KIDEM TAZMİNATI
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, çalışanın çeşitli nedenlerle işinden ayrılırken işveren tarafından iş kanununa göre çalışana verdiği bir tazminat türüdür. Kendi isteğiyle işten ayrılan çalışan kıdem tazminatı alamaz. Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi için tam bir yıl çalışmış olması şarttır. Kıdem tazminatında en önemli husus çalışma zamanlarıdır. Çalışma zamanlarının yanında çalışana sağlanan sosyal haklarda önemli bir rol oynar. Fakat sosyal hakların sürekli olması gerekir. Aynı işverene bağlı olarak birden fazla iş yerinde çalışan kişinin hizmetleri birleştirilmektedir.
Kıdem Tazminatının Koşulları Nelerdir?
15 yıllık sigortalılık süresini tamamlayanlar ve 3600 prim gününü doldurmuş olanlar kıdem tazminatı alabilirler. Tazminat uzun bir süre aynı iş yerinde çalışan kişiler için büyük bir meblağa tekabül eder ve çalışan kişiler için bir nevi emekli ikramiyesi yerine geçmektedir. Ancak çalışan kişilerin bu haklarını kaybetmemesi için tazminat alabilme koşullarının kanunlarca belirlendiğini unutmaması ve kanunlara uyması gerekir. Ayrıca;
- Çalışan, işvereni tarafından iyi niyet veya ahlak kurallarına aykırı bir durum yapmadığı halde işten çıkarılırsa,
- Çalışan, askerlik dolayısıyla işten ayrılırsa,
- Çalışan, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işi bırakırsa,
- Çalışan, sağlık sebepleri, zorlayıcı sebepler yada işverenin iyi niyet ve ahlaka karşıt hareketlerini sebep göstererek işi bırakırsa,
- Çalışan, emeklilik için sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlarsa veya emekliliğe hak kazanırsa,
- Çalışan vefat ettiğinde hak sahipleri yada yasal varisleri, kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.
Kıdem Tazminatının Hesaplanması
Kıdem tazminatının hesaplanmasında çalışan kişiye çalıştığı her yıl için ikramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı gibi durumlarında dahil edildiği brüt ücretin otuz günlük miktarı eklenir. Başka bir ifadeyle çalışan kişinin her yıl için belirlenen tavan ücreti aşmamak şartıyla bir brüt maaş ücreti kadar tazminat alabilir.
Örneğin; 1 yıllık brüt maaşı 1000 lira olan, 5 yıllık bir işçinin kıdem tazminat tutarı 5000 liradır.