28 Nisan’da genel grevle başlayan gösteriler hızla büyüdü ve ülke genelinde en az 37 eylemci polisler tarafından öldürüldü.
Kolombiya’nın Cali kentindeki Siloé’nin yoksul mahallesinde yaşayan ve 39 yaşındaki bir hemşire olan ina Reyes, Covid-19’un bir kişiye ve bir topluluğa neler yapabileceğini çok iyi biliyor. Annesi hastalık nedeniyle hastaneye kaldırıldı ve ölümle burun buruna geldi.
Evde bakım hemşiresi olarak hastaları yakından tanıdı ve komşularının ölümüne tanıklık etti. Salgının ilk günlerinde, kocası şoförlük işini kaybetti ve onu, aynı evde birlikte yaşadıkları kızlarına ve ailesine bakmaya bıraktı.
Protestolar aniden patlak verdi – görünüşte o zamandan beri terk edilmiş bir vergi reformu planına tepki olarak – ancak derin sosyal uçurumlar eylemleri kalıcılaştırdı. Latin Amerika’da huzursuzluk dalgası sırasında 2019’un sonlarında benzer gösteriler patlak vermişti. .
O zamanlar Kolombiya eşitsiz bir ülkeydi ve 75.000’den fazla cana mal olan ve halk sağlığını tahrip etmeye devam eden Covid-19, zengin ve fakir arasındaki uçurumu yalnızca genişletti.
Bir düşünce kuruluşu olan International Crisis Group (ICG) araştırmacısı Elizabeth Dickinson, “Bu protestoların neden bu kadar güçlü bir şekilde kök saldığının temel dinamiklerinden biri, siyaset kurumu ile sokak arasında muazzam bir uçurum olması,” dedi. “Neredeyse iki farklı gezegendeler ve birbirlerinin yanından geçiyorlar.”
Yoksulların ölme olasılığı en zenginlere göre 10 kat daha fazla
Dünyadaki en uzun tecrit olaylarından birinin ortasında, aşırı yoksulluk içinde yaşayan Kolombiyalıların sayısı geçen yıl 2,8 milyon kişi arttı. Kırmızı paçavralar, içindekilerin aç olduğuna dair çaresiz bir işaret olarak evlerin dışına asıldı. Ve insanlar fakirleştikçe, en fakir mahallelerden gelenlerin hastaneye kaldırılma veya Covid-19 nedeniyle ölme olasılığı en zenginlere göre 10 kat daha fazlaydı.
Dickinson, “Ekonomik sıkıntı çok büyük,” dedi. “Latin Amerika’nın geri kalanı gibi, Kolombiya da salgın hastalıktan çok etkilendi ve sonuç olarak bir yıl boyunca açılıp kapanmalarla yaşamak zorunda kaldık – ve bu kilitlemeleri uygulamanın yüzü kimdi? Polisti. ”
Kolombiya’nın militarize polisi, ülkenin solcu isyancı gruplara karşı savaşının ön saflarında on yıllarca savaştı ve uzun zamandır insan hakları ihlalleri ile suçlanıyor. Bu yılın başlarında Temblores, 2020’de 86 kişiyi öldüren güçteki “yapısal ve sistematik” ihlalleri kınadı.
Ancak polis ve Kolombiya nüfusu arasındaki ilişkiler, memurların doğru şekilde maske takmayanlara veya toplum içinde alkol içenlere ağır para cezaları vermelerinden oluşuyordu. Bu uygulamalar bir yıl boyunca daha da kötüleşti.
Eylül ayında , Bogota’daki memurların sokakta bira içtiği için onu alıkoyduktan sonra bir Taser elektrikli silahla, avukat Javier Ordóñez’i öldürmesinin ardından polis karşıtı gösteriler patlak verdi . Polis en az 10 protestocuyu öldürürken, ardından çıkan olaylarda başkentin dört bir yanındaki polis kioskları ateşe verildi.
Ancak 11. günlerine giren mevcut protestolar daha da vahşice karşılandı. Kolombiyalılar her sabah yeni bir öfke haberiyle uyanıyor.
Cuma sabahı ülke, göstericilere saldıran şiddet uygulayıcıları taşıyan bir kamyonun polise ait olduğunu öğrendi. Yirmi dört saat önce, kahve bölgesindeki bir şehir olan Pereira’daki protestolarda neşeyle dans eden genç bir öğrenci olan Lucas Villa’nın bir çatışma sırasında vurulduktan sonra yoğun bakım ünitesine gönderildiği haberi geldi.
Bogota’daki Los Andes Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Fernando Posada, “Kolombiya’da gece düştüğünde hissettiğimiz bu korku ne kadar zor” diye tweet attı. “Şiddet korkusu, barbarlık, acı. Ve ertesi sabah uyanma ve geçen gecenin korkunç raporlarını okuma korkusu. Bu ülke yürek burkuyor. ”
Polisin gece boyunca gerçek mermi kullandığı, göz yaşartıcı gaz attığı sahneler, Siloé’deki Reyes’in dağ kenarındaki evinden cehenneme çok fazla benziyordu.
Reyes, “Bizi böcek gibi zehirliyorlar,” dedi. “Vantilatörlerde nefes alamayan ve bu gazlarda boğulan çocuklardan daha az acı çeken Covid’li insanlar gördüm.”
Reyes yaralılara ilk yardım sağlamak için bazı komşularla bir araya geldi. İki sakin öldürüldü, birkaçı hala kayıp. Her gün yeni olan kan lekeleri, önceki geceki savaşın yerlerini ortaya çıkarıyor. “Açıkçası kimse sokağı temizlemiyor,” dedi hemşire.
“Yarın kazanmamız için bugün kaybetmemiz gerekiyor”
Şiddet, 2016’da Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri’nin (FARC) isyancılarıyla tarihi bir anlaşma imzaladığında Kolombiya için barışçıl bir gelecek ümit edenler için özellikle moral bozucu oldu.
Bu anlaşma, 260.000 kişiyi öldüren ve 7 milyondan fazla kişiyi evlerini terk etmeye zorlayan 50 yıllık savaşı sona erdirdi, ancak aynı zamanda sol için yeni alanların nihayet Kolombiya’nın siyasi yelpazesinde açılacağına dair umutları artırdı. Bunun yerine hükümet, protestocuları isyancılarla bağlantıları olan “vandallar” ve “teröristler” olarak lekeledi.
Protestocular, yiyecek ve yakıt kıtlığına neden olan ve ülkenin en büyük limanı Buenaventura’yı ablukaya aldıkları için eleştiriliyorlar. Ancak sokaktakiler, aşırı önlemlerin gerekli olduğu konusunda kararlı.
Tüm hayatı boyunca Siloé’de yaşayan 27 yaşındaki Steven Ospina, “Yarın kazanmak için bugün kaybetmemiz gerekiyor,” dedi. “Bu hükümet çok acımasızdı ama biz gerginliği azaltmak istiyoruz, bu şekilde hepimizi suçlu olarak gösteremezler.”
Reyes, hükümetin sert tepkisinin, kendi kendini yenilgiye uğrattığını savundu. Evinin önünde bir başka işkenceli çatışma gecesi öncesinde, “İşçi sınıfları Kolombiya’nın lokomotifi,” dedi. “Bizi öldürürlerse kendileri için hiçbir şeyleri olmayacak.”
Joe Parkin Daniels tarafından The Guardian’da kaleme alınan yazı, aslına uygun olarak çevirildi.