Gebelikte ilaç kullanımı
Pek çok kadın hamilelik boyunca reçetesiz ya da reçeteli ilaçları kullanmaya devam edip etmeme ikilemiyle karşı karşıya kalır.Gebelik döneminde kullanacağınız herhangi bir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmamanız lazım.
Bazı ilaçlar kanınızdan plasentaya geçebilir ve bebeğinizin gelişimini etkileyebilir.Bazı ilaçlar da plasentanın besin maddelerini nasıl geçirdiğini etkileyerek ya da uterusun kasılmasına neden olup erken doğumu tetikleyerek hamileliğinize dolaylı bir zarar verebilir.Ancak bazı ilaçlar plasentaya geçmez ve anne karnındaki bebeğe herhangi bir zararı yoktur.Pek çok durumda belirli bir ilacın fetüsü nasıl etkileyeceğini tam olarak bilemeyiz , özelliklede yeni ilaçlar söz konusuysa.Ayrıca giderek daha fazla sayıda kişi bir yada daha fazla reçeteli ilaç kullandığından hamilelik döneminde zararlı etki yapma potansiyeli gayet güçlüdür.
Gebelik döneminde ilaç kullanmak konusunda karar vermek zor olabilir.Bu durumlarda ilacın faydalarını ve risklerini doktorunuzun size söylemesi gerekir.
Hamilelikte Tercih Edilen Reçetesiz İlaçlar
Gebelik döneminde baş ağrısı, ishal ya da bazı urun tıkanıklığı için bir ilaç arıyorsanız aşağıdaki ilaçların önerilen dozlarda nadiren kullanımının güvenli olduğu düşünülmektedir.Dekonjestanlar gibi bazı ilaçlar eğer uzun süre kullanılırsa zarar verebilir.Tüm ilaçlar gibi bunları kullanmadan önce doktorunuza danışın;
►Ağrı kesiciler : Asetaminofen ( Parol, Minnoset , Paradol )
►Dekonjestant : Pseudoefedrin hidroklorid ( Acifed )
►Antihistaminik : Klorfeniramin (Theraflu, A-ferin )
►İshal İlacı: Kaloin ve pektin ( Kaopectate )
►Mide Asidi Giderici : Kalsiyum karbonat ( Gaviscone), alüminyum hidroksid/magnezyum hidroksid (Asidopar plus )
►Gaz İlacı : Simetikon ( Metsil )
Gebelik döneminde alkol içeren alerji ve soğuk algınlığı ilaçlarından uzak durun.Yukarıda sıralanan ilaçların çoğu ara sıra rahatsızlıkları gidermekte uygundur, ancak uzun süreli kullanımda zararlı olabilir.Onun için herhangi bir rahatsızlığınızda ilaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuza başvurun.
Gebelik döneminde reçeteli ilaçların yanı sıra reçetesiz alınabilen ilaçlar da zararlı olabilir.Örneğin gebelik döneminde aspirinden uzak durmak gerekir, özellikle de son üç ayda.Bazıları reçetesiz olarak alınabilen ilaçların zararsız olduğunu zannederler fakat bu yanlış bir bilgidir.Gebelik döneminde reçetesiz dahi ilaç
kullanacaksanız mutlaka doktorunuza danışın, ilaç bebeğiniz için zararlı olabilir.İlacın kullanım miktarı ve devam süresi de çok önemlidir.
Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi hamilelik döneminde ilaçların ne kadar güvenilir oldukları üzerinde yapılan çalışmalara dayalı olarak her ilacı derecelendirir.
Derecelendirme kategorileri ve açıklamaları;
A Kategorisi : Bunlar gebelik döneminde güvenilirlikleri test edilmiş ve güvenli olduğu ortaya çıkarılmış ilaçlardır.Bu ilaçların içinde folik asit, B6 vitamini gibi vitamin destekleri ile reçetede belirtilen dozlarda kullanılan tiroid ilaçları yer alır.
B Kategorisi: Bunlar hamilelik döneminde sıklıkla kullanılan ve doğum kusurlarına ya da başka problemlere neden olduğu gözükmeyen ilaçlardır.Bunlar arasında bazı antibiyotikler , asetominofen, famotidin , prednison (kortizon ) ve insülin yer alır.
C Katagorisi: Bu gruba giren ilaçlar anne ya da fetus açısından problemler yaratma olasılığı daha kuvvetli olan ya da güvenli olup olmadıklarına dair araştırmaların henüz tamamlanmadığı ilaçlardır.Bu ilaçların çoğunun gebelik döneminde güvenli olup olmadıkları konusunda halihazırda araştırma yapılmamaktadır.Bu kategoride mantar ilaçları ve bazı antidepresanlarda yer almaktadır.
D Kategorisi: Bu kategoride yer alan ilaçların fetusun sağlığı üzerinde bariz riskleri vardır ve aralarında alkol,manik depresyon tedavi ilacı lityum, antikonvulsant phenitoin ve kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları bulunmaktadır.Bazı durumlarda eğer annenin sağlığı tehlikedeyse kemoterapi ilaçları verilebilmektedir.
X kategorisi : Bu kategoride yer alan ilaçların doğum kusurlarına neden olduğu ortaya çıkarılmıştır.Bu nedenle gebelik döneminde kesinlikle kullanılmamalıdır.
Bu grupta kistik akne tedavisinde kullanılan bir ilaç olan Accutane, sedef hastalığı ilacı Tegison ya da Soriatane ve yatıştırıcı thalidomid bulunmaktadır.
Bu kategoriler içinde yer almayan ilaçlarda gebelik döneminde potansiyel risk taşırlar.
Gebelik öncesi kullanmakta olduğunuz reçetesiz ilaçları dahi gebelik döneminde kullanmak için doktorunuzun onayını almanız gerekir.
Gebelik döneminde eğer gereklilik yoksa mümkün mertebe reçeteli ve reçetesiz ilaç kullanılmaması tavsiye edilir.
Bunun yanında gebelik döneminde ilaçla tedavi edilmesi gereken bir hastalığa yakalanırsanız ve doktorunuz gebelik döneminde kullanmanızda sakınca olmayan ilaçları yazarsa bu ilaçları kullanmanız sağlığınız açısından önemlidir.