Afganistan’da yıllardır süren savaşı sonlandırmak suretiyle Taliban ile Afganistan kurulu arasında 12 Eylül’de Katar’ın başkenti Doha’da başlayan barış görüşmeleri, görüş ayrılıkları nedeniyle askıya alındı.
Basına kapalı devam eden görüşmelerde, Taliban ile Afganistan kurulu arasında mezhepsel ve ABD ile Taliban arasında 29 Şubat’ta imzalanan barış uyuşmasının “Ana uyuşma” olarak kabul edilmesi hususları üstünde uyuşma sağlanamadı.
Görüşmelerde Taliban kurulu, müzakereler boyunca çıkacak problemlerin Hanefi mezhebine göre çözülmesini önerirken, bu tavsiye, Şii mezhebi temsilcilerinin de var olduğu Afganistan kurulu doğrultusundan kabul edilmedi.
Ayrıca Taliban kurulu, ABD ile Taliban arasında 29 Şubat’ta imzalanan barış uyuşmasının “Ana uyuşma” olarak kabul edilmesini isterken, Afganistan kurulu ise bu talebi reddederek Afganlar arası müzakerelerin ayrı bir müzakere olduğunu savundu.
Afganistan müzakere kurulu delegesi Muhammed Rasul Talib, yaptığı bildirimde, heyetler arasında görüş farklılıklarının olduğunu söyledi.
Afganistan kurulundan 4 seçenek tavsiye
Anlaşmazlıkların çözümü için Afganistan kurulunun 4 yeni seçenek tavsiye sunduğunu ifade eden Talib, tavsiyelerin Taliban kurulu doğrultusundan reddedildiğini belirtti.
Talib, her şeye karşın problemlerin çözüme kavuşturulması ve görüşmelerin tekrar başlaması için ciddi çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.
Taliban kurulundan oluşturulan bildirimde ise müzakerelerde bütün mezheplerin hak ve hukuklarının korunacağı belirtildi.
Öte yandan Afganistan Ulusal Yüksek Uzlaşma Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah, gelişen zamanlarda barış konusunu görüşmek üzere Pakistan’a gidecek.
Barış görüşmelerinin seyri
ABD, ilk kez eski Başkan Barack Obama yönetiminde Afganistan’da barış suretiyle Taliban ve Afgan hükümetleri arasında görüşmeler yürütülmesi için girişimlerde bulundu. 2011, 2012 ve 2013’teki girişimler sonuçsuz kaldı.
Donald Trump’ın, 2017’de ABD başkanı seçilmesinin sonrasında müzakereler tekrar gündeme geldi. ABD ile Taliban temsilcileri, 25 Şubat 2019’da barış görüşmeleri için Katar’ın başkenti Doha’da ilk kez bir araya geldi.
ABD Başkanı Trump’ın Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad, Eylül 2019’da taraflar arasında uyuşmaya varıldığını, uyuşmanın Başkan Trump’ın onayını beklediğini açıkladı. Fakat aynı zamanlarda Kabil’de yaşanan terör saldırısında bir ABD askerinin ölmesi üstüne Trump uyuşmayı erteledi.
ABD ile Taliban arasında Aralık 2019’da tekrar başlayan görüşmeler, “şiddetin azaltılması” adı verdiği fiili ateşkes kararıyla sonuçlandı. 22 Şubat 2020’de başlayan 7 günlük zamanın sonucunda 29 Şubat’ta barış uyuşması imzalandı.