Hastalık Tanımı
Domates Mozaik Virüsü, Tobamovirüs genusuna dahil bir virüstür.
Yaşayış
Domates Mozaik Virüsü Hastalığın genel belirtileri yapraklar üzerindeki renk değişikliğidir. Bu renk değişikliği açık yeşil, sarı ve koyu yeşil mozaik şeklindedir. Yaprak üzerindeki koyu yeşil bölgeler açık yeşil bölgelere göre daha hızlı gelişmekte ve bu bölgeler daha kalın ve kabarık bir görünüm almaktadır. Bunun sonucunda ise yapraklarda kıvrılma ve deformasyonlar meydana gelmektedir.
Hastalık belirtileri gün uzunluğuna, ışık yoğunluğuna ve sıcaklığa bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Sıcaklığın ve ışık yoğunluğunun yüksek olduğu yaz aylarında yaprak kıvrılmaları ve mozaik belirtiler şiddetli olduğu halde bodurluk hafif olmaktadır. Kış aylarında veya sıcaklığın düşük ve ışık yoğunluğunun az olduğu dönemlerde yapraklardaki mozaik belirtileri fark edilmez, fakat genç yapraklarda ipliksi incelmeler şeklinde bozukluklar, bitkide genel bodurluk ve bitki gövdesinde antosiyan birikimi sonucu mor renk oluşumu gözlenebilmektedir.
Virüs ile enfekteli bitkilerin meyvelerinde deformasyon veya düzensiz olgunlaşma meydana gelebilmektedir.
Hastalık belirtileri enfeksiyon zamanına göre değişkenlik göstermektedir. Erken enfeksiyonlarda bitkide bodurlaşma ve meyve deformasyonları meydana gelirken olgun bitki dayanıklılığı nedeniyle geç dönemlerdeki enfeksiyonlarda ise bitkide bodurlaşma ve meyve deformasyonları gözlenmez.
Hastalığın ekonomik önemi enfeksiyon zamanına göre değişkenlik göstermektedir. Genç bitkilerin enfeksiyonu sonucunda ürün kaybının %50 oranına ulaştığı saptanmıştır. Geç enfeksiyonlarda ise ürün kaybı %8 dolayındadır.
Domates Mozaik Virüsü ülkemizde domates ve biber yetiştirilen sebze alanlarında rastlanan bir hastalık etmenidir.
KONUKÇULARI
Sebzelerin çoğu, tütün, bazı meyve ağaçları ve yabancı otlar hastalık etmeninin konukçusudur. Domates Mozaik Virüsü’ nün en önemli konukçuları arasında domates ve biber yer almaktadır.
MÜCADELESİ
Kültürel mücadele
- Dayanıklı çeşitlerin kullanımı.
- Temiz tohum kullanılmalı.
3.Domates bitkisi, bu virüsün konukçusu olan diğer bitkilerin yakınında yetiştirilmemeli.
4.Tarlaya götürülen fideler dikkatle incelenip, hasta olanlar bakım işlemlerinden önce yine sökülüp yakılmalı.
5.Azotlu gübre duyarlılığı arttırdığından, hastalık görülünce verilen miktarlar azalmakta.
6.Hasat sonunda tarla tüm bitki artıklarından temizlenip, artıklar yakılmalı.
7.En az 2 yıllık ekim nöbeti uygulanmalı.
- İşleme aletlerinin temizliği ve seralarda hareketliğin mümkün mertebe azaltılması.
Kimyasal mücadele
Viral hastalık etmenlerine kimyasal mücadele önerilmez. Domates Bakteriyel Benek
Önerilen makale: Domates Bakteriyel Benek