Sabah kalktığınızdan itibaren gazetenizi okurken, TV izlerken, radyo dinlerken, internette, haber sitelerinde, sosyal medyada, işe giderken yolda, kısacası gün içinde kaç bin reklam mesajına maruz kaldığımızın farkında mıyız?
Herkes farkında olduğunu söyler ve bu reklamlardan etkilenmediğini de ekler. Peki, bu doğru mu, elbette değil. Dünya devi firmalar, sizin etkilenmediğiniz reklamlara neden bir ülke bütçesi kadar para harcasın ki? Onlar sizin bu inkâr mekanizmanızı da biliyor, tüketime olan düşkünlüğünüzü de, zaaflarınızı da…
Reklamların bu çapta bir saldırısından tamamen korunmak mümkün mü? Ölüyseniz evet.
O halde yapılması gereken, reklamın, reklam olduğunu anlayacak kadar algı duvarlarının yüksek olması. Kısacası, hedef tahtası sizsiniz yine ama en azından gözünüz açık ve size doğru gelen okların farkındasınız. Bu da size kısmen koruma sağlar.
Bu konuda yapılması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz;
1. Tüketici Olduğunuzu Kabul Edin
Ülkemiz neler üretiyor? Siz bu üretim zincirinin neresindesiniz? Ürettiğiniz bir şey var mı? Sabit maaş alıp, hep tüketip hiç üretmeyenlerden misiniz? Kabul edelim, hem ülkemiz hem bizler tüketiciyiz. İflah olmaz derecede kötü bir tüketim toplumu olduk daha da kötüye gidiyoruz. Bunu kabul etmek, yani hastalığa teşhis koymak, hastalıkla mücadelede birinci derecede önemlidir.
2. Bugüne Kadar Olan Alışveriş Geçmişinizi Masaya Yatırın
Tüketim bağımlılığı ile sigara bağımlılığı arasında pek fark yoktur. Hani Amerikan filmlerinde izleriz. Bağımlılar bir daire oluştururlar ve itiraflara başlarlar. Evet, itiraf edin, mümkünse bir müddet oturup düşünün. Evdeki eşyalara, biblolara, örtülere, kıyafetlerinize, elektronik eşyalarınıza, kalemlerinize, aksesuarlara, takılara, ayakkabılarınıza bir göz atın. Tüm bunları almak zorunda mıydım, hangisini, ne zaman, neyin etkisinde kalarak aldım? Tüm bunlar beni ne kadar mutlu etti?
Siz de farkındasınız. Sadece o ürünleri aldığınız o kısacık anda ufak bir mutluluk duydunuz. Şimdi çoğunun farkında bile değilsiniz. Hatta kalabalık gözünüze batıyor, atmaya da kıyamıyorsunuz. Paraya acıyorsunuz. Keşke verip kurtulabileceğiniz birileri olsa da vicdanınız sussa…
3. Bundan Sonrası İçin Karar Alın
Bu gidişe dur demenin zamanı geldi de geçiyor değil mi? Moda adı altında kandırılmaya daha ne kadar katlanacaksınız. “Ayşe şunu almış, Fatma’nın evinde var, Ahmet o maaşla bunu alıyorsa ben de alırım” diyen içinizdeki şeytanı susturabilecek misiniz? Başkalarını kıskanıyor musunuz? Sizde olmazsa eksiklik hisseder misiniz?
Devamı ikinci bölümde…
Kürşad ÖZKAYNAR