Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün (2019-nCoV) tüm dünyada yarattığı panik sürüyor. Birkaç hafta içerisinde hızla yayılan virüse, Çin’in dışındaki ülkelerde de rastlanmaya başlandı. Gizemli virüsün şimdilik bilinen en büyük belirtisi enfeksiyon sonrası ortaya çıkan akut solunum yolu enfeksiyonu. Dünya alarmda.
İlk kez aralık ayında görülen ve 2019-nCoV olarak adlandırılan virüs nedeniyle ölenlerin sayısı 24 Ocak itibarıyla 26’ya çıkmış durumda. Böylece Çin genelinde 10 şehirde 20 milyondan fazla kişi virüs tehdidiyle burun buruna. Rusya sınırındaki Heilongjiang bölgesi de tehlike altındaki yeni noktalardan biri.
Çinli yetkililer virüse yakalanan 830’dan fazla kişi tespit ettiklerini söylüyor.
Çin genelinde önemler hızla artarken yaklaşan sosyal aktiviteler otoriteleri endişelendiriyor. Pekin’in tam ortasında bulunan, Çin imparatorluk sarayı Yasak Şehir ve Çin Seddi’nin bir bölümü ziyarete kapandı. Yine Pekin’deki Miaohuiv (Bahar Bayramı), Hong Kong Uluslararası Karnavalı, Hong Kong geleneksel futbol turnuvası, Makao’da da kutlanan Çin Yeni Yılı Festivali de iptal edildi.
Virüs şimdiye kadar, Çin dahil toplam sekiz ülkede görüldü. Virüsün Çin’in doğu bölgelerinin yanı sıra Japonya, Tayland, Güney Kore, ABD, Singapur, Vietnam ve Tayvan’a da yayıldığı biliniyor. Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’deki vakalar da inceleme altında.
Dünyayı yeni bir SARS tehlikesi mi bekliyor?
BBC’nin sağlık muhabiri James Gallagher’a göre, 2019-nCoV ve SARS virüsleri aynı kategoriye ait. Yine bir koronavirüsün yol açtığı şiddetli akut solunum yolu sendromu olan SARS, 2002 ve 2003 yıllarında Çin’de 774, Hong Kong’ta ise 300 kişinin ölümüne yol açmıştı.
Ancak, Gallagher’a göre sorulması gereken asıl soru, hastalığa yakalananların nasıl ve ne zaman bu virüsü kaptıkları ve buna bağlı olarak belirtilerin hastalığın başında ya da sonrasında ne şekilde ortaya çıktığı. Ayrıca semptomlar ortaya çıkmadan önce mi hastalık bulaşıyor yoksa ilerleyen adımlarda ciddi semptomlar sonrası bir yayılma mı yaşanıyor sorusunun da yanıtı yok. Bu da önlem almayı zorlaştırıyor.
Henüz bir tedavisi olmayan yeni koronavirüsün kesin belirtilerine dair otoriteler henüz fikir birliğine varmış değil. Ancak yeni virüsün de SARS gibi insandan insana bulaşabildiği teyit edilmiş durumda.
Şenzen ve Şanghay gibi büyük kentlerde de görülen hastalık için Dünya Sağlık Örgütü uluslararası alanda acil durum ilan edilmesine henüz gerek duyulmadığını açıkladı.
Hastalığın belirtileri neler?
Şimdiye kadarki vakaların ortak özellikleri ise yüksek ateş, kuru öksürük ve birkaç gün sonra başlayan nefes darlığı. Fakat bunlar orta derece soğuk algınlığıyla aynı belirtiler. Aynı zamanda yine aynı belirtiler sadece hastaneye kaldırılan ve çoğu ağır durumdaki hastaların yaşadıklarıyla tespit edilmiş durumda. Yani virüse yakalanıp daha hafif bir şekilde atlatan kişilerin olup olmadığı konusunda bir bilgi yok. Bu durum aynı zamanda hastalığın ne denli ölümcül olduğunun bilinmemesine yol açıyor.
Virüsün neden kaynaklandığı belirlendiğinde, bir aşı ya da ilaç geliştirilmesi mümkün olacak. Şu an, virüse yakalanmış kişiler tespit edip karantinaya alınıyor.
Koronovirüs nerede ortaya çıktı?
2019-nCoV virüsünün ilk olarak Vuhan’daki bir balık pazarında ortaya çıktığı sanılıyor. Tıpkı SARS gibi, koronavirüs de önce hayvanlara, daha sonra mutasyona uğrayarak insanlara bulaşıyor. Her ne kadar virüsün kaynağı bir balık pazarı olarak görülse de pazarda tavuk, yarasa, tavşan, yılan gibi başka hayvanlar da satılıyor ve bunlardan birinin virüsün kaynağı olduğuna kesin gözüyle bakılıyor.
Türkiye risk altında mı?
Geçen çarşamba gecesi Büyükçekmece’deki bir hastaneye başvuran Çin uyruklu bir kişi, Vuhan’dan geldiği öğrenilince karantinaya alınmıştı. Kadın hasta daha sonra Süreyya Paşa Eğitim Araştırma Hastanesi’nde gözlem altına alınmıştı. Konuyla ilgili açıklama Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’dan geldi: “Kadının Çin’den beraber geldiği yolcuların hiçbirinde bulguya rastlanmadı. Diğer yolcular döndü, bu yolcu ise 36 saat gözlem altında tutuldu. Klinik bulgularında herhangi bir bozulma gözlenmedi. Şüpheli vaka olarak gördüğümüz hastayı, ülkesine dönme talebi üzerine Çin’e özel ambulans ve sağlık personelimizle gönderdik. Şüpheli vaka her ne kadar ülkesine dönmüş olsa da temasta olduğu kişileri taramadan geçiriyoruz. En ufak bir şüpheye mahal vermek istemiyoruz.”
“Dünya Sağlık Örgütü acil durum ilan edilmesi için erken olduğunu söyledi. Biz risk değerlendirme toplantısı yaptık. Kurulun tavsiyeleri doğrultusunda önlemlerimizi hayata geçirmeye başladık. Uluslararası kurumlarla işbirliği içinde takip ediyoruz” diyen Koca, bulguların sıradan bir griple aynı olması nedeniyle önemlerin artırıldığını kaydetti.