Sinema Filmlerinin Din Eğitiminde Kullanımı
Bireyin yaşantısında maksatlı davranış değişiklikleri meydana getirme süreci olan eğitim kavramı, günümüzde önemli ve yadsınamaz bir olgudur. Eğitim, pek çok düşünür ve eğitimci tarafından farklı biçimlerde ele alınmıştır. İnsanın olgun ve erdem sahibi bir varlık haline gelme/getirilme süreci şeklinde tanımlanan eğitim sözcüğü, başka sözcüklerle birlikte kullanıldığında, anlamında yaşanan daralmayla birlikte, farklı konularda eğitim türlerine dönüşür.
İçerik açısından ele alınabilecek eğitim türlerinden biri de “din ve ahlak eğitimi”dir. Akıllıca yapılan din ve ahlak eğitimi ile bireyler, manevi ve vicdani gelişimlerini sağlayacakları gibi, ruhsal yönden de güçlü ve tutarlı kimliğe sahip olabilirler. İnsanlığın son yüzyılda ulaşmış olduğu teknolojik gelişmeler bir yana, ruhsal ve sosyal alanda karşılaştığı çöküntülerin ve karışıklıkların azaltılabilmesi için, eğitime ve özellikle din eğitimine önemli görevler düşmektedir.
Din eğitimi, bireyin doğumuyla başlayıp ölümüne kadar geçen sürede, bazen belirli bir amaç doğrultusunda formal biçimde, planlı bir şekilde gerçekleşirken, bazen de rutin hayat akışı içerisinde kendiliğinden, informal olarak gerçekleşmektedir. Her iki halde de sürece tesir eden pek çok etmen bulunmaktadır. Bu etmenlerin en önemlilerinden biri de kitle iletişim araçlarıdır.
Her alanda değişimin baş döndürücü hızla sürdüğü dünyada, din eğitimi anlayış ve uygulamaları bu değişimin dışında kalmamalıdır. Bu bağlamda, din eğitimi anlayışında sinema filmleri ve eğitsel filmlerden yararlanmak suretiyle anlamlı öğrenmeyi gerçekleştirmek, her yaştan öğrenciyi düşündürmek, sorgulatmak, yorumlatmak ve eğitmek mümkündür.
Toplum üzerinde yavaş ama kalıcı etkiler bırakan sinema filmleri ve eğitsel filmler özelinde durum değerlendirmesi yapıldığında, önceleri sadece sınırlı sayıdaki sinema salonlarında izleyici ile buluşan filmler, günümüzde televizyon, internet, tablet bilgisayarlar ve hatta cep telefonları aracılığı ile çok daha geniş bir kitleye ulaşmaktadır.
Sinema filmleri, bir eğitim aracı olarak genellikle informal eğitim kapsamında kullanılsa da, gerek kamu gerekse özel kaynaklar tarafından eğitsel filmlerin üretilmeye başlanmasıyla beraber formal eğitimde de destekleyici bir unsur olarak, değerli bir görsel ve işitsel eğitim-öğretim materyaline dönüştürülebilir.
Din ve ahlak eğitimi kapsamında aktarılmak istenen dini mesajın veya konunun görsel sunum teknikleriyle birleştirilerek sunulması ve bir hikâye kurgusu içinde keyifli bir öğrenme ortamına vesile olması gibi özelliklerinden ötürü filmler, birey ve toplum üzerinde din eğitimini destekleyici bir rol oynayacaktır.
Yine, din eğitiminde, derslerin daha doyurucu ve eğlenceli geçmesini sağlamak amacıyla film gösterimi sırasında ve sonrasında fikir teatileri yapılması suretiyle, interaktif (etkileşimli) bir ders ortamının oluşturulması mümkündür. Bu durum, din eğitiminin uyarıcı, ilgi çekici ve zevkli bir hale gelebilmesinin de yollarından biridir.
Günümüzde Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü, Eğitim Yayınları ve İçerik Yönetimi Daire Başkanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü tarafından eğitsel filmler hazırlanmakta; farklı dini konularda hazırlanan sesli ve görüntülü öğrenim setleri ile birlikte eğitim amaçlı olarak hazırlanan çok sayıda belgesel ve çizgi film bulunmaktadır.
Bunların yanı sıra, sinema filmlerinden din eğitiminde kullanılabilecek sahnelerin tespit edilmesi suretiyle de yararlanılması mümkündür. Zira, baştan sona kusursuz, zararsız sinema filmi bulmanın zorluğuna dikkat çeken Dr. Bilal Yorulmaz da, sinema filmlerinde yürekleri titreten birkaç dakikalık sahneleri izlemenin, onun üzerinde tefekkür etmenin daha anlamlı olduğunu ifade etmektedir.
Hülasa, ülkeler, eğitim müfredatlarını ve medya mevzuatlarını oluştururken, eğitsel filmlerin ve sinema filmlerinin dini eğitim amaçlı kullanımını da dikkate alan ve bu yönde teşvik eden kanuni düzenlemeler yapmalıdırlar. Böylece, olası suiistimallerin de önüne geçilerek, o ülkede yaşayan tüm bireylere fayda sağlanmış olacaktır.
Sinema filmleri ve eğitsel filmlerin, yaygın din eğitiminin en önemli araçlarından biri, örgün din eğitiminin ise tamamlayıcı unsuru olduğu gerçeğinden yola çıkarsak, Ülke genelinde görsel-işitsel alanda dini yayıncılık yapan kuruluşların, yayıncılık alanında ortak hassasiyetler oluşturması ve karşılıklı işbirliğini geliştirmesi de gerekir.
Din eğitiminde kullanılmak üzere hazırlanan filmlerde verilmek istenen mesajların sağlıklı bir biçimde ulaşması için, izleyenlerin belleğinde sorular oluşması sağlanmalı, emredici ve nasihatçi ifadelerin yinelenmesinden kaçınılmalıdır. Bu sayede, sadece bilgi vermek amacıyla değil, bireylerin düşünce gücünün gelişmesi, manevi dünyalarının zenginleşmesi ve bir bakış açısı kazanmalarını sağlayıcı öğelere yer verilmesinin yararlı olacağı söylenebilir. Yine, eğitsel film üretilirken farklı yaş gruplarının ihtiyaç ve beklentilerine uygun ürün çeşitliliği sağlanmalı; değerler eğitimi bakımından yayınlarda milli, manevi, ahlaki ve moral değerleri benimsetici unsurlar da yer almalıdır.