İnternet teknolojisinin gelişmesi ve mobil cihazların yaygınlaşması ile alışveriş alışkanlıkları da değişim gösterdi. Kişiler; sanal mağazalar üzerinden alışveriş yaparak hem fiziki olarak mağazaya uzaklığı kaldırmakta hem de zamandan tasarruf etmektedirler. Şirketler ise e-ticaret sistemine geçerek rakiplerine göre avantaj sağlamaktadır. Aynı zamanda uzaktaki hedef kitleye en kolay şekilde ulaşabilmektedir. Böylece; iş süreçleri kısalmakta, zamandan ve maliyetlerden tasarruf yapılmaktadır. E-ticareti kullanan şirketlerde zamanla verimlilik artışı yaşanmaktadır.
E-Ticaret Hacminin Gelişmesi
Dünya üzerindeki e-ticaret hacminin değişmesi; internet kullanıcı sayısı, tüketim alışkanlıkları, ülkenin gelişmişlik düzeyi ve ekonomik yapısı ile doğrudan ilişkilidir. İnternet teknolojilerinin gelişmesi ile e-ticaret hacmi de her geçen gün gelişmektedir. Dünya üzerindeki büyük e-ticaret pazarları ise ABD, Çin, İngiltere üzerinde yoğunlaşmaktadır.
TÜSİAD’ın yayınlamış olduğu 2017 yılı e-Ticaret raporuna (Dijitalleşen Dünyada Ekonominin İtici Gücü: E-Ticaret – Nisan 2017) göre; dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 46’sı internete erişebilmektedir. Dünya üzerindeki toplam internet kullanıcısının her yıl yaklaşık yüzde 13,2 arttığının belirtildiği raporda, internet kullanan nüfus gittikçe artmaktadır. Bu sebeple, e-ticaret sektöründe önemli potansiyel olduğu aşikârdır. 2012 yılında 632 Milyar Dolar, 2013 yılında 823 Milyar Dolar, 2014 yılında 1 Trilyon 48 Milyar Dolar, 2015 yılında 1 Trilyon 312 Milyar Dolar ve 2016 yılında dünya üzerindeki e-ticaret hacminin 1,6 Trilyon Dolar’a ulaştığının belirtildiği raporda 2020 yılına kadar e-ticaret hacminin 3 Trilyon Dolar’a ulaşması beklenmektedir.
Raporun dikkat çeken bir başka kısmı ise; 2012 yılındaki e-ticaret hacminin yüzde 62’sini gelişmiş ülkeler oluştururken, 2016 yılında hacmin yüzde 60’ı gelişmekte olan ülkelerde yapılmaktadır. Bu hacimde en büyük pay ise Çin’e aittir. Dünya ticaret hacminin içindeki e-ticaret hacmine bakacak olursak; 2011 yılında yüzde 3,6 olan bu oran, 2016 yılında yüzde 8,5’lere kadar yükselmiştir. İlerleyen yıllarda bu oranın daha da yükselmesi beklenmektedir. Türkiye’deki durumu inceleyecek olursak; 2012 yılında toplam nüfusun yüzde 45’i internete erişebiliyorken, 2016 yılında bu oran yüzde 58’e çıkmıştır. 2020 yılında
Türkiye’deki internet kullanıcı sayısının ise 62 milyon olması beklenmektedir. Ayrıca internet kullanıcılarının yüzde 65’i akıllı telefon aracılığı ile internete erişmektedir. TÜSİAD’ın E-ticaret raporuna göre; Türkiye’nin 2016 yılı e-ticaret hacmi ise 30,8 milyar TL’dir. Rapora göre, E-ticaret hacminin 2013 yılına göre 2 kattan fazla büyüdüğü dikkati çekmektedir. Genç nüfusu ile Türkiye’nin e-ticaret hacminin giderek yükselmesi beklenmektedir.
E-Ticaret’in Zorlukları
Alışveriş işleminin sanal ortamda yapılması bazı sorunları ortaya çıkarmıştır. Alıcı ve satıcının aynı ortamda buluştuğu yer alan e-ticaret sitelerinin rakiplerine göre birçok avantajının bulunmasının yanı sıra bazı zorlukları da bulunmaktadır. E-ticaret sisteminin zorluklarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Ödeme Sorunu: E-ticaret sisteminin en önemli sorunlarından biri ödeme yöntemleridir. Ödeme sisteminin güvenli olmaması, alıcının alışveriş ile ilgili sorun yaşamasına sebep olabilmektedir. Şirketler güvenli bir alışveriş için SSL sertifikası ve 3D Secure alışveriş sistemini kullanmaya başlamışlardır. Ayrıca ödemenin önce, ürün teslimatının ise sonra yapılması alıcının aklında ürün ile ilgili soru işareti bırakmaktadır. Bu sorunu çözmek isteyen şirketler ise ödemenin teslimat ile yapılması sistemini yürürlüğe koymuştur. Ayrıca GET türü bir ödeme sistemi geliştiren yazılımcılar, ödemenin bir havuzda toplanmasını ve alıcının onayı ile ödemenin tamamlanmasını sağlamışlardır.
Bunun gibi güvenli ödeme seçenekleri e-ticarette kullanılmaya başlasa da, bu hizmet için şirketlerin belli bir komisyon ödemesi şirketlerin maliyetlerini etkilemektedir. Ayrıca alıcılar da bu ödeme seçeneklerini tercih ederek alışveriş riskini azaltsalar da, ürün bedelini öderken arası firmalara komisyon vermektedir. Aracı şirketlerin aldığı bu komisyonlar ürün bedelini yükselttiğinden e-ticaret ile yapılan alışverişte fiyat avantajı kaybolabilmektedir. Bu sebeple, e-ticaret işlemlerinde düşüş yaşanabilmektedir.