Stapedektomi (otoskleroz ameliyatı), kulakta bulunan üzengi kemiğini (orta kulaktaki üç kemikten en içteki) kemiğin fonksiyonunu görecek bir aletle değiştirilmesi işlemidir. Stapedektomi otoskleroza bağlı sağırlığın tedavisinde uygulanır.
STAPEDEKTOMİDEN ÖNCE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
- Ameliyat olunacağı gece saat 24’den sonra hiç bir şey yenilip içilmemelidir, ancak kronik bir hastalık için (şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kalp yetmezliği gibi) ilaç içiyorsanız, bu ilaçlarınızı doktorunuza da sorarak ameliyat günü sabah erken saatte az suyla alabilirsiniz.
- Ameliyattan bir hafta önce aspirin gibi kanamayı arttıran ilaçların kullanımı bırakılmalıdır.
- Eğer aktif üst solunum yolu enfeksiyonunuz varsa ameliyat enfeksiyon iyileşene kadar ertelenir. Bu nedenle doktorunuza bunlar hakkında bilgi vermelisiniz.
STAPEDEKTOMİ NASIL YAPILIR?
Otoskleroz hastalığının temel tedavisi cerrahidir. Bu işlem lokal ya da genel anestezi altında yapılabilir. Stapedektomi olarak adlandırılan bu cerrahi yöntemlerde tanı için orta kulak ve kemikçikler belirlenir ve hareketsiz kemiğin bir kısmı çıkarılarak, kemiksiz zincir hareketinin düzeltilmesi için bu bölgeye “piston” olarak adlandırılan protez yerleştirilir.
Ameliyat 2-5 saat arasında sürebilir.
STAPEDEKTOMİ SONRASI DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Ameliyat sonrası lokal ya da genel anestezi sırasında kullanılan sakinleştirici ve ağrı kesici ilaçlar nedeniyle refleksler geçici olarak etkilenmektedir. Bu nedenle ameliyattan sonra ilk 24-48 saat içinde istirahat verilir. Ameliyattan sonra 5-7 gün süresince fiziksel yorgunluktan ve kan basıncını arttıran aktivitelerden (örn. spor, jimnastik, ağır kaldırma gibi) kaçınılmalıdır.
STAPEDEKTOMİNİN OLASI RİSKLERİ
Anestezide kullanılan ilaçlara, anestezi işleminin kendisine ve ameliyat ile ilgili durumlara bağlı görülebilen olası riskler;
- Akciğerlerin küçük alanlarında çökmeler/sönmeler ortaya çıkabilir ve buna bağlı olarak akciğer enfeksiyonu gelişebilir, bu durumda da antibiyotik tedavisi ve fizyoterapi gerekebilir.
- Ameliyat sırasında hastaya verilen pozisyona bağlı el ve ayakta hareket kısıtlılığı ve güçsüzlük (düşük el, düşük ayak gibi) oluşabilir.
- Ağrı ve şişmenin eşlik ettiği derin ven trombozu (bacaklarda pıhtı oluşumu) meydana gelebilir ve bu pıhtı bulunduğu yerden koparak akciğerlere gidebilir, bu durum da ölümcül olabilir. Bu risk özellikle 50 yaşın üzerindeki hastalarda daha yüksektir.
- Kalbin zorlanmasına bağlı kalp krizi veya felç gelişebilir.
- Anestezi kaynaklı ölüm riski olabilir.
Yara yeri enfeksiyonu, göğüs enfeksiyonu, kalp ve akciğer komplikasyonları pıhtılaşma riski özellikle kilolu kişilerde, sigara içenlerde daha yüksektir.
Uygulanan ameliyata bağlı gelişebilecek riskler;
- İşitmenin düzelmemesi: Operasyon sonrasında işitme düzelmeyebilir.
- Kısmi işitme kaybı: İşitme ameliyat öncesine oranla azalabilir. Bu, genellikle ameliyat sırasında ortaya çıkabilecek bir komplikasyondur, fakat ameliyattan kısa bir süre sonra ya da daha geç ortaya çıkabilir.
- Total işitme kaybı: Operasyon uygulanan kulakta tamamen ve geri dönüşümü olmayan işitme kaybı gelişebilir. Bu durum genellikle ameliyat sırasında gelişebilen bir komplikasyondur, ancak ameliyattan sonra erken veya geç dönemde de gelişebilir.
- Kulak çınlaması: Otoskleroz genellikle kulak çınlamasıyla birlikte olabilir, bazı durumlarda operasyon sonrasında kulak çınlaması geçici veya kalıcı olarak daha da artabilir.
- Kulak zarında zedelenme: Operasyon sırasında, nadiren kulak zarında zedelenme olabilir ve zar tamiri için yeniden operasyon uygulanabilir.
- Baş dönmesi ve denge kaybı: Stapedektomi işleminden sonra geçici veya kalıcı baş dönmeleri, denge bozuklukları olabilir. Hemen ameliyat sonrası olan vertigo perilenf kaybı, direkt cerrahi sinir hasarı veya ameliyat sonrası seröz labirentite bağlıdır ve genellikle birkaç gün içinde azalır. Baş dönmesi veya dengesizlik birkaç günden uzun sürerse araştırma yapılması gerekebilir.
- Enfeksiyon ve kanama: Kulak içinde veya kesi yerinde kanama veya enfeksiyon oluşabilir. Labirentit, birkaç hafta süren baş dönmelerine sebep olabilir. Stapedektominin en ciddi komplikasyonu menenjite sebep olabilen süpüratif labirentittir.
- Fasiyal paralizi: Başlangıçta görülen fasiyal paralizi genellikle lokal anestezikler nedeniyle ortaya çıkar. Bu durum 2-3 saat sonra genellikle düzelir. Eğer operasyondan hemen sonra gelişen fasiyal paralizi devam ederse cerrahi sinir hasarı muhtemeldir ve bu durum için sinirin incelenmesi gerekir. Operasyondan birkaç gün sonra gelişen fasiyal paralizi ödeme veya hematoma bağlı olabilir.
- Tat bozukluğu ve ağız koruluğu: Korda timpani sinirin kesilmesi veya gerilmesine bağlıdır. Ağız kuruluğu ve tat bozukluğu 3-4 ay sonra geçebilir veya kalıcı olabilir.
- Oval pencere fistülü: Stapedektomi sonrası birkaç gün sonra veya aylar sonra olabilir.
- Reperatif granülom: Granülom oluşumu nadir ama ciddi bir durumdur.