Hepatit E Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır?
Hepatit E, kronik enfeksiyona neden olmayan, kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır. Hepatit E virüsü tarafından meydana gelen iltihabi karaciğer hastalığıdır.
Bulaşması Nasıl Oluyor?
1- Hepatit E fekal-oral yolla ( dışkının bulaştığı yiyecek, içecekler ve kirli ellerle ) bulaşır.
2- Genellikle kirli sularla yayılır, ancak, pişmemiş veya az pişmiş hayvansal ürünlerin yenilmesiyle de (domuz, yaban domuzu geyik gibi enfekte hayvanların ürünleriyle, kabuklu deniz hayvanları gibi deniz ürünleriyle) bulaşabilir.
3- Nadiren kan nakli yoluyla da bulaşma tanımlanmıştır. Bu hastalığa vektörlük yapan bir böcek bulunmamaktadır. Virüsün zoonotik yayılma olasılığı vardır.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın kuluçka süresi 40 gün civarında olup, ortalama 3 ile 8 hafta arasında değişir. Bulaştırıcılık dönemi bilinmemektedir.
Belirtiler:
- Ateş
- Yorgunluk,
- İştah kaybı,
- Bulantı, kusma,
- Karın ağrısı,
- Deri ve gözlerde sarılık
- Koyu renkli idrar
- Kil renginde dışkı
- Eklem ağrısı
Hastalığın kronik bir aşaması bulunmamaktadır. Genellikle genç yetişkinlerde (15-49 yaş) görülür. Özellikle çocuklarda ve erişkinlerde hastalık belirtisiz de seyredebilir. Hamile kadınlarda görülen Hepatit E enfeksiyonu daha risklidir. Karaciğer yetmezliğine sebep olabilir ve ciddi prognoz gösterir. Hamileliğin son 3 ayı boyunca görülen Hepatit E enfeksiyonlarında vaka ölüm oranları % 20’lere ulaşabilir. Gelişmekte olan ülkelerde semptomatik hepatit E genellikle ergenler ve genç yetişkinler (15-44 yaş) arasında görülür. Gelişmiş ülkelerde, HEV genotip 3’e bağlı sporadik vakalar esas olarak yaşlı erkekleri (> 40 yaş) etkiler.
Tanı ve Tedavisi
1- Hastalığın tanısı kan örneğinden yapılan testler ile konulur. Hepatit E vakaları diğer akut viral hepatit tiplerinden klinik olarak ayırt edilemediğinden, tanı sadece HEV veya HEV RNA’ya karşı antikor varlığı test edilerek doğrulanabilir.
2- Hepatit E genellikle tedavi olmadan kendi kendine düzelir. Akut hepatit E için spesifik bir antiviral tedavi yoktur.
3- Hastalara, asetaminofen gibi karaciğere zarar verebilecek herhangi bir ilaç almadan önce doktorlarına danışmaları, dinlenmeleri, beslenmelerine dikkat etmeleri, yeterli sıvı almaları, alkolden kaçınmaları önerilir.
4- Ağır vakalarda hastaneye yatış gerekebilir ve özellikle hamile kadınlar için düşünülmelidir.
5- Tanıda klinik muayene, kan, idrar ve dışkı tetkikleri kullanılır. Hepatit E’nin özel bir tedavisi yoktur. Semptomatik tedavi yapılır.
Yolcuların Riskleri
1- Sağlık koşullarının ve içme suyu kontrolünün kötü olduğu ülkelere seyahat eden yolcular risk altındadır.
2- Hepatit E tek tek vakalar ve salgınlar şeklinde dünya çapında görülmektedir.
3- Salgınlar Asya, Ortadoğu, Afrika ve Orta Amerika’da görülmüştür.
4- Doğal afetlerden sonra bu bölgelerde bulunanlar, mülteci kamplarında yaşayanlar ya da geçici konutlarda yaşayan insanlar risk altındadır.
Korunmak İçin Neler Yapılmalı?
1- Hastalığı önlemek için bir aşı ve ilaç yoktur. Hastalığa karşı en etkili yöntem gıda ve su ile ilgili hijyen koşullarına dikkat ederek önlem almaktır.
2- Güvenli içecek ve gıda tüketilmelidir.
3- Gelişmekte olan ülkelere seyahat edenler, arıtılmış su içmeyerek enfeksiyon riskini azaltabilir.
4- Suyun kaynaması ve klorlanması HEV’nü etkisiz hale getirecektir.
5- Çiğ domuz eti ve geyik eti tüketmekten kaçınmak, HEV genotip 3 bulaşma riskini azaltabilir. İmmünglobulin, hepatit E’yi önlemede etkili değildir.
Seyahat Dönüşü İçin Önerilerimiz
- Şikayetleriniz varsa acilen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
- Seyahatiniz hakkında hekiminizi mutlaka bilgilendirin.
Kimler Riskli Gruptadır?
Kronik karaciğer hastalığı olanlar, kronik HBV/HCV hastaları, HIV/AIDS hastaları, pıhtılaşma bozukluğu olanlar, organ ve kemik iliği nakli adayları ve alıcıları, eşcinsel/biseksüel erkekler, kanalizasyon işçileri, sağlık kurumlarında alt bakımı hizmeti verilen servislerde çalışan personeller, fekal (dışkı) materyal ile çalışan laboratuvar çalışanları daha fazla risk altındadır.