatit B aşısı üreten muz 7) Kafeinsiz kahve ve teinsiz çay
29 Olası Endişeler
30 Bt geni Aktarılmış Transgenik Mısır Mısır Kurdu(corn Borer) ile doğrudan ilaçsız ekonomik mücadele Gıdalarda pestisid kalıntısının olmaması Olası Endişeler Kral (Monarch ) kelebek larvalarının ölümüne yol açması!!! Tozlaşma ile GMO olmayan mısır tarlalarının kontaminasyonu Tohumculukta tekelleşme!!! Pestlerin direnç kazanması sorunu!!!!
31 Herbisite (Glyphosate) Dirençli Transgenik (Round up) Soya Olası Endişeler Küçük işletmelerde düşük rekabet şansı Tohumda ve ilaçta tekelleşme GMO olmayan soya tohumlarının yok olma riski Tarımda sosyal ve ekonomik sorunlar Herbisite dirençli süper yabancı otların gelişmesi
32 Alerji Riski Alerji riskine gelince; nihayetinde aktarılan bir gen ve ürünü proteindir. Eğer bünye alerjik yapılı bir bünye değilse midede sindirilir ve atılır. Ancak ağır metaller karaciğerde depolanır. (Alerji doğal gıdalarda da rastlanan bir durumdur. Sonradan da gelişebilir.örn: Kivi) Örneğin bir kişinin brezilya fındığına alerjisi varsa ondan bir gen izole edilip soyaya aktarıldığında da aynı alerjik etkiyi taşıyacaktır. Ürünün üzerine ne içerdiği yazıldığı takdirde kişi kendisinde alerjik etki yapan bir ürünü tercih etmeyecektir.
33 Alerji:DNA baz benzerliği,proteolitik parçalanmaya direnç, hayvan denemeleri. -StarLink Mısır( BT geni Cry9C mutasyonu) ürün artık kullanılmıyor! -Metionince Zengin 2S albumin(brazil nuts), kullanılmamaktadır!
34 Biyoçeşitlilik Riski Biyoçeşitliliğin kaybolması endişesine gelince; Türkiye de mısır, pamuk ve soya nın yakın akraba türleri bulunmadığı için gen kaçışı riski bulunmamaktadır. Sadece kanola da bu risk bulunmaktadır. Bu risk durumu da biyogüvenlik kuralları çerçevesinde belirli bölgelerde ve belirli mesafelerde ekim yapıldığı takdirde giderilebilir. Mısır bitkisinin orijini Meksika dır. Meksika için potansiyel bir tehdit oluşturabilir ancak Türkiye için değil..
35 Antibiyotik Dayanıklılık Geni Son olarak 22 Şubat 2007 de Avrupa İlaç Ajansı uzman komitesi, Avrupa Gıda Güvenliği otoritesi uzman paneli tarafından hazırlanan raporda, transgenik ürünlerde kullanılan antibiyotiğe dayanıklılık geni nptii nin insan sağlığında kullanılan antibiyotiklerden farklı olduğu ve böyle bir geçiş gerçekleşse bile bunun süper-mikroplara yol açmayacağı bildirilmiştir (EMEA, 2007).
36 GDO lar üzerindeki başlıca endişeler; aleji riski, biyoçeşitliliği bozma riski, antibiyotiğe dayanıklı genlerin insan florasındaki bakterilere geçmesi riski ve etiketleme üzerine yoğunlaşılmıştır. Yaklaşık 100 e yakın geliştirilmiş transgenik ürün bulunmasına rağmen halen hazırda 4 ürün (mısır, soya, pamuk ve kanola) piyasaya sürülebilmiştir.
37 Gelecekte Geliştirilecek ve Halen Üzerinde çalışılan Diğer Transgenik Ürünler Betakaroten İçeren Çeltik Kurağa Toleranslı Buğday Sclerotinia ya Karşı Dayanıklı Ay Çiçeği Nikotinsiz Tütün Herbisite Dayanıklı Çim Bitkileri (Poa Pratensis, Agrostis sp., Buchleo dactyloides) Tuza Toleranslı Domates Kolera ve Hepatit B aşısı üreten Muz Kafeinsiz Kahve ve Teinsiz Çay
38 GDO lu ürünler düşünüldüğü kadar kolay piyasaya sunulamamaktadır. Amerikadaki; Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Amerikan Tarım Bakanlığı(USDA/APHIS) Çevre Koruma Dairesi (EPA) tarafından çok kapsamlı bilimsel incelemeleri yapıldıktan sonra ürünler piyasaya sunulmaktadır. Tüm piyasadaki ürünler aynı zincir sisteminden geçerek tüketiciye ulaştırılabilse
39 2010 yılında yürürlüğe giren biyogüvenlik yasası ülkemizde GDO lu ürünlerin ekimi, dikimi ve üretimi yasaklanmıştır. İthal edilecek GDO lu ürünler Biyogüvenlik kurulunun kararına göre belirlenir. Ürünlerin üzerlerinin GDO nun kabul edilebilir sınırların üzerlerinde olduğu durumlarda etiketlenmesi gerekmektedir. Etiketleme ile tercih tüketiciye bırakılmalıdır.
40 Biyogüvenlik Kurulu
41 Meyve ve Sebzelerde GDO lu ürün bulunmamaktadır. Ülkemizde Transgenik Bitki Tarımı Yapılmamaktadır. Ancak, Özellikle Yem Sanayisinin Gereksinimini Karşılamak Amacıyla Her Yıl 1 Milyon Ton Mısır ve 1 Milyon Ton Soya Fasulyesi İthal Etmekteyiz. Türkiye ye İthal Edilen Mısır ve Soyanın Transgenik Olmama Olasılığı Yok Denecek Kadar Azdır.
42 Bu nedenle GDO endişesine gelinceye kadar, ürünler içerisindeki katkı maddeleri, pestisit ve insektisit gibi kalıntı maddeleri veyahut da diğer teknolojilerin yaydığı radyasyon oranı üzerine gidilmeli ve onlarında en az GDO lu ürünler kadar piyasaya sürülmeden önce kontrolden geçirilmesi hedeflenmelidir.
43 Biyogüvenlik Biyoteknolojinin, insan sağlığı ve çevreye zarar vermeden uygulanmasını sağlamak için alınması gereken politik ve işlevsel önlemlerin tümüdür.
44 Düzenleyici Kurallar A. B. D. USDA (APHIS) FDA EPA NIH A.B. Dir 90/219-98/81/EC Dir 90/ /18 Reg EC 258/97 Uluslararası Cartagena Biyogüvenlik Protokolü Codex Alimentarius
45 EFSA Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (13 ülke, 65 Bilim insanı) Yönetim kurulu Danışma kurulu Bilim kurulu Tamamen bağımsız, bilimsel değerlendirme Son karar merci Avrupa Komisyonu
46 Türkiye deki Ulusal Biyogüvenlik Kanunu 1. Kısım: Genel Hükümler 2. Kısım: Kapalı Kullanım, Piyasaya Sürme ve Transit 3. Kısım: Hukuki ve Cezai Sorumluluk 4. Kısım: Biyogüvenlik Kurumu 5. Kısım: Yönetmelikler ve Yürürlük 6. Kısım: Geçici Hükümler
47 1. Kısım: Genel Hükümler Amaç: Biyogüvenlik sistemi kurma... İnsan yaşamının korunması Önyargı? Bilimsel? Duygusal? Kapsam: Ar-Ge tüketim Yalnız gıda ürünleri değil, tüm GDOlar Tanımlar Yanlış ve eksik anlaşılmalara meydan vermemeli Uluslararası standartlarda olmalı
48 3. Kısım: Hukuki ve Cezai Sorumluluk Dünyada hala tartışmaya açık... Herkes herşeyden sorumlu (Kurum hariç!) Çok kısıtlayıcı ve ağır cezalar Hapis cezaları; tecil edilemez, paraya çevrilemez Ar-Ge dahil tüm GDO faaliyetlerini engelleyici nitelikte
49 4. Kısım: Biyogüvenlik Kurumu 291 kişilik kadro Tamamen Bürokratlardan oluşuyor Bilimsel danışma kurulu Yetki Yönetim Kurulu Başkanında Tarım Bakanlığı ile ilişkili
50 Ulusal Biyogüvenlik Kurulu (TÜBİTAK taslağı) Bilim insanlarından oluşan Bilimsel esaslara uygun olarak çalışan Çalışma ve karar alma süreçleri saydam Bağımsız ve özerk Sivil toplum örgütleri ve sanayi temsilcilerinin de katılımını sağlayan
51 5. Kısım: Yönetmelikler ve Yürürlük Tüm detaylar Kurumun çıkaracağı yönetmeliklere bırakılmış Kurum olmaz ise Kanun işlevsiz kalıyor Yasama-yürütme tek mercide toplanıyor
52 Sonuç ve Öneriler Biyoteknolojinin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olası olumsuz etkilerini engelleyecek yasal düzenlemelerin bilimsel veriler ışığında yapılması gerekmektedir. UBK bu gereksinimi yerine getirmekten ziyade biyoteknolojiyi engeller niteliktedir. Asıl düzenleyici maddelerin yüzeysel olmaları ve duygusal yaklaşımlar içermektedir.
Neden GDO ya İhtiyaç Duyuyoruz? İnsanoğlu avcı-toplayıcı yaşamdan yerleşik düzene geçtiği yani tarım devrimini başlattığı günden beri doğaya müdahale etmekte ve geçen 10 000 senedir evcilleştirdiği hayvanların
Meyve ve Sebze ile ilgili kavramlar ve GDO Doğal Ürünler! Bu ürünler tamamen doğal koşullarda üretilen ürünlerdir. Kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanmadan, doğal tohumlarla üretilirler. Organik Ürünler!
Modern Biyoteknolojinin Tarımda Kullanımının Politik ve Ekonomik Yönden Değerlendirilmesi Emine OLHAN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü GDO GMO Transgenik Biyoteknolojik yöntemlerle
GDO NUN TARİHÇESİ Moleküler biyoteknoloji ve gen teknolojisinde meydana gelen hızlı gelişmeler sonucunda, 1960 yılında gen teknolojisi ürünü ilk gıda üretilmiştir. 1973 yılında bakterilerde gen aktarımı
10. SINIF KONU ANLATIMI 37 KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların
GMO GDO Halime Nebioğu İstanbul Üniversitesi Canlıların genetik özellikleri, bir canlının DNA sının belli bir bölümünde değişiklik yapılarak ya da bir canlıya başka bir canlı türüne ait bir gen aktarılarak
TRANSGENİK BİTKİLERİN İNSAN SAĞLIĞI VE ÇEVRE ÜZERİNE ETKİLERİ Prof.Dr.SERPİL ÜNYAYAR Genetik Modifikasyon (Değişiklik) Genetik değişiklik organizmanın DNA sının değişmesidir. DNA nın bir bölgesi değiştirilerek
Organik Tarım ve Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ICEA (Etik ve çevresel Sertifikasyon Enstitüsü) Zir.. Yük. Müh. Ramazan AYAN email: email@example.com Organik (=Ekolojik, biyolojik) Tarım
ADIM ADIM YGS- LYS 92. ADIM KALITIM 18 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların
GIDA TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR ve POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DE BİYOGÜVENLİK KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR Dr. İsa ÖZKAN Daire Başkanı 5. Gıda Güvenliği
Biyoteknolojinin Bitkisel Üretimde Kullanımı Prof. Dr. Sebahattin Özcan Doç.Dr. Cengiz Sancak Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Biyoteknolojinin Bitkisel Üretimde Kullanımı Canlılarda
TARIMDAKİ GELİŞMELER Tarımdaki Gelişmeler İlkçağ dan itibaren tarımdaki gelişmeler Avrupa da yaşanmaya başlamıştır. Romalıların Ortaçağ da uyguladığı ikili ekim sistemi. Üçlü ekim sistemi nin ortaya çıkışı
U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 2, 1-6 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri * Tecer
Modern Biyoteknolojinin Tarımda Kullanımının Politik ve Ekonomik Yönden Değerlendirilmesi Emine OLHAN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü GDO GMO Transgenik Biyoteknolojik yöntemlerle
Modern Bitki Biyoteknolojisi Ali TETİK Eylül, 2001 AJANDA: Biyoteknoloji Nedir? Biyoteknolojinin Genel Kullanım Alanları Bitki Islahında Biyoteknoloji ve Gen Tekniği Biyoteknoloji ile Yeni Bitkilerin elde
Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle
MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum
12. SINIF KONU ANLATIMI 7 GENETİK MÜHENDİSLİĞİ VE BİYOTEKNOLOJİ ÇALIŞMA ALANLARI GENETİK MÜHENDİSLİĞİ Belirli bir amaca yönelik olarak genetik madde üzerinde yapılan çalışmaları içerir. Canlıların genlerine
BARDAK MISIRCILAR BİZE GDO MU SATIYOR? Bu model 5.sınıf Canlılar ve Hayat ünitesinin 1.7. Besinlerin tazeliğinin, temizliğinin ve içerdiği katkı maddelerinin sağlığa etkilerini araştırır ve sunar (BSB-19,
Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları
Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 14. Hafta (17.12.2013) 1 -GDO ların olası fayda ve zararları 2 GDO ların olası faydalarını
GDO VE DĠĞER BĠYOTEKNOLOJĠLERDE RĠSK DEĞERLENDĠRMESĠ 29 MAYIS 2013 / ANKARA Mazlum BEKTAġ GIDA MÜHENDĠSĠ GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim ile İlgili Bilgiler Avrupa Komisyonu Sağlık ve Tüketiciyi
TOHUMCULUK ÜRETİM Tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli ve rekabet
Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.
ADIM ADIM YGS LYS 93. Adım KALITIM -19 MODERN GENETİK UYGULAMALAR GEN KLONLAMA Seçilmiş bir genin plazmit ya da bir virüs içerisine yerleştirilerek bir bakteriye aktarılması ve bakteri aracılığı ile birçok
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR VE ETKİLERİ Yunus KILIÇOĞLU Veteriner Hekim GDO TANIM: Modern biyoteknoloji teknikleri kullanılarak dogal süreçler ile edinilmesi mümkün olmayan yeni özellikler kazandırılmış
Doğanın Gizemi Yücel Aksoy BD TEMMUZ 2016 Doğaya Meydan Okuma mı? Doğa ile İşbirliği mi? GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALAR BİR CANLI TÜRÜNE başka bir canlı türünden gen aktarılması veya mevcut genetik
SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...
T.C. TARIM VE KÖYİŞK İŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ÜRETİM M VE GELİŞ İŞTİRME GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ GDO lu Bitki Çeşitlerinin Tescil, Kontrol ve Sertifikasyonunun AB Ülkelerinde Yerinde İncelenmesi GDO NEDİR?
G D O Nedir? (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) Biyoteknolojik yöntemlerle kendi türü dışındaki bir türden gen aktarılarak belirli özellikleri değiştirilen bitki hayvan ya da mikroorganizmalara transgenik
MPRA Munich Personal RePEc Archive Developing of Transgenic Production in the World and The Economic Effects of Proble to Using of Bt Seed on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Aktas Research Institute
GDO lar ve GIDA GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Oğuz ÖZDEMİR Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Eğitimi firstname.lastname@example.org GDO: Nedir, Ne Değildir? GDO lar (Genetiği Değiştirilmiş Organizma) veya transgenik
BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ Selin ŞEN Şubat 2015 SUNUM PLANI I. TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ II. TARIMSAL AR-GE PROJELERİ DESTEK SÜRESİ VE TUTARI III. DESTEKLENEN
GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE GÜVENLİK GIDA BİYOTEKNOLOJİSİNDE VE GDO UYGULAMALARI GÜVENLİK VE GDO UYGULAMALARI Neslihan ATLIHAN Neslihan ATLIHAN Gıda Yüksek Mühendisi Gıda Yüksek Mühendisi Gıda ve Yem Kontrol
ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar
TOHUMCULUK ÜRETİM Bilindiği üzere, tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli
TÜRKİYE de YEM ÜRETİMİ SORUNLARI ve GDO lu HAMMADDELERİN TÜRKİYE ve AB de KULLANIMI M.ÜLKÜ KARAKUŞ TÜRKİYE YEM SANAYİCİLERİ BİRLİĞİ 10 Şubat 2005 / ANKARA YEM den GIDA ya (FEED to FOOD) 2003 2004 700 600
GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma
Biyosistem Mühendisliğine Giriş TARIM Nedir? Yeryüzünde insan yaşamının sürdürülmesi ve iyileştirilmesi için gerekli olan gıda, lif, biyoyakıt, ilaç vb. diğer ürünlerin sağlanması için hayvanlar, bitkiler,
Sağlıklı Olmanın Yolu, Doğal Beslenmeden Geçiyor Derleyen: Mustafa Koç Son zamanlarda daha çok gündeme gelen konuların başında doğal gıdalarla beslenme alışkanlıkları geliyor. Bilim adamlarını dinlersek
İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet
Çevre ve tarım sorunu üzerine Ahmet Atalık ile söyleşi Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Ahmet Atalık, GDO ya hayır Platformu nun kurucularından ve Türkiye deki tarım ve hayvancılık sorunlarını
Enine boyuna gdo gerçeği PROF. DR. SELİM ÇETİNER Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Tuzla, İstanbul GDO Nedir? Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO), modern biyoteknolojik yöntemler
İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TARIMDA DEĞİŞİM Dünyada 1970 li yıllarda; Tüketicilerin bilinçlenmesi, 1990 lı yıllarda
Tarımsal Ekoloji Tarım Sistemlerinde Ekonomik Anlayış 1. Giriş Tanımlar İçerik Perspektif Doç.Dr. Kürşat Demiryürek 1 Tarımsal Ekoloji - Tanımlar Gliessman 2000: Sürdürülebilir tarım sistemlerinin yönetimi
BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR İYİ TARIM UYGULAMALARI ve BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK Prof. Dr. Hüseyin ÖNEN Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü - TOKAT BİOÇEŞİTLİLİK - GELECEĞİMİZDİR
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine
90 SEL M ÇET NER/GEN TEKNOLOJ LER VE TARIMIN GELECE GEN TEKNOLOJİLERİ ve TARIMIN GELECEĞİ Selim ÇET NER* Since land and water for agricultural production are diminishing rapidly, it is important to increase
Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı Üretim ve Verim Katkısı Toplum Beslenmesine Katkı Sanayi Sektörüne Katkı Milli Gelire Katkı Dış Ticaret Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı
Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO) Nedir? Sorular ve Yanıtlar-1 Prof. Dr. Selim Çetiner Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Tuzla, İstanbul GDO Nedir? Genetiği Değiştirilmiş
DOĞA - İNSAN İLİŞKİLERİ VE ÇEVRE SORUNLARININ NEDENLERİ DERS 3 İnsan yaşamı ve refahı tarihsel süreç içinde hep doğa ve doğal kaynaklarla kurduğu ilişki ile gelişmiştir. Özellikle sanayi devrimine kadar
AJANDA: Biyoteknoloji Nedir? Biyoteknolojinin Genel Kullanım Alanları Modern Bitki Biyoteknolojisi Bitki Islahında Biyoteknoloji ve Gen Tekniği Biyoteknoloji ile Yeni Bitkilerin elde edilmesi Mevcut Transgenik
KALITIM #12 MODERN GENETİK UYGULAMALARI (BİYOTEKNOLOJİ) SELİN HOCA BİYOTEKNOLOJİ Canlılara temel bilimlerin ve mühendislik ilkelerinin uygulanmasıdır. Gen mühendisliği, genetik madde lan DNA üzerinde yapılan
Bitki Biyoteknolojisi ve Açılımları YIBO-2009 Doç. Dr. Tijen Talas-Oğraş TÜBĐTAK - Marmara Araştırma Merkezi Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü BĐYOTEKNOLOJĐ Biyoteknoloji; ürün oluşumu için biyolojik
TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü email@example.com Tarım Alanları ALAN (1000 ha)
BUĞDAY DOSYASI Türkiye, birçok ürünün yetiştirilmesine imkan veren iklim ve ekolojik özellikleri nedeniyle tarımsal üretim açısından avantajlı bir ülke olup, toplam istihdamın %24,6`sı tarım sektöründe
GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ Dünyada 800 Milyon İnsan Kronik Yetersiz Beslenme, 1.2 Milyar İnsan Açlık Korkusu Yaşamakta, 2 Milyar İnsan Sağlıklı, Yeterli ve Güvenli Gıda Bulma Konusunda
DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI Dünya tarımındaki başlıca sorunlar Nüfus artışı ve kişi başına tüketim miktarındaki artış. Tarımsal üretimin dengesiz dağılımı. Az gelişmiş ülkelerde kullanılan tarımsal
15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam
Tarımda Genetiği Değiştirilmiş Ürünlerin Ekolojik, Sosyal ve Ekonomik Etkileri Prof. Dr. Tayfun Özkaya Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi 5. Klinik Toksikoloji Kongresi 2013 Kime inanacağız/ Araştırmaların
2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE
Genetiği Değiştirilmiş Bitkiler ve Biyogüvenlik Riskleri YRD. DOÇ. DR. YILMAZ KAYA ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITESI GIMDES Halal and Tayyib Workshops Program 24-25 October 2015, Istanbul, Turkey 1. Yeşil Devrim
GENETİK OLARAK DEĞİŞTİRİLMİŞ BİTKİ VE BİTKİ KÖKENLİ GIDALARIN TANIMLANMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER Z.İpekçi 1, A. Altınkut 1, T. Oğraş 1, N. Gözükırmızı 1,2 1 TÜBİTAK, Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji
GDO ile Đlgili Gelişmeler: Türkiye nin Yaklaşımı ve Sorunlar Prof. Dr. Selim ÇETĐNER Sabancı Üniversitesi firstname.lastname@example.org 24 Nisan 2015 ... 21. Yüzyılda başarı, bireyler kadar toplumların da modern
TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE
TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının
TARIM VE TARIM DIŞI ALANLARDA KULLANILAN PESTİSİTLERİN İNSAN SAĞLIĞI, ÇEVRE VE BİYOÇEŞİTLİLİĞE ETKİLERİ Dr. Aydan Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları
013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9
GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ Bekir ENGÜRÜLÜ Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Daire Başkanı Haziran 2016 SUNUM PLANI DÜNYADA TARIMIN GÖRÜNÜMÜ TÜRKİYE TARIMINA BAKIŞ
Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel
Sürdürülebilir Pestisit Kullanımı Doç. Dr. Seral YÜCEL Dr. Hale GÜNAÇTI Adana Biyolojik Mücadele Araştırma İstasyonu Dünyanın en önemli sorunlarından biri hızla artan nüfusudur. Dünya nüfusunun gittikçe
7 Haziran 2015 Seçim Beyannamesi TOPLUMSAL ONARIM VE HUZURLU GELECEK TARIM Tarım sektörü rekabet gücü yüksek bir yapıya kavuşturulacak Tarımda modern işletmeciliğe dönüşüm sağlanacak Tarım arazilerinin
Mehmet Emin Turgut Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Yem Dairesi Başkanı Antalya-18 Nisan 2016 Yem Mevzua*! 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde uygulamaya esas
TOHUMLUKLARDA GDO ANALĠZĠ ĠÇĠN NUMUNE ALMA TALĠMATI Amaç Madde 1 Bu Talimatın amacı, tohumluklarda GDO (Genetik yapısı değiştirilmiş organizma) tespiti amacıyla yapılacak analizler için numune alınmasının
YENİ GIDALAR Prof. Dr. Artemis Karaali İTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü TANIM* Yeni gıdalar : 15 Mayıs 1997 den önce AB ülkelerinin hiç birinde önemli ölçekte üretimi ve tüketimi olmayan ürünler * Regulation
Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki
TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI 2007 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesinde, Genel Yönetim kapsamındaki idarelerin, ilk altı aylık
TARIM İLAÇLARI Dünyada üretilen tarımsal üretimin bugün için mevcut bitki koruma faaliyetlerinin sürdürülmesine karsın %36 sı bitki hastalıkları, zararlı böcekler, nematotlar ve yabancı otlar nedeniyle
03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile
TÜRKİYE DE PESTİSİT KONUSUNDA YAPILAN ARAŞTIRMA FAALİYETLERİNİN SON DURUMU Dr. Suat KAYMAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı Dünya
To ensure the functioning of the site, we use cookies. We share information about your activities on the site with our partners and Google partners: social networks and companies engaged in advertising and web analytics. For more information, see the Privacy Policy and Google Privacy & Terms.
Your consent to our cookies if you continue to use this website.